या कराराशी संबंधित काही ना काही माहिती सतत समोर येत राहते. त्यामुळे केंद्र सरकारला रोज नव्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

राफेल करारात विमानांच्या किमती वाढवण्यात आल्याचा मुद्दा विरोधी पक्षानं वेळोवेळी उचलला. पण शुक्रवारी फ्रान्सच्या माध्यमांनी फ्रान्सचे तत्कालीन राष्ट्रपती फ्रान्स्वा ओलांद यांच्या हवाल्यानं एक बातमी प्रसिद्ध केली त्याच्यामुळे पुन्हा गदारोळ निर्माण झाला.

'राफेलच्या करारासाठी भारताने केवळ रिलायन्स डिफेन्सचंच नाव सुचवलं, आमच्यासमोर दुसरा पर्याय देण्यातच आला नव्हता,' असं ओलांद यांनी म्हटल्याचा दावा या बातम्यांमध्ये आहे.

याच पार्श्वभूमीवर, काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी शनिवारी नवी दिल्लीत घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत राफेल प्रकरणावरून पुन्हा मोदी यांच्यावर हल्ला चढवला.

"पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या विषयावरचं मौन सोडावं आणि फ्रान्सचे माजी राष्ट्राध्यक्ष खोटं बोलत आहेत हे जाहीर करावं," अशी मागणी गांधी यांनी केली.

तसंच या प्रकरणाची संयुक्त संसदीय समितीमार्फत चौकशी करावी, या मागणीचा त्यांनी पुनरुच्चार केला.

राहुल गांधी यांची पत्रकार परिषद

राहुल गांधी यांच्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या आरोपाला उत्तर देताना, केंद्रीय मंत्री रवीशंकर प्रसाद म्हणाले की, "राहुल गांधी पाकिस्तानची मदत करू इच्छितात. राफेल करारात काहीही गोंधळ नाही. आमच्या सरकारात दलालांना बंदी आहे."

"काँग्रेस सरकारच्या काळात लाच मिळाली नाही म्हणून हा करार रद्द झाला. रिलायन्स आणि दसो कंपनी यांच्यात त्या सरकारच्या काळातच बोलणी झाली होती,"असंही रवीशंकर प्रसाद यांनी म्हटलं आहे.

एका बाजूला विरोधी पक्षाने आपल्या टीकेची धार तीव्र केली आहे तर दुसरीकडे संरक्षण मंत्रालयाने म्हटलं आहे की ओलांद यांच्या वक्तव्याची सत्यता आम्ही तपासत आहोत.

या गदारोळानंतर फ्रान्सनं एका प्रसिद्धिपत्रकाच्या माध्यमातून म्हटलं आहे की भारतातर्फे कोणती कंपनी असावी हे ठरवण्याचा अधिकार आम्हाला नव्हताच.

"ओलांद यांचा दावा फेटाळून लावणं भारताला सहज शक्य होणार नाही," असं मत ज्येष्ठ पत्रकार राधिका रामशेषन यांनी व्यक्त केलं आहे.

त्या सांगतात "हा करार दोन देशांमध्ये झाला होता. त्यावेळी ओलांद हेच राष्ट्राध्यक्ष होते. त्यांचं वक्तव्य नाकारणं म्हणजे तत्कालीन राष्ट्रपती खोटं बोलत आहेत असं म्हणण्यासारखं ठरेल." पुढं त्या सांगतात एखाद्या माध्यम समूहाने जर हा दावा आपल्या स्तरावर केला असता तर त्याला फेटाळून लावणं हे सोपं होतं. पण जर माजी राष्ट्रपतींचं हे विधान असेल तर ते गांभीर्यानं घ्यावं लागेल."

संरक्षण तज्ज्ञ उदय भास्कर म्हणतात, "ओलांद यांच्या वक्तव्याचा गांभीर्यानं विचार करणं अत्यावश्यक आहे. ओलांद यांच्या वक्तव्यामुळे या प्रकरणातलं संशयाचं धुकं दाट झालं आहे. याआधी भारत सरकार सांगत होतं की फ्रान्सची कंपनी दसो यांनीच रिलायन्स डिफेन्सला भागीदार म्हणून निवडलं. पण आता ओलांद अगदी याच्या उलट बोलत आहेत. आता वाटतं की या प्रकरणाशी संबंधित अनेक गोष्टी उजेडात येतील."

मोदींच्या भवितव्यावर परिणाम होईल?

नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यकाळात झालेल्या या करारावर काँग्रेसने सुरुवातीपासून प्रश्न उपस्थित केले आहेत. ओलांद यांच्या वक्तव्यानंतर काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी सरकारला टोकदार प्रश्न विचारायला सुरुवात केली आहे.

"राफेल करार ही काँग्रेससाठी गेल्या चार वर्षातली सर्वांत मोठी संधी आहे. याआधारे ते सरकारवर सरळ निशाणा साधू शकत आहेत. मोदी सरकारच्या कार्यकाळाचं हे वैशिष्ट्य होतं की आतापर्यंत त्यांच्यावर भ्रष्टाचाराचा एकही आरोप नव्हता. पण आता काँग्रेसच्या हाती हा मुद्दा लागला आहे. आता ही...


या कसोटीत एकूण 9 बळी घेणारा जसप्रीत बुमराह 'मॅन ऑफ द मॅच'चा मानकरी ठरला.

भारताने दुसऱ्या डावांत ऑस्ट्रेलियाला 399 धावांचे लक्ष्य दिले होते. या धावांचा पाठलाग करताना ऑस्ट्रेलियाचा डाव 261 धावांत गुंडाळला. दुसऱ्या डावात जसप्रीत बुमराह आणि रवींद्र जडेजा यांनी प्रत्येकी 3 बळी घेतले. तर इशांत शर्मा आणि शमी यांनी प्रत्येकी 2 बळी घेत भारताचा विजय सुकर केला.

सामन्याच्या चौथ्या दिवशी ऑस्ट्रेलियाचे 8 खेळाडू बाद झाले होते. पण पॅट कमिन्सने खिंड लढवत ठेवली होती. चौथ्या दिवशीचा खेळ संपताना ऑस्ट्रेलियाची धावसंख्या 8 बाद 258 अशी होती. भारत विजयापासून फक्त 2 विकेट दूर होता. पण 5व्या दिवसाचा खेळ सुरू होतानाच पावसाने सामन्यात व्यत्यय आणला. चहापानानंतर सामना पुन्हा सुरू झाला.

जसप्रीत बुमराह

जसप्रीतने दुसऱ्याच षटकात भारताला नववी विकेट मिळवून दिली. बुमराहने पॅट कमिन्सला पॅव्हेलियनमध्ये धाडले, तर इशांतने नॅथन लायनची विकेट घेत भारताच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केलं.

भारताचा हा 150वा कसोटी विजय आहे. तसेच 'बॉक्सिंग डे' कसोटीमध्ये भारताने ऑस्ट्रेलियाला नमवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. मेलबर्न टेस्टच्या आधी ऑस्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ट्रेलिया आणि भारतात सात 'बॉक्सिंग डे' टेस्ट झाल्या आहेत. यातील 5 सामने ऑस्ट्रेलियाने जिंकले आहेत, तर 2 सामने ड्रॉ झाले आहेत.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या कादंबरीवर बनलेला सिनेमाही अनेकांनी पाहिला असण्याची शक्यता आहे. तरीही 'दिल बेचारा' पाहिल्यानंतर अनेकांना नाविन्यपूर्ण गोष्टी दिसतील.

शशांक खेतान आणि सुप्रतिम सेनगुप्ता यांनी या कथेला नव्या पात्रांसह सादर केलं आहे. मूळ कादबंरी आणि त्यावरील हॉलिवूडमधील सिनेमाचं हिंदी रुपांतर करताना भारतीय सिनेमांच्या चौकटीत व्यवस्थित बसवण्यात 'दिल बेचारा'ची टीम यशस्वी झालीय.

मृत्यू समोर दिसत असतानाही आनंद, प्रेम, तणाव, काळजी आणि जगण्याची तीव्र इच्छा अशा सगळ्या भावना असतात. वर्तमानात पुरेपूर जगण्याचा संदेश अशा सिनेमात दिसून येतो.

मुकेश छाब्रा यांनी दिग्दर्शित केलेल्या 'दिल बेचारा' सिनेमात झारखंडमधील जमशेदपूरच्य किजी बासू आणि राजकुमार ज्युनिअर उर्फ मॅनी यांच्या प्रेमाची गोष्ट आहे.

छोट्या शहरातील मोठी गोष्ट

देशाच्या विविध राज्यांमधून आलेले वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे लोक जमशेदपूरमध्ये राहतात. उद्योगपती जमशेदजी टाटांनी जमशेदपूर हे शहर वसवलंय. खरंतर हे एक छोटंसं कॉस्मापॉलिटन शहरच आहे.

किजी (बंगाली), मॅनी (ख्रिश्चन), जेपी (बिहारी), डॉ. झा आणि स्थानिक लहेजात बोलणारी इतर पात्रं अगदी खरेखुरे वाटतात. म्हणजे, ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यांच्यात कृत्रिमता जाणवत नाही

जांबियामध्ये बंगाली आई-वडिलांच्या पोटी जन्मलेली किजी थायरॉईडचा कॅन्सर असते. ऑक्सिजनचा छोटा सिलिंडर सोबत घेऊनच ती कुठेही फिरत असते.

आपला मृत्यू निश्चित असल्याची जाणीव झालेल्या किजीला एखाद्या सर्वसामान्य मुलीसारखा विचार करणं, जगणं शक्य नसतं. प्रेम करण्याची इच्छा तर मनातूनच निघून गेलेली असते.

त्याची रोज वैद्यकीय तपासणी होते आणि आई-वडिलांचं तिच्याकडे विशेष लक्ष असतं, तरीही ती दु:खी आणि हिरमोड झाल्यासारखी राहत असते.

दुसरीकडे, मॅनी आहे. त्याला हाडांचा कर्करोग असतो. मात्र, तरीही तो बिनधास्त जगतो. रजनीकांतचा मोठा चाहता असतो.

राजा-राणी

किजी आणि मॅनीच्या काहीशा 'फिल्मी भेटी'नंतर सिनेमाची कथा पुढे सरकते.

'जन्म कब लेना है, मरना कब है, हम डिसाईड नहीं कर सकते, पर जीना कैसे हैं, वह हम डिसाईड कर सकते हे' असा या सिनेमात मॅनीचा एक संवाद आहे.

मॅनीची जीवनशैली हिंदी सिनेसृष्टीतील याआधीच्या 'आनंद'सारख्या सिनेमांची आठवण करून देतो.

मृत्यूशी झुंज देत असतानाही सिनेमातील पात्र जगण्याची तीव्र इच्छा आणि जगण्यातील उत्साह कसा असावा, याचा संदेश देतात.

'दिल बेचारा' पाहताना मॅनीचं पात्र साकारणाऱ्या सुशांत सिंह राजपूतची ऑफ स्क्रीन प्रतिमा डोळ्यांसमोर येते. त्याच्याशी झालेल्या अनेक मुलाखती आठवल्या. त्याची आत्महत्या तीव्रपणे आठवत राहते. मॅनी आणि सुशांत सिंह राजपूत यांचे विचार, त्यांचं आयुष्य आणि मृत्यू हे सर्वांची आपल्या मनात सरमिसळ होऊ लागते.

सिनेमाच्या संवादात आतल्या आवाजाचे स्वर ऐकू येतात. एका होतकरू अभिनेत्याचं नसणं विचलित करतं. त्याच्या जाण्याला अगदी एकच महिना झालाय.

ताजेपणा असलेला सिनेमा

'दिल बेचारा' सिनेमात मुकेश छाब्रा आणि लेखकांनी कुठल्याही पात्राला अधिकचं भावनिक केलं नाहीय. शिवाय, सिनेमातील कलाकार नाटकीपणा किंवा मेलोड्रामापासून दूर आहेत.

या सिनेमाचा बहुतांश भाग किजीच्या कुटुंबाशी संबंधितच आहे. मॅनीच्या कुटुंबाची झलक अगदीच छोटीशी आहे. लेखकांनी मॅनीच्या कुटुंबीयांना बाजूला केलंय? माहित नाही. पण प्रेक्षक म्हणूनही आपण किजीचीच काळजी जास्त करू लागतो. तिच्या आशा-आकांक्षा पूर्ण व्हाव्यात असं आपल्याला वाटू लागतं.

मॅनीसोबत आपल्यालाही वाटतं की, तिनं पॅरिसला जावं आणि तिच्या आवडीचे संगीततज्ज्ञ अभिमन्यू वीर (सैफ अली खान) यांना भेटावं. त्यांना तिनं विचारावं की, तिचं गाणं त्यांनी अर्ध्यात सोडून का...


या कायद्यानुसार आता उत्तर प्रदेशमध्ये जबरदस्तीनं केलेलं धर्मांतर दंडनीय अपराध असेल. यामध्ये एका वर्षापासून 10 वर्षांपर्यंतच्या तुरूंगवासाची तरतूद आहे. त्याचप्रमाणे 15 हजार ते 50 हजार रुपयांचा दंडही होऊ शकेल.

लग्नासाठी केलं जाणारं धर्मांतरही या कायद्यांतर्गत अमान्य करण्यात आलं आहे. राज्यपालांच्या सहीनंतर हा अध्यादेश लागू होईल.

उत्तर प्रदेश सरकारचे प्रवक्ते सिद्धार्थनाथ सिंह यांनी म्हटलं की, उत्तर प्रदेशमध्ये कायदा आणि सुव्यवस्था टिकविण्यासाठी हा अध्यादेश आवश्यक होता.

महिला आणि त्यातही अनुसूचित जाती-जमातीच्या महिलांना न्याय मिळवून देण्यासाठी हे पाऊल उचलणं आवश्यक असल्याचंही सिद्धार्थनाथ सिंह यांनी म्हटलं.

त्यांनी म्हटलं, "लग्नासाठी जबरदस्तीनं धर्मांतर करण्याची प्रकरणं वाढत आहेत. त्यामुळे हा कायदा आवश्यक होता. अशी 100 हून अधिक प्रकरणं समोर आली आहेत. यामध्ये फसवून आणि धाक दाखवून धर्मांतर करण्यात आलं होतं. उच्च न्यायालयानंही म्हटलं आहे की, ज्या राज्यांमध्ये धर्मांतर होत आहे, ते अवैध आहे."

काय आहेत कायद्यातील तरतुदी?

योगी सरकारच्या या अध्यादेशानुसार अल्पवयीन किंवा अनुसूचित जाती-ज... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मातीच्या महिलेचं 'अवैध धर्मांतर' करण्यात आलं तर तीन ते 10 वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि 25 हजार रुपयांच्या दंडाची तरतूद आहे.

जर सामूहिक धर्मांतर केलं गेलं तर तीन ते 10 वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि 50 हजार रुपयांच्या दंडाची तरतूद आहे. त्याचसोबत संबंधित संघटनेचा परवानाही रद्द करण्यात येईल.

धर्मांतर जबरदस्तीनं केलं गेलं नसेल, फसवणूक झाली नसेल आणि लग्नासाठी धर्मांतर करण्यात आलं नसेल तर ती धर्मांतर करणाऱ्याची आणि धर्मांतरित झालेल्याची जबाबदारी असेल.

जर कोणाला लग्नासाठी स्वेच्छेनं धर्म बदलायचा असेल तर दोन महिने आधी संबंधित जिल्ह्याच्या डीएमला नोटीस देणं गरजेचं आहे. असं न केल्यास दहा हजार रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो तसंच तीन वर्षांपर्यंतचा तुरूंगवासही.

31 ऑक्टोबरला जौनपूर इथं आयोजित करण्यात आलेल्या एका निवडणूक प्रचार सभेला संबोधित करताना उत्तर प्रदेश सरकारचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी लव्ह जिहादवर कठोर कायदा केला जाईल, असं म्हटलं होतं.

योगी आदित्यनाथ यांनी या कायद्यासाठी अलाहबाद उच्च न्यायालयाच्या निकालाचा हवाला दिला होता. न्यायालयानं आपल्या या निकालामध्ये लग्नासाठी केलेलं धर्मांतरण अवैध असल्याचं म्हटलं होतं.

त्यानंतर याच न्यायालयाच्या दोन न्यायाधीशांच्या खंडपीठानं कायद्याच्या दृष्टिनं हा निर्णय योग्य नसल्याचं म्हटलं होतं.

अशाचप्रकारचा कायदा करण्याबाबत मध्य प्रदेश आणि हरियाणा सरकारनंही घोषणा केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर रोज रात्री कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


या कायद्यामुळे गुंतागुंत वाढेल आणि परिणामी स्थानिक सेवांसाठीच्या अॅक्सेसवर त्याचा परिणाम होईल असं गुगलने म्हटलंय. पण अशा धमक्यांना आपण भीक घालणार नसल्याचं ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन यांनी म्हटलंय.

या नवीन प्रस्तावित विधेयकामुळे गुगल आणि फेसबुकला बातम्यांच्या वापरासाठी त्या माध्यम कंपन्या किंवा प्रकाशन संस्थांशी आधीच करार करावा लागेल किंवा मग मजकूर वापरण्याआधी बोलणी करून किंमत ठरवावी लागेल.

हा कायदा 'अंमलात आणण्याजोगा नसल्याचं' गुगल ऑस्ट्रेलियाच्या कार्यकारी संचालक मेल सिल्व्हा यांनी सिनेटमधल्या सुनावणीत सांगितलं.

"जर या विधेयकाचं रूपांतर कायद्यात झालं, तर ऑस्ट्रेलियामधली गुगल सर्चची उपलब्धता संपुष्टात आणण्याखेरीज आमच्याकडे पर्याय उरणार नाही," असं सिल्व्हा यांनी सांगितलं.

या वर्षभरात या विधेयकाला संसदेत पुढे नेण्याचं आपल्या सरकारचं उद्दिष्टं असल्याचं मॉरिसन यांनी म्हटलंय. सध्यातरी त्यांना या मुद्द्यावर मोठा राजकीय पाठिंबा मिळतोय.

मॉरिसन म्हणाले, "एक गोष्ट मला स्पष्ट करायचीय. तुम्ही ऑस्ट्रेलियात काय करू शकता, यासाठीचे नियम ऑस्ट्रेलिया तयार करतं. आणि ते आमच्या संसदेत क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेलं जातं. ज्यांना यासंबंधी काम करायचं आहे, त्यांचं स्वागत आहे. पण आम्ही धमक्यांना उत्तर देत नाही."

गुगलने ऑस्ट्रेलियन सरकारला दिलेला निर्वाणीचा इशारा म्हणजे 'ब्लॅकमेल' असून 'मोठ्या कंपन्यांची लोकशाहीवरील दादागिरी' असल्याचं इतर धोरणकर्त्यांनी म्हटलंय.

ऑस्ट्रेलियात असा कायदा का करण्यात येतोय?

ऑस्ट्रेलियामध्ये गुगल सर्च हेच सर्च इंजिन प्रामुख्याने वापरलं जातं. त्यासाठी फारसे इतर पर्याय उपलब्ध नसल्याने ते जवळपास अत्यावश्यक झाल्याचं ऑस्ट्रेलियन सरकारने म्हटलंय.

लोकांना बातम्या वाचायच्या असल्याने या प्लॅटफॉर्मला ग्राहक मिळत असल्याने या बड्या कंपन्यांनी बातम्या तयार करणाऱ्या माध्यमांना त्यांच्या पत्रकारितेसाठी योग्य पैसे द्यावेत असं ऑस्ट्रेलियन सरकारचं म्हणणं आहे.

शिवाय लोकशाहीसाठी चांगली वृत्त माध्यमं टिकणं गरजेचं असल्याने अस्तित्वासाठी झगणाऱ्या न्यूज इंडस्ट्रीला आर्थिक पाठबळ मिळणं गरजेचं असल्याचंही सरकारने म्हटलंय.

2005 पासून ऑस्ट्रेलियन प्रिंट मीडियाच्या जाहिरात महसुलात 75% घसरण झाल्याचं सरकारने म्हटलंय. गेल्या काही काळात ऑस्ट्रेलियातल्या अनेक वृत्त संस्था बंद झाल्या आहेत किंवा त्यांनी नोकरकपात केली आहे.

आपलं सगळ्यात महत्त्वाचं उत्पादनच बाजारपेठेतून काढून घेण्याची गुगलची ही धमकी आतापर्यंतची सर्वात मोठी असून आता या वादाकडे इतर अनेक देशांचं लक्ष आहे.

गुगलचं म्हणणं काय आहे?

