नायजेरियातील लेगॉसच्या गिचमिड्या रस्त्यांवरून वाट काढणं अनेकदा आव्हानात्मक असतं. पण पावसाळ्यामध्ये तर शहरातील रस्त्यांवरून जाणं जवळपास अशक्यच होऊन जातं.

दोन कोटी 40 लाखांहून अधिक लोकसंख्या असलेलं लेगॉस हे शहर नायजेरियाचं आर्थिक शक्तिस्थान आहे. नवीन संधींच्या शोधात लोक इथे येतात. पण ही वेगाने होणारी वाढ रस्त्यांवरचा व पर्यावरणावरचा ताण वाढवणारी ठरते.

या शहरात रोज सुमारे सहा हजार ते दहा हजार टन कचरा निर्माण होतो आणि त्याची विल्हेवाट लावणारी सक्षम नसल्यामुळे रस्त्यांवर पाणी तुंबण्याला हातभार लागतो. पाऊस पडल्यावर हा कचरा खुल्या गटारांमधून ढिगाने वर येतो आणि रस्त्यांवरून चालणं अवघड होऊन जातं.

"पाऊस पडतो, विशेषतः मोठा पाऊस पडतो, तेव्हा मला चिंता वाटते," असं लागोसमधील एक रहिवासी स्टेफनी एरिघा सांगतात. "अस्वस्थ व्हायला होतं."

एकदा शहरातील तुंबण्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या भागातून टॅक्सीने जात असताना मागच्या सीटवर पाणी येत होतं, ती आठवण त्या सांगतात.

हवामानबदलामुळे लागोसमध्ये एकंदरित कमी पाऊस पडण्याची शक्यता असली, तरी पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे तिथे पुरांचा धोका वाढणार ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आहे. दरम्यान, वाढत्या समुद्रपातळीमुळेही या सखल भागातील शहराच्या असुरक्षितावस्थेत वाढ होणार आहे.

जागतिक तापमानवाढ दोन अंश सेल्सियसच्या पुढे गेली, तर 2100 सालापर्यंत या शहराला समुद्रपातळीतील 90 सेंटीमीटर वाढीला सामोरं जावं लागेल, असं युनायटेड किंगडममधील नॅशनल ऑशनोग्राफी सेंटरमधील समुद्री भौतिकशास्त्रज्ञ स्वेतला जेवरेजेवा यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या संशोधनातून समोर आलं आहे.

पुराचा धोका, तुंबलेले रस्ते आणि वाढती समुद्रपातळी या संकटाला सामोरं जाताना आफ्रिकेतील सर्वाधिक लोकसंख्ये असलेलं हे शहर कशा रितीने परिस्थितीशी जुळवून घेतं आहे?

तरंगती वास्तुरचना

लागोसचा एक भाग तुंबलेल्या पाण्याला तोंड देण्यात बराच अनुभवी झालेला आहे. बहुतांश मकोको वसाहत जमिनीवर उभारलेलीच नाही, तर पाण्याच्या पातळीवर राहणाऱ्या खांबांवर ही बांधकामं झालेली आहेत.

आफ्रिकेतील व्हेनिस म्हणून ओळखला जाणारा मकोको हा भाग खांबांवर बांधलेल्या झोपडपट्ट्यांचा एक भुलभुलय्या आहे. त्यात प्रवास करण्यासाठी तराफ्यांचा वापर करावा लागतो. या झोपडपट्टीत वीज वा स्वच्छता सेवांची फारशी उपलब्धता नाही.

इथे मकोको तरंगत्या शाळेसारखे काही अभिनव प्रयोगही पाहायला मिळतात- हलकेपणासाठी प्लास्टिकच्या रिकाम्या पिंपांवर या शाळेचं बांधकाम तोलून धरलेलं आहे. शाळेच्या पिरॅमिडसारख्या आकारामुळे त्याचं गुरुत्वाकर्षण केंद्र खाली आलं आहे, आणि स्थिरता वाढली आहे. शिवाय, जोराचा पाऊस झाला तर त्यापासून बचावासाठी खास छपराचा आकारही त्याला मिळाला आहे.

परंतु, 2016 सालच्या वादळामध्ये नुकसान झाल्यावर हा बांधकामाचा नमुना फारसा टिकू शकला नाही. पण यातून तरंगत्या रचनेचा एक पायंडा पडला आणि या बांधकामाचे वास्तुरचनाकार कुन्ले अदेयेमी यांनी इतर किनाऱ्यांवरील शहरांमध्ये या कल्पनेचा वापर केला. या तरंगत्या रचनेची पुनरावृत्ती व्हेनिस व ब्रजेस या ठिकाणीही झाली आहे.

अगदी अलीकडे केप वेर्देमधील साओ व्हिसेन्ट या बेटावरील मिन्देलो या शहरामध्ये अशाच प्रकारची एक रचना बांधण्यात आली. "हे तरंगतं संगीत केंद्र आहे," असं एनएलई या नागरी रचना व विकास यासंबंधी सल्ला देणाऱ्या संस्थेचे संस्थापक अदेयेमी सांगतात.

"यात आम्ही अटलान्टिक महासागरामधील एका उपसागरात हे बांधतो आहोत." हे बांधकाम लाकडपासून झालेलं आहे आणि त्यात तीन तरंगती जहाजं असून एक बहुउद्देशीय प्रत्यक्ष सादरीकरणासाठीचं सभागृह आहे, एक अत्याधुनिक रेकॉर्डिंग स्टुडिओ...


नायपॉल यांचं मत होतं, "ज्यांचं धर्मांतर झालं त्यांच्यावर विनाशकारी प्रभाव पडला. ज्यांचं धर्म परिवर्तन होतं त्यांचा भूतकाळ नष्ट होतो. तुम्हाला तुमचा इतिहास चिरडून टाकायचा असतो. तुम्हाला सांगायचं असतं की तुमच्या पूर्वजांची संस्कृती अस्तित्वात नाही किंवा त्यामुळे काही फरक पडत नाही."

त्यांचं म्हणणं असं होतं की, "मुस्लिमांकडून अशा प्रकारे ओळख पुसण्याचा जो प्रयत्न झाला तो वसाहतवादापेक्षा भयंकर होता."

यासाठी ते पाकिस्तानचं उदाहरण देतात. ते म्हणतात, "खरं पाहिलं तर पाकिस्तानची कथा एका दहशतीची कथा आहे. ती एका कवीपासून सुरू झाली. हा कवी असा विचार करत होता की मुसलमान विकसित आहेत ज्यांना भारतात राहाण्यासाठी स्वतंत्र जागा हवी."

मूळ भारतीय वंशाचे असलेले नायपॉल यांचा जन्म 1932ला त्रिनिदाद इथं झाला. 1880ला त्यांचं कुटुंब भारत सोडून गेलं होतं. नायपॉल यांनी भारतावर बरचं खुलेपणाने लिहिलं आहे. त्यांनी इस्लाम भारतासाठी नुकसानकारक ठरल्याचं म्हटलं होतं.

मुसलमान टुरिस्ट बसने आले होते का?

1999ला नायपॉल यांनी आऊटलूकसाठी दिलेल्या मुलाखत दिली आहे. ते यात म्हणतात या सहस्राची सुरुवात भारतासाठी फारच त्रासदायक ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोती. ते म्हणतात, "या सहस्राची सुरुवात मुस्लीम आक्रमणाने झाली. उत्तरेत हिंदू आणि बौद्ध संस्कृती नष्ट करायला सुरुवात केली."

नायपॉल आणि त्यांची दुसरी बायको नादिरा

त्यांनी म्हटले आहे, "कला आणि इतिहासाच्या पुस्तकांत असं लिहिलं आहे जसं मुसलमान भारतात टुरिस्ट बसमधून आले आणि निघून गेले. मंदिर आणि मूर्ती तोडण्यात आल्या. लुटमार झाली. स्थानिकांना गुलाम बनवण्यात आलं."

उत्तरेत हिंदू स्मारकं नाहीत याचं हेच कारण आहे. त्याकाळातली कोणतीही हिंदू नोंद अस्तित्वात नाही. कारण पराभूत लोक इतिहास लिहीत नाहीत. जेते त्यांचा इतिहास लिहितात आणि मुसलमान जेते होते. तर दुसऱ्या बाजूच्या लोकांसाठी ते अंधकार युग होतं, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

नायपॉल यांनी भारताचा इतिहास, संस्कृती यावर अॅन एरिया ऑफ डार्कनेस आणि ए वुंडेड सिव्हिलायझेशन ही पुस्तकं लिहिली आहेत.

'ख्रिश्चन धर्मापेक्षा इस्लाममुळे मोठं नुकसान'

त्यांचं असंही मत होतं की भारताचं जेवढं नुकसान इस्लाममुळं झालं आहे तेवढं ख्रिश्चन धर्मामुळे झालेलं नाही.

त्यांनी म्हटलं होतं, "भारतात ख्रिश्चन धर्म दोन मार्गांनी आला. एक म्हणजे ब्रिटिशांच्या माध्यमातून आणि दुसरं म्हणजे मिशनऱ्यांच्या माध्यमातून. इस्लामला जेव्हा आपण भारतीय संस्कृती समृद्ध केल्याच्या दृष्टिकोनातून पाहातो तेव्हा आपण भोजन, संगीत आणि कविता अशा बाबींकडे पाहातो."

"इस्लाम आणि ख्रिश्चन अशा दोन मोठ्या धर्मांनी जगाला कायमचं बदललं. त्यांच्या धर्मशास्त्रानुसार या धर्मांनी जगाला बंधुभाव आणि सामाजिक विचार दिला."

हिंदू जीवनपद्धतीचं कशाप्रकारे नुकसान झालं, या प्रश्नाचे उत्तर देताना ते म्हणतात, "दशकांच्या पराभवामुळे आत्मसमर्पणाच्या भावनेला नुकसान पोहोचवलं."

बाबरी पाडल्याचं समर्थन

इतिहासतज्ज्ञ मुशीर उल हसन यांनी 2012मध्ये लिहिलेल्या लेखात म्हटले आहे की नायपॉल यांनी त्यांचं पुस्तक ए मिलियन म्युटिनिज या पुस्तकाच्या प्रकाशानंतर दोन वर्षांनी बाबरी मशीद पाडल्याचं समर्थन केलं होतं. त्यांनी बाबरी मशीद पाडल्याच्या घटनेला ऐतिहासिक संतुलनाचं एक कृत्य म्हटलं होतं.

2004ला भाजपच्या कार्यालयात त्यांनी कथितपणे म्हटलं होतं, "अयोध्या एकप्रकारे ध्येयाने प्रेरित होतं. अशाप्रकारच्या ध्येयांना प्रोत्साहान दिलं. मी अशा ध्येयातून होणाऱ्या कामांचं समर्थन करतो कारण त्याकडे नवनिर्मिती म्हणून पाहिले पाहिजे."

त्यांच्या या वक्तव्यांमुळे वादही झाला....


नायरा नोटा

असंच आश्वासन नायजेरियाचे राष्ट्राध्यक्ष मुहम्मदू बुहारी यांनीही आपल्या निवडणूक प्रचाराच्या वेळी दिलं होतं. आणि ते कदाचित पूर्ण होताना नायजेरियावासीयांना दिसत आहे.

नायजेरियात लष्करी राजवटीदरम्यान शासन करणारे सानी अबाचा यांनी लूटलेला पैसा देशातल्या गरीब लोकांमध्ये वाटण्यात येईल, असं नायजेरियाच्या सरकारनं म्हटलं आहे.

अबाचा यांनी 1990च्या दशकात लुटलेले जवळपास 30 कोटी डॉलर (साधारण 20 अब्ज रुपये) स्वित्झर्लंडमधील अधिकाऱ्यांनी नायजेरियन सरकारला परत केले आहेत. या पैशांचं जवळपास 3 लाख गरीब  कुटुंबांमध्ये वाटप पुढच्या महिन्यात सुरू होणार आहे.

यामुळे प्रत्येक कुटुंबाला महिन्याला साधारण 14 डॉलर (म्हणजे अंदाजे 958 रुपये) मिळणार आहेत. नायजेरियातल्या 36 पैकी 19 राज्यांतील गरीब कुटुंबांना देण्यात येणार आहे.

या दराने वाटप केल्यास ही रक्कम पुढील 6 वर्षं पुरेल, असा एक अंदाज आहे. पण हा प्रकार म्हणजे पुढील वर्षी इथे होणाऱ्या निवडणुकीसाठी लोकांना भुलवण्याचा एक मार्ग आहे, असं काही टीकाकारांचं मत आहे.

8 जून 1998ला हृदयविकाराचा झटका येईपर्यंत त्यांनी नायजेरियावर एकहाती सत्ता गाजवली होती. याच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दरम्यान, म्हणजे 1993 ते 1998 या काळात अबाचा सत्तेत असताना त्यांनी लुटलेल्या पैशांतला हा अंशतः भाग आहे. खरं तर हा पैसा लक्झम्बर्गमध्ये साठवण्यात आला होता.

नायजेरियाचे माजी लष्कर प्रमुख सानी अबाचा

गेल्या 10 वर्षांत स्वित्झर्लंडनं नायजेरियाला 1 अब्ज डॉलर एवढी रक्कम परत दिल्याचं म्हटलं जातं.

वर्ल्ड बँक करणार निधी वाटपाचं ऑडिट

"नायजेरियाला जो पैसा परत पाठवला जाणार आहे त्यासंबंधी कडक अटी घालून देण्यात आल्या आहेत," असं या प्रक्रियेत सहभागी असलेले स्वित्झलर्डंचे अधिकारी रॉबर्टो बाल्झरेट्टी यांनी बीबीसीला सांगितलं.

ही रोख मदत नायजेरियाच्या National Social Safety Net Programचा भाग आहे, ज्या अंतर्गत गरीब कुटुंबाना मदत केली जाते.

जागतिक बँकेच्या देखरेखीखाली जुलै महिन्यापासून हा पैसा संबंधित कुटुंबांना हप्त्यांमध्ये दिला जाणार आहे. जागतिक बँक या पैसेवाटपाचं नियमितपणे ऑडिटही करणार आहे.

"पहिल्या हप्त्याचा योग्य हिशोब केला गेला नाही तर पुढील देयक थांबवले जातील. पुन्हा निधी चोरीला जाऊ नये, म्हणून ही तरतूद करण्यात येणार आहे," असं रॉबर्टो सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नायला

अगदी लहान वयातच माझं लग्न चुलत भावाशी ठरवण्यात आलं होतं. या निर्णयाबाबत मी नेहमी अस्वस्थ असे.

स्कॉटलंडमध्ये राहणाऱ्या 30वर्षीय नायला यांनी बीबीसी स्कॉटलंडशी 'द नाइन' कार्यक्रमात बोलताना याबद्दल सांगितलं.

नायला सांगतात, "भावाशी लग्न होणार आहे हे मला लहानपणापासूनच माहिती होतं. याची आठवण येताच मला कसंतरी होत असे. पाश्चिमात्य संस्कृती अंगवळणी पडून मी त्यासारखं वागेन अशी भीती माझ्या आईवडिलांना वाटत असे. पाश्चिमात्य संस्कृतीपासून मला दूर राखण्याचं काम आपण करत आहोत असं त्यांना वाटे."

मीरपूर मुस्लीम कुटुंबात नायला यांचं बालपण व्यतीत झालं. घरचं वातावरण कर्मठ होतं. मी स्वत:चे विचार मुक्तपणे मांडू इच्छित होते. एक वेगळ्याच प्रकारचं आयुष्य मला जगायचं होतं.

जेव्हा पाकिस्तानला जावं लागलं

17व्या वर्षी पाकिस्तानला जावं लागल्याची आठवण नायला आजही विसरलेल्या नाहीत.

त्याबद्दल त्या विस्ताराने सांगतात, "तू पाप केलं आहेस असं म्हणतच त्यांनी बोलायला सुरुवात केली. तुला आता भावाशीच लग्न करावं लागेल. तू कुटुंबाची प्रतिष्ठा धुळीस मिळवली आहेस. हे लग्न करून तुझी अब्रू वाचवू शकतेस"

नायला

सुरुवातीला ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हे करायला नायला यांनी नकार दिला. मात्र घरच्यांनी सातत्याने दबाव आणला. या दडपणाला शरण जात नायला यांनी घरच्यांचं ऐकलं.

"घरचे शांत व्हावेत असं मला वाटत होतं. त्यांना हवं तसं वागल्यावर माझी ससेहोलपट झाली. मेंदू आणि मन सुन्न होत असे. मला असहाय्य वाटत असे," असं नायला सांगतात.

घर सोडलं

पाकिस्तानमध्ये पाच आठवडे राहिल्यानंतर नायला एकट्याच स्कॉटलंडला परतल्या. त्यांचे पती काही दिवसांनंतर येणार होते.

मात्र काही महिन्यात नायला आपलं घर सोडून मैत्रिणीच्या घरी राहायला गेल्या.

नायला

त्यांनी सांगितलं, "मी सामान घेतलं आणि पळ काढला. एक वर्षापेक्षा जास्त काळ घरापासून दूर होते. घरचे, नातेवाईक आणि समाजातल्या लोकांनी प्रचंड टीका केली."

मी रस्त्यानं जातांना माझ्यावर विचित्र टिकाटिपण्णी व्हायला लागली.

नातेवाईकांना आणि भावाबहिणीला भेटता येणार नाही, असं नायला यांना सांगण्यात आलं.

अशी अवस्था झालेली की सगळं जग तुमच्यावर रुष्ट झालं आहे, असं नायला सांगतात.

स्वतंत्र मुस्लीम महिला

एका वर्षानंतर त्या घरी (माहेरी) परतल्या. त्यावेळी त्या मानसिकदृष्ट्या पूर्णपणे कोलमडल्या होत्या.

पण आश्चर्यकारकरित्या त्यांच्या घरच्यांनी त्यांना आपलसं केलं. परंतु समाजाने त्यांना नाकारलं.

हे अवघड होतं परंतु आम्ही ते साध्य केलं. धर्मापेक्षा आम्ही प्रेमाला प्राधान्य दिलं.

त्यानंतर नायला यांचा घटस्फोट झाला. पुढचं शिक्षण घेण्यासाठी त्यांनी अबरदीन विद्यापीठात प्रवेश घेतला.

तेव्हापासून मी एक स्वतंत्र मुस्लीम महिला आहे, असं नायला सांगतात.

कोणत्याही माणसाचं जबरदस्तीने लग्न लावणं कायदेशीर गुन्हा आहे. शारीरिक स्वरुपाचं असो की मानसिक तसंच आर्थिक दडपण आणून लग्न करायला भाग पाडणं कायदेशीरदृष्ट्या गुन्हाच आहे.

ब्रिटन सरकारच्या आकडेवारीनुसार गेल्या वर्षी सक्तीने लग्न लावून देणारी 1,764 प्रकरणं समोर आली आहेत.

स्कॉटलंडमध्ये 2017 मध्ये जबरदस्तीने लग्न लावून देण्याच्या 18 घटना समोर आल्या होत्या. गेल्या वर्षी हे प्रमाण वाढून 30वर गेलं होतं.

एखाद्या व्यक्तीचं सक्तीने लग्न लावून देणं हा कायद्याने गुन्हा आहे याची नागरिकांना जाणीव नसल्याचं ब्रिटन सरकारच्या या गुन्ह्यांची चौकशी करणाऱ्या विभागाने सांगितलं.

जबरदस्तीने लग्न लावण्याच्या प्रश्नावर कोणताही ठोस उपाय आपण काढू शकलेलो नाही. शिक्षण आणि जागरुकता या दोन गोष्टींची यात निर्णायक भूमिका आहे. मुलीचं...


नारायण दाभाडकर

अशा आशयाची एक बातमी नागपूरच्या नारायण दाभाडकर यांच्या संदर्भात सोशल मीडियावर व्हायरल झाली आहे. या घटनेवरून अनेक उलटसुलट प्रतिक्रिया उमटत आहेत. या बातमीच्या मुळाशी जाण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

नागपूर येथील नागरिक आणि सांख्यिकी विभागातून निवृत्त झालेल्या नारायण दाभाडकर यांना कोव्हिडची लागण झाली होती. त्यांचं वय 85 होतं आणि त्यांना ऑक्सिजन बेडची नितांत गरज होती.

त्या दिवशीच्या घटनाक्रमाबद्दल इंदिरा गांधी रुग्णालयाच्या कोव्हिड विभागाचे प्रमुख अजय हरदास यांनी माहिती दिली. ते म्हणाले, "22 एप्रिल 2021 रोजी आमच्या पूर्णत: कोव्हिड रुग्णालयाच्या कॅज्युअल्टी विभागात नारायण दाभाडकर यांना आणण्यात आले. आम्ही त्यांच्यावर लागलीच उपचार सुरू केले. पण उपचारादरम्यान ते मला घरीच जायचं आहे. मला हॉस्पिटल मध्ये ठेऊ नका असा आग्रह करु लागले."

