इंस्पेक्टरच्या भूमिका त्यांनी अनेक केल्या पण ते केवळ इंस्पेक्टरच्याच भूमिकांमध्ये अडकून पडले नाहीत. त्यांच्या काही गाजलेल्या भूमिकांवर आपण एक नजर टाकू.

1. लाल्या- अश्रूंची झाली फुले

"मामा म्हणतो तेच खरं, ही दुनिया काही खऱ्याची नाही. इथं खरे भिकेला लागतात आणि खोटे चैनीत जगतात." किंवा तुम्ही पोलिसात असता ना पोलिसात तुम्ही DSP झाला असता एकदम कडक.... अश्रूंची झाली फुले या नाटकातले हे संवाद. डॉ. काशीनाथ घाणेकर यांनी अजरामर केलेल्या 'लाल्या' या भूमिकेला न्याय देईल असा अभिनेता कोण मिळेल असा पेच दिग्दर्शकांसमोर पडला.

"घाणेकरांशी तुलना होईल या भीतीने कोणी अनुभवी नट ही भूमिका घ्यायला तयारच नव्हता शेवटी दिग्दर्शकांनी नाट्य सृष्टीत नवखा असलेल्या अभिनेत्याला घ्यायचा निर्णय घेतला आणि ही भूमिका मला मिळाली. एका मुलाखतीमध्ये रमेश भाटकर हा किस्सा रंगवून सांगतात.

अश्रूंची झाली फुले या नाटकातील प्रसंग

काशीनाथ घाणेकरांनी केलेली भूमिका करताना मनावर दडपण आलं नाही का? असा प्रश्न आपसूकच तो मुलाखतकार विचारतो आणि भाटकर सांगतात, "बिल्कुल नाही. कारण गमावण्यासारखं माझ्याकडे काही नव्हतंच, झालं असतं तर माझं न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाव झालं असतं."

2. हॅलो इंस्पेक्टर

भाटकर त्यांच्या मुलाखतीमध्ये सांगतात, की आता शेकडो चॅनेल्स आले आहेत आणि सीरियल्सचे कित्येक भाग प्रदर्शित होतात. पण हॅलो इंस्पेक्टर ही मालिका केवळ 13 भागातच लोकप्रिय झाली होती. त्या मालिकेमुळेच माझं नाव घराघरात पोहोचलं. अधिकारी ब्रदर्स हे या सीरियलचे निर्माते होते. त्यांच्याबरोबर भाटकर हे बंदिनी नावाची सीरियल करत होते. भाटकर यांचं काम पाहून त्यांच्यासाठी एखादा टायटल रोल असावा असं निर्मात्यांना वाटलं आणि त्यांनी सेटवरचं हॅलो इंस्पेक्टरची संकल्पना जाहीर करून टाकली. या सीरिअलमुळेच आपल्याला ग्लॅमर काय असतं हे पाहायला मिळालं असं भाटकर सांगतात. या मालिकेत त्यांनी इंस्पेक्टर वर्धेंची भूमिका बजावली होती.

3. कमांडर

हॅलो इंस्पेक्टरचं यश पाहून रमेश भाटकर यांना हिंदी मालिकांमध्ये संधी का देऊ नये असा विचार अधिकारी ब्रदर्स यांनी केला. भाटकर सांगतात, "तेव्हा झी टीव्ही ही वाहिनी सुरू झाली होती. झी साठी अधिकारी ब्रदर्सना एक सीरिअल सुरू करायची होती. त्यासाठी ते हिंदी चेहऱ्याच्या शोधात होते. पण नंतर त्यांनी विचार केला की मी हॅलो इंस्पेक्टरमध्ये चांगलं काम केलं आहे आणि काही अमराठी लोकही ही मालिका पाहतच होते तर त्यांना वाटलं की मीच हा रोल करावा. त्यानंतर मला कमांडर या डिटेक्टिव्हची भूमिका मिळाली अन् मी भारतातल्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहचलो."

त्यांच्या या भूमिकांबद्दल नाट्य लेखक विक्रम भागवत सांगतात, "रमेश भाटकर हे देखणे आणि रुबाबदार अभिनेते होते. त्यामुळे ते अशा भूमिकांमध्ये चपखल बसत." या व्यतिरिक्त त्यांनी तिसरा डोळामध्येही प्रायव्हेट डिटेक्टिव्ह अमरनाथ यांची भूमिका केली होती.

4. माहेरची साडी

"...पण फक्त इंस्पेक्टर किंवा डिटेक्टिव्ह याच भूमिकांमध्ये ते अडकून पडले नाहीत तर त्यांनी विविधांगी भूमिका केल्या," असं भागवत सांगतात. "माहेरची साडी हा चित्रपट मराठी चित्रपटसृष्टीतला मैलाचा दगड समजला जातो. या चित्रपटात त्यांनी अलका कुबल यांच्या पतीची भूमिका केली होती. आजही त्यांची ही भूमिका प्रेक्षकांच्या लक्षात आहे," भागवत सांगतात. इतर काही कौटुंबिक मराठी चित्रपटात त्यांनी काम केलं. त्यापैकी 'हृदयस्पर्शी' हा चित्रपट विशेष गाजला होता.

हृदयस्पर्शी या चित्रपटातलं एक दृश्य

5. दामिनी

रमेश भाटकर यांची गाजलेली आणखी एक मालिका म्हणजे दामिनी. दामिनी या मालिकेत प्रतीक्षा लोणकर यांच्यासोबत त्यांनी काम...


इअरफोनचा वापर घातक ठरतोय का?

कोव्हिड-19 काळात कामाचा पॅटर्न पूर्णत: बदललाय. ऑफिसचं काम घरी आलं, पालकांचं 'वर्क फ्रॉम होम', तर मुलांची शाळा ऑनलाईन झाली. ऑफिसची मीटिंग मोबाईल किंवा लॅपटॉपवर होऊ लागली. त्यामुळे कानात सतत 'हेडफोन', 'इयरफोन' असणं आलंच. 'हेडफोन' आता आपल्या जीवनाचा एक अविभाज्य भाग बनलाय.

पण, तुमचा 'हेडफोन', 'इयरफोन' आजारांना निमंत्रण देतोय असं सांगितलं तर तुम्हाला विश्वास बसेल? नाही ना ! पण, 'हेडफोन', 'इयरफोन' च्या सततच्या वापरामुळे कानाचे आजार वाढल्याचं प्रकर्षाने दिसून येत आहे. डॉक्टरांच्या माहितीनुसार, कोव्हिड-19 संसर्गाच्या काळात सतत 'हेडफोन', 'इयरफोन' च्या वापरामुळे कानाच्या आजारांनी रुग्णालयात येणाऱ्यांच्या संख्येत अचानक वाढ झाली आहे.

'हेडफोन', 'इयरफोन' मुळे कोणते आजार होतात?

कोव्हिडमध्ये कानाचे आजार 50 टक्क्यांनी वाढले?

मार्च महिन्यापासून राज्यात कोरोना व्हायरस संसर्गामुळे लॉकडाऊन सुरू झाला. त्यामुळे ऑफिसचं काम मोबाईल आणि लॅपटॉपवर सुरू झालं. राज्यात हळूहळू अनलॉकिंग सुरू झालं असलं तरी, वर्क फ्रॉम होम संपलेलं नाही. मुलांच्या शाळा, कॉलेजच लेक्चर ऑनलाईन असल्याने म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोठ्या संख्येने मुलं 'हेडफोन' किंवा 'इयरफोन' वापरताना पहायला मिळत आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, 'हेडफोन', 'इयरफोन' चा अतिरिक्त वापर घातक ठरतोय.

हेडफोन वापरत असाल तर पुरेशी काळजी घेणं आवश्यक आहे.

बॉम्बे हॉस्पिटलचे कान-नाक-घसा तज्ज्ञ डॉ. मिनेश जुवेकर सांगतात, "गेल्या काही महिन्यात शाळा आणि कॉलेजमधील मुलं सर्वात जास्त कानासंबंधी आजारांच्या तक्रारी घेऊन रुग्णालयात आले आहेत. कानाच्या आजारांमध्ये 50 टक्क्यांची वाढ झाल्याचं पहायला मिळतंय."

शाळा आणि कॉलेजची मुलं साधारण: तीन ते चार तास 'हेडफोन' किंवा 'इयरफोन' घालून अभ्यास करताना पाहायला मिळतात. अभ्यास करताना आजूबाजूचा आवाज येऊ नये, यासाठी 'हेडफोन' किंवा 'इयरफोन' जबरदस्तीने कानात बसवण्याचा प्रयत्न होत असल्याचं चित्र घरा-घरात दिसून येतं.

पण, फक्त मुलं नाही, तर कोव्हिड-19 च्या काळात सर जे.जे रुग्णालयात कॉर्पोरेट संस्थांमधील अनेक लोक ऐकू कमी येण्याची तक्रार घेऊन दाखल होत असल्याची माहिती, रुग्णालयाच्या नाक-कान-घसा विभागाचे प्रमुख डॉ. श्रीनिवास चव्हाण यांनी दिली.

कोरोना संसर्गाच्या काळात ऑफिस मीटिंग, चर्चा, प्रेझेन्टेशन आणि इतर गोष्टींमुळे हेडफोन सतत मोठ्या आवाजात कानात असल्याचं पहायला मिळतंय. त्यामुळे कानासंबंधी आजार वाढल्याचं तज्ज्ञांच मत आहे.

"हेडफोनच्या अतिरिक्त वापरामुळे शाळातील मुलांना बहिरेपणाचा त्रास झाल्याचं आढळून आलेलं नाही. पण, इयरफोनच्या सतत वापरामुळे कानात दुखण्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत," असं मुंबई महापालिकेच्या केईएम रुग्णालयातील नाक-कान-घसा तज्ज्ञ डॉ. नीलम साठे सांगतात.

'मधुमेह, उच्चरक्तदाबाच्या रुग्णांनी घ्यावी जास्त काळजी'

फुफ्फुसांवर आघात करणारा कोरोना व्हायरस मधुमेह आणि उच्चरक्तदाबाने ग्रस्त रुग्णांसाठी जास्त धोकादायक आहे. कोरोना संसर्गामुळे मृत्यूमुखी पडलेल्यांमध्ये मधुमेह आणि उच्चरक्तदाबाने आजारी लोकांची संख्या जास्त आहे.

वर्क फ्रॉम होम करताना काळजी घेणं आवश्यक आहे.

डॉ. साठे सांगतात, "मधुमेह आणि उच्चरक्तदाबाने ग्रस्त रुग्णाला कानाचे आजार झाल्यास गुंतागुंत निर्माण होण्याची शक्यता जास्त असते. आजारातून बरे झाल्यानंतर रुग्णांना बहिरेपणा आणि चक्कर येत असल्याचं दिसून आलं आहे."

मुलांच्या कानात अडकले 'इयरप्लग्ज'

अभ्यास करताना आजूबाजूचा आवाज बिलकुल येऊ नये. शिक्षक काय सांगतात हे नीट ऐकू येण्यासाठी मुलं, इयरफोन कानात जबरदस्तीने दाबताना/घालताना...


इकबाल सिंह चहल बीबीसी मराठीला नव्या नियमांबाबत सविस्तर मुलाखत दिली.

चहल म्हणाले, "थर्टीफर्स्टला हॉटेल, पब, रिसॉर्टमध्ये ज्या कुठल्या पार्टी करायच्या असतील, त्यांना रात्री 11 पर्यंतच परवानगी आहे. लोकांना लग्न, पार्टी, इतर कार्यक्रम रात्री 11च्या आधी करावे लागतील."

"दिवसभर लोकांवर नजर ठेवण्यासाठी आमच्याकडे टास्क फोर्स आहे. पण ते 24 तास करणं शक्य नाही म्हणून नाईट कर्फ्यू लावण्यात आला आहे," असं चहल म्हणाले.

यावेळी चहल यांनी कोरोनावरील लशीबाबत बोलताना म्हणाले, "लशीबाबत आम्हाला आलेल्या केंद्र सरकारच्या निर्देशानुसार आम्ही तयारी केली आहे. पण लस कधी उपलब्ध होणार हे तेच सांगू शकतील."

त्याचप्रमाणे, लोकल ट्रेनचा विषय हा राज्य सरकारचा आहे आणि तेच याबाबत निर्णय घेतील, असं चहल यांनी स्पष्ट केलं.

"कोरोनाचा नवीन प्रकार अद्याप भारतात आला असल्याचं वाटत नाही. पण आम्ही खबरदारी म्हणून मागच्या 15 दिवस ट्रॅव्हल करत असलेल्या लोकांनी त्यांची हिस्ट्री द्यावी हे आवाहन केले आहे," असंही इकबाल सिंह चहल म्हणाले.

BMC आयुक्त इकबाल सिंह चहल यांच्या मुलाखतीतले महत्त्वाचे मुद्दे :

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


इकॉनॉमिक ऑफेन्स विंगनं ही कारवाई केली आहे. या कारवाईसंबंधी अधिक तपशील अजून मिळू शकले नाहीत.

दरम्यान रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानं खातेधारकांना दिलासा देणारा निर्णय घेतला आहे. RBI नं खात्यातून काढण्याच्या रकमेची मर्यादा वाढवली आहे. आता खातेधारकांना एकावेळी खात्यातून 25 हजार रुपये काढता येतील.

बँकेवर निर्बंध लादल्यानंतर RBI नं खातेधारकांना एकावेळी 1 हजार रुपयेच काढता येतील असं म्हटलं होतं. त्यानंतर ही मर्यादा वाढवून 10 हजार रुपये करण्यात आली होती.

24 सप्टेंबरपासून पंजाब आणि महाराष्ट्र को-ऑपरेटिव्ह बँक म्हणजेच पीएमसी रिझर्व्ह बँकेच्या देखरेखीअंतर्गत आणण्यात आली आहे. तसंच बँकेवर अनेक निर्बंधही लादण्यात आले आहेत.

पीएमसीची स्थापना 1984 साली मुंबईतील सायन इथं झाली. या बँकेच्या सहा राज्यांमध्ये मिळून 137 शाखा आहेत. बँकेच्या महाराष्ट्राबरोबरच दिल्ली, कर्नाटक, गोवा, गुजरात, आंध्र प्रदेश आणि मध्य प्रदेश या राज्यांमध्येही शाखा आहेत.

मार्च 2019 पर्यंत बँकेमध्ये 11,617 कोटी रुपये जमा होते, तर बँकेनं 8,383 कोटी रुपयांचे कर्ज दिलं होते.

बँकिंग तज्ज्ञ आणि महाराष्ट्र बँक असोसिएशनचे महासचिव विश्वा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स उटागी सांगतात, की मार्च महिन्यापर्यंत बँकेची अवस्था चांगली होती. पंजाब आणि महाराष्ट्र को-ऑपरेटिव्ह बँक महाराष्ट्रातील आघाडीच्या को-ऑपरेटिव्ह बँकांपैकी एक आहे. या बँकेची उलाढाल जवळपास 17 हजार कोटी रुपयांची आहे. मार्च 2019 च्या बॅलन्सशीटनुसार बँकेला 99 कोटी रुपयांचा नफाही झाला होता.''

उटागी असंही सांगतात, की बँकेचा रिझर्व्ह सरप्लस चांगला होता. तसंच बँकेचा ग्रॉस एनपीए आणि नेट एनपीएसुद्धा आरबीआयच्या परिमाणांनुसारच आहे आणि आरबीआयने मार्च 2019 मध्ये बँकेला 'ए' ग्रेडचे गुणांकनही दिले होते.

मग बँकेला गेल्या सहा महिन्यांत घरघर कशी लागली?

माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांनुसार पीएमसी बँकेच्या सध्याच्या अवस्थेला HDIL या कंपनीला दिलेलं अडीच हजार कोटी रुपयांचं कर्ज आहे.

याबद्दल बोलताना उटागींनी म्हटलं, "बँकेने HDIL (हाउसिंग डेव्हलपमेंट अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड) नावाच्या कंपनीला अडीच हजार रुपयांचं कर्ज दिलं. यावर रिझर्व्ह बँकेने त्यांना अडीच हजार कोटी रुपये जमवण्यास सांगितले. बँकेला 100 टक्के रक्कम जमवावी लागणार होती. बँकेचा नफा आणि सरप्लस एकत्रित करून हजार कोटी रुपयेही जमा होत नाहीत. यामुळे बँकेत पूर्णपणे खडखडात होऊ शकतो. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे मार्च 2019 पर्यंत आरबीआयच्या दृष्टीने ज्या बँकेचे कामकाज योग्य सुरू होते, त्या बँकेवर आता 35ए लावून त्यावर नियंत्रक बसवण्यात आले आहेत.''

उटागींनी पुढे अशीही माहिती दिली, की HDIL दिवाळखोरी जाहीर करणार आहे. याचा सरळ परिणाम पीएमसीवर होऊ शकतो. यामुळेच बँक आता सुस्थितीत राहू शकणार नाही, असे आरबीआयला वाटत असल्याने त्यावर नियंत्रक बसवण्यात आले आहेत.''

बँकेचे कार्यकारी संचालक जॉय थॉमस यांनी संपूर्ण प्रकरणाची जबाबदारी घेतली आहे. त्यांनी म्हटलं, "बँकेचा कार्यकारी संचालक या नात्याने मी या प्रकरणाची सगळी जबाबदारी घेत आहे. परंतु सहा महिन्यांमध्ये बँक नियमितपणे व्यवहार करू लागेल असा विश्वास मी खातेधारकांना देतो.''

बँक पुन्हा व्यवहारक्षम होणार?

यावर उटागी यांनी म्हटलं, की आरबीआयने महाराष्ट्र किंवा अन्य राज्यातील ज्या बँकांवर 35 ए कलम लावले आहे, ती कोणतीही बँक पुन्हा व्यवहारक्षम झालेली नाही, गेल्या 20 वर्षांचा हा इतिहास आहे. या बँकांनी दिवाळखोरीच जाहीर केली आहे. काही बँकांचे मोठ्या बँकांमध्ये विलिनीकरण झाले आहे. पण एखाद्या बँकेनं विलिनीकरणात रस दाखवावा एवढीही पीएमसीची...


इक्थॅसोर हे नामशेष झालेले समुद्री डायनासोर आहेत.

कच्छच्या वाळवंटातील मेसोझोइक युगातल्या खडकांत हे जीवाश्म मिळालं आहे.

संशोधकांच्या या टीमचं नेतृत्व प्रा. गुंटुपल्ली व्ही. आर. प्रसाद यांनी केलं. प्रसाद म्हणाले, "सापडलेल्या जीवाश्माची लांबी 18 फूट (5.5 मीटर) इतकी आहे. कवटी आणि शेपटीच्या हाडांचा काही भाग वगळता हे जीवाश्म जवळपास पूर्ण अवस्थेत आहे."

या शोधाचे निष्कर्ष Plos One या science journal मध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.

ते म्हणाले, "ज्युरासिक काळातील इक्थॅसोरचं जीवाश्म भारतात पहिल्यांदाच भारतात सापडलं, इतकंच या संशोधनाचं महत्त्व मर्यादित नाही."

"इक्थॅसोरसची इंडो-मादागास्कन प्रदेशातील उत्क्रांती आणि भारताची ज्युरासिक काळातील इतर खंडाशी असणारा संबंध यावरही हे संशोधन प्रकाश टाकतं", असं ते म्हणाले.

हे संशोधन करणाऱ्या टीममध्ये भारत आणि जर्मनीतील संशोधकांचा सहभाग होता. या संशोधकांच्या मते, सापडलेलं जीवाश्म इक्थॅसोरच्या ऑप्थॅल्समसोराईडच्या कुळातील असण्याची शक्यता आहे. हे इक्थॅसोरस 16.5 कोटी ते 9 कोटी वर्षांपूर्वीच्या काळात समुद्रात होते.

इक्थॅसोरस

या संशोधकांनी म्हटलं आहे की, या नव्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा संशोधनामुळे भारत आणि दक्षिण अमेरिकेत 15 कोटी वर्षांपूर्वी काही समुद्री संबंध होता का, यावर प्रकाश पडू शकतो.

या सापडलेल्या जीवाश्माच्या दातांचा अभ्यास करता हे इक्थॅसोर त्या काळात परिसंस्थेमध्ये (इकोसिस्टीम) अव्वल क्रमांकाचे शिकारी होते असं दिसतं, असं या संशोधकांनी म्हटलं आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इक्बाल कासकरला अटक करून घेत जाताना पोलिस

खंडणीविरोधी पथकाच्या पोलीस अधिकाऱ्यानं दिलेल्या माहितीनुसार, इक्बाल कासकरला खंडणीच्या प्रकरणात नागपाडा गार्डन हाऊस येथून अटक करण्यात आली.

इक्बाल कासकरवर एका बिल्डरला फोनवरून खंडणी मागितल्याचा आरोप आहे.

