कन्हैया

आयुष्यात कधीही बिहारला न आलेले शेकडो लोक कन्हैयामुळे इथं आले आहेत. त्यामुळे इथल्या चांगल्या हॉटेलांमध्ये जागाच राहिलेली नाही. परदेशातूनही संशोधक इथं आले असून ते कन्हैयाचा प्रचार कार्यक्रम जवळून पाहात आहेत.

फ्रान्समधून आलेले थॉमससुद्धा त्यांच्यापैकीच एक आहेत. बुधवारी दुपारी कन्हैयाचा प्रचार अनुभवल्यावर जेवताना थॉमस यांची ओळख झाली.

"कन्हैया जातींची वोट बँक तोडताना दिसून येत आहे. त्याला प्रत्येक जातीचं मत मिळेल असं थॉमस यांचं निरीक्षण आहे. कन्हैयाला आपल्याच जातीची म्हणजे भूमिहारांची कमी मतं मिळतील", असं थॉमस यांना वाटतं.

गेले 12 दिवस थॉमस बेगूसरायमध्ये आहेत. मुस्लीम वस्त्यांमध्ये ते जात आहेत. दलितांना भेटून एखादा तरुण जातीय व्होट बँक तोडू शकतो का, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत. झारखंडचे सर्फराज त्यांना बेगूसरायच्या गल्ल्यांमध्ये आणि गावांमध्ये फिरवत आहेत.

सर्फराज गेले 20 दिवस बेगूसरायमध्ये मुस्लीम वस्त्यांमध्ये फिरून लोकांचं मत समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

सर्फराज सांगतात, "कन्हैयाकडून मुसलमानांना भरपूर अपेक्षा आहेत. कन्हैयाचं म्हणणं ते लक्ष देऊन ऐकत आहेत. तन्वीर हस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न यांच्या नावामुळे मनामध्ये थोडी चल-बिचल नक्कीच आहे. परंतु कन्हैयाला मुसलमानांची 50 टक्क्यांहून अधिक मतं मिळतील हे निश्चित.''

कन्हैया कुमार

"बेगूसरायमध्ये मुसलमान मतदारांची संख्या सुमारे 3 लाख इतकी आहे. तसंच भूमिहार जातीचे लोक इथं सर्वाधीक आहेत. भूमिहार मतदारांची संख्या 4 लाखांहून जास्त आहे. भूमिहारांनंतर दलित मतदारांची संख्या सर्वांत जास्त आहे. कन्हैयाला आपल्या जातीची भरपूर मतं मिळणार नाहीत", असं सर्फराज म्हणतात.

बेगूसरायचे मुसलमान आपला पाठिंबा राजदचे उमेदवार तन्वीर हसन यांना असल्याचं सांगतात परंतु ते कन्हैयाचं कौतुकही करतात.

'कन्हैया अपक्ष लढला असता तर जास्त चांगलं ठरलं असतं'

सोमवारी बेगूसरायमधील बछवाडामध्ये तेजस्वी यादव यांची प्रचारसभा झाली. मुसलमानांचं मत काय आहे? असं या प्रचारसभेत आलेल्या मोहम्मद तबरेज यांना विचारलं.

त्यावर ते म्हणाले, "तन्वीर हसन बरे आहेत. कन्हैयासुद्धा बरा आहे. परंतु कन्हैयानं सीपीआयकडून लढायला नको होतं. तो अपक्ष लढला असता तर जास्त चांगलं झालं असतं."

कन्हैया कुमार, गिरिराज सिंह

भूमिहारांशिवाय इतर जातींमध्ये कन्हैयाची प्रतिमा चांगली आहे, पण त्यांच्या पक्षाची प्रतिमा चांगली नाही. इतकंच नव्हे तर मुसलमानांमध्येही सीपीआयची प्रतिमा फारशी चांगली नाही.

सीपीआय म्हणजेच भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीची प्रतिमा इतर जातींमध्ये उच्च जातीची पार्टी अशी आहे. बेगूसरायमधील सीपीआयची रचना पाहिली की ते बरोबर वाटतं. सीपीआय ही बिहारमध्ये एका जिल्ह्यापुरती आणि एका जातीपुरती मर्यादीत पार्टी असल्याचं तेजस्वी यादव यांनी नुकतंच सांगितलं.

'कन्हैयाची व्होट बँक नाही'

बेगूसरायमधील सीपीआय नेते आणि डावे विचारवंत भगवान प्रसाद सिन्हा म्हणतात, तेजस्वीला शिकवलं जात आहे आणि त्या शिकवणीप्रमाणे तो बोलत आहे.

कन्हैया कुमार

सिन्हा सांगतात, लालू प्रसादसुद्धा सीपीआय भूमिहारांचा पक्ष असल्याचं सांगत. 90 च्या दशकात जलालुद्दीन अन्सारी यांच्या नेतृत्वाखाली सीपीआय वाढली. कम्युनिस्ट पार्टीमध्ये जातीच्या नावाने नेतृत्व मिळत नाही. ज्याच्याकडे क्षमता असते तो नेतृत्व करू शकतो. रामावतार यादव शास्त्री पाटण्याचे खासदार होते. रामअसरे यादव खासदार झाले, चंद्रशेखर सिंह यादव खासदार झाले, सूरजप्रसाद सिंह कुशवाहा खासदार झाले. सीपीआयची बिहारमध्ये चांगली स्थिती होती तेव्हा असं चित्र होतं. अनेक मुसलमान आमदार झाले. अजूनसुद्धा तुम्ही याला...


कन्हैय्या कुमार

ही घटना घडली आहे केरळमध्ये. फक्त 26 सेकंदाच्या या थराराचे नायक आहेत NDRFचे जवान कन्हैय्या कुमार.

केरळ राज्यात न 'भूतो' अशा पावसाने थैमान घातले असून पूरस्थिती अत्यंत बिकट झालेली आहे. या संकटाच्या स्थितीमध्ये अतुल्य असं धैर्य, समयसूचकता दाखवणारे नॅशनल डिझास्टर मॅनेजमेंट फोर्सचे (NDRF) जवान कन्हैय्या कुमार यांचं नाव राज्यात सर्वतोमुखी झालं आहे.

इडुक्की जिल्ह्यातील सेरुधानी या गावात पेरियार नदीने अक्राळ-विक्राळ रूप धारण केलं होतं. या नदीच्या काठी एक वडील त्यांच्या नवजात मुलाला कडेवर घेऊन मदतीची वाट पाहात होते. कुठल्याही क्षणी त्यांना आणि तिथे उभे असलेल्यांना जलसमाधी मिळेल अशी स्थिती निर्माण होती.

हाच तो थरारक क्षण

अशा बिकट स्थितीत कन्हैय्या कुमार त्यांच्या दिशेनं धावले आणि त्यांच्या हातून बाळाला आपल्या ताब्यात घेतले.

त्यानंतर क्षणाचाही वेळ न घालवता कन्हैय्या कुमार यांनी खालच्या बाजूला असलेल्या पुलावरून पलीकडच्या दिशेला धाव घेतली. त्यांच्या मागून मुलाचे वडील आणि इतर लोकही आले. त्यांनी हा पूल ओलांडला आणि त्यानंतर काही क्षणातच पाण्याच्या प्रचंड वेगाने तो पूल कोसळला. ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हे सगळं घडलं ते फक्त 26 सेकंदात. NDRFच्या इडुक्की इथल्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की कन्हैय्या कुमार याला या मुलाला वाचवण्यासाठी अवघ्या 26 सेकंदांचा वेळ लागला.

या घटनेनंतर या बाळाचे वडील अतिशय भावूक झाले होते.

'सगळेच माझे कुटुंबीय'

या धाडसामुळे कन्हैय्या कुमार केरळच्या सोशल मीडियावर स्टार झाले आहेत. कन्हैय्या कुमार बिहारचे आहेत. त्यांची घरची परिस्थिती बेताची असून घरी आईवडील आणि 3 भाऊ आहेत. गेली 6 वर्षं ते NDRFमध्ये कार्यरत आहेत.

बीबीसी तामिळने कन्हैय्या कुमार यांच्याशी संपर्क साधला असता त्यांनी ही माहिती दिली.

ते म्हणाले, "कुटुंबाला मदत व्हावी म्हणून मी सरकारी नोकरी स्वीकारली. माझे दोन भाऊ लष्करात आहेत. तर एक भाऊ काश्मीरमध्ये कामाला आहे. त्यामुळे आमची एकत्र भेट होण्याचा योग फार क्वचित येतो. पण आम्हाला आमचं काम आवडतं. आमच्या आईवडिलांनाही आता आमचा अभिमान वाटतो. जे पीडित आहेत, जे दुःखात आहेत, ते सर्वच माझे कुटुंबीय आहेत."

ते म्हणाले, "केरळमध्ये मदत कार्यासाठी जायचं आहे, हे आम्हाला माहिती होतं. पण इथं आल्यानंतर आम्हाला लक्षात आलं की फार मोठं काम करावं लागणार आहे. इडुक्की जिल्ह्यात भूस्खलन होत आहेत. 26 वर्षांनंतर इथल्या सेरुधानी भागात पूर आला आहे. इथलं बसस्थानक कुठं आहे, ते सापडत नाही. नारळाच्या बागा पूर्णपणे बुडाल्या आहेत."

'निसर्गाचा अंदाज वर्तवणं कठीण'

NDRFचे जवान कृपालसिंग म्हणाले, "निसर्गाबद्दल आणि नैसर्गिक संकटांबद्दल आपण काहीच अंदाज व्यक्त करू शकत नाही. पण आम्ही कशाचाही सामना करण्यासाठी सज्ज असतो."

"लोक जिथं अडकले आहेत, तिथल्या खोलीचा अंदाज घेणं आणि तिथून लोकांना सुरक्षित स्थळी नेणं यासाठी लागणारा वेळ अगदी कमी ठेवावा लागतो. त्यानंतर तातडीने प्रथमोपचारही द्यावे लागतात. आमचं काम अनेकांना आशा देतं," असं ते म्हणाले.

आणखी काही दिवस पाऊस सुरू असण्याची शक्यता असल्याने NDRFच्या पथक इथं सज्ज आहे.

67 ठार, 12 जिल्ह्यांत रेड अलर्ट

गेला एक आठवडा केरळमध्ये पूरपरिस्थिती गंभीर बनली आहे. आतापर्यंत 67 लोक या पुरात ठार झाले आहेत. जवळपास 35 जलाशयांतून पाण्याचा विसर्ग सुरू असून 12 जिल्ह्यांत रेड अलर्ट जाहीर करण्यात आला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


कपड्यांचा सोस कशाला?

एकूण मोजली तर आतापर्यंतची स्टीफनच्या आयुष्यातली थोडीथोडकी नव्हे तर जवळपास 10 वर्षे तुरुंगात खितपत पडण्यात गेली. थोडक्यात काय नग्न राहण्याच्या त्याच्या हट्टापायी त्याला स्वातंत्र्य गमावण्याची वेळ आली.

स्टीफन गाफ ऊर्फ 'नग्न भटक्या'. हो, त्याला जग आता याच नावाने ओळखते. तापमानाचा पारा चढला की हा स्टीफन गाफ नग्नावस्थेत फिरण्याचा पर्याय निवडतो. त्याची ही निवड वैयक्तिक असली आणि असं फिरण्यानं लोकांना काहीच धोका नसला तरी 2003 साली गाफ महाशयांनी कहरच केला. जॉन ओ ग्रोट्स् या ठिकाणापासून ते लँड्स एंड या लंडनच्या दुसऱ्या बाजूचं टोक समजल्या जाणाऱ्या मार्गावरून त्यानं नग्नावस्थेत फेरफटका मारला. त्यावेळी मात्र संपूर्ण लंडनमध्ये त्याच्या या कृतीविरोधात पडसाद उमटले.

त्यानंतर आणखी एकदा त्यानं असं मार्गक्रमण करण्याचा निर्धार केला तेव्हा तडकाफडकी त्याला तुरुंगात टाकण्यात आलं. तुरुंगातही त्यानं कपडे घालण्यास नकार दिल्यानं त्याला तेथेही एकांतवासात ठेवण्याची व्यवस्था केली गेली.

असं असलं या मुद्दयावर वाद घालणं व्यर्थच कारण आपण सगळेच कपड्यांशिवाय, दिंगबरावस्थेत जन्माला आलो. गाफ जसं रा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हणं पसंत करतो त्याच स्वरुपात. पण फरक हा आहे की आपल्यातले बहुतेकजण सार्वजनिक ठिकाणी वावरताना आपलं शरीर झाकणं पसंत करतो.

त्याला काही चांगली कारणंही आहेत : कडाक्याच्या थंडीच्या काळात कोणतेही अधिकचे उबदार कपडे नसतील तर हाडे गोठली जाऊन आपण मृत्युमुखीही पडू शकतो तर कडक उन्हाच्या काळात सूर्यकिरणं थेट शरीरावर पडण्यापासून कपड्यांमुळेच आपलं संरक्षण होतं. तरीही काही शिकार करणाऱ्या जमाती नग्नावस्थेतच राहणं पसंत करतात, म्हणजेच कपडे परिधान करणं जगण्यासाठी अत्यावश्यक आहे, कपडे घालणं ही मूलभूत गरज आहे, असं म्हणता येणार नाही.

मग जर नग्न राहणं इतकं नैसर्गिक असेल तर कपडे घालण्याविषयी आपला इतका अट्टाहास का? कपडे घालण्याच्या पर्यायाचे रुपांतर सवयीत केव्हापासून झालं असेल आणि मुख्य म्हणजे का? या मूलभूत प्रश्नांचा वेध.

कपडं घालणं ही माणसाची गरज झाली.

वस्त्र हा विघटनशील घटक. म्हणून कपड्यांचे अवशेष वगैरे सापडणे दुरापास्तच. त्यामुळे आपल्या पूर्वजांपासूनचे होमिनीन काळातले- काही थेट अवशेष आपल्याला पुरावे म्हणून उपलब्ध होण्याची शक्यता शून्य. अर्थात आपल्या पूर्वजांनी नग्नपणे फिरण्याऐवजी आपल्या शरीराभोवती प्राण्यांचे चामडे वा प्राण्यांचे केसाळ कातडे गुंडाळायला सुरूवात केली असे दाखले मिळाले आहेत.

उवांवरून वस्त्रांचा शोध...

मात्र वस्त्रांचा नेमका वापर कधीपासून सुरू झाला, याचा शोध घेण्यासाठी मानववंशशास्त्रज्ञ बहुतांशीवेळा अप्रत्यक्ष पद्धतीचाच आधार घेतात. 2011 साली उवांवरील झालेल्या एका अभ्यासानुसार, 1 लाख 70 हजार वर्षांपूर्वीच हा कपड्यांचा सिलसिला सुरू झाल्याचं समोर आलं आहे. या संशोधनात असं आढळून आलं की याच काळात डोक्यावरील केसांत राहणाऱ्या उवा आणि कपड्यांमध्ये लपणाऱ्या उवा या वेगवेगळ्या झाल्या. थोडक्यात काय, तर मनुष्यजातीनं कपडे घालण्यास सुरूवात केल्यानं काही उवा कपड्यांमध्ये राहू लागल्या आणि पुढे जनुकीय बदल होत त्यातून एका स्वतंत्र प्रजातीचा जन्म झाला.

यावेळी मनुष्यांचे पूर्वज, होमो सेपियन्स आफ्रिकेतील जमिनीवर आपल्या पायांवर उभे राहून चालायला शिकले होते. त्यांच्या शरीरावर आता फार केस उरले नव्हते. त्यांच्या आधीचे होमो वर्गातील पूर्वज म्हणजे होमो इरेक्टस वा होमो हेबिलिस वगैरे यांच्या शरीरावर दाट केसांचा थर होता. या केसांमुळे त्यांना रात्रीच्यावेळी ऊब मिळत असावी तसेच दिवसाही प्रखर सूर्यकिरणांपासून त्यांचं रक्षण होत असावे.

केसांच्या या...


कपिल देव ICLचा भाग होते.

देश-विदेशातील खेळाडू मिळून टीम आणि फ्रँचाईज असा सेटअप त्या लीगनेच घालून दिला. मात्र बीसीसीआयकडून या लीगला अधिकृतऐवजी बंडखोर असा शिक्का बसल्याने अवघ्या दोन वर्षांत या लीगला गाशा गुंडाळावा लागला.

काय होतं लीगचं नाव आणि कोणी सुरू केली?

सुभाष चंद्रा यांच्या 'झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राईज' या समूहातर्फे ICLअर्थात 'इंडियन क्रिकेट लीग' सुरू करण्यात आली. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या तुलनेत डोमेस्टिक क्रिकेट खेळणाऱ्यांना खूपच कमी पैसे मिळतात.

हे क्रिकेटपटू मानधनासाठी बीसीसीआयवर अवलंबून असतात. या खेळाडूंना आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील मोठ्या खेळाडूंच्या बरोबरीने खेळता यावं तसंच त्यांना सर्वोत्तम फिटनेस ट्रेनर्स, फिजिओथेरपिस्ट यांचं मार्गदर्शन मिळावं ही लीग सुरू करण्यामागची भावना होती.

ICLचे संस्थापक आणि माजी खेळाडू आणि पदाधिकारी

आर्थिक समीकरणं कशी होती?

व्यावहारिक पातळीवर एस्सेल ग्रुपला म्हणजेच झी समूहाला देशातील क्रिकेट मालिकांच्या प्रसारणाचे हक्क मिळवायचे होते. त्यासाठी त्यांनी 2006 मध्ये झी स्पोर्ट्स सुरू केलं.

काही दिवसांत झी स्पोर्ट्सने मध्य पूर्वेतील देशांमधील क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्रिकेट प्रसारण करणाऱ्या टेन स्पोर्ट्समध्ये 50 टक्के भागीदारी मिळवली. यामुळे झी स्पोर्ट्सला वेस्ट इंडिज, श्रीलंका तसंच पाकिस्तानमधील मॅचेस दाखवता येऊ लागल्या.

2004 मध्ये झीने बीसीसीआयच्या प्रक्षेपण हक्कांसाठी सर्वाधिक अशी 307 दशलक्ष डॉलर्सची बोली लावली होती. मात्र बीसीसीआयने ईएसपीएन-स्टार स्पोर्ट्सला हक्क दिले.

2005 मध्येही झीने बोली लावली. प्रकरण न्यायालयात गेलं आणि दूरदर्शनला प्रक्षेपण हक्क देण्यात आले. सुभाष चंद्र यांनी बीसीसीआयमधील राजकीय समीकरणांद्वारे हक्क मिळवण्यासाठी प्रयत्न केले.

निंबस कंपनीने 2011 पर्यंत 613 दशलक्ष डॉलर्सना प्रक्षेपण हक्क मिळवले. झी-निंबस एकत्र असल्याने हा एकप्रकारे झीचा विजय असल्याचं मानलं गेलं. परंतु निंबसने निओ स्पोर्ट्स नावाचं चॅनेल लाँच केलं.

2012 मध्ये स्टार स्पोर्ट्सने 550 दशलक्ष डॉलर्स रक्कम मोजत प्रक्षेपण हक्क मिळवले. या सगळ्या शर्यतीत झी स्पोर्ट्स आणि एकूणच झीचे प्रयत्न मागे पडले.

बीसीसीआयची भूमिका

मात्र या सगळ्याने हार न मानता ऑस्ट्रेलियात केरी पॅकर यांनी सुरू केलेल्या वर्ल्ड सीरिज क्रिकेटच्या धर्तीवर झी तर्फे इंडियन क्रिकेट लीगची मुहुर्तमेढ रोवण्यात आली.

आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील खेळाडू आणि देशांतर्गत खेळाडू यांची मोट बांधण्याचा प्रयत्न होता. प्रक्षेपण हक्कांच्या वितरणावेळचा अनुभव आणि स्वत:ची लीग सुरू करण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या बीसीसीआयने इंडियन क्रिकेट लीगला बेकायदेशीर आणि बंडखोर ठरवलं.

याचा मोठा फटका या लीगला बसला. बीसीसीआयचा पाठिंबा नसल्यामुळे लीगसाठी मैदान उपलब्ध होणंही समस्या ठरलं. बीसीसीआयने बंडखोर ठरवल्याने अन्य देशांच्या क्रिकेट बोर्डांनी सक्रिय खेळाडूंना लीगपासून दूर राहण्यास सांगितलं.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारे मात्र कारकीर्दीच्या अंतिम टप्प्यात असलेले खेळाडू लीगसाठी उपलब्ध झाले. या लीगमध्ये खेळणाऱ्या भारतीय खेळाडूंचा टीम इंडियासाठी तसंच डोमेस्टिक मॅचेससाठी विचार केला जाणार नाही, असं स्पष्ट करण्यात आलं. त्यावेळी उदयोन्मुख अंबाती रायुडू लीगमध्ये सहभागी झाला होता. त्याच्या कारकीर्दीला प्रचंड फटका बसला.

लीगची संरचना कशी होती?