मेल सिल्व्हा यांच्या मते, "कंपनीला लिंक्स आणि सर्च रिझल्ट्ससाठी पैसे द्यावे लागल्यास या कायद्यांमुळे आमच्या उद्योगांसाठी आणि डिजीटल अर्थव्यवस्थेसाठी एक नवा अभूतपूर्व पायंडा पडेल."

इंटरनेटवर मुक्त उपलब्ध असणारी माहिती आणि इंटरनेटची एकूणच कार्यपद्धती याच्याशी हे सुसंगत नसल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

"यातल्या आर्थिक आणि कामकाजाच्या अडचणी पाहता ऑस्ट्रेलियात सेवा देणं सुरू ठेवण्यासाठीचा कोणताच मार्ग आम्हाला दिसत नाही," त्यांनी सांगितलं.

आपलं म्हणणं मांडणाऱ्या जाहिराती गुगलने दिल्या आहेत.

ऑस्ट्रेलियामधल्या एक टक्के युजर्ससाठी सर्च रिझल्ट्स दाखवताना आपण ऑस्ट्रेलियन न्यूज वेबसाईट्स ब्लॉक करत असल्याचं गुगलने गेल्या आठवड्यात मान्य केलं होतं. ऑस्ट्रेलियन न्यूज वेबसाईट्सचं महत्त्वं किती आहे, हे तपासण्यासाठी हा प्रयोग करण्यात आल्याचं सांगण्यात आलं होतं.

हा कायदा जर अस्तित्वात आला तर आपण आपल्या प्लॅटफॉर्मवर ऑस्ट्रेलियन युजर्सना बातम्या शेअर...


या कार्यक्रम प्रसंगी उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे हे सहकुटुंबीय एकत्र आले. तसंच, शरद पवार यांच्यासह महाविकास आघाडीतील महत्त्वाच्या नेत्यांसह विरोधी पक्षातील नेतेही हजर होते.

मुंबईतील फोर्ट परिसरातल्या डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी चौक  इथं हा कार्यक्रम झाला.

यावेळेस आपल्या भावना व्यक्त करताना पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे म्हणाले, 'आज मनात असलेल्या भावनांना शब्द देता येणार नाहीत. गेल्या पन्नास साठ वर्षात महाराष्ट्रात होणाऱ्या सर्व घटनांवर बाळासाहेब ठाकरे यांची छाप होती. या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने त्यांच्यावर सर्वांचं असणारं प्रेम दिसून आलं.'

पत्रकारांनी जेव्हा विचारलं की सर्वपक्षीय नेते आले, पण अजित पवार का नाही आले, त्यावर आदित्य ठाकरे म्हणाले की अजित पवार पुण्यात असल्यामुळे येऊ नाही शकले.

बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मारकाचं काम कधी होणार हे विचारल्यावर मंत्री एकनाथ शिंदे म्हणाले,"स्मारकाचं काम मार्गी लागतंय. मुख्यमंत्री त्यात लक्ष घालत आहेत. भव्यदिव्य स्मारक होईल. "

कोण कोण उपस्थित?

राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार, मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे, छगन भुजबळ, बाळासाहेब थोरात, जयंत पाटील, शिवसेना ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

खासदार संजय राऊत उपस्थित होते.

तसंच, विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस, विधानपरिषदेतील विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, एकनाथ शिंदे, अनिल देसाई हे नेतेही उपस्थित होते.

या कार्यक्रमाच्यावेळी मास्कचा उपयोग, सुरक्षित अंतराचं पालन या कोव्हिड-19च्या मार्गदर्शक बाबींचं पालन करावं, असं आवाहन करण्यात आलं होतं.

वर्दळीचा परिसर तसंच अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींची सुरक्षितता लक्षात घेता प्रशासकीय यंत्रणा, पोलीस यंत्रणा, वाहतूक पोलीस यंत्रणा यांना आवश्यक आणि योग्य ते सहकार्य करावं, असंही आवाहन करण्यात आलं होतं.

देवेंद्र फडणवीस यांच्या ट्वीटवर चर्चा

माजी मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांना आज सकाळी ट्वीटरवर अभिवादन केले. यामध्ये त्यांनी एक व्हीडिओही दिला आहे. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या जुन्या भाषणांमधील काही ओळी वेचून केलेल्या या व्हीडिओतून देवेंद्र यांनी शिवसेनेवर खोचक टिप्पणी केल्याची चर्चा दिवसभर सुरू होती.

केंद्रीय परिवहन मंत्री नितीन गडकरी, विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, कृषीमंत्री दादा भुसे, भाजप नेत्या पंकजा मुंडे या नेत्यांनी बाळासाहेब ठाकरेंना ट्वीटरवर अभिवादन केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री आठ वाजता बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर हिंसक निदर्शनांची शक्यता पाहता सर्व राज्यांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.

6 जानेवारी 2021 रोजी अमेरिकेतील कॅपिटल इमारतीवर झालेल्या हल्ल्यानंतर पुन्हा तशी स्थिती निर्माण होऊ नये, म्हणून अमेरिकेतील नॅशनल गार्डच्या तुकड्या वॉशिंग्टनमध्ये पाठवण्यात आल्यात.

सर्व 50 राज्यांच्या राजधान्यांमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांच्या समर्थकांकडून सशस्त्र मोर्चे निघण्याच्या शक्यतेचा इशारा FBI ने दिलाय.

डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबियामधील नॅशनल मॉलला बंद करण्यात आलंय. कडेकोट सुरक्षेमुळे राजधानीत बॅरिकेडिंग करण्यात आलीय.

अधिकाऱ्यांनी लोकांना आवाहन केलंय की, लोकांनी आपापल्या घरातून हा कार्यक्रम पाहावा.

ट्रंप समर्थकांनी 17 जानेवारी 2021 ला सशस्त्र आंदोलनाची धमकी दिली आहे आणि वॉशिंग्टन डीसीमध्ये मोर्चा काढण्याचाही इशारा दिलाय.

मात्र, सुरक्षेचा बंदोबस्त पाहता ट्रंप समर्थकांच्या काही गटांनी या मोर्चापासून दूर राहण्याचं आवाहन केलंय.

मेरीलँड, न्यू मेक्सिको आणि यूटाच्या राज्यपालांनी संभाव्य निदर्शनाआधी आणीबाणीच्या स्थितीची घोषणा केलीय. तर कॅलिफोर्निया, पेन्सिल्व्हेनिया, मिशिगन, वर्जी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

निया, वॉशिंग्टन आणि विस्कॉन्सिन यांनी नॅशनल गार्ड्स तैनात केलेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


या कार्यक्रमाच्यावेळी एका पाकिस्तानी बॉलरनं भारतीय प्रेक्षक आणि बीएसएफच्या जवानांकडे पाहून खूप विचित्र इशारे केले.

हसन अली या पाकिस्तानी क्रिकेटपटूच्या या कृत्यावर उलट-सुलट प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. काही जणांचं म्हणणं आहे की, ही त्याची सिग्नेचर स्टेप आहे. म्हणजेच, एखाद्या खेळाडूला आऊट केल्यावर तो अशी प्रतिक्रिया देतो.

पण काहींनी हसनच्या या वर्तणुकीवर आक्षेप घेतला आहे.

पाकिस्तानचा क्रिकेटचा संघ आपल्या प्रशिक्षणाच्या शेवटच्या दिवशी वाघा बॉर्डरला पोहोचला होता.

त्या दिवशी केलेल्या या कृत्यावर भारताच्या सीमा सुरक्षा दलाने कडक शब्दांत हरकत घेतली आहे.

इंडियन एक्स्प्रेसनं सीमा सुरक्षा दलाच्या एका निरीक्षकाच्या हवाल्यानं म्हटलं आहे की, हसन अलीचं हे कृत्य कार्यक्रमाच्या दर्जाला साजेसं नाही. आम्ही पाकिस्तानी रेंजर्सकडे याबाबत हरकत घेणार आहोत. प्रेक्षकांच्या कक्षात बसलेले प्रेक्षक काहीही करू शकतात, मात्र परेडच्या जागेवर कोणताही सामान्य माणूस अशी कृत्यं करू शकत नाही.

वाघा बॉर्डरवर केलेल्या अलीच्या या कृत्याचा 40 सेकंदांचा व्हीडिओ इंटरनेटवर व्हायरल झाला आहे. पाकिस्तानात 'वाघा' असा ट्रेंड ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सुरू आहे. फैजाना अली यांनी हा व्हीडिओ ट्विटरवर टाकून हसन अली वाघा बॉर्डरवर आपली सिग्नेचर स्टेप करताना दिसून आला, असं लिहिलं आहे.

आदिल अजहर यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की, "मी हसन अली यांचा हा तमाशा बघून अजिबात प्रभावित झालेलो नाही. मी त्यांचा मैदानातील खेळ पाहूनच जास्त आनंदित होईन."

तर, रझा हे लिहितात की, "वाघा बॉर्डरवर तमाशा दाखवून काही होणार नाही. आपण प्रथम भारताशी आर्थिक आघाडीवर लढलं पाहिजे."

अमित सिन्हा लिहितात की, "हसन तुमचं हे कृत्य एखाद्या अडाणी माणसाला शोभून दिसतं. यावरून तुम्ही असभ्य आहात हेच दिसतं."

पण, मोहम्मद युसूफ यांचं म्हणणं आहे की, "हसन यांनी जे काही केलं ते एकदम सामान्य आहे. त्यामुळे यावर भडकण्यात काही अर्थ नाही."

हसन अली यांनी आपला सहकारी खेळाडू अजहर अली याचं ट्वीट रि-ट्वीट करत लिहीलं आहे की, "हे शांततेचं सगळ्यांत मोठं उदाहरण आहे."

पाकिस्तानी क्रिकेट बोर्डानं पाकिस्तानी संघ वाघा बॉर्डरवर गेल्याची काही छायाचित्र ट्विटरवर टाकली आहेत. पण, या सोबत शादाब नावाच्या एका व्यक्तीचं ट्वीटही री-ट्वीट केलं आहे, ज्यात अलीच्या या हरकतीचं मनोरंजक असं वर्णन करण्यात आलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या कार्यक्रमात त्यांची प्रकट मुलाखत सुरू आहे. या मुलाखतीमधील मुद्दे

1. हे युद्ध कौरव-पांडवात नाही

भाषा वेगवेगळ्या असल्या तरी दोन्ही राज्यांमध्ये आणि लोकांमध्ये वाद असू नये असं आम्हाला वाटतं. कारण देश एकच आह, असं संजय राऊत म्हणाले. बेळगावचं प्रकरण हे न्यायप्रविष्ठ आहे. आपण घटना मानणारे लोक आहोत. हा सांस्कृतिक वाद आहे. आपले मराठी लोकही इतर राज्यात राहतात. ही मराठी अस्मिता आपण कुठेही राहिलो तरी ती टिकवण्यासाठी आपण काम करावं असं संजय राऊत म्हणाले. मराठी कन्नड भाषकांमधला वाद म्हणजे काही कौरव-पांडवातलं युद्ध नाही तर हा पांडव आणि पांडवातलाच वाद आहे अं राऊत म्हणाले.

2. 'मुस्लिमांचं काउन्सिलिंग होणं आवश्यक'

शिवसेनेचं हिंदुत्व हे गाडगे महाराजांचं आहे. तहानलेल्या पाणी द्या आणि भुकेलेल्याला अन्न द्या असं आमचं हिंदुत्व आहे. असं संजय राऊत म्हणाले. दोन समुदायात भांडण लावून पोळी शेकायची असं आमचं राजकारण नाही. मुस्लिमांनी भारतीय म्हणून राहावं. त्यांचं काउन्सेलिंग करावं असं वक्तव्य संजय राऊत म्हणाले. हिंदूंच्या मनात विष कालवलं जात आहे. त्यांनाही काउन्सेलिंगची गरज आहे, असं राऊत म्हणाले.

3. काश्मीर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चा मुद्दा हा हिंदू-मुस्लीम मुद्दा नको

आसाम आणि काश्मीरची परिस्थिती चिघळली आहे. कलम 370 रद्द केल्याचं आम्ही अभिनंदन केलं पण आता तिथली परिस्थिती भयानक आहे. तिथला मुद्दा हा हिंदू-मुस्लीम हा झाला आहे. पण हा भारताचा मुद्दा व्हायला हवा. सध्याचं वातावरण असं झालं आहे की लोका-लोकांमध्ये फूट पाडली जात आहे. धर्माच्या आधारावर जर चालत राहिलो तर आपली स्थिती पाकिस्तानसारखी होईल. देशाची फाळणी तर होणार नाही ना, अशी भीती मला वाटते, असं वक्तव्य राऊत यांनी मुलाखती दरम्यान व्यक्त केलं.

4. सत्ताधाऱ्यांना विरोधी पक्षच नकोय

सध्या सत्ताधाऱ्यांना विरोधी पक्षच नकोय. पं. नेहरूंच्या काळात अटल बिहारी वाजपेयी यांच्यासारख्या विरोधी पक्षातील नेत्याचा आदर सन्मान ठेवला जायचो. पण आता केंद्रातील सत्ताधाऱ्यांना वाटतंय की विरोधी पक्षच नकोय. आपल्या संतांनी म्हटलं होतं निंदकांचे घर असावे शेजारी. ही खरी हिंदू संस्कृती आहे पण सत्ताधाऱ्यांना विरोधकच नको आहेत.

5. शिवसेना-भाजप संबंध

बाबरी मशीद पाडल्यानंतर इतर नेत्यांनी हात झटकले पण बाळासाहेबांनी मात्र असं म्हटलं की जर हे कृत्य शिवसैनिकांनी केलं असेल तर आम्हाला त्याचा अभिमान आहे. त्यानंतर उत्तर प्रदेशात निवडणुका होणार होत्या.

शिवसेनेनी काही ठिकाणी उमेदवार उभे केले होते पण अटल बिहारी वाजपेयी यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांना विनंती केली की तुम्ही उमेदवार मागे घ्या. जर आपण आपसांतच लढलो तर विरोधकांचा फायदा होईल. बाळासाहेब हिंदुत्वाच्या बाबतीत फार हळवे होते. त्यांनी लगेच आपले उमेदवार मागे घेतले. आमचे तेव्हा किमान 20 तरी उमेदवार आले असते. असे तेव्हाचे शिवसेना-भाजपचे संबंध होते, असं राऊत यांनी सांगितलं.

संजय राऊत बेळगावमध्ये दाखल झाल्यावर त्यांना विमानतळावरच पोलिसांनी काही काळासाठी रोखलं. शहरात तणावाची स्थिती निर्माण झाली आहे त्यामुळे तुम्ही बाहेर पडू नये असा सल्ला दिला होता. त्यांच्या बंदोबस्तातही वाढ करण्यात आली आहे.

नुकताच 'लोकमत'च्या पुणे येथील एका कार्यक्रमात त्यांनी केलेल्या काही विधानांमुळे ते अडचणीत आले होते. त्यानंतर त्यांना आपलं विधानही मागे घ्यावं लागलं होतं.

बेळगावात हुतात्मा दिनाच्या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी गेलेल्या आरोग्य राज्यमंत्री राजेंद्र पाटील यड्रावकर यांना पोलिसांनी ताब्यात घेऊन महाराष्ट्राच्या हद्दीत आणून सोडलं.

बेळगाव आणि सीमा भागात 17 जानेवारी रोजी हुतात्मा दिन साजरा...


या कार्यक्रमाला गुजरातचे मुख्यमंत्री विजय रुपाणी, मध्य प्रदेशच्या राज्यपाल आनंदीबेन पटेल, भाजप अध्यक्ष अमित शहा आदी नेते उपस्थित होते.

गुजरातच्या नर्मदा जिल्ह्यातल्या साधू बेटावर सरदार सरोवर प्रकल्पाजवळ हा पुतळा आहे. या पुतळ्याची उंची 182 मीटर आहे. या पुतळ्याला 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' असं म्हटलं जाणार असून हा जगातला सर्वांत उंच पुतळा आहे.

ज्या संस्थेअंतर्गत या पुतळ्याचं व्यवस्थापन होणार आहे त्या ट्रस्टचं नाव सरदार वल्लभभाई पटेल नॅशनल इंटिग्रेशन ट्रस्ट असं आहे.

भाषणातील प्रमुख मुद्दे

1. आज भारतानं एका ऐतिहासिक पुरुषाची प्रतिमा खऱ्या अर्थानं उजळावयाचं काम केलं आहे. या पुतळ्यासोबत भारतानं एक नवा इतिहास लिहिला आहे. हा पुतळा देशाला अखंडपणे प्रेरणा देण्याचं काम करेल.

2. गुजरातचा मुख्यमंत्री असताना सरदार पटेलांच्या पुतळ्याची संकल्पना मी मांडली होती. पण तेव्हा वाटलं नव्हतं की माझ्याच हातानं हा पुतळा देशाला अर्पण करण्याचं भाग्य लाभेल.

3. सरदार पटेलांनी या सर्व विभाजनवादी शक्तींना नेस्तनाबूत करण्याचं काम केलं.

4. भारत 450हून अधिक संस्थानांमध्ये विभागला होता. पटेलांनी 5 जुलै 1947ला संस्था... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नांना सबोंधित करताना म्हटलं होतं, 'विदेशी आक्रमणासमोर आपण पराभूत झालो आणि याला आपलं आपापसातलं वैर कारणीभूत ठरलं. आता आपल्याला ही चूक पुन्हा करायची नाही.'

5. सरदार पटेल यांच्यामध्ये कौटिल्यची कूटनीती आणि शिवाजी महाराजांच्या शौर्य होतं.

6. सरदार पटेल नसते तर गीर अभयारण्यात सिंह, सोमनाथमध्ये शिवाचं दर्शन घेण्यासाठी व्हिसा काढावा लागला असता. ते नसते तर काश्मीर ते कन्याकुमारी रेल्वे आणि नागरी सेवेचा गाभा तयार झाला नसता.

7. अत्यंत बिकट परिस्थितीत सरदार पटेल यांनी गृहमंत्री पद सांभाळलं. त्यांनी देशाच्या पोलीस व्यवस्थेला बळकटी दिली.

8. हा पुतळा म्हणजे नव्या भारताच्या आत्मविश्वासाची अभिव्यक्ती आहे. देश शाश्वत होता, शाश्वत आहे आणि शाश्वत राहील, याचं प्रतीक म्हणजे हा पुतळा आहे.

9. 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' भारतातल्या इंजिनिअरिंगच्या सामर्थ्याचं प्रतीक आहे. दररोज अडीच हजार कर्मचाऱ्यांनी अथक परिश्रम घेत हा पुतळा उभारला.  शिल्पकार राम सुतार यांच्या मार्गदर्शनाखाली या कर्मचाऱ्यांनी हा पुतळा इतक्या कमी वेळात पूर्ण केला. या कामाशी जोडलेल्या प्रत्येकाचे मी आभार मानतो.

10. या पुतळ्यामुळे या क्षेत्रातील पर्यटन वाढीस लागेल आणि यामुळे या क्षेत्राचं रूप पालटणार आहे.

11. नेताजीचं दिल्लीतील संग्रहालय असो की  शिवाजी महाराजांचं मुंबईतील स्मारक आम्ही इतिहासाचा गौरव करायचं काम करत आहोत.

12. काही लोक आमच्या या कामाकडे राजकारण म्हणून पाहत आहेत. पण मी तुम्हाला विचारतो, देशाच्या महापुरुषांचं स्मरण करणं गुन्हा आहे का?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या काळात पुणे शहरात दररोज सरासरी दीड ते दोन हजार रुग्ण वाढत होते. त्यातच बेड मिळण्यासाठी देखील अनेक रुग्णांना अडचणी निर्माण होत होत्या.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

एक महिन्यानंतर या परिस्थितीमध्ये आता हळूहळू सुधारणा होत असून पुणे शहरात दररोज सरासरी सातशे रुग्ण कोरोनाबाधित आढळून येत आहेत. अशीच काहीशी परिस्थिती पिंपरी चिंचवड भागात आहे. त्यामुळे पुण्यात कोरोना आटोक्यात येतोय का? या प्रश्नाचा आम्ही शोध घेण्याचा प्रयत्न केला.

साधारण गणेशोत्सवानंतर पुण्यातील रुग्णसंख्या वाढण्यास सुरुवात झाली. या काळात बाजारापेठांमध्ये गर्दी झाल्याने तसेच नागरिकांनी नातेवाईकांच्या भेटीगाठी घेतल्याने कोरोनाचा प्रसार वाढल्याचे निरीक्षण नोंदविण्यात आले होते. पुण्याचे विभागीय आयुक्त सौरभ राव यांनी देखील पत्रकार परिषदेमध्ये याबाबतची माहिती दिली होती.