खंडणी विरोधी पथकाच्या पोलीस अधिकाऱ्यानं सांगितलं, "इक्बाल कासकरनं चार महिन्यांआधी एका बिल्डरकडून ठाण्यात खंडणी वसूल करण्याचा प्रयत्न केला. संबधित बिल्डरानं पोलिसांकडे याची तक्रार केली होती. तपासात खंडणीसाठी आलेल्या फोनचा नंबर कासकर असल्याचं स्पष्ट झालं."

या तक्रारीवरूनच एन्काऊंटर स्पेशालिस्ट प्रदीप शर्मा यांनी ही अटक केली. याप्रकरणात आणखी काहीजणांना अटक केलं जाऊ शकते.

ठाण्याचे खंडणीविरोधी पथकाचे अधिकारी कासकरची कसून चौकशी करत आहेत.

पीटीआय या वृत्त संस्थेच्या म्हणण्यानुसार याच महिन्याच्या सुरूवातीला कासकरला मुंबईमधील दोन मोडकळीस आलेल्या इमारती रिकाम्या करण्याचे आदेश देण्यात आले होते. पोलिसांच्या मते कासकरनं त्यावर ताबा केला होता.

भेंडी बाजारमधील पकमोडिया स्ट्रीटवरील दमरवाला बिल्डींग आणि जे जे मार्ग परिसरातील शबनम गेस्ट हाऊस रिकामं करण्याचे ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आदेश कासकरला दिले होते.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)


इच्छामरण

त्यामुळे इरावती लवाटेंनी आता आणखी एक पत्र लिहिलं आहे. "31 मार्चपर्यंत जर सरकारने परवानगी दिली नाही तर तुम्ही (पती नारायण लवाटे) माझा गळा दाबून मला मारून टाका, मग तुम्हाला फाशी होईल," अशा आशयाचं हे पत्र त्यांनी राष्ट्रपतींना लिहिलं आहे.

मुंबईतील वृद्ध दाम्पत्य इरावती आणि नारायण लवाटे यांनी इच्छामरणाची मागणी केली आहे.

याच निमित्ताने बीबीसी मराठीने वाचकांना विचारलं होतं की इच्छामरणाला कायद्याने परवानगी मिळावी, या मागणीविषयी त्यांना काय वाटतं?

त्यावरून सोशल मीडियावर झालेल्या चर्चेचा हा आढावा.

विजय सबनीस यांनी 'इच्छामरणास कायद्याने मुभा असावी,' असं मत व्यक्त केलं आहे.

"ज्याप्रमाणे शंभर अपराधी सुटले तरी चालेल पण एका निरपराध्याला शिक्षा होऊ नये, असं आपल्या न्यायदेवतेचं तत्त्व आहे. तसंच कोणाची जगण्याची इच्छा असूनही या कायद्यामुळे त्याचा बळी जाऊ नये," असं म्हणत एकता परब यांनी या मागणीला ठाम विरोध केला आहे.

आशिष मगरे यांच्या मते, "आत्महत्या करणं हेच सगळ्यांत मोठं पाप आहे."

"जन्म नाही, किमान मरण तरी स्वेच्छेने मिळावं, पण त्याला योग्य निकष असावेत,"असं मत मयूर बेर्डे यांनी मांडल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ं आहे.

राजेश दहाके यांनी लवाटे दांपत्या यांना, "जिथे त्यांची काळजी घेतली जाईल अशा ठिकाणी आपलं उरलेलं आयुष्य घालवावं," असा सल्ला दिला आहे.

रविकिरण सावे आणि सागर साळवे यांनी हे सगळं प्रसिद्धीसाठी सुरू असल्याचं म्हटलं आहे.

स्वाती कदम यांनाही वाटतं की, एखाद्या व्यक्तीला त्यांच्या आजारपणात इच्छामरणाला कायदेशीर परवानगी मिळायला हवी. नवनाथ मंडलिक यांचं मतही काहीसं तसंच आहे.

"कधी कधी इच्छामरण गरजेचं असतं. पण तसा परवानगीचा कायदा झाल्यास त्याचा गैरफायदाच जास्त होईल, म्हणून नको वाटतं," असं मत अजय जाधव यांनी व्यक्त केलं आहे.

"सत्यता पडताळून, कायदा पाहून, वारसदार नात्यांचा मागोवा घेऊन गुप्तपणे चौकशी करून परवानगी मिळावी," असं स्नेहल रेळेकर यांनी सुचवलं आहे.

दिनेश म्हसकर यांनी म्हणतात, "इच्छामरणाला कायद्याने परवानगी मिळायलाच हवी कारण आत्महत्या करणं कायद्याने गुन्हा आहे आणि एखाद्याला मारणंसुद्धा कायद्याने गुन्हा आहे. परंतु एखादी व्यक्ती आजाराने किंवा वृद्धापकाळाने असहाय्य असेल, आणि अशा व्यक्तींना पुढे बघायलाच कोणी नसेल, तर अशा व्यक्तींना इच्छामरणाची परवानगी देण्यास काहीच हरकत नाही."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष अब्दुल फत्ताह अल-सिसी आणि सौदी अरेबियाचे राजे सलमान यांनी ट्रंप यांच्या भूमिकेबाबत नाराजी व्यक्त केली आहे.

या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष करत ट्रंप यांनी बुधवारी जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून मान्यता दिली आहे. त्यामुळे या प्रदेशातील अस्थिरता आता वाढण्याची शक्यता आहे.

इस्राईलमधील अमेरिकेचा दूतावास सध्या तेल अवीव या शहरात आहे. हा दूतावास जेरुसलेममध्ये हलवण्याचा विचार अमेरिका करत आहे, असं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी मंगळवारी या भागातील काही राष्ट्रप्रमुखांना फोन करून सांगितलं.

अमेरिकेने अशी कोणतीही आगळीक केल्यास जगभरातील मुस्लिमांचा भडका उडेल, असं सौदी अरेबियाचे राजे सलमान यांनी ट्रंप यांना खडसावलं आहे.

अरब राष्ट्रं आणि इस्राईल यांच्यात संघर्षाच्या अनेक मुद्द्यांपैकी जेरुसलेम हा मुद्दा कळीचा आहे. या शहरावर दोन्ही पक्ष आपापला दावा सांगतात.

जेरुसलेम ही इस्राईलची राजधानी असल्याची मान्यता अमेरिकेने दिली, तर इस्राईलच्या निर्मितीपासून म्हणजेच 1948पासून अशी भूमिका घेणारा अमेरिका हा पहिलाच देश असेल.

'अमेरिकेने इस्राईलमधला दूतावास जेरुसलेमला हलवणं किंवा या शहराला इस्राईल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ची राजधानी म्हणून मान्यता देणं म्हणजे जगभरातल्या मुस्लिमांच्या जखमेवर मीठ चोळण्यासारखं आहे. त्यामुळे अमेरिका मुस्लिमांना उघडउघड भडकावत आहे', असं राजे सलमान यांनी ट्रंप यांना बजावल्याचं सौदी अरेबियाच्या अधिकृत प्रेस एजन्सीने सांगितलं.

या दरम्यान अमेरिकेचे सरकारी कर्मचारी आणि त्यांचे कुटुंबीय यांना जेरुसलेम किंवा वेस्ट बँक या भागात खासगी कारणासाठी प्रवास करण्यास मज्जाव आहे. अरब राष्ट्रांकडून होणाऱ्या नियोजित निदर्शनांचा अंदाज बांधूनच हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

ट्रंप यांच्याशी बोललेल्या इतर राष्ट्रप्रमुखांच्या प्रतिक्रिया अशा होत्या

अमेरिकेने आपला दूतावास जेरूसलेमला हलवण्याचा निर्णय महमूद अब्बास आणि राजे अब्दुल्ला यांच्या कानावर घातल्याची माहिती पॅलेस्टाइन आणि जॉर्डन यांनी अधिकृत निवेदनाद्वारे दिली आहे.

पण सौदी अरेबियातून आलेल्या वृत्तात याबाबत ठोस काहीच सांगण्यात आलेलं नाही.

जेरुसलेम आपली राजधानी असल्याचा दावा इस्राईलने नेहमीच केला आहे.

दूतावास कधी हलवण्यात येईल, हे निश्चित नसलं, तरी हा निर्णय आपल्याच कारकिर्दीत घेतला जाईल, असं ट्रंप यांनी स्पष्ट केल्याचंही या दोन्ही नेत्यांनी सांगितलं आहे.

जेरुसलेम आपली राजधानी असल्याचा दावा इस्राईलनं नेहमीच केला आहे.  तर पॅलेस्टाइनने नव्या पॅलेस्टाइन देशाची निर्मिती झाल्यावर जेरुसलेमचा पूर्व भाग आपली राजधानी असेल, असं जाहीर केलं आहे.

अमेरिकन दूतावास अजून सहा महिने तेल अवीवलाच ठेवण्याचा निर्णय सध्या ट्रंप घेतील, असंही वृत्त आहे.

जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून मान्यता देण्याच्या निर्णयाबद्दल ट्रंप यांनी मंगळवारी या भागातील राष्ट्रप्रमुखांशी सविस्तर चर्चा केली. यात इस्राईलचे पंतप्रधान बेन्यामिन नेतान्याहू यांचाही समावेश होता.

उद्रेकाला उत्तर देण्यासाठी इस्राईलची तयारी

जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून अमेरिकेनं मान्यता दिल्यास टर्की इस्राईलबरोबरचे सगळे संबंध तोडेल, असा इशारा टर्कीचे राष्ट्राध्यक्ष रेजेप ताय्यीप एरडोआन यांनी दिला होता.

दूतावास जेरुसलेमला हलवणं आणि इस्राईलची राजधानी म्हणून मान्यता देणं या दोन्ही गोष्टी धोक्याची पातळी ओलांडणाऱ्या आहेत, असं गाझा पट्ट्यातील हमास संघटनेच्या इस्माइल हनिय याने सूचित केलं आहे.

युरोपियन युनियन, फ्रान्स आणि अरब लीग यांनीही अमेरिकेच्या या निर्णयाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप जेरुसलेमला इस्राईलची...


इझिकेल मळेकर

हे होतं दिल्लीच जुडाह हाईम सिनेगॉग. हे सिनेगॉग (ज्यू धर्मियांचे प्रार्थना स्थळ) आणि तिथलं लहानसं स्मशान गेली अनेक दशके मराठी ज्यूंच्या स्मृती जपत या रस्त्यावर उभं आहे.

इझिकेल मळेकर भारतातल्या मोठ्या म्हणजे बेने इस्रायली, कोचिनी, बगदादी, बेने मिनाशी, बेने इफ्राइम ज्यू समुदायांपैकी बेने इस्रायली शाखेचे आहेत.

सिनेगॉगमध्ये गेल्यावर एकदम शांत वाटू लागलं. बाहेरच्या रस्त्याचा आणि या जगाचा काहीच संबंध नव्हता.

आत गेल्यावर समोरच्या भिंतीमध्ये पडद्यामागे धर्मग्रंथ (तोराह) ठेवण्याचा कप्पा, मध्यभागी प्रार्थना करण्याचा लाकडी कठड्याचा चौकोन आणि बाजूनं खुर्च्या, डोक्यावर रंगिबेरंगी हंड्या, दिवे अशी इतर सिनेगॉगप्रमाणेच याची रचना होती.

मी गेलो ती होती शुक्रवारची संध्याकाळ. दुसऱ्यादिवशी शनिवार म्हणजे शब्बाथचा दिवस असल्यामुळे प्रार्थनेला लोक येतील असं वाटलं होतं.

पण मळेकर म्हणाले, "आताशा प्रार्थनेला फारसे लोक येत नाहीत कारण आम्ही फारच कमी लोक शिल्लक राहिलो आहोत."

सुमारे 2000 वर्षांपूर्वी ज्यू भारताच्या किनाऱ्याला लागले. महाराष्ट्रात राहाणाऱ्या ज्यूंना बेने इस्रायली म्हटलं जातं.

क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोकणात स्थायिक झाल्यावर त्यांनी स्थानिक संस्कृतीचा स्वीकार केला. त्यामुळं त्यांनी राहायच्या गावावरून आडनावं वापरायला सुरुवात केली.

जुडाह हाईम सिनेगॉग

झिराड, दिवेकर, राजपूरकर, दांडेकर, ठाणेकर, आवासकर, किहिमकर, पेणकर, गडकर, अष्टिमकर अशी रायगड (तेव्हाचा कुलाबा) जिल्ह्यातल्या गावांवरून त्यांची आडनावं आहेत.

कोकणात उतरल्यावर त्यांनी तेल काढण्याचा व्यवसाय सुरू केला. इतकी वर्षें जेरुसलेमपासून दूर राहूनही शनिवारी सुटी घेण्याची त्यांची प्रथा कायम राहिली. शनिवारी सुटी घेणारे तेली म्हणून त्यांना 'शनवार तेली' म्हटलं जाऊ लागलं.

आता भारतात ज्यूंची संख्या 5 हजाराच्या आसपास उरली आहे. त्यात बहुतांश लोक मुंबई-ठाणे आणि उत्तर कोकणात राहातात.

त्यामुळे दिल्लीमध्ये ज्यू अगदीच अल्पसंख्य आहेत. त्यामुळे सिनेगॉगमध्ये प्रार्थनेला येणाऱ्यांची संख्या अगदीच कमी झालेली आहे.

दिल्लीत तर बेने इस्रायली कुटुंबं अगदीच एका हाताच्या बोटांवर मोजता येतील इतकी शिल्लक राहिली आहेत. या सिनेगॉगमध्ये फक्त बेने इस्रायली नाही तर बगदादी ज्यूसुद्धा येतात. तसंच कधीकधी बेने मिनाशी आणि बेने इफ्राइम समुदायाचे एखाददुसरे सदस्य येतात.

दिल्लीमध्ये वसंतविहार आणि पहाडगंज इथं दोन खब्बाथ हाऊसही आहेत. परदेशी विद्यार्थी, इस्रायली दुतावासातील लोक किंवा पर्यटक तिकडे जातात.

तिबेटी बौद्धांचे धर्मगुरु दलाई लामा यांनी 2009 साली या सिनेगॉगला भेट दिली होती. सोबत इझिकेल आणि त्यांचा मुलगा नोएल.

इझिकेल मळेकर यांनी पुण्यामध्ये कायद्याचं शिक्षण घेतल्यावर 1980 साली दिल्लीला आले. दिल्लीत आले आणि दिल्लीचेच झाले. आधी गृह खात्यात आणि नंतर अल्पसंख्यांक विभागात नोकरी केल्यानंतर ते निवृत्त झाले.

दिल्लीत आल्यावर त्यांनी ज्यू धर्मासह इतर धर्मांचा, धर्मग्रंथांचाही अभ्यास सुरु केला. आंतरधर्मिय विषयांवर व्याख्यान द्यायला ते जाऊ लागले. त्यांनी 16 आंतरधर्मीय विवाहांना प्रोत्साहन दिलं आहे.

इतर धर्मांच्या तुलनात्मक अभ्यासाबद्दल बोलताना ते म्हणाले, "इतर धर्मांमध्ये मिसळण्याची, त्यांचं मत जाणून घेण्याची धडपड मी आधीपासूनच करायचो. माझी मुलगी जामिया इस्लामिया विद्यापीठात शिकली. मुस्लीम बहुल विद्यापीठामध्ये ती एकटीच ज्यू मुलगी होती. तिचं तेव्हा कौतुकही होत असे."

मळेकर आता जवळपास 40 वर्षें दिल्लीमध्ये राहात असले तरी ते आणि त्यांची पत्नी व्यवस्थित मराठी बोलतात.

ते म्हणाले, "पुण्यामध्ये टिळक...


इट जस्ट चिकन नगेट्स

त्यामुळे आता सॅन फ्रान्सिस्कोस्थित इट जस्ट स्टार्टअपचा प्रयोगशाळेत तयार केलेलं मांस विकण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

सुरुवातीला हे मांस नगेट्समध्ये वापरलं जाईल. मात्र हे प्रयोगशाळेत तयार होणारं चिकन बाजारात कधी उपलब्ध होईल हे इट जस्टने स्पष्ट केलेलं नाही.

आरोग्याविषयीची चिंता, प्राण्यांविषयीची काळजी आणि पर्यावरण या मुद्यांविषयी जागरुकता वाढल्याने प्राण्यांची कत्तल करून मिळणाऱ्या मांसाऐवजी पर्यायी पद्धतीने मांस खरेदी करून त्याच्या वापरण्याला प्राधान्य मिळू लागलं आहे.

बॅरक्लेच्या म्हणण्यानुसार, पर्यायी म्हणजेच प्रयोगशाळेत तयार होणाऱ्या मांसाची बाजारपेठ येत्या दशकात 140 बिलिअन डॉलर्सची असू शकते. जागतिक मांस उद्योगाच्या 10 टक्के प्रयोगशाळेत तयार होणाऱ्या मांसाची बाजारपेठ असू शकते.

फॅक्टरीसदृश वातावरणात मांस तयार करणारे बियाँड मीट आणि इम्पॉसिबल फूड्स हे पर्याय सूपरमार्केट्स आणि रेस्टॉरंटमध्ये उपलब्ध आहेत.

मांसाहार करणाऱ्यांनो सावधान! पर्यावरणाचा विचार केलात का?

इट जस्टचं वेगळेपण हे की केवळ प्लाँटमध्ये तयार झालेलं मांस नाही पण प्रयोगशाळेत प्राण्यांच्या पेशी विक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सित करून तयार केलेलं मांस आहे.

खाद्यपदार्थांच्या जागतिक बाजारपेठेच्या वाटचालीतला हा निर्णायक टप्पा असल्याचं इट जस्टला वाटतं आहे. अन्य देशही सिंगापूरप्रमाणे प्रोसेस्ड मांसाच्या वापराला मान्यता देतील अशी कंपनीला आशा आहे.

गेल्या दशकभरात, डझनवारी स्टार्टअप कंपन्यांनी प्रयोगशाळेत तयार झालेलं मांस बाजारात आणण्याचा प्रयत्न केला. पारंपरिक पद्धतीने मिळणाऱ्या मांसापेक्षा हे मांस नीतीमूल्य पातळीवर आघाडीवर आहे, असा दावा केला गेला आहे.

इस्रायलस्थित फ्युचर मीट टेक्नॉलॉजी आणि बिल गेट्स प्रणित मेमफिस मिट्स या दोन कंपन्या परवडणाऱ्या दरात आणि चवदार असं हे नव्या पद्धतीचं मांस बाजारपेठेत आणण्यासाठी उत्सुक आहेत.

सिंगापूरची शिओक मीट्स कंपनी क्रस्टिकन तयार करण्याच्या कामात गुंतली आहे.

प्रयोगशाळेत तयार होणाऱ्या या मांसामुळे पर्यावरणीय फायदे अनेकजण सांगत आहेत. मात्र शास्त्रज्ञांनी या मांसामुळे हवामान बदल प्रक्रियेला हातभार लावला जात असल्याकडे लक्ष वेधलं आहे.

काय आहेत आव्हानं?

मारिको ओ, बीबीसी न्यूज सिंगापूर

खाद्यपदार्थांच्या जागतिक बाजारपेठेच्या वाटचालीतला हा मैलाचा दगड आहे, असं इट जस्ट कंपनीच्या प्रमुखांनी सांगितलं. मात्र या मांसापुढची आव्हानं कायम आहेत.

प्रयोगशाळेत विकसित करण्यात येणारं मांस कंपनीत तयार होणाऱ्या मांसापेक्षा महाग आहे. उदाहरणार्थ, इट जस्टने प्रयोगशाळेत विकसित करण्यात आलेल्या मांसापासून तयार झालेल्या नगेट्सचं एक पाकीट प्रत्येकी 50 डॉलर्स इतक्या किमतीला उपलब्ध आहे.

गावात मस्स्त पदार्थ बनवून लाखो कमावणारे युट्यूबर आजोबा - व्हीडिओ

ही किंमत आता कमी झाली आहे, मात्र मांसाच्या सर्वसाधारण किमतीपेक्षा ही किंमत जास्तच आहे.

खवैय्यांची यावर काय प्रतिक्रिया आहे हे जाणून घेणं या कंपन्यांसाठी महत्त्वाचं आहे. मात्र सिंगापूर सरकारने वापराला मंजुरी दिल्याने जगभरात अन्यत्र कंपनीला सकारात्मक प्रतिसाद मिळण्याची शक्यता आहे. अन्य काही देशही अशा स्वरुपाच्या मांसाला परवानगी देऊ शकतात.

सुरक्षित अन्न?

इट जस्ट कंपनीच्या मांस उत्पादन आणि सुरक्षिततेसंदर्भात घेतल्या जाणाऱ्या प्रक्रियेचा आढावा सिंगापूर फूड एजन्सीने घेतला.

विविध पातळ्यांवर या मांसाची चाचणी घेण्यात आली. त्यानंतरच हे मांस खाण्यासाठी योग्य असल्याचा निर्वाळा देण्यात आला. म्हणूनच नगेट्समध्ये याच्या वापराला परवानगी मिळाली आहे.

या मांसाकरता नियमन आराखडा तयार...