अजय हरदास पुढे सांगतात, "ते घरी जाण्याचा आग्रह का करु लागले, याची आम्हाला माहिती मिळाली नाही. 22 एप्रिल रोजी आमच्या रुग्णालयात कोरोना पेशंट्सची मोठी गर्दी होती. आमचे महापालिकेचे रुग्णालय असल्यामुळे आम्ही कुणालाही परत पाठवत नाही. त्या दिवशी तर आम्ही खुर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्चीवर बसवूनही अनेक रुग्णांना ऑक्सिजन सपोर्ट दिला होता. नारायण दाभाडकर कॅज्युअल्टीमध्ये काही वेळ उपचार घेत असताना त्यांच्या ऑक्सिजन लेव्हलमध्ये सुधारणा होत होती. आम्ही त्यांना कोव्हिड वॉर्डात हलवणार होतो. पण त्यांच्या नातेवाईकांनी त्यांना घरी नेण्याची परवानगी मागितली, ती आम्ही त्यांना दिली."

"नारायण दाभाडकर यांना घरी नेल्यानंतर त्यांची  प्रकृती आणखी खालावली. तेव्हा त्यांना व्हेंटिलेटर सपोर्ट देण्याची गरज होती. आमच्या रुग्णालयात व्हेंटिलेटर सोय नाही. दाभाडकर कुटुंबीयांनी त्यांना दुसऱ्या हॉस्पिटलमध्ये व्हेंटिलेटर सपोर्ट द्यायला हवा होता. पण नारायण दाभाडकर आता आपल्यात नाही, याबद्दल आम्हाला खेद आहे," असं हरदास यांनी सांगितलं.

नारायण दाभाडकर यांची मुलगी आसावरी कोठीवान या घटनेबद्दल सांगतात, "आमच्या संपूर्ण कुटुंबाला 16 एप्रिल रोजी कोरोनाची लागण झाली होती. आमच्या संपर्कात आल्याने आम्ही बाबांचीही कोरोना चाचणी केली. त्यांचा अहवाल 19 एप्रिल रोजी आला. आम्हीच घरीच त्यांच्यावर कोरोनावरील उपचार सुरू ठेवले. 22 एप्रिल रोजी बाबांची ऑक्सिजन लेव्हल अचानक खाली गेल्याने आम्ही घाबरलो. बाबांना ऑक्सिजन बेडची आवश्यकता होती. बऱ्याच प्रयत्नानंतर आम्हाला नागपूर महानगर पालिकेच्या गांधीनगरातील इंदिरा गांधी हॉस्पिटलमध्ये बेड मिळाला."

"बाबांची तब्येत नाजूक असतानाही काही तासांतच त्यांना परत घरी आणण्यात आलं. तेव्हा बाबांनी सांगितले की, हॉस्पिटलमध्ये एक महिला तिच्या चाळीशीतल्या नवऱ्याला ऑक्सिजन बेड मिळण्यासाठी आकांत करताना त्यांनी पाहिलं. त्यांनी डॉक्टरांना सांगितलं की, मी माझं आयुष्य मी जगून पूर्ण केलं आहे. हा तरुण जगला पाहिजे. याकरिता माझा ऑक्सिजन बेड त्याला द्या. अत्यवस्थ अवस्थेत बाबा घरी आणखी काही तासच राहिले, माझ्या हातचे एक दोन घासच मी त्यांना भरवू शकले. त्यांचे हात पाय सुन्न झाले होते, नखे काळसर होत होते. अशातच त्यांनी घरी प्राण सोडले," असं आसावरी कोठीवान सांगतात.

नारायण दाभाडकर यांचा फोटो आणि ही घटना सध्या प्रचंड व्हायरल झाली आहे. अनेकांनी त्यांच्या या कृत्याबद्दल आदर व्यक्त केलाय, तर अनेकांनी हे कौतुक अनाठायी असल्याची टीका केली आहे.

इंदिरा गांधी रुग्णालय नागपूर महापालिकेच्या अखत्यारीत येतं. नागपूर महानगरपालिकेचे जनसंपर्क अधिकारी मनिष सोनी यांनी याबद्दल बीबीसी मराठीकडे मत व्यक्त केलं.

ते म्हणतात," 22 एप्रिल 2021 रोजी मनपाच्या...


नारायण राणे

1. नारायण राणे सुशिक्षित बेरोजगार- गुलाबराव पाटील

नारायण राणे हे सुशिक्षित बेरोजगार राजकारणी आहेत. आता त्यांना काहीही कामधंदा उरलेला नाही. ते घरी काही बोलतात, बाहेर काही वेगळंच बोलतात. शेवटी त्यांना अशी विधाने करून स्वत:चा टीआरपी म्हणजे प्रसिद्धी मिळवायची असते अशी टीका शिवसेनेचे नेते गुलाबराव पाटील यांनी केली आहे. खासदार आणि माजी मुख्यमंत्री असलेल्या राणे यांनी नाणार प्रकल्पाबाबत शिवसेनेवर केलेल्या टीकेला गुलाबरावांनी प्रत्युत्तर दिलं. 'लोकमत न्यूज 18 'ने ही बातमी दिली आहे.

नारायण राणे स्वत: मुख्यमंत्री असताना कोकणात नवीन प्रकल्प आणू शकले नाहीत. त्यामुळे त्यांनी बाकीच्या गोष्टींविषयी बोलूच नये. ते जर असे बोलले नाहीत, तर त्यांच्याकडे कोणी लक्ष देत नाही असा चिमटाही त्यांनी काढला.

दरम्यान काही दिवसांपूर्वी कोकणातील नाणार प्रकल्पासंदर्भात नारायण राणे म्हणाले होते की, नाणार प्रकल्पाला काही स्थानिकांनी समर्थन दिलं. त्यात 80 टक्के शिवसैनिक होते. पैसे कमावणे हा शिवसेनेचा धंदा आहे. बोलण्यात काय बदल करतील हे सांगू शकत नाही. पूर्वी विरोध केला आणि आता समर्थन करत आहेत. हे शिवसेनेच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े घूमजाव आहे. ही स्थानिक जनतेची फसवणूक आहे.

नाणारबाबत आपली भूमिका व्यक्त करताना राणे म्हणाले, जनता ज्या दिशेने जाईल त्या दिशेने आम्ही जाणार आहोत.

2. आठ दिवसात शिवरायांचा पुतळा बसणार, कर्नाटक सरकारचं आश्वासन

बेळगाव जिल्ह्यातील मनगुत्ती गावात काही दिवसांपूर्वी हटवण्यात आलेला छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा आठ दिवसात पुन्हा बसवण्याचे आश्वासन कर्नाटक सरकारने दिले आहे. परिस्थिती पाहून कर्नाटक सरकारने सावध भूमिका घेतल्याचं चित्र आहे. 'टीव्ही9'ने बातमी दिली आहे.

मनगुत्ती गावात छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पूर्णाकृती पुतळा बसवण्यात आला होता. मात्र पुतळा हटवण्यासाठी पोलिसांनी दबाव आणला. मनगुत्ती येथील नागरिक रस्त्यावर उतरले. यानंतर पोलिसांचा दबाव कमी झाला आणि पुतळा बसवण्यात आला. मात्र कर्नाटक सरकारने पुतळा हटवला. या घटनेचे तीव्र पडसाद महाराष्ट्रात उमटले. विविध राजकीय पक्ष तसंच सामाजिक संघटनांनी जोरदार टीका केली.

3. देश भावुक झाला तेव्हा फाईल्स गायब झाल्या- राहुल गांधी

जेव्हा जेव्हा देश भावुक झाला आहे, त्यावेळी फाईल्स गायब झाल्या आहेत असा टोला राहुल यांनी मोदी सरकारला लगावला आहे. मल्ल्या असो की रफाल, नीरव मोदी असो की चोक्सी.

हरवलेल्या यादीत आता चीनच्या घुसखोरीच्या कागदपत्रांचा देखील समावेश झाला आहे. हा योगायोग नाही, हा मोदी सरकारचा लोकशाहीविरोधी प्रयोग आहे अशी टीका राहुल यांनी केली आहे. 'लोकमत'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

पंतप्रधान मोदींनी राष्ट्रीय स्वच्छता केंद्राचं उद्घाटन केलं. त्यासंदर्भात राहुल म्हणतात, देशात वाढत असलेली असत्याची घाणही साफ करायची आहे. पंतप्रधान चीनच्या आक्रमणाविषयी सत्य देशाला सांगून या सत्याग्रहाची सुरुवात करणार का?

नोकरी हिसकावली, जमवलेले पैसे हडपले, कोरोनाचा संसर्ग रोखू शकले नाहीत मात्र ते जनतेला खोटी स्वप्नं दाखवत राहिले अशी टीका काही दिवसांपूर्वी राहुल यांनी केली होती.

4. नेपाळमध्येही भव्य राममंदिर- केपी शर्मा ओली

भगवान राम यांचा जन्म नेपाळमध्ये झाला असल्याचा दावा करणारे नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांनी तिथे भव्य राम मंदिर उभारण्याचा निर्णय जाहीर केला. 'नवभारत टाईम्स'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली

नेपाळमधील ठोरीजवळ अयोध्यापुरी ही भगवान राम यांची जन्मभूमी असल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं. रामाचे खरे जन्मस्थळ नेपाळमध्येच आहे. सांस्कृतिक...


नारायण राणे यांचा भाजपच्या जाहीरनामा समितीत समावेश करण्यात आला आहे.

पण मुख्यमंत्रिपदाची महत्त्वाकांक्षा असलेल्या राणेंनी याच मुद्द्यावरून काँग्रेसच्या पक्षश्रेष्ठींना वारंवार इशारे दिले. 2009 मध्ये काँग्रेसची सत्ता आली आणि 2014 मध्ये ती गेली. पण राणेंचं स्वप्न काही पूर्ण झालं नाही.

शेवटी राणेंनी काँग्रेस सोडली आणि 2018 मध्ये स्वतःचा 'महाराष्ट्र स्वाभिमान पक्ष' काढला. मधल्या काळात ते भाजपमध्ये जाणार किंवा त्यांचा पक्ष भाजपमध्ये विलीन करणार, अशी चर्चा ऐकायला आली. पण तसं काही झालं नाही.

राणे भाजपच्या तिकिटावर राज्यसभेवर गेले. त्यानंतर ते भाजपचे अधिकृत सदस्य झाले आहेत का, याबबत मात्र संभ्रम कायम आहे, कारण राणेंचा स्वतःचा पक्षही आहे. आणि निलेश व नितेश या मुलांना उमेदवारी मिळवून त्यांना निवडून आणण्यासाठी शरद पवारांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसशी ते आघाडीची शक्यता तपासत असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळांमध्ये दरम्यानच्या काळात ऐकायला आली होती.

पण रविवारी जाहीर झालेल्या भाजपच्या जाहिरनामा समितीमध्ये अचानक नारायण राणे यांचं सदस्य म्हणून नाव आलं आणि राणेंच्या पक्षाचं स्टेटस काय, ते नेमके कुठल्या प... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्षात आहेत, याचा संभ्रम राजकीय अभ्यासकांना पडला. कारण वर सांगितल्याप्रमाणे राणेंचा स्वतःचा अधिकृत असा पक्ष आहे आणि ते स्वतः त्याचे प्रमुख आहेत.

या बाबत विचारले असता भाजपचे महाराष्ट्रातले प्रमुख प्रवक्ते माधव भंडारी यांनी, "सध्या नारायण राणे भाजपचे सहयोगी सदस्य आहेत. त्यांना केंद्रीय नेतृत्वानं जाहीरनामा समितीमध्ये घेतलं आहे. ही सध्याची स्थिती आहे," अशी फारच सावध प्रतिक्रिया दिली.

मग राणेंच्या मुलांना भविष्यात भाजपकडून उमेदवारी मिळणार का, असा सवाल केल्यावर मात्र त्यांनी याबाबतचा निर्णय केंद्रीय नेतृत्व घेईल, असं स्पष्ट केलं.

'भाजपचे एका दगडात तीन पक्षी'

राजकीय विश्लेषक आशिष जाधव यांच्या मते भाजपनं राणेंना जाहीरनामा समितीमध्ये घेऊन एका दगडात तीन पक्षी मारले आहेत. ते सांगतात, "राणे कमळाच्या चिन्हावर खासदार झाले आहेत. त्यामुळे 'आता तुम्हाला भाजपचं काम करावं लागेल. इथं इन आहे, आऊट नाही,' असा मेसेज भाजपनं त्यांना दिला आहे आणि राणेंचा पक्ष कागदावर गोठवून टाकला आहे."

"दुसरं म्हणजे भाजपचा यातून शरद पवारांना मेसेज आहे की एखाददुसऱ्या जागेसाठी कुणालातरी हेरून आघाडीची मोट बांधता येणार नाही.

"तिसरा सर्वांत मोठा मेसेज शिवसेनेला आहे की, ज्या अर्थी आम्ही राणेंना इथं घेत आहोत त्याआर्थी आम्हाला राणे जास्त प्रिय आहेत. एकप्रकारे शिवसेनेचा लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांच्या जागा एकाच वेळी वाटपाचा आग्रह भाजपनं फेटाळून लावला आहे. भाजपसाठी लोकसभा निवडणूक जास्त महत्त्वाची असल्याचं यातून दिसून येतं."

दुसरीकडे राणेंच्या नेतृत्वाखालच्या समितीनं मराठ्यांना आरक्षण देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, असं खासदार संभाजीराजेंनी त्यांचं कौतुक केलं होतं. त्यामुळे राणेंचा मराठा नेता म्हणून वापर करून घेण्याचा भाजपचा प्रयत्न दिसून येतोय, असं सुद्धा आशिष जाधव सांगतात.

पण तरी राणे नेमके कुठल्या पक्षात आहेत, हा प्रश्न उरतोच. रत्नागिरीतले लोकसत्ताचे मुख्य वार्ताहर सतीश कामत यांच्या मते, "कायदेशीरदृष्ट्या राणेंचा पक्ष अस्तित्वात आहे. भाजपनेच त्यांना हा पक्ष काढायला सांगितला होता आणि आघाडी करून राहण्यास सांगितलं होतं. पण राणेंना भाजपमध्येच जायचं होतं. पक्ष काढणं हा काही त्यांचा चॉईस नव्हता, ही त्यांच्यावर पॉलिटिकली लादलेली गोष्ट आहे."

मुलांसाठी सर्व काही?

"राणे सत्तेच्या सावलीचे आहेत. त्यांना जशी मदत मिळते तशी ते घेतात. आता...


नारायण राणे यांनी नवीन पक्षाची घोषणा केली

मुंबईत पत्रकार परिषद घेऊन राणे यांनी त्यांच्या नव्या पक्षाचे ध्येय आणि धोरणं जाहीर केली. पण यात कुठेही भाजप किंवा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर कुठलीही टीका होताना दिसली नाही.

उलट शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी मोदींवर केलेल्या टीकेचा समाचार घेत त्यांनी पत्रकार परिषद सुरू केली.

नरेंद्र मोदी यांनी केलेल्या विकासकामांची त्यांनी प्रशंसा केली आहे. तसंच बुलेट ट्रेनला राणेंनी जोरदार पाठिंबा दिला आहे.

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना अध्यक्ष राज ठाकरे यांचं बुलेट ट्रेन विरोधातलं वक्तव्य आपल्याला आवडलं नसल्याचं त्यांनी म्हंटलं आहे.

मंत्रिमंडळात सामावेश होणार का? या प्रश्नाचं उत्तर देतांना त्यांनी "मुख्यमंत्र्यांना विचारा," असं उत्तर दिलं. यावेळी अप्रत्यक्षपणे राणे यांनी भाजपची तळीच उचलण्याचा प्रयत्न केला.

"एनडीएमध्ये जाणार का?" या प्रश्नावर मात्र त्यांनी "आमंत्रण आलं तर जाऊ," असं सूचक उत्तर दिलं.

"भाजपमध्ये सर्व मित्र आहेत. शिवसेनेत उद्धव ठाकरे सोडून सर्व मित्र, काँग्रेसमध्ये अशोक चव्हाण सोडून सर्व मित्र, तर राष्ट्रवादीत सर्वच मित्र आहेत,"... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

असं सुद्धा राणे यांनी एका प्रश्नाचं उत्तर देतांना म्हंटलं आहे.

"भाजपविरोधात रस्त्यावर उतरणार का?" या प्रश्नाचं उत्तर थेटपणे देण्याचं त्यांनी टाळलं आहे. भाजपवर टीका करण्यापेक्षा सल्ला आणि सूचना करण्याचं काम करेन, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

विकासाला विरोध करणार नाही, असं वक्तव्य त्यांनी केलं.

पण त्यांचे पुत्र आणि काँग्रेसचे आमदार नितेश राणे यांच्या पक्षप्रवेशावर त्यांनी मौन बाळगलं आहे. नितेश स्वत: या पत्रकार परिषदेपासून दूर राहीले.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नारायण राणेंचा भाजपप्रवेश

कणकवलीमध्ये आज आयोजित फडणवीस यांच्या प्रचारसभेत राणे तसंच त्यांचे चिरंजीव निलेश राणे यांनीही भाजपमध्ये प्रवेश केला.

त्यांचे कनिष्ठ चिरंजीव नितेश राणे यांनी यापूर्वीच भाजपमध्ये प्रवेश केला होता. ते कणकवली मतदारसंघातून भाजपचे अधिकृत उमेदवार आहेत. मात्र इथून शिवसेनेही आपला उमेदवार दिल्याने युतीतल्या दोन मित्रपक्षांमध्येच युद्ध होणार आहे.

"शिवसेनेनं आमच्यापुढे आव्हान उभं केलं आहे, असं आम्हाला वाटत नाही. साहेब तिथं येऊन थांबलेले असताना त्याच ठिकाणी मी शिवसेनेचं डिपॉझिट घालवलं आहे. काही राहिलेलं नाही शिवसेनेचं," असा आत्मविश्वास नारायण राणे यांनी काही दिवसांपूर्वी बीबीसी मराठीच्या पाजक्ता पोळ यांच्याशी बोलताना व्यक्त केला होता.

भाजपप्रवेश लांबणं हा एकप्रकारे अपमानच असल्याचं ते महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर बोलताना म्हणाले होते. त्यांची ही 9 ऑक्टोबरची मुलाखत पुन्हा एकदा प्रकाशित करण्यात येत आहे.

पाहा संपूर्ण मुलाखत-

अबकड

भाजप प्रवेशाला उशीर का झाला?

उशीर माझ्याकडून नाही भारतीय जनता पक्षाकडून झालेला आहे. त्यामुळे याचं उत्तर मुख्यमंत्री देऊ श... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कतील.

नितेशला आता एबी फॉर्म देण्यात आलाय. नितेश भाजपचा उमेदवार म्हणून देवगडमधून निवडणूक लढवतो आहे. पण तो आता प्रश्न नाहीये. मुख्यमंत्री जेव्हा सिंधुदुर्गात येतील तेव्हा बाकीच्या सगळ्यांच्या पक्ष प्रवेश जाहीर सभेत होईल.

तुमचा प्रवेश रखडण्याला शिवसेना जबाबदार आहे, असं तुम्हाला वाटतं का?

कुणाला दोष देत नाहीये. भाजपला जर पक्ष वाढवायचा असेल तर त्यांनी तसं पाहावं. त्यांनी कुणाची बंधनं घेऊ नयेत.

ती झुगारून निर्णय घ्यायला हवेत. तरच सरकार येऊ शकतं. आजही येऊ शकतं, पण तसा प्रयत्न होताना दिसत नाहीये.

नितेश राणेंना फॉर्म दिला. त्यांचं उमेदवार म्हणून नाव आलं. पण शिवसेनेसुद्धा तिथं उमेदवार उभा केलेला आहे. तो अद्याप मागे घेतलेला नाहीये. राज्यात या दोन्ही पक्षांची युती आहे. पण कणकवली विधानसभा मतदारसंघात ती दिसत नाहीये. याबद्दल तुम्हाला काय म्हणायचंय.

हा शिवसेनेचा रडी गेम आहे. शिवसेना पक्षप्रमुखांनी हेतुपुरस्सर त्यांचा अधिकृत उमेदवार तिथं उभा केलेला आहे.

राज्यात तर भाजप-सेना युती आहे, मग कणकवलीत नेमकं असं काय घडलंय? कणकवलीत अन्याय झाला तर आम्ही सहन करणार नाही, असं का म्हणतायंत ते?

काय करणार शिवसेना? काय हिंमत आहे त्यांची? सारखं आपलं 'सहन करणार नाही... सहन करणार नाही' म्हणत असतात. कुठेय पुरुषार्थ तो दाखवा तरी. नुसतंच आपलं बोलतात. विचारतोय कोण तुला? मैदानात ये जरा, मग बघू.

पण उद्धव ठाकरेंचं मन वळवण्यासाठी भाजप कमी पडलंय का?

ते मला माहीत नाही. ते मुख्यमंत्री पाहतील.

पण मग शिवसेनेचा उमेदवार मागे घेतलेला नाही, मग भाजप वजन वापरायला कमी पडली, असं वाटत नाही का?