12 सप्टेंबरच्या आकडेवारीनुसार पुणे शहरात एकूण चाचण्यांपैकी पॉझिटिव्ह चाचणी येणाऱ्या रुग्णांचे प्रमाण 28 टक्के इतके होते, तर याच दिवशी पिंपरी चिंचवडमध्ये हे प्रमाण 20 टक्क्यांवर आलं होतं. महिन्याभरानंतर 11 ऑक्टोबरच्या आकडेवारीनुसार पुणे शहरात पॉझिटिव्ह येणाऱ्या रुग्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णांचे प्रमाण 14 टक्क्यांपर्यंत खाली आले, तर पिंपरी चिंचवडमधलं प्रमाण 11 टक्क्यांपर्यंत खाली आलं होतं.

कोरोनाची तीव्रता कमी झाली आहे?

कोरोनाची रुग्णसंख्या कमी होत असल्याबाबत बीबीसीने इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे महाराष्ट्राचे अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे यांच्याशी संवाद साधला.

त्यांनी म्हटलं, "साथीच्या रोगाच्या इतिहासाचा अभ्यास केला तर मधल्या काळात रुग्णसंख्या ही कमी होत असते. यामध्ये रोगजंतू काहीकाळ कमी अॅक्टिव्ह राहतात. त्यामुळे रुग्णसंख्या कमी दिसते. याकाळात नागरिकांनी आणि शासनाने अधिक सजग राहण्याची गरज आहे. काळजी न घेतल्यास कोरोनाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता आहे. ऑगस्टमध्ये रुग्णसंख्या कमी झाली होती, परंतु गणेशोत्सवात दुकाने, बाजारपेठांमध्ये गर्दी झाल्याने सप्टेंबरमध्ये रुग्णसंख्या पुन्हा मोठ्या प्रमाणात वाढली."

"सध्या रुग्णसंख्या कमी होत आहे ही चांगली गोष्ट आहे. यातून कोरोना विषाणूची मारकता कमी झाल्याचे दिसून येत आहे. पुण्यातल्या हॉटस्पॉट आणि कंटेन्मेंट झोनमधल्या नागरिकांपैकी 51 टक्के नागरिकांमध्ये अॅन्टिबॉडीज सापडल्याचं जूनमध्ये करण्यात आलेल्या सिरो सर्वेमधून समोर आले होते.

"या भागातील नागरिकांमध्ये हर्ड इम्युनिटी तयार होत असल्याची शक्यता आहे. यामुळे देखील रुग्णसंख्या कमी होऊ शकते. नागरिकसुद्धा आता मास्क वापरताना दिसत आहेत,'' असं मत  डॉ. अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केले.

'...तर येऊ शकते दुसरी लाट'

संसर्ग आटोक्यात आला असला, तरी कोरोनाची दुसरी लाट येऊ शकते का? या प्रश्नावर भोंडवे यांनी म्हटलं, ''आता दसरा तसेच दिवाळी हे सण आहेत. या काळात नागरिकांनी पुन्हा दुकानांमध्ये, बाजारपेठांमध्ये गर्दी केली, सोशल डिस्टंन्सिंग पाळलं नाही, मास्कचा वापर केला नाही तर दिवाळीनंतर नोव्हेंबर- डिसेंबरमध्ये कोरोनाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता आहे.

"जागतिक आरोग्य संघटना तसेच केंद्रीय आरोग्यमंत्र्यांनी सांगितल्याप्रमाणे थंडीच्या काळात रुग्णसंख्या ही वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आता जरी आकडे कमी होत असले तरी साथ नियंत्रणात आली आहे असे म्हणता येणार नाही. त्यासाठी पुढील काही आठवडे रुग्णसंख्या सातत्याने कमी होण्याची गरज आहे. नागरिकांनी कोरोनाची लक्षणे दिसताच लगेच डॉक्टरकडे जाणे गरजेचे आहे. कोरोनाच्या रुग्णाला लवकर उपचार मिळाल्यास तो लवकर बरा होतो,'' भोंडवे सांगतात.

चाचण्यांची संख्या कमी झाली?

सप्टेंबर...


या काळात बँकांमधल्या अफरातफरींची 5743 प्रकरणं समोर आल्याचं एका प्रश्नाला लेखी उत्तर देताना त्यांनी ही माहिती दिली.

आर्थिक वर्ष 2018-19मध्ये सरकारी बँकांसोबतच इतर सर्व बँकांमध्ये मिळून घोटाळ्याची एकूण 6801 प्रकरणं समोर आल्याचं भारतीय रिझर्व्ह बँकेने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या एका अहवालात सांगितलं. एप्रिल 2018 ते मार्च 2019 या कालावधीतील ही आकडेवारी असून या काळात एकूण 71,543.93 कोटी रुपयांचा गैरव्यवहार झाला आहे.

यातली बहुतेक प्रकरणं ही सरकारी बँकाकडून घेतलेल्या कर्जांशी संबंधित असल्याचं या अहवालात म्हटलंय. भारतीय बाजारपेठेमध्ये सरकारी बँकांकडून सर्वात जास्त कर्जं घेतली जातात.

आर्थिक वर्ष 2017-18 मध्ये घोटाळ्याची एकूण 5916 प्रकरणं समोर आली होती आणि त्यात 41,167.04 कोटींचं नुकसान झालं होतं.

RBIच्या आकडेवारीचा आधार घ्यायचा झाला तर याचा अर्थ दरवर्षी अफरातफरीच्या प्रकरणांमध्ये वाढ होत आहे आणि त्याबरोबर होणारं नुकसानही वाढत आहे. यामुळे बँकांचं आर्थिक स्थैर्य कमी होण्याचा धोकाही बळावत आहे.

त्यामुळे रिझर्व्ह बँक, सरकार आणि बँकांमध्ये पैसा ठेवलेल्या तमाम ग्राहकांसाठी हा चिंतेचा विषय आहे. ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सध्या अगदी थोड्या थोड्या कालावधीनंतर घोटाळ्याचं एक नवीन प्रकरण उघडकीला येतंय आणि म्हणूनच सरकारी बँक व्यवस्थेवरचा सामान्य लोकांचा विश्वास उडत चालला आहे. सोबतच बँका, बँकांचे लेखापरीक्षक, क्रेडिट रेटिंग संस्था आणि बँकांची नियामक संस्था असणाऱ्या रिझर्व्ह बँकेविषयीही शंका उपस्थित होत आहेत.

RBI या घोटाळ्यांची व्याख्या,"बँकांमध्ये कॉम्प्युटरच्या मदतीने वा हाताने लिहून नोंद ठेवण्यात येणाऱ्या खात्यांमध्ये बँकांचं नुकसान करत वा नुकसान न करता, एखाद्या व्यक्तीद्वारे बँकिंग व्यवहार करताना तात्पुरत्या लाभाच्या उद्देशाने करण्यात आलेलं किंवा नकळतपणे फायदा देणारं काम," अशा शब्दात केली आहे.

या घोटाळ्यांपैकी 90 टक्के घोटाळे हे सरकारी बँकांमध्ये होतात. 2013-14 नंतरच्या पाच वर्षांच्या काळात या प्रकारच्या अफरातफरीच्या प्रकरणांमध्ये चार पटीने वाढ झालीय.

 बँकांमधल्या घोटाळ्यांचं प्रमाण इतकं का वाढतंय?

अफरातफर लहान असो वा मोठी यासाठी व्यवस्थेतल्या पळवाटांचा किंवा कमकुवतपणाचा फायदा घेण्यात आला आहे. अशाप्रकारचे घोटाळे रोखण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेकडे EWS (Early Warning System) आहे. पण बँका या व्यवस्थेचा फायदा घेत नाही.

रिझर्व्ह बँकेचे माजी गव्हर्नर उर्जित पटेल यांनी यावर्षी जून महिन्यात स्टँनफर्ड युनिव्हर्सिटीमध्ये याबाबत सादरीकरण केलं होतं. घोटाळ्यांची बहुतेक प्रकरणं ही कर्जाशी निगडीत असतात. अंतर्गत धोक्यांचं व्यवस्थापन नीट न झाल्यानं तसंच सरकारी बँकेत असलेल्या लेखापरीक्षणात असलेल्या त्रुटींमुळे ही प्रकरण घडतात असा दावा या सादरीकरणात केलेला आहे.

यासाठी पुरेशी पावलं उचलली जात नसल्याचंही या सादरीकरणात पुढे सांगितलं.

इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट, बंगळुरूमध्ये 2016मध्ये करण्यात आलेल्या एका संशोधनानुसार घोटाळे आणि बुडित कर्जांचा संबंध असल्याचं समोर आलं आहे. ज्या सार्वजनिक बँकांमध्ये 1 कोटींपेक्षा जास्त कर्ज देण्यात आलं तिथे योग्य व्यवस्थापन न झाल्यामुळे बुडित कर्जांचं प्रमाण वाढलं आहे असं या संशोधनात आढळलं आहे.

त्यात कॉर्पोरेट कंपन्या आणि कंपन्यांचे उच्चाधिकारी यांचं संगनमत असण्याचीही शक्यता आहे.

सिंडिकेट बँक आणि इंडियन बँकेत झालेल्या घोटाळ्यांमध्ये फक्त मध्य पातळीवरतील व्यवस्थापन कर्मचारीच नाही तर बँक व्यवस्थापनातील ज्येष्ठ अधिकारीही सहभागी असल्याचं प्राथमिक तपासावरून आढळल्याचं या संशोधनात म्हटलं आहे.

बँकेतल्या...


या काळात सगळ्या सरकारांच्या कृतिशीलतेचा, वैद्यकीय व्यवस्थेचा, राजकीय व्यवस्थेचा, लोकप्रतिनिधींच्या कार्यक्षमतेचा कस लागला, लागतो आहे. त्यांच्या कामगिरीचं, प्रत्येक हालचालीचं जेवढं मोजमाप या अगोदर झालं नव्हतं, तेवढं या वेळेस झालं. सहाजिक आहे की त्यावरुन राजकारणही झालं.

या काळात एक नाव सातत्यानं चर्चेत येत राहिलं, ते म्हणजे नितीन गडकरी यांचं. चर्चा, वाद हे काही गडकरींना नवीन नाही. कार्यक्षमतेच्या बाबतीत महाराष्ट्रापासून दिल्लीपर्यंत गडकरींच्या कारकीर्दीचं राजकीय नेता आणि मंत्री म्हणून कायम उदाहरण दाखवण्यात आलं आहे. कोरोनाच्या काळातही त्यांच्या कामामुळे गडकरी सातत्याने चर्चेत राहिले. सर्वपक्षीय नेत्यांच्या कौतुकाला पात्र ठरले.

त्या कामांसोबतच, त्यांच्या वक्तव्यांनी आणि काही त्यांच्या बद्दलच्या वक्तव्यांनी गडकरी प्रसिद्धीच्या झोतात राहिले. त्या चर्चा 'कोरोना'च्या काळात गडकरी पंतप्रधान व्हावेत इथपर्यंत पोहोचल्या. कोरोनाकाळातल्या या कामगिरीमुळं, जेव्हा केंद्रातलं भाजपाचं सरकार अनेक बाजूंनी टीका झेलतं आहे, नितीन गडकरींच्या महाराष्ट्रातल्या आणि दिल्लीतल्या राजकारणावर याचा काय परिणाम होईल, य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाबद्दल कुतूहल सगळ्यांनाच आहे.

'जिथं सरकार कमी पडलं, तिथं गडकरींनी व्यवस्था उभी केली'

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा विळखा पहिल्यांदा महाराष्ट्राला पडला. यावेळेस मुंबई, पुण्यासोबतच नागपूरची अवस्थाही बिकट झाली होती. महाराष्ट्रात ही सुरुवात जानेवारीपासून विदर्भातल्या अमरावतीच्या उद्रेकापासूनच तशी झाली होती. पण जसंजसं या लाटेमध्ये रुग्णांचं हॉस्पिटलायझेशन वाढलं, आरोग्य यंत्रणेवरचा ताण वाढला.

अधिक रुग्ण गंभीर होऊ लागले आणि पहिल्या लाटेतले बेड्स, व्हेंटिलेटर्स, ऑक्सिजन यंत्रणा कमी पडू लागली. औषधांची कमतरता भासू लागली. नागपूरलाही ही भीषणता जाणवू लागली. त्यावेळेस खासदार म्हणून गडकरींनी इथली यंत्रणा हाती घेतल्याचं पाहायला मिळालं.

जिल्हा प्रशासनापासून ते खाजगी हॉस्पिटल्सपर्यंत ते सेवाभावी संस्थांपर्यंत, सगळ्या नियोजनामध्ये त्यांनी लक्ष घातलं. व्हेंटिलेटर्स, ऑक्सिजन, औषधांसहित नागपूर-विदर्भासहित महाराष्ट्राला मदत मिळेल म्हणून गडकरींनी लक्ष घातलं. शेजारी राज्यांकडून ऑक्सिजनपुरवठा सुरु केला.

व्हेंटिलेटर्स कमी पडत होते, तेव्हा आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री वाय. एस. जगनमोहन रेड्डी यांच्याशी बोलून त्यांनी तीनशे व्हेंटिलेटर्स महाराष्ट्रासाठी मिळवले, तेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनीही त्यांचे आभार मानले.

'रेमेडेसिविर'चा तुटवडा जेव्हा महाराष्ट्रात निर्माण झाला आणि नातेवाईकांच्या रांगा नागपूरमध्येही दिसू लागल्या, तेव्हा गडकरींनी या औषधाचं उत्पादन करणाऱ्या कंपनीशी थेट बोलून नागपूरला हे औषध मिळेल याची व्यवस्था केली.

गडकरींच्या अजून एका निर्णयाचं कौतुक झालं ते म्हणजे रेमेडेसिव्हिर आणि नंतर 'म्युकरमायकोसिस'च्या उपचारांसाठी आवश्यक असलेल्या औषधाचा जेव्हा तुटवडा निर्माण झाला, तेव्हा त्याचं उत्पादन स्थानिक पातळीवर कसं होईल याकडेही त्यांनी पाहिलं.

तंत्रज्ञान आणि क्षमता असूनही परवानगीसाठी वाट पाहणाऱ्या वर्ध्याच्या एका औषधनिर्मिती कंपनीला त्यांनी तात्काळ परवानगी मिळवून दिली. काही दिवसांमध्ये आवश्यक औषधांची निर्मिती इथं सुरु झाली.

ऑक्सिजन, औषध आणि नंतर लशीच्या पुरवठ्यावरुन केंद्र सरकार आणि महाराष्ट्र सरकारमध्ये जेव्हा सातत्यानं वाद सुरु होते, त्याचं राजकारणही दोन्ही बाजूंकडून सुरु होतं, तेव्हा राज्य सरकार समन्वयासाठी गडकरींकडेच पाहत होतं.

विदर्भातल्या नियोजनासाठीही राज्य सरकार गडकरींकडे पाहात होतं. जेव्हा एप्रिलमध्ये ओक्सिजनच्या...


या खटल्यातील दोषी कायद्यातील तरतुदींचा आधार घेत सर्व शक्यता पडताळून पाहत आहेत. त्यामुळे त्यांच्या फाशीला वारंवार उशीर होत आहे.

16 डिसेंबर 2012 च्या रात्री 9 वाजता दिल्लीतल्या मुनारिकाजवळ चालत्या बसमध्ये 22 वर्षीय तरुणीवर सामूहिक बलात्काराची क्रूर घटना घडली. या घटनेनं दिल्लीसह भारतभर पडसाद उमटले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही ही घटना चर्चेचा विषय ठरली.

या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्या पीडितेला पुढे 'निर्भया' नाव देण्यात आलं. या निर्भयासाठी 16 डिसेंबरचा दिवस नरकयातनांचा होता.

झालं असं होतं, की पॅरामेडिकलची विद्यार्थिनी असलेली 'निर्भया' आणि तिचा इंजिनिअर मित्र दिल्लीतल्या साकेतमधील मॉलमधून 'लाईफ ऑफ पाय' सिनेमा पाहून परतत होते.

डिसेंबरच्या महिन्यात दिल्लीत खूप थंडी पडते आणि अंधारही लवकर पडतो. कुट्ट काळोखाला आणि बोचऱ्या थंडीला चिरफाडत रस्त्यांनी भरधाव धावणाऱ्या गाड्या वगळता, रस्त्याला कुणीच नव्हतं.

निर्भया आणि तिच्या मित्राला द्वारकाला पोहोचायचं होतं. दोघेही द्वारकाला जाणाऱ्या एका बसमध्ये मुनारिकाहून चढले. तेव्हा रात्रीचे नऊ वाजले होते.

त्या बसमध्ये आधीपासूनच चालकासह सहा जण होते.

बसचा प्रव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ास सुरू झाल्यावर त्या सहा जणांनी निर्भयासोबत छेडछाड करयाला सुरूवात केली. त्यावेळी तिच्या मित्रानं पटकन हस्तक्षेप केला. मात्र, आरोपींनी त्याला बेदम मारहाण केली आणि त्यात तो बेशुद्ध पडला.

या सहा जणांनी बसमध्येच निर्भयावर बलात्कार केला. केवळ बलात्कार करून थांबले नाहीत, तर तिला अमानुष मारहाण केली आणि तिला गंभीररीत्या जखमी केलं.

त्यातला एकाने गंजलेली लोखंडी रॉड निर्भयाच्या गुप्तांगात घुसवली. या कृत्यामुळं निर्भयाच्या शरीरातील आतडी बाहेर आली. शरीरावरील अमाप आणि तीव्र जखमांनी मृत्यूशी झुंजणारी निर्भया रक्तानं माखली.

त्यानंतर त्यांनी निर्भयासह तिच्या मित्राला नग्न केलं आणि वसंत विहारजवळ चालत्या बसमधून रस्त्यावर फेकून दिलं. निर्भया रक्ताच्या थारोळ्यात रस्त्याच्या बाजूला निपचित पडली होती, तर तिचा मित्र प्राणांतिक आक्रोशानं मदतीची याचना करत विव्हळत होता.

निर्भयाच्या मित्रानं सांगितलं, त्या रात्री काय घडलं...

या घटनेच्या दहा ते पंधरा दिवसांनी निर्भयाच्या मित्रानं झी न्यूजला मुलाखत दिली होती. त्यात त्यानं त्या क्रूर रात्रीचा घटनाक्रम सांगितला होता : बसच्या खिडक्या बंद करण्यात आल्या होत्या. त्यावरूनच पुढच्या क्रूर कृत्यांबाबत पुसटसा अंदाज आला होता.

ज्यावेळी आरोपींनी निर्भायाशी छेडछाड केली, त्यावेळी ती त्यांच्याशी खूप झगडली. पोलिसांशी संपर्क साधण्यासाठी मी मोबाईल हाती घेतला, तेव्हा त्यांनी मोबाईल हिसकावून घेतला आणि मला मारहाण, तर निर्भयासोबत दुष्कृत्य केलं.

ज्यावेळी आरोपींनी दोघांनाही बसमधून बाहेर फेकलं, त्यावेळी बसनं चिरडून टाकण्याचाही प्रयत्न केल्याचं निर्भयाच्या मित्रानं सांगितलं.

रस्त्याच्या बाजूला पडलेलो असताना येणाऱ्या-जाणाऱ्या लोकांकडे मदतीची याचना केली. मात्र 20-25 मिनिट कुणीच थांबत नव्हतं.

दिल्लीचे तत्कालीन विशेष आयुक्त दीपक मिश्रा यांच्या माहितीनुसार, रात्री 10 वाजून 22 मिनिटांनी अज्ञात व्यक्तीनं पोलीस ठाण्यात फोन केला. त्यानंतर पुढच्या चार मिनिटांत पोलीस घटनास्थळी होते. रात्री 10.55 वाजता निर्भया आणि तिच्या मित्राला सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं गेलं.

निर्भयाचा मित्र सांगतो, नराधमांनी आम्हाला रस्त्याच्या बाजूला फेकल्यानंतर 40 ते 45 मिनिटांनी पोलीस घटनास्थळी दाखल झाले. त्यानंतर हे प्रकरण कुणाच्या हद्दीत येतं, हेच ठरवायला पोलिसांना काही अवधी गेला.

दुसऱ्या दिवशी सोशल मीडियाच्या पोस्ट आणि इलेक्ट्रॉनिक...


या खाणप्रकल्पाचं नाव कारमायकल खाणप्रकल्प असं आहे. ऑस्ट्रेलियात 18 मे रोजी निवडणुका होत आहेत. अदानींच्या खाणींवरून मतदारांमध्ये दोन गट पडले आहेत. अदानींच्या खाणींनी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, हवामान बदल या सगळ्या क्षेत्रांना व्यापलं आहे.

