5 मे पासून लडाखमधल्या काही भागांमध्ये दोन्ही देशांचं सैन्य समोरासमोर ठाकल्याचं सांगितलं जातंय.

हा तणाव दूर करण्यासाठी शनिवारी दोन्ही देशांच्या वरिष्ठ सैन्य अधिकाऱ्यांची बैठक झाली.

संरक्षण मंत्रालयाने रविवारी यासंबंधी निवेदन जारी केलं. दोन्ही पक्षांचे कमांडर शांततापूर्ण मार्गाने पूर्व लडाखचा वाद द्विपक्षीय कराराच्या आधारे सोडवण्यासाठी तयार असल्याचं यात सांगण्यात आलं.

प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी नुकत्याच एका टीव्ही चॅनलला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं होतं की, या परिसरात चीनच्या सैन्याने मोठ्या प्रमाणावर रस्ते बांधणीचं काम केलं आहे आणि भारताने पुरेशी पावलं उचलली आहेत.

त्यापूर्वी दोन्ही सैन्यांच्या जवानांमध्ये प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर चकमक झाल्याच्या बातम्या आल्या होत्या.

पँगॉन्ग तळं आणि गॅलवान नदी प्रदेशात दोन्ही देशांची सीमा अजूनही निश्चित झालेली नाही. समुद्रसपाटीपासून तब्बल 4350 मीटर उंचावर हे तळं आहे.

वृत्तसंस्थांनी दिलेल्या माहितीनुसार या परिसरात दोन्ही देशांचे सैन्य तळ ठोकून आहेत आणि दोन्ही बाजूने एकमेकांवर घुसखोरीचे आरोप होत आहेत.

स्थानिकांना काय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वाटतंय?

भारत आणि चीन यांच्यात मोठी सीमा आहे आणि सीमेवरच्या अनेक भागांवर दोन्ही पक्ष आपापला दावा सांगतात.

सीमेवरून दोन्ही देशांमध्ये बरेच मतभेद आहेत आणि यावरून दोन्ही देश बरेचदा समोरासमोर आले आहे. मात्र, दरवेळी हा वाद शांततेच्या मार्गाने सोडवण्यात आला, असं संरक्षण मंत्र्यांनी आपल्या मुलाखतीत म्हटलं आहे.

प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर अनेक ठिकाणी नद्या, तळी किंवा बर्फाळ डोंगर आहेत. या ठिकाणी सीमा निश्चित झालेल्या नाहीत. त्यामुळे बरेचदा अशा ठिकाणी दोन्ही देशांचं सैन्य समोरासमोर येतं.

वेगवेगळ्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार दोन्ही देशांमध्ये सध्याचा वाद पूर्व लडाख भागातील गॅलवान खोरं आणि पँगॉन्ग तळ्याजवळ उफाळला आहे. यामुळे स्थानिकांची चिंता वाढली आहे.

लडाख स्वायत्त पहाडी विकास परिषदेचे काउंसिलर आणि शिक्षणविषयक एक्झिक्युटिव्ह काउंसिलर कोंचोक स्टेंजिन म्हणतात, "मला गावांची काळजी वाटते. कारण भारत आणि चीनचे जवान ज्या ठिकाणी समोरासमोर आलेत तिथून 2 ते 3 किलोमीटर अंतरावरच ही गावं आहेत."

गेल्या महिन्यापासून प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवरच्या संपूर्ण क्षेत्रात भारतीय सैन्याची ये-जा वाढली आहे. प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर बहुतांश ठिकाणी आयटीबीपीचे जवान पहारा देतात.

मात्र, सध्या जो तणाव निर्माण झाला त्यानंतर भारतीय सैन्यही या भागात दिसल्याचं स्थानिकांचं म्हणणं आहे.

स्थानिकांमध्ये भीती

कोंचोक स्टेंजिन म्हणतात, "या भागात जवानांची ये-जा वाढल्याने स्थानिकांमध्ये भीतीचं वातावरण आहे. 1962 च्या युद्धानंतर आम्ही अशी परिस्थिती बघितलेली नाही."

या परिसराचे सरपंच सोनम आंगचुक म्हणतात, "गावातून दररोज 100-200 वाहनं जाताना आम्ही बघतो. सैन्य वाहनांची एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर सुरू असलेली वाहतूक बघून आम्ही धास्तावलो आहोत."

भारत vs चीन : चिनी वस्तूंवर बहिष्कार घालून भारताची समस्या सुटेल? #सोपीगोष्ट 96

"आपल्या आणि चिनी सैन्यामध्ये यापूर्वीही अनेकदा चकमकी झाल्या आहेत. मात्र, यावेळची परिस्थिती सामान्य वाटत नाही."

आंगचुक हे मान, पँगॉन्ग आणि फोबरांग या तीन गावचे सरपंच आहेत. ही तिन्ही गावं प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेच्या अगदी जवळ आहेत.

सीमेजवळच्या या गावात काही दिवसांपूर्वीच स्थानिक खासदार जामयांग सेरिंग नामग्याल यांच्यासोबत काउंसिलर्सचं एक पथक गेलं होतं.

तांगस्ते मतदारसंघातील काउंसिलर ताशी यकजीसुद्धा या पथकात होते.

बीबीसीशी बोलताना ते...


5 मे रोजी सर्वोच्च न्यायालयानं राज्य सरकारनं दिलेलं मराठा आरक्षण रद्द ठरवण्याचा निर्णय दिला.

न्यायालयाच्या या निर्णयावर प्रतिक्रिया देताना उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं, "मराठा आरक्षण रद्द करण्याचा सुप्रीम कोर्टाचा निर्णय हा निराशाजनक आहे. आरक्षणाचा निर्णय घेण्याचा अधिकार राज्यांना नाही. हा अधिकार केंद्र सरकार आणि राष्ट्रपतींना असल्याचं सुप्रिम कोर्टाने सांगितलं आहे.

"त्यामुळे अॅट्रॉसिटीसंदर्भात तसेच काश्मीरमध्ये 370 कलम हटवण्यात केंद्र सरकारने जी तत्परता दाखवली, त्यासाठी घटनेत बदल केले आहेत. तीच तत्परता आणि गती केंद्राने मराठा आरक्षणाबाबत दाखवावी."

सर्वोच्च न्यायालयानं आपल्या निकालात इंद्रा सोहनी प्रकरणातील 50% आरक्षणाची मर्यादा ओलांडण्यास नकार दिला.

महाराष्ट्र सरकारनं मराठा समाजाला शिक्षण आणि नोकरीत मागास वर्गातून (SEBC) जे आरक्षण दिले आहे, ते घटनाबाह्य असल्याचं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलं.

102व्या घटनादुरुस्तीनुसार आरक्षणाचा निर्णय घेण्याचा अधिकार राज्यांना नाही, असंही सुप्रीम कोर्टाने का म्हटलं.

याला कायद्याचा आधार असला तरी राजकीयदृष्ट्या ठाकरे सरकारला केंद्र सरकारवर जबाबदारी ढक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लून हा पेच सोडवता येईल का? असा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.

आरक्षणाचा निर्णय घेण्याचा अधिकार राज्यांना नाही?

11 ऑगस्ट 2018 रोजी केंद्र सरकारने 102 वी घटना दुरुस्ती करून राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोगाला घटनात्मक दर्जा दिला. या घटना दुरुस्तीमध्ये अनुच्छेद 338 (ब) चा समावेश करण्यात आला.

त्यानुसार राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोग स्थापन करण्याचा अधिकार केंद्र सरकारला मिळाला. तसंच अनुच्छेद 342 (अ) नुसार सामाजिक आणि आर्थिक मागास प्रवर्गात कोणत्या समाजाचा समावेश करायचा याचे अधिकार राष्ट्रपती आणि संसदेला देण्यात आले.

घटनेच्या अनुच्छेद 15 आणि 16 नुसार अधिक अधिकार राज्यांना देण्यात आले आहेत.

घटनातज्ञ अॅडव्होकेट श्रीहरी अणे सांगतात, "102 व्या घटना दुरुस्तीनंतर सामाजिक किंवा शैक्षणिक मागास वर्गाबाबत सूचित करण्याचे अधिकार पूर्वी राज्यांकडे होते. पण ते एका आयोगाकडे देण्यात आले. तो राष्ट्रीय मागास आयोग आहे. त्या आयोगाच्या शिफारशीवर देशाचे राष्ट्रपती त्या वर्गाला शैक्षणिक आणि सामाजिकदृष्ट्या नामनिर्देशित करतात.

"उच्च न्यायालयाच्या निर्णयापर्यंत हा अधिकार राज्याला आणि केंद्राला स्वतंत्रपणे आहे अशी धारणा होती. पण हे प्रकरण सुप्रीम कोर्टात गेल्यानंतर 5 न्यायाधीशांची समितीने हे ऐकलं. त्यापैकी दोघांचं असं मत आहे की, राज्य सरकार आणि केंद्र सरकार दोघांकडे हा अधिकार राहतो. पण तीन न्यायाधीशांनी म्हटलं की, आरक्षणाचा हा अधिकार फक्त केंद्राला आहे.

"राज्याला कोणता वर्ग कशापद्धतीने मागास आहे याची शिफारस करण्याचा अधिकार आहे. यामध्ये राज्याचे अधिकार संपले असं होतं नाही. एखादा वर्ग आरक्षण मागतोय तर तो कसा पात्र ठरतो हे राज्य सरकारला राष्ट्रीय मागास आयोगासमोर सिद्ध करावं लागतं. त्यानंतर त्यावर निर्णय घेतला जातो. त्यामुळे मराठा समाज हा कसा मागास आहे हे राज्य सरकारला सिद्ध करावं लागेल. मग पुढची प्रक्रीया होऊ शकते."

सत्ताधारी आणि विरोधक आमनेसामने?

महाराष्ट्राच्या राजकारणात मराठा आरक्षणाचा मुद्दा कायमच केंद्रस्थानी राहिला आहे. मराठा मतांसाठी सर्वच पक्षाकडून कायम राजकारण केलं गेलं असं मत अनेक राजकीय विश्लेषकांनी व्यक्त केलं आहे.

आरक्षण रद्द करण्याचा निर्णय आल्यानंतर कोणत्या सरकारच्या काळात काय केलं यावरून राजकारण सुरू झालं.

महाविकास आघाडी सरकार कोर्टात बाजू मांडण्यास अपयशी ठरल्याची टीका भाजपकडून करण्यात आली.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस...


50 षटकांचा विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफी धोनीनं जिंकलाय, 20 षटकांचा टी-20 विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स टॉफी धोनी जिंकलाय, कसोटी सामन्यांमध्येही धोनीनं भारतीय संघाला अव्वल स्थानी पोहोचवलं.

धोनीनं काल (15 ऑगस्ट 2020) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली. हे निमित्त साधत त्याच्या आजवरच्या 'बेस्ट डिसिजन'वर एक नजर टाकूया.

1) जोगिंदरला बनवलं हिरो

2007 सालच्या टी-20 विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात जर महेंद्रसिंग धोनीनं जोगिंदर शर्माला शेवटची ओव्हर टाकायला दिली नसती, तर जोगिंदर शर्मा या टीमचा सदस्य होता, हेही कधी जगाला कळलं नसतं.

टी-20 विश्वचषकाचा अंतिम सामना भारत विरूद्ध पाकिस्तान असा होता आणि पाकिस्तानला शेवटच्या ओव्हरमध्ये 13 धावा हव्या होत्या. भारताला केवळ एक विकेट हवी होती, पण पाकिस्तानकडून फलंदाजीसाठी तेव्हा फॉर्ममध्ये असलेला मिस्बाह उल हक होता.

अत्यंत महत्त्वाच्या वेळी धोनीनं अनुभवी हरभजन सिंगऐवजी जोगिंदर शर्माच्या हाती चेंडू दिला. जोगिंदरनं तिसऱ्या चेंडूत मिस्बाहची विकेट घेतली आणि धोनीचा धाडसी निर्णय अविस्मरणीय ठरवला.

2) बॉल आऊटचा किस्सा

2007 च्या टी-20 विश्वचषकाच्या लीग राऊंडमध्ये... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पाकिस्तान विरूद्ध भारत हा सामना टाय झाला. या सामन्याचा निकाल बॉल आऊटनं होणार होता. बॉल आऊटमध्ये एकाच चेंडूत फलंदाजाची विकेट घ्यायची असते.

पाकिस्ताननं नियमित गोलंदाज निवडला, मात्र, धोनीनं इथंही धाडस दाखवलं. हरभजनऐवजी वीरेंद्र सहवाग आणि रॉबिन उथप्पा यांसारख्या पार्ट टाईम गोलंदाजांकडे चेंडू सोपवला. मात्र, या सामन्यात भारत विजयी झाला आणि इथेही धोनीचा निर्णय योग्यच ठरला.

3) विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात 5 व्या स्थानी फलंदाजीचा निर्णय

2011 च्या विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यातील कुलशेखराच्या चेंडूला षटकार लगावलेला तो क्षण कोण विसरू शकेल?

भारताला 28 वर्षांनंतर विश्वचषक मिळवून देणाऱ्या त्या अंतिम सामन्यात धोनीनं नाबाद 93 धावा केल्या होत्या. त्या सामन्यात धोनी जर खेळला नसता, तर कदाचित तो टीकेचा धनी झाला असता. कारण अंतिम सामन्याआधीपर्यंत धोनी अर्धशतकाची नोंदही करू शकला नव्हता.

अंतिम सामन्यात मात्र धोनी तेव्हा फॉर्ममध्ये असलेल्या युवराजच्या पाचव्या स्थानी स्वत: उतरला. त्याचं कारण असं होतं की, गंभीरच्या रूपात आधीच मैदानात डावखुरा फलंदाज होता. त्यामुळे समतोल साधण्यासाठी युवराजऐवजी धोनी स्वत: फलंदाजीला उतरला होता.

दुसरं कारण हेही होतं की, श्रीलंकेच्या स्पिनर्ससमोर आपण चांगल्या धावा काढू शकू, असा धोनीला विश्वास होता आणि हा विश्वास खराही ठरला.

4) युवराजकडे चेंडू सोपवण्याचा निर्णय

युवराज सिंग खरंतर मूळचा धडाकेबाज फलंदाज. मात्र, 2011 च्या विश्वचषकात धोनीनं युवराजला नियमित गोलंदाजासारखं समोर आणलं. समोरच्या संघाला कोड्यात टाकण्यासाठी धोनीचा हा निर्णय फायद्याचा ठरला.

युवराजने 9 सामन्यात 75 ओव्हर्स टाकल्या आणि त्यात 15 विकेट्स घेतल्या. विशेष म्हणजे, युवराजनं उपांत्य पूर्व, उपांत्य, आणि अंतिम सामन्यात प्रत्येक दोन-दोन विकेट्स घेतल्या.

5) 'छुपा रुस्तम' अश्विन-रैना

2011 च्या विश्वचषकात धोनीनं सुरैश रैना आणि आर अश्विन यांना सुरुवातीच्या काही सामन्यात एकप्रकारे 'लपवलं' होतं आणि नॉक आऊटच्या वेळी 'सरप्राईज पॅकेज'प्रमाणे त्यांचा वापर केला.

अश्विननं 2011 च्या विश्वचषकात दोन सामने खेळले. त्यातील एक सामना उपांत्यपूर्व फेरीत ऑस्ट्रेलियाविरोधातील होता. या सामन्यात धोनीनं अश्विनकडूनच गोलंदाजीची सुरुवात केली.

दोन विकेट्स घेतल्यानंतर अश्विननं ऑस्ट्रेलियाची फलंदाजीची बाजू कमकुवत केली. त्यानंतर सुरेश रैनानेही ऑस्ट्रेलियाविरोधात नाबाद 34...


58 वर्षीय काश्मिरी पंडित अशोक भान भावूक झाले होते. 19 जानेवारी 1990 ला अशोक भान यांना आपलं सगळं काही सोडून काश्मिरमधून पलायन करावं लागलं होतं. त्यांनी जम्मूमध्ये आश्रय घेतला.

त्या रात्री 'यत बनावो पाकिस्तान...'चे नारे मशिदींमधून उमटत होते. अशोक भान यांना ते प्रसंग आठवत होते.

ते सांगतात, "आजही 19 जानेवारीची संध्याकाळ आठवली की अंगावर काटा येतो. मी तेव्हा हॉस्पिटलमध्ये होतो. जेव्हा मशिदींमधून आवाज यायला लागले तेव्हा माझे पाय थरथर कापायला लागले. मी ते सगळं शब्दांत मांडूही शकत नाही. काश्मिरी पंडितांना खोरं सोडून जावं लागेल अशी चर्चा सुरू झाल्यावर मनात पहिल्यांदा माझ्या घरातल्या लोकांचा विचार आला. ते कोठे जातील, काय खातील आणि आमच्या घरांचं काय होईल, असे प्रश्न मला पडले."

काश्मिरी पंडित अशोक भान

आता भान दिल्लीमध्ये आपल्या कुटुंबियांसोबत राहतात.

"मला काश्मिरला परत जायचं आहे. मी जेव्हा काश्मिर सोडलं, तेव्हा मी 27 वर्षांचा होतो. आता मी जवळपास साठीला आलो आहे. मात्र आमचं घर काश्मिरमध्येच आहे. काश्मीर हीच आमची माता आहे. तीस वर्षांपासून आम्ही म्हणत आहोत, की एक दिवस आम्ही काश्मिरला परत जाऊ. त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यामुळे हा दिवस आमच्यासाठी ईदप्रमाणे आहे. आमचं स्वप्न साकार झालं आहे," असं भान सांगतात.

आज आमचे वडील हवे होते...

दिल्लीतील आयएनए मार्केटमध्ये रस्त्याच्या कडेला कपड्यांचं दुकान लावणाऱ्या अशोक कुमार मट्टू यांनी गृहमंत्री अमित शाह यांच्या प्रस्तावावर आनंद व्यक्त केला.

या निमित्तानं त्यांनी आपल्या वडिलांच्या आठवणींना उजाळा दिला. "माझे डॅडी आज हयात असायला हवे होते, एवढंच मला वाटतं. काही दिवसांपूर्वीच त्यांचं निधन झालं. या निर्णयामुळं ते खूप खूश झाले असते. आज जिथे कोठे काश्मिरी पंडित आहेत, ते ईद साजरा करत असतील. त्यांच्यासाठी हा खूप मोठा दिवस असता."

जेव्हा आम्ही काश्मिरमधून बाहेर पडलो, तेव्हा पुन्हा हे आमचं घर होईल असं आम्हाला वाटलं नव्हतं. मात्र काश्मिर आमचं आहे, ही घोषणा आज सगळा देश देत आहे.

ज्यांच्यावर उपचार केले, त्यांनीच काश्मिरमधून हाकललं

1990 च्या आधी डॉ. एल. एन. धर काश्मिरच्या श्रीनगरमध्ये फिजिशियन म्हणून कार्यरत होते. डॉ. धर 1990 चा तो काळ आठवताना सांगतात, की 19 जानेवारीच्या आधीही बॉम्ब स्फोट व्हायचे. पण आम्ही त्याकडे लक्ष द्यायचो नाही.

ते सांगतात, "त्या रात्री काश्मिरमधील सर्व मशिदींमधून घोषणा देण्यात आली, की काश्मिरी पंडितांना हुसकवून लावा. काश्मिरी पंडितांकडे तीन पर्याय आहेत-एक म्हणजे इस्लामचा स्वीकार करणं. दुसरा पर्याय म्हणजे जीव गमावणं आणि तिसरा पर्याय म्हणजे काश्मिर सोडून जाणं."

डॉ. एल.एन.धर

"घर सोडण्याखेरीज आमच्याकडे कोणताही पर्याय नव्हता. तेव्हा आम्हाला वाटलं, की दोन-तीन महिन्यात हे सगळं शांत होईल. आम्ही अक्षरशः रिकाम्या हातानं घर सोडून निघालो होतो. मात्र परिस्थिती चिघळतच गेली."

धर सांगतात, "इतक्या वर्षांमध्ये एवढी सरकारं आली गेली मात्र काहीच झालं नाही. त्यामुळेच आज आम्ही खूश आहोत."

कलम 370 हटवल्यानंतर काश्मिरी पंडितांच्या वेगवेगळ्या समित्यांमध्ये उत्साहाचं वातावरण आहे. मात्र काश्मिरमध्ये परत जाण्याबद्दल काश्मिरी पंडितांच्या आशा अजूनही सरकारवरच केंद्रित आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


5जी तंत्रज्ञान हे आरोग्यासाठी किती सुरक्षित आहे याची चाचपणी करण्याचे आदेश सरकारी यंत्रणाना द्यावेत, असं जूही चावला आणि वीरेश मलिक तसंच टीना वाच्छानी या अन्य दोन याचिकाकर्त्यांनी म्हटलं आहे.

