ऑलिम्पिक पदकविजेती सिमोन बाईल्स.

2016च्या रियो ऑलिम्पिकमध्ये भारताच्या दीपा करमाकरला व्हॉल्ट प्रकारात हरवून सुवर्णपदक जिंकणारी खेळाडू म्हणजे सिमोन बाईल्स. एका भावनिक प्रसिद्धीपत्रकात बाईल्सने "मी नॅसरला माझा आनंद आणि प्रेम चोरू देणार नाही," असं म्हणाली.

लहान मुलांच्या लैंगिक छळवणुकीचे फोटो ठेवल्याप्रकरणी आणि कसरतपटूंची छळवणूक केल्याप्रकरणी नॅसरला 60 वर्षांची कैद झाली."मी या भयानक अनुभवापुरती मर्यादित नाही, मी यापेक्षा खूप काही आहे," असं 20 वर्षीय बाईल्स म्हणाली.

अमेरिकेच्या तीन माजी ऑलिम्पियन्सनी नॅसरवर उपचाराच्या नावाखाली लैंगिक छळ केल्याचे आरोप केले आहेत. बाईल्सबरोबर 2016च्या रियो ऑलिम्पिकमध्ये सांघिक सुवर्णपदक जिंकलेल्या गॅबी डग्लसनेही नॅसरवर आरोप केले आहेत.

महिला जिम्नॅस्टबरोबर लैंगिक गैरवर्तणूक केल्याचं मान्य केलेल्या दोन खटल्यांमध्ये नॅसरला या महिन्यात शिक्षा सुनावली जाईल. 54-वर्षीय नॅसरला डिसेंबरमध्ये त्याच्या काँप्युटरवर लहान मुलांच्या लैंगिक छळवणुकीचे फोटो सापडल्यानंतर त्याला कैदेची शिक्षा सुनावली गेली होती.

बीबीसीने विचारणा केली असता बाईल्सच्या विधानावर प्रतिक्रिया दे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ण्यास नॅसरच्या वकिलांनी नकार दिला.

लॅरी नॅसरवर लैंगिक अत्याचाराचे आरोप आहेत.

एका प्रसिद्धीपत्रकात USA Gymnastics ने म्हटलं "लॅरी नॅसर यानं सिमोन बाईल्स किंवा इतर कोणत्याही खेळाडूबरोबर केलेल्या वर्तणुकीबद्दल आम्ही खेद आणि संताप व्यक्त करतो."

'माझी कहाणी इथेच थांबणार नाही'

ट्विटरवरून एका पोस्टच्या माध्यमातून बाईल्सने नॅसरवर आरोप केले आहेत. रियो ऑलिम्पिक गेम्समध्ये बाईल्सने चार सुवर्ण आणि एक कांस्यपदक मिळवलं होतं.

"नॅसरने छळवणूक केलेल्या अनेक खेळाडूंपैकी मी ही एक होते," असं बाईल्सने #MeToo हॅशटॅग वापरून लिहिलेल्या आपल्या पोस्टमध्ये लिहिलं.

"तुमच्यातले बहुतेक लोक मला एक आनंदी, उत्साही आणि हसती-खेळती मुलगी म्हणून ओळखतात. पण अलीकडे मला खचल्यासारखं वाटतंय. मी त्या आवाजाला जितकं दाबायचा प्रयत्न करते तितका तो मोठा होत जातो. पण मी आता माझी कहाणी सांगायला घाबरणार नाही."

बाईल्सने पुढे लिहिलं आहे, "हे अनुभव पुन्हा जगणं खूप कठीण आहे. 2020च्या टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी होण्याच्या माझ्या ध्येयासाठी मी काम करत असताना ज्या ठिकाणी माझा यापूर्वी छळ झाला होता, तिथेच मला प्रशिक्षणासाठी परत जावं लागेल, या विचाराने माझं थरकाप उडतो."

"मी अनोखी आहे, हुशार, उत्साही आणि ध्येयप्राप्तीसाठी झपाटलेली आहे. मी स्वतःला वचन दिलं आहे की माझी कहाणी यापेक्षा खूप श्रेष्ठ असेल. मी तुम्हाला वचन देते की मी कधीही प्रयत्न सोडणार नाही."

नॅसरवर बाईल्सच्या आधीही अनेक खेळाडूंनी छळाचे आरोप केले आहेत.