सात प्रस्तावित अपक्ष उमेदवारांनी ऑस्ट्रेलियन कॉन्झर्व्हेशन फाऊंडेशन (ACF) यांच्याशी एक महत्त्वपूर्ण करार केला आहे. हवामान बदलाचा प्रश्न सोडवण्याच्या दृष्टीने काही उपाययोजना मांडण्यात आल्या आहेत. यामध्ये अदानी यांच्या खाणीला विरोधाचाही मुद्दा आहे. निवडून आलो तर अदाणी यांच्या खाणीला परवानगी देणार असं या जाहीरनाम्यात म्हटलं आहे.

ऑस्ट्रेलियातील सत्ताधारी सरकार तूर्तास निवडणुकांमध्ये पिछाडीवर आहे. या सरकारचं धोरण कोळसा अनुकूल आहे. कोळशाची आयात करण्याची त्यांची भूमिका आहे.

"मॉरिसन यांचं सरकार ऑस्ट्रेलियात विदेशी गुंतवणुकीला पाठिंबा देतं. अदानी यांचा कारमायकल खाण आणि रेल्वे प्रकल्प क्वीन्सलँडच्या प्रगतीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. यामुळे 1500 थेट नोकऱ्या निर्माण होणार आहेत", असं ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या प्रवक्त्याने बीबीसीला सांगितलं.

फेब्रुवारी 2019च्या आक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

डेवारीनुसार ऑस्ट्रेलियाच्या कोळसा उद्योगात 52,900 लोक काम करतात. 2018 मध्ये ऑस्ट्रेलियाने 440 दशलक्ष टन कोळशाचं उत्खनन केलं.

यापैकी कमी दर्जाच्या, सहसा स्वयंपाकासाठी वापरण्यात येणाऱ्या मेटालर्जिकल कोळशाचं प्रमाण 40 टक्के तर वाफेच्या इंजिनात आणि वीजनिर्मितीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या थर्मल कोळशाचं प्रमाण 60 टक्के आहे.

ऑस्ट्रेलियाच्या सकल राष्ट्रीय उत्पादनात कोळसा उद्योगाचं मूल्य 2.2 टक्के आहे. विरोधी पक्ष म्हणून कार्यरत लेबर पार्टी द्विधा मनस्थितीत आहे. क्वीन्सलँडमध्ये खाणीला समर्थन करणाऱ्या गटाशी लेबर पार्टीचं सख्य आहे. दुसरीकडे न्यू साऊथ वेल्स आणि व्हिक्टोरियामधील शहरी मतदारांना कार्बन उत्सर्जन करणाऱ्या कंपन्यांवर सक्त कारवाई व्हावी असं वाटतं. या मतदारांकडे दुर्लक्ष करणं लेबर पार्टीला परवडणारं नाही.

लेबर पक्षाचे नेते बिल शॉर्टन यांनी ऑस्ट्रेलियन ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशनशी बोलताना सांगितलं, "कोळसा खाणींसंदर्भात माझं मत विज्ञानावर अवलंबून आहे. या खाण प्रकल्पाने सगळ्या शास्त्रीय चाचण्यांचा अडथळा पार केला तर मी ऑस्ट्रेलियाच्या लोकांना त्रास होईल असं काही करणार नाही. उगाचच गरज नसताना कोळसा उद्योगावर निर्बंध आम्ही लादणार नाही."

हवामान बदल हा ऑस्ट्रेलियातल्या निवडणुकांचा एक महत्त्वाचा मुद्दा ठरतोय. ऑस्ट्रेलियात डिसेंबर ते फेब्रुवारी या काळात उन्हाळा असतो. गेल्या उन्हाळ्यात ऑस्ट्रेलियाला वणवा, दुष्काळ आणि पूर अशा अनेक नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करावा लागला होता.

नुकत्याच झालेल्या सर्व्हेमध्ये ऑस्ट्रेलियातल्या 29 टक्के मतदारांना वाटतं की हवामान बदल हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. 2016च्या निवडणुकांमध्ये हा आकडा फक्त 9 टक्के होता.

ACFने देशातल्या महत्त्वाच्या पक्षांच्या पर्यावरणाविषयक भूमिका काय आहेत हे पाहून त्यांना गुण दिले आहेत. हे गुण त्यांच्या उर्जेचा पुर्नवापर, कोळश्याचा वापर कमी करत जाणं आणि निसर्ग संवर्धन याबद्दल असणाऱ्या धोरणांवरून दिले आहेत. लिबरल नॅशनल युतीला 100 पैकी 4, लेबर पक्षाला 100 पैकी 56 तर देशातला चौथा मोठा पक्ष ग्रीन्सला 100 पैकी 99 गुण दिले आहेत.

ऑस्ट्रेलियन ग्रीन पार्टीचे माजी नेते आणि जेष्ठ पर्यावरणवादी कार्यकर्ते बॉब ब्राऊन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "या खाणीच्या परिसरातल्या लोकांची मतं विभागली गेली आहेत. खाणीमुळे रोजगार तयार होतील म्हणून अनेक लोक या कोळशाच्या खाणींचं समर्थन करत...


या गाडीचे 12 डबे एकमेकांना आतून जोडले आहेत. तसंच आसनव्यवस्थाही आरामदायक आहे.

पण मध्य रेल्वेवर मात्र याबाबत नाराजीची भावना आहे. ही लोकल मुंबईत येताना मध्य रेल्वेवर धावणार, असं ठरलं होतं. पण मध्य रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांनी या लोकलच्या देखभाल-दुरुस्तीबद्दल असमर्थता दर्शवल्यानं ती पश्चिम रेल्वेकडे सोपवण्यात आली.

एकीकडे नव्या कोऱ्या एसी लोकलचं कौतूक करताना दुसऱ्या बाजूला ही लोकल किमान दहा वर्षांपूर्वीच यायला हवी होती, अशी भावनाही प्रवाशांनी व्यक्त केली आहे.

रेल यात्री परिषदेचे अध्यक्ष सुभाष गुप्ता म्हणतात, "ही लोकल दहा वर्षं आधीच यायला हवी होती. मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी आहे. मेट्रोसारख्या सेवाही आधी मुंबईत सुरू व्हायला हव्या होत्या. याबाबत आपण अक्षम्य दिरंगाई केली आहे."

या लोकलच्या खिडक्या मोठ्या आहेत.

सुभाष गुप्ता नॅशनल रेल्वे युजर कन्सल्टेशन कमिटीचे माजी सदस्य आहेत. त्यांनी एका वेगळ्या मुद्द्यावरही प्रशासनाला धारेवर धरलं आहे.

"रेल्वे प्रशासनानं नवी एसी लोकल चालवताना साधारण लोकलच्या 12 फेऱ्या कमी केल्या आहेत, यामुळे मुंबईकरांना गर्दीचा सामना करावा लागणार आहे, रेल्वेनं त्याऐवजी 12 ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जादा फेऱ्या चालवायला हव्या होत्या," असं त्यांचं म्हणणं आहे.

दिरंगाई तर नेहमीचीच

"सरकारी आणि त्यातही रेल्वेचा प्रकल्प दिलेल्या मुदतीत पूर्ण झाला, असं कधीच होत नाही. अनेकदा तर पूर्ण होऊन सेवेत आलेल्या प्रकल्पांमध्येही त्रुटी राहिल्या आहेत," मध्य रेल्वेच्या उपनगरीय रेल्वे प्रवासी एकता महासंघाच्या महिला सदस्य लता अरगडे यांनी सांगितलं.

"या आधी पश्चिम रेल्वेच्या ताफ्यात दाखल झालेल्या एमयुटीपी-2 प्रकल्पातील बंबार्डिअर बनावटीच्या लोकल तब्बल दोन वर्षं कारशेडमध्ये उभ्या होत्या. त्यानंतर त्यांच्या चाचण्या होऊन अडीच वर्षांनी त्या सेवेत आल्या," सुभाष गुप्ता यांनी एका महत्त्वाच्या मुद्द्याकडे लक्ष वेधलं.

एसी लोकल

ही AC लोकलही गेल्या वर्षी म्हणजे 5 एप्रिल 2016 रोजी मध्य रेल्वेच्या कुर्ला कारशेडमध्ये दाखल झाली होती. आता पुढली AC लोकल येण्यासाठी नऊ महिने वाट पाहावी लागणार आहे. म्हणजे पुढील नऊ महिने एकच एसी लोकल धावणार असल्याचंही गुप्ता यांनी सांगितलं.

"लोकल मुंबईत आल्यानंतर मग रेल्वे प्रशानाला तिची उंची जास्त असल्याचा जावईशोध लागला. मुंबईतली परिस्थिती माहीत असूनही रेल्वे अधिकारी गाड्या बनवणाऱ्या कंपन्यांना आगाऊ सूचना देत नाही. हा दोष प्रशासनाचा आहे," गुप्ता म्हणाले.

मध्य रेल्वेबरोबर नेहमीच सापत्न वागणूक

उपनगरीय रेल्वे प्रवासी एकता महासंघाचे प्रमुख संघटक नंदकुमार देशमुख यांनीही रेल्वे प्रशासनावर पक्षपाताचा ठपका ठेवला.

"गेल्या काही वर्षांमध्ये कोणताही नवीन प्रकल्प, कोणतीही नवीन योजना किंवा नवीन गाडी सर्वप्रथम पश्चिम रेल्वेकडे जाते. तिथं ती जुनी झाल्यावर मगच मध्य रेल्वेच्या प्रवाशांच्या वाट्याला येते. रेल्वे हे जाणूनबुजून करत आहे," देशमुख आरोप करतात.

"ही एसी लोकलही सुरुवातीला मध्य रेल्वेवर चालावी, म्हणून आणली होती. ती हार्बर किंवा ट्रांस हार्बर मार्गावर चालवण्यात येईल, असंही बोललं जात होतं. पण मध्य रेल्वेकडे देखभाल-दुरुस्तीची सोय नाही. या एसी लोकलला मध्य रेल्वेवर प्रवासी मिळणार नाहीत, अशा अनेक सबबी देत ही गाडी पश्चिम रेल्वेकडे वळवली," असं देशमुख यांनी सांगितलं.

"एसी लोकलचं तिकीट न परवडायला मध्य रेल्वेवर राहणारे प्रवासी गरीब आहेत का, देशभरातल्या रेल्वे अधिकाऱ्यांना, इंजिनीअरना समान प्रशिक्षण देऊनही मध्य रेल्वेवर एसी लोकलची देखभाल करण्यात इंजिनीअरना काय अडचणी येतात," नंदकुमार देशमुख विचारतात.

या गाडीत प्रवाशांच्या...


या गाडीतून चीनमध्ये आलेले नेते किमच असल्याचं आता स्पष्ट झालं आहे. पण जपान आणि दक्षिण कोरियाच्या प्रसारमाध्यमांच्या मते ही गाडी यापूर्वी किम जाँग उन यांचे वडील किम जाँग इल आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी वापरत असत.

जपानच्या NHK वर्ल्ड टीव्हीनं गडद हिरव्या रंगावर पिवळे पट्टे असलेल्या रेल्वेचं चित्रिकरण 26 मार्चला दाखवलं. हे फुटेज वायबो (चीनमधील ट्वीटर सारखं समाजमाध्यम) वर व्हायरल होत आहे.

NHK वर आलेल्या बातम्यांमुळे किम जाँग उन यांचे वडील किम जाँग इल यांनी 2011 साली चीनला दिलेल्या भेटीत  याच रेल्वेने प्रवास केला होता अशी अफवा पसरली.

नोव्हेंबर 2009 साली उजव्या विचारांच्या चोसून एल्बो या वृत्तपत्रानं इल यांच्या शस्त्रधारी रेल्वेमध्ये 90 प्रवासी असल्याचं वृत्त दिलं होतं.

या गाडीत एक कॉन्फरन्स रूम, एक प्रेक्षागृह, बेडरुम तसंच माहिती देण्यासाठी सॅटेलाईट फोन आणि टीव्हीची व्यवस्था असल्याचंही या वृत्तात म्हटलं आहे.

काही वेळेला तर या रेल्वेत झालेल्या बैठकांच्या क्लिप्ससुद्धा उत्तर कोरियाच्या प्रसारमाध्यमांनी प्रसारित केल्या होत्या.

KCTV च्या फुटेजवर भाष्य करताना उत्तर कोरियासंबंधी विषयाच्या तज्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ज्ञांनी या गाडीतलं फर्निचर तयार करण्यासाठी परदेशातून कुशल कारागिरांना आणल्याचंही सांगितलं.

किम जाँग इल आणि किम उल सुंग यांनी चीनला भेट देताना कायम रेल्वेला प्राधान्य दिलं. उंचीची भीती हे यामागचं कारण सांगितलं जात आहे.

याउलट किम जाँग उन यांनी कायम हवाई प्रवासाला पसंती दिली आहे. 2015 साली त्यांच्याच देशात तयार झालेल्या हलक्या वजनाच्या विमानाची चाचणी करतानाचं त्यांचं फुटेज दाखवण्यात आलं होतं.

2011 साली सत्तेत आल्यानंतर किम यांचा हा पहिलाच परदेश दौरा आहे. जगातले प्रमुख नेत वेळ वाचवण्यासाठी विमान आणि हेलिकॉप्टर यांचा वापर करतात. मात्र किम यांची पसंती ट्रेनलाच आहे.

हवाई वाहतुकीची भीती का?

किम जोंग यांचे वडील किम जोंग इल यांनाही विमानातून प्रवासाची भीती वाटत असे. 2002 साली किम जोंग इल तीन आठवडे याच ट्रेनमधून रशियाच्या दौऱ्यावर गेले होते. त्यावेळी त्यांच्याबरोबर प्रवास करणाऱ्या रशियाच्या अधिकाऱ्याने गाडीविषयी अधिक माहिती दिली.

या गाडीत जगातली सगळ्यात महागडी वाइन मिळते. खरपूस पदार्थांचा समाचार घेता येईल असं बार्बेक्यूही असतं. या ट्रेनमध्ये झोकदार मेजवान्या होत असत. किम जोंग इल यांनी या ट्रेनने 10-12 दौरे केले. यापैकी बहुतांशवेळा ते चीनलाच गेले होते.

1984 मध्ये याच ट्रेनने किम जोंग इल पूर्व युरोपात गेले होते. एका ट्रेनप्रवासादरम्यान हृदयविकाराच्या धक्क्याने त्यांचा मृत्यू झाला होता.

काय विशेष आहे या ट्रेनमध्ये ?

न्यूयॉर्क टाइम्सने दिलेल्या वृत्तानुसार बीजिंगमध्ये दिसलेल्या या ट्रेनला 21 डबे असतात आणि सगळे डब गडद हिरव्या रंगाचे असतात. सगळ्या डब्यांना टिटेंड ग्लास असल्याने आत बसून कोण प्रवास करतंय हे समजू शकत नाही. या रेल्वेसंदर्भातील कोणताही माहिती गुप्तचरांचे अहवाल, या ट्रेनने प्रवास केलेले अधिकारी यांनी दिेलेल्या माहितीवर आधारित आहे.

किम विशेष सुरक्षा असलेल्या ट्रेनमधून प्रवास करताना

दक्षिण कोरियात 2009 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार किम जोंग यांच्यासाठी अत्याधुनिक सुरक्षाव्यवस्था कार्यान्वित असलेले 90 डबे सदैव तयार असतात.

किम जोंग इल यांच्या कार्यकाळात तीन स्वरुपाच्या ट्रेन धावत असत. अत्याधुनिक सुरक्षाव्यवस्था असलेली एक ट्रेन, किम प्रवास करत असलेली एक ट्रेन आणि तिसऱ्या ट्रेनमध्ये अतिरिक्त सुरक्षाव्यवस्था तैनात असे.

या ट्रेनचा प्रत्येक डबा बुलेटप्रुफ आहे. सर्वसामान्य रेल्वे डब्याच्या तुलनेत...


या गाण्यात जाहीरपणे 'सेक्सिस्ट' भाषेचा वापर केल्या गेला आहे त्यामुळं महिलांविरूद्धच्या हिंसेला उत्तेजन मिळतं.

जर तो फ्लॅशमॉब एखादं गाणं गात असेल आणि त्याच्या गायकाला जाहीर पाठिंबा दर्शवत असेल तर तुम्ही तुमचं हातातलं काम सोडून बाहेर जाल का ? आणि जर ते गाणं तुमच्या शेजारी राहणाऱ्या आंटीसोबत सेक्स करण्याविषयी असेल तर... तर जाल तुम्ही बाहेर नाचायला?

जर ते गाणं स्त्रीला एक उपभोगाची वस्तू म्हणून संबोधत असेल, तिच्यासोबत बळजबरी सेक्स करण्याला प्रोत्साहन देत असेल आणि या सर्वांसाठी त्या स्त्रीलाच जबाबदार ठरवत असेल तर... तर तुम्ही जाल का ?

इथं एक गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी की, फ्लॅशमॉब हा प्रकार सोशल मीडियावरील ट्रोलिंगपेक्षा खूपच वेगळा आहे. सोशल मीडियावर ट्रोल करणारी मंडळी लपून-छपून ते काम करत असतात. पण, फ्लॅशमॉबमध्ये लोकांनी प्रत्यक्षात त्या कृतीत भाग घेतलेला असतो. त्यामुळंच फ्लॅश मॉबमध्ये सहभागी होणाऱ्यांना सहजासहजी ओळखता येतं.

शिवाय, युवक आणि युवतींना एकत्र येऊन हे गाणं गायलाही काहीच खेद वाटत नव्हता. यात गायक 'बोल ना आंटी आऊं क्या, घंटी मै बजाऊं क्या' असं विचारताना दिसून येतो. तसंच या गाण्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ात तो आपल्या शेजारी राहणाऱ्या आंटीविषयी सेक्स करण्यासाठी खूप आक्रमक भूमिका घेताना दिसून येतो.

'बोल ना आंटी आऊं क्या, घंटी मै बजाऊं क्या' या गाण्याचा गायक ओम प्रकाश.

यूट्यूब वरील व्हीडिओ

या गाण्यात गायक त्या स्त्रीला उपभोग्य वस्तू म्हणून संबोधतो... जी छोटे कपडे घालते, आपल्या वडिलांच्या पैशांवर मजा करते आणि जिला दररोज दहा पुरूषांसोबत सेक्स करण्याची सवय आहे.  डिक्शनरीनुसार या प्रकारच्या वर्तनाला 'मिसोजेनी' असं म्हणतात. याचा अर्थ महिलांविषयी तिटकारा असणं, त्यांची उपेक्षा करणं किंवा त्यांच्या विरुद्ध पूर्वग्रह बाळगणं.

हे फ्लॅश मॉबचे व्हीडिओ यूट्यूबवर हिट झालेत. सर्वच माणसं अशी असतात असं नाही. पण, तरीही 30 लाख लोकांनी हा व्हीडिओ यूट्यूब वर पाहिला आहे. (आता तो यूट्यूब वरून काढून टाकण्यात आला आहे. ) असं असलं तरी, हे गाणं आजही आपण पाहू शकतो. कारण, हजारो लोकांनी गाणं शेअर केलं आहे आणि स्वत:च्या पेजवर पोस्ट केलं आहे.

इतकंच नाही, तर फेसकुकवर यासंबंधी अनेक इव्हेंट्स बनवले गेले आहेत. ज्यात लोकांना ते जिथं कुठं असतील तिथं मग ते बाजारात असोत अथवा कॉलेजात एकत्र येऊन 'बोल ना आंटी आऊं क्या...' या गाण्यावर फ्लॅश मॉब करण्यास सांगितलं जात आहे.  मी या अशा फ्लॅश मॉबचे दोन व्हीडिओ बघितले. त्यात भाग घेणारे युवक-युवती प्रचंड आक्रमक वाटतात. ते या संपूर्ण गाण्याचा आनंद लुटताना दिसून येतात. मात्र याबद्दल त्यांना काहीही खेद वाटताना दिसत नाही.

फेसबुकवर या गाण्यासंबंधी अनेक इवेंट्स बनवल्या गेले आहेत.

हिंसेला उत्तेजन

मॉबमधील पुरुषांच्या हाताचे इशारे बघता अथवा त्यांच्या कंबर हलविण्याचा अंदाज बघता त्यांना या गाण्याचे बोल समजत नसतील असंही म्हणता येणार नाही. मग फक्त आनंद मिळतोय म्हणून ते एक असं करत आहेत का ?