एकीकडे देशात आणि जगभरात 5जी तंत्रज्ञानाच्या आरोग्यविषयक परिणामांवर चर्चा होत आहे, तर दुसरीकडे चीन, अमेरिकेसारखे देश या क्षेत्रात स्वतःचं प्रभुत्व मिळविण्यासाठी धडपडत आहेत.

चान यू गॅजेट्सशिवाय राहूच शकत नाहीत.

बीजिंगमधल्या त्यांच्या घराच्या एका कोपऱ्यामध्ये 20 पेक्षा अधिक स्मार्टफोन, जुने टॅब्लेट आणि इतर उपकरणं पडलेली आहेत.

त्यांच्या घरामध्ये गुगल होम स्मार्ट असिस्टंट आणि अॅमेझॉन एकोही आहे.

34 वर्षांचा हा टेक व्यावसायिक सांगतो, "माझ्यासोबत रोज 3 फोन असतात. एक फोन मी चायनीज अॅप्ससाठी वापरतो. जीमेल आणि इतर पाश्चिमात्य अॅप्ससाठी आयफोन वापरतो आणि कामासाठी गुगल पिक्सेल फोन वापरतो."

टेक्नॉलॉजीसाठीच्या या वेडाचा त्यांना फायदाही झाला आहे. 2009 मध्ये त्यांनी पहिला अॅण्ड्रॉईड फोन विकत घेतला होता. जगातले 80% मोबाईल्स हे अॅण्ड्रॉईड ऑपरेटिंग सिस्टीमवर चालतात.

यानंतर वर्षभरातच भौतिकशास्त्राच्या या पदव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ीधराने एका कंपनीची स्थापना केली. ही कंपनी चीनमधल्या अॅण्ड्रॉईड युजर्ससाठी कन्टेन्ट बनवते.

2016 मध्ये त्यांनी ही कंपनी चीनमधल्या अलीबाबा या बलाढ्य ई-कॉमर्स कंपनीला विकून टाकली. या व्यवहारामधील नफ्याचा आकडा त्यांनी सांगितलेला नाही.

5G ची दुनिया

चान यू आता महत्त्वाकांक्षी 5G योजनेवर काम करत आहेत.

या तंत्रज्ञानामुळे हायस्पीड इंटरनेट सेवा मिळेल आणि त्यामुळे युजर्सना एखादी फिल्मही अगदी काही सेकंदांत डाऊनलोड करता येईल. जगातल्या काही मोजक्या देशांमध्ये हे तंत्रज्ञान वापरायला सुरुवात झालेली आहे.

ऑक्टोबर महिन्यातच चान यू यांनी शाओमीचा 5G फोन घेतलाय.

ते म्हणतात, "4G ने लोकांचा मोबाईल व्हीडिओ आणि गेमिंगचा अनुभव पार बदलून टाकला. 5G मुळे यात अजून बदल घडेल याची मला खात्री आहे."

हुआवे कंपनीवर लावण्यात आलेल्या निर्बंधांचे परिणाम अमेरिका आणि ब्रिटनमधल्या 5G नेटवर्कच्या सुरू होण्यावर झाले.

चिनी कंपनी - 'हुआवे'च्या उपकरणांवर अमेरिकेने सुरक्षेच्या कारणांस्तव निर्बंध घातले आहेत. शिवाय इतर मित्र देशांनीही असंच करावं असं आवाहनही अमेरिकेने केलंय.

अमेरिकन कंपन्या हुआवेला काय काय विकू शकतात, यावरही मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत. यामुळेच हुआवेच्या जगभरातल्या विक्रीवर परिणाम होऊन विक्रीत घट झालेली आहे.

5G चं मोठं जाळं

हा जगभरातल्या 5G मार्केटवर ताबा मिळवण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न असल्याचं जेफरीज या वित्तीय सेवा देणाऱ्या गटाचे विश्लेषक एडिसन ली म्हणतात.

चीनने या क्षेत्राचा ताबा घेऊ नये म्हणून अमेरिकेने हा दबाव निर्माण केला असल्याचं ते सांगतात.

एडिसन ली म्हणतात, "अमेरिकेला असं वाटतं की चीन बौद्धिक संपदेची (Intellectual Property) चोरी करत तांत्रिक क्षेत्रात प्रगती करतोय आणि सरकार यावर भरपूर खर्च करत आहे. चिनी टेलिकॉम उपकरणं सुरक्षित नसून हे राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी धोक्याचं असल्याचं अमेरिकन सरकारचं म्हणणं आहे."

ते पुढे सांगतात,"टेलिकॉम उपकरणांच्या जागतिक बाजारपेठेमध्ये हुआवे आणि ZTEचं वर्चस्व जसजसं वाढत जाईल तसतसे पाश्चिमात्य देश हेरगिरीच्या या मुद्द्यावरून पुन्हा ओरड करतील."

आपल्या तंत्रज्ञानाचा वापर हेरगिरीसाठी करता येऊ शकतो, हे आरोप हुआवेने नेहमीच फेटाळून लावले आहेत.

पाश्चिमात्य देशांना एकीकडे हुआवेची चिंता असली तरी दुसरीकडे चीनने आतापर्यंत या क्षेत्रात बरीच मुसंडी मारलेली आहे.

चीनमधल्या टेलिकॉम कंपन्यांनी 31...


6 ऑगस्ट रोजी असरार अहमद खान या 17 वर्षीय मुलाला रस्त्याच्या कडेला असताना दुखापत झाली. रुग्णालयात दाखल केल्यानंतर चार आठवड्यांनी हॉस्पिटलमध्ये त्याचा मृत्यू झाला.

असरार प्रचंड हुशार विद्यार्थी होता. त्याला खेळाची आवड होती. असरारचा मृत्यू आता काश्मीरमध्ये वादाचा मुख्य मुद्दा बनला आहे.

पाहा हा व्हीडिओ

असरारचे वडील फिरदोस अहमद खान यांच्या आरोपामुळं या नव्या वादाला तोंड फुटलंय. "असरार त्याच्या मित्रांसोबत क्रिकेट खेळत असताना, त्याच्या डोक्याला अश्रुधुराचे डबे आणि पॅलेट गनच्या गोळ्या लागल्या."

असरारसोबतच क्रिकेट खेळणाऱ्या त्याच्या मित्राच्या म्हणण्यानुसार, हे अश्रुधुराचे डबे आणि शिसे भारतीय निमलष्करी दलाच्या सैनिकांना फेकले होते.

वैद्यकीय अहवालानुसार, असरारचा मृत्यू पॅलेटगनच्या गोळ्यांमुळं आणि अश्रुधुराचे डब्यांच्या स्फोटामुळं झाला. मात्र, काश्मीरमधील भारताचे वरिष्ठ लष्करी अधिकारी लेफ्टनंट जनरल केजेएस धिल्लो यांच्या म्हणण्यानुसार, काश्मिरी आंदोलकांनी भारतीय सैन्यावर फेकलेल्या दगडफेकीत असरारच्या मृत्यू झाला.

काश्मीर पोलिसांनी बीबीसीशी बोलताना लेफ्टनंट जनरल केजेएस धिल्लो यांच्या विध... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ानाचं समर्थन केलं. शिवाय, वैद्यकीय अहवाल संदिग्ध असून, आणखी तपासाची गरज आहे, असंही काश्मीर पोलिसांनी म्हटलंय.

भारत सरकारनं काश्मीरला विशेष राज्याचा दर्जा देणारं कलम 370 हटवून, जम्मू-काश्मीरचं विभाजन करून जम्मू-काश्मीर आणि लडाख असे दोन केंद्रशासित प्रदेश जाहीर केल्यानंतर, दुसऱ्याच दिवशी असरारच्या दुखापतीची घटना घडली होती.

भारत सरकारच्या या पावलानंतर जम्मू-काश्मीरमध्ये हजारो अतिरिक्त सैन्य तैनात करण्यात आलं होतं, अमरनाथ यात्रा रद्द करण्यात आली होती, शाळा-महाविद्यालयं बंद करण्यात आली, पर्यटकांना काश्मीर सोडण्यास सांगितलं गेलं, टेलिफोन आणि इंटरनेट सेवा बंद करण्यात आली आणि राजकीय नेत्यांना नजरकैदेत ठेवण्यात आलं.

'पंतप्रधानांना माझं दुःख कळतंय का?'

असरारच्या कुटुंबीयांनी त्याचं दहावीचं प्रमाणपत्र दाखवलं. दहावीला असरारला 84 टक्के गुण मिळाले होते. एका वर्तमानपत्राचं कात्रण सुद्धा त्याच्या कुटुंबीयांनी जपून ठेवलंय. त्यात क्रिकेट ट्रॉफी देऊन असरारचा सत्कार करत असल्याचा फोटो आहे.

असरारचे वडील बीबीसीशी बोलताना विचारत होते, "भारताच्या पंतप्रधानांना माझं दुःख कळतंय का? त्यांनी याबद्दल दिलगिरी व्यक्त केलीय का? कुठला निषेध तरी व्यक्त केलाय?" "उद्या आणखी मृत्यू होतील. काश्मीर जबाबदारी घ्यायला कुणीच तयार नाही," असंही ते म्हणाले.

'दगडफेकीत असरारचा मृत्यू झाला'

भारत सरकारच्या म्हणण्यानुसार, काश्मीरचा विशेष राज्याचा दर्जा काढल्यानंतर भारतीय सैनिकांच्या कारवाईत एकाही नागरिकाचा मृत्यू झाला नाही. मात्र, सरकारविरोधी आंदोलकांच्या दगडफेकीत असरारसह आणखी दोघांचा मृत्यू झाला, असंही सरकारनं म्हटलंय.

भारत सरकारच्या माहितीनुसार, दक्षिण काश्मीरमधील त्राल भागात दोन भटके विमुक्त आणि एका दुकानदाराला सशस्त्र बंडखोरांनी ठार मारलं.

यातील 60 वर्षीय दुकानदार गुलाम मोहम्मद हे पत्नीसोबत 29 ऑगस्टच्या संध्याकाळी दुकानात बसले होते. त्यावेळी त्यांच्यावर तिघांनी गोळीबार केला आणि हल्लेखोर दुचाकीवरून फरार झाले.

कट्टरतावाद्यांनी दुकानं बंद करण्याचं आवाहन केलं होतं आणि या आवाहनाला गुलाम मोहम्मद यांनी प्रतिसाद न दिल्यानं त्यांना ठार मारण्यात आल्याची चर्चा आहे.

काश्मीरचे पोलीस महासंचालक दिलबाग सिंग यांच्या म्हणण्यानुसार, कट्टरतावाद्यांनी दुकानं, बँका आणि पेट्रोल पंप बंद ठेवण्यासाठी काही पत्रकं कट्टरतावाद्यांनी वाटली होती.

गुलाम मोहम्मद यांच्या...


6 डिसेंबर 1992 हा भारतीय राजकारणातील असा दिवस आहे ज्यानं देशाच्या राजकारणाला असं वळण दिलं की गेल्या 26 वर्षांत आपण खूपच मागे गेलो.

आज देशात असे काही मुद्दे प्रभावी ठरत आहेत ज्यांना देशानं फाळणीनंतर मागे सोडून दिलं होतं. त्यापूर्वी धर्मनिरपेक्षता फक्त राज्यघटनेतच नाही तर प्रत्येकाच्या नसानसांत भिनली होती.

पण 6 डिसेंबर नंतर धर्मांधतेनं धर्मनिरपेक्षतेची जागा घेतली.

6 डिसेंबर 2018चा विचार केल्यास देशात अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे की, समस्त हिंदू धर्माला फक्त अयोध्येतील मंदिरापर्यंतच मर्यादित ठेवण्याचा प्रयत्न होत आहे.

हिंदूची व्याख्याच बदलली

या देशाला चालवणाऱ्या काही लोकांनी तर हिंदूची व्याख्याच बदलली आहे. त्यांना असं वाटतं की, देशातील ज्या व्यक्तीला अयोध्येत मंदिर बनवावं असं वाटतं तोच फक्त हिंदू आहे. मंदिरही त्या अटींवर बनवावं ज्या अटी या लोकांना अभिप्रेत आहेत.

दरवर्षी 6 डिसेंबरला जुन्या आठवणी ताज्या होतात. त्या दिवशी मी स्वत: अयोध्येत उपस्थित होतो आणि संपूर्ण प्रकरण डोळ्यादेखत पाहात होतो. हीच बाब मी माझ्या 88 पानी साक्षीच्या स्वरुपात सीबीआय न्यायालयात मांडली होती.

तो उन्मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

द ज्यानं विवेकाची मर्यादा ओलांडली होती, कायदा आणि सुव्यवस्थेला पायदळी तुडवलं होतं, काही लोकांच्या चेहऱ्यावर आनंद तर काहींच्या चेहऱ्यावर भीती होती, जवळपास 4 तास मी बाबरी मशिदीला उद्ध्वस्त होताना पाहात होतो. ते दृश्य भीतीदायक होतं.

या घटनेंतर दरवर्षी 6 डिसेंबरला अयोध्येत विश्व हिंदू परिषदेकडून शौर्य दिवस साजरा केला जातो. भाजपचा एखादा ज्येष्ठ नेता त्यात सहभागी होत असतो.

उत्साह कमी झाला

पण हळूहळू लोकांचा उत्साह कमी होताना दिसत गेला. एक एक वर्षं निघून जात होतं आणि सहा-सात वर्षांनंतर लालकृष्ण आडवाणी शौर्य दिवसाच्या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी अयोध्येत प्रमुख पाहुणे म्हणून गेले.

त्यादिवशीही मी तिथंच होतो. खरंतर आडवाणींना सर्वांत मोठा धक्का त्या दिवशीच बसला असावा कारण त्यांच्या सभेसाठी फक्त 500 ते 700 लोक जमा झाले होते.

सामान्य माणसांपेक्षा पोलीस आणि मीडियातल्या लोकांचं प्रमाण अधिक होतं.

हे सर्व त्या अयोध्येत घडत होतं जिथं कधीकाळी याच आडवाणींनी ऐतिहासिक रथयात्रा काढली होती आणि तिला उडंद प्रतिसाद लाभला होता. खरंतर नुसत्या भंडाऱ्याच्या नावावर 5,000 साधू एकत्र येणं अयोध्येत सामान्य बाब आहे.

तो दिवस आणि आजचा दिवस. अयोध्येतील शौर्य दिवस फिका पडत चालला आहे. एक औपचारिकता म्हणून हा दिवस साजरा केला जात आहे.

जुना अंगार फुलवण्यासाठीचे प्रयत्न

6 डिसेंबरला देशातल्या अनेक भागांत दंगली झाल्या. याचाच परिणाम म्हणून काही राजकीय जाणकांरानी नवीन सरकारबद्दल भाकितंही केलं. पण प्रत्येक गोष्टीचा एक वेळ असतो. हळूहळू वेळ बदलत गेली आणि 6 डिसेंबरचा परिणाम कमी होत गेला.

पण उजव्या विचारधारेच्या संघटनांना हे कसंकाय मंजूर होईल? त्यांनी जुनाच अंगार पुन्हा फुलवण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू केले आहेत.

योगी आदित्यनाथ यांचं उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्रीपदी विराजमान असणं, हेही यामागचं कारण असू शकतं.

राम मंदिराच्या उभारणीसाठी विश्व हिंदू परिषदेनं नुकतीच अयोध्येत एक सभा भरवली होती. त्यावेळी अनेक हिंदुत्ववादी नेत्यांनी उघडपणे धमकी दिली की, मंदिर निर्माणात बाधा आल्यास अजून एकदा 6 डिसेंबर घडवून आणण्यात येईल.

पण तसं करण्यात ते असमर्थ ठरले कारण आजच्या काळात 6 डिसेंबर 1992सारखी परिस्थिती निर्माण करणं सोपी गोष्ट नाही.

आयोजकांच्या आशेपेक्षा जमा झालेल्या लोकांची संख्या खूपच कमी होती. आयोजकांना सरकारचा अनौपचारिक पाठिंबा आहे, असा समज सगळीकडे...


6 मे 2014 ते 23 सप्टेंबर 2016 या काळात त्यांनी एका ननवर बलात्कार केल्याचा त्यांच्यावर आरोप आहे.

मिशनरीज ऑफ जिजस आणि कॅथोलिक लॅटिन चर्चने मात्र आंदोलन करणाऱ्या नन्सना निदर्शनात भाग न घेण्याचा सल्ला दिला आहे.

केरळ कॅथोलिक चर्च रिफॉर्मेशन आंदोलनाचे प्रतिनिधी जॉर्ज जोसेफ यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं, "धर्मप्रसारकांना असं सांगण्याशिवाय दुसरा पर्याय नाही. कारण ही धार्मिक संघटना जालंधर जिल्ह्यातील संघटनेच्या अखत्यारित आहे. त्याचं नेतृत्व बिशप मुलक्कल यांच्याकडे आहे."

केरळ उच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या याचिकेत जोसेफ हे एक याचिकाकर्ते आहे. ननने काही महिन्यांपूर्वी पोलिसांत तक्रार दाखल केली होती. पण पोलिसांनी त्या मुलक्कल यांच्यावर कोणतीही कारवाई केली नाही.

मुख्य मागण्या

10 ऑगस्टला न्यायालयात जेव्हा याचिका दाखल झाली तेव्हा पोलिसांनी ननच्या आरोपात तथ्य आहे हे दाखवणारे काही पुरावे मिळाले आहेत, अशी माहिती कोर्टात दिली. त्यानंतर कोर्टाने हा खटला काळजीपूर्वक हाताळण्याचे आदेश दिले आहेत.

जेव्हा कोणतीही कारवाई झाली नाही तेव्हा जोसेफ यांनी कोर्टात एक आणखी याचिका दाखल केली. ती विभागीय खंडपीठाकड... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े सुनावणीसाठी आली. कोर्टाने सुनावणीसाठी 13 सप्टेंबर ही तारीख निश्चित केली आहे.

जोसेफ यांनी कोर्टापुढे चार मागण्या केल्या आहेत. बिशपला तात्काळ अटक करावी, संपूर्ण चौकशी उच्च न्यायालयाच्या निगराणीखाली व्हावी, बिशप मुलक्कल यांना परदेश प्रवास करण्यास मनाई करावी आणि लैंगिक अत्याचार झालेले जे पीडित साक्षीदार आहेत त्यांचं संरक्षण करावं, अशा मागण्या त्यांनी केल्या आहेत.

समाजातील इतर स्तरांतूनसुद्धा या आंदोलनाला चांगला प्रतिसाद मिळत आहे, हे उल्लेखनीय आहे. त्यापैकी एक व्यक्ती केरळ उच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश आहेत. न्या. केमल पाशा यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं, "मला त्यांच्या बाजूने उभं राहणं योग्य वाटलं."

ते म्हणाले, "न्यायालयात दाखल केलेल्या शपथपत्रात पोलिसांनी बिशपविरुद्ध पुरावे असल्याचं सांगितलं. तरीही त्याला अटक न करणं हे पोलिसांचं अपयश आहे."

"त्यांना आरोपींना वाचवायचं आहे हे फारच उघड आहे. आरोपींनी अटकपूर्व जामिनासाठी अर्जही केलाही याचीसुद्धा नोंद घ्यायला हवी," असंही न्या. पाशा म्हणाले.

चर्चची भूमिका

सिरिओ मलबार चर्चचे माजी प्रवक्ता पॉल ठेलकाथ म्हणाले, "त्यांचं मौन लाजिरवाणं आहे. पीडितेने चर्चकडे तक्रार केल्यापासून अनेक महिने उलटून गेले. तिने पोलिसांतही तक्रार केली. तरीही बिशपवर कारवाई केली गेली नाही."

"कोण चूक किंवा बरोबर हा मुद्दा नाही. संपूर्ण प्रकरणावर बाळगलेलं मौन अत्यंत संतापजनक आहे. या प्रकरणावर कोणतीही कारवाई न झाल्यामुळे संपूर्ण कॅथलिक समुदाय दुखावला आहे," असंही ते पुढे म्हणाले.

चर्च पुनरुत्थान आंदोलनाच्या सदस्या आणि वकील इंदुलेखा जोसेफ सांगतात, "शासकीय यंत्रणा ही आमच्यासमोरची सगळ्यात मोठी समस्या आहे. व्होट बँकेच्या राजकारणामुळे विरोधी पक्ष यावर काहीही बोलायला तयार नाहीत. बिशपच्या मर्जीनुसारच अनुयायी मतदान करतात असं त्यांना वाटतं."