इटली निवडणुका

सोमवारी वाटाघाटींची तिसरी फेरी अयशस्वी झाली, ज्यानंतर इटलीचे राष्ट्राध्यक्ष सर्गियो मात्तारेल्ला यांनी आता आपल्यासमोर दोनच पर्याय शिल्लक असल्याचं सांगितलं - एकतर नवीन निवडणुकांना सामोरं जायचं किंवा वर्षअखेरपर्यंत काळजीवाहू सरकारने देश चालवायचा.

मार्चमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये कोणत्याच पक्षाला बहुमताचा आकडा गाठता आला नव्हता.

निवडणुकांमध्ये काय झालं होतं?

मार्च महिन्यात इटलीत झालेल्या निवडणुकांमध्ये यावेळी वेगळीच चुरस पाहायला मिळाली. अनेक वर्षं व्यवस्थात्मक राजकारणाचा विरोध करणाऱ्या 'फाईव्ह-स्टार मूव्हमेंट' आणि 'द लीग' या दोन पक्षांनी चक्क निवडणुकांमध्ये लक्षणीय कामगिरी केली.

पण दोन्ही पक्षांना स्वबळावर सत्तेत येण्याइतका पाठिंबा मिळाला नाही.

इटलीचे राष्ट्राध्यक्ष सर्गियो मात्तारेल्ला

2009 साली स्थापन झालेल्या फाईव्ह स्टार पक्षाने या निवडणुकीत सुरुवातीपासूनच एकट्याने लढण्याचा निर्णय घेतला होता. प्रचारात ही आपली जमेची बाजू आहे, असं दाखवण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला.

पण बहुमताजवळ पोहोचता न आल्यामुळे त्यांचं हेच 'स्वावलंबित्व' त्यांना अडचणीचं ठरलं.

1991 साली स्थापन झा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लेल्या द लीगची सुरुवात एक विभक्ततावादी पक्ष म्हणून झाली होती. दक्षिण इटली मुख्य भूमीपासून वेगळा केला जावा, ही त्यांची मागणी बरीच गाजली होती. पण काळाच्या ओघात, दक्षिण इटलीबाबतचा आपला विरोध मवाळ करत त्यांनी बेकायदेशीर स्थलांतरितांविरुद्ध भूमिका घेत लोकप्रियता मिळवली.

उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांमध्ये आतापर्यंत माजी पंतप्रधान सिल्व्हिओ बर्लुस्कोनी यांचा फोर्झा इटालिया हा पक्ष प्रमुख मानला जायचा. मार्चमधल्या निकालांनंतर द लीगने उजव्या पक्षांचं अघोषित नेतृत्व पत्करल्याचं चित्र आहे.

वाटाघाटींमध्ये काय घडलं?

गेले दोन महिने सुरू असलेल्या वाटाघाटींमध्ये कोणत्याच पक्षाने नमतं घेतलं नाही, त्यामुळे सरकार स्थापनेचा तिढा कायम आहे.

फाईव्ह स्टार आणि द लीग या दोन प्रमुख पक्षांनी जुलै महिन्यात नवीन निवडणुका घेण्याला पाठिंबा दिला आहे. या संदर्भातला अंतिम निर्णय मात्तारेल्ला घेतील.

द लीगचे प्रमूख माटेओ सेल्विनी

आताच्या निवडणुकीत फाईव्ह स्टार मुव्हमेंट या पक्षाने सर्वाधिक मतं मिळवी. पण त्यांनी उजव्या विचारसरणीच्या फोर्झा इटालिया आणि द लीग यांच्या आघाडीत सामील होण्यास नकार दिला. तसंच डाव्या विचारसरणीच्या डेमोक्रॅटिक पार्टीबरोबर जाणंही अमान्य केलं.

सोमवारी एका जाहीर भाषणात राष्ट्रपती मात्तारेल्ला म्हणाले की आघाडी सरकार बनणार नाही, हे स्पष्टच आहे. त्यामुळे सर्व पक्षनेत्यांनी एका 'तटस्थ' सरकारला पाठिंबा द्यावा.

"आता आणखी वाट पाहणं शक्य नाही," असंही ते म्हणाले.

"एका नव्या सरकारला पूर्ण अधिकार द्यायचे की जुलै महिन्यात नवीन निवडणुका घ्यायच्या, याचा निर्णय सर्वस्वी पक्षांवर अवलंबून आहे," मात्तारेल्लांनी सांगितलं.

विविध प्रकारच्या धोरण क्षेत्रांतल्या तज्ज्ञांचं मिळून एक नवं हंगामी सरकार राष्ट्रपतींमार्फत स्थापन केलं जाईल.

(डावीकडे) फाईव्ह स्टार मूव्हमेंटचे नेते लुइगी दि मीओ

येत्या वर्षाच्या शेवटी विक्री कर वाढणार आहे. त्याचे अर्थव्यवस्थेवर विपरीत परिणाम होणार नाहीत याचा विचार करून 2019चा अर्थसंकल्प तयार करण्याचं काम या सरकारकडे असेल.

2018 संपेपर्यंत हे सरकार काम करेल, आणि पुढील वर्षी होणाऱ्या निवडणुकांआधी ते बरखास्त केलं जाईल, असं मात्तारेल्ला यांनी सांगितलं. पण फाईव्ह स्टार मूव्हमेंट आणि द लीग यांनी या पर्यायाबाबत फारसा उत्साह दाखवलेला नाही.

इतिहासाची पुनरावृत्ती?

विश्लेषकांचं म्हणणं आहे की, इटालियन जनतेचा राजकीय असंतोष...


इटली, भारत, जपान, दक्षिण कोरिया या देशांचा या आठ देशांत समावेश असल्याचं असोसिएट प्रेसच्या वृत्तात म्हटलं आहे. तर टर्कीने ही सवलत मिळवली असल्याचं रॉयटर्सने म्हटलं आहे. त्यामुळे तात्पुरती का होईना, भारतात इंधन दरवाढ टळल्याची चिन्हं आहेत.

2015मध्ये झालेल्या हटवण्यात आलेले निर्बंध पुन्हा लादण्यात आले असून, इराणवर लादण्यात आलेले आतापर्यंतचे हे कठोर निर्बंध असल्याचे व्हाईट हाऊसने म्हटलं आहे. या निर्बंधात इराणमधील उर्जा, जहाज आणि बँकिंग या सेक्टरना लक्ष्य करण्यात आलं आहे.

युरोपीयन युनियनने ज्या कंपन्या इराणशी कायदेशीरपणे व्यवसाय करत आहेत, त्यांची हितसंबंध जपले जातील, असं म्हटलं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी शुक्रवारी या निर्बंधांची घोषणा केली. हे करत असताना त्यांना गेम ऑफ थ्रोन्समधील Winter is Coming च्या धर्तीवर Sanctions Are Coming असं ट्वीट केलं.

ट्रंप यांनी मे महिन्यात इराणसोबतच्या अणुकरारातून अमेरिका बाहेर पडत असल्याची घोषणा केली. त्यानंतर निर्बंधाची अंमलबजावणी सुरू झाली. हा करार होताना तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी हा करार इराणला अण्वस्त्र निर्मितीपासून रोखेल असं म्हटलं होतं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

.

2015मध्ये झालेल्या करारामध्ये यूके, फ्रान्स, जर्मनी, रशिया, चीन हे देशही सहभागी होते. हे देश या कराराचं पालन करणार आहेत. तसंच अमेरिकेचे निर्बंध चुकवण्यासाठी स्वतःचीच पेमेंट सिस्टम विकसित करणार असल्याचं या देशांनी म्हटलं आहे.

इराण आंतरखंडीय क्षेपणास्त्रांची निर्मिती करत असून येमेन आणि सीरिया या देशांतही हस्तक्षेप करत आहे, हे मान्य करता येणार नाही, अशी ट्रंप यांची भूमिका आहे. तर इराणने अमेरिकवर टीका केली आहे.

सोमवारपासून अंमलबजावणी

अमेरिकेच्या निर्बंधांची अंमलबजावणी सोमवारपासून सुरू होईल. निर्बंधांचा हा दुसरा टप्पा आहे. इराणची वर्तणूक मुळापासून बदलण्यासाठी हे निर्बंध लादण्यात आले आहेत, असं अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पाम्पेओ यांनी म्हटलं आहे.

तेल व्यवसायावर येणार बंधनं

अमेरिकेने 12 अटी घातल्या आहेत, त्या इराणने पूर्ण केल्या तर हे निर्बंध हटवले जातील, असं ते म्हणाले. इराणने दहशतवादाला पाठबळ देणं बंद करावं, सीरियात हस्तक्षेप करू नये, अण्विक आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रम पूर्णपणे थांबवावा, अशा अटींचा यात समावेश आहे.

सवलती काय असतील?

पॉम्पेओ म्हणाले, "काही देश तातडीने इराणकडून खनिज तेल आयात करणं थांबवू शकत नाहीत. अशा देशांनी हळूहळू ही आयात कमी करून ती पूर्णपणे थांबवावी या अटीवर या देशांना सवलत देण्यात आली आहे."

अमेरिकेचे मित्र राष्ट्र असलेल्या इटली, भारत, जपान आणि दक्षिण कोरिया यांचा या 8 देशांत समावेश आहे, असं असोसिएट प्रेसच्या वृत्तात म्हटलं आहे. तर टर्कीनेही सवलत मिळवली असल्याचं रॉयटर्सने म्हटलं आहे.

युरोपीयन युनियनची काय भूमिका आहे?

यूके, जर्मनी, फ्रान्स आणि युरोपीयन युनियन फॉरेन अफेअर्सचे प्रमुख फेड्रिका मोगेरिनी यांनी संयुक्त पत्रकात या निर्बंधांवर नाराजी व्यक्त केली आहे. "इराणशी कायदेशीर व्यवहार करणाऱ्या युरोपीयन देशांतील कंपन्याचे हितसंबंध जपण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत, " असं त्यांनी म्हटलं आहे.

हेहीवाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इटलीचा गोलरक्षक जिआनल्युइगी बफनला स्वीडनविरुद्धच्या पराभवानंतर अश्रू आवरले नाहीत.

गडद निळी जर्सी परिधान केलेले 'अझ्युरी' अर्थात इटलीचे शिलेदार वर्ल्डकपवर नाव कोरण्याच्या शर्यतीत होते. पण तब्बल 60 वर्षांनंतर प्रथमच इटलीचा संघ वर्ल्डकपसाठी पात्र होऊ शकला नाही.

म्हणूनच 2018 मध्ये रशियात होणाऱ्या फुटबॉल महासंग्रामात इटली आपल्यासारखाच निव्वळ प्रेक्षकाच्या भूमिकेत असेल!

फुटबॉलची क्रेझ जगभर पसरली आहे. 2018च्या वर्ल्डकप स्पर्धेसाठी पात्र ठरण्याची संधी 210 संघांना आहे,पण फक्त 32 संघच या स्पर्धेत खेळू शकतात. साहजिकच साभार परत जाणाऱ्यांचं पारडं कललेलं आहे.

पण सोमवारी रात्री या पारड्यात इटली हा पॉवरबाज भिडू दाखल झाला आणि फुटबॉलविश्वात खळबळ उडाली. स्वीडनविरुद्धच्या लढतीत 0-0 ने बरोबरी झाली पण कमी गोल सरासरीमुळे इटलीचं पॅकअप पक्कं झालं.

क्रिकेटवेड्या आपल्या देशातही इटलीच्या पराभवाचे पडसाद सोमवारी रात्री व्हॉट्सअॅप ग्रुप्स, ट्वीटर हॅशटॅग्स आणि फेसबुक पोस्ट्सच्या माध्यमातून उमटले.

2007मध्ये कॅरेबियन बेटांवर भरलेल्या वर्ल्डकपमध्ये भारतीय क्रिकेट संघाचं आव्हान प्राथमिक फेरीतच संपुष्टात आलं होतं. स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ख्खे शेजारी असणाऱ्या श्रीलंका आणि बांगलादेशकडून पराभूत झाल्यानंतर भारतीय संघ रित्याहाती माघारी परतणार, हे स्पष्ट झालं आणि देशभर कल्लोळ उडाला.

त्या संघात सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड, सौरव गांगुली, युवराज सिंग, वीरेंद्र सेहवाग अशा दिग्गजांचा समावेश होता.

मग काय, देशात जणू शोककळाच पसरली. खेळाडूंच्या घरांवर हल्ले झाले. देशासमोरचे सगळे गंभीर प्रश्न बाजूला पडले आणि चॅनेलवरच्या चर्चांना तगडा खुराक मिळाला.

तेव्हा भारतात जे झालं ते सगळं आता इटलीत घडत आहे. भारतीय क्रिकेट संघ किमान त्या वर्ल्डकपमध्ये खेळून माघारी परतला होता. इटलीला तर पात्रतेची कवाडंही खुली होऊ शकली नाहीत. त्यामुळे इटलीच्या फुटबॉलरसिकांचं दु:ख अधिक गहिरं आहे.

स्वीडनविरुद्ध इटलीचा संघ.

आपला आणि इटलीचा संबंध विविधांगी आहे.

जिव्हा तृप्त करणारं चीज, पास्ता आणि पिझ्झा ही इटलीचीच देणगी. दिवसेंदिवस आपल्या देशात हे त्रिकुट घट्ट पकड घेत आहे. मध्यमवर्गातून अप्पर मध्यमवर्गाकडे संक्रमण करणाऱ्या मंडळींच्या घरात इटालियन मार्बल दिसू लागतं.

गावोगावच्या छोट्या दुकानांना मालपुरवठा करणारी 'पिआजिओ' ही गाडी म्हणजे अस्सल इटालियन ब्रँड. काही वर्षांपूर्वी चारचाकी गाडी म्हणजे 'फियाट' असं समीकरण होतं. ती 'फियाट'ही इटलीचीच.

बांधकाम व्यावसायिकांसाठी जिव्हाळ्याचं झुआरी सिमेंट ही इटलीतून जगभर पसरलेली बहुराष्ट्रीय कंपनी. फॅशनची मक्का मानल्या जाणाऱ्या मिलानला जगभरात फॉलो केलं जातं.

2018 फुटबॉल वर्ल्डकपसाठी पात्र ठरलेले संघ. इटली़सह नेदरलँड्स, अमेरिका, चिली, आयव्हरी कोस्ट आणि घाना अपात्र आहेत.

इतकंच काय, तर 1999 साली पवार साहेबांनी काँग्रेसमधून बाहेर पडत राष्ट्रवादी काँग्रेस नावाची स्वतंत्र चूल मांडली. काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांच्या विदेशत्वाच्या मुद्यामुळे तेव्हा राज्यातल्या तमाम जनतेची इटली उजळणी झाली होती.

आपलं हे इटली कनेक्शन दररोज वाढत आहे. त्यामुळेच परवा इटलीवर एवढी शोककळा का पसरली, हे समजून घेणं आवश्यक आहे.

इटलीच्या दु:खाला भावनिक किनार आहे. इटलीचा आधारवड आणि जगातल्या सर्वोत्तम गोलकिपर्सच्या मांदियाळीत समाविष्ट जिआनल्युइगी बफन पुढच्या वर्षी सहावा वर्ल्डकप खेळणार होता. भल्याभल्या स्ट्रायकर्सचं आक्रमण पहाडी शरीरासह थोपवणारा आणि संघाची यशस्वी मोट बांधणारा बफन इटलीवासियांसाठी नॅशनल हिरो आहे.

म्हणून इटलीला कप जिंकवून फुटबॉलला अलविदा करण्याचा बफनचा मानस होता....


इटलीचे वाहतूक मंत्री डॅनिलो टोनिनेली यांनी ही मोठी दुर्घटना असल्याचं म्हटलं आहे.

इथल्या अॅडनक्रोनोस या वृत्तसंस्थेनं स्थानिक अँब्युलन्स सेवेच्या हवाल्यानं मृतांची संख्या मोठी असल्याचं म्हटलं आहे. हा पुलाला तोलणाऱ्या टॉवरपैकी एक टॉवर कोसळल्याने हा पूल मोठा भाग कोसळला. या परिसरात सध्या वादळी हवामान आहे.

या दुर्घटनेत पुलाचा मोठा भाग कोसळला असून कोसळेला भाग हा रेल्वे मार्गावर पडला आहे. याबरोबर पुलावर वाहतूक करणारे ट्रक आणि इतर वाहनंही खाली कोसळली आहेत.

हा पूल 1960मध्ये बांधण्यात आला असून पुलाचं नाव मोरांडी पूल असं आहे. पुलाचा कोसळेला भाग फार मोठा आहे. या परिसरात मोठा पाऊस सुरू असताना हा पूल कोसळला आहे.

फ्रान्सचे पंतप्रधान इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी मृतांना श्रद्धांजली वाहिली असून इटलीला मदत करण्याची तयारी दाखवली आहे.

पूल कसा पडला?

या परिसरात तुफानी पाऊस सुरू आहे. स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 11.30 वाजता पूलाचा हा भाग कोसळला. पूल पडताना पाहिलेले नागरिक पिएत्रो एम अलअसा म्हणाले, "पुलावर वीज पडताना मी पाहिलं. त्यानंतर पूल पडला." त्यांनी अनसा या वृत्तवाहिनीला ही माहिती दिली. पूल पडत असताना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यावर मोठी वाहतूक होती.

ढिगाऱ्याखाली ट्रक आणि कार अडकल्या आहेत. शिवाय आजूबाजूच्या इमारतींना तडे गेले आहेत.  पूलाचा पडलेला हा भाग पोल्सेवेरा नदीवरून जातो.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इटलीच्या नौदलाने लिबियाच्या किनाऱ्यावर बोट बुडाल्याची माहिती दिली आहे. या बोटीवर 117 लोक होते. तर दुसरी घटना पश्चिम भूमध्य सागरात घडली असल्याचे मोरोक्को आणि स्पेनच्या प्रशासनाने म्हटलं आहे. मृतांची नेमकी संख्या कळू शकलेली नाही.

2018मध्ये भूमध्य सागर ओलांडताना एकूण 2200 स्थलांतरितांना जीव गमावला आहे.

भूमध्य समुद्रात स्थलांतरितांचे मृत्यू का वाढत आहेत? - पाहा व्हीडिओ

UNHCRचे आयुक्त फिलिपो ग्रँडी यांनी युरोपाच्या दाराशी होत असलेल्या या मृत्यूंकडे दुलर्क्ष करता येणार नाही, अशी प्रतिक्रिया दिली आहे.

पहिल्या घटनेत भूमध्य समुद्राच्या पश्चिमेला 53 प्रवासी असलेलली बोट बुडाली. यातील बचावलेली एक व्यक्ती 24 तास समुद्रात अडकून पडली होती. या व्यक्तीवर मोरोक्कोत उपचार सुरू आहेत.

तर दुसरी बुडालेली बोट लिबियातून शनिवारी निघाली होती. या बोटीत 120 लोक होते अशी माहिती बचावलेल्या 3 लोकांनी दिली आहे. या 3 तिघांना हेलिकॉप्टरने समुद्रातून बाहेर काढण्यात आले.

International Organisation for Migrationने दिलेल्या माहितीनुसार 2019मध्ये पहिल्या 16 दिवसांत 4,216 स्थलांतरितांनी समुद्र ओलांडून युरोपमध्ये प्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रवेश केला आहे.

इटलीसह काही युरोपीय देशांनी स्थलांतरितांना सामावून घेण्यास नकार दिला आहे. इटलीते उपपंतप्रधान मॅटो सालविनी यांनी फेसबुक पोस्टमध्ये म्हटलं आहे, "जोपर्यंत आपण स्थलांतरितांना स्वीकारत राहू तोपर्यंत तस्कर अशी कामं करत राहतील आणि लोक प्राणाला मुकतील."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इटलीच्या माचेराता या शहरात भर दुपारी अचानक झालेल्या या हल्ल्यानं नागरिकांमध्ये घबराट निर्माण झाली. एका गाडीतून हल्लेखोरानं अंदाधुंद  गोळीबार करत परकीय नागरिकांना लक्ष्य केलं. या प्रकरणात ताब्यात घेण्यात आलेल्या आरोपीचं नाव ल्युका त्रैनी असं असून तो 28 वर्षांचा आहे.

वंसद्वेषातून हा हल्ला झाल्याचं बोललं जात आहेत. पोलिसांनी ताब्यात घेतलं तेव्हा ल्युकानं इटलीचा राष्ट्रध्वज स्वतःभोवती गुंडाळला होता. त्यानं गेल्या वर्षी  झालेल्या स्थानिक निवडणुकांमध्ये स्थलांतरितांविरोधा असलेल्या नॉर्दर्न लीगच्या बाजूनं भाग घेतला होता. त्यानं पोलिसांना फॅसिस्ट सलाम केल्याचं बोललं जातं.