पण, यातून फक्त मजा नाही करता येत, तर महिलांविरूद्धच्या हिंसेला उत्तेजन मिळतं. ज्यात जाहीरपणे 'सेक्सिस्ट' भाषेचा वापर केला गेला आहे.  विशेष म्हणजे या फ्लॅश मॉबमध्ये यात महिलाही सामील आहेत. त्याही पुरुषांइतकाच आनंद लुटताना दिसून येतात.

कोण आहेत हे युवक-युवती ?

रस्त्यावर जमलेला मॉब आणि इंटरनेटवरील फ्लॅश मॉब यात काय फरक आहे ? एका पत्रकारानं या गाण्यावर टीका केली, तर तिला तिच्या सोशल मीडिया अकाउंटवर बलात्काराच्या धमक्या देण्यात आल्या.  फोनवरून तिला जीवे मारण्याची धमकीही देण्यात आली.

हा प्रकार एवढा हिंसक होता की, आपल्या पत्रकारावर...


या गुहेची लांबी 24.5 किमी आहे

ही गुहा म्हणजे अनेक वैज्ञानिक रहस्यांचं प्रवेशद्वार आहे असं संशोधकांना वाटतं. या गुहेतली रहस्य जाणून घेण्यासाठी बीबीसीचे प्रतिनिधी सौतिक बिस्वास यांनी स्पेलियोलॉजिस्टच्या टीमसोबत (गुहांचा अभ्यास करणारे संशोधक) गुहेला भेट दिली.

"जर तुम्ही आतमध्ये हरवला तर तुमची बाहेर पडण्याची शक्यता धूसर आहे," त्या भयंकर गुहेच्या आत शिरण्यापूर्वी मला ब्रायन डी खारप्रान यांनी मित्रत्वाचा सल्ला दिला. पूर्ण मेघालयात भटकंती करून त्यांनी अनेक गुहा शोधून काढल्या आहेत.

घनदाट जंगलातून सुमारे तासभर चालल्यानंतर आम्ही 'क्रेम पुरी' या गुहेजवळ पोहोचलो. क्रेम पुरीचा खासी भाषेत अर्थ आहे 'अद्भुत किंवा स्वप्नवत गुहा'.

समुद्र सपाटीपासून अंदाजे 4,025 फूट उंचीवर एका उंच खडकाळ कड्यावर या महाकाय गुहेचं तोंड आहे. या गुहेची लांबी 24.5 किमी आणि क्षेत्रफळ 13 चौ. किमी इतकं आहे.

'इमावारी येऊता' या गुहेचं नाव तुम्ही ऐकलं आहे का? फेब्रुवारी 2018 पर्यंत व्हेनेझुएलातल्या या गुहेला जगातली सर्वांत लांब खडकाळ गुहा समजली जात असे. या गुहेची लांबी 18.7 किमी आहे. पण आता क्रेम पुरी ही सर्वाधिक लांब गुहा आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हे, याची खात्री झाल्यावर जगभरातल्या भूगर्भशास्त्रज्ञांचं लक्ष या गुहेनं वेधलं आहे.

जगात सर्वाधिक पाऊस पडणाऱ्या मावसिनरामपासून क्रेम पुरी ही गुहा अगदी जवळ आहे.

गुहेचा शोध कसा लागला?

अशी महाकाय गुहा शोधायची म्हणजे काही एक दोन दिवसाचं किंवा एक दोन वर्षांचं काम नाही. ब्रायन डी खारप्रान यांच्या 26 वर्षांच्या अखंड तपश्चर्येचं हे फळ आहे असंच म्हणावं लागेल. खारप्रान आता 71 वर्षांचे आहेत. ते बॅंकिंग क्षेत्रात काम करत होते. पण राज्यात असलेल्या गुहा शोधण्याचा त्यांनी ध्यास घेतला आणि आता ते हेच काम करत आहेत.

गुहेत काही ठिकाणं अशी आहे जिथं सरपटत जावं लागतं.

1992 मध्ये जेव्हा त्यांनी गुहा शोधण्याचं काम हाती घेतलं तेव्हा 12-13 गुहांचीच माहिती सर्वांना होती. पण खारप्रान यांना अशा गुहा शोधायच्या होत्या जिथं अजून कुणी पोहचलं नाही.

आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ज्ञात असलेले भूगर्भशास्त्रज्ञ, जलतज्ज्ञ, जीवशास्त्रज्ञ, पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ अशा किमान 30 जणांच्या टीमसोबत काम करून खारप्रान यांनी राज्यातल्या 1650हून अधिक गुहांचा शोध लावला. इतक्या गुहा शोधण्यासाठी त्यांना 26 वर्षं आणि 28 शोधमोहिमा लागल्या.

मेघालयामध्ये भारतातले सर्वांत विस्तीर्ण असं गुहांचं जाळं अस्तित्वात आहे, असं संशोधक सांगतात. भारतामध्ये इतक्या गुहा दुसऱ्या कुठल्याच राज्यात नसाव्यात.

महाकाय गुहेसमोर

ती महाकाय गुहा माझ्यासमोर आ वासून उभी होती. क्रेम पुरीच्या गुहेसमोर मी उभा होतो आणि आत जाण्यासाठी तयार होतो. दिवा असलेली टोपी डोक्यावर घालून, त्या खोल अंधाराच्या गर्तेत मी उडी मारण्यास सज्ज झालो होतो.

ब्रायन डी खारप्रान

त्या तोंडाच्याच डाव्या बाजूला गुहेत जाण्यासाठी एका चिंचोळा रस्ता होता. त्या रस्त्याकडं पाहिल्यावर वाटलं की इथून गेलं तर श्वास गुदमरून जाईल.

या रस्त्यानं जायचं असेल तर तुमच्या जवळ केव्हिंग सूट असणं आवश्यक असतं, कारण गुडघे आणि कोपराच्या जोरावर तुम्हाला पोटावरुन सरपटत जायचं असेल तर केव्हिंग सूट लागणारचं ना. मी तो सूट घातला नव्हता. त्यामुळं असं सरपटत जाण्याचा प्रश्नच नव्हता. मी बाजूला असलेल्या मुख्य रस्त्यानेच जायचं ठरवलं.

मुख्य प्रवेशाजवळ दोन मोठे दगड होते. आतमध्ये जाण्यासाठी माझ्यासमोर दोन पर्याय होते, एक तर दगडांच्या बाजूला असलेल्या फटीतून सरकून आतमध्ये जाणं किंवा दगडांवर चढून आतमध्ये जाणं. मी दोन्ही गोष्टी आजमावून पाहिल्या.

आधी मी फटीतून...


या गॅस गळती प्रकरणानंतर अनेक मन विचलित करणारे व्हीडिओ समोर येत आहेत. काही जण गाडीवरून जाताना अस्वस्थ वाटत असल्यामुळे खाली पडले आहेत. तर काही जण रस्त्यात उभे असताना बेशुद्ध पडले आहेत. किंग जॉर्ज रुग्णालयात दाखल करण्यात आलेल्या रुग्णांपैकी काही जणांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला आहे.

या परिसरातील लोकांना डोळ्यांमध्ये जळजळ होत असून श्वास घेण्यास अडचणी येत आहेत. त्यामुळे या भागातील लोकांनी या ठिकाणापासून दूर जायला सुरुवात केली आहे. विशेषतः वृद्ध व्यक्ती आणि लहान मुलांना जास्त त्रास होत असल्याचं आढळून येत आहे.

प्राथमिक माहितीनुसार, या कंपनीच्या प्लांटमधून स्टायरिन गॅसची गळती झाल्याची माहिती मिळाली आहे, असं विशाखापट्टणमचे जिल्हाधिकारी विनय चांद यांनी सांगितलं.

या घटनेमुळे 35 वर्षांपूर्वी भोपाळमध्ये घडलेल्या गॅस गळतीची आठवण लोकांना झाली. भोपाळमध्ये युनियन कार्बाईट कंपनीच्या प्लांटमधून मिथाईल आयसोसायनाईट वायूची गळती झाली होती. त्यावेळी या वायूचा दुष्परिणाम झालेल्या लोकांवर नेमके काय उपचार करायचे हे सुरुवातीला डॉक्टरांना माहिती नव्हतं. कारण त्यापूर्वी असं कधीच घडलं नव्हतं.

विशाखापट्टणम वाय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ू गॅस गळती प्रकरणात स्टायरिन गॅसची गळती झाल्याची माहिती समोर येत आहे. हा वायू नेमका कसा आहे, त्याची बाधा झाल्याची लक्षणं काय या गोष्टींची माहिती घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला आहे.

स्टायरिन वायू म्हणजे काय ?

स्टायरिनचा प्राथमिक उपयोग हा पॉलिस्टिरिन प्लास्टिक आणि रेसिन्स (राळ) बनवण्यासाठी होतो. स्टायरिन गॅस हा रंगविरहीत किंवा हलकासा पिवळ्या रंगाचा असतो. हा एक ज्वलनशील पदार्थ असून त्याचा गोड वास येतो. या गॅसला स्टिरॉल किंवा विनिल बेन्झिन म्हणूनही ओळखलं जातं.

बेन्झिन आणि इथिलिनपासून या वायूची कारखान्यांसाठी निर्मिती केली जाते. कंटेनर, पॅकेजिंग, सिंथेटिक मार्बल, फ्लोअरिंग, तसंच टेबलवेअर आणि मोल्डेड फर्निचरमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या प्लास्टिक आणि रबराच्या निर्मितीसाठी  याचा वापर होतो.

माणसांवर स्टायरिनचा काय परिणाम होतो?

हवेतल्या स्टायरिन वायूमुळे डोळे जळजळणे, घशात घरघर, खोकला आणि फुप्फूस जड होतं. हा वायू जास्त प्रमाणात माणसाच्या संपर्कात आला तर त्याला स्टिर्न सिकनेस होतो. यामुळे डोकेदुखी, मळमळ, उलट्या, अशक्तपणा, चक्कर येणे, शौचास अनियमितपणा येण्याची लक्षणं आढळतात.

काहीवेळा यामुळे हृदयाचे ठोके अनियमित होतात आणि माणूस कोमात जाण्याची शक्यता असते.

त्वचा स्टायरिन शोषून घेऊन शकते. त्याचा केंद्रीय मज्जासंस्थेवर परिणाम होते तसंच श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. अशाच प्रकारचा त्रास स्टायरिन गॅस शरिरात गेल्यावरही होऊ शकतो. त्वचा आणि डोळे जळजळ करतात.

स्टायरिनमुळे लूकेमिआ आणि लिम्फोमा होण्याचा धोका वाढतो असं साथीच्या रोगाचं संशोधन सांगतं. पण अपुऱ्या पुराव्यांमुळे हा दावा सिद्ध होऊ शकलेला नाही.

सामान्य व्यक्तीं स्टायरिन वायूच्या थेट संपर्कात येऊ शकतात का?

स्टायरिन वायूचा उपयोग हा औद्योगिक रसायनांसाठीच होतो. त्यामुळे जर तुम्ही स्टायरिन वायूला कामासाठी हाताळत असाल तरच तुम्ही त्याच्या थेट संपर्कात येऊ शकता. पण सामान्य व्यक्तीशी त्याचा थेट संपर्क होण्याची शक्यता कमी आहे.

प्लॅस्टिक नष्ट न होता त्यापासून राहीलेल्या काही भागापासून अगदी कमी प्रमाणात स्टायरिन वायूशी तुमचा संपर्क होऊ शकतो. किंवा नैसर्गिकरित्या वातावरणातूनही होण्याची शक्यता असते. पण याचा आरोग्यावर परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो...


या गोळीबारात मारले गेलेल 4 जण कोरियन वंशाचे असल्याचं दक्षिण कोरियाने म्हटलंय.

अॅटलांटाच्या उत्तरेकडील अॅकवर्थ शहरामध्ये एका मसाज पार्लरमध्ये झालेल्या गोळाबारात 4 जण मारले गेले असल्याचं पोलिसांनी सांगितलंय.

अॅटलांटामधल्याच आणखी 2 स्पा मध्ये गोळीबार झाला असून तिथे आणखीन 4 जण मारले गेले आहेत.

या तीनही हल्ल्यांमध्ये हात असल्याच्या संशयावरून पोलिसांनी 21 वर्षांच्या एका तरुणाला अटक केलीय. पण या गोळीबारामागचा हेतू अजून स्पष्ट नाही.

गेल्याच आठवड्यामध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी आशियन-अमेरिकन नागरिकांवर वंशद्वेषातून होणाऱ्या हल्ल्यांचा निषेध केला होता.

अॅटलांटामधला पहिला गोळीबार अॅकवर्थमधल्या यंग्स एशियन मसाज पार्लरमध्ये झाले. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार इथे 2 जणांचा घटनास्थळीच मृत्यू झाला तर तिघांना हॉस्पिटलला नेण्यात आलं होतं. यापैकी दोघांचा मृत्यू झाला. यामध्ये आशियाई वंशाच्या 2 महिला, एक श्वेतवर्णीय महिला आणि एका श्वेतवर्णीय पुरुषाचा समावेश आहे.

याच्या तासाभरातच पोलिसांना गोल्ड स्पा मध्ये दरोडा पडल्याचं सांगणारा फोन आला.

पण तिथे पोचल्यानंतर पोलिसांना गोळीबारा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मुळे मृत होऊन पडलेल्या 3 महिला आढळल्या.

हा स्पा ज्या रस्त्यावर आहे तिथे समोरच असणाऱ्या अरोमा थेरपी स्पा मध्ये आणखीन एक महिला गोळी लागून मृत झाल्याचं आढळलं.

अॅटलांटा पोलिस आता सीसीटीव्ही फुटेजच्या मदतीने तपास करत आहेत. या हल्ल्यांच्या संशयिताचं एक छायाचित्र पोलिसांनी सीसीटीव्हीच्या आधारे प्रसिद्ध केलं. यानंतर अॅटलांटाच्या दक्षिणेला 240 किलोमीटर्सवर असणाऱ्या क्रिस्प काऊंटीमधून रॉबर्ट अॅरन लाँग नावाच्या व्यक्तीला पोलिसांनी अटक केली.

हीच व्यक्ती तीनही गोळीबारांच्या मागे असल्याचा संशय असल्याचं पोलिसांनी म्हटलंय.

पण या सगळ्या लोकांवर त्यांच्या वांशिकतेमुळे हल्ला करण्यात आला का, हे आताच सांगणं कठीण असल्याचंही पोलिसांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


या गोळ्यांमध्ये शुक्राणूंची निर्मिती होण्यापासून रोखणारी संप्रेरकं (हॉर्मोन्स) आहेत. प्रजोत्पादन रोखण्यासाठी पुरुषांना नसबंदी किंवा व्हॅसेक्टोमीसारखी छोटी शस्त्रक्रिया किंवा कॉन्डमचा वापर करावा लागतो. ही गोळी या सर्व उपायांना उत्तम पर्याय ठरू शकेल.

मात्र या गोळ्या बाजारात येण्यासाठी आणखी दशकभराचा काळ लागेल, असं एन्डोक्राईन सोसायटीच्या वार्षिक सभेत डॉक्टरांनी सांगितलं.

कामेच्छा

गर्भनिरोधक गोळ्या जवळपास 50 वर्षांपूर्वी सर्वप्रथम ब्रिटनच्या बाजारात आल्या. मग पुरुषांसाठी अशी संतती प्रतिबंध करणारी गोळी तयार करायला इतकी वर्षं का लागली?

काही जणांच्या मते पुरुषांसाठी अशी एखादी गोळी आणण्याची समाजाची मानसिकता नाही. त्यामुळे तशी व्यावसायिक गरजही भासली नाही. मात्र यासंदर्भात घेण्यात आलेल्या ओपिनियन पोलमध्ये अनेक पुरुषांनी अशी गोळी बाजारात आली तर नक्कीच घ्यायला आवडेल, असं मत नोंदवलं आहे.

मात्र पुरुष खरंच ही गोळी घेत आहेत, यावर स्त्रिया विश्वास ठेवणार की नाही, हा भाग वेगळा.

याविषयी 2011 साली अँग्लिया रस्कीन विद्यापीठाने ब्रिटनमध्ये एक सर्व्हे केला होता. त्यात 134 पैकी 70 स्त्रियांना आपला जो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

डीदार गोळी घ्यायलाच विसरेल, अशी काळजी वाटते.

मात्र अशा गोळीचा पुरुषाच्या कामेच्छेवर किंवा लैंगिक क्षमतेवर परिणाम व्हायला नको, हे संशोधनातील सर्वांत मोठं आव्हान आहे.

शुक्राणू निर्मिती

सामान्यपणे पुरुषाच्या शरीरात संप्रेरकांच्या प्रेरणेने अंडकोषात सातत्याने शुक्राणूंच्या पेशी तयार होत असतात. त्यामुळे संशोधनातील मुख्य मुद्दा म्हणजे शुक्राणू निर्मिती करणाऱ्या या संप्रेरकांची पातळी शरीरावर कुठलाही साईड इफेक्ट होणार नाही, इतकी कमी करणं. संप्रेरकांची पातळी कमी झाल्यास शुक्राणूंमध्ये प्रजननाची क्षमताच राहणार नाही.

'मेल पिल'ने हे उद्दिष्ट गाठायला हवं, अशी LA बायोमेड आणि वॉशिंग्टन विद्यापीठातील संशोधकांची आशा आहे.

40 जणांवर पहिला प्रयोग करण्यात आला. हा प्रयोग आशादायी ठरल्याचं संशोधकांनी ऑरलिन्सच्या एन्डोक्राईन 2019च्या परिषदेत सांगितलं.

28 दिवस सुरू होतं निरीक्षण

अँड्रोजेन असलेल्या गोळ्या ज्यांनी घेतल्या त्यांच्या अंडाशयातील संप्रेरकांची पातळी शुक्राणू निर्मिती करण्यास असमर्थ ठरेल, इतकी घसरली आणि चाचणीनंतर संप्रेरकांची पातळी पुन्हा वाढली.

या प्रयोगाचे साईड इफेक्ट झाले. मात्र खूप कमी आणि सौम्य.

पाच पुरुषांनी कामेच्छा किंचीत कमी झाल्याचं सांगितलं तर दोघांनी वीर्यपतनात अडचण आल्याचं सांगितलं. मात्र सेक्शुअल अॅक्टिव्हिटीत कुठलीच बाधा आली नाही. साईड इफेक्टमुळे कुणीही गोळ्या घेणं थांबवलं नाही आणि ही पहिली चाचणी यशस्वी झाली.

गोळ्यांवर संशोधन करणाऱ्या प्रा. क्रिस्टीना वँग आणि त्यांचे सहकारी संशोधनाबाबत उत्सुक असले तरी सावधही आहेत. त्या सांगतात, "चाचणीच्या परिणामांवरून एक बाब लक्षात आली ती म्हणजे दोन हॉर्मोनल अॅक्टिव्हिटीचे मिश्रण असलेल्या या गोळ्यांमुळे कामेच्छेमध्ये काहीही फरक पडत नसला तरी त्यामुळे शुक्राणुंची निर्मिती कमी होते."

मात्र या गोळ्यांवर आणखी मोठ्या प्रमाणावर आणि दीर्घकाळासाठी प्रयोग होण्याची गरज असल्याचं त्या सुचवतात.

बॉडी जेल

प्रा. वँग पुरुषांसाठीच्या केवळ संप्रेरकाधारित संतती नियमन गोळ्यांवर संशोधन करत आहेत, असं नाही. त्यांनी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी एक बॉडी जेलही तयार केलं आहे. ब्रिटनमध्ये या जेलवरदेखील आंतरराष्ट्रीय चाचणी होणार आहे.

ही जेल पुरुषांच्या पाठीवर आणि खांद्यावर लावण्यात येते. तिथे त्वचेतून ही जेल शरीरात शोषली जाते. या जेलमधील प्रोजेस्टीन हॉर्मोन अंडाशयातील नैसर्गिकरीत्या तयार...


या गोष्टीला चार महिने झाले. कोरोना साथीच्या सावटाखालीच हिवाळ्यात दिल्लीच्या सीमेवर सुरू झालेलं हे आंदोलन अजून तसंच चालू आहे आणि दुसरीकडे देशात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेने थैमान घातलं आहे.

आता एका फोनमुळे चर्चेला सुरुवात होणार होती हे खरं पण प्रश्न हा आहे की फोन करणार कोण आणि कोणाला? तुम्ही करा - नाही तुम्ही करा - च्या नादात शेतकरी आंदोलन सुरु होऊन सहा महिने लोटले आहेत. सहा महिने पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने शेतकरी देशभरात 'काळा दिवस' पाळायचं ठरवलं.