नाही, मी काही असं म्हणणार नाही. त्यांनीच आत्मपरीक्षण करावं. एकतर आम्हाला उमेदवारी दिली आणि तेही शिवसेनेचा अधिकृत उमेदवार टाकून. हा माझा कमीपणा नाहीये.

अनेक आमदार आणि बाहेरून आलेल्या नेत्यांचे मुख्यमंत्री किंवा अमित शहांच्या उपस्थितीत प्रवेश झाले. परंतु नारायण राणेंचा प्रवेश अजून रखडलाय आणि नितेश राणेंचा प्रवेश कणकवलीत जिल्ह्याध्यक्षांच्या उपस्थितीत झाला. काय कारण असेल यामागे?

मी यात काही बोलावं, असं काही नाहीये. या सगळ्याला माननीय मुख्यमंत्र्यांनी उत्तर द्यावं. त्यांनीच मला भाजपमध्ये बोलावलं. अनेक ऑफर्स देऊ केल्या.

आता जर ते शब्द पाळत नसतील तर मी काय बोलायला हवं. मी रीतसर आमदारकीचा राजीनामा देऊन आलो तर त्यांनीच पाहावं आता.

त्यांनी काय ऑफर दिल्या...


नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोचे झोनल डायरेक्टर समीर वानखेडे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

या प्रकरणी नवाब मलिक यांची प्रतिक्रिया मिळू शकलेली नाही. त्यांच्या पत्नीशी संपर्क साधला असता, त्यांनी सध्या या विषयावर प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला.

समीर खान यांना नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोने ड्रग्जच्या प्रकरणी चौकशीसाठी समन्स पाठवलं होतं.

समीर खान बुधवारी (13 जानेवारी) सकाळी नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोच्या ऑफिसमध्ये चौकशीसाठी पोहोचले होते.

नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोचे झोनल डायरेक्टर समीर वानखेडे यांनी प्रसिद्ध केलेल्या एका प्रेस रिलिजनुसार, 'समीर खान यांना ड्रग्ज प्रकरणातील चौकशीसाठी समन्स पाठवण्यात आलं होतं. चौकशीनंतर त्यांना अटक करण्यात आली आहे.'

नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोच्या माहितीनुसार, 3 जानेवारीला बांद्रा पश्चिम परिसरातून मोठ्या प्रमाणात गांजा जप्त करण्यात आला होता. करन सजनानी यांच्या घरातून हे ड्रग्ज जप्त करण्यात आले होते. करण सजनानी, राहिला फर्निचरवाला, आणि राम कुमार तिवारी यांना या प्रकरणी अटक करण्यात आली होती. यांच्या चौकशीदरम्यान समीर खान यांचं नाव स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मोर आलं होतं.'

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


नालासोपाऱ्यात सध्या हिंतेद्र ठाकूर यांच्या बविआ) वर्चस्व आहे. हितेंद्र ठाकूर यांचे पुत्र क्षितिज ठाकूर हेच नालासोपऱ्याचे विद्यमान आमदार आहेत. 'एन्काऊंटर स्पेशालिस्ट' म्हणून ओळख असणारे प्रदीप शर्मा यांना नालासोपाऱ्यातून शिवसेनेचं तिकीट मिळाल्यानं इथली निवडणूक रंगतदार झाली होती.

कशी रंगली ही लढत?

क्षितिज ठाकूर विरुद्ध प्रदीप शर्मा

आधी ठाणे आणि आता पालघर जिल्ह्यात येणाऱ्या नालासोपारा विधानसभा मतदारसंघात गेल्या दोनवेळा बहुजन विकास आघाडीचाच उमेदवार विजयी होत आला आहे. बविआचे प्रमुख हितेंद्र ठाकूर यांचे पुत्र क्षितिज ठाकूर हे 2009 आणि 2014 अशा दोन्ही वेळा नालासोपाऱ्यातून आमदार म्हणून निवडून आले. 2009 साली क्षितिज ठाकूर हे 40,782 मतांनी, तर 2014 साली 54,499 मतांनी विजयी झाले होते.

हितेंद्र ठाकूर आणि उजवीकडे क्षितिज ठाकूर

तर त्यांच्याविरुद्ध लढत असलेले प्रदीप शर्मा हे मुंबईतील अंधेरी भागात राहतात. मात्र त्यांच्या मित्रमंडळींनं सुरू केलेल्या 'प्रदीप शर्मा फाऊंडेशन'च्या माध्यमातून नालासोपरा भागात छोटे-मोठे उपक्रम आधीपासूनच केले जात होते. त्यामुळे एका अर्थानं प्रदीप शर्मा यांनी नालासोपाऱ्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तून रिंगणात उतरण्याची तयारी केली होती.

मनगटावर "शिवबंधन" बांधल्यानंतर ते आता बहुजन विकास आघाडीच्या क्षितिज ठाकूर यांना टक्कर देतील.

मतदान कसं पार पडलं?

नालासोपाऱ्यात एकूण 5 लाख 19 हजार 82 मतदार आहेत. त्यापैकी केवळ 2 लाख 68 हजार 979 मतदारांनी म्हणजेच 51.82 टक्के मतदारांनी मतदानाचा हक्क बजावला.

महाराष्ट्र टाईम्सच्या वृत्तानुसार, नालासोपाऱ्यात तब्बल एक लाखाहून अधिक बोगस मतदार असल्याचा आरोप बहुजन विकास आघाडीनं केला होता. अनेक ठिकाणी बोगस मतदान झाल्यासंदर्भात बविआकडून तक्रारीही दाखल करण्यात आल्या आहेत. नालासोपारा पोलिसांनी एका तरुणालाही ताब्यात घेतलंय. दोन ठिकाणी खऱ्या मतदारांचे पुन्हा बॅलेट पेपरवर मतदान घेण्यात आलं.

प्रदीप शर्मा विरुद्ध क्षितिज ठाकूर: कुणाचं पारडं जड?

"प्रदीप शर्मा आता नालासोपाऱ्यातूनच का, असा प्रश्न सहाजिक आहे. मात्र, त्याचं कारण सरळ आहे की, नालासोपाऱ्यातील आमदार क्षितिज ठाकूर यांचे वडील हितेंद्र ठाकूर यांची लोकांमध्ये असलेली प्रतिमा पाहून प्रदीप शर्मांना शिवसेनेनं उतरवल्याचं दिसून येतं," असं वरिष्ठ पत्रकार जितेंद्र दिक्षित सांगतात.

किंबहुना, स्वत: प्रदीप शर्मांनीही माध्यमांशी बोलताना आपण इथली गुन्हेगारी संपवण्यासाठी आल्याचं सांगितलं आहे.

मात्र, वरिष्ठ पत्रकार सुहास बिऱ्हाडे म्हणतात, "हितेंद्र ठाकूर यांना आव्हान द्यायचं असतं तर ते वसईतून उभे राहणं अपेक्षित होतं, कारण हितेंद्र ठाकूर वसईतून उभे आहेत. नालासोपाऱ्यात त्यांचे पुत्र क्षितिज ठाकूर हे उभे आहेत. क्षितिज ठाकूर हे परदेशात शिकलेले असून, त्यांच्यावर एकही गुन्हा दाखल नाहीये. ही त्यांची जमेची बाजू आहे."

प्रदीप शर्मा यांनी नालासोपारा मतदारसंघ निवडण्यामागचा अंदाज सांगताना बिऱ्हाडे म्हणतात, "नालासोपऱ्यात परप्रांतीय मतं प्रभावी आहेत. त्यामुळं त्यांची भिस्त त्यांच्यावरच दिसून येते. प्रदीप शर्मांच्या प्रचारासाठी भोजपुरी गायक, अभिनेते यांना आणत आहेत. शिवाय, प्रदीप शर्मांची पोलीस म्हणून एक प्रतिमा आहे. लोकांना ग्लॅमरचं आकर्षण असतं. त्याचा फायदा प्रदीप शर्मांना फायदा होऊ शकतो," असं सुहास बिऱ्हाडे सांगतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


नालेसफाई कामगारांची व्यथा : 'गाय मेली तर बोभाटा होतो, आमचं काय?'

दिल्लीतील हिरन कुदना भागातून वाहणाऱ्या नाल्यात आजूबाजूच्या घरातील मलमूत्र, कचरा विविध प्रकारची रसायनं वाहत आलेली असतात. त्याच भागात नीतू आणि अजित कामाला आले होते.

जवळच्या रस्त्यावर रिकाम्या जागेत कचरा साठलेला होता. चहूबाजूला पसरलेल्या दुर्गंधीमुळे श्वास घेणंसुद्धा कठीण झालं होतं. नीतू आणि अजित त्या नाल्यात गळ्यापर्यंत अडकले होते. ते घाण पाणी नाकापर्यंत जात होतं. म्हणून त्यांनी आपलं तोंड बंद करून ठेवलं होतं.

त्यांच्या एका हातात दांडा होता. दुसऱ्या हातात एक लोखंडाचा काटा होता, ज्याच्या मदतीने ते नाल्याच्या तळाशी अडकलेला कचरा खणत होते.

काटा हलवचताच मातकट पाणी वर आलं आणि त्या पाण्यानं त्यांना घेरलं.

नीतूने इशारा केला, "काळं पाणी हे गॅसचं पाणी असतं. हाच गॅस लोकांचा जीव घेतो."

"आम्ही लोखंडी दांडा मारून बघतो, बुडबुडे आले आणि काळं पाणी वर आलं की कळतं की तिथे गॅस आहे की नाही. मगच आम्ही आत घुसतो. जेव्हा हे न तपासता लोक आत जातात तेव्हा ते आपला जीव गमावतात," नीतूनं सांगितलं.

दिवसाच्या शेवटी हातावर पडणाऱ्या 300 रुपयांसाठी नाल्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यातले साप, कीटक, बेडूक आणि ही सगळी घाण त्यांना सहन करावी लागते.

नाल्यातून बाहेर पडल्यावर फक्त अंडरवेअरवर असलेला नीतू जेव्हा थोडा वेळ उन्हात उभा राहिला, तेव्हा त्याच्या शरीरावरचा घाम, ते सांडपाणी आणि चिखल यांचा एक विचित्र वास वातावरणात पसरला होता.

गटारात एखादी काच किंवा काँक्रिटचा तुकडा किंवा गंजलेल्या लोखंडाच्या तुकडयांनी त्याचा पाय कापला गेला होता.

दिवसाच्या शेवटी मिळणाऱ्या 300 रुपयांसाठी सांडपाण्याच्या सान्निध्यात जीवघेणं काम करणारे अजित आणि नीतू

काळ्या चिखलाने माखलेल्या त्याच्या पायावरची जखम अजून ताजी होती, कारण ती भरून निघण्यासारखी परिस्थिती नव्हती.

नीतूने हे काम 16व्या वर्षी सुरू केलं. दिल्लीत आल्यापासून तो त्याच्या बहिणीचा नवरा दर्शन सिंह यांच्या फास्ट फुडच्या दुकानात राहतो.

दुकानापर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला निमुळत्या बोळातल्या अनेक झोपडपटट्या पार कराव्या लागतात. या झोपड्यांमध्ये अनेक सफाई कर्मचारी राहतात.

आम्ही जेव्हा या गल्लीत शिरलो तेव्हा गल्लीच्या दोन्ही बाजूला काही स्त्रिया स्वयंपाक करत होत्या. काही दुकानदार भाज्यांबरोबरच चिकनचे तुकडे विकायला ठेवून ग्राहकांची आतुरतेने वाट बघत होते.

आजूबाजूला इतके लोक होते की, श्वास घेणंसुद्धा कठीण झालं होतं.

तिथे असलेला कचरा ओलांडून आम्ही दर्शन सिंहच्या ढाब्यावर पोचलो.

दर्शन सिंह यांनी 12 वर्षं नालेसफाईचं हे काम केलं पण बाजूच्या इमारतीत त्याच्या दोन साथीदारांचा मृत्यू झाला आणि त्यानं हे काम थांबवलं.

ते सांगतात, "एका अपार्टमेंटमधलं गटार बरेच दिवस बंद होतं. त्यात खूप गॅस होता. आमच्या झोपडीत राहणाऱ्या दोन लोकांनी हे काम घेतलं. त्याचे 2000 रुपये त्यांना मिळणार होते. पण गटारात उतरताच पहिला माणूस मेला. तिथे खूप गॅस होता. आत गेलेल्या माणसाच्या मुलानं त्याला हाक मारली. खालून काही प्रतिसाद आला नाही. वडिलांना शोधायला तो पण तिथे घुसला, पण कधीच परतला नाही. दोघांचाही आतच मृत्यू झाला. ते सगळं बघून त्या दिवसापासून मी हे काम बंद केलं.''

उघड्या शरीरानं काम

कायदा सांगतो की, गटार स्वच्छ करतांना अगदी अपवादात्मक परिस्थितीत हातानं काम करावं. तसंच त्यासाठी कर्मचाऱ्यांना सुरक्षा उपकरणंसुद्धा द्यावीत. पण प्रत्यक्षात बहुतेक कर्मचारी उपकरणं सोडाच, उघड्या देहानंच काम करतात.

अशा घटनांमध्ये मृत व्यक्तीच्या कुटुंबीयांना 10 लाख रुपये देण्याचं प्रयोजन आहे, पण अखिल भारतीय दलित...


नाशिक जिल्ह्यातल्या सिन्नर तालुक्यातल्या दोडी बुद्रूक गावात सध्या ही परिस्थिती आहे.

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेनं महाराष्ट्रात धुमाकूळ घातलाय. आधी शहरी भागात फोफावलेल्या कोरोना व्हायरसनं आता ग्रामीण भागावर कब्जा करायला सुरुवात केलीय. गावागावांत कोरोना रुग्णसंख्येचं वाढतं प्रमाण त्याचचं द्योतक आहे. मुंबई, पुणे, नागपूर इथल्या आरोग्य सेवांच्या तुटवड्याविषयी जोरात चर्चा सुरू असताना राज्याच्या ग्रामीण भागात नेमकी कशी परिस्थिती आहे, याचा घेतलेला हा आढावा.

दोडी बुद्रूकमध्ये गेल्या 15 दिवसांपासून कोरोनाच्या रुग्णसंख्येत झपाट्यानं वाढ होत आहे. पण फक्त रुग्णच नाही तर मृत्यूंचं प्रमाणही वाढलंय.

याला आळा घालण्यासाठी दोडी बुद्रूकचे गावकरी गावातच कोव्हिड केअर सेंटर उभारण्याचा विचार करत आहेत.

"गावात कोरोनाची खूपच भयानक स्थिती निर्माण झाली आहे. आमच्या गावात कोरोनाचा डेथ रेट खूप जास्त आहे. त्यामुळे मग व्हॉट्सअप ग्रूपवर चर्चा केली आणि आता गावकरी लोकवर्गणी करून गावातच काही खाटांचं कोव्हिड केअर सेंटर उभारण्याचा विचार करत आहेत. पण, या सेंटरसाठी डॉक्टर, नर्स आणि इतर कर्मचारी कसे उपलब्ध करायचे, हा मोठा प्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रश्न मात्र आमच्यासमोर आहे," सतीश सांगतात.

औरंगाबाद शासकीय रुग्णालय

जवळपास 7 हजार लोकसंख्येच्या दोडी बुद्रूकमध्ये ग्रामीण रुग्णायल आहे. पण ते  संपूर्ण तालुक्यासाठी असल्यानं पाहिजे तशा सोयी-सुविधा पुरवल्या जात नसल्याची तक्रार ग्रामस्थ करतात.

यामुळे मग कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांना त्यांच्या स्वत:च्या घरीच क्वारंटाईन केलं जात आहे.

दवाखान्याची भीती

गावातल्या नागरिकांच्या मनात कोरोनाविषयी काय आहे, असं विचारल्यावर सतीश सांगतात, "कोरोनाची टेस्ट केली आणि पॉझिटिव्ह आलो तर बेड मिळत नाही हे सगळ्यांना माहिती आहे. त्यामुळे मग टेस्ट करायची नाही आणि दुखणं अंगावर काढायचं अशी स्थिती सध्या आहे. खासगीमध्ये उपचार घ्यायचे म्हटलं तर दीड लाख-दोन लाख रुपये कुठून आणायचे, असाही प्रश्न लोकांना पडला आहे."

नाशिकचे अतिरिक्त जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ. निखिल शेंदाणे जिल्ह्यातील याविषयी सांगतात, "कोरोना रुग्णांची संख्या इतकी वाढलीय की डॉक्टर कमी पडत आहेत. या परिस्थितीत सगळं प्रशासनावर ढकलून चालणार नाही. लोकांनी नियम पाळले पाहिजेत, जागरूक व्हायला पाहिजे. घरात आयसोलेशनची सोय असेल तर घरीच थांबायला पाहिजे. ज्याला खरंच गरज असेल त्यानेच बेडसाठी प्रयत्न करायला हवेत. कोरोनाची रुग्णसंख्या लाखात आहे, त्यामुळे सगळ्यांनाच बेड मिळणं शक्य नाही."

नांदेड जिल्ह्यातल्या हरबळ येथील रहिवासी श्रीकांत वाघमारे यांच्या गावातही मृत्यूचं प्रमाण वाढलं आहे.

ते सांगतात, "गावातील वातावरण खूपच खराब झालं आहे. घरोघरी किमान 2 तरी रुग्ण सापडतील. लोक भीतीने हॉस्पिटलमध्ये जात नाहीत. 3000 लोकसंख्येच्या आमच्या गावात विविध प्रकारच्या आजारांनी आतापर्यंत एका महिन्यात 20 मृत्यू झाले आहेत."

प्रातिनिधिक फोटो

गावांमधील मृत्यूंचं प्रमाण वाढल्यामुळे लोक अधिक जागरूक झाल्याचं आदिनाथ गाढे यांचं निरीक्षण आहे.

अहमदनगर जिल्ह्यातल्या गुहा गावचे आदिनाथ सांगतात, "आता वस्तीवस्तीवर कोरोनाचे पेशंट आहेत. त्यामुळे लोक आता शेतात घास कापायला जायचं म्हटलं तरी तोंडाला मास्क बांधत आहेत. गावात मृत्यूचं प्रमाण वाढलं आहे, त्याचा हा परिणाम आहे."

'7 किलोमीटरसाठी 4000 रुपये'

औरंगाबाद जिल्ह्यातल्या गंगापूर तालुक्यातील खोपेश्वर बोलठाण गावच्या सुधीर काकडे यांचे आजी व मोठ्या काकांचं कोरोनामुळे निधन झालंय. आता त्यांचे लहाने काका औरंगाबादमधल्या शासकीय रुग्णालयात अडमिट आहेत.

बीबीसीला त्यांनी सांगितलं,...


नाशिकमध्ये मक्याला कोंब फुटले आहेत.

कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि उत्तर महाराष्ट्रातील शेतांमधलं उभं पिक अडवं झालं आहे. नुकसान पाहून नाशिक जिल्ह्यातील 60 वर्षांच्या एका शेतकऱ्याने आत्महत्या केली आहे.

अवकाळी पावसामुळे भात, मका, नाचणी, वरई आणि कांदा या पिकांचं मोठं नुकसान झालं आहे. या पावसामुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना भरपाई मिळावी अशी मागणी होत आहे. तसंच विविध राजकीय पक्षांनीही सरकारने लवकरात लवकर शेतकऱ्यांना मदत जाहीर करावी अशी मागणी केली आहे.

शिवसेनेच्या नेत्यांनी यासंदर्भात राज्यपालंना भेटून मदतीची विनंती केली आहे. तर काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसनं देखील लवकरात लवकर शेतकऱ्यांना मदत जाहीर करण्याची मागणी केली आहे. ओला दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी सुद्धा त्यांनी केली आहे.

पाहा व्हीडिओ - शेतकरी कर्जमाफीचं काय झालं?

तर नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांच्या शेतांचे तत्काळ पंचनामे करून मदत देण्याबाबतचे निर्देश राज्याच्या मुख्य सचिवांना दिल्याचं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवी यांनी ट्वीट करून सांगितलं आहे.

नाशिकमध्ये शेतकऱ्याची आत्महत्या

गेल्या दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या अवकाळी पावसा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ने नाशिक जिल्ह्यातील 50 टक्के पिकांचं नुकसान झालं आहे. मालेगाव तालुक्यातील कोठरे शिवारातील वायगाव गावातील केदा मोठाभाऊ देवरे या ६० वर्षांच्या शेतकऱ्याने आत्महत्या केली. त्यांची पावणे-तीन एकर शेती होती. बँक ऑफ महाराष्ट्रकडून त्यांनी साडेतीन लाखांचं कर्ज घेतलं होतं. तर घरातील काही सोनं तारण ठेवलं आहे. याबाबत पोलीस अधिक माहिती घेत आहेत.

