ABP-CSDSनं म्हटलं आहे की मध्यप्रदेशात भाजपला 94 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 126 जागा मिळतील. तर टाइम्स नाऊ-CNXनं म्हटलं आहे की भाजपला मध्यप्रदेशात 126 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 89 जागा मिळतील.

निकालांबाबत स्पष्टता निर्माण करणं हे एक्झिट पोलचं काम आहे पण प्रत्यक्षात अनुभव असं सांगतो की त्यामुळे स्पष्टता तर निर्माण होतच नाही पण संभ्रम मात्र उत्पन्न होतो. एक्झिट पोल हे अचूक असतात की फक्त माहितीवर आधारित अंदाज असतो? या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यासाठी बीबीसीनं 2014 ते 2018 या दरम्यान प्रसिद्ध झालेल्या एक्झिट पोलचा अभ्यास केला.

त्यातून असं लक्षात आलं की एक्झिट पोलमुळे आपल्याला कोण जिंकणार याचा अंदाज येतो पण कोणत्या पक्षाच्या किती जागा येतील हे नेमकेपणे समजू शकत नाही.

2017 च्या गुजरात निवडणुकीत भाजप जिंकेल असं भाकित एक्झिट पोलनं केलं होतं. C-Voterनं असं भाकित केलं होतं की भाजप 111 जागा जिंकेल आणि काँग्रेसच्या 71 जागा येतील. टुडेज चाणक्यनं म्हटलं होतं की भाजपला 135 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 47 मिळतील. जर एक्झिट पोलवर नजर टाकली तर असं लक्षात येईल की 65 टक्के जागा या भाजपला मिळतील असा अंदाज ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बहुतेक एजन्सीजनं बांधला होता. पण जर प्रत्यक्ष निकाल पाहिले तर असं लक्षात येतं की भाजपच्या अंदाजापेक्षा 10 टक्के जागा कमी झाल्या आहेत. एक्झिट पोलच्या अंदाजानुसार काँग्रेसनं 65-70 जागा जिंकणं अपेक्षित होतं पण त्यांनी 77 जागा जिंकल्या.

गुजरात निवडणुकीत काँग्रेस किती जागा जिंकेल याबाबत एक्झिट पोलचा अंदाज बहुतेक प्रमाणात खरा ठरला पण या निवडणुकीतील विजेत्या पक्षाला किती जागा मिळतील हे मात्र त्यांना सांगता आलं नाही. 2018च्या कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीच्या काही महिने आधी तज्ज्ञांनी म्हटलं होतं की या निवडणुकीत कोण जिंकेल यांचा अंदाज बांधणं हे कठीण काम आहे.

या निवडणुकीत ABP News - C Voterचा अंदाज होता की भाजपच्या 110 जागा येतील आणि काँग्रेसच्या 88 जागा येतील तर इंडिया टुडे- अॅक्सिसचा अंदाज होता की भाजपला 85 जागा मिळतील तर काँग्रेसच्या 111 जागा येतील. प्रत्यक्षात निकाल जेव्हा हाती आले तेव्हा भाजपनं गेल्या निवडणुकीच्या तुलनेत खूप जागा जिंकल्या होत्या. पण त्यांचं सरकार बनलं नाही. फक्त याच वेळी असं झालं होतं की एजन्सीजनं जे कौल दिले होते ते निकालाशी मिळते जुळते होते.

एक्झिट पोलचे कौल किती अचूक असतात हे सांगता येणं कठीण काम आहे. पण नेमक्या कोणत्या पक्षाच्या किती जागा येतील आणि त्यावरून कोणतं सरकार स्थापन होईल याचा अंदाज एक्झिट पोलला बांधता येत नाही हे तर आपण सहज सांगू शकतो. हा अंदाज चुकण्याची शक्यताच अधिक आहे.

बिहारच्या 2015च्या विधानसभा निवडणुकीत 'चाणक्य'नं सांगितलं होतं की भाजपला 155 जागा मिळतील आणि महाआघाडीला 83 जागा मिळतील. निल्सेन आणि सिसेरो तसेच इतर संस्थांनी अंदाज वर्तवला होता की भाजपला 100 च्या वर जागा मिळतील पण प्रत्यक्षात चित्र मात्र उलटं दिसलं. नितिश कुमार, लालू प्रसाद यादव आणि काँग्रेसनं 243 पैकी 178 जागा जिंकल्या. पूर्ण जागांच्या 73 टक्के जागा महागटबंधनने जिंकल्या. यावेळी टक्केवारीतील त्रुटीमध्ये खूप अंतर होतं. कोण प्रथम क्रमांकावर येईल आणि दुसऱ्या क्रमांकावर येईल या अंदाजात आणि प्रत्यक्ष निकालात तफावत होती.

दरवेळी हे अंदाज चुकतात असं नाही. 2016च्या पश्चिम बंगाल निवडणुकीवेळी अंदाज बरोबर आला होता. ममता बॅनर्जींच्या तृणमूल काँग्रेसला 210 जागा मिळतील असं भाकित चाणक्यनं केलं होतं तर इंडिया टुडे - अॅक्सिसनं म्हटलं होतं की तृणमूलच्या 243 जागा येतील. बहुमतामध्ये येण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या जागांपेक्षा तृणमूलला...


ADR (Association for Democratic Reforms) या संस्थेच्या विश्लेषणानुसार, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षानं गेल्या आर्थिक वर्षांत एकूण उत्पन्नापेक्षा जास्त खर्च केल्याचं दिसून आलं आहे.

2017-18 या आर्थिक वर्षात राष्ट्रवादीचं उत्पन्न 8.15 कोटी रुपये इतकं होतं, तर पक्षाचा एकूण खर्च 8.84 कोटी रुपये म्हणजे एकूण उत्पन्नापेक्षा 69 लाख रुपये जास्त आहे.

याबाबत आम्ही राष्ट्रवादीचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांना विचारणा केली.

"ज्या वर्षात पक्षाचं उत्पन्न कमी असेल त्या वर्षी पक्षाकडे जमा असलेल्या डिपॉझिटमधून खर्च करण्यात येतो. मागच्या वर्षीची पक्षाची जी सेव्हिंग आहे त्यातून हा खर्च झाला आहे," मलिक यांनी स्पष्टिकरण दिलं.

पण यामुळे लोकांमध्ये वेगळा संदेश जातो का असा पुढचा प्रश्न नबाव मलिक यांना विचारला.

त्यावर मलिक सांगतात, "पक्षाचा मागच्या 19 वर्षांचा एतिहास आहे. मागचं जे काही इन्कम आहे, त्यातील काही रक्कम सेव्हिंग असते, काही डिपॉझिट असते आणि त्यातून हा खर्च झालेला आहे."

काँग्रेसनं ऑडिट रिपोर्ट सादर केला नाही

राजकीय पक्षांनी त्यांचं आर्थिक उत्पन्न आणि खर्चाचा ऑडिट रिपोर्ट भारतीय निवडणूक आयोगाकडे जमा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करणं, आयोगानं नोव्हेंबर 2014पासून बंधनकारक केलं आहे.

राजकीय पक्षांच्या वार्षिक जमा खर्चात पारदर्शकता आणण्यामागे हे एक महत्त्वाचं पाऊल आहे, असं ADR संस्थेचं मत आहे.

तसंच पक्षांच्या आर्थिक जमा-खर्चाची माहिती RTIच्या अखत्यारित आणावी, अशी ADR आणि इतर सामाजिक संस्था मागणी करत आहेत.

काँग्रेस पक्षानं मात्र 2017-18 मधल्या जमा खर्चाबाबतचा ऑडिट रिपोर्ट अजूनपर्यंत निवडणूक आयोगाकडे सोपवलेला नाही. ऑडिट रिपोर्ट आयोगाकडे पाठवायची शेवटची तारीख 31 ऑक्टोबर होती.

याबाबत आम्ही काँग्रेस पक्षाचे खजिनदार खा. अहमद पटेल यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांच्याकडून प्रतिक्रिया मिळू शकली नाही. याशिवाय खासदार अशोक चव्हाण यांना संपर्क साधण्यात आला असता ते व्यग्र आहेत, असं सांगण्यात आलं.

माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी सांगितलं की, याबाबत मला काही माहिती नाही. माहिती घेऊन कळवतो.

यानंतर आम्ही 22 ऑक्टोबरला राहुल गांधी यांच्या कार्यालयाला मेल करून याबाबत विचारणा केली. अजूनपर्यंत त्यांच्याकडून काहीएक प्रतिसाद मिळालेला नाही. काँग्रेस कार्यालयाकडून प्रतिक्रिया आल्यास ती इथे समाविष्ट करण्यात येईल.

काय सांगतो अहवाल?

Association for Democratic Reforms (ADR) या संस्थेनं नुकतंच 2017-18 या आर्थिक वर्षात राष्ट्रीय पक्षांच्या जमा-खर्चाचं विश्लेषण केलं आहे. राष्ट्रीय पक्षांनी भारतीय निवडणूक आयोगाला दिलेल्या ऑडिट रिपोर्टमधल्या माहितीच्या आधारावर हे विश्लेषण आहे.

देशात एकूण 7 राष्ट्रीय पक्ष आहेत आणि अनेक प्रादेशिक पक्षं आहेत. राष्ट्रीय पक्षांना मिळालेल्या उत्पन्नापैकी 86.9% (1041.80 कोटी रुपये) पैसा हा देणग्यांतून आला आहे.

केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी यंदाच्या अर्थसंकल्पात electoral bonds ची घोषणा केली होती. पण 2017-18 या आर्थिक वर्षात केवळ भाजपने electoral bondsद्वारे 210 कोटी रुपये मिळाल्याचं जाहीर केलं आहे.

पक्षांचे प्रमुख आर्थिक स्त्रोत कुठले?

भाजपला मिळणारं जवळजवळ सर्वच उत्पन्न म्हणजे 989.707 कोटी रुपये (एकूण उत्पन्न 1027.333 कोटी रु.) हे लोकांनी दिलेल्या देगण्यातून मिळालं आहे. याव्यतिरिक्त बँकेकडून ठेवींवर मिळणारं व्याज आहे.

देणग्यांमध्ये electoral bonds, आजीवन सहयोग निधी, वयक्तिक देणगी, मोर्चा आणि सभेसाठी दिलेल्या देणग्या, तसंच आमदार आणि खासदारांनी दिलेल्या देणग्या यांचा समावेश आहे.

मार्क्सवादी...


AIMIMचे प्रमुख असदुद्दीन ओवेसी

1. गोध्रा नगरपरिषदेवर AIMIMचा कब्जा

गोध्रा नगरपरिषदेवर एमआयएमनं सत्ता स्थापन केली आहे. एमआयएमनं अपक्षांना बरोबर घेत गोध्रा नगरपरिषदेतील भाजपची सत्ता हस्तगत केली आहे. आज तकनं ही बातमी दिली आहे.

44 सदस्यांच्या गोध्रा नगरपरिषदेत एमआयएमच्या 7 सदस्यांनी विजय मिळवला होता. पण, 17 अपक्षांच्या मदतीनं आता गोध्रा नगरपरिषदेवर एमआयएमनं सत्ता मिळवली आहे. या 17 अपक्षांमध्ये 5 नगरेसवक हिंदू आहेत, ज्यांनी एमआयएमला पाठिंबा दिला आहे. या निवडणुकीत भाजपनं 18 जागांवर विजय मिळवला आहे.

या विजयानंतर एमआयएमचे नेते वारिस पठाण यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "गोध्रामध्ये सत्ता स्थापन करणं हा ऐतिहासिक विजय असल्याचं म्हटलं आहे. एमआयएमने गुजरातमध्ये गोध्रात सत्ता स्थापन करून यशस्वी सुरुवात केली आहे."

2. करुणा धनंजय मुंडे आमदारकीची निवडणूक लढवणार

रेणू शर्मा प्रकरणानंतर चर्चेत आलेल्या आणि सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांनी नातं मान्य केलेल्या करुणा शर्मा आता आमदारकिची निवडणूक लढवणार आहेत. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिलीय.

करुणा यांनी बुधवारी (17 मार्च) मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांची भेट घेतली. आपण पी उत्तर विभागातील प्रश्न घेऊन आलो आहोत. स्वच्छतागृह आणि कचरा प्रश्नावर तोडगा काढण्यासाठी महापौरांची भेट घेतल्याचं करुणा यांनी सांगितलं.

आपण समाजसेविका आहोत. पुढे राजकारणातही येईल. इतकंच नाही तर आपल्याला आमदारकीची निवडणूक लढवायची असल्याचंही त्यांनी म्हटलंय.

3. संजय राऊत यांना गृहमंत्री किंवा मुख्यमंत्री करा - चंद्रकांत पाटील

शिवसेना नेते संजय राऊत यांना गृहमंत्री किंवा मुख्यमंत्री करा, त्यांच्याशिवाय मंत्रिमंडळामधील कुणीच मंत्री बोलत नाहीत, असा टोला भाजप नेते चंद्रकांत पाटील यांनी लगावला आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

मुकेश अंबानी यांच्या घरासमोर आढळलेल्या स्फोटकाप्रकरणी सध्या पोलीस अधिकारी सचिन वाझे एनआयएच्या कोठडीत आहेत. दोन तपास यंत्रणाकडून तपास सुरू आहे. हळूहळू सत्य बाहेर येत असून लवकरचं सरकारचा बुरखा फाटणार असल्याचा दावाही चंद्रकांत पाटील यांनी केला आहे.

ते कोल्हापूर येथे आयोजित पत्रकार परिषदेत बोलत होते.

4. 'कुत्रं मेलं तरी देशातले नेते दु:ख व्यक्त करतात मात्र 250 शेतकऱ्यांचा मृत्यू झाल्यानंतरही…'

"एखादं कुत्रं मेलं तरी आपले नेते दु:ख झाल्याचा संदेश प्रसिद्ध करतात. इथे 250 शेतकऱ्यांचा मृत्यू झाला तरी कोणी काही बोललं नाही. हे मला फार वेदना देणारं आहे," असं मेघायलचे राज्यपाल सत्यपाल मलिक यांनी शेतकरी आंदोलनाबाबत म्हटलं आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

एका खासगी कार्यक्रमामध्ये सहभागी होण्यासाठी मलिक झुंझनुं येथे आले होते त्यावेळी त्यांनी प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधला. शेतकरी आंदोलन एवढ्या दिर्घकाळ चालणं हे कोणाच्याही फायद्याचं नसल्याचं मत मलिक यांनी व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, "आता देशभरातील शेतकऱ्यांपर्यंत आंदोलनाचा मुद्दा पोहोचला असल्याने त्यावर तातडीने तोडगा काढण्याची गरज आहे. संविधानाने दिलेल्या एका वरिष्ठ पदावर असल्याने मी शेतकऱ्यांना आणि नेत्यांना केवळ सल्ला देऊ शकतो."

5. 'आरबीआय'ची परीक्षा पहिल्यांदाच मराठीतून

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (आरबीआय) 'हजेरी सहायक' या पदासाठीच्या परीक्षेत पहिल्यांदाच मराठीचा पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

'आरबीआय'ने 841 हजेरी सहायक या पदांची भरती प्रक्रिया राबवण्याची मंजुरी अलीकडेच दिली. त्यापैकी मुंबई विभागात 202 आणि नागपूर विभागात 55 पदांची भरती प्रकिया राबवण्यात येणार आहे. या सर्व परीक्षार्थींना मराठीतून...


AIR INDIA

एअर इंडियाच्या केबिन क्रूमधील सदस्यानं हा प्रश्न विचारला आहे. त्यामागचं कारण आहे, गेल्या काही दिवसांत त्याच्या काही सहकाऱ्यांना त्यांच्या इमारतीतील लोकांकडून झालेला त्रास.

खरं तर 22 मार्चच्या मध्यरात्रीपासून भारतातले विमानतळ आंतरराष्ट्रीय प्रवासी विमानांसाठी बंद झाले होते आणि 24 मार्चच्या मध्यरात्रीपासून देशांतर्गत प्रवासी विमान वाहतूकही बंद आहे. केवळ गरजेची मालवाहतूक करणारी विमानं आणि मदत पुरवणारी किंवा अडकलेल्या लोकांना घेऊन येणाऱ्या विशेष विमानसेवा सुरू राहणार आहेत.

पण या अखेरच्या काही आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांवर गेलेले विमान कर्मचारी खबरदारी म्हणून घरीच विलगीकरणाचे नियम पाळत आहेत. त्यातल्याच काही पायलट आणि फ्लाईट अटेंडंटना शेजाऱ्यांनी वाळीत टाकण्याच्या किंवा त्यांची पोलिसांत तक्रार केल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत.

सरकारी मालकीची कंपनी असलेल्या एअर इंडियानं त्यानंतर रविवारी (22 मार्च) एक निवेदन जाहीर केलं. "अनेक ठिकाणी रहिवासी कल्याण संस्था (RWA) आणि शेजारी एअर इंडियाच्या कर्मचाऱ्यांना देत असलेली वागणूक चिंताजनक आहे. कर्मचाऱ्यांच्या कामात अडथळा आणणे, पोलिसांना बोलावणे असे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

प्रकार होतायत कारण त्यांचं कर्तव्य बजावताना ते परदेशात जाऊन आले आहेत."

नागरी हवाई वाहतूक मंत्री हरदीप पुरी यांनी या घटनांची दखल घेतली आहे. "मी आपल्या कर्मचाऱ्यांची निष्ठा, निस्वार्थपणा आणि निर्धार यांचा आदर करतो. त्यांच्या आणि त्यांच्या कुटूंबियांच्या संरक्षणासाठी, संबंधित अधिकाऱ्यांनी सर्वतोपरी मदत करावी अशी मी विनंती करतो." अशा आशयाचं ट्विट त्यांनी केलं आहे.

काही दिवसांपूर्वी कोरोनाच्या रुग्णांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांनाही अशाच अनुभवांना समोरं जावं लागल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी अशाप्रकारे कोरोनाशी लढणाऱ्यांसोबत भेदभाव केला जाऊ नये, असं स्पष्ट केलं होतं.

भाजपनंही संकटकाळात आपल्या संवेदना जागृत ठेवायला हव्यात, असं ट्वीट केलं आहे.

पण तरीही एअर इंडियाच्या कर्मचाऱ्यांसोबत हा घडलेला सगळा प्रकार पाहून कर्मचाऱ्यांपैकी काहींना धक्का बसला आहे आणि त्यांनी दुःखही व्यक्त केलं आहे.

एअर इंडियाच्या विमान कर्मचाऱ्यांना कसा त्रास होतोय?

नवी मुंबईत राहणाऱ्या एका फ्लाईट अटेंडंटनं काही दिवसांपूर्वी एअर इंडियाच्या न्यूयॉर्क-मुंबई विमानात ड्यूटीवरून परतल्यावरचा आपला अनुभव सहकाऱ्यांना सांगितला आहे. तिच्यात आजाराची कुठलीच लक्षणं नाहीत पण, खबरदारीचा उपाय आणि नियमानुसार तिनं काही दिवस घरी विलगीकरणात राहायचं आहे, असं तिला एअरपोर्टवरच तपासणी करणाऱ्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी सांगितलं होतं. तेव्हापासून तीच नाही, तर तिचं अख्खं कुटूंबच घराबाहेर पडलेलं नाही.

पण तरीही एका रात्री त्यांना पोलिसांचा फोन आला. तुम्ही परदेशातून आल्याचं का लपवलं आणि स्वयंतपासणीसाठी हजर का झाला नाहीत, असा जाब पोलिसांनी विचारला. त्याच रात्री पोलिसांची एक टीमही त्यांच्या घरी आली.

"आमच्या घरी आलेले अधिकारी फोनवर बोलणाऱ्या अधिकाऱ्यांपेक्षा जास्त समजूतदार होते. त्यांनी माझी सगळी माहिती घेतली आणि मी त्यांच्या संपर्कात राहायचं आहे असं सांगितलं. त्यांच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशीनी फोनवरून माझ्याशी बातचीत केली."

घडला प्रकार तिनं एअर इंडियामधल्या आपल्या वरिष्ठांना कळवला, ज्यांनी त्या भागातील पोलिसांशी संपर्क साधला. पुढे काय होणार आहे, याचा विचार करत, चिंतेतच अख्खी रात्र गेली. दुसऱ्या दिवशी एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यानं त्यांच्याशी बातचीत केली. "त्यांनी घडल्या प्रकाराबद्दल माफीही मागितली. आम्ही सुटकेचा निश्वास टाकला आणि हे सगळं कशामुळं झालं असावं याचा विचार करू...