2007 मध्ये चंदीगढ लायन्स, चेन्नई सुपरस्टार्स, दिल्ली जेट्स, हैदराबाद हिरोज, कोलकाता टायगर्स, मुंबई चॅम्प्स असे संघ होते. प्राथमिक फेरी, गटवार अव्वल संघांमध्ये सेमी फायनल आणि फायनल असं स्वरुप होतं.

ब्रायन लारा आणि...


कपिलनं आपली गर्लफ्रेंड गिन्नी छत्रत हिच्याची विवाहगाठ बांधली. ते दोघं अनेक वर्षांपासून रिलेशनशिपमध्ये होते.

या जोडीने सोशल मीडियावरुन आपल्या नात्याची जाहीर कबुली दिली होती.

१२ डिसेबंरला ही जोडी लग्नाच्या बेडीत अडकली. या लग्नात त्याचे जवळचे नातेवाईक आणि खास मित्रमंडळी उपस्थित होती.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

"२००५ साली गिन्नीच्या कॉलेजमध्ये विद्यार्थ्यांची ऑडिशन घेण्यासाठी गेलो असताना आमची पहिल्यांदा भेट झाली," असं कपिल सांगतो. तेव्हा कपिलने नाटकांचं दिग्दर्शन सुरू केलं होतं.

"मी गिद्देच्या (पंजाबचं पारंपारिक नृत्य) ऑडिशनसाठी गेले होते," असं गिन्नी सांगते. पण कपिलला गिन्नीचं काम इतकं आवडलं की त्याने तिच्यावरच मुलींच्या ऑडिशन्स जबाबदारी सोपवली आणि इथूनच त्यांच्या नात्याला सुरुवात झाली.

कपिलने आपल्या इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर सांगितलं की गिन्नीच्या वडिलांनी सुरुवातीला त्यांच्या लग्नाला नकार दिला होता.

त्यावेळी कपिलच्या करीअरची नुकतीच सुरुवात झाली होती. पण तेव्हापासून आतापर्यंत गिन्नीने त्याची वाट पाहिली आणि कठीण परिस्थितही खंबीरपणे त्याच्यासोबत राहिली.

गिन्नीने आपल्या इन्स्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

टाग्रामवर लिहिलं आहे की, "कपिल तिची खूप काळजी घेतो. त्याच्या सारखा दुसरा कोणीच नाही."

बच्चन यांचा कपिलला कानमंत्र

या दोघांच्या रिलेशनची चर्चा अनेक वर्षांपासून सुरू आहे. कपिलने अनेकवेळा गिन्नीसोबतचे फोटो सोशल मीडियावर शेअर केले आहेत.

नुकताच एक व्हीडिओसुद्धा व्हायरल झाला होता ज्यात अभिनेत्री रेखाने कपिल शर्माला मिठी मारत 'शादी मुबारक' असं म्हणत लग्नाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.

तर एका कार्यक्रमात बॉलिवुडचे शहेनशाह अमिताभ बच्चन यांनी कपिलला लग्नानंतरच्या आयुष्यासाठी एक सल्ला दिला होता.

कपिल शर्मा आणि त्याचा मित्र रवी कालरा 'केबीसी'च्या शोमध्ये गेला होता. तेव्हा अमिताभ बच्चन त्याला म्हणाले विचारलं, "असं ऐकलं आहे की तू लग्न करणार आहेस?"

हे ऐकताच कपिलने अमिताभ बच्चन यांच्या हातात पत्रिका ठेवत त्यांना लग्नासाठी आमंत्रित केलं. त्यानंतर कपिलला अमिताभ बच्चन यांनी शुभेच्छा दिल्या. शिवाय "लग्नानंतर पत्नीशी काहीही बोलण्याआधी सॉरी म्हणून मोकळा हो," असा कानमंत्रही दिला.

कपिलच्या करिअरमधील चढ-उतार

कपिलने दहा वर्षे रंगभूमीवर काम केलं आहे. कपिलने २००७ला लाफ्टर चॅलेंज-३ जिंकत इंडस्ट्रीत पदार्पण केलं.

'कॉमेडी सर्कस'मध्ये सहभागी झाल्यानंतर लोक कपिलला ओळखू लागले आणि त्याच्या कलागुणांचं कौतुक होऊ लागलं. २०१३मध्ये त्याचा स्वत:चा शो 'कॉमेडी नाईट्स विथ कपिल' घेऊन तो प्रेक्षकांच्या भेटीस आला. विनोदबुद्धी आणि वन लाइनर पंचेसमुळे कपिलच नाव घराघरांत पोहचलं.

सलग 3 वर्षं हा शो नंबर वन होता. बॉलिवुडचे अनेक सेलेब्रिटी या शोवर फिल्मच्या प्रमोशनसाठी यायची.

त्यानंतर २०१५मध्ये कपिलने 'किस-किस को प्यार करू' या सिनेमात भूमिका केली.

२०१६मध्ये कलर्स चॅनलसोबत झालेल्या वादनंतर कपिलचा शो बंद झाला. त्यानंतर त्याने सोनी चॅनलसोबत 'द कपिल शर्मा शो' सुरू केला. चम्पू शर्मा, डॉक्टर मशहूर गुलाटी, रिंकू देवी आणि नानी ही पात्र पात्र लोकांच्या पसंतीला उतरली. पण विविध कारणांमुळे कपिलसाठी २०१७-१८ हे वर्ष चढ-उताराचं ठरलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


कपूर घराण्याच्या पार्ट्यांमध्ये एक किस्सा कायम सांगितला जातो. ऋषी कपूर लहान होते तेव्हा एका संध्याकाळी राज कपूर यांनी आपल्या ग्लासातल्या व्हिस्कीचा एक घोट लहानग्या ऋषीला दिला तेव्हा त्यांनी आरशासमोर जाऊन दारुड्याचा अभिनय केला होता. एकूणच काय तर त्यांच्या अभिनयाची सुरुवात अगदी लहानपणापासूनच झाली होती.

ऋषी कपूर यांचे आजोबा पृथ्वीराज कपूर यांच्या 'पठान' नाटकात खाटेवर एक मुलगा झोपलेला असतो तो मुलगा दुसरा तिसरा कुणी नसून ऋषी कपूरच होते.

मेरा नाम जोकरसाठी राष्ट्रीय पुरस्कार

ऋषी कपूर मुंबईतल्या कॅम्पियन शाळेत शिकत होते. त्यावेळी राज कपूर यांनी 'मेरा नाम जोकर' चित्रपटात ऋषी कपूर यांना त्यांच्या लहानपणीची भूमिका दिली होती. शूटिंगसाठी शाळेला दांड्या वाढू लागल्या. शिक्षकांना हे काही पटेना. शेवटी त्यांना शाळेतून काढून टाकण्यात आलं.

मुलाच्या अॅडमिशनसाठी राज कपूर यांना नंतर बरीच मेहनत करावी लागली होती. या चित्रपटासाठी ऋषी कपूर यांना सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकाराचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला होता. ऋषी कपूर यांनी 'खुल्लम खुल्ला' या आपल्या आत्मकथेत लिहिलंय, "मी मुंबईत आलो तेव्हा माझ्या वडिलांनी मला पु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रस्कार घेऊन आजोबा पृथ्वीराज कपूर यांच्याकडे पाठवलं. आजोबांनी मेडल हातात घेतलं तेव्हा त्यांचा ऊर भरून आला होता. माझ्या कपाळाचं चुंबन घेत आपल्या भारदस्त आवाजात ते म्हणाले होते - राजने माझं कर्ज फेडलं."

अभिनयाची जबरदस्त रेंज

70- 80 च्या दशकापासूनच चिंटू (ऋषी कपूर) यांची इमेज जर्सी घातलेला, गाणं गुणगुणणारा, एका हातात गिटार आणि दुसऱ्या हातात देखणी ललना असलेल्या कॅसानोव्हाची बनली होती. आपल्या अभिनय कारकिर्दीच्या दुसऱ्या टप्प्यात त्यांची ही इमेज पुसली गेली. याच टप्प्यात त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारच्या भूमिका केल्या.

2004 साली आलेल्या हम तुम सिनेमातला नाराज पती, 2012 साली आलेल्या स्टुंडंट ऑफ द ईअर सिनेमातला प्राध्यापक, 2013 साली आलेल्या डी-डे सिनेमातला डॉन, 2012 साली आलेल्या अग्निपथ सिनेमातला दलाल, 2016 साली आलेल्या कपूर अँड सन्समधला 90 वर्षांचा खोडकर म्हातारा किंवा 102 नॉट आऊटमधला खाष्ट म्हातारा...ऋषी कपूर यांनी वैविध्याची नवीन उंची गाठली होती. 'मुल्क' सिनेमात त्यांनी साकारलेली राष्ट्रवादी मुस्लिमाची भूमिका स्तब्ध करणारी होती.

बॉबीने दिलं स्टारडम

ऋषी कपूर यांना राष्ट्रीय ओळख मिळवून दिली राज कपूर यांच्या 'बॉबी' चित्रपटाने. राज कपूर यांनी या चित्रपटात आपल्या मुलाची अशी इमेज बनवली की, पुढची दोन दशकं या इमेजने त्यांचा पिच्छा सोडला नाही. राज कपूरचं वैशिष्ट्यं म्हणजे ते काळानुरूप बदलायचे. बदलत्या काळाच्या काय अपेक्षा आहेत, हे त्यांना कळायचं.

'बॉबी'मध्ये त्यांनी ऋषी कपूरला ओव्हरसाईज्ड सनग्लासेस दिले. त्यांच्या स्कूटरचं हँडल जरा जास्तच लांब होतं आणि त्याच्या दोन्ही बाजूला साईड मिरर होते ज्यात त्यांच्या मुलाचा चेहरा दिसायचा. ती स्कूटर भारताच्या बदलत्या मूल्यांचं प्रतिनिधित्व करायची त्याचप्रमाणे ती स्कूटर म्हणजे ताजेपणा, ऊर्जा आणि आधुनिकतेचं प्रतिक होती.

एका दृश्याचे नऊ रिटेक

बॉबीमध्ये ऋषी कपूरचा अभिनय दमदार व्हावा, यासाठी राज कपूर यांनी बरीच मेहनत घेतली. ऋषी कपूर यांनी 'खुल्लम खुल्ला' या आपल्या आत्मचरित्रात लिहिलं होतं, "कॅमेरा रोल होण्याआधी माझे वडील माझी इतकी रिहर्सल घ्यायचे की, तुम्ही त्याची कल्पनाही करू शकत नाही. त्या सिनेमात अचला सचदेव यांनी माझ्या आईचं पात्र साकारलं होतं. ज्या सीनमध्ये माझी आई माझ्या गालावर थप्पड लगावते, तो सीन मी कधीच विसरू शकत नाही. माझ्या वडिलांनी अचला सचदेव यांना सांगितलं होतं की, सीन...


कमल हसन

चेन्नईतील अर्वाकुरची इथल्या प्रचारसभेमध्ये ते बोलत होते. अर्वाकुरची इथं येत्या रविवारी पोटनिवडणूक होणार आहे. कमल हासन यांच्या पक्षाचे एस. मोहनराज इथून निवडणूक लढवत आहेत.

"हा मुस्लीमबहुल भाग आहे म्हणून मी हे विधान करत नाहीये. गांधीजींच्या पुतळ्यासमोर उभं राहून मी हे बोलत आहे," असं कमल हासन यांनी म्हटलं.

कमल हासन यांच्या या विधानावर आता उलटसुलट चर्चा सुरू झाल्या आहेत. भाजपनं कमल हासन यांच्या विधानावर टीका केली असून ते 'आगीला हवा' देत असल्याचं म्हटलं आहे.

तामिळनाडू भाजपचे अध्यक्ष तामिळसाई सुंदरराजन यांनी ट्वीट करून म्हटलं, की "अभिनेते कमल हासन यांना आता झालेली गांधी हत्येची आठवण आणि त्याला हिंदू दहशतवाद म्हणून संबोधणं हे खरंच निंदनीय आहे. प्रचारसभेत अल्पसंख्यांकांशी बोलताना असं विधान करून ते आगीशी खेळत आहेत.

"मतं मिळवण्यासाठी तुष्टीकरणाचा हा प्रकार आहे. मात्र असं करताना श्रीलंकेत नुकत्याच झालेल्या बाँबस्फोटांवर त्यांनी मौन का बाळगलं?

अभिनेता विवेक ओबेरॉयनंही कमल हासन यांच्या वक्तव्यावर टीका केली आहे.

विवेक ओबेरॉयचं ट्वीट

"कलेप्रमाणेच दहशतवादालाही धर्म नसतो. गोडसे दहशतव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ादी होता, हे तुम्ही म्हणू शकता. पण त्याला 'हिंदू' जोडण्याची काय आवश्यकता आहे. तुम्ही मुस्लीम बहुसंख्य भागात मतं मागत असल्यानं असं विधान केलं का?" असं ट्वीट विवेक ओबेरॉयनं केलं आहे.

नथुराम गोडसे हे हिंदू दहशतवादी होते, असं विधान करणारे कमल हासन हे काही पहिलेच नाहीत.

काही दिवसांपूर्वी प्रसिद्ध दिग्दर्शक विशाल भारद्वाज यांनीही गोडसेंबद्दल असंच ट्वीट केलं होतं.

विशाल भारद्वाज यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं, की "माझ्या एका मित्रानं मला विचारलं, भारतातला पहिला दहशतवादी कोण होता? मी विचार केला आणि 'गोडसे' हे नाव आठवलं."

विशाल भारद्वाज यांचं ट्वीट

विशाल भारद्वाज यांचं ट्वीट

"तुमच्या विचारधारेशी सहमत नसलेल्या व्यक्तीला तुम्ही ठार करता, याला दहशतवाद नाही तर काय म्हणायचं?" असंही विशाल भारद्वाज यांनी म्हटलं होतं.

कमल हसनच्या या वक्तव्याविषयी तुम्हाला काय वाटतं? आपलं मत नोंदवा इथे -

कमल हसन आणि वाद

कमल हासन आणि त्यांचे वादग्रस्त वक्तव्य लोकांसाठी नवीन नाहीत.

कमल हासन यांनी नरेंद्र मोदींच्या नोटाबंदी निर्णयाचे स्वागत ट्वीट करून केलं होतं. त्यांनी म्हटलं होतं, "मिस्‍टर मोदी यांना सलाम. या निर्णयाचं सर्व राजकीय विचारांच्या पुढे जाऊन कौतुक व्हायला हवं." मात्र नंतर त्यांनी या वक्तव्यावरून युटर्न घेतला होता.

सरकारी शिक्षकांच्या संपाच्या बाबतीत कमल हासन यांनी ट्वीट करत राजकीय नेत्यांवर निशाणा साधला होता. "काम नाही तर पैसे नाही, हा नियम फक्त सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठीच का? रिसॉर्टमध्ये सौदेबाजी करणाऱ्या नेत्यांबद्दल काय विचार आहे," असं ट्वीट त्यांनी केलं होतं.

कमल हासन यांनी उजवी विचारधारा आणि हिंसाचार यासंबंधीचा लेख 'आनंद विकटन' या मासिकात लिहिला होता. त्यानंतर मोठे राजकीय वादळ निर्माण झाले होते.

गौरी लंकेश यांच्या हत्येनंतर कमल हासन यांनी ट्वीट करत निषेध नोंदवला होता. या ट्वीट मध्ये त्यांनी लिहिलं होतं की, "बंदुकीच्या वापरानं तोंड बंद करून चर्चेत जिंकणं ही सर्वात वाईट गोष्ट आहे. गौरी यांच्या निधनाने दुःखी झालेल्या सर्व लोकांसोबत माझी भावना जोडली आहे."

अभिनेता ते नेता

कमल हासन यांचं खरं नाव पार्थसारथी आहे. त्यांचे वडील डी. श्रीनिवासन हे फौजदारी वकील होते.

1960 साली 'कलाथूर कन्नम्मा' या चित्रपटातून त्यांनी सिनेक्षेत्रात पदार्पण केलं. आजवर त्यांचे 7 चित्रपट भारताकडून ऑस्करसाठी सर्वोत्कृष्ट विदेशी...


कमला मिलमध्ये लागलेली आग

निष्काळजीपणामुळे एवढ्या जणांच्या मृत्युला कारणीभूत ठरलेल्या इतरांवरही कारवाई करण्यात येईल, असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सांगितलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

गुरुवारी मध्यरात्री 12.30च्या सुमारास कमला मिल कंपाउंडमधल्या ट्रेड हाऊस बिल्डींगच्या गच्चीवर एका पबमध्ये ही आग लागली, अशी माहिती मुंबई महानगरपालिकेच्या आपत्कालीन व्यवस्थापन विभागाने दिली. मृत 14 जणांपैकी 11 महिला आहेत.

कमला मिल कंपाऊंडचा परिसर

जखमींपैकी KEM रुग्णालयात 06 जणांवर, भाटिया हॉस्पिटलमध्ये 12, तर दोन जणांवर सायनच्या लोकमान्य टिळक हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत.

एका जखमीला ऐरोली बर्न सेंटरला हलवण्यात आलं आहे. याव्यतिरिक्त 7 जणांना प्राथमिक उपचारानंतर घरी सोडण्यात आल्याचं आपत्कालीन विभागाने सांगितलं.

कमला मिलमधली सकाळची स्थिती

अग्निशमन दलानं आग नियंत्रणात आणल्याची माहिती आपत्कालीन विभागानं दिली आहे. आगीचं नेमकं कारण अजून कळलेलं नाही.

मुंबई महानगरपालिका आयुक्त अजय मेहता यांनी घटनास्थळी तसंच केईएम हॉस्पिटलमध्ये पाहणी केली.

कमला मिलच्या आवारात कॉर्पोरेट ऑफिसेस, प्रसारमाध्यमांची कार्याल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यं, पब आणि रेस्टॉरंट्स आहेत.

या परिसरात बांधकामंही सुरू आहेत.

वन अबव या रूफ-टॉपवरच्या हॉटेलमध्ये लागलेली आग नंतर शेजारच्या बिल्डिंगमध्ये असलेल्या मोजो आणि लंडन टॅक्सी या बारमध्येही पसरल्याचं प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितलं.

मुंबईत रूफ टॉपवरील हॉटेलांना नोव्हेंबरमध्ये पालिकेनं परवानगी दिली आहे.

सुरक्षा रक्षक ठरला तारणहार

याच इमारतीत काम करणारे सुरक्षारक्षक महेश साबळे आज किमान 100-150 जीवांचे तारणहार ठरले. आग लागली तेव्हा महेश यांनी तत्काळ लोकांना बाहेर काढण्यास सुरुवात केली.

याच इमारतीत असलेल्या हॉटेल मोजोस, वन अबव आणि लंडन टॅक्सी यांचा बराच भाग या आगीने वेढला. एका वृत्तानुसार, आत अडकलेल्या काही लोकांनी आगीचं कळताच बाथरूमकडे धाव घेतली, आणि अनेकांचा तिथेच मृत्यू झाला.

सुरक्षा रक्षक महेश साबळे

पण प्रवेशद्वाराशी असलेल्या महेश यांनी वेळ न दवडता लगेच लोकांना खाली उतरण्यास सांगितलं.

खाली त्यांचे दोन गार्ड सहकारी, सूरज गिरी आणि संतोष होतेच. त्यांनाही त्यांनी सतर्क केलं आणि लोकांना खाली उतरण्याचा मार्ग दाखवला.

बीबीसी प्रतिनिधी जान्हवी मुळे यांना मिळालेल्या माहितीनुसार, महेश साबळे यांनी जवळपास 100-150 लोकांचा जीव या आगीतून वाचवला.

रुफ टॉपवरील रेस्टॉरंटमध्ये एका 28 वर्षीय महिलेच्या वाढदिवसाची पार्टीही सुरू होती. मृतांपैकी बहुतांश त्या पार्टीसाठी जमलेले होते. जिचा वाढदिवस होता तिचंही निधन झाल्याची माहिती तिच्या आजोबांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला दिली.

आगीचे गोळे पडत होते

ज्या बिल्डिंगच्या गच्चीत आग लागली तिथंच 'TV 9' या मराठी या वाहिनीचं कार्यालय होतं. तिथं आउटपूट डेस्कवर असलेले पत्रकार स्वप्नील चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं की, "आम्ही नाईट शिफ्टचे कर्मचारी सकाळच्या बुलेटीनचं काम करत होतो. 12.15 ला गोंधळाचा आवाज आला. पण त्या भागात पार्ट्या होत असल्यानं त्याचाच आवाज वाटला."

"पण 12.25ला धावपळ सुरू झाली. आम्हाला मुख्य दरवाज्यातून बाहेर पडता आलं नाही, कारण वरून आगीचे गोळे पडत होते. त्यामुळे आम्ही आपत्कालीन दरवाज्यातून बाहेर पडलो. पुढच्या भागात आलो तर रूफटॉप हॉटेलचं छत खाली पडलं. ते माझ्या बाईकवरच पडलं."