आत्महत्येचा दुसरा प्रयत्न

केदा यांनी यापूर्वीही डाळिंब पिकाला फळ न लागल्याने आणि दुष्काळामुळे कांदा पीक न आल्याने तीन महिन्यापूर्वी विष प्राशन करून आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला होता. यावेळेस त्यांना उशिराच्या खरीप हंगामातील कांदा पिकाकडून मोठी अपेक्षा होती, पण दोन दिवसातील कांद्याच्या नुकसानीनं त्यांच्या सर्व आशा धुळीस मिळाल्या, अशी माहिती स्थानिक पत्रकार दीपक सूर्यवंशी यांनी दिली.

आता कर्ज कसं फेडायचं?

नाशिकमधीलच बागलाण तालुक्यातील बिजोटे गावातील आबासाहेब जाधव यांच्या शेतातील मका काढलेला होता, पण त्यानंतर आलेल्या अवकाळी पावसाने शेतातील मक्याला अंकुर फुटले आहेत. त्यांची एक एकर शेती आहे.

अवकाळी पावसामुळे शेतांमध्ये असं पाणी साचलेलं आहे.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "रब्बी हंगामात दुष्काळामुळे पीक करपलं तर यावेळेस उशिरा का होईना, आलेल्या पावसानं थोडा दिलासा दिला होता, मका विकून आधीचे कर्जाचे हफ्ते देऊ शकू ही आशा होती, दिवाळी तर नाही पण दिवाळी नंतर दोन पैसे घरात येतील ही अपेक्षा मातीमोल झाली, आता कर्ज कसं फेडावं हा प्रश्न मात्र सतावतोय."

कांदा, द्राक्ष, बाजरीचंही नुकसान

नाशिकमध्ये गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या पावसाने गेल्या 2 दिवसात मोठं नुकसान केलं आहे. सरकारने 33% नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांचे सुद्धा पंचनामे सुरू केले आहेत.

प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार जिल्हयात 7 लाख 40 हजार हेक्टरवर लागवड झाली होती. त्यापैकी  गुरुवारी सकाळपर्यंत प्राप्त प्राथमिक नुकसान अहवालानुसार 3 लाख 26 हजार 924 हेक्टर शेतीचं अवकाळी पावसामुळे नुकसान झालं आहे.

नाशिकचे जिल्हाधिकारी सुरज मांढरे यांनी दिलेल्या महितीनुसार सर्वांत जास्त मका पिकाचं नुकसान झालं आहे. 2.26 लाख हेक्टर पैकी 60% मक्याचे नुकसान झालंय, तर 50 हजार हेक्टर कांदा पिकाचं 40 % नुकसान झालं आहे.

कर्जमाफीमुळे शेतकऱ्यांचे प्रश्न खरंच संपतील का?

1लाख 10 हजार हेक्टर पेरा असलेल्या बाजरीचं 60% नुकसान झालं आहे. सर्वांत...


नाशिकमध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या महाजनादेश यात्रेचा समारोप झाल्यानंतर आयोजित सभेला पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी संबोधित केलं.

गेल्या विधानसभा निवडणुकीच्या वेळीही मोदींनी नाशिकमधूनच प्रचाराचा नारळ फोडला होता. यंदाही नाशिकमधूनच प्रचाराची सुरुवात करण्यात आली आहे. पण, मोदींनी या सभेसाठी नाशिकच का निवडलं असावं?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना राजकीय विश्लेषक हेमंत देसाई यांनी सांगितलं, "नाशिक हे पंचवटीचं स्थान आहे, रामाचं स्थान आहे, कुंभमेळ्याचं स्थान आहे. त्यामुळे धार्मिक स्थळ म्हणून नाशिकचं महाराष्ट्रात मोठं महत्त्व आहे. याशिवाय आजच्या मोदींच्या सभेत छत्रपती शिवाजी महाराजांचा ज्याप्रकारे जयजयकार झाला, तो पाहिल्यास भाजपला ही सभा धार्मिकतेचं प्रतीक अशा पद्धतीची ठेवायची आहे."

"नाशिकला दक्षिणेची काशी म्हटलं जातं आणि गोदावरीच्या तटावर केलेला कोणताही संकल्प सिद्धीस जातो, असं समजलं जातं. मोदी ज्या व्यासपीठावर उपस्थित होते, त्यावर मागे 'नरेंद्र मोदी विजयी संकल्प सभा' असं लिहिलेलं होतं. त्यामुळे येणाऱ्या विधानसभा निवडणुकीत सत्तेवर येण्याचा संकल्प करण्यासाठी नाशिकची निवड करण्यात आली होती,"... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

असं लोकमतच्या नाशिक आवृत्तीचे निवासी संपादक किरण अग्रवाल सांगतात.

तर दैनिक पुढारीच्या नाशिक आवृत्तीचे निवासी संपादक सुधीर कावळे सांगतात, "भाजपचा भर पहिल्यापासून धार्मिक बाबींकडे राहिला आहे. सप्तशृंगीचं नाव घेऊन मोदींनी भाषण सुरू केलं, गेल्यावेळी त्यांनी सप्तशृंगीला सोन्याची पावलं दान केली होती. शप्तशृंगी, त्र्यंबकेश्वर हा मोदींच्या श्रद्धेचा विषय असल्यानं त्यांनी नाशिकमधून प्रचाराला सुरुवात केली आहे."

'सत्तेसाठी उत्तर महाराष्ट्र  निर्णायक'

भाजपला सत्ता काबीज करायची झाल्यास त्यासाठी उत्तर महाराष्ट्र महत्त्वाचा आहे, असं कावळे यांना वाटतं.

ते सांगतात, "लोकसभेच्या 8 पैकी 8 जागा जागा उत्तर महाराष्ट्रानं भाजपच्या पारड्यात टाकल्या आहेत. आता विधानसभेच्या 47 जागांवर भाजपचं लक्ष आहे. या जागा विधानसभा निवडणुकीत सत्ता काबीज करण्यासाठी निर्णायक भूमिका निभावू शकतात, त्यामुळेही मोदींनी प्रचाराचा नारळ नाशिकमधून फोडला आहे."

देसाई एक नवीन मुद्दा उपस्थित करतात.

त्यांच्या मते, "नाशिकमध्ये ओबीसींचे नेते म्हणून छगन भुजबळ यांची ओळख आहे. पण, या ठिकाणी नरेंद्र मोदींना बोलावून नरेंद्र मोदी हेच ओबीसींचे नेते आहेत, असं भाजपला दाखवायचं असू शकतं. मराठा आरक्षणामुळे ओबीसींची नाराजी ओढवू नये, म्हणूनही कदाचित इथून सुरुवात करण्यात आली असावी," देसाई सांगतात.

"याशिवाय नाशिकनजीक धुळे, नंदूरबार असा आदिवासी पट्टा येतो. या पट्ट्यात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचं काम आहे. त्यामुळे नाशिकच्या सभेतून या पट्ट्यापर्यंत पोहोचण्याचाही उद्देश असू शकतो," देसाई पुढे सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


नाशिकमध्ये सार्वजनिक वाहतूक जलद व्हावी यासाठी विधानसभेत मेट्रो प्रकल्पाची घोषणा करण्यात आली होती. आता हा प्रकल्प प्रत्यक्षात येण्याच्या दिशेनं पावलं पडू लागली आहेत.

तब्बल 2 हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक असलेला हा मेगा प्रोजेक्ट आहे. पण राज्यातील इतर मेट्रो प्रकल्पांपेक्षा नाशिक मेट्रो एका बाबतीत वेगळी असणार आहे.

नाशिकमध्ये येऊ घातलेली ही मेट्रो निओ चक्क रस्त्यावरूनही धावणार आहे. कारण या मेट्रोची चाकं धातूची नाही, तर आपल्या गाड्यांप्रमाणे रबराची असतील. शहरातील दोन प्रमुख मार्गांवर ही टायर-बेस मेट्रो धावणार आहे.

अशाप्रकारचा राज्यातला हा पहिलाच प्रोजेक्ट आहे. मंजुरीसाठी हा प्रकल्प लवकरच मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सादर केला जाईल. येत्या चार वर्षांत हे काम पूर्ण करण्याचं नियोजन आहे.

'मेट्रो-निओ'ची घोषणा झाल्यानंतर केवळ नाशिककरांमध्येच नाही तर राज्यभरामध्ये टायरबेस मेट्रो हा काय प्रकार आहे, याबाबत कुतूहल आहे. हा एलिव्हेटेड बीआरटी इलेक्ट्रिक बसेसचा अवतार तर नाही ना, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.

टायरबेस मेट्रो ही संकल्पना नेमकी काय आहे, हे समजून घेण्यासाठी बीबीसी मराठीनं महामेट्रोचे व्यवस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्थापकीय संचालक ब्रिजेश दीक्षित यांच्याशी संवाद साधला.

काय आहे मेट्रो-निओ प्रकल्प?

मेट्रो निओ प्रकल्प हा दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या श्रेणीतील शहरात सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक बळकट करण्यासाठीचा प्रयत्न असल्याचं ब्रिजेश दीक्षित यांनी म्हटलं.

ब्रिजेश दीक्षित सांगतात, "साधारणपणे कोणत्याही शहरात गर्दीच्या वेळी दर तासाला 5 हजार व्यक्ती प्रवास करत असतील तर बसच्या माध्यमातून ही गरज पूर्ण होते.

"मोठ्या शहरात ऐन गर्दीच्या वेळी तासाला 15 हजार लोक प्रवास करत असतील तर मेट्रो हा उत्तम पर्याय आहे. पण भारतातील दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या श्रेणीतील शहरात गर्दीच्या वेळी तासाला साधारणपणे 5 ते 15 हजार लोक प्रवास करतात. अशा शहरांसाठी वेगवान सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेची गरज आहे."

ब्रिजेश दीक्षित

मेट्रो निओ तासाला 5 ते 15 हजार प्रवासी संख्या श्रेणीतील शहरांसाठीचा उपाय असल्याचं दीक्षित यांचं म्हणणं आहे. या मेट्रोचे कोचेस, सोयीसुविधा, स्टेशन आणि हे सगळं मेट्रोसारखंच असेल. पण हे मेट्रो कोचेस इतर मेट्रो रेल्वेप्रमाणे रुळांवर न चालता रबरी टायरवर चालणार आहेत.

कशी असेल ही 'मेट्रो निओ'?

या मेट्रोसाठी शहरात एलिव्हेटेड मार्ग असतील आणि मेट्रो मार्गाच्या व्यतिरिक्त शहरात दोन फीडर रूट असतील. फीडर रूटवर बॅटरी असलेल्या इलेक्ट्रिक बसेस चालतील. साधारणपणे मेट्रो सेवा नसलेल्या किंवा जिथं मेट्रोचं जाळं उभारणं शक्य नाही अशा 22 किलोमीटरच्या भागात या बसेस प्रवासी वाहतूक करतील.

"हे मेट्रो कोच फीडर रूटवर आल्यावर ओव्हरहेड ट्रॅक्शनद्वारे वीजेवर धावतील. भविष्यकाळात लोकसंख्या वाढल्यानंतर आपण बांधलेल्या एलिव्हेटेड मार्गावर रेल्वे रूळही टाकता येतील ज्यावरून मेट्रो धावू शकते," असं ब्रिजेश दीक्षित यांनी सांगितलं.

शहरातील काही मार्गावर मेट्रो नाही अशी चर्चा आहे. पण मेट्रो-निओ प्रकल्पांतर्गत दोन मेट्रो आणि दोन फीडर रूटद्वारे शहरातील 90 टक्के प्रवासी वाहतूक होणार आहे. गरज पडली तर फीडर रूट वाढवण्याची प्रशासनाची तयारी असल्याचं दीक्षित यांनी म्हटलं.

एकूण खर्च किती?

हा प्रकल्प नाशिकमध्ये आणण्याचा निर्णय कसा घेण्यात आला, याबाबत सांगताना दीक्षित यांनी म्हटलं, "नाशिक हे कृषी, बागकाम संपन्न, औद्योगिक क्षेत्रांसाठी तसेच जगप्रसिध्द धार्मिक केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. नाशिक शहराची सध्याची लोकसंख्या अंदाजे 23 लाख इतकी आहे. यामुळे नाशिकमध्ये सक्षम अशी सार्वजनिक परिवहन...


नाशिकहून निघालेल्या या शेतकऱ्यांच्या पायात असलेल्या चपला या नावापुरत्याच असल्याने मुंबईपर्यंतचं अंतर चालल्यावर त्याचे परिणाम त्यांच्या पायावर दिसून येत आहेत.

शेतकऱ्यांच्या या लाँग मार्चनं मुंबईत प्रवेश केला असून 12 मार्चला हे शेतकरी मुंबईतील नरीमन पॉईंट इथल्या विधान भवनाला घेराव घालणार आहेत.

रस्त्यावर पायी चालल्यानं अनेकांच्या पायाला जखमा झाल्या असून पायातल्या चपलाही तुटल्या आहेत. मात्र, विधान भवनाला घेराव घालेपर्यंत स्वस्थ बसणार नाही असं मत शेतकऱ्यांनी त्यांच्याशी केलेल्या चर्चेवेळी नोंदवलं.

"सरकारनं वेगळा मार्ग अवलंबला तर शहीद म्हणून घरी येऊ. मागण्या मान्य झाल्या शिवाय आंदोलन मागे घेतलं जाणार नाही," असं ठाम मत भारतीय किसान परिषदेच्या पदाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केलं आहे.

पुरुषांच्या बरोबरीनं स्त्रियाही या लाँग मार्चमध्ये आगेकूच करत असून त्यांनी देखील पायावरील जखमांची आणि तुटलेल्या चपलांची वाटचाल पुढे चालू ठेवली असल्याचं दिसून येत आहे.

नाशिक ते मुंबईपर्यंतचा प्रवास पायी चालून झाल्यावर आपल्या भेगाळेल्या पायांना काही क्षणांची विश्रांती देणारा हा शेतकरी.

नाशिक ते मुंबई अशा लाँग मार्चद्व... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ारे हजारो शेतकरी मुंबईत पोहोचले आहेत. त्यांचे करुण चेहरे आणि थकलेले पाय त्यांच्या या मेहनतीची साक्ष देत आहेत. १२ मार्चला विधान भवनाला घेराव घालण्याचं लक्ष्य पुरं करण्यासाठी त्यांची धडपड सुरू असल्याचं दिसत आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नासाच्या मंगळ मोहिमेत प्राप्त झालेलं हे दुसरं यश आहे.

याआधी मंगळ ग्रहावर एक छोटं हेलिकॉप्टर उडवण्याची कामगिरी नासाने सोमवारी (19 एप्रिल) करून दाखवली होती.

मंगळावर ऑक्सिजन निर्मितीचं हे काम एका टोस्टरच्या आकाराच्या रोव्हरकडून करण्यात आलं. याला (MOXIE) मॉक्सी असं संबोधतात. MOXIE म्हणजे Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment होय.

मॉक्सीच्या मदतीने मंगळावर 5 ग्रॅम इतकं ऑक्सिजन निर्माण करण्यास नासाला यश आलं. मंगळ ग्रहावर एका अंतराळवीराला 10 मिनिटं पुरेल इतका हा ऑक्सिजन आहे.

भविष्यात मंगळ मोहिमांमध्ये मॉक्सीचा चांगला उपयोग होईल, असं नासाला वाटतं. मंगळ मोहिमांवर जाणाऱ्या अंतराळवीरांना यामुळे पृथ्वीवरूनच सगळा ऑक्सिजनसाठा नेण्याची गरज भासणार नाही.

याशिवाय, ज्वलनप्रक्रियेसाठीही ऑक्सिजन गरजेचा असतो. रॉकेटमध्ये इंधन पेट घेण्यासाठी ऑक्सिजनची गरज असते. त्यामुळे याचा चांगला उपयोग होऊ शकतो.

मंगळ ग्रहावर कार्बन डायऑक्साईड वायूचं प्रमाण अत्याधिक आहे. येथील वातावरणात 96 टक्के कार्बन डायऑक्साईन आढळून येतं. तर मंगळावर ऑक्सिजनचं प्रमाण फक्त 0.13 टक्के इतकं आहे. दुसरीकडे, पृथ्वीवर ऑक्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सिजनचं प्रमाण 21 टक्के इतकं आहे.

नासाचं मॉक्सी हे उपकरण कार्बन डायऑक्साईडच्या रेणूमधून (CO2) ऑक्सिजन वेगळा काढू शकतं. या प्रक्रियेतून कार्बन मोनॉक्साईड हा वायू मंगळाच्या वातावरणात बाहेर सोडला जातो.

मॉक्सी उपकरण चांगल्या पद्धतीने काम करण्यासाठी नासाकडून कठोर परिश्रम घेण्यात येत आहेत. प्रतितास 10 ग्रॅम ऑक्सिजनची निर्मिती मॉक्सीने करावी, असं उद्दीष्ट शास्त्रज्ञांनी ठेवलं आहे.

एका दुसऱ्या ग्रहावर ऑक्सिजनची निर्मिती करणारं मॉक्सी हे पहिलंच उपकरण आहे. त्याशिवाय अशा प्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा वापर पहिल्यांदाच करण्यात आलेला आहे.

भविष्यातील लिव्ह ऑफ द लँड या मोहिमेला याची खूप मदत होईल. दुसऱ्या ग्रहावरील वातावरणाचा वापर करून प्राणवायू बनवण्याच्या या पद्धतीला In-Situ रिसोर्स यूटिलायझेशन असं संबोधतात, अशी माहिती ट्रडी कोर्ट्स यांनी दिली.

ट्रडी कोर्ट्स हे नासाच्या तंत्रज्ञान प्रदर्शन विभागाचे संचालक आहेत.

मंगळावर ऑक्सिजन मोठ्या प्रमाणात बनवण्यात अनेक आव्हानं आहेत, असंही त्यांनी सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


नाहीतर हिंगणघाटसारख्या घटना घडल्याच नसत्या. एकतर्फी पुरुषी वर्चस्वाच्या भावनेतून (याला प्रेम म्हणणं अशक्य आहे) समोरच्या स्त्रीवर हल्ला करण्याच्या अनेक घटना आपण पाहिल्या आहेत. नव्वदच्या दशकात रिंकू पाटील हत्याकांड गाजलं होतं, सोळा वर्षांच्या एका मुलीला परीक्षा केंद्रातच माथेफिरूने पेटवून दिलं होतं. 30 वर्षांनी आपण पुढारलो, समाजात समानाता आली, पुरुषांना कळायला लागलं - नो मीन्स नो - असा विचार डोक्यात यायच्या आधीच घडली हिंगणघाटची घटना.

हिंगणघाट येथे एका प्राध्यापक महिलेला जिवंत जाळण्याचा प्रकार 3 फेब्रुवारीला घडला होता. त्यानंतर या महिलेवर रुग्णालयात उपचार सुरू होतो. उपचारादरम्यान तिचा मृत्यू झाला आहे.

आरोपीला कठोर शिक्षा देण्यासाठी सरकारी पातळीवर प्रयत्न केले जातील. महिला सुरक्षेबाबात सगळ्यांनी सजग असणं गरजेचं आहे, असं मत महिला व बालकल्याण मंत्री यशोमती ठाकूर यांनी माध्यमांशी बोलताना व्यक्त केलं आहे.

आता अटक होईल, खटला चालेल, आपण सोशल मीडियावर आपला रागही व्यक्त करू पण मूळ प्रश्न तसाच राहील,  बाईने दिलेला नकार पुरुष का पचवू शकत नाहीत?

या सुन्न करणाऱ्या घटनेची चर्चा आमच्या ऑफिसमध्येही... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

झाली. एक सहकाऱ्याचं म्हणणं होतं की पिक्चर पाहून असल्या माथेफिरुंची डोकी फिरतात. ते पाहातात हिरो कसा हिरोईनचा पाठलाग करत राहातो, आणि तिने वारंवार नाही म्हटलं तरी ते तिचा पाठलाग करतात, हात धरतात, आणि शेवटी ती हसते. हसी तो फसी ना? ते बघून सर्वसामान्य तरूणांची माथी भडकतात आणि तेही असं करायला पाहातात, प्रत्यक्षात ती मुलगी कधीच हो म्हणत नाही कारण नो मीन्स नो असतं.

आणि मग काय करायचं ते त्यांना कळत नाही. तिथे जन्म होतो, 'xxx मला नाही म्हणतेस' या भावनेचा. तिथेही सिनेमेच मदतीला येतात 'मैं तुम्हे भूल जाऊ, ये हो नही सकता और तुम मुझे भूल जाओ ये में होने नही दुंगा,' किंवा 'अगर तुम मेरी नही हुई तो किसीकी नही,' असले डायलॉग घेऊन.

पण मग सिनेमे पाहून सगळेच का तसं करत नाहीत? सैन्यावरचा सिनेमा पाहून सगळे सैन्यात जात नाहीत किंवा, शास्त्रज्ञांचा पिक्चर पाहून भरपूर अभ्यास करत नाहीत.

कारण त्या गोष्टी करणं अवघड असतं. दुसरं म्हणजे पुरुषप्रधान मानसिकता.