या हल्ल्यानंतर तिथल्या महापौरांनी नागरिकांना दक्षतेचा उपाय म्हणून घराबाहेर न पडण्याचं आवाहन केलं आहे. या हल्ल्याबरोबरच याच शहराच्या दुसऱ्या एका भागातही गोळीबार झाल्याचं वृत्त आहे. एका 18 वर्षीय मुलीची हत्या झाल्यानंतर इटलीच्या या शहरातला विया स्पालातो आणि व्हिया दी व्हेलेनी हे भाग पोलिसांच्या रडावर होते. या भागातून या हत्येप्रकरणी एका नायजेरियन व्यक्तीला ताब्यातही घेण्यात आलं होतं.

या अटकेनंतर सोशल मीडियावर या हल्ल्याचा बद... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ला घेण्याविषयीच्या अनेक द्वेषमूलक पोस्ट करण्यात आल्या होत्या.

स्थानिक वृत्तसंस्थांनी या दोन घटनांचा एकमेकांशी संबंध असल्याचं म्हटलं आहे. एका स्थानिक वेबसाईटनं पोलिसांनी अटक केलेल्या व्यक्तीनं इटलीचा राष्ट्रध्वज लपेटून घेतला असल्याचं दाखवलं आहे. इटलीच्या पोलिसांनीदेखील हल्लेखोराला अटक करतानाचे फोटो ट्वीट केले आहेत.

उजव्या विचारसरणीचे राजकीय नेते या हत्येच्या निमित्ताने स्थलांतरिकविरोधाचा मुद्दा रेटून नेत आहेत. इथल्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये हा मुद्दा महत्त्वाचा ठरण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान इटलीचे पंतप्रधान पाओलो जेंटिलोनी यांनी या गोळीबाराच्या घटनेचा उल्लेख प्रचार मोहिमांमध्ये करण्यास तात्पुरती बंदी घालती आहे. यातून वंशद्वेषाला खतपाणी मिळेल, असं ते म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इटलीत कोरोना व्हायरसच्या बळींची संख्या 8 मार्च या एका दिवसात 133 नं वाढून 366 झाल्याची अधिकृत आकडेवारी समोर आलीय. तर संसर्ग झालेल्यांची संख्याही लक्षणीयरीत्या वाढलीय.

नागरी संरक्षण यंत्रणेच्या माहितीनुसार, संसर्ग झालेल्यांची संख्याही 25 टक्क्यांनी वाढून 5,883 वरुन 7,375 वर गेलीय.

कोरोना व्हायरसच्या बळींची आणि संसर्ग झालेल्यांची आकडेवारी चिंताजनक असल्यानं इटलीनं मोठी पावलं उचलण्यास सुरुवात केलीय.

इटलीतल्या लोंबार्दिया प्रांतासह 14 प्रांतांना प्रवासासाठी परवानगी घेणं बंधनकारक करण्यात आलंय. बाहेरील देशातून इटलीत येणाऱ्या प्रवाशांचं प्रमाण अत्यल्प आहे. तसेच आता देशांतर्गत प्रवास करण्यावर निर्बंध घालण्यात आहेत.

कोरोना व्हायरस रोखण्यासाठी इटलीत नवे नियम लागू करण्यात आलेत, त्यानुसार प्रवासासाठी लोकांसमोर ही अट ठेवण्यात आलीय.

इटलीचं आर्थिक केंद्र मानलं जाणारं मिलान हे शहर लोंबिर्दिया प्रांताची राजधानी आहे.

शाळा, जिम, संग्रहालयं, नाईटक्लब आणि इतर सार्वजनिक ठिकाणं बंद करण्याचे आदेश इटलीचे पंतप्रधान ज्युसेप्पे कॉन्टे यांनी दिलेत. येत्या 3 एप्रिलपर्यंत या सर्व अटी आणि बंदीच्या सूचना कायम ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

राहणार आहेत.

गेल्याच आठवड्यात 10 दिवसांसाठी इटलीतले सर्व विद्यापीठं आणि शाळा बंद ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले होते.

इटलीतल्या आर्थिक गोष्टींवर मोठा परिणाम

कोरोना व्हायरसमुळं इटलीत झालेल्या मृत्यूंची संख्या, संसर्ग झालेल्या लोकांची संख्या पाहिल्यास आता हे निश्चित झालंय की, चीनबाहेर इटलीत सर्वाधिक प्रमाणात कोरोना व्हायरसचा प्रसार झालाय.

उपाय म्हणून लोकांना वेगळं ठेवलं जातंय. मात्र, इटलीत याचा आर्थिकदृष्ट्या परिणाम उत्तरेतील भागावर झालाय. उत्तर इटलीचा भाग हा आर्थिकदृष्ट्या ताकदवान मानला जातो.

10 लाख लोकसंख्या असलेल्या लोंबार्दिया प्रांतातल्या आरोग्य व्यवस्थेवर तर मोठा ताण पाहायला मिळतोय. इथल्या हॉस्पिटलच्या कॉरिडोरमध्येही रूग्णांवर उपचार केले जातायत.

"आम्हाला लोकांच्या जीवाची काळजी आहे. त्यासाठी करण्यात येत असलेल्या या उपायांमुळं कदाचित काही गोष्टींचा त्याग करावा लागेल. कदाचित त्या गोष्टी लहान असतील किंवा मोठ्याही," असं पंतप्रधान कॉन्टे यांनी सांगितलं.

आधी म्हटल्याप्रमाणं लोंबार्दियामधील मिलान हे शहर इटलीचं आर्थिक केंद्र आहे. मात्र, नव्या नियमांनुसार लोकांना शहर सोडून जाता येणार नाही आणि शहरात इतरांना प्रवेशही मिळणार नाहीय.

इटलीचे पंतप्रधान

लोंबार्दियासारख्या अटी इटलीतल्या या 14 प्रांतांना लावण्यात आल्यात : मोडेना, परमा, पियेंझा, रेजिओ एमिलिया, रिमिनी, पेसारो आणि उरबिनो, अलेसँड्रिया, एस्टी, नोवारा, व्हर्बानो कुसिओ ओसोला, व्हर्सेली, पाडुआ, ट्रेव्हिसो आणि वेनिस.

वाहतुकीवरही मोठ्या प्रमाणात परिणाम झालाय. मिलान शहरातील विमानतळही जवळपास ठप्पच पडलंय.

अॅलिटालिया ही इटलीची राष्ट्रीय एअरलाईन कंपनी आहे. या कंपनीच्या माहितीनुसार, माल्पेन्सा विमानतळावरील सर्व उड्डाणं रद्द करण्यात आली असून, लिनेट विमानतळावरुन देशाअंतर्गत विमानसेवा सुरू राहील. आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा रोम शहरातूनच सुरू आहे.

कोरोना रोखण्यासाठी इटलीनं लोकांना वेगळं ठेवण्यासाठी घातलेल्या अटींचं जागतिक आरोग्य संघटनेच्या महासंचालकांनी कौतुक केलंय.

जगभरात कोरोना व्हायरसची काय स्थिती आहे?

जगभरात कोरोना व्हायरसचा संसर्ग आतापर्यंत 1 लाख 7 हजार लोकांना झाला असून, मृतांची संख्या 3600 वर पोहोचलीय.

सर्वाधिक संसर्ग आणि मृत्यू चीनमध्ये झालेत. मात्र, या रविवारी (8 मार्च) चीनमध्ये संसर्गाचं प्रमाण कमी झाल्याची नोंद झाली. जानेवारीपासून आतापर्यंत पहिल्यांदाच असं...


इटलीत बायकोशी भांडण झाल्यावर संतापलेल्या एका व्यक्तीने राग शांत करण्यासाठी चालायला सुरुवात केली आणि एक-दोन नाही तर चक्क 450 किमी रस्ता पालथा घातला.

इटलीच्या सोशल मीडियावर सध्या या व्यक्तीची चांगलीच चर्चा सुरू आहे. त्याला लोकांनी 'फॉरेस्ट गंप' नाव दिलं आहे. 1994 साली आलेल्या हॉलीवुड सिनेमातला हा नायक होता. अमेरिकेत हजारो किमी धावणाऱ्या एका नायकाची ती गोष्ट होती.

तब्बल आठवडाभर तो चालत होता. मात्र, म्हणतात ना आगीतून फुफाट्यात… तसाच काहीसा प्रकार या व्यक्तीच्या बाबतीत घडला.

बायकोवरचा राग शांत करण्यासाठी निघाला आणि संचारबंदीचं उल्लंघन केलं म्हणून 485 डॉलर्सचा दंड भरावा लागला. त्याला फानो या शहरात रात्री 2 वाजता पोलिसांनी अडवलं आणि दंड आकारला.

एका स्थानिक वृत्तपत्रात ही बातमी छापून आली आणि बघता बघता सोशल मीडियावर व्हायरल झाली. लोकांच्या भन्नाट प्रतिक्रिया मिळाल्या.

काहींनी त्याला हिरो म्हणत दंड आकारणं चुकीचं असल्याचं म्हटलं. या व्यक्तीला खरंतर पुरस्कार मिळायला हवा आणि नवीन शूजही, अशी प्रतिक्रिया एकाने दिली.

तर रागाच्या भरात बरेचदा माणसाकडून हिंसक कृत्य घडतं. मात्र, या व्यक्तीने पा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यी चालून आदर्श घालून दिला आहे, अशी कौतुकाची थापही अनेकांनी दिली.

"आपण गाडी आणलेली नाही. पायी आलोय," असं या व्यक्तीने पोलिसांना सांगितलं. रोज जवळपास 60 किमी पायी चालल्याचं आणि रस्त्यात लोकांनीच खायला-प्यायला दिल्याचंही ते म्हणाले.

"चालून-चालून थोडा थकवा आल्याचं" त्यांनी पोलिसांना सांगितलं. पोलिसांना ते रात्रीच्या थंडीत कुडकुडत किनारपट्टीवर फिरताना दिसले होते.

ताब्यात घेतल्यावर पोलिसांनी डेटाबेसमध्ये या व्यक्तीची माहिती तपासल्यावर त्यांच्या पत्नीने पती हरवल्याची पोलीस तक्रार दिल्याचं पोलिसांना कळलं. पोलिसांनी त्यांच्या पत्नीशी संपर्क साधल्यावर त्या पतीला नेण्यासाठी फोनाला गेल्या.

मात्र, 485 डॉलर्सच्या दंडाविषयी पत्नीची काय प्रतिक्रिया होती, हे मात्र सांगण्यात आलेलं नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


इटलीतल्या व्हर्नोना शहराजवळ असणाऱ्या मिनर्बे गावात एका प्राथमिक शाळेत शिकणाऱ्या या मुलीला शाळेच्या जेवणाचे पैसे न भरल्याने नेहमीच्या जेवणाऐवजी ट्यूना मासा आणि क्रॅकर (एक प्रकारचं खारं बिस्किट) जेवायला दिलं होतं.

ही मुलगी एका स्थलांतरित गरीब कुटुंबातली आहे.

आपल्याला दिलेलं जेवण पाहून त्या मुलीला अश्रू आवरले नाहीत असं इटालियन मीडियाने दिलेल्या बातम्यामध्ये म्हटलं होतं.

"मी त्या मुलीच्या पालकांना तिच्या रोजच्या जेवणाची जी फी असेल ती भरण्यात मदत करू इच्छितो," असं अॅन्टोनिओ यांनी मिनर्बेचे महापौर आंद्रेया गिराडी यांना सांगितलं. त्यानंतर राजकीय वाद निर्माण झाला कारण आंद्रेया हे स्थलांतरितांच्या विरोधात आहेत.

आंद्रेयांचं म्हणणं होतं की त्या शाळकरी मुलीला फक्त डबाबंद ट्यूना मासा आणि क्रॅकर देण्याचं कारण कॅन्टिनची फी भरणाऱ्या इतर पालकांना असं वाटू नये की इथे काही मुलांना फी न भरता जेवण दिलं जातं, हे होतं.

पण इटलीच्या सेंटर-लेफ्ट डेमोक्रॅटिक पक्षाने मात्र शाळा प्रशासनावर भेदभाव केल्याचा आरोप केला आहे.

मीडियामध्ये आलेल्या बातमीनुसार शाळेत इतर मुलांना पास्ता तसंच इतर गोष्टी खायला दिल्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा तर या मुलीला फक्त डबाबंद ट्यूना मासा आणि क्रॅकर खायला दिले.

ही बातमी इटालियन सोशल मीडियावर वाऱ्यासारखी पसरली आणि असं समोर आलं की अनेक गरीब स्थलांतरितांच्या मुलांना अशी वागणूक शाळांकडून दिली गेलेली आहे.

ला रिपब्लिका नावाच्या वर्तमानपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या बातमीनुसार अनेकदा शाळेतल्या शिक्षकांनी त्यांचा डबा अशा मुलांना दिला आहे जे शाळांच्या कॅन्टिनची फी भरू शकत नाहीत.

ट्यूना आणि क्रॅकर

कोरियारे डेल्ला सेरा या वर्तमानपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत आंद्रेया गिराडी यांनी म्हटलं होतं की "नाजूक आर्थिक परिस्थिती असणाऱ्या 30 कुटुंबांना आम्ही मदत करत आहोत. आमच्याकडे अनेक गरीब घरांमधून मुलं येतात पण प्रत्येकाला आम्ही पूर्ण जेवण देऊ शकत नाही. त्यामुळे ज्यांनी कॅन्टीन फी भरली नाही अशा मुलांना काय खायला द्यायचं याविषयी काही गोष्टी आम्ही ठरवल्या आहेत."

काही मुलांना इतरांपेक्षा वेगळं जेवायला द्यावं असं आम्हालाही वाटत नाही पण आमची मजबुरी आहे. आम्ही सगळ्या मुलांना सगळंच खायला द्यायचं म्हटलं तर जे कॅन्टिनची फी भरतात अशा मुलांनाही आम्ही अन्न देऊ शकणार नाही.

मिनर्बेच्या लोकप्रतिनिधींनी मात्र, "एका लहान शाळकरी मुलीचा तुम्ही अपमान करता कारण तिचे आई-वडील फी भरू शकले नाहीत, हा कुठला न्याय आहे," अशी प्रतिक्रिया दिली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इटलीमधल्या मिलान शहरातील मिलानो सेंट्रल रेल्वे स्टेशनवरील एक कपल

पण जेव्हा डॉक्टर किंवा तज्ज्ञ संसर्ग टाळण्यापासून दूर राहा असं सांगतात, तेव्हा त्यांना शारीरिक संबंधही अभिप्रेत आहेत का, असा प्रश्नही उपस्थित होतोय.

लैंगिक संबंधांमधूनही कोरोनाचा संसर्ग होऊ शकतो का, कोरोनाचा सेक्स लाइफवर परिणाम होतो का, हे प्रश्नही विचारले जाताहेत.

शास्त्रज्ञांच्या मते अजूनपर्यंत तरी कोरोना व्हायरसमुळे होणारा Covid-19 हा आजार लैंगिक संबंधामुळे पसरतो, यासंबंधी कोणताही ठोस निष्कर्ष समोर आलेला नाहीये. मात्र या विषाणूचा संसर्ग हा संक्रमित व्यक्तीच्या अतिशय थेट संपर्कात आल्यामुळे होतो, हे सिद्ध झालंय.

ब्रिटीश सरकारनं कोरोना संबंधी घ्यायच्या काळजींबद्दल प्रसिद्ध केलेल्या सूचनांमध्ये लैंगिक संबंधांचाही समावेश आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ एंगलियामधील मेडिसीन विभागातील तज्ज्ञ प्रोफेसर पॉल हंटर यांनी या सूचनांचा अर्थ स्पष्ट केला.

पॉल हंटर यांनी सांगितलं, "जर तुमच्या पार्टनरमध्ये कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची कोणतीही चिन्हं दिसत नसतील, तर तुम्ही लैंगिक संबंध ठेवू शकता. पण जर तुमच्या पार्टनरची तब्येत खराब असेल किंवा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तुम्हाला संसर्गाची लक्षणं जाणवत असतील तर तुम्ही शारीरिक संबंधांपासून दूर राहणचं चांगलं.

सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे कोरोनाचं संकट वाढत असताना तुमच्या पार्टनरशिवाय अन्य कोणाशीही लैंगिक संबंध ठेवू नका, असंही प्रोफेसर हंटर यांनी स्पष्ट केलं आहे

न्यूयॉर्कमधील सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांनीही लैंगिक संबंधाविषयी मार्गदर्शक तत्त्वं प्रसिद्ध केली आहेत. कोरोनाचा संसर्ग वाढत असताना काय सुरक्षित आहे किंवा काय सुरक्षित नाही, याविषयी त्यांनी स्पष्ट सूचना केल्या आहेत.

आवश्यक नसेल तर शारीरिक संपर्क टाळणंच योग्य असं न्यूयॉर्कच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या सूचनेमध्ये म्हटलं आहे. चुंबनामुळे कोरोना व्हायरसचा संसर्ग अगदी सहज होऊ शकतो.

त्यामुळे सध्याच्या काळात जर तुम्ही सिंगल असाल, तर अजून काही दिवस डेटिंगच्या विचारापासून लांबच राहा किंवा तुमचं प्रेम सुरक्षित अंतरावरून व्यक्त केलेलं अधिक चांगलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इडलिब इतकं खास का आहे?

हा प्रांत म्हणजे सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष बशर अल असद यांना सत्तेवरून हटवण्यासाठी प्रयत्न करणाऱ्या लोकांचा बालेकिल्ला आहे.

UNच्या मते इडलिबमध्ये 29 लाख लोक राहतात. त्यातील 10 लाख लहान मुलं आहेत. या शहरातील बहुतांश लोक बंडखोरांच्या ताब्यातल्या भागातून पळून आले आहेत.

जसजसा सरकारनं बंडखोरांच्या ताब्यातल्या ठिकाणावर ताबा मिळवला तसंतसे तिथले लोक पळून इडलिबमध्ये आले.

इथे जर बंडखोरांचा पराभव झाला तर सीरियातल्या बंडखोरांच्या ताब्यात असलेल्या प्रदेशांची संख्या कमी होईल.

इडलिबमध्ये बंडखोरांचा पराभव झाला तर तो त्यांचा अंत असू शकतो.

इडलिब कोणाच्या नियंत्रणाखाली आहे?

या भागावर कोणत्याही एका गटाचा दबाव नाही. सगळ्या गटांचे मिळून इथे तीस हजार सैनिक आहेत.

सध्या या शहरातला सगळ्यांत शक्तिशाली गट हयात तहरीर अल शम म्हणजे HTS हा आहे. या जिहादी गटाच्या तारा अल कायदाशी जुळलेल्या आहेत.

HTSचा प्रांताच्या राजधानीशिवाय तुर्कस्तानच्या सीमेवर असलेल्या बाब अल हवा नाम यांच्या सीमेवर ताबा आहे. UNच्या मते ती एक कट्टरतावादी संघटना आहे. या संघटनेत जवळजवळ 10 हजार सैनिक आहेत. त्यातील अनेक ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लोक परदेशातून आलेले आहेत.

NLF म्हणजेच नॅशनल लिबरेशन फ्रंट ही हा या शहरातला दुसरा प्रभावी गट आहे. या संघटनेवर तुर्कस्तानचा वरदहस्त आहे. याच वर्षी, HTSचा दबदबा कमी करण्यासाठी या संघटनेची स्थापना करण्यात आली आहे.

हल्ल्याची तयारी आताच का?

इडलिबच्या लढाईचा कौल आता राष्ट्रपती असद यांच्या बाजूने झुकताना दिसत आहे. सीरियाचा मित्रपक्ष असलेल्या रशियाच्या हवाई हल्ल्यामुळे आणि इराणचं समर्थन असलेल्या हजारो सैनिकांच्या मदतीने देशातल्या इतर बंडखोरांचा बंदोबस्त करण्यात आला आहे.

30 ऑगस्टला सीरियाचे परराष्ट्र मंत्री वालिद मुआलेम यांनी घोषणा केली की, आता सरकारचं लक्ष्य इडलिब शहर आहे. इडलिब ताब्यात घेण्यासाठी सीरिया कोणताही त्याग करण्यास तयार आहे.

आधीच तुर्कस्तानमध्ये सीरियाचे 30 लाख शरणार्थी आहेत. सीमेच्या जवळच्या युद्धामुळे पुन्हा एकदा लोक तुर्कस्तानला जाऊ शकतात, अशी भीती तुर्कस्तानला आहे.

इडलिबच्या लोकांचं काय होईल?

सैन्याच्या कारवाईमुळे तिथल्या भागात प्रचंड हानी होण्याची शक्यता आहे. आधीच तिथल्या वाईट परिस्थितीमुळे लोकांची परिस्थिती आणखी हलाखीची होईल. शहरात मुलभूत सोयीसुविधांचा अभाव आहे.

UNच्या एका ज्येष्ठ अधिकाऱ्यांनी इशारा दिला आहे की, इडलिबवरच्या हल्ल्याने आणखी एक संकट येऊ शकतं आणि आठ लाख लोक बेघर होण्याची शक्यता आहे.

इथले लोक शहर सोडून जातील का हे सांगणं सध्या कठीण आहे. कारण तुर्कस्तानने आधीच आपल्या सीमा सील केलेल्या आहेत.