दरम्यान राष्ट्रीय महिला आयोगाने आमदार पी. सी. जॉर्ज यांना बलात्कार पीडितेला उद्देशून अपमानजनक वक्तव्य केल्याप्रकरणी नोटीस पाठवली आहे आणि दिल्लीत हजर होण्याचे आदेश दिले आहेत.

बिशपकडून आरोपांचा इन्कार

बीबीसीने मुलक्कल यांच्याशी संपर्क साधला असता त्यांनी त्यांच्यावरील आरोप खोटे आहेत, असं सांगितलं.

माझ्याविरुद्धच्या सगळ्या तक्रारी खोट्या आहेत. तक्रारदार एक वयस्क स्त्री आहे. हा प्रकार इतक्या सातत्याने आणि इतका वेळ कसा सुरू राहू शकतो, असा सवाल बिशप फ्रँको मुलक्कल...


6.30- कोथरुड मतदारसंघातून भाजपचे चंद्रकांत पाटील  यांचा 25495  मतांनी विजय. त्यांनी मनसेच्या किशोर शिंदे यांचा 25495 मतांनी पराभव केला.

6.00- मावळमधून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सुनील शेळके यांनी भाजपाचे राज्यमंत्री बाळा भेगडे यांचा पराभव केला. भोसरी मधून भाजपच्या महेश लांडगे यांचा विजय झाला असून, त्यांनी अपक्ष विलास लांडे यांचा पराभव केला. जुन्नर मधून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अतुल बेनके यांचा विजय झाला असून,त्यांनी शिवसेनेच्या शरद सोनवणे यांचा पराभव केला.आंबेगाव येथून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दिलीप वळसे पाटील यांचा विजय झाला. खेड आळंदी मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दिलीप मोहिते विजयी झाले असून, त्यांनी शिवसेनेच्या आमदार सुरेश गोरेंचा पराभव केला. शिरूर मधून अशोक पवार यांचा विजय

5.45- दिग्रस येथून शिवसेनेचे महसूल राज्यमंत्री संजय राठोड 63,607 मतांनी विजयी झाले आहेत. राळेगावात भाजपचे अशोक उईके 10,141 मतांनी विजयी विजयी झाले आहेत. उमरखेड मतदारसंघातून भाजपचे नामदेव ससाणे 9,427 मतांनी विजयी झाले आहेत. पुसदमधून राष्ट्रवादीचे इंद्रनील नाईक 9,750 मतांनी विजयी झाले आहे. भाजपचे उमेदवार आमदार नि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लय नाईक पराभूत झाले आहेत.

5.05- बीड मतदारसंघात राष्ट्रवादीचे संदीप क्षीरसागर यांनी काका जयदत्त क्षीरसागर यांचा 1770 मतांनी विजयी.

4.55- दौंडमध्ये राष्ट्रवादीचा निसटता पराभव. भाजप उमेदवार राहुल कुल यांचा ६१८ मतांनी विजय. चुरशीच्या लढतीत राहुल कुल यांची  सरशी. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या रमेश थोरात यांना विजय घोषित करण्यात आलं होतं. मात्र यावर राहुल कुल यांनी आक्षेप घेत फेर मोजणी घेतली. त्यात राहुल कुल यांना 618 मतांच्या फरकाने विजय झाला आहे.

4.50- 'उद्धव ठकरेंची पत्रकार परिषद मी ऐकली आहे आमचं जे ठरलं आहे त्यानुसारच आम्ही पुढे जाऊ'-देवेंद्र फडणवीस

मी उद्धव ठाकरे यांच्याशी बोललो त्यांनी माझं अभिनंदन केलं आहे मी त्यांचं अभिनंदन केलं आहे, सरकार महायुतीचच येणार आहे, असंही त्यानी पुढे म्हटलंय.

4.50- 'महाराष्ट्राच्या जनतेने स्पष्ट कौल दिला आहे.  164 जागा लढवूनही आम्ही 26 टक्के मतं मिळवली. आमचा स्ट्राईक रेट 70 टक्क्यांच्या आसपास आहे. ही विजय साजरा करण्याची वेळ आहे, विश्लेषणाची नाही. सातारा आणि परळीतला पराभव विचार करायला लावणारा आहे. आमच्या काही मंत्र्यांचे पराभव झाले आहेत. दोन्ही पक्षांना बंडखोरीचा फटका बसला आहे. अपक्षांपैकी 15 जण आमच्याबरोबर आहेत', असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले.

4.42- राष्ट्रवादी काँग्रेसचे रोहित पवार यांनी मंत्री राम शिंदे यांना 43,357 मतांनी नमवलं.

4.40- 'जनतेने डोळे उघडले आहेत. लोकसभेवेळी 50-50चा फॉर्म्युला ठरला होता. निम्म्या जागा घ्यायच्या असं ठरलं होतं. आमची अडचण उद्धवजी समजून घेतील असं चंद्रकांतदादा म्हणाले होते. जागावाटपात समजून घेतलं. पण मुख्यमंत्रीपदाच्यावेळी त्यांच्या अडचणीत वाढ होईल. कारण मला पक्ष वाढवायचा आहे. भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि आम्ही चर्चा करू. पारदर्शकपणे चर्चा करून सत्तास्थापनेचा दावा करू'- उद्धव ठाकरे, शिवसेना पक्षप्रमुख.

4.35- जळगाव मतदारसंघातून भाजपचे सुरेश दामू भोले विजयी. जळगाव ग्रामीणमध्ये शिवसेनेच्या गुलाबराव पाटील यांनी विजय मिळवला. भुसावळमधून संजय सावकारे विजयी. काँग्रेसचे शिरीष चौधरी, एरंडोलमध्ये शिवसेनेचे चिमणराव पाटील आणि अंमळनेरमध्ये अनिलभाईदास पाटील विजयी. चोपडा इथं शिवसेनेच्या लता सोनावणे, जामनेर इथं गिरीश महाजन, शिवसेनेचे किशोर पाटील आणि भाजपचे मंगेश चव्हाण चाळीसगाव इथं विजयी

4.30-संगमनेरमधून काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांचा...


60 ते 70 किमी अंतरावर मारा करणाऱ्या या क्षेपणास्त्रांचा करार चीनबरोबरच्या वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर करण्यात येत असल्याचा अंदाज आहे.

एएनआय या वृत्तसंस्थेने सरकारी सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार शॉर्ट नोटिशीवरच फ्रान्सने भारतासाठी तयार करत असलेल्या रफाल विमानांसाठी हे क्षेपणास्त्रंही पुरवण्याची तयारी दाखवली आहे.

5 राफेल विमानांची पहिली तुकडी चार दिवसांनंतर हरियाणातल्या अंबाला हवाई तळावर दाखल होणार आहे.

हॅमर हवेतून जमिनीवर मारा करणारं क्षेपणास्त्र आहे आणि हे क्षेपणास्त्र लक्ष्याचा अचूक भेद घेतं, असंही सांगण्यात आलं आहे. 'हॅमर क्षेपणास्त्र दूरनच सहज वापरता येतं', असं हे क्षेपणास्त्र तयार करणाऱ्या साफ्रान इलेक्ट्रॉनिक्स अँड डिफेन्स या कंपनीचं म्हणणं आहे.

कंपनीचा दावा आहे की 'हे क्षेपणास्त्र गायडन्स किटच्या सहाय्याने लक्ष्यावर मारा करतं. शिवाय हे क्षेपणास्त्र कधीही जॅम होत नाही. मिसाईलच्या पुढच्या भागात लावण्यात आलेल्या गायडन्स किटमध्ये जीपीएस, इन्फ्रारेड आणि लेसर बसवण्यात आले आहेत.'

हॅमरचं खरं नाव 'आर्मेमेंट एअर सोल मोदूलार' आहे. फ्रान्समध्ये विक्रीनंतर त्याला ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ॅमर नावाने संबोधलं गेलं आणि पुढे हेच नाव प्रचलित झालं.

हॅमर म्हणजे हायली एजाईल मॉड्युलर अॅम्युनेशन्स एक्सटेंडेड रेंज.

भारताने फ्रान्सकडून जी राफेल विमानं खरेदी केली आहेत त्यात आधीपासूनच हवेतून हवेत मारा करणारी 'मेटियोर' म्हणजेच लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रं आहेत. या क्षेपणास्त्रामुळे भारतीय हवाई दलाची क्षमता शेजारील देशांच्या तुलनेत खूप वाढणार आहे.

1971 सालच्या भारत-पाकिस्तान युद्धात भारताच्या विजयात आपल्या हवाई दलाने मोठी भूमिका बजावली होती. गेल्या 50 वर्षात भारतीय हवाई दलाची क्षमता वेगाने वाढली आहे.

250 किलो वजनापासून सुरुवात होणारी हॅमर क्षेपणास्त्रं रफालव्यतिरिक्त मिराज लढाऊ विमानांमध्येही बसवता येतात.

फ्रान्स व्यतिरिक्त इजिप्त, कतार यासारख्या आशियातील इतर राष्ट्रांकडेही हॅमर क्षेपणास्त्रं आहेत.

एएनआय या वृत्तसंस्थेने सूत्रांच्या हवाल्याने माहिती देताना म्हटलं आहे की हॅमर क्षेपणास्त्रं डोंगराळ भागासारख्या कुठल्याही भागांमध्ये तयार करण्यात आलेले बंकर उद्ध्वस्त करू शकतात.

याविषयी लिहिताना लडाखचाही विशेष उल्लेख करण्यात आला आाहे.

लडाखमधल्या गलवान खोऱ्यावरून गेल्या काही दिवसांपासून भारत आणि चीन यांच्यात तणाव आहे.

भारताने चीनकडे इशारा करणारे अनेक धोरणात्मक निर्णय घेतले आहेत. असं असलं तरी युद्ध किंवा कुठल्याही प्रकारच्या हल्ल्याचे संकेत भारताकडून आलेले नाही. तसंच चीनकडूनही असे कुठलेच संकेत आलेले नाहीत.

मात्र, या दोन देशांमध्ये यापूर्वी दोन युद्धं झाली आहेत. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर 1962 साली भारत आणि चीन यांच्यात झालेल्या युद्धात भारताला पराभवाचा सामना करावा लागला होता.

कारगिलही लडाखमध्येच आहे. केंद्रात अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या नेतृत्त्वाचं सरकार असतानाच्या काळात कारगिलमध्ये भारत-पाकिस्तान युद्ध झालं होतं.

भारताने फ्रान्ससोबत 36 राफेल विमानांचा करार केला आहे. यासाठी भारताला 60 हजार कोटी रुपये मोजावे लागणार आहेत. मात्र, विमानांच्या योग्य किंमतीवरून बराच वाद आहे.

राफेल युद्ध विमानांच्या खरेदीचं हे प्रकरण सुप्रीम कोर्टापर्यंत गेलं आहे. मात्र, तिथेही सुरक्षेच्या कारणांवरुन या कराराविषयीची बरीचशी माहिती उघड करण्यात आली नव्हती.

'राफेल खरेदी कराराच्यावेळीच हॅमर क्षेपणास्त्राची खरेदी का करण्यात आली नाही?', असा सवाल काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते मनिष तिवारी यांनी विचारला आहे.

त्यांनी यासंबंधीच्या एका...


60 वर्षं लोकप्रतिनिधी राहिलेले एम. करुणानिधी यांचं 94 व्या वर्षी निधन झालं. ते वैयक्तिकरीत्या एकही निवडणूक हरले नाहीत. एवढंच नव्हे तर पाच वेळा मुख्यमंत्रिपद भूषवून तामिळनाडूला सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या प्रगत राज्य बनवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे.

करुणानिधी यांचा जन्म 3 जून 1924ला तामिळनाडू राज्यातील नागापट्टनम जिल्ह्यात झाला. त्यांचा पूर्ण नाव मुथुवेल करुणानिधी. पण लोक त्यांना आदराने 'कलैंग्यार' ( याचा अर्थ कलाकार) म्हणायचे.

लहानपणापासून त्यांचा कल लिखाणाकडे होता. त्यावेळच्या जस्टिस पार्टीचे नेते अळगिरीसामी यांच्या भाषणांचा त्यांच्यावर इतका प्रभाव होता की त्यातून ते राजकारणाकडे ओढले गेले.

जस्टिस पार्टीचे नेते आणि मद्रास प्रांताचे माजी मुख्यमंत्री 'पनगल किंग' रामअय्यंगार यांच्यावरील एका 50 पानी पुस्तकानेही त्यांच्या मनावर खूप परिणाम झाला. आणि तरुण वयात ते राजकारणात आले.

लेखनाची गोडी

तो काळ होता जेव्हा तामिळ नाडू मद्रास प्रांत होतं आणि तिथल्या शालेय अभ्यासक्रमात हिंदी भाषा सक्तीची होती. विरोधात होत असलेल्या आंदोलनात त्यांनी उडी घेतली आणि तिथून त्यांच्या सार्वजनिक जीवनाला सुरुवात ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

झाली.

वयाच्या 17व्या वर्षी त्यांनी 'तामिळ स्टुडंट्स फोरम'ची स्थापना केली आणि एक हस्तलिखित मासिकही सुरू केलं. याच दरम्यान 1940च्या दशकात त्यांची भेट सी. एन. अण्णादुराई यांच्याबरोबर झाली. अण्णादुराई हे त्यांचे राजकीय गुरू ठरले.

करुणानिधी आणि शिवाजी गणेशन

अण्णा दुराई यांनी 'पेरियार' E. V. रामास्वामी यांच्या द्रविड कळघम (D.K.) या संघटनेतून बाहेर पडत द्रविड मु्न्नेत्र कळघम (DMK किंवा द्रमुक) या वेगळ्या पक्षाची स्थापना केली. त्यावेळी 25 वर्षांचे करुणानिधी त्यांच्या अधिकच जवळचे झाले होते. म्हणून इतक्या कमी वयात करुणानिधी यांची निवड पक्षाच्या प्रसिद्धी आणि प्रचार समितीवर करण्यात आली.

(डावीकडून) अण्णादुराई, करुणानिधी, MGR आणि पेरियार

त्याच दरम्यान तामिळ सिनेसृष्टीत संवादलेखक म्हणून त्यांनी काम सुरू केलं. 'राजकुमारी' या सिनेमासाठी त्यांनी पहिल्यांदा डायलॉग लिहिले. त्यांना या कामात यश मिळू लागलं. त्यांनी लिहिलेले संवाद प्रागतिक आणि सामाजिक बदलाचा संदेश देणारे असायचे.

1952ला 'परासख्ती' या सिनेमासाठी त्यांनी लिहिलेले डायलॉग प्रचंड गाजले. त्यामुळेच हा सिनेमा तामिळ सिनेसृष्टीत मैलाचा दगड मानला जातो. अंधश्रद्धा, धार्मिक अवडंबर आणि प्रचलित समाजव्यवस्था यावर प्रहार करणारे या सिनेमातील संवाद लोकांनी डोक्यावर घेतले होते.

तामिळ सिनेमा आणि टीव्ही मालिकांसाठी संवाद लेखक म्हणून त्यांनी 2011पर्यंत अनेक वर्षं लिखाण केलं आहे.

तामिळनाडूतील एक ठिकाणाचं नाव कल्लकुडीवरून बदलून दलमियापुरम करण्यासाठी झालेल्या आंदोलनात भाग घेतल्यामुळे त्यांना सहा महिने तुरुंगात राहावं लागलं. या तुरुंगवासाचा त्यांना एकप्रकारे फायदाच झाला, कारण पक्षात त्यांचा प्रभाव अधिकाधिक वाढू लागला.

आपल्या विचारांचा अधिक ताकदीने प्रसार करण्यासाठी त्यांनी 'मुरसोली' या वृत्तपत्राला नव्याने प्रकाशित करायला सुरुवात केली. हे वृत्तपत्र नंतर द्रमुक पक्षाचं मुखपत्र बनलं.

यासोबतच 'मलाईकल्लन', 'मनोहरा' सारख्या चित्रपटांसाठी लिहिलेल्या संवादांनी ते या क्षेत्रातही शिखरावर पोहोचले होते.

कधीही निवडणूक हरले नाहीत

करुणानिधी यांनी प्रथम 1957 साली निवडणूक लढवली. ते कुलिदलाई येथून आमदार झाले. तर त्यांची शेवटची निवडणूक 2016 साली होती, जेव्हा ते थिरुवरूरमधून निवडून आले. अशाप्रकारे त्यांनी एकूण 13 वेळा विधानसभा निवडणूक लढवली आणि एकदाही पराभूत झाले नाहीत.

करुणानिधी यांनी 1957 ते...


60च्या दशकामध्ये मुंबईतल्या कामाठीपुऱ्यामध्ये कुंटणखाना चालवणाऱ्या गंगुबाईच्या आयुष्यावर हा सिनेमा आहे. पत्रकार - लेखक एस. हुसैन झैदी आणि जेन बोर्जेस यांच्या 'माफिया क्वीन्स ऑफ मुंबई' या पुस्तकातील गंगुबाईंच्या व्यक्तिचित्रणावर हा सिनेमा बेतलेला आहे.

कोण होत्या गंगुबाई?

गंगुबाईंचं खरं नाव - गंगा हरजीवनदास काठियावाडी. गुजरातमधल्या काठियावाडमध्ये त्यांचा जन्म झाला आणि तिथेच त्या लहानाच्या मोठ्या झाल्या.

माफिया क्वीन्स ऑफ मुंबई या पुस्तकाचे लेखक एस. हुसैन झैदी गंगुबाईंविषयी सांगतात.

"ही बाई एखादी हिंसक गँगस्टर नव्हती, ती कुंटणखाना चालवायची. तिला फसवून या धंद्यात आणण्यात आलं होतं. काठियावाडमधल्या एका चांगल्या घरातली ही मुलगी होती. या घराण्याला शिक्षणतज्ज्ञ, वकिलांची परंपरा होती. ही 'गंगा' रमणिकलाल नावाच्या एका अकाऊंटंटच्या प्रेमात पडली आणि कुटुंब त्याच्यासोबत लग्नाला तयार होणार नाही म्हणून मुंबईला पळून आली.

पण या माणसाने तिला फसवलं आणि कामाठीपुऱ्यात विकलं. कामाठीपुऱ्यात आल्यानंतर आपला परतीचा मार्ग बंद झाल्याचं तिच्या लक्षात आलं होतं. तिला कुटुंबातल्या कोणीही स्वीकारलं नसतं. म्हणून ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तिने एकप्रकारे परिस्थिती स्वीकारली आणि वेश्याव्यवसाय करू लागली. ती कोणी गँगस्टर नव्हती. ती अंडरवर्ल्डचा हिस्सा नव्हती. पण ती अशा एका व्यवसायात होती, ज्याकडे चांगल्या दृष्टीने पाहिलं जात नाही. मग कालांतराने ती कामाठीपुऱ्यातल्या कुटुंणखान्यांची प्रमुख झाली."

वेश्याव्यवसायात आल्यानंतर गंगाची 'गंगू' झाली. आणि वेश्याव्यवसाय करणारी गंगू कालानंतरने व्यवसाय चालवणारी 'मॅडम' झाली.

कामाठीपुऱ्यातल्या 'घरवाली निवडणुकांना' गंगुबाई उभ्या राहिल्या आणि जिंकल्याही. वेश्याव्यवसाय करणाऱ्या गंगूला आता गंगुबाई काठेवाली म्हटलं जाऊ लागलं. एकीकडे हा 'कोठेवाली' चा अपभ्रंश होता. तर दुसरीकडे कुटुंबाच्या 'काठियावाडी' या नावाशी जवळीक साधणारी ही शेवटची गोष्ट होती.

हूसैन झैदी आणि जेन बोर्जेस

वेश्यांसाठी आईसारख्या

60 आणि 70च्या दशकांत गंगुबाईंचा कामाठीपुऱ्यात दरारा होता. वेश्यांना त्या आईसारख्या वाटायच्या. तर कुंटणखाने चालवणाऱ्या मॅडमवर त्यांचा दरारा असे.

सोनेरी किनार असलेली पांढरी साडी आणि सोनेरी बटणांचा ब्लाऊज आणि सोनेरी काड्यांचा चष्मा अशा वेशातल्या गंगुबाई कारमधून फिरत.

सोन्याचे दागिने घडवून ते वापरण्याचा त्यांना नाद होता. मुंबईत येऊन अभिनेत्री होण्याचं त्यांचं लहान असताना स्वप्न होतं. सिनेमाची त्यांची ही आवड नंतरही कायम होती. फसवून आणलेल्या अनेक तरूणींना परत जाण्यासाठी त्यांनी मदत केली.