लॅरी नॅसर 1980 पासून ते 2015 सालापर्यंत USA Gymnastics शी जोडला गेला होता. 2015 साली त्याला नोकरीवरून काढून टाकलं गेलं. त्याच्याविरुद्ध 130 महिलांनी अत्याचाराचे आरोप केले आहेत.

ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेत्या अॅली रॅजमन आणि मॅक्कायला मरोनी यांनीही नॅसरवर लैंगिक अत्याचारांचे आरोप केले आहेत.

हे जरूर वाचा

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ऑलिम्पिक स्पर्धेत उत्तर कोरियाच्या खेळाडूंनी 16 पदकं पटकावली आहेत.

उत्तर कोरियाच्या असंख्य खेळाडूंनी ऑलिम्पिक स्पर्धेत देशाचं प्रतिनिधित्व करताना गौरवास्पद कामगिरी केली आहे. या खेळाडूंच्या माध्यमातून देशातल्या नेत्यांचं उदात्तीकरण केलं जाऊ शकतं.

परंतु पराभव पदरी पडला तर उत्तर कोरियाची जगभर नाचक्की होते. आणि हा पराभव कट्टर प्रतिस्पर्धी असलेल्या जपान, अमेरिका तसंच दक्षिण कोरियाविरुद्ध झाला तर ते आणखी नामुष्की ओढवणारं असतं.

उत्तर कोरियाचा सख्खा शेजारी आणि पारंपरिक प्रतिस्पर्धी असलेल्या दक्षिण कोरियातल्या प्योअनचांगमध्ये हिवाळी ऑलिम्पिक होणार आहे.

दोन्ही देशांतले संबंध ताणलेले असून, कधीही युद्ध भडकू शकतं अशी परिस्थिती आहे. ऑलिम्पिकच्या निमित्तानं या दोन देशातला संघर्ष निवळू शकतो.

अणुबॉम्ब आणि क्षेपणास्त्रांच्या मुद्यावरून उत्तर कोरियाचा अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाशी सातत्यानं संघर्ष सुरू आहे. अपमान आणि धमक्या अशा स्वरुपात दोन्ही देशांदरम्यानचे संबंध तीव्र झाले आहेत.

अशा परिस्थितीत उत्तर कोरियानं दक्षिण कोरियात होणार असलेल्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला तर स्पर्ध... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेतलं प्रदर्शन हा त्यांच्यासाठी राष्ट्रीय प्रतिष्ठेचा मुद्दा असेल. उत्तर कोरियाचे दोन खेळाडू ऑलिम्पिकसाठी पात्र ठरले आहेत.

पदक तालिकेत आघाडीवर

उत्तर कोरियाचा संघ 1964 पासून हिवाळी ऑलिम्पिकमध्ये तर 1972 पासून उन्हाळी ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी होत आहे. पण पदकतालिकेत ते पिछाडीवर नाहीत.

उत्तर कोरियानं ऑलिम्पिक स्पर्धेत एकूण 56 पदकांची कमाई केली आहे. यापैकी 16 सुवर्णपदकं आहेत. सकल उत्पन्न आणि ऑलिम्पिक स्पर्धेतील प्रदर्शन या निकषांनुसार उत्तर कोरिया सातव्या स्थानी आहे.

उत्तर कोरियाच्या खेळाडूंनी बहुतांशी पदकं कुस्ती, वेटलिफ्टिंग, ज्युडो आणि बॉक्सिंग या खेळांमध्ये पटकावली आहेत. विशेष म्हणजे हिवाळी ऑलिम्पिकमध्ये उत्तर कोरियाच्या नावावर केवळ दोन पदकं आहेत.

अपयशाचं प्रक्षेपण नाही

उत्तर कोरियात, क्रीडा स्पर्धांचं प्रक्षेपण नेहमी उशिरानं दाखवलं जातं. पुढील महिन्यात दक्षिण कोरियातल्या प्योअनचांगमध्ये होणार असलेल्या स्पर्धेत खेळाडूंची कामगिरी लौकिकाला साजेशी नसेल तर प्रक्षेपण लांबवण्यात येईल.

2014 मध्ये झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पुरुष फुटबॉलच्या अंतिम फेरीत उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरिया समोरासमोर उभे ठाकले होते.

दक्षिण कोरियाची ली इन ज्यू आणि उत्तर कोरियाची होंग उन जाँग यांनी रिओ ऑलिम्पिकवेळी काढलेला हा सेल्फी ऐतिहासिक ठरला होता.