कोरोना साथीच्या काळात दिल्लीच्या सीमेवर ठाण मांडून बसलेल्या शेतकऱ्यांची संख्या कमी नक्की झालीये पण त्यांचा दावा आहे की त्यांचं आंदोलन अजूनही चालूच आहे आणि त्यांनी 2024 सालापर्यंत आंदोलन चालू राहील इतकी त्यांची तयारी आहे.

कृषी कायद्यांमध्ये सुधारणा करू अशी केंद्र सरकारची वचने आणि शेतकरी संघटनांचे दावे यासगळ्यांत आता त्या तीन कृषी कायद्यांचं काय होईल हे पाहावं लागेल.

नव्या कृषी कायद्यांची आजची स्थिती

सप्टेंबर 2020 मध्ये भारतीय संसदेने तीन नवे कृषी कायदे मंजूर केले. त्यानंतर त्यांना लगेचच राष्ट्रपतींनी मंजूरी दिली. पण नंतर लगेचच हे प्रकरण सुप... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्रीम कोर्टातं पोहचलं.

कोर्टाने चार सदस्यांची समिती स्थापन करून दोन महिन्यात अहवाल द्यायला सांगितलं. तोपर्यंत कायदे लागू करू नका असं केंद्र सरकाराला सांगितलं गेलं.

कोर्टाचा निर्णय येईपर्यंत कायदे लागू करण्यावर बंदी होती. पण संयुक्त किसान मोर्चाने समितीतल्या सदस्यांच्या नावावर आक्षेप घेतला आणि समिती समोर त्यांनी आपल म्हणणं मांडलं नाही.

समितीतल्या एका सदस्याने राजीनामा दिला, इतर तीन सदस्यांनी दुसऱ्या शेतकरी संघटनांशी चर्चा केली आणि त्यानंतर सुप्रीम कोर्टाकडे आपला अहवाल सादर केला. हा अहवाल अजून सार्वजनिक केलेला नाही.

दुसरीकडे नव्या कृषी कायद्यांच्या विरोधात 40 शेतकरी संघटनांनी आपला एक मोर्चा बनवला ज्याचं नाव ठेवलं संयुक्त किसान मोर्चा. या संघटनेच्या नेत्यांनी केंद्र सरकारबरोबर 11 वेळा चर्चा केली पण यातून काही तोडगा निघू शकला नाही.

या चर्चेच्या फेऱ्यांच्या वेळेस वातावरण इतकं तणावाचं होतं की शेतकरी नेते विज्ञान भवनात होणाऱ्या या बैठकांच्या वेळेस आपलं स्वतःचं जेवण स्वतः घेऊन जायचे. त्यांनी सरकारकडून दिलं जाणार जेवणं खायला नकार दिला.

केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना दिलेल्या शेवटच्या प्रस्तावात कृषी कायद्यांना 18 महिने स्थगित करण्याचं म्हटलं होतं.

पण संयुक्त किसान मोर्चाने हा प्रस्तावही नाकारला. तिन्ही कृषी कायदे रद्द व्हावेत या आपल्या मागणीवर ते अडून बसले. ते या कायद्यांना 'काळे कायदे' म्हणत राहिले. म्हणजे संयुक्त किसान मोर्चा सुप्रीम कोर्टातच्या समितीसमोरही गेले नाहीत आणि सरकारचा प्रस्तावही त्यांनी मंजूर केला नाही.

पण 22 जानेवारी 2021 ला त्यांनी ठप्प झालेली चर्चा पुन्हा सुरू करण्यासाठी पंतप्रधानांना एक पत्र लिहिलं. या पत्राच्या उत्तराची ते आता आतुरतेने वाट पाहात आहेत.

याच दरम्यान 26 मेला 'काळा दिवस' पाळण्याचं आवाहन केलं गेलं. आधी दिल्लीच्या सीमेवर पुन्हा शेतकऱ्यांना बोलवण्याची योजना होती पण कोरोनाची साथ लक्षात घेता ही योजन स्थगित करून जो जिथे असेल तिथेचा हा दिवस पाळावा असं सांगितलं गेलं. अशात प्रश्न असा आहे की केंद्र सरकारने आणलेल्या या कृषी कायद्यांचं काय होणार? सुप्रीम कोर्टाचा निकाल काय असेल आणि जर कोर्टाकडूनही समाधानकारक उत्तर आलं नाही तर पुढे काय होईल?

सगळ्या पक्षांशी संबंधित तज्ज्ञांना वाटतं की कृषी कायद्यांमधले काही मुद्दे राजकीय आहेत तर काही कायदेशीर. म्हणूनच या प्रश्नावर दोन्हीकडून उत्तर मिळणं आवश्यक...


या ग्रहाचं नाव K2-16b असं आहे आणि हा ग्रह एक्सोप्लॅनेट या प्रकारात मोडतो.

यामुळेच या  ग्रहावर जीवसृष्टी आहे का याचं कुतुहल आता साऱ्या जगाला असेल.

जीवसृष्टीला अनुकूल असलेले वायू K2-16b च्या वातावरणामध्ये आहेत का, हे ठरवणं नवीन अंतराळ दुर्बिणींच्या (स्पेस टेलिस्कोप) मदतीने पुढच्या दहा वर्षांमध्ये शक्य होईल.

'नेचर ऍस्ट्रॉनॉमी' शोधपत्रिकेमध्ये याविषयीचा तपशील छापण्यात आला आहे.

कसा आहे हा ग्रह?

हा ग्रह पृथ्वीपेक्षा दुप्पट आकाराचा असून इथलं तापमान शून्य ते 40 अंश सेल्शियस दरम्यान असल्याचं वैज्ञानिकांचं म्हणणं आहे. सध्या या ग्रहाला K2-16b नाव देण्यात आलं असून हा ग्रह पृथ्वीपासून 111 प्रकाशवर्षं म्हणजेच 650 दशलक्ष मैल दूर आहे.

पण हा ग्रह पृथ्वीपासून अत्यंत दूर असल्याने तिथे जीवसृष्टी आहे वा नाही हे तिथे प्रोब पाठवून तपासणं शक्य नाही. म्हणून मग 2020च्या दशकात अत्याधुनिक अंतराळ दुर्बिणींच्या मदतीने या ग्रहाच्या वातावरणामधील वायुंचा अभ्यास करून ही गोष्ट ठरवता येणार असल्याचं युनिर्व्हसिटी कॉलेज लंडनचे (UCL) डॉ. इंगो वॉल्डमन सांगतात.

"आपण या विश्वामध्ये एकटे आहोत का, हा प्रश्न मानवजाती... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ला कायमच पडत होता. पुढच्या 10 वर्षांमध्ये आपल्याला समजेल की जीवसृष्टीच्या अस्तित्त्वामुळे निर्माण होणारी रसायनं त्या वातावरणात आहेत का."

युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या मुख्य वैज्ञानिक प्रा. जिओवान्ना टायनेट्टी म्हणतात, "पहिल्यांदाच आपल्याला एखाद्या ग्रहावर पाणी सापडलंय. आणि हा ग्रह एका ताऱ्याच्या 'हॅबिटेबल झोनमध्ये' म्हणजे 'राहण्यायोग्य भागामध्ये' आहे. म्हणजेच इथलं तापमान हे सजीवांच्या जगण्यासाठी योग्य आहे."

हॅबिटेबल झोन म्हणजे एखाद्या ताऱ्या सभोवतीचा असा भाग जिथलं तापमान बऱ्यापैकी सामान्य असतं, त्यामुळे त्या ग्रहाच्या पृष्ठभागावर द्रवरूपामध्ये पाणी आढळू शकतं.

एक्सोप्लॅनेट (Exoplanet) म्हणजे काय?

हा शोध लावणाऱ्या टीमने हबल दुर्बिणीने 2016 आणि 2017 कालावधीमध्ये शोधलेल्या ग्रहांचा अभ्यास केला. हे ग्रह त्यांच्या सूर्याला प्रदक्षिणा घालत असतना त्यांच्यावरून परावर्तित होणाऱ्या प्रकाशावरून या ग्रहांच्या वातावरणामध्ये कोणकोणते वायू आहेत हे संशोधकांनी ठरवलं.

येत्या काही वर्षांत अशाप्रकारच्या शेकडो ग्रहांचा शोध लागू शकेल.

यापैकी फक्त K2 - 18b ग्रहावर पाण्याच्या रेणूच्या खुणा आढळल्या. पृथ्वीवरील जीवसृष्टीचा हा महत्त्वाचा घटक आहे. K2 - 18b या ग्रहाच्या वातावरणामध्ये 50% पर्यंत पाणी असल्याचं कॉम्प्युटर मॉडेलिंगवरून मिळालेल्या माहितीतून कळतं आहे.

UCL च्या टीमचे सदस्य डॉ. अँजेलोस त्सिआरास म्हणतात की इथल्या वातावरणामध्ये पाणी सापडल्याने या एक्सोप्लॅनेटवर जीवसृष्टी असण्याची शक्यता वाढते. ही शक्यता खूपच उत्साहवर्धक आहे. ते म्हणतात, "यामुळे आपण आपल्या आदिम प्रश्नाचं उत्तर शोधू शकतो, पृथ्वी सर्वांपेक्षा वेगळी आहे का?"

पण सगळेच खगोलशास्त्रज्ञ याच्याशी सहमत नाहीत. काहींच्या म्हणण्यानुसार पृथ्वीच्या दीडपट वस्तुमान असणाऱ्या ग्रहावर खडकाळ पृष्ठभाग असणं शक्य नाही म्हणूनच तिथे पाणी द्रवरूपात असणं शक्य नाही. शिवाय K2-18bचा आकार आणि गुरुत्वाकर्षण, वातावरणातला हायड्रोजन आणि हेलियम तसंच या ग्रहाच्या ताऱ्यातून होणारं उत्सर्जन हे सगळं जीवसृष्टीला अनुकूल नाही.

दुसरं म्हणजे जीवसृष्टी निर्माण होण्यासाठी वातावरण नेमकं कसं असायला हवं, याविषयी खगोलशास्त्रज्ञांचं एकमत नाही. आपल्याला फक्त पृथ्वीवर अस्तित्वात असलेली जीवसृष्टी माहिती आहे, ती कोणत्या परिस्थितीत तयार झाली याचा अंदाज आहे. पण जीवसृष्टीला पुरक वातावरण अनेक प्रकराचं असू शकतं. ते...


या घटनेनंतर अभिनेत्री निया शर्मानं सोशल मीडियावर एक पोस्ट लिहिली. यामध्ये आपल्या ओळखीतील अनेक कलाकारांचे पैसे निर्मात्यांकडे अडकले असल्याचं तिनं म्हटलं आहे. त्यातच लॉकडाऊनमुळे सर्वांनाच समस्यांना तोंड द्यावं लागत असून त्यांचा संयम सुटत असल्याचं म्हटलं.

मनमीतची आत्महत्या ही दुर्दैवी घटना आहेच, पण त्यामुळे टेलिव्हिजन इंडस्ट्रीतली अस्वस्थताही समोर आली. लॉकडाऊनचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या अनेक क्षेत्रांपैकी एक म्हणजे टेलिव्हिजन इंडस्ट्री. कोरोनामुळे शूटिंग पूर्णपणे बंद आहे, ते कधी सुरू होईल याची निश्चित कल्पना अजूनतरी नाहीये. या परिस्थितीत कलाकार, तंत्रज्ञ, स्पॉटबॉय, मेकअप आर्टिस्ट आणि मनोरंजन विश्वाशी सर्वांसमोरच अनिश्चिततेचं वातावरण आहे.

मार्च महिन्यात कोरोनाचा प्रादूर्भाव वाढायला लागला आणि 19 मार्चपासून 31 मार्चपर्यंत सर्व शूटिंग बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला गेला. अगदी डबल शिफ्टमध्ये काम करून मालिकांचे नवीन एपिसोड तयार करण्यात आले. पण लॉकडाऊन वाढत गेला आणि हे बँक एपिसोड संपले…

आज कोणतंही हिंदी किंवा मराठी चॅनेल लावलं तरी त्यावर सगळ्या जुन्या मालिकाच पुन्हा पहायला मिळतात. पण असं किती दिवस ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

निभावून नेणारं? आजच्या घडीला मनोरंजन ही लोकांची प्राथमिकता नाही हे मान्य केलं, तरी टेलिव्हिजनचा जो वाढलेला पसारा आहे, त्यावर हजारो लोकांचा रोजगार अवलंबून आहे, हेही नाकारता येणार नाही.

म्हणूनच एकीकडे लांबलेला लॉकडाऊन आणि दुसरीकडे मनोरंजन विश्वाचं केंद्र असलेल्या मुंबईतच कोरोनाग्रस्तांची झपाट्याने वाढणारी संख्या यामध्ये या इंडस्ट्रीचं आर्थिक गणित कसं सांभाळायचं, हा प्रश्न घेऊन इंडियन ब्रॉडकास्टर्स फेडरेशननं शुक्रवारी (22 मे) टीव्ही निर्माते आणि ब्रॉडकास्टर्सच्या प्रतिनिधींची मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यासोबत एक बैठक आयोजित केली होती. या बैठकीला एकता कपूर, एनपी सिंह, पुनीत गोयंका, के. माधवन, जेडी मजेठिया, नितीन वैद्य उपस्थित होते.

या बैठकीच्या चार दिवस आधी मराठी कलाकारांचीही मुख्यमंत्र्यांसोबत व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे एक बैठक पार पडली होती. या बैठकीला आदेश बांदेकर, समीर विद्वांस, केदार शिंदे, सुबोध भावे, रवी जाधव, प्रशांत दामले, अतुल परचुरे, हेमंत ढोमे, सुकन्या मोने, पुष्कर श्रोत्री, नितीन वैद्य असे मराठी इंडस्ट्रीमधले कलाकार उपस्थित होते.

दोन्ही बैठकींमधला सूर साधारण सारखाच होता…एक म्हणजे शूटिंग सुरू करण्याबाबतच्या शक्यतांचा विचार आणि दुसरं म्हणजे सुरक्षितपणे पोस्ट प्रोडक्शनची कामं सुरू करता येतील का, याचा अंदाज घेणं. आता यापुढे काम लांबत गेलं, तर खरंच तो आर्थिक फटका टेलिव्हिजन इंडस्ट्री सहन करू शकेल का, हा प्रश्न उपस्थित होतोय. कारण ठप्प झालेलं शूटिंग आणि घसरणारा जाहिरातींचा ओघ असं दुहेरी आव्हान टीव्ही इंडस्ट्रीसमोर आहे.

त्याचबरोबर OTT प्लॅटफॉर्मची स्पर्धा, लॉकडाऊनच्या काळात मोबाईलवर शूटिंग करून अनेकांनी तयार केलेले व्हीडिओ यामुळे निर्माण झालेल्या पर्यायांमुळे टीव्ही इंडस्ट्री आता निर्णायक टप्प्यावर आली आहे. त्यामुळेच टीव्ही इंडस्ट्रीची आर्थिक गणितं, कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या संकटातून ही इंडस्ट्री कशी सावरणार आणि भविष्यात टीव्हीवरील कन्टेन्टचं चित्र बदलेलं का, या प्रश्नांचा आढावा घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

टीव्हीमधली आर्थिक उलाढाल नेमकी होते कशी?

टेलिव्हिजनचे आर्थिक व्यवहार हे पूर्णपणे जाहिरातींवर अवलंबून (add subsidized) असतात. मालिकांचा कन्टेन्ट आणि जाहिराती यांचं गणित असतं. म्हणजे अर्ध्या तासाच्या मालिकेत अमुक मिनिटांच्या जाहिराती. जाहिरातदार स्पॉट बाइंग करतात आणि चॅनेलकडे पैसा येतो....


या घटनेनंतर काही भारतीय मीडियाने ही बातमी चालवली की चीनच्या 5 सैनिकांचा मृत्यू झाला आहे आणि त्यांचे 11 जण जखमी झाले आहेत. या बातमीला चीनने अधिकृतरीत्या कुठेही दुजोरा दिलेला नाही पण ट्विटरवर ही बातमी वाऱ्यासारखी पसरली.

चीनचे अधिकृत वृत्तपत्र ग्लोबल टाइम्सने स्पष्ट केलं आहे की या चकमकीत चीनच्या सैन्याचं नेमकं किती नुकसान झालं आहे याचा आकडा आम्ही कधीच जाहीर केला नाही.

ग्लोबल टाइम्सचे संपादक हु शिजीन यांनी म्हटलं आहे की गलवानमध्ये झालेल्या चकमकीत भारतीय सैन्याचे तीन सैनिक ठार झाले आहेत. चीनच्या सैन्याचं किती नुकसान झालं आहे याबाबत आम्ही माहिती देऊ शकत नाहीत. चिनी सैन्याचं नुकसान झाल्याची कबुली शिजीन यांनी दिली आहे पण नेमका किती नुकसान झालं हे त्यांनी सांगितलं नाही.

पुढे ते सांगतात की चीनच्या संयमाला दुबळेपणा समजू नये. भारताविरोधात संघर्ष करण्यासाठी आम्ही घाबरत नाहीत.

जी चकमक झाली ती चकमक भारतीय बाजूच्या प्रक्षोभक वृत्तीतून झाल्याचं चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे.

चीनच्या परराष्ट्र खात्याचे प्रवक्ते झाओ लिजिआन यांनी मंगळवारी पत्रकार परिषद घेतली आणि त्यात ते म्हणाले भारत ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आणि सीमेवर जो तणाव सुरू आहे त्यावर शांततापूर्ण चर्चा केली जात होती. 6 जून ला कमांडर स्तरावर चर्चा झाल्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये सामंजस्य झालं होतं. पण सोमवारी भारताकडून प्रक्षोभक कृत्य घडलं. त्यांची ही कृती बेकायदा आहे.

यानंतर दोन्ही सैन्यांमध्ये चकमक झाली. झाओ यांनी सांगितलं आहे की चीनने आपली नाराजी स्पष्ट केली आहे. आपल्या सैन्याला नियंत्रित राहण्याचा आदेश भारताने द्यावा असं देखील त्यांनी सांगितलं आहे.

या चकमकीनंतर दोन्ही देश शांततापूर्ण मार्गाने चर्चा करण्यासाठी तयार आहेत. सीमेवरील तणाव कमी व्हावा अशी दोन्ही देशांची इच्छा आहे.

भारतीय सैन्याने सांगितलं आहे की या चकमकीत एक अधिकारी आणि दोन सैनिक ठार झाले आहेत.

रिपोर्टरचं ट्वीट

भारतीय मीडिया चॅनेल्सनी ग्लोबल टाइम्सच्या पत्रकार वांग वेनवेन यांच्या ट्वीटचा आधार घेऊन बातमी दिली होती की चीनचे 5 सैनिक ठार तर 11 सैनिक जखमी झाले आहेत.

त्यांनी या ट्वीटबद्दल स्पष्टीकरण दिलं आहे. नवं ट्वीट करत त्यांनी सांगितलं आहे की त्यांना ही माहिती भारतीय सूत्रांकडून मिळाली होती. चीनच्या सैन्याचं नेमकं किती नुकसान झालं याबाबत अद्याप चीनकडून कोणतीही अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही असं त्यांनी लिहिलं आहे.

त्याच बरोबर त्यांनी भारतीय मीडिया अव्यावसायिक आहे असं म्हटलं आहे. माझ्या ट्वीटला त्यांनी चीनची अधिकृत भूमिका मानलं हे योग्य नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


या घटनेनंतर हिंगणघाट येथे तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत.

नेमकं प्रकरण काय?

3 फेब्रुवारीला सकाळी 7 वाजून 15 मिनिटांनी एका महिलेचा 'वाचवा… वाचवा' असा आवाज आल्याने कुणाचा तरी वाहनाने अपघात झाला असावा याचा अंदाज घेत परिसरातून जाणारे विजय कुकडे यांनी आपली दुचाकी थांबवली.

दुचाकी वळवून मागे गेल्यावर कुकडे यांना एक महिला भर रस्त्यात जळतांना दिसली. क्षणाचाही विलंब न लावता कुकडे यांनी पिडितेच्या अंगावर पाणी टाकून आग विझविण्याचा प्रयत्न केला.

पण ज्वाळा कमी होत नसल्याने एका शाळकरी मुलीने आपले स्वेटर काढून पिडितेला वाचविण्याचा प्रयत्न केला.

पिडितेच्या शरीरावरील ज्वाळा पूर्णपणे विझल्यावर तिला कार मधून हिंगणघाटच्या सरकारी हॉस्पिटलला नेण्यात आले आणि उपचार सुरू झाले.