पण त्यासोबतच वेश्या व्यवसाय करणाऱ्या महिलांना संरक्षण देणं, त्यांच्यावर अन्याय झाल्यास त्याविषयी आवाज उठवणं, त्यांना त्रास देणाऱ्याचा बंदोबस्त करणं यासाठीही त्या ओळखल्या जात.

शहरांमध्ये वेश्याव्यवसायाला जागा देणं गरजेचं आहे, असं त्यांचं ठाम मत होतं. आझाद मैदानामध्ये झालेल्या महिला सशक्तीकरण आणि महिला हक्कांसाठीच्या मोर्चामध्ये त्यांनी केलेलं भाषण अतिशय गाजलं होतं.

गंगुबाईच्या निधनानंतर कामाठीपुऱ्यातल्या अनेक कुंटणखान्यात त्यांचे फोटो लावण्यात आले, त्यांचे पुतळे बसवण्यात आले.

करीम लाला आणि गंगुबाई

कामाठीपुरा परिसरात घडलेल्या एका घटनेमुळे गंगुबाईंचा दरारा वाढला. कुंटणखान्यामध्ये आलेल्या एका पठाणाने गंगुबाईंशी गैरवर्तन केलं. त्यांच्यावर जबरदस्ती करत त्यांना शारीरिक इजा तर केली, पैसेही दिले नाहीत. हे पुन्हा पुन्हा घडलं.

पाहा व्हीडिओ - रेश्मा पठाण : हिंदी सिनेमातल्या पहिल्या 'स्टंट वुमन'

एकदा तर त्यांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करावं लागलं...


61व्या वरिष्ठ राज्य अजिंक्यपद आणि महाराष्ट्र केसरी कुस्ती स्पर्धेत शुक्रवारी सनसनाटी निकाल पाहायला मिळाला. माजी डबल महाराष्ट्र केसरी चंद्रहार पाटीलची (निळा पोषाख) लढत हिंगोलीच्या गणेश जगतापशी (नारिंगी पोषाख) होती.

महाराष्ट्र केसरी स्पर्धेत दोन वेळा जिंकलेल्या चंद्रहार पाटीलला (निळ्या पोषाखात ) पहिल्याच फेरीत पराभवाचा धक्का बसला.

डबल महाराष्ट्र केसरी चंद्रहार पाटीलला यंदा पहिल्याच फेरीत पराभवाचा धक्का बसला. हिंगोलीच्या गणेश जगतापनं चंद्रहारला अवघ्या दीड मिनिटांत चीतपट केलं.

हिंगोलीच्या गणेश जगतापनं चंद्रहारला अवघ्या दीड मिनिटांत चीतपट केलं.

पुण्याच्या मुळशी तालुक्यातील भुगावच्या स्व. मामासाहेब मोहोळ क्रीडानगरीत या स्पर्धेचा आखाडा सजला आहे. 'महाराष्ट्र केसरी' किताबाची लढत ही 86 ते 125 किलो या वजनी गटात खेळवली जाते.

या महत्त्वाच्या लढतीसाठी पुण्याच्या मुळशी तालुक्यातील भुगावच्या स्व. मामासाहेब मोहोळ क्रीडानगरीत आखाडा सजला होता.

या गटातील माती आणि मॅटवरील विजेत्यांमध्ये महाराष्ट्र केसरी किताबासाठी लढाई रंगते.  येत्या २४ तारखेला संध्याकाळी महाराष्ट्र केसरी किताबासाठी अंतिम लढाई खेळव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ली जाईल.

राज्यातील ४५ जिल्हा व शहर तालीम संघातील ९०० मल्ल या स्पर्धेत सहभागी झाले आहेत. माती आणि मॅट (गादी) अशी दोन विभागांत ही कुस्ती स्पर्धा खेळवली जाते.

चंद्रहार पाटीलच्या कामगिरीविषयी महाराष्ट्रातल्या कुस्तीप्रेमींमध्ये उत्सुकता होती, पण त्याला पहिल्याच फेरीत पराभव स्वीकारावा लागला.

अभिजीत काटके (निळा) आणि शिवराज राक्षे (लाल) यांच्यामधील लढतीतला हा महत्त्वाचा क्षण. दुखापतीमुळे ही लढत शिवराजने अर्धवट सोडली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


63 वर्षांचे कामत आयुष्यभर मुंबई काँग्रेसमध्ये सक्रिय होते. गेल्याच वर्षी त्यांनी काँग्रेसमधल्या सर्व पदांचा राजीनामा दिला होता. मुंबई काँग्रेसची जबाबदारी संजय निरुपम यांच्याकडे दिल्यामुळे ते नाराज होते. गेल्या वर्षी झालेल्या मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीदरम्यान त्यांनी जाहीरपणे नाराजी बोलूनही दाखवली होती.

सत्तरच्या दशकात त्यांनी विद्यार्थी चळवळीतून राजकारणात प्रवेश केला. 1976 साली ते NSUIचे अध्यक्ष होते. 1984ला ते पहिल्यांदा मुंबईतून लोकसभेवर निवडून गेले. 2003 ते 2008 ते मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. 2009 ते 2011 या काळात ते UPA सरकारमध्ये राज्यमंत्री होते. त्यांनी वेळोवेळी पक्षाची इतर राज्यातील जबाबदारीही स्वीकारली होती.

सोनिया गांधींनी घेतलं अंत्यदर्शन

मनमोहन सिंग यांच्या UPA-2च्या मंत्रिमंडळात गुरुदास कामत यांच्याकडे गृह आणि टेलिकॉम या दोन खात्यांच्या राज्यमंत्रिपदाची जबाबदारी होती. जुलै 2011मध्ये मंत्रिमंडळात खातेबदल करण्यात आला. त्यात कामत यांना पेयजल आणि स्वच्छता मंत्रालय हे कॅबिनेट दर्जाचं मंत्री करण्यात आलं. पण कामत त्या शपथविधीसाठीच आलेच नाहीत.

याविषयी सांगताना महाराष्ट... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्र टाइम्सचे दिल्लीतले विशेष प्रतिनिधी सुनील चावके सांगतात, "ते खातं त्यांना आवडलं नाही. आपल्यासारख्या ज्येष्ठ व्यक्तीला हे असं कमी दर्जाचं खातं द्यावं याचं त्यांना वाईट वाटलं. त्यांनी तत्काळ राजीनामा दिला. एका अर्थी त्यांना राज्यमंत्री पदावरून बढतीच होती, पण ती त्यांना रुचली नाही. काँग्रसेच्या अलिकडच्या इतिहासात असं काही घडल्याचं हे एकमेव उदाहरण असावं."

2017 साली झालेल्या मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीत ते कमालीचे नाराज होते. नव्याने अध्यक्ष झालेले संजय निरुपम माझ्या समर्थकांची तिकिटं कापत आहेत, असा त्यांचा आरोप होता. पक्षातील जुने नेते पक्ष सोडून जात आहेत, हे वाईट आहे आणि अहमद पटेल यांनी याकडे लक्ष द्यावं, असं ट्वीट त्यांनी केलं होतं. ते प्रचार करायलाही बाहेर पडले नव्हते. अखेरच्या आठवड्यात त्यांनी काही ठिकाणी प्रचार केला.

मुरली देवरा आणि गुरुदास कामत

मुंबई काँग्रेसमध्ये गुरुदास कामत आणि मुरली देवरा असे दोन मोठे गट होते. देवरांचा दबदबा मुंबई शहरात होता तर उपनगरात कामतांचा जोर होता. कामत यांनी स्वतः ईशान्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून चार वेळा विजय मिळवला तरी काँग्रेस पक्ष मुंबईत वाढवण्यात त्यांना मर्यादितच यश मिळालं. गटातटात विभागलेली मुंबई काँग्रेस दिवसेंदिवस कमजोर होत गेली.

'नाराज असले तरी काँग्रेसीच'

"शिवसेनेचा झंझावात असतानाही काँग्रेस पक्ष जनतेपर्यंत नेण्यात गुरुदास कामतांचं योगदान मोलाचं होतं. त्यांच्या कार्यकर्त्यांची फळी मोठी होती," असं ज्येष्ठ राजकीय पत्रकार मृणालिनी नानीवडेकर यांनी सांगितलं.

"राजीव गांधीचे ते निकटवर्तीय होते. गांधी घराण्याशी घनिष्ठ संबंध होते. पक्षाचा एखादा निर्णय पटला नाही तर शांत राहून काम करायचं ही राजकारणातली ठरलेली चौकट आहे. मात्र कामत यांनी ती झुगारून दिली. ते पक्षाविरोधात, सहकाऱ्यांविरोधात बोलायचे मात्र पक्ष सोडण्याचा, दुसऱ्या पक्षात जाण्याचा किंवा स्वत:चा पक्ष काढण्याचा विचार त्यांच्या डोक्यात कधीच डोकावला नाही. कारण ते शंभर टक्के काँग्रेसी होते. त्यांच्या डोक्यात सदैव पक्षाचा विचार असायचा. यामुळे अन्य पक्ष कामत यांच्या काँग्रेसप्रती नाराजीनंतरही त्यांच्याशी संपर्क करत नसत. कारण कामत यांची काँग्रेसनिष्ठा त्यांना ठाऊक होती," असं त्यांनी सांगितलं.

त्या पुढे सांगतात, "अत्यंत मनस्वी असा नेता होता. त्यांना काँग्रेसमधूनच विरोध व्हायचा. त्यांना छोटं दाखवण्याचा प्रयत्न होत...


67 वर्षांच्या अकबर यांनी त्यांच्यावर आरोप लावणाऱ्या इतर महिलांविरोधातही कारवाई करण्याचा इशारा दिला आहे. अकबर यांनी इशारा दिल्याच्या काही वेळानंतर प्रिया रमाणी यांनी एक निवेदन जारी केलं.

यात त्यांनी म्हटलं की, "मी माझ्याविरोधातला हा खटला लढण्यास तयार आहे. फक्त सत्यच माझा बचाव करेल."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

तर निर्माती-दिग्दर्शक विंता नंदा यांनी अभिनेते अलोक नाथ यांच्यावर लैंगिक हिंसाचार आणि बलात्काराचे आरोप केले आहेत. प्रत्युत्तरात अलोक नाथ यांनी देखील नंदा यांच्यावर अब्रुनुकसानीचा खटला भरून 1 रुपया दंड देण्यात यावा, अशी मागणी केली आहे. त्याचबरोबर नंदा यांनी माफीनामा लिहून द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

पण कायद्याच्या दृष्टीने प्रिया रामानी आणि विंता नंदा यांच्याकडे काही पर्याय उपलब्ध आहेत का?

या महिलांसमोर काय पर्याय आहे

ज्येष्ठ विधीज्ञ रमाकांत गौड सांगतात की या महिलांकडे दोन पर्याय उपलब्ध आहेत. पहिला तर त्या महिला मॅजिस्ट्रेट किंवा पोलिसांकडे जाऊन तक्रार दाखल करू शकतात की त्यांच्यावर लैंगिक अत्याचार झाले आहेत.

या तक्रारीच्या आधारावर चालणारा खटला जोपर्यंत कोर्टात आहे, त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोपर्यंत त्यांच्याविरोधातल्या अब्रुनुकसानीच्या खटल्यावर सुनावणी होऊ शकत नाही. कारण कोर्टात जर हे सिद्ध झालं की लैंगिक छळवणूक झाली होती, तर अब्रुनुकसानीचा दावा आपोआप फेटाळला जाईल.

दुसरा एक पर्याय आहे, पण तो प्रभावी नसल्याचं गौड सांगतात.

या महिला कोर्टाचे समन्स येण्याची वाट पाहू शकतात आणि त्यानंतर ज्यांनी खटला भरला आहे, त्या पक्षाची उलट तपासणी होते. हा तितका प्रभावी पर्याय नाही. कारण प्रभावीपणे उलट तपासणी करू शकतील, असे वकील देशात खूप कमी आहेत.

प्रसिद्ध वकील वृंदा ग्रोवर सांगतात की या महिलांना त्यांनी लावलेले आरोप बरोबर आहेत, हे सिद्ध करण्यासाठी दुसऱ्या पुराव्यांची आणि साक्षीदारांची आवश्यकता पडू शकते. अशा प्रकारात त्यांनी स्वतः दिलेली साक्ष देखील महत्त्वपूर्ण ठरते.

सिव्हिल आणि क्रिमिनल अब्रुनुकसानीच्या खटल्यात काय फरक आहे?

एखाद्या व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचेल, असं लिखाण किंवा वक्तव्य कुणी केल्यास त्याच्यावर अब्रुनुकसानीचा दावा दाखल करता येतो. भारतात दोन प्रकारचे अब्रुनुकसानीचे खटले चालतात - सिव्हिल आणि क्रिमिनल. हे दोन्ही खटले एकदाच भरता येतात, पण दोन्ही खटले वेगवेगळे चालवले जातात.

सिव्हिल प्रकरणात दंडासाठी खटला भरला जातो तर क्रिमिनिल प्रकरणात शिक्षा आणि दंड दोन्ही द्यावे लागू शकतात.

क्रिमिनिल अब्रुनुकसानीसाठी भारतीय दंड विधान 499 आणि 500 ही कलमं लावली जातात.

अब्रुनकुसानीच्या प्रकरणात तो खटला भरणाऱ्या व्यक्तीवर हे पटवून देण्याची जबाबदारी असते की दुसऱ्या व्यक्तीच्या कथित वक्तव्याने त्याची प्रतिमा मलीन झाली आहे.

काय असते प्रक्रिया?

ज्या व्यक्तीने हा खटला भरला आहे, त्याला आपली तक्रार पुराव्यासह सादर करावी लागते. न्यायालयात तक्रार मिळाल्यानंतर आणि जबाब नोंदवल्यानंतर जर न्यायालयाला हा खटला सुरू करण्याइतपत पुरावे मिळाले असतील तर आरोपींना समन्स जारी केले जातात.

ज्या व्यक्तीने अब्रुनुकसान केलं आहे, त्याला नोटीस पाठवली जाते. जर त्या व्यक्तीनं आपला गुन्हा मान्य केला नाही तर कोर्ट मग तक्रारदार आणि बाकीच्या साक्षीदारांना बोलवतं.

जर अब्रुनुकसानीमुळे दंड भरावा लागत असेल तर आधी नोटीस दिली जाते. त्यानंतर 10 टक्के रक्कम कोर्टात भरली जाते. जर हे सिद्ध केलं की ते वक्तव्य सत्य आहे, जनहितार्थ आहे तर अब्रुनुकसानीचा दावा फेटाळला जातो.

रामानींच्या विरोधात अकबर यांची 97 वकिलांची फौज?

सोशल मीडियावर एम....


7 जुलै- मंगळवारी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जागतिक आरोग्य संघटनेतून (WHO) बाहेर पडण्याची प्रकिया सुरू केली आहे. वर्षभरात ही प्रक्रिया पूर्ण होईल.

7 जुलै- याच दिवशी ट्रंप यांनी दुसरा महत्त्वाचा निर्णय घेतला. पत्रकार, पर्यटक, राजनयिक आणि अन्य अमेरिकन अधिकाऱ्यांना तिबेटला जाण्यापासून अडविणाऱ्या चिनी अधिकाऱ्यांच्या व्हिसावर निर्बंध लावण्याचा निर्णय. अर्थात, अशा अधिकाऱ्यांची नेमकी संख्या किती आहे, हे अमेरिकेकडून अजून स्पष्ट करण्यात आलं नाहीये.

7 जुलै- भारताप्रमाणेच अमेरिकासुद्धा टिकटॉकवर बॅन लावण्याच्या विचारात आहे.

5 जुलै- भारत-चीन सीमा वादावर अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी आपण भारतासोबत असल्याचं म्हटलं होतं.

4 जुलै- अमेरिकेनं पुन्हा एकदा आपली तीन जहाजं दक्षिण चीन समुद्रात पाठवली. या भागावर चीनने कायमच आपला दावा सांगितला आहे आणि चिनी सैन्याचे ड्रील इथं सुरू आहेत. 2 जुलै- हाँगकाँगमध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा लागू करण्याच्या चीनच्या निर्णयानंतर अमेरिकेच्या हाऊस ऑफ रिप्रेझेन्टेटिव्हजने हाँगकाँगशी संबंधित नवीन निर्बंधांना मंजुरी दिली. चिनी अधिकाऱ्यांसोबत जी कोणती ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बँक व्यवसाय करेल, तिला दंड ठोठावण्यात येईल, असं या प्रस्तावात म्हटलं.

30 जून- अमेरिकेच्या फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन (FCC) नं 30 जूनला हुआवे टेक्नॉलॉजीज कंपनी आणि जेडटीई कॉर्पोरेशनला राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका असल्याचं म्हटलं. 5G तंत्रज्ञान क्षेत्रात जगभरात या कंपन्यांचं वर्चस्व आहे.

27 जून- अमेरिकेनं जर्मनीतील आपले सैनिक कमी करून इंडो-पॅसिफिक भागत तैनात करण्याचा निर्णय जूनच्या अखेरीस घेतला.

गेल्या पंधरा दिवसात अमेरिकेनं घेतलेल्या निर्णयांचा प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे संबंध चीनशीच आहे.

या दोन्ही देशांमधील मतभेद तसे नवे नाहीत, मात्र कोव्हिड-19 जागतिक संकटाच्या गेल्या सहा महिन्यांच्या काळात दोन्ही देशांमधला संघर्ष अधिक तीव्रपणे समोर आला आहे.

'चीनने आजार लपवला'

कोव्हिड-19 मुळे जगभरात विशेषतः अमेरिकेत जी काही जीवित-वित्तहानी झाली आहे, त्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी थेट चीनला जबाबदार धरलं आहे. चीननं हा आजार लपवल्याचा आरोप त्यांनी केला होता.

ट्रंप यांनी WHO वरही चीनला पाठिशी घालत असल्याचा आरोप केला होता. कोरोना व्हायरसला त्यांनी अनेकदा 'चायना व्हायरस' म्हणूनही संबोधलं होतं.

कधी तिबेट, कधी हाँगकाँग, कधी साउथ चायना सी तर कधी भारताच्या निमित्ताने अमेरिकेनं चीनवर निशाणा साधला आहे. आणि आता तर FBI च्या संचालकांनी चीनला थेट अमेरिकाला असलेला धोका म्हणूनच संबोधलं आहे.

FBI चे संचालक ख्रिस्तोफर रे यांनी वॉशिंग्टनमधील हडसन इन्स्टिट्यूटमध्ये बोलताना चिनी सरकारच्या हेरगिरी आणि डेटा चोरीला अमेरिकेच्या भविष्याला असलेला सर्वात मोठा आणि दूरगामी धोका म्हटलं.

पण अमेरिका चीनकडे धोका म्हणून का पाहत आहे? या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यासाठी थोडं इतिहासात डोकवावं लागेल.

दुसऱ्या महायुद्धानंतर अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियन जागतिक महासत्ता म्हणून उदयाला आल्या. मात्र त्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये शीतयुद्धाला सुरूवात झाली आणि 1990 पर्यंत हे शीतयुद्ध सुरू राहील.

त्यानंतर सोव्हिएत युनियनचं विघटन झालं. पण त्यानंतरही रशिया महासत्ता म्हणून कायम राहिला. सोव्हिएत महासंघाच्या विघटनानंतर अमेरिका मात्र आपण एकमेव जागतिक महासत्ता असल्याचं मानत होता. मात्र 1990 ते 2020 या तीस वर्षात अनेक गोष्टी बदलल्या आहेत.

आर्थिक महासत्ता

अमेरिकेला चीनची भीती का वाटते हे समजून घेण्यासाठी आम्ही सुधींद्र कुलकर्णींशी संवाद साधला....


7 वर्षं उलटूनही सीबीआयकडून हा तपास पूर्ण झालेला नाही. डॉ. दाभोलकर खून प्रकरणाचा तपास वेगाने झाला असता तर कॉ. गोविंद पानसरे, कलबुर्गी आणि पत्रकार गौरी लंकेश यासारख्या विचारवंताचे खून टळले असते, अशी प्रतिक्रिया डॉ. दाभोलकर यांचा मुलगा हमीद दाभोलकर यांनी बीबीसीशी बोलताना दिली आहे.

हमीद दाभोलकर म्हणतात, "सीबीआय तपासातून नरेंद्र दाभोलकर खुनाच्या तपासात गेल्या सात वर्षांच्या मध्ये संशयित मारेकरी आणि त्यांना मदत करणारे लोक यांना अटक झाली आहे त्यांच्यावर आरोपपत्र दाखल झाले आहे उशिराने का होइना सीबीआयने योग्य दिशेने तपास केला. हा तपास अधिक वेगाने झाला असता तर पानसरे, कलबुर्गी आणि गौरी लंकेश ह्यांचे खून टळले असते. डॉ. दाभोलकर प्रकरणातील संशयित बंदुकीची तपासणी लवकर करून सीबीआयने आता खटला तातडीने चालू करणे आवश्यक आहे."