मुंबईतील गेल्या काही काळातल्या दुर्घटना -

31 ऑगस्ट - भायखळा इथं पाच मजली बिल्डिंग कोसळून 22 जण ठार.

29 सप्टेंबर - एलफिन्स्टन रोड स्टेशनवरील पादचारी पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीत 23 ठार.

18...


कमाल नाथ यांनी आनंदीबेन पटेल यांची भेट घेऊन सत्तास्थापनेसाठी निवेदन दिलं.

मध्य प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष कमल नाथ यांनी बुधवारी सकाळी राज्यपाल आनंदीबेन पटेल यांची भेट घेऊन सत्तास्थापनेसाठी दावा केला आहे. आनंदीबेन पटेल यांच्याच हाती नरेंद्र मोदी यांनी 2014 साली पंतप्रधान झाल्यानंतर गुजरातच्या मुख्यमंत्रिपदाची धुरा सोपवली होती.

मध्य प्रदेशमध्ये अजूनही अटीतटीची लढत

याशिवाय, तेलंगणामध्ये तेलंगणा राष्ट्र समितीने सत्ता राखली आहे तर मिझोरममध्ये मिझो नॅशनल फ्रंटने काँग्रेसवर विजय मिळवला आहे.

या पाच राज्यांमधल्या विधानसभा निवडणुका म्हणजे काही महिन्यांवर आलेल्या लोकसभा निवडणुकांची सेमी फायनल असल्याचं म्हटलं जातं.

राहुल गांधी यांनी भाजपला पराभूत करू पण विरोधकांप्रमाणे भारताला 'भाजप-मुक्त' करण्याचा आमचा विचार नाही, असं ते म्हणाले. तर उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांनी राहुल गांधी यांचं कौतुक करत भाजपला लक्ष्य केलं आहे.

या पाच राज्यांच्या निवडणुकीतील ठळक घडामोडी अशा:

ताजी आकडेवारी

दुपारी 1 वाजता : कमल नाथ आनंदीबेन पटेल यांची भेट

मध्य प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष कमल नाथ यांनी बुधवारी सकाळी राज्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यपाल आनंदीबेन पटेल यांची भेट घेऊन सत्तास्थापनेसाठी दावा केला. ज्योतिरादित्य सिंदिया हेही यावेळी त्यांच्यासोबत होते.

बुधवार सकाळी 10.50 : हाती-पंजा एक साथ

नुकत्याच आलेल्या निकालावरून दिसून येतं की, छत्तीसगड, राजस्थान आणि मध्य प्रदेश येथील सामान्य जनता भाजपच्या पूर्णपणे विरोधात आहेत. भाजपची लोकविरोधी धोरणं या पराभवाला कारणीभूत आहेत. त्यामुळे मग लोकांनी पर्याय म्हणून काँग्रेसला निवडून देणं पसंत केलं.

"आमचा काँग्रेसच्या अनेक धोरणांना विरोध आहे, काही मुद्दे पटत नाहीत, पण भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवण्यासाठी आम्ही मध्य प्रदेशात काँग्रेसला पूर्ण पाठिंबा देण्यास तयार आहोत," असं मायावती ANI शी बोलताना म्हणाल्या.

बुधवार सकाळी 07.00 : मध्य प्रदेशात रस्सीखेच

मध्य प्रदेशात बुधवारी सकाळपर्यंत मतमोजणीचे अंतिम आकडे यायचे होते. अखेर काँग्रेसला 114 तर भाजपला 109 जागा मिळाल्या आहेत. बहुजन समाज पार्टीला दोन, समाजवादी पार्टीला एक आणि चार जागा अपक्ष उमेदवारांना मिळाल्या आहेत.

रात्री 11.10 : मध्य प्रदेशात काँग्रेसचा सत्ता स्थापनेचा दावा करणार

मध्य प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष कमल नाथ यांनी राज्यपाल आनंदीबेन पटेल यांना पत्र पाठवून सत्तास्थापनेसाठी दावा करण्यासाठी वेळ मागितली.

रात्री 10.08 : तेलंगणामध्ये TRSचा मोठा विजय

तेलंगणामध्ये TRSनं 88 जागा मिळवत सत्ता राखली आहे. तर काँग्रेसला 19 जागा जिंकता आल्या आहेत. भाजपला इथं 1 जागेवर समाधान मानावं लागलं. तर TDPनं 2 जागा जिंकल्या आहेत.

रात्री 10.03:  छत्तीसगडमध्ये भाजपची मोठी पिछेहाट, काँग्रेसचा विजय

काँग्रेसने 46 जागा जिंकत 22 जागांवर आघाडी घेतली आहे. तर भाजपने 6 जागा जिंकल्या असून 10 जागांवर आघाडी घेतली आहे. बसपने 1 जागा मिळवली असून 1 जागेवर आघाडी घेतली आहे. जेसीसीने 4 जागा जिंकल्या आहेत.

रात्री 10.00 - मोदींनी केलं काँग्रेसचं अभिनंदन

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या यशाबद्दल काँग्रेसचं अभिनंदन केलं आहे. "यश आणि अपयश जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे, देशाच्या विकासासाठी अधिकाधिक कष्ट करण्याचा आमची मनीषा अधिक बळकट करते," असं ते म्हणाले.

रात्री 9.52 :  राजस्थानमध्ये काँग्रेसची निर्णायक आघाडी

निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार काँग्रेसने 95 जागा जिंकल्या आहेत, तर 4 जागांवर आघाडी घेतली आहे. तर भाजपने 73 जागांवर यश मिळवलं आहे. बहुजन समाज पक्षाने 6 जागांवर यश मिळवलं आहे. तर भारतीय...


कमिटी ऑफ अडमिनिस्ट्रेशनच्या (COA) निर्णयामुळे शनिवारी ऑस्ट्रेलियाविरोधातील वन डे सीरिजमधूनही दोघांची गच्छंती झाली आहे.

जोवर या दोघांची चौकशी पूर्ण होत नाही तोवर दोघांनाही निलंबित करण्यात आलं आहे, असं कमिटी ऑफ अडमिनिस्ट्रेशनचे अध्यक्ष विनोद राय यांनी पीटीआय वृत्तसंस्थेशी बोलताना स्पष्ट केलं आहे.

टॉक शो 'कॉफ़ी विथ करण'मध्ये हार्दिक पंड्या आणि के.एल.राहुल यांनी महिलाविरोधी आणि सेक्सिस्ट टिपण्णी केल्याने दोघांवर सर्व स्तरातून जोरदार टीका झाली. यानंतर भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळानं (BCCI) हार्दिक आणि राहुलला बुधवारी कारणे दाखवा नोटीस पाठवली.

यानंतर दोघांनीही क्रिकेट नियामक मंडळाची माफी मागितली. तसंच वादग्रस्त टिपण्णीवर हार्दिक पंड्याने सोशल मीडियावरही जाहीर माफी मागितली आहे.

पंड्याने आपले महिलांशी असलेले लैंगिक संबंध यावर जाहीरपणे भाष्य केलं. तसंच आपल्या आई-वडिलांशी यावर खुलेपणाने बोलत असल्याचंही तो म्हणाला.

कमिटी ऑफ अडमिनिस्ट्रेशनच्या (COA) सदस्या डायना एडुलजी यांनी शुक्रवारीच हार्दिक आणि राहुलवर निलंबनाची शिफारस केली होती. मात्र दुसरीकडे बीसीसीआयच्या कायदेशीर सल्लागारांच्या समित... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ीने क्रिकेटपटूंची वादग्रस्त टिपण्णी हा आचारसंहितेचा भंग होऊ शकत नाही, असं म्हटलं होतं.

दोन्ही क्रिकेटपटू शनिवारी कांगारुंविरोधात सुरु होणाऱ्या तीन दिवसीय वन डे टीमचा भाग होते. आता चौकशी पूर्ण होईपर्यंत त्यांना मैदानापासून दूर राहावं लागेल.

'कॉफी विथ करण'मध्ये काय झालं होतं?

'कॉफी विथ करण' या कार्यक्रमात हार्दिक पंड्याने स्वत:च्या खाजगी आयुष्याबद्दल तसंच महिलांबद्दल मतं व्यक्त केली. अभिनेता, दिग्दर्शक करण जोहर या कार्यक्रमाचं सूत्रसंचालन करतात. हार्दिक आणि भारतीय संघातील त्याचा चांगला मित्र लोकेश राहुल हे दोघे या कार्यक्रमात सहभागी झाले होते.

अनेक महिलांशी संबंध असल्याचा दावा हार्दिकने या कार्यक्रमादरम्यान केला. माझ्या घरचे पुढारलेल्या विचारांचे आहेत. स्वत:च्या व्हर्जिनिटीबद्दलही आईवडिलांना सांगितलं आहे, असा खुलासा हार्दिकने केला.

क्लबमध्ये एखाद्या मुलीला किंवा महिलेला तिचं नाव का विचारत नाही असं हार्दिकला विचारण्यात आलं. त्यावर तो म्हणाला, मला मुलींना बघायला आवडतं. त्या कशा पद्धतीने वावरतात हे मी पाहतो. एक मेसेज अनेक मुलींना करण्यात गैर काय? असं विचारत रिलेशनशिपसाठी महिलेचा होकार आहे का हे मी स्पष्टपणे विचारतो. अनेक महिलांशी माझे संबंध आहेत, असं तो म्हणाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


कमिशन देताना आपण महिला आणि पुरूष अधिकारी असा भेद करू शकत नाही, असंही सर्वोच्च न्यायालयानं म्हटलं आहे. केंद्र सरकारनं या निर्णयाची अंमलबजावणी तीन महिन्याच्या आत करावी, अशी सूचना जस्टिस चंद्रचूड यांच्या नेतृत्वाखालील खंडपीठानं केली आहे.

महिलाही पुरूष अधिकाऱ्यांइतक्याच सक्षमतेने जबाबदारी सांभाळू शकतात. त्यामुळे नौदलामध्ये त्यांना पर्मनंट कमिशन नाकारणं हे अन्यायकारक असल्याचं जस्टिस चंद्रचूड यांनी म्हटलं.

दरम्यान महिला अधिकाऱ्यांना लष्करात महिला अधिकाऱ्यांना 'कमांड पोस्ट' देण्याचा निर्णय देताना काही महत्त्वपूर्ण मुद्दे मांडले होते.

सर्वोच्च न्यायालयाने मांडलेले मुद्दे

सैन्यदलात वरिष्ठ अधिकारी पदं महिलांनाही मिळावी, यासाठी सरकारने मानसिकता बदलण्याची गरज आहे, असे खडे बोल सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्र सरकारला सुनावले होते.

संरक्षण मंत्रालयाविरोधात दाखल झालेल्या एका खटल्यात दिल्ली उच्च न्यायालयाने 2010 साली निकाल देताना महिलांची नौदलात कायमस्वरुपी नेमणूक करण्याचे आदेश दिले होते. या निकालाविरोधात केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेतली होती.

यावेळी युक्तिवाद करताना सरकारकडून सांगण्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ात आले की, "तिन्ही दलांमध्ये ग्रामीण पार्श्वभूमी असणाऱ्या पुरुष अधिकाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. त्यांची सामाजिक पार्श्वभूमी बघता आणि काम करण्याची पुरुषप्रधान मानसिकता बघता महिला अधिकाऱ्यांनी दिलेले आदेश पाळण्याची त्यांची मानसिकता नाही आणि त्यासाठी त्यांना प्रशिक्षणही देण्यात आलेलं नाही."

सरकारने आपल्या युक्तिवादात असेही म्हटले आहे की, महिलांच्या शारीरिक आणि मानसिक पातळीवरील मर्यादा बघता, त्यांना संरक्षण क्षेत्रातल्या वरिष्ठ पदावर नेमलं जात नाही.

महिलांना कमांड पोस्ट देण्यात याव्यात असं सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटलं आहे.

न्यायमूर्तींनी सरकारला मानसिकता बदलण्याचा सल्ला दिला आहे. प्रशासकीय इच्छाशक्ती असेल आणि सरकारने आपली मानसिकता बदलली तर सैन्यात वरिष्ठ पदांवर महिलांची नियुक्ती होऊ शकते, असं मत खंडपीठाने नोंदवलं आहे.

भारतीय सैन्यातील स्त्रियांच्या कामगिरीचा इतिहास

भारतीय संरक्षण दलात 1992 पासून महिला अधिकाऱ्यांच्या नेमणुका सुरु झाल्या. हवाई दलात त्यांना लढाऊ भूमिका देण्यात आल्या. लढाऊ वैमानिक म्हणून त्या युद्धक्षेत्रात कामगिरीही बजावत आहेत. नौदलातही त्यांना सामावून घेतलं जाणार आहे. मात्र, त्यासाठी महिलांच्या दृष्टिकोनातून नौदलाच्या युद्धनौकांची बांधणी करावी लागणार आहे. गेल्यावर्षी 24 वर्षांची तरुणी नौदलाची पहिली महिला पायलट बनली.

नौदल आणि हवाई दलात महिला अधिकारी लढाऊ सेवा (कॉम्बॅट रोल) बजावत असल्या तरी सैन्यदल याला अपवाद आहे. लष्करात महिला डॉक्टर, नर्स, इंजीनिअर, सिग्नल यंत्रणा सांभाळणाऱ्या, वकील आणि प्रशासकीय पदावर काम करत आहेत. इतकंच नाही तर प्रत्यक्ष युद्धभूमीवर जाऊन त्यांनी जखमी जवानांवर उपचार केले आहेत. स्फोटकं हाताळली आहेत. भूसुरुंगांचा शोध लावून ती निकामी केली आहेत. कम्युनिकेशन केबलही टाकल्या आहेत. महिला अधिकाऱ्यांची कायमस्वरुपी म्हणून नेमणुकाही झाल्या आहेत. गेल्या वर्षी मिलिट्री पोलिसात दाखल होण्यासही त्या पात्र ठरल्या आहेत.

त्यामुळे लष्करातल्या जवळपास सर्वच भूमिका महिलांनी बजावल्या आहेत. मात्र, त्यांना प्रत्यक्ष युद्धभूमीवर कॉम्बॅट सोल्जर म्हणून जाता आलेलं नाही.

2019 च्या आकडेवारीनुसार जगातलं दुसऱ्या क्रमांकाचं सैन्य असलेल्या भारतीय लष्करात महिलांचा टक्का केवळ 3.8% इतकाच आहे. याउलट हवाई दलात 13% आणि नौदलात 6% महिला आहेत. सैन्य दलात 40 हजारांच्या वर पुरूष अधिकारी आहेत. तर महिला अधिकाऱ्यांची संख्या...


कम्युनिटी स्प्रेड म्हणजे काय? कोव्हिड-19 ला हरवण्यासाठी कोणते उपाय करावे लागतील, येत्या काळात या आजाराची स्थिती कशी राहील या बाबत डॉ. आवटे यांनी माहिती दिली.

प्र- भारताने आता आकड्यांच्या बाबतीत चीनलाही मागे टाकलं आहे. आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनीही आता आकडे वाढणार असं म्हटलं होतं. तर नजीकच्या काळात आकडे वाढतील अशी अपेक्षा तुम्ही करत आहात का?

उ- येत्या काळात आता जी रुग्णसंख्या आहे त्याच्या दुप्पट रुग्ण असणार आहेत असा त्याचा अर्थ आहे. त्यामुळे रुग्णसंख्या वाढेल. हा व्हायरस नवीन आहे. येणारा काळ मान्सूनचा काळ आहे.

मुंबईत मोठ्या प्रमाणात आर्द्रताही वाढते. त्याचा परिणाम आणि या वातावरणाशी हा व्हायरस कसा जुळवून घेतो हे आपल्याला अद्याप माहिती नाही. याच काळात स्वाईन फ्लूचे रुग्णही वाढतात. हे दोन्ही विषाणू सारख्या पद्धतीने काम करतात. त्यामुळे येत्या काळात वाढ स्वाभाविक आहे असं म्हणायला हरकत नाही.

प्र-त्यासाठी शासन किती तयार आहे असं तुम्हाला वाटतं?

उ- ही लढाई मुख्यतः तीन पातळ्यांवर आहे. पहिली म्हणजे सर्वेक्षण. क्षेत्रीय पातळीवर लोकांचा शोध घेणं हा पहिला भाग. दुसरा भाग म्हणजे तितकी क्षमत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा तुमच्या प्रयोगशाळांकडे असणं. प्रयोगशाळा संवर्धन हा दुसरा भाग. तिसरा भाग म्हणजे रुग्णालयांची उपलब्धता असणं. काही गंभीर रुग्ण असतील तर त्यांना ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटर असणं.

सध्या आपण त्रिस्तरीय योजना तयार केली आहे. त्यात पायाभूत म्हणजे कोव्हिड केअर सेंटर. त्यामुळे अनेक मंदिरं शाळा, मैदानं यांचं रुपांतर अशा प्रकारच्या हॉस्पिटलमध्ये केलं आहे.

रुग्णाच्या लक्षणाची तीव्रता पाहून त्यांना कुठे उपचार घेता येतील ज्यांची लक्षणं सौम्य आहे त्यांच्यासाठी हेल्थकेअर सेंटर तालुकापातळीवर तयार केली आहेत आणि जिल्हापातळीवर कोव्हिड हॉस्पिटल तयार केली आहेत. त्यामुळे आपण एका अर्थाने सौम्य आणि गंभीर अशी व्यवस्था राज्यात केली आहे. आजच्या घडीला दोन हजार अशा प्रकारची रुग्णालयं आपल्याकडे उपलब्ध आहेत. त्यात दोन लाख खाटा उपलब्ध आहेत. साडेसात हजाराच्या आसपास आयसीयू बेड्सची व्यवस्था उभी केली आहे.

प्र- लॉकडाऊन जसं वाढेल जसं वाढेल तशी रुग्णसंख्या कमी व्हायला हवी होती. मात्र तसं होताना दिसत नाही. हे अडचणीचं वाटत नाही का?

उ- आपल्याकडची सगळी मोठी शहरातली 40 टक्के लोकसंख्या ही झोपडपट्टीत राहते. त्या ठिकाणी लोकसंख्येची घनता प्रचंड आहे.

त्यामुळे तिथे मोठी वाढ संभवणार आहे. मुंबईसारख्या महानगरात प्रत्येक चौ. किमीवर 20,000 लोक राहतात. त्यामुळे जो आजार शरीरद्रव्यांच्या मार्फत पसरतो तिथे ही वाढ अत्यंत स्वाभाविक आहे.

प्र- आपण कम्युनिटी स्प्रेडला आलो आहोत का?

उ- सध्या आपल्याला कम्युनिटी स्प्रेडची सुरुवातीची चिन्हं दिसत आहेत. अजून मोठ्या प्रमाणात तो सुरू झालेला नाही. त्यामुळे त्या एका विशिष्ट गटात (Cluster) मध्ये सापडत आहेत.

प्र. मुंबईत कम्युनिटी स्प्रेड झाला आहे हे कबुल करायलाा सरकार मागे पुढे पहात आहे का?

उ- सगळ्यात आधी कम्युनिटी स्प्रेड काय आहे ते पाहूया. ज्या केसेसचं कुठलेच धागेदोरे सापडत नाहीत. त्यांचं साथरोगशास्त्रीय लिंक शोधण्याचा प्रयत्न करता तेव्हा कशाही आणि कुठेही केसेस आढळतात एकाच देशात किंवा प्रदेशात एकूण रुग्णसंख्येच्या 20 ते 30 टक्के रुग्ण अशा प्रकारे आढळत नाही तेव्हा कम्युनिटी स्प्रेड सुरू झालाय असं म्हणता येणार नाही.

प्र- ICMR च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार ज्या रुग्णांमध्ये लक्षणं आढळली नाहीत त्यांच्या चाचण्या थांबवल्या आहेत. हा एक खूप मोठा धोका नाही का?

उ- याबद्दल काहीतरी गैरसमज झालेला आहे. ICMR ने असं कुठेही...


कम्युनिस्ट चळवळ

आत्तापर्यंतच्या या प्रवासामध्ये पाच महत्त्वाचे टप्पे येऊन गेले. भारतीय राजकारणाच्या संदर्भात यावर टाकलेला दृष्टिक्षेप:

1. भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाची ताश्कंदमध्ये स्थापना आणि काँग्रेससोबतचे संबंध

भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाची सुरुवात १७ ऑक्टोबर १९२० रोजी ताश्कंद (त्या वेळी सोव्हिएत संघाचा भाग असलेला हा प्रदेश आता उझबेकिस्तानमध्ये आहे) इथं झाली.

सोव्हिएत संघामध्ये बोल्शेव्हिक क्रांती यशस्वी झाली आणि जगभरातील देश परस्परांशी राजकीय आणि आर्थिक संबंध वाढवण्यासाठी प्रयत्नशील होते, त्या काळात भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाची स्थापना झाली होती.

या पक्षाच्या स्थापनेमध्ये मानवेंद्रनाथ (एम. एन.) रॉय यांनी मोलाची भूमिका निभावली.