"पुरुषांवर कायम हेच ठसवलं गेलंय की बाई वस्तू आहे. आपला धर्म, संस्कृती, इतकंच काय सध्याचं राजकारण हेच ठसवत असतं. आणि अशात कोणत्या स्त्रीने पुरुषाला नकार दिला, तर ही फालतू बाई मला कशी नाही म्हणाली असा विचार ते करतात,"  स्त्रीवादाच्या अभ्यासक आणि लेखिका मीनल जगताप सांगतात.

आपल्या धार्मिक कथांमध्येही इव्ह टीझिंग, छेडछाड, मुलींच्या मागे लागणं याचं उदात्तीकरण केलं गेलंय. पटत नसेल तर कृष्ण आणि गोपिकांच्या सगळया कथा काढून बघा. आता देवच असं करतो म्हटल्यावर आम्ही का करू नये, असा प्रश्न मर्त्य मानवाला (इथे पुरुषाला) पडला नाही तर नवलच. पण मर्त्य पुरुषाच्या दुर्दैवाने देवाला कोणती गोपिका नाही म्हणत नाही आणि त्याला इतरही काम असतात त्यामुळे बाई नाही म्हणाली नाही तर पुढे काय याचं उत्तर धर्म देत नाही, पण पितृसत्ता मात्र देते. याचा बळी फक्त बाईच ठरते का?

दडपण पुरुषांवरही

पुरुषांवरही समाजाचं दडपण असतंच. स्त्रियांपेक्षा कित्येकपटीने कमी असेल पण असतं. पुरुषांना बाईचा नकार पचवता येत नाही कारण त्यांना तसं शिकवलेलंच नसतं.

"पुरुषांच्या खांद्यावर बाईला ताब्यात ठेवण्याचं दडपण असतं. त्यांना आपली मर्दानगी सिद्ध करून दाखवावी लागते, ती कशी करणार तर बाईला कमी लेखून. म्हणूनच एखादी स्त्री जेव्हा पुरुषाला नाही म्हणते तेव्हा तुझ्यामुळे माझी समाजातली इज्जत गेली, आता लोक माझ्यावर हसतील. मग माझ्या अपमानाचं...


निओवाईज धूमकेतू

14 जुलैपासून 4 ऑगस्टपर्यंतचे 20 दिवस हा धूमकेतू साध्या डोळ्यांनी पाहण्याची अनोखी संधी महाराष्ट्रासह संपूर्ण पृथ्वीवासियांना लाभणार आहे. सुर्यास्तानंतर वायव्य दिशेला म्हणजेच उत्तर - पश्चिमेच्या आकाशात हा धूमकेतू पाहता येईल.

सध्या देशात मान्सूनचं आगमन झाल्याने निरभ्र आकाश सापडणं दुर्मिळ आहे. मात्र, ही संधी उपलब्ध झाली तर हा दुर्मिळ धूमकेतू पाहणं सोडू नका. कारण, या 20 दिवसानंतर पुढची काही हजार वर्षं हा धूमकेतू दिसणार नाही. त्या आधी धूमकेतू म्हणजे काय हे थोडक्यात जाणून घेऊयात.

धूमकेतू म्हणजे काय?

धूमकेतू हे आपल्या सूर्यमालेचेच घटक असतात. 1997 साली आलेला हेल-बॉप हा धूमकेतू सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरलेला होता. त्यानंतर 2007 मध्ये मॅकनॉट नावाचा धूमकेतू पृथ्वीवरून दिसला होता. त्यानंतर साध्या डोळ्यांनी दिसणारा निओवाईज धूमकेतू आता पाहता येईल.

या धूमकेतूंचा आकार ओबडधोबड असतो आणि त्यात धूळ, बर्फ, वायू यांचा समावेश असतो. त्यांचा आकार काही किलोमीटरपर्यंत पसरलेला असतो. त्यांच्या कक्षेत फिरत-फिरत ते सुर्याजवळून प्रवास करतात. यावेळी सुर्याच्या प्रखरतेमुळे त्यांच्यातील बर्फ वितळतो.

... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हेल-बॉप धूमकेतू

यामुळे पृथ्वीवरून पाहताना त्यांची शेपूट दिसते. ही शेपूट दोन भागात विभागलेली असते. एक शेपूट धुलिकणांची असते तर दुसरी वायूंची असते. पृथ्वीजवळून जाताना या धूमकेतूंच्या धुलिकणांमुळे उल्कावर्षाव झालेला पाहायला मिळतो. सुर्यमालेत हे धूमकेतू आपापल्या कक्षेत सुर्याला प्रदक्षिणा घालत असतात.

निओवाईजचा शोध कधी लागला?

या धूमकेतूचा शोध यावर्षीच 27 मार्चला लागला. याबद्दल ओडीसा इथल्या प्लॅनेटोरियमचे उपसंचालक पथानी समंता यांनी एएनआय वृत्तसंस्थेला माहिती दिली. ते सांगतात, "27 मार्चला वायव्येकडच्या आकाशात नासाच्या दुर्बिणीला या धूमकेतूचा शोध लागला. याचा खगोलीय भाषेतील क्रमांक हा C/2020 F3 आहे. पुढचे दिवस सुर्यास्तानंतर हा धूमकेतू दिसेल."

नासाने या धूमकेतूविषयी आपल्या संकेतस्थळावर सविस्तर माहिती दिली आहे. 27 मार्चला हा धूमकेतू सुर्याजवळून जाताना नासाच्या 'निअर अर्थ ऑब्जेक्ट वाईल्ड फिल्ड इन्फ्रारेड सर्व्हे एक्सप्लोरर' (निओवाईज) या स्पेस टेलिस्कोपने या धूमकेतूचा शोध लावला.

निओवाईज धूमकेतू

निओवाईज धूमकेतूबद्दल अधिक माहिती देताना दक्षिण कॅलिफोर्नियातल्या नासाच्या जेट प्रपल्शन लॅबरोटरीमध्ये निओवाईज धूमकेतूचे उपप्रमुख संशोधक जोसेफ मॅसिरो सांगतात की, "हा धूमकेतू पृथ्वीपासून सर्वांत कमी अंतरावरून म्हणजेच 10 कोटी 30 लाख किलोमीटर प्रवास करतो आहे. इन्फ्रारेड दुर्बिणीच्या आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्आ माध्यमातून या धूमकेतूचा अभ्यास केला असता त्याचा आकार पाच किलोमीटर इतका मोठा आहे. तर, त्याला दोन शेपट्या असून त्यांचं अंतर काही लाख किलोमीटरपर्यंत पसरलं आहे. धूमकेतूच्या केंद्रभागात धूळ आणि बर्फ असून आपल्या सौरमालेच्या निर्मितीवेळीच या धूमकेतूची निर्मिती झाली आहे."

धूमकेतू कधी पाहता येईल?

निओवाईज धूमकेतू कधी पाहता येईल हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही खगोल अभ्यासक आणि मुंबईतील खगोल मंडळाचे समन्वयक डॉ. अभय देशपांडे यांच्याशी संवाद साधला. देशपांडे याबद्दल सांगतात, "हा धूमकेतू सायंकाळी 6 नंतर रात्री साडेनऊपर्यंत पाहता येईल. आकाश स्वच्छ असेल तर तो भारतातून सगळीकडून दिसेल. येत्या 17 जुलैपर्यंत तो सकाळी सुर्योदयापूर्वीही दिसू शकेल. जेवढा तो उशिरा पाहायला जाऊ तेवढा तो अंधुक होत जाईल. 1997 साली आलेल्या हेल-बॉप धूमकेतूएवढा तो तेजस्वी दिसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही."

देशपांडे पुढे सांगतात की, "या धूमकेतूच्या दोन्ही शेपट्या दिसत आहेत....


निकालापूर्वी ते सुपर-30मधील विद्यार्थ्यांची यादी जाहीर करत नाही, असा त्यांच्यावर आरोप केला जातो.

बीबीसी प्रतिनिधी सरोज सिंह यांनी आनंद कुमार यांना फेसबुक लाईव्हमध्ये असे अनेक प्रश्न विचारले.

तुम्ही निकालापूर्वी विद्यार्थ्यांची यादी का जाहीर करत नाही, यावर त्यांनी सांगितलं, "हे चूक आहे. 2010, 2015 आणि जेव्हा केव्हा अशी चर्चा झाली तेव्हा आम्ही परीक्षेच्या आधी विद्यार्थ्यांची यादी जाहीर केली आहे. बऱ्याच वेळा असं होतं की, त्या काळात विद्यार्थ्यांची खरेदी-विक्री सुरू केली जाते आणि आम्हाला अडचणींचा सामना करावा लागतो.

"आजही आम्ही शिकवलेले विद्यार्थी अमेरिका, जपान आणि भारतातील प्रत्येक ठिकाणी आहेत. यातल्या अनेक मुलांचे फोटो सुपर-30मध्ये यायच्या आधी आणि नंतरचे फोटो फेसबुकवर टाकून त्यांच्यावर लिहितो. यावर्षीही निकाल लागायच्या आत विद्यार्थ्यांची यादी मी बीबीसी आणि काही इतर लोकांना नक्की देईल."

बीबीसीसोबत यापूर्वी बोलतानाही त्यांनी सुपर-30मधील विद्यार्थ्यांची यादी देऊ, असं म्हटलं होतं. पण आजपर्यंत त्यांनी यादी दिलेली नाही.

परीक्षेपूर्वी यादी जाहीर का नाही करत?

IIT ची तयारी करण्यासाठी खूप ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वेळ लागतो. यात आनंद कुमार विद्यार्थ्यांची यादी जाहीर करण्यासाठी नेहमी निकालाची तारीख येईपर्यंत वाट का पाहतात?

यावर ते सांगतात, "आजपर्यंत आम्ही कुणाकडूनही देणगी घेतली नाही. ना बिहार सरकारकडून ना केंद्र सरकारकडून. असं असतानाही आम्ही गरीब मुलांना मदत केली. आमच्या भावावर हल्ला झाला. त्याचा पाय तुटला आहे. लोकांनी त्याच्यावर ट्रक चालवला. आमच्यावर गोळ्या झाडल्या आहेत. बिहार सरकारमध्ये अशा अनेक घटना नोंदवल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे कुणाचं जीवन संकटात येवो, असं आम्हाला वाटत नाही. विद्यार्थ्यांची नावं परीक्षेपूर्वी जाहीर करण्यानं हे संकट ओढवू शकतं. शेवटी ते तीन-चार लोक कोण आहेत? जे वारंवार हा आरोप लावतात."

ते पुढे सांगतात, "मी काही गुन्हा केला आहे की सीबीआय चौकशी करेल. उत्तर देण्यासाठी आम्ही कुणाप्रती जबाबदार नाही आहोत. परीक्षा झाली आणि निकाल येणार असेल तर सर्व विद्यार्थ्यांना समोर घेऊन येईल. आमचे विद्यार्थी संघर्ष करतात. यासारख्या चर्चांमुळे आम्हाला दु:ख होतं. आजपर्यंत आम्ही जे केलं त्यामुळे बिहारचं नाव झालं आहे."

सुपर-30मध्ये रामानुजन क्लासेसमधील निवडक विद्यार्थीही असतात, असा आनंद कुमार यांच्यावर आरोप होतो.

यावर ते सांगतात,  "परीक्षेपूर्वी यादी जाहीर करण्याची चर्चा करून काही लोकांना आरोप-प्रत्यारोपांची सुरुवात करायची असते. 2007मधील गोष्ट आहे. आमच्या मुलांना दुसऱ्या कोचिंग क्लासेस वाल्यांनी खरेदी केलं. डिस्कव्हरी चॅनेलनं ही बाब कव्हर केली. ज्यांना विश्वास ठेवायचा आहे त्यांनी ठेवावा, ज्यांना नाही ठेवायचा त्यांनी ठेवू नये. आमचं जे काम आहे ते आम्ही करत राहू. आमच्या अटी आणि सुविधांनुसार ते काम पुढे चालवत राहू. जेव्हा आमची इच्छा होईल, चांगलं वातावरण असेल तेव्हा आम्ही विद्यार्थ्यांची यादी जाहीर करू."

रामानुजन क्लासेस बद्द्ल काय म्हणतात आनंद कुमार?

आनंद कुमार सुपर-30 शिवाय रामानुजन क्लासेससुद्धा चालवतात.

आनंद सांगतात, "रामानुजन क्लास चालवून काही पैसे कमवावे ही आमची कल्पना होती. या पैशांवर सुपर-30 चे विद्यार्थी, शिक्षक आणि घरखर्च चालतो. रामानुजन क्लासेसमध्ये 300 ते 400 विद्यार्थी असतात. दीड वर्षांसाठी 27 हजार फी घेतो. जे फी नाही देऊ  शकत त्यांना फ्रीमध्ये शिकवलं जातं."

आनंद कुमार असं म्हणत असताना बीबीसीच्या एका प्रेक्षकानं कमेंट केली की, "रामानुजन क्लासेसमध्ये 1500 विद्यार्थी शिकतात आणि प्रत्येकाकडून 33 हजार रुपये...


निकीता कौल यांच्या खांद्यावर स्टार लावताना लेफ्टनंट जनरल वाय. के. जोशी

बहुराष्ट्रीय कंपनीतील नोकरी सोडून त्यांनी लष्करी सेवेत दाखल होण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यानंतर अवघड मानली जाणारी परीक्षा पास झाल्यानंतर एका वर्षाचं करून कठोर प्रशिक्षण पूर्ण करून निकीता यांनी हे यश मिळवलं आहे.

वूमन स्कीमच्या माध्यमातून घेण्यात येणाऱ्या परीक्षेतून त्या भारतीय लष्करात दाखल झाल्या आहेत. भारतीय लष्करात निकीता कौल यांची लेफ्टनंट पदावर नेमणूक करण्यात आली आहे.

शनिवारी (29 मे) आयोजित भारतीय लष्कराच्या दीक्षांत सोहळ्यामध्ये निकीता यांनी पहिल्यांदाच लष्करी गणवेश आपल्या अंगावर चढवला. लष्कराच्या नॉर्दर्न कमांडचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल वाय. के. जोशी यांनी निकीता कौल यांच्या खांद्यावर लष्कराचे स्टार लावून त्यांना लष्करी सेवेत दाखल करून घेतलं.

14 फेब्रुवारी 2019 रोजी जम्मू-काश्मीरमधील पुलवामा परिसरात वाहनातून जाणाऱ्या लष्करी जवानांवर कट्टरवाद्यांनी हल्ला केला होता. यामध्ये तब्बल 40 जवान मृत्यूमुखी पडले होते.

या हल्ल्याच्या चार दिवसांनी पुलवामा परिसरातच एक चकमक झाली. या चकमकीत पुलवामा हल्ल्याचा सूत्रधार का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मरान याला कंठस्नान घालण्यात लष्कराला यश आलं होतं. मात्र यादरम्यान झालेल्या गोळीबारात मेजर विभुती शंकर धौंडीयाल चार जवान मृत्युमुखी पडले होते.

या घटनेनंतर विभुती यांची पत्नी निकीता यांची मुलाखत ANI वृत्तसंस्थेने घेतली होती.

"मला सहानुभूती नको. आपण एकजूट आणि कणखर राहूयात," अशी प्रतिक्रिया निकीता यांनी त्यावेळी दिली होती.

तेव्हाच त्यांनी आपल्या पतीपासून प्रेरणा घेत भारतीय लष्करात दाखल होण्याचा निर्धार मनाशी पक्का केला. त्यानंतर निकीता यांनी दिल्लीतील एका बहुराष्ट्रीय कंपनीतील नोकरीचा राजीनामा देऊन लष्करी सेवेत दाखल होण्यासाठी परीक्षेचा अभ्यास सुरू केला.

सहा महिन्यांनी त्यांनी लष्कराच्या शॉर्ट सर्व्हीस कमिशन (SSC) परीक्षेत यश मिळवलं. पुढे सर्व्हीस सिलेक्शन बोर्डाच्या (SSB) मुलाखतीतही त्या पास झाल्या. त्यानंतर गेल्या एका वर्षापासून निकीता यांचं प्रशिक्षण चेन्नईच्या ऑफिसर्स ट्रेनिंग अॅकॅडमीत (OTA) सुरू होतं.

प्रशिक्षण यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर निकीता यांची नियुक्ती भारतीय लष्करात लेफ्टनंट पदावर करण्यात आली आहे.

सोशल मीडियावर कौतुक

निकीता यांनी भारतीय लष्करात प्रवेश करताच त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होण्यास सुरुवात झाली आहे. सोशल मीडियावर सध्या निकीता कौल यांचीच चर्चा आहे.

निकीता यांना लष्कराचे स्टार लावत असतानाचे फोटो आणि व्हीडिओ सर्वत्र व्हायरल होऊ लागले आहेत.

अनेक मान्यवर आणि सेलिब्रिटी निकीता यांच्या यशाबद्दल त्यांचं अभिनंदन करत आहेत. सोशल मीडियावर विविध पोस्ट लिहून लोक त्यांचा गौरव करताना दिसत आहेत.

माजी क्रिकेटपटू आणि खासदार गौतम गंभीर यांनी निकीता यांचा व्हीडिओ शेअर करत एक ट्विट केलं.

"कुणी अभिनेता किंवा क्रिकेटर नव्हे तर ही महिला खरी हिरो आहे. म्हणूनच भारताला आपण पितृभूमी न म्हणता मातृभूमी असं संबोधतो," जय हिंद. असं गौतम गंभीर म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


निकेश रस्तोगी 15 महिने जहाजावर अडकलेत.

मालवीय ट्वेन्टी नावाचं हे भारतीय जहाज इंग्लंडमधल्या ग्रेट यारमाऊथ परिसरात जून 2016 पासून खोळंबलं आहे.

या जहाजाच्या 13 सदस्यीय क्रूचं कर्णधारपद निकेश रस्तोगी यांच्याकडे आहे. ऑक्टोबर 2015 पासून आतापर्यंत या बोटीवर 33 कर्मचारी काम करत होते. यापैकी कुणालाही त्यांचं वेतन मिळालेलं नाही असं 'The International Transport Worker's Federation'ने स्पष्ट केलं आहे.

मी जहाज सोडलं तर त्याचं अस्तित्वच राहणार नाही, असं 43 वर्षीय मुंबईकर रस्तोगी यांनी सांगितलं आहे. मी जहाज सोडलं तर कुणीही सहज या जहाजाचा ताबा मिळवू शकतं, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

मालवीय नावाच्या बोटीवर निकेश अडकले होते.

मालकांनी जहाज विकायला काढलं आहे. तसंच जानेवारी महिन्यापासून कर्मचाऱ्यांनी काम करण्यास नकार दिला आहे.

जहाजावरचे मूळ कर्मचारी भारतात परतले आहेत, मात्र रस्तोगी यांच्यासह अन्य तीनजण अजूनही जहाजावरच आहेत. गेल्या वर्षापासून या चौघांचा पगार सुद्धा झाला नसल्याचं रस्तोगी यांनी सांगितलं.

The International Transport Workers' Federation (ITF) नं नोव्हेंबर 2016 मध्ये ग्रेट यारमाउथ इथून हे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जहाज ताब्यात घेतलं आहे. तसंच ICICI बँकेला 6.88 लाख डॉलर्स देऊन जहाजावरील मालमत्तेची सुटका करून घेतली आहे.

आम्ही भरलेल्या पैशांमध्ये नाविकांच्या पगाराचा सुद्धा समावेश आहे असं ITFनं म्हटलंय. तसंच शेवटचं पेमेंट 2017 च्या फेब्रुवारीत केल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

जहाज ताब्यात घेतलं तर कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी पैसे उभे राहू शकतात. यानंतर जहाजावरच्या चारजणांना मायदेशी अर्थात भारतात पाठवलं जाऊ शकते असं ITF इन्स्पेक्टर पॉल कीनन यांनी सांगितलं.

ग्रेट यारमाउथ बंदराचे पैसेही देणं बाकी आहे. 19व्या शतकापासूनच्या नियमांचा दाखला देत बंदर व्यवस्थापनानं सर्वसामान्य दरांपेक्षा तिप्पट पैसे मागितले आहेत.

हा अनेक दिवस सुरू असलेला कायदेशीर गुंता आहे. यावर भाष्य करू शकत नाही, असं बंदर प्रशासनाचे प्रवक्ते पील पोर्ट्स यांनी सांगितलं.

याच जहाज कंपनीचं आणखी जहाज 'द मालवीय सेव्हन' अबरडीन इथं ताब्यात घेण्यात आलं होतं. मात्र नोव्हेंबरमध्ये या जहाजाची सुटका करण्यात आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


निकोलस पूरन

पाच वर्षांपूर्वीची गोष्ट. 20 वर्षांचा तरणाबांड बॅलमन इथल्या मुलगा नॅशनल क्रिकेट अकादमीतून सराव आटोपून बाहेर पडला. कॅरेबियन बेटांवरल्या त्रिनिदाद अँड टोबॅगो बेटांवरल्या युवा प्रतिभाशाली क्रिकेटपटूंमध्ये त्याचं नाव घेतलं जात होतं. सराव संपवून गाडी काढून तो घराच्या दिशेने निघाला.