सुरुवातीला हा तपास पुणे पोलीस आणि एसआयटीने मिळून केला. मात्र, वर्षभरातच तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आला होता. सीबीआयने संशियत म्हणून 2016 मध्ये डॉ. विरेंद्र तावडे त्यानंतर 2018 मध्ये शरद कळसकर आणि सचिन अंदुरे तर 2019 मध्ये वकील संजीव पुनाळेकर आणि विक्रम भावे यांना अटक केली होती. मात्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र, खुनाचे सूत्रधार कोण, हे अजूनही कळू शकलेलं नाही.

सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येचा तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आल्यानंतर या तपासाची परिणीती डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येच्या तपासासारखी होऊ नये, असं म्हणत पवार यांनी दाभोलकर हत्याप्रकरणातल्या तपासावरही नाराजी व्यक्त केलीय.

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हत्या प्रकरणात शरद पवार यांनी एक पत्रकही जारी केलेलं आहे. या पत्रकात ते लिहितात, "डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या खुनाला आज 7 वर्षं पूर्ण झाली. पण 7 वर्षांनंतरही सीबीआयसारख्या प्रतिष्ठीत तपास यंत्रणेकडून अजूनही तपास पूर्ण न होणं ही वेदनादायी बाब आहे."

मार्च महिन्यात सापडलं होतं पिस्तुल

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे प्रमुख नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येसाठी वापरण्यात आलेलं पिस्तुल समुद्रात सापडल्याची माहिती मार्च 2020मध्ये दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिली होती

नॉर्वेमधील पाणबुडे आणि तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने हे पिस्तुल सीबीआयने शोधल्याची माहिती या अधिकाऱ्यांनी दिली होती. एएनआय़ने केलेल्या ट्वीटमध्ये हे पिस्तुल नक्की त्याच हत्येसाठी वापरले होते का याची तपासणी करण्यात येणार असल्याचं म्हटलं होतं.

यापुर्वी संजीव पुनाळेकर यांना याप्रकरणी अटक करण्यात आली होती, सध्या ते जामिनावर बाहेर आहेत.

पुनाळेकर आणि भावे यांच्या अटकेचा सनातन संस्थेनी निषेध केला होता.

विक्रम विनय भावे हे गडकरी रंगायतन स्फोटातले दोषी आहेत. सध्या ते जामिनावर बाहेर होते. विक्रम भावे हे हिंजू विधिज्ञ परिषदेचं काम करतात. ते परिषदेचे माहिती अधिकार कार्यकर्ते आहेत अशी माहिती सनातनच्या प्रवक्त्यांनी दिली होती.

कोण आहेत पुनाळेकर ?

संजीव पुनाळेकर हे हिंदू विधीज्ञ परिषदेचे सचिव आहेत. पुनाळेकर यांनी सनातन संस्थेसंदर्भातल्या अनेक खटल्यांमध्ये सनातनची बाजू कोर्टात मांडली आहे. पुनाळेकर नरेंद्र दाभोलकर, गोविंद पानसरे या हत्या प्रकरणातील आरोपींची बाजू कोर्टात मांडली आहे.

सनातनचे प्रवक्ते चेतन राजहंस यांनी या अटकेचा निषेध केला आहे. पुनाळेकर यांनी अनेक जनहितयाचिका दाखल केल्या. त्यांनी हिंदुत्वासाठी खूप कार्य केलं आहे. सनातन त्यांच्या पाठीशी उभं आहे, हिंदू समाज त्यांच्या पाठीशी उभा आहे असं मत राजहंस यांनी व्यक्त केलं.

त्यांना झालेली अटक ही त्यांच्याविरुद्ध रचलं गेलेलं षड्यंत्र आहे असं राजहंस यांनी सांगितलं. 20 ऑगस्ट 2013 रोजी अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे संस्थापक आणि...


7 सप्टेंबरला चांद्रयान-2 चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरण्याच्या प्रयत्नात असताना विक्रम लँडरचा संपर्क तुटला. संपर्क तुटण्याआधी हे यान चंद्रापासून केवळ 2.1 किमी अंतरावर होतं.

विक्रम लँडरचा जिथं इस्रोशी संपर्क तुटला होता, त्या ठिकाणापासून उत्तर-पश्चिम दिशेला 750 मीटर अंतरवार हे अवशेष सापडले असल्याचं नासानं म्हटलं आहे.

षण्मुगम सुब्रमण्यम यांना विक्रम लँडरचे अवशेष सापडले आणि त्यासंबंधी त्यांनी नासाला कळवलं. आपल्या या शोधाबद्दल बीबीसीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, की विक्रम लँडरचा छोटासा मला भाग सापडला. मी सांगितलेल्या ठिकाणाभोवती नासानं शोध घेतला. त्यानंतर चंद्राच्या पृष्ठभागावर इतर अवशेष सापडले.

"आम्हाला विक्रम लँडरचं शेवटचं लोकेशन माहित होतं. त्यामुळं त्या परिसरातच ते असावं, असा अंदाज होता. त्यामुळं आम्ही 2x2 पिक्सेल क्षेत्रात शोध घेतला. विक्रम लँडर अत्यंत छोटा आहे, त्यामुळं आम्ही प्रत्येक पिक्सेलचा बारकाईनं शोध घेतला. तिथं सर्वसामान्य स्थितीपेक्षा वेगळं चित्र दिसल्यावर 'नासा'ला तसा मेल केला," असं सुब्रमण्यम यांनी म्हटलं.

"रॉकेट लॉन्च पाहण्याची आवड होती. त्यामुळं अवकाश संशोधन क्षेत्रात म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ला पहिल्यापासूनच रस होता. त्यामुळंच या क्षेत्रात आलो. मी मूळचा मेकॅनिकल इंजिनिअर आहे. आयटी प्रोफेशनल आहे. सुरूवातील मी वेबसाईट आणि अॅप्स तयार करायचो," असंही त्यांनी सांगितलं.

 विक्रम लँडरचा संपर्क तुटल्यानंतर या मोहिमेच्या यशापयशासंबंधी घेतलेला हा आढावा.

अंतराळ मोहिमांच्या इतिहासात नाव कोरण्याची भारताची संधी थोडक्यात हुकली. सगळं व्यवस्थित पार पडलं असतं तर चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर अंतराळयान उतरवणारा भारत पहिला देश ठरला असता.

यापूर्वी अमेरिका, चीन आणि रशियाने चंद्राच्या पृष्ठभागावर सॉफ्ट लँडिंग केलं होतं. मात्र, दक्षिण ध्रुवावर कुणीही गेलं नव्हतं. दक्षिण ध्रुवावर जाणं अवघड आहे. भारताचं चांद्रयान चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवापासून 2.1 किमी दूर राहण्यामागे हेदेखील एक महत्त्वाचं कारण आहे.

चंद्रयान-2 चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरणार तेवढ्यात लँडर विक्रमचा संपर्क तुटला. संपर्क तुटण्याआधी हे यान चंद्रापासून केवळ 2.1 किमी अंतरावर होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हेदेखील या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी इस्रोच्या बंगळुरूतल्या मुख्यालयात गेले होते. मात्र, अखेरच्या क्षणी चंद्रयान-2 चा 47 दिवसांचा प्रवास अपुरा राहिला.

इस्रोचा हा पराभव आहे? की या पराभवातही इस्रोचा विजय दडलेला आहे? अखेर चांद्रयान-2 चा 47 दिवसांचा प्रवास पूर्ण होण्याच्या अगदी जवळ पोचल्यावर अपुरा का राहिला? यामागे काही तांत्रिक बिघाड होता का?

हे सर्व प्रश्न बीबीसीचे प्रतिनिधी रजनीश कुमार यांनी विज्ञानविषयक प्रसिद्ध पत्रकार पल्लव बागला यांच्यापुढे ठेवले. पल्लव बागला यांच्याच शब्दात वाचा त्यांची उत्तरं.

शेवटचे काही क्षण उरले असताना विक्रम लँडरचा ग्राउंड स्टेशनशी संपर्क तुटला. इस्रोचे अध्यक्ष डॉ. के. सिवन यांनी सांगितलं की लँडर विक्रम चंद्राच्या पृष्ठभागापासून 2.1 किमी दूर होता तेव्हा त्याचा संपर्क तुटला.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इस्रोच्या नियंत्रण कक्षातून वैज्ञानिकांशी संवाद साधला. तेव्हा ते म्हणाले की चांद्रयान-2 च्या विक्रम लँडरने कुठेतरी चंद्रावर उतरण्याची घाई केली. शेवटच्या क्षणांमध्ये काहीतरी तांत्रिक बिघाड झाला आहे ज्यामुळे पूर्ण यश मिळू शकलं नाही.

विक्रम लँडरमुळे निराशा झाली असली तरी ही मोहीम अपयशी ठरलेली नाही. कारण चांद्रयान-2चा ऑर्बिटर चंद्राच्या कक्षेत आपलं काम करत आहे. या ऑर्बिटरमध्ये अनेक वैज्ञानिक उपकरणं आहेत आणि ही सर्व उपकरणं...


70च्या दशकात वॉटरगेट प्रकरणाचे उद्गाते पत्रकार आणि लेखक बॉब वूडवर्ड यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे. डिसेंबर 2019 ते जुलै 2020 या कालावधीत ट्रंप यांची अठरा वेळा मुलाखत घेतल्याचा दावा वुडवर्ड यांनी केला आहे. पुस्तकात म्हटलं आहे की "अमेरिकेत कोरोनाने पहिला मृत्यू होण्याआधीच ट्रंप यांनी वुडवर्ड यांना सांगितलं की हा महाभयंकर असा आजार आहे".

कोरोनासंदर्भात नागरिकांमध्ये गोंधळ उडू नये असं ट्रंप यांना वाटत होतं. दरम्यान अमेरिकेत आतापर्यंत कोरोनामुळे 90 हजारहून अधिक जणांचा मृत्यू झाला आहे. बुधवारी अमेरिकेतील प्रसारमाध्यमांमी ट्रंप आणि वुडवर्ड यांच्यातील संवादाचा काही भाग प्रकाशित केला. यामध्ये कोरोना संकट, वंशवाद आणि अन्य मुद्यांचा समावेश आहे. वुडवर्ड यांचं #रेज' हे पुस्तक 15 सप्टेंबरला प्रकाशित होणार आहे.

कोरोना किती विनाशकारी आहे याविषयी ट्रंप यांना पूर्ण कल्पना होती. मात्र सार्वजनिक पातळीवर त्यांनी कधी हे सांगितलं नाही. फेब्रुवारीत वुडवर्ड यांच्याशी झालेल्या संभाषणादरम्यान कोरोना हा फ्ल्यूपेक्षा गंभीर आणि धोकादायक असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं. हा आजार हवेच्या माध्यमातून पसरतो. तुमचा त्याच्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शी संपर्क येण्याची म्हणजे स्पर्श करण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही श्वास घेतलात तर तो तुमच्या श्वासावाटे शरीरात शिरतो. त्यामुळेच सर्वसाधारण फ्ल्यूपेक्षा अधिक धोकादायक आहे असं ट्रंप म्हणाले होते.

फेब्रुवारी महिन्यातच ट्रंप असंही म्हणाले होती की कोरोना विषाणूचा फैलाव नियंत्रणात आहे आणि लवकरच कोरोनाबाधितांची संख्या शून्यावर येईल. याच महिन्यात कोरोना धोकादायक असल्याचं त्यांनी सार्वजनिक व्यासपीठावर सांगितलं. 10 मार्चला ते म्हणाले, नागरिकांना शांत राहावं. कोरोना निघून जाईल. नऊ दिवसांनंतर अमेरिकेत कोरोना संकटाला राष्ट्रीय आपत्ती म्हणून घोषित करण्यात आलं तेव्हा ट्रंप वुडवर्ड यांना म्हणाले, मी कोरोनाला कमी लेखू इच्छित होतो. आताही मी कोरोनाला मोठं करू इच्छित नाही. लोकांमध्ये भीतीचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही.

व्हाईट हाऊसची प्रतिक्रिया

बुधवारी पत्रकारांशी बोलताना ट्रंप म्हणाले, "लोकांमध्ये भयाचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही. लोकांमध्ये अफरातफरीचं माजावी असंही मला वाटत नाही. आम्हाला आत्मविश्वास दाखवायचा होता, आमची ताकद दाखवायची होतं".

वुडवर्ड यांच्या पुस्तकासंदर्भात ते म्हणाले, "हे पुस्तक म्हणजे राजकीयदृष्ट्या माझ्यावरील हल्ला आहे".

पुस्तकासंदर्भात विचारलेल्या प्रश्नांना ट्रंप यांच्या प्रेस सचिव केले मैकएनानी यांनी उत्तरं दिली. त्या म्हणाल्या, "राष्ट्राध्यक्षांनी कोरोनाचा धोका कमी असल्याचं दाखवलं नाही. राष्ट्राध्यक्षांना लोकांना कोरोनाविरुद्ध लढण्यासाठी दृढनिश्चयी आणि खंबीर बनवायचं होतं. कोरोनाचं संकट मोठं आणि गहिरं आहे याबाबत राष्ट्राध्यक्ष अतिशय गंभीर होते".

राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत ट्रंप यांचे प्रतिस्पर्धी जो बायडेन यांनी म्हटलं आहे की, "जीवघेणा विषाणू अमेरिकेत वेगाने पसरत होता तेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आपलं काम करण्यात अपयशी ठरले. हा अमेरिकेच्या लोकांचा विश्वासघात आहे. कारण कोरोना हा जीवनमरणाचा प्रश्न आहे.

ते पुढे म्हणाले, ट्रंप यांनी दोन आठवड्यांपूर्वी कार्यवाही केली असती तर मार्च आणि एप्रिल महिन्यात मिळून 54 हजार नागरिकांचा जीव वाचला असता. पण राष्ट्राध्यक्षांनी कोरोनाच्या धोक्याला कमी लेखलं. कोरोनाला रोखण्यासाठी कृती करण्यावर भर दिला नाही. ज्यामुळे लोकांचे जीव धोक्यात गेले आणि अर्थव्यवस्थेचंही नुकसान झालं. ही सरसकट बेपर्वाई आहे. हे वर्तन कधीही समर्थनीय होऊ शकत नाही".

हे वाचलंत...


71 वर्षांच्या दिलीबाबूंना म्हणूनच कदाचित मॉडेल म्हणून काम करण्याची ही संधी मिळाली असावी.

चेन्नईच्या प्रतिष्ठित गव्हर्नमेंट कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्समध्ये अशा ज्येष्ठ नागरिकांना विद्यार्थ्यांच्या कलाकृतींसाठी मॉडलचं काम दिलं जातं.

"मी कित्येक तास असा स्तब्धपणे आहे त्या पोझिशनमध्ये बसून राहू शकतो. काही वेळानंतर थोडा आराम करतो. मी जेव्हा पुन्हा कामाला बसतो तेव्हा माझ्या चेहऱ्यावर तेच भाव असतात," दिलीबाबू आपल्या कामाच्या स्वरुपाबद्दल बीबीसीला सांगत होते.

विद्यार्थ्यांना चित्रकला किंवा शिल्पकला शिकण्यासाठी मॉडल्सची आवश्यकता असते. या मॉडल्सकडे पाहून विद्यार्थी हुबेहूब चित्रं रेखाटतात किंवा शिल्पं साकारतात.

"ही मुलं माझी चित्रं अगदी हुबेहूब काढतात. माझ्यात आणि त्या चित्रांत तुम्हाला किंचितही फरक दिसणार नाही, " दिलीबाबू सांगतात.

"कधीकधी ही मुलं त्यांच्या कामात इतकी गढून जातात की, त्यांना आजूबाजूचं, वेळेचं भानही राहात नाही. मी बऱ्याचदा त्यांचं काम कधी संपेल याची वाट बघत बसून राहतो," दिलीबाबू म्हणतात.

शिल्प पूर्ण होईपर्यंत त्यांना कित्येक तास बसून राहावं लागतं

एक दोन नाही तर दिलीबाबूंची तब्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बल दहा मातीची अपूर्ण शिल्पं मला फाइन आर्ट्स कॉलेजच्या स्टुडिओमध्ये दिसली. एका उंच खुर्चीवर दिलीबाबू स्तब्धपणे बसलेले होते.

स्टुडिओच्या खिडकीतून उष्ण झळा येत होत्या. त्या वाऱ्यावर दिलीबाबूंचे केस उडत होते, पण ते जागेवरून तसूभर हलले नाहीत. त्या झळांमुळे आपण त्रासलो आहोत असे भाव त्यांच्या चेहऱ्यावर अजिबात दिसले नाहीत.

मॉडेल म्हणून काम करण्यासाठी दिलीबाबूंना रोजचे 200 रुपये मिळतात. त्यांची शिफ्ट आठ तासांची असते. गेल्या तीन वर्षांपासून ते न चुकता सकाळी ठरलेल्या वेळेत कॉलेजमध्ये येतात आणि संध्याकाळपर्यंत कॉलेजमध्येच असतात.

हे काम करण्याचं एक कारण आहे असं ते सांगतात. "गेल्या वर्षी माझ्या पत्नीचं-  माहेश्वरी हिचं निधन झालं. ती नसल्यानं मला घर खायला उठतं."

"माहेश्वरी नाही. त्यामुळे मला घरी थांबावंसंच वाटत नाही. म्हणून मी इथे येतो. ही मुलं माझ्या नातवंडांच्या वयाची आहेत", ते सांगतात.

"या मुलांबरोबर माझा वेळ चांगला जातो. इथलं काम आटोपलं की, मी सिटी सेंटर मॉलला जातो. तिथे काम करतो आणि तिथेच झोपतो. सकाळी घरी जाऊन आवरतो आणि पुन्हा इकडे येतो," दिलीबाबू सगळा दिनक्रमच सांगतात.

"या मुलांचा माझ्यावर खूप जीव आहे. माझा वाढदिवस होता, त्या दिवशी त्यांनी माझ्यासाठी केक आणला आणि मला नवीन कपडे दिले. माझ्या पाया पडून त्यांनी माझे आशीर्वाद घेतले," ते भावूक होऊन सांगतात.

"माझ्या पत्नीच्या मृत्यूनंतर मला वाटतं होतं की तिच्यासोबत माझंही आयुष्य संपायला हवं होतं."

"मला नैराश्य आलं होतं. पण आता मी जेव्हा कॉलेजमध्ये येतो, तेव्हा इथे ठेवलेली सुंदर चित्रं पाहतो, शिल्पं पाहतो. या कलाकृती पाहून मला जिवंत असल्यासारखं वाटत आहे," असं दिलीबाबू म्हणतात.

या कॉलेजमध्ये लक्ष्मी नावाच्या आणखी एक मॉडेल नियमित येतात. त्या गेल्या सहा वर्षांपासून कॉलेजला येत आहेत. त्यांनी आतापर्यंत 100पेक्षा अधिक शिल्पांसाठी मॉडेल म्हणून काम केलं आहे.

लक्ष्मी अम्मा या सर्वांच्या लाडक्या आहेत.

"मला कित्येक दिवस वाटत होतं की, म्हातारपणी मी कुरूप दिसते आहे. मी तरुण असताना सुंदर दिसत असे. म्हातारपणात सर्व काही बदलतं. पण मी पहिल्यांदा जेव्हा मॉडेल म्हणून बसले, तेव्हा मला आश्चर्याचा सुखद धक्का बसला. इथले विद्यार्थी म्हणतात की, मी सुंदर आहे," त्या निरागसपणे सांगतात.

त्या म्हणाल्या, "आम्हाला जसा चेहरा हवा आहे, अगदी तसाच तुमचा चेहरा आहे, असं ही मुलं मला म्हणतात....


72 वर्षांचे कमलनाथ मध्य प्रदेशाल्या छिंदवाड्याचे विद्यमान खासदार आहेत. ते गेल्या 3 दशकांपासून तिथून निवडून येत आहेत.

कमलनाथ मूळचे उत्तर प्रदेशातले असून कानपूरमध्ये त्यांचा जन्म झाला आहे. प्रसिद्ध डून स्कूलमधून त्याचं शिक्षण झालं आहे.

 कमलनाथ कोलकात्यातील सेंट झेविअर्स कॉलेजचे विद्यार्थी आहेत. कोलकात्यातच त्यांनी त्यांचा व्यापार सुरू केला.