"ती वेदनेनं विव्हळत होती. तिचा श्वासोच्छवास संथ झाला होता आणि श्वास घेतानाही तिला त्रास होत होता. आगीच्या ज्वाळांमुळे तिचे डोकं, मान आणि चेहरा जळून गेला होता. अशाच अवस्थेत एका लहान शाळकरी मुलीच्या स्वेटरच्या मदतीनं तिच्या शरीरावरील आग विझवून तिला हॉस्पिटलला नेण्यात आले. ही घटना आयुष्यात कधीही विसरता येणार नाही," विजय कुकडे सांगत ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोते.

"मी माझ्या मुलाला शाळेत सोडण्यासाठी गेलो होतो. परत येत असताना नंदोरी चौकात एक मुलगा उभा होता, त्याच्या हाती पेटता टेंभा होता. हिवाळा असल्यामुळे शेकोटी पेटविण्यासाठी कचरा पेटवण्यासाठी ह्या व्यक्तीने टेंभा हातात घेतला असावा असा अंदाज मी व्यक्त केला. पण मागे गेल्यावर याच टेंभ्याने एका महिलेला पेटविण्यात आल्याच कळले," कुकडे त्या दिवसाबद्दल सांगतात.

प्रवाशांची तत्परता

आरोपीने पेट्रोल टाकून पेटवून दिल्यानं अचानक घडलेल्या या घटनेनं पीडिता प्राध्यापिका किंचाळली, ती पेटत्या कपड्यांसह खाली बसली. तिचा किंचाळण्याचा आवाज ऐकून दहावी अकरावीत जाणारी एक मुलगी धावत तिथे आली.

काही लोक पाणी टाकून पीडितेला वाचविण्याचा प्रयत्न करत असतांना या मुलीने आपले स्वेटर काढून पिडितेच्या अंगावर टाकले आणि आग विझली.

परिसरातील युवक सुशील घोडे यानेही धावून मदत केली. विजय कुकडे यांनी पीडितेला एका कारने हॉस्पिटल मध्ये दाखल केलं.

घटनाक्रम

गृहमंत्र्यांनी घेतली होती पीडितेची भेट

राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी मागच्या मंगळवारी रात्री रुग्णालयात जाऊन पीडितेची भेट घेतली होती. त्यांनी डॉक्टरांशी चर्चा करून पीडितेच्या तब्येतीची विचारपूस केली होती.

"महिलांविरोधात हिंसक कृत्य करणा-या गुन्हेगारांना आम्ही सोडणार नाही. आंध्र प्रदेशच्या धर्तीवर लवकरात लवकर कायदा करणार आहोत," असं आश्वासन गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दिलं होतं.

सैतानालाही लाजवेल असा हल्ला - डॉक्टर

"गेली 35 वर्षं मी आकस्मिक अपघात विभागात डॉक्टर म्हणून काम करतोय. पण हैवानालाही लाजवेल अशा पद्धतीनं एका प्राध्यापक महिलेला जिवंत जाळण्याचा प्रयत्न करण्याच्या घटनेमुळे मी व्यथित झालोय," अशी प्रतिक्रिया हिंगणघाट मधील पीडितेवर उपचार करणाऱ्या नागपूरच्या ऑरेंज सिटी हॉस्पिटलचे डॉक्टर अनुप मरार यांनी दिली होती.

"पीडितेच्या शरीरावर थेट पेट्रोल टाकून जाळल्यामुळे तिचा चेहरा, गळा, घसा, कानं, केस तसेच दातही जळून गेले. 35 वर्षांच्या मेडिकल करिअरमध्ये, एक डॉक्टर म्हणूनच नाही तर एक माणूस म्हणूनही माझ्या उभ्या आयुष्यात असा हल्ला मी पाहिला नव्हता. हा हल्ला सैतानालाही लाजवणारा होता," असं डॉक्टर मरार पुढे सांगतात.

आज सकाळी अखेर या पीडितेने शेवटचा श्वास घेतला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू...


या घटनेबाबत अनेक व्हीडिओ सोशल मीडियामध्ये आले आहेत. त्यावरून अनेक दावे केले जात आहेत. ज्या प्रश्नांची उत्तरं अजूनही मिळाली नाहीत ते प्रश्न येथे पाहू...

1. घटनेच्यावेळेस तरुणीचा लहान भाऊ कुठे होता?

मुख्य आरोपीचं नाव संदीप आहे आणि मृत तरुणीच्या छोट्या भावाचं नावही संदीप आहे. सोशल मीडिया आणि काही मुख्यधारेतील माध्यमांमध्ये मृत तरुणीचा एक व्हीडिओ व्हायरल होत आहे. या घटनेनंतर तिचे कुटुंबीय पोलीस ठाण्यात पोहोचले तेव्हा हा व्हीडिओ रेकॉर्ड करण्यात आला होता.

या व्हीडिओत ती तरुणी म्हणते, 'संदीप ने मेरा गला दबा दिया. हाथों से गला दबाया. गला छोड़ा ना बा ने.'

तुझा गळा का दाबला असं विचारल्यावर 'मी जबरदस्ती करू दिली नाही म्हणून...' असं उत्तर ती या व्हीडिओत देते.

आता संदीप हे तिच्या लहान भावाचंही नाव असल्यामुळे त्यावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. तर तिचा भाऊ संदीप याच्या मते तो घटनेच्यावेळेस नोएडामध्ये होता. नंतर दोन आठवडे तो बहिणीबरोबर हॉस्पिटलमध्ये राहिला आणि नंतर तिच्या मृतदेहाला गावात आणलं तेव्हाच तो गावात आला.

गावातले अनेक लोक व्हीडिओमध्ये ती ज्याचं नाव घेत आहे तो संदीप तिचाच भाऊ आहे. परं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तु त्याला त्या दिवशी गावात पाहिलं का याबद्दल कोणीही सांगू शकत नाहीये. या प्रकरणात जो दुसरा संदीप आहे, त्याला पोलिसांनी अटक केली आहे.

2. पहिल्या एफआयआरमध्ये बलात्काराचं कलम का नाही?

तरुणीच्या मोठ्या भावानं पोलीस ठाण्यात दिलेल्या पहिल्या वर्दीमध्ये बलात्काराचा उल्लेख नाही. तर मुख्य आरोपी संदीपनं तिचा गळा दाबून खून करण्याचा प्रयत्न केला असा आरोप नमूद केला आहे, त्याच आधारावर एफआयआर नोंदला गेला आहे.

तिच्या कुटुंबीयांनी तेव्हा बलात्काराची तक्रार का केली नाही, असा प्रश्न विचारला जात आहे.

बीबीसीने हाच प्रश्न तिच्या आईला विचारल्यावर त्या म्हणाल्या, "तेव्हा मुलगी शुद्धीत नव्हती. पूर्ण घटना सांगू शकत नव्हती. जेव्हा ती शुद्धीवर आली तेव्हा तिनं सर्व घटना सांगितली." त्यानंतर त्यांनी लोकलज्जेचं भयही होतं असं सांगितलं. मुलगी जेव्हा बाजरीच्या शेतात सापडली तेव्हा ती अर्धनग्न आणि बेशुद्ध होती असंही तिच्या आईनं आपल्या जबाबात सांगितलं आहे.

3. पोलिसांनी तात्काळ बलात्कार-चाचणी का केली नाही?

तपासामध्ये त्या मुलीने आपल्यावर ओढवलेला सर्व प्रसंग सांगितला आणि चार आरोपी यात सहभागी असल्याचं सांगूनही बलात्कार-चाचणीसाठी पहिल्यांदा 22 सप्टेंबर रोजी नमुने पाठवण्यात आले. हे नमुने आग्र्याच्या न्यायवैद्यक प्रयोगशाळेमध्ये 25 सप्टेंबर रोजी पोहोचले.

पीडित मुलगी जेव्हा पहिल्यांदा पोलीस ठाण्यात पोहोचली तेव्हा पोलिसांनी लैंगिक अत्याचार घटनेच्या दिशेने का तपास केला नाही?

या प्रश्नावर तेव्हाचे पोलीस अधीक्षक आणि आता निलंबित असलेले विक्रांत वीर सांगतात, "पीडित तरुणीच्या कुटुंबानं जी तक्रार केली होती त्याच्या आधारावर एफआयआर नोंदवला होता. जेव्हा ती शुद्धीवर आली तेव्हा 22 सप्टेंबर रोजी तिनं सामूहिक बलात्काराबद्दल सांगितलं आणि मग बलात्काराची कलमं जोडली गेली आणि आरोपींना तात्काळ अटक करण्यात आली."

पहिल्या तक्रारीनंतर पोलिसांनी कारवाई का केली नाही असं विचारल्यावर ते म्हणाले, पोलिसांनी योग्यपद्धतीने काम केलं आहे. पुरावे गोळा करण्यासाठी शक्य ते सर्व प्रयत्न केले आहेत.

जेव्हा पीडित तरुणी पोलीस ठाण्यात पोहोचली तेव्हा तिची स्थिती वाईट होती. तिनं आपल्या जबाबात जबरदस्ती झाल्याचंही सांगितलं. तरीही उत्तर प्रदेश पोलिसांनी या प्रकरणाला लैंगिक अत्याचाराच्या दृष्टीने का पाहिलं नाही याचं उत्तर पोलिसांना द्यावं लागणार आहे.

4. पोलिसांनी कुटुंबीयांना वैद्यकीय अहवाल...


या घटनेमुळे नाराज झालेल्या जवळपास 300 दलितांनी रविवारी हिंदू धर्म त्यागून बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. हिंदू धर्मात आदर मिळत नाही, असं म्हणत सरवैया कुटुंबीयांनी डॉ. आंबेडकरांनी दिलेल्या 22 प्रतिज्ञा घेतल्या.

दरम्यान, याच पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं वाचकांचं मत जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

तुषार व्हेंकटे यांनी याला बरोबर म्हटलं आहे. "हिंदू धर्मात उच्चवर्णीय लोकांना उच्च स्थान दिलं आहे. दुसऱ्यांवर हुकूमत गाजवण्याचे त्यांना हक्क दिले आहेत. अस्पृश्य समाजाला त्यात गुलामाची भूमिका दिली आहे. इतकंच नाही तर त्या गुलामगिरीतून सुटका होऊ नये अशी व्यवस्था त्या धर्मात केली आहे. हिंदू धर्माने लादलेल्या मानसिक गुलामीचा उच्चवर्णीय लोकांच्या सुखावर कोणताही परिणाम होऊ शकत नाही," असं मत त्यांनी व्यक्त केलं आहे.

"काही जण धर्म परिवर्तन केला म्हणून परिवर्तन करणाऱ्या लोकांवर टीका करत आहेत. पण जेव्हा त्यांच्यावर अन्याय होत होता, तेव्हा अन्याय करणाऱ्या लोकांवर किती टीका केल्या तुम्ही? पीडितांच्या बाजूने किती खंबीरपणे उभे राहिला," असा प्रश्न प्रफुल सोरते यांनी उप... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स्थित केला आहे.

तर निखील देशमुख म्हणतात, "धर्म बुद्ध असो वा, हिंदू किंवा अजून कोणता, सन्मानाने जगण्याचा अधिकार सगळ्यांनाच आहे."

"दलित कितीही गुणवान असला तरी जातीच्या चष्म्यातून बघितलं जातं. अशा धर्माचा त्याग करण्यात हित आहे," अशी प्रतिक्रिया दादाराव तायडे यांनी व्यक्त केलं आहे.

तर राजीव मेश्राम यांनी, "धर्म हा ज्याचा त्याचा वैयक्तिक प्रश्न असून इतरांनी यावर टीका करू नये," असं म्हटलं आहे.

"संपूर्ण भारत बौद्धमय झाला तरच चीन-जपान सारखा विकास करू शकेल अथवा आहेच आपले बुवा, बापू, महाराज यांच्या चमत्काराची गोष्टी एकमेकांना सांगत बसणार," असं मत भालचंद्र खुंटे यांनी व्यक्त केलं आहे.

"अनादराकडून आदराकडे, इथेच बुद्ध महान ठरतो, खूप जवळचा वाटतो, परंतु अजूनही 85% लोक अपमानित होऊन जगत आहेत. त्यांनाही लवकरच सद्बुद्धी लाभो," अशी प्रतिक्रिया अभिषेक मोरे यांनी दिली आहे.

तर, "ज्यांना अशा प्रकारे जातीभेद करून छळलं जातं त्यांनी सर्वांनी धम्म स्वीकारावा," असं मत प्रवीण गजारे यांनी व्यक्त केलं आहे.

"दुसऱ्याच्या धर्माला नाव ठेवण्याऐवजी आपल्या समाजातील धर्मातील तळागाळातील लोकांचा कसा विकास करू शकतो, त्यांना कसं पुढे आणू शकतो, याचा विचार केला पाहिजे," असं जीतू कोळेकर लिहितात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या घटनेला पार्श्वभूमी अशी आहे की उद्धव ठाकरे जेव्हा औरंगाबादमध्ये आले होते तेव्हा ते म्हणाले होते की "औरंगाबादला हिरव्या सापांनी विळखा दिला आहे." लोकसभेत एमआयएमचा खासदार निवडून आला आहे. याच संदर्भात ते म्हणाले की "औरंगाबादमध्ये हिरवा झेंडा रोवला गेला आहे. आपल्याला तो उखाडून फेकायचा आहे. या झेंड्याला गाडायचं आहे."

त्यांच्या या वक्तव्याला एमआयएमचे अध्यक्ष असदुद्दीन औवेसी यांनी मालेगावमध्ये उत्तर दिलं. त्यावेळी ते म्हणाले "हिरव्याला गाडणं इतकं सोपं नाही. महाराष्ट्रात 50 ठिकाणी हिरवा झेंडा फडकणार आहे."

शिवसेना आणि एमआयएममध्ये जुंपलेली असतानाच शिवसेनेचे माजी आमदार हर्षवर्धन जाधव यांचं एक वक्तव्य वादग्रस्त ठरलं. हिरव्याचा तुम्हाला इतका तिटकारा आहे तर अब्दुल सत्तार हे कोण आहेत अशा आशयाचं ते वक्तव्य होतं. हे बोलताना जाधव यांनी ज्या भाषेचा वापर केला त्यामुळे शिवसैनिक संतापले.

हर्षवर्धन जाधव आणि शिवसेनेतला वाद

हर्षवर्धन जाधव हे आधी मनसेमध्ये होते नंतर ते शिवसेनेत गेले. मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर ते शिवसेनेतून बाहेर पडले. शिवसेनेत हुजरेगिरी करणाऱ्यांनाच महत्त्व आहे असंही ते यावेळी म्हणाले... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होते. हर्षवर्धन जाधव हे लोकसभा निवडणुकीला औरंगाबादमधून अपक्ष उमेदवार म्हणून उभे होते.

"हर्षवर्धन जाधव यांच्यामुळे मतांची विभागणी होऊन चंद्रकांत खैरे यांचा पराभव झाला," असं स्थानिक शिवसैनिकांना वाटतं. लोकसभा निवडणुकीत चंद्रकांत खैरे यांचा पाच हजार मतांनी पराभव झाला होता. जाधव यांना या निवडणुकीत 2 लाख 83 हजार मतं मिळाली होती.

एमआयएमचे इम्तियाज जलील हे हर्षवर्धन जाधवांनी मत फोडल्यामुळेच जिंकले असं शिवसैनिकांना वाटण्याचं आणखी एक कारण आहे ते म्हणजे लोकसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीवेळी इम्तियाज जलील यांच्या कार्यकर्त्यांनी हर्षवर्धन जाधव यांच्या नावाने घोषणाबाजी केली त्यांचा जयजयकार केला होता.

हर्षवर्धन जाधव आणि चंद्रकांत खैरे यांच्यातही नेहमी ठिणग्या उडाल्याचं औरंगाबादकरांनी पाहिलं आहे. खैरे यांनी हिंदुत्वाचा बाजार मांडल्याचा आरोपही जाधव यांनी केला होता. तर खैरे यांनी जाधव यांना विश्वासघातकी आणि इतर विशेषणं दिली होती.

पूर्ण राज्यात वेगळा प्रचार मग औरंगाबादमध्येच बदल का?

उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे महाराष्ट्रभर प्रचार करत आहेत. राज्यात ज्याही ठिकाणी उद्धव ठाकरे जात आहेत त्या ठिकाणी ते पीकविमा, कर्जमाफी अशा मुद्द्यांवर बोलत आहेत. शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा केल्याशिवाय मी स्वस्थ बसणार नाही असं त्यांनी सांगितलं आहे.

तसेच शिवसेनेचा 10 रुपयांत थाळीचा मुद्दाही खूप गाजतोय. पण औरंगाबादमध्ये जिल्ह्यात झालेल्या सभांमध्ये त्यांनी म्हटलं की "भगव्याशी केलेली गद्दारी माफ केली जाणार नाही." हर्षवर्धन जाधव यांच्या कन्नडमध्येच ठाकरेंनी सभा घेतली तिथे ते हेच बोलले की "एका व्यक्तीच्या विश्वासघातामुळे औरंबादवरचा भगवा खाली उतरला अशी गद्दारी आम्ही सहन करणार नाही."

त्यांचं हे बोलणं जाधव यांना जिव्हारी लागल्याचं बोललं जातं.

काही दिवसांपूर्वीच काँग्रेसचे नेते अब्दुल सत्तार हे शिवसेनेत आले. त्यांच्यासाठी उद्धव ठाकरे यांनी भाजपकडे असलेला सिल्लोड मतदारसंघ सोडवून घेतला आणि त्यांच्या हातावर शिवबंधन बांधलं. "मुस्लीम व्यक्तीचा इतका तिटकारा जर उद्धव ठाकरे यांना असेल तर सत्तार यांना उमेदवारी का दिली," या आशयाचा सवाल त्यांनी केला. त्यानंतर औरंगाबादचं वातावरण ढवळून निघालं आहे.

त्यांच्या या वक्तव्यानंतर चंद्रकांत खैरे यांनी जाधव यांच्याविरोधात जिल्हाधिकारी आणि पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रार दाखल केली आहे. जाधव यांच्याविरोधात जातीय भावना...


या घटनेविषयी लिहिताना बीबीसीच्या एली मेल्कीनं म्हटलं आहे, की मक्केवरील या हल्ल्याने मुस्लीम जगताचा पायाच हादरला आणि सौदीचा इतिहास बदलला.

तो दिवस होता 20 नोव्हेंबर 1979...इस्लामिक कॅलेंडरनुसार तो वर्षाचा पहिला दिवस होता. जगभरातून आलेले तब्बल 50 हजार मुस्लीम भाविक हजसाठी मक्केत आले होते.

इस्लाममधील सर्वांत पवित्र ठिकाण असलेल्या काबाभोवतालच्या मोकळ्या आवारात पहाटेच्या नमाज पठणासाठी हज यात्रेकरुंची गर्दी जमली होती. नमाज संपत असताना पांढऱ्या कपड्यांमध्ये आलेल्या 200 जणांपैकी काहींनी नमाज पठण करणाऱ्या इमामांना घेरलं. नमाज संपताच त्यांनी माईक आपल्या ताब्यात घेतला.

त्यांनी तिथे काही शवपेट्या ठेवल्या. घरात कुणाचा मृत्यू झाला असेल तर मृतात्म्याला शांती मिळावी, यासाठी काबामध्ये रिकामी शवपेटी ठेवण्याची प्रथा आहे. मात्र, जेव्हा शवपेट्या उघडल्या तेव्हा त्यात बंदुका आणि रायफली होत्या. काही मिनिटात सर्व शस्त्रास्त्रं त्या 200 जणांमध्ये वाटण्यात आली.

यानंतर माईकवरून घोषणा करण्यात आली, "मुस्लीम बंधुंनो, आज आम्ही माहदीच्या आगमनाची घोषणा करत आहोत. जे अन्याय आणि अत्याचाराने भरलेल्या या पृथ्वीवर न्याय ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आणि निष्पक्षता स्थापित करतील."

इस्लाममधल्या मान्यतेनुसार माहदी हे असे उद्धारकर्ते आहेत, जे 'कयामत' येण्यापूर्वी पृथ्वीवर अवतरून वाईटाचा नाश करतील. ही घोषणा ऐकून तिथे आलेल्या हजारो भाविकांना वाटलं, की ही कयामतची म्हणजे पृथ्वीच्या विनाशाची सुरुवात आहे.

हे बंदूकधारी अति-कट्टरतावादी सुन्नी मुस्लीम सलाफी होते. बदू वंशाचा तरुण सौदी प्रचारक जुहेमान अल-ओतायबी त्यांचं नेतृत्व करत होता.