नियतीच्या मनात काहीतरी भयंकर सुरू होतं. घराजवळच त्या मुलाच्या गाडीला अपघात झाला. त्याच्या गाडीचा वेगही फार नव्हता. काही कळायच्या आत तो गाडीबाहेर फेकला गेला. सुदैवाने जीव वाचला पण पायांवर संक्रांत ओढवली.

स्थानिकांनी त्याला जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये नेलं. त्याच्या डाव्या पायाला आणि नडगीला जबर मार बसला होता. अपघातानंतर तो बेशुद्धच पडला. समजू लागल्यावर त्याला नेमकं काय झालं हेही धड आठवेना. पाय हलवता येत नव्हते.

काम क्रिकेट खेळण्याचं, पाय तर हवेतच. पण त्याचे पाय नाजूक स्थितीत होते. त्याने डॉक्टरांना पहिला प्रश्न हाच विचारला-मला पुन्हा क्रिकेट खेळता येईल ना? त्याच्या पायांची अवस्था बघता डॉक्टरांनाही ठोस काही सांगणं अवघड होतं. काही तासात त्याच्या पायांवर पहिली शस्त्रक्रिया झाली.

दीड आठवड्यानंतर दुसरी शस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्त्रक्रिया झाली. हॉस्पिटलच्या बेडवर पाय मोडलेल्या स्थितीतला त्याचा फोटो काळजाला घर पाडणारा होता. त्या दोन शस्त्रक्रियांनी पायांना बसलेला मार कमी झाला आणि भविष्यात त्यांना असलेला धोका कमी झाला.

किंग्ज इलेव्हन पंजाब संघव्यवस्थापनाने पूरनचं भरभरून कौतुक केलं.

खेळता येऊ शकेल पण पुरेशी काळजी घेऊनच असं डॉक्टरांचं म्हणणं पडलं. उमेदीच्या काळातलं दीड वर्ष हाताला आधार घेऊन वॉकरने चालण्यात गेलं. पण सळसळत्या ऊर्जेच्या त्या मुलाने दीड वर्षात पुनरागमन केलं.

तो खेळायला उतरला. त्याची अवस्था पाहिलेले चकित झाले. नियमित औषधोपचार, फिजिओथेरपी, व्यायाम, मानसिक कणखरता, घरच्यांचा पाठिंबा या बळावर तो मुलगा दीड वर्षात क्रिकेटच्या मैदानावर परतला. त्याचं नाव होतं-निकोलस पूरन

यंदाच्या आयपीएलमध्ये दर काही दिवसांनी निकोलस पूरन नाव चर्चेत येतं. सोशल मीडियावर त्याच्या कामगिरीचे व्हीडिओ झळकू लागतात. व्हीडिओ ट्रेंड होऊ लागतात. त्याच्या नावाचा हॅशटॅग ट्रेंड होतो. काही तासांपूर्वी साक्षात सचिन तेंडुलकरला निकोलसचा खेळ आवडला. त्यांनी तसं ट्वीटही केलं.

निकोलस पूरनचे पॉवरपॅक्ड फटके पाहिले. अतिशय खणखणीत फटके लगावणारा बॅट्समन आहे हा. फटके लगावताना त्याची बॅकलिफ्ट पाहून मला जेपी ड्युमिनीची आठवण येते असं सचिनने म्हटलं आहे.

निकोलस पूरन

निकोलसने किंग्ज इलेव्हन पंजाबसाठी खेळताना दिल्लीविरुद्ध 53 रन्सची आक्रमक इनिंग्ज खेळली होती. पूरनच्या या खेळीच्या बळावरच पंजाबने विजयाची हॅट्ट्रिक साधली होती.

त्याआधीही सचिन यांनी निकोलसचं भरभरून कौतुक केलं होतं.

क्रिकेटच्या मैदानावरचा मी पाहिलेला बेस्ट सेव्ह आहे. निव्वळ अद्भुत आणि अशक्य अशा शब्दात सचिन यांनी पूरनला शाबासकी दिली होती.

निकोलसची हवाई भरारी

किंग्ज इलेव्हन पंजाबच्या निकोलस पूरनने हवेत झेप घेऊन अडवलेला बॉल क्रिकेटरसिकांच्या कायमस्वरुपी स्मरणात राहील. शारजाच्या मैदानात राजस्थान रॉयल्स आणि किंग्ज इलेव्हन पंजाब यांची मॅच सुरू होती. पंजाबने पहिल्यांदा फलंदाजी करताना राजस्थानसमोर 224 धावांचं आव्हान उभं केलं. मयांक अग्रवालचं शतक आणि लोकेश राहुलचं अर्धशतक हे पंजाबच्या डावाचं वैशिष्ट्य ठरलं. प्रत्युत्तरादाखल मैदानात उतरलेल्या राजस्थानच्या संघानेही आक्रमक सुरुवात केली.

जोस बटलर माघारी परतल्यानंतर संजू सॅमसन आणि स्टिव्ह स्मिथ यांनी फटकेबाजी करत राजस्थानच्या डावाला आकार दिला. संजू सॅमसनने आपल्या...


नितीन आगे

नेमकं काय घडलं?

नितीन आगेची हत्या 28 एप्रिल 2014 ला अहमदनगर जिल्ह्याच्या जामखेड तालुक्यातल्या खर्डा या गावामध्ये झाली. नितीनचे त्याच्या शाळेतील एका मुलीसोबत प्रेमसंबंध होते. त्या रागातून मुलीच्या नातेवाईकांनी नितीनला मारहाण करून त्याची हत्या केली, अशी फिर्याद त्याचे वडील राजू आगे यांनी दिली होती.

या खटल्यात एकूण 13 आरोपी होते. त्यांपैकी 3 आरोपी अल्पवयीन होते तर एका आरोपीचा खटल्यादरम्यान मृत्यू झाला. या प्रकरणात एकूण 26 साक्षीदार होते. त्यापैकी 14 साक्षीदार फितूर झाले.

या केसच्या सुनावणी आणि निकालानंतर हे पाच प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत.

1. नितीनला मारलं कुणी?

नितीनचे वडील राजू आगे यांना या निकालानं धक्का बसला आहे. "जर हे आरोपी निर्दोष आहेत तर मग खरे गुन्हेगार कोण आहेत? नितीनला कोणी मारलं?" असा त्यांचा सवाल आहे.

"आता सरकारनेच शोधून द्यावं की खरे आरोपी कोण आहेत. माझ्या मुलाला जर न्याय मिळाला नाही तर मला आत्मदहन करण्याशिवाय पर्याय राहणार नाही," असं त्यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं.

नितीन आगेचे आई आणि वडील

2. विशेष सरकारी वकील का नाही?

"या प्रकरणात विशेष सरकारी वक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ील देण्याची मागणी आम्ही राज्य सरकारकडे केली होती. मात्र या खटल्यासाठी विशेष सरकारी वकील देण्यात आला नाही. सरकारने विशेष सरकारी वकील का दिला नाही ?" असा आगे यांचा सवाल असून तो अनुत्तरित आहे.

3. वकिलांनी सक्षमपणे बाजू मांडली?

हा खटला सुरू असताना सरकारी वकील रामदास गवळी यांनी सक्षमपणे बाजू मांडली नाही तसंच सहकार्य केलं नाही, असा राजू आगे यांचा आरोप आहे. 23 नोव्हेंबरला खटल्याचा निकाल लागणार आहे, हेसुद्धा गवळींनी सांगितलं नाही, असा राजू आगेंचा आरोप आहे.

निकाल लागला त्यावेळी राजू आगे न्यायालयात नव्हते ते आपल्या घरी होते. रामदास गवळींनी मात्र आपण सक्षमपणे बाजू मांडली. साक्षीदार उलटल्यानं निकाल विरोधात गेला, असा दावा केला आहे. आपण व्यग्र असल्यामुळे निकालाच्या तारखेबाबत राजू आगे यांना कळवू शकलो नाही, असंही गवळी यांनी सांगितलं.

4. फास्ट ट्रॅक कोर्ट का नाही ?

पुण्यातल्या आयएलएस विधी महाविद्यालयातील कायद्याचे प्राध्यापक डॉ. नितीश नवसागरे यांनी या प्रकरणाबाबत आणखी एक प्रश्न उपस्थित केला आहे. "हा अतिशय संवेदनशील खटला होता. म्हणून हे प्रकरण फास्ट ट्रॅक कोर्टात चालवावं अशी मागणी करण्यात आली होती. कोणत्याही खटल्याचा निकाल वेळेत लागला तर साक्षीदार फितूर होण्यासारखा प्रकार टाळता येऊ शकतो. मात्र सरकारने फास्ट ट्रॅक कोर्टाची मागणी मान्य केली नाही. फास्ट ट्रॅक कोर्टाची मागणी का मान्य झाली नाही? हा प्रश्नही कायम आहे"

5. साक्षीदार फितूर कसे झाले?

"या प्रकरणातले मुख्य साक्षीदार फितूर झाले. शाळेतील शिक्षक आणि कर्मचारी या गुन्ह्यात प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होते. आरोपींनी वर्गात घुसून नितीनला मारहाण करत मोटारसायकलवर नेलं असा जबाब त्यांनी पोलिसांना दिला होता. न्यायालयात मात्र आपण पोलिसांच्या दबावाखाली हा जबाब दिला, असं त्यांनी सांगितलं. साक्षीदारांचे जबाब कलम १६४  खाली नोंद्वण्यात आला होते. तरीही साक्षीदार फितूर झाले. हे साक्षीदार फितूर कसे झाले आणि त्यांची उलटतपासणी योग्य प्रकारे झाली का? या प्रश्नांची उत्तरंही मिळाली पाहिजेत", असं डॉ. नवसागरे म्हणाले.

"कोपर्डी बलात्कार आणि हत्या प्रकरणात सरकारकडून विशेष सरकारी वकील नेमण्यात आला. तसंच हा खटला फास्ट ट्रॅक कोर्टात चालवण्यात आला. त्यामुळे केवळ दीड वर्षात या खटल्यात निकाल लागून आरोपी दोषी ठरले गेले. नितीन आगे प्रकरणातही सरकारकडून विशेष सरकारी वकील आणि फास्ट ट्रॅक कोर्टाची तत्परता...


नितीन आगेचे आई वडील

दिवसाढवळ्या सगळ्यांदेखत 17 वर्षांच्या मुलाला अमानुषपणे मारलं जातं आणि सगळेच्या सगळे आरोपी निर्दोष सुटतात, तेव्हा अर्थातच प्रश्न विचारण्याची प्रत्येकाची जबाबदारी अधिकच वाढते.

नितीन आगे या दलित मुलाची गावातल्या सवर्ण समाजातल्या लोकांनी एप्रिल 2014 हत्या केली, अशी बातमी मीडियात आल्यावर अनेक राजकीय नेत्यांनी आगे कुटुंबीयांची भेट घेतली होती.

या भेटीच्याही बातम्या झळकल्या. आगे कुटुंबाला न्याय मिळवून देऊ असं आश्वासन गेल्या चार वर्षांमध्ये कुठे विरून गेलं? हा प्रश्न तेच राजकीय नेते स्वत:ला विचारतील का?

परवाच्या निकालानंतर मी खूप अस्वस्थ आहे. निराशाजनक तपास झाला हे उघड आहे, हे मी जवळून पाहिलंय. दलित अत्याचारासंबधी गुन्ह्यांमध्ये शिक्षा झाली नाही तर गुन्ह्यांचं प्रमाण कमी होणं शक्य नाही. इथे पोलीस आणि प्रशासनाची जबाबदारी महत्त्वाची आहे.

जर आपण महाराष्ट्राला पुरोगामी राज्य म्हणवून घेत असू तर अॅट्रोसिटीच्या गुन्ह्यांच्या बाबतीत आपली अवस्था दयनीय आहे. खरं तर गुन्हा घडू नये यासाठी कायद्याचा वापर झाला पाहिजे. जर शिक्षाच होणार नसेल तर पोलीस आणि प्रशासनाला प्रश्न विचारण्याची... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गरज आहे. महाराष्ट्रासाठी हे चिंताजनक आहे.

गुन्ह्याची तीव्रता पाहुन गुन्हेगाराला शिक्षा होईल अशी आशा राजू आगेंना होती.

गेल्या वर्षी मराठा मोर्चात अॅट्रोसिटी कायद्याविषयीचीही मागणी होती. त्यावेळी मी विचार करत होतो- राज्यभरातल्या दलित अत्याचाराच्या घटनांची सत्य परिस्थिती काय आहे हे पाहिलं पाहिजे.

राज्यातल्या अशा 20 गाजलेल्या अॅट्रोसिटी केसेस मी निवडल्या. माझ्यासोबत टीममध्ये रिसर्चरही होते. अभ्यास करताना लक्षात आलं मुळात केस रजिस्टर होण्याचं प्रमाण खूप कमी आहे.

अॅट्रोसिटी होण्याची कारणं काहीही असू शकतात. आंतररजातीय प्रेम, लग्न, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या गाण्याचा रिंगटोन, पाणी घेतलं, योजनेचे लाभार्थी झाले... अशी एक ना अनेक कारणं. आणि त्यानंतर काहीही होऊ शकतं- खून, बलात्कार, अपमान, अमानुष छळ.

घटना घडल्यानंतर पहिल्यांदा कधीच पोलीस स्टेशनमध्ये केस नोंदवून घेतली जात नाही. घटना घडली आहे हे सांगण्यासाठी दलित समाजाला रस्त्यावर उतरावं लागतं.  अॅट्रोसिटीच्या 90टक्के केसेसमध्ये आरोपी निर्दोष सुटतात तर शिक्षा होण्याचं प्रमाण दहा टक्क्यांपेक्षाही कमी आहे.

अशाच 20 केसेस मधली एक केस होती ती नितीन आगेच्या हत्येची.

याच लिंबाच्या झाडाला नितीनचा मृतदेह अर्धवट लटकलेला अवस्थेत मिळाला.

नितीन आगेचं वय होतं अवघं १७ वर्षं. इयत्ता अकरावीत शिकणारा नितीन बौद्ध (महार) जातीत जन्माला आला. शाळेतला हुशार विद्यार्थी होता. स्वत:चं आयुष्य घडवण्यापूर्वीच त्याची अमानुषपणे हत्या झाली.

कथित उच्च जातीतल्या मुलीशी बोलतो म्हणून त्याला मारून झाडाला लटकवलं गेलं होतं. त्याच जातीतील तीन जणांवर या हत्येचा संशय होता. त्यात त्या मुलीच्या भावाचाही समावेश होता. नितीनचे मुलीशी प्रेमसंबंध आहेत, असं वाटून त्याला त्रास दिला जात होता. शाळेतही त्याचा वारंवार छळ केला गेला.

नितीन आगेची हत्या होऊन तीन वर्षं झाली होती. त्याच्या घरी खर्ड्याला आम्ही पोहोचलो तेव्हा त्याचे वडील राजू आगे यांच्या मनात संताप होता. तीन वर्षांनंतर मदत करणाऱ्या सगळ्यांनीच पाठ फिरवली होती. कोणीच मदतीला येत नव्हतं अशी त्यांची खंत होती.

हत्येतले आरोपी पोलिसांच्या रेकॉर्डनुसार फरार होते, पण गावात राजरोसपणे फिरत होते, याविषयी त्यांना चीड होती. शेकडो लोकांना त्यांनी स्वत:ची कहाणी सांगितली होती, तशी आम्हालाही सांगितली.

खरंतर आगे कुटुंब खर्डापासून लांब एका गावात राहात होतं. पण नितीनची...


नितीन आगेचे आई वडील

महाराष्ट्र टाइम्सच्या वृत्तानुसार, आगे कुटुंबातील एका व्यक्तीस सामाजिक न्याय विभागात नोकरी देण्यासह कुटुंबासाठी घर आणि शेतजमीन दिली जाणार आहे.

कुटुंबाचं पुनर्वसन करण्याच्या दृष्टीने कार्यवाही सुरू असून नगरच्या जिल्हाधिकाऱ्यांनाही कळवलं आहे, अशी माहिती राज्याचे सामाजिक न्यायमंत्री राजकुमार बडोले यांनी पत्रकार परिषदेत दिली.

आगे कुटुंबाच्या पोलिस संरक्षणात वाढ केली जाणार आहे. दोन पोलिस कर्मचारी संरक्षणासाठी दिले जाणार आहेत. याबाबत कार्यवाही करण्याच्या सूचना गृह विभागास दिल्याचे मंत्री बडोले यांनी सांगितले.

'२०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर भाजप दोन आकड्यावर येईल'

जिग्नेश मेवाणी

जात-धर्म बाजूला ठेवून देशाची जनता कामगार, शेतकरी आणि युवा म्हणून मतदान करेल तेव्हा २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर भाजप दोन आकड्यावर येईल, असं मत गुजरातचे आमदार जिग्नेश मेवाणी यांनी व्यक्त केलं.

लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, पुण्यात भीमा कोरेगाव शौर्यदिन प्रेरणा अभियानानिमित्त आयोजित एल्गार परिषदेत मेवाणी बोलत होते.

"गुजरात विधानसभा निवडणुकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजप अध्यक्ष अमित शहा यां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ची दीडशे जागांची घमेंड आम्ही ९९ जागांवर आणून ठेवली", असं मेवाणी म्हणाले.

"अंबानी आणि अदानी ही देशातील सर्वात मोठी ब्राह्मणवादी ताकद आहे", असा आरोपही त्यांनी यावेळी केला.

चार वर्षं विकासाच्या गप्पा मारणारे मोदी निवडणुकीच्या वेळी 'राम विरुद्ध हज'ची भाषा बोलतात. 'हज' म्हणजे हार्दिक, अल्पेश आणि जिग्नेश. संसदेत आणि विधानसभेत नाही तर रस्त्यांवरील जनआंदोलनांतूनच क्रांती होणार आहे.

१४ एप्रिल रोजी नागपूरला येऊन मी 'संघ समाप्ती'ची घोषणा करेन, असेही मेवाणी यांनी सांगितले.

संसद कँटीन स्टाफला उच्च दर्जाचं प्रशिक्षण

नामांकित हॉटेल मॅनेजमेंट इन्स्टिट्यूटमध्ये प्रशिक्षण घेतलेल्या 101 नवीन कर्मचाऱ्यांची भरती करण्याचा निर्णय पहिल्यांदाच रेल्वेनं घेतला आहे. हे कर्मचारी पुढील वर्षात संसदेच्या कँटीनमध्ये सेवा देतील.

द इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, नवीन धोरणात्मक निर्यणानुसार, संसदेतील केटरींग स्टाफ हा प्रशिक्षित असला पाहिजे. रेल्वेनं यासाठी हॉटेल मॅनेजमेंटमधील डिप्लोमाधारक स्टाफची भरती करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

पावसाळी अधिवेशनापासून संसदेच्या कँटीनमध्ये नवीन बदल दिसून येतील. संसद केटरींग स्टाफपैकी 100 जागा रिक्त असून या रिक्त जागांवर आता प्रशिक्षित स्टाफ भरला जाणार आहे.

संसदेत चहा 3 रुपये, डाळ 5 रुपये आणि संपूर्ण शाकाहारी भोजन 50 रुपयांपेक्षा कमी दरात मिळतं.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नितीन गडकरी

1. कोरोना व्हायरस लॅबमध्ये तयार करण्यात आलाय- नितीन गडकरी

कोरोना व्हायरस नैसर्गिक नसून लॅबमध्ये तयार करण्यात आला असल्याचं केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरींनी म्हटलं आहे. NDTV शी बोलताना नितीन गडकरींनी हे वक्तव्य केलं.

नितीन गडकरी यांनी म्हटलं, "कोरोनासोबत कसं जगायचं हे शिकायलं हवं. हा विषाणू नैसर्गिक नाही, कृत्रिम आहे आणि आता जगातले अनेक देश यावरची लस शोधायचा प्रयत्न करत आहेत. सध्या ही लस उपलब्ध नसली तरी लवकरच लस उपलब्ध होईल अशी अपेक्षा आहे. मग काही अडचण उरणार नाही."

2. गरीबांच्या हाती पॅकेजमधून दमडीही पडली नाही - पी. चिदंबरम

केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या पॅकेजवर माजी अर्थमंत्री आणि काँग्रेस नेते पी. चिदंबरम यांनी टीका केलीय. गरीबांच्या हाती थेट पैसे पडतील अशी कोणतीही तरतूद या पॅकेजमध्ये नसल्याचं चिदंबरम यांनी म्हटलंय. Zee 24 तासने ही बातमी दिली आहे.

अर्थमंत्र्यांनी दिलेल्या पॅकेजमध्ये घराच्या दिशेने पायपीट करणाऱ्या गरीब, भुकेल्या आणि उद्ध्वस्त झालेल्या मजूरांसाठी काहीही नाही.

हा कष्टकऱ्यांच्या जखमेवर निर्दयीपणे फुंकर घालण्याचा प्रकार असल्याचं पी. चिदंबरम यांनी म्हटलं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

य.