एम. एन. रॉय, त्यांच्या पत्नी एलन ट्रेन्ट रॉय, अबानी मुखर्जी, रोझा फिटिंगॉफ, मोहम्मद अली, मोहम्मद शफ़ीफ, एम.पी.बी.टी. आचार्य यांनी सोव्हिएत संघातील ताश्कंदमध्ये भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या स्थापनेची घोषणा केली.

यांपैकी एम. एन. रॉय अमेरिकेहून आलेले साम्यवादी (कम्युनिस्ट) होते, तर अबानी मुखर्जी यांच्या पत्नी रोझा फिटिंगॉफ रशियन साम्यवादी होत्या.

तुर्कस्तानात खिलाफत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लागू करण्यासाठी भारतात सुरू असलेल्या खिलाफत चळवळीच्या बाजूने समर्थन मिळवण्यासाठी मोहम्मद अली आणि मोहम्मद शफ़ीफ रशियाला आले होते.

या काळात महात्मा गांधींनीही खिलाफत चळवळीला पाठिंबा दिला होता. त्या वेळी खिलाफत चळवळीचे अनेक कार्यकर्ते भारतदौऱ्यावर येत असत. काही जण तर रेशीम मार्गावरून पायी भारतात आले होते.

हे लोक तुर्कस्तानात ब्रिटिश वसाहतीला विरोध करत होते. एका अर्थी हा जागतिक उलथापालथीचा काळ होता. याच दरम्यान ब्रिटनमधील कम्युनिस्ट पक्षानेही स्वतःच्या सरकारचा विरोध करत भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीला पाठिंबा देण्याचा निर्णय घेतला.

कम्युनिस्ट चळवळ

भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाची स्थापना करण्यापूर्वी एम. एन. रॉय मॅक्सिकोमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाची (समाजवादी कामगार पक्ष) स्थापना करून आले होते, यावरून या उलथापालथींच्या जागतिक स्वरूपाचा अंदाज यावा.

ब्रिटिश सत्तेविरोधात संघर्ष करणारे देशभरातील विविध समूह या पक्षाकडे आकर्षित झाले. विशेष म्हणजे अमेरिकेत कार्यरत असलेल्या गदर पक्षाच्या सदस्यांवरही याचा बराच प्रभाव पडल्याचं दिसतं.

याच काळात खिलाफत चळवळीमध्ये सहभागी झालेले तरुण मोठ्या संख्येने कम्युनिस्ट पक्षामध्ये सामील होऊ लागले. या व्यतिरिक्त एम.एन. रॉय देशभरातील विविध समूहांना पक्षाशी जोडून घेण्यासाठी काम करत होते. परंतु, पक्षाकडे कोणताही ठोस कार्यक्रम नव्हता.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या धोरणांना पाठिंबा देऊन काँग्रेसच्या लोकांसोबत काम करण्याचा निर्णय तत्कालीन साम्यवाद्यांनी घेतला.

सुरुवातीच्या काळात मुख्यत्वे शहरी भागांमधील औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाचं काम होतं. मद्रासमधील साम्यवादी नेते सिंगारावेलु चेट्टियार यांनी १९९२ साली गयामध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या अखिल भारतीय काँग्रेस अधिवेशनामध्ये संपूर्ण स्वराज्याची घोषणा केली, त्यामुळे ते प्रकाशात आले होते.

निर्बंध आणि कटकारस्थानाची प्रकरणं

आज आपण निर्बंध आणि कटकारस्थानांबद्दल बोलतो तेव्हा इंदिरा गांधींनी जाहीर केलेल्या आणीबाणीची आठवण होतो. पण ब्रिटिश सत्ताकाळामध्ये साम्यवाद्यांवर लादण्यात आलेले निर्बंध त्याहून जास्त भयंकर होते.

इंग्रजांच्या काळातही साम्यवाद्यांवर कट रचल्याचे आरोप करण्यात आले होते.

पेशावर, कानपूर आणि मेरठ इथल्या कटांची प्रकरणं यामध्ये प्रामुख्याने येतात. कम्युनिस्टांच्या सर्व प्रमुख नेत्यांना कानपूर कटाच्या प्रकरणामध्ये अडकवण्यात आलं होतं....


कम्युनिस्ट पक्षांच्या गेल्या 95 वर्षांच्या इतिहासात प्रथमच दलित व्यक्तीची सरचिटणीसपदी नियुक्ती झाली आहे.

पक्षाचे याआधीचे सरचिटणीस सुधाकर रेड्डी यांनी प्रकृती ठीक नसल्यामुळे राजीनामा दिला होता. त्यांच्या राजीनाम्यानंतर पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीची तीन दिवसीय बैठक बोलावण्यात आली होती. या बैठकीत पक्षाची सूत्रे डी. राजा यांच्याकडे सोपवण्याचा निर्णय झाला.

डाव्या पक्षांच्या उच्च पदस्थांमध्ये नेहमी उच्चवर्णियांचा समावेश असतो, अशी टीका त्यांच्यावर नेहमीच होते.

1925 साली सीपीआयची स्थापना झाली. त्यानंतर 11 वर्षांनी डॉ. आंबेडकर यांनी इंडिपेंडंट लेबर पार्टीची स्थापना केली. त्यांच्या लेबर पार्टीने इंडस्ट्रिअल डिस्प्युट कायद्याविरोधात 1938 साली सीपीआयबरोबर संपात सहभाग घेतला होता.

मात्र दोन्ही पक्षांतील संबंध चांगले राहिले नाहीत. 1952 साली उत्तर मुंबईमधून निवडणूक लढवणाऱ्या डॉ. आंबेडकरांच्या उमेदवारीला सीपीआयने उघड विरोध केला.

वरिष्ठ नेतेपदी बसण्याचा अर्थ

तेव्हाच्या कम्युनिस्ट पार्टीचे नेते श्रीपाद अमृत डांगे यांनी तर डॉ. आंबेडकरांना मत देऊन आपलं मत वाया घालवू नका असं आवाहन मतदारांना केलं ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होतं. त्यानंतर ही परिस्थिती कायम राहिली.

1967 नंतर भारतीय राजकारणामध्ये बहुजन नेतृत्वानं आपलं स्थान कायम राहावं यासाठी प्रयत्न केले.  पण तेव्हाही डाव्या पक्षांनी उदार भूमिका स्वीकारली नाही आणि आपल्याला समर्थन करणाऱ्यांचा मोठा वर्ग ते गमावत गेले.

1990 नंतर मंडल आयोग लागू झाल्यानंतर देशाचं नेतृत्व जातीनुसार बदलू लागलं. तेव्हा संघ परिवार आणि भाजपानंही दलित-ओबीसी जातींचं नेतृत्व आपल्या पक्षात विकसित व्हावं यासाठी पावलं उचलली. मात्र डाव्या पक्षांनी व्यावहारिक राजकारणात जातींचा समावेश स्वीकारला नाही.

बिहारमध्ये असलेल्या सीपीआय एमएल या पक्षानं जातींना सामावून घेतलं पण तिथंही उच्चपदस्थांमध्ये उच्च मानल्या गेलेल्या जातीचेच नेते आहेत.

या पक्षाचे एक माजी आमदार एन. के. नंदा म्हणतात, "कम्युनिस्ट पक्षांमध्ये ब्लॉक आणि जिल्हा स्तरावर दलित-बहुजन जातीमधील नेते दिसतील, पण आजही उच्च जातीचे लोक वरिष्ठ पदांवर आहेत."

या पार्श्वभूमीवर डी. राजा यांची नेमणूक नव्या बदलांसाठी आश्वासक मानली गेली पाहिजे.

नेहमी पुस्तकांमध्ये रमणाऱ्या राजा यांनी कॉलेजच्या सुरुवातीच्या काळातच कार्ल मार्क्सची 'दास कॅपिटल' आणि 'कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो' ही पुस्तके वाचली.

त्यावेळेस त्यांच्या आजूबाजूला कम्युनिस्ट पार्टी आणि ट्रेड युनियनसंदर्भातील घडामोडी घडत होत्या. कॉलेजच्या वाचनालयांत मार्क्सवादी साहित्यं होतं. ते सगळे दिवसच साम्यवादी विचारांनी भारलेले होते.

पक्षाचा विश्वास जिंकला

1967-68 या काळात ते सीपीआयची विद्यार्थी संघटना एआयएसएफच्या संपर्कात आले. 1973 मध्ये त्यांना पक्षाच्या जिल्हा कार्यकारणीने शिक्षणासाठी मॉस्कोला पाठवलं आणि तिथून परतल्यावर ते 1974 साली पक्षाचे पूर्णवेळ कार्यकर्ते झाले.

युवकांना संघटित करण्याची जबाबदारी राजा यांच्याकडे देण्यात आली. 1976 साली ऑल इंडिया युथ फेडरेशनच्या प्रदेश कार्यकारिणीचे सचिव म्हणून त्यांची निवड झाली. ते युवा नेता म्हणून प्रसिद्ध झाले.

पक्षाने त्यांना राज्य परिषद आणि नंतर राज्य कार्यकारिणीचं सदस्य बनवलं. राज्यात त्यांनी बेरोजगारीविरोधात आंदोलन केलं. अनेक पदयात्रा काढून लोकांना पक्षाजवळ आणलं.

1985 साली त्यांच्या पक्षाचं छत्तीसगडमधल्या बिलापूर इथं अखिल भारतीय संमेलन झालं तेव्हा राजा यांची ऑल इंडिया युथ फेडरेशनच्या महासचिवपदी निवड झाली.

त्यानंतर त्यांनी 'सेव्ह इंडिया, चेंज इंडिया' ही घोषणा देत देशभरात सायकल...


कर टाळणाऱ्या कंपन्यामध्ये अॅपलचाही समावेश आहे. ही कंपनी युरोपियन युनियनला 13 अब्ज युरोंचं देणं असल्याचा आरोप आहे.

ही चर्चा विशेष करून हे टॅक्स हेवन्स एकत्रित किती नुकसान करू शकतात या भोवती आहे. विविध स्रोतांतून पुढे आलेल्या माहितीनुसार गुप्त वित्त व्यवस्थांमध्ये फिरत असलेल्या प्रचंड पैशामुळे जग खरंतर अधिकाधिक गरीब होत आहे.

यातील काही मुद्द्यांवर आपण चर्चा करू. पण ,सर्वप्रथम आपण पाहूया की, कर वाचवण्याची ही यंत्रणा चालते तरी कशी?

टॅक्स हेवन्स काय आहेत?

टॅक्स हेवन्स म्हणजे असा देश जिथे परदेशी व्यक्ती किंवा व्यवसायांना अल्प कर आकारतात आणि या व्यक्तींच्या मूळ देशांना याबद्दलची कमीतकमी माहिती देतात. या मूळ देशांमध्ये कराचं प्रमाण सर्वसाधारणपणे जास्त असतं.

या देशांमधल्या व्यवसाय प्रक्रिया फारच सरळ असतात. कंपन्या त्यांचा नफा शिफ्ट करत असतात.

ज्या देशांत प्रत्यक्षात उत्पादनाची विक्री होते तिथे मुख्य कार्यालयाची नोंदणी न करता ती कर कमी असलेल्या देशात करायची, अशी सोपी पद्धत असते. गुगल किंवा फेसबुक याचं उदाहरण आहे.

या देशांचं नागरिकत्व घेऊन ऑफशोअर टॅक्स हेवन्समध्ये ट्रस्ट स्थापन केला ज... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ातो. जेणेकरून लोक त्यांची मालमत्ता नाममात्र स्वायत्तता असलेल्या तटस्थ व्यवस्थापनाच्या देखरेखीखाली ठेऊ शकतात.

ते या ट्रस्टमध्ये सहभागी असतात. परिणामी ही मालमत्ता 'कॅपिटल गेन'खाली येत असल्यानं त्या उत्पन्नावर कर लागत नाही. कर तेव्हाच लागतो जेव्हा लाभार्थींना पेमेंट केलं जातं.

पण, महत्त्वाचं म्हणजे ज्या व्यक्तीनं या ट्रस्टमध्ये संपत्ती ठेवली आहे, त्याच्या मृत्यूनंतर या ट्रस्टमध्ये ठेवण्यात आलेल्या संपत्तीच्या मूल्यावर ट्रस्टच्या लाभार्थींना 'इनहेरिटन्स टॅक्स' द्यावा लागत नाही.

टॅक्स हेवन्स आहेत तरी किती?

ऑर्गनायझेशन ऑफ इकॉनॉमिक कोऑपरेशन अॅंड डेव्हलपमेंट (OCED) या संस्थेच्या माहितीनुसार जगात टॅक्स हेवन्सच्या व्याख्येत बसणारी 40पेक्षा जास्त ठिकाणं आहेत.

ब्रिटिश अखत्यातरित असलेल्या 10 टॅक्स हेवन्समध्ये जर्सीचा समावेश आहे.

यात स्वित्झर्लंडसारखे देश आणि ब्रिटिश आयलंड ऑफ जर्सी, आइल ऑफ मॅन यांचा समावेश आहे. अमेरिकेतील डेलावेअर, नेवाडा, वायोमिंग यांचा समावेश आहे.

यामुळे लोक गरीब कसे होत आहेत?

मूळ मुद्दा असा आहे की, या टॅक्स हेवन्समध्ये संपत्ती ठेऊन व्यक्ती आणि कंपन्या ते जिथे व्यवसाय करतात आणि पैसा मिळवतात, तिथला कर बुडवतात. त्यामुळे तिथल्या प्रशासनाला पायाभूत सुविधा आणि सार्वजनिक सुविधा देण्यासाठी आवश्यक निधीची चणचण भासते.

सर्वसामान्य माणसांना याचा खरा फटका बसतो, जेव्हा ही तफावत भरून काढण्यासाठी कर वाढवले जातात.

गरीब देशांमध्ये ही परिस्थिती अधिकच बिकट असते. आफ्रिकेचं उदाहरण घ्या. अतिश्रीमंतांनी टॅक्स हेवन्समध्ये पैसा गुंतवल्यानं आफ्रिकेत बुडवलेल्या कराची रक्कम 14 अब्ज डॉलर इतकी आहे.

ऑक्सफॅमच्या आकडेवारीनुसार या पैशातून 40 लाख मुलांना  आरोग्य सुविधा देता आल्या असत्या आणि प्रत्येक आफ्रिकन मूल शाळेत जाईल, इतके शिक्षक नेमता आले असते.

आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून जितकी मदत मिळते त्यापेक्षा जास्त रकमेचं नुकसान या कर चुकवेगिरीमुळं झालं आहे.

लॅटीन अमेरिकेत झालेल्या नुकसानीचं मूल्यमापन इकॉनॉमिक कमिशन फॉर लॅटीन अमेरिकन अँड द कॅरेबियननं (ECLAC) केलं आहे. वैयक्तिक आणि कॉर्पोरेट करचुकवेगिरीचा या प्रदेशाला बसलेला फटका 2014 मध्ये 190 अब्ज डॉलर इतका म्हणजे एकूण जीडीपीच्या 4 टक्के इतका होता.

देशाच्या पातळीवर बोलायचं झालं तर हे नुकसान फारच जास्त आहे. ECLACच्या अंदाजानुसार कोस्टारिका आणि इक्वेडोर यांना मिळू शकणारा...


करण जोहर, बॉलीवूड माफिया, संजय राऊत, शिवसेना, उद्धव ठाकरे, आदित्य ठाकरे तसंच जया बच्चन यांच्याविरुद्ध पंगा घेतल्यानंतर कंगना राणावतने आता अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकर हिच्यावर निशाणा साधला आहे.

"उर्मिला मातोंडकर कोण आहे, ती सॉफ्ट पॉर्न स्टार आहे, हे ऐकायला बरं वाटत नाही. पण ती आपल्या अभिनयासाठी नक्कीच ओळखली जात नाही. ती सॉफ्ट पॉर्नसाठीच ओळखली जाते, हो ना?" असं वक्तव्य कंगना राणावतने केलं. टाईम्स नाऊ या इंग्रजी वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीदरम्यान एका प्रश्नाचं उत्तर देताना कंगना बोलत होती.

कंगनाच्या या वक्तव्यानंतर सोशल मीडियावर खूप मोठ्या प्रमाणात प्रतिक्रिया येत असल्याचं दिसून येत आहे.

सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूनंतर कंगना राणावतने अतिशय आक्रमक भूमिका घेतल्याचं दिसून येत आहे. या प्रकरणावरून ती सातत्याने बॉलीवूडमधील दिग्गजांना आव्हान देत आहे. शिवाय तिच्याबाबत प्रतिक्रिया देणाऱ्या प्रत्येकाला ती आक्षेपार्ह भाषेत प्रत्युत्तर देत आहे.

असाच प्रकार संजय राऊत, शिवसेना आणि जया बच्चनच्या वेळी दिसून आला. आता उर्मिला मातोंडकरचा या यादीत समावेश झाला आहे.

कंगना आणि उर्मिला मातोंडकर यांच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्या वादाची सुरुवात उर्मिला मातोंडकरच्या मुलाखतींनी झाली. गेल्या दोन-चार दिवसांपासून उर्मिला मातोंडकरने अनेक माध्यमांना मुलाखती दिल्या होत्या.

यामध्ये तिने कंगनावर निशाणा साधला होता. कंगना राणावतला भाजपचं तिकीट हवं असल्यामुळे तिने असा प्रकार सुरू केल्याचा आरोप उर्मिला मातोंडकरने केला.

त्यानंतर कंगना राणावतने आता उर्मिला मातोंडकरला प्रत्युत्तर दिलं आहे.

"उर्मिला मातोंडकरची एक अपमानजनक मुलाखत पाहिली, यामध्ये ती माझ्याबद्दल बोलताना दिसत आहे. याची चीड येत आहे. त्यांनी माझ्या संघर्षाची थट्टा केली. मला भाजपकडून तिकीट हवं आहे, म्हणून मी असं करत असल्याचं ती म्हणते. मला असं करण्याची काही गरज नाही. उर्मिला मातोंडकर कोण आहे, ती सॉफ्ट पॉर्न स्टार आहे, हे ऐकायला बरं वाटत नाही. पण ती आपल्या अभिनयासाठी नक्कीच ओळखली जात नाही. ती सॉफ्ट पॉर्नसाठीच ओळखली जाते, हो ना?," असं कंगना म्हणाली.

कंगना राणावत

कंगनाची ही मुलाखत बुधवारी (16 सप्टेंबर) संध्याकाळी ही मुलाखत टीव्हीवर दाखवण्यात आली होती.

उर्मिला मातोंडकरने या प्रकरणी अद्याप कोणतीच थेट प्रतिक्रिया दिलेली नाही. पण तिने रात्री उशीरा ट्वीटरवर शिवाजी महाराजांचा एक फोटो पोस्ट केला.

"बदल्याची भावना मानवाला जळवते. संयम हाच बदल्याच्या भावनेवर नियंत्रण आणण्यासाठीचा उपाय आहे. शिवाजी महाराज अमर रहे," असं वाक्य फोटोसोबत लिहिलेलं आहे.

दरम्यान, रकूल प्रीत सिंहने दिल्ली उच्च न्यायालयाकडे धाव घेतली आहे.

रकूल प्रीत सिंहची मीडियाविरोधात तक्रार

रकूल प्रीत सिंह या अभिनेत्रीने दिल्ली हायकोर्टाकडे मीडियाविरोधात धाव घेतली. या संदर्भात हायकोर्टाने माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, प्रसार भारती, न्यूज ब्रॉडकास्टर्स असोसिएशन, प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडियाला नोटीस बजावली आहे.

रकूल प्रीत सिंहने मीडिया ट्रायलविरोधात तक्रार दाखल केली होती. त्याची दखल हायकोर्टाने घेतली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


करण जोहर. बॉलीवूडमधल्या रोमँटीक सिनेमांच्या निर्मितीसाठी आणि अलिकडे कॉफी विथ करण या टीव्हीवरच्या गप्पांच्या कार्यक्रमासाठी तो विशेष करून ओळखला जातो. वयाची 48 वर्षं पूर्ण केलेल्या या पटकथा लेखक - दिग्दर्शकाला सुरुवातीला ओळख मिळाली ती त्यांचे वडील अभिनेते आणि जुन्या काळातले निर्माते यश जोहर यांच्यामुळे.

पद्मश्री करण

1998 साली पदार्पणातच त्याला कुछ-कुछ होता है या सिनेमाने बॉक्स ऑफिसवर घवघवीत यश मिळवून दिलं. त्यावर्षी उत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा आणि उत्कृष्ट पटकथा लेखकाचा फिल्मफेअर अवॉर्डही त्याने खिशात घातला.

त्यानंतर, 2001मध्ये 'कभी खुशी, कभी गम', 2006मध्ये 'कभी अलविदा ना कहना' यांसारख्या चित्रपटांनी नंतरच्या काळात करण जोहरचा सिनेसृष्टीतला खुंटा अजूनच बळकट केला. त्याच्या धर्मा प्रॉडक्शनचा दबदबाही सिनेजगतात वाढला.