एकमेकांचे कडवे शत्रू असलेल्या दोन देशांचे खेळाडू एकमेकांविरुद्ध खेळणार होते. वातावरण कमालीचं तापलं होतं. अत्यंत चुरशीनं खेळल्या गेलेल्या लढतीत दक्षिण कोरियाने 1-0 अशी बाजी मारली. अतिरिक्त वेळेत झालेला गोल निर्णायक ठरला. या पराभवाची बातमी उत्तर कोरियात नाहीशी करण्यात आली.

अंतिम लढतीत कोण जिंकलं याचा उल्लेख उत्तर कोरियात प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यात करण्यातच आला नाही असं बीबीसी मॉनिटरिंगचे उत्तर कोरियाचे विश्लेषक अॅलिस्टर कोलमन यांनी सांगितलं. त्यामुळे मॅचचं काय झालं हे उत्तर कोरियात समजू शकलं नाही.

हरलं तर काय?

अव्वल दर्जाच्या क्रीडापटूंना उत्तर कोरियात सन्मानाची वागणूक मिळते. ऑलिम्पिकमध्ये पदक पटकावणाऱ्या क्रीडापटूंना गाडी तसंच घरही मिळतं.

पदकविजेत्यांना खेळाडूंची मोठ्या शहरात भव्य मिरवणूक निघते. देशात कार्यान्वित असलेल्या शिस्तबद्ध व्यवस्थेमुळे तसंच महान राजकीय नेत्यांमुळेच हे यश मिळालं आहे असा दावा केला जातो.

ऑलिम्पिक स्पर्धेत सुमार कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंना तुरुंगात...


ऑलिम्पिकसंबंधीच्या महत्त्वाच्या बैठकांना महिला प्रतिनिधी उपस्थित राहू शकतात. मात्र, त्यांनी बैठकीत अवाक्षरही काढायचं नाही, असं यात म्हटलं आहे.

लिबरल डेमोक्रेटिक पक्ष (LDP) जपानमध्ये सत्तेत आहे. ऑलिम्पिकसंबंधीच्या महत्त्वाच्या बैठकांना केवळ पाच महिला लोकप्रतिनिधी उपस्थित राहू शकतात. शिवाय, या बैठकीत त्यांनी एकही शब्द बोलायचा नाही. केवळ ऐकायचं. त्यांना काही बोलायचंच असेल तर ते बैठक झाल्यानंतर लेखी स्वरुपात सादर करायचं, असा प्रस्ताव या पक्षाने मांडला आहे.

काही दिवसांपूर्वी टोकियो ऑलिम्पिक आयोजन समितीची एक बैठक झाली होती. या बैठकीत समितीचे प्रमुख योशिरो मोरी (83) यांनी स्त्रिया खूप बोलतात, असं वक्तव्य केलं आणि त्यावरून जपानमध्ये बराच वाद पेटला होता.

बैठकांमध्ये महिला लोकप्रतिनिधींच्या वाढत्या संख्येविषयी बोलताना मोरी म्हणाले होते, "असं वाटतं जणू महिलांना आपलं बोलणं पूर्ण करता येत नाही. त्यामुळे त्यांना बोलण्यासाठी वेळ ठरवून दिली जावी."

त्यांच्या या वक्तव्यावरून चौफेर टीका झाल्यानंतर गेल्या शुक्रवारी त्यांनी आपण 'अनुचित शेरा' दिल्याचं म्हणत राजीनामा दिला.

यानंतर मंगळवारी सत्ताधारी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

एलडीपीचे सरचिटणीस तोशिहिरो निकाई (82) यांनी पत्रकार परिषद घेत पक्षाने सादर केलेल्या प्रस्तावाची माहिती दिली.

यावेळी रॉयटर्सशी बोलताना पक्षाने स्थापन केलेल्या बोर्डात पुरूषांचं वर्चस्व असल्यावरून जी टीका होतेय, त्याची आपल्याला जाणीव असल्याचं म्हणत निर्णय प्रक्रियेत महिलांनी 'लक्ष देणे' (फक्त बघणे, बोलणे नव्हे) महत्त्वाचं असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "काय चर्चा सुरू आहे, हे स्त्रियांनाही माहिती असायला हवं. त्यामुळे त्यांनी बैठकीत हजर राहणं पुरेसं आहे."

जपानमधल्या प्रसार माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, बोर्डाच्या बैठकांना पाच महिला लोकप्रतिनिधींना उपस्थित राहण्याची परवानगी असेल. पण, बोलण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, असं या प्रस्तावात म्हटलं आहे.

जपानमधला स्त्री-पुरूष भेद

बीबीसी न्यूजच्या प्रतिनिधी मारिको ओई यांचं विश्लेषण

एक जपानी स्त्री म्हणून इथल्या कॅज्युअल सेक्सिझमची आता मला सवय झाली आहे. बिझनेस मिटिंग्जमध्ये, कामाच्या ठिकाणी किंवा घरगुती कार्यक्रमांमध्येही याची प्रचिती येते. अशा प्रसंगी बहुतांशवेळा आम्ही स्त्रिया हसतो आणि असं दाखवतो जणू आम्ही काही ऐकलंच नाही.

आणि म्हणूनच मोरी यांनी केलेल्या वक्तव्याचं मला आश्चर्य वाटलं नाही. तसंच बोर्डाच्या बैठकांमध्ये स्त्रियांनी उपस्थित रहायचं. पण अवाक्षरही काढायाचा नाही, हीदेखील एक युक्ती आहे आणि ती आमच्या परिचयाची आहे.

माजी पंतप्रधान शिंजो आबे यांच्या प्रशासनात सरकारने 2020 पर्यंत महिला नेत्यांची संख्या वाढवण्याचं उद्दीष्टं ठेवलं होतं. मात्र, ते पूर्ण होत नाही, असं लक्षात येताच हळूच ही डेडलाईन एक दशक पुढे ढकलण्यात आली.

मात्र, महिला नेत्यांची संख्या वाढण्याऐवजी जपानने शिक्षण आणि प्रत्यक्ष कृतीतून मूलभूत बदल घडवला पाहिजे, असं इथल्या टीकाकारांचं म्हणणं आहे.

ऑलिम्पिक आयोजन समितीचे प्रमुख मोरी यांच्या वक्तव्यावरून जपानमधल्या महिला संघटनांनी जेवढं रान उठवलं होतं तेवढी प्रतिक्रिया सत्ताधारी एलडीपीने जो प्रस्ताव दिला आहे त्यावर अजूनतरी उमटलेली नाही.

टोकियो ऑलिम्पिकच्या टोयोटोसारख्या काही प्रमुख प्रायोजकांनी मोरी यांच्या वक्तव्यावर सडकून टीका केली होती.

जपानमधल्या महिला लोकप्रतिनिधींनीही पांढऱ्या फिती बांधून मोरी यांच्या वक्तव्याचा निषेध केला होता. इतकंच नाही तर टोकियोच्या गव्हर्नर युरिको कोइके यांनीही मोरी यांच्या वक्तव्याचा निषेध म्हणून ऑलिम्पिक...


ऑस्कर पुरस्कार विजेते ऑलिव्हिया कोलमन, मेहेरशाला अली आणि रेजिना किंग

10 नॉमिनेशनसह रोमा आणि द फेव्हरिट सर्वोत्तम चित्रपटाच्या स्पर्धेत आघाडीवर होते. पण द ग्रीन बुकने या दोन्ही सिनेमांना मागे टाकत सर्वोत्तम सिनेमाचा पुरस्कार मिळवला. 'स्टार इज बॉर्न' आणि 'व्हाईस' या सिनेमांना प्रत्येकी 8 नॉमिनेशन मिळाले होते. बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडीला 4 ऑस्कर पुरस्कार मिळाले. तर ब्लॅक पॅँथर आणि ग्रीन बुक यांना प्रत्येकी 3 पुरस्कार मिळाले.

रोमा या सिनेमासाठी दिग्दर्शक अलफोन्सा क्युरॉन यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला. तर बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडीतील भूमिकेसाठी रामी मलेक याला सर्वोत्तम अभिनेत्याचा तर ऑलिव्हिया कोलमन हिला द फेव्हरिट या सिनेमासाठी सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

अल्फोन्सो क्युरॉन यांना सर्वोत्तम दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला

विविध 24 प्रकारांत ऑस्कर पुरस्कार दिले जाणार आहेत. सहकलाकार, मेकअप आणि हेअर स्टायलिंग, डॉक्युमेंट्री, वेशभूषा, संकलन, प्रॉडक्शन डिझाईन, सिनेमॅटोग्राफी, साउड एडिटिंग, साऊड मिक्सिंग, परदेशी भाषेतील सर्वोत्तम सिनेमा, महिला सहकलाकार, अॅनिमेटेड फिल्म, लाईव्ह अ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ॅक्शन शॉर्ट, अॅनिमेटेड शॉर्ट, डॉक्युमेंट्री शॉर्ट, व्हिज्युअल इफेक्ट, ओरिजनल स्क्रीनप्ले, अडॅप्टेड स्कीनप्ले, ओरिजन स्कोअर, गीत, सर्वोत्तम अभिनेता, सर्वोत्तम अभिनेत्री, सर्वोत्तम दिग्दर्शक, सर्वोत्तम सिनेमा या प्रकारात ऑस्कर पुरस्कार दिले जातील.

यंदाचा ऑस्कर सोहळा विविध वादांनी चर्चेत आहेत. सुरुवातीला काही प्रकारांतील पुरस्कार वगळण्यात आले होते, तर काही नवीन पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली होती. तसेच वेळ वाचवण्यासाठी अॅडब्रेकमध्ये काही पुरस्कारांची घोषणा होणार होती. पण यातील बरेच बदल नंतर मागे घेण्यात आले. यंदाचा सर्वांत मोठा बदल म्हणजे सूत्रसंचालकाशिवाय पुरस्कारांचं वितरण होणार आहे.

पुरस्कार असे :

1. सर्वोत्तम सिनेमॅटोग्राफी -  अल्फोन्सो क्युरॉन , (सिनेमा - रोमा)

ऑलिव्हिया हिला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला

2. हानाह बिच्लर (प्रॉडक्शन डिझाईन ), जे हार्ट (सेट डेकोरेशन) - सिनेमा ब्लॅक पँथर

3.  एलिझाबेथ चाई वासरहेलि, जिम्मी चिन, इव्हान हेज आणि शॅनॉन डिल्ली  (डॉक्युमेंट्री, फ्री सोलो)

4. साऊंड एडिटिंग - जॉन वॉरहस्ट, निना हार्टस्टोन  (बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडी)

5. साऊंड मिक्सिंग - पॉल मेसी, टिम कॅव्हागिन, जॉन कसाली (बोहेमिहान राहप्सोडी)

व्हाईस या चित्रपटाचे हेअरस्टाईलिंग आणि मेकअप आर्टिस्ट

6. मेकअप, हेअर स्टाईलिंग - ग्रेग कॅनॉम, बिस्को, पॅट्रिसिया डेहानी (व्हाईस)

7.  वेशभूषा - रुथ कार्टर (ब्लॅक पँथर)

8. सहअभिनेत्री - रेजिना किंग (ईफ बील स्ट्रीट कुड टॉक)

9. सहअभिनेता - मेहेरशाला अली (ग्रीन बूक)

10. संकलन - जॉन ऑटमॅन (बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडी)

रेगिना किंग

11. परेदेशी भाषेतील सर्वोत्कृष्ट सिनेमा - रोमा (मेक्सिको, अलफोन्सो क्युरॉन)

12. अॅनिमेटेड फिचर फिल्म - स्पायडर मॅन, इनटू द स्पाईडर-व्हर्स

13. डॉक्युमेंट्री  शॉर्ट सबजेक्ट - पिरियड : एंड ऑफ सेन्टेन्स, (रायका जेहटब्ची, मेलिसा बेर्टन)

14. डॉक्युमेंट्री (फिचर) - फ्रि सोलो (एलिझाबेथ चाई वासरेलि, जिमि चिन, इन्हान हायेस, शॉनॉन डिली)

15. शार्ट फिल्म (लाईव्ह अॅक्शन) - स्किन (गाय नट्टिव, जैमी राय न्यूमन)

16. शॉर्ट फिल्म अनॅमिटेड - बाओ (डॉमी शी, बेकी नियमन कॉब)

लेडी गागा हिला शॅलो या गाण्यासाठी सर्वोत्तम गीताचा पुरस्कार मिळाला

17. व्हज्युअल इफेक्टस - फर्स्ट मॅन (पॉल लाम्बर्ट, ईअॅन हंटर, ट्रिस्टन माईल्स, जे. डी. शॉवलम)

18. अडॅप्टेड स्क्रीन प्ले -...


ऑस्ट्रियात महिलांना नकाब परिधान करण्यावर बंदी घालणारा कायदा लागू करण्यात आला आहे.

नकाब बंदी घालणारा कायदा रविवारी ऑस्ट्रियाच्या संसदेत मंजूर झाला आहे.

तिथल्या सरकारनं सामाजिक मूल्यांचा हवाला देत स्पष्ट केलं की, नव्या कायद्यानुसार महिलांना त्यांचा चेहरा कोणत्याही परिस्थितीत झाकता येणार नाही.

या महिना अखेरीस ऑस्ट्रियात निवडणुका होणार आहेत. या निवडणुकांना डोळ्या समोर ठेऊन हा कायदा मंजूर केल्याचं बोललं जात आहे.

हा कायदा मंजूर झाल्यानं याचा फायदा निवडणुकीत उजव्या विचारसरणीच्या फ्रीडम पार्टीला होईल अशीही चर्चा आहे.

मुस्लीम समजानं मात्र या कायद्याला विरोध केला आहे.

मुस्लीमांकडून कायद्याची निंदा

मात्र, ऑस्ट्रियातील मुस्लीम समाजानं या कायद्याची निंदा केली आहे. इथल्या मुस्लीमांमधील एक छोटासा गटच पूर्ण चेहरा झाकणारा नकाब परिधान करतो.

त्यांच्यावर या कायद्यामुळे अन्याय होईल अशी त्यांची धारणा झाली आहे.

या कायद्यामुळे केवळ मुसलमानानांच नव्हे तर मेडिकल फेस मास्क लावणारे, जोकर सारखा मेकअप करणारे अशा सर्वांनाच बंदीचा सामना करावा लागणार आहे.

एका अहवालानुसार, ऑस्ट्रियात फक्त १५० महिलाच पूर्ण चे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हरा झाकणारा नकाब परिधान करतात.

नकाब

युरोपात ठिकठिकाणी बंदी

परंतु, या कायद्यामुळे ऑस्ट्रियाच्या पर्यटन विभागासमोर मोठी समस्याच उद्भवली आहे.

कारण यामुळे आखाती देशातील महिला पर्यटकांच्या संख्येत घट होण्याची चिंता पर्यटन विभागाला वाटते आहे.

फ्रान्स आणि बेल्जियमनं २०११ मध्ये बुरखा परिधान करण्यावर बंदी घातली होती. तसंच आता नेदरलँडच्या संसदेतही अशीच पावलं उचलली जात आहे.

जर्मनीच्या चॅन्सेलर अँगेला मर्केल या सुद्धा पूर्ण चेहरा झाकणाऱ्या नकाबवर बंदी घालण्यासाठी आग्रही आहेत. कायद्याच्या कक्षेत राहून नकाबवर बंदी घालावी असं त्यांचं मत आहे.

मात्र ब्रिटनमध्ये नकाब किंवा बुरख्यावर कोणतीही बंदी अद्याप घालण्यात आलेली नाही.

बुरखा

नकाब आणि बुरख्यात फरक

नकाब परिधान केल्यावर डोळे आणि त्यांच्या आजू-बाजूचा चेहरा दिसतो. पण यावर जाळीदार स्कार्फ देखील घालता येतो.

बुरखा हा संपू्र्ण पोशाख असून त्यात शरिरातला कोणताही भाग दिसत नाही. बुरख्यात चेहरा पूर्णतः झाकलेल्या अवस्थेत असतो.

यात डोळ्यांपुढे एक हलकासा पातळ पडदा असतो ज्यातून समोरचे सगळे दिसू शकतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ऑस्ट्रेलियन ओपनचा विजेता रॉजर फेडरर

कुंचल्याने कॅनव्हासवर चित्र रेखाटावं त्या तरलतेने कोर्टरूपी कॅनव्हासवर टेनिसची मैफल सजवणारी फेडररची शैली वेगळी ठरतो. विक्रमांची शिखरं गाठतानाही फेडररने जपलेली नम्रता केवळ युवा टेनिस पिढीसाठी नव्हे तर सर्वसामान्यांसाठीही प्रेरणादायी ठरते. यंदाच्या वर्षात फेडररने वयाच्या पस्तिशीतही ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेचं जेतेपद पटकावलं होतं. त्या क्षणी आणि जेतेपदाचा करंडक स्वीकारताना फेडररला अश्रू अनावर झाले होते. खेळताना दणकट बुरुजासारखा कणखरपणा दाखवणारा फेडरर जिंकल्यानंतर एवढा भावुक का होतो?

अश्रूंना वाट मोकळी करून देत जेतेपद साजरं करणाऱ्या रॉजर फेडररने साचेबद्ध प्रतिमांना छेद दिला आहे.

हे दृश्य आहे ऑस्ट्रेलियाच्या मेलबर्नमधल्या 'रॉड लेव्हर एरिना'मधलं. एका दिग्गज टेनिसपटूच्या नावानं प्रसिद्ध हे स्टेडियम रविवारी खच्चून भरलेलं. रात्री दिसणारं तांबूस आकाश आणि फ्लडलाईट्सचा पिवळसर प्रकाश यांचं मिश्रण होऊन वेगळाच रंग आसमंतात विखुरलेला. आणि या आसमंताखाली पाचव्या सेटपर्यंत गेलेली टेनिसची मैफल जिंकून रॉजर फेडरर समाधानाने भरून पावलेला.

दुसरीकडे सहा-फूट-सात इंचीपेक्षाह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी अधिक उंची लाभलेल्या मारिन चिलीचच्या देहबोलीत उपविजेतं झाल्याची खंत पसरून राहिलेली.

फेडररला टिपण्यासाठी टेलिव्हिजन चॅनेलचे कॅमेरे आणि फोटोग्राफर्सच्या कॅमेऱ्याचा क्लिकक्लिकाट जोशात आलेला. जेतेपदाचा चषक देण्याची औपचारिकता झाल्यावर फेडररचं भाषण सुरू होतं. दाटून आलेला आवंढा, लालबुंद झालेलं मोठं नाक आणि पापण्यांआड अनावर होऊ पाहणारा अश्रूंचा बांध थोपवून धरत फेडरर बोलतो.

विसावं ग्रँड स्लॅम नावाचं आव्हान किती खडतर होतं हे त्याच्या गदगदलेल्या अवस्थेतून स्पष्टपणे दिसतं. आपल्या टीमचे, कुटुंबीयांचे आभार मानताना अश्रू त्याच्याही नकळत ओघळू लागतात. त्या चंदेरी चषकाला जवळ घेऊन तो एखाद्या लहान मुलासारखा हमसून रडतो.

जेतेपद हे कौशल्य, चिकाटी, फिटनेस यांची हुकूमत सिद्ध करणारं असतं. पण फेडरर अपवाद आहे. फेडररच्या जिंकण्यात मुक्त झाल्याची भावना असते. 'ध्येयाप्रती सर्वोत्तम कौशल्य दिलं, जेतेपदासह ते साध्य केलं. रिता आलेलो- भरून जातोय, पण पुढचं जिंकण्यासाठी मला मोकळं होऊ द्या' अशी साद ते अश्रू घालतात.

सार्वजनिक ठिकाणी डोळ्यातले अश्रू वाहू देणं पुरुष मंडळींकरता बहुतांशवेळा अडचणीत आणणारं असतं. फेडररने या अश्रूंमागची मानसिकता बदलवण्यात मोलाचा वाटा उचलला आहे.

'तू शेवटचं चारचौघात कधी रडला होतास?' असा प्रश्न तुम्ही आजूबाजूच्या कोणत्याही पुरुषाला विचारलं की तो क्षणभर तुमच्याकडे 'काय एकेक प्रश्न विचारतोय?' या नजरेने पाहील. त्याला या प्रश्नाचं आश्चर्यही वाटेल पण उत्तर देता येणार नाही. कारण त्याला आठवणारच नाही... कारण चारचौघात रडणं या कृतीची सामाजिक आणि नैतिक परवानगीच नाही पुरुषाला!

जेतेपद पटकावल्यानंतर रॉजर फेडररला अश्रू अनावर झाले.

हे करायचं, हे करायचं नाही. याबद्दल विचारायचं नाही, चर्चा तर अजिबातच नाही, असे ठोकताळे आपण बऱ्याच गोष्टींविषयी करून घेतले आहेत. हे पूर्वापार चालत आलंय, आपणही तेच फॉलो करायचं. उगाच जिज्ञासा, ज्ञानपिपासू वृत्ती वगैरे इंटलेक्च्युअल गोष्टी सांगायच्या नाहीत! रडणं हे त्याच टॅबूंपैकी एक.

पण फेडररच्या त्या अश्रूंमागे कुठलाही PR स्टंट नाही. स्वत:चा ब्रँड विकण्याचं मार्केटिंग गिमिक नाही. विचारांचं-तयारीचं-कृतीचं-अविरत कष्टांचं एक मोठ्ठं वर्तुळ पूर्ण केल्याची भावना त्यामागे दाटलेली असते. कारण रॉजर फेडरर हा केवळ एक खेळाडू नाही. तो एक अनुभव आहे.

खेळाडूंचे चाहते असतात. फेडररचं इथेही वेगळं आहे. चाहत्यांना तो आपल्याच...


ऑस्ट्रेलियन गोएन्ना

एका वृद्ध जोडप्यावर घोरपडीनं (गोएन्ना) हल्ला केला आहे. या घोरपडीपासून आपल्या कुत्र्याला वाचवण्याचा ते प्रयत्न करत असताना ही घटना घडली, असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.

भारतात ज्या घोरपडी आढळतात त्याच वंशाच्या पण भिन्न प्रजातीच्या घोरपडी ऑस्ट्रेलियात आढळतात. भारताला घोरपडींना बेंगॉल मॉनिटर लिझार्ड असं म्हणतात तर ऑस्ट्रेलियातील गोएन्नांना ऑस्ट्रेलियन मॉनिटर म्हणतात. या घोरपडी भारतात आढळणाऱ्या घोरपडींच्या तुलनेत महाकाय असतात.

Queenslandमधील या हल्ल्यात 70 वर्षं वयाच्या आजोबांना गंभीर दुखापत झाली आहे. त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे.

60 वर्षांच्या आजींच्या पायाला दुखापत झाली असून त्यांनाही दवाखान्यात भरती करण्यात आलं आहे.

या हल्ल्यात जोडप्याच्या कुत्र्याला Jack Russellला गंभीर दुखापत झाली आहे.

गोएन्नाची लांबी 2 मीटरपर्यंत असू शकते. असं असलं तरी गोएन्नाच्या बहुतेक प्रजातींची लांबी 1 मीटरच्या आत असते. गोएन्ना क्वचितच माणसांवर हल्ले करतात.

हा एक भयंकर आणि विचित्र हल्ला होता, असं या घटनेचं वर्णन बचाव पथकाच्या टीमनं केलं आहे.

"या माणसाच्या उजव्या हाताला ग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंभीर दुखापत झाली आहे आणि त्याच्या उजव्या पायाचं हाड मोडल्याची शक्यता आहे. त्याच्या पायाच्या जखमेवरून गंभीर रक्तस्त्राव झाला आहे. त्याला खूप वेदना होत होत्या," असं रुग्णवाहिकेच्या कर्मचाऱ्यानं ABC न्यूजला सांगितलं.

"कधीकधी गोएन्ना उग्र रूप धारण करतात. हे त्या जोडप्याचं नशीब की, त्यांना अत्यंत गंभीर दुखापत झाली नाही," दुसऱ्या एका कर्मचाऱ्यानं ABC न्यूला सांगितलं.

पण, हे काही नियमितपणे आढळत नाही, असं ते पुढे म्हणाले.

सुरुवातीला हा कुत्रा मरण पावला, असं म्हटलं जात होतं. पण नंतर ABC न्यूजनं सांगितलं की, कुत्रा हल्ल्यातून बचावला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ऑस्ट्रेलियन नागरिक आता भारतातून त्यांच्या देशात परतू शकत नाहीत.

ऑस्ट्रेलियाच्या आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलंय, "भारतातून कोव्हिड 19चा संसर्ग घेऊन आलेल्या आणि सध्या क्वारंटाईन असणाऱ्या लोकांचं प्रमाण पाहता हा निर्णय घेण्यात आला आहे."

भारतातून येणाऱ्या सगळ्या विमानांवर ऑस्ट्रेलियाने या आठवड्याच्या सुरुवातीला बंदी घातली. जवळपास 9 हजार ऑस्ट्रेलियन नागरिक भारतात राहतात. यापैकी 600 जण Vulnerable म्हणजे असुरक्षित असल्याचं म्हटलं गेलंय.

स्वतःच्याच देशात परतणं ठरणार गुन्हा

स्वत:च्याच देशात परतणं गुन्हा ठरवण्यात येण्याचं इतिहासात पहिल्यांदाच घडत असल्याचं ऑस्ट्रेलियन माध्यमांनी म्हटलंय.

भारतातून परतणाऱ्यांपासून जितका धोका आहे, त्याच्या तुलनेत हे पाऊल बरंच मोठं असल्याचं एका डॉक्टरांनी ABC न्यूजशी बोलताना सांगितलं.

जनरल फिजीशियन आणि आरोग्य विषयक घडामोडींवर भाष