3. कन्टेन्मेंट झोनमधल्या लोकांना गोळ्या देण्याचा विचार

कन्टेन्मेंट झोन आणि रेड झोनमधल्या लोकांना रोग प्रतिकारक्षमता वाढवण्यासाठी गोळ्या देण्याचा मुंबई महापालिकेचा विचार असल्याचं मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी म्हटलंय. मुंबई मिररमध्ये याविषयीची बातमी प्रसिद्ध झाली आहे.

"कन्टेन्मेंट आणि रेड झोनमध्ये कोव्हिड-19 चा प्रादूर्भाव अधिक होऊ नये यासाठी आम्ही घरोघरी जाऊन लोकांच्या चाचण्या सुरू केल्या आहेत. या भागांत राहणाऱ्यांना आम्ही Arsenic Album 30 या गोळ्या रोगप्रतिकार शक्ती वाढवण्यासाठी द्यायला सुरुवात केली आहे," किशोरी पेडणेकर यांनी सांगितलंय.

4. पीएम केअर फंडकडून 3100 कोटींचं वाटप

पीएम केअर फंडाकडून आतापर्यंत 3100 कोटी रुपयांचं वाटप करण्यात आलं असून स्थलांतरित मजुरांसाठी 1 हजार कोटींची तरतूद करण्यात आली असल्याची माहिती पंतप्रधान कार्यालयाकडून देण्यात आलीय. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीये.

पीएम केअर फंडातल्या निधीचा वापर व्हेंटिलेटर्स खरेदी आणि लस निर्मितीसाठीही केला जाणार आहे.

2 हजार कोटी रुपये व्हेंटिलेटर खरेदीसाठी, 1हजार कोटी स्थलांतरित मजूरांसाठी आणि उर्वरित शंभर कोटी लस निर्मितीसाठी खर्च करण्यात येणार आहेत.

5. परिचारिकांसाठी स्वतंत्र संचालनालयाची मागणी

परिचारिकांसाठी स्वतंत्र संचालनालय असावं अशी मागणी महाराष्ट्र राज्य परिचर्या आणि आरोग्य सेवा कर्मचारी समन्वय समितीने केली आहे. सकाळनं ही बातमी दिलीये.

सध्याच्या घडीला कोरोनाशी लढण्यामध्ये परिचारिका पहिल्या फळीत आहेत, पण या परिचारिकांचे वरिष्ठ त्यांच्या संवर्गातले नसल्याने परिचारिकांच्या हिताचे निर्णय घेतले जात नसल्याचा आरोप या समन्वय समितीने केलाय. यासाठीच परिचारिकांसाठी स्वतंत्र संचालनालय असावं अशी मागणी करण्यात आलेली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


नितीन गडकरी

अर्थात नितीन गडकरी यांनी अभाविपच्या माजी कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना, 'आधी आपलं कुटुंब सांभाळा, मग पक्ष आणि देशाचा विचार करा' असा कडवट सल्ला दिला. त्यानंतर राहुल गांधींनी हे वक्तव्य केलंय.

अभाविप भाजपाची विद्यार्थी संघटना आहे. नितीन गडकरी यांनी अभाविपच्या माजी सदस्यांना संबोधित करताना म्हटलं की, 'जे लोक आपल्या घराची काळजी घेऊ शकत नाहीत, ते देश चालवू शकत नाहीत.'

गडकरी यांनी पुढं म्हटलं की, "मला बरेच लोक भेटतात, आणि आम्हाला भाजपासाठी, देशासाठी काम करायचंय असं सांगतात. मी अशाच एका व्यक्तीला विचारलं की, तुम्ही काय करता? तुमच्या कुटुंबात कोण आहे? तर त्यानं सांगितलं की मी एक दुकान चालवायचो. पण धंदा नीट होत नव्हता. त्यामुळे मी दुकान बंद केलं. त्याच्या कुटुंबात पत्नी आणि मुलंही आहेत. मी त्याला म्हटलं की तुम्ही आधी घराकडे लक्ष द्या. कारण जे लोक घर सांभाळू शकत नाहीत, ते देश कसा सांभाळणार?"

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या या वक्तव्याची बातमी ट्विटरवर शेअर करताना राहुल गांधींनी गडकरींच्या धाडसाचं कौतुक केलंय.

शिवाय आणखी तीन मुद्द्यांवर बोलण्याचं धाडस गडकरींनी दाखवावं, अस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंही ते म्हणाले. ज्यात रफाल घोटाळा, शेतकऱ्यांमध्ये असलेला असंतोष आणि स्वायत्त संस्थांची सुरु असलेली गळचेपी यावरही गडकरींनी बोलावं असं आव्हान राहुल गांधींनी दिलं आहे.

यानंतर 4 तासानंतर राहुल गांधींनी आणखी एक ट्विट केलं. यात त्यांनी गडकरींची माफी मागताना म्हटलं की, "ओह, गडकरीजी.. एक महत्वाची गोष्ट तर मी विचारायचं विसरुनच गेलो. अर्थात.. नोकरी! नोकरी! नोकरी!"

रफाल लढाऊ विमान खरेदीत भ्रष्टाचार झाल्याचा आरोप राहुल गांधी सातत्याने करत आहेत. रफालच्या व्यवहारात अनिल अंबानींच्या नव्याकोऱ्या कंपनीला ऑफसेट पार्टनर बनवून मोदींनी त्यांना फायदा पोहोचवल्याचं राहुल गांधींचं म्हणणं आहे.

याशिवाय मोदी सरकार शेतकऱ्यांची उपेक्षा करत आहे आणि स्वायत्त संस्थांवर सातत्याने हल्ला करत असल्याचा आरोपही काँग्रेसकडून केला जातो.

मात्र यावेळी पहिल्यांदाच विरोधकांनी थेट सत्ताधारी आणि मंत्री असलेल्या नितीन गडकरींच्या टिपण्णीचा हवाला देऊन मोदींवर निशाणा साधला आहे.

याआधी गडकरींनी अपयशाची जबाबदारी नेतृत्वानेच घेतली पाहिजे असं म्हटलं होतं. त्याला मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि छत्तीसगडमधील निवडणुकांच्या पराभवाची पार्श्वभूमी होती.

याशिवाय जे नेते स्वप्नं दाखवून मतं मिळवतात आणि ती स्वप्नं पूर्ण करत नाहीत, अशा लोकांची जनता पिटाई करते असं म्हटलं होतं. तसंच मराठा आरक्षणादरम्यान गडकरींनी नोकऱ्याच उपलब्ध नाहीएत, तर आरक्षणाचा फायदा कसा होणार? असं विचारलं होतं.

गडकरींच्या या वक्तव्याला पक्षानं दिलेल्या आश्वासनांनो जोडून पाहिलं जाऊ लागलं. कारण 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत नरेंद्र मोदींनी करोडो रोजगार उपलब्धीचं आश्वासन दिलं होतं. मात्र सत्तेत आल्यानंतर ते पूर्ण करु शकले नाहीत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नितीन गडकरी

पूर्वेकडील नद्यांचं पाणी जम्मू-काश्मीर आणि पंजाबसाठी वापरण्यात येणार असल्याचंही नितीन गडकरी यांनी ट्वीट करून जाहीर केलं आहे. "त्याचप्रमाणे रावी नदीवर शाहपूर-कांडी येथे धरण बांधलं जात आहे. तसंच भारताच्या वाटणीचं पाणी उझ प्रकल्पात साठवून ते जम्मू-काश्मीरसाठी वापरण्यात येईल.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्यातील अधिकचे पाणी रावी बियास या दुसऱ्या जोड प्रकल्पातून इतर राज्यांना वापरण्यात येईल. हे राष्ट्रीय प्रकल्प असतील," असंही त्यांनी ट्वीटमध्ये लिहिलं आहे.

गुरुवारी एका कार्यक्रमात केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले,  "पुलवामा हल्ल्याच्या बाबतीत भारत कोणत्याही स्थितीत तडजोड करणार नाही. भारत आणि पाकिस्तानची निर्मिती झाल्यानंतर तीन नद्या पाकिस्तानच्या वाट्याला गेल्या तर तीन नद्या भारताच्या वाट्याला आल्या. आपल्या तीन नद्यांचं पाणी पाकिस्तानला जात होतं. आता त्यावर प्रकल्प योजना सुरू करून हे पाणी यमुनेत नेणार आहोत."

सिंधू पाणीवाटप करार काय आहे?

1. सिंधू नदीचे क्षेत्र 11.2 लाख किलोमीटर इतके मोठे आहे. त्यातील 47 टक्के क्षेत्र पाकिस्तानात, 39 टक्के भारतात, 8 टक्के चीनमध्ये आणि अफगाणिस्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तानात 6 टक्के क्षेत्र आहे.

2. भारताची फाळणी होण्याआधीच पंजाब आणि सिंध प्रांत यांच्यामध्ये पाणीवाटपाचं भांडण सुरू झालं होतं, असं ओरेगन स्टेट युनिवर्सिटीच्या अॅरन वुल्फ आणि जॉशुआ न्यूटन यांनी केलेल्या अभ्यासात नमूद केलं आहे.

3. 1947 साली भारत आणि पाकिस्तानच्या अभियंत्यांनी भेटून पाकिस्तानात जाणाऱ्या दोन प्रवाहांवर जैसे थे करारावर स्वाक्षरी केली. त्यानुसार पाकिस्तानला सतत पाणी मिळत राहिले. हा करार 31 मार्च 1948 पर्यंत लागू होता.

4. 1 एप्रिल 1948 रोजी पाकिस्तानावर दबाव आणण्यासाठी हे प्रवाह रोखले, त्यामुळे पाकिस्तानातील 17 लाख एकर जमिनीवर परिणाम झाला असं जमात अली शाह यांचं मत आहे. त्यानंतर झालेल्या समझोत्यानुसार पाण्याचा प्रवाह पुन्हा सुरू करण्यात आला.

5. अॅरन वुल्फ आणि जॉशुआ न्यूटन यांनी केलेल्या अभ्यासानुसार 1951 मध्ये पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी टेनेसी व्हॅली अथॉरिटीचे माजी प्रमुख डेव्हिड लिलियंथल यांना भारतात बोलावले. त्यांनी पाकिस्तानला भेट देऊन सिंधू नदीच्या पाणी वाटपावर लेख लिहिला. हा लेख जागतिक बँकेचे प्रमुख आणि लिलियंथल यांचे मित्र डेव्हीड ब्लॅक यांनी वाचला. त्यांनी भारत आणि पाकिस्तान यांच्याशी संपर्क केला. त्यानंतर दोन्ही पक्षांमध्ये बैठका सुरू झाल्या.

6. या बैठका जवळपास दशकभर चालल्या आणि 19 सप्टेंबर 1960 कराचीमध्ये सिंधु नदी पाणी वाटपावर स्वाक्षरी करण्यात आली.

7. या कराराअंतर्गत सिंधू नदीसह तिच्या उपनद्यांचे पूर्व आणि पश्चिम नद्यांमध्ये विभाजन करण्यात आले. सतलज, व्यास आणि रावी नद्यांना पूर्व नद्या तसेच झेलम, चिनाब, सिंधू यांना पश्चिमी नद्या ठरविण्यात आले.

8. या करारानुसार पूर्वेकडील नद्यांचे पाणी काही अपवाद सोडल्यास भारत कोणत्याही बंधनांविना वापरू शकतो. पश्चिमेच्या नद्यांचे पाणी पाकिस्तानने घेण्याचे ठरवले. मात्र त्यातील काही नद्यांचे पाणी ठराविक प्रमाणात वापरण्याचा अधिकार भारताला देण्यात आला. त्यामध्ये वीज निर्मिती, शेतीसाठी पाणी वापरण्याची मुभा देण्यात आली.

9. करारानुसार एका सिंधू आयोगाची स्थायी स्वरूपात स्थापना करण्यात आली. यामध्ये दोन्ही देशांचे कमिशनर ठराविक काळानंतर एकमेकांना भेटतील व समस्यांवर चर्चा करतील असे ठरले.

10. जर दोन्हीपैकी एक देश एखाद्या प्रकल्पावर काम करत असेल आणि दुसऱ्या देशाला त्याच्या संरचनेबद्दल शंका असेल तर दोन्ही देशांची बैठक होऊन त्याला उत्तर द्यावे लागेल. जर आयोगाला...


नितीन गडकरी यांचे सर्व नियोजित दौरे रद्द करण्यात आले आहेत. डॉक्टरांनी सांगितल्यानुसार त्यांनी हा निर्णय घेतला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

याआधी अहमदनगर जिल्ह्यातल्या कार्यक्रमात गडकरींना भोवळ आली आणि ते खाली पडत असताना बाजूच्या लोकांनी त्यांना सावरलं होतं. त्यानंतर राज्यपाल सी. विद्यासागर राव यांनी त्यांना चॉकलेट खायला दिलं. त्यानंतर काही क्षणानंतर गडकरी उठून उभे राहू शकले.

"राहुरीला कार्यक्रमामध्ये थोडं सफोकेशन झालं. मी त्या पदवीदान समारंभाचे कपडे परिधान केले होते, त्यामुळे ऑक्सिजन कमी आला, त्याच्यामुळे मला चक्कर आली होती. मला ब्लड प्रेशर, शुगर असा कुठल्याच प्रकारचा प्रॉब्लेम नाही. माझी प्रकृती उत्तम आहे. काळजी करण्याचं कारण नाही," असं नितीन गडकरी यांनी नंतर एका पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केलं.

गडकरी यांना डायबेटिस आहे. "ब्लड शुगर कमी झाल्याने तब्येत खराब झाली होती. डॉक्टरांनी उपचार सुरू केला आहेत आणि आता माझी प्रकृती उत्तम आहे," असं त्यांनी एका ट्वीटमधूनही कळवलं आहे.

दरम्यान, राष्ट्रवादीचे नेते शरद पवार यांनी गडकरींना शुभेच्छा पाठवल्या आहेत. "कधीकधी परिश्रमामुळे तब्येतीवर परिणाम ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होऊ शकतो. काळजी घ्या गडकरी जी," असं पवार एका ट्वीटमधून म्हणाले.

डायबेटिस असलेल्या अनेकांना या अनुभवातून जावं लागलं आहे.

मुंबईत राहणारे विश्वास भांबुरे (62) अशांपैकीच एक आहेत. गेल्या 15 वर्षांपासून भांबुरे यांना डायबेटिस आहे. त्यामुळे त्यांना अनेकवेळा चक्कर आली आहे.

त्यांनी असाचं एक प्रसंग सांगितला.

ते म्हणाले, "ठाण्यात असताना मी एकदा प्रवासात होतो. अचानक मला प्रचंड घाम आला. पोटात खड्डा पडल्यासारखं वाटलं आणि नंतर चक्कर आली. मग मी लगेच शेजारच्या स्टॉलवर जाऊन ज्यूस घेतलं. 10 मिनिटं खाली बसलो तेव्हा कुठे मला बरं वाटलं. नंतर मला कळालं की माझी शुगर लेव्हल अचानक कमी झाली होती."

विश्वास भांबुरे

"यानंतर प्रवास करताना मी नेहमी पाणी आणि बिस्किट सोबत ठेवायला लागलो. अनेकदा चक्कर यायचा प्रसंग माझ्यावर ओढवला. मला अनेक वर्षांपासून डायबेटिस असल्यामुळे साखरेचं प्रमाण कमी झालं आणि चक्कर यायला लागली की लगेच लक्षात येतं. असं झालं की मी लगेच पाणी पितो आणि बिस्किट खातो. क्षणभरानंतर बरं वाटायला लागतं," असं ते सांगतात.

"डायबेटिस असलेल्या व्यक्तीला चक्कर आली की त्यानं काही न काही गोड पदार्थ खायला हवा. एक चमचा साखर किंवा चॉकलेट खाल्लं तरी फरक जाणवतो," असं ते सांगतात.

भोवळीबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी आम्ही मधुमेहतज्ज्ञ डॉ. प्रल्हाद केळवकर यांच्याशी संपर्क साधला.

भोवळ का येते?

मेंदूला काही क्षणापुरता रक्तपुरवठा कमी झाला की भोवळ येते. भोवळला वैद्यकीय भाषेत सिनकोप (Syncope) म्हणतात. डायबेटिसमध्ये येणाऱ्या भोवळीला hypoglycemic syncope म्हणतात. भोवळ ही एकाच प्रकारची असत नाही.

भोवळ आल्यावर शरीरात काय बदल होतात?

भोवळ ही काही वेळासाठी येते. भोवळ आली आणि व्यक्तीचे हात पाय थरथरायला लागले तर त्याला फीट असं म्हणतात.

दुसरं म्हणजे भोवळ आली आणि व्यक्ती बेशुद्ध पडली तर संबंधित व्यक्ती कोमात गेली असं म्हणतात.

डायबेटीस म्हणजे काय?

डायबेटीसमध्ये रक्तातील साखर कमी होते. रक्तातील साखर खूप कमी झाली किंवा खूप वाढली तरी भोवळ येते. यामुळे मग हृदयाला रक्तपुरवठा व्यवस्थितपणे होत नाही. बारीक रक्तवाहिन्यांमुळेही रक्त पुरवठा कमी होतो.

भोवळीवर उपाय काय?

भोवळीचा प्रकार कोणता आहे, त्यानुसार उपचार दिले जातात. MRI किंवा तत्सम चाचण्या केल्या जातात. पण आपण पाहतो की, भोवळ आली की लोक व्यक्तीच्या अंगावर पाणी शिंपडतात, त्याला सॉक्सचा वास देतात. पण...


नितीन गडकरी यांनी पंतप्रधान कार्यालयाचे राज्य मंत्री जितेंद्र सिंह आणि केंद्रीय गृहनिर्माण आणि शहरी विकास मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांच्याकडे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्याविरोधात तक्रार केली आहे.

मुंढे यांनी बेकायदेशीरपणे आणि असंवैधानिकपणे स्मार्ट सिटी प्रकल्पाच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदाची सूत्रं हाती घेतल्याचं तक्रारींमध्ये नमूद करण्यात आलं आहे.

नागपूर महापालिका आयुक्त म्हणून तुकाराम मुंढे यांची राज्य सरकारनं फेब्रुवारी महिन्यात नियुक्ती केली. तुकाराम मुंढेंनी कार्यभार हाती घेतल्यापासून अनेकदा त्यांचे आणि महापौर संदीप जोशी यांच्यामधील मतभेद समोर आले आहेत.

पण आता या दोघांमधील वाद इतका विकोपाला पोहोचलाय की, तुकाराम मुंढे यांच्याविरोधात संदीप जोशी यांनी नागपूरच्या सदर पोलीस ठाण्यात तक्रार दाखल केली आहे.

'नागपूर महानगर स्मार्ट सिटी प्रोजेक्टचे' सीईओ म्हणून तुकाराम मुंढे यांनी खाजगी कंत्राटदारांना फायदा होईल यासाठी दस्ताएवजांमध्ये फेरफार केली, असा आरोप त्यांनी केला आहे.

हे झालं आताचं प्रकरण. पण या दोघांमध्ये नेमके का आणि कशावरून मतभेद, वाद आहेत, हे समजून घ्यायचा प्रयत्न आपण आता ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करणार आहोत.

वादाला नेमकी सुरुवात कधी?

तुकाराम मुंढे यांची फेब्रुवारी महिन्यात नागपूरचे महापालिका आयुक्त म्हणून नियुक्ती झाली.

त्याचवेळी आता राज्य सरकारकडे थकीत असलेलं अनुदानही पाठवा, असं महापौर संदीप जोशी यांनी म्हटलं होतं. तसंच आधीचे महापालिका आयुक्त अभिजीत बांगर यांची कामगरीसुद्धा उत्कृष्ट होती, असंही ते म्हणाले होते.

तुकाराम मुंढे जेव्हा नागपूर महापालिकेचे आयुक्त म्हणून शहरात आले, तेव्हापासूनच या वादाला सुरुवात झाली, असं मत लोकमतचे नागपूर प्रतिनिधी गणेश हूड व्यक्त करतात.

ते सांगतात, "महापालिकेच्या स्थायी समितीनं जवळपास 3100 कोटी रुपयांचं बजेट तयार केलं होतं, तर तुकाराम मुंडेंनी जवळपास 2500 कोटी रुपयांचं बजेट तयार केलं होतं. सध्या जी कामं गरजेची आहेत तीच प्राधान्यानं करावीत, असं तुकाराम मुंढेंचं मत होतं. त्यामुळे मग या दोन्ही बजेटमध्ये जवळपास 600 कोटी रुपयांचा फरक राहिला. पण, मग महापालिकेच्या स्थायी समितीनं मंजूर केलेली अनेक कामं यामुळे लांबणीवर पडली. इथूनच मुंढे आणि महापालिकेच्या पदाधिकाऱ्यांमधील वादास सुरुवात झाली."

पुढे हा वाद असाच सुरू राहिला.