तो काळ तद्दन रोमँटीकपटांचा असल्याने करण जोहरची लोकप्रियता चांगलीच वाढली होती. मात्र, सिनेसृष्टीत नाव होत असताना 'स्टारकीड' म्हणूनही त्याची चेष्टा होऊ लागली. घराणेशाहीचा वारसा घेऊन बॉलीवूडमध्ये आल्याचा त्याच्यावर आरोप होऊ लागला. मात्र, नंतर-नंतर करण जोहरची लैंगिकता, तो सूत्रसंचाल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न असलेला कॉफी विथ करण या कार्यक्रमात येणाऱ्या पाहुण्यांमुळेही तो टीकेचा धनी झाला.

यंदा त्याला सिनेसृष्टीतल्या योगदानाबद्दल देशातला मानाचा पद्मश्री पुरस्कारही मिळाला. यावरूनही त्याच्यावर सोशल मीडियावर टीका झाल्याचं पाहिला मिळालं. करण जोहरवर नेमकी कधी आणि केशी टीका झाली ते आपण पाहूयात.

सुशांत सिंगची आत्महत्या आणि 'तो' व्हीडिओ

सुशांत सिंग राजपूतने गेल्या आठवड्यांत मुंबईत आपल्या राहत्या घरी आत्महत्या केली. याप्रकरणी पोलीस तपास सुरू आहे. पण, सुशांतच्या आत्महत्येनंतर करण जोहरने ट्वीट करून त्याला खूप दुःख झाल्याचं मत मांडलं. अभिनेत्री आलिया भटनेही तिला या आत्महत्येबद्दल दुःख झाल्याबद्दल ट्वीट केलं. पण, नेटीझन्सनी या दोघांच्याही ट्वीटचा चांगलाच समाचार घेतला.

करण जोहर आणि आलिया भट यांनी कॉफी विथ करण कार्यक्रमांत सुशांत सिंग कोण आहे? असं वक्तव्य करत त्याची टर उडवली होती. सोशल मीडियावर लोकांनी हा व्हीडिओ व्हायरल करत हे दोघंही घराणेशाहीतून बॉलीवूडमध्ये आले आहेत आणि इतरांची किंमत नसल्याची मतं मांडली.

यावेळी करण जोहरची बाजू घेण्यासाठी निर्माते - दिग्दर्शक रामगोपाल वर्मा, अभिनेत्री स्वरा भास्कर उतरले आहेत. मात्र, या व्हीडिओवरून करण जोहर यांच्यावर नेटीझन्स तोंडसुख घेत आहेत.

करण म्हणतो, "माझ्यात एक महिला आहे"

करण जोहर हा गे म्हणजेच समलैंगिक असल्याचं त्याने जाहीर केलं होतं. मात्र, त्यापूर्वीपासूनच त्याच्यावर तो समलैंगिक आहे म्हणून त्याला त्रास दिला गेला होता. ट्विटरवर एकाने करण जोहर याने त्याचा चरित्रपट केला तर त्याचं नाव 'द गे' असं ठेवावं म्हटलं होतं. एरव्ही करण जोहर अशा टीकाकारांना जुमानात नसला तरी त्याने या ट्वीटचा खरपूस समाचार घेतला होता.

अखेर ज्याने हे ट्वीट केलं त्याला ते ट्वीट डिलीट करावं लागलं, पण त्यावर करण जोहर यांनी दिलेला प्रतिसाद अजूनही ट्विटरवर आहे.

करण जोहरच्या लैंगिकतेवरून वाद आता नित्याचीच बाब झाली आहे. इंडिया टुडेच्या वेबसाईटवरच्या एका बातमीनुसार, मार्च, 2019मध्ये अभिनेता अरबाझ खान याच्या एका चॅटशोमध्ये परिणिती या प्रेक्षक महिलेनं तुम्ही तुमचं लिंग बदलून घेतलंय का असा थेट सवाल विचारला होता. यावर करण तिला म्हणाला होता, "नाही परिणिती. मी एक पुरुष म्हणून जन्माला आलो. मला पुरुष असल्याचा गर्व आहे. माझ्या आत एक महिला आहे आणि तिच्यामुळेच मला माणूस असल्याबद्दल गर्व वाटतो."

करण पुढे असं म्हणाला, "माझ्यावर...


करसंकलन हा सरकारच्या उत्पन्नाचा सर्वांत मोठा मार्ग आहे. प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष करांचा यात समावेश असतो. उत्पन्न कमावणारे किंवा विनिमय करणारे लोक थेट भरतात, तो प्रत्यक्ष कर; याची जबाबदारी कोणा त्रयस्थावर टाकता येत नाही.

यात आयकर, कॉर्पोरेट टॅक्स- म्हणजे विविध कंपन्यांचा आयकर, यांचा समावेश होतो. भांडवली लाभ कर हादेखील असाच एक कर आहे, आणि खूप पूर्वी संपुष्टात आलेले संपत्ती कर व मालमत्ता कर हेदेखील प्रत्यक्ष कराचाच भाग होते.

जो कर खरेदीदाराकडून वसूल केला जातो आणि मग अशी वसुली करणारा घटक नंतर सरकारकडे जमा करतो, त्याला अप्रत्यक्ष कर म्हणतात. यात विक्री कर आहे, त्याची जागा अलीकडे वस्तू व सेवा कराने (जीएसटी) घेतली; शिवाय, उत्पादनशुल्क व सीमाशुल्क हेदेखील अप्रत्यक्ष करच आहेत.

मागच्या अर्थसंकल्पानुसार, या वर्षी सरकारच्या तिजोरीत जमा होणाऱ्या प्रत्येक एक रुपयातील 18 पैसे कॉर्पोरेट करामधून आणि 17 पैसे आयकरामधून येणं अपेक्षित होतं. या दोन्हींची बेरीज केली तर, सरकारला प्रत्यक्ष करांमधून 35 टक्के उत्पन्न मिळणं अभिप्रेत होतं.

यानंतर जीएसटीचा वाटा 18 पैसे, केंद्रीय उत्पादनशुल्काचे सात पैसे व सीमाश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुल्काचे चार पैसे- म्हणजे अप्रत्यक्ष करांचा सरकारी उत्पन्नातील वाटा 29 टक्के असणार होता. तर, सरकारचं चौसष्ट टक्के उत्पन्न करांमधून होणार होतं.

वर्तमान वर्षातील अर्थसंकल्पात ही 64 टक्के रक्कम सुमारे 20 लाख कोटी रुपये इतकी होती. पण खर्च 30 लाख रुपयांच्या घरात गेला. मग आता उर्वरित तजवीज कुठून करायची?

आता सरकारकडे उत्पन्नाचे तीन मार्ग उपलब्ध आहेत. करबाह्य महसूल- म्हणजे कराचा भाग नसलेली पण महसूल खात्यात जमा होणारी रक्कम. सरकारी उत्पन्नाचे कराव्यतिरिक्त इतर डझनभर मार्ग आहेत. आपण सरकारच्या ज्या सेवा वापरतो, त्यासाठी शुल्क भरत असतो. वीज, दूरध्वनी, गॅस यांसारख्या सेवांच्या बिलातील छोटा हिस्सा सरकारला जातो.

अनेक गोष्टींवर मिळणारं स्वामित्वधन (रॉयल्टी), परवानाशुल्क, राज्य सरकारांना दिलेल्या कर्जावरचं व्याज, नभोवाणी व दूरचित्रवाणीसाठी दिलेल्या परवान्यांचं शुल्क, रस्ते व पुलांसाठी टोलनाक्यावर घेतला जाणारा कर, पासपोर्ट व व्हिसा इत्यादींसाठी घेतलं जाणारं शुल्क... सरकारी कंपन्यांच्या नफ्यामध्ये सरकारचा वाटा असतो, शिवाय रिझर्व बँकेकडून सरकार अधूनमधून पैसे घेत असतं... असे इतरही मार्ग आहेत.

पण यातील बऱ्याच ठिकाणांवरून अतिशय छोट्या रकमा मिळतात. तरीही एकूण मिळून टक्केवारी पूर्ण करणारं उत्पन्न या स्त्रोतांमधूनदेखील मिळतं.

य व्यतिरिक्त, कर्ज नसलेली भांडवली प्राप्ती हा सरकारी उत्पन्नाचा एक स्त्रोत आहे. राज्य सरकारांना किंवा परदेशांमधील सरकारांना दिलेल्या कर्जाचा परतावादेखील याच खात्यात जमा होतो.

गेल्या काही वर्षांमध्ये हे खातं खूप महत्त्वाचं झालं आहे, कारण सरकारी कंपन्यांमधील मालकी वाटा विकून मिळणारी रक्कमदेखील याच खात्यात जमा केली जाते आहे आणि सरकारने एखादी नवीन कंपनी बाजारात उतरवली, तर त्यावर मिळणारा बोनस समभागही यात समाविष्ट केला जातो.

हे लक्ष्य वाढत जातं, त्यानुसार सरकारी उत्पन्नातील या खात्याचा वाटा वाढतो. 2019-20 या वर्षातील अर्थसंकल्पात या खात्याचा वाटा तीन टक्के होता, पण 2020-21 या वर्षाच्या अर्थसंकल्पामध्ये हा वाटा सहा टक्के झाला. यातील किती वाटा प्रत्यक्ष हातात येतो, ही वेगळी गोष्ट आहे.

आतापर्यंत आपण 80 टक्के उत्पन्नाचा हिशेब मांडलेला आहे. आता उरलेलं 20 टक्के उत्पन्न कुठून येतं? तर, कर्जांमधून! सरकारी रोखे वितरित करण्यापासून ते आंतरराष्ट्रीय संस्थांकडून किंवा इतर देशांच्या सरकारांकडून घेतलेल्या कर्जापर्यंत...


कराचीमध्ये दिवाळी साजरी करणारी मुलगी

भारतामध्ये आलेल्या हिंदू, शीख, बौद्ध, जैन, पारशी तसेच ख्रिश्चन लोकांनी आपण मुस्लिमबहुल पाकिस्तान, बांगलादेश, अफगाणिस्तानातून आल्याचं सिद्ध केल्यास त्यांना नागरिकत्वासाठी अर्ज करता येईल.

या तीन देशांमध्ये धार्मिक अल्पसंख्यांकांचं सक्तीनं धर्मांतर होतं आणि या अल्पसंख्यांकांची संख्या कमी होत चालली आहे असा सरकारचा दावा आहे. यामधून मुसलमानांना वगळल्यामुळे सरकारवर टीका होत आहे. त्यामुळे शेजारील देशात मुसलमान वगळता इतर धर्म समूहांची स्थिती कशी आहे हे पाहाणे आवश्यक आहे.

पाकिस्तानात मुस्लिमेतर लोकांचे प्रमाण किती?

पाकिस्तानातील मुस्लिम वगळता इतर धार्मिक समुहांची संख्या 1951 नंतर झपाट्याने कमी झाल्याचे अमित शाह यांनी सांगितले.

1947 साली भारताची फाळणी झाल्यानंतर पाकिस्तानातून भारताच्या दिशेने मुस्लिमेतर लोक आणि भारतातून पाकिस्तानच्या दिशेने मुस्लिम लोक गेले होते.

1951 साली पाकिस्तानात अल्पसंख्यांक समुदायाचे 23 टक्के लोक राहात होते आता त्यांची संख्या अत्यंत कमी झाली आहे असं अमित शाह यांनी सांगितले.

दिल्लीमध्ये कॅम्पमध्ये राहाणारे पाकिस्तानातून आलेले हिं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दू

मात्र बांगलादेश (पूर्व पाकिस्तान) आणि पाकिस्तानने दिलेल्या आकडेवारीकडे पाहता अमित शाह यांच्या माहितीबद्दल प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जाऊ शकते.

लोकसंख्येच्या आकडेवारीनुसार पाकिस्तानातील (पूर्वीचा पश्चिम पाकिस्तान) अल्पसंख्यांकांची 1951 साली टक्केवारी 2 टक्के होती ती आता 1.5 टक्के झाली आहे. तर बांगलादेशातील 1951 साली 22 ते 23 टक्के असणारी मुस्लिमेतरांची संख्या 2011 पर्यंत 8 टक्क्यांवर आली आहे.

त्यामुळे बांगलादेशातील मुस्लिमेतर लोकसंख्या घसरल्याचं दिसून येतं मात्र पाकिस्तानातील अल्पसंख्यकांची आकडेवारी कमी प्रमाणात घसरल्याचं किंवा स्थिर असल्याचं दिसून येतं.

पाकिस्तान आणि बांगलादेशात ख्रिश्चन, बौद्ध, शिख, पारशी यांच्यासारखे तर अल्पसंख्यांकांचे समुदायही राहातात. पाकिस्तानात अहमदिया लोक मुस्लिम नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यांची संख्या 40 लाख इतकी असून त्यांचा पाकिस्तानातील अल्पसंख्यांकांमध्ये त्यांची संख्या सर्वांत जास्त आहे.

अफगाणिस्तानातील मुस्लिमेतर समुदायांत हिंदू, शीख, बहाई, ख्रिश्चन यांचा समावेश आहे. त्यांचे प्रमाण एकूण लोकसंख्येच्या 0.3 टक्के इतके आहे. अफगाणिस्तानातील अस्थैर्यामुळे तिथं केवळ 700 शीख आणि हिंदू उरले होते असं अमेरिकेच्या गृह मंत्रालयाच्या अहवालात म्हटले होते.

मुस्लिमेतर समुदायांचं कायदेशीर स्थान काय आहे?

पाकिस्तान, अफगाणिस्तान आणि बांगलादेशाचा एक विशिष्ट राष्ट्रीय धर्म आहे. त्यामुळे हिंदू, शीख, बौद्ध, जैन, पारशी, ख्रिश्चन समुदायाला तिथं सक्तीच्या धर्मांतराला सामोरे जावे लागते असं या विधेयकात म्हटलं आहे.

पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांचा राष्ट्रीय धर्म इस्लाम आहे हे खरं आहे.

बांगलादेशाची स्थिती मात्र थोडी गुंतागुंतीची आहे. 1971 साली बांगलादेशाची निर्मिती झाली तेव्हा आपला देश सेक्युलर असल्याचं त्यांनी जाहीर केलं होतं मात्र 1988 साली देशाचा धर्म इस्लाम असल्याचं घोषित करण्यात आलं.

त्यावर दीर्घकाळ न्यायालयीन लढा सुरू होता. अखेर 2016 साली बांगलादेशाच्या सर्वोच्च न्यायालयाने इस्लाम हा देशाचा धर्म असल्याचा निर्णय दिला.

मात्र मुस्लिमेतर समुदायांना आपल्या धर्माची उपासना करण्याचा अधिकार या तिन्ही देशांनी घटनात्मक तरतूद करुन दिला आहे. पाकिस्तान आणि बांगलादेशात हिंदूंनी उच्च पदांवर काम केल्याचं दिसून येतं. तसेच या दोन्ही देशांमध्ये सरन्यायाधीश पदही हिंदूंनी भूषवलं आहे.

अल्पसंख्यांकांना...


करुण नायर

इंग्लंडचा संघ काही दिवसात भारताच्या दौऱ्यावर येतो आहे. 4 टेस्ट, 5 ट्वेन्टी-20 आणि 3 वनडे असा भरगच्च कार्यक्रम आहे. इंग्लंडचा संघ 5 वर्षांनंतर भारतात टेस्ट खेळणार आहे.

त्रिशतकी आविष्कार

पाच वर्षांपूर्वी म्हणजे 2016 मध्ये भारत आणि इंग्लंड संघांमध्ये चेन्नईत झालेल्या टेस्टमध्ये करुण नायरने त्रिशतकी खेळी साकारली होती. करुण नायरचं ते पहिलंच शतक होतं.

पहिलं शतक त्रिशतक हा अनोखा विक्रम नावावर करणारा करुण टेस्ट क्रिकेटमधला केवळ तिसरा बॅट्समन ठरला होता.

टेस्ट क्रिकेटमध्ये त्रिशतक झळकावणारा तो केवळ दुसरा भारतीय बॅट्समन ठरला होता.

करुणने 565 मिनिटं खेळपट्टीवर ठाण मांडत, 32चौकार आणि 4 षटकारांच्या साह्याने नाबाद 303 रन्सची खेळी केली होती.

करुण नायर

करुणने त्याच मालिकेत इंग्लंडविरुद्ध मोहालीत पदार्पण केलं. पहिल्या डावात त्याला चार रन्स करता आल्या. दुसऱ्या डावात त्याला बॅटिंगची संधीच मिळाली नाही. मुंबई टेस्टमध्ये त्याने 13 रन्स केल्या. तिसऱ्या टेस्टमध्ये त्रिशतक झळकावत करुणने नवनवे विक्रम रचले.

टीम इंडियाला भरवशाचा बॅट्समन मिळाला अशी चर्चा करुणच्या त्या इनिंग्जने सुरू करून दि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ली होती. मात्र प्रत्यक्षात घडलं ते वेगळंच आहे. त्रिशतकानंतरच्या पुढच्या टेस्टमध्ये करुणला संघातून वगळण्यात आलं. अजिंक्य रहाणे संघात परतला आणि करुण नायर बाहेर पडला. त्रिशतक दुर्मीळ गोष्ट आहे.

मात्र त्रिशतकानंतर करुण फक्त तीन टेस्ट खेळला आहे. 2017 मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या भारतात झालेल्या मालिकेत करुणला संधी मिळाली. मात्र करुणला लौकिकाला साजेशी कामगिरी करता आली नाही.

बेंगळुरू टेस्ट (26,0), रांची (23) आणि धरमशाला (5) अशी करुणची कामगिरी झाली. सद्यस्थितीत करुणच्या नावावर फक्त 6 टेस्ट आहेत. इंग्लंडचा संघ भारत दौऱ्यावर आला आहे. मात्र करुण संघात नाही.

वनडे पदार्पण

2016 मध्ये भारतीय संघ झिम्माब्वेच्या दौऱ्यावर होता. प्रमुख खेळाडूंना या दौऱ्यासाठी विश्रांती देण्यात आली होती. करुण नायरने या दौऱ्यात वनडे पदार्पण केलं.

करुण नायर भारतासाठी वनडेही खेळला आहे.

करुण दोन मॅच खेळला. मात्र प्रमुख खेळाडू संघात परतल्यानंतर करुणचा वनडे संघासाठी विचारही झाला नाही.

कर्नाटकचा आधारस्तंभ

2015 मध्ये करुणने रणजी करंडक स्पर्धेत तामिळनाडूविरुद्ध खेळताना कर्नाटकसाठी त्रिशतकी खेळी साकारली होती. कर्नाटकच्या गेल्या दशकभरातील रणजी विजयात करुणचा मोलाचा वाटा आहे. कर्नाटकसाठी चारदिवसयी, वनडे तसंच ट्वेन्टी-20 प्रकारात सातत्याने धावांच्या राशी ओतल्यानेच करुणची राष्ट्रीय संघात निवड झाली होती.

करुणने नियमितपणे कर्नाटक संघाचं नेतृत्व करतो.

मात्र कर्नाटकचा भरवशाचा बॅट्समन आहे. मात्र टेस्ट, वनडे, ट्वेन्टी-20, चारदिवसीय सामने असे सगळे सामने पकडले तर करुणला गेल्या 56 मॅचमध्ये एकही शतक झळकावता आलेलं नाही.

2017-18 रणजी करंडक हंगामात करुणने सेमीफायनलमध्ये विदर्भ संघाविरुद्ध शतकी खेळी साकारली होती.

करुण नायर कर्नाटक आणि इंडिया ए साठी नियमितपणे खेळतो

काही दिवसांपूर्वीच झालेल्या सय्यद मुश्ताक अली ट्वेन्टी-20 स्पर्धेत करुणने कर्नाटकचं नेतृत्व केलं होतं.

इंडिया रेड संघासाठी खेळताना करुणची कामगिरी चांगली झाली होती. त्या संघाच्या नेतृत्वाची धुरा करुणने सांभाळली आहे.

आयपीएल स्पर्धेतला प्रवास-8 वर्षात 4 संघ

करुण सलग सात वर्ष आयपीएल खेळतो आहे. मात्र या सात वर्षात करुण चार संघांकडून खेळला आहे. 2013 मध्ये राजस्थान रॉयल्सचे माजी प्रशिक्षक राहुल द्रविड यांनी करुणची गुणवत्ता हेरली आणि त्याला संघात समाविष्ट केलं.

पहिल्या हंगामात त्याला फक्त...


करुणानिधी काळा चष्मा का वापरत होते, त्यांच्या खांद्यावर नेहमी पिवळी शाल का असायची अशा प्रकारचे प्रश्न अनेकांच्या मनात येत आहेत. त्यातील काही प्रश्नांची ही उत्तर.

1. करुणानिधी नेहमी पिवळी शाल का घ्यायचे?

करुणानिधी यांच्या खांद्यावर नेहमी पांढरी शाल असायची. पण 1994पासून पांढऱ्या शालची जागा निळ्या शालीनं घेतील. 1994मध्ये त्यांना लाळग्रंथींचा आजार झाला होता. या ग्रंथींना सूज येत असे आणि ही सूज त्यांच्या गालांवर दिसायची. डॉक्टरांनी त्यांना गळा उबदार ठेवण्यासाठी नेहमी शाल घेण्याचा सल्ला दिला होता.