हा हल्ला टाळता येऊ शकतो का?

सीरियामधील UNचे विशेष दूत स्टफन डे मिस्तुरा यांनी रशिया, इराण आणि तुर्कस्तान यांना घाई न करण्याची विनंती केली आहे.

त्यांनी दोन पर्याय दिले आहेत. पहिला पर्याय म्हणजे राजकीय चर्चेसाठी थोडा वेळ द्यायला हवा आणि दुसरं म्हणजे तिथल्या भागातील सुरक्षितस्थळी नेण्याची व्यवस्था केली पाहिजे.

सीरिया आणि रशियाने ही मोहीम स्थगित करायला हवी असं तुर्कस्तानला वाटतं. या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी या तीन देशांमध्ये बैठक घेण्यात येणार आहे.

अमेरिकेने कायम बंडखोरांची साथ दिली आहे. सीरिया सरकार सगळ्या मर्यादा पार करत आहे, असं त्यांना वाटतं. त्यामुळे सामान्य लोकांच्या सुरक्षेचा भरवसा देत येत नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इडली सांबार

आशिया असो वा अमेरिका, न्याहरी न करणं बऱ्याच देशांमध्ये चुकीचं मानलं जातं. खरंतर जगभरात सकाळचा नाश्ता न करणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. अमेरिकेत तीन चतुर्थांश लोकच नियमित नाश्ता करतात तर केवळ दोन तृतियांश ब्रिटिश नागरिक नियमित न्याहरी घेतात.

ब्रेकफास्ट म्हणजेच रात्रभर उपाशी असण्याचं चक्र ब्रेक करणं. शरीर रात्री अंगात असलेल्या ऊर्जेचा वापर शरीराची वाढ आणि पुनर्निमाणासाठी करतं.

ब्रिटिश आहारतज्ज्ञ सारा एल्डर सांगतात, "संतुलित नाश्ता केल्याने आपल्या शरीराला ऊर्जा मिळते. यातून शरीराच्या विकासासाठी गरजेचं प्रथिनं आणि कॅल्शिअम मिळतं."

न्याहारी खरंच महत्त्वाची आहे का?

मात्र सकाळच्या नाश्त्याला इतकं महत्त्व दिलं जावं की नको, यावर आता तज्ज्ञांमध्ये मतभेद दिसू लागले आहेत.

हल्ली उपाशी राहण्याची क्रेझ आली आहे. शिवाय सकाळच्या नाश्त्यामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या डबाबंद कडधान्यात अतिप्रमाणात साखर असणंही आरोग्यासाठी चांगलं नाही, असं काही जण मानतात.

एका संशोधनाने तर सकाळचा नाश्ता घातक असल्याचं म्हटलं आहे.

मग अखेर सत्य काय आहे? दिवसाची सुरुवात करण्यासाठी नाश्ता आवश्यक आहे? की मग सकाळच्या ना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

श्त्यासाठी कडधान्य विकणाऱ्या कंपन्यांचं हे कारस्थान आहे?

मिसळपाव

ब्रेकफास्टबद्दल सर्वाधिक संशोधन होतं ते म्हणजे त्याच्या लठ्ठपणाशी असलेल्या संबंधावर. शास्त्रज्ञ याबाबत वेगवेगळी मतं मांडतात.

अमेरिकेमध्ये 50 हजारांहून जास्त जणांवर एक संशोधन करण्यात आलं. त्यात जे लोक सकाळचा नाश्ता करतात, त्यांचा BMI म्हणजेच बॉडी मास इंडेक्स संतुलित असल्याचं आढळलं. या तुलनेत रात्री उशिरा जेवण करणाऱ्यांचा BMI जास्त आढळला.

संशोधकांच्या मते नाश्ता केल्याने तुम्हाला समाधान मिळतं. तुमची रोज कमी कॅलरी खर्च होते.

ब्रेकफास्टमुळे खाण्या-पिण्यावरही नियंत्रण येतं. सकाळच्या नाश्त्यामध्ये घेतले जाणारे पदार्थ हे तंतुमय आणि पौष्टिक असतात. यामुळे नंतर घेण्यात येणाऱ्या जेवणाप्रती इन्सुलिनची संवेदनशीलताही वाढते. हे मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी जोखमीचं ठरू शकतं.

ब्रेकफास्ट आणि लठ्ठपणाचा संबंध

मात्र सकाळी नाश्ता न केल्यामुळे लठ्ठपणा वाढतो की न्याहारी न करण्याची सवय आणि लठ्ठपणा एकाचवेळी असणं केवळ योगायोग आहे, हे मात्र या संशोधनातून स्पष्ट झालं नाही.

52 लठ्ठ महिलांवर याविषयी स्वतंत्र संशोधन करण्यात आलं. या स्त्रिया दिवसभरात सारख्या कॅलरीचे पदार्थ घ्यायच्या. मात्र नाश्त्यामध्ये त्यातल्या निम्म्या कॅलरीजच घ्यायच्या.

या संशोधनाचा निष्कर्ष असा निघाला की सकाळी नाश्ता केल्यामुळे नव्हे तर रोजच्या सवयी बदलल्यामुळे वजन कमी झालं. काही स्त्रियांनी नाश्ता कमी केला. मात्र त्यामुळे त्यांचं वजन कमी झालं नाही.

नाश्ता जेवणापेक्षाही महत्त्वाचा असतो हे संशोधनातून स्पष्ट झालं आहे.

आता जर वजन कमी करण्यासाठी न्याहारी वगळून भागणार नसेल तर लठ्ठपणा आणि न्याहारी न घेणं या दोघांमध्ये काय संबंध आहे?

नाश्ता न करणाऱ्यांना बरेचदा या जेवणाचं महत्त्व माहीत नसतं, असं ब्रिटेनच्या अॅबरडीन विद्यापीठातील अॅलेक्झॅन्ड्रा जॉन्स्टन म्हणतात.

अॅलेक्झॅन्ड्रा म्हणतात, "न्याहारी करणाऱ्यांना आरोग्यदायी पदार्थ खाण्याची सवय असते. यामुळे त्यांच्या आरोग्यावर चांगला परिणाम होतो. उदारहणार्थ, सकाळी नियमितपणे नाश्ता करणारे धूम्रपान करत नाहीत."

2016साली न्याहारी आणि वजन कमी करण्याची मोहीम यांच्यातला संबंध समजवून सांगण्यासाठी 10 अनुभवांची सरासरी काढून एका निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. मात्र नियमित नाश्ता केल्याने वजन कमी होतं, याचे कुठलेच पुरावे सापडले नाही.

खावं की उपवास...


इतकं 'स्पेशल' का, असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. सहाजिक आहे. पण याचं उत्तर खरंतर सोशल मीडिया युजर्सनीच शोधलं आहे.

रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर्सचा कर्णधार असलेल्या विराट कोहलीने काल म्हणजे शनिवारी आयपीएलच्या 13 व्या हंगामातील आपल्या सर्वाधिक धावांची नोंद केली. विराटने नाबाद 90 धावा केल्या.

तसंच, कर्णधार म्हणून विराटनं चेन्नई सुपर किंग्जविरोधातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा विजय (37 धावांनी) मिळवला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

हे इतकंच कारण विराटसाठी कालचा दिवस 'स्पेशल' असण्याला होतं का? तर विराटच्या चाहत्यांच्या मते, तसं नाहीय. विराटच्या 'स्पेशल' दिवसाचं कारण चाहत्यांनी शोधलंय.

विराटच्या चाहत्यांच्या मते, त्याच्या 'स्पेशल शो'चं सर्व श्रेय जातं विराटच्या पत्नीला, म्हणजेच अभिनेत्री अनुष्का शर्माला.

अनुष्का शर्मा शनिवारी (10 ऑक्टोबर) दुबईतील सामना पाहण्यासाठी हजर होती. विराटच्या चाहत्यांच्या दाव्यानुसार, ब्रॉडकास्टरने कॅमेऱ्यात अनुष्काला दाखवल्यानंतर सामन्याचं चित्र अगदी 180 अंशात बदललं.

अर्थात, सामन्याची दिशाच बदलण्याला अनुष्काची उपस्थिती किती कारणीभूत, हे काही आपल्याला सांगता येणार नाही. मात्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

, हे खरंय की, शनिवारी विराट कोहलीच्या खेळीमध्ये अगदी दोन भाग दिसले.

बंगळुरूच्या संघाने 16 ओव्हरमध्ये केवळ 103 धावा केल्या होत्या. यात विराट कोहलीने 30 चेंडूत 34 धावा केल्या होत्या. मात्र, पुढच्या 22 चेंडूत विराटच्या फलंदाजीने अक्षरश: कमाल केली आणि 52 चेंडूत नाबाद 90 धावा नावावर केल्या. शेवटच्या चार ओव्हरमध्ये बंगळुरूच्या संघाने 66 धावा करून धावसंख्या 169 वर पोहोचवली.

विराटच्या चाहत्यांच्या मते, जर अनुष्का उपस्थित असताना विराटची कामगिरी वाईट झाली, तर सोशल मीडियावरून तिला दोष दिलं जातं, मग आता तिला श्रेयही दिलं गेलं पाहिजे.

प्रत्येक भूमिकेत विराट हिट

विराटनं एकीकडे धडाकेबाज फलंदाजी, तर दुसरीकडे कर्णधारपदही योग्यपणे सांभाळलं.

दुबईतल्या सामन्यासाठी संघात क्रिस मॉरिसला समाविष्ट करण्याचा निर्णय फायद्याचा ठरला. मॉरिसनं केवळ 19 धावा देत तीन विकेट्स घेतल्या. तसंच, 16 धावा देऊन दोन विकेट्स घेणाऱ्या वॉशिंग्टन सुंदरही महत्त्वाचा ठरला.

सहा सामन्यात चार विजय मिळवून विराट कोहलीच्या संघानं दोन अंकी गुण मिळवले असून, क्रमवारीत चौथ्या स्थानावर संघ पोहोचला आहे.

चेन्नईविरोधात मोठ्या फरकाने विजय मिळवल्याने रन रेटही सुधारला आहे.

धोनीचं 'मॅजिक' हरवलं?

दुसरीकडे, सर्व सामन्यात आशा पल्लवीत करणाऱ्या महेंद्रसिंग धोनी मात्र विराटच्या संघासमोर पूर्णपणे अयशस्वी ठरला.

बंगळुरूविरोधात 16 व्या ओव्हरपर्यंत धोनीची रणनीती यशस्वी दिसत होती. मात्र, एबी डिव्हिलियर्स आणि अॅरोन फिंच यांसारखे दिग्गज फलंदाज धोनीच्या रणनीतीने माघारी गेले होते. शार्दुलच्या चेंडूवर डिव्हिलियर्सची झेल तर स्वत: धोनीनेच झेलली होती.

मात्र, शेवटच्या चार ओव्हरमध्ये विराट कोहली आणि शिवम दुबे यांनी धोनीची आधीची सर्व मेहनत वाया घालवली.

गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षणात झालेलं नुकसान खरंतर फलंदाजीतून भरून काढता आलं असतं. मात्र, तिथेही धोनी अयशस्वी ठरला. 6 चेंडूत केवळ 10 धावाच धोनी करू शकला. शिवाय, संघातील इतरही कुणी फलंदाज फारशी चमकदार कामगिरी करू शखला नाही. त्यामुळे बंगळुरूचा विजय आणखीच सोपा झाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इतकंच नाही तर नुकतीच त्यांनी परीक्षाही दिली आणि त्यात त्यांना त्यांच्या जावयापेक्षा जास्त मार्क्सही मिळाले.

केरळमधील अलपुजा भागातील चेप्पादू येथे राहणाऱ्या 96वर्षीय कार्तियानी अम्मा या आजींनी अक्षरलक्ष्यम साक्षरता कार्यक्रमांतर्गत झालेल्या परीक्षेत 98 टक्के मार्क मिळवले. केरळाच्या प्रौढ साक्षरता मिशननं ही परीक्षा घेतली होती.

प्रौढ साक्षरतेच्या बाबतीत केरळाचा देशात पहिला क्रमांक आहे. त्याच केरळामध्ये प्रौढ शिक्षणाचा आणखी प्रसार व्हावा म्हणून एक कार्यक्रम राबवण्यात येत आहे.

"माझं शिक्षण एवढ्यावरच थांबणार नाही. माझं चौथीचं शिक्षण पूर्ण होईल. मग मी आठवी, दहावी असं शिक्षण पूर्ण करणार आहे. शंभर वर्ष पूर्ण होण्याआधी मला माझी दहावी पूर्ण करायची आहे. त्यांनतर मला वाटतं की मला सरकारी नोकरी मिळावी," असं त्यांनी बीबीसीच्या प्रतिनिधी प्रमिला कृष्णन यांना सांगितलं.

आजींना कम्प्युटरदेखील शिकायचं आहे.

या परीक्षेत त्यांच्या घरातून त्या एकट्या नव्हत्या. त्यांचे जावई देखील त्यांच्यासोबत होते.

"माझे जावई आणि मी सोबतच अभ्यास केला. पण परीक्षेमध्ये ते प्रश्नांची उत्तरं विसरले. मला मात्र सगळं लक्षा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त होतं," आजी आनंदानं सांगतात.

त्यांच्या जावयाला त्यांच्यापेक्षा दहा टक्के कमी म्हणजे 88 टक्के मिळाले.

ही परीक्षा पास झाल्यानंतर त्यांना मुख्यमंत्री पिनरयी विजय यांच्याकडून प्रमाणपत्र मिळालं आहे.

या वर्षी राज्यात एकूण 43,000 प्रौढांनी परीक्षा दिली होती. कार्तियानी या सर्व परीक्षार्थींपैकी सर्वांत ज्येष्ठ आहेत. त्यांना गणित आणि लेखन कौशल्यात पैकीच्या पैकी मार्क्स पडले. पण प्रशिक्षण या विषयात त्यांना दोन गुण कमी मिळाले.

त्या सांगतात, लहानपणी त्यांची परिस्थिती बेताची होती त्यामुळे त्यांना शिक्षण घेता आलं नाही.

मुलं, नातवंडं असा त्यांचा परिवार आहे.

त्या सांगतात, "लहान मुलांना शिकताना पाहून मला देखील शिकावंसं वाटलं. जर माझं लहानपणी शिक्षण पूर्ण झालं असतं तर मी सरकारी अधिकारी झाले असते."

कार्तियानी आजींची मुलगी अम्मीनी यांनीच त्यांना शिकण्याबद्दल सूचवलं. अम्मीनी यांनी वयाच्या 62व्या वर्षी दहावीची परीक्षेत यश मिळवलं.

अक्षरलक्ष्यम साक्षरता कार्यक्रमाचे संचालक पी. एस. श्रीकला सांगतात, "आता कार्तियानी हजारो लोकांसाठी रोल मॉडल आहेत. सध्या राज्यातल्या दोन हजार वॉर्डात हा कार्यक्रम सुरू आहे. पुढच्या टप्प्यात आणखी जास्त लोकांपर्यंत हा कार्यक्रम घेऊन जाण्यात येईल."

2011च्या जनगणनेनुसार केरळमध्ये 18 लाख निरक्षर आहेत. एका वृत्तानुसार, अम्मा त्यांच्या उशीजवळच वही आणि पुस्तक ठेवतात. त्यांची शिक्षिका सांगते की अम्मांना चौथीच्या वर्गात प्रवेश दिला आहे. लवकरच त्या चौथीची परीक्षा पास होतील.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इतकंच नाही तर भाजपला पूर्ण बहुमत मिळालं नाही तर नितीन गडकरी हे पंतप्रधानपदाचे दावेदार होतील असंही म्हटलं जात होतं. अशा गडकरींना पुन्हा वाहतूक खात्याचीच जबाबदारी का देण्यात आली?

नरेंद्र मोदी यांच्या मंत्रिमंडळाने काल शपथ घेतल्यावर आज खातेवाटप जाहीर झालं. भाजपचे अध्यक्ष अमित शाह यांच्याकडे गृहमंत्रालयाची जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे.

राजनाथ सिंह यांच्याकडे संरक्षण मंत्रालय, निर्मला सीतारामन यांच्याकडे अर्थमंत्रालय तर एस. जयशंकर यांच्याकडे परराष्ट्र खात्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे. नितीन गडकरी यांच्याकडे रस्ते आणि भूपृष्ठवहन खात्याची पुन्हा एकदा जबाबदारी देण्यात आली आहे.

पंतप्रधान मोदींनी नितीन गडकरी यांच्या कामाचं वारंवार कौतुक केलं होतं. पण त्यांच्याकडून गंगाशुद्धीकरण खातं काढून घेण्यात आलं. त्या ऐवजी त्यांच्याकडे लघु-उद्योगाची जबाबदारी देण्यात आली आहे.

 2014 साली प्रतिदिन 12 किमी लांबीचे रस्ते बांधण्यात येत होते. नितीन गडकरी यांच्या कार्यकाळात प्रतीदिन 30 किमी अशा गतीने रस्ते तयार होऊ लागले. तसेच सागरमाला प्रकल्प आणि गंगाशुद्धीकरण प्रकल्प त्यांनी हाती घेतले. पंतप्रधान नरेंद्र म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोदी यांनी त्यांचे अनेकदा कौतुकही केले होते.

भाजपचे ट्रबलशूटर

2017 साली गोव्यामध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेस सर्वांत जास्त जागा मिळवणारा पक्ष म्हणून सत्तास्थापनेकडे वाटचाल करत होता. या निवडणुकीमध्ये भाजपच्या जागा घटल्या तसेच भाजपच्या मुख्यमंत्र्यांचाही पराभव झाला होता. मात्र नितीन गडकरी यांनी तात्काळ चक्रे फिरवून गोव्यात आघाडी स्थापन केली.

घटकपक्षांच्या मागणीनुसार मनोहर पर्रिकर पुन्हा गोव्यात येण्यास तयार झाले. या सर्व प्रयत्नांमुळेच भाजपने सत्तास्थापनेचा दावा सादर करून मनोहर पर्रिकर यांच्याकडे मुख्यमंत्रिपदाची जबाबदारीही सोपविली.

या सर्व प्रयत्नांचे श्रेय नितीन गडकरी यांना देण्यात येते. गेल्या पाच वर्षांमध्ये रस्ते वाहतूक मंत्रालयातील कामगिरीबरोबरच गोव्यात सत्ता स्थापन करणे हा त्यांचे मोठे यश मानले जाते. भाजपचं बहुमत घटून आघाडीचे सरकार स्थापन करावे लागले तर नितीन गडकरी सर्वसमावेशक चेहरा होऊ शकतात अशी चर्चा होत होती.

'नरेंद्र मोदी यांना आव्हान देणारा सध्या तरी मंत्री नाही'

नितीन गडकरी यांना पहिल्या चार महत्त्वाच्या खात्यांमधून बाहेर ठेवण्यामागे कोणते कारण असावे याचं उत्तर त्यांनी केलेल्या कामातच आहे असं मत नागपूरमधील ज्येष्ठ पत्रकार लक्ष्मणराव जोशी यांनी व्यक्त केले.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "नितीन गडकरी यांनी गेल्या पाच वर्षांमध्ये आपल्या कामातून भूपृष्ठवहन मंत्रालयात मैलाचे दगड स्थापन केले आहेत. त्यामुळे त्यांच्या कामाची गती कायम राहावी यासाठीच आणि हे खाते सांभाळण्यासाठी त्यांच्यापेक्षा दुसरा पात्र उमेदवार सापडणं अशक्य असल्यामुळेच त्यांच्याकडे हे खातं देण्यात आलं आहे."

ते पुढे म्हणाले, "नितीन गडकरी यांना काम करण्याची संधी मिळावी असं खातं हवं होतं. त्यांची कृषी आणि पाटबंधारे खात्यातही काम करण्याची इच्छा होती मात्र त्यांच्या सध्याच्या खात्याची गरज पाहून त्यांना तेच मंत्रालय पुन्हा मिळाले असावे."

मंत्रिमंडळात महत्त्वाची खाती समजली जाणाऱ्या गृह, संरक्षण, अर्थ, परराष्ट्र खात्यांमधील संधीबाबत विचारले असता जोशी म्हणाले, "नितीन गडकरी यांना गृह खाते मिळणे अपेक्षितच नव्हते, त्यासाठी राजनाथ सिंह आणि अमित शाह यांच्यामध्ये स्पर्धा होती. अर्थ खाते हे त्यांच्या कामाचे क्षेत्र नव्हते आणि परराष्ट्र खात्यासाठी विशेष व्यक्ती (एस. जयशंकर) यांना आमंत्रित करण्यात आलं आहे. त्यामुळे या चारही...


इतकंच नाही, तर 'चांगलं लिहू शकणारे लेखक' घेऊन हा सीझन नव्याने बनवा अशी मागणी 5 लाखाहून अधिक चाहत्यांनी केली आहे. तशा आशयाची एक ऑनलाईन याचिकाच या चाहत्यांनी सुरू केली आहे.

TheChange.Org या साईटवर ही याचिका सुरू झाली आहे आणि यामध्ये भाग घेणाऱ्यांची संख्या दिवसागणिक वाढतच आहे.

या मेगा-सीरियलचा आठवा सीझन पाहून अनेक चाहत्यांची निराशा झाली आहे. जॉर्ज आर आर मार्टिन यांच्या कांदबऱ्यांवर आधारित ही सीरियल जगभरात प्रचंड लोकप्रिय आहे. पण आठव्या सिझनच्या नुकत्याच प्रदर्शित झालेल्या भागानंतर या सीरियलवर प्रचंड टीका होते आहे.

आपल्या आवडत्या कॅरेक्टर्सचं वागणं आणि वेगळ्याच दिशेने जाणारं कथानक पाहून चाहत्यांची निराशा झाली आहे असं या ऑनलाईन याचिकेत म्हटलं आहे.

आणि म्हणूनच 'चांगलं लिहू शकणारे लेखक' घेऊन हा संपूर्ण सीझन पुन्हा बनवा अशी मागणी चाहत्यांनी केली आहे.

या याचिकेत म्हटलंय की या सीरियलचे क्रिएटर डेव्हिड बेनिऑफ आणि डीबी वेस 'यांनी सिद्ध केलंय की ते किती अकार्यक्षम आहेत.'

या लेखकांना संदर्भासाठी कोणतंही साहित्य उपलब्ध नसल्याचंही याचिकाकर्त्यांचं म्हणणं आहे. कारण लेखक जॉर्ज मार्टिन यांच्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या कांदबरी मालिकेतलं पुढचं पुस्तक 'The Winds of Winter' अपूर्ण आहे.

गेम ऑफ थ्रोन्सचा आठवा आणि शेवटचा सीझन ढोबळमानाने या पुस्तकावर आधारित आहे. पण हे पुस्तक पूर्ण झालं नसल्याने सीरियलचा शेवट पुस्तकापेक्षा वेगळा आहे.

"काहीतरी अर्थबोध होईल असाच या सीरियलचा शेवटचा सीझन हवा. माझ्या अपेक्षा पूर्ण करा आणि हा सीझन पुन्हा बनवा HBO वाल्यांनो," असं या याचिकेत म्हटलं आहे.

ज्यांनी या याचिकेवर सही केलीये त्यांनी देखील आपली मतं व्यक्त केली आहेत. अनेक चाहत्यांचं म्हणणं आहे की सीरियल 'घिसाडघाईने संपवली', तर इतरांचं म्हणणं आहे की 'या आठव्या सीझनमुळे खऱ्या लेखकाचा अपमान झाला आहे', तर काही जणांनी तर म्हटलंय की आत्तापर्यंत जे 'काही कथानक फुललं होतं त्याची आठव्या सीझन मध्ये पार माती केलीये.'

"इतके दिवस जे कथानक होतं, मालिकेतली पात्र जशी वागत होती, प्रेक्षकांना खिळवून ठेवण्याचं जे तंत्र होतं, ते सगळंच एका फटक्यात संपलं आहे. असं वाटतंय की ही सीरियल संपवायची म्हणून सगळी घाई आहे. जसं काही मालिकाकर्त्यांना काही पडलेलीच नाहीये," याचिकेवर सही करणाऱ्या एका व्यक्तीने लिहिलं.

अर्थात आठवा सीझन पुन्हा बनवणं HBO ला परवडण्यासारखं नाहीये कारण प्रत्येक भाग शूट करण्याची किंमत 15 दशलक्ष डॉलर्स आहे असं म्हटलं जातं.

दुसरं म्हणजे असं असतानाही या सीरियलची प्रेक्षकसंख्या 'छप्पर फाड के' वाढली आहे. HBO च्या मते नुकताच प्रदर्शित झालेला एपिसोड जगात 18.4 दशलक्ष लोकांनी पाहिला.

"या सीरियलच्या शेवटावरून वाद-प्रतिवाद होतील अशी आम्हाला कल्पना होतीच", असं सीरियलचे क्रिएटर डेव्हिड बेनिऑफ आणि डीबी वेस यांनी मान्य केलं आहे.

"कोणत्याही चांगल्या कथेचा शेवट चांगला नसेल तर ती कथा चांगली राहात नाही," असं बेनिऑफ यांनी एटंरटेनमेंट वीकली या साप्ताहिकला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं आहे. "हो, त्यामुळे आम्हाला काळजी होतीच."

याबद्दल HBO चं काय मत आहे हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसीने त्यांच्याशी संपर्क साधला आहे.

या सीरियलचा शेवटचा भाग येत्या रविवारी प्रदर्शित होईल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इतक्या लहान वयात वेटलिफ्टिंगला सुरूवात करण्याचं श्रेय पवनी तिच्या पालकांना देते. आपल्या अत्यंत उत्साही मुलीमधल्या ऊर्जेला सकारात्मक दिशा देण्याचा त्यांचा प्रयत्न होता.

पवनीचं कुटुंब मूळचं आंध्र प्रदेशमधल्या विशाखापट्टणम जिल्ह्यातल्या जी कोथापल्ली गावचं. त्यांनी पवनीला 2011 साली हैदराबादला तेलंगणा स्पोर्ट्स अकेडमीमध्ये घातलं. तेव्हा ती केवळ आठ वर्षांची होती.

पवनी आणि तिच्या कुटुंबीयांची मेहनत सार्थ ठरली जेव्हा ती वेगवेगळ्या राज्यस्तरीय आणि राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धांमध्ये खेळायला लागली. तिच्या वयोगटातल्या स्पर्धकांवर ती वरचढ ठरत होती.

2020 हे वर्ष तर तिच्यासाठी खास होतं. तिनं उझबेकिस्तानमधल्या ताश्कंदमध्ये  झालेल्या एशियन युथ अँड ज्युनिअर वेटलिफ्टिंग चॅम्पिशियनशिपमध्ये ज्युनियर आणि युथ गटामध्ये दोन रौप्य पदकं जिंकली.

अडचणींशी झगडत झालेला प्रवास

अतिशय दुर्गम भागातून येणाऱ्या पवनी कुमारीसाठी प्रशिक्षणाच्या सोयीसुविधा मिळवणं हे सर्वांत मोठं आव्हान होतं. त्यामुळेच लहान वयातल्या पवनीला घरापासून दूर ठेवण्याचा कठोर निर्णय तिच्या पालकांना घ्यावा लागला.

प्रशिक्षक पी. मनिक्याल राव या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंनी पवनीकडे विशेष लक्ष दिलं. प्रशिक्षकांकडून मिळालेल्या मार्गदर्शनामुळेच आपली खेळाडू म्हणून जडणघडण झाल्याचं पवनी सांगते.

अॅकेडमीमध्ये तिचं पूर्ण लक्ष हे खेळावरच केंद्रित झालं होतं. सुट्ट्यांमध्येसुद्धा ती घरी न जाता स्पर्धांची तयारी करण्यासाठी थांबायची.

पवनीचं प्रशिक्षण तर योग्य दिशेनं सुरू होतं, पण आयुष्यानं जणू तिची परीक्षा पाहायचं ठरवलं होतं. तब्येत बिघडल्यामुळे तिच्या वडिलांना घरीच थांबणं भाग पडलं. शेतीवरच अवलंबून असलेल्या या कुटुंबाला त्यामुळे आर्थिक अडचणींना तोंड द्यावं लागत होतं.

त्यामुळे पवनीला खेळावर लक्षही केंद्रित करता येत नव्हतं. तो काळ तिच्यासाठी खडतर होता. 2019 पर्यंत पवनी अडचणींशी झगडत होती.

पवनीच्या घरातले तिला आवश्यक ते आर्थिक पाठबळ देऊ शकत नव्हते, पण त्यांनी तिला पूरेपूर मानसिक आणि भावनिक आधार दिला.

कठोर मेहनतीनं मिळवलं यश

बोधगया इथं 2019 मध्ये झालेल्या युथ (सब ज्युनियर बॉईज अँड गर्ल्स), 56वी पुरूष आणि 32 वी महिला (ज्युनियर) नॅशनल वेटलिफ्टिंग चॅम्पियनशिपमध्ये तिची कारकिर्द रुळावर आली.

तिथे तिनं 'बेस्ट लिफ्टर' पुरस्कार जिंकला तसंच युथ सेक्शनमध्ये खेळत असताना दोन विक्रमही रचले.

त्यातूनच पवनीचा आत्मविश्वास वाढला. ज्याचा फायदा तिला उझबेकिस्तानमधल्या ताश्कंदमध्ये झालेल्या एशियन युथ अँड ज्युनिअर वेटलिफ्टिंग चॅम्पिशियनशिपमध्ये झाला. या स्पर्धेत तिनं युथ आणि ज्युनिअर या दोन्ही गटातून प्रत्येकी एक रौप्य पदक जिंकलं.

ताश्कंदमधल्या या यशानं पवनी कुमारीला प्रसिद्धीही मिळवून दिली. पण पवनीला ही केवळ सुरूवात आहे, असं वाटतं.

देशासाठी ऑलिंपिक्समध्ये सुवर्ण पदक जिंकून देणं हे आता पवनीचं स्वप्न आहे. त्यासाठी कष्ट करण्याचीही तिची तयारी आहे.

पवनी कुमारीच्या मते कोणत्याही खेळाडूसाठी प्रशिक्षण महत्त्वाचं असतंच, पण यशस्वी करिअरसाठी नैतिक आणि आर्थिक पाठिंबा या गोष्टीही खूप महत्त्वाच्या आहेत.

खेळामध्ये करिअर करण्यासाठी धडपडणाऱ्या सगळ्या मुलींना पवनीचं एकचं सांगणं आहे... महत्त्वाच्या स्पर्धांमध्ये उत्तम करिअर घडवायचं असेल तर शारीरिक आणि मानसिक फिटनेसला सारखंच महत्त्व देणं गरजेचं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इतर 150 शरणार्थींना स्थानिक मच्छिमारांनी वाचवलं. लिबियाच्या तटरक्षक दलाच्या जवानांनी या 150 जणांना किनाऱ्यापर्यंत सुखरूप पोहोचवलं असल्याची माहिती यूनएनएचसीआरने दिली.

हे सर्व शरणार्थी एकाच जहाजात होते की वेगवेगळ्या जहाजात होते, हे अद्याप स्पष्ट झालं नाहीये.

लिबियाच्या राजधानीपासून सुमारे 120 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या शहरातून हे जहाज प्रवासासाठी निघालं होतं.

"लिबियात सध्या संघर्ष सुरू आहे आणि तिथे शरणार्थींना अमानवी पद्धतीने वागवलं जात आहे. त्यामुळे ज्या लोकांना भूमध्यसागरातून वाचवलं जातं, त्यांना पुन्हा लिबियात पाठवणं योग्य नाही," असं संयुक्त राष्ट्राकडून सातत्याने सांगण्यात आलं आहे.

ट्युनिशियात मे महिन्यात समुद्रकिनारी जहाज बुडून सुमारे 65 जणांना जलसमाधी मिळाली होती. या दुर्घटनेतून वाचलेल्या 16 जणांना ट्युनिशियाच्या नौसेनेच्या जवानांनी किनाऱ्यापर्यंत आणलं होतं.

दरवर्षी हजारो शरणार्थी भूमध्यसागर पार करण्याचा प्रयत्न करतात. यातील बहुतांश शरणार्थी लिबियातील असतात.

शरणार्थ्यांना घेऊन प्रवास करणारी जहाजं अनेकदा बिकट अवस्थेत असतात. शिवाय जहाजांवर मर्यादेपेक्षा जास्त लोक चढतात. त्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ामुळेही दुर्घटनेच्या घटना वाढतात.

2017 मध्ये शरणार्थींच्या स्थलांतराचं प्रमाण नाट्यमयरित्या कमी झाल्याचं पाहायला मिळालं. याचं कारण लिबियाच्या सैनिकांच्या मदतीने इटली शरणार्थींच्या स्थलांतराला रोखण्याचं काम करते आहे. समुद्रात शरणार्थी सापडल्यास पुन्हा लिबियात पाठवलं जात आहे.

जगभरातील मानवाधिकार संस्था इटली आणि लिबियाच्या या धोरणांवर टीका करत आहेत.

यंदा जानेवारी ते मार्च या तीन महिन्यात जवळपास 15 हजार 900 शरणार्थी भूमध्यसागरातील तीन मार्गांनी युरोपात आले. शरणार्थींच्या स्थलांतराची 2018 सालातील आकडेवारी पाहता, ही संख्या 17 टक्क्यांनी घटली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इतर खेळाच्या प्रकारांची तुलना केली असता पी.टी.उषामुळेच अॅथलेटिक्स प्रकारात महिलांनी कायमच प्राविण्य मिळवलं आहे. बीबीसीने केलेल्या एका विश्लेषणानुसार अॅथलेटिक्समध्ये महिलांनी 155 पदं जिंकली आहेत. त्यात नेमबाजीतच 137 पदकं मिळवली आहेत. बॅडमिंटन आणि कुस्तीत अनुक्रमे 70 आणि 69 पदकं मिळवली आहेत.

आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये 1951 पासून भारतीय महिलांनी एकूण 694 पदं मिळवली आहेत. त्यात 256 कांस्य, 238 रौप्य आणि 200 सुवर्णपदकांचा समावेश आहे. 2018 मध्येच महिलांनी 174 पदकं जिंकली आहेत.

आतापर्यंत पाच महिलांनी ऑलिम्पिकमध्ये पदकं जिंकली आहेत. मात्र त्यात एकही मैदानी खेळाचा समावेश नव्हता. आशियाई स्पर्धांमध्ये महिलांनी 109 पदं जिंकली आहेत. कोणत्याही क्रीडाप्रकारापेक्षा ही संख्या खचितच जास्त आहे.

या उत्तम कामगिरीसाठी नक्की कारणं माहिती नसली तरी या यशासाठी अनेक गोष्टी जबाबदार आहेत.

अनेक प्रेरणास्थानं

1980 च्या दशकापासून 2000 च्या दशकापर्यंत काळात एम.डी.वलसम्मा, शायनी विल्सन, के.एम. बिनामोल, आणि अंजू बॉबी जॉर्ज यांचा समावेश आहे. 2003 मध्ये पॅरिसमध्ये जागतिक अॅथलेटिक्स प्रकारात पदक मिळवणारी ती एकमेव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

महिला आहे.

केरळमधल्या या महिलांनी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर उत्तम कामगिरी केली आहेच. मात्र भारतासारख्या देशात पुरुषांच्या वर्चस्वाला त्यांनी तडा दिला आहे.

" पी.टी.उषा आणि अंजू बॉबी जॉर्ज या क्षेत्रात आदर्श आहेत. जर साधारण कुटुंबातील महिला हे करु शकतात तर आपणही हे करु शकतो हे त्यांनी दाखवून दिलं. त्यासाठी अपार कष्टांची गरज असते." असं भारताची आघाडीची भालाफेकपटू अन्नू राणी म्हणते.

तुम्ही श्रीमंत असण्याची गरज नाही

या खेळात लोकप्रियता किंवा प्राविण्य मिळवण्यासाठी फारशा संसाधनाची गरज नसते. उषा समुद्रकिनाऱ्यावर धावायची. लाटांमुळे येणाऱ्या वादळाच्या विरुद्ध दिशेला धावण्याचा ती सराव करायची.

भारतात अगदी तरुण वयापासून मुलं वार्षिक स्पर्धामुळे भाग घेत असतात. केरळ, पंजाब, महाराष्ट्र, बंगाल, दिल्ली, उत्तर प्रदेश, आणि तामिळनाडू या राज्यात पुरुष महिला स्थानिक स्पर्धांमध्ये भाग घेत असतात. असं कोझिकोडमधील उषा स्कूल ऑफ अॅथलेटिक्सचे सह संस्थापक व्ही. श्रीनिवासन सांगतात.

पोशाखाचं बंधन नाही

जिन्मॅस्टिक्स, जलतरण या खेळात भारतीय स्त्रियांना पोशाख हा मोठा अडथळा आहे. त्यामुळे हे खेळ मोठ्या शहरांपुरतेच मर्यादित राहतात. असं त्यांना वाटतं.

इंटरनेट, टीव्ही, सोशल मीडिया, आणि शिक्षण यांच्यामुळे स्त्रियांना वेगवेगळ्या देशांची संस्कृती पहायची संधी मिळते. त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो. त्यामुळे लिंगभेदाशी सामना करण्याचा आत्मविश्वास त्यांच्यात निर्माण होतो.

व्यवस्था सुधारत आहे

केंद्र सरकारने क्रीडा क्षेत्रात येण्यासाठी मुलींना कायमच प्रोत्साहन दिलं आहे. स्पोर्ट्स अॅथॉरिटी ऑफ इंडियासारख्या संस्थेत महिलांना हॉस्टेल फी नसते. असं श्रीनिवासन सांगतात. यामुळे महिलांचा सहभाग वाढला आहे.

"आम्ही शाळांमध्ये जेव्हा निवड प्रक्रिया राबवतो त्यात प्रत्येक वर्षी स्पर्धकांची संख्या वाढतच आहे. दहा वर्षांपूर्वी इतर राज्यातून कमी मुलं यायची आणि केरळमधून मात्र अनेक मुलं यायची. गेल्या तीन वर्षांत हा ट्रेंड बदलला आहे. केरळच्या बाहेरूनही अनेक लोक येत आहेत." असं श्रीनिवासन म्हणाले. ते उषा यांचे पती होते.

त्यांच्या शाळेत गेल्याच आठवड्यात निवड प्रक्रिया पार पडली. त्यातून 17 लोक निवडले गेले आहेत. त्यापैकी 10 लोक बाहेरच्या राज्यातील आहेत.

मोठा पल्ला बाकी आहे.

स्पर्धकांची संख्या वाढली, लोकांची मनोवृत्ती बदलली तरी भारताला अजूनही मैदानी खेळात एकही पदक मिळालेलं...


इतर टीनएजर्सप्रमाणे मलाही माझं व्यक्तिमत्व आणि माझ्या दिसण्याची काळजी वाटतेच. अंघोळ केल्यावर, कपडे घालताना किंवा लैंगिक आकर्षणाचा विचार करते तेव्हा मी स्वतःच्याच रुपाला आरशात पाहाते.

कदाचित माझं शरीर आकर्षक नसेल. मी बारीक आहे, थोडी उंच आहे, माझे केस कुरळे आहेत. परंतु कपड्यांविना माझं शरीर खरंच मला आकर्षित करतं.

आधी माझ्या या अशा लैंगिकतेचा विचार केल्यावर मला विचित्र वाटायचं. परंतु वयाच्या 17 व्या वर्षी माझ्या मित्र-मैत्रिणींना माझ्याबद्दल सांगितलं तेव्हा माझे विचार बदलले.

आम्ही एकत्रच मोठे झालो. अजूनसुद्धा आम्ही एकमेकांच्या जवळ आहोत. आम्ही नेहमीच लैंगिकतेवर चर्चा करत असू.

पण जेव्हा मी माझ्या या लैंगिक अनुभवाबद्दल सांगितलं तेव्हा त्यांना ते कळलंच नाही. त्यांना हे हास्यास्पद वाटलं. या गोष्टीवरून ते माझी चेष्टा करू लागले.

मी पण त्यांच्या विनोदांवर हसत असे. पण माझ्यामध्ये काहीतरी दोष आहे, असा विचार करून मनातल्या मनात विचार करत असे. सामान्य लोकांपेक्षा मी वेगळी आहे. मी स्वतःकडेच आकर्षित होते हे मला समजलं. पण आता त्याची मला सवय झाली आहे.

हे असं स्वतःकडे आकर्षित होण्याला ऑटोसेक्शुअल अशी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शास्त्रीय संज्ञा असल्याचं मला नुकतंच समजलं आहे. आता मी स्वतःला मोठ्या गर्वानं ऑटोसेक्शुअल म्हणवते.

ऑटोसेक्शुअलिटी म्हणजे काय?

जे लोक स्वतःच्या शरीराला पाहूनच स्वतःला लैंगिक सुख देऊ शकतात आणि स्वतःच्या शरीराकडे आकर्षित होतात त्याला ऑटोसेक्शुअल अशी शास्त्रीय संज्ञा आहे.

हे लोक गे किंवा लेस्बियन नसतात, तर याला ऑटोसेक्शुअल म्हटलं जातं. या लोकांना कोणत्याही लिंगाच्या इतर व्यक्तीप्रती लैंगिक आकर्षण नसतं.

ऑटोसेक्शुअल या संज्ञेसाठी शब्द तयार करण्यासाठी शास्त्रज्ञांना भरपूर मेहनत करावी लागली. हा शब्द परिभाषेत आणण्यासाठी पुरेशी माहिती किंवा संशोधन उपलब्ध नव्हतं.

परंतु 1989 मध्ये लैंगिकविषयांचे तज्ज्ञ बर्नार्ड अपलबाऊम यांनी या शब्दाचा पहिल्यांदा उल्लेख केला. जे लोक इतर कोणत्याही व्यक्तींकडे आकर्षित होत नाहीत त्यांच्यासाठी हा शब्द बर्नार्ड यांनी वापरला होता.