"यातच दर महिन्याला होणारी महापालिकेची सर्वसाधारण सभा होत नव्हती. महापालिकेची सभा मुंढे यांनी रद्द केली. यानंतर पुन्हा एप्रिल महिन्यात मुंडे यांनी सभेस परवानगी नाकारली. पण, शासनाचे आदेश होते की, सोशल डिस्टन्सिंगचे नियम पाळून सभा घेता येऊ शकते. यावर मुंडेंनी पुन्हा शासनाकडे अभिप्राय मागितला आणि मग त्यांना सभा घ्यावी लागली," गणेश हूड पुढे सांगतात.

केटी रुग्णालय प्रकरण काय?

हा वाद असाच सुरू असताना शहरात कोव्हिड -19च्या रुग्णांसाठी स्वतंत्र हॉस्टिपल असावं आणि महापालिकेची 5 हॉस्पिटल्स हे कोव्हिड- 19 साठी हस्तांतरित करण्याचा निर्णय मुंढे यांनी घेतला.

हे सर्व काम महापालिकेकडून सुरू असताना नगरसेवकांना आणि पदाधिकाऱ्यांना विश्वासात घेतले जात नसल्याची टीका मुंढे यांच्यावर होत होती. पण, लॉकडाऊन आणि कोरोनाची स्थिती लक्षात घेता आपल्याला लोकांच्या आरोग्याची चिंता असल्यानं योग्य तेच करत असल्याचं मुंढे सांगत होते.

दरम्यान, नागपूरातील केटी नगर येथील महापालिकेच्या रुग्णालयाशेजारील एका इमारतीत कोव्हिड-19चं हॉस्पिटल उभारण्यासाठी आयुक्तांनी कारवाई सुरू केली. पण, या जागेचं आरक्षण हटवण्यात आलं आहे आणि या ठिकाणी शॉपिंग मॉलसाठी जागा असल्याचं नगरसेवकांनी सांगितलं आणि या...


नितीन गडकरीः देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत शीतयुद्ध असल्याच्या चर्चेला दिला नकार

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत संपादक आशिष दीक्षित यांच्याशी नितीन गडकरी यांनी विधानसभा निवडणूक प्रचार, काश्मीर प्रश्न, त्यांचा प्रचारातील सहभाग, भाजपच्या जाहीरनाम्यातील स्वा. सावरकरांना भारतरत्न देण्याचं वचन अशा अनेक मुद्द्यांवर चर्चा केली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि माझ्यामध्ये कोणतंही शीतयुद्ध नाही असं गडकरी यांनी या मुलाखतीत स्पष्ट केलं आहे.

नितीन गडकरी आतापर्यंत प्रचारात दिसत नव्हते. कुठे होते नितीन गडकरी?

मी खरं तर फॉर्म भरल्याच्या दुसऱ्या दिवसापासूनच प्रचारात सहभागी झालो आहे. फक्त मी विदर्भात प्रचार करत आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि माझं असं ठरलं की मी विदर्भावर लक्ष केंद्रीत करावं. ते पश्चिम महाराष्ट्रात वगैरे ठिकाणी लक्ष देतील. मी 47 सभा घेतल्यात आतापर्यंत.

चंद्रशेखर बावनकुळे, विनोद तावडे, एकनाथ खडसे, कोहळे यांच्यासारख्या तुमच्या जुन्या सहकाऱ्यांना तिकीट मिळालं नाही.

तिकीट कुणाला द्यायचं हे निर्णय पक्षाच्या प्लॅटफॉर्मवरच होतात.

अगदीच, पण नितीन गडकरीच्या जवळच्या माणसांनाही तिकिटं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मिळाली नाहीत. त्याबद्दल अनेक ठिकाणी लिहिलं गेलं.

ही चुकीची चर्चा आहे. राजकारणात माझ्या कुणीही जवळचा किंवा दूरचा असं नाहीये. माझे सगळेचजण जवळ आहेत. प्रत्येक उमेदवार माझा आहे. मी कधीच गट-तट केले नाहीत.

देवेंद्र फडणवीसांना नाकाखालची माणसं हवी आहेत, अशी चर्चा केली जातेय. तुमचं निरीक्षण काय आहे याबद्दल?

ही चर्चा योग्य नाही. महाराष्ट्रात त्यांनी फार मोलाचं काम केलंय आणि महाराष्ट्राच्या जनतेनं स्वीकारलंय त्यांना.

तुमच्यात आणि देवेंद्र यांच्यात शीतयुद्ध सुरू आहे अशी मुंबई-दिल्लीतल्या पत्रकारांमध्ये चर्चा आहे.

हे 101 टक्के चूक आहे. देवेंद्रनं फॉर्म भरला तेव्हा तो माझ्या घरी आला आणि त्यानं माझा आशीर्वाद घेतला. मला लहान भावासारखा आहे तो.

मला महाराष्ट्रात यायचंच नाही. मी राष्ट्रीय राजकारणात माझी भूमिका ठरवली आहे. माझा देवेंद्रना पूर्ण पाठिंबा आहे. आमचा संवाद चांगला आहे.

लोकमतच्या कार्यक्रमातल्या भाषणात नेहरू, ए.बी.वर्धन यांचा उल्लेख तुम्ही केला. तुमच्यात मतभेद होते, मनभेद नव्हते असं वाक्य तुम्ही वापरलं होतंत तेव्हा. पण आता सध्या विरोधकाला संपवून टाकण्याचं राजकारण केलं जातंय, पण तुमची भाषा वेगळी वाटते. तुम्हाला हे पटतंय का?

असं, राजकारण भाजप करत नाही.

पण काँग्रेसमुक्त भारत म्हणजे संपवण्याचंच राजकारण नाहीये का?

काँग्रेसमुक्त म्हणजे काँग्रेसची मेजॉरिटी आहे तिथे भाजपाला निवडून आणायचं. संधी घेण्याचा अर्थ आहे.

राज ठाकरे तुमचे मित्र आहेत, असं तुम्ही म्हणाला होतात. पण ते तुमच्या बाजूने बोलत नाहीयेत. तरी ते तुमचे अद्याप मित्र आहेत का?

राजकारण वेगळं आहे आणि आमचे संबंध वेगळे आहेत. आम्ही काही एकमेकांना सपोर्ट मागितला नाहीये. त्यांना मेजॉरिटी मिळणार नाही माहिती आहे. त्यांनी विरोधीपक्ष म्हणून निवडून देण्याचं आवाहन केलंय. मला त्यात काही गैर वाटत नाही.

भाजपच्या मेनिफेस्टोमध्ये सावरकरांचा मुद्दा आहे. काँग्रेसनं विरोध केलाय त्याला. गांधीजींच्या दीडशेव्या जयंतीवर्षी सावरकरांना भारतरत्न देणं अयोग्य होईल असं काँग्रेसचं म्हणणं आहे.

जेव्हा जेव्हा अशी चर्चा ऐकतो तेव्हा डोळ्यांत पाणी येतं. सावरकरांचं माझी जन्मठेप पुस्तक वाचलं असेल, तर कळेल. की देशासाठी सावरकरांचं आयुष्य आणि परिवार उद्ध्वस्त झालाय. सावरकर थोर देशभक्त होते. महात्मा गांधींच्या खून खटल्यातून ते निर्दोष सुटलेले आहेत. त्यांचा या खटल्याशी काहीही संबंध नाही. त्यांच्या...


नितीन नांदगावकर

आधीचे मनसे पदाधिकारी आणि आताचे शिवसैनिक असलेले नितीन नांदगावकर पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत ते त्यांनी मुंबईतल्या वांद्रे भागातल्या एका दुकानदारास त्याच्या दुकानाचं नाव बदलण्यासाठी दिलेल्या धमकी मुळे.

वांद्रे परिसरात कराची नावाचं एक मिठाईच दुकान आहे. या दुकानाचं नाव बदलण्याची मागणी नंदगावकर यांनी केली आहे. मुंबईत कराची नावाने कोणताही व्यवसाय होऊ देणार नाही, असं नांदगावकर यांचं म्हणणं आहे.

या मुद्द्यावरून दुकान मालकाशी वाद घालतानाचा नांदगावकर यांचा एक व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. नांदगावकर चर्चेत येण्याची आणि वादात सापडण्याची ही काही पहिली वेळ नाही.

नांदगावकर उत्तर भारतीयांविरोधात आक्रमक भूमिका घेताना दिसतात. त्यासाठी ते अनेकदा हातात कायदाही घेतात आणि प्रसंगी हाणामारी करतात. उत्तर भारतीयांवर केलेली दादागिरी ते सोशल मीडियावर दाखवतात आणि त्यांचे व्हीडिओ व्हायरलही होतात.

नितीन नांदगावकर हे सामान्य मराठी माणसाची बाजू घेतात, असं काही जणांना वाटतं, तर काहींच्या मते ते गुंडगिरी करतात.

पण, नांदगावकर कोण आहेत आणि त्यांच्यावरच्या आक्षेपांविषयी त्यांचं काय म्हणणं आहे, हे आपण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जाणून घेणार आहोत.

नितीन नांदगावकर कोण आहेत?

नितीन नांदगावकर हे स्वत:ची ओळख राजकारणी, सामाजिक कार्यकर्ता अशी करून देतात. सध्या ते शिवसेनेत आहेत. यापूर्वी ते महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेत होते. त्यावेळी ते मनसे वाहतूक सेनेचे सरचिटणीस होते. गेल्या वर्षी विधानसभा निवडणुकीपूर्वी त्यांनी शिवसेनेत प्रवेश केला.

ते परप्रांतीयांविरोधातील भूमिकेसाठी ओळखले जातात. परप्रांतीय रिक्षाचालकाला केलेली मारहाण असो की दवाखान्यात जाऊन डॉक्टरांना दिलेला दम असो, नांदगावकर कायमच फेसबुक व्हीडिओच्या माध्यमातून चर्चेत असतात.

त्यांच्या कामाच्या या स्टाईलमुळे पोलिसांनी त्यांना मुंबई आणि पालघर जिल्ह्यातून तडीपार करण्याची कारवाई केली होती.

नांदगावकर आधी केव्हा चर्चेत आले होते?

नांदगावकर यांनी 16 जुलैला मुंबईतल्या एका हॉस्टिपलला भेट दिली.

याविषयी शेअर केलेल्या फेसबुक पोस्टमध्ये त्यांनी लिहिलंय, "मला सकाळी फोन आला आणि... एका रुग्णाच्या नातेवाईकानं सांगितलं की, 8 लाख भरा आणि मगच मृतदेह ताब्यात घ्या, असं हॉस्पिटल प्रशासनाकडून त्यांना सांगण्यात आलंय. मी त्यांना सांगितलं की, मला 2 तास द्या. मी येतो तोपर्यंत हॉस्पिटलमध्ये सांगून ठेवा. मी येतोय, जे काही होईल ते समोरासमोर होईल."

एवढे पैसे न भरता आपण मृतदेह सोडवून घेतल्याचं ते सांगतात. हॉस्पिटल प्रशासन दादागिरी करत असल्याचा त्यांनी आरोप केला. या प्रकारानंतर आता आपल्याला जिवे मारण्याची धमकी आल्याची तक्रार नांदगावकर यांनी नेहरूनगर पोलीस ठाण्यात केली आहे.

या घटनेपूर्वी त्यांनी मुंबईतल्या नानावटी रुग्णालयात जाऊन तिथला मृतदेह ताब्यात घेतला होता. ही घटना त्यांनी फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून सगळ्यांसमोर मांडली होती.

ही झाली आताची घटना. पण नितीन नांदगावकर कायमच आक्रमक पद्धतीनं काम करत आले आहेत.

 काही दिवसांपूर्वी त्यांनी रिक्षामधील मीटरमध्ये गडबड केल्यामुळे भाडे वाढवून घेणाऱ्या रिक्षाचालकाची रिक्षा फोडली होती. तसंच एकदा एका परप्रांतीय रिक्षावाल्याला मारहाणही केली होती. हे सगळे व्हीडिओ सोशल मीडियावर उपलब्ध आहेत.

नांदगावकर हे सरकारचं अपयश?

ज्येष्ठ पत्रकार रवींद्र आंबेकर यांनी मॅक्स महाराष्ट्रवर लिहिलेल्या लेखात म्हटलं आहे की, सत्ता शिवसेनेची आहे. सत्ता असतानाही नांदगावकर यांना बिलं कमी करण्यासाठी धमकवण्याचे प्रकार करावे लागत असतील तर मग हे अपयश कुणाचं आहे."

"रूग्णालयांची बिलं न परवडणारी आहेत,...


नितीन पटेल हे उपमुख्यमंत्री राहणार आहेत, अशी माहिती भारतीय जनता पक्षाने पत्रकार परिषदेमध्ये जाहीर केली.

राजकोट पश्चिम मतदारसंघातून विजय रुपाणी उभे होते. त्यांनी काँग्रेसच्या इंद्रनील राजगुरू यांचा 53,755 मतांनी पराभव केला.

भारतीय जनता पक्षाला सौराष्ट्रामध्ये मनासारख्या जागा मिळाल्या नाहीत त्यामुळं या भागातील लोकांची नाराजी दूर करण्यासाठी सौराष्ट्रातला मुख्यमंत्री केला जाईल अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात होती. पण त्या चर्चेला पूर्णविराम देत भाजपनं विजय रुपाणी यांच्या नावालाच पसंती दिली आहे.

गुजरातमध्ये ओबीसी किंवा पाटीदार समाजाचा नेता मुख्यमंत्री व्हावा अशी त्या-त्या समाजाची इच्छा होती. रुपाणी हे जैन समाजाचे आहे. त्यांच्या समाजाची लोकसंख्या केवळ दोन टक्के आहे. तरी देखील त्यांना मुख्यमंत्री पद देण्यात आलं आहे. याचं कारण म्हणजे रुपाणी हे अत्यंत संयमी नेते समजले जातात.

"विजय रुपाणी हे सर्वांना सोबत घेऊन जाणारे नेते मानले जातात," असं ज्येष्ठ पत्रकार प्रशांत दयाल यांनी बीबीसी गुजरातीला म्हटलं होतं.

दुसरं पण महत्त्वाचं कारण म्हणजे विजय रुपाणी हे अमित शहांचे निकटवर्तीय समजले जातात. "विजय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रुपाणी हा अमित शहांचा माणूस आहे. त्यामुळं ते मुख्यमंत्री होऊ शकतात," असं ज्येष्ठ पत्रकार राजदीप सरदेसाई यांनी बीबीसी मराठीला म्हटलं होतं.

"स्मृती इराणी या कणखर नेत्या आहेत. सध्या भाजपची परिस्थिती पाहता सर्वांना सोबत घेऊन जाणारा नेता हवा," असं देखील राजदीप यांनी म्हटलं होतं. नितीन पटेल यांना उप-मुख्यमंत्रीपद देऊन पटेल समाजाची नाराजी दूर करण्याचा भाजपनं प्रयत्न केला आहे.

मेहसाणा मतदारसंघातून निवडणूक लढणारे उपमुख्यमंत्री नितीन पटेल यांनी काँग्रेसच्या जीवाभाई पटेल यांचा 7,951 मतांनी पराभव केला.

भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री विजय रुपाणी

गुजरातमध्ये भारतीय जनता पक्षाने सलग सहाव्यांदा विजय मिळवला आहे. भारतीय जनता पक्षाने या निवडणुकीत 99 जागा मिळवल्या.

भाजपच्या विजयानंतर कोण मुख्यमंत्री होईल यावर राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू होती.

नितीन पटेल किंवा स्मृती इराणी या गुजरातच्या मुख्यमंत्री होऊ शकतील अशी देखील चर्चा होती पण विजय रुपाणी यांनाच मुख्यमंत्रीपदी कायम ठेवण्याचा निर्णय भाजपनं घेतला आहे.

आणखी वाचा:

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


नितीन बानुगडे

या यादीत शिवसेनेकडून नितीन बानुगडे यांचं नाव असल्याची चर्चा सुरू आहे. ते गेल्या काही वर्षांपासून शिवसेनेचे नेते म्हणून काम करत आहे.

नितीन बानुगडे कोण आहेत?

नितीन बानुगडे हे प्राध्यापक व्याख्याते आहेत. त्यांनी शिवाजी महाराज, संभाजी महाराज, जगणं समाजासाठी, नातं संस्कारांचं, यशवंतराव चव्हाण अशा वेगवेगळ्या विषयांवर व्याख्यानं दिली आहेत. त्यांच्या व्याख्यानांना हजारोंच्या संख्येनं गर्दी जमते.

याशिवाय ते त्यांच्या प्रेरणादायी व्याख्यानांसाठीही प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या यूट्यूब चॅनेलवरील 'स्वत:चे साम्राज्य निर्माण करा', 'वर्षभर उशीर होईल, पण ध्येय पूर्ण होईल', 'संघर्षाच्या काळात 10 हत्तींचं बळ देणारं भाषण' इ. व्याख्यानांच्या व्हीडिओंना लाखो व्ह्यूज आहेत.

त्यांना फेसबुकवर 5 लाख 8 हजार फॉलोअर्स आहेत. फेसबुकवरील त्यांच्या अधिकृत पेजवर त्यांनी स्वत:विषयी माहिती दिली आहे.

त्यात ते लिहितात, "जगातील सर्वात कमी वयाचा महानाट्यकार म्हणून जागतिक गौरव. नुसतेच मनोरंजन याने आयुष्यात काहीच भागात नसतं, तर त्या आधी थोडं प्रबोधनसुद्धा असावं लागतं. "

या पेजवरील वैयक्तिक माहितीत त्यांनी श... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िक्षणाविषयी लिहिलंय, "एम.एस.सी. भौतिकशास्त्र (पुणे विद्यापीठ), बी.एड. (सातारा), बी.जे. (कराड), पंचक्रोशी शिक्षण महामंडळ, ज्युनियर कॉलेज ऑफ सायन्स, आर्ट्स, कॉमर्स, रहिमतपूर येथे भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक."

नितीन बानुगडे

राजकीय कारकीर्द

2014च्या विधानसभा निवडणुकीवेळी बानुगडे यांनी शिवसेनेत प्रवेश केला. त्यावेळी लगेचच त्यांना सातारा, सांगली जिल्ह्याचं संपर्कप्रमुख पद देण्यात आलं.

बानगुडे यांच्या राजकीय कारकिर्दीविषयी 'पुण्य नगरी'च्या सातारा आवृत्तीचे वृत्त संपादक विनोद कुलकर्णी सांगतात, "नितीन बानुगडे पाटील मोठे वक्ते आहेत. शिवसेनेनं त्यांना गर्दी खेचणारा वक्ता म्हणून पक्षात घेतलं. त्यानंतर मराठवाडा, विदर्भ, कोकण अशा अनेक ठिकाणी त्यांनी सभा घेतल्या.

 शिवसेनेनं त्यांना अल्पावधीतच पक्षाच्या उपनेतेपदासाठी निवडलं आणि कृष्णा खोरे महामंडळाचं उपाध्यक्षपदही देऊ केलं. पुढे 2019च्या निवडणुकीत त्यांनी कोरेगाव विधानसभा मतदारसंघात शिवसेनेचा आमदारही निवडून आणला."

सांगलीतील ज्येष्ठ पत्रकार धोंडिराम पाटील यांच्या मते, "नितीन बानुगडे पाटील यांना वक्तृत्व कौशल्यामुळे सांगलीचं संपर्कप्रमुख हे पद मिळालं. जिल्ह्यात शिवसेनेचे प्रचारक म्हणून त्यांची कारकीर्द राहिली आहे. पण, त्यांचा पक्षाला फार काही फायदा झालेला नाही.

कारण त्यांच्या कामाची पद्धत आणि त्यांच्या खाली काम करणाऱ्या लोकांची मानसिकता यांच्यात जमीनअस्मानाचा फरक आहे. प्रत्यक्षात लोकांमध्ये जाऊन बसणं, त्यांच्यात मिसळणं या गोष्टी करताना दिसत नाही. त्यामुळे सामान्यांना ते वक्ता म्हणून अपिल होतात, नेता म्हणून नाही."

शिवसेनेसाठी काय फायदा?

आता शिवसेनेकडून बानुगडे पाटील यांना विधानपरिषदेवर पाठवण्यात येणार असल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे त्यांच्या निवडीनं शिवसेनेला काय फायदा होईल, असा प्रश्न पडतो.

विनोद कुलकर्णी यांच्या मते, "नितीन बानुगडे हे शिवसेनेचे स्टार प्रचारक आहेत. पक्षाचा पूर्णवेळ प्रचार करण्याची त्यांची तयारी आहे. याशिवाय ते अभ्यासू नेते आहेत. सगळ्याच विषयांचा त्यांचा दांडगा अभ्यास आहे. त्यामुळे विधानपरिषदेत ते कोणत्याही विषयावर जोरदार भाषण करू शकतात. दुसरं म्हणजे ते तरुण आहेत आणि त्यांची कारकिर्द दीर्घकाळ राहू शकते."

"बानुगडे यांच्या भाषणांत आक्रमकता असते, शब्दफेक आणि अभिनय कौशल्य असतं. यातून लोकांची करमणूक होते, पण त्यांचं मतपरिवर्तन होत नाही. बानुगडेंमुळे...