हा सगळा गोंधळ सुरू असताना खालीद अल-यामी नावाच्या धर्मप्रचारकाने माईकवरून घोषणा केली की, माहदी आपल्यात आले आहेत आणि त्यांचं नाव आहे मोहम्मद बिन अब्दुल्लाह अल-कहतानी.

एका अज्ञात प्रत्यक्षदर्शीने सांगितलं, की सर्वात आधी जुहेमानने मोहम्मद अब्दुल्लाप्रती (कथित माहिदी) आदर व्यक्त केला. त्यानंतर त्यांच्या अनुयायांनी मानवंदना दिली आणि बघता बघता अवघा परिसर 'अल्लाह महान आहे'च्या घोषणांनी दुमदुमून गेला.

अब्दुल मुने सुलतान हे त्यावेळी विद्यार्थीदशेत होते. या हल्ल्याचे ते साक्षीदार होते.

त्याचवेळी अब्दुल मुने सुलतान नावाचा एक विद्यार्थी काय सुरू आहे, हे बघण्यासाठी मशिदीच्या आत गेला. त्यांनी सांगितलं, त्यावेळी मशिदीत मोठ्या संख्येने परदेशी पर्यटक आले होते. त्यांना अरबी भाषाही येत नव्हती. त्यामुळे नेमकं काय घडतंय, हे त्यांना कळतच नव्हतं.

सगळीकडे गोळीबाराचा आवाज येत होता. मशीद परिसरात हिंसाचार निषिद्ध असल्याचं कुराणात म्हटलं आहे. मात्र, मक्केसारख्या मुस्लिमांच्या सर्वात पवित्र स्थळी गोळीबार सुरू होता. तिथे आलेले हजारो भाविक दहशतीखाली होते. सगळे आपला जीव वाचवण्यासाठी गेटच्या दिशेने पळत सुटले होते.

सुलतान पुढे म्हणाले, "लोकांना धक्का बसला होता. ते पहिल्यांदाच हरममध्ये बंदूकधारी बघत होते. असं पहिल्यांदाच घडत होते. ते घाबरले होते."

दरम्यान जुहेमानने आपल्या माणसांना मशिदीचे गेट बंद करण्याचे आदेश दिले. माईकवरून सुरू असलेल्या घोषणेच्या ऑडिओ रेकॉर्डिंगमध्ये जुहेमान आपल्या अनुयायांना आदेश देत असल्याचं स्पष्ट ऐकू येतं. "बंधुंनो लक्ष द्या! अहमद अल्-लेहबी छतावर जा. गेटवर कुणी जुमानत नसल्याचं दिसतं असेल तर त्याला गोळी घाल."  त्याने बंदूकधाऱ्यांना मशिदीच्या उंच मिनारांमध्ये पोझिशन घ्यायला सांगितलं.

पुढच्या तासाभरात त्या बंदूकधारी कार्यकर्त्यांनी मक्का मशिदीचा ताबा घेतला होता. सौदीच्या राजघराण्याला त्यांनी आव्हान दिलं होतं.

कोण होते हे हल्लेखोर?

हे...


या घोषणेनंतर भारतीय वैज्ञानिकांचं भरभरून अभिनंदन देखील झालं. पण भारताच्या या पावलानंतर अंतराळातला कचरा वाढला आहे, असा आरोप अमेरिकेच्या नॅशनल अॅरोनॉटिक्स अॅंड स्पेस ऑर्गनायजेशनने (NASA) केला आहे.

भारताने 'महाभयंकर' कृत्य केलं आहे, अशा शब्दांत NASAने भारताच्या या कृतीचं वर्णन केलं आहे. भारताच्या चाचणीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्पेस स्टेशन (ISS)ला धोका निर्माण होऊ शकतो, अशी भीती NASAचे प्रमुख जिम ब्राइडनस्टाइन यांनी व्यक्त केली आहे.

'भारताच्या चाचणीनंतर अंतराळात कचरा निर्माण झाला आहे आणि गेल्या दहा दिवसात अंतराळातील कचरा ISSला धडकण्याची शक्यता शक्यता 44 टक्क्यांनी वाढली आहे,' असं NASAने म्हटलं आहे.

असं असलं तरी ISS सुरक्षित असल्याचं देखील त्यांनी स्पष्ट केलं आहे. 'गरज पडल्यास हा कचरा आम्ही दुसऱ्या ठिकाणी हलवू,' असं ब्राइडनस्टाइन सांगतात.

27 मार्च रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी मिशन शक्ती यशस्वी झाल्याची घोषणा केली. 27 मार्च रोजी त्यांनी टीव्हीवर दिलेल्या संदेशात सांगितलं की भारत हा अंतराळ महाशक्ती बनला आहे.

आतापर्यंत अॅंटी सॅटेलाइट मिसाइलची चाचणी फक्त तीन देशांनी यशस्वीरीत्या केली आहे. अमेरि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

का, रशिया आणि चीननंतर भारताने ही चाचणी केली आहे.

भारताच्या या पावलावर नासाने कठोर शब्दांत टीका केली आहे. नासाचे प्रमुख सांगतात की अंतराळात किती कचरा झाला आहे याचा आढावा NASAने घेतला आहे.

अंतराळाच्या कक्षेत किमान 400 तुकडे आहेत आणि 10 सेमीपेक्षा अधिक व्यास असलेले 60 तुकडे शोधण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. या तुकड्यांपैकी 24 असे तुकडे आहेत की त्यामुळे ISS ला धोका निर्माण होऊ शकतो.

"ISSच्या वर किंवा जवळ एखादी चाचणी घडवून अंतराळात कचरा करणं हे महाभयंकर कृत्य आहे. अशा प्रकारच्या कृत्यामुळे, मानवाने जी अंतराळाच्या क्षेत्रात प्रगती केली आहे तिला खीळ बसू शकते," असं मत नासाच्या प्रमुखांनी मांडलं.

भारताने चाचणी केल्यानंतर अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पॅट्रिक शानाहन यांनी या कृतीची दखल घेतली होती. या कृतीमुळे अंतराळात सावळागोंधळ वाढू शकतो, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली होती. भारताच्या कृतीचा नेमका परिणाम काय होईल याचा अभ्यास आम्ही करत आहोत, असं वक्तव्य त्यांनी केलं होतं.

भारताने चाचणी 300 किमी अंतरावर केली आहे. त्यामुळे ISSला धोका निर्माण होणार नाही असं भारतीय वैज्ञानिकांना वाटतं. "ही चाचणी आम्ही मुद्दामहूनच लोअर अर्थ ऑरबिटमध्ये केली. हा कचरा काही काळातच नामशेष होऊन जाईल," असं भारताच्या डिफेन्स अॅंड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायजेशनचे (DRDO) प्रमुख जी. सतिश रेड्डी यांनी म्हटलं आहे.

रेड्डी यांच्या मताशी ब्राइडनस्टाइनही सहमत आहेत ते सांगतात की "हे एक बरं झालं की हा कचरा लोअर अर्थ ऑर्बिटमध्ये आहे आणि काही काळानंतर तो संपुष्टात येईल, पण त्यासाठी आपल्याला काही काळ वाट पाहावी लागणार आहे."

चीनने या प्रकारची चाचणी 2007मध्ये केली होती. त्यानंतर जो कचरा तयार झाला होता तो अद्यापही अंतराळातच आहे, असं ब्राइडनस्टाइन सांगतात.

अंतराळात असलेल्या कचऱ्याच्या मागावर अमेरिकन लष्कर आहे. अंतराळात 10,000 तुकडे आहेत त्यांच्या मागावर अमेरिकन लष्कर आहे. या कचऱ्यापैकी किमान एकतृतीयांश कचरा हा चीनच्या चाचणीने तयार झाला असावा, असं म्हटलं जातं.

अंतराळात देखील शस्त्रास्त्र स्पर्धा निर्माण झाली आहे आणि ही धोक्याची घंटा आहे, असं निशस्त्रीकरणाच्या समर्थकांना वाटतं.

ASAT तंत्रज्ञानामुळे भारताकडे अंतराळातला उपग्रह पाडण्याची क्षमता निर्माण झाली आहे आणि संघर्षाच्या काळात भारत या तंत्रज्ञानाचा वापर शत्रूचा सॅटेलाइट पाडण्यासाठी करू शकतो अशी भीती व्यक्त केली जात आहे....


या घोषणेनंतर राज्यातल्या राजकीय हालचालींना वेग येईल. राज्यातील सत्ताकारणाची समीकरणं सोडवण्यासाठी वेगवेगळी सूत्रं बांधली जातील.

पण सध्या राज्यात नेमकी काय परिस्थिती आहे, कोणता पक्ष कोणत्या पक्षाच्या हातात हात घालून लढणार आहे, वंचित बहुजन आघाडी या वेळी किती प्रभाव टाकेल, यावर एक नजर टाकू या.

सेना-भाजप युती अखेर झालीच

सेना-भाजप: अखेर जमलंच!

गेली साडेचार वर्षं सत्तेत सहभागी असूनही आपल्याच मित्रपक्षाला म्हणजे भाजपला धारेवर धरणाऱ्या शिवसेनेने लोकसभा निवडणुकीच्या तोंडावर भाजपशी युती केली आहे.

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी यापूर्वी स्वबळावर लढण्याची घोषणा केली होती. पण गेल्या महिन्यात भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांच्यासह झालेल्या बैठकीनंतर या दोन्ही पक्षांनी लोकसभा निवडणूक एकत्र लढवण्याचं ठरवलं आहे.

या बैठकीनंतर शिवसेना-भाजप लोकसभेत किती जागा लढवणार, याचीही घोषणा करण्यात आली. त्यानुसार महाराष्ट्रातील लोकसभेच्या 48 जागांपैकी भाजप 25 जागांवर लढणार आहे. तर शिवसेना 23 जागांवर उमेदवार उभे करेल.

'जनभावनेचा आदर करत आम्ही एकत्र येत आहोत', असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस ही युतीची घोषणा करता... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ना म्हणाले होते. तर, स्वबळाची घोषणा करून 'यू टर्न' घेतल्यानंतर उद्धव ठाकरे म्हणाले होते की, 'मी यू, वाय, झेड, कोणताही टर्न घेतला, तरीही शिवसैनिक माझ्याबरोबरच राहील.'

2014च्या लोकसभा निवडणुकीतील जागा वाटपाशी तुलना केली, तर यंदा भाजपच्या वाट्याला एक जागा जास्त आली आहे आणि शिवसेनाही तीन जादा जागांवर निवडणूक लढवणार आहे.

2014मध्ये भाजपने 48 पैकी 24 जागा लढवल्या होत्या. शिवसेनेच्या वाट्याला 20 जागा आल्या होत्या आणि उरलेल्या चार जागा या दोन्ही पक्षांनी मित्रपक्षांसाठी सोडल्या होत्या.

यंदा मात्र शिवसेना आणि भाजप यांनी कोणत्याही मित्रपक्षांसाठी जागा न सोडता लोकसभा निवडणुकीतील जागांची वाटणी केली आहे. विशेष म्हणजे महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीतही हे दोन्ही पक्ष समसमान जागा लढवतील, असाही निर्णय झाला आहे.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडी

काँग्रेस-राष्ट्रवादी: 'तुझ्या गळा, माझ्या गळा'

गेल्या लोकसभा निवडणुकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या लोकप्रियतेच्या लाटेत महाराष्ट्रात पार पाचोळा झालेल्या काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस या दोन्ही पक्षांसमोर यंदाही एकत्र येण्यावाचून पर्याय नव्हता.

2014च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसने 26 जागांवर निवडणूक लढवली होती. त्यापैकी हिंगोली आणि नांदेड या दोनच मतदारसंघातील मतदारांनी काँग्रेसच्या उमेदवारांना निवडून दिलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेससाठीही ही निवडणूक फारशी आशादायी नव्हती. त्यांनी 21 मतदारसंघांमधून आपले उमेदवार उभे केले होते. त्यापैकी फक्त चारच उमेदवारांना संसदेत आपल्या मतदारांचं प्रतिनिधित्त्व करण्याची संधी मिळाली.

यंदाच्या निवडणुकीत काँग्रेस-राष्ट्रवादी एकत्र लढणार का, याबाबतचा संभ्रम राष्ट्रवादी काँग्रेसने जानेवारीच्या सुरुवातीलाच एका ट्वीटद्वारे दूर केला.

त्या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं की, 'आगामी लोकसभा निवडणुकीसंदर्भात पक्षाची बैठक शरद पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली सुरू आहे. काँग्रेस पक्षासह समविचारी पक्षांशी आघाडी व्हावी, यासंदर्भात चर्चा सुरू आहे.'

हे दोन्ही पक्ष राज्यातील इतरही पक्षांबरोबर चर्चा करून त्यांनाही या आघाडीत सहभागही करून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र या घटक पक्षांना आपापल्या कोट्यातील जागा देण्याबाबतही त्यांचं एकमत झाल्याचं वृत्त आहे.

वंचित बहुजन आघाडी महाराष्ट्रात तिसरा पर्याय ठरू पाहतोय

वंचित बहुजन आघाडी: तिसरा पर्याय?

राज्यातील चार महत्त्वाचे पक्ष सोडले, तर आणखी एक...


या चक्रीवादळमुळे किनारपट्टी भागात वारा आणि पाऊस सुरू झाला आहे. परिणामी झाडं पडणं, घरं कोसळणं अशा संकटांना किनारपट्टीवरील लोकांना सामोरं जावं लागत आहे.

अरबी समुद्राच्या आग्नेय भागात लक्षद्वीप बेटांच्या परिसरात कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला. त्यातूनच 16 मे रोजी चक्रीवादळात रुपांतर झालं.

18 मे पर्यंत हे वादळ गुजरात आणि पाकिस्तानच्या किनाऱ्याकडे  सरकेल असं भाकित हवामान खात्यानं वर्तवलं आहे. वादळ तयार होऊन गुजरातकडे जाण्याची शक्यता आहे.

महाराष्ट्रातही 16 आणि 17 तारखेला किनाऱ्याजवळील प्रदेशात मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

'महाराष्ट्रालाही धोका होता'

महाराष्ट्रात सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, ठाणे, मुंबई, पालघर या जिल्ह्यांच्या जिल्हाधिकाऱ्यांनी किनारपट्टीवरील नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला होता.

याआधी, रायगडच्या उपजिल्हाधिकारी डॉ. पद्मश्री बैनाडे यांनी जारी केलेल्या पत्रकात म्हटलं होतं, "मच्छिमारांनी खोल समुद्रात मासेमारीसाठी जाऊ नये. नागरिकांनी समुद्रात पोहण्यासाठी जाऊ नये. समुद्र आणि खाडी किनाऱ्यावरील नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात येत आहे."

हवामान खात्याने अंदाज वर्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तवला होता की लक्षद्वीप आणि केरळच्या परिसरात हा कमी दाबाचा पट्टा निर्माण होण्याची शक्यता आहे. मात्र तिथून चक्रीवादळ पुढे कुठल्या दिशेनं सरकेल, हे आत्ताच सांगता येणार नाही.

सध्या हवामान खात्याकडून आलेल्या माहितीनुसार हे वादळ आता मुंबई किंवा कोकणात धडकणार नाही. 18 मे पर्यंत हे वादळ गुजरात आणि पाकिस्तानच्या किनाऱ्याकडे सरकेल असं भाकित हवामान खात्यानं वर्तवलं आहे. वादळ तयार होऊन गुजरातकडे जाण्याची शक्यता आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


या चक्रीवादळाच्या नमित्तानं खबरदारीचे सर्व उपाय केले जात आहेत.

कशा पद्धतीनं लिहिलं जातं वादळाचं नाव?

जागतिक हवामानशास्त्र संघटनेने वादळांची नावं ठेवण्यासाठी एक पद्धत ठरवली आहे. त्यानुसार विविध देश त्यांच्यातर्फे नावं सूचवतात.

वादळांची नावं देशांकडून आणि सुचवलेल्या नावांमधूनच सुचवली जातात.

पुरी रेल्वे स्टेशनला या वादळाचा मोठा तडाखा बसला आहे.

1953पासून मायामी नॅशनल हरिकेन सेंटर आणि वर्ल्ड मेटिरिओलॉजिकल ऑर्गनायजेशन (डब्ल्यूएमओ चक्रीवादळं आणि उष्णकटीबंधीय चक्रीवादळांची नावं ठेवत आला आहे.

डब्ल्यूएमओ ही जिनिवास्थित संयुक्त राष्ट्राची एक संघटना आहे.

या वादळामुळं ओडिशात विविध गावांमध्ये पाऊस पडला आहे.

परंतु उत्तर हिंदी महासागरातील चक्रीवादळांची नावं ठेवली गेली नव्हती. कारण या वादळांची नावं ठेवणं एक वादग्रस्त काम होतं.

चक्रीवादळ सूचना केंद्रातील अधिकारी डॉ. एम महापात्रा यांच्यामते, धार्मिक, जातीय विविधता असणाऱ्या या प्रदेशात लोकांच्या भावना दुखावू नयेत यासाठी त्यांना नावं देण्यात आली नाही.

वर्ष 2004 मध्ये ही स्थिती बदलली. डब्ल्यूएमओच्या अध्यक्षतेखालील आंतरराष्ट्रीय पॅनेल रद्द करण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यात आलं आणि संबंधित देशांनाच आपापल्या क्षेत्रात येणाऱ्या चक्रीवादळाची नावं ठेवायला सांगितलं.

यानंतर भारत, पाकिस्तान, बांगलादेश, मालदीव, म्यानमार, ओमान, श्रीलंका आणि थायलंड अशा देशांनी मिळून एक बैठक घेतली. या देशांनी 64 नावांची एक यादी सोपवली. त्यात प्रत्येक देशात येणाऱ्या चक्रीवादळासाठी 8 नावं सूचवण्यात आली. उत्तर हिंदी महासागरातील क्षेत्रात येणाऱ्या वादळांची नावं या सूचीतून ठेवली जातात.

फणी म्हणजे साप

फणी वादळाचं नावसुद्धा या यादीमधूनच ठेवण्यात आलं आहे. बांगलादेशात सापाला फणी असं म्हटलं जातं. हा शब्द फणा या शब्दावरूनच आला आहे. फणाचा हा बंगाली उच्चार आहे. फणी संस्कृत शब्दाचा अर्थ सापाचे डोके असा होतो. त्यावरूनच फणीश्वर शब्द तयार झाला आहे. भगवान शंकराला फणीश्वर नावानं ओळखलं जातं.

फणी वादळामुळं झालेलं नुकसान

या सूचीमध्ये प्रत्येक देशाच्या अद्याक्षरानुसार क्रम लावण्यात आला आहे. या हिंदी महासागराच्या प्रदेशात 2014मध्ये आलेल्या चक्रीवादळाचं नाव नानुक हे नाव म्यानमारने ठेवलं होतं.

इतर सदस्य देशांचे लोकही याचं नाव सुचवू शकतात. नावं लहान असावं, ते समजण्यासारखे असावं, ते सांस्कृतीकदृष्ट्या संवेदनशील आणि भडकाऊ असू नये ही अट ठेवून भारत सरकार नावं मागवते.

गेल्या वर्षी तितली वादळाचं नाव पाकिस्ताननं ठेवलं होतं. 2013 मध्ये भारताच्या आग्नेयेस आलेल्या फायलीन वादळाचं नाव थायलंडने ठेवलं होतं. तसेच निलोफर वादलाचं नाव पाकिस्तानने ठेवलं होतं. 2014मध्ये आलेल्या हुडहुड वादळाचं नाव या यादीत 34 व्या क्रमांकावर होतं असं डॉ. महापात्रा सांगतात.

भारतानं दिलेली नावं

भारतानं या यादीत दिलेली नाव मेघ, सागर, वायूसारखी सामान्य नावं दिली आहेत.

चक्रीवादळासंदर्भातील पॅनल दरवर्षी एकत्र येऊन चर्चा करतं आणि गरज पडली तर सूचीमध्ये बदल करतं.

या 64 नावांच्या यादीमुळे कधी वाद झालाच नाही असं नाही.

2013मध्ये श्रीलंकेने महासेन नावाला श्रीलंकेतील राष्ट्रवादी विचारांचे लोक आणि अधिकाऱ्यांनी विरोध दर्शवला होता. त्यानंतर त्या वादळाला वियारू नाव देण्यात आलं. महासेन राजानं श्रीलंकेत शांतता आणि समृद्धीचं युग आणलं असं त्यांचं मत होतं. त्यामुळे अशा आपत्तीला त्यांचं नाव देणं त्यांना चुकीचं वाटलं.

यंदा मात्र आलेल्या या चक्रिवादळाला भारताच्या यादीतलं वायू हे नाव देण्यात आलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...