मात्र आता जे लोक स्वतःच्या शरीराकडेच आकर्षित होतात त्यांच्यासाठी हा शब्द वापरला जातो.

स्वतःबरोबर डेटिंग आणि स्वतःबरोबरच रोमान्स

मायकल आरोन यांनी 'मॉडर्न सेक्शुअलिटीः द ट्रुथ अबाऊट अँड रिलेशनशिप' हे पुस्तक लिहिले आहे. ते म्हणतात, स्वतःच्या शरीराकडे पाहून आकर्षित होणं सामान्य बाब आहे. परंतु काही लोक इतरांच्या तुलनेत स्वतःला पाहून, स्वतःला स्पर्श करून अधिक उत्तेजित होतात. अशा लोकांना ऑटोसेक्शुअल म्हटलं जातं.

अनेक लोकांनी मला नार्सिस्ट म्हटलं. जी व्यक्ती स्वतःवर भरपूर प्रेम करते आणि स्वतःवरच मुग्ध होऊन जाते तिला नार्सिस्ट म्हटलं जातं.

नार्सिस्टिक पर्सनॅलिटी डिसॉर्डर या आजाराचं रूग्णांमध्ये सहानुभूती कमी मिळणं, कौतुकाची गरज वाटणं अशा भावनांची लक्षणं दिसतात, असं लंडन विद्यापीठात शिकवणारे डॉ. जेनिफर मॅकगोवन सांगतात. परंतु ऑटोसेक्शुअल यांच्यापेक्षा वेगळे असतात असं ते म्हणतात.

ऑटोसेक्शुल लोक एकटेच लैंगिक सुख मिळवतात. पण नार्सिस्ट लोकांना दुसऱ्या लोकांनी आपल्याकडे लक्ष द्यावं असं वाटत असतं. मात्र ऑटोसेक्शुअल लोकांना इतरांच्या प्रशंसेशी काही देणं-घेणं नसतं. असं डॉ. जेनिफर सांगतात.

काही तज्ज्ञ सांगतात, इतर लोकांप्रमाणे ऑटोसेक्शुअल लोकांमध्येही लैंगिकतेचे वेगवेगळे स्तर दिसून येतात. काही लोक ऑटोसेक्शुअलिटीबरोबर ऑटोरोमॅंटिकही असतात. ते स्वतःलाच डेट करतात किंवा चांगल्या मौसमात एकटेच फिरायलाही जातात.

ऑटोसेक्शुअलटीबरोबर मला कधीकधी आपण सामान्य व्यक्तींप्रमाणे असावं असं...


इतर देशांमध्ये जे काही झालंय, ते मला महाराष्ट्रात होऊ द्यायचं नाहीय. टीकेचा धनी झालो तरी चालेल. महाराष्ट्रासाठी वाईटपणा घ्यायला मी तयार आहे, असं उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

या संवादातील 5 महत्त्वाचे मुद्दे या ठिकाणी देत आहोत.

1. 'कोरोनाशी लढण्यासाठी महाराष्ट्राची पूर्ण तयारी'

महाराष्ट्रात एकूण 1484 कोव्हिड केअर सेंटर आहेत आणि अडीच लाख बेड्स महाराष्ट्रात तयार आहेत, अशी माहिती मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी दिली.

"मुंबईत बीकेसी, रेसकोर्स, वरळी, ठाणे, मुलुंड चेकनाका इत्यादी ठिकाणी कोरोना केअर सेंटर तयार ठेवलेत. ऑक्सिजनची सुविधा असणारे जास्तीत जास्त बेड्स आहेत, आयसीयू बेड्स सुद्धा उपलब्ध करून देत आहोत," अशी माहिती त्यांनी दिली.

तसंच, यावेळी उद्धव ठाकरेंनी आवाहन केलं की, महाराष्ट्राला आणखी कोव्हिड योद्धे आणखी हवेत. ज्यांना सेवा करण्याची इच्छा असेल, त्यांनी स्वत:हून पुढे आले पाहिजे

2.  'आतापर्यंत 40 हजार उद्योग सुरू'

"राज्यात आजपर्यंत 70 हजार उद्योग सुरू करण्यास परवानगी दिलीय. त्यातील 50 हजार उद्योग सुरू झालेत. पाच लाखांपर्यंत कामगार कामावर रुजू झालेत," अशी माहिती मुख्यमंत्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

री उद्धव ठाकरेंनी दिली.

यावेळी उद्धव ठाकरेंनी नवीन उद्योगांना राज्यात येण्यासाठीही योजना जाहीर केली.

ते म्हणाले, "जवळपास 40 हजार एकरापेक्षा जास्त जमीन नवीन उद्योगांसाठी राखून ठेवतोय. ग्रीन इंडस्ट्री म्हणजे प्रदूषणविरहित उद्योगांना परवानगीसाठी अटी ठेवणार नाही. 'या आणि उद्योग सुरू करा', असं आपलं धोरण असेल. आता ज्यांना जमीन घेण्यास जमणार नाही, त्यांना भाडेतत्वावर जमीन देऊ."

3. 'महाराष्ट्र आत्मनिर्भर करू'

स्थलांतरित मजूर परत गेल्यानं मजुरांचा तुटवडा पडू नये म्हणून स्थानिकांनी पुढे येण्याचं आवाहन मुख्यमंत्र्यांनी केलं.

"कामगारांची उणीव आहे कारण परराज्यांमधले अनेक मजूर गेले आहेत. त्यामुळे जिथे उद्योगधंदे सुरू झालेत, तिथे भूमीपुत्रांची गरज आहे. ग्रीन झोनमधल्या मराठी तरुणांनी आता घराबाहेर पडावं आणि उद्योगांना मनुष्यबळ पुरवावं. भूमिपुत्रांनो पुढे या," असं आवाहन ठाकरेंनी केलं.

तसंच, आपला महाराष्ट्र आपल्या पायांवर उभा करू, मोदीजींच्या भाषेत महाराष्ट्र आत्मनिर्भर करू, असंही ठाकरे म्हणाले.

4. 'महाराष्ट्रासाठी वाईटपणा घ्यायला तयार'

"मार्चपासून लॉकडाऊन केलं नसतं, तर देशात, महाराष्ट्रात, मुंबईत किती मृत्यू झाले असते, याच्या अंदाजाचा विचार केला तरीही अंगावर काटा येतो. शृंखला तोडली नसली, तर लॉकडाऊनमुळे विषाणूच्या प्रसाराची गती कमी झाली," असं उद्धव ठाकरे म्हणाले.

कुणालाही घरी डांबून ठेवण्यासारखी शिक्षा नाही, असं म्हणत ते पुढे म्हणाले, "इतर देशांमध्ये जे काही झालंय, ते मला महाराष्ट्रात होऊ द्यायचं नाहीय. टीकेचा धनी झालो तरी चालेल. महाराष्ट्रासाठी वाईटपणा घ्यायला मी तयार आहे."

5. 'गावी जाण्याची गरज नसेल तर घाई करू नका'

"मुंबईत कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील अनेक लोक राहतात. अनेकजण गावी जात आहेत. पण गावी जाण्याची गरज नसेल तर अस्वस्थ होऊन घाई करू नका," असं आवाहन मुख्यमंत्र्यांनी केलं.

"काही जिल्हे ग्रीन झोन आहेत. ते ग्रीनच ठेवायचे आहेत. मुंबईतून गेलेल्या लोकांमुळे तिथे कोरोना पसरू नये याची काळजी घ्यायला हवी," असं ते म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


इतर पुरस्कार विजेत्यांमध्ये म्यानमारचे पत्रकार को स्वे विन, थायलंडच्या मानवी हक्क कार्यकर्त्या अंगखाना नीलापजीत, फिलिपाइन्सचे संगीतकार रेमुंडो पुजांते कायाबयाब आणि दक्षिण कोरियामध्ये तरुणांमधील हिंसा आणि मानसिक आरोग्याविषयी काम करणारे कार्यकर्ते किम जोंग-की यांचा समावेश आहे.

एप्रिल 1957मध्ये न्यूयॉर्क मधील रॉकफेलर ब्रदर्स फंडच्या ट्रस्टींनी फिलिपाइन्स सरकारच्या सोबत या रॅमन मॅगसेसे पुरस्कारांची स्थापन केली होती.

फिलिपाइन्सचे माजी अध्यक्ष असणाऱ्या रॅमन मॅगसेसेंच्या नावे हे पुरस्कार देण्यात येतात.

रॅमन मॅगसेसे

कोण होते रॅमन मॅगसेसे?

रॅमन डेल फिएर्रो मॅगसेसे एक फिलिपिनो राजकारणी होते.

ते फिलिपाइन्सचे सातवे अध्यक्ष होते.

30 डिसेंबर 1953ला विमान अपघातात त्यांचा मृत्यू झाला.

कम्युनिस्ट हुकबालाहाप (हुक) चळवळीचा पराजय केल्याबद्दल ते ओळखले जातात.

रॅमन मॅगसेसे यांचा जन्म एका कामगाराच्या घरी झाला होता. ते लुझॉन बेटावरील इबा प्रांतात एका शाळेत शिक्षक होते. फिलिपाइन्समधील बहुतेक राजकीय नेते स्पॅनिश वंशाचे होते. मात्र मॅगसेसे सामान्य फिलिपिनो नागरिकांप्रमाणे मलाय वंशाचे होते.

फिलिपाइन्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सची राजधानी मनिला जवळच्या जोसे रिझाल कॉलेजमधून शिक्षण घेत त्यांनी 1933मध्ये पदवी संपादन केली. त्यानंतर ते मनिलातल्या एका वाहतूक कंपनीमध्ये जनरल मॅनेजर पदावर रुजू झाले.

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान ते लुझॉनमध्ये गोरिलाप्रमुख (युद्धामध्ये सहभागी होणाऱ्या गटाचा प्रमुख) म्हणून सहभागी झाले होते. अमेरिकेने फिलिपाइन्स पुन्हा ताब्यात घेतल्यानंतर त्यांची त्यांच्या 'झंबालेज' प्रांताच्या 'मिलिट्री गव्हर्नर'पदी नेमणूक करण्यात आली.

पत्रकार रवीश कुमार

अध्यक्ष एलपिडिओ क्विरिनो यांनी मॅगसेसे यांची सुरक्षा सचिव पदावर नेमणूक करत हुक चळवळीचा बिमोड करण्याचं काम त्यांच्याकडे सोपवलं. त्यानंतर 1953पर्यंत मॅगसेसे यांनी राबवलेली 'अँटी गोरीला' मोहीम ही आधुनिक इतिहासातल्या सर्वांत यशस्वी मोहिमांपैकी एक मानली जाते.

सर्वसामान्यांचा पाठिंबा नसेल तर हुक चळवळ टिकणार नाही हे त्यांच्या लक्षात आल्यानंतर लष्कराने सामान्यांना सन्मानाने वागवावं असं सांगतं तसंच गरीब शेतकऱ्यांना जमीन आणि अवजारं देऊ करत, त्यांना सरकारच्या बाजूला वळवून घेतलं.

भ्रष्ट आणि अकार्यक्षम अधिकाऱ्यांना काढून टाकत त्यांनी लष्करामध्ये बदल घडवून आणले आणि गोरिलांविरुद्धच्या युद्धामध्ये चपळतेने हालचाली करण्यावर भर दिला.

1953 पर्यंत हुक चळवळ मोडीत निघाली होती. पण मॅगसेसे यांनी घेतलेल्या कठोर निर्णयांमुळे सरकारमध्येच त्यांचे अनेक शत्रू निर्माण झाले होते. क्विरिनो सरकारवर भ्रष्टाचार आणि अकार्यक्षम असल्याचा आरोप केल्यानंतर त्यांना 28 फेब्रुवारी रोजी राजीनामा द्यावा लागला.

फिलिपाइन्सचे माजी उपराष्ट्रपती कार्लोस पी. गार्सिया आणि रॅमन मॅगसेसे

मॅगसेसे हे उदारमतवादी असूनही नॅशनलिस्टा पार्टीने त्यांना अध्यक्षपदासाठीच्या उमेदवारीसाठी पाठिंबा दिला. 1953च्या निवडणुकीमध्ये ते क्विरिनो यांच्या विरोधात उभे राहिले. तिसऱ्या पक्षाचे कार्लोस पी. रोमुलो यांचा पाठिंबाही त्यांना मिलाला होता.

फिलिपाइन्समधल्या नागरिकांचं आयुष्य पूर्णपणे बदलून टाकण्याचं आश्वासन मॅगसेसे यांनी दिलं होतं. पण देशातल्या श्रीमंताच्या हेतूंचं प्रतिनिधित्व करणाऱ्या जुन्या विचारसरणीच्या काँग्रेसमुळे त्यांच्या प्रयत्नांत अडथळे येत होते.

जुलै 1955मध्ये सुरुवातीला काँग्रेसने त्यांना पाठिंबा दिला होता. पण असं असूनही परिणामकारक जमीन सुधारणा कायदा मंजूर करण्यात मॅगसेसे यांना यश आलं नाही.

हुकच्या विरोधात जाऊन लोकांचा पाठिंबा...


इतर मंत्र्यांचा शपथविधी विधानसभा अध्यक्षांची निवड आणि विश्वासदर्शक ठरावा नंतर होणार असल्याच अजित पवार यांनी स्पष्ट केलं आहे. पण यावेळी त्यांनी त्यांच्या उपमुख्यमंत्रिपदाबाबत मात्र मौन बाळगलं आहे.

"मी अजिबात नाराज नाही, मी नारज असल्याची चर्चाच कुठे येत नाही, मी नाराज आजही नाही कालही नव्हतो उद्याही राहणार नाही," असं स्पष्टीकरण अजित पवार यांनी त्यांच्या नाराजीच्या चर्चेवर दिलं आहे.

"बुधवारी झालेल्या पक्षाच्या बैठकीत मी मार्गदर्शन सुद्धा केलं मी त्यावेळेस भूमिका घेतली होती, त्याविषयी आता मला काही बोलायचं नाही, मी आणि सुप्रिया एकत्र शपथविधीला जाणार आहे," असं अजित पवार यांनी सांगितलं आहे.

अजित पवार सकाळपासून फोनवर अनरिचेबल होते. त्यामुळे ते नेमके कुठे गेले, याबद्दल सकाळी संभ्रमाचं वातावरण होतं.

अजित पवारांवरून एवढं संभ्रमाचं वातावरण का आहे, हा प्रश्न आम्ही तीन ज्येष्ठ पत्रकारांना विचारला. त्यांनी सांगितलं:

'पवारांवर आमदारांचा दबाव'

पराग करंदीकर, निवासी संपादक, महाराष्ट्र टाइम्स, पुणे:

अजित पवार आज उपमुख्यमंत्रिपदाची किंवा एकूणच मंत्रिपदाची शपथ घेतील, असं वाटत नाही. मात्र, राष्ट्रवाद... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी काँग्रेसला अजित पवारांवर विश्वास ठेवावा लागेल. त्यामुळे आज मंत्रिपदाची शपथ दिली गेली नाही, तरी दोन-चार महिन्यांनी त्यांना मंत्रिमंडळात सामावून घ्यावंच लागेल. कारण राष्ट्रवादीतल्या निवडून आलेल्या आमदारांपैकी अनेक जण अजित पवारांचे खंदे समर्थक आहेत. भले हे आमदार त्यांच्यासोबत बाहेर गेले नाहीत. मात्र, सरकार असताना ते त्यांना टाळू शकत नाहीत. त्यामुळे अजित पवारांना सरकारमध्ये प्रतिष्ठा द्यावीच लागेल.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेतृत्वाने म्हणजेच शरद पवारांनी कितीही अजित पवारांशी अंतर राखायचं ठरवलं, तरी राष्ट्रवादीचे निवडून आलेले आमदार अंतर राखणार नाहीत. आमदारांच्या दबावाखाली तरी त्यांना मंत्रिपद द्यावेच लागेल.

अजित पवारांनी स्वत:बद्दल अविश्वास निर्माण केलाय. मात्र तरीही पक्षातील स्थान कमी झालेलं नाहीये. कारण राज्यभर नेटवर्क असलेला राष्ट्रवादीकडे दुसरा नेता नाहीय.

अजित पवारांना मंत्रिपद मिळण्यास काही काळ जावा लागेल. लगेच त्यांना मंत्रिमंडळात घेणार नाहीत. कारण राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार आहेत. त्यांच्या खेळी काही वेगळ्या असू शकतात. शरद पवारांकडून अजित पवारांना स्वीकारण्यास वेळ जाईल. किंबहुना, अजित पवारांना मंत्रिमंडळात घेण्यास शरद पवार स्वत:च वेळ घेतील.

शरद पवारांचा राजकीय इतिहास पाहता, पवारांनी आपल्या कुठल्याच प्रतिस्पर्ध्याला सहजासहजी सोडलं नाहीये. मात्र हेही खरंय की, पवारांनी लगेच अजित पवारांना मंत्रिमंडळात घेण्यास सहमती दर्शवली, तर पवारांनीच अजित पवारांना भाजपकडे पाठवलं होतं, याला पुष्टी मिळेल. हे गृहितक टाळण्यासाठी तरी शरद पवार हे अजित पवारांना काही काळ दूर ठेवतील.

अजित पवारांना उशिरा मंत्रिपद मिळालं, तरी तो उशीर नसेल. कारण त्यांची प्रतिष्ठा कायम असेल. विधिमंडळातही ते पहिल्या रांगेतच बसतील.

आता शरद पवार आहेत म्हणून कुणी आमदार अजित पवारांसोबत गेले नाहीत, अन्यथा अख्खी राष्ट्रवादी अजित पवारांसोबत गेली असती.

एकूण जेव्हा कधी अजित पवारांना मंत्रिमंडळात सामावून घेतले जाईल, तेव्हा त्यांना राष्ट्रवादीला मिळालेल्या मोठ्या पदांपैकी एक अजित पवारांना द्यावेच लागेल.

'अजित पवारांना सबुरीचा सल्ला'

सुधीर सूर्यवंशी, संपादक, कट्टा न्यूज:

शिवतीर्थावरील शपथविधी कार्यक्रमात जयंत पाटील आणि छगन भुजबळ यांना पक्षातर्फे संधी देण्यात येणार आहे. सध्या तरी पक्षाध्यक्ष शरद पवार यांनी अजित पवार यांना सबुरीचा सल्ला दिलेला...


इतर राज्याच्या तुलनेत महाराष्ट्राची स्थिती तुलनेने बरी असली तरी महाराष्ट्रातले विद्यार्थी अजूनही गणितात कच्चे असल्याचं समोर आलं आहे. या सर्वेक्षणात आठवीतील 60.7% विद्यार्थ्यांना भागाकारही येत नाही. त्याचप्रमणे दुसऱ्या वर्गातील 11.8 टक्के मुलं साधं अक्षरही वाचू शकत नाहीत.

हे सर्वेक्षण महाराष्ट्राच्या 33 जिल्ह्यांत, 990 खेड्यात आणि 19,765 घरात करण्यात आलं. या सर्वेक्षणात 14 सामाजिक संघटना आणि 21 महाविद्यालयांचा समावेश होता.

प्राथमिक शाळेतील मुलं वाचन आणि गणितात पुढे

वाचण्याची क्षमता आणि गणितीय कौशल्या तपासणं हा या सर्वेक्षणाचा मुख्य उद्देश आहे. जिल्हा परिषदेतल्या शाळांमधले 44.6% विद्यार्थी दुसऱ्या वर्गाच्या दर्जाचं वाचन करू शकतात. पण खासगी शाळांमध्ये हे प्रमाण 33.6% आहे.

जिल्हा परिषदेतील शाळेतल्या मुलांची प्रगती खासगी शाळेतल्या मुलांपेक्षा जास्त चांगली आहे, असं यात नमूद करण्यात आलं आहे.

महाराष्ट्रातल्या प्राथमिक शाळांमधल्या विद्याथ्यांची स्थिती देशातल्या इतर भागांपेक्षा सुधारली असली तरी माध्यमिक शाळांची स्थिती फारशी सुधारली नसल्याचं या अहवालात समोर आलं आहे.

आठवीतल्या 19.8% विद्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यार्थी दुसऱ्या वर्गाची पुस्तकंही निट वाचू शकत नाहीत. याचाच अर्थ असा की सर्वेक्षण केलेल्या विद्यार्थ्यांपैकी 1/5 मुलं उच्च शिक्षणासाठी तयार नाहीत.

जिल्हा परिषदेत शाळांमधली पाचव्या वर्गातली 66 टक्के मुलं दुसऱ्या वर्गाच्या अभ्यासक्रमातल्या गोष्टी वाचू शकतात. हेच प्रमाण 2014 मध्ये 51.7 इतकं होतं.

राष्ट्रीय पातळीचा विचार केल्यास एक अक्षर किंवा त्यापेक्षा जास्त वाचू शकणाऱ्या विद्यार्थ्यांचं प्रमाण 46.8 टक्के आहे. महाराष्ट्रात हेच प्रमाण 66.2% आहे. 15 ते 16 वयोगटातील 5.1 टक्के मुली शाळेत जात नाहीत. राष्ट्रीय पातळीवर हेच प्रमाण 13.5 टक्के आहे.

शाळेत प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचं प्रमाणही वाढलं आहे. 2008 मध्ये 98.5% टक्के विद्यार्थ्यांनी शाळेत प्रवेश घेतला होता. आता हेच प्रमाण 99.2 झालं आहे.

कारणं काय?

सरावाचा अभाव हे या स्थितीमागचं महत्त्वाचं कारण असल्याचं शिक्षणतज्ज्ञ हेरंब कुलकर्णी यांचं म्हणणं आहे. भागाकाराच्या संकल्पनेची चौथीत ओळख होते. त्यानंतर त्याचा सराव होत नाही. त्यामुळे अशी स्थिती निर्माण झाली आहे. जे गणिताबाबत तेच वाचनाबाबतही खरं असल्याचं कुलकर्णी यांचं मत आहे.

इतर देशाच्या तुलनेत महाराष्ट्राची स्थिती सुधारली आहे, असं म्हणणं म्हणजे स्वत:चं खोटं समाधान करण्यासारखं आहे असंही हेरंब कुलकर्णी यांना वाटते. या सर्वेक्षणाच्या पद्धतीतही अनेक त्रुटी असल्याचंही ते नमूद करतात.

इतर सुविधांचं काय?

यामध्ये इतर सुविधांबाबतही सर्वेक्षण करण्यात आलं आहे. 2018 मध्ये 94.7 टक्के शाळांमध्ये अन्न देण्यात येतं. 70.9 टक्के शाळांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. तर 70.1% शाळांत प्रसाधनगृहं आहेत.

63.9% शाळेत मुलींसाठी वेगळं आणि वापरण्यायोग्य प्रसाधनगृह आहेत. 91.8% शाळांमध्ये वीजेची सुविधा आहे. तसंच 87.0% शाळांमध्ये खेळाचं मैदान आहे.

असरचा हा संपूर्ण सर्व्हे तुम्ही इथं वाचू शकता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


इतरही डझनभर पोलिसांचंही हेच म्हणणं आहे. म्यानमारच्या नागरिकांना गोळ्या घालून ठार करण्याचा दबाव येईल, या भीतीमुळेच म्यानमारमधून पलायन केल्याचं ते सांगतात.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "आंदोलकांवर गोळ्या झाडण्याचे आदेश मला देण्यात आले होते. पण, मी हे करू शकत नसल्याचं मी त्यांना सांगितलं."

नाइंग (बदललेलं नाव) यांनी 9 वर्ष म्यानमारच्या पोलीस खात्यात सेवा बजावली. मात्र, 27 वर्षांचे नाइंग यांनी आज ईशान्य भारतातल्या मिझोरममध्ये शरण घेतली आहे.

मी नाइंग, इतर काही पोलीस अधिकारी आणि विशीतल्या काही तरुण महिलांची भेट घेतली. लष्कराचे आदेश मान्य करण्यास नकार दिल्यानंतर आहे ती नोकरी सोडून पलायन केल्याचं ते सांगतात. एक अधिकारी म्हणाले, "लष्कराविरोधात आंदोलन करणाऱ्या निष्पाप नागरिकांना ठार करण्यासाठी किंवा त्यांना इजा पोहोचवण्यासाठी माझ्यावर दबाव टाकला जाईल, अशी भीती मला वाटत होती."

"लष्कराने बंड करत लोकांनी निवडून दिलेलं सरकार पाडणं चुकीचं असल्याचं आम्हालाही वाटतं."

म्यानमारच्या लष्कराला 'तातमादोव्ह' नावाने ओळखतात. तातमादोव्हने 1 फेब्रुवारी 2021 रोजी उठाव केला आणि सत्ता काबीज केली. तेव्हापासून म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यानमारमध्ये लोकशाहीच्या पुनर्स्थापनेसाठी निदर्शनं सुरू आहेत.

50 हून जास्त लोकांना ठार केल्याचा आरोप तिथल्या सुरक्षा दलांवर करण्यात येतोय.

नाइंग पश्चिम म्यानमारमधल्या एका शहरात कनिष्ठपदावर कार्यरत होते. फेब्रुवारीच्या शेवटी त्यांच्या शहरात आंदोलनांनी वेग धरल्याचं ते सांगतात.

आंदोलकांवर गोळीबार करण्यास दोन वेळा नकार दिल्यानं पलायन केल्याचं नाइंग सांगतात.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "मी हे करू शकत नाही आणि मी लोकांच्या बाजूने असल्याचं मी माझ्या बॉसला सांगितलं. लष्कर खूप शक्तिशाली आहे आणि ते दिवसेंदिवस अधिकाधिक निष्ठूर होत आहेत."

आमच्याशी बोलताना नाइंग यांनी मोबाईल काढून फोटो दाखवले. पत्नी आणि पाच वर्ष आणि सहा महिन्यांच्या पोरींना म्यानमारमध्ये सोडून ते भारतात आलेत.

ते म्हणाले, "त्यांना यानंतर परत कधीही भेटता येणार नाही, अशी काळजी मला वाटते."

मी नाइंग आणि इतर पोलीस अधिकाऱ्यांना मिझोरममधल्या एका अज्ञात स्थळी भेटले. जिथे आम्ही बोलत होतो तिथून त्या सर्वांचं घर म्हणजेच म्यानमार अगदी 16 किमी अंतरावर आहे.

आम्ही ज्या पोलिसांशी बोललो ते म्यानमारमधून भारतात पळून आलेल्या अगदी सुरुवातीच्या काही लोकांपैकी आहेत आणि म्यानमारमध्ये जे सुरू आहे त्याचे प्रत्यक्षदर्शी आहेत.

म्यानमारमध्ये लोकशाहीला समर्थन करणाऱ्या आणि लष्कराविरोधात असहकार करणाऱ्या अधिकाऱ्यांची संख्या वाढत असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

आमच्याशी बातचीत करणाऱ्या पोलिसांनी जे दावे केले त्याची सत्यता बीबीसी तपासू शकत नाही.

यूएन, अमेरिकेसह अनेक देशांनी म्यानमारमध्ये लष्करी कारवाईत झालेल्या नागरिकांच्या मृत्यूचा निषेध करत अधिकाऱ्यांनी संयम बाळगण्याचं आवाहन केलं आहे. मात्र, लष्कराने त्यांच्यावर होत असलेल्या टीकेचं खंडन करत  त्यांच्यावर लादण्यात आलेल्या निर्बंधांना सामोरं जायला तयार असल्याचं म्हटलं आहे.

लष्करी उठावानंतर म्यानमारमधून जवळपास 100 हून जास्त लोकांनी पलायन करत मिझोरममध्ये आश्रय घेतल्याचं एका स्थानिक अधिकाऱ्याने सांगितलं.

टूट (नाव बदललेलं आहे) यांना ज्या दिवशी लष्करी उठाव झाला तो दिवस जसाच्या तसा आठवतो. ते म्हणतात इंटरनेट सेवा बंद करण्यात आली होती आणि त्यांच्या पोलीस ठाण्याजवळच लष्कराची एक चौकी उभारण्यात आली होती.

"आणि काही तासातच लष्कराने उठाव करत सरकार उलथवून सत्ता काबीज केल्याचं कळलं," असं ते सांगतात.

मला आणि माझ्या काही सहकारी...


इतिहासपूर्व रोमानियाच्या खडकाळ पर्वतांच्या प्रदेशात त्यांची नजरानजर झाली.

तो होता निअँडरथल मानव- प्राण्यांच्या केसांपासून तयार केलेला टोप त्याने डोक्यावर घातला होता, बाकी संपूर्ण नग्न. त्याची देहयष्टी चांगली होती, त्वचा पांढुरकी होती, कदाचित उन्हामुळे किंचितशी लालसर झाली असावी. त्याच्या दंडाचे बळकट, पिळदार स्नायू दिसत होते, त्यावर त्याने गरुडाच्या नख्यांचं कडं घातलेलं होतं.

ती होती प्रारंभिक आधुनिक मानव- प्राण्यांच्या केसाळ त्वचेचा डगला होता, त्याला लांडग्याच्या केसांची कडा होती. तिची त्वचा सावळी होती, पाय लांब होते आणि केसांची वेणी घातलेली होती.

त्याने घशातून खाकरल्यासारखा आवाज केला, तिला वरपासून खालपर्यंत न्याहाळलं, आणि- नाकातून मोठ्या सुरात विचित्र आवाज करत, त्याच्या परीने सर्वोत्तम हाळी घातली. तिने कोऱ्या नजरेने त्याच्याकडे बघितलं. त्याच्या सुदैवाने ते एकच भाषा बोलत नव्हते. दोघेही अवघडून हसले, बाकी पुढे काय झालं असेल याचा अंदाज आपण सगळेच बांधू शकतो.

भावना उत्तेजित करणाऱ्या एखाद्या प्रेमकथेसारखा प्रसंग इथे अर्थातच घडला नसणार. कदाचित ती स्त्री प्रत्यक्षात निअँडरथल मानवच असेल आणि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तो पुरुष आपल्याच प्रजातीतला असेल. कदाचित त्यांचे संबंध सहजगत्या घडून आलेले, व्यावहारिक प्रकारचे राहिले असतील, कारण त्या वेळी फारसे लोक नव्हते. अशा पद्धतीचे संबंध सहमतीने प्रस्थापित होत नसत, असंही सुचवलं गेलेलं आहे.

या- आणि अशा इतर- भेटप्रसंगांमध्ये नक्की काय घडलं, हे आपल्याला कधीच कळणार नाही. पण अशा प्रकारे जोडपी एकत्र येत होती, एवढं आपण खात्रीने सांगू शकतो. सुमारे 37,000-42,000 वर्षांनी, फेब्रुवारी 2002मध्ये दोन शोधप्रवाशांनी रोमानियातील अनिना या शहराजवळच्या कार्पथिआन पर्वतांच्या नैऋत्य बाजूला भूमिगत गुहांची असाधारण व्यवस्था शोधून काढली.

हे काम सोपं नव्हतं. आधी ते एका भूमिगत नदीमध्ये 656 फूट खोलपर्यंत गेले. मग पाण्याखालील मार्गातून 98 फूट स्कुबा डायव्हिंग करून जावं लागलं, त्यानंतर 'उंदराच्या बिळा'सारख्या (poarta) जागेतून 984 फूट वर यावं लागलं- तेव्हा कुठे ते आधी अज्ञात असलेल्या खोलीच्या प्रवेशद्वारापाशी पोचले.

तिथल्या 'हाडांच्या गुहे'मध्ये (Peştera cu Oase) त्यांना सस्तन प्राण्यांची हजारो हाडं सापडली. या ठिकाणी प्रदीर्घ काळ गुंफानिवासी नर अस्वलं - तपकिरी अस्वलांचे आता नामशेष झालेले नातलग-  राहात असावीत, असं मानलं जात होतं. इथली हाडंही मुख्यत्वे त्यांचीच होती. पण तिथल्या वरच्या बाजूला एक मानवी जबड्याचं हाड होतं. त्याची रेडिओकार्बन प्रक्रियेतून सापडलेली तारीख युरोपातील सर्वांत जुन्या ज्ञात प्रारंभिक आधुनिक मानवांच्याही पूर्वीची होती.

त्यांचे अवेशष नैसर्गिकरित्या गुहेच्या आत वाहून गेले असावेत आणि तेव्हापासून तिथे ते अबाधित राहिले असावेत, असं मानलं गेलं. त्याच वेळी वैज्ञानिकांच्या हेदेखील लक्षात आलं की, जबड्याचं हाड निःसंशयपणे आधुनिक वाटत असलं, तरी त्यात काही असाधारण निअँडरथल मानवाची वैशिष्ट्यं दिसत होती. अनेक वर्षांनी हा अंदाज खरा ठरला.

या शोधातून सापडलेल्या डीएनएचं विश्लेषण वैज्ञानिकांनी २०१५ साली केलं, तेव्हा त्यांच्या असं लक्षात आलं की, ही व्यक्ती नर होती, आणि ती ६-९ टक्के निअँडरथल असावी. प्रारंभिक आधुनिक मानवामध्ये सापडलेला निअँडरथलचा हा सर्वाधिक अंश होता. सध्याच्या युरोपीय व आशियाई व्यक्तीच्या जनुकीय रचनेमध्ये सुमारे १-३ टक्के निअँडरथल घटक आहेत, त्याच्या तीन पट अधिक अंश या अवशेषामध्ये होता.

या जनुकसंचामध्ये निअँडरथल जनुकांचा प्रदीर्घ क्रम होता, त्यामुळे हा जबडा अगदी चार ते पाच पिढ्या पूर्वीच्या-...


इतिहासाच्या क्षेत्रात या आत्मशोधाच्या प्रक्रियेने आत्मगौरवीकरणाचं रूप धारण केलं. आजच्या अ.भा.म. साहित्य संमेलनाचे मूळ रूप असलेली 'मराठी ग्रंथकार सभा' अशाच आत्मशोधाच्या प्रक्रियेचा भाग होती.

भारत हा जातिव्यवस्था, विषमतेवर आधारित देश असल्याने इथेही जनतेची स्वत्वशोधाची प्रक्रिया वेगवेगळी असणं स्वाभाविक होतं. जातिवर्चस्वाच्या समर्थनात समाधान मानणाऱ्या लोकांच्या आत्मशोधाच्या प्रक्रियेत आणि जातिस्त्रीदास्यान्तामध्ये स्वत्व शोधणाऱ्यांमध्ये फरक असल्याचे महात्मा फुलेंनी दृष्टेपणाने ओळखले होते.

म्हणूनच मराठी ग्रंथकार सभेचे निमंत्रण न्यायमूर्ती रानडेंकडून मिळताच जोतीराव फुलेंनी उत्तर दिलं, "त्यांच्यात मिसळल्याने आम्हा शूद्रादी अतिशूद्रांचा काही एक फायदा होणे नाही, याबद्दल आमचा आम्हीच विचार केला पाहिजे."

या उत्तरातच शूद्रादी अतिशूद्रांच्या आत्मशोधाच्या प्रक्रियेचा ब्राह्मणांच्या प्रक्रियेशी संघर्ष अटळ असल्याचं फुल्यांनी सांगितल्याचं स्पष्ट दिसतं.

जातीयवाद्यांचे अड्डे

न्यायमूर्ती रानडेंसारख्या सुजाण ब्राह्मणी सुधारकांनी सुरू केलेल्या वक्तृत्वोत्तेजक सभा, वसंत व्याख्यानमाला, या सर्व संस्था आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ज जातीवाद्यांचे अड्डे बनले आहेत.

मराठी ग्रंथकार सभाही त्याच मार्गाने गेली. या ग्रंथकार मंडळींना 'I am Shivaji Of Marathi Language' असे इंग्रजी भाषेत सांगणाऱ्या चिपळूणकरांबद्दल अभिमान होता. तर दुसऱ्या बाजूला शूद्रातिशूद्रांचा, त्यांच्या बोलीभाषांचा तिरस्कार वाटत होता. म्हणूनच भालेकरांची 'बळीबा पाटील' पहिली ग्रामीण कांदबरी म्हणून ओळखली गेली नाही.

फुलेंचे 'तृतीय रत्न' नाटक स्टेजवर आले नाही म्हणून बाद ठरविण्यात आलं. 'कुलकर्णी लीलामृत' लिहिणारे मुकुंदराव पाटील, जे पहिले ग्रामीण पत्रकार होते, ते या लोकांना मराठी साहित्य संमेलनाच्या प्रक्रियेत लायक वाटले नाहीत.

'कळ्यांचे नि:श्वास', 'शबरी', 'बळी' इ. स्त्रीजीवनावरच्या, भटक्या विमुक्तांवरच्या अप्रतिम कथा, कादंबऱ्या लिहणाऱ्या मालतीबाई बेडेकर या त्यांना साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी लायक वाटल्या नाहीत.

स्त्रिया, शूद्रातिशूद्र आणि मुस्लीम यांच्या द्वेषावर मराठी वाङ्मयीन व्यवहार उभा राहिला. सर्व मराठी वाङ्मय टिंगलटवाळीसाठी शेतकरी, बहुजन यांना वापरण्यात खर्ची पडले.

संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीसाठी अहोरात्र कष्ट उपसणाऱ्या कॉ. अण्णा भाऊ साठे, कॉ. अमर शेख आणि शा. द. ना. गव्हाणकर या त्रयींवर ब्राह्मणी साहित्यिक धुरिणांनी अन्यायच केला.

मराठी साहित्य संमेलनाचे निमंत्रण कधीतरी मिळेल अशी अपेक्षा ठेवणाऱ्या अण्णाभाऊ साठेंना तर यांनी संमेलनालाही बोलावले नाही. आणि कादंबऱ्याच्या इतिहासातही नोंदविले नाही.

आपली कला या हजारो रसिक श्रोत्यांसमोर मांडण्याची अमर शेखांची अतीव इच्छा अपुरीच राहिली. अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनवाल्यांचा जातिव्यवस्थाक सांस्कृतिक व्यवहार पुढेही चालू राहिला. त्याची शेकडो उदाहरणं आहेत.

सांस्कृतिक दहशतवाद

आपली लोकप्रियता घसरू लागताच एखादा लोकप्रिय पुरोगामी माणूस अध्यक्षपदावर बसविण्याची चलाखी ते करतात. असे करतानाही यांचा हेतू साफ नसल्याचं दिसतं. अशा वेळेस ते यादव विरुद्ध सुर्वे, बापट विरुद्ध पानतावणे अशा निवडणुका घडवून आणतात. जेणेकरून एकंदर समतावादी चळवळीची हानी कशा पद्धतीने करता येईल, अशाच पद्धतीची धोरणे हे सांस्कृतिक श्रेष्ठीजन आखतात.

प्रा. गं.बा. सरदारांना वाळवा येथे भरलेल्या दुसऱ्या दलित-आदिवासी-ग्रामीण संयुक्त साहित्य संमेलनाचे निमंत्रण देण्यासाठी गेलो असता मराठी साहित्य संमेनाच्या अध्यक्षपदी निवड झाल्याचा जेवढा आनंद मला झाला नव्हता,...


इतिहासात पहिल्यांदाच मिस USA, मिस Teen USA, मिस अमेरिका, मिस युनिव्हर्स आणि आता मिस वर्ल्ड या सर्व नामांकित सौंदर्यस्पर्धांमध्ये कृष्णवर्णीय तरुणींनी छाप उमटवली आहे.

23 वर्षीय टोनी सिंगचा जन्म जमैकातील सेंट थॉमस शहरातला. टोनीला वैद्यकीय शिक्षण करून डॉक्टर व्हायचंय.

तिने शनिवारी ट्वीट करत म्हटलं, "हे लक्षात ठेवा, की आपण आपली स्वप्नं साध्य करण्यासाठी पात्र आणि सक्षम आहोत. आपल्याकडे एक 'उद्देश' आहे."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

लंडनमध्ये झालेल्या मिस वर्ल्डच्या भव्यदिव्य सोहळ्यात टोनीने ब्रिटनी ह्युस्टन हिचं 'I Have Nothing' हे गाणं सादर करून तसंच परीक्षकांनी वेगवेगळ्या विषयांवर विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तर देऊन सगळ्यांची मनं जिंकली.

मिस वर्ल्ड झाल्यानंतर आपल्या भावना व्यक्त करताना टोनीनं म्हटलं, "हे स्वप्नवत वाटतंय. मी खूप आभारी आहे."

"तुम्ही माझ्यात जे काही बघितलं, त्याबद्दल धन्यवाद. आता  मी कामासाठी सज्ज आहे."

यंदाच्या 'मिस वर्ल्ड' स्पर्धेत वेगवेगळ्या देशातील तब्बल 111 तरुणींनी सहभाग नोंदवला होता. या सर्वांना मागे टाकत जमैकाच्या टोनी सिंहने हा किताब मिळवला आहे. या स्पर्धेच्या आता... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पर्यंतच्या इतिहासात जमैकाने चार वेळा विजेतेपद पटकावलं आहे.

स्पर्धेच्या परीक्षकांपैकी एक असलेल्या पिअर्स मॉरगन यांनी टोनीला विचारलं, "तू संगीताच्या क्षेत्रात करिअर करण्याचा विचार करत आहेस का?"

त्यावर टोनीनं उत्तर दिलं, "संधी मिळाली तर नक्कीच प्रयत्न करेन."

टोनीच्या नावाची घोषणा होताच मिस नायजेरियाने जी उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया दिली, त्यावरही सध्या सोशल मीडियावर बरीच चर्चा होत आहे.

ज्यावेळी 'मिस वर्ल्ड'च्या नावाची घोषणा झाली तेव्हा स्पर्धेत पाचव्या क्रमांकावर असलेली न्येकेची डगलस आनंदाने जोरात किंचाळली. ही प्रतिक्रिया ऑनलाईन व्हायरल झाली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)