मी, एक पुरुष असूनसुद्धा त्या निळ्या-गुलाबी बल्बवाल्या कोठीत स्वतःला विकायला उभा होतो.

मी म्हणालो, "हो, मला दिसतंय. पण मी पैशांसाठी काहीही करायला तयार आहे."

माझ्यासमोर एक वयस्क महिला... नव्हे तर एक ट्रान्सजेंडर उभी होती. पहिल्यांदा जेव्हा मी तिला बघितलं तेव्हा घाबरलोच. म्हटलं, ही कोण आहे?

ती म्हणाली, "खूप अॅटिट्यूड आहे तुझ्यात. इथे चालणार नाही."

दिवसाचे नऊ-दहा तास एका आयटी कंपनीत नोकरी करणारा मी त्यावेळी घाबरलो होतो. माझा आत्मा मरतोय असं मला वाटलं. मी अशा कुटुंबातून आलोय जिथे मी असं काही करेन असा कोणी स्वप्नातही विचार करू शकत नाही. पण माझ्या गरजांनी मला असं करायला भाग पाडलं.

मी विचारलं, "मला कधीपर्यंत थांबावं लागेल. उद्या मला ऑफिस आहे."

"मग ऑफिसमध्येच जा. इथे काय करतोस?" हे उत्तर ऐकताच मी गप्प झालो.

काही मिनिटांतच मी या बाजारासाठी नवीन माल, नवीन छैला झालो.

ती ट्रान्सजेंडर अचानक थोडी शांत होत म्हणाली, "तुझा फोटो पाठवावा लागेल. नाही पाठवला तर कुणी बोलणार नाही."

हे ऐकल्यावर मी हादरलोच. माझा फोटो पब्लिक होणार होता. मी विचार करत होतो, एखाद्या नातेवाईकाने तो फोटो बघितला तर माझं क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाय होईल?

समोरून, उजवीकडून, डावीकडून माझे फोटो काढण्यात आले. दोन चांगले फोटोही मागितले.

माझ्या समोरच ते फोटो कुणालातरी व्हॉट्सअॅपवर पाठवण्यात आले.

फोटोखाली लिहिलं होतं, 'नवीन माल आहे. रेट जास्त लागेल. कमी पैशात हवा असेल तर दुसऱ्याला पाठवते.'

माझा लिलाव सुरू होता. आठ हजारांपासून सुरुवात झाली आणि सौदा पाच हजारांमध्ये झाला.

यात मला क्लायंटसाठी सगळं करायचं होतं. हे सगळं कुठल्या सिनेमात नाही तर माझ्याबरोबर प्रत्यक्ष घडत होतं. सगळं खूप विचित्र होतं.

एका पिवळ्या टॅक्सीत बसून मी त्याच दिवशी कोलकात्याच्या पॉश भागातल्या घरात गेलो. घरात एक मोठा फ्रीज होता. त्यात दारूच्या खूप बाटल्या होत्या. घरात भलामोठा टीव्ही होता.

ती कदाचित 32-34 वर्षांची लग्न झालेली मुलगी होती. बातचीत सुरू झाली आणि ती म्हणाली, "मी चुकीच्या ठिकाणी अडकले. माझा नवरा गे आहे. अमेरिकेत राहतो. त्याला काही करता येत नाही. घटस्फोट देऊ शकत नाही. घटस्फोट झालेल्या मुलीशी कोण लग्न करणार? माझंही मन आहे. सांग काय करू?"

कामापुरता मामा

आम्ही दोघंही दारू प्यालो. ती हिंदी गाण्यावर डान्स करू लागली. आम्ही दोघं डायनिंग रुममधून बेडरुममध्ये गेलो.

आतापर्यंत ती माझ्याशी गोड बोलली होती. पण काम संपल्याबरोबर पैसे देऊन म्हणाली, "चल निघ इथून"

तिने मला टीपही दिली. मी तिला म्हणालो, "मी हे सगळं पैशांसाठी करतोय."

ती म्हणाली, "तुझ्या गरजेला तुझी हौस बनवीन मी."

माझी गरज कोलकात्यापासून शेकडो किलोमीटर लांब असलेल्या माझ्या घरातून सुरू झाली होती.

माझ्या निम्न मध्यमवर्गीय कुटुंबाला मी अनलकी वाटायचो. कारण माझा जन्म झाला आणि वडिलांची नोकरी गेली. जसजसे दिवस गेले दुरावा वाढत गेला. मला एमबीए करायचं होतं. पण इंजीनिअरिंग करायला भाग पाडण्यात आलं आणि पुढे कोलकात्यात नोकरी लागली.

ऑफिसमध्ये सगळे बंगालीत बोलायचे. भाषा आणि ऑफिस पॉलिटिक्समुळे मी ऑफिसमध्ये कायम दुःखी असायचो. तशी तक्रारही केली पण त्याचं पुढे काही झालं नाही. बाथरुममध्ये जाऊन रडायचो तर कार्डच्या इन आणि आउट वेळेला नोट करुन म्हणायचे, 'हा जागेवर नसतो.'

माझा आत्मविश्वास ढासळत चालला होता. हळूहळू मी नैराश्याच्या गर्तेत अडकलो. डॉक्टरांकडेही गेलो. पण त्रास कमी झाला नाही.

जबाबदाऱ्या आणि मानसिक त्रास याचं खांद्यावर इतकं ओझं झालं की मी इंटरनेटवर सर्च करू लागलो. मला पैसा कमवायचा होता. जेणेकरुन मला एमबीए करता येईल. घरी पैसे पाठवता...


मीडियाच होता ज्याने स्वप्नं दाखवली, कहाण्या रचल्या. अमेरिकन कॉमिक्समधल्या रोशैख या नायकाप्रमाणे (जो अन्यायाविरोधात लढतो आणि गुन्हेगारांना कुठल्याही परिस्थितीत शिक्षा करतो) चित्र रंगवलं. यामुळे लोकांची भावना झाली की आता काँग्रेसमध्ये काहीच उरलं नाही आणि त्यांना पर्याय फक्त मोदी आहेत.

मीडियानं एक अशी व्यक्तीरेखा बनवली, जी सक्रिय, धाडसी, निर्णायक, सक्षम आणि कणखर होती. ते एका 'इंप्रेशनिस्ट पेंटरप्रमाणे' हळूहळू त्यांचं एक जिवंत चित्र रंगवत गेले.

दोन दशकांपूर्वी मोदींचं नाव एखाद्या अफवेसारखं होतं. ते हळूहळू चर्चेचा विषय बनले आणि मग मीडियानं त्यांची एक प्रतिमा बनवली. नंतर त्यांना एक आयकॉन म्हणजेच आदर्श बनवून टाकलं. नरेंद्र मोदी हे मीडियाचाच आविष्कार आहेत. मोदी हे मीडियाचीच निर्मिती आहे.

मीडियाच्या गराड्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी.

मीडियाचा मोदींशी संबंध काय, हा प्रश्न वेगळ्या प्रकारे विचारण्याची गरज आहे. प्रश्न हा आहे की मीडिया त्यानेच तयार केलेल्या या व्यक्तीरेखेकडे कसा बघतो, जी आता पंतप्रधानपदी आहे. याचं उत्तर काळजीत टाकणारं आहे. मीडियाने समीक्षक असावं, वास्तव मांडणारं आणि संतुलित असाव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ं, अशी जनतेची अपेक्षा असते.

पण मीडिया मोदींचा फॅन ही दु:खाची गोष्ट आहे. मीडियानं आत्मपरीक्षण करणं सोडून दिलं आहे. मीडियानं जिथं लोकांपर्यंत सत्य पोहोचवायला हवं होतं आणि समीक्षकाची भूमिका बजावायला हवी होती तिथं कट्टर राष्ट्रवादाच्या नादात ते मोदींची व्यक्तीपूजा करू लागलेत.

बातमी आणि जाहिरातीतील अंतर

वर्तमानपत्रांमधे मोदींवर छापून आलेले लेख आणि जाहिराती सारख्याच वाटतात. यावरून वाटतं मोदी भारताचे किम इल संग बनलेत, जे उत्तर कोरियाचे पहिले सर्वोच्च नेते होते. असे नेते ज्यांना कुणीही प्रश्न विचारत नसे.

मीडिया मोदीभक्ती करत असल्याचं शिव विश्वनाथन यांना वाटतं.

नरेंद्र मोदींबद्दल सुरुवातीला कुणालाही सहानुभूती वाटू शकते. कारण मीडियानं त्यांना एक अशी व्यक्ती म्हणून दाखवली जी बाहेरची आहे आणि एक साधारण चहावाला असूनही दिल्लीच्या ल्युटेन्स किल्ल्यात दाखल झाली आहे.

आता या काल्पनिक गोष्टीचं आकर्षण कायम रहावं यासाठी काही बाबींवर वारंवार जोर दिला जातो.

मीडिया परस्परविरोधी अशा दोन्ही बाजूनं बोलतो. एकीकडे म्हणतात मोदी नवखे आहेत, म्हणून त्यांचे स्वागत करा, तर दुसरीकडे त्यांना काळाची गरज सांगितलं जातं.

असं वाटतं जणू 2019च्या निवडणुकांची घोषणा झाली आहे. ही परिस्थिती अमित शहांना सुखावू शकते. पण मीडियाच्या संशय आणि समीक्षा करण्याच्या आणि त्याचा माग काढण्याच्या भूमिकेला पूर्ण करत नाही.

मोदीस्तुतीमध्ये मीडिया दंग आहे का?

मीडिया असा काही वागतो जणू देशात मोदींव्यतिरिक्त काही नाहीच. रंगवून दाखवल्या जाणाऱ्या बातम्यांमुळे मीडियावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित होतात आणि त्यांच्या विश्लेषणावर संशय निर्माण होतो.

या आरोपांची सत्यता पडताळण्यासाठी तीन-चार बाबींवर बोलूया. पहिली अर्थातच नोटबंदी. मीडियानं नोटबंदीला देशात साजरा होत असलेल्या एखाद्या उत्सवाप्रमाणे दाखवलं.

देशांतील मध्यम वर्गानं सुरुवातीला याला भ्रष्टाचारविरोधी लढा समजलं असेलही. पण नोटबंदी ही अनौपचारिक अर्थव्यवस्था आणि नगदीची गरज पडणाऱ्या धंद्यांविरोधातली लढाई असल्याचं लवकरच स्पष्ट झालं.

मीडिया जनतेच्या अडचणींकडे कानाडोळा करत आलाय. नोटबंदीनामक या उत्सवात मीडियानं व्यापक समस्यांपुढे डोळे मिटून घेतले.

दुसरं म्हणजे मीडियाला सुरुवातीला कदाचित नोटबंदीमुळे होणाऱ्या नुकसानीचा अंदाज आला नसेल. पण काही काळानंतर तरी याचं विश्लेषण करता आलं असतं. मात्र विश्लेषणात केलेली बेईमानी...


मीडियामध्ये या एअर स्ट्राईकची बातमी आल्यानंतर #Surgicalstrike2, #IndianAirForce आणि #Balakot सारख्या हॅश टॅगसह हा व्हीडिओ ट्वीट केला जात आहे. पाकिस्तानी सोशल मीडियानुसार हा व्हीडिओ 22 सप्टेंबर 2016 चा आहे.

सप्टेंबर 2016मध्ये यूट्यूबवर टाकण्यात आलेला हा व्हीडिओ पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमधला असल्याचं सांगितलं जात आहे.

व्हीडिओमध्ये काही विमानं इस्लामाबाद शहरावर गस्त घालताना दिसत आहेत. तसंच त्यापैकी एक विमान 'लाईट प्लेअर' सोडताना दिसत आहे.

ज्येष्ठ पाकिस्तानी पत्रकार हामीद मीर यांच्या 22 सप्टेंबर 2016च्या ट्वीटवरून पाकिस्तानी वायू सेनेनं इस्लामाबादच्या आकाशात ही गस्त घातल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

सप्टेंबर 2016मध्ये आलेल्या मीडिया रिपोर्ट्स नुसार जेव्हा 18 सप्टेंबर 2016च्या दिवशी उरी हल्ल्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये तणावाची स्थिती निर्माण झाली तेव्हा पाकिस्तानी विमानानी इस्लामाबादमध्ये फायटर विमानांच्या लँडिंगचा अभ्यास केला होता.

यावेळी पाकिस्तानी वायू सेनेनं त्यांची विमानं लाहोर-इस्लामाबाद हायवेवर उतरवण्याचीसुद्धा प्रॅक्टीस केली होती.

दुसरा व्हिडिओ

पाकिस्तानचे माजी राष्ट्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रपती मोहम्मद जिया उल हक यांचा मुलगा इजाज़ उल-हक यांनी 24 फ्रेब्रुवारी 2019 ला सकाळी 10 वाजता एक ट्वीट केलं. "गेल्या रात्री फोर्ट अब्बास भागात मी सव्वा दोनच्या सुमारास फायटर विमानांचा आवाज ऐकला त्यामुळे खळबळ निर्माण झाली. ती सीमा ओलांडून आलेली भारतीय विमानं होती की त्यांचा पिच्छा करणारी पाकिस्तानी विमानं?"

इजाज़ उल-हक यांनी हे ट्वीट हारुनाबादमधून केलं आहे. जे बालाकोटपासून खूपच दूर दक्षिणेला आहे.

इजाज़ यांच्या ट्वीटला उत्तर देताना असद नावाच्या एका व्यक्तीनं एक व्हीडिओ ट्वीट केला. पण हा व्हीडिओ 25 फेब्रुवारीला पहाटे 1.21 वाजता पोस्ट करण्यात आला म्हणजेच एअर स्ट्राईकच्या दाव्याच्या एक रात्री आधी.

पाकिस्तानी सोशल मीडियावर याला पाकिस्तानी वायू सेनेचं शौर्य म्हणून शेअर केलं जात आहे.

तसंच काही फेक फोटो सुद्धा सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत. त्यातलं नेमकं तथ्य काय?

भारताने पाकिस्तानमधील बालाकोट येथील जैश ए मोहम्मदच्या सगळ्यांत मोठ्या कट्टरवादी तळांवर हल्ला केल्याचं भारताचे परराष्ट्र सचिव विजय गोखले यांनी सांगितलं.

मात्र या हल्ल्यासंदर्भात कोणतीही छायाचित्रं त्यांनी जारी केली नाहीत. मात्र उजव्या विचारसरणीच्या अनेक पेजेसवर हवाई आक्रमणाचे कथित फोटो वेगाने शेअर केले जात आहेत.

फेसबुक तसंच व्हॉट्सअपच्या माध्यमातून हजारो, लाखोवेळा हे फोटो शेअर केले जात आहेत.

मात्र वेगाने सैरावैरा पसरणाऱ्या या फोटोंचा मंगळवारी पहाटे झालेल्या हवाई आक्रमणासाठी काहीही संबंध नसल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

फोटो क्रमांक 1

पहिल्या फोटोत तीन ट्रेनिंग कॅम्प्स आणि जैश-ए-मोहम्मद संघटनेचा संस्थापक मसूद अझर याची कंट्रोलरुम आहे. जैशने पुलवामा हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली होती.

पाकिस्तानात अशा स्वरुपाच्या हल्ल्यासाठी हवाई दलाचा प्रथमच सहभाग होता असं फोटोबरोबरच्या माहितीत म्हटलं आहे. मात्र हे सत्य नाही कारण 1971 मध्ये भारत-पाकिस्तान युद्धात भारताच्या हवाई दलाने पाकिस्तानात आक्रमण केलं होतं.

व्हायरल होत असलेला हा फोटो भारतीय हवाई दलाच्या याच वर्षी झालेल्या वायु शक्ती कार्यक्रमादरम्यानचा आहे. फेब्रुवारीतच राजस्थानमधील पोखरण इथं हा कार्यक्रम झाला होता. असोसिएडेट प्रेसच्या अजित सोलंकी यांनी हा फोटो काढला होता.

फोटो क्रमांक 2

पुलवामा हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून भारतीय हवाई दलाचं विमान बॉम्ब टाकत असतानाचा फोटो व्हायरल होतो आहे. मात्र या...


मीदा होजाब्री

मीदा होजाब्री नावाच्या एका टीनएजरने आपल्या इराणी आणि पाश्चिमात्य संगीतावर डान्स करतानाचे अनेक व्हीडिओ आपल्या इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर शेअर केलेत. विशेष म्हणजे इन्स्टाग्रावर हजारोंच्या संख्येने लोक तिला फॉलो केलं जातंय.

हे व्हीडिओ आपणच पब्लिश केल्याचं मीदा होजाब्रीनं शुक्रवारी कबुल केलं आणि तिची ही कबुली सरकारी टीव्ही चॅनलने प्रसारित केली.

या तरुणीच्या अटकेनंतर सोशल मीडियावर लोकांनी तिचं समर्थन करायला सुरू केलं आहे.

होजाब्रीच्या समर्थनार्थ अनेक जणी आता आपापले डान्सिंग व्हीडिओ शेअर करत आहेत.  '#dancing_isn't_a_crime' सारखे हॅशटॅग वापरत आहे.

इराणमध्ये काही अपवाद वगळता, महिलांच्या कपड्यांबाबत आणि पुरुषांसोबत नाचण्यावर अनेक कडक नियम आहेत.

हाजोब्रीच्या डान्स व्हीडिओमध्ये तिने ना हिजाब घातलाय ना स्कार्फ घातलेला दिसत आहे.

होजाब्री सारख्या अनेक डान्स कलाकरांना नुकतीच अटक करण्यात आली होती.

ब्लॉगर हुसेन रोनाघी यांनी यांदर्भात प्रतिक्रिया दिली आहे. "जगातल्या कुणालाही असं सांगितलं की, 17 - 18 वर्षांच्या मुली नाचल्यामुळे, खुश राहिल्यामुळे किंवा सुंदर दिसल्यामुळे समाजात अश्ली... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लता पसरते आणि म्हणून आम्ही त्यांना अटक करतोय तर तुमचंच हसू होणार आहे.  बलात्कार करणारे आणि अन्य आरोपी मोकाट फिरत असताना कुणाला डान्स करते म्हणून अटक होत असेल तर हे अविश्वसनीय आहे."

या मुद्द्यावर एका ट्विटर यूजर लिहितात, "अधिकाऱ्यांनी मला बघावं म्हणूनच मी नाचते आहे. होजाब्रीसारख्या तरुणींना अटक करून ते आमच्याकडून आमचं सुख आणि आशा हिरावून घेऊ शकत नाही."

इराणमध्ये डान्स करणाऱ्यांना अटक करण्याची ही काही पहिली वेळ नाही.

याआधी मशाद इथल्या एका मॉलमध्ये महिला आणि पुरुषांनी एकत्र नृत्य सादर केल्याच्या व्हीडिओमुळे एका अधिकाऱ्याला अटक करण्यात आली होती.

तर 2014ला सहा इराणी नागरिकांनी इंग्रजी गाण्यांवर डान्स करतानाचा व्हीडिओ शेअर केला, म्हणून त्यांना एक वर्षाचा तुरुंगवास आणि 91 चाबकाच्या फटक्यांची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मीनल डाखवे-भोसले

भारतात कोरोना विषाणुच्या पुरेशा चाचण्याच होत नाहीत आणि म्हणून इथली कोरोनाग्रस्तांची खरी आकडेवारी अजून समोर आलेली नाही, अशी टीका होते आहे. मात्र, आता हे चित्र पालटणार अशी शक्यता निर्माण झाली आहे. पुण्यातील Mylab या कंपनीने कोव्हिड 19 आजाराचं निदान करणारी चाचणी किट यशस्वीरित्या तयार केली आहे. यामागे कष्ट आहेत पुणेकर व्हायरोलॉजिस्ट ज्यांनी गरोदरपणात, बाळंतपणाच्या अगदी काही तास आधीपर्यंत ही किट तयार करण्यासाठी प्रयत्न केले.

या पहिल्या मेड इन इंडिया टेस्टिंग किट गुरुवारी मार्केटमध्ये दाखल झाल्या. पुणे, मुंबई, दिल्ली, गोवा आणि बंगळुरूमधल्या लॅबमध्ये एकूण 150 किट वितरित करण्यात आल्या आहेत. कोव्हिड-19 चाचणीची किट तयार करणे आणि त्याच्या विक्रीची परवानगी मिळवणारी Mylab Discovery Solutions पहिली भारतीय संस्था बनली आहे.

Mylab चे संचालक डॉ. गौतम वानखेडे यांनी शुक्रवारी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "आमचा उत्पादन विभाग वीकएंडलाही काम करणार आहे आणि या किटची दुसरी बॅच सोमवारपर्यंत बाजारात रवाना होईल."

ही कंपनी HIV, हिपॅटायटीस A आणि B आणि इतरही आजारांच्या चाचण्यांसाठीच्या किट तयार करत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े. आम्ही दर आठवड्याला 1 लाख कोव्हिड 19 डायग्नोस्टिक किट्सचा पुरवठा करू शकतो आणि गरज पडली तर 2 लाख किट्स तयार करण्याचीही कंपनीची क्षमता असल्याचं वानखेडे यांनी सांगितलं.

एक किट 100 नमुने तपासू शकते. या एका किटची किंमत जवळपास 1,200 रुपये आहे. परदेशातून आयात केलेल्या एका कोव्हिड 19 चाचणी किटसाठी आपल्याला तब्बल 4,500 रुपये मोजावे लागतात. त्या तुलनेत संपूर्णपणे भारतीय बनावटीची Mylab कंपनीची ही किट जवळपास 70 ते 75 टक्क्यांनी स्वस्त आहे.

आधी किटची डिलिव्हरी, नंतर दिला बाळाला जन्म

Mylab मध्ये रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट प्रमुख असणाऱ्या मीनल दाखवे-भोसले यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "आमची किट अडीच तासात चाचणीचा रिपोर्ट देते. याउलट परदेशातून मागवलेल्या किट्सचा अहवाल येण्यासाठी सहा ते सात तास लागतात."

मीनल यांच्या नेतृत्त्वाखालील टीमने या किटचं डिझाईन तयार केलं आहे. त्या सांगतात की अशी किट तयार करण्यासाठी साधारणपणे तीन ते चार महिने लागतात. मात्र, त्यांच्या कंपनीने सहा आठवड्यांमध्ये म्हणजे विक्रमी वेळेत ही किट तयार करून दाखवली आहे.

विशेष म्हणजे लवकरात लवकर किट तयार करणं जेवढं देशासाठी गरजेचं होतं तेवढंच ते स्वतः मीनल दाखवे-भोसले यांच्यासाठीही महत्त्वाचं होतं. मिनल यांनी गेल्याच आठवड्यात एका गोंडस मुलीला जन्म दिला. त्यापूर्वी गर्भारपणात काही तक्रारी आल्याने त्यांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. फेब्रुवारीमध्ये त्यांना हॉस्पिटलमधून डिस्चार्ज मिळाला होता. डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर त्यांनी लगेच या किटवर काम सुरू केलं आणि आठवडाभरापूर्वी त्यांनी काम संपवलं देखील.

याविषयी बोलताना मीनल सांगतात, "ही तातडीची गरज होती. त्यामुळे मी आव्हान म्हणून ते स्वीकारलं. मला माझ्या देशासाठी काम करायलाच हवं." हे सांगताना आपल्या दहा जणांच्या टीमनेही अहोरात्र 'अथक मेहनत' घेतल्याचंही त्या आवर्जून सांगतात.

किट तयार झाल्यानंतर त्याची चाचणी घ्यायची असते. पुण्यातील NIV (National Institute of Virology) या संस्थेत किटची पहिली चाचणी घेण्यात आली. 18 मार्च रोजी ही चाचणी झाली आणि दुसऱ्याच दिवशी मिनल यांनी मुलीला जन्म दिला.

त्याच संध्याकाळी बाळंतपणासाठी हॉस्पिटलला नेण्याच्या तासाभराआधी मीनल यांनी शासनाची परवानगी मिळवण्यासाठी अन्न आणि औषध विभाग (FDA) आणि औषध नियंत्रण संस्था असलेल्या CDSCO ला प्रस्ताव पाठवले होते.

Mylab चे संचालक डॉ. वानखेडे...


मीनाक्षी कुलकर्णी यांचं घर

सुरुवातीला तीन आठवडे त्यांना गावात येताच आलं नाही. आणि गावात आल्या ते सगळं होत्याचं नव्हतं झाल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. पुरामुळे त्यांचं घरच कोसळलं नाही तर ते सर्वांनाच खचवणारंही होतं.

कोल्हापूरच्या शिरोळ तालुक्यातील खिद्रापूरसारखी अनेक गावं आताशा पुराच्या तडाख्यातून सावरत आहेत. कोल्हापूरपासून तासाभराच्या अंतरावर असलेल्या खिद्रापूरला कृष्णा नदीनं तिन्ही बाजूंनी वेढलं आहे. सुपीक मातीच्या वरदानाबरोबर गावाला पुराचा धोकाही कायमचाच असतो.

2005 साली पुरामुळं झालेलं नुकसान लोकांच्या स्मरणात होतंच मात्र गेल्यावर्षीच्या पुरामुळे मात्र संपूर्ण पंचक्रोशीला तडाखा बसला.

नदीपासून अगदी काही फुटांच्या अंतरावर असलेल्या प्राचीन कोपेश्वर मंदिराच्या आवारात मीनाक्षी कुलकर्णी यांचं घर आहे. दोन दिवसांच्या कार्यक्रमासाठी त्या गावाबाहेर गेल्या होत्या. पावसाच्या आणि पुराच्या बातम्या त्यांना समजत होत्या. परंतु 2005 साली पुराचं पाणी त्यांच्या घराच्या जोत्यापर्यंत आलं होतं. यावर्षीही तसंच होईल असं त्यांना वाटलं. पण 2019च्या पुरानं सर्वांचेच अंदाज चुकवले.

गेल्या पावसात सगळ्या घराच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी वाताहत झाली.

खिद्रापूर गावातल्या लोकांनी 2005 च्या पुराला प्रमाण मानणं चुकीचं ठरलं. मीनाक्षी यांच्याबरोबर आजूबाजूची सगळी घरं पाण्याखाली गेली. पुढे तीन आठवडे त्यांना गावात येताही आलं नाही की घराची काय अवस्था झाली असेल हे पाहाताही आलं नाही.

यावेळेस कृष्णामाईनं मुक्काम वाढवला आणि घर पूर्णच कोसळलं. मीनाक्षीताईंच्या घरातल्या वस्तूंबरोबर त्यांच्या घरी शेजाऱ्यांनी ठेवलेलं धान्यही भिजून गेलं.

मीनाक्षीताई खिद्रापूरमध्ये अंगणवाडी चालवतात.

मीनाक्षीताई खिद्रापूरमध्ये अंगणवाडी सेविका म्हणून काम पाहातात. इतकी वर्षं केलेलं काम आता केवळ घर नाही म्हणून सोडणं त्यांच्या जीवावर येऊ लागलं. पण घर नसल्यामुळे त्यांच्या कुटुंबीयांना आता कोल्हापुरातच राहाणं भाग होतं. त्यामुळे मीनाक्षीताईंच्या राहाण्याचा प्रश्न निर्माण झाला. शेवटी त्यांनी शेजाऱ्यांच्या घरात राहाण्याचा निर्णय घेतला.

गेले चार पाच महिने त्या शेजारच्या कुटुंबात राहात आहेत. "घरातले बाकीचे सगळे दुसरीकडे आणि मी एकटीच इकडे ही भावना त्यांच्याबरोबर कुटुंबीयांनाही त्रास देणारी आहे", असं त्या सांगतात.

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या वळणांवर प्रत्येक स्त्रीला कठीण प्रसंगांना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी तिच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा क्वचितच कुणी विचार करतं. 'बाईचं मन' या मालिकेतून आम्ही तिच्या मनात डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न करत आहोत.

"हे घर पुन्हा बांधण्याचा अजून निर्णय झालेला नाही. कोसळलेल्या भिंती आणि छप्पर पाहता आता ते सगळं दुरुस्तीच्या पलीकडे गेलंय असं दिसतं. पूर्ण नव्याने घर बांधावं लागेल", असं त्या सांगतात. बोलताबोलता त्यांच्या डोळ्यांतून अचानक अश्रू येऊ लागतात आणि त्या पदराने डोळे पुसू लागतात. मीनाक्षी यांच्याप्रमाणे गावातल्या अनेक घरांची अशी स्थिती झाली आहे.

कित्येक लोकांचं धान्य आणि संसारोपयोगी साहित्याचं नुकसान झालं आहे. काही वस्तूंची, धान्याची मदत पुराच्यावेळेस बाहेरुन मिळाली. जवळच्या गुरुदत्त साखर कारखान्यामध्ये छावणीही उभारली होती मात्र घरांचे, जनावरांचे झालेले नुकसान भरुन न येणारं आहे.

मीनाक्षीताईंच्या घरात शेजारच्या कुटुंबानं धान्य ठेवलं होतं. तेसुद्धा पुरामुळे खराब झालं.

आपलं राहतं घर आठ-दहा दिवस पाण्याखाली गेलेलं आजही लोकांच्या डोळ्यांसमोर येतं. पुराच्या काळामध्ये लोकांचं लक्ष थोडं दुसरीकडे जावं म्हणून साखर कारखान्यातर्फे करमणुकीचे कार्यक्रम आणि चित्रपटही...


मीर उस्मान अली खान

धाराशीव या उस्मानाबादच्या पूर्वीच्या नावाविषयी अनेक कथा सांगितल्या जातात. स्कंद पुराणातील एका कथेनुसार, पूर्वी या गावात धारासूर नावाचा एक असुर (राक्षस) राहत असे. त्याच्या नावावरून गावाचे नाव धारासूर म्हणून ओळखले जायचे.

धारासूरानं शंकराची आराधना करून प्रचंड शक्तीचं वरदान मिळवलं. त्यानंतर उन्मत्त होऊन त्याने लोकांना त्रास द्यायला सुरवात केली. जेव्हा सरस्वती देवीनं धारासूराचा वध केला तेव्हा तिचं नाव 'धारासुरमर्दिनी' झालं. अशाप्रकारे तिच्या नावावरूनच गावाचं नाव धाराशिव पडल्याची आख्यायिका आहे.

राष्ट्रकूट राजवंश हा मराठवाडा-विदर्भ या भागात उदयाला आला. या राजवंशात गोविंद-तृतीय हा पराक्रमी राजा होऊन गेला. त्यावेळेच्या ताम्रपटांमध्ये धाराशीव हे नाव आढळल्याचा संदर्भ 'धाराशिव ते उस्मानाबाद' या पुस्तकात ज्येष्ठ पत्रकार व लेखक भारत गजेंद्रगडकर यांनी इतिहास संशोधक ब्रह्मानंद देशपांडे यांच्या मुलाखतीतून मिळाल्याचं नमूद केलं.

1972 साली शासनाने प्रकाशित केलेल्या उस्मानाबाद जिल्ह्याच्या प्रथम गॅझेटियरमध्ये देखील धाराशिव नावाचा उल्लेख आढळतो.

महानुभाव साहित्यापासून भारत इतिहास स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंशोधन मंडळाने प्रसिद्ध केलेल्या साहित्यापर्यंत धाराशीवच्या नावाचा उल्लेख असल्याचं प्राध्यापक देशपांडेंचा संदर्भ देत लेखक गजेंद्रगडकर सांगतात.

उस्मानाबाद हे नाव आणि तत्कालीन कारणे

हैदराबादमधील 7 वे मीर उस्मान अली खान यांच्या नावावरून शहराला उस्मानाबाद हे नाव मिळालं, असं प्रामुख्यानं प्रचलित असलं तरी मूळ धाराशीवचं नाव उस्मानाबाद कसं झालं, याविषयी देखील अनेक मतभेद असल्याचे दाखले भारत गजेंद्रगडकर यांच्या पुस्तकात आढळतात.

नगर परिषदेच्या सुधारित नगर विकास योजनेच्या प्रकरण एक मध्ये उस्मान अली खान यांनी सन 1900 साली धाराशीव हे नाव बदलून उस्मानाबाद केलं, असा उल्लेख आहे.

 तर 1998 मध्ये औरंगाबाद खंडपीठात दाखल झालेल्या याचिकेत, 1904 साली तत्कालीन लोकप्रिय राजा तिसरे खलिफा हजरत उस्मान राझी अल्लाह यांच्या नावावरून नामांतर केलं असल्याचं नमूद केलेलं आहे. तेव्हापासून म्हणजेच 1904 पासून आजतागायत या गावाचे नाव उस्मानाबाद असल्याचा उल्लेख आहे.

शासनाच्या गॅझेटियरमध्ये पान क्रमांक 119 वर म्हटल्यानुसार, निजाम महेबूब अली खानच्या निधनानंतर 29 ऑगस्ट 1911 रोजी उस्मान अली खान सत्तेवर आल्याचा उल्लेख आहे. जर असं असेल तर उस्मान अली खान 1904 मध्ये राजा असणं शक्य नसल्याचं दिसतं. याचिकेत याबद्दल कोणताही पुरावा जोडण्यात आलेला नाही.

मुख्यमंत्री कार्यालयाचं ट्वीट

शिवसेनेची भूमिका

25 मे 1995 रोजी उस्मानाबादच्या नामांतराची प्रथम घोषणा मुख्यमंत्री मनोहर जोशी यांनी पुण्यात पत्रकारांसमोर केली. औरंगाबाद येथील मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत त्यावर शिक्कामोर्तबही झालं. तसंच, शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनीही तुळजापूर येथे झालेल्या सेनेच्या महिला मेळाव्यात या नामांतराची घोषणा केलेली होतीच.

केंद्र शासनाच्या निकषावर पडताळणी केली असता धाराशिव नावाला इतिहास आहे. हे नाव राजकीय, भाषिक अथवा इतर कोणत्याही निकषावर आधारित नसून पूर्वीचंच नाव असल्यानं ते प्रचलित केल्यास ऐतिहासिक नावाला उजाळा देण्याचं श्रेय शासनाला मिळेल अशी भूमिका युती सरकारनं घेतली होती.

12 जून 1998 ला युती सरकारनं जाहीर सुचना, हरकती मागवल्या. 10 ऑगस्ट 1998 ला त्याविषयीची सुनावणी होणार त्याआधीच 23 जुलैला औरंगाबादच्या नामांतराला विरोध करणारे महंमद मुश्ताक आणि उस्मानाबादेतील शिक्षक सय्यद खलील या दोघांनी संयुक्तपणे या विरोधात उच्च न्यायालयामध्ये याचिका दाखल केली.

नामांतराच्या प्रक्रियेला...


मीर उस्मान अली खान सिद्दिकी, हैदराबादचे सातवे निजाम

ब्रिटनच्या पाकिस्तान उच्चायुक्तालयामध्ये हबीब इब्राहिम रहिमतुल्लाच्या लंडनच्या बँक खात्यात हे दहा लाख पाऊंड (साधारण 89 कोटी रुपये) जमा करण्यात आले होते, ही रक्कम आता तब्बल 350 लाख पाऊंड (साधारण 3.1 अब्ज रुपये) इतकी झाली आहे. ही सर्व रक्कम अद्याप त्याच्या नावे नेटवेस्ट बँक खात्यात जमा आहे.

या रकमेवरूनम निजाम आणि पाकिस्तानचे अधिकारी यांच्यात खूप काळापासून तणाव आहे. लंडनच्या रॉयल कोर्ट ऑफ जस्टीसमध्ये हे प्रकरण अद्याप प्रविष्ट आहे.

या प्रकरणी न्यायमूर्ती मार्क्स स्मिथ यांनी दोन्ही पक्षांचं म्हणणं ऐकून घेतलं आहे, या वर्षी ऑक्टोबर महिन्यात ते यावर निर्णय देतील.

3.5 कोटी पाऊंड नक्की कोणाकडे जातील, यावर आता न्यायमूर्तीच निर्णय देतील.

बीबीसीने सातवे निजाम आणि पाकिस्तान यांच्यातील न्यायालयीन लढाई आणि पैशांचं हस्तांतरण यामागील कहाणी जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

हैदराबादची भारतातील विलिनीकरणाची गोष्ट

15 ऑगस्ट 1947 रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले खरं, परंतु दक्षिण भारतातल्या तेलंगणा राज्याची राजधानी असलेल्या हैदराबाद आणि इतर काही राज्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांना या दिवशी स्वातंत्र्यांचा आस्वाद घेता आला नाही.

17 सप्टेंबर 1948 पर्यंत हैदराबाद निजामाच्या प्रशासनाअंतर्गत होतं. यानंतर `ऑपरेशन पोलो' मोहीम राबवून भारतीय सैन्यानं हा प्रदेश भारतात विलिन केला.

हैदराबाद भारतात विलिन होत असतानाच्या काळातच 10 लाख पाऊंडांचं हस्तांतरण करण्यात आलं होतं.

त्या काळी आसफ जाह वंशाचे सातवे वंशज नवाब मीर उस्मान अली खान सिद्दिकी हैदराबादवर राज्य करत होते. या काळात ते सर्वांत धनवान व्यक्ती मानले जायचे.

सातव्या निजामाचा नातू युवराज मुकर्रम जाह आठवा याचं प्रतिनिधित्व विदर्स वर्ल्डवाइड लॉ फर्म करत आहे, या फर्मचे पॉल हेविट्ट सांगतात की, "ऑपरेशन पोलो मोहीम राबवली जात असताना पैसे सुरक्षित राहावेत म्हणून हैदराबादच्या निजामाच्या अर्थमंत्र्यांनी तब्बल दहा लाख पाऊंड पाकिस्तानी उच्चायुक्तांच्या लंडनमधील बँकेत हस्तांतरीत केली होती.''

1948 साली हस्तांतरीत करण्यात आलेल्या या रक्कमेवरूनच सातव्या निजामाचे अधिकारी आणि पाकिस्तान यांच्यात तणाव वाढला आहे आणि यांच्यात न्यायालयीन प्रक्रिया सुरू आहे.

पैसे परत मिळवण्यासाठी लढाई

पॉल हेविट्ट सांगतात की, "हैदराबादच्या सातव्या निजामाला पैशांच्या हस्तांतरणाबद्दल कळलं तेव्हा त्यांनी पैसे परत देण्याविषयी पाकिस्तानला सांगितलं. परंतु रहीमतुल्लाने पैसे परत देण्यास साफ नकार दिला, तसंच हे पैसे आता पाकिस्तानची संपत्ती असल्याचं सांगितलं."

यानंतर 1954 साली सातवा निजाम आणि पाकिस्तानचे अधिकारी यांच्यात न्यायालयीन लढाईला सुरुवात झाली. निजामाने आपले पैसे परत मिळावेत यासाठी यूकेच्या उच्च न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावले आणि न्यायालयीन प्रक्रिया सुरू केली.

उच्च न्यायालयातील ही लढाई पाकिस्तानने जिंकली. म्हणूनच निजामाला या निर्णयाविरोधात कोर्ट्स ऑफ अपीलमध्ये जावं लागलं, तिथं निजामाने ही लढाई जिंकली.

परंतु पाकिस्तानने या निर्णयाला आव्हान देत यूकेच्या उच्च न्यायालय, हाऊस ऑफ लॉर्ड्समध्ये हे प्रकरण नेलं. पाकिस्तान एक स्वतंत्र राष्ट्र असून, निजाम पाकिस्तानवर कोणतीही फिर्याद करू शकत नाही, असा युक्तिवाद पाकिस्तानने यावेळी केला.

हाउस ऑफ लॉर्ड्सने हा युक्तिवाद ग्राह्य धरत, निजाम अशा प्रकारे पाकिस्तानवर फिर्याद दाखल करू शकत नाही असा निर्णय दिला. याचबरोबर 10 लाख पाऊंड ही रक्कमही वादग्रस्त म्हणून गोठवण्यात आली.

तेव्हापासून पाकिस्तानचे उच्चायुक्त हबीब इब्राहिम रहिमतुल्ला यांच्या...


मुंडेच्या गाडीला झालेल्या अपघाताचे तपशील समोर आल्यानंतर अनेकांनी त्यांचा मृत्यू हा अपघात होता की घातपात अशी शंका उपस्थित करायला सुरूवात केली. मुंडेंच्या मृत्यूबद्दलचा हाच वाद पुन्हा नव्यानं उफाळून आला आहे. गोपीनाथ मुंडेंना ईव्हीएम हॅकिंगची कल्पना असल्यामुळं त्यांची हत्या केल्याचा खळबळजनक आरोप सय्यद शुजा या सायबर एक्सपर्टनं केला.

शुजानं लाइव्ह प्रेस कॉन्फरन्समध्ये ईव्हीएम हॅकिंग आणि मुंडेंच्या हत्येचा संबंध जोडल्यानं गोपीनाथ मुंडे यांच्या मृत्यूबद्दल पुन्हा संशय निर्माण झाला आहे. त्यामुळेच साडेचार वर्षे मागे जात मुंडेंच्या अपघाताचं गूढ तेव्हाही का कायम होतं, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

अपघाताच्या वेळेची परिस्थिती संशयास्पद

गोपीनाथ मुंडे यांच्या मृत्यूबद्दल बीबीसी मराठीशी बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार सुनील चावके यांनी म्हटलं, "ज्या परिस्थितीत मुंडे यांचा अपघात झाल्याचं सांगितलं गेलं, त्यावर अनेकांचा विश्वास बसला नाही, डॉक्टरानी अंतर्गत रक्तस्त्राव हे त्यांच्या मृत्यूचं कारण असल्याचं म्हटलं होतं. मात्र या अपघातात त्यांच्या ड्रायव्हर किंवा पीएला कोणतीही इजा झाली नाही. त्यामुळेत ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लोकांच्या मनात त्यांच्या अपघाताबद्दल संशय निर्माण झाला. आता ईव्हीएम हॅकिंगचा मुंडे यांच्या मृत्यूशी संबंध जोडला गेल्यामुळे त्यासंबंधीच्या चर्चांना नवीन अँगल मिळाला आहे."

ज्येष्ठ पत्रकार व्यंकटेश केसरी यांनी गोपीनाथ मुंडेचा अपघात हा अनपेक्षित असल्यानं त्याबद्दल संशय निर्माण झाल्याचं म्हटलं.

केसरी यांनी सांगितलं, " 2014 च्या लोकसभा निवडणुकांचे निकाल लागल्यानंतर गोपीनाथ मुंडे हे केंद्रात मंत्री होणार का, असा प्रश्न उपस्थित होत होता. कारण काही महिन्यांतच महाराष्ट्रात विधानसभेच्या निवडणुका होणार होत्या आणि मुंडे हे मुख्यमंत्रीपदाचे प्रबळ दावेदार मानले जात होते. पण त्याचवेळी दिल्लीत अशी चर्चा होती, की मोदींना गोपीनाथ मुंडेंना मंत्रिमंडळात स्थान द्यायचे नव्हते. मात्र नितीन गडकरी यांनी मुंडेंच्या नावासाठी आग्रह धरला. मुंडेंचा मंत्रीमंडळात समावेश न झाल्यास महाराष्ट्रात चुकीचा संदेश जाईल असं गडकरींचं म्हणणं होतं. अशा परिस्थितीत गोपीनाथ मुंडेंचा मंत्रिमंडळात समावेश झाला होता. आणि मंत्रिपदाची शपथ घेतल्यानंतर ते पहिल्यांदाच महाराष्ट्रात चालले होते. तिथे त्यांच्या स्वागताचा कार्यक्रम आयोजित केला होता. मात्र मुंबईला जाण्यासाठी निघाले असतानाच मुंडे यांचा अपघाती मृत्यू झाला. ही अतिशय अनपेक्षित अशी घटना होती."

काही प्रश्न अजूनही अनुत्तरित

व्यंकटेश केसरी यांनी म्हटलं, "शवविच्छेदन अहवालामध्ये मुंडे यांच्या मृत्यूचं कारण रक्तस्त्राव असं सांगितलं असलं तरी, भाजपला लोकांच्या मनातील संशय दूर होईल अशा रितीने हे कारण आजतागायत पटवून देण्यात आलं नाही. त्यामुळेच मुंडेंच्या मृत्यूबद्दल आजही संशय निर्माण होत आहे. आता निवडणुकीच्या तोंडावर पुन्हा एकदा गोपीनाथ मुंडेंच्या मृत्यूचा संबंध ईव्हीएमशी जोडला गेला आहे. त्यामुळे गोपीनाथ मुंडेंचा मृत्यू हा अपघाचीच होता, हे लोकांना पटवून देणं हे भाजपसमोरचं आव्हान आहे."

गोपीनाथ मुंडे यांच्या मृत्यूमुळे संशय निर्माण झाला असल्याचं भाजपचे प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांनीही मान्य केलं. मात्र त्यांच्या मृत्यूची सीबीआय चौकशी झाल्यानंतर सर्व प्रश्नांची उत्तरं मिळाल्याचंही उपाध्ये यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं.

"गोपीनाथ मुंडेंनी आयुष्यभर अतिशय संघर्ष केला होता आणि यशाच्या एका टप्प्यावर ते पोहोचले होते. आणि अशावेळी त्यांचा मृत्यू होणं ही अतिशय धक्कादायक गोष्ट होती. अपघाताच्या अगदी आदल्या दिवशीपर्यंत...


मुंबई

आपल्याकडे जसं अंबानी किंवा टाटा-बिर्ला ही नावं घेतली जातात, अगदी तसंच हाँगकाँगमध्ये ली का-शिंग यांचं नाव आहे. 90 वर्षांचे हे उद्योजक जगातील 23वे सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती आहेत. त्यांची संपत्ती 37.7 अब्ज डॉलर्स एवढी आहे.

परिवहन सेवा, वित्त सेवा ते अगदी ऊर्जा क्षेत्रापर्यंत त्यांच्या व्यवसायाचा विस्तार आहे. म्हणजे प्रत्येक स्थानिकाने कुठल्या ना कुठल्या प्रकारे त्यांच्या संपत्तीत योगदान दिलं असेल.

आणि चीनच्या या स्वायत्त प्रदेशातील संपत्तीच्या हिमनगाचं हे केवळ एक टोक आहे. कारण 'WealthX' या आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्थेच्या World Ultra Wealth Reportच्या ताज्या वार्षिक अहवालानुसार न्यूयॉर्कनंतर हाँगकाँगमध्ये सर्वाधिक अब्जाधीश राहतात.

2016 साली हाँगकाँगमध्ये 72 अब्जाधीश होते, आणि 2018मध्ये ही संख्या आता 93 झाली आहे, म्हणजे गेल्या दोन वर्षांत अब्जाधीशांची संख्या 21ने वाढली आहे.

ली का-शिंग यांचा पुतळा सिंगापूरमधल्या एका निदर्शनादरम्यान सैतानाच्या रूपात दाखवला होता.

या नवअब्जाधीशांमुळे जगात एकूण श्रीमंतांची संख्याही वाढते आहे. पण या सर्वेक्षणात हेही आढळलं आहे की जगातील सर्वाधिक अब्जाध... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ीश असलेल्या 10 शहरांपैकी निम्मी शहरं ही सर्वाधिक सामाजिक विषमता असलेल्या विकसनशील राष्ट्रांमधली आहेत.

2017मध्ये केलेल्या या सर्वेक्षणानुसार जगात एक अब्ज डॉलर किंवा त्यापेक्षा जास्त संपत्ती असणारे एकूण 2,754 जण आहेत. त्यांची एकूण संपत्ती आहे 9.2 हजार अब्ज डॉलर्स. जर्मनी आणि जपान या दोन देशांच्या सकल राष्ट्रीय उत्पन्नापेक्षा (GDP) ही संपत्ती अधिक आहे.

सर्वाधिक अब्जाधीश असलेली शहरं

'चांगली' विषमता?

अब्जाधीशांच्या वाढत्या संख्येच्या सामाजिक परिणामांविषयी तज्ज्ञांमध्ये दोन मतप्रवाह आहेत. तज्ज्ञांचा एक गट उत्पन्नाची दरी वाढल्याने निर्माण होणाऱ्या नैतिक समस्यांकडे बोट दाखवतो आहे.

OxFam या गैरसरकारी संस्थेच्या गरिबीविषयक वार्षिक अहवालातही हाच मुद्दा अधोरेखित करण्यात आला आहे. ही समस्या सोडवण्यासाठी अतिश्रीमंतांवर अधिक कर लावण्यासारखे उपायही या संस्थेने सुचवले आहेत.

मुकेश अंबानींना त्यांच्या वडिलांकडून उद्योग आणि संपत्ती वारसहक्काने मिळाली, पण विकसित देशात अशा कहाण्या कमी ऐकायला कमी मिळतात.

तर तज्ज्ञांच्या दुसऱ्या गटाला हे अब्जाधीश सकारात्मक बदलाचे दूत वाटतात, किमान त्यातले काही अब्जाधीश तरी.

जागतिक बॅंकेच्या अर्थतज्ज्ञ कॅरोलीन फ्रेंड यांनी 2016 साली प्रकाशित Rich People, Poor Countries: The Rise of Emerging-Market Tycoons and Their Mega Firms या त्यांच्या पुस्तकातही याच मताला दुजोरा दिला आहे.

बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "श्रीमंतांना बदनाम करण्याची फॅशन आहे. मात्र सगळेच तसे नसतात. संपत्ती कमावण्याचे वेगवेगळे मार्ग असू शकतात. त्यामुळे समाजावर होणारा त्याचा परिणाम हा संपत्ती कोणत्या मार्गाने कमावली आहे, यावर अवलंबून असतो."

कॅरोलीन यांचं म्हणणं आहे की स्वबळावर अब्जाधीश झालेले, म्हणजे मोठमोठ्या कंपन्यांचे संस्थापक हे सामान्यतः समाजासाठी अधिक फायदेशीर असतात.

'फोर्ब्स' मॅगझीननुसार 72 देशांमध्ये अब्जाधीश राहतात. चीन, भारत आणि हाँगकाँगसारख्या देशांमध्ये तर त्यांची संख्या चांगलीच वाढली आहे. त्यामुळे या बिलिनेअर क्लबमध्ये दाखल होणाऱ्यांची संख्या आशियात वाढली आहे. सध्या आशिया खंडात एकूण 784 अब्जाधीश आहेत. याबाबत इतिहासात पहिल्यांदाच आशियाने उत्तर अमेरिकेला मागे टाकलं आहे, जिथे 727 अब्जाधीश आहेत.

बीजिंग विद्यापीठाच्या एका अभ्यासानुसार चीनमध्ये 2016 साली सर्वाधिक श्रीमंत असलेल्या एक टक्का लोकांकडे देशाची एक...


मुंबई

देशाच्या आर्थिक राजधानी, मुंबईत, कोरोनाचा धोका दिवसेंदिवस वाढू लागलाय. हा व्हायरस, आता मुंबईच्या झोपडपट्यांमध्ये जाऊन पोहोचला आहे. दाटीवाटीने, एकमेकांना खेटून हजारोंची वस्ती असलेल्या या झोपडपट्यांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग पसरण्याचा धोका लक्षात घेऊन हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे.

मुंबईच्या गोवंडी, चीता कॅंप, एलफिस्टन आणि कलिना यासाख्या परिसरात झोपडपट्टी, आणि चाळीत राहणाऱ्यांना कोरोनाची लागण झाल्याचं स्पष्ट झालंय. कलिना आणि अंधेरी भागात आरोग्यसेवा देणाऱ्या दोन डॉक्टरांनाही कोरोनाची लागण झाली आहे. या डॉक्टरांनी कोरोनाची तपासणी पॉझिटिव्ह येण्याआधी रुग्णांची तपासणीही केली आहे. त्यामुळे लोकांमध्ये हा व्हायरस पसरू नये याची खबरदारी घेण्यासाठी "क्लस्टर कंटेनमेंट प्लान" वेळीच आणि योग्य पद्धतीने अंमलात आणणं गरजेचं आहे.

मुंबईतील झोपडपट्यांमध्ये मोठ्या संख्यने लोकं राहतात. या परिसरात लोकांची मोठ्या संख्येने वर्दळ सुरू असते. त्यामुळे या ठिकाणी सोशल डिस्टन्सिंग राबवणं कठीण जातं. त्यामुळे, मुंबईतील ज्या झोपडपट्यांमध्ये कोरोनाबाधित रुग्ण आढळून आला आहे. त्याठिकाणी "क्लस्टर कंटेनमेंट प्लान" राबवण्यात य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेणार आहे.

याबाबत बोलताना महाराष्ट्राचे आरोग्य संचालनालय आयुक्त डॉ. अनुपकुमार यादव म्हणाले, "क्लस्टर कंटेनमेंट प्लॅन"ची योग्य अंमलबजावणी कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी खूप महत्त्वाची आहे. केंद्राकडून याबाबत सूचना आल्यानंतर आम्ही महापालिकांना याबाबत माहिती दिली आहे. यामुळे कोरोनाबाधित रुग्ण आढळून आलेल्या लोकवस्तीतील सर्व घरांची योग्य तपासणी करण्यात येईल. घरोघरी जाऊन ही तपासणी होईल. जेणेकरून कोरोनाचा प्रसार पुढे पसरण्यापासून थांबवता येईल."

असा असेल "क्लस्टर कंटेनमेंट प्लान"

"सद्य स्थितीत मुंबई महापालिकेच्या १५०० टीम्स शहरभर काम करत आहेत. घरोघरी तपासणी सुरू करण्यात आली आहे. याचा फायदा कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी निश्चित होईल," असंही डॉ. अनुपकुमार यादव म्हणाले.

मुंबई

महाराष्ट्रात सद्य स्थितीला कोरोनाबाधितांची संख्या १६७ वर जावून पोहोचली आहे. सुत्रांच्या माहितीनुसार, कलिना आणि अंधेरी परिसरातील कोरोनाबाधित डॉक्टरांनी रुग्णांची तपासणी केली आहे. एका डॉक्टरने जवळच्याच रुग्णालयात जाऊनही रुग्णांची तपासणी केली आहे. त्यामुळे, वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या बैठकीतही "क्लस्टर कंटेनमेंट प्लान"बाबत चर्चा करण्यात आलीये. याची काटेकोर अंमलबजावणी आणि कोरोनाबाधित रुग्णांच्या परिसरातील सीमा सील करणं संसर्ग रोखण्यासाठी खूप महत्त्वाचं ठरणार आहे.

केंद्र आणि राज्य सरकारने कोरोनाचा संसर्ग समाजात पसरू नये यासाठी २१ दिवसांचं लॉकडाऊन केलं. पण, झोपडपट्यांमध्ये याचं पालन करणं अवघड आहे.

"क्लस्टर कंटेनमेंट करत असतील तर ते चांगलंच आहे. ते सोसायट्यांमध्येही केले जाते. त्याचा फायदाच होईल", असं मंत्री नवाब मलिक यांनी सांगितलं.

मुंबई महालिकेचे नगरसेवक आणि आमदार, रईस शेख म्हणाले, "झोपडपट्यांमध्ये रुग्णांची शोधमोहीम, तपासणी आणि आयसोलेशन हाच पर्याय प्रशासनासमोर आहे. प्रशासनाने याची खबरदारी घेतली आहे. ज्या घरात कोरोनाबाधित रुग्ण आढळून येतोय. त्याला सॅनिटाइज केलं जात आहे. नातेवाईकांना आयसोलेशनमध्ये ठेवण्यात येत आहे."

आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पालिका प्रशासनाला जास्तीत जास्त रुग्णांची तपासणी करण्याची सूचना करण्यात आली आहे. जेणेकरून, कोरोनाबाधित रुग्णांची योग्य माहिती मिळाल्यानंतर उपचार सुरू करता येतील.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी...


मुंबई

महाराष्ट्रात सध्या रुग्णांचा आकडा जवळपास 1,900 आहे, मात्र त्यापैकी एकट्या मुंबई महानगर क्षेत्रातून आतापर्यंत हजारहून अधिक रुग्ण सापडले असून रुग्णांची ही संख्या तर दिवसागणिक लक्षणीयरीत्या वाढतेय.

त्यामुळे आरोग्य सेवकांसह पोलीस कर्मचाऱ्यांनाही खबरदारीचा उपाय म्हणून असं सॅनिटाईझ करण्याचं काम सुरू आहे. दहिसर पोलीस स्टेशनमध्ये रविवारी मुंबई पोलीस एका निर्जंतुकीकरण टनलमधून जातानाचं हे दृश्यं.

थायलंड

कोरोना व्हायरसची लागण टाळण्यासाठी दोन नवजात बालकांना एका नर्सने असे चेहऱ्यावर शिल्ड लावले आहेत.

थायलंडच्या सुवर्णभूमी भागातील प्रिन्स हॉस्पिटलमध्ये हा फोटो काढण्यात आला.

युक्रेन

युक्रेनमधल्या राहिवका गाव परिसरातील चर्नोबिल आण्विक केंद्राजवळचं हे दृश्य. परिसरातील जंगलात वणवा लागून अशा प्रकारे धूर पसरला होता.

ब्राझील

ब्रझिलियाच्या कॅथेड्रलमध्ये होणाऱ्या पाम संडे मासमध्ये लोकांना भाग घेता आला नाही. त्यामुळे हा कार्यक्रम लोकांशिवायच घेऊन सोशल मीडियावर प्रसारित करण्यात आला.

मॅसेडोनिया

नॉर्थ मेसेडोनियातल्या स्कोप्जेजवळच्या झानिसिनो गावातलं हे मनमोहक दृश्य. एप्रिल महिन्यातल्या पौर्णिमेच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्या दिवशी हा फोटो घेण्यात आला.

चीन

चीनमधल्या वुहानमध्ये, जिथून या साथीचा उद्रेक झाला, तिथे 8 एप्रिल रोजी लॉकडाऊन जवळजवळ 11 आठवड्यांनंतर उठवण्यात आला. मात्र आता चीनमध्ये नवे रुग्ण सापडत असल्यामुळे लोकांची चिंता वाढली आहे.

मास्क घातलेले हे लोक वुहान परिसरातील डाँगफेंग होंडाच्या कारखान्यात काम करत आहेत.

लॉकडाऊन संपवण्यात आल्यानंतर लोक आता कामावर परतू लागली आहेत. मास्क घातलेले हे लोक वुहान परिसरातील डाँगफेंग होंडाच्या कारखान्यात काम करत आहेत.

वेस्ट बँक

इजरायल-प्रशासित वेस्ट बँक परिसरातील हेब्रॉनमधला हा फोटो. पॅलेस्टिनमध्ये कोरोना व्हायरसमुळे घरात अडकलेल्या लहान मुलांचं मनोरंजन करण्यासाठी जोकर रस्त्यावर उतरले आहेत.

ब्रिटन

युकेचे पंतप्रधान बोरीस जॉन्सन यांना कोरोना व्हायरसची लक्षणं दिसून आल्यानंतर आयसीयूमध्ये भरती करण्यात आलं होतं. त्यानंतर वेस्टमिन्स्टर भागात सर विंस्टन चर्चिल यांच्या पुतळ्याच्या चबुतऱ्याला 'गेट वेल सून'चं पोस्टर चिकटवण्यात आलं आहे.

जॉन्सन यांना रविवारी हॉस्पिटलमधून सुटी देण्यात आली.

इक्वेडॉर

स्मशानभूमीसमोर मृतदेह ठेवून हे लोक अंत्यविधीसाठी वाट पाहात आहेत.

इक्वाडोर देशातील गायाक्विल शहरात कोरोना व्हायरसचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात झालेला आहे. इथं कोरोना व्हायरसमुळे मृत्यूमुखी पडलेल्या लोकांवर अंत्यविधी करण्यासाठी रांगा लागल्या आहेत.

इंग्लंड

इंग्लंडच्या महाराणी एलिझाबेथ यांनी कोरोना व्हायरस संकटाच्या पार्श्वभूमीवर केलेलं भाषण सुमारे 2.4 कोटी लोकांनी पाहिलं. त्यांनी या लढाईत उभे असलेले पहिल्या फळीतील योद्धे, अर्थात आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे आभार मानले. तसंच लोकांनी एकजूट राहण्याचं आवाहन केलं.

इंडोनेशिया

इंडोनेशियातील बोगोरमधल्या द 101 हॉटेलचा हा फोटो. वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांसह प्रमुख कर्मचाऱ्यांबाबत कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हॉटेलमध्ये हृदयाचा आकार बनवण्यात आला.

सर्व फोटोंचे हक्क त्या त्या फोटोग्राफर्सकडे संरक्षित.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मुंबई : माहीम बीचसाठी 'हे' नवरा-बायको ठरले स्वच्छतादूत

कारण बीचवर जमा होणारा कचरा कदाचित तुमची डोकेदुखी ठरू शकेल. असंच काहीसं घडलं इंद्रनील सेनगुप्ता आणि राबिया तिवारी या दांपत्यासोबत. मात्र या दांपत्यानं या समस्येमुळे चिडचिड केली नाही, की कोणावर राग व्यक्त केला नाही.

त्यांनी या समस्येवर जो उपाय शोधला त्यामुळे केवळ तेच नाही तर त्यांच्यासोबत समुद्र किनारी राहाणारे इतरी लोक आज खूप आनंदी आणि समाधानी झाले आहेत.

हा नेमका उपाय काय आहे हे पाहण्यासाठी आम्ही इंद्रनील आणि राबिया यांची भेट घेण्याचं ठरवलं. त्यांच्याशी संपर्क साधल्यावर या दांपत्यानं आम्हाला एका शनिवारी सकाळी ७.३० वाजता माहीम बीचवर भेटायला बोलावलं.

शनिवारी जेव्हा आम्ही त्या ठिकाणी पोहोचलो. तेव्हा हे जोडपे स्वतः बीचवर उतरून कचरा गोळा करताना दिसलं. एवढंच नव्हे तर त्यांच्यासोबत अनेक तरुण तसंच वयस्कर मंडळीही या कामात त्यांना हातभार लावताना दिसली.

या सर्व प्रकाराबाबत अधिक माहिती घेण्यासाठी आम्ही त्यांच्याशी बोलण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा जी माहिती मिळाली ती आश्चर्यचकित करणारी होती. राबिया या सर्व घटनेबद्दल सांगताना प्रचंड उत्सुक ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दिसत होत्या.

त्या म्हणाल्या की, "माझी नणंद माहीम बीचजवळील एका सोसायटीमध्ये राहात होती. जेव्हा केव्हा आम्ही त्यांना त्यांच्या घरी भेटायला यायचो. तेव्हा लाटांचा आवाज, समुद्राकडून येणारा थंड वारा अनुभवायला मिळायचा. एवढंच नाही तर वांद्रे-वरळी सी लिंकचा व्ह्यूसुध्दा खूप छान दिसायचा."

"तेव्हा वाटायचं की बीचच्याजवळ राहायला किती छान वाटत असेल. काही दिवसांनंतर माझी नणंद मुंबईहून दुसऱ्या शहरात शिफ्ट झाली. त्यामुळे हे घर रिकामंच होतं. मग आम्हाला इथं राहाण्याची संधी मिळाली. जेव्हा आम्ही इथं राहायला आलो तेव्हा पाहिलं की, या बीचवर किती कचरा आहे.

"एक-दोनदा बीएमसीचे जेसीबी येऊन गेले, मात्र चांगल्या प्रकारे स्वच्छता होत नव्हती. एक-दीड महिना वाट पाहिल्यानंतर आम्हालाच वाटलं की, आपणच काही तरी करायला हवं. मी माझ्या पतीला सांगितलं की, आपणच बीचवर जाऊन कचरा काढायला सुरुवात करू. आपल्याला पाहून इतर लोकही आपल्या मदतीला येतील.

राबिया यांनी त्यांचे पती इंद्रनील यांना या गोष्टीसाठी तयार केलं आणि मग हे दांपत्य बीचच्या स्वच्छतेसाठी धडपडायला लागलं.

सुरुवातीच्या दिवसांबद्दल माहिती देताना इंद्रनील सांगतात, "आम्ही पावसाळ्यात इथं राहायला आलो होतो. तेव्हा पाहिलं की, जुलै-ऑगस्टमध्ये खूप मोठ्या प्रमाणात प्लास्टिक आणि कचरा समुद्रकिनारी जमा झाला होता."

"तेव्हापासून आम्ही बीच क्लिनिंगला सुरुवात केली. जेव्हा आम्ही बीचवर उतरलो तेव्हा परिस्थिती एवढी वाईट होती की, आम्हाला थांबावसंच वाटलं नाही. कारण, एवढा कचरा होता की त्याची गणती नाही. आम्ही दहा महिन्यांपूर्वी हा उपक्रम सुरू केला होता. आता आम्ही 25 ते 30 स्वयंसेवक दर शनिवारी आणि रविवारी सकाळी ८ ते १० बीचच्या स्वच्छतेसाठी एकत्र येतो.

दर शनिवार-रविवार बीच क्लीन होत असल्यानं लोकांच्या प्रतिक्रियासुध्दा खूप चांगल्या ऐकायला मिळतात. हे पाहून इंद्रनील समाधान व्यक्त करतात. ते म्हणतात, जेव्हा आम्ही बीच स्वच्छ करतो, तेव्हा लोक या बीचवर फिरायला येतात. मुलांना इथं स्वच्छ बीचवर क्रिकेट, फुटबॉल खेळताना पाहून आम्हाला खूप आनंद होतो.

असंच काहीसं मत राबिया व्यक्त करतात. त्यांना आता त्यांच्या घराच्या बाल्कनीत बसून चहा पिताना चिडचिड होत नाही, उलट एक आत्मिक समाधान मिळतं असं त्या सांगतात.

त्या म्हणाल्या की,"जेव्हा आम्ही खिडकीबाहेर पाहातो, बाल्कनीत बसून चहा पितो तेव्हा मनात एक समाधान असतं की सकारात्मक बदल दिसतोय....


मुंबई आणि उरण याच्यामध्ये असलेल्या एलिफंटा बेटावर वर्षभरात लाखो पर्यटक येतात. त्यातले बहुतांश हे परदेशी असतात. सगळीकडे सुरू असलेला प्रचार, मतदानाची धामधुम हे वातावरण इथे कुठेच दिसत नाही.

"इथे अमेरिकेवरून चारवेळा लोक येतील, पण आमचे आमदार, खासदार पाच वर्षांत फिरकत नाहीत," एलिफंटा बेटावरच्या राजबंदर गावात राहणाऱ्या यशवंत म्हात्रेंचे हे शब्द. गेल्या ६७ वर्षांत मूलभूत गरजा पुरवणारा विकासही त्यांनी पाहीला नाही.

यशवंत म्हात्रे इकडे ५० वर्षांपासून कॅन्टीन चालवतात. त्यांना निवडणुकांबाबत विचारल्यावर ते पुढे सांगतात "देशाला स्वातंत्र्य मिळून ७० वर्षं झाली. पण आमच्याकडे गेल्यावर्षी लाईट आली. इतकी वर्षं आम्ही अंधारातच काढली. पिण्याचं पाणी नाही, शौचालय, शाळा, दवाखाना तर दूरच."

पण हा संघर्ष एकट्या यशवंत म्हात्रेंचा नाही. तो इथे राहणाऱ्या जवळपास १२०० मतदारांचा आहे.

मूलभूत गरजांचा संघर्ष

एलिफंटा हे मावळ मतदारसंघात येत. इकडे तीन गावं आहेत. शेतबंदर, मोराबंदर आणि राजबंदर.

त्यातल्या शेतबंदर गावात गेल्यावर आम्हाला राधाबाई भोईर भेटल्या. राधाबाईंचा मुलगा गाईडचं काम करतो.

राधाबाई त्यांचा एक मुलगा आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णि सून असा त्यांचा परिवार शेतबंदर गावात राहतो. त्यांची दोन मुलं ही उरणला राहायला गेलीयेत. याचं कारण राधाबाई सांगतात, गावात जिल्हापरिषदेची शाळा आहे. पण त्यात १-२ च मुलं आहेत त्यामुळे ती बंद पडायला आली आहे.

"दवाखाना नाही. गावातले लोक आजारी पडले तर त्यांना बोटीने उरणला किंवा मुंबईला न्यावं लागतं."

राधाबाईंच्या एका सुनेचं बाळंतपण हे बोटीतच झालं. पण फक्त राधाबाईंच्या सुनेचच नाही तर गावातल्या अनेक महिलांची बाळंतपणं दवाखान्यात नेताना बोटीतच झाली आहेत. रात्रीच्यावेळी कोणी खूप आजारी पडलं तर त्यांना दवाखान्यात नेण्याचीही सुविधा नसल्याचं त्या सांगतात.

अशा परिस्थितीत खासगी बोट असलेल्या गावातल्या सावकारांकडे मदत मागावी लागते. चारही बाजूने समुद्र असलेल्या या गावात पिण्याच्या पाण्याची मोठी टंचाई आहे.

एलिफंटाच्या लेण्यांपासून पुढे राजबंदर गावं आहे. या गावांत दोन विहिरी आहेत. याच विहीरीच्या पाण्यावर तीनही गावं जगतायेत.

शेतबंदरपासून दररोज १२० पायर्‍या चढून गावातल्या महिलांना पिण्याचं पाणी भरावं लागतं.

शौचालयाबाबत जेव्हा इथल्या महिलांना विचारसं तेव्हा गावातल्या महिला पुढे काही बोलल्याच नाहीत.

सरकारला आमच्या जीवाची किंमत नाही का?

मुंबईमध्ये राहणार्‍या असंख्य लोकांचं समुद्राजवळ घर असण्याचं स्वप्न असतं. शेतबंदर गावातल्याच सोमेश्वर भोईर यांचं घर अगदी समुद्राच्या बाजूला आहे. पण त्यांना त्याचं अजिबात अप्रुप नाही. याउलट त्यांच घर आणि गाव कधीही समुद्रात वाहून जाईल ही भिती त्यांच्या मनात आहे.

"जेएनपीटीकडून खासगी प्रकल्पांसाठी समुद्रात भराव टाकला जातो. पण आमच्या घरांच्या सुरक्षिततेसाठी बंदार का बांधत नाही. पावसाळ्यात पाणी घरापर्यंत असतं. सापांच साम्राज्य असतं. गावातल्या अनेकांचा मृत्यू साप चावून झालाय. सरकारला आमच्या जीवाची किंमत नाही का," असा प्रश्न ते विचारतात.

मावळ मतदारसंघात जवळपास ५ लाख १५ हजार मतदार आहेत. त्यापैकी २.५ लाख मतदार पनवेलमध्ये आहेत. सर्वांत जास्त मतदार असलेला हा राज्यातला दुसरा मतदारसंघ आहे.

पण त्यापैकी फक्त १२०० ची लोकसंख्या ही एलिफंटा बेटावरच्या गावांमध्ये आहे. यामध्ये साधारण ७५० ते ८०० रहिवाशांची मतदार यादीत नोंदणी आहे. ८०० मतदारांसाठी इकडे विकासाची मेहनत कोण घेणार असा सवाल इकडचे गावकरी उपस्थित करतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...


मुंबई आणि पुण्यात कोरोनाचा कहर सुरु असताना राज्याची उपराजधानी नागपुरातील स्थिती नियंत्रणात आहे. आता ही स्थिती नियंत्रित ठेवण्याच्या श्रेय कोणाला हा वादाचा मुख्य विषय आहे.

नागपुरात आतापर्यंत 597 कोरोनाचे रुग्ण आढळले. त्यापैकी 394 रुग्ण बरे झाले तर 11 रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.

महाराष्ट्राची उपराजधानी असलेल्या नागपूरची लोकसंख्या 30 लाखांच्या घरात आहे. असे असून देखील कोरोनाचा प्रसार थांबवण्यात महापालिका प्रशासनाला चांगले यश आले आहे. आता ही परिस्थिती असताना हे यश नेमके प्रशासनाचे की राजकीय नेत्यांचे  यातूनच राजकारण सुरू झालं आणि त्यातून वाद निर्माण होऊन आरोप प्रत्यारोपाच्या फैरीही सुरू झाल्या.

तुकाराम मुंढेंचा पॅटर्न काय?

नागपुरात 11 मार्च 2020 रोजी परदेशातून आलेल्या एका व्यक्तीला कोव्हिड 19 ची लागण झाल्याचं पुढे आलं. पुढे 25 मार्चपर्यंत सहा रुग्ण नागपुरात आढळले. पण संशयित व्यक्तींना घरीच क्वारंटाईन होण्यास सांगण्यात येत असे. मात्र, हातावर होम क्वारंटाईनचा शिक्का मारल्यानंतरही अनेक संशयित बाहेर फिरत असत.

कोरोनाचा उद्रेक होण्यासाठी हे कारणीभूत ठरलं असतं. त्यामुळे प्रत्येक संशयिताला... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संस्थात्मक क्वारंटाईन राहावे लागेल, असा आदेश काढला गेला. या आदेशासोबतच नागपुरातील आमदार निवास, पोलिसांसाठी बांधलेल्या वसाहती, राज्य सरकारचे वनामती, सिंबायोसिस कॉलेज यासह अनेक संस्था क्वारंटाईन सेंटर म्हणून घोषित केलं.

तुकाराम मुंढे यांनी बीबीसी मराठीला दिलेल्या माहितीनुसार, नागपुरात आतापर्यंत फक्त तीन ते चारच कोरोनाच्या रुग्णांना व्हेंटिलेटर लावून उपचार करावे लागले. केंद्र सरकारच्या एम्सने नेमलेल्या समितीनेच हा अहवाल दिल्याचं ते सांगतात.

"मी माझ्या नावाने कुठलाही पॅटर्न राबवलेला नाही. केंद्र सरकारच्या ICMR आणि राज्य सरकारच्या आदेशानेच मी काम करत आहे. डिटेक्शन, आयसोलेशन, ट्रीटमेंट आणि ट्रँकिंग असा पॅटर्न आहे," असं तुकाराम मुंढे सांगतात.

संस्थात्मक विलगीकरण (इंस्टिट्युशनल क्वारंटाईन) ठेऊन थांबलो नाही तर शहरात हायपरटेंशन डायबिटीज असलेले हृदयविकाराचे किती रुग्ण आहेत, याची माहिती काढली. नियमित पाठपुरावा केला आणि कोणती लक्षणं आढळतायेत का, हे तपासलं.

नागपुरात 2250 टीबी रुग्ण आहेत, त्यांच्या घरी गेलो आणि त्यांना तपासलं. लोकांना ताप आहे का, हे आशा वर्कर्सच्या माध्यमातून तपासल्याचंही ते सांगतात.

राजकारण्यांना राग का आला?

नागपूरचे महापालिकेचे महापौर संदीप जोशी आणि आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्यात सुरुवातीपासूनच वाद आहेत. त्यात मुंढे कोणाचेही ऐकत नाही असा आरोप राजकीय नेत्यांनी केलाय.

काही दिवसांपूर्वी संदीप जोशी यांनी तुकाराम मुंढे यांना पत्र लिहिलं. त्यात जोशींनी म्हटलं, "प्रशासनात लोकप्रतिनिधीही महत्त्वाचे असतात. महापौरांचे आदेश हे कायद्यानुसार आयुक्तांना बंधनकारक असतात."

प्रशासनाची जबाबदारी जशी आयुक्त म्हणून आपली आहे, तशीच शहराचा महापौर म्हणून माझीसुद्धा आहे, असे महापौर संदीप जोशी म्हणतात.

"नागपूरच्या नागरिकांनी ती विश्वासाने लोकप्रतिनिधी म्हणून माझ्यावर टाकली आहे. महाराष्ट्र महानगरपालिका अधिनयमाच्या कलम 4 मध्ये प्राधिकरणाच्या बाबतीत नमूद केलेल्या स्पष्टतेबाबत आपण अवगत आहात, अशी मला अपेक्षा आहे. लोकप्रतिनिधी आणि पदाधिकारी प्रशासनाचे दोन चाके आहेत. त्याप्रमाणे आपण कार्य करावे, त्याप्रमाणे आपण वागावे," अशी भावनाही जोशी यांनी व्यक्त केली आहे.

मुळात महापालिका आयुक्तच कोरोनाशी दोन हात करत आहेत, की पोलीस आयुक्त आणि जिल्हाधिकारी यांनाही श्रेय द्यायला हवे, असा मुद्दा उपस्थित करत तुकाराम मुंढे यांच्यावर टीका...


मुंबई आणी मुंबईला लागून असलेल्या गुजरातच्या परिसरात मोठ्या पावसाची शक्यता आहे. हवामान विभागाचे उपसंचालक के. एस. होसाळीकर यांनी ट्विट करून त्याची माहिती दिली आहे. तसंच त्यांनी या भागाचं उपग्रहाद्वारे काढलेलं चित्रही जारी केलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सायन, किंग्ज सर्कलमधल्या सखल भागात आज सकाळी बरंच पाणी साचलं होतं. त्यामुळे वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे. काही ठिकाणची वाहतूक वळवण्यात आली आहे.

सकाळी लवकर शाळेत जाणाऱ्या मुलांना त्या पाण्यातून मार्ग काढत जावं लागलं.

मुंबईत रात्री साडेअकरा ते सकाळी साडेपाच या सहा तासांमध्ये तब्बल 63 मिलीमीटर पाऊस झाल्याचं स्कायमेटनं म्हटलं आहे.

कर्जत- खंडाळ्यादरम्यान मालगाडीचे घरसलेले डबे आणि पावसाची संततधार यामुळे मुंबईतली उपनगरीय रेल्वे वाहतूक सुद्धा उशीरानं सुरू आहे.

माटुंगा आणि सायन स्थानकामध्ये रेल्वे रुळांवर पाणी आलं आहे.

पालघरमध्ये सुद्धा जोरदार पाऊस सुरू आहे.

मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणात जूनमध्ये सामान्य स्वरुपाचा पाऊस झाल्याचं हवामान खात्यानं स्पष्ट केलं आहे. तर मराठवाडा आणि विदर्भात मात्र अजून पुरेशा पावसानं हजेरी लावलेली नाही.

मु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंबईचा 'वेग' पावसामुळे मंदावला

मुंबई आणि उपनगरांमध्ये आज पहाटेपासूनच मुसळधार पावसाला सुरूवात झाली. मुंबईतील हिंदमाता, सायन, किंग्ज सर्कल, परळमध्ये पाणी साचण्यास सुरूवात झाली आहे. तसंच जोगेश्वर, कुर्ला, अंधेरी, वाकोला, पालघर येथेही पावसाने चांगलाच जोर धरला आहे.

आज आठवड्यातील पहिलाच दिवस सोमवार असल्याने मुंबईकर आपापल्या कामांवर निघाले होते. मात्र रेल्वे रुळांवर पाणी साचल्यामुळे रेल्वे लोकलसेवा विस्कळीत झाली. मध्य रेल्वे १५ ते २० मिनिटे, हार्बर रेल्वे १०-१५ मिनिटे उशीराने सुरू आहे. घाटकोपर ते कुर्ला या स्थानकांदरम्यान लोकल्स सुमारे २० मिनिटे थांबत होत्या.

पावसामुळे वांद्रे टर्मिनस-सुरत, बोरिवली-सुरत, वसई रोड-बोईसर-वसई रोड, वांद्रे-जयपूर, वलसाड-वापी, डहाणू-बोरिवली या गाड्या रद्द करण्यात आल्या आहेत. तर सुरत मुंबई गाडी नवसारी येथे थांबवण्यात आली आहे. सुरत-विरार गाडी बिलिमोरिया येथे थांबवण्यात आली तर वलसाड- मुंबई सेंट्रल गाडी उदवाडा येथे थांबवण्यात आली आहे.

ओव्हरहेड वायर तुटली

पश्चिम रेल्वेवरील प्रवाशांची चांगलीच तारांबळ उडाली. जोरदार पाऊस आणि वारा यांमुळे मरीनलाईन्स लोहमार्गाजवळ सुरू असलेल्या बांधकामाचे बांबू ओव्हरहेड वायरवर पडल्याने वायर तुटली. दुरुस्ती झाल्यावर तीन तासांनंतर ही वाहतूक सुरळीत झाली.

शाळेला निघालेल्या विद्यार्थ्यांना पावसाच्या पाण्याने भरलेल्या रस्त्यांमधून चालत जावं लागत आहे. तर खबरदारीचा उपाय म्हणून मुंबईतील काही शांळांनी आज सुटी जाहीर केली आहे.

नवी मुंबईतील वाशी, पनवेल, खारघर भागातही चांगलाच पाऊस पडत आहे. तर वाशी आणि खारघर येथील काही भागात पाणी साचण्यास सुरूवात झाली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मुंबई इंडियन्स आणि चेन्नई सुपर किंग्स यांच्यातील IPL 2020ची पहिली मॅच होणार आहे.

IPL च्या नव्या वेळापत्रकानुसार, 19 सप्टेंबरला मुंबई इंडियन्स आणि चेन्नई सुपरकिंग्स दरम्यान पहिली मॅच होणार आहे. त्यानंतर 6 नोव्हेंबपर्यंत प्रत्येक संघाचे एकमेकांबरोबर सामने होतील. या सामन्यांचं वेळापत्रक आम्ही पुढे दिलं आहे.

उपांत्यपूर्व फेरीतले सामने झाल्यानंतर 10 नोव्हेंबरला अंतिम सामना रंगेल. प्राथमिक फेरीपासून अंतिम सामन्यापर्यंत सगळ्या सामन्यांची वेळी ही भारतीय प्रमाणवेळेनुसार संध्याकाळी 7.30 वाजताची असेल.

IPL च्या लिलावानंतर सर्वच संघांचा चेहरामोहरा बदलला आहे. मुंबई इंडियन्सच्या नावावर सर्वाधिक चार तर चेन्नई सुपर किंग्स तीन जेतेपदं आहेत.

मुंबई इंडियन्स संघाने आयपीएल 2019चं जेतेपद पटकावलं होतं.

ऑस्ट्रेलियाचा फास्ट बॉलर पॅट कमिन्सला यंदाच्या लिलावात 15.5 कोटी एवढी प्रचंड बोली लागली होती. सर्वाधिक बोली लागणारा विदेशी खेळाडू ठरण्याचा मान आता कमिन्सच्या नावावर आहे.

IPL 2020 वेळापत्रक - प्राथमिक फेरी

IPL विजेते संघ

IPL 2020 संघ

चेन्नई सुपर किंग्स- महेंद्रसिंग धोनी (कर्णधार), इम्रान ताहीर, लुंगी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

एन्गिडी, ऋतुराज गायकवाड, शेन वॉटसन, अंबाती रायुडू, हरभजन सिंग, मुरली विजय, केदार जाधव, रवींद्र जडेजा, दीपक चहर, पीयुष चावला, नारायण जगदीशन, सुरेश रैना, मिचेल सँटनर, केएम आसिफ, शार्दूल ठाकूर, आर.साई किशोर, फॅफ डू प्लेसिस, मोनू कुमार, ड्वेन ब्राव्हो, जोश हेझलवूड, सॅम करन, करण शर्मा

दिल्ली कॅपिटल्स- श्रेयस अय्यर (कर्णधार), कागिसो रबाडा, मार्कस स्टोनिअस, संदीप लमाचीने, इशांत शर्मा, अजिंक्य रहाणे, ख्रिस वोक्स, रवीचंद्रन अश्विन, शिखर धवन, शिमरोन हेटमेयर, अॅलेक्स कॅरे, जेसन रॉय, मोहित शर्मा, पृथ्वी शॉ, ललित यादव, अवेश खान, अक्षर पटेल, तुषार देशपांडे, ऋषभ पंत, हर्षल पटेल, कीमो पॉल, अमित मिश्रा.

किंग्ज इलेव्हन पंजाब- लोकेश राहुल (कर्णधार), अर्षदीप सिंग, ख्रिस गेल, दर्शन नालकांडे, कृष्णप्पा गौतम, हार्डुस व्हिलजोन, हरप्रीत ब्रार, जगदीश सुचिथ, करुण नायर, मनदीप सिंग, मयांक अगरवाल, मोहम्मद शमी, मुजीब उर रहमान, मुरुगन अश्विन, निकोलस पूरन, सर्फराज खान, ग्लेन मॅक्सवेल, शेल्डॉन कॉट्रेल, दीपक हुडा, इशान पोरेल, रवी बिश्नोई, जिमी नीशाम, ख्रिस जॉर्डन, ताजिंदर सिंग, सिमरन सिंग.

कोलकाता नाईट रायडर्स - दिनेश कार्तिक (कर्णधार), शिवम मावी, संदीप वॉरिअर, कुलदीप यादव, इऑन मॉर्गन, पॅट कमिन्स, हॅरी गुर्ने, सुनील नरिन, निखिल नाईक, एम. सिद्धार्थ, आंद्रे रसेल, लॉकी फर्ग्युसन, प्रसिध कृष्णा, शुभमन गिल, नितीश राणा, सिद्धेश लाड, कमलेश नागरकोटी, रिंकू सिंग, वरुण चक्रवर्ती, टॉम बँटन, प्रवीण तांबे, ख्रिस ग्रीन, राहुल त्रिपाठी.

मुंबई इंडियन्स- रोहित शर्मा (कर्णधार), हार्दिक पंड्या, कृणाल पंड्या, कीरेन पोलार्ड, दिग्विजय देशमुख, क्विंटन डी कॉक, आदित्य तरे, सौरभ तिवारी, जसप्रीत बुमराह, धवल कुलकर्णी, नॅथन कोल्टिअर नील, ट्रेंट बोल्ट, जयंत यादव, सूर्यकुमार यादव, लसिथ मलिंगा, राहुल चहर, ख्रिस लिन, शेरफेन रुदरफोर्ड, अनमोलप्रीत सिंग, मोहसीन खान, मिचेल मक्लेघान, प्रिन्स बलवंत राय सिंग, अनुकूल रॉय, इशान किशन.

राजस्थान रॉयल्स- स्टीव्हन स्मिथ (कर्णधार), बेन स्टोक्स, संजू सॅमसन, अँड्रयू टाय, कार्तिक त्यागी, अंकित राजपूत, श्रेयस गोपाळ, राहुल टेवाटिया, जयदेव उनाडकट, मयांक मार्कंडेय, महिपाल लोमरुर, ओशाने थॉमस, रियान पराग, यशस्वी जैस्वाल, अनुज रावत, आकाश सिंग, जोफ्रा आर्चर, डेव्हिड मिलर, जोस बटलर, मनन व्होरा, शशांक सिंग, वरुण आरोन, टॉम करन, रॉबिन उथप्पा,...


मुंबई इंडियन्स आणि रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू यांच्यात सलामीची लढत होणार आहे.

बहुचर्चित इंडियन प्रीमिअर लीग स्पर्धेचं वेळापत्रक जाहीर झालं असून, यंदा ही स्पर्धा भारतात होणार आहे आणि पहिली मॅच 9 एप्रिल रोजी होणार आहे.

मुंबई, अहमदाबाद, बेंगळुरू, चेन्नई, दिल्ली, कोलकाता इथे मॅचेस रंगणार आहेत.

9 एप्रिलला चेन्नईत मुंबई इंडियन्स आणि रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू यांच्यातील लढतीने हंगामाची सुरुवात होणार आहे.

अहमदाबाद इथल्या नरेंद्र मोदी स्टेडियममध्ये प्लेऑफ्स आणि फायनल रंगणार आहे. काही दिवसांपूर्वीच भारत-इंग्लंड डे नाईट टेस्ट या मैदानावर खेळवण्यात आली होती.

लीग स्टेजमध्ये प्रत्येक संघ चार ठिकाणी सामने खेळणार आहे. 56 लीग मॅचेसपैकी चेन्नई, मुंबई, कोलकाता आणि बेंगळुरू इथे प्रत्येकी दहा मॅच खेळवण्यात येतील. अहमदाबाद आणि दिल्ली इथे प्रत्येकी आठ मॅच होतील.

यंदाच्या हंगामाचं वैशिष्ट्य म्हणजे सगळ्या मॅचेस तटस्थ अर्थात न्यूट्रल ठिकाणी खेळवण्यात येतील. कोणताही संघ घरच्या मैदानावर खेळणार नाही.

11 डबल हेडर्स म्हणजे एकाच दिवशी दोन सामने असतील. दुपारचे सामने साडेतीन वाजता सुरू होतील तर रात्रीचे सामने स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाडेसात वाजता सुरू होतील.

कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन, स्पर्धेचं वेळापत्रक आखण्यात आलं आहे. खेळाडू बायोबबलमध्येच राहतील. प्रत्येक संघ स्पर्धेदरम्यान तीनवेळा प्रवास करणार आहे.

कोरोना रुग्णांची संख्या लक्षात घेऊन, सुरुवातीचे सामने प्रेक्षकांविना खेळवले जाणार आहेत. परिस्थिती सुधारल्यास, प्रेक्षकांना मॅचेस मैदानात पाहण्याची मुभा मिळू शकते. यासंदर्भात नंतर निर्णय घेतला जाईल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मुंबई इंडियन्सचा संघ गतविजेता आहे

या लिलावात 332 खेळाडू सहभागी होतील. यामध्ये भारताचे 186 खेळाडू आहेत तर विदेशी खेळाडूंची संख्या 143 आहे. असोसिएट देशांच्या तीन खेळाडूंची लिलावासाठी निवड झाली.

कोणकोणते संघ या लिलावात सहभागी होत आहेत यावर एक नजर टाकू

1. चेन्नई सुपर किंग्स

संघाकडे शिल्लक रक्कम- 14.60 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 5

किती खेळाडू रिलीज केले- 5

चेन्नई सुपर किंग्स

महेंद्रसिंग धोनी, सुरेश रैना, अंबाती रायुडू, केएम आसिफ, दीपक चहर, ड्वेन ब्राव्हो, फॅफ डू प्लेसिस, हरभजन सिंग, इम्रान ताहीर, जगदीशन नारायण, करण शर्मा, केदार जाधव, लुंगी एन्गिडी, मिचेल सँटनर, मोनू सिंग, मुरली विजय, रवींद्र जडेजा, ऋतुराज गायकवाड, शेन वॉटसन, शार्दूल ठाकूर.

2. दिल्ली कॅपिटल्स

संघाकडे शिल्लक रक्कम- 27.85 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 11

किती खेळाडू रिलीज केले- 9

पृथ्वी शॉ, ऋषभ पंत, श्रेयस अय्यर आणि शिखर धवन

अजिंक्य रहाणे, पृथ्वी शॉ, ऋषभ पंत, अमित मिश्रा, अवेश खान, अक्षर पटेल, हर्षल पटेल, इशांत शर्मा, कागिसो रबाडा, कीमो पॉल, रवीचंद्रन अश्विन, संदीप लमाचीने, शिखर धवन , श्रेयस अय्यर

3. किंग्ज इले... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व्हन पंजाब

संघाकडे शिल्लक रक्कम- 42.30 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 9

किती खेळाडू रिलीज केले- 7

ख्रिस गेल किंग्ज इलेव्हन पंजाबसाठी खेळतो.

अर्शदीप सिंग, ख्रिस गेल, दर्शन नालकांदे, के.गौतम, हार्डुस व्हिलऑन, हरप्रीत बार, जगदीश सुचिथ, करुण नायर, लोकेश राहुल, मनदीप सिंग, मयांक अगरवाल, मोहम्मद शमी, मुजीब उर रहमान, मुरुगन अश्विन, निकोलस पूरन, सर्फराझ खान

4. कोलकाता नाईट रायडर्स

संघाकडे शिल्लक रक्कम-  35.65 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 11

किती खेळाडू रिलीज केले- 10

दिनेश कार्तिक

आंद्रे रसेल, दिनेश कार्तिक, हॅरी गुर्ने, कमलेश नागरकोट्टी, कुलदीप यादव, लॉकी फर्ग्युसन, नितीश राणा, प्रसिद्ध कृष्णा, रिंकू सिंग, संदीप वॉरियर, शिवम मावी, शुभमन गिल, सिद्धेश लाड, सुनील नरिन

5. मुंबई इंडियन्स

संघाकडे शिल्लक रक्कम-  13.05 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 7

किती खेळाडू रिलीज केले- 10

मुंबई इंडियन्स

रोहित शर्मा, अनमोलप्रीत सिंग, अनुकूल रॉय, धवल कुलकर्णी, हार्दिक पंड्या, कृणाल पंड्या, इशान किशन, जसप्रीत बुमराह, जयंत यादव, कीरेन पोलार्ड, लसिथ मलिंगा, मिचेल मक्लेघान, क्विंटन डी कॉक, राहुल चहर, शेरफन रुदरफोर्ड, सूर्यकुमार यादव, ट्रेंट बोल्ट.

6. राजस्थान रॉयल्स

संघाकडे शिल्लक रक्कम-  28.90 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 11

किती खेळाडू रिलीज केले- 11

राजस्थान रॉयल्स

स्टीव्हन स्मिथ, बेन स्टोक्स, जोस बटलर, अंकित राजपूत, जोफ्रा आर्चर, महिपाल लोमरुर, मनन व्होरा, मयांक मार्कंडे, राहुल टेवाटिया, रियान पराग, संजू सॅमसन, शशांक सिंग, श्रेयस गोपाळ, वरुण आरोन

7. रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरु

संघाकडे शिल्लक रक्कम-  27.90 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 12

किती खेळाडू रिलीज केले- 11

एबी डीव्हिलियर्स, विराट कोहली, देवदत्त पडिकल, गुरकीरत सिंग मान, मोईन अली, मोहम्मद सिराज, नवदीप सैनी, पार्थिव पटेल, पवन नेगी, शिवम दुबे, उमेश यादव, वॉशिंग्टन सुंदर, यजुवेंद्र चहल.

8. सनरायझर्स हैदराबाद

संघाकडे शिल्लक रक्कम-  17.00 कोटी

किती खेळाडू घेऊ शकतात- 7

किती खेळाडू रिलीज केले- 4

सनरायझर्स हैदराबादचे खेळाडू

जॉनी बेअरस्टो, अभिषेक शर्मा, बसिल थंपी, भुवनेश्वर कुमार, बिली स्टॅनलके, डेव्हिड वॉर्नर, केन विल्यमसन, मनीष पांडे, मोहम्मद नबी, रशीद खान, संदीप शर्मा, शाहबाझ नदीम, श्रीवत्स गोस्वामी, सिद्धार्थ कौल, खलील अहमद, टी.नटराजन, विजय शंकर,...


मुंबई इंडियन्सने टॉस जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला आणि चेन्नईसमोर 150 धावांचं लक्ष्य ठेवलं. चेन्नईकडून शेन वॉटसनने सर्वाधिक 80 धावा केल्या, पण त्याच्या या दमदार अर्धशतकानंतरही चेन्नई सुपर किंग्ज संघ पराभूत झाला.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हा सामना शेवटपर्यंत चुरशीचा झाला. कधी चेन्नईचं पारडं जड होत होतं तर कधी मुंबईचं.

शेवटच्या बॉलवर चेन्नईला दोन धावा हव्या होत्या. लसिथ मलिंगाने शेवटचा बॉल टाकला आणि शेवटच्या बॉलवर शार्दुल ठाकूरची विकेट घेतली. आणि आयपीएलचा 12 सिझन मुंबईच्या नावे करून दिला.

असे होते संघ

मुंबई इंडियन्स- रोहित शर्मा (कर्णधार), इल्विन लुईस, क्विंटन डी कॉक, सूर्यकुमार यादव, इशान किशन, युवराज सिंग, मिचेल मक्लेघान, लसिथ मलिंगा, जसप्रीत बुमराह, कायरन पोलार्ड, हार्दिक पंड्या, कृणाल पंड्या, मकरंद मार्कंडेय, जयंत यादव, बरिंदर स्राण, राहुल चहर, अनमोलप्रीत सिंग, बेन कटिंग, ब्युआन हेन्ड्रिंक्स, पंकज जैस्वाल, सिद्धेश लाड, रसीख सलाम, अनुकूल रॉय, आदित्य तरे.

चेन्नई सुपर किंग्स- महेंद्र सिंग धोनी, शेन वॉटसन, फॅफ डू प्लेसिस, अंबाती रायुडू, सुरेश रैना, मुरली विजय, शार्दूल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ठाकूर, हरभजन सिंग, इम्रान ताहीर, दीपक चहर, ड्वेन ब्राव्हो, केएम आसिफ, चैतन्य बिश्नोई, ऋतुराज गायकवाड, रवींद्र जडेजा, नारायण जगदीशन, स्कॉट कुलेजिन, मोनू कुमार, मिचेल सँटनर, करण शर्मा, मोहित शर्मा, ध्रुव शोरे.

मुंबईचा डाव

मुंबई इंडियन्सने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करून मोठी धावसंख्या उभारण्याचा प्रयत्न केला. सुरुवातीपासूनच क्विंटन डी कॉक आणि रोहित शर्मा यांनी तुफानी फटकेबाजीचा बेत केला होता.

पण त्यांना लगेचच चेन्नईच्या गोलंदाजांनी माघारी धाडलं. क्विंटन डी कॉकने 29 धावा केल्या तर कॅप्टन रोहित शर्माने 15.

यानंतर मुंबईच्या विकेट्स सातत्याने पडत होत्या पण अखेर किरन पोलार्डच्या 41 धावा केल्या आणि ईशान किशनच्या 23 धावांच्या भरवशावर मुंबईने 149पर्यंत मजल मारली.

चेन्नईकडून बॉलिंग आणि क्षेत्ररक्षणादरम्यान झालेल्या चुका नंतर त्यांनाच एका धावेने सामना हरल्यावर महाग पडल्या.

मुंबईकडून दीपक चहरने तीन विकेट तर शार्दुल ठाकूर आणि इम्रान ताहिर यांनी प्रत्येकी दोन विकेट घेतल्या.

मुंबईने 149 धावसंख्या उभारून चेन्नईसमोर 150 धावांचं उद्दिष्ट ठेवलं.

चेन्नईचा डाव

चेन्नईच्या डावात सातत्यपूर्ण खेळ केला तो शेन वॉटसनने. त्याने या सामन्यात 59 बॉलमध्ये 80 धावा केल्या. त्यानंतर डुप्लेसीने 26 धावा केल्या. या व्यतिरिक्त कुणाला फारशी चांगली कामगिरी करता आली नाही.

ड्वेन ब्राव्होने 15 धावा केल्या तर सुरेश रैनाने 8 धावा.

महेंद्र सिंह धोनी केवळ 2 धावा काढून धावबाद झाला. ईशान किशनने डायरेक्ट हिट घेऊन धोनीला धावबाद केलं.

सुरेश रैनाने 14 बॉलमध्ये 8 धावा केल्या.

सतराव्या ओव्हरमध्ये शेन राहुल चहरने कॅच सोडून वॅटसनला जीवदान दिलं. त्यावेळी तो वॉटसन 55 धावांवर खेळत होता. पण याचं त्याला अंतिम विजयात रूपांतर करता आलं नाही.

शेवटच्या ओव्हरमधला थरार

चेन्नईला शेवटच्या ओव्हरमध्ये विजयासाठी नऊ धावा हव्या होत्या. कॅप्टन शर्मानं बॉल लसिथ मलिंगाच्या हातात दिला.

मलिंगानं त्याच्या तिसऱ्या ओव्हरमध्ये 20 धावा दिल्या होत्या. अशावेळी आपल्या कर्णधाराचा विश्वास सार्थ करण्याचा दबाव मलिंगावर होता. समोर चेन्नईचा दिग्गज फलंदाज शेन वॉटसन होता.

पहिला बॉल मलिंगानं यॉर्कर टाकला. वॉटसननं या चेंडूवर एक धाव घेतली.

दुसरा बॉल फुलटॉस होता ज्यावर रवींद्र जाडेजानंही एक धाव चोरली.

तिसरा चेंडू मलिंगानं लेग स्टंपच्या बाहेर टाकलेला यॉर्कर होता. बाउंड्रीपर्यंत...


मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात 27 नोव्हेंबरला या घोटाळ्याची चौकशी करणा-या राज्याच्या लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागानं सादर केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात असं म्हटलं आहे की 'विदर्भ सिंचन विकास महामंडळाच्या अध्यक्षांना वा जलसंपदा खात्याच्या मंत्र्यांना या कार्यकारी विभागांनी घेतलेले निर्णय वा कृतीसाठी जबाबदार धरता येणार नाही आणि ते कायदेशीरदृष्ट्या या पदावरील व्यक्तीला बांधिल नाही.' महाराष्ट्राच्या लाचलुचपत विभागाच्या नागपूर विभागाच्या अधिक्षक रश्मी नांदेडकर यांनी हे 16 पानी प्रतिज्ञापत्र खंडपीठासमोर सादर केलं आहे.

कॉंग्रेस-राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांच्या आघाडीचं सरकार सत्तेवर असतांना जेव्हा अजित पवार यांच्याकडे जलसंपदा खात्याची धुरा होती आणि ते विदर्भ सिंचन विकास महामंडळाचे अध्यक्षही होते, त्यावेळेस हा सिंचन घोटाळा घडल्याचे आरोप झाले होते.

कथितरित्या 72 हजार कोटींचा असणा-या या घोटाळ्याची लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने चौकशी सुरु केल्यावर त्याचे राजकीय पडसादही उमटले आणि ते 2014मध्ये आघाडीची सत्ता जाण्याचे प्रमुख कारण मानले गेले.

भाजपाची सत्ता आल्यानंतर ही चौकशी सुरु राहिली आणि भाजपाच्या नेत्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांनी त्यांचे राजकीय विरोधक अजित पवार या चौकशीवरून कधीही तुरुंगात जाऊ शकतात अशा आशयाची विधानं सातत्यानं केली.  पण आता 27 नोव्हेंबरला सरकारच्या वतीनं प्रतिज्ञापत्र लिहून देण्यात आलेल्या क्लिनचिटनंतर पुन्हा वादंग निर्माण झाला आहे. 24 नोव्हेंबरल, फडणवीस-पवार सरकार काही तासांसाठी अस्तित्वात असतांना या घोटाळ्याशी संबंधित 9 प्रकरणांची चौकशी थांबवण्याचा निर्णय लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने घेतला होता. त्यावरूनही असाच वाद निर्माण झाला होता.

नागपूर खंडपीठात दाखल करण्यात आलेल्या या प्रतिज्ञापत्रात असं म्हटलं आहे की, "या प्रकरणाच्या चौकशीदरम्यान जी तथ्यं आणि पुरावे समोर आले त्यानुसार, टेंडरची किंमत वाढवून देणे वा ठेकेदारांना आगाऊ रक्कम देण्याबद्दल विदर्भ सिंचन विकास महामंडळाच्या अध्यक्षांचे (जे जलसंपदा मंत्री आहेत) कोणतेही गुन्हेगारी स्वरूपाचे उत्तरदायित्व बनत नाही असे आढळून आले आहे.''

नागपूरची 'जनमंच' या संस्थेनं या घोटाळ्याप्रकरणी याचिक दाखल केली होती. या याचिकेच्या सुनावणीदरम्यान हे प्रतिज्ञापत्र दाखल करण्यात आलं आहे.

'पुराव्यांनुसार निकाल लागेल'

'जनमंच' संस्थेने दहा वर्षांपूर्वी राज्यातील सिंचन प्रकरणातील कामांमध्ये 70 हजार कोटींचा घोटाळा झाल्याचा आरोप करत आणि हा घोटाळा शेतक-यांच्या आत्महत्या आणि त्यांच्या देशोधडीस कारणीभूत असल्याचा दावा केला होता. पण आता या प्रकरणात एसीबीने क्लीन चीट देण्याचे प्रकरण गंभीर असल्याच मत जनमंचचे अध्यक्ष प्राध्यापक शरद पाटील यांनी व्यक्त केले आहे.

"एसीबी ही राज्य सरकारची यंत्रणा आहे त्यामुळे सरकार ज्या मताचे आहे तसे प्रतिज्ञापत्र एसीबी सादर करत असते याला काही अर्थ नसतो, कारण पुरावे आम्ही कोर्टाला सादर केले आहेत त्यानुसार निकाल लागेल," असा विश्वास असल्याची प्रतिक्रिया 'जनमंच'चे अध्यक्ष शरद पाटील 'बीबीसी मराठी'ला दिलेल्या प्रतिक्रिया दिली आहे .

"काँग्रेस राष्ट्रवादीचे सरकार असतांना आम्ही 2009मध्ये ही याचिका दाखल केली, नंतर 20114मध्ये भाजपचे सरकार आल्यावर आमचा भ्रमनिराश झाला, पण वारंवार आम्ही कोर्टात जाऊन प्रकरणात वेळोवेळी कारवाई करण्याचा प्रयत्न केला. आता भाजपचे नेते एकनाथ खडसे हेच सांगताहेत की, आम्ही सिंचन घोटाळ्यातील पुरावे रद्दीत विकले, पण आम्ही आमचे पुरावे हे कोर्टाला दिले आहेत त्यावर न्याय मिळेल," असं शरद पाटील म्हणाले.

"या प्रतिज्ञापत्राच्या टायमिंगबाबत आम्हाला काहीही माहित...


मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठानं लहान मुलीचा हात पकडणं किंवा पॅंटची चेन उघडणं ही गोष्ट लैंगिक शोषणाअंतर्गत येत नाही, असं म्हटलं आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

लैंगिक अत्याचारापासून बालकांचे संरक्षण अधिनियम 2012 (पोक्सो) अंतर्गत लहान मुलीचा हात पकडणं किंवा पॅंटची चेन उघडणं या गोष्टींना लैंगिक शोषण म्हणता येणार नाही, असं न्यायालयानं म्हटलं आहे.

पण, या दोन्ही गोष्टी भारतीय दंड विधान (IPC) कलम 354 अ (1) (i) अंतर्गत लैंगिक शोषण म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात असंही स्पष्ट केलं आहे.

न्यायालयाच्या एकल खंडपीठाने हा निर्णय दिला आहे. न्यायमूर्ती पुष्पा गनेडीवाला यांनी एका 50 वर्षीय व्यक्तीनं 5 वर्षीय मुलीवर केलेल्या लैंगिक शोषणाच्या प्रकरणामध्ये हा निकाल दिला आहे.

उच्च न्यायालयाने लैंगिक शोषणाची व्याख्या पोस्को कायद्यातील कलम सातमध्ये नमूद करण्यात आल्याचं म्हटलं आहे.

"कोणीही एखाद्या मुलाच्या गुप्तांगाला, छातीला हात लावल्यास किंवा मुलांवर गुप्तांगाला अथवा छातीला हात लावण्यास दबाव आणल्यास किंवा थेट शरीरसंबंध ठेवण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याला लैंगिक अत्याचार असं म्हणता येईल," अश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी व्याख्या न्यायालयानं स्पष्ट केली आहे.

काही दिवसांपूर्वीच कपडे न काढता अंगाला स्पर्श केला तर लैंगिक अत्याचार ठरत नाही असा निर्वाळा नागपूर खंडपीठाने दिला होता त्यानंतर देशभरातून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या होत्या. त्यानंतर या निर्णयाला सुप्रीम कोर्टाने स्थगिती दिली होती.

2. आता फार काळ विरोधी पक्षात राहायचं नाही-  देवेंद्र फडणवीस

आपल्याला फार काळ विरोधी पक्षात राहायचं नाही. फक्त जोपर्यंत विरोधी पक्षामध्ये आहात तोपर्यंत विरोधकांची भूमिका निभावत राहू, असं वक्तव्य विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केलं आहे. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिलीय.

देवेंद्र फडणवीस

ते गुरुवारी (28 जानेवारी) प्रवीण दरेकर यांच्या कारकिर्दीचा आढावा घेणाऱ्या 'वर्षभराचा लेखाजोखा' या पुस्तकाच्या प्रकाशन समारंभात बोलत होते.

यावेळी त्यांनी कोरोना संकटाची हाताळणी, मेट्रो कारशेड आणि अन्य मुद्द्यांवरुन मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना लक्ष्य केले.

काही लोकांच्या इगोमुळे पुढची चार वर्षे मेट्रो सेवा सुरु होणार नाही, असंही त्यांनी म्हटलं.

शेतकरी आंदोलन

3. पश्चिम बंगाल विधानसभेत कृषी कायद्याविरोधात प्रस्ताव संमत

केंद्र सरकारनं मंजूर केलेल्या कृषी कायद्याविरोधात पश्चिम बंगालच्या विधानसभेत प्रस्ताव संमत करण्यात आला. कृषी कायद्याविरोधात प्रस्ताव संमत करणारं पश्चिम बंगाल सहावं राज्य ठरलं आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

कृषी कायद्याविरोधात प्रस्ताव संमत करण्यासाठी पश्चिम बंगाल विधानसभेचे विशेष अधिवेशन बोलवण्यात आलं होतं. विधानसभेत प्रस्ताव सादर करण्यात आल्यानंतर सदस्यांकडून गोंधळ घालायला सुरुवात झाली.

प्रातिनिधिक फोटो

भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजप) सदस्यांनी विधानसभेतून सभात्याग केला. डावे पक्ष आणि तृणमूल काँग्रेसच्या सदस्यांनी या प्रस्तावाला समर्थन दिलं. गदारोळातच कृषी कायद्याविरोधातील प्रस्ताव संमत करण्यात आला.

आंदोलक शेतकऱ्यांना आमचं समर्थन आहे, असं ममता बॅनर्जी यांनी प्रस्ताव संमत झाल्यानंतर सांगितलं. प्रस्ताव सादर झाल्यानंतर भाजप सदस्यांनी जय श्रीरामच्या घोषणा दिल्या.

4. आंतरराष्ट्रीय विमान उड्डाणांवरील स्थगितीत वाढ

भारतातून परदेशात जाणाऱ्या व्यावसायिक विमान उड्डाणांवरील स्थगिती पुन्हा एकदा वाढवण्यात आली आहे, डीजीसीएने याची घोषणा केली आहे.

28 फेब्रुवारीपर्यंत ही उड्डाणं बंद असतील असं डीजीसीएनं निर्णयात म्हटलं आहे. एनडीटीव्हीनं ही...


मुंबई ते ठाणे हा 32 किलोमीटरचा प्रवास या रेल्वेनं 57 मिनिटांत पूर्ण केला.

पहिल्या रेल्वे प्रवासात तत्कालीन गव्हर्नर लॉर्ड फॉकलंड यांची पत्नी लेडी फॉकलंड यांच्यासह 400 प्रवासी होते. त्यात ब्रिटीश अधिकारी, स्थानिक जमीनदार, मुंबईतील प्रतिष्ठित नागरिक यांचा समावेश होता.

या रेल्वेतल्या एका कंपार्टमेंटला फुलांनी सजवलं होतं. यात बसण्याचा मान मोजक्याच लोकांना होता, त्यातले एक होते - जगन्नाथ शंकरशेट मुरकुटे उर्फ 'नाना शंकरशेट'.

महाराष्ट्रातील महाविकास आघाडी सरकारनं 'मुंबई सेंट्रल' या रेल्वेस्थानकाला 'नाना शंकरशेट रेल्वेस्थानक' असं नाव देण्यासाठी केंद्रीय रेल्वेमंत्रालयाकडे प्रस्ताव पाठवला आणि नाना शंकरशेट यांचं नाव पुन्हा एकदा चर्चेत आलं.

याच निमित्तानं बीबीसी मराठीनं नाना शंकरशेट यांचा भारतीय रेल्वे आणि मुंबईच्या उभारणीतल्या योगदानाचा आढावा घेतला.

इंडियन रेल्वे असोसिएशनच्या स्थापनेसाठी प्रयत्न

सप्टेंबर 1830 मध्ये इंग्लंडमधील लिव्हरपूल ते मँचेस्टर या रेल्वेमार्गाच्या उद्घाटनाची माहिती नाना शंकरशेट यांना समजली आणि त्यांनी अशी गाडी आपल्या शहरातही हवी, असा ध्यास घेतला. त्यासाठी त्यांनी पु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ढाकार घेत जोमानं काम करण्यास सुरुवात केली.

त्यांनी मुंबईत रेल्वे सुरू करण्याची संकल्पना पहिल्यांदा त्यांचेच मित्र जमशेटजी जिजिभोय यांच्याकडे मांडली.

या दोघांनी मिळून 1845 साली 'इंडियन रेल्वे असोसिएशन'ची स्थापना केली. या माध्यमातून ते तत्कालीन ब्रिटिश सरकारला रेल्वे सुरू करण्यासाठी विविध प्रकारे समजवू लागले. त्याचाच परिपाक म्हणजे, 1 ऑगस्ट 1849 रोजी 'द ग्रेट इंडियन पेनिनसुला रेल्वे' (GIP रेल्वे) ची स्थापना झाली.

GIP रेल्वेमध्ये तेव्हा दोनच भारतीय होते, त्यातले एक जमशेटजी जिजिभोय आणि दुसरे होते, नाना शंकरशेट.

या GIP रेल्वेच्या माध्यमातूनच भारतातील, नव्हे आशियातील पहिली रेल्वे मुंबईत धावली. खरंतर मुंबई हे काही राजधानीचं शहर नव्हतं, पण नाना शंकरशेट यांच्या प्रभावामुळं तो मान मुंबईला मिळाला, असं सतिश पितळे लिहितात.

पहिल्या रेल्वेचं काम सुरू असताना नाना शंकरशेट अत्यंत बारकाईनं कामावर लक्ष ठेवून होते. लागेल ती मदत ते करत असत. तिकीट बुकिंग आणि इतर कार्यालयीन कामांसाठी त्यांनी स्वत:च्या बंगल्यातीलच काही जागा दिली होती. नाना शंकरशेट यांच्या पाचव्या पिढीचे वंशज विलास शंकरशेट यांनी ही माहिती डीएनएला दिली.

'मुंबई सेंट्रल' रेल्वेस्थानकाला नाना शंकरशेट यांचं नाव देत असताना, त्यांनी भारतातील पहिली रेल्वे सुरू करण्यासाठी केलेली धडपड दुर्लक्षून चालणार नाही आणि त्यांचं नाव रेल्वेस्थानकाला देणं किती यथोचित आहे, हे कळण्यासही मदत होईल.

'मुंबईला आधुनिक बनवणारा महारथी'

संस्थात्मक काम हे नाना शंकरशेट यांच्या आयुष्याचं ध्येय असल्याचं त्यांचा जीवनप्रवास उलगडताना जाणवत राहतं. त्यांनी स्वत: शिक्षणाचं महत्त्वही जाणलं होतं. ब्रिटिश काळात भारतीयांनी शिक्षण घ्यावं आणि मुख्य प्रवाहात यावं म्हणून त्यांनी प्रयत्न केल्याचे दिसून येतात.

त्यांच्या संस्थात्मक कामाचा आढावा घेताना, आधी त्यांच्या वैयक्तिक जीवनाचाही आढावा घेणं आवश्यक ठरतं. कारण त्यावरुन त्यांनी पुढं उभारलेल्या शिखराचं महत्त्व लक्षात येईल.

10 फेब्रुवारी 1803 रोजी मुरबाडसारख्या त्या काळात दुर्गम भागात त्यांचा जन्म झाला. मुरबाड हे आता ठाणे जिल्ह्यात येतं. जगन्नाथ शंकरशेट मुरकुटे हे त्यांचं पूर्ण नाव.

वडील शंकरशेट मुरकुटे हे श्रीमंत होते. मराठी विश्वकोशातील माहितीनुसार, 1799 च्या टिपू-इंग्रज युद्धात त्यांना अमाप पैसा मिळाला होता.

नाना शंकरशेट लहान असताना, त्यांच्या आई...


मुंबई नजीकच्या अरबी समुद्रात उभारण्यात येणाऱ्या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्मारकाचं काम आजही दृष्टीपथात नाही.

गेल्या वर्षी आजच्या दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते या स्मारकासाठी मुंबईच्या नरीमन पॉईंटजवळच्या समुद्रात 'जलपूजन' करण्यात आलं होतं. पण त्यानंतर, गेल्या वर्षभरात स्मारकाची वीट तर सोडाच, निविदा प्रक्रियाही पूर्ण झालेली नाही.

2004च्या विधानसभा निवडणुकीवेळी काँग्रेसचे तत्कालीन मुख्यमंत्री सुशीलकुमार शिंदे यांनी मुंबईलगतच्या अरबी समुद्रात शिवाजी महाराजांचं भव्य स्मारक उभारण्यात येईल, अशी घोषणा केली होती. त्यानंतर पाच वर्षांनी, म्हणजे 2009 मध्ये या स्मारकाबाबत पुन्हा चर्चा झाली, जेव्हा आपल्या निवडणुकीच्या जाहीरनाम्यात काँग्रेसनं या स्मारकाचा पुन्हा उल्लेख केला.

पण त्यानंतर पर्यावरण संरक्षणाच्या कारणांमुळे अडकलेल्या परवानग्या, मुंबईतल्या मच्छीमारांचे प्रश्नं आणि राष्ट्रीय हरित लवाद तसंच मुंबई उच्च न्यायालात दाखल झालेल्या याचिकांमुळे हे शिवस्मारक सतत चर्चेत राहिलं. या दरम्यान स्मारकाची उंचीच नव्हे तर त्याचा खर्च, आणि श्रेय लाटणाऱ्यांची संख्या सतत वाढतच गेली.

"महाराष्ट... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्र विधानसभा आणि मुंबई महानगरपालिकेच्या पंचवार्षिक निवडणुकांमध्ये चर्चेला येणारा स्मारकाचा मुद्दा म्हणजे 13 वर्षांपूर्वी दाखवण्यात आलेलं स्वप्न," असं अखिल महाराष्ट्र मच्छीमार कृती समितीचे अध्यक्ष आणि स्मारकाच्या उभारणीला विरोध करणारे दामोदर तांडेल म्हणाले.

24 डिसेंबर 2016ला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी प्रस्तावित शिवस्मारकाच्या जागेचे मुंबई जवळील समुद्रात जलपूजन केलं होते.

गेल्या वर्षीच्या 24 डिसेंबरला मुंबई महानगरपालिकेच्या निवडणुकीच्या पूर्वसंध्येला देवेंद्र फडणवीस सरकारनं या स्मारकाचं जलपूजन केलं होतं. यावेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी स्मारकाच्या प्रस्तावित जागेवर बोटीनं जाऊन हे जलपूजन केलं होतं.

मात्र गेल्या वर्षभरात स्मारकाच्या उभारणीसाठी काहीच हालचाली न झाल्याचं दिसून येत आहे.

कसं आहे शिवस्मारक?

महाराष्ट्र सरकारनं प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, हे शिवस्मारक मुंबईतील गिरगाव चौपाटीपासून 3.5 किलोमीटर, राजभवनापासून 1.5 किलोमीटर तर नरिमन पॉईंटपासून 5.1 किलोमीटर अंतरावर तयार होणार आहे.

इथल्या एका खडकाळ भागावर 15.96 हेक्टर जागेत स्मारक उभारलं जाणार आहे. स्मारकात संग्रहालय, थिएटर, माहिती देणारी दालनं, उद्यान आणि शिवाजी महाराजांचा ब्राँझचा पुतळा, यांसह अन्य अनेक गोष्टींचा समावेश आहे.

स्मारकाच्या भूभागावर हेलीपॅडही बांधण्यात येणार असून गिरगाव चौपाटी आणि नरिमन पॉईंटला पर्यटकांसाठी जेट्टी उभारण्यात येणार आहे. दररोज 10,000 पर्यटक स्मारकाला भेट देतील, असा सरकारचा दावा आहे.

शिवस्मारक मुंबईच्या गिरगाव चौपाटीपासून 3.5 किलोमीटर, राजभवनापासून 1.5 किलोमीटर तर नरिमन पॉईंटपासून 5.1 किलोमीटर अंतरावर होणार आहे.

चीनमधलं स्प्रिंग टेम्पल बुद्ध हे जगातलं सगळ्यांत उंच स्मारक आहे. शिवस्मारक यापेक्षाही उंच व्हावं, म्हणून त्याची उंची 192 मीटरवरून 210 मीटर करण्याची मागणी केंद्र शासनाकडे करण्यात आली होती. ही मागणी मान्य झाल्याचं शिवस्मारक समितीचे अध्यक्ष विनायक मेटे यांनी सांगितलं.

2009 मध्ये या स्मारकाच्या खर्चाचा अंदाज 700 कोटी रुपयांपर्यंत होता. त्यानंतर कालांतरानं यात वाढ होऊन हा खर्च 2,500 कोटींपर्यंत गेला. आता मात्र वाढलेल्या उंचीच्या शिवस्मारकासाठी खर्च 3,800 कोटींच्या घरात गेला आहे.

सुरुवातच अडखळत

महाराष्ट्रात काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या सरकारच्या काळात या स्मारकाची संकल्पना मांडण्यात आली होती खरी, मात्र त्यानंतर...


मुंबई पोर्ट ट्रस्ट हे ब्रिटिश काळात मुंबईत सुरू झालेलं पहिलं व्यावसायिक बंदर. कर्नल जे. ए. बॅलार्ड यांच्या अध्यक्षतेखाली 1873 मध्ये मुंबई पोर्ट ट्रस्ट खऱ्या अर्थानं अस्तित्वात आलं.

अशी ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेल्या पोर्ट ट्रस्टमधून आजही मोठी व्यावसायिक वाहतूक सुरू आहे. वर्षाला 1 लाखाहून अधिक कंटेनर्सची ये-जा या बंदरातून होते. त्यामुळे पोर्ट ट्रस्टमधून दरवर्षी कोट्यवधींची आर्थिक उलाढाल होत असते.

मुंबई पोर्ट ट्रस्टच्या ताब्यात मोठ्या प्रमाणात जमीन आहे. दक्षिण मुंबईत जिथं जमिनींचे भाव गगनाच्या पार गेले आहेत, अशा परिसरात 1800 एकर जमीन पोर्ट ट्रस्टच्या मालकीची आहे. त्यावर अनेकांचा डोळा आहे.

दक्षिण मुंबईतली ही जमीन त्यामुळेच चर्चेचा विषय असून या जमिनीवर हजारो कोटींचे प्रकल्प होणार असं आपण नेहमी ऐकतो. विशेषतः 2014मध्ये नरेंद्र मोदी सरकार सत्तेत आल्यानंतर त्यांचे मंत्री नितीन गडकरी यांनी याबाबत अनेक घोषणा केल्या.

गडकरींच्या कोट्यवधींच्या घोषणा

2014 मध्ये सत्तेत आल्यानंतर मुंबईतल्या या जमिनीबाबत गडकरी यांनी अनेक मनोदय बोलून दाखवले आहेत. कारण पोर्ट ट्रस्टचा कारभार गडकरींच्या जहाज बांधणी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मंत्रालयांतर्गतच येतो.

नितीन गडकरी यांची ताजी आणि महत्त्वाची घोषणा म्हणजे आंतरराष्ट्रीय क्रूझ टर्मिनल. 11 जानेवारीला या आंतरराष्ट्रीय क्रूझ टर्मिनलच्या भूमीपूजनाचा कार्यक्रम गडकरी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थित पार पडला.

300 कोटींच्या खर्चाचं हे टर्मिनल 2019 पर्यंत पूर्ण होणं अपेक्षित आहे. 4.5 लाख चौरस मीटरमध्ये होणारं हे देशातलं पहिलं मोठं टर्मिनल आहे.

त्याचबरोबर, मध्य मुंबईत शिवडी इथे पोर्ट ट्रस्टमार्फत एक विशाल उद्यान उभारण्यात येणार असल्याची घोषणाही गडकरी यांनी केली. या उद्यानासाठी तब्बल 350 हेक्टरचं रेक्लमेशन केलं जाणार असल्याचंही त्यांनी स्पष्ट केलं होतं.

गडकरी यांच्या घोषणेप्रमाणे मुंबई-गोवा क्रूझ सेवेसाठी देशांतर्गत टर्मिनलही मुंबई पोर्ट ट्रस्टच्या जागेत होणार असून पुढील महिन्यात त्याचं लोकार्पणही होणार आहे.

मुंबई पोर्ट ट्रस्टच्या हॉस्पिटलचं आधुनिकीकरण होणार असून जवळपास 1000 खाटांचं अत्याधुनिक सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल उभारलं जाणार आहे. याचबरोबर ससून डॉक आधुनिकीकरण, तरंगते हॉटेल, सी-प्लेन सेवेसाठी जेट्टी, असे अनेक प्रकल्प येत्या काळात या जमिनींवर किंवा समुद्रात उभारले जाणार असल्याच्या घोषणा त्यांनी यापूर्वी वेळोवेळी केल्या आहेत.

जमीन आहे कुठे?

मुंबई पोर्ट ट्रस्टची दक्षिण मुंबईत 1800 एकर जमीन आहे. मुंबई पोर्ट ट्रस्टचे अध्यक्ष संजय भाटिया यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, जवळपास 900 एकर जमीन ट्रस्टच्या प्रत्यक्ष वापरात आहे. माहूलपासून शिवडी, कुलाबा, गिरगावपर्यंत ही जमीन विविध तुकड्यांमध्ये पसरली आहे.

दक्षिण मुंबईत सध्या खाजगी जमिनीचा एखादा तुकडाही शिल्लक नसल्यानं या जमिनीला खूप किंमत आहे.

मुंबईतल्या नगररचना तज्ज्ञ सुलक्षणा महाजन यांनी दक्षिण मुंबईतल्या जमिनीची किंमत अंदाजे 30000 ते 50000 रुपये प्रती चौरस मीटर असल्याचं सांगितलं. त्यावरून या जमिनीच्या किमतीचा अंदाज येऊ शकतो.

मात्र, मुंबई पोर्ट ट्रस्ट ही जमीन स्वतःच विकसित करणार असल्याची घोषणा गडकरी यांनी यापूर्वीच केली असल्यानं ते नौदलालाच काय अन्य कोणत्याही सरकारी अथवा खाजगी आस्थापनेला जमिनीचा तुकडा देण्याच्या ते मन:स्थितीत नाहीत, असं बोललं जात आहे.

मात्र 2014पासून सरकार सत्तेत आल्यानंतर यांसारख्या अनेक घोषणा होऊनही अद्याप या जमिनींवर ठोस काही उभारणी झालेली नाही, असं सुलक्षणा महाजन यांनी स्पष्ट केलं.

जमिनीचं होणार...


मुंबई पोलिसांचे आयुक्त परमबीर सिंह यांनी एक पत्रकार परिषद घेऊन यांची माहिती दिली आहे.

"Republic TVनं एका कंपनीच्या मदतीनं TRP रेटिंग बनावट पद्धतीने वाढवल्याचं केल्याचं समोर आलं आहे. अशिक्षित लोकांच्या घरात इंग्रजी चॅनल्स चालू ठेवण्यासाठी पैसे दिले होते. त्यांच्या मालक आणि संचालकांविरोधात कारवाई करणार करू," असं मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी सांगितलं आहे.

मुंबईत टीव्ही चॅनेलबाबत TRP रॅकेट सुरू असल्याचा संशय आहे, पैसे देऊन TRP रेटिंग वाढवण्यात येत होती. घरोघरी चॅनेल सुरू ठेवण्यासाठी 500 रुपये देण्यात आले, याबाबत तपास सुरू आहे, असं त्यांनी पुढे सांगितलं आहे.

या चॅनेलमध्ये Republic TV ही इंग्रजी वृत्तवाहिनी आणि दोन मराठी चॅनेल (वृत्तवाहिनी नाही) यांचा समावेश असल्याचं परमबीर सिंह यांनी सांगितलं.

"इंग्रजी येत नसलेल्या घरातही इंग्रजी चॅनेल सुरू असल्याची माहिती समोर येत आहे. चुकीचे TRP रेटिंग देण्यासाठी एक टोळी कार्यरत आहे. घरांमध्ये पैसे देऊन  विशिष्ट चॅनेल सुरू ठेवण्यास सांगण्यात येत होतं, त्यामध्ये मोठे  चॅनेल सहभागी आहेत," असंही परमबीर सिंह म्हणाले.

याप्रकरणी फक्त मराठी आणि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बॉक्स सिनेमाच्या मालकांना पोलिसांनी अटक केली आहे.

तक्रार कोणी केली?

मुंबई पोलिसांच्या माहितीनुसार, TRP मोजण्यासाठी मुंबईत जवळपास 2000 लोकांच्या घरी बायोमीटर्स लावण्यात आले आहेत. या बायोमीटर्सवर लक्ष ठेवण्याचं काम हंसा या एजेन्सीला देण्यात आलं होतं. या एजन्सीचा एक व्यक्ती टीव्ही चॅनल्सला TRP मध्ये फेरफार करण्यासाठी मदत करत होता. हंसा आणि टीव्ही मीडियाचा TRP मोजणाऱ्या BARC कंपनीने याबाबत तक्रार दिली होती.

काय म्हणाले पोलीस आयुक्त?

याबाबत पत्रकारांशी बोलताना मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह म्हणाले, "BARC या एजन्सीला गेल्या काही दिवसापासून रिपब्लिक टीव्हीच्या TRP पॅटर्नमध्ये गडबड होत असल्याचा संशय होता. BARC आणि हंसा एजन्सीने याबाबत चौकशी केली. त्यानंतर मुंबई पोलिसांकडे TRP मध्ये फेरफार झाल्याची तक्रार देण्यात आली."

पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांच्या दाव्यानुसार, अटक करण्यात आलेल्या आरोपींनी चौकशीत रिपब्लिक टीव्हीने TRP मध्ये फेरफार करण्यासाठी पैसे दिल्याचं मान्य केलं आहे.

"मुंबईतील काही घरातील लोकांना रिपब्लिक टीव्ही लावण्यासाठी पैसे देण्यात आले. चौकशीत समोर आलंय की अशिक्षित लोकांना हे इंग्रजी चॅनल पाहण्यासाठी 400 ते 500 रूपये देण्यात येत होते. अटक करण्यात आलेल्या आरोपीकडून 28 लाख रूपये जप्त करण्यात आले आहेत," असं पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह म्हणाले.

पोलीस आयुक्तांच्या दाव्यानुसार, ज्या लोकांना पैसे देण्यात येत होते त्यांनी पैसे घेण्याचं मान्य केलं आहे.

अर्णब गोस्वामी यांची चौकशी होणार?

पोलिसांनी रिपब्लिक टीव्हीवर फसवणूक केल्याचा आरोप केलाय. यात रिपब्लिक टीव्हीत काम करणाऱ्यांचा समावेश आहे का? रिपब्लिक टीव्हीचे संपादक अर्णब गोस्वामी यांची चौकशी करणार का?

याबाबत मीडियाशी बोलताना पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह म्हणाले, "सद्य स्थितीत आम्ही या प्रकरणी कोणाचीही भूमिका नाकारत नाही. रिपब्लिक टिव्हीत काम करणारे प्रोड्यूसर, मालक, संचालक आणि प्रमोटर्स यांना चौकशीसाठी बोलावण्यात येईल. या सर्वांना समन्स पाठवलं जाईल. हे सर्व आमच्यासाठी आरोपी आहेत."

"टिव्ही चॅनल्सला जाहिरातीमधून मिळाणारा महसूल हा TRP वर अवलंबून असतो. त्यामुळे TRPमध्ये फेरफार करून मिळालेला पैसे हा फसवणूकीतून मिळालेला आहे. येत्या काळात गरज भासली तर त्यांचे बॅंक अकाउंट गोठवण्यात येतील," असं पोलीस आयुक्त पुढे म्हणाले.

पोलिसांकडे पुरावे आहेत?

पोलीस...


मुंबई पोलिसांचे संग्रहित छायाचित्र आणि दुसऱ्या बाजूला फिरोज दारुवाला

मुंबई पोलीस आयुक्तालयाच्या अत्यंत जवळच्या एका इमारतीत निघृण खून झाल्यामुळे मारेकऱ्याला पकडण्याचं मोठं आव्हान पोलिसांसमोर होतं. पण हा मारेकरी कोणी साधासुधा माणूस नव्हता. हा एक हुशार आणि चाणाक्ष माणूस होता.

आरोप सिद्ध होऊन फाशीची शिक्षा घोषित झाल्यावर त्या व्यक्तीनं आपली किडनी देऊ केली. ही किडनी महाराष्ट्रातील एका मोठ्या समाजसुधारकाला देण्यात आली होती. अशी अनेक वळणं या खटल्यानं घेतली होती.

गेले अनेक दिवस मुंबई पोलीस विविध कारणांमुळे चर्चेत येत आहेत. इतकी वर्षे त्यांच्या कार्यक्षमतेमुळे प्रसिद्ध असलेल्या मुंबई पोलिसांविरुद्ध काही आरोपही केले जात आहेत. अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येनंतर सोशल मीडियावर खोटी खाती तयार करून मुंबई पोलिसांची बदनामी केली गेली अशी माहिती मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली होती.

या सर्व पार्श्वभूमीवर मुंबई पोलिसांचा इतिहास आपण एका थरकाप उडवणाऱ्या गुन्ह्याची माहिती घेऊन पाहाणार आहोत.

चौघांची हत्या

तो दिवस होता 2 फेब्रुवारी 1971 चा. मुंबईच्या अगदी हृदय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स्थानी असणाऱ्या भागामध्ये म्हणजे धोबीतलाव परिसरामध्ये मेट्रो सिनेमाच्या शेजारची जहाँगिर मॅन्शन इमारत.

मुंबई पोलिसांचे एक संग्रहित छायाचित्र

इमारतीतली सगळी कुटुंब पारशी. त्यातल्याच एका मास्टर आडनावाच्या कुटुंबात ही घटना घडली. धारधार गुप्तीचे सपासप वार झाल्यामुळे मृत्युमुखी पडलेल्या चौघांचे देह रक्ताच्या थारोळ्यात पडले होते. त्या चौघांमध्ये तिघे ज्येष्ठ नागरिक होते.

नासरवानजी मास्टर (65), गैमाई मास्टर (72), दाराबशा सेठना (82) आणि त्यांचे नोकर बावला (55) अशी या चौघांची नावं होती. हत्येचं असं प्रकरण सगळ्या मुंबईला हादरवणारं ठरलं. भर मुंबईमध्ये पोलीस आयुक्तालयाजवळ या हत्या झाल्यामुळे साहजिकच त्याला महत्त्व येऊ लागलं. चर्चा होऊ लागल्या. सर्व वर्तमानपत्रांमध्ये त्याच्या बातम्या येऊ लागल्या.

जामे जमशेद, मुंबई समाचार आणि इतर सर्व वर्तमानपत्रांमधून याची माहिती प्रसिद्ध होऊ लागली. मुंबईच्या पारशी समाजातही याच्या चर्चेनं वेग घेतला होता. मुंबई सीआयडीचे अधिकारी व्ही. व्ही. वाकटकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली तेव्हा सब इन्स्पेक्टर मिनू इराणी या प्रकरणाचा तपास करत होते. ज्या गुप्तीनं चौघांची हत्या झाली ती गुप्ती चर्नी रोडला बेहरामजी जीजीभॉय इन्स्टिट्यूटच्या लॉनवर सापडली होती.

हुशार फिरोज दारुवाला

मुंबई पोलिसांनी तपासाची गती वाढवून गुन्हेगाराचा शोध सर्व बाजूंनी घ्यायला सुरुवात केली. या प्रकरणी पोलिसांना माहिती मिळवून देण्यासाठी मदतीचं आवाहनही केलं. पण मदतीसाठी पुढे आलेल्या लोकांमध्येच 30 वर्षांचा फिरोज दारुवाला हा तरुण होता. फिरोज दारुवाला हा एक चाणाक्ष माणूस होता.

पोलिसांना आपला संशय येऊ नये म्हणून त्यानं थेट या केसशीच स्वतःला जोडून घेतलं. मुंबई पोलिसांच्या इतिहासाचा अभ्यास करणाऱ्या दीपक राव यांनी बीबीसी मराठीला याबाबत अधिक माहिती दिली.

दीपक राव यांनी 'मुंबई पोलीस' पुस्तकात या ऐतिहासिक खटल्याचं वर्णन केलं आहे.

फिरोज दारुवाला आणि त्याला पकडणारे पोलीस अधिकारी मिनू इराणी

ते म्हणाले,"फिरोज दारुवाला नेहमीच या मास्टर कुटुंबाकडे पैसे मागायला जात असे. ते त्याला अधूनमधून पैसे देतही असत. पण एकदा त्यांनी काही कारणाने नकार दिल्यामुळे डोक्यात तिडीक जाऊन त्यानं गुप्ती आणली आणि सपासप वार करुन चौघांनाही मारुन टाकलं."

निवडणुकीला उभा राहिलेला मारेकरी

पोलिसांना मदतीचा हात पुढे केल्यावर त्याने आपली प्रतिमा चांगली आहे हे दाखवण्यासाठी...


मुंबई पोलिसांनी त्यांच्यावर गुन्हा दाखल केला असून तिघांची टिकटॉक प्रोफाईल्सही काही काळासाठी बंद ठेवण्यात आली आहेत.

झारखंडमध्ये मॉब लिंचिंगमध्ये मारल्या गेलेल्या तबरेझ अन्सारीविषयी वादग्रस्त व्हीडिओ  शेअर करून सामाजिक तेढ निर्माण केल्याचा आरोप तिघांवर आहे. शिवसेनेच्या आयटी सेलच्या सदस्यानं केलेल्या तक्रारीवरून पोलिसांनी ही कारवाई केली.

आपल्याला कुणाला दुखवायचं नव्हतं असं स्पष्टीकरण या तिघांनी दिलं आहे. तसंच हे तिघं केवळ करमणुकीसाठी व्हीडिओ तयार करत असल्याचं त्यांचे चाहतेही सांगत आहेत.

नेमकं हे प्रकरण काय आहे, हे पाहण्याआधी हे तिघं कोण आहेत हे जाणून घेऊया.

टिकटॉक स्टार्स

विशीतले हे तिघं जणं 'TEAM 07' या नावानं ओळखल्या जाणाऱ्या ग्रुपचे सदस्य आहेत. हा पाच तरूणांचा ग्रुप आहे. भारतातल्या सर्वात मोठ्या टिकटॉक influencers म्हणजे प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये त्यांचा समावेश केला जातो.

फैसल आणि शादान 23 वर्षांचे आहेत तर हसनैन 21 वर्षांचा आहे. त्यांच्या या Team 07 मध्ये अदनान शेख आणि फैझ बलोच या आणखी दोघा influencers चाही समावेश आहे. बाईक रायडिंग, मॉडेलिंग, फिरणं या समान आवडी-निवडींमुळं त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यांची मैत्री झाली. हे सगळेजण कॉलेजपासून एकमेकांचे पक्के दोस्त आहेत.

यूट्यूबवरच्या म्युझिक व्हीडिओंमधून ते पहिल्यांदा लोकांसमोर आले, पण त्यांना खरी प्रसिद्धी  टिकटॉकवर मिळाली. एवढी, की आज त्यांच्या फॉलोअर्सची एकत्रित संख्या चार कोटींवर पोहोचली आहे. साहजिकच त्यात टीनएजर्सची संख्या मोठी आहे. एकट्या फैसलचेच टिकटॉकवर दोन कोटींपेक्षा जास्त तर इन्स्टाग्रामवर साडेसहा लाख चाहते आहेत.

त्याचा परिणाम म्हणजे त्यांना म्युझिक कंपन्या, फॅशनविश्व आणि वेगवेगळ्या ब्रँड्सकडून मोठ्या ऑफर्स येऊ लागल्या आणि बॉलिवूड स्टार्ससोबत झळकण्याची संधीही मिळाली.

टिकटॉकवरचे त्यांचे जोक्स, कॉमेडी आणि डायलॉग्ज लिपसिंक केलेले व्हीडिओ मोठ्या प्रमाणात शेअर होतात. इतरांनी पोस्ट केलेल्या त्यांच्या व्हीडिओवरही हजारोंनी लाईक्सचा पाऊस पडलेला दिसतो.

पण सध्या तरी तिघांची टिकटॉकवरची अकाऊंट्स निलंबित झाली आहेत.

वादग्रस्त व्हीडिओ

सहा जुलै रोजी हसनैन खाननं आपल्या @Hasnaink07 या टिकटॉक अकाऊंटवरून एक व्हीडिओ पोस्ट केला होता. या व्हीडिओमध्ये तो तबरैझ अन्सारीच्या मृत्यूविषयी बोलताना दिसतो. व्हीडिओमध्ये त्याच्या मागे Team 07चे बाकी सदस्यही उभे आहेत.

या व्हीडिओमध्ये हसनैन हिंदीत बोलतो, "मार तो दिया तुमने तबरेझ को, पर कल जब उसकी औलाद बदला ले, तो ये मत कहना मुसलमान आतंकवादी है." (तबरेझला तर तुम्ही मारून टाकलं. पण उद्या जर त्याच्या मुलानं बदला घेतला, तर मुसलमान आतंकवादी आहेत असं म्हणू नका.) फैसल आणि शादाननंही असेच व्हीडिओ त्याच दिवशी आपल्या प्रोफाईलवरून शेअर केले.

 Team07नं हे व्हीडिओ पोस्ट केल्यावर काही मिनिटांतच त्यावर प्रतिक्रियांचा पाऊस पडू लागला आणि या व्हीडिओकडे शिवसेनेच्या रमेश सोळंकी यांचं लक्ष वेधलं गेलं. ट्विटरवर स्वतःचं 'very proud Hindu nationalist' असं वर्णन करणारे सोळंकी शिवसेनेच्या आयटी सेलचे सदस्य आहेत. त्यांनी मग मुंबई पोलिसांशी संपर्क साधला आणि या पाचही जणांवर तक्रार दाखल करण्यात आली.

 मुंबई पोलिसांच्या सायबर क्राइम सेलनं हसनैन, फैसल आणि शादान या तिघांवर भारतीय दंडविधानाच्या कलम 153-अ आणि कलम 34 नुसार FIR दाखल करण्यात आला. तिघांनी इंटरनेटचा गैरवापर केला असून 'देशातील सर्वधर्मीय समाजामध्ये तेढ निर्माण होऊन कायदा आणि सुव्यवस्था बिघडवली' असल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे.

त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी म्हणजे सात जुलैला हे व्हीडिओ आणि ते...


मुंबई पोलीस

भारत सरकारनं मुंबईचा समावेश रेड झोनमध्ये केल्यामुळे काही दिशानिर्देश नियमांचं पालन करणं आवश्यक आहे, असं मुंबई पोलीस आयुक्तालयानं जारी केलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.

4 ते 17 मे या कालावधीदरम्यान या नियमांचं पालन करावं लागणार आहे. मुंबईत सध्या राज्यात सर्वाधिक केसेस आहेत.

या पत्रात सांगितलेली नियमावली पुढीलप्रमाणे-

1.  एकापेक्षा जास्त लोकांना सार्वजनिक ठिकाणी फिरता येणार नाही. तसंच धार्मिक स्थळांवर लोकांना एकत्र जमता येणार नाही.

2.  अत्यावश्यक सेवा वगळता संध्याकाळी 8 ते सकाळी 7 पर्यंत फिरण्यास परवानगी नाही.

3.  सकाळी 7 ते संध्याकाळी 8 पर्यंतच्या हालचाली लॉकडाऊनच्या नियमानुसार करण्यात याव्यात.

4.  सहा फुटांचं सोशल डिस्टन्सिंग पाळावं लागणार. सोशल डिस्टन्सिंगच्या नियमांचा पालन बंधनकारक.

5.  कुणीही व्यक्ती या नियमांचं उल्लंघन करताना आढळल्यास IPCच्या 188 व्या कलमांतर्गत गुन्हा दाखल होणार.

मुंबई पोलिसांनी जारी केलेला आदेश

राज्यात आतापर्यंत कोरोनाचे 13 हजारहून जास्त रुग्ण आढळले आहेत. तसंच मुंबई आणि पुणे महानगरचा भाग वगळता नागपूर, मालेगाव, औरंगाबाद आणि यवतमाळम... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ध्येही रुग्णांची संख्या वाढतच असल्याने रेड झोन जाहीर करण्यात आली आहेत.

महाराष्ट्रातील रेड झोन - मुंबई, पुणे, ठाणे (जिल्हा), नाशिक (शहर-ग्रामीण), मालेगाव, पालघर, नागपूर (शहर-ग्रामीण), सोलापूर (शहर-ग्रामीण), यवतमाळ, औरंगाबाद (शहर-ग्रामीण), सातारा, धुळे (शहर-ग्रामीण), अकोला (शहर-ग्रामीण), जळगाव (शहर-ग्रामीण).

महाराष्ट्रातील ऑरेंज झोन - रायगड, अहमदनगर, अमरावती, बुलढाणा, नंदूरबार, कोल्हापूर, हिंगोली, रत्नागिरी, जालना, नांदेड, चंद्रपूर, परभणी, सांगली, लातूर, भंडारा आणि बीड.

महाराष्ट्रातील ग्रीन झोन - उस्मानाबाद, वाशिम, सिंधुदुर्ग, गडचिरोली, गोंदिया, वर्धा

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मुंबई पोलीस आयुक्त हेमंत नगराळे यांनी बीबीसीशी बोलताना क्राइम ब्रांचमधील काही अधिकाऱ्यांची बदली केल्याची माहिती दिली आहे.

क्राइम ब्रांचमध्ये गेल्याकाही वर्षांपासून असलेल्या पोलीस निरीक्षक, सहाय्यक पोलीस निरीक्षक आणि पोलीस उपनिरीक्षक अधिकाऱ्यांची बदली करण्यात आली आहे.

पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, क्राइम ब्रांचच्या तब्बल 65 अधिकाऱ्यांची बदली करण्यात आली आहे.

मुकेश अंबानी प्रकरण आणि सचिन वाझे प्रकरणानंतर मुंबई पोलिसांवर प्रशचिन्ह उपस्थित झालं होतं. सचिन वाझे यांच्या क्राइम इंटेलिजन्स युनिटमधील API रियाझुद्दीन काझी यांची देखील बदली करण्यात आली आहे.

पोलीस अधिकारी सचिन वाझे

वाझे यांच्या अटकेनंतर NIA ने API रियाझुद्दीन काझी यांची चौकशी केली होती.

पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांच्या अटकेनंतर सर्वप्रथम पोलीस आयुक्तांची बदली करण्यात आली होती. राज्य सरकारने मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांची तात्काळ उचलबांगडी केली. त्यानंतर पोलीस महासंचालक दर्जाचे आयपीएस अधिकारी हेमंत नगराळे यांच्याकडे मुंबईच्या पोलीस आयुक्तपदाची जबाबदारी देण्यात आली.

'हिरेन यांच्या हत्येसाठी निलंबित पोलीस कर्मचाऱ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्याचा वापर'

उद्योजक मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर सापडलेल्या स्फोटक प्रकरणात झालेल्या तपासाची माहिती देण्यासाठी महाराष्ट्र दहशतवादी विरोधी पथकाने (ATS) नुकतीच पत्रकार परिषद घेतली.

मनसुख हिरेनची हत्या करण्यासाठी सचिन वाझेंनी पॅरोलवर बाहेर असलेल्या निलंबित पोलीस कर्मचाऱ्याचा वापर केल्याची माहिती दहशतवादी विरोधी पथकाने दिली आहे.

मनसुख हिरेन हत्याप्रकरणी निलंबित पोलीस अधिकारी सचिन वाझे हे प्रमुख  संशयित आरोपी आहेत. महाराष्ट्र ATS ने ही माहिती दिलीये.

स्कॉर्पिओत स्फोटकं भरून मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर ठेवण्यात आली.

मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकं ठेवल्याप्रकरणी वाझे सद्या NIA च्या कोठडीत आहेत. 25 मार्चला NIA ची कोठडी संपणार आहे.

"मनसुख हिरेन हत्याप्रकरणी सचिन वाझेंच्या चौकशीसाठी ATS ने NIA कोर्टात याचिका दाखल केल्याची माहिती," महाराष्ट्र ATS प्रमुख जयजीत सिंह यांनी दिली.

हिरेन यांच्या हत्येप्रकरणी मुंबई ATS ने निलंबित पोलीस कर्मचारी विनायक शिंदे आणि बुकी नरेश गोरला अटक केलीये. कोर्टाने दोन्ही आरोपींना 31 मार्च पर्यंत पोलीस कोठडी ठोठावली आहे.

महाराष्ट्र ATS प्रमुख जयजीत सिंह म्हणाले, "विनायक शिंदे यांनी मनसुख हिरेनला फोन करून बोलावलं होतं. त्याने हिरेनचा खून केला. याचे पुरावे मिळाले आहेत."

ATS अधिकारी माहिती देतात, मनसुख हिरेनच्या हत्येवेळी शिंदे रेतीबंदर परिसरात उपस्थित होते.

विनायक शिंदेला 2007 मध्ये लखन भय्या फेक एन्काउंटर प्रकरणी दोषी ठरवण्यात आलं होतं. कोरोना काळात शिंदे पॅरोलवर बाहेर होता. एटीएसचे अधिकारी सांगतात, शिंदे पेरोलवर बाहेर आल्यापासून वाझे यांच्यासाठी काम करत होता.

ATS ने विनायक शिंदे आणि नरेश गोर याला हत्येच्या ठिकाणी नेऊन हत्या कशी केली याचं रिक्रिएशन करून घेतलंय. एटीएसने तपासात अनेक सीसीटीव्ही फुटेज जप्त केले आहेत.

"आरोपींनी काही ठिकाणचे सीसीटीव्ही फुटेज नष्ट केले आहेत," अशी माहिती ATS प्रमुख जयजीत सिंह यांनी दिलीये.

ATS अधिकारी सांगतात, नरेश गोरने 14 सामकार्ड गुजरातहून आणले होते. यापैकी 5 सामकार्ड विनायक शिंदे यांना देण्यात आले होते.

फोन टॅप प्रकरण

"विश्वसनीय सूत्रांच्या माहितीनुसार, 24 किंवा 25 ऑगस्ट 2020 ला राज्य गुप्तचर विभागाच्या आयुक्त रश्मी शुक्ला यांनी पोलीस महासंचालकांना माहिती दिली. महासंचालकांनी गृहविभागाच्या अतिरिक्त मुख्य सचिवांना पोस्टिंग आणि बदल्यांमध्ये...


मुंबई महपालिकेच्या माहितीनुसार, धारावीतील 50 टक्के रुग्ण कोरोनामुक्त झालेत. तर कोरोनाग्रस्तांची संख्या दुप्पट होण्याचा (Doubling Rate) दर 80 दिवसांवर पोहोचलाय.

धारावीतील कोरोनाबाबत आकडेवारी:

मुंबई महानगरपालिकेनं ही आकडेवारी जाहीर केलीय.

धारावीत एक एप्रिलला कोरोनाने शिरकाव केला. कोरोनाबाधित रुग्णाचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आणि यंत्रणा कामाला लागली. अत्यंत दाटीवाटीने वसलेली घरं, 10 बाय 10 फूटाच्या घरात 10 ते 15 पेक्षा जास्त राहणारी लोक, शक्य नसणारं सोशल डिस्टंसिंग, रस्त्यावरून चालताना अंगाला-अंग लागणारच अशी परिस्थिती आणि सार्वजनिक स्वच्छतागृहांवर अवलंबून असणारी 80 टक्क्यांपेक्षा जास्त जनता, हे धारावीचं रूप.

धारावीत कोरोनाच्या संसर्गावर नियंत्रण कोणत्या कारणांनी मिळालं. याबाबत आम्ही माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला.

'मिशन धारावी'

धारावीचा परिसर 2.5 स्वेअर किलोमीटचा. पण 9 लाखांपेक्षा जास्त लोकवस्ती इथेच आहे. त्यामुळे धारावीत कोरोनाचा संसर्ग झाल्यास परिस्थिती हाताबाहेर जाण्याची भीती वर्तवण्यात येत होती. राजकारणी, मंत्र्यांपासून सर्वांचं लक्ष धारावीकडे होतं. त्यामुळे प्रशासनाने ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संपूर्ण मिशनरी धारावीवर केंद्रीत केली.

मुंबई महापालिकेने "चेस-द-व्हायरस" ही संकल्पना राबवली. ताप, सर्दी, खोकला किंवा न्यूमोनियाची लक्षणं असणारे रुग्ण डॉक्टरांकडे येण्याआधीच प्रशासनाने थेट धारावीच्या गल्लो-गल्लीत घुसून लोकांची तपासणी सुरू केली. रुग्णांची वाट पाहण्यापेक्षा, डॉक्टरांनाच घरोघरी लोकांकडे पाठवण्यात आलं.

या कारणांमुळे धारावीत कोरोनावर नियंत्रण शक्य

याबाबत बीबीसीशी बोलताना धारावीच्या आमदार आणि शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड म्हणतात, "धारावीत कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी होण्यामागे प्रमुख कारण म्हणजे कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग, सार्वजनिक स्वच्छतागृहांचं वेळोवेळी होणारं निर्जंतुकीकरण आणि घरोघरी जाऊन करण्यात आलेली तपासणी. खासगी डॉक्टर, फिव्हर कॅम्पच्या माध्यमातून आम्ही लोकांपर्यंत पोहोचलो. रुग्ण डॉक्टरांकडे येण्याची वाट पाहण्यापेक्षा आम्ही घरोघरी जाऊन संशयित रुग्ण शोधून बाहेर काढले. यामुळे धारावीत कोरोनाचा संसर्ग पसरला नाही."

धारावीत जून महिन्यात किती रुग्ण सापडले?

(स्रोत - मुंबई महापालिका)

धारावी म्हटल्यावर अत्यंत गर्दीचा, दिवस-रात्र कायम गजबजलेला, लोकांची रस्त्यांवर रिघ असलेला परिसर डोळ्यासमोर येतो. कोरोनाच्या संसर्गाच्या दृष्टीने हा भाग अत्यंत संवेदनशील आहे. यामुळे मुंबई महापालिकेने काही विशेष उपाययोजना या भागात राबवल्या.

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार,

इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे डॉ. अनिल पाचणेकर गेली 30 वर्षांपेक्षा जास्त काळ धारावीत रुग्णसेवा देतायत.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणतात, "धारावीत कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी होण्याची तीन प्रमुख कारणं आहेत. कोरोनाग्रस्त रुग्णांची संख्या वाढत असतानाच पहिल्या फेजमध्ये हॉटस्पॉटमध्ये घरोघरी जावून लोकांची तपासणी करण्यात आली. दुसऱ्या फेजमध्ये धारावीतील 350 डॉक्टरांनी आपली क्लिनिक सुरू केली. त्याचसोबत लोकांना हात सतत का धुवावेत, स्वच्छता कशी पाळावी, मास्कचा वापर याबाबत प्रबोधन करण्यात आलं."

इंन्स्टिट्युशनल क्वारंटाईनवर भर

धारावीत घरं छोटी, एकमेकांना खेटून उभारलेली. 100 फूटांच्या घरात 10 ते 15 लोक राहतात. त्यामुळे घरात क्वारंटाईन होणं शक्य नव्हतं. त्यामुळे प्रशासनाने संशयित लोकांना त्यांच्या घरात ठेवण्यापेक्षा घरातून बाहेर काढून इंन्स्टिट्युशनल क्वारंटाईनमध्ये ठेवलं. याचा फायदा म्हणजे, संशयित इतरांच्या संपर्कात आले नाहीत आणि संसर्ग लोकांमध्ये...


मुंबई महानगरपालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर आज पालिकेत वार्षिक बजेट सादर करण्यात आले.

आयुक्त इकबाल सिंह चहल यांनी तब्बल 39,038.83 कोटी रुपयांचे बजेट स्थायी समितीसमोर सभागृहात सादर केले. गेल्यावर्षीच्या तुलनेत हे बजेट 16.74 टक्क्यांनी जास्त आहे.

कोरोना संकट काळात आणि लॉकडॉऊनमुळे पालिकेच्या उत्पन्नाला मोठा फटकाही बसला आहे. वर्षभरात पालिकेचे महसुली उत्पन्न 5876.17 कोटी रुपयांनी घटले आहे. तर विकास नियोजन खात्यात 2679.52 कोटी रुपयांची घसरण झाली आहे.

विकास कामांसाठी भरीव तरतूद

शिवसेनेचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प कोस्टल रोडसाठी बजेटमध्ये 2 हजार कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. तर गोरेगाव-मुलूंड लिंक रोडसाठी 1300 कोटी रुपयांची तरतूद आहे.

मुंबईतील महत्त्वाच्या प्रकल्पांसाठी पालिका विशेष निधी उभारणार आहे. यासाठी 5,876 कोटींचे अंतर्गत कर्ज घेतले जाईल अशी माहिती पालिकेने दिली आहे.

मिठी नदीचा विकास आणि प्रदूषण रोखण्यासाठी 374 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. तसंच नद्यांच्या पुनरुज्जीवनासाठी 50 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत.

विकास कामांना मार्गी लावण्यासाठी 100 कोटी रुपयांची तरतूद करण्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त आली आहे. 1675 कोटी अंदाजे खर्च असलेल्या पुलांचे कामही यंदा मार्गी लावणार असल्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. तसंच जलवाहन बोगद्यांसाठी 399 कोटी रुपये तर मिठी नदी प्रकल्पाचे काम पूर्ण करण्यासाठी 67 कोटी रुपये देण्यात आले आहे.

आरोग्य विभागाला प्राधान्य

कोरोना आरोग्य संकाटाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई महानगरपालिकेने आरोग्य विभासाठी 4,728 कोटी रुपयांचे बजेट जाहीर केले आहे. गेल्यावर्षी 5,226 कोटी रुपयांची सुधारित रक्कम आरोग्य विभागासाठी दिली होती.

आरोग्य विभागातील पायाभूत सुविधा बळकट करण्यासाठी 822 कोटी रुपयांची तरतूद तर रुग्णालयांच्या बांधकामासाठी 1206 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत.

मुंबई महानगरपालिकेच्या नर्सिंग शाळांचे रुपांतर नर्सिंग कॉलेजमध्ये होणार आहे. यासाठी 20 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.

आरोग्य सेवेचे सक्षमीकरण करण्यासाठी 6 उपनगरीय रुग्णालयांमध्ये पदव्युत्तर डिएनबी अभ्यासक्रम सुरू केला जाणार.

बजेटमध्ये महत्त्वाचा निर्णय

मुंबईत एमएमआरडीए, एसआरए, म्हाडा अशी विविध प्राधिकरणे मुंबईच्या विकास कामांसाठी स्थापन करण्यात आली आहेत. पण मुंबईचा विकास आणि नागरिकांच्या समस्येचे निवारण एकाच ठिकाणी होण्यासाठी सर्व प्राधिकरणे मुंबई महानगरपालिका अंतर्गत यावी असा प्रस्ताव पालिकेने राज्य सरकारला पाठवला आहे.

हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास राज्य सरकार अंतर्गत काम करणारी स्वतंत्र आस्थापने यापुढे मुंबई महानगरपालिकेअंतर्गत काम करतील. यासाठी मुंबई महानगरपालिका नियोजन प्राधिकरण उभारण्यात येईल.

'बेस्ट' प्राधिकरणासाठी महानगरपालिका 750 कोटी रुपयांची मदत करणार. बेस्ट कर्मचाऱ्यांच्या थकीत ग्रॅच्यूएटी 406 कोटी रुपयांचे कर्ज महापालिका बेस्टला देणार.

कर प्रणाली

500 स्क्वे.फूट घरांच्या मालमत्ता करात सरसकट सूट मिळणार नाही असं सांगत मालमत्ता करातील केवळ सर्वसाधारण कर माफ केल्याचे मुंबई महापालिकेने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले.

थकलेले मालमत्ता कर आणि पाणीपट्टी भरताना मिळणारी सवलतही पालिकेने आता रद्द केली आहे. तसंच थकलेले भरण्यासाठी प्रोत्साहन मिळावे यासाठी पालिकेने सुरू केलेली अर्ली बर्ड योजना रद्द करण्यात आली आहे. यापुढे मुंबईतील प्रकल्पबाधितांना थेट रोख रक्कम मिळू शकणार आहे.

शैक्षणिक निर्णय

मुंबई महानगरपालिकेने 2,945 कोटी रुपयांचे शैक्षणिक बजेटही सादर केले. या बजेटमध्ये एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला.

प्रातिनिधीक...


मुंबई महानगरपालिकेनं २२ ते २४ जून या कालावधीसाठी वरळीच्या नॅशनल स्पोर्ट्स क्लब इथे 'प्लास्टिकला पर्यायी वस्तूंचं व प्लास्टिकवर प्रक्रिया केलेल्या साधनांचं' प्रदर्शन आयोजित केलं आहे. नेहमीच्या वापरातील प्लास्टिक पिशव्या, डबे, बाऊल, ताट, चमचे यांना पर्यायी वस्तूंची माहिती इथे दिली जात आहे. त्यांची विक्रीही केली जात आहे. मात्र, या प्रदर्शनात योग्य पर्याय सापडत नसल्याचा सूर बीबीसी मराठीशी चर्चा केलेल्या व्यापाऱ्यांच्या बोलण्यातून जाणवला.

'पॅकींगसाठी पर्याय हवा'

मसाल्याचे पदार्थ पॅक करण्यासाठी प्लास्टिक पिशव्यांना पर्याय शोधण्यासाठी लालबाग येथील 'अशोक मसाले'चे व्यापारी अमर खामकरही या प्रदर्शनाला भेट द्यायला आले होते.

पण, खामकरांनाही इथं काही पर्याय मिळाला नाही. खामकर सांगतात, "प्रदर्शनात कॉर्न स्टार्चपासून तयार केलेल्या पिशव्या उपलब्ध आहेत. परंतु त्यांची किंमत प्लास्टिक पिशव्यांच्या चौपट जास्त आहे. शिवाय त्या टिकाऊ दिसत नाहीत. त्याचं पॅकींग कसं राहणार, किती टिकणार हादेखील प्रश्नच आहे. त्यामुळे सध्यातरी आम्हाला इथे पॅकिंगच्या प्लास्टिक पिशव्यांना काहीच पर्याय मिळालेला नाही."

ते पुढे सां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गतात, "प्लास्टिक बंदीला आमचा विरोध नाही. न्यायालयाच्या आदेशानंतर आम्ही कॅरी बॅग देणं केव्हाच बंद केलं आहे. पण आम्हाला पॅकिंगसाठी पर्याय हवा आहे. महापालिका तो पर्याय इथे उपलब्ध करून देईल, अशी आम्हाला आशा होती. मात्र, प्रदर्शनातील विक्रेत्यांकडे नमुना दाखवायलाही माल शिल्लक नाही. त्यामुळे यापुढेही पॉलिप्रोपिलिन बॅगेत माल पॅक करण्याशिवाय इलाज नाही. सरकारने योग्य पर्याय द्यावा. आम्ही त्याचा जरूर स्वीकार करू."

सामान्य लोकांनी नेहमीच्या वापरासाठी लागणाऱ्या प्लास्टिकच्या पिशव्यांना काय पर्याय असू शकतो या उत्सुकतेपोटी प्रदर्शनाला गर्दी केली. प्लास्टिकच्या कॅरीबॅगवर असलेली बंदी लक्षात घेता प्रदर्शनात मोठ्या प्रमाणात महिला बचत गटांतर्फे तयार करण्यात आलेल्या कापडी पिशव्या विक्रीसाठी उपलब्ध करून देण्यात आल्यात. त्यांच्या किमती वीस रूपयांपासून ते पन्नास रूपयांपर्यंत आहेत.

कापडी पिशव्यांसोबतच ज्यूट (ताग), जाड कागदापासून तयार केलेल्या, नॉन वोवन, विघटनशील प्लास्टिक आणि जुन्या प्लास्टिकच्या बाटल्यांवर प्रक्रिया करून तयार करण्यात आलेल्या पिशव्यांचेही स्टॉल्स आहेत. परंतु, यात वॉटरप्रूफ पिशव्या नसल्याची बाब राधिका शर्मा यांनी बोलून दाखविली.

शर्मा सांगतात, "प्लास्टिक पिशव्यांवर कापडी पिशव्या हा चांगला पर्याय आहे. पण सध्या पावसाळा सुरू असल्यामुळे आम्ही वॉटरप्रूफ पिशव्यांच्या शोधात इथे आलो आहोत. येथे काही फोल्डेबल पिशव्यांचे पर्यायही उपलब्ध आहेत. रंगीबेरंगी पिशव्या टिकाऊ आणि स्वस्त दिसतायत. शंभर रुपयांची पिशवी तीन महिने टिकली तरी पैसे सहज वसूल होतील."

'विघटनशील प्लास्टिक पिशव्यांमुळे गटारं तुंबणार नाहीत काय?'

अंधेरी येथील हॉटेल व्यावसायिक जितेंद्रसिंग खुराना पदार्थ पार्सल देण्यासाठी लागणारे डबे आणि चमच्यांना पर्याय मिळेल या अपेक्षेने प्रदर्शनाला आले होते. पण त्यांना प्लास्टिकच्या डब्यांसाठी ठोस पर्याय सापडला नाही.

ते सांगतात, "कागदी डबे विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत. पण आम्हाला सूप किंवा ग्रेव्हीचे पदार्थ पार्सल द्यायचे असतील तर ग्राहकांच्या दारी पोहोचेपर्यंत तो डबा टिकाव धरू शकणार नाही. पार्सल आल्याबरोबर लगेचच लोक ते खात नाहीत. त्यामुळे जर अधिक वेळ पार्सल तसंच ठेवलं तर कागदाचे डबे ओले होऊन जातील. तसंच थंड झालेलं अन्न मायक्रोव्हेवमध्ये डब्यासकट गरमही करता येणार नाही", अशा अनेक मर्यादा प्लास्टिकला पर्याय म्हणून देण्यात आलेल्या...