ANI ने दिलेल्या वृत्तानुसार जामियाच्या गेट नंबर पाच जवळ हा गोळीबार झाला.

जामियाचा विद्यार्थी जोएब अहमद याने बीबीसी हिंदीला सांगितलं की अचानक मुलांचा आरडा-ओरडा सुरू झाला नंतर कळलं की गेट नंबर पाच जवळ गोळीबार झाला आहे.

रात्री बाराच्या सुमारास किमान दोन राऊंड फायर झाल्याचं जोएबने सांगितलं.

रात्री उशिरा या घटनेचा एफआयआर नोंदवण्यात आला आहे.

हल्ल्याच्या एक दिवस आधीच विद्यापीठ प्रशासनाने विद्यार्थ्यांना विद्यापीठ परिसरात कुठल्याही प्रकारचं आंदोलन न करण्याची सूचना केली आहे.

दोन अज्ञात व्यक्ती स्कुटीवरून आले आणि त्यांनी गोळीबार केला अशी माहिती जामियाच्या समन्वय समितीचे अल अमीन कबीर यांनी बीबीसी हिंदीला दिली.

या गोळीबारात कुणीही जखमी झालं नाही.

30 जानेवारी रोजी एका अल्पवयीन मुलाने निदर्शनं करण्यांवर गोळीबार केला होता. त्यात एक विद्यार्थी जखमी झाला होता. अल्पवयीन हल्लेखोराला पोलिसांनी ताब्यात घेतलं आहे.

शाहीन बाग येथेही एका हल्लेखोराने गोळीबार केला. त्या ठिकाणी कुणी जखमी झालं नव्हतं. CAA विरोधी आंदोलन करणाऱ्यांवर गोळीबार होण्याची ही या आठवड्यातली तिसरी घटना आहे.

हेही वाचलंत का?... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ANI या वृत्तसंस्थेनं ही बातमी दिली आहे.

जनता कर्फ्यूमध्ये फिरताना पोलिसांचा 'प्रसाद'

जनता कर्फ्यूमध्ये फिरत असलेल्या एका व्यक्तीला पोलिसांचा चोप खावा लागला. नवी मुंबईतल्या उलवे इथं ही घटना घडली.

संबंधित व्यक्ती फिरत असताना पोलिसांनी सांगितलं. त्यानंतर त्यांच्यात काही संभाषण झालं आणि मग पोलिसांनी या व्यक्तीला काठीचा प्रसाद दिला.

एकीकडे नवी मुंबईत पोलिसांनी एका व्यक्तीला चोप दिला आहे, तर दुसरीकडे जे लोक विनाकारण घराबाहेर पडत आहेत, त्यांना घरी परत पाठवण्यासाठी दिल्ली पोलिसांनी अनोखा उपक्रम सुरू केला आहे.

दिल्ली पोलिस अशा लोकांना गुलाबाचं फूल देऊन घरी परतण्याची विनंती करत आहेत.

12.04 वाजता- भारतातील कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या 341

इंडियन मेडिकल रिसर्च असोसिएशननं दिलेल्या माहितीनुसार भारतात कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या 341 झाली आहे.

रविवारी महाराष्ट्रात कोरोनाचे दहा नवीन रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले. यामध्ये सहा जण मुंबईचे आहेत तर चार जण पुण्याचे आहेत.

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागानं दिलेल्या माहितीनुसार राज्यातील कोरोनाग्रस्तांची संख्या 74 झाली आहे.

बिहारमध्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ये दोन नवीन प्रकरणं समोर आली असून कोरोनामुळे एका रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे.

11:40 वाजता- बिहारमध्ये कोरोनाचा पहिला बळी

बिहारची राजधानी पटनामधल्या एम्स रुग्णालयात कोरोनामुळे एका रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे. स्थानिक पत्रकार नीरज सहाय यांनी दिलेल्या माहितीनुसार हा रुग्ण मुंगेरचा रहिवासी होता.

काही दिवसांपूर्वीच तो कतारहून परतला होता. या व्यक्तीचा मृत्यू शनिवारी (21 मार्च) सकाळी नऊ वाजता झाला होता. त्यानंतर संबंधित व्यक्ती कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचा रिपोर्ट आला. या व्यक्तीचा मृत्यू किडनी फेल झाल्यामुळे झाला होता.

भारतात आता कोरोनामुळे मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या 6 झाली आहे.

11: 21 वाजता- पंजाबमध्ये पूर्ण लॉक डाऊन

कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव रोखण्यासाठी पंजाब सरकारनं लॉक डाऊन घोषित केला आहे.

कोरोनामुळे भारतात आतापर्यंत पाच जणांचा मृत्यू झाला आहे.

10.52 वाजता- इटलीहून 263 विद्यार्थ्यांना भारतात आणलं

भारतात कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या 324 झालीये.

दरम्यान, इटलीच्या रोममधून आज 263 विद्यार्थ्यांना भारतात परत आणण्यात आलंय.

एअर इंडियाच्या एका विशेष विमानामधून या विद्यार्थ्यांना रविवारी (22 मार्च) भारतात आणण्यात आलं. या सर्वांना थर्मल स्क्रीनिंग आणि इमिग्रेशननंतर दिल्लीतल्या ITBP छावला क्वारिंटाइन गृहात नेण्यात येईल.

इटलीला कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. आतापर्यंत या देशात कोरोनामुळे 4825 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. शनिवारी (21 मार्च) एका दिवसात इटलीमध्ये कोरोनामुळे मृत्युमुखी पडलेल्यांचा आकडा 800 वर पोहोचला होता.

पंतप्रधानांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत जनता कर्फ्यू

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या आवाहनानंतर देशभरात आज सकाळी सात वाजल्यापासून जनता कर्फ्यू लागू झाला आहे.

कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांचा देशातला आकडा 300 हून अधिक झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर लोकांनी गर्दी टाळावी, सोशल डिस्टन्सिंगबद्दल जागरुक व्हावं यादृष्टिनं पंतप्रधानांनी जनता कर्फ्यूचं आवाहन केलं होतं.

19 मार्चला पंतप्रधानांनी देशाला उद्देशून केलेल्या भाषणात लोकांनी घरातून बाहेर न पडण्याचं आवाहन केलं होतं.

दरम्यान, जनता कर्फ्यूच्या पार्श्वभूमीवर रविवारी देशातील 3700 रेल्वे रद्द करण्याचं रेल्वे मंत्रालयानं स्पष्ट केलं आहे.

शनिवारी रात्री 12 वाजेपासून रविवारी रात्री 10 वाजेपर्यंत...


ANI या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्यांनी आपले मत व्यक्त केलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

1962 च्या युद्धापासून आजपर्यंत झालेल्या सर्व घडामोडींबदद्ल आपण संसदेत चर्चेला तयार आहोत. मात्र 'सरेंडर मोदी' या हॅशटॅगवर राहुल गांधी यांनी आत्मचिंतन करायला हवं. या टॅगला चीन आणि पाकिस्ताननेही पाठबळ दिलं आहे, त्यामुळे त्यांनी आत्मपरीक्षण करावे, असं शाह या मुलाखतीत म्हणाले.

काँग्रेसने शाहांच्या या टीकेवर पलटवार करत, काँग्रेस नव्हे तर भाजप आणि स्वतः नरेंद्र मोदींचे चीनशी सर्वांत जास्त घनिष्ठ संबंध आहेत, असा आरोप काँग्रेस प्रवक्ते अभिषेक मनु सिंघवी यांनी केला.

अमित शाह काय म्हणाले?

भारतविरोधी कारवाईला निपटून काढण्यात सरकार पूर्णपणे सक्षम आहे, मात्र अशा काळातही इतक्या मोठ्या पक्षाचा माजी अध्यक्ष असं उथळ राजकारण करताना पाहून वेदना होतात असे शाह यांनी या स्पष्ट केले.

"हो, भारतविरोधी कारवाईविरोधात लढण्यासाठी आम्ही पूर्णतः सक्षण आहोत. परंतु संकटकाळातही इतक्या मोठ्या पक्षाचे माजी अध्यक्ष करत असलेल्या राजकारणामुळे वेदना होतात. काँग्रेसच्या नेत्याने केलेला हॅशटॅगला चीन आणि पाकिस्तान उचलून धरत अस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तील तर मी नाही काँग्रेसने काळजी करण्याची गरज आहे."

चीनची सैन्यदलं भारतीय सीमेत आली होती का, असा प्रश्न विचारल्यावर शाह यांनी आता प्रत्यक्ष ताबा रेषेच्या स्थितीबाबत काहीही बोलणं योग्य ठरणार नाही, असं सांगितलं.

"संसदेचं अधिवेशन होईल, चर्चा करायची असेल तर या. 1962 पासून आजपर्यंत चर्चा होऊन जाऊ दे. चर्चेला कोणीही घाबरत नाहीये. जेव्हा जवान संघर्ष करत होते, सरकार ठोस पावलं उचलत होतं तेव्हा पाकिस्तान आणि चीनला आनंद होईल अशी वक्तव्य करू नयेत." अशा शब्दांमध्ये त्यांनी राहुल यांना फटकारलं.

भाजपाने काँग्रेसवर आणीबाणीवरुन टीका केल्यानंतर काँग्रेसने भाजपावरच तुमच्या पक्षात लोकशाही नसल्याचे सांगून प्रत्युत्तर दिले होते.

याबद्दल बोलताना अमित शाह म्हणाले, " लोकशाही ही सर्वसमावेशक संकल्पना आहे. शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांनाही स्वतःचं असं मूल्य आहे. अडवाणी यांच्यानंतर राजनाथजी, नितिनजी, पुन्हा राजनाथजी मग मी आणि माझ्यानंतर नड्डाजी अध्यक्ष झाले. हे सगळे एकाच कुटुंबातले आहेत काय? इंदिरा गांधीनंतर गांधी कुटुंबाबाहेरील एकतरी व्यक्ती काँग्रेस अध्यक्षपदावर आला आहे काय? ते कोणत्या लोकशाहीबद्दल बोलत आहेत?"ते पुढे म्हणाले, "मी कोरोनाच्या काळात राजकारण करत नाहीये. तुम्ही माझे गेल्या दहा वर्षातले ट्वीट्स पाहिले असतील. मी प्रत्येक 25 जून रोजी एक वक्तव्य प्रसिद्ध करतो. लोकशाहीच्या मुळावरच आणीबाणीने घाला घातला. लोकांनी त्याचे स्मरण ठेवलं पाहिजे. कोणत्याही राजकीय कार्यकर्त्याने किंवा लोकांनी ते विसरता कामा नये. त्याबद्दल जागृती केली पाहिजे. हे एखाद्या पक्षाबद्दल नाही. तर देशाच्या लोकशाहीवर झालेल्या हल्ल्याबद्दल आहे. संदर्भानुसार भाषा आणणि तिचा अर्थ बदलत असतो."

काँग्रेसचा फलटवार

अमित शाह यांना प्रत्युत्तर देत काँग्रेसचे प्रवक्ते डॉ. अभिषेक मनु सिंघवी यांनी म्हटलं, "गेल्या 10 ते 12 वर्षांत चीनसोबत भापजच्या अध्यक्षांचा जितका संपर्क होत आहे, तितका देशातल्या कोणत्याच पक्षानं संपर्क केलेला नाही.

"पंतप्रधानपदी आणि मुख्यमंत्रिपदी असताना नरेंद्र मोदी यांनी चीनसोबत जितका संपर्क ठेवला, तितका दुसऱ्या कुणीच ठेवला नसेल. मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री असताना 4 वेळा आणि पंतप्रधान असल्यापासून 5 वेळा चीनचा दौरा केला, हे सगळ्यांना माहिती आहे."  "अशा परिस्थितीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी देशाच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसोबत खेळणार असतील आणि जबाबदारी झटकत असतील आणि...


ANI वृत्तसंस्थेनुसार, शनिवारी दुपारी साधारण एक वाजता राहुल गांधी यांनी काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा देऊ केला, मात्र कार्यकारिणी समितीने तो नाकारला. पण ही बैठक अजूनही सुरू असून हे राहुल गांधी यांच्या राजीनाम्याची बातमी चुकीची आहे, असं काँग्रेस प्रवक्ते रणदीपसिंग सुरजेवाला म्हणाले.

पण या निवडणुकीच्या निकालांनंतर गांधी कुटुंबाचं काँग्रेसमधलं वर्चस्व कायम राखता येईल का, याचं विश्लेषण करत आहेत बीबीसी प्रतिनिधी गीता पांडे.

या निवडणुकीत नरेंद्र मोदी यांनी एकतर्फी विजय मिळविला तर दुसऱ्या बाजूला नेहरू-गांधी परिवाराचे उत्तराधिकारी आणि काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष राहुल गांधी एका पराभूत, हताश नेत्याच्या रूपात दिसले.

राहुल गांधी यांच्या खांद्यावर नेहरू-गांधी घराण्याचा वारशाचा भार आहे. त्यांचे पणजोबा जवाहरलाल नेहरू भारताचे पहिले आणि सर्वाधिक काळ पंतप्रधानपदी राहिलेले नेते होते. त्यांची आजी इंदिरा गांधी भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या तर त्यांचे वडील राजीव गांधी भारताचे सर्वात तरुण पंतप्रधान होते.

2014 साली झालेल्या लोकसभा निवडणुकांमध्येही काँग्रेसचा अत्यंत वाईट पराभव झाला होता. मात्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गुरुवारी आलेल्या निकालांमुळे राहुल गांधी यांना दुहेरी धक्का बसला आहे.

काँग्रेसला केवळ 52 जागांवरच विजय मिळवता आला, शिवाय राहुल गांधी आपल्या घराण्याची परंपरागत अमेठीची जागाही गमावून बसले. अर्थात ते केरळच्या वायनाडचे खासदार म्हणून लोकसभेत जाणार आहेतच.

पण अमेठीतील लढाई ही सन्मानाचीही लढाई होती. या मतदारसंघातून त्यांची आई सोनिया गांधी आणि वडील राजीव गांधी यांनी निवडणूक जिंकली होती. तसेच ते स्वतः तिथं पंधरा वर्षं खासदार होते.

राहुल गांधी यांनी अमेठीतल्या प्रत्येक घरात एक विशेष पत्र पाठवलं होतं. त्यात 'मेरा अमेठी परिवार' असं लिहिलं होतं. तरीही त्यांना केंद्रीय मंत्री स्मृति इराणी यांच्याकडून मोठ्या पराभवाचा सामना करावा लागला.

उत्तर प्रदेशचं महत्त्व

दिल्लीच्या सत्तेचा मार्ग उत्तर प्रदेशमधून जातो, असं म्हणतात आणि अमेठी याच उत्तर प्रदेशाच्या हृदयासारखंच आहे.

उत्तर प्रदेशमध्ये केलेल्या प्रयोगांचा प्रभाव संपूर्ण देशावर दिसून येतो. जो पक्ष उत्तर प्रदेश जिंकतो तोच देशावर राज्य करतो, असं सामान्यतः म्हटलं जातं.

आतापर्यंत झालेल्या 14 पंतप्रधानांपैकी 8 पंतप्रधान याच राज्यातून निवडून गेले आहेत. राहुल यांचे पणजोबा, आजी, वडील इथूनच जिंकले आणि पंतप्रधान झाले. 543 सदस्यांच्या लोकसभेत 80 खासदार या राज्यातून निवडून जातात.

नरेंद्र मोदीसुद्धा गुजरातच्या बडोद्याशिवाय वाराणसी मतदारसंघातून लढले होते आणि यावेळेसही ते इथूनच निवडून गेले आहेत.

उत्तर प्रदेशमध्ये काँग्रेसला यंदा एकच जागा आली - सोनिया गांधी यांचा रायबरेली मतदारसंघ.

राहुल आता वायनाडमुळे खासदार राहातील पण हा काँग्रेसमधील गांधीयुगाचा अंत आहे का, असा प्रश्न विचारला जात आहे. किंवा पक्षाला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी गांधी परिवाराच्या राजकारणालाच संपवण्यात आले आहे?असा प्रश्न समोर येत आहे.

काँग्रेसला काय हवंय?

पराभव झाल्यावर राहुल गांधींनी पत्रकारांशी बोलताना पराभवाची सर्व जबाबदारी स्वतःवर घेतली. "मी हा पराभव स्वीकारून भाजपला मिळालेल्या जनादेशाचा आदर करतो," असं ते म्हणाले.

अमेठीतली मतमोजणी पूर्ण झालेली नव्हती. तीन लाख मतांची मोजणी बाकी होती परंतु पराभव स्वीकारून "त्यांनी अमेठीची काळजी घ्यावी," असं स्मृती इराणींना उद्देशून म्हटलं.

 ते म्हणाले होते, "मैं उन्हें मुबारकबाद देता हूं. वो जीत गई हैं. ये प्रजातंत्र हैं और मैं लोगों के फ़ैसले का सम्मान करता हूं."

काँग्रेसच्या...


ATM उद्योगांचं प्रतिनिधित्व करणारी संघटना CATMiने हा इशार दिला आहे. या घडीला देशात 2 लाख 32 हजार ATM आहेत. यामुळे 50 टक्के ATM बंद झाले तर नोटाबंदीनंतर बँकांसमोर जशा लोकांच्या रांगा बघावयास मिळाल्या तशाच रांगा यानंतरही दिसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

नव्या सरकारी नियमांनुसार आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत वर्गांना मिळणारे विविध प्रकारचे सरकारी अनुदान थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जातात. यामुळे अशा लोकांचं ATMवरचं अवलंबित्व वाढलं आहे. ATM बंद झाल्यास या वर्गाला त्याचा सर्वाधिक फटका बसेल, असंही सांगितलं जात आहे.

CATMiचे संचालक के. श्रीनिवास यांनी बीबीसीला या संदर्भात माहिती दिली. "सरकार आणि रिझर्व्ह बँकेच्या नव्या नियमांमुळे आधीच नुकसान सोसत असलेल्या ATM उद्योगावर अधिकच भार येईल. याचा जवळपास 1 लाख 13 हजार ATMवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे," असं ते म्हणाले.

आपण ज्या ATMमधून मिनिटात हजारो रुपये काढतो त्यांचं एक व्यापक असं उद्योगविश्व आहे. यामध्ये ATM मशीन बनवणाऱ्या, इन्स्टॉल करणाऱ्या आणि चालवणाऱ्या कंपन्यांपासून ATMमध्ये पैसे भरणाऱ्या कंपन्या, लोक आणि ATM मशीन बाहेर बसलेल्या रक्षकांच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा समावेश होतो.

सर्वसाधारणपणे ATMची मालकीनुसार 3 प्रकारात विभागणी होते.

1. बँकांचे स्वत:चे ATM असतात.  त्यांची देखभाल बँका स्वत: करतात अथवा हे काम ATMशी संबंधित व्यवहार पाहाणाऱ्या कंपन्यांना देऊ शकतात.

2. काही वेळा बँका ATM पुरवणाऱ्या कंपन्यांना कंत्राट देऊन गरजेनुसार मशीन इन्स्टॉल करतात. यात प्रत्येक व्यवहारावर बँकेला संबंधित कंपनीला कमिशन द्यावं लागतं.

या दोन्ही प्रकारांत ATMमध्ये पैसे भरण्याची जबाबदारी बँकेची असते.

3. RBIनं 2013मध्ये काही कंपन्यांना ATM इन्स्टॉल करून बँकांना सेवा पुरवण्याचा परवाना दिला आहे. याबदल्यात संबंधित कंपन्यांना कमिशन अथवा ATM इंटरचेंज फी मिळत असते.

या प्रकारात NBFCवर (Non-Banking Finance Company) ATMसाठी आवश्यक जागा, ATMची देखभाल, मशीनमध्ये पैसे भरणे आणि इतर जबाबदाऱ्या असतात.

व्यवहारासाठी बँकांच्या माध्यमातून दिलं जाणारं कमिशन National Payment Corporation of India आणि RBI यांच्यातील चर्चेनंतर ठरवण्यात येतं. गेल्या 5 वर्षांत हे कमिशन जैसे थे आहे, असं श्रीनिवास सांगतात. पण गेल्या काही वर्षांत ATM चालवण्याचा खर्च बराच वाढला आहे, असं ते म्हणाले.

के. श्रीनिवास म्हणाले, "आम्हाला कॅश ट्रॅझॅक्शनसाठी 15 रुपये कमिशन मिळतात. पण ATM सांभाळण्याचा खर्च वाढला आहे. आता सरकार आणि RBIनवीन नियम लागू करणार आहे, यामुळे हा खर्च अधिकच वाढेल."

गेल्या काही दिवसांत गृह मंत्रालयानं ATMपर्यंत पैसे आणणाऱ्या गाड्यांमध्ये अतिरिक्त सुरक्षेचे नियम लागू केले आहेत. याबरोबरच सॉफ्टवेअर अपग्रेड करण्यासाठीही नियम RBI लागू करणार आहे. यामुळे हा उद्योग चालवण्यासाठीचा खर्च अधिकच वाढेल, असं ते म्हणाले.

CATMiच्या मते, या नवीन नियमांच्या अंमलबजावणीमुळे ATM उद्योगाला जवळपास 3,500 कोटी रुपयांची गरज लागेल एकूणच ही रक्कम या उद्योगासाठी खूप मोठी आहे, असं ते सांगतात. नोटाबंदीच्या काळातही ATMमध्ये बदल केल्याचं ते निदर्शनास आणून देतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ATS चे पोलीस महानिरीक्षक शिवदीप लांडे

आपल्या फेसबुक पोस्टमध्ये शिवदीप लांडे यांनी लिहीलं, "अत्यंत संवेदनशील अशा मनसुख हिरेन हत्या प्रकरणातील गुंता आता सुटला आहे. मी ATS मधील माझ्या सर्व सहकाऱ्यांना मनापासून सॅल्यूट करतो. त्यांनी गेल्या काही दिवसांपासून रात्रीचा दिवस करून या प्रकरणाचा उलगडा केला. हे प्रकरण माझ्या पोलीस कारकीर्दीतील आतापर्यंतच्या सर्वात गुंतागुंतीच्या प्रकरणांपैकी एक होतं."

पण, या वरील मजकुराशिवाय अधिक माहिती ATS चे पोलीस महानिरीक्षक लांडे यांनी दिली नाही. गुन्ह्याचा उद्देश काय होता, कशा प्रकारे हत्या करण्यात आली, हत्येत प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षपणे कुणाकुणाचा सहभाग होता, या प्रश्नांसह इतर अनेक प्रश्नांची उत्तरं मिळणं अद्याप बाकी आहे. त्यामुळे या फेसबुक पोस्टवरून चर्चा सुरू झाली आहे.

शिवदीप लांडे यांची फेसबुक पोस्ट

ATS कडून दोघांना अटक

दरम्यान, रविवारी ATS याप्रकरणी दोघांना अटकही केली. महाराष्ट्र एटीएसचे प्रमुख जयदीप सिंग यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

या दोन्ही आरोपींना रविवारी (21 मार्च) दुपारी 3 वाजता ठाणे कोर्टात हजर करण्यात आलं.

एका... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आरोपीचं नाव नरेश ढारे आहे. हा नरेश ढारे बुकी आहे. तर दुसऱ्या आरोपीचं नाव विनायक शिंदे आहे.

सचिन वाझे

विनायक शिंदे हा लखन भैय्या चकमक प्रकरणातील निलंबित पोलीस कॉन्स्टेबल असून, त्या प्रकरणी कोर्टानं विनायक शिंदेला दोषीही ठरवलं होतं.

विनायक शिंदे हा पॅरोलवर तुरुंगाबाहेर होता. तसंच, अंधेरी क्राइम ब्रांचमध्ये सचिन वाझेसोबत विनायक शिंदे कार्यरत होता.

दुसरीकडे, काल (20 मार्च) मनसुख हिरेन प्रकरणाचा तपास राष्ट्रीय तपास यंत्रणाच (NIA) करणार आहे. उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकं सापडल्याच्या प्रकरणाचा तपास NIA करत आहे. आता मनसुख यांच्या मृत्यूचा तपासही केंद्रीय यंत्रणेकडे जाणार आहे. मात्र, याबाबत अद्याप NIA कडून आदेश आलेला नाही.

नेमकं काय घडलं होतं?

उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील निवासस्थानाजवळ स्कॉर्पिओ गाडीत गुरूवारी (25 फेब्रुवारी) स्फोटकं सापडली. जिलेटीन स्फोटकाच्या 20 कांड्या या गाडीत सापडल्या.

हा परिसर गावदेवी पोलीस ठाण्याच्या अंतर्गत येतो. या घटनेची माहिती मिळताच संबंधित पथकं घटनास्थळी दाखल झाली. तिथे तपास केल्यानंतर जिलेटीनच्या 20 कांड्या स्कॉर्पिओ गाडीत सापडल्या होत्या.

मुंबईतील पेडर रोडवर अँटिलिया हे मुकेश अंबानी यांचे निवासस्थान आहे. हा मुंबईतील उच्चभ्रू परिसर मानला जातो.

स्फोटकांनी भरलेली गाडी ज्यांच्या ताब्यात होती त्या मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह विधिमंडळ अधिवेशन सुरू असतानाच आढळला आणि प्रकरण आणखीनच चिघळलं.

पोलिसांच्या माहितीनुसार, मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह खाडीत 50-60 फूट आत मातीत रूतला होता. क्रेनच्या मदतीने मृतदेह काढण्यात आला.

मृतदेहावर खूप माती लागली होती. शरीरात पाणी आणि माती गेल्याचा संशय आहे. मृतदेहाच्या चेहऱ्यावर कानटोपीसारखं मास्क होतं. त्यात 3-4 रुमाल होते. हे रुमाल पोलिसांनी जप्त केले आहेत,

माझे पती आत्महत्या करू शकत नाहीत - विमला हिरेन

या मृत्यूबद्दल संशय व्यक्त केला जात असतानाच, मनसुख हिरेन यांच्या पत्नी विमला हिरेन यांनी पत्रकार परिषद घेऊन आपली भूमिका मांडली.

"माझे पती आत्महत्या करू शकत नाहीत. या प्रकरणाची सखोल चौकशी व्हावी आणि सत्य समोर यावं. आमचं पूर्ण कुटुंब भरडलं जात आहे," असं विमला हिरेन माध्यमांशी बोलताना म्हणाल्या.

विमला हिरेन यांनी सांगितलं, "पोलिसांच्या सूचनेनुसार ते वेळोवेळी चौकशीला जात होते. दिवसभर त्यांना तिथं बसवलं जायचं. त्यांनी पूर्ण...


Abqaiq has the world's largest oil processing plant

अबकायक शहरात असलेल्या सौदी अरामकोच्या सर्वांत मोठ्या तेल शुद्धीकरण प्रकल्पातून मोठ्या ज्वाळा आणि धुराचे लोट निघत असल्याचं व्हीडिओमध्ये दिसत आहे.

तर दुसरा हल्ला खुरैस तेल प्रदेशात झाला. तिथंही आग लागली आहे. दोन्ही जागी लागलेल्या आगीवर नियंत्रण मिळवल्याचे सरकारी माध्यमसंस्थेनं स्पष्ट केलं आहे.

येमेनमधल्या इराणशी संबंधित हुथी गटाच्या एका प्रवक्त्यानं सांगितलं की या हल्ल्यासाठी 10 ड्रोन पाठवण्यात आले होते.

याआधी अशा घटनासाठी येमेनमधील हुथी बंडखोरांवर आरोप केले जात होते.

सैन्य प्रवक्ता याह्या सारए हे अल मसिरह टिव्हीशी बोलताना म्हणाले, "भविष्यातही सौदीवर असे हल्ले होण्याची शक्यता आहे." याह्या म्हणाले, "सौदीमध्ये केलेल्या मोठ्या हल्ल्यांपैकी हा एक हल्ला आहे. हा हल्ला घडवून आणण्यासाठी सौदी सरकारमधील काही प्रतिष्ठित लोकांची मदतही झाली आहे."

मात्र हुती प्रवक्त्याच्या या दाव्यावर सौदी अधिकाऱ्यांनी काही स्पष्टीकरण दिलेलं नाही.

अबकायक हा भाग सौदीच्या पूर्वेस दहरान प्रांतापासून 60 किमी अंतरावर आहे तर खुरैस 200 किमी अंतरावर आहे.

अबकायकमधील ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तेल शुद्धीकरण प्रकल्पात दररोज 70 लाख बॅरल कच्चे तेल उत्पादित होते. कच्च्या तेलाचा हा जगातील सर्वांत मोठा स्टॅबिलायजेशन प्लांट आहे, असं अरामकोचं म्हणणं आहे. इथे जागतिक गरजेच्या 7 टक्के तेलाचं शुद्धीकरण होतं. 2000 साली अल-कायदानं अबकायकवर आत्मघातकी हल्ला करून सौदी सुरक्षादलांना हादरवलं होतं.

खुरैस येथे 2009 साली दुसरा प्लांट सुरू झाला. हा सौदीमधील दुसरा सर्वात मोठा प्लांट आहे, जिथे जागतिक गरजेच्या एक टक्के तेलावर प्रक्रिया केली जाते. खुरैसमधून दररोज 15 लाख बॅरल कच्च्या तेलाचं उत्पादन केलं जातं. सौदीकडे 20 अब्ज बॅरल तेलाचा साठा असावा, असं मानलं जातं.

हा आठवडा संपला असल्यामुळे तेलबाजार बंद आहे, त्यामुळे या घटनेचा तेलाच्या किमतीवर तात्काळ परिणाम होईल, असं वाटत नाही, असं बीबीसी व्यापार प्रतिनिधी केटी प्रेस्कॉट यांना वाटतं.

सौदीच्या अर्थव्यवस्थेचं तेलावरचं अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सौदीचे क्राऊन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमान यांनी आर्थिक सुधारणा नीती तयार केली आहे. त्यानुसारच अरामको आपला IPO लाँच करणार आहे. म्हणून त्यापूर्वी ही घटना नेमकी काय आहे, याची स्पष्ट माहिती सौदी आरामकोला लोकांना काळजीपूर्वक द्यावी लागेल, अशी माहितीही प्रेस्कॉट यांनी दिली.

या हल्ल्यामुळं सौदी अरेबियामधील तेल क्षेत्रांना हुथी बंडखोरांपासून धोका असल्याचं आता स्पष्ट झाल्याचं मत बीबीसीचे संरक्षण प्रतिनिधी जोनाथन मार्कस यांनी व्यक्त केलं आहे. ते सांगतात, "हुथी बंडखोरांकडं हे ड्रोनचं नवं तंत्र कसं आलं  किंवा नागरी वापराच्या ड्रोन्समध्ये बदल करून ही ड्रोन्स तयार केली असावीत, त्यासाठी इराणनं मदत केली असावी का, असे प्रश्न उभे राहिले आहेत. आता या घटनेनंतर ट्रंप प्रशासन इराणकडे बोट दाखवण्याची शक्यता आहे. परंतु इराण अशी ड्रोनची मदत करत असेल, याबद्दल तज्ज्ञांमध्ये दुमत आहे."

इतके दिवस सौदी अरेबिया येमेनमध्ये हवाई हल्ले घडवून आणत होता. आता हुथी त्याला प्रत्युत्तर देण्याइतके शक्तिशाली झाले आहेत. आतापर्यंत असे ड्रोन हल्ले करण्याची शक्ती अगदी मोजक्याच देशांकडे होती. ही मक्तेदारी आता संपल्याचंही या हल्ल्यातून स्पष्ट होतं, असं निरीक्षण ते नोंदवतात.

हुथी कोण आहेत?

हुथी ही एक बंडखोरांची संघटना आहे. या संघटनेला इराणची मदत मिळते. हे हुथी येमेनी सरकार आणि सौदी अरेबियाविरोधात लढत आहेत. 2015 पासून येमेनमध्ये युद्ध सुरू आहे. राष्ट्राध्यक्ष अब्द्राबुह मन्सूर हादी...


Afghan President Ashraf Ghani: "Now in terms of management and leadership things are really falling into place"

"हा देश चालवणं जगातलं सगळ्यांत त्रासदायक काम आहे," ते सांगतात.

अफगाणिस्तानसमोर आव्हानांची जंत्री आहे, हे वास्तव नाकारून चालणार नाही. सुरक्षा हा त्यातला सगळ्यांत महत्त्वाचा मुद्दा आहे.

इथं गेल्या 16 वर्षांपासून युद्ध सुरू आहे. मात्र नाटो (NATO) चा पाठिंबा कधीपर्यंत असेल, यावर त्यांनी ठाम उत्तर दिलं.

"कदाचित चार वर्षांत" नाटोच्या फौजा निघून जातील, असं ते म्हणाले.

सुरक्षातज्ज्ञांनी या वक्तव्याचे समर्थन केलं आहे कारण तीन वर्षांपूर्वीच नाटोचं मिशन संपलं असून तालिबानशी लढण्यासाठी अफगाण फौजांनी जेमतेम कंबर कसली आहे.

अफगाण सैन्य तालिबानशी लढा देण्यास सज्ज आहेत.

अफगाण फौजांना वेगवेगळं "प्रशिक्षण" देण्यासाठी नाटोच्या जवळजवळ 14,000 तुकड्या इथं आजही आहेत. तालिबानला टक्कर देणं, हा या मागचा उद्देश आहे.

घनी कबूल करतात की मागची तीन वर्षं कठीण होती. "एखाद्या 12 वर्षांच्या मुलावर 30 वर्षांच्या व्यक्तीची जबाबदारी पडल्यासारखी आमची अवस्था होती. पण हा काळ आम्हांला बरंच काही शिकवून गेला. व... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यवस्थापन आणि नेतृत्वाच्या पातळीवर आता गोष्टी बऱ्याच बदलत आहेत."

ते पुढे सांगतात, "मला असं वाटतं की पुढच्या चार वर्षांत आमचं सैन्य घटनात्मक गोष्टी करण्यास सक्षम होईल, जे म्हणजे स्वायत्तता घोषित करणं."

काही विदेशी सैन्य आणखी काही काळ तिथे असतील. याचाच अर्थ आता अफगाण सैन्य तालिबानशी दोन हात करायला सज्ज आहे का? या प्रश्नाला त्यांनी सकारात्मक उत्तर दिलं

ते सांगतात की, "सरकार उलथवून पाडणे आणि दोन राजकीय केंद्र तयार करणे, म्हणजेच जिथे जिथे प्रभाव टाकू शकतो तो भाग व्यापून टाकणे  ही तालिबानची दोन उद्दिष्टं आहेत"

"ते दोन्ही बाबतीत अपयशी ठरले आहेत" असंही ते विश्वासाने सांगतात.

आमच्या फौजा बराच काळ अफगाणिस्तानात राहतील असं अमेरिकेने म्हटलं आहे.

हे खरं आहे की नाही हा वादाचा मुद्दा आहे. कारण अमेरिकन सैन्याच्या आकड्यानुसार अफगाण सरकारचा दोन तृतीयांशपेक्षा सुद्धा कमी भागावर नियंत्रण आहे. बाकीच्या भागावर एकतर तालिबानचं किंवा इतर दहशतवादी गटाचं नियंत्रण आहे.

मागच्या वर्षी अफगाणिस्ताने एकूण सैन्यापैकी 10% सैन्य गमावलं आहे. जवळजवळ 7000 अफगाण सैनिक मारले गेले आहेत तर 12000 जखमी झाले आहे आणि हजारो सैनिक बेपत्ता झाले आहेत.

पाश्चिमात्य देशांना या वादाचं मुख्य कारण माहित नसणं हे अफगाण राष्ट्राध्यक्षांना इतका विश्वास असण्याचं आणखी एक कारण आहे. त्यांचं सरकार नागरी युद्ध नाही तर ड्रग वॉर करतं आहे असं त्यांना वाटतं

घनी विचारतात,"तालिबान हा हेरॉईनची तस्करी करणारा जगातला सगळ्यांत मोठा देश आहे. त्यावर जगाचं लक्ष का नाही? हे तत्त्वांचं युद्ध आहे की ड्रग वॉर आहे?" अर्थव्यवस्थेचं गुन्हेगारीकरणावर कारवाई व्हायला हवी."

मग त्यांचा मुख्य उद्देश काय असं मी त्यांना विचारल्यावर त्यांनी एका दमात उत्तर दिलं, "तालिबानबरोबर शांतता करार प्रस्थापित करणं."

"राजकीय तोडगा काढणं हा या संपूर्ण धोरणाचा उद्देश आहे. राजकीय तोडगा म्हणजे खरं तर एक प्रकारच्या वाटाघाटी आहेत. लोकांना त्यांचं आयुष्य जगण्याचा हक्क देणं अतिशय गरजेचं आहे. गेल्या 40 वर्षांत आम्हाला श्वास घ्यायला जागा नाही. याचं संपूर्ण श्रेय आमच्या देशाच्या नागरिकांना जातं. बाकी देशातील नागरिक असते तर आतापर्यंत उद्धवस्त झाले असते."

भ्रष्टाचारावर घाला

घनी यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांची तोंडभरून स्तुती केली. मागच्या महिन्यांत त्यांनी घोषणा केली की, त्यांचं सरकार अफगाणिस्तानात कायमचं रहायला तयार...


Ambulances rushed to the scene of the attack

बिर-अल-अबेद शहराजवळच्या अल-अरिश परिसरात अल रावदा मशिदीमध्ये शुक्रवारच्या प्रार्थनेसाठी नागरीक जमले होते. तेव्हा एका अज्ञात वाहनातून आलेल्या चौघांनी नागरिकांवर गोळीबार करण्यास सुरुवात केल्याचं पोलिसांनी सांगितल्याचं एपी वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

कमीतकमी 100 लोक या हल्ल्यात जखमी झाल्याचं इजिप्तच्या आरोग्य विभागानं स्पष्ट केलं आहे.

२०१३ सालापासून मुस्लीम कट्टरवाद्यांच्या हल्ल्यांमुळे इजिप्त हादरत आहे.

इजिप्तमध्ये उत्तर सिनाई प्रांतातल्या मशिदीत हा हल्ला झाला आहे.

इजिप्तमधल्या सैन्यांना सहकार्य करणारे नागरिक मशिदीत प्रार्थना करत असताना शुक्रवारचा हल्ला झाला. म्हणून त्यांनाच नुकसान पोहोचवण्याच्या हेतूनं हा हल्ला झाल्याचं सध्या बोललं जात आहे.

इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष अब्दुल फत्तेह अल-सिसी यांनी सुरक्षा अधिकाऱ्यांची बैठक घेत देशाच्या सुरक्षेचा आढावा घेतल्याचं स्थानिक वृत्तवाहिनी एक्स्ट्रा न्यूजनं सांगितलं आहे.

"अल-रावदा येथील मशिदीतील भाविकांवर झालेल्या हल्ल्याला आम्ही सर्व शक्तिनिशी प्रत्युत्तर देऊ. इजिप्त दहशतवादाचा कठोरतेनं सामना करत आहे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

. इजिप्तची ही मोहीम थांबावी, म्हणूनच हा हल्ला करण्यात आला आहे," असं ते पुढे म्हणाले.

२०१३ सालापासून मुस्लीम कट्टरवाद्यांच्या हल्ल्यांमुळे इजिप्त हादरत आहे.

"इजिप्तचं सैन्य आणि पोलीस प्रशासन या घटनेचा बदला घेऊन देशात शांतता प्रस्थापित करतील," असं त्यांनी म्हटलं.

या हल्ल्यानंतर इजिप्तने "अतिरेक्यांच्या अड्ड्यांवर" हवाई हमले केल्याचं म्हटलं आहे.

इजिप्तमध्ये राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर करण्यात आला आहे.

काही आठवड्यांपूर्वी सिनाईमध्येच इजिप्तच्या लष्करावर कट्टरवाद्यांनी मोठा हल्ला केला होता. त्यानंतरचा हा सगळ्यांत मोठा हल्ला मानला जात आहे. पण कुठल्याही संघटनेनं या हल्ल्यामागे हात असल्याचा दावा अद्याप केलेला नाही.

इजिप्तच्या लष्करानं अध्यक्ष मोहम्मद मोर्सी यांची सत्ता जुलै २०१३ मध्ये उलथवून लावल्यानंतर मुस्लीम कट्टरवाद्यांचे हल्ले वाढले आहेत.

कथित इस्लामिक स्टेटकडून आतापर्यंत करण्यात आलेल्या या हल्ल्यांमध्ये पोलीस, सैनिक आणि नागरिकांचा मृत्यू झाला असून हे हल्ले सिनाई प्रांतातच झाले आहेत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


BBC Innovators : ‘एज्युकेट गर्ल्स’चं गावकऱ्यांना आवाहन - लग्नाचं नको, शिक्षणाचं बघा

काही जणींसाठी घरातली कामं जास्त महत्त्वाची आहेत. त्यांच्याकडून शाळेत जाण्याला नगण्य महत्त्व दिलं जातं.

पण शिक्षणामुळे आयुष्य कसं बदलत हे अनुभवण्यासाठी ३० लाख मुलींनी शाळेत जावं म्हणून भारतातली एक स्वयंसेवी संस्था प्रयत्न करत आहे.

भगवंती लस्सीरामच्या दिवसाची सुरुवात पोळ्या बनवण्यानं होते. गरम तव्यावर हात भाजणार नाहीत याची काळजी घेत सराईतपणे ती पोळ्या भाजते.

नंतर कोंबड्यांना खायला देऊन भांडी घासते. त्याच वेळी तिचे वडील तिला पुढच्या कामाची आठवण करून देतात.

"शेळ्यांना माळावर चरायला नेलं पाहिजे, उशीर करू नकोस".

अखेरीस तिला केस विंचरण्यासाठी उसंत मिळते. शाळेत जाणाऱ्या इतर मुलींप्रमाणे ती व्ही आकारात दुमडून ओढणी पुढे घेते आणि खांद्यावर दप्तर अडकवून चार किलोमीटर दूर असलेल्या शाळेला जाण्यासाठी निघते.

'एज्युकेट गर्ल्स'टीमच्या सदस्या मीना भाटी राजस्थानमध्ये घरोघरी जाऊन मुलींना परत शाळेत पाठवावं यासाठी कुटुंबीयांची समजूत काढतात.

"शाळा खूप लांब असल्यानं आमच्या गावातल्या बऱ्याच मुली शाळेतच जात नाहीत," ती... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सांगते.

"आमच्या गावात १० वी पर्यंत शाळा असती तर आणखी बऱ्याच मुली शाळेत गेल्या असत्या."

"महामार्ग ओलांडून शाळेला जावं लागतं. तिथं बरेच ट्रक ड्रायव्हर दारू पिऊन बसलेले असतात. म्हणून मुलींना शाळेत जाण्याची भीती वाटते," असं भगवंती सांगते.

लग्नामुळे बंद होतं शिक्षण

'एज्युकेट गर्ल्स' संस्थेचे कार्यकर्ते गावांमध्ये घरोघरी जाऊन शाळेत न जाणाऱ्या मुलींना शोधून काढतात.

त्यांच्या कुटुंबीयांशी बोलून मुलींना शाळेत पाठवण्याचं महत्त्व समजावून सांगतात आणि त्यांच्याबरोबर बसून मुलींना परत शाळेत पाठवण्याबाबत नियोजन करतात.

हे स्वयंसेवक शाळांमध्येही काम करतात. शाळेत स्वच्छता गृह आहे की नाही याची खात्री करून घेतात. मुलींची शिकवणी घेतात. हिंदी, गणित आणि इंग्रजी या विषयांचे वर्ग घेतात.

त्यांनी आजवर लाखो मुलांना मदत केली आहे आणि दीड लाख मुलींना त्यांनी पुन्हा शाळेत प्रवेश मिळवून दिला आहे.

'एज्युकेट गर्ल्स' टीमच्या मीना भाटी आम्हाला एका घरी घेऊन गेल्या, त्या घरातल्या चार मुलींचे बालविवाह झाले आहेत.

आता पाचव्या मुलीचंही १४ व्या वर्षी लग्न झाल्यानं तिला शाळेतून काढलं आहे.

"मुलींना शिकवण्यात अर्थ नाही असं इथल्या पालकांना वाटतं," मीना सांगतात.

नीलमचं १४ व्या वर्षी लग्न झाल्यानंतर सासरच्या लोकांनी तिला शाळेत जायला मनाई केली होती. ती आज मुलींच्या शिक्षणाची पुरस्कर्ती आहे.

"आईवडील शेतावर, मजुरीला गेल्यावर मुलीनं घरकाम करावं, गुरं पाळावी, लहान भावंडांची देखभाल करावी. मुलींसाठी शिक्षण म्हणजे वेळ वाया घालवण आहे असं त्यांना वाटतं," मीना पुढे सांगतात.

आयुष्यात मला जे काही करायचं होतं ते केवळ शिक्षण घेतल्यामुळेच शक्य झालं, असा 'एज्युकेट गर्ल्स' संस्थेच्या संस्थापक सफीना हुसेन दावा करतात.

आजच्या घडीला भारतात १० ते १४ वयोगटातील तीस लाख मुली शाळेत जात नाहीत असा अंदाज आहे.

बालिकावधू

मुलींना शिक्षणापासून रोखणारा मुख्य अडसर आहे बालविवाह.

"राजस्थानमध्ये ५० ते ६० टक्के मुलींची लग्नं १८ वर्षांच्या आत होतात. यांपैकी सुमारे ८ ते १० टक्के मुलींची लग्नं दहा वर्षांहून लहान वयात होतात," सफीना सांगतात.

युनिसेफच्या आकडेवारीनुसार भारतात इतर कोणत्याही देशापेक्षा जास्त बालिकावधू आहेत. भारतात आज हयात असलेल्या महिलांपैकी निम्म्या महिलांचे कायद्यानं मान्य असलेल्या वयापेक्षा म्हणजे १८ वर्षांहून लहान वयात लग्न झालेलं आहे.

'एज्युकेट गर्ल्स'...


BBC स्पोर्ट्सवूमन पुरस्काराचं हे दुसरं वर्ष आहे. या पुरस्कारांसाठी धावपटू द्युती चंद, नेमबाज मनू भाकर, पैलवान विनेश फोगाट, बुद्धीबळपटू कोनेरू हंपी आणि सध्याच्या हॉकी संघाची कर्णधार राणी यांना नामांकन मिळालेलं आहे.

BBC ने नेमलेल्या ज्युरींकडून सर्वाधिक मतं मिळाल्याने या पाच खेळाडूंना BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर पुरस्काराचं नामांकन देण्यात आलं होतं.

या पाचही खेळाडूंना मतदान करण्यासाठीची लिंक 8 फेब्रुवारी ते 24 फेब्रुवारीदरम्यान खुली होती. देशातील तसंच जगभरातील वाचकांकडून या खेळाडूंना मतदान करण्यात आलं आहे.

यामध्ये सर्वाधिक मते मिळवणारी खेळाडू BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 पुरस्काराची मानकरी ठरेल.

स्पोर्ट्स हॅकेथॉन

यंदाच्या वर्षी BBC ने स्पोर्ट्सवूमन पुरस्कारांसोबतच स्पोर्ट्स हॅकेथॉन उपक्रमाचंही आयोजन केलं होतं. भारतातील महिला खेळाडूंविषयी इंटरनेटवर अत्यंत कमी माहिती उपलब्ध आहे. भारतीय भाषांमध्ये तर ही माहिती उपलब्धच नाही, असं म्हणावं लागेल. त्यामुळे या खेळाडूंविषयी माहिती लोकांना सहजपणे उपलब्ध होण्यासाठी विकिपीडियावर एका उपक्रमाचं आयोजन केलं होतं.

या अंतर्गत 50 भारतीय महिला खेळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाडूंची माहिती भारतीय भाषांमध्ये विकिपीडियावर अपडेट करण्यात आली. यासाठी देशभरातील 13 विद्यापीठांत पत्रकारितेचं शिक्षण घेणाऱ्या 300 विद्यार्थ्यांना या उपक्रमात सहभागी करून घेण्यात आलं.

याशिवाय आपल्या आयुष्यातील आव्हानांचा धाडसाने सामना करून संघर्षपूर्ण यश मिळवणाऱ्या पाच खेळाडूंचा प्रेरणादायक प्रवासही BBC ने आपल्यासमोर आणला आहे.

चेंजमेकर सिरीजअंतर्गत पॅरा-बॅडमिंटनपटू पारूल परमार, हेप्थॅटलीट स्वप्ना बर्मन, पॅरा स्केटर प्रियांका देवान, माजी खो-खो खेळाडू सारिका काळे आणि पैलवान दिव्या काक्रान या खेळाडूंचा प्रवास दाखवण्यात आला आहे.

कोण आहेत नामांकन मिळालेले पाच खेळाडू?

1. मनू भाकर

वय - 19 वर्षं*, खेळ - नेमबाजी (एअरगन शूटिंग)

मनू भाकर

वयाच्या सोळाव्या वर्षी मनू भाकरने आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा फेडरेशन वर्ल्ड कप स्पर्धेत 10 मीटर एअर पिस्टल - महिला या प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. असं करणारी ती सर्वात कमी वयाची भारतीय बनली.

मनू भाकरने 2018 च्या युथ ऑलिम्पिक्समध्येही सुवर्णपदक जिंकलं होतं.

मनू भाकर: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

त्याच वर्षी तिने राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये महिलांच्या 10 मीटर एअर पिस्टल प्रकारात 240.9 पॉइंट्स मिळवून नवा विक्रम प्रस्थापित केला होता. 2019 मध्ये तिने नेमबाजीच्या वर्ल्ड कप फायनलमध्ये याच प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं.

2. द्युती चंद

वय - 25, खेळ - अॅथलेटिक्स

द्युती चंद

द्युती चंद महिलांच्या 100 मीटर धावणे या प्रकारत सध्याची राष्ट्रीय चॅम्पियन आहे. 2019 मध्ये झालेल्या वर्ल्ड युनिर्व्हसाईड स्पर्धेत तिने 100 मीटर प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. तिला 2020 मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं. द्युती चंद फक्त तिसरी अशी भारतीय महिला आहे जी ऑलिम्पिकमध्ये महिलांच्या 100 मीटर धावण्याच्या स्पर्धेसाठी क्वालिफाय झाली. तिने 2016 च्या ऑलिम्पिकमध्ये सहभाग घेतला होता.

द्युतीने जकार्तामध्ये झालेल्या एशियन गेम्समध्येही रौप्य पदक जिंकलं होतं. 1998 नंतर भारताने जिंकलेलं ते पहिलं पदक होतं.

द्युती चंद: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

'फिमेल हायपरांड्रोजनिझम' म्हणजेच शरीरात पुरूषी संप्रेरक जास्त असल्याच्या कारणावरून द्युतीवर बंदी आली होती. पण आंतराष्ट्रीय खेळ कोर्टात आपली बाजू समर्थपणे मांडल्यानंतर 2015 साली तिच्यावरची बंदी उठवण्यात आली.

द्युती...


BV हा लैंगिक संक्रमणातून होणारा संसर्ग नाहीये. ते योनीमार्गात आढळणाऱ्या जीवाणूंचं एक असंतुलन आहे.

BV असलेल्या महिलांना कोणतीही लक्षणं दिसत नसली तरी त्यांच्या योनीमार्गातून दुर्गंधीयुक्त स्राव होऊ शकतो.

योनीमध्ये जिवंत राहतात आणि वाढतात अशा सूक्ष्मजंतूंवर तोंडातील जीवाणूंचा काय परिणाम होतो, याविषयी तज्ज्ञांनी संशोधन केलं आहे.

BV म्हणजे नेमकं काय?

BV सामान्यत: गंभीर नसतो, पण त्यावर उपचार केले पाहिजेत. कारण यामुळे स्त्रिया लैंगिक संक्रमणापासून होणाऱ्या आजारांना बळी पडू शकतात. तसंच मूत्रमार्गाचा संसर्गही उद्भवू शकतो.

जर महिला गर्भवती असेल तर यामुळे बाळंतपण ठरलेल्या तारखेआधीच होऊ शकतं.

BV झाल्याचं कसं ओळखायचं?

जर अंगावर जात असेल आणि त्याला दुर्गंध येत असेल तर BV झाल्याचं लक्षात येऊ शकेल.

योनीमार्गातून होणाऱ्या स्रावाच्या  रंगात आणि सुसंगततेत बदल दिसून येईल. जसं तो रंग राखाडी-पांढरा किंवा पातळ असू शकेल.

तुमचे डॉक्टर किंवा लैंगिक आरोग्य क्लिनिक तुम्हाला BV आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी स्वाब चाचणीची व्यवस्था करू शकतात.

जर तुमचा BVचा निकाल पॉझिटिव्ह असेल, तर त्यावर अँटीबायोटिक गोळ्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या, जेल किंवा क्रीम वापरता येऊ शकते.

नवीन संशोधनात काय समोर आलं?

BV नसलेल्या महिलांमध्ये लॅक्टोबॅसिली नावाचे 'चांगले' जीवाणू असतात आणि ते कमी पीएचसहित योनीमार्ग अधिक आम्लधर्मी ठेवतात.

कधीकधी हे आरोग्य संतुलन बिघडतं आणि त्यामुळे योनीमध्ये इतर सूक्ष्मजीव वाढू शकतात.

हे असं कशामुळे होतं, हे पूर्णपणे माहिती नसलं तरी तुम्हाला खालील कारणांमुळे BV व्हायची शक्यता असते.

तोंडात आढळणारा सामान्य प्रकारचा जीवाणू जो हिरड्यांचा आजार आणि दाताच्या फळ्यांशी संबंधित असतो, तो कशाप्रकारे बीव्हीला कारणीभूत ठरतो, हे PLoS Biology अभ्यासातून समोर आलं.

या जीवाणूच्या वर्तनाकडे लक्ष वेधण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी मानवी योनीमार्गातील जीवाणूंचे नमुने आणि उंदरांवर प्रयोग केले.

यात तोंडात आढळणारा Fusobacterium nucleatum हा जीवाणू BVमधील इतर जीवाणूंच्या वाढीस मदत करताना दिसला.

कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील डॉ. अमांडा लुईस आणि त्यांचे सहकारी संशोधक म्हणतात की, या संशोधनातून  ओरल सेक्स BV साठी कशाप्रकारे कारणीभूत ठरू शकतो, हे समोर येतं.

BV हा सेक्समुळे होऊ शकतो, असं तज्ज्ञांनी आधीच सांगितलं आहे. मग हा सेक्स महिलांमधील असला तरीही.

ब्रिटीश असोसिएशन फॉर सेक्सुअल हेल्थ अँड एचआयव्हीचे प्रवक्ते प्रा. क्लाउडिया एस्टकोर्ट म्हणतात की, BV विषयीची माहिती जाणून घेण्याकरता यासारखे संशोधन महत्त्वाचे आहे.

"आपल्याला माहिती आहे की BV ही एक अत्यंत गुंतागुंतीची गोष्ट आहे, ज्यात बरेच घटक असतात."

त्या पुढे म्हणाल्या, "तोंडावाटे केलेल्या लैंगिक संबंधातून संसर्ग होऊ शकतो, तसंच इतर जीवाणूंचा प्रसार होऊ शकतो, जे आरोग्यासाठीच्या इतर बाबींमध्ये महत्त्वाचे असूही शकतात किंवा नसूही शकतात."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


Barack Obama opens up on Today about how he felt post Donald Trump's inauguration

राजसत्तेचे पाचवे दावेदार प्रिन्स हॅरी ख्रिसमसदरम्यान या कार्यक्रमाची सूत्रं सांभाळत आहेत. त्यात झालेल्या एका संभाषणादरम्यान ओबामा म्हणाले की इंटरनेट वर एक सुरक्षित व्यासपीठ तयार करण्यासाठी जगभरातील नेत्यांनी एकत्र यायला हवं.

"भविष्यात अशी परिस्थिती उद्भवेल जेव्हा तथ्यांना मूठमाती दिली जाईल आणि एखाद्या व्यक्ती किंवा गटाचं मत बाकी समाजावर लादलं जाईल,"  अशी भीती ओबामांनी व्यक्त केली.

"एकच विषय लोकांसमोर वेगवेगळ्या पद्धतीने मांडण्यात येतो. त्यामुळे लोकांना चुकीची माहिती मिळते, ज्याने त्यांचा पूर्वग्रह बळावू शकतो तसंच त्याचा संभ्रम वाढू शकतो," असं ते पुढे म्हणाले.

"एकाच विषयावरची वेगवेगळी मतं मांडण्याचं स्वातंत्र्य असावं, अशी व्यासपीठं तंत्रज्ञान कसं पुरवू शकेल, याचा विचार व्हायला हवा. भिन्न मतप्रवाह एकत्र नांदू शकतील, असं वातावरण तयार करणं आपली जबाबदारी आहे. पण यामुळे समाजातल्या छोट्या घटकांचं विघटन व्हायला नको, याचीही काळजी घ्यायला हवी," असं ओबामा म्हणाले.

सप्टेंबरमध्ये एका कार्यक्रमाच्या वेळी ओबामा आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णि प्रिंस हॅरी

ओबामा यांचे उत्तराधिकारी आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ट्विटरचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. पण ओबामा यांनी ट्रंप यांचं नाव घेणं टाळलं.

ट्रंप यांच्यावर ट्विटरचा अतिवापर तसंच एकाच विचारधारणेच्या लोकांना फॉलो करण्याचा आरोप केला जातो. मात्र आपण ट्विटरद्वारे अमेरिकेच्या असंख्य नागरिकांशी संवाद साधतो, असं ट्रंप यांचं म्हणणं आहे.

लोकांच्या भावनांचं ध्रुवीकरण टाळण्यासाठी सोशल मीडियापेक्षा प्रत्यक्ष बोलणं उपयुक्त ठरेल, असं प्रतिपादन ओबामांनी केलं.

ते पुढे म्हणतात, "समान आवड जोपासणाऱ्या किंवा एकाच विषयाशी संलग्न व्यक्तींना एकत्र येण्यासाठी तसंच एकमेकांच्या संपर्कात राहण्यासाठी सोशल मीडिया हे प्रभावी शक्तिशाली माध्यम आहे. मात्र त्याचवेळी ऑफलाईन राहणं म्हणजे वास्तव जगात जगणंही महत्त्वाचं आहे."

"हॉटेलात किंवा बसस्टँडवर तसंच बिल्डिंगमध्ये एकमेकांना भेटून समजून घेणंही महत्त्वाचं आहे. कारण इंटरनेटवर भेटणारा माणूस आणि प्रत्यक्ष भेटणारा माणूस यात फरक असू शकतो," असं ओबामांनी सांगितलं.

अध्यक्षपदाचा दबाव काय असतो?

राष्ट्राध्यक्ष पदाचं दडपण कशा स्वरुपाचं असतं, असं विचारल्यावर ओबामा म्हणाले, "वैयक्तिक आयुष्य सार्वजनिक होणं खूपच आव्हानात्मक असतं. फारसं आनंददायी नसतंच. अनेकदा ते जगणं खडतर होतं. तुमच्या कुटुंबीयांनाही सतत ठरावीक चौकटबद्ध वागावं लागतं. तुमच्या वागण्यावर बारीक नजर असते. त्यांचं स्वातंत्र्य हरपू शकतं."

ते पुढे म्हणतात, "राजकारणात प्रवेश करतानाच अशा आयुष्याची तयारी ठेवावी लागते. वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा त्याग करावाच लागतो. त्याला पर्याय नाही. चांगले बदल घडवण्याच्या दृष्टीने काम करायचं असेल तर हा त्याग रास्त ठरतो."

कुटुंबीयांच्या सहकार्याबद्दल ओबामा यांनी ऋण व्यक्त केलं. पत्नी मिशेलचा आधार कारकीर्दीत मोलाचा ठरल्याचं त्यांनी सांगितलं.

अध्यक्षपद सोडल्यानंतर

"राष्ट्राध्यक्षपद सोडताना मनात संमिश्र भावना दाटल्या होत्या. कारण खूप काम बाकी होतं. देशाची वाटचाल कशी होईल, याविषयी चिंता होती. आता देशात शांतता आहे," असं ओबामा यांनी सांगितलं.

"राष्ट्राध्यक्षपदाची जबाबदारी म्हणजे रिले रेस आहे. मी माझ्या जबाबदारीला न्याय देण्याचा प्रयत्न केला. आता मी मशाल पुढच्या व्यक्तीकडे सोपवली आहे. मशाल हाती आली तेव्हा आणि मशाल सोपवली तेव्हा, यादरम्यान काही चांगले बदल घडले असतील तर समाधान वाटतं," असं ते...


Black Box VR  या नव्यानंच सुरू झालेल्या स्टार्ट-अप कंपनीने संपूर्ण शरीराचा "व्हर्च्युअल व्यायाम" 30 मिनिटांत पूर्ण करण्यासाठीची एक यंत्रणा विकसित केली आहे.

हे एक विशेष मशीन असून त्यासोबत HTC Vive चं VR हेडसेट लागतं. हे मशीन किंवा ही संपूर्ण यंत्रणा एका घरातल्या बाथरूमच्या आकाराची आहे.

लास वेगासमधल्या Consumer Electronic Show 2018 (CES) या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या मोठ्या प्रदर्शनात हे मशीन मांडण्यात आलं आहे. पण या मशीनशी निगडीत सुरक्षेची घ्यायची काळजी या कंपनीनं सगळ्यांना सांगायला हवी, असं मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केलं आहे.

या अमेरिकन कंपनीचे संस्थापक रायन देलुका आणि प्रिस्टन लुईस यांनीच bodybuilding.com हे अमेरिकेतलं मोठं फिटनेस साम्राज्य उभं केलं आहे.

व्यायाम करा आणि करत राहा

Black Box VR कंपनीला संपूर्ण अमेरिकेत अशी बुटीक जिम सुरू करायची आहेत, ज्यात प्रत्येकाला या गेमफिल्ड व्यायामाच्या प्रकाराचा लाभ घेता येईल आणि आपली त्यातली प्रगतीही तपासता येईल. घरातही हे उपकरण वापरता येईल, असं याचं नवीन रूप लवकरच येणार आहे.

Black Box VRचे महाव्यवस्थापक जिम ब्रॅडबरी यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगित... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लं की, "काही आठवडे जिममध्ये व्यायामाला गेल्यानंतर लोक जिममध्ये जाणं बंद करतात. आम्हाला यावरच उपाय शोधून काढायचा आहे."

या उद्योग क्षेत्रातल्या एका व्यक्तीनं ही उत्तम संकल्पना असल्याचं सांगितलं. मात्र त्यानं याबाबत काही चिंताही व्यक्त केल्या आहेत.

"लोकांना सतत व्यायाम करत राहणं फार जिकीरीचं वाटतं. लोकांना जिम आवडेल यासाठी अनेक कल्पना मांडल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे जिम लोकांना आवडावं यासाठी गेमफिल्डच्या माध्यमातून व्यायाम करण्याची संकल्पना अस्तित्वात येणं ही चांगली बाब आहे," असं फॉरेस्टर या कन्सल्टंसीचे जे. पी. गाऊंडर यांनी सांगितलं.

ते पुढे म्हणाले की, "या मशीनची किंमत मात्र खूपच जास्त आहे. आणि लोकांना वापरण्यासाठी ते कितपत सुरक्षित आहे हा देखील प्रश्न आहे."

या मशीनच्या VR हेडसेटबद्दल बोलताना ते म्हणाले की, "मशीनवर काम करताना वापरण्यात येणाऱ्या हेडसेटची शरीरावर होणाऱ्या परिणामाची तपासणी झाली आहे का? हे Black Box VR कंपनीला सिद्ध करावं लागणार आहे."

वजन कमी होणार

गेम डेव्हलपर आणि सध्या Black Box VR सोबत काम करणाऱ्या जॉब स्टॉफर यांनी या मशीनमुळे आपल्याला व्यक्तीशः फायदा झाल्याचं सांगितलं. या मशीनवर काम केल्यामुळे त्यांचं 37 किलो वजन कमी झाल्याचा त्यांचा दावा आहे.

"2016मध्ये आरोग्याविषयी बेफिकीर असलेला माझ्याइतका कोणीच नसेल. माझं वजन जवळपास 150 किलो होतं. त्यानंतर मी या मशीनचा वापर सुरू केला आणि मला माझ्या शरीरात फरक जाणवू लागला," असं स्टॉफर म्हणाले.

या मशीनमधला इंडी हा साऊंड बॉक्सिंगचा गेम खेळून त्यांचे दंड मजबूत झाले. तर स्पेस पायरेट ट्रेनर हा गेम खेळल्यानं त्यांना शरीरातल्या बऱ्याच कॅलरी कमी करता आल्या, असा दावा त्यांनी केला.

"गेम्सच्या व्यवसाय क्षेत्रातील लोक अनेक तास काम करतात. यामुळे त्यांना स्वतःकडे लक्ष देण्यास वेळ मिळत नाही. गेम खेळण्यात वेळ जात असताना त्याला व्यायामाची जोड मिळावी, असा Black Box VR कंपनीचा हेतू आहे."

व्हर्च्युअल रिअॅलिटी म्हणजेच आभासी विश्व आणि शारीरिक आरोग्य यांची सांगड घालून नवंच उद्योग विश्व उभं राहत आहे.

गेल्या वर्षीच्या CES मधल्या प्रदर्शनात लॅक्रोस नावाच्या कंपनीनं एक विशिष्ठ पाळणा आणला होता. त्यात बसल्यावर विमानात बसल्याचा अनुभूती यायची. तसंच आपण डोंगराळ रांगांमध्ये असल्याचा भासही त्यातून होणं शक्य होतं.

यावर्षीही चेक प्रजासत्ताक देशातून सेन्स अरेना यांनी देखील असंच...


CAA हा कायदा मुस्लीम विरोधी आहे असं प्रकाश आंबेडकर म्हणाले. यावेळी लोकांना संबोधित करताना आंबेडकर म्हणाले जर तुम्हाला डिटेंशन कॅंपमध्ये जायचं नसेल तर हे (केंद्र) सरकार पाडा.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सरकारला NRC राबवायचं आहे त्यामुळेच ते राज्या-राज्यात डिटेन्शन सेंटर्स बांधत आहेत. जर तुम्हाला NRC राबवायचं नाही तर राज्यात डिटेन्शन सेंटर्स आहेत की नाही हे आधी सरकारने सांगावं असं आंबेडकर म्हणाले.

याआधी, आंबेडकर म्हणाले, "ज्याप्रमाणे सूर्याला ग्रहण लागलं आहे, त्याचप्रमाणे देशालाही ग्रहण लागलं आहे. हे ग्रहण राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनता पक्षाचं आहे."

माध्यमांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "देशाच्या आर्थिक स्थितीवरून लक्ष विचलित करण्यासाठी मोदी सरकारनं CAA आणि एनआरसी हे मुद्दे उकरून काढले आहेत. त्यांचा फटका केवळ मुस्लिमांना नव्हे तर देशातील हिंदूंनाही बसणार आहे."

"हिंदुंच्या 40 टक्के लोकांवर परिणाम होणार"

बीबीसी मराठीशी बोलताना प्रकाश आंबेडकर म्हणाले, "काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेतृत्व हे सगळं मराठा नेतृत्व आहे. ते मराठा समाजसोडून इतरांचे प्रश्न घेत नसल्याचं दिसून ये... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तं. एनआरसीच्या माध्यमातून त्यांना हे प्रश्न हातात घेता आले असते. आता आम्हाला याचा परिणाम झालेला वर्ग वंचित बहुजन आघाडीच्या बॅनरखाली एकत्र आणावा लागला आहे. आमची भूमिका स्पष्ट आहे. एनआरसी, सीएए हा मुस्लिमांविरोधतला कायदा आहे.

मुस्लिमांबरोबरच हिंदुंमधील 40 टक्के लोकांवर त्याचा परिणाम होणार आहे. भटके विमुक्त, अनुसुचित जातीवर परिणाम होणार आहे. आरएसएसने त्यावर पांघरुण घातलं. सर्व मोर्चे मुस्लिमांबद्दल काढण्यात आले. परंतु आम्ही त्यांच्याबरोबर अनुसुचित जाती-जमांतीसाठी मोर्चा काढला आहे. हा विषय काढल्यानंतर आरएसएस आणि भाजपची भाषा थोडी बदलली आहे. पण ते फसवं आहे. हे आंदोलन चालू राहाणार आहे. या देशातील अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम झाला आहे. 28 फेब्रुवारीपर्यंत हे सरकार चालवण्यासाठी पैसे आहेत का हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सांगितलं पाहिजे."

'सावरकरांना मध्ये ओढू नका'

लोकांचा लक्ष विचलित करण्यासाठी काही लोक सावरकरांना मध्येच ओढत आहेत. माझं त्यांना हे म्हणणं आहे की सावरकरांनामध्ये ओढू नका. जे लोक सावरकरांना मध्ये आणत आहेत ते शकुनीमामासारखे आहेत असं आंबेडकर म्हणाले.

CAA आणि NRC च्या मुद्द्यावर आम्ही आंदोलन करणार आहोत असं प्रकाश आंबेडकर म्हणाले.

प्रकाश आंबेडकरांना मोर्चाची परवानागी नाकारल्याचं मुंबईचे पोलीस आयुक्त संजय बर्वे यांनी स्पष्ट केलं. आम्ही त्यांना सभेची परवानगी दिली आहे, पण मोर्चाची नाही, असं त्यांनी सांगितलं. तर यावर प्रतिक्रिया देताना, "पोलिसांनी त्यांचं काम करावं, असं आंबेडकर म्हणाले.'

प्रकाश आंबेडकर यांनी 24 डिसेंबरला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची भेट घेतली. 26 डिसेंबरच्या आंदोलनाची माहिती देण्यासाठी ही भेट घेतल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं.

हे मोर्चे महाराष्ट्रभर चालणार आहेत असंही त्यांनी सांगितलं. "राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेसच्या नेत्यांनी बहुजन जनतेच्या भल्याचं कधी काम केलं नाही. त्यामुळे त्यांच्याकडून मला काही अपेक्षा नाहीत. आता उद्धव ठाकरेंनी हे स्पष्ट केलं पाहिजे की ते राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसवर अवलंबून आहेत की नाही," आंबेडकर म्हणाले.

दरम्यान, भाजप कार्यध्यक्ष यांच्या अध्यक्षतेखाली लोकांमध्ये NRC-CAA संबंधी लोकांमध्ये जनजागृती करण्यासाठी दिल्लीतल्या भाजप मुख्यालयात बैठक आयोजित केलेली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...


CAB विरोधी आंदोलन: 17 वर्षीय सॅमच्या मृत्यूला जबाबदार कोण?

मात्र, नशिबात वेगळंच काहीतरी लिहिलं होतं. काही क्षणातच दोन गोळ्यांनी त्याला लक्ष्य केलं. एक गोळी सॅमच्या हनुवटीतून जात डोक्याकडून बाहेर आली तर दुसरी त्याच्या पाठीत घुसली.

गेल्या गुरुवारीला घडलेल्या या घटनेने त्याची आई अर्थात मॅमोनी स्टफर्डला रडू कोसळत होतं. मात्र, स्वतःला सावरत त्या सांगतात, "तो चिकन पुलाव खाऊ शकला नाही. त्याला हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेले."

मॅमोनी स्टफर्ड सांगत होत्या, "त्या दिवशी नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात लताशील मैदानात विरोध प्रदर्शन होतं. त्यात आसामचे सुप्रसिद्ध गायक जुबिन गर्ग यांच्यासह अनेक मोठे कलाकार येणार होते. सॅमही सकाळी सकाळीच तिकडे गेला होता. संध्याकाळी घरी परत येत असताना त्याने फोन केला होता."

सॅम रस्त्याच्या एकीकडून घरी परत जात असताना समोरून एक छोटी रॅली येत होती तेव्हा गोळ्या झाडण्यात आल्या, असं प्रत्यक्षदर्शी आणि कुटुंबीय यांचं म्हणणं आहे.

नागरिकत्व सुधारणा विधेयक लोकसभेत मंजूर झाल्यापासूनच आसाममध्ये विरोध प्रदर्शनांना सुरुवात झाली आहे. या आंदोलनांमध्ये मोठ्या संख्येने लोक सहभागी हो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त आहेत.

आसाममध्ये तीन जणांनी गमावले प्राण

काहींच्या मते ही आंदोलनं इतकी मोठी आहेत की गेल्या तीन दशकांत एवढी मोठी आंदोलनं झालेली नाहीत. प्रशासनावर मोठा दबाव होता आणि यातच हिंसाचार उफाळला. या हिंसाचारात आतापर्यंत तिघांचा मृत्यू झाला आहे.

सॅम स्टफर्ड जे जिथं प्राण गेले तिथं लोकांनी विटा लावून त्याचा फोटो ठेवला आहे. तिथे एक दिवा दिवस-रात्र पेटत असतो.

सॅम स्टॅफर्ड यांची बहीण

शनिवारी त्याच ठिकाणी शोकसभेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. सॅमच्या कुटुंबीयांनाही शोकसभेसाठी बोलवण्यात आलं होतं. रविवारी तिथून एका रॅलीचं आयोजन करण्यात आलं.

जवळच्याच गल्लीत राहणारे मुफीद लश्कर गुरुवारी संध्याकाळी निघालेल्या रॅलीत सहभागी झाले होते.

दहशतीचं वातावरण

मुफीद लश्कर सांगतात, "दूर काही एसयूव्ही वाहनं उभी होती. चार किंवा पाच. त्या सर्व एसयूव्हींचे हेडलाईट एकदम ऑन झाले आणि समोरून येणारी रॅली अचानक उजेडात न्हावून निघाली. मात्र, मिनिटभरातच सर्व हेडलाईट एकत्रच बंद झाले आणि लाईट बंद होताच गोळी झाडल्याचा मोठा आवाज आला. आणि समोर एक मुलगा रस्त्यावर पडत आहे असं मला दिसलं."

वातावरण

मुफीद लष्कर सांगतात की यानंतर पाच पांढऱ्या एसयूव्ही गाड्यांचा तो ताफा रस्त्यावर पालथा पडलेल्या सॅम स्टफर्डच्या जवळून निघून गेला.

आपण गोळ्या झाडल्या नाही, असं म्हणत पोलिसांनी या प्रकरणाचा तपास करणार असल्याचं म्हटलं आहे.

मात्र, आसाममध्ये होणाऱ्या आंदोलनांवर लगाम लावण्याची जबाबदारी काही कठोर पोलीस अधिकाऱ्यांना देण्यात आल्याची दबक्या आवाजात चर्चा आहे.

आंदोलनं अजूनही सुरूच असली तरी लोकांमध्ये दहशतीचं वातावरण आहे.

इंटरनेटवर बंदी

दुपारनंतरच दुकानं बंद होऊ लागतात. संध्याकाळी रस्ते सामसूम होतात. चार वाजल्यानंतर शहरात संचारबंदी असते. इंटरनेटवर पूर्णपणे बंदी आहे. अनेक ठिकाणी वाय-फायही बंद आहे.

सॅम स्टफर्डच्या घरी आप्तेष्टांपासून राजकारण्यांची वर्दळ सुरू आहे. प्रार्थनासभा होत आहेत. त्याला 'शहीद' म्हटलं जात आहे. सॅमची आई मुस्लीम तर वडील ख्रिश्चन आहेत. मात्र, काही हिंदू स्टफर्डचं श्राद्ध करावं, असंही म्हणत आहेत.

आता नाताळ साजरा होणार नाही

सॅमची बहीण मासूमी बेगम साश्रू नयनांनी सांगत होती, "त्याला एव्हिएटर स्कूटर खूप आवडायची. तो नेहमी म्हणायचा काहीही कर पण आणून दे. मी त्याला म्हटलं होतं की कर्ज काढूनही आणून देईन."

मात्र, नाताळाच्या आठ-दहा दिवसांआधी घडलेल्या...


CATच्या परीक्षेत रौनकसह 11 जणांनी 100 पर्सेंटाईल मिळवले आहेत.

मुजूमदार कुटुंब मूळचे पश्चिम बंगलाचे आहे. रौनकचा जन्म आणि त्याचं बारावीपर्यंतचं शिक्षण हे मुंबईमध्येच झालं आहे. IIT कानपूरमधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगचं शिक्षण पूर्ण केलेला रौनक सध्या गुरुग्राममध्ये एका अमेरिकन कंपनीमध्ये जॉब करत आहे.

काम करत असतानाच अभ्यासाचंही वेळापत्रक सांभाळत रौनकनं या परीक्षेत यश मिळवलं आहे.

रौनकच्या यशाची गुरुकिल्ली

आपल्या यशाचा फॉर्म्युला रौनकनं बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितला. "ऑगस्ट 2018 पासून मी CATच्या तयारीला सुरुवात केली. IIT कानपूरमध्ये असतानाच मी मॅनेजमेंटसंबंधीचे काही अभ्यासक्रम पूर्ण केले होते. त्यामुळे CATच्या तयारीचा माझा पाया पक्का होता. म्हणूनच मी सर्वात जास्त भर सराव परीक्षांवर दिला. प्रत्येक आठवड्याला मी एक किंवा दोन सराव परीक्षा देत होतो," असं तो म्हणाला.

सराव परीक्षांइतकंच महत्त्व त्या परीक्षांच्या विश्लेषणालाही असल्याचं रौनक म्हणाला. त्यानं सांगितलं, "प्रत्येक चाचणीनंतर केलेल्या विश्लेषणामुळं माझं नेमकं कुठे चुकतंय हे माझ्या लक्षात यायचं आणि मग मी त्या चुका सुधारू शकायचो."

 ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

IIM अहमदाबाद, IIM कोलकाता आणि IIM बेंगलुरू यांना रौनकनं प्राधान्य दिलं होतं. या तीनही संस्था अतिशय उत्तम दर्जाच्या असून यातील कोणत्याही संस्थेत प्रवेश मिळाला तरी मला आनंदच होईल, अशी भावना रौनकनं व्यक्त केली.

"IIM मधून कोणतंही स्पेशलायझेशन करता येत नाही. पण इथून MBA केल्यानंतर मी फायनान्स या विषयात स्पेशलायझेशनचा विचार करेन," असं आपल्या भविष्यातील योजनांबद्दल बोलताना रौनकनं सांगितलं.

IIMचं महत्त्व

 मॅनेजमेंटचा अभ्यासक्रमासाठी IIM अग्रगण्य समजल्या जातात. याठिकाणी मॅनेजमेंट या विषयातून पोस्ट ग्रॅज्युएशन, डॉक्टरेट आणि एक्झिक्युटिव्ह कोर्सेस शिकवले जातात.

IIMमधून MBA करायचे असेल तर CAT ही राष्ट्रीय पातळीवर प्रवेश परीक्षा वर्षातून एकदा घेतली जाते.

CATची परीक्षा पास झाल्यानंतर उमेदवाराला मेरिटनुसार देशातल्या विविध IIMमध्ये दोन वर्षांसाठी पोस्ट ग्रॅज्युएशन करता येते. या परीक्षेव्यतिरिक्त उमेदवाराला मुलाखत आणि ग्रुप डिस्कशनला सामोरं जावं लागतं.

देशात एकूण 20 IIM आहेत. महाराष्ट्रात नागपूरमध्ये 2015पासून IIM सुरू झाले आहे.

CATचा स्कोअर देशातल्या अनेक नामवंत मॅनेजमेंट संस्थांमध्ये प्रवेशासाठी ग्राह्य धरला जातो.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


CBIचे विशेष संचालक राकेश अस्थाना(उभे)आणि संचालक आलोक वर्मा

अशा प्रकारे देशातील सर्वोच्च तपास संस्थेतील दोन महत्त्वाच्या अधिकाऱ्यांमध्ये उघडपणे युद्ध पेटलं आहे. CBIच्या एका अधिकाऱ्याने दुसऱ्या अधिकाऱ्यावर असे आरोप लावण्याची CBIच्या इतिहासातील ही पहिलीच वेळ आहे. एवढंच नव्हे तर, भ्रष्टाचाराच्या विरोधात लढा देण्याचं काम ज्या विभागाचं आहे, त्या विभागातील उच्चाधिकाऱ्यांवर अशा प्रकारचे आरोप लागणं, हाही एक प्रकारचा विरोधाभासच आहे.

हे प्रकरण यासाठी महत्त्वाचं आहे कारण राकेश अस्थाना गुजरात केडरचे IPS अधिकारी आहेत. राहुल गांधी यांनी नरेंद्र मोदींचा 'Blue Eyed boy' म्हणजेच लाडका असा त्यांचा उल्लेख केला आहे.

CBI कार्मिक विभागाच्या अंतर्गत येतो. या विभागाचा कार्यभार थेट पंतप्रधानांच्या हातात आहे. म्हणजे त्यांच्या नाकावर टिच्चून CBIचे अधिकारी एकमेकांना दुषणं देत आहेत.

दरम्यान, पंतप्रधानांनी CBIच्या दोन्ही उच्चाधिकाऱ्यांना सोमवारी तातडीने बोलावून घेतलं होतं.

लाचखोरीचं नेमकं प्रकरण काय?

राकेश अस्थाना यांच्या विरोधात हैदराबादचे एक व्यापारी सतीश बाबू सना यांच्या तक्रारीवरून FIR दाखल झाली आहे.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सतीश बाबू यांच्याविरोधात सुरू असलेल्या एका चौकशीचं नेतृत्व राकेश अस्थाना करत होते.

सतीश बाबू यांनी दुबईस्थित मनोज प्रसाद नावाच्या एका व्यक्ती मार्फत अस्थाना यांना तीन कोटींची लाच दिली होती, असा दावा FIRमध्ये करण्यात आला आहे.

या मनोज प्रसादने दावा केला होता की त्याची CBIमध्ये चांगली ओळख आहे आणि तो बाबू यांच्याविरुद्धची ही चौकशी थांबवू शकतो.

गेल्या आठवड्यात दाखल झालेल्या या FIRमध्ये अस्थाना यांच्याविरोधात कट रचण्याचा आणि भ्रष्टाचाराचा आरोप लावला आहे.

हे प्रकरण उघड्यावर आल्यावर सोमवारी काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी म्हणाले, "पंतप्रधान मोदींच्या काळात CBIचा वापर एक राजकीय हत्यार म्हणून केला जात आहे. त्यामुळे आज देशातली ही अग्रगण्य संस्था स्वत:शीच लढत आहे."

काही बातम्यांनुसार CBIने मनोज प्रसाद यांना अटक केली आहे. इंडियन एक्सप्रेसच्या बातमीनुसार या प्रकरणात पाठवलेल्या व्हॉट्सअॅप मेसेजेसची शहानिशा करणं सुरू आहे.

संस्थेत रस्सीखेच

CBIमध्ये संयुक्त संचालक म्हणून एन. के. सिंह यांनी काम केलं आहे. त्यांनी बीबीसीशी या बाबत चर्चा करताना सांगितलं की या प्रकरणाची सुरुवात 2016मध्ये तत्कालीन विशेष संचालक आर. के. दत्ता यांची गृहमंत्रालयात बदली झाल्यानंतर झाली.

सेवाज्येष्ठतेनुसार दत्ता CBIच्या संचालकपदासाठी पात्र होते, पण तत्कालीन संचालक अनिल सिन्हा यांच्या निवृत्तीच्या दोन दिवसांआधी दत्ता यांची बदली करण्यात आली. त्यानंतर ते कर्नाटक केडरमध्ये परतले.

CBI

त्यानंतर राकेश अस्थाना यांची CBIचे अंतरिम संचालक म्हणून वर्णी लागली. तज्ज्ञांच्या मते त्यांची नियुक्ती स्थायी स्वरूपाची झाली. मात्र सुप्रीम कोर्टातील ज्येष्ठ वकील प्रशांत भूषण यांनी त्यांच्या नियुक्तीला आव्हान दिलं.

फेब्रुवारी 2017मध्ये आलोक वर्मा यांची CBIच्या संचालकपदी नियुक्ती झाली. त्यानंतर काही महिन्यातच हे प्रकरण तापू लागलं.

वर्मा यांनी अस्थाना यांच्या विशेष संचालकपदी नियुक्तीला विरोध केला. त्यांच्याविरोधात गंभीर आरोप होते, या प्रकरणाची अजूनही चौकशी सुरू आहे, त्यामुळे त्यांनी संस्थेत असू नये, अशी वर्मा यांची भूमिका होती.

आलोक वर्मा यांच्या अनुपस्थितीत राकेश अस्थाना CBIचं नेतृत्व करतील, या बाबींवरही त्यांनी आक्षेप नोंदवला.

तपाससंस्थेच्या कामकाजावर एन. के. सिंह यांनी पुस्तक लिहिलं आहे. ते सांगतात की "CBIच्या दुरुपयोगाचा याआधीही प्रयत्न झाला आहे. आता...


CBSE बोर्ड परीक्षांच्या तारखांची घोषणा आज (31 डिसेंबर) संध्याकाळी 6 वाजता जाहीर करणार असल्याचं  पोखरियाल यांनी सांगितलं होतं. त्यानुसार पोखरियाल यांनी आज पत्रकार परिषद घेऊन तारखांची घोषणा केली.

त्यानुसार, CBSE बोर्डाच्या 10 वी आणि 12 वीच्या  परीक्षा 4 मे 2021 पासून सुरू होतीलय. 10 जूनपर्यंत या परीक्षा संपवण्यात येतील. परीक्षेचा निकाल 15 जुलैपर्यंत लावण्यात येणार आहे.

बोर्डच्या प्रात्यक्षिक परीक्षा 1 मार्चपासून सुरू होतील, असंही पोखरियाल यांनी सांगितलं.

साधारणपणे, CBSE बोर्डाच्या प्रात्यक्षिक परीक्षा जानेवारी महिन्यात घेतल्या जातात, तर बोर्डाच्या लेखी परीक्षा फेब्रुवारी महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात होतात. पण कोरोना साथीमुळे या परीक्षा तब्बल तीन महिने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.

पोखरियाल यांनी नुकताच देशभरातील शिक्षकांशी डिजिटल कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून संवाद साधला होता.

जानेवारी-फेब्रुवारी महिन्यात परीक्षा घेणं शक्य होणार नाही. पण या परीक्षा कधी घ्यावीत, याबाबत तज्ज्ञांसोबत चर्चा करून निर्णय घेण्यात येईल, असं पोखरियाल यांनी म्हटलं होतं.

कोरोनामुळे CBSE बोर्ड परीक्षा ऑनलाईन ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोणार की ऑफलाईन अशीही चर्चा सुरू झाली होती. पण या परीक्षा ऑनलाईन घेणार नसल्याचं वरीष्ठ अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केलं आहे.

ऑनलाईन परीक्षेसाठी कॉम्प्युटर आणि इंटरनेट गरजेचं असतं. पण अनेक विद्यार्थ्यांना ते उपलब्ध होत नाही. त्यामुळे एकाही विद्यार्थ्याची परीक्षा चुकू नये, यासाठी परीक्षा ऑफलाईनच घेण्यात येणार आहेत.

नुकतेच परीक्षेबाबत शिक्षणमंत्र्यांनी विविध वृत्तवाहिन्यांना मुलाखती दिल्या होत्या. परीक्षेदरम्यान विद्यार्थ्यांनी मास्क घालणं अनिवार्य असेल, असं त्यांनी सांगितलं होतं.

नीट परीक्षेदरम्यान विरोधी पक्षांनी विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं होतं. पण बराच गोंधळ होऊनसुद्धा केंद्राने या परीक्षा घेण्याचा निर्णय घेतला.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


CMIEच्या आकडेवारीनुसार भारतातला बेरोजगारीचा दर आता 27.1टक्क्यांवर पोहोचलाय. बेरोजगारीचं हे प्रमाण आतापर्यंतच सर्वाधिक आहे.

अमेरिकेच्या सध्याच्या बेरोजगारीच्या दरापेक्षा भारताचा दर चौपट आहे.

भारतामध्ये बेरोजगारीविषयीची आकडेवारी अधिकृतरीत्या जाहीर केली जात नाही. पण CMIEची याविषयीची आकडेवारी आधारभूत धरली जाते.

कोव्हिड-19च्या संक्रमणामुळे भारतामध्ये 25 मार्चपासून लॉकडाऊन आहे. यामुळे अनेक ठिकाणी कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी करण्यात आलेलं आहे आणि नोकरीच्या नवीन संधीही उपलब्ध नाहीत.

एप्रिलमध्ये बेरोजगारीचा देशातला दर 23.5%वर पोहचला. मार्च महिन्यात हे प्रमाण होतं 8.7%. लॉकडाऊनचा परिणाम म्हणून बेरोजगारीचं प्रमाण झपाट्याने वाढलं.

हॉस्पिटल्स, औषधांची दुकानं आणि अन्नधान्य विषयक सेवा अशा अत्यावश्यक सेवांखेरीज इतर सगळे उद्योग, व्यापार, कामकाज ठप्प झाल्याचा हा परिणाम आहे. हताश, असहाय्य स्थलांतरित मजुरांचे आपापल्या गावांकडे पायीच निघालेले जथ्थे एप्रिल महिन्यात टीव्ही आणि वृत्तांपत्रांमधल्या बातम्यांतून दिसत राहिले.

भारताच्या एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे 90% जनता असंघटित क्षेत्रामध्ये काम करते. लॉ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कडाऊनचा पहिला फटका याच असंघटित क्षेत्राला बसला. बांधकामं थांबली आणि शहरांतली सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था बंद करण्यात आली.

दीर्घकाळ लावण्यात आलेला कर्फ्यू, उद्योगांचं अनेक दिवस बंद राहणं आणि लॉकडाऊन नेमका कधी संपेल याविषयीची अनिश्चितता यासगळ्याचा परिणाम हा संघटित क्षेत्र आणि तिथल्या कायमस्वरूपी नोकऱ्यांवरही झालेला आहे.

मीडिया, हवाईवाहतूक, रिटेल, हॉस्पिटॅलिटी, वाहन उद्योगातल्या अनेक मोठ्या कंपन्यांनी गेल्या काही आठवड्यांत मोठी नोकरकपात जाहीर केली. सोबतच अनेक लघु आणि मध्यम उद्योगांना टाळं लागण्याची शक्यताही तज्ज्ञ वर्तवत आहेत.

लॉकडाऊनचा भारतीय अर्थव्यवस्थेतील संघटित क्षेत्रावर किती मोठा परिणाम झालाय, हे CMIEच्या आकडेवारीवरून दिसून येतं.

संघटित क्षेत्रात एकूण 12.2 कोटी लोकांच्या नोकऱ्या गेल्या. यापैकी 9.13 कोटी हे लहान व्यापारी आणि मजूर होते. तर 1.78 कोटी पगारदार कर्मचाऱ्यांच्याही नोकऱ्या या काळात गेल्या आहेत. स्वतःचा उद्योग असणारे 1.82 कोटी लोकही या काळात बेरोजगार झाले.

रोजगाराच्या संदर्भात सकारात्मक बातमी फक्त कृषिक्षेत्रातून आहे. मार्च आणि एप्रिल या दोन्ही महिन्यांमध्ये शेती क्षेत्रातल्या मजुरांच्या संख्येत वाढ झाली. संकटाच्या या काळात अनेक मजूर आपल्या गावाकडे परतून शेतीकडे वळल्याचा हा परिणाम असल्याचं CMIE ने म्हटलंय.

पण लॉकडाऊनमुळे अर्थव्यवस्थेचं होणारं हे नुकसान यापुढे वाढतच जाणार असल्याचा इशारा तज्ज्ञ देताहेत. CMIEचे सीईओ महेश व्यास यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "लॉकडाऊनचा लोकांवर होणारा आर्थिक परिणाम लक्षात घेणं महत्त्वाचं आहे."

ज्या भागात कोरोनाच्या संसर्गाचं प्रमाण कमी आहे अशा भागांमध्ये आणि झोन्समध्ये आता निर्बंध शिथील करायला सरकारने सुरुवात केलेली असली तरी कोव्हिडचे मोठ्या प्रमाणावर रुग्ण आढळणाऱ्या जिल्ह्यांमधले निर्बंध कायम आहेत.

"झोन्समध्ये विभागणी करणं ही चांगली सुरुवात असू शकते, पण हे दीर्घकाळ फायद्याचं ठरणार नाही. व्यक्ती, वस्तू आणि सेवा यांची दळणवळण होणं महत्त्वाचं असतं. धंद्यांकडचा पैसा संपायच्या आधी सगळा पुरवठा सुरळीत होणं गरजेचं आहे."

हा लॉकडाऊन 17मे रोजी संपणं अपेक्षित आहे. पण काही राज्यांनी लॉकडाऊन त्याही पुढे वाढवलेला आहे.

लॉकडाऊन सुरू झाला तेव्हाही भारतातला बेरोजगारीचा दर चढाच होता. आणि तज्ज्ञ यामुळेच काळजी व्यक्त करत आहेत. CMIEच्या आकडेवारीनुसार जून 2017मध्ये...


CNN न्यूज 18 वृत्तवाहिनीच्या वरिष्ठ राजकीय संपादक पल्लवी घोष यांनी हाथरस बलात्कार घटनेच्या पार्श्वभूमीवर हे ट्वीट केलं. या ट्वीटला उत्तर देताना 'न्यूजलाँड्री' या संकेतस्थळाचे सहसंस्थापक अभिनंदन शेखरी यांनी म्हटलं, "जातीचा उल्लेख म्हणजे गुन्ह्याला मर्यादित करणं नाही. अशा बऱ्याच गुन्ह्यांच्या केंद्रस्थानी असलेल्या जातीच्या अंगाबाबत आपण बहिरे होऊ शकत नाही."

ट्विटरवर पल्लवी घोष यांच्या ट्वीटमुळे किंवा इतर अशाच ट्वीटमुळे बलात्कार पीडितेच्या जातीच्या उल्लेखाबाबत खूप चर्चा झाली आणि अजूनही होताना दिसते आहे.

केवळ ट्विटरवरील वरिष्ठ पत्रकारांच्या या चर्चांमुळेच नव्हे, तर एकूणच बलात्काराच्या घटनांनंतर अनेकदा अशा चर्चा होतात. जातीचा उल्लेख व्हावा की नको आणि उल्लेख झाल्यास संबंधित घटनेच्या न्यायालयीन प्रक्रियेवर काही परिणाम होतो का, या प्रश्नांची प्रामुख्यानं आपण उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न या बातमीतून करणार आहोत.

आपण माणूस म्हणून या गोष्टीकडे नाही पाहू शकत का? - विजया रहाटकर

बलात्कार पीडितेच्या जातीचा उल्लेख व्हायला नको, असं भाजपच्या राष्ट्रीय सचिव विजया रहाटकर यांना वाटतं.

विजया रहाटकर म्हणतात, ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

"बलात्कार करण्याची प्रवृत्ती क्रूर आहे. ही प्रवृत्ती प्रत्येक माणसाला सारखंच त्रास देते. त्यामुळे जातीचा उल्लेख नको. आपण अशा घटनांमध्ये जात न आणता, केवळ पीडितेकडे माणूस म्हणून पाहायला हवं."

तसंच, "दलितांवरील अन्यायाच्या घटना अधिक असतात, हे खरं आहे. मग यासाठी आपण या लोकांना सन्मान मिळेल, सामाजिक स्थान उंचावेल, याकरता सांघिकपणे प्रयत्न करणं गरजेचं आहे," असंही रहाटकर म्हणतात.

जातीचा उल्लेख टाळून खरंच या समस्यांना तोंड देता येईल का किंवा हे प्रश्न सुटतील का, हा प्रश्न उरतोच. 'न्यूजलाँड्री'चे सहसंस्थापक अभिनंदन शेखरी म्हणतात तसं, आपण जातीचा उल्लेख टाळून अशा गुन्ह्यांच्या जातीच्या अंगाकडे कानाडोळा करतोय का?

जात वास्तव नाकारणं हा आपला भाबडेपणा - प्रज्ञा दया पवार

सामाजिक कार्यकर्त्या आणि लेखिक प्रज्ञा दया पवार यांच्याशी बीबीसी मराठीनं याबाबत बातचीत केली.

प्रज्ञा दया पवार म्हणतात, "बलात्कार कुठल्याही बाईवर होणं हे वाईटच आहे. पण न्याय कुणाला मिळतो? आणि कुठल्या स्त्रीला न्याय मिळवून देण्यासाठी आपण एकवटतो? हे ठरवण्याच्या मुळाशी जात असते. महिला दलित असल्यास तिच्यावरील क्रूरताही तीव्र होते आणि न्याय मिळण्याचे मार्गही धूसर होतात, हे आपण समजून घेतलं पाहिजे."

प्रज्ञा दया पवार यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना या घटनेच्या अंगाने जात-वास्तवाची सविस्तर मांडणी केली. त्या म्हणतात, "स्त्रियांचे एकूणच प्रश्न असतील किंवा बलात्काराचा प्रश्न असेल, तर तो सुटा पाहता येणार नाही. भारतासारख्या विषम-वास्तव आणि विषम-व्यवस्था असलेल्या देशाचा विचार करतो, त्यावेळी तिथं जगणाऱ्या स्त्रियांचे प्रश्न त्या विषमतेला जोडूनच येतात. त्यामुळे बलात्कार किंवा अशा हिंसक घटनांकडे बघताना तो केवळ स्त्री-प्रश्न म्हणून पाहणं मला गंभीर आणि एकांगी वाटतं. अशाने केवळ प्रश्नांचं सुलभीकरण होतं."

त्या पुढे म्हणतात, "स्त्रीचं शरीरावर वर्चस्व गाजवलं जातं. मग तिचं शरीर हे जात-धर्म वर्चस्व, पितृसत्ताक आणि वर्ग-वास्तवाची युद्धभूमी बनते. त्यावर विजय मिळवणं म्हणजे त्या संबंधित जातीला शिकवलेला धडा असतो, हे आपण समजून घेतलं पाहिजे. आपण घटना पाहिल्यासही लक्षात येतं की, कनिष्ठ जातसमूहांची प्रगती, स्वत:चं अस्तित्व निर्माण करणं, हे अजूनही वर्चस्ववादी प्रवृत्तींना सहन होत नाही."

विजय रहाटकर जशा म्हणतात की, जात म्हणून पाहायला नको. त्याबाबत प्रज्ञा दया पवार म्हणतात, "जात म्हणून बघू...


CSMT इथं पादचारी पूल कोसळल्याने जीवितहानी झाली.

कट्टरवाद्यांचे हल्ले, बाँबस्फोट, आगी, अपघात, पूर असे किती तरी आघात सोसत दररोज घड्याळाच्या काट्यावर धावणाऱ्या मुंबईकरांनी CSMTच्या निमित्ताने अनेक सवाल उपस्थित केले आहेत.

मुंबईत आगी लागणे, इमारती आणि पादचारी पूल कोसळणे अशा आपत्तींमध्ये गेल्या काही वर्षांत सतत वाढ होत असल्याचे चित्र पुढं येत आहे. या मालिकेतील सुन्न करणारी घटना होती ती म्हणजे 'एल्फिन्सटन पूल' दुर्घटना.

या अपघाताने मुंबईच पुरती हादरून गेली. 23 बळी घेणाऱ्या या घटनेनंतर खरंच काही बदललं का, चौकशी होण्यापलीकडं काही झालं का?, व्यवस्था म्हणून खरोखर काही बदल झाले का असे अनेक प्रश्न या निमित्ताने उपस्थित होत आहेत.  यातील काही ठळक घटनांवर जरी नजर टाकली तर मुंबईचं अस्वस्थ करणारं चित्र डोळ्यांसमोर उभं राहातं.

1.  'एल्फिन्सटन' दुर्घटना : 23 जणांचे हकनाक बळी

29 सप्टेंबर 2017ला या एल्फिन्स्टन रोड स्टेशनच्या पादचारी पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीत 23 जणांचा बळी गेला. या घटनेनंतर मुंबईतील सर्व पुलांचं स्ट्रक्चरल ऑडिट करण्यात आलं. त्यानंतर इथं लष्काराच्या मदतीनं नवीन पूल बांधण्यात आला.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नंतर स्टेशनचं नाव बदलून नंतर प्रभादेवी करण्यात आलं. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेनं इथल्या परप्रांतीय फेरीवाल्यांच्या विरोधात आंदोलनही केलं होतं. ही घटना पाऊस, गर्दी आणि अफवांमुळे घडल्याचा निष्कर्ष चौकशी अहवालात काढण्यात आला होता. या दुर्घटनेनंतर परळ येथे टर्मिनस उभारण्यात आलं असून नुकतंच या टर्मिनसचं उद्गाटन करण्यात आलं आहे.

2. साकीनाका फरसाण फॅक्टरी - 12 ठार

'एल्फिन्स्टन दुर्घटना होऊन काही आठवडे उलटले नसतील तोपर्यंत 18 डिसेंबर 2017ला साकीनाका इथं एका फरसाण कारखान्याला आग लागून 12 कामगारांचा बळी गेला. या आगीची चौकशी करण्याचे आदेश सरकारने दिले.

3. कमला मिल हॉटेल आग - 14 ठार

'एल्फिन्सटन' चेंगराचेंगरी आणि साकीनाका इथली आग अशा दोन मोठ्या घटनांतून सावरणाऱ्या मुंबईकरांना आणखी एक धक्का बसला तो 29 डिसेंबर 2017ला. या दिवशी लोअर परळ इथल्या कमला मिल कंपाऊंडमधील एका हॉटेलमध्ये लागलेल्या आगीत 14 जणांना प्राण गमवावे लागले.

 या आगीनंतर 5 अधिकाऱ्यांना निलंबित करण्यात आलं. त्यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 15 दिवसांत चौकशी अहवाल सादर करण्याचे आदेश दिले होते.

4. अंधेरीत पूल कोसळला : 5 जखमी

अंधेरील पूल कोसळण्याची घटना 3 जुलै 2018ला घडली होती. सुदैवाने यात जीवितहानी झाली नाही. पण य घटनेनं पुलांच्या स्थितीकडे पुन्हा एकदा लक्ष वेधले.

5.  क्रिस्टल टॉवर आग - 4 बळी

22 ऑगस्ट 2018ला हिंदमाता परिसरातील क्रिस्टल टॉवर या इमारतीला लागलेल्या आगीत 4 जणांचा मृत्यू झाला होता.

6. अंधेरीतील ESIC हॉस्पिटलच्या आगीत 8 बळी

अंधेरी इथल्या ESIC कामगार हॉस्पिटलला मोठी आग लागण्याची घटना 18 डिसेंबर 2018ला घडली. यामध्ये 8 जणांचा बळी गेला होता.

7. इमारत कोसळून 3 ठार

23 डिसेंबर 2018ला गोरेगाव  पश्चिम भागात मोतीलाल नगरमधील म्हाडाच्या दुसऱ्या मजल्याचा स्लॅब कोसळून 3 लोक मृत्युमुखी पडले होते. यावेळीही चौकशीचे आदेश देण्यात आले होते.

8. टिळकनगर आग - 4 बळी

28 डिसेंबर 2018ला टिळकनगर इथल्या सरगम सोसायटीमध्ये भीषण आग लागली होती. या घटनेत 5 जणांचा बळी गेला.

मुंबईतील सातत्याने घडणाऱ्या दुर्घटनांतील ही काही ठळक उदाहरणं आहेत. या घटनांतून मुंबईतील वाढती असुरक्षितता अधोरेखित होते, असं या क्षेत्रात काम करणारे तज्ज्ञ सांगतात.

हा प्रकार निष्काळजीपणा : खासदार शेवाळे

'एल्फिन्स्टन' घटनेनंतर रेल्वे क्रॉसिंग आणि स्टेशनवरील पुलांची काम...


Campaigners, including Afghan singer and songwriter Ghezaal Enayat (left), hold signs promoting the WhereIsMyName? movement

ऐकायला विचित्र वाटेल पण अफगाणिस्तानात स्त्रियांनी परपुरुषाला स्वतःचं नाव सांगणं संस्कृतीविरोधी मानलं जातं. याविरोधात तिथल्या महिलांनी WhereIsMyName? ही मोहीम उघडली आहे.

राबिया (नाव बदललेलं आहे). अफगाणिस्तानातल्या पश्चिमेकडच्या हेरत प्रांतात राहणाऱ्या राबियाला ताप होता. ती डॉक्टरांकडे गेली.

तिला कोव्हिड-19 आजार झाल्याचं निदान डॉक्टरांनी केलं.

तापाने फणफणलेली आणि अंगदुखीने बेजार राबिया घरी परतली. डॉक्टरांनी दिलेलं प्रिस्क्रिप्शन नवऱ्याच्या हातात ठेवत औषधं आणायला सांगितली.

नवऱ्याने प्रिस्क्रिप्शन बघितलं तर त्यावर राबियाचं नाव लिहिलं होतं. तिचं नाव बघून नवरा भलताच संतापला आणि त्याने राबियाला बेदम मारहाण करायला सुरुवात केली.

राबियाचा गुन्हा एवढाच की, तिने तिचं नाव डॉक्टरला म्हणजे एका परपुरूषाला सांगितलं होतं.

The campaign, a move by women to reclaim their public identity, was launched three years ago

अफगाणिस्तानात स्त्रियांनी स्वतःचं नाव परपुरषाला सांगू न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ये, अशी प्रथा आहे. या कुप्रथेविरोधात अफगाणिस्तानात आता विरोधाचे स्वर उमटू लागले आहेत.

#WhereIsMyName?

ही समस्या मुलीच्या जन्मासोबतच सुरू होते. मुलीच्या जन्मानंतर अनेक वर्ष तिला नावच नसतं. लग्नाच्या वेळी लग्न पत्रिकेवर वधूचं नाव छापलं जात नाही. ती आजारी पडली तर डॉक्टरांच्या प्रिस्किप्शनवर तिचं नाव नसतं. इतकंच कशाला स्त्रिच्या मृत्यूनंतर तिच्या मृत्यू प्रमाणपत्रावर आणि तिच्या कबरीवरही तिचं नाव लिहिलं जात नाही.

शाकोरदोख्त जफर

मात्र, मोकळेपणाने आपलं नाव वापरता यावं, यासाठी अफगाणिस्तानातल्या काही स्त्रियांनी Whre is my name? या नावाने मोहीम उघडली आहे. अफगाणिस्तानात अनेक ठिकाणी WhereIsMyName? ची पोस्टर्स दिसतात. सोशल मीडियावरही या मोहिमेची चर्चा आहे.

खोट्या प्रतिष्ठेचा पगडा

राबिया राहते त्याच भागात राहणाऱ्या एका महिलेशी आम्ही बोललो. तिनेही स्वतःचं नाव सांगायला नकार दिला. ती या प्रथेचं समर्थन करते.

बीबीसीशी बोलताना ती म्हणाली, "मला कुणी माझं नाव विचारतं तेव्हा मला माझ्या भावाच्या, वडिलांच्या आणि नवऱ्याच्या प्रतिष्ठेचा विचार करावा लागतो आणि मग मी नाव सांगत नाही."

"मी माझ्या कुटुंबाला नाराज का करू? नाव सांगण्यात काय अर्थ आहे?"

सहार समेत

"माझ्या वडिलांची मुलगी, माझ्या भावाची बहीण, भविष्यात नवऱ्याची बायको आणि मुलांची आई, हीच माझी ओळख मला प्रिय आहे."

ऐकून आश्चर्याचा धक्का बसतो. पण, ही एखाद-दुसऱ्या स्त्रीची कहाणी नाही. इथे अनेकींना असंच वाटतं.

अफगाणिस्तानातल्या अनेक भागात स्त्रीने स्वतःचं नाव सांगणं तुच्छ किंवा कुटुंबाचा अनादर करणारं मानलं जातं.

अनेक पुरूषसुद्धा चारचौघात आई, बहीण, मुलगी किंवा बायकोचं नाव घेत नाहीत. घरातल्या स्त्रीचं नाव घेणं कुटुंबाचा अपमान मानलं जातं.

मग एखाद्या स्त्रीविषयी बोलायचं असेल तर काय म्हणतात? अफगाणिस्तानात एखाद्या स्त्रीला संबोधायचं असेल तर कुटुंबप्रमुखामाची मुलगी, बायको, बहीण अशा नावाने तिला हाक मारली जाते.

मुलीच्या जन्मदाखल्यावरही केवळ वडिलांचंच नाव टाकण्याचा दंडक आहे. कायदाही जन्मदाखल्यावर केवळ पित्याचंच नाव टाकायला सांगतो.

वडील म्हणून जबाबदारी पार पाडतात का?

नाव न सांगण्याने व्यावहारिक जीवनात अडचणी तर येतातच. मात्र, याचे भावनिक पडसादही उमटत असतात.

फरिदा सदात… अफगाणी स्त्री. खूप लहान वयात फरिदाचं लग्न झालं. 15 व्या वर्षी आई झाली. पुढे या जोडप्याला चार मुलं झाली....


Canine Distemper Virus म्हणजेच CDV या जीवघेण्या विषाणूमुळे गीरमध्ये चार सिंहांचा मृत्यू झाल्याची माहिती गुजरात सरकारने दिली आहे. तर तीन सिंहांना याची बाधा झाल्याची भीती व्यक्त होत आहे. त्यांना इतर सिंहांपासून वेगळं ठेवण्यात आलं आहे.

आशियाई सिंहांचा जगातील एकमेव संरक्षित अधिवास म्हणजे गीर अभयारण्य... या अभयारण्यात गेल्या तीन आठवड्यात जवळपास 23 सिंहांचा मृत्यू झाला आहे. या मृत्यूंसाठी CDV विषाणूंची बाधा इथपासून ते हद्दीसाठीची झुंज अशी अनेक कारणं असल्याचं वन अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

पुण्यातील नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजीमध्ये मृत्यू झालेल्या अकरा सिंहांचे नमुने तपासण्यात आले. त्यातील चार सिंहांच्या नमुन्यात CDV विषाणू सापडले तर उर्वरित सात सिंहांच्या नमुन्यात प्रोटोझोआ आढळले, अशी माहिती गुजरातचे वन आणि पर्यावरण मंत्री गणपत वसावा यांनी दिली.

विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला या CDV विषाणूचा शोध लागला. याच विषाणूमुळे तस्मानियातील थायलसीन हा वाघांप्रमाणे काळे पट्टे असणारा आणि कुत्र्यासारखा दिसणारा मांसाहारी प्राणी पूर्णपणे लोप पावला. त्यांना तस्मानीयन वाघही म्हटलं जायचं.

गीरमध्ये मोठ्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

प्रमाणावर होणाऱ्या सिंहांच्या मृत्यूमुळे प्रशासनही खडबडून जागं झालं आहे.

या विषाणूविरोधी लस लवकरात लवकर आयात करण्याचे प्रयत्न करत असल्याचं जुनागढ वन्यजीव विभागाचे मुख्य संवंर्धक डी. टी. वसवडा यांनी बीबीसी गुजरातीशी बोलताना सांगितलं.

वसवडा म्हणाले, "खबरदारीचा उपाय म्हणून आम्ही अमेरिकेतून कुठल्याही प्रकारच्या विषाणू संसर्गासाठी दिली जाणारी औषधं आणि लसी मागवल्या आहेत."

गीरमध्ये दलखानीया रेंजमधली सरसिया भागात सिंहांचा मृत्यू झाला आहे. त्यामुळे वनअधिकाऱ्यांनी  या भागातील 23 आणि आसपासच्या भागातील 37 सिंहांना दुसऱ्या ठिकाणी हलवलं आहे. या सर्व सिंहांची प्रकृती उत्तम आहे आणि त्यांना देखरेखीखाली ठेवण्यात आल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.

याव्यतिरिक्त गीर आणि बृहनगीर भागातील सिंहांवर लक्ष ठेवण्यासाठी सरकारने जवळपास 140 टीम तैनात केल्या आहेत.

धोक्याची घंटा

Canine Distemper Virus म्हणजेच CDV हा विषाणू अत्यंत धोकादायक असून तो खूपच वेगाने पसरतो, असं गुजरातच्या अमरेलीचे वन्यजीव कार्यकर्ते आणि जीवशास्त्रज्ञ राजन जोशी सांगतात.

तंजानियामध्ये 1994 साली या विषाणूच्या साथीमुळे अवघ्या दहा ते पंधरा दिवसात सेरेंगती रेंजमध्ये एक हजार सिंहांचा मृत्यू झाल्याचं ते सांगतात. त्यामुळेच गीरच्या सिंहांचा मृत्यू या CDV विषाणूंमुळे होत असेल तर प्रशासनासाठी ही धोक्याची घंटा असल्याचं ते म्हणतात. CDVची साथ पसरली तर आशियाई सिंह पूर्णपणे नामशेष होतील. म्हणूनच गीरमधल्या सर्वच सिंहांचं देशात इतरत्र पुनर्वसन करावं, असं जोशी सुचवतात.

राज्य सरकारच्या वनखात्याकडे पुरेसा पैसा, मनुष्यबळ आणि स्रोत आहेत. त्यामुळे वनखात्याने सिंहांच्या अधिवासात असलेल्या कुत्र्यांच्या लसीकरणाला प्राधान्य द्यावं, असं वन्यजीवतज्ज्ञ डॉ. भारत जेठवा यांचं म्हणणं आहे.

ते म्हणतात, "कुत्र्यांच्या लसीकरणाची वेळ येऊन ठेपली आहे. त्यासोबतच सिंहांचंही लसीकरण व्हायला पाहिजे."

सिंहाच्या मृत्यूनंतर वनखात्याने आजारी सिंहांना वेगळं करणं आणि त्या परिसरातील इतर सिंहांना इतरत्र हलवण्यामध्ये जी तप्तरता दाखवली, त्याचं जेठवा यांनी कौतुक केलं आहे.

काय आहे  CDV विषाणू?  आणि कसा होतो संसर्ग?

डॉ. भारत जेठवा वन्यजीव शास्त्रज्ञ आणि वन्यजीवतज्ज्ञ आहेत. बीबीसी गुजरातीशी बोलताना सांगतात, "CDV हा प्राणघातक विषाणू आहे आणि तो प्रामुख्याने कुत्री आणि मांजरांमध्ये आढळतो. जे सिंह अभयारण्याच्या...


Children were among those rescued after the air strikes in Eastern Ghouta

रॉकेट आणि हवाई हल्ल्यांत 77 नागरिक मृत्युमुखी पडले असून त्यात 20 बालकांचा समावेश असल्याचं सीरियन ऑब्झरवेटरी फॉर ह्युमन राईट्स (SOHR)ने सांगितलं आहे.

या हल्ल्यानंतर सीरियन लष्कर आता जमिनीवरून हल्ले करण्यास सज्ज होत असल्याचं म्हटलं जात आहे.

ही परिस्थिती आता हाताबाहेर जात असून हे हल्ले थांबवण्यात यावे, अशी विनंती संयुक्त राष्ट्राच्या एका अधिकाऱ्यानं केली आहे.

पूर्व घूटा भागात चार लाख लोक राहतात. 2013 पासून या भागात अराजकता माजली आहे.

राजधानी दमास्कस जवळचं विरोधकांच्या ताब्यात असलेलं हे शेवटचं ठिकाण आहे. या भागाचा ताबा घेण्यासाठी सीरियाचं सैन्य या महिन्याच्या सुरुवातीला सरसावलं होतं. त्याक अनेक नागरिक मारले गेले आणि जखमी झाले होते.

त्यानंतर या क्षेत्रात राहणाऱ्या लोकांना जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठा करण्यासाठी काही काळासाठी युद्धबंदीची क्वचितच होणारी घोषणाही करण्यात आली होती.

दरम्यान, उत्तर सीरिया भागात तुर्कस्तानविरुद्ध लढणाऱ्या कर्ड सैनिकांना (पूर्व तुर्कस्तान भागात राहणारे इस्लामिक लोक) मदत न करण्याचा इशारा ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तुर्करस्तानने सीरियन सरकारच्या लष्कराला दिला आहे.

परिस्थिती किती वाईट?

सोमवारी झालेल्या हल्ल्यात SOHR ने दिलेला मृतांचा आकडा स्वतंत्रपणे तपासलेला नाही. युकेमधली ही संस्था हिंसाचाराच्या घटनांवर लक्ष ठेवून असते.

पूर्व घूटा भागातल्याच हमुरिया परिसरातल्या एका व्हीडिओमध्ये उद्धवस्त झालेल्या इमारतींमधून लोक जीव वाचवण्यासाठी सैरावैरा पळत असल्याचं दिसतं. किमान 20 लोकांचा तिथे मृत्यू झाल्याचं सांगण्यात आलं होतं.

डिसेंबर महिन्यातच अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थानी या भागातील लोकांना अन्न औषधं आदी जीवनावश्यक वस्तूंचा तुटवडा जाणवत असून परिस्थिती अतिशय वाईट असल्याचा इशारा दिला होता.

या भागात लोकांना होणारा त्रास संपवणं अत्यावश्यक आहे, असं संयुक्त राष्ट्राचे मानवतावादी कार्यांचे समन्वयक पानोस मुमटझिस यांनी सांगितलं. "अनेक नागरिकांना आपल्या मुलाबाळांसकट तळघरात आणि इतर ठिकाणी आसरा घेण्याशिवाय पर्याय नाही," असं त्यांनी सांगितलं.

रशियाच्या परराष्ट्र मंत्री सेरेगि लारोव्ह म्हणाले की आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी या भागातील परिस्थितीचे अवास्तव चित्रण केलं जात आहे.

"संयुक्त राष्ट्र महासंघात पूर्व घूटा आणि इडलिब या भागांतील परिस्थितीचा बोभाटा केला जात आहे," असं वक्तव्य केल्याचं वृत्त रशियाच्या प्रसारमाध्यमांनी दिलं आहे.

सीरियामधील गृहयुद्धाला पुढच्या महिन्यात सात वर्षं पूर्ण होतील. या युद्धात आजवर हजारों लोक मारले गेले आहेत आणि जवळजवळ पन्नास लाख लोक देश सोडून पळून गेले आहेत.

'सगळ्यांत भीषण हल्ला'

परिस्थितीचं विश्लेषण करताना बीबीसीच्या मध्य पूर्व आशियातील प्रतिनिधी लिना सिनजाब सांगतात, "पूर्व घूटा भागात रविवारपासून जे हल्ले झाले आहेत त्यांनी फक्त नागरिकांनाच नव्हे तर त्यांच्या जीवनावश्यक साधनांना धक्का लागला आहे. बेकरी, गोडाऊन असे अनेक ठिकाणं प्रभावित झाल्यानं अन्नपुरवठ्यावर मोठा परिणाम होणार आहे."

"गेल्या सात वर्षांत हा सगळ्यांत भीषण हल्ला होता. मदतकार्य करणारे लोक सांगतात की या भागातील रस्ते सगळ्यांत जास्त प्रभावित झाले आहेत. त्यामुळे मदतीला अनेक अडथळे येतील."

त्या पुढे सांगतात, "वैद्यकीय सोयींनाही फटका बसल्यामुळे मृतांचा आकडा वाढण्याची शक्यता आहे. तात्पुरतं उभारण्यात आलेले चार हॉस्पिटलही कालच्या हल्ल्यात नष्ट झाले आहेत. आंदोलकांनी दमास्कसवर अनेक प्रकारे हल्ले केले, पण लष्कर जास्त शक्तिशाली आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी...


Children were among those rescued after the air strikes in Eastern Ghouta

सोमवार आणि मंगळवारच्या हल्ल्यांच्या केंद्रस्थानी सहा रुग्णालय होते, असं संयुक्त राष्ट्र महासंघाने सांगितलं. परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर असल्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे.

संयुक्त राष्ट्र महासंघाचे प्रवक्ते रियाल लेबलांक म्हणाले, "नागरिक, रुग्णालय आणि शाळांमध्ये सुरू असलेल्या सतत हिंसाचाराचा आम्ही निषेध करतो. हा माणुसकीवर कलंक आहे."

सीरिया सेनेनं खंडन केलं नाही

पूर्व गूटामधून येणाऱ्या वृत्तांवर सीरियाच्या लष्करानं काही बोलणं टाळलं असून, पण त्यांच्याविरुद्ध जिथे जिथे हल्ले झाले आहेत तिथे त्यांनी 'पद्धतशीर' हल्ले केल्याचं म्हटलं आहे.

अलेप्पो भागातील खासदार फारिस शहाबी यांनी बीबीसीला सांगितलं की सीरिया सरकार कट्टरवादी किंवा नागरिक, कोणावरही हल्ला केलेला नाही.

पूर्व गूटामध्ये सीरियन सरकारच्या लष्करातर्फे सतत हल्ले होत आहेत.

ते म्हणतात, "आमचा सगळ्या कट्टरवाद्यांना पूर्व गूटा भागातून हुसकावून लावण्याचा प्रयत्न आहे. दमास्कस भागात राहणारे लोक यात मारले जात आहेत. कारण पूर्व गूटा भागातून दमास्कस वर मॉर्टर हल्ले केले जा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त आहे. दमास्कसमध्ये मोर्टार बाँबस्फोट केले जात आहेत. दमास्कस भागात माझ्या ऑफिसच्या जवळ तीन शाळकरी मुलांचा मृत्यू झाला आहे. पूर्व गूटा भागात दमास्कसच्या निवासी भागात 100 मॉर्टर्सचा वापर झाला  आहे. पूर्व गूटा भागातल्या नागरिक हे आमचं लक्ष्य नाही."

पूर्व गूटा भागात सध्या काय होतंय?

राजधानी दमास्कस च्या जवळ पूर्व गूटा भागात बंडखोरांनी कब्जा केलेलं हे शेवटचं शहर आहे. रशिया समर्थन करणाऱ्या लोकांनी या क्षेत्राचा ताबा घेण्यासाठी रविवारपासून हल्ला वाढवला आहे.

2013 सालच्या रासायनिक हल्ल्यानंतर गेल्या 48 तासात सगळ्यांत जास्त मृत्यू झाले आहेत. या हल्ल्यात 1200 लोक जखमी झाले.

पूर्व गुटा बंडखोरांनी कब्जा केलेला सगळ्यात मोठा परिसर आहे.

मंगळवारी झालेल्या हल्ल्यात पूर्व गूटा भागात शहरं आणि गावांवर हल्ला झाला आहे.

संयुक्त राष्ट्र महासंघाने शस्त्रसंधीची मागणी केली असून जखमींना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्याची मागणी केली आहे.

आफरिनमध्ये घुसलं लष्कर

दरम्यान, सीरियामध्ये सरकार समर्थकंनी कर्डचा गड असलेल्या आफरिनमध्ये प्रवेश केला आहे. त्यामुळे या भागात तुर्कस्तानच्या सैन्याच्या वतीने काही तरी कारवाई करण्याच्या शक्यता वाढल्या आहे.

कर्ड बंडखोरांनी सीरिया सरकारला मदतीची याचना केली होती, जेणेकरून तुर्कस्तानचं सैन्य आणि सीरियाच्या बंडखोरांकडून जे अभियान होतं त्याचा विरोध केला जाऊ शकेल.

ड्रुमामध्ये एक तात्पुरतं रुग्णालय उभारण्यात आलं आहे.

सात वर्षांनंतरही सीरियामधलं युद्ध थांबण्याऐवजी फक्त बदलतंय, अशा शब्दांत 'बीबीसी'चे मध्य पूर्व आशियाचे संपादक जेरेमी बोवेन यांनी सीरियातील परिस्थितीचं विश्लेषण केलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


Choosing Greatness अशी यावर्षीच्या भाषणाची थीम होती.

मी 27 आणि 28 फेब्रुवारीला किम जाँग-उन यांना व्हिएतमानमध्ये भेटणार आहे, असं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

गेल्या वर्षी या दोन नेत्यांच्या ऐतिहासिक भेटीनंतर दुसऱ्या परिषदेचं आयोजन करण्याविषयी चर्चा सुरू होती.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

गेल्या वर्षी जून महिन्यात सिंगापूरमध्ये झालेली ट्रंप आणि किम यांची बैठक ही अमेरिकेचे कार्यरत राष्ट्राध्यक्ष आणि कोरियाच्या नेत्यांमधली पहिली बैठक ठरली होती.

"आमचे बंधक घरी परतले आहेत, अणुचाचण्यांचं परीक्षण थांबवण्यात आलं आहे, तर गेल्या 15 महिन्यांत मिसाईल चाचणी घेण्यात आलेली नाही," असं मंगळवारी ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

"जर मी अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आलो नसतो, तर अमेरिका आणि कोरिया यांमध्ये युद्धजन्य परिस्थिती उद्भवली असती," असं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

"अजून बरंच काम शिल्लक आहे, पण माझं आणि किम यांचं नातं चांगलं आहे," असंही त्यांनी म्हटलंय.

याशिवाय मेक्सिकोच्या सीमेवर भिंत बांधण्याचाही ट्रंप यांनी भाषणात उल्लेख केला आहे. या प्रकारच्या सीमेला अनेक तज्ज्ञांनी यापूर्वी पाठिंबा दिला आहे, अस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ं त्यांनी म्हटलं.

"अतिशय गंभीर अशा सीमेवर नियंत्रण मिळवण्यास देश अयशस्वी ठरल्यामुळे अजून एकासुद्धा नागरिकाला आता जीव गमावावा लागू नये," असंही त्यांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


Corona Virus: चीनमध्ये 6 दिवसांत उभं राहणार हजार खाटांचं रुग्णालय

चीनमध्ये आतापर्यंत कोरोना विषाणूची बाधा झालेले 830 रुग्ण नोंदले गेले आहेत. चीनमध्ये आतापर्यंत 50हून अधिक लोकांचे प्राण गेले आहेत.

एक कोटी दहा लाख लोकसंख्या असलेल्या वुहान शहरातूनच या विषाणूच्या प्रसाराला सुरुवात झाल्याचं सांगण्यात येतं.

वुहानच्या हॉस्पिटलमध्ये भरती असलेल्या रुग्णांची स्थिती चिंताजनक आहे. तिथं रुग्णांची गर्दी झाली आहे. औषधांच्या दुकानातील औषधं संपली असून मागणी मात्र वाढत चालली आहे.

त्यामुळे चीन आता एक नवीन रुग्णालय बांधण्यासाठी युद्धपातळीवर काम करत आहे. चीनी माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार हे नवं रुग्णालय 1000 खाटांचं असेल.

या माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार एका व्हीडिओत 25 हजार वर्ग मीटर क्षेत्र असलेलं हॉस्पिटल तयार करण्यासाठी खोदकाम सुरू झालं आहे.

2003 मध्ये बीजिंगमध्ये सार्स विषाणूशी लढण्यासाठी असंच एक हॉस्पिटल बनवण्यात आलं होतं.

हॉवर्ड मेडिकल स्कूलमध्ये ग्लोबल हेल्थ अँड सोशल मेडिसीन शिकवणाऱ्या जोआन कॉफमन यांच्या म्हणण्यानुसार, "हे हॉस्पिटल या विषाणूमुळे होणाऱ्या आजाराशी लढण्यासाठी तयार करण्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त येत आहे. यामध्ये कोरोना विषाणूबाधित लोकच येतील. त्यामुळे इथं सर्व सुरक्षेसाठी उपाय केले जातील."

सहा दिवसांमध्ये हॉस्पिटल तयार होईल?

काउंसिल ऑन फॉरेन रिलेशन्सच्या ग्लोबल हेल्थचे सीनियर फेलो यानजोंग हुआंग म्हणतात, "मोठ्यात मोठं संकट कमीत कमी वेळात संपवण्याचं चीनचा इतिहासच आहे."

ते म्हणतात, 2003मध्ये सात दिवसांमध्ये बीजिंगमध्ये रुग्णालय बांधून झालं होतं आण कदाचित तेच रेकॉर्ड मोडण्याची तयारी होत असावी. बीजिंगच्या हॉस्पिटलप्रमाणे वुहानचं हॉस्पिटलसुद्धा आधीच तयार केलेल्या सामग्रीपासून म्हणजेच प्री-फॅब्रिकेटेड मटेरियलनं बनवण्यात येईल.

ते म्हणतात, "अशा कामांमध्ये लाल फितशाही आणि आर्थिक अडथळ्यांना पार करून सामग्री गोळा करण्यात देश सक्षम आहे."

हुआंग सांगतात की हे काम वेळेत संपवण्यासाठी देशभरातून तज्ज्ञ अभियंत्यांना बोलावण्यात आलं आहे.

हुआंग सांगतात, "इंजिनिअरिंगमध्ये चीन निष्णात आहे. गगनचुंबी इमारती बांधण्यात चीनची स्पर्धा कोणीच करू शकणार नाही. पाश्चिमात्य देशांना हे समजणं कठीण आहे, मात्र हे शक्य आहे."

औषधांच्या पुरवठा व्हावा यासाठी वुहान इतर हॉस्पिटलांकडून किंवा थेट कारखान्यांतून औषधसाठा मागवू शकतं.

पीपल्स रिपब्लिकन आर्मीचे 150 आरोग्य कर्मचारी वुहान पोहोचल्याचे ग्लोबल टाइम्सने प्रसिद्ध केले आहे. हे कर्मचारी नवं हॉस्पिटल तयार झाल्यावर तिथं काम करतील की नाही, हे स्पष्ट झालेले नाही.

सार्सच्या उद्रेकाच्या वेळेस काय झालं होतं?

2003मध्ये सार्स या आजाराची लक्षणं असलेल्या लोकांसाठी बीजिंगमध्ये जियोतांगशान हॉस्पिटल बनवण्यात आलं होतं. ते सात दिवसांमध्ये तयार करण्यात आलं होतं. सर्वात वेगाने बांधण्यात आलेलं हॉस्पिटल, असा विश्वविक्रम त्याच्या नावावर असल्याचं सांगण्यात येतं.

'चायना.कॉम'च्या माहितीनुसार हे रुग्णालय सुमारे 4 हजार लोकांनी दिवसरात्र काम करून तयार केलं होतं.

या रुग्णालयामध्ये एक एक्स-रे विभाग, सीटी स्कॅन रूम, अतिदक्षता विभाग आणि एक प्रयोगशाळा होती. हॉस्पिटलच्या प्रत्येक वॉर्डमध्ये एक बाथरूम होतं.

दोन महिन्यातच देशातल्या सार्सच्या एकूण रुग्णांपैकी एक सप्तमांश रुग्ण या हॉस्पिटलमध्ये होते. याला वैद्यक उपचारांच्या इतिहासातील एक चमत्कार असं मीडियानं संबोधलं होतं.

जोआन कॉफमन म्हणतात, "आरोग्य मंत्रालयानं हे रुग्णालय बांधण्याचा आदेश दिला होता. दुसऱ्या रुग्णालयातील परिचारिका आणि स्वास्थ्य सुविधांमध्ये कार्यरत...


Demonstrators were keen to reflect not all Catalonia backed independence

'कॅटलोनिया नेते कार्ल्स पुजडिमाँ यांना तुरुंगात डांबण्यात यावं,' अशा घोषणा देत अखंड स्पेनच्या मागणीसाठी लोकांनी रॅली काढली होती.

स्पेनच्या केंद्र सरकारनं कॅटलोनियावर ताबा मिळवल्यानंतर कातालान नेते कार्ल्स पुजडिमाँ यांना बडतर्फ करण्यात आलं आहे.

"पुजडिमाँ यांना बेल्जियममध्ये राजकीय आश्रय मिळू शकतो." असं रविवारी बेल्जियममधील एका मंत्र्यांनी सांगितलं आहे.

सार्वमतात भाग घेतलेल्या अंदाजे 43 टक्के मतदारांपैकी 90 टक्के मतदारांनी स्वातंत्र्याच्या बाजूनं मतदान केलं होतं. पण स्पेनच्या संविधान कोर्टानं हे मतदान अवैध ठरवलं आहे.

आम्ही कधीच कॅटलोनियाला संमती देणार नाही, असं मारिया लोपेझ यांनी सांगितलं.

'...ही माणसं स्पेनला तोडत आहेत'

"या रॅलीत जवळपास तीन लाख लोक सहभागी झाले होते," असं कॅटलन महापालिका पोलीस दलातील गार्डिया उर्बाना यांनी सांगितलं आहे.

मरीना फर्नांडीस ही 19 वर्षांची विद्यार्थिनी त्यापैकीच एक आहे. "कॅटलन अधिकाऱ्यांनी घेतलेल्या निर्णयावर आपण नाखूष आहोत," असं तिनं सांगितलं.

"माझ्या आजी-आजोबांनी कष्ट करुन उ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

भारलेल्या देशाला ही माणसं तोडत आहेत. त्यामुळे मला त्यांचा संताप येतो," असं तिनं एएफपी या वृत्तसंस्थेला सांगितलं आहे.

"आम्हाला काय हवं आहे? त्यांनी स्पेनला तोडू नये. त्यांची ही कृती लाजिरवाणी आहे. आम्ही कधीच याला संमती देणार नाही. पुजडिमाँ यांना तुरुंगात डांबायला हवं." असं मत मारिया लोपेझ यांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेशी बोलताना व्यक्त केलं.

स्पेनच्या एकतेसाठी मोठ्या संख्येने लोक या रॅलीत सहभागी झाले होते.

सार्वमतानंतरचा गोंधळ

शुक्रवारी कॅटलोनियाच्या प्रादेशिक संसदेनं स्पेनपासून स्वतंत्र होण्याच्या बाजूनं मतदान केलं होतं. पण, माद्रिदनं याला विरोध केला होता.

त्यानंतर स्पॅनिश पंतप्रधान मारिआनो रेजॉय यांनी कॅटलोनियाची संसद विसर्जित करून पुजडिमाँ यांना कॅटलोनियाच्या नेतेपदावरुन काढून टाकलं होतं. तसंच डिसेंबर महिन्यात पुन्हा निवडणुका घेण्याचं जाहीर केलं आहे.

"कार्यालयीन पदावरुन काढून टाकण्यात आलं असलं, तरी पुजडिमाँ यांना त्यांची राजकीय कारकीर्द सुरु ठेवण्याचा अधिकार आहे," असं सरकारी प्रवक्ते इनिगो मेंडेज दि विगो यांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

डिसेंबरमधील निवडणुकांमध्ये पुजडिमाँ भाग घेऊ शकतात असंही विगो यांनी स्पष्ट केलं आहे.

दरम्यान, स्पॅनिश पंतप्रधान मारिआनो रेजॉय यांनी स्पेनच्या नागरिकांना शांततेचं आवाहन केलं आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


Despacito या गाण्याचा व्हीडिओच

हॅक झालेल्या Despacito व्हीडिओची कव्हर इमेज बदलून तिथे मुखवटे घातलेल्या बंदुकधाऱ्या लोकांचा फोटो टाकण्यात आला. ही गडबड दुरुस्त होईस्तोवर हा व्हीडिओ माघारी घेण्यात आला होता.

या हॅकमुळे VEVO या युटुब चॅनेलवर प्रसिद्ध होणाऱ्या शकिरा, सेलेना गोमेज, ड्रेक आणि टेलर स्विफ्ट यांच्यासकट डझनभर आणखी कलाकारांचे व्हीडिओंना फटका बसला आहे.

संबंधित हॅकर्सनी स्वत:ची ओळख Prosox and Kuroi'sh अशी केली आहे. "फ्री पॅलेस्टाईन" असं या व्हीडिओच्या खाली लिहिलं होतं.

हॅक करताना व्हीडिओची दृष्यं जशीच्या तशी ठेवली पण त्याचं नाव बदलण्यात आलं आहे. काही ठिकाणी हॅकर्स ग्रुपचा फोटो टाकण्यात आला आहे.

"काही VEVO चॅनल्सवर ही गडबड लक्षात आल्यानंतर आम्ही ताबडतोब आमच्या पार्टनर्ससोबत काम करून तातडीने आम्ही सर्व प्रकारचा अॅक्सेस बंद केला, जोवर याबद्दल नेमकं काही कळत नाही," असं युट्यूबच्या एका प्रवक्त्याने बीबीसीला सांगितलं.

"आम्ही सर्व व्हीडिओ पूर्ववत करण्यासाठी काम करत आहोत. या हॅकमागे कोण आहे, याचा शोध लावण्याचं कामही चाललं आहे," असं VEVO ने म्हटलंय.

सप्टेंबर 2017 मध्येही VEVOच्या काह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी फाईल्स चोरी होऊन त्या ऑनलाईन लीक केल्या होत्या.

हॅकर्सशी निगडीत एका ट्विटर अकाउंटवरून आलेल्या एका पोस्टमध्ये लिहिलं होतं, "मी फक्त गंमत केली. मी युट्यूबची 'youtube-change-title-video' स्क्रिप्ट उघडतो आणि त्यात 'hacked' असं लिहितो."

"माझ्याविषयी उगाच मत तयार करू नका. मी युट्यूबवर प्रेम करतो," असं त्यात पुढे लिहिलं होतं.

हेही  वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


EVM मशीन्स

80 कोटी मतदार आणि जवळपास 2000 राजकीय पक्ष या प्रचंड पसाऱ्यामुळे देशात होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुका ही एक गुंतागुंताची प्रकिया बनली आहे.

या किचकट आणि आव्हानात्मक प्रक्रियेत मतदार हा केंद्रस्थानी आहे. मतांचं पावित्र्य हा सगळ्यांत संवेदनशील मुद्दा आहे.

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत कार्यकर्त्यांनी मतदान केंद्रं ताब्यात घेणं आणि मतपेट्यांमध्ये फेरफार करणं हे चित्र आपल्याला दिसत होतं.

EVM मशीनच्या आगमनाने या पारंपरिक चित्राला छेद मिळाला. मतदान इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने होऊ लागलं. मात्र आता ही निर्जीव इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रं वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहेत.

EVM hacking चा आरोप का होतो?

पराभूत होणारे पक्ष नेहमीच EVM मशीन्स हॅक करण्यात आली असून, मतांमध्ये फेरफार झाला आहे असा आरोप करताना दिसतात.

सध्या देशभरात निवडणुका होत आहेत. 2014 निवडणुकांमध्ये EVM मशीन्स हॅक करण्यात आली होती असा दावा अमेरिकास्थित तंत्रज्ञाने केला. भारताच्या निवडणूक आयोगाने मात्र हा दावा फेटाळला आहे.

मात्र तरीही या यंत्रांच्या विश्वासार्हतेबद्दल शंका आहे. या मशीन्सच्या कामकाजासंदर्भात तसंच विश्वासार्हतेबद्दल न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यायालयात सात आक्षेप मांडण्यात आले आहेत. मात्र निवडणूक आयोगाने हे आक्षेप मोडून काढत मशीन्समध्ये फेरफार करता येत नाही असा दावा केला आहे.

देशातल्या 16 लाख मतदान यंत्रांमध्ये प्रत्येकी 2,000 मतांची गणना होते (कोणत्याही मतदान केंद्रावर अधिकृत मतदारांची संख्या 1500 हून जास्त नसते.)

वीजपुरवठा अनियमित असणाऱ्या ठिकाणीही ही यंत्रं वापरली जाऊ शकतात. प्रशासनातर्फे चालवण्यात येणाऱ्या इलेक्ट्रॉनिक्स कंपनीमधील अभियंत्यांनी या यंत्रांची निर्मिती केली आहे.

ही मशीन्स आणि त्यांचा तपशील याची माहिती अभियंत्यांचा गट सोडला तर कोणालाही माहिती नाही, असा दावा संबंधितांतर्फे करण्यात येतो.

मतदार मशीनवरचं बटण दाबून आपलं मत नोंदवतात. आणखी एका बटणाद्वारे, मतदान अधिकारी मतदानाची प्रक्रिया थांबवू शकतात. मतदानाची वेळ संपल्यानंतर हे बटन दाबून प्रक्रिया थांबवली जाते. याव्यतिरिक्त मतदान केंद्र ताब्यात घेतल्यास किंवा मतदान प्रक्रियेत बाधा आणल्यास, हे बटन दाबून प्रक्रिया थांबवली जाते.

मतदान यंत्राबरोबर कोणीही छेडछाड होऊ नये यासाठी मतदान अधिकारी ते लाखेने सीलबंद करतात. निवडणूक आयोगातर्फे पुरवण्यात आलेल्या खास धाग्याने ते बांधलं जातं. याला एक सीरियल नंबर दिला जातो.

आतापर्यंत EVM मशीन्स देश पातळीवरील 3 निवडणुकांत आणि राज्यातल्या 113 निवडणुकांमध्ये वापरली गेली आहेत.

भाजप

या मशीन्समुळे वेळ वाचतो. एका मतदारसंघातील यंत्रातील मतं तीन ते पाच तासात गणना होऊन निकाल लागू शकतो. कागदी मतपत्रिका असताना यासाठी 40 तास लागत असत. मशीन्समुळे अवैध मतांचा मुद्दा निकाली निघाला आहे. यामुळे होणारा पैशाचा अपव्ययही टळला आहे.

'मशीनमुळे मतदान प्रक्रियेतले घोटाळे कमी'

मशीन्सच्या आगमनानंतर मतदान प्रक्रियेतील घोटाळ्यांचं प्रमाण कमी झाल्याचं संशोधनाद्वारे स्पष्ट झालं आहे. मतदान प्रक्रियेतील मानवी चुकांचं प्रमाण कमी होणं लोकशाहीसाठी महत्त्वाचं आहे.

शिशिर देबनाथ, मुदित कपूर आणि शमिका रवी या संशोधकांनी 2017 निवडणुकांमध्ये मशीन्सचा परिणाम किती याचा अभ्यास केला.

त्यांच्या अभ्यासात काही बाबी स्पष्ट झाल्या. मशीन्समुळे मतदान प्रक्रियेतील घोटाळ्यांचं प्रमाण कमी झालं आहे. मशीन्सच्या आगमनानंतर गरीब आणि उपेक्षित वर्गाचं मतदानाला उपस्थित राहण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. मशीन्सच्या आगमनानंतर मतदानाची प्रक्रिया गतिमान होऊन अंर्तबाह्य बदलली आहे. मशीन्सच्या आगमनानंतर सत्ताधारी...