कमलनाथ यांनी राजकीय भूमी मात्र सुरुवातीपासूनच मध्य प्रदेश राहिली आहे.

माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांचे ते जवळचे मित्र होते. राजीव गांधी यांनीच त्यांना छिंदवाड्यातून लोकसभेसाठी उमेदवारी दिली होती.

कमलनाथ यांनी मनमोहन सिंग सरकारच्या काळात वाणिज्य आणि उद्योग, शहरी विकाससारखी वेगवेगळी महत्त्वाची खाती सांभाळली आहेत.

1980 पासून ते सातत्यांने छिंदवाडा मतदारसंघाचं प्रतिनिधित्व करत आहेत. 1996 च्या निवडणुकांचा मात्र त्याला अपवाद आहे.

मध्य प्रदेशातल्या निवडणुकांच्या आधी राहुल गांधी यांनी त्यांच्यावर मध्य प्रदेश काँग्रेसच्या प्रदेशाध्यक्षपदाची धुरा दिली होती.

 हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


73 व्या वर्षी जुळ्यांना जन्म देणाऱ्या आजीबाई

या महिलेचं नाव येरामती मंगायम्मा आहे. बुधवारी सकाळी साडे दहा वाजता सी-सेक्शन म्हणजेच सिझेरियन डिलिव्हरी झाली.

हे सी-सेक्शन करणाऱ्या गायनॅकोलॉजिस्ट डॉ. उमा शंकर यांनी बीबीसी तेलुगुला सांगितलं, "आई आणि जुळ्या मुली सर्वांची प्रकृती उत्तम आहे. या मुली पुढचे 21 दिवस डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली असतील."

जुळ्या मुलींना जन्म देणाऱ्या येरामती सर्वांत वयोवृद्ध महिला ठरतील, अशी अपेक्षा आहे. यापूर्वी 2006 साली स्पेनच्या मारिया डेल यांनी वयाच्या 66व्या वर्षी बाळाला जन्म दिला होता.

मात्र, काही लोकांच्या मते हा रेकॉर्ड भारतातल्याच ओमकारी पनवार यांच्या नावावर आहे.

त्यांच्याविषयी सांगितलं जातं की त्यांनी 2007 साली वयाच्या 70व्या वर्षी जुळ्या मुलांना जन्म दिला होता.

जोडप्याने अनेक वर्ष केल्या हॉस्पिटलच्या वाऱ्या

जुळ्या मुलींना जन्म दिल्यानंतर मंगायम्मा अतिशय आनंदात आहेत. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "लोक मला गोदरालु (वांझ) म्हणायचे. मी खूप दुःख सहन केलं आहे. म्हणूनच मी बाळाला जन्म देण्याचा निर्णय घेतला. माझ्या आयुष्यातला हा सर्वोच्च आनंदाचा क्षण आहे."

य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा महिलेचे पती सीताराम राजाराव यांनी सांगितलं, "मी आता आनंदी आहे. हे सगळं या डॉक्टरांमुळे शक्य झालं आहे. आम्ही अनेक हॉस्पिटल्समध्ये अनेक प्रकार करून बघितले. शेवटी आम्ही आणखी एक प्रयत्न करण्यासाठी या हॉस्पिटलमध्ये आलो. इथे आल्यावर दोनच महिन्यात माझ्या पत्नीला दिवस गेले. आम्ही गेल्या 9 महिन्यांपासून याच हॉस्पिटलमध्ये आहोत. लोक आम्हाला वांझ म्हणायचे. आता हे सर्व संपलं आहे. आम्ही या दोन्ही मुलींचं उत्तम संगोपन करू."

हे जोडपं पूर्व गोदावरी जिल्ह्यातल्या नेल्लापर्तिपडू गावचे आहेत.

22 मार्च 1962 रोजी या दोघांचं लग्न झालं होतं. बाळासाठी या जोडप्याने अनेक हॉस्पिटलचे उंबरठे झिजवले.

काही दिवसांपूर्वी या जोडप्याच्याच भागात राहणाऱ्या एका 55 वर्षांच्या महिलेला आयव्हीएफ तंत्राने बाळ झालं. तेव्हा या जोडप्यानेही या तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून पुन्हा एकदा प्रयत्न करण्याचा निर्णय घेतला.

गेल्या वर्षी हे जोडपं गुंटूर जिल्ह्यातल्या या हॉस्पिटलमध्ये दाखल झालं. डॉक्टर उमा शंकर यांनी दोघांच्याही सर्व चाचण्या केल्या आणि नंतर उपचारांना सुरुवात केली.

आयव्हीएफ तंत्रज्ञान काय आहे?

वाढत्या वयानुसार स्त्रीच्या अंडाशयात बिजांडांची संख्या कमी कमी होत जाते. वयाच्या पस्तीशीनंतर तर ही संख्या वेगाने रोडावते.

मंगायम्माला मेनोपॉज येऊन गेला होता. त्यामुळे वैद्यकीय मदतीशिवाय त्यांची गर्भधारणा शक्य नव्हती.

गर्भधारणेसाठी या जोडप्याने एका दात्रीकडून बिजांड घेतलं आणि आयव्हीएफ प्रक्रियेद्वारे त्यांचे पती सीताराम यांच्या शुक्राणुशी त्या बिजांडाचं मिलन केलं. यातून उत्पन्न झालेलं भ्रृण मंगायम्मा यांच्या गर्भात प्रत्यारोपित करण्यात आलं.

वयोवृद्ध महिलांमध्ये गर्भधारणा एक क्लिष्ट प्रक्रिया असते. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये अधिक सावधगिरी बाळगावी लागते.

हे वाचलं का ?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


8 फेब्रुवारीला 5 महिला खेळाडूंची नामांकन जाहीर झाल्यानंतर संपूर्ण भारतभरातून तसंच जगभरातून लोकांनी आपल्या आवडत्या खेळाडूला मत दिलं आहे.

या महिला खेळाडूंमध्ये नेमबाज मनू भाकर, अॅथलिट द्युती चंद, बुद्धिबळपटू कोनेरू हंपी, कुस्तीपटू विनेश फोगट आणि सध्याची भारतीय महिला हॉकी टीमची कॅप्टन राणी रामपाल यांचा समावेश आहे.

ज्या महिला खेळाडूला सर्वाधिक मतं मिळतील तिची निवड इंडियन स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 म्हणून केली जाईल.

 दिल्लीमध्ये होणाऱ्या एका व्हर्चुअल समारंभात 8 मार्चला विजेतीची घोषणा केली जाईल. याचे निकाल बीबीसीच्या भारतीय भाषांच्या साईटवर तसंच बीबीसी स्पोर्ट्स वेबसाईटवर जाहीर केले जातील.

या समारंभात बीबीसी दीर्घकाळ कारकिर्द गाजवलेल्या एका महिला खेळाडूचा जीवनगौरव पुरस्कार देऊन सन्मान करेल, तसंच नवोदित खेळाडूंचाही या समारंभात सत्कार केला जाईल.

ज्येष्ठ क्रीडा पत्रकार, क्रीडा क्षेत्रातले तज्ज्ञ, लेखक आणि बीबीसीच्या संपादकांनी या नावांची निवड केली आहे.

गेल्या वर्षी बॅडमिंटनपटू पीव्ही सिंधूची निवड वर्षातली सर्वश्रेष्ठ महिला खेळाडू म्हणून झाली होती तर पीटी उषा यांना जीवनगौरव पुरस्कार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाने सन्मानित करण्यात आलं होतं.

यंदा नामांकन झालेल्या पाच महिला खेळाडू या आहेत.

1. मनू भाकर

वय - 19 वर्षं*, खेळ - नेमबाजी (एअरगन शूटिंग)

मनू भाकर

वयाच्या सोळाव्या वर्षी मनू भाकरने आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा फेडरेशन वर्ल्ड कप स्पर्धेत 10 मीटर एअर पिस्टल - महिला या प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. असं करणारी ती सर्वात कमी वयाची भारतीय बनली.

मनू भाकरने 2018 च्या युथ ऑलिम्पिक्समध्येही सुवर्णपदक जिंकलं होतं.

मनू भाकर: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

त्याच वर्षी तिने राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये महिलांच्या 10 मीटर एअर पिस्टल प्रकारात 240.9 पॉइंट्स मिळवून नवा विक्रम प्रस्थापित केला होता. 2019 मध्ये तिने नेमबाजीच्या वर्ल्ड कप फायनलमध्ये याच प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं.

2. द्युती चंद

वय - 25, खेळ - अॅथलेटिक्स

द्युती चंद

द्युती चंद महिलांच्या 100 मीटर धावणे या प्रकारत सध्याची राष्ट्रीय चॅम्पियन आहे. 2019 मध्ये झालेल्या वर्ल्ड युनिर्व्हसाईड स्पर्धेत तिने 100 मीटर प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. तिला 2020 मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं. द्युती चंद फक्त तिसरी अशी भारतीय महिला आहे जी ऑलिम्पिकमध्ये महिलांच्या 100 मीटर धावण्याच्या स्पर्धेसाठी क्वालिफाय झाली. तिने 2016 च्या ऑलिम्पिकमध्ये सहभाग घेतला होता.

द्युतीने जकार्तामध्ये झालेल्या एशियन गेम्समध्येही रौप्य पदक जिंकलं होतं. 1998 नंतर भारताने जिंकलेलं ते पहिलं पदक होतं.

द्युती चंद: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

'फिमेल हायपरांड्रोजनिझम' म्हणजेच शरीरात पुरूषी संप्रेरक जास्त असल्याच्या कारणावरून द्युतीवर बंदी आली होती. पण आंतराष्ट्रीय खेळ कोर्टात आपली बाजू समर्थपणे मांडल्यानंतर 2015 साली तिच्यावरची बंदी उठवण्यात आली.

द्युती चंदने जाहीरपणे मान्य केलं की ती समलैंगिक आहे, असं करणारी ती पहिली भारतीय अॅथलिट ठरली आहे.

3. कोनेरू हंपी

महिला रॅपिड चेस चॅम्पियन

कोनेरु हंपी

कोनेरू हंपी भारतातल्या सर्वोत्तम महिला बुद्धिबळ खेळाडूंपैकी एक आहे. तिचा जन्म आंध्र प्रदेशात झाला. लहानपणीच ती बुद्धिबळात कुशल असल्याचं तिच्या वडिलांच्या लक्षात आलं.

2002 मध्ये 15 व्या वर्षी जगातली सर्वात लहान ग्रँडमास्टर बनण्याचा विक्रम तिच्या नावे लागला. हा विक्रम 2008 मध्ये चीनच्या होऊ यिफानने मोडला. सध्या ती महिला रॅपिड चेसमध्ये वर्ल्ड चॅम्पियन...


8 फेब्रुवारीला मतदान पार पडल्यानंतर संध्याकाळी एक्झिट पोलने आपले अंदाज वर्तवले आहेत. आम आदमी पार्टीला स्पष्ट बहुमत मिळेल असं बहुतांश एक्झिट पोल वर्तवणाऱ्या संस्थांनी म्हटलं आहे.

भाजप नेते मनोज तिवारी म्हणाले "हे एक्झिट पोल फेल होतील. आम्हाला 48 पेक्षा जास्त जागा मिळतील. आमचंच सरकार स्थापन होईल. आतापासून ईव्हीएमला दोष देण्याचं वातावरण तयार करू नका."

तर आपने दावा केलाय की विजय त्यांचाच होणार आहे. पक्षाचे नेते आणि उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांनी ट्वीट करून म्हटलंय की "आम्ही मोठ्या फरकाने जिंकणार आहोत."

मनोज तिवारी यांनी केलेल्या दाव्यामुळे लोकामध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली आहे.

त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या माध्यमातून भाजप नेते तिवारी यांच्यावर निशाणा साधला आहे. ते म्हणतात भाजपचे नेते मतदानाचे आकडे देत आहेत. मतदान संपून 24 तास उलटून झाले अजून तुम्ही टक्केवारी जाहीर केली नाही. तुम्ही अजूनही म्हणत आहात की डेटा गोळा केला जात आहे. निवडणूक आयोगाचं नेमकं काय सुरू आहे. मतदानाचा फायनल आकडा हा भाजप ऑफिसमधून निघतो का? असा टोला त्यांनी लगावला.

आम आदमी पक्षाने ही निवडणूक अरविंद केजरीवाल आणि त्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांनी केलेल्या विकास कामांभोवती ठेवली. आपने आपलं रिपोर्ट कार्डच जनतेसमोर ठेवलं. शिक्षण आणि आरोग्य खात्यांमध्ये केलेल्या सुधारणा बघा असं म्हणत आपने मतं मागितली. तर भाजपच्या प्रचाराचा जोर हा राष्ट्रवादावर होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


8 मार्च 2021 पर्यंत अमरावतीत लॉकडाऊन वाढवण्यात आला आहे. अमरावती महापालिका, अचलपूर तसेच जिल्ह्यातील अंजनगाव सुर्जी तालुका नव्याने कंटेंमेन्ट झोन म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत. त्या ठिकाणीही लॉकडाऊन राहणार आहे.

विदर्भात कोव्हिड-19 चा संसर्ग मोठ्या प्रमाणात पसरू लागलाय. मुंबई, पुणे या महानगरांना मागे टाकत अमरावती जिल्हा कोव्हिड-19 चा हॉटस्पॉट बनलाय. दिवसागणिक अमरावतीत कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत वाढ होत आहे.

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागाचे सल्लागार डॉ. सुभाष साळुंके बीबीसीशी बोलताना सांगतात, "अमरावतीत कोव्हिड-19 व्हायरसची पसरण्याची क्षमता (Transmission Capacity) वाढल्याचं दिसून आलंय."

पूर्व विदर्भातील या जिल्ह्यात कोव्हिड-19 चा संसर्ग पसरण्याचं नेमकं कारण काय? कोव्हिड-19 चा मोठ्या प्रमाणावर उद्रेक कोणत्या कारणांमुळे झाला?  हे आम्ही तज्ज्ञांकडून जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

व्हायरसचं म्युटेशन कारणीभूत?

अमरावतीमध्ये वाढणाऱ्या रुग्णसंख्येमागे म्युटेशन झालेला व्हायरस कारणीभूत आहे? यावर डॉ. साळुंके म्हणतात, "हे एक कारण असू शकतं. यावर सखोल संशोधन होणं गरजेचं आहे."

दुसरीकडे,  या वाढीची... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कारणे शोधण्याचा सर्वतोपरी प्रयत्न करण्यात येत आहे. या भागातील करोना विषाणूच्या जनुकीय रचनेमध्ये काही बदल झालेला आहे का, या संदर्भातही पाहणी करण्यात येत आहे असे आरोग्य विभागाने स्पष्ट केले आहे.

अमरावतीमधील चार कोरोनाग्रस्त रुग्णांचे नमुने जिनोम सिक्वेंसिंगसाठी पुण्याच्या बी.जे.मेडिकल कॉलेजमध्ये पाठवण्यात आले होते.

बी. जे. मेडिकल कॉलेजच्या मायक्रोबायलॉजी विभागाचे प्रमुख प्रो. डॉ. राजेश कार्यकर्ते सांगतात, "या चार नमुन्यांमध्ये आम्हाला E484Q हे म्युटेशन आढळून आलं. हे एक एस्केप म्युटेशन आहे. स्पाईक प्रोटीनमध्ये म्युटेशन झाल्याने शरीरातील एंटीबॉडी याला कमी प्रमाणात ओळखतात."

"त्याचसोबत व्हायरसमध्ये D614G म्युटेशन झालेलं आढळून आलं. हे म्युटेशन जगभरात पहायला मिळालयं. हे एक फास्ट स्प्रेडिंग म्युटेशन आहे. पण, आपल्याकडे यूके, दक्षिण अफ्रिका आणि ब्राझिलमधील म्युटेशन आढळून आलेलं नाही," असं डॉ. कार्यकर्ते पुढे म्हणाले.

तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक व्हायरस आपली जनुकिय संरचना बदलतो. याला म्युटेशन म्हणतात. कोरोना व्हायरसचे जगभरात आत्तापर्यंत अनेक म्युटेशन आढळून आले आहेत.

डॉ. ऋषीकेश नागलकर सांगतात, "अमरावतीत 19 केसेसमध्ये म्युटेशन झाल्याचं आढळून आलंय. याला कोव्हिड-19 ची दुसरी लाट म्हणावं लागेल."

अमरावतीचा पॉझिटिव्हीटी रेट 48 टक्के

राज्याच्या आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार,

'कोव्हिड-19 व्हायरसची परसण्याची क्षमता वाढली'

अमरावती जिल्ह्यात गेल्या 10 दिवसांपासून कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढू लागलीये.

राज्य सरकारचे सल्लागार डॉ. सुभाष साळुंके आरोग्य विभागाच्या टीमसोबत अमरावती आणि अकोला जिल्ह्यातील परिस्थितीचा आढावा घेत आहेत.

डॉ. साळुंके सांगतात, अमरावतीत कोव्हिड-19 चा संसर्ग पसरण्याची तीन प्रमुख कारणं आहेत :

तज्ज्ञांच्या मते, विदर्भात गेल्या काही दिवसात तापमानात बदल झालाय. उत्तरभारतातील थंडीच्या लाटेमुळे तापमान कमी झालंय. तापमानात 8 ते 10 अंशांचा फरक पहायला मिळतोय.

"वातावरण बदलाचा लाभ व्हायरस प्रसाराकरता झाला," असं राज्य सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे सांगतात.

कुटुंबच्या कुटुंब कोरोनाच्या विळख्यात

अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर तालुका आणि अमरावती महापालिका क्षेत्रात कोरोनाबाधितांची संख्या सर्वात जास्त आढळून आली आहे.

डॉ. सुभाळ साळुंके पुढे सांगतात, "कोरोना संसर्गाच्या पहिल्या टप्प्यात कुटुंबातील 1-2 व्यक्ती...


8 मे 1999. पाकिस्तानच्या 6 नॉर्दर्न लाईट इंफंट्रीचे कॅप्टन इफ्तेकार आणि लान्स हवालदार अब्दुल हकीम 12 सैनिकांसोबत कारगिलच्या आजम चौकीमध्ये बसलेले होते. काही अंतरावरच काही भारतीय गुराखी त्यांची गुरं चारण्यासाठी गेले होते.

या गुराख्यांना ताब्यात घ्यावं का याविषयी पाकिस्तानी सैनिकांनी आपसांत चर्चा केली. पण कोणीतरी म्हणालं की जर त्यांना बंदीवान केलं तर ते आपलंच अन्न खातील, जे आपल्यासाठीही पुरेसं नाही. म्हणून मग या गुराख्यांना जाऊ देण्यात आलं. साधारण दीड तासानंतर हे गुराखी भारतीय सैन्याच्या 6-7 जवानांसोबत परतले.

या सैनिकांनी आपल्या दुर्बिणी रोखत त्या भागाची पहाणी केली आणि ते निघून गेले. साधारण 2 वाजण्याच्या सुमारास एक लामा हेलिकॉप्टर तिथे उडत आलं.

ते इतकं खाली आलं की कॅप्टन इफ्तेकारना त्या हेलिकॉप्टरचा पायलट स्पष्ट दिसत होता. कारगिलच्या उंच डोंगरांवर पाकिस्तानी सैनिक चढून बसले असून त्यांनी हा भाग ताब्यात घेतल्याचं तेव्हा पहिल्यांदाच भारतीय सैनिकांच्या लक्षात आलं.

'विटनेस टू ब्लंडर - कारगिल स्टोरी अनफोल्ड्स' हे कारगिलवरचं प्रसिद्ध पुस्तक लिहिणारे पाकिस्तानी सैनाचे निवृत्त कर्नल अशफाक हु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सैन यांनी बीबीसीला सांगितलं, "मी स्वतः कॅप्टन इफ्तेकार यांच्याशी बोललो. त्यांनी मला सांगितलं की दुसऱ्या दिवशी परत भारतीय सैन्याचं लामा हेलिकॉप्टर तिथे आलं आणि त्यांनी आजम, तारिक आणि तशफीन चौक्यांवर जोरदार गोळीबार केला. भारतीय हेलिकॉप्टरवर गोळीबार करण्याची परवानगी कॅप्टन इफ्तेकार यांच्या बटालियनने मुख्यालयाकडे मागितली होती, पण त्यांना ही परवानगी देण्यात आली नाही. कारण मग यामुळे भारतीयांसाठीचं 'सरप्राईज एलिमेंट' संपलं असतं. "

भारतातलं राजकीय नेतृत्त्व अंधारात

पाकिस्तानकडून भारताच्या हद्दीमध्ये मोठ्या प्रमाणात घुसखोरी करण्यात आली असल्याची जाणीव भारतीय सैन्याच्या अधिकाऱ्यांना झाली खरी, पण त्यांना असं वाटलं की हे आपण आपल्या पातळीवरच हाताळू शकतो. म्हणूनच हे राजकीय नेत्यांना सांगण्याची गरज त्यांना वाटली नाही.

जसवंत सिंह यांचे पुत्र आणि इंडियन एक्स्प्रेसचे एकेकाळी संरक्षणविषयक पत्रकार असणारे मानवेंद्र सिंह सांगतात, "माझा एक मित्र तेव्हा लष्कराच्या मुख्यालयात काम करायचा. त्याने फोन करून भेटायला बोलवलं. मी त्याच्या घरी गेलो. त्याने मला सांगितलं की सीमेवर काहीतरी गडबड झाली असून घुसखोरी मोडून काढण्यासाठी एक अख्खी पलटण हेलिकॉप्टरने कोणत्यातरी कठीण जागी पाठवण्यात आलेली आहे.

ही सगळी गोष्ट सकाळी मी बाबांच्या कानावर घातली. त्यांनी तेव्हाचे संरक्षण मंत्री जॉर्ज फर्नांडिस यांना फोन केला. ते दुसऱ्याच दिवशी रशियाच्या दौऱ्यावर जाणार होते. त्यांनी तो दौरा रद्द केला. अशाप्रकारे सरकारला पहिल्यांदा या घुसखोरीबाबत समजलं."

सिचाचिनला भारतापासून तोडण्याचा प्रयत्न

योगायोगाची गोष्ट म्हणजे भारतीय लष्कराचे प्रमुख असणारे जनरल वेदप्रकाश मलिकही त्याचवेळी पोलंड आणि झेक प्रजासत्ताकच्या दौऱ्यावर गेलेले होते. आणि त्यांना याबाबतची माहिती पहिल्यांदा सैन्याच्या अधिकाऱ्यांकडून न कळता तिथल्या भारतीय राजदूतांकडून मिळाली.

पण मग प्रश्न निर्माण होतो की लाहोर शिखर परिषदेनंतर पाकिस्तानचे सैनिक असे गुपचूप कारगिलच्या डोंगरांवर का जाऊन बसले?

इंडियन एक्स्प्रेसचे असोसिएट एडिटर सुशांत सिंह म्हणतात, "भारताचं सर्वात उत्तरेकडील टोक, जिथे सियाचिन ग्लेशियर आहे तिथे जाणारा रस्ता NH 1D रोखला तर तो भाग ताब्यात घेता आला असता. हाच हेतू होता. लडाखकडे जाणारी रसद आणि सैनिकी ताफ्यांची वाहतूक रोखू शकणाऱ्या डोंगरांवर त्यांना जायचं होतं. म्हणजे सियाचिनचा हा भाग सोडून...


80 आणि 90 च्या दशकात लोकप्रिय झालेल्या रामायण ही मालिका पुन्हा दाखवणार असल्याचं दूरदर्शनने जाहीर केलं. रामायणाचे रोज 2 भाग सकाळ - संध्याकाळ प्रसारित होऊ लागले आणि त्याला तुडुंब प्रतिसाद मिळाला. पाठोपाठ महाभारत, ब्योमकेश बक्षी, शक्तीमान या सगळ्यांनीही कमबॅक केला.

गंमतीची गोष्ट म्हणजे या मालिका पाहणाऱ्यांमधली एक पिढी अशी होती, जिने लहान वा तरूण असताना या मालिका पाहिल्या होत्या आणि आता पुढची पीढी त्यांच्यासोबत पहिल्यांदाच ही मालिका पाहात होती.

प्रेक्षकांचा तुडुंब प्रतिसाद

लॉकडाऊनच्या काळात पुनर्प्रसारित झालेले रामायणाचे पहिले चार एपिसोड्स तब्बल 17 कोटी लोकांनी पाहिले. याचा प्रत्येक भाग 3.4 कोटी ते 5.1 कोटी लोकांनी पाहिला. परिणामी दूरदर्शन ही त्या काळात सर्वाधिक पाहिली जाणारी वाहिनी ठरली.

यापूर्वी दूरदर्शनच्या नंबर पहिल्या 10 वाहिन्यांमध्येही लागत नव्हता. रामायणाचा 16 एप्रिलला प्रसारित झालेला भाग तब्बल 7.7 कोटी लोकांनी पाहिला. जगभरात सगळ्यात जास्त लोकांनी पाहिलेला टीव्ही शो असा वर्ल्ड रेक़ॉर्ड यादिवशी घडला. याआधी 'द बिग बँग थिअरी'चा शेवटचा भाग 1.8 कोटी लोकांनी पाहिला होता. तर गेम ऑफ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

थ्रोन्सचा शेवटचा भाग 1.93 कोटी लोकांनी पाहिल्याची नोंद झाली होती.

रामायणाला अशी लोकप्रियता पहिल्यांदाच मिळालेली नाही. 1987-88 मध्ये पहिल्यांदा या मालिकेचं प्रसारण झालं, तेव्हाही या मालिकेने प्रेक्षकांना टीव्हीसमोर खिळवून ठेवलं होतं. सुरुवातीला ही मालिका 52 भागांची असणार होती. पण या मालिकेला मिळालेला उदंड प्रतिसाद आणि लोकप्रियता लक्षात घेत भागांची संख्या वाढवून 78 करण्यात आली.

1987 मध्ये रामायण प्रसारित व्हायला सुरुवात झाली आणि रस्ते ओस पडू लागले. लोक एकत्र येऊन टीव्हीवर ही मालिका पाहायचे. त्या काळात तब्बल 8 ते 10 कोटी लोकांनी रामायणाचं प्रसारण पाहिलं होतं. जाहिरातदार आणि प्रेक्षकांवरचा या मालिकेचा प्रभाव अजूनही तितकाच असल्याचं या पुनर्प्रसारणादरम्यान पहायला मिळालं.

38 वर्षांच्या सपना पटेल सांगतात, "लोक अगदी न चुकता दिवसातून दोनदा, म्हणजे सकाळ - संध्याकाळी रामायण बघताहेत. मी 1980 च्या दशकात लहानाची मोठी झाले. माझ्यासाठी हे जुन्या आठवणी जागणारं आहे. तेव्हा रविवारी सकाळी आम्ही सगळे कुटुंबीय आणि शेजारी टीव्हीसमोर जमा व्हायचो. रस्ते ओस पडायचे. आता घरी बसून कंटाळा आला असताना वेळ घालवायचा हा चांगला पर्याय आहे."

विविध पिढ्यांना भावणारे कार्यक्रम

1980 च्या दशकाच्या शेवटापर्यंत भारतामध्ये दूरदर्शन (DD) ही एकमेव सरकारी वाहिनी अस्तित्वात होती. म्हणूनच या वाहिनीवरच्या अनेक मालिका अशा होत्या ज्या विविध वयोगटांना आवडतील. अगदी लहान मुलांपासून ते वृद्धांपर्यंत सगळ्यांचा विचार करून हे कार्यक्रम बनवले जायचे. म्हणूनच आता लॉकडाऊनच्या काळात या मालिका लोकप्रिय ठरत आहेत. "मी महाभारत माझ्या वडिलांसोबत पाहातेय. आणि लहान असताना शक्तीमान पाहिलेली माझी एक सहकारी आता तिच्या 6 वर्षांच्या मुलीसोबत शक्तीमान पाहातेय. ही मालिका पाहताना बालपण आठवल्याने तिला तर मजा येतेच आहे पण या निमित्ताने मायलेकींना हा शो एकत्र पाहात वेळ घालवायला मजा येतेय. लॉकडाऊन नसता आणि DDने जुने शोज पुन्हा दाखवले नसते, तर हे घडलं नसतं."

अर्थात या लोकप्रियतेमागे इतरही काही कारणं आहेत. पहिली गोष्ट म्हणजे दूरदर्शन हे सर्वात जास्त प्रमाण उपलब्ध असलेलं, मोफत टीव्ही चॅनल आहे. सध्याच्या घडीला प्रेक्षक घरी अडकलेले आहेत आणि नवीन मालिका वा सध्या सुरू असणाऱ्या मालिकांच्या नवीन भागांचं चित्रीकरण बंद आहे. म्हणूनच जगभरात अनेकजण आता या लॉकडाऊनच्या काळात पूर्वीच्या गोष्टी वा...


9 मार्च 2006...शिवसेनेतून बाहेर पडलेल्या राज ठाकरे यांनी आपल्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना या नवीन पक्षाची स्थापना केली. 13 वर्षांच्या राजकीय वाटचालीत मनसेनं अनेक चढउतार पाहिलेत.

पक्षाच्या स्थापनेनंतर झालेल्या पहिल्या विधानसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे 13 आमदार निवडून आले. त्यानंतर मात्र मनसेला असं यश मिळालं नाही. सभांना गर्दी खेचणाऱ्या राज ठाकरेंना या गर्दीचं रुपांतर मतांमध्ये करता आलं नाही. मनसेचं प्रभावक्षेत्रही मुंबई आणि काही प्रमाणात नाशिकपलीकडे विस्तारलं नाही.

या काळात राज ठाकरेंनीही आपल्या भूमिका अनेकदा बदलल्या. माझ्या हातात सत्ता आली तर महाराष्ट्र सुतासारखा सरळ करेन असं म्हणणारे राज ठाकरे प्रबळ विरोधी पक्षासाठी मला संधी द्या, अशी भाषा करू लागले. त्यांच्या भूमिकांमधला वैचारिक विरोधाभासही अधिकाधिक ठळकपणे समोर येऊ लागला.

विधानसभा निवडणुकांनंतर राज्यातील राजकीय समीकरणं पूर्णपणे बदलली. एकीकडे काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत जात शिवसेनेनं राज्यात सत्ता स्थापन केली. उद्धव ठाकरे राज्याचे मुख्यमंत्री झाले. दुसरीकडे या बदलत्या राजकीय परिस्थितीत राज ठाकरे यांचं भविष्यात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ील राजकारण कसं असेल, अशी चर्चा सुरू झाली. त्यातच राज ठाकरे यांनी देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतल्यामुळे मनसे आता भाजपसोबत जाणार का, असा प्रश्नही उपस्थित होऊ लागला.

या सर्व पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे 23 जानेवारीला (बाळासाहेब ठाकरेंचा जन्मदिन) मुंबईत मनसेचं पहिलं महाअधिवेशन घेणार आहेत. या अधिवेशनात राज ठाकरे पक्षाच्या वाटचालीबद्दल अधिकृतपणे भाष्य करतील, अशी अपेक्षा आहे.

त्याचप्रमाणे त्यांचे पुत्र अमित ठाकरे यांना महाअधिवेशनाच्या निमित्ताने सक्रिय राजकारणात 'लाँच' केलं जाण्याची शक्यताही व्यक्त होत आहे.

महाअधिवेशनात मनसेचा नवीन झेंडाही सादर केला जाऊ शकतो. कारण मनसेनं त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरून पक्षाचा भगवा, हिरवा आणि निळा हे तीन रंग असलेला झेंडा हटवला आहे आणि आता पक्षाच्या पेजवर केवळ मनसेचं निवडणूक चिन्ह असलेलं इंजिनच आहे.

मनसेच्या नवीन झेंड्यामध्ये केवळ भगवा रंग असेल, अशा बातम्या माध्यमांमधून येत आहेत. मनसेच्या ट्विटर पेजवरच्या महाअधिवेशनासंदर्भातील व्हीडिओमध्ये 'विचार महाराष्ट्र धर्माचा, निर्धार हिंदवी स्वराज्याचा' असा उल्लेख आहे. भगव्या रंगाच्या पार्श्वभूमीवर शिवाजी महाराजांची सिंहासनावर बसलेली प्रतिमा या व्हीडिओमध्ये वापरली आहे.

स्वाभाविकच, मनसे आता हिंदुत्वाची विचारधारा पक्षाची अधिकृत भूमिका म्हणून स्वीकारणार का, अशी तर चर्चा सुरू आहेच. पण गेल्या तेरा वर्षांतला मनसेचा वैचारिक गोंधळ संपुष्टात येणार का, हा कळीचा मुद्दा आहे.

मराठीचं हित ते हिंदुत्व, नरेंद्र मोदींची स्तुती ते त्यांना केलेला कडवा विरोध, शरद पवार- राष्ट्रवादी काँग्रेसशी जवळीक ते भाजपशी संधान बांधण्याचा प्रयत्न असा राज ठाकरेंचा राजकीय लंबक आता तरी स्थिरावेल का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

मराठी माणूस विरुद्ध परप्रांतीय

मनसेच्या स्थापनेनंतर राज ठाकरे यांनी आपण मराठी माणसाच्या हितासाठी काम करू अशी भूमिका घेतली. मुंबई अगोदरच बकाल झाली असून हे लोंढे असेच येत राहिल्यास परिस्थिती अजून बिघडेल, असा इशारा देत त्यांनी उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधून येणाऱ्या लोंढ्यांवर टीका केली.

त्या राज्यांतील राजकारण्यांमुळे तिथे रोजगार निर्माण झाला नाही आणि त्यामुळे तेथील नागरिक सर्व भारतभर रोजगार शोधत फिरतात. त्यांतील सर्वांत जास्त लोंढा महाराष्ट्रात आणि मुंबईत येतात. तिथल्या राज्यकर्त्यांच्या नाकर्तेपणाचा भुर्दंड महाराष्ट्रातील जनतेने का भ‍रावा? असा सवाल राज...


9 वर्षांपूर्वी 'लिट्ल चँप्स'बरोबर हृदयनाथ मंगेशकर.

'भावगंधर्व' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या हृदयनाथांनी वयाच्या सतराव्या वर्षी 'चांदणे शिंपीत जाशी..' हे पहिलं गाणं संगीतबद्ध केलं. हृदयनाथांचं वय वाढलं असलं तरी हे गाणं आजही तितकंच तरुण आहे.

म्हणूनच आजच्या तरुणांचंही हृदयनाथांशी घट्ट नातं आहे. आजच्या तरुणांचे प्रतिनिधी म्हणून आम्ही लिटिल चँप्सशी संवाद साधला.

मुग्धा वैशंपायन : 'हृदयनाथ आणि म्हातारीची गोष्ट'

"माझा नुकताच एक दात पडला होता, त्यामुळे पं. हृदयनाथ मला म्हातारी म्हणायचे," अशी आठवण 'लिटिल चँप्स'मधली 'लिटिल मॉनिटर' म्हणून ओळखली जाणारी मुग्धा वैशंपायन सांगते.

'लिटिल मॉनिटर' मुग्धा वैशंपायन

"मी ८ वर्षांची असताना पहिल्यांदा पं. हृदयनाथांना भेटले. ते एक आठवडा आम्हाला गाणं शिकवत होते. त्यांनी तेव्हा जे शिकवलं ते आयुष्यभर उपयोगी पडणारं होतं," असंही मुग्धा सांगते.

लहान वयात हृदयनाथांकडून शिकण्याचा अनुभव कसा होता याबद्दल बोलताना मुग्धा म्हणते, "हे आमचं भाग्य होतं. आम्ही इतके लहान होतो, पण त्यांनी आमच्यासारखं लहान होऊन आम्हाला शिकवलं. आम्हाला समजेल अश्या प्रकारे त्यांनी आम्हाला गाण्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ातल्या कठिणातल्या कठीण गोष्टी सांगितल्या, त्यामुळे त्या कळायला सोप्या गेल्या."

हृदयनाथांना त्यांच्या सहस्रचंद्रानिमित्त शुभेच्छा देताना मुग्धा म्हणते, "तुमच्या म्हातारीकडून तुम्हाला खूप शुभेच्छा, अशीच अजरामर गाणी अजून हजारो-लाखो वर्षं होत राहू दे."

प्रथमेश लघाटे : 'त्यांचं रागावणंही शिक्षणाचाच भाग'

"कवितेचा अर्थ समजला की मग ती गाताना त्यात भाव वेगळे ओतावे लागत नाहीत, हे पंडितजींनी आम्हाला शिकवलं." अभंग संगीतात हातखंडा असणारा प्रथमेश लघाटे आपल्या आठवणी सांगताना म्हणाला.

"पंडितजी खूप कडक शिस्तीचे आहेत. आठवडाभर त्यांच्याबरोबर शिकत असताना आम्ही हे अनुभवलं. एकदा ते हार्मोनियम घेऊन बसले की, गाणं व्यवस्थित झाल्याशिवाय उठायचे नाहीत, मग कितीही वेळ लागो."

प्रथमेश लघाटे

या शिस्तीचंच एक उदाहरण देताना प्रथमेश सांगतो, "आधी मूळ चाल हुबेहूब गायची आणि मग त्यात आपल्या हरकती घ्यायच्या, हे त्यांनी आम्हाला सांगितलं, त्याचं महत्त्व मला आजही कळतं."

"पंडितजींना उदंड आयुष्य लाभो आणि त्यांच्याकडून आम्हाला नवीन गोष्टी ऐकायला मिळोत आणि अभ्यासायला मिळो," या शब्दांत प्रथमेशने आपल्या शुभेच्छा व्यक्त केल्या.

कार्तिकी गायकवाड : 'आजोबांकडून शिकण्याचा अनुभव'

"मी प्रत्यक्ष भेटले नव्हते, तेव्हाही हृदयनाथांची ओळख त्यांच्या गाण्यांमधून होतीच," असं आळंदीची कार्तिकी गायकवाड सांगते.

"आम्ही लहान असताना त्यांना भेटलो हे चांगलंच झालं. आम्हाला आमच्या आजोबांकडेच शिकत होतो असंच वाटायचं. तेव्हा त्यांनी आमच्यासाठी इतका वेळ काढला, हीच आमच्यासाठी खूप मोठी गोष्ट होती," असंही ती सांगते.

कार्तिकी गायकवाड

या आजोबांकडून शिकण्याच्या अनुभवाबद्दल बोलताना कार्तिकी म्हणते की, अवघड वाटणारे शब्द गोड करून कसे गायचे हे त्यांनी शिकवलं.

"त्यांना सगळंच मिळालं आहे आणि त्यांनी लोकांना भरभरून दिलं आहे. मी इतक्याच शुभेच्छा देते की, त्यांना भरपूर आयुष्य लाभो."

रोहित राऊत : 'सूरांचे मोती आणि रेशमाचा धागा'

"मी ज्या वयात त्यांना भेटलो तेव्हा पंडित हृदयनाथ मंगेशकर म्हणजे कोण हे मला माहीतही नव्हतं, पण मंगेशकर नावातच काहीतरी खास आहे," संगीतकार होण्याची इच्छा असणारा रोहित राऊत सांगतो.

रोहित राऊत

"पंडितजी मला देवस्थानी आहेत, त्यांच्या कामाकडे मी एक प्रेरणास्थान म्हणून पाहतो. त्यांच्या कामाची पद्धत मला इन्स्पायर करते," असंही रोहित म्हणतो.

"हृदयनाथांची प्रत्येक रचना...


9 वाजून 40 मिनिटं : मंगळुरूमध्ये दोन जणांचा मृत्यू

पीटीआय या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या माहितीनुसार कर्नाटकच्या मेंगळुरूमध्ये नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्याच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात दोन जणांचा मृत्यू झाला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दिल्लीतील लाल किल्ल्याच्या परिसरातून पोलिसांनी 1200 आंदोलकांना ताब्यात घेतलं आहे.

दुसरीकडे गाझियाबादमध्ये गुरूवारी रात्री 10 वाजल्यापासून 24 तासांसाठी इंटरनेट सेवा बंद करण्यात आली आहे.

दरम्यान, लखनौमध्येही नागरिकत्व दुरूस्ती विधेयकाला विरोध करणाऱ्या एका आंदोलकाचा गोळीबारात मृत्यू झाला आहे.

8 वाजता : 'भारतात मुस्लिमांना दुय्यम दर्जाचे नागरिक बनवण्याचा प्रयत्न'

नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्यावर पाकिस्तानने टीका केली आहे. पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरैशी यांनी या कायद्यावर टीका करताना म्हटलं, की भारतात 20 कोटी मुस्लिमांना दुय्यम दर्जाचे नागरिक बनविण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जींना हा कायदा मानण्यास नकार दिला असल्याचंही कुरैशी यांनी म्हटलं.

कुरैशींनी म्हटलं, "य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा नव्या कायद्याच्या विरोधात भारतात अनेक ठिकाणी आंदोलनं होत आहेत. भारतातील विरोधी पक्षही या कायद्याच्या विरोधात आहेत. भारत या आंदोलनांवरून लोकांचं लक्ष हटविण्यासाठी काहीही करू शकतो. आम्ही पाकिस्तानी नागरिकांच्या वतीने भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना सांगू इच्छितो, की आम्हाला शांतता हवी आहे. मात्र हा आमचा कमकुवतपणा नाहीये. आमचं सैन्यही प्रतिकार करायला सज्ज आहे."

6 वाजून 56 मिनिटं : अभाविपचा CAA च्या समर्थनासाठी मोर्चा

पुण्यात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेने नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या बाजूने मशाल मोर्चा काढला. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात हा मोर्चा काढण्यात आला.

 ABVP कडून राष्ट्रवादीच्या खासदार सुप्रिया सुळे ,राष्ट्रवादीचे आमदार रोहित पवार तसंच काँग्रेसच्या विरोधात घोषणा देण्यात आल्या.

6 वाजून 35 मिनिटं : ऑगस्ट क्रांती मैदानावर बॉलिवुडमधले चेहरे

ऑगस्ट क्रांती मैदानावर नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनामध्ये बॉलिवूडमधले अनेक चेहरेही उपस्थित होते.

फरहान अख्तर, सुशांत सिंह, नंदिता दास, अनुराग कश्यप, हुमा कुरेशी, स्वरा भास्कर, राज बब्बर, राकेश ओमप्रकाश मेहरा हे ऑगस्ट क्रांती मैदानावर उपस्थित होते.

5 वाजून 59 मिनिटं : आंदोलनाच्या नावाखाली हिंसाचार नको

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या विरोधात सुरु असलेल्या आंदोलनादरम्यान लखनौमध्ये जाळपोळ झाली आहे. आंदोलनाला लागेल्या या हिंसक वळणानंतर उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी ANI या वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हटलं, की निषेधाच्या नावाखाली कोणताही हिंसाचार खपवून घेतली जाणार नाही.

सार्वजनिक मालमत्तेचं नुकसान करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असंही योगी आदित्यनाथ यांनी म्हटलं.

5 वाजून 54 मिनिटंः अफवा पसरवली तर कारवाई...

CAA म्हणजेच नागरिकता दुरुस्ती कायद्याविरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांना महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे.

अफवा पसरवणाऱ्यांवर दिल्ली पोलिसांकडून कठोर कारवाई करण्यात येईल.

5 वाजून 22 मिनिटं : मनमोहन सिंह यांच्या जुन्या व्हीडिओचा भाजपला आधार

मनमोहन सिंह यांचा एक जुना व्हीडिओ पोस्ट करून भाजपनं काँग्रेसच्या CAA संबंधीच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

भाजपचे प्रवक्ते संबित पात्रा यांनी मनमोहन सिंह यांचा एक जुना व्हीडिओ ट्विटरवर पोस्ट करुन लिहिलं आहे, "काँग्रेसचा ढोंगीपणा...


9 वाजून 57 मिनिटं - 'भीमा कोरेगावची लढाई प्रेरणादायी'

भीमा कोरेगावची लढाई ही प्रेरणादायी असल्याचं ट्वीट दलित काँग्रेसनं केलं आहे.

"भीमा कोरेगाव युद्धातल्या वीरांची आठवण करण्याचा हा दिवस. भीमा कोरेगावची लढाई 202 वर्षांपूर्वी 1 जानेवारी 1818ला भीमा नदीच्या काठावर झाली. अन्याय, असमानता आणि अत्याचारांविरूद्धच्या लढाईत ही घटना सतत प्रेरणा देत आहे," असं या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

8 वाजून 15 मिनिटं- 'अनुचित प्रकार घडविण्याचा प्रयत्न सरकारनं हाणून पाडलाय'

"सरकार बदलल्यानंतर 1 जानेवारीला काही अनुचित प्रकार घडविण्याचा प्रयत्न होता. पण शासनामधील पक्षांनी योग्य प्रकारचं योगदान दिलं आहे. हा कार्यक्रम शांततेनं पार पडेल अशी अपेक्षा मी व्यक्त करतो," असं वक्तव्यं प्रकाश आंबेडकर यांनी केलं आहे.

"दोन वर्षांपूर्वी झालेल्या हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर सध्याच्या सरकारला मी माझ्याकडे असलेली सर्व माहिती, ऑडिओ-व्हिजुअल पुरावे दिले आहेत. त्यांनी सकारात्मक भूमिका घेऊन काही घडू नये यासाठी घेतलेली दक्षता वाखाणण्याजोगी आहे," असंही आंबडेकर यांनी म्हटलं.

"शरद पवार यांनी एल्गार परिषदेच्या कार्यकर्त्यासंदर्भात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जी भूमिका घेतली आहे, ती मागेही व्यक्त केली होती. ही बनवाबनवी आहे. पुणे ग्रामीण पोलिस एक म्हणत आहे, पुणे पोलिस आयुक्त एक म्हणत आहेत. त्यामुळे जे कोणी यात गुंतले आहेत, त्यांना परिणामांनाही सामोरं जावे लागेल," असं आंबेडकरांनी स्पष्ट केलं.

7 वाजता- अजित पवारांचं विजयस्तंभाला अभिवादन

उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी भीमा-कोरेगाव इथं विजयस्तंभाला अभिवादन केलं. त्यानंतर माध्यमांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, की भीमा कोरेगामध्ये मधल्या काळात काही घटना घडल्या होत्या. पण, सरकार त्यासंदर्भात काळजी घेत आहे. आज कडेकोट बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे.

कुणीही अफवा पसरवण्याचा प्रयत्न केला, तर त्यावर विश्वास ठेवू नये. शांतता ठेवावी, असं आवाहनही त्यांनी केली.

6.30 वाजता- अभिवादनासाठी गर्दी

भीमा-कोरेगाव इथं विजयस्तंभाला अभिवादन करण्यासाठी गर्दी जमायला सुरुवात झाली.

कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी पोलिसांनी प्रतिबंधात्मक कारवाई केली आहे. याशिवाय सोशल मीडियावर देखील पोलिसांची करडी नजर आहे. सोशल मीडियावर अफवा पसरू नयेत यासाठी  अनेक व्हॉट्स ग्रुप अॅडमिन्सना नोटीसा बजावण्यात आल्या. आजच्या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर कोरेगाव भीमा, सणसवाडी, येथील शाळा व महाविद्यालयांना सुट्टी देण्यात आली आहे.


90 मिनिटांच्या या चर्चेमध्ये दोघांनीही काही मुद्दे मजबूतपणे मांडले आणि दोघांकडूनही काही गोंधळ झाले.

गेल्या आठवड्यातल्या डिबेटच्या तुलनेतलं वेगळेपण

गेल्या आठवड्यात राष्ट्राध्यक्षपदासाठीचे उमेदवार असणाऱ्या डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन यांच्यातला डिबेटचा पहिला कार्यक्रम पार पडला.

या डिबेटदरम्यानची दोन्ही उमेदवारांची वागणूक, आरडाओरडा, एकमेकांवर करण्यात आलेले आरोप या गोष्टींची मोठी चर्चा झाली होती.

ट्रंप यांनी वारंवार बायडन यांचं बोलणं मध्येच तोडलं, आणि बायडन वैतागून त्यांना 'शट अप' म्हणाले.

गेल्या आठवड्यातल्या या घटना उपाध्यक्षपदासाठीच्या उमेदवारांच्या लक्षात होत्या.

उतावीळपणे मध्येमध्ये बोलणाऱ्या ट्रंप यांच्या अगदी विरुद्ध अशी पेन्स यांची वागणूक होती. ते अतिशय शांत होते, आणि जेव्हा कधी त्यांनी हॅरिस यांना मध्ये रोखलं, तेव्हा हॅरिस यांच्याकडे त्याचं उत्तर होतं.

"उपाध्यक्ष महोदय, अजून माझं बोलून झालेलं नाही. तुमची हरकत नसेल तर मी माझा मुद्दा पूर्ण करते. मग आपण याविषयी बोलू."

ही चर्चा होती उपाध्यक्षपदाच्या स्पर्धेत असणाऱ्या पहिल्या कृष्णवर्णीय महिला उमेदवार आणि एका श्वेतवर्णीय पु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रुष उमेदवारामध्ये. त्यामुळेच एरवी शांत असणाऱ्या पेन्स यांनी हॅरिस यांना मध्येच थांबवणं हे काहीसं उद्धट वाटण्याचा धोका पत्करण्यासारखं होतं.

शिवाय या वादविवादाच्या कार्यक्रमाच्या सूत्रधार असणाऱ्या सुझन पेज यांच्या सूचनांनाही त्यांनी अनेकदा दाद दिली नाही आणि बराच वेळ बोलत राहिले.

ट्रंप-पेन्स जोडीच्या विरोधात गेलेल्या महिला मतदारांचा विचार केल्यास बोलण्यासाठीच्या या जास्तीच्या कालावधीची त्यांना राजकीय किंमत मोजावी लागण्याची शक्यता आहे.

संपूर्ण चर्चेदरम्यान दोन्ही उमेदवारांनी एकमेकांना आक्रमकपणे कोणत्याही मुद्यावर धारेवर धरलं नाही, त्यामुळे या चर्चेतून नवीन फारसं काही समोर आलं नाही किंवा तणावपूर्ण परिस्थितीत हे उमेदवार कसे वागतात हेही समजू शकलं नाही.

कोव्हिडच्या जागतिक साथीचा मुद्दा

चर्चेची सुरुवात कोरोना व्हायरसच्या जागतिक साथीपासून झाली. आणि कमला हॅरिस यांनी बहुतांश वेळा या मुद्द्यावरूनच पेन्स यांच्यावर टीका करणंही अपेक्षितच होतं. पेन्स यांनी या मुद्यावर बहुतांश काळ बचावात्मक पवित्रा घेतलेला होता.

अमेरिकेतल्या 2 लाख 10 हजार मृत्यूंची आठवण करून देत हॅरिस यांनी ट्रंप प्रशासन ही साथ हाताळण्यास अकुशल आणि असमर्थ असल्याचं म्हटलं.

यावर पेन्स यांचं उत्तर तयारच होतं. बायडन- हॅरिस यांनी मांडलेली योजना ही ट्रंप प्रशासनाच्या धोरणांची नक्कल असल्याचं सांगत त्यांनी लस तयार करण्यासाठीच्या प्रयत्नांतला वेग आणि प्रशासनाने उचललेल्या इतर पावलांविषयी सांगितलं.

पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे खुद्द व्हाईट हाऊस कोरोनाचा हॉटस्पॉट बनलं, यावर चर्चा करण्यात दोन्ही उमेदवारांनी फार काळ खर्ची घातला नाही. एक अतिशय महत्त्वाचा मुद्दा हॅरिस यांनी न हाताळताच सोडून दिला आणि चर्चा लवकरच दुसऱ्या मुद्द्यावर वळली.

सध्याच्या जनमत चाचण्यांनुसार ट्रंप प्रशासनाने ज्या प्रकारने ही परिस्थिती हाताळली त्याविषयी लोकांमध्ये नाराजी आहे. आणि असं असताना हा मुद्दा फारसा वरचढ होऊ न देणं, हा पेन्स यांचा विजय म्हणायला हवा.

हवामान बदल आणि वर्णभेदाचा मुद्दा

साथीच्या बाबत बॅकफुटवर असणाऱ्या पेन्स यांनी पर्यावरणाच्या मुद्यावरून हॅरिस यांच्यावर हल्ला केला. जो बायडन यांनी त्यांच्या प्रचारादरम्यान पर्यावरण बदलाच्या - क्लायमेट चेंजच्या मुद्द्याला महत्त्वं दिलेलं आहे.

कार्बन उत्सर्जनाविषयी पावलं उचलण्याचं बायडन - हॅरिस यांनी म्हटलंय. पण पेन्सेलव्हेनिया आणि...


936 विशिष्ट अकाऊंट्स काढून टाकल्याची माहिती ट्विटरनं दिली. या अकाऊंट्सचा वापर 'हाँगकाँगमध्ये राजकीय असंतोषाची बिजं पेरण्यासाठी' केला जात असल्याचं सांगण्यात आलंय.

हे अकाऊंट्स चीनमधून तयार करण्यात आले होते आणि 'आंदोलनांमधलं राजकीय धोरण आणि कायदेशीरपणा' कमी करण्यासाठी या अकाऊंट्सचा पद्धतशीरपणे वापर करण्यात येत होता असं नेटवर्कद्वारे सांगण्यात आलंय.

ट्विटरकडून याविषयीची माहिती मिळाल्यानंतर फेसबुकनेही 'सात पेजेस, तीन ग्रुप्स आणि 5 फेसबुक अकाऊंट्स' काढून टाकल्याचं सांगितलं.

"काढून टाकलेल्या अकाऊंट्सवरुन नियमितपणे स्थानिक राजकीय बातम्या आणि मुद्द्यांबद्दल पोस्ट केलं जाई. यामध्ये हाँगकाँगमध्ये सध्या सुरू असलेल्या निदर्शनांचाही समावेश होता," असं फेसबुकचे सायबर सिक्युरिटी पॉलिसीचे प्रमुख नॅथनिअल ग्लिशर यांनी सांगितलं.

"हे करणाऱ्या लोकांनी जरी स्वतःची ओळख लपवण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी हे लोक चायनीज सरकारशी संबंधित असल्याचं आम्हाला तपासाअंती आढळून आलं."

खबदारीचा उपाय म्हणून कारवाई

 या 936 विशिष्ट अकाऊंट्ससोबतच चुकीची माहिती पसरवायला मदत करणारे जवळपास 2,00,000 इतर अकाऊंट्स खबरदारी म्ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णून सस्पेंड करण्यात आले असून ते काही काळानंतर पुन्हा सुरू होतील असं ट्विटरने म्हटलंय.

"आम्ही सखोल तपास केला, आणि हे सरकारच्या पाठिंब्याने होणारं ऑपरेशन असल्याचे आमच्याकडे सबळ पुरावे आहेत."

"विशेषतः ठराविक - सुनियोजित पद्धतीने वागणाऱ्या अकाऊंट्सचा गट आम्ही शोधलाय. हाँगकाँग निदर्शनांविषयीचे मेसेज जास्त पोहोचवण्यासाठी हे गट काम करतात."

"आम्ही यापुढेही दक्षता बाळगू, या लोकांच्या हालचालींवरून बोध घेत आम्ही आमच्या धोरणांची अंमलबजावणी करू."

हाँगकाँग विमानतळावर काही दिवसांपूर्वी झालेलं आंदोलन

चीनच्या शिनहुआ न्यूज एजन्सीने ट्विटरवर स्पॉन्सर्ड पोस्ट्स विकत घेतल्याने गेल्या आठवड्यात ट्विटरवर जोरदार टीका करण्यात आली. होती. त्यानंतर आता ही पावलं उचलण्यात येत आहे. आपण यापुढे अशा जाहिराती घेणार नसल्याचं ट्विटरने स्पष्ट केलंय.

"यापुढे आम्ही सरकारी वृत्तसंस्थांकडून जाहिराती स्वीकारणार नाही. ज्या ट्विटर अकाऊंट्वर कारवाई करण्यात आली आहे त्यांना यापुढे ट्विटरचा वापर जाहीर संभाषणांसाठी करता येईल"

पण आपलं हे नवीन धोरण 'कर भरणाऱ्या संस्थांना, स्वतंत्र वृत्तसंस्थांना' लागू नसेल, असंही ट्विटरने सांगितलंय.

कशाबद्दल आहेत ही निदर्शनं?

मार्चपासून हाँगकाँगमध्ये निदर्शनं सुरू आहेत. सरकारने मांडलेल्या एका प्रस्तावाच्या विरोधात या निदर्शनांना सुरुवात झाली. या विधेयकामुळे चीनच्या मुख्यभूमीमध्ये लोकांचं प्रत्यार्पण करणं शक्य होणार होते.

पण यामुळे हाँगकाँगच्या न्याय स्वातंत्र्यावर गदा येईल आणि याचा वापर चीन सरकारविरुद्ध बोलणाऱ्यांवर करण्यात येईल, असं टीकाकारांचं म्हणणं होतं.

सततच्या निदर्शनांनंतर जूनमध्ये हे विधेयक स्थगित करण्यात आलं. पण आंदोलनं सुरूचं आहेत आणि आता त्यांना लोकाभिमुख सुधारणांची मागणी करणाऱ्या मोठ्या आंदोलनाचं स्वरूप आलेलं आहे. शिवाय आंदोलकांविरोधात घेतल्या गेलेल्या कठोर भूमिकेचाही तपास करण्यात यावा अशी मागणी करण्यात येतेय.

गेल्या आठवड्यात हजारो आंदोलक हाँगकाँग विमानतळाच्या टर्मिनल्सच्या इमारतींमध्ये शिरले. पोलिसांसोबत त्यांची झटापट झाली आणि परिणामी शेकडो उड्डाणं रद्द झाली.

रविवारी झालेल्या प्रचंड मोठ्या रॅलीमध्ये 1.7 दशलक्ष लोक सहभागी झाल्याचं आयोजकांनी म्हटलंय. पण पोलिसांनी हा आकडा फक्त 1,28,000 असल्याचं म्हटलंय. अधिकृतरित्या परवानगी देण्यात आलेल्या आंदोलनात सहभागी लोकांचीच पोलिसांनी गणना केली.

हेही वाचलंत...


A-68 हिमखंडाचं क्षेत्रफळ 6000 चौरस किलोमीटर इतकं आहे.

अंटार्क्टिकाच्या द्वीपकल्पासून हा हिमखंड 13 महिन्यांपूर्वीच तुटला होता. याच वजन 1 लाख कोटी टन इतकं आहे. हा हिमखंड आपल्या जागेवर मागे-पुढे हालला होता. पण आता या हिमखंडाचा दक्षिण भाग 90 अंशात वळला आहे. म्हणजे हा हिमखंड समुद्रातील प्रवाहात सापडला आहे, याचं हे निदर्शक आहे.

तज्ज्ञांना असं वाटत की उन्हाळ्यात हा हिमखंड हळूहळू उत्तरेकडे सरकेल.

या हिमखंडाच नाव A-68 असं आहे.

स्वॅनसी युनिव्हर्सिटीचे प्रा. अॅड्रीन ल्युकमेन म्हणाले, "हा हिमखंड लार्सन सी आईस शेल्पपासून 12 जुलै 2017ला तुटला होता. एक वर्ष त्याची मागे-पुढे हालचाल झाली. आता हा हिमखंड पुढे सरकू लागला आहे."

पूर्वेला बर्फ आणि उत्तरेला उथळ पाणी यात हा हिमखंड अडकला होता.

ते म्हणाले, "पण वाऱ्याच्या झोतामुळे आता हा हिमखंड हालला आहे. समुद्राचं पाणी घड्याळाच्या काठ्याच्या दिशेत फिरत आहे, त्यामुळे इथं तरंगणाऱ्या बर्फाने हा हिमखंड फिरवला आहे. आता हिमखंड मोकळा झाला आहे. तो आता अधिकाधिक उत्तरेकडे जास्त उबदार पाण्याकडे सरकत आहे."

खंडाच्या आकारांच्या हिमखंडात Pivot and Spin ही हालचाल द... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िसून येते. अशा प्रकारची हालचाल सामान्य असते. या हिमखंडाचा जमिनीमध्ये रुतलेला जो भाग आहे त्यामुळे समुद्राच्या तळाशी मोठी खच तयार होते.

ही खच आंतरराष्ट्रीय संस्था काम करत असलेल्या Sonar Surveysमध्ये दिसून येईल. या वर्षाच्या अखेरीस हा सर्व्हे होणार आहे.

जर्मनीतील अल्फ्रेड वेगेनर इन्स्टिट्यूट आणि यूकेतील स्कॉट पोलर रिसर्च इन्स्टिट्यूट हे संशोधन करणार आहेत.

A-68च्या काही कडा वर्षाभरात तुटल्या असल्या तरी याचं क्षेत्रफळ फारस बदलेलं नाही. याची लांबी जवळपास 150 किलोमीटर आणि रुंदी जवळपास 55 किलोमीटर इतकी आहे.

एका अमेरिकन संस्थेने या हिमखंडाला आतापर्यंतचा सर्वांत मोठ्या हिमखंडांच्या यादीत 6वा क्रमांक दिला आहे.

मागचा इतिहास पाहिला तर असे हिमखंड समुद्रातील चार मोठ्या 'Iceberg Highways'पैकी एकावरून जातात असं दिसतं.

या प्रकारात हा हिमखंड दक्षिण अटलांटिककडे सरकेल असं दिसतं.

म्हणजेच दक्षिण जॉर्जियातील पेंग्विन आणि सील्सना हा हिमखंड पुढं सरकताना पाहायला मिळेल!

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)