त्यानंतर त्यांनी पिवळी शाल गळ्याभोवती घ्यायला सुरुवात केली. त्यांचे मित्र, कुटुंबीय यांनी त्यांना ही शाल शोभून दिसते असं सांगितलं. त्यानंतर त्यांनी गळ्याभोवती पिवळी शाल कायम ठेवली.

पिवळी शाल ही करुणानिधी यांची अंधश्रद्धा आहे, अशी टीकाही त्यांच्यावर झाली होती. याला उत्तर देताना त्यांनी ओशोंच्या एका वाक्याचा संदर्भ देत म्हटलं होतं, "जे स्वतःवर राज्य करतात आणि जे प्रकाशासारखे सत्य असतात ते पिवळे वस्त्र परिधान करतात."

2. करुणानिधी यांच्या डाव्या डोळ्याला काय झालं होतं?

1953ला परामाकुडी इथून रामन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाथपुरमला येत असताना करुणानिधी यांच्या गाडीला अपघात झाला होता. या अपघातात त्यांच्या डाव्या डोळ्याला इजा झाली होती. या डोळ्यावर 12 शस्त्रक्रिया झाल्या होत्या. 1967ला पुन्हा अपघात झाला आणि त्यात त्यांच्या याच डोळ्याला पुन्हा दुखापत झाली. डोळा सतत दुखत असल्याने त्यावर 19971ला अमेरिकेत शस्त्रक्रिया करावी लागली होती. त्यानंतर त्यांनी डोळे दिसणार नाहीत, असा काळा चष्मा वापरणं सुरू केलं. 2000पासून त्यांनी पारदर्शक काळा चष्मा वापरायला सुरुवात केली. या चष्म्यामुळे त्यांचे डोळे दिसू शकत होते.

3. हिंदू असूनही करुणानिधी यांचं दफन का?

करुणानिधी हिंदू घरात जन्माला आले होते, तरीही हिंदू पद्धतीप्रमाणे त्यांच्या पार्थिवाचं दहन न करता दफन का करण्यात आलं?

तमिळ नेते, विचारवंत आणि द्रविड चळवळीचे प्रणेते पेरियार यांचा करुणानिधी यांच्यावर मोठा प्रभाव होता. हिंदू धर्मातल्या प्रथांचा ते प्रथमपासूनच विरोध करत असत. करुणानिधी टोकाचे नास्तिकही होते. म्हणूनच हिंदू धर्माच्या प्रथांवर त्यांचा विश्वास नव्हता. त्यामुळे अण्णा दुराई या त्यांच्या राजकीय गुरुंप्रमाणे करुणानिधी यांच्या पार्थिवाचंही चेन्नईच्या मरीना बीचवर दफन करण्यात आलं.

4. एम. जी. रामचंद्रन (MGR) यांच्या अंत्यविधीला ते गेले होते का?

एम. जी. रामचंद्रन यांचं ज्या दिवशी निधन झालं तेव्हा करुणानिधी इरोड इथून परत येत होते. त्यांना जेव्हा ही बातमी कळली तेव्हा ते तातडीने चेन्नई इथल्या रामवरम परिसरातील एम. जी. रामचंद्रन यांच्या घरी हार घेऊन गेले.

अण्णदुराई, करुणानिधी, एम.जी.आर आणि पेरियार

माजी मंत्री माधवन यांनी त्यांना एम. जी. रामचंद्रन यांचं पार्थिव ज्या खोलीत ठेवलं होतं तिथं नेलं. त्यांनी एम. जी. रामचंद्रन यांना श्रद्धांजली वाहिली.

या संदर्भातील आठवण सांगताना ते म्हणतात, "एम. जी. रामचंद्रन यांच्या घरी जाण्याचा आणि त्यांना श्रद्धांजली वाहण्याचा निर्णय जर मी तत्काळ घेतला नसता तर नंतर ते कधीच शक्य नव्हतं. कारण दोन्ही पक्षांत त्यावेळी फारच कटूता होती."

एम. जी. रामचंद्रन यांच्या निधनानंतर उसळलेल्या दंगलीत अण्णा सालई येथील करुणानिधी यांचा पुतळा फोडण्यात आला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


करुणानिधी यांच्या निधनामुळे स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून राजकारणात असलेल्या एका दिग्गज नेत्याचं पर्व संपलं आहे. ही बातमी समजताच त्यांच्या समर्थकांसह तामिळनाडूवर शोककळा पसरली आहे.

28 जुलैपासून 94 वर्षांच्या करुणानिधींना युरिनरी इन्फेक्शनच्या इलाजासाठी हॉस्पिटलमध्ये अॅडमिट केलं होतं. गेल्या आठवड्यात त्यांच्या तब्येतीत किंचित सुधारणा नोंदवण्यात आली होती, पण गेल्या 24 तासांत परिस्थिती ढासळत गेली.

भारताच्या राजकारणात मोठं स्थान असलेले आणि तामिळनाडूचे पाच वेळचे मुख्यमंत्री असलेले करुणानिधी स्वतः एकही निडणूक हरले नव्हते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली द्रमुक पक्ष 1998 ते 2014 या कालावधीत केंद्रात सहभागी होता. काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील UPAच्या पहिल्या सरकारमध्ये तामिळनाडूतील 12 मंत्री होते.

द्रमुककडे दूरसंचारसारखं महत्त्वाचं खातं होतं. याच खात्याअंतर्गत उघड झालेल्या 2G स्पेक्ट्रम घोटाळ्यामुळे तत्कालीन दूरसंचार मंत्री ए. राजा आणि करुणानिधी यांची मुलगी व खासदार कनिमोळी यांना तुरुंगावास झाला होता.

क्षणाक्षणाचे अपडेट इथं वाचा -करुणानिधी : दफनविधीसाठी मरीना बीचवर जमीन द्यायला सरकारचा नकार

संपूर्ण का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रकीर्द - करुणानिधी : हिंदी भाषा आणि ब्राह्मणांना विरोध करणारा नेता

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


करूणानिधी आणि स्टॅलिन

स्टॅलिन द्रमुकच्या युवा शाखेचे सरचिटणीस बनले, त्यानंतर त्यांच्यावर घराणेशाहीची टीका झाली. मात्र, आपली निवड फक्त करूणानिधी यांचे चिरंजीव म्हणून झालेली नसल्याचं स्टॅलिन यांनी लवकरच सिद्ध केलं हे विशेष.

एम. करुणानिधी आणि त्यांची दुसरी पत्नी दयालू अम्मल यांच्या पोटी 1 मार्च 1953 रोजी स्टॅलिन यांचा जन्म झाला. एम. के. मुथू आणि एम. के. अलागिरी यांच्यानंतर करूणानिधी यांचं हे तिसरं अपत्य.

त्यांच्या जन्मानंतर चारच दिवसांत सोव्हिएत रशियाचे नेते जोसेफ स्टॅलिन यांचं निधन झालं होतं. त्यामुळे करूणानिधी यांनी हेच नाव आपल्या मुलाला दिलं.

स्टॅलिन यांनी चेन्नईच्या चेटपेटमध्ये ख्रिस्टियन माध्यमिक विद्यालयातून शालेय शिक्षण पूर्ण केलं. त्यानंतर चेन्नईच्याच विवेकानंद कॉलेजमधून बारावी तर प्रेसिडेन्सी कॉलेजमधून पदवीचं शिक्षण पूर्ण केलं.

स्टॅलिन जन्मल्यानंतर त्यांनी आपल्या वडिलांना पाहिलं, ते विधानसभा सदस्य म्हणूनच.

राजकारणाची सुरुवात

एम. के. मुथू यांना फिल्म इंटस्ट्रीमध्ये जास्त रस होता. पण स्टॅलिन राजकारणाकडे आकर्षित झाले.

द्रमुक पक्ष त्यावेळी पोंगल सण मोठ्या उत्साहात साजरा ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करत असे. तसंच पक्ष-संस्थापक अण्णादुराई यांचा जन्मदिवससुद्धा मोठ्या धुमधडाक्यात साजरा केला जात होता.

1960 च्या दशकाच्या अखेरीस स्टॅलिन यांनी गोपालपुरम येथील तरुणांना सोबत घेऊन युथ DMK नामक एक संघटना स्थापन केली.

महत्त्वाच्या नेत्यांचे जन्मदिवस साजरे करणं, हा त्यांच्या या मागचा उद्देश होता.

एम. करुणानिधी, एम. जी. रामचंद्रन, नंजील मनोहरन आणि पी. यू. शनमुगम यांच्या सारख्या नेत्यांनीही या संघटनेच्या बैठकांमध्ये सहभाग नोंदवला होता.

पुढे याच संघटनेला द्रमुक पक्षाची युवा शाखा म्हणून मान्यता देण्यात आली.

स्टॅलिन यांना थाऊजंड लाईट्स मतदारसंघाच्या 75 व्या सर्कलचे स्थानिक प्रतिनिधी म्हणून निवडण्यात आलं.

द्रमुक पक्षातील हे त्यांचं पहिलंच अधिकृत पद होतं. हे पद अत्यंत कनिष्ठ पातळीवरचं होतं.

1968 च्या चेन्नई महानगरपालिका निवडणुकीत स्टॅलिन यांनी द्रमुकसाठी प्रचार केला.

त्यावेळी त्यांनी सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होणं सुरू केलं. द्रमुकच्या विविध सार्वजनिक सभांमध्ये ते भाषण देऊ लागले.

1975 साली स्टॅलिन यांचा विवाह दुर्गावती उर्फ सांता यांच्याशी झाला. याच्या काही महिन्यांनंतर संपूर्ण देशात आणीबाणीची घोषणा करण्यात आली होती. त्यावेळी तामीळनाडूमध्ये द्रमुक पक्ष सत्तेत होता.

तत्कालिन मुख्यमंत्री करुणानिधी हे पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचे सहयोगी होते. पण आणीबाणीला त्यांचा विरोध असल्यामुळे हे सरकार पडलं.

अटकेनंतर वेगळी ओळख

स्टॅलिन यांना 1976 मध्ये गोपालपुरम येथील त्यांच्या राहत्या घरातून अटक करण्यात आली. तुरुंगात त्यांना जबर मारहाणही झाली.

एक वर्ष तुरुंगवासात काढल्यानंतर त्यांना 23 जानेवारी 1977 मध्ये मुक्त करण्यात आलं.

तुरुंगात जाईपर्यंत स्टॅलिन यांना फक्त मुख्यमंत्री करुणानिधी यांचा मुलगा म्हणून ओळखलं जायचं. पण तुरुंगवास भोगून परतल्यानंतर त्यांना एक नवी ओळख मिळाली.

द्रमुकच्या युवा शाखेसाठी काम करणं स्टॅलिन यांनी सुरुच ठेवलं. 20 जून 1980 मध्ये द्रमुकच्या युवा शाखेची अधिकृत घोषणा झाली. त्यावेळी याचे नेते म्हणून स्टॅलिन यांची निवड करण्यात आली होती.

त्या काळात द्रमुक पक्षाची कामगार शाखा सर्वांत मजबूत म्हणून ओळखली जायची. पण हळुहळु याची जागा युवा शाखेने घेतली.

अधिकृतपणे युवा शाखेची घोषणा झाल्यानंतर काहीच दिवसात युवा शाखेने पाळंमुळं रोवायला सुरुवात केली. पुढे द्रमुक पक्षाची सर्वांत मजबूत शाखा म्हणून...


कर्जत शहरातल्या एका सरकारमान्य निवासी कर्णबधिर शाळेच्या काळजीवाहकाला पोलिसांनी ३० मार्च रोजी अटक केली होती. शाळेतल्या दोन अल्पवयीन विद्यार्थिनींवर लैंगिक अत्याचार केल्याचा आरोप त्याच्यावर आहे.

या दोन्ही मुली सात आणि दहा वर्षांच्या असून शाळेतील इतर अल्पवयीन विद्यार्थ्यांचंही शोषण झाल्याचा संशय आहे. सध्या ही शाळा बंद आहे.

नेमकं काय घडलं?

शहराच्या अगदी मध्यवर्ती ठिकाणी जिल्हा परिषदेच्या शाळेच्या आवारात सात वर्गांमध्ये ही शाळा भरते. या शाळेत कर्जत तालुक्यातली २२ मुलं आणि १८ मुली शिक्षण घेत आहेत. त्यापैकी आठ मुलं आणि नऊ मुली निवासी विद्यार्थी आहेत. सुट्टीच्या दिवशी पालक त्यांना घरी घेऊन जातात.

नेरळमधल्या एका मुलीला सुट्टीसाठी घरी नेलं असता तिनं अंघोळ करताना आपल्या गुप्तांगांजवळ दुखत असल्याची तक्रार खुणेनंच केली. आईनं विचारपूस केली तेव्हा मुलीवर अत्याचार झाल्याचं उघड झालं.

पीडीत मुलींपैकी एका मुलीची आई.

"आम्ही विचारलं तिला खाणाखुणा करून, तर तिनं सांगितलं सगळं, की असं असं झालंय, शाळेत असं असं केलं आहे सरांनी," मुलीच्या आईनं तक्रार दाखल केल्यानंतर स्थानिक मीडियाशी बोलताना ही माहिती दिली ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होती.

शेजारीच राहणाऱ्या दुसऱ्या मुलीवरही अत्याचार झाल्याचं समजल्यावर दोघींच्या कुटुंबीयांनी पोलीस ठाणे गाठलं. पण गुन्हा कर्जतला घडलेला असल्यानं नेरळ पोलिसांनी त्यांना कर्जत पोलीस ठाण्याला आणलं जिथं तक्रार दाखल करण्यात आली.

कर्जत पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल केला आहे.

कर्जत पोलीस ठाण्याच्या वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक सुजाता तानवडे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार पोलिसांनी दुसऱ्या दिवशीच शाळेचा काळजीवाहक राम शंकर बेंबरे (वय 44) याला ताब्यात घेतलं. ओळख परेडमध्ये मुलींनी आरोपीला ओळखल्यावर त्याला अटक करण्यात आली.

मूळचा नांदेडचा असलेल्या आरोपीवर भा. द. वि कलम 376 (2) (D), (F) (I); कलम 354, 354 (ब), कलम 377, बालकांचे लैंगिक अपराधापासून संरक्षण अधिनियम 2012 (4) (5) (6) (8) (19-1) सह (21) तसंच बालकांसाठी न्याय कायदा २०१५ (काळजी आणि सुरक्षा) अधिनियम कलम ७५, ८२ नुसार गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

"मुलींच्या मेडिकल रिपोर्टमध्ये त्यांच्यावर अत्याचार झाल्याचं स्पष्ट झालं. घटनेचं गांभीर्य पाहून आम्ही इतर निवासी विद्यार्थिनींचीही वैद्यकीय तपासणी करण्याचा निर्णय घेतला. आठ जणींपैकी केवळ दोघींची तपासणी आणि जबाब नोंदवणं त्या सुट्टीवर गेल्यामुळं बाकी आहे," अशी माहिती सुजाता तानवडे यांनी दिली आहे.

तपासासाठी इंटरप्रिटरची मदत

नियमांनुसार अशा घटनांनंतर मुलं बिचकणार नाहीत अशा ठिकाणी, साध्या वेशात आणि बालकल्याण समितीच्या सदस्यांसमोर चौकशी होणं गरजेचं असतं. त्यामुळं पोलीस ठाण्यापासून दूर आणि खेळीमेळीच्या वातावरणात मुलींचे जबाब नोंदवण्यात आले.

मुली मूकबधिर, कर्णबधिर असल्यानं त्यांच्याशी संवाद साधणं हे पोलिसांसमोरचं सर्वात मोठं आव्हान होतं. त्यासाठी मुंबईच्या वांद्रे येथील अली यावर जंग संस्थेच्या सांकेतिक भाषा तज्ज्ञाची मदत घेण्यात आली.

शाळेचे संस्थाचालक असलेल्या दांपत्याला (ज्यातली महिला या शाळेच्या मुख्याध्यापिकाही आहेत) पोलिसांनी २ एप्रिल रोजी अटक केली होती. पण त्यांना जामीन मिळाला आहे.

पोलिसांनी केलेल्या चौकशीत दोघांनी असं काही घडलं नाही, असा पवित्रा घेतला होता. आम्ही त्यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला मात्र अजून प्रतिक्रिया मिळू शकलेली नाही.

"घडल्या प्रकारानं सर्वांना हेलावून टाकलंय. मी सुद्धा एक आई आहे आणि स्वतः जातीनं या प्रकरणाचा पूर्ण तपास करत आहे," अशी प्रतिक्रिया तपास करणाऱ्या सुजाता तानवडे यांनी व्यक्त केली आहे.

या...


कर्जाच्या भाराने संकटात सापडलेल्या एअर इंडियाला ही इमारत विकण्याचा निर्णय घ्यावा लागला. 2013 साली कंपनीचं मुख्यालय दिल्लीला गेलं असलं तरी या इमारतीची ओळख 'एअर इंडिया बिल्डिंग' अशीच राहिली.

चार दशकांचा प्रवास

1974 साली नरिमन पॉइंटवर या इमारतीचं काम पूर्ण झालं. 23 मजल्यांच्या या इमारतीच्या प्रत्येक मजल्याचं क्षेत्रफळ सुमारे 10,800 चौरस फूट इतकं आहे. एअर इंडियाबरोबर अनेक कंपन्यांची कार्यालयं या इमारतीमध्ये होती.

समोर अरबी समुद्र, सतत धावणारा मरीन ड्राइव्ह आणि रात्रीच्या वेळेस चमचमणारा क्वीन्स नेकलेस, यामुळे इमारतीची एक वेगळी शान होती आणि आजही आहे.

एअर इंडियानं हळूहळू आपलं इथलं कामकाज कमी करत नेलं तरी या इमारतीचा आणि एअर इंडियाचा थेट संबंध अनेकदा येत राहिला.

एअर इंडिया इमारत, समोर दिसणारा क्वीन्स नेकलेस

2013 साली या इमारतीतलं एअर इंडिया कंपनीचं मुख्यालय दिल्लीला हलवण्यात आलं. आता कर्जाच्या ओझ्यामुळे ही इमारत विकण्यासाठी बोली लावण्यात आली.

यामध्ये जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्र्स्ट (JNPT) आणि आयुर्विमा महामंडळ (LIC) नेही ही इमारत घेण्यासाठी प्रयत्न केले. परंतु राज्य सरकारने सर्वाधिक म्ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णजे 1,400 कोटी रुपयांची बोली लावण्यामुळे ही इमारत राज्य सरकारला मिळण्याची शक्यता अधिक आहे. या इमारतीचा ताबा राज्य सरकारकडे आल्यास अनेक सरकारी कार्यालयं इथं हलवण्यात येतील.

एअर इंडियाच्या जागेबद्दल सांगताना ज्येष्ठ पत्रकार रमेश झवर सांगतात, "वसंतराव नाईक महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री असताना नरीमन पॉइंटचा भराव टाकण्यात आला. त्यावेळेस पहिले तीन प्लॉट्स एअर इंडिया, निर्मल बिल्डिंग, एक्स्प्रेस टॉवरला देण्यात आले.

"त्यातील निर्मल बिल्डिंगचं काम सर्वांत पहिले पूर्ण झालं. त्यानंतर एअर इंडिया आणि एक्स्प्रेस टॉवरची इमारत पूर्ण झाली. त्यावेळेस नरिमन पॉइंटचं काम खूप होतं. पण बांद्रा कुर्ला कॉम्प्लेक्समध्ये कार्यालयं सुरू झाल्यावर या परिसरातील गर्दी थोडी कमी झाली."

2013 साली दिल्लीमधील या इमारतीत एअर इंडियाचं मुख्यालय हलवण्यात आलं.

बाळासाहेब ठाकरेंचा एअर इंडिया कार्यालयावर मोर्चा

एअर इंडिया आणि मुंबईकरांच्या आठवणींमध्ये शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी काढलेल्या मोर्चाची एक महत्त्वाची आठवण आहे.

नोकरभरतीमध्ये मराठी माणसावर अन्याय होतो, असं सांगत शिवसेनेने एअर इंडिया, ओबेरॉय शेरेटन हॉटेल, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया, फूड कार्पोरेशन मोर्चे काढायला सुरुवात केली होती. त्याकाळी या आस्थापनांचे प्रमुख अमराठी असायचे.

एअर इंडिया, मुंबई

त्यापैकीच एअर इंडियाच्या मुख्यालयावर शिवसेनेने मोर्चा काढला होता. या मोर्चाचं नेतृत्व खुद्द बाळासाहेब ठाकरे यांनीच केलं होतं. या मोर्चात एअर इंडियाचे चीफ पर्सनेल ऑफिसर नंदा यांना मारहाण झाली.

शिवसेनेच्या इतिहासावर 'जय महाराष्ट्र, हा शिवसेना नावाचा इतिहास आहे' या पुस्तकाचे लेखक प्रकाश अकोलकर एअर इंडियावरील मोर्चाबाबत लिहितात, 'कोणाला अटक झाल्यास एअर इंडियाच्या बाहेर जमलेले शिवसैनिक चिडतील, असा इशारा ठाकरे यांनी मोर्चाच्या वेळी दिला होता.'

या मोर्चानंतर पोलिसांनी कोणतंही पाऊल उचललं नाही, असं सांगून हा मोर्चा शिवसेनेच्या इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा होता, असं अकोलकर लिहितात.

1993चा बॉम्बस्फोट

12 मार्च 1993 रोजी साखळी बॉम्बस्फोटांनी मुंबई हादरली. मुंबईत वेगवेगळ्या ठिकाणी RDXचा वापर करून स्फोट घडवण्यात आले होते. त्यामध्ये एअर इंडीयाच्या इमारतीचाही समावेश होता.

अत्यंत वर्दळीच्या ठिकाणी आणि विविध कार्यालयांनी भरलेल्या इमारतीजवळ झालेल्या स्फोटामुळे नरिमन पॉईंटवर एकच गोंधळाचं वातावरण तयार झालं...


कर्टीस आणि त्यांचं कटुंब बचावपथकासोबत

काही आठवड्यांपूर्वी मध्य कॅलिफोर्नियात राहाणारे कर्टीस व्हिटसन, त्यांची गर्लफ्रेंड क्रिस्टल आणि कर्टीस यांचा तेरा वर्षांचा मुलगा असे जंगलात फिरायला गेले होते.

ऑरयो सेको नदीच्या काठाकाठाने चालत, घळीतून रस्ता काढत पुढे असलेल्या धबधब्यापर्यंत पोहचायचं असा त्यांचा प्लॅन होता.

धबधब्यापाशी पोहचलं की वरून एक दोर खाली सोडायचा आणि त्याच्या आधाराने खाली उतरायचा त्यांचा विचार होता. धबधब्याच्या पाण्याला एवढा जोर नसेल असा त्यांचा अंदाज होता. पण झालं भलतंच.

त्यांच्या सहलीच्या दिवशी ते घळीच्या एका अरुंद भागात अडकले. दोन्ही बाजूंना 40 फुटांचे उंच कातळ होते, त्यामुळे त्यांना बाहेर पडता येईना ना त्या कातळांवर चढून वर येता येईना. जो दोर आपल्याकडे असेल असं त्यांना वाटलं तोही त्यांच्याकडे नव्हता.

आणि त्यांच्या अडचणीत अजून भर टाकली ती धबधब्याच्या पाण्याने. ज्या धबधब्याला विशेष पाणी नसेल असं त्यांना वाटलं होतं, तो भरभरून वाहात होता आणि पाण्याला जोरही फार होता.

"म्हणजे आम्ही धबधब्यावरून खाली उतरू शकत नव्हतो," कर्टीस सांगतात.

"माझ्या पोटात गोळाच आला. रॅपलिंग कर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णं शक्य नव्हतं कारण पाण्याला जोर खूप होता," त्यांनी CNN ला सांगितलं.

त्या भागात त्यांच्यापैकी कोणाच्याही मोबाईलला रेंज नव्हती आणि जवळपास चिटपाखरूही नव्हतं तर मदतीसाठी बोलवणार तरी कोणाला आणि कसं?

आता आपल्या आयुष्याचा अंत इथेच होतो की काय असं वाटत असतानाच कर्टीस यांनी एक कल्पना लढवली. त्यांच्या गर्लफ्रेंडकडे एक बारच बिल होतं जे त्यांनी गेम्स खेळताना गुण लिहायला बरं पडेल म्हणून जवळ ठेवलं होतं.

त्या बिलावर कर्टीस यांनी मदतीची याचना करणारा संदेश लिहिला. "आम्ही इथे धबधब्यावर अडकलो आहोत. कृपया आम्हाला मदत करा, आम्हाला इथून बाहेर काढा."

कर्टीस यांनी तो संदेश एका प्लास्टिकच्या हिरव्या बाटलीत ठेवला. त्या बाटलीच्या दोन्ही बाजूला 'हेल्प' अशी अक्षर कोरली आणि त्यांनी ती बाटली पाण्यात फेकली.

मदतीचा संदेश ज्यात लिहिला होता ती बाटली

सुदैवाने ती बाटली 400 मीटर वाहत जाऊन पुढे दोन गिर्यारोहकांच्या हाती लागली. त्या गिर्यारोहकांनीच मग प्रशासनाशी संपर्क केला आणि या कुटुंबाला मदतीची गरज आहे असं सांगितलं.

धबधब्यावर अडकल्यानंतर अनेक तासांनी बचावपथकाने कर्टीस आणि त्यांच्या कुटुंबाची सुटका केली.

"जर तो संदेश वेळेवर मिळाला नसता तर या कुटुंबाचं काही खरं नव्हतं. त्यांची सुटका करेपर्यंत किती काळ गेला असता कोणास ठाऊक," कॅलिफोर्नया हायवे पेट्रोलच्या टॉड ब्रेथॉर यांनी सांगितलं.

कर्टीस म्हणतात की त्यांना त्या दोन गिर्यारोहकांना भेटायचं आणि आणि त्यांचे आभार मानायचे आहे. ते अनोळखी देवदूत कोण होते हे अजून त्यांना माहीत नाही.

"म्हणजे सगळं कसं सुरळीत जमून आलं हे पाहून मी थक्क झालो. नाहीतर कसं शक्य होतं हे, एक बाटली पाण्यात फेकली आणि आमचा जीव वाचला?"

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कर्तारपूर नेमके आहे कुठे?

पाकिस्तानातल्या पंजाब प्रांतातल्या नरोवाल जिल्ह्यात कर्तारपूर हे ठिकाण येतं. हे ठिकाण आंतरराष्ट्रीय सीमेपासून चार किलोमीटर दूर आहे. कर्तारपूर साहिब हे शिखांचं अत्यंत पवित्र धार्मिक स्थळ मानलं जातं.

कर्तारपूरला शीख भाविकांची गर्दी का?

शीख धर्माचे संस्थापक गुरू नानक यांची या वर्षी (2019) 550 वी जयंती आहे. पाकिस्तानमधल्या श्री नानकाना साहिब इथं त्यांचा जन्म झाला होता.

गुरू नानक यांनी आपल्या आयुष्याची 18 वर्षं इथंच व्यतित केली होती असं त्यांचे भाविक मानतात.

कर्तारपूरमध्ये गुरू नानकांचा मृत्यू झाला त्याच ठिकाणी गुरुद्वारा उभारण्यात आली आहे, असंही भाविक सांगतात.

शीख भाविक आतापर्यंत कर्तारपूरमधल्या या पवित्र स्थळाचं दुर्बिणीनं दर्शन घेत होते.

2019 साली गुरू नानकांच्या 550व्या जयंतीनिमित्त पाकिस्तानमधल्या या पवित्र स्थळी दर्शनाला जाऊ इच्छिणाऱ्या भाविकांचं स्वागत करण्यात येत आहे.

शीख भाविक कर्तारपूरपर्यंत कसे पोचणार?

दोन्ही देशांनी भारताच्या पंजाब राज्यातील गुरुदासपूर जिल्ह्यातील डेरा बाबा नानक साहिबपासून कर्तारपूर साहिबपर्यंत कॉरिडोअर बांधला आहे.

या कॉर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िडॉरचं 9 नोव्हेंबर रोजी उद्घाटन करण्यात येणार आहे.

या कॉरिडॉरमधून भारतातल्या शीख बांधवांना याठिकाणी दर्शनास जाता येणार आहे. या मार्गावरून दररोज 5 हजार शीख भाविकांना दर्शनासाठी सोडण्यात येणार आहे.

कॉरिडॉरमध्ये भाविकांना प्रवेश कसा मिळेल?

कर्तारपूर साहिबला जाण्यासाठी भारतीयांना व्हिसाची गरज लागणार नाही.

भाविकांना ऑनलाइन पोर्टलवर रजिस्ट्रेशन करावं लागेल. भाविकांना मेल किंवा मेसेजद्वारे या मार्गावरील प्रवेशासाठी परवानगी दिली जाईल.

त्यासाठी भारतीय भाविकांकडून 1400 रुपये प्रवेश शुल्क पाकिस्तानकडून आकारलं जाणार आहे.

पूर्व घोषणेनुसार संपूर्ण वर्षभर हा कॉरिडॉर सर्व धर्माच्या भाविकांसाठी खुला असेल.

उद्घाटनासाठी नवज्योतसिंग सिद्धू यांना पाकिस्तानातून निमंत्रण

कर्तारपूर कॉरिडॉरच्या औपचारिक उद्घाटनासाठी पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी पंजाबचे माजी मंत्री नवज्योतसिंग सिद्धू यांना निमंत्रण दिलं आहे. परंतु सिद्धू यांनी यावर अद्याप कोणतेही भाष्य केलेलं नाही. त्यांच्या पत्नी नवज्योतकौर सिद्धू यांनी मात्र पंजाब सरकार आणि केंद्र सरकारच्या परवानगीनंच त्यावर निर्णय घेतला जाईल असं म्हटलं आहे.

भारताचे माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनाही निमंत्रण पाठवण्यात आलं होतं. मात्र त्यांनी सामान्य भाविक म्हणून कार्यक्रमात सहभागी होणार असल्याचं सांगितलं होतं.

कॉरिडॉरवरून पाकिस्तानातल्या राजकीय घडामोडी

पाकिस्तानात इम्रान खान यांना सत्तेवरून खाली खेचण्यासाठी मौलान फजलूर रेहमान यांनी विरोधकांसह आंदोलन सुरू केलं आहे.

पाकिस्तान मुस्लीम लीग नवाझ गटाचे नेते अहसान इक्बाल यांनी शीख भाविकांना पासपोर्टविना प्रवेश देण्याच्या निर्णयावर टीका केली आहे.

कर्तारपूर कॉरिडॉर सुरू करणे हा उत्तम निर्णय असला, तरी पासपोर्टविना प्रवेश ही घोडचूक आहे असं ते म्हणतात.

कट्टरवाद्यांचे तळ?

टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतातील नरोवाल जिल्ह्यात कट्टरवाद्यांचं प्रशिक्षण सुरू असल्याची माहिती भारतीय गुप्तचर यंत्रणांना मिळाली आहे. याच जिल्ह्यात कर्तारपूर साहिब आहे.

नरोवाल, मुरीदके आणि शाकारनगर इथल्या तळांवर पुरुष आणि महिलांना प्रशिक्षण देण्यात येत आहे. पंजाब सीमेसंदर्भातल्या सुरक्षा यंत्रणांच्या उच्चस्तरीय बैठकीतून ही माहिती समोर आली आहे.

पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी मात्र भारतीय भाविकांसाठी कर्तारपूर...


कर्नाटकचा कौल आज कळणार आहे.

पण जोपर्यंत निकाल येत नाही, तोवर उत्सुकता कायम राहील. आणि निकाल आल्यावर कुणालाच बहुमत मिळालं नाही तर ही उत्सुकता पुढेही कायम राहण्याची शक्यता आहेच.

त्यामुळे निकालांवर चर्चा करण्याऐवजी कर्नाटक निवडणुकांमध्ये घडलेल्या खास गोष्टींवर चर्चा करायला हवी. कारण या गोष्टी विधानसभा निवडणुकांना खास बनवतात आणि त्यांचा परिणाम भविष्यातील राजकारणावरही होणार आहे.

पहिली खास गोष्ट म्हणजे, कर्नाटकच्या जनतेनं गेल्या 30 वर्षांत कोणत्याही पक्षाच्या बाजूने सलग दोनदा कौल दिलेला नाही. 1983 आणि 1988मध्ये रामकृष्ण हेगडे सलग दोनदा कर्नाटक निवडणूक जिंकले होते.

कर्नाटकचे मतदार नेत्यांना फारच वाईट वागणूक देत आले आहेत. यात अजून एक गोष्ट लक्ष देण्यासारखी आहे, ती म्हणजे की, 2014 नंतर देशात जिथे जिथे विधानसभा निवडणुका झाल्या आहेत त्यापैकी बहुतांश ठिकाणी सत्ताबदलच झाला आहे.

हे लक्षात घेतल्यास हा कल तोडण्याचं सिद्धरामय्या सरकारपुढे मोठं आवाहन आहे. जर सिद्धरामय्यांना असं करण्यात यश आलं तर ते मोठे नेते म्हणून निश्चितच गृहीत धरले जातील.

'पी पी पी' काँग्रेस

कर्नाटक काँग्रेसच्या हातून खेचून ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आणण्यासाठी प्रयत्न करणारे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सांगतात की, काँग्रेस लवकरच 'पी पी पी' म्हणून ओळखली जाणार आहे. म्हणजेच पाँडेचेरी, पंजाब आणि परिवार.

जर मोदी-शाह काँग्रेसचा विजय खेचून आणू शकले नाहीत तर राहुल गांधीचं नेतृत्व मजबूत होईल.

याशिवाय काँग्रेस पक्ष सध्या अपुऱ्या साधनसंपत्तीमुळे अडचणीत आल आहे. पक्षाची गंगाजळी आटल्याचं कोषाध्यक्ष मोतीलाल व्होराही मान्य करतात. म्हणूनच सगळ्यांत मोठा पक्ष असतानाही त्यांना मणिपूर आणि गोव्यात सरकार बनवता आली नाही. यामागे पैशांची कमतरता एक कारण होतं.

जर पंजाब आणि कर्नाटकसारखी धनसंपन्न राज्य काँग्रेसकडे राहिली तर 2019च्या निवडणुकांमध्ये, काही प्रमाणात का होईना, त्यांना भाजपच्या धनशक्तीचा सामना करता येईल. कारण सध्या भाजप देशातला सगळ्यांत धनाढ्य पक्ष आहे, यात सध्या तरी शंका घेण्याचं काहीही कारण नाही.

2019च्या महायुद्धावर दक्षिण राज्यातील निवडणुकांच्या निकालांचा परिणाम पडेल, हे सध्या सगळेच जण सांगत आहेत. पण यावर्षी मध्यप्रदेश, छत्तीसगड आणि राजस्थानच्या विधानसभा निवडणुका देखील होणार आहेत. या निवडणुका लढवण्यासाठी काँग्रेससाठी चांगलं वातावरण निर्माण होईल की नाही, हे सुद्धा कर्नाटकच्या निवडणुकीवरून कळेल.

या तीन राज्यांमध्ये भाजपची सत्ता आहे. त्यात तर मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये गेल्या काही काळांपासून भाजपचीच सत्ता आहे. जर राहुल गांधी यांनी या राज्यांमध्ये यश मिळवलं तर विरोधी पक्षनेता म्हणून त्यांची स्वीकारार्हता वाढेल. नाहीतर शरद पवार, ममता बॅनर्जी यांच्यासारखे लोक त्यांच्या नेतृत्वाखाली निवडणूक लढवण्यास सहज तयार होणार नाहीत.

मोदी-शाह यांचीही परीक्षा

कर्नाटकात मोदी यांनी 20 हून अधिक सभा घेतल्या आहेत. अमित शाह तर कर्नाटकांत ठाण मांडूनच बसले आहेत. कारण मोदी-शाह यांची निवडणूक लढण्याची हीच पद्धत आहे.

अमित शाह आणि नरेंद्र मोदी

कर्नाटकच्या निवडणुकीत तीन महत्त्वाचे पक्ष आहेत - भाजप, काँग्रेस आणि जनता दल (सेक्युलर). अशा तिहेरी लढतीत भाजप नेहमीच फायद्यात राहिल्याचं दिसून आलं आहे. यावेळीही असं होईल का, हे पाहणं उत्सुकतेचं ठरेल.

या निवडणुकीत 'किंगमेकर' ठरतील, अशी चर्चा असलेले एच. डी. देवेगौडा यांच्या पक्षाला किती जागा मिळतात, हे महत्त्वाचं आहे. त्यांना 25 हून अधिका जागा मिळाल्या तर राष्ट्रीय राजकारणांत त्यांची उंची वाढेल आणि जर असं झालं नाही तर पिता-पुत्राच्या या जोडीला नव्यानं...


कर्नाटकचा कौल आज मतपेटीत बंद होणार आहे.

दक्षिणेत पाय रोवण्यासाठी उत्सुक भाजप आणि दक्षिणेतून उत्तरेकडे स्थिरावण्यासाठी आतूर काँग्रेस यांच्यासह स्थानिक पक्षांबाबतचा कौल मतदार राजा आज देईल.

अखेर कुणी कुणास मत दिलं, कुणाला बहुमत मिळालं, आणि कुणाचे मतभेद झाले, याचं चित्र 15 मे रोजी स्पष्ट होईल. पाहा कर्नाटकचा निकालांचे LIVE अपडेट्स इथे

यानिमित्ताने प्रचाराच्या रणधुमाळीतील बहुचर्चित सात महत्त्वाच्या गोष्टी.

1. लॉस्ट इन ट्रान्सलेशन

विंध्येच्या दक्षिणेत असलेल्या चार राज्यांमधल्या भाषा थोड्या वेगळ्या आहेत. म्हणून उत्तर भारतीयांकडून हिंदी भाषेची सक्ती होत असल्याचा आरोप या राज्यांमध्ये सातत्याने होत आला आहे. अशातच भाजप आणि काँग्रेसचे स्टार प्रचारक हिंदी भाषिक असल्याने वाद, थोडा अनुवाद आणि त्यावरून निर्माण होणारे वाद आलेच.

किमान दोन जाहीर सभांमध्ये भाजप अध्यक्ष अमित शहांच्या हिंदी भाषणाचा चुकीचा कन्नड अपवाद होत असल्याचं त्यांनी स्वतः लक्षात आणून दिलं. "उगाच का खोटं बोलता? जेवढं मी बोलतोय, फक्त तेवढंच ट्रान्सलेट करा," असं त्यांना एका महिला कार्यकर्तीला बजावून सांगावं लागलं.

भाषेच्या याच प्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

श्नाचा मान राखत यंदा काही राष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांनीही आपल्या कव्हरेजमध्ये कन्नड भाषेचा उपयोग केला. ट्विटरने सुद्धा आपले खास हॅशटॅग्स इंग्लिशव्यतिरिक्त कन्नडमधून दिले.

2. 'विश्वेश... विश्वरया... विश्वशरय्याजी...'

केवळ भाषाच नाही, अनेकदा दक्षिणेतल्या शहरांची, लोकांची नावं घेताना परप्रातीयांचा घोळ होतो. असंच एकदा झालं ते अमित शहांसोबत.

एका पत्रकार परिषदेत बोलताना भाजप अध्यक्ष शहा म्हणाले, "भ्रष्टाचारासाठी कुठली स्पर्धा असती तर येडियुरप्पा सरकार त्यात प्रथम आलं असतं."

भाजपचा मुख्यमंत्रिपदाचा चेहरा असलेले बी. एस. येडियुरप्पा बाजूलाच बसले होते आणि त्यांनी लगेच शहांना 'अहो काय बोललात?' म्हणत चूक लक्षात आणून दिली. ती लगेच दुरुस्त करत मग शहा म्हणाले, "भ्रष्टाचारासाठी कुठली स्पर्धा असती तर त्यात सिद्धरामय्या सरकार प्रथम आलं असतं."

एका सभेत बोलताना राहुल गांधीही कर्नाटकमधून आलेल्या "महान लोकांची मोठमोठी नावं" घेताना घसरले. "टिपू सुलतानजी, कृष्णराजा वोडेयारजी, विश्वेश... विश्वरया... विश्वशरय्याजी..." असं ते म्हणाले. मोक्षगुंडम विश्वेश्वरैया यांचं नाव उच्चारू शकले नाही म्हणून भाजपने त्यांची चांगलीच टर उडवली.

3. कर्नाटकने अधिभार का द्यावा?

दक्षिणेत एक भव्यदिव्य राज्य असलेलं कर्नाटक राज्य देशाला मोठ्या प्रमाणात आर्थिक, तांत्रिक आणि मनुष्यबळाचं योगदान देतं. माहिती तंत्रज्ञान, कापड उद्योग, सोन्याच्या खाणी आणि उत्पादन क्षेत्रातल्या प्रगतीमळे हे राज्य सकल उत्पादनाच्या आकडेवारीत देशांत पाचव्या क्रमांकावर आहे.

सिद्धरामय्या

'द न्यूज मिनिट' या दक्षिणेतल्या एका प्रसिद्ध न्यूज वेबसाईटवर लिहिलेल्या एका ब्लॉगमध्ये मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या म्हणतात, "कर्नाटक जो एक रुपया केंद्र सरकारकडे जमा करतं, त्याबदल्यात केंद्र सरकारकडून आमच्या राज्याला केवळ 47 पैशांची मदत मिळते. त्याउलट उत्तर प्रदेशला त्यांच्या एक रुपयाच्या योगदानाच्या बदल्यात 1.79 रुपयांची मदत केंद्र सरकार करतं."

"जर दक्षिणेतली राज्यं जास्त विकास करत आहेत, तर त्यासाठी आम्हाला बक्षिस का नाही मिळत? उलट उत्तरेतल्या राज्यांसाठी आमच्यावर अधिभार का लादला जातोय?" असा सवाल ते उपस्थित करतात.

4. लिंगायत कुणाला मतदान करणार?

निवडणुका म्हटलं की मूलभूत गरजा, सामाजिक विकास, बेरोजगारीसारखे मुद्दे आलेच. पण धर्म, जात आणि आरक्षणासारखे विषयही या निवडणुकीत बेंगळुरूच्या बेलांदूर...


कर्नाटकचे राज्यपाल वजुभाई वाला यांनी HD कुमारस्वामी यांना सत्ता स्थापनेचं आमंत्रण दिलं आहे. बुधवारी त्यांचा शपथविधी होणार आहे.

BS येडियुरप्पा यांनी विधानसभेत बहुमत सिद्ध करण्याआधीच त्यांच्या मुख्यमंत्रिपदाचा राजीनामा दिला. ते फक्त अडीच दिवसांचे मुख्यमंत्री होते. सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशानंतर BS येडियुरप्पा यांना शनिवारी दुपारी 4 वाजेपर्यंत बहुमत सिद्ध करायचं होतं.

येडियुरप्पांच्या राजीनाम्यानंतर लगेचच पत्रकार परिषद घेत काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी मोदींवर टीका केली. नरेंद्र मोदी म्हणजेच भ्रष्टाचार, असा आरोप राहुल यांनी केला आहे.

भाजपचं सरकार पडल्यानंतर देशातल्या वेगवगेळ्या नेत्यांनी हा लोकशाहीचा विजय असल्याची प्रतिक्रिया दिली आहे.

संध्या. 7.45 - कुमारस्वामी सरकार स्थापन करणार

जेडीएसचे नेते एच.डी. कुमारस्वामी यांना राज्यपाल वजुभाई वाला यांनी सत्ता स्थापनेचं आमंत्रण दिलं आहे. बुधवारी दुपारीत्यांचा शपथविधी होणार आहे. कांतीरावा स्टेडियममध्ये हा शपथविधी होणार आहे. खुद्द कुमारस्वामी यांनी ही माहिती दिली आहे.

संध्या. 6.02 - 'राज्यपालांविषयी असं बोलता?'

संजय निरुपम यांनी राज्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पाल वजुभाई वाला यांची तुलना कुत्र्याशी केल्यामुळे भाजप नाराज आहे. भाजप नेते आणि केंद्रीय मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी म्हटलंय की काँग्रेस घटनात्मक संस्थांचा आदर करत नाही आणि संजय निरुपम यांचं वक्तव्य त्याचं उदाहरण आहे.

राहुल गांधींची वक्तव्यं हास्यास्पद आहेत, असंही ते म्हणाले.

संध्या. 5.30 - वजुभाईंची कुत्र्याशी तुलना

मुंबई काँग्रेसचे प्रमुख संजय निरुपम यांनी म्हटलं आहे की कर्नाटकचे राज्यपाल वजुभाई वाला हे इतके प्रामाणिक आहेत की लोक आता त्यांच्या कुत्र्याचं नाव वजुभाई ठेवतील.

संध्या. 5.15 - मायावतींना हवा वजुभाईंचा राजीनामा

भाजपला देशातल्या सर्वं राज्यांच्या विधानसभेत कब्जा करायचा आहे असा आरोप मायावती यांनी केला आहे. त्यांनी कर्नाटकचे राज्यपाल वजुभाई वाला यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

सुप्रीम कोर्टानं दिलेल्या निर्णयांचे मायावती यांनी स्वागत केलं आहे.

संध्या. 5.00 - 'राहुल गांधीचे डोकं ठिकाणावर नाही'

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर राहुल गांधी यांनी केलेल्या भ्रष्ट्राचाराच्या आरोपावर भाजप नेते आणि केंद्रीय मंत्री अनंत कुमार यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. "मोदींवरील टिकेबाबत बोलताना लोक म्हणतील राहुल गांधी यांचं डोकं ठिकाणावर नाही," असं अनंत कुमार म्हणाले आहेत.

दुपारी 4.50 - 'मोदी म्हणजे भ्रष्टाचार'

नवी दिेल्लीतल्या काँग्रेस मुख्यालयात काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांची पत्रकार परिषद.

दुपारी 4.37 - 'आमंत्रणाची वाट पाहतोय'

आम्ही राज्यपालांच्या आमंत्रणाची वाट पाहत आहेत, अशी प्रतिक्रिया जेडीएसच्या कुमारस्वामी यांनी दिली आहे.

दुपारी 4. 29 - कायद्याचा विजय झाला - सिद्धरामय्या

हा कायद्याचा विजय आहे, अशी प्रतिक्रिया कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी दिली आहे. त्यांनी सुप्रीम कोर्टाचे आभार सुद्धा मानले आहेत.

दुपारी 4.09 - कुमारस्वामी नवे मुख्यमंत्री?

येडियुरप्पा यांच्या राजीनाम्यानंतर आता नजरा काँग्रेस आणि जेडीएसच्या रणनीतीकडे लागल्या आहेत. कुमारस्वामी नवे मुख्यमंत्री होणार?

दुपारी 4. 04 - येडियुरप्पा यांचा राजीनामा

येडियुरप्पा यांनी त्यांच्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. थेट राज्यपालांना भेटून राजीनामा देणार.  भाजपच्या आमदारांचा वॉकॉऊट.

दुपारी 4 - येडियुरप्पांचे भावनिक भाषण

"ही अग्निपरीक्षा आहे, याआधा सुद्धा अशा प्रकारच्या अग्नी परिक्षा दिल्या" असं त्यांनी...


कर्नाटकाचे मुस्लीम कोणाबरोबर आहेत?

काँग्रेसच्या बाजूने एकगठ्ठा होण्याविषयी मुस्लिमांमध्ये एकमत होऊ लागल्याचं चित्र दिसत आहे. असं असलं तरी या समाजातील अनेक जण हे जात किंवा धर्माचा विचार न करता JDSच्या भरवशाच्या उमेदवारालाही मतदान करू शकतील.

माजी आमदार आणि राजकीय विश्लेषक अरशद अली म्हणतात, "काँग्रेस आणि JDS यांच्यात जवळपास थेट लढत असलेल्या दक्षिण कर्नाटकातील जिल्ह्यांमध्येच मुस्लिमांसमोर हा पर्याय आहे. उत्तर कर्नाटक, किनारपट्टीचा प्रदेश आणि मध्य कर्नाटकातील जिल्ह्यांमधील 150 जागांवर तर JDSची अस्तित्व नसल्यातच जमा आहे."

कर्नाटकातील मुस्लिमांच्या निवडणूक स्थितीवर पुस्तक लिहिणारे अरशद अली पुढे सांगतात, "साधारणतः मुस्लीम हे राष्ट्रीय स्तरावरील वातावरणाचा अंदाज घेऊन मतदान करत असतात. त्यांची सर्वांत मोठी चिंता ही सुरक्षेशी संबधित आहे. 2014 पासून हे स्पष्ट झालं आहे की मुस्लीम हे घाबरलेले आहेत. जर त्यांच्यासमोर असा एखादा उमेदवार असेल जो भाजपला हरवू शकतो तर ते त्याला मतदान करू शकतात, मग तो अपक्ष उमेदवार असला तरी."

कर्नाटकाची लोकसंख्या 6.1 कोटी असून त्यात मुस्लिमांची लोकसंख्या 12 टक्के आहे. 60... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जागांवर त्यांचा प्रभाव महत्त्वाचा ठरतो. काँग्रेसने 17 आणि JDSने 20 मुस्लिमांना उमेदवारी दिली आहे.

काँग्रेस सत्ता टिकवू शकेल का?

सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टी ऑफ इंडियानेही अनेक जागांवर आपले उमेदवार उभे केले आहेत.

ऑल इंडिया मजलिसे इत्तेहादूल मुसलमीनचे प्रमुख असदउद्दीन ओवेसी यांनी घोषणा केली होती की त्यांचा पक्ष हैदराबाद-कर्नाटक क्षेत्रात 60-70 जगांवर आपले उमेदवार उभे करणार आहे. पण शेवटी पक्षाने आपले उमेदवार उभे न करता JDSला पाठिंबा द्यायचा निर्णय घेतला आहे.

पाहा व्हीडिओ : बेळगावमधले लोक कोणाला कुंदा वाटणार आणि का?

विधान परिषदेचे आमदार आणि युवा काँग्रेसचे माजी प्रदेशाध्यक्ष रिजवान अरशद म्हणतात, "कर्नाटकातील मुस्लीम हा उत्तर प्रदेश किंवा बिहारच्या मुस्लिमांपेक्षा वेगळा आहे. इथला मुस्लीम समाज हा मुख्य प्रवाहाशी जोडला गेलेला असून तो इतर समाजांशी चर्चा करून कोणाला मतदान करायचं, याचा निर्णय घेईल. उदाहरणार्थ, या वेळेस OBC, दलित, लिंगायत आणि वोक्कालिगा समाजासोबतच मतदान करायचा निर्णय झालेला आहे."

ध्रुविकरणाचा परिणाम

रिजवान पुढे म्हणतात, "इतर समाज हा एकजूट असल्यानेही भाजप त्यामुळे यावेळेस ध्रुवीकरणाचा विचार करत नाही."

काँग्रेसचे रिजवान आणि JDSचे तनवीर अहमद यांच्या मते मुस्लीम मतदार त्यांच्याच पक्षाला मतदान करतील.

भाजपसमोर अनेक आव्हानं आहेत.

तनवीर अहमद म्हणतात, "मुस्लिमांचा एक वोटिंग पॅटर्न ठरलेला असतो. सुनियोजितपणे ते मतदान करत असतात. त्यांचं कुणाबरोबर पटतं हे यावर ठरतं."

पण म्हैसूर विद्यापीठात राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक मुज्जरफर असादी यांचं कर्नाटकातील मुस्लीम मतदारांविषयी वेगळं मत आहे.

एकत्रितपणे मतदान

प्राध्यापक असादी म्हणतात, "या वेळेस अल्पसंख्याक एकगट्ठा मतदान करतील. याचे तीन कारणं आहेत. एकतर सिद्धरामय्या सरकार हे आधीसारखंच त्यांचं संरक्षण करेल. दंगली झालेल्या नसल्या तरी किनारपट्टीच्या भागात धार्मिक ताणतणाव पहायला मिळालेला आहे. दुसरं म्हणजे JDSवर मुस्लिमांचा विश्वास घटला आहे, कारण या पक्षाने 2006मध्ये भाजपबरोबर युतीचं सरकार स्थापन केलं होतं."

"तिसरं कारण हे भाजपने उमेदवारी देताना मुस्लिमांना डावलणं हे आहे. एक उमेदवार जरी असता तर त्यांचा परिणाम मुस्लिमांच्या निर्णयावर झाला असता. हे हिंदुत्वाचं राजकारण आहे. कर्नाटकातील मुस्लिमांची मुख्य समस्या ही आहे की, इथं उत्तर प्रदेश किंवा बिहारसारखा एकही मजबूत प्रादेशिक...


कर्नाटकात काँग्रेस आणि जनता दलाचं सरकार अल्पमतात आलं आहे. तिथे भाजप सरकार स्थापन करण्याच्या तयारीत आहे, असं म्हटलं जात आहे.

13 महिन्यातच कर्नाटकात जनता दल (सेक्युलर) आणि काँग्रेसचं सरकार संकटात आलं आहे.

राजीनामा दिलेल्या आमदारांमध्ये काँग्रेसच्या 10 तर जेडीएसच्या तीन आमदारांचा समावेश आहे. विधानसभेचे अध्यक्ष के. आर. रमेश यांनी आमदारांचा राजीनामा स्वीकारला तर 224 आमदारांच्या कर्नाटक विधानसभेत या युतीत 118 आमदारांची संख्या कमी होऊन 105 होईल.

बहुमतासाठी 113 आमदारांच्या समर्थनाची गरज आहे. कर्नाटकात भाजपाचे 105 आमदार आहेत विधानसभेचे अध्यक्ष आज आणि उद्या सुटीवर आहेत. त्यामुळे या प्रकरणाची दखल ते मंगळवारी घेतील असं त्यांनी सांगितलं.

मी आमदारांच्या संपर्कात- सिद्धारमय्या

काँग्रेस नेते सिद्धारमय्या म्हणाले, "मी पाच सहा आमदारांच्या संपर्कात आहे. मी सगळी माहिती देऊ शकत नाही. एखाद्या व्यक्तीने माझ्याशी निष्ठावान असण्याचा संबंध नाही. सर्व आमदार पक्षाशी निष्ठा ठेवून आहेत. सगळ्यांनी पक्षाशी निष्ठा ठेवावी अशी अपेक्षा आहे." ते पत्रकारांशी बोलत होते.

दरम्यान मल्लिकार्जून खरगे यांना मुख्यमंत्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. खरगे यांनी मात्र या शक्यता नाकारल्या आहेत.  ते म्हणाले, "मला याबाबत काहीही कल्पना नाही. हे युती सरकार टिकावं अशी माझी इच्छा आहे. आमच्यात फूट पाडण्यासाठी  प्रसारमाध्यमांना चुकीची माहिती पुरवली जात आहे."

त्याचवेळी माझा या राजकीय घडामोडींशी संबंध नाही असं वक्तव्य भाजप नेते बी.एस. येडियुरप्पा यांनी केलं आहे. सध्याच्या राजकीय घडामोडींची सगळ्यांना कल्पना आहे. पुढे काय होतंय ते पाहू असंही ते पुढे म्हणाले.

सोमवारी 5-6 आणखी आमदार राजीनामा देऊ शकतात. भाजप 105 आमदारांसकट सरकार स्थापनेचा दावा करू शकते असं बोललं जात आहे. काँग्रेसचे आमदार आणि माजी मंत्री रामलिंगा रेड्डी यांचा राजीनामा सगळ्यांत धक्कादायक आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कर्नाटकात झालेल्या लोकसभेच्या पोटनिवडणुकीत शिवमोगाची एक जागा वगळता इतर दोन ठिकाणी या आघाडीनं विजय मिळवला आहे.

मात्र अंतर्गत गटबाजीमुळे भाजपला लिंगायतांचं प्राबल्य असलेल्या जामखंडीसारख्या मतदरासंघावर पाणी सोडावं लागलं. भाजप प्रदेशाध्यक्ष बी. एस. येडियुरप्पा देखील याच समाजाचे आहेत.

या पोटनिवडणुकीत काँग्रेस-जेडीएस आघाडीनं लोकसभेच्या मंड्या (जेडीएस) आणि बेल्लारी (काँग्रेस) तर विधानसभेच्या रामनगराम (जेडीएस, इथं भाजप उमेदवारानं राजीनामा देत काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला होता.) आणि जामखंडी या मतदारसंघांमध्ये विजय मिळवला.

भाजप प्रदेशाध्यक्ष बी. एस. येडियुरप्पा यांचे पुत्र बी. वाय. राघवेंद्र हे लोकसभेच्या शिवमोगा जागेवरून निवडून आलेत. त्यांनी जेडीएसच्या मधू बंगारप्पा यांचा 52,000 मतांनी पराभव केला.

मात्र बेल्लारी मतदारसंघात काँग्रेस उमेदवारानं भाजप उमेदवाराचा तब्बल 2 लाख 43 हजार एवढ्या मोठ्या फरकानं पराभव केल्यानं सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का बसला आहे.

राजकीय विश्लेषक आणि जैन विद्यापीठाचे प्रो-व्हाईस चान्सलर डॉ. संदीप शास्त्री यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं, "काँग्रेसनं जिथं प्रादेशिक पक्षासोब... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त आघाडी केली आहे अशा कर्नाटक राज्यानं दिलेला हा महत्त्वाचा संदेश आहे. तुम्ही स्थानिक पातळीवर युती करून एकत्र काम केलं नाही तर कुठल्याही युतीचं भविष्य क्षीण असेल, हे या आघाडीने दाखवून दिलं आहे. "

आऊटलूक मासिकाचे माजी संपादक कृष्णा प्रसाद म्हणतात, "बेल्लारीमधला विजय हा काँग्रेस-जेडीएस आघाडीसाठी योग्य वेळी साधलेला निशाणा ठरला आहे. योग्य समीकरण जुळवलं तर मोदी-शहा या जोडगोळीलाही शह देता येतो, तेही कुठल्याही मोठ्या चेहऱ्याशिवाय, असा संदेश या विजयानं दिला आहे."

डॉ. शास्त्री यांच्या मते, "काँग्रेस-जेडीएस यांच्यातली केमिस्ट्री आता कुठे जुळून येत आहे. या दोन्ही पक्षांच्या कार्यकर्त्यांमध्ये मतभेद होते. मात्र हा विजय मिळवण्यासाठी त्यांनी हे मतभेद ओलांडले. तसंच या निकालामुळे भाजपमधली गटबाजीही समोर आली आहे. येडियुरप्पा यांच्या मतदारसंघाव्यतिरिक्त इतर कुठल्याच मतदारसंघात भाजपला विजय संपादन करता आलेला नाही. हे गटबाजीमुळे घडलेलं आहे."

पोटनिवडणुकीच्या निकालानंतर भाजप सरकारच्या काळात कायदा मंत्री असलेले सुरेश कुमार यांनी ट्विट केलंय. त्यात ते म्हणतात, "ही खरी आत्मपरिक्षण करण्याची वेळ आहे," पक्षवर्तुळातही अशीच भावना आहे.

विधान परिषदेचे माजी आमदार आणि नुकतेच उपप्रदेशाध्यक्ष पदाचा राजीनामा दिलेले भानू प्रकाश म्हणतात, "आपण नेहमीच आत्मपरिक्षण केलं पाहिजे. तरच आपण राजकारणात वर जाऊ शकतो. आपण जे करतो तेच नेहमी योग्य आणि इतर म्हणतात ते चूक, असा विचार करणं दरवेळी योग्य नसतं. राज्यातल्या नेतृत्त्वाबद्दल केंद्रातल्या नेतृत्त्वानं विचार करण्याची ही वेळ आहे."

प्रकाश यांच्या या वक्तव्यातून भाजपतल्या येडियुरप्पा विरोधकांची भावना व्यक्त होते. भाजपतल्या काहींना येडियुरप्पा यांना आता मार्गदर्शक मंडळात पाठवावं असं वाटतं.

मात्र पक्षाध्यक्ष अमित शहा यांचा त्याला ठाम विरोध आहे. येडियुरप्पा यांना काढलं तर लिंगायत व्होट बँकेवर याचा परिणाम होईल, असं त्यांना वाटतं.

मात्र भाजपचा परंपरागत मतदार समजल्या जाणाऱ्या लिंगायतांचा प्रभाव असलेल्या जामखंडी विधानसभा मतदारसंघातून काँग्रेस उमेदवाराच्या विजयासाठी भाजप आणि काँग्रेस दोन्हींच्या कार्यकर्त्यांचा हातभार लागला, असं म्हणावं लागेल.

त्याला तीन कारणं आहेत. पहिलं म्हणजे काँग्रेस उमेदवार आनंद न्यामेगौडा यांचे वडील सिद्दू न्यामेगौडा ऊर्फ बॅरेजमॅन यांच्या मृत्यूमुळे या मतदारसंघात सहानुभूतीची लाट त्यांच्या...


कर्नाटकात प्रचारादरम्यान राहुल गांधी आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

आज कर्नाटकात 70 टक्के मतदान झालं, असं निवडणूक आयोगाने जाहीर केलंय. गेल्या वेळी हा आकडा 71 टक्के एवढा होता.

या आकड्यांवर ट्विटरवर अनेक प्रतिक्रिया येत आहेत. पाबा निकालांचे LIVE अपडेट्स

ANI वृत्तसंस्थेच्या संपादक स्मिता प्रकाश म्हणतात की आता त्रिशंकू विधानसभा अस्तित्वात आली तर 15 मे या निकालाच्या दिवशी खरा निकाल लागणारच नाही.

पत्रकार माधवन नारायणन लिहितात की त्रिशंकू विधानसभा आली तर भाजप सत्तेत येऊ शकत नाही, कारण काँग्रेस जेडीएसला मुख्यमंत्रिपद देऊ शकते.

ज्येष्ठ पत्रकार राजदीप सरदेसाई लिहितात की 15 मेपर्यंत वाट पाहणे हेच योग्य आहे.

तेलंगणाचे मंत्री के.टी. राव यांनी लिहिलंय की वेगवेगळी चॅनल्स वेगवेगळ्या गोष्टी सांगत आहेत आणि हे गोंधळात टाकणारं आहे.

बंगळुरू इथल्या पत्रकार धन्या राजेंद्रन लिहितात की एक्झिट पोल्सच त्रिशंकू झाले आहेत.

(ही बातमी अपडेट होत आहे.)

कर्नाटक निवडणुकीच्या या बातम्या वाचल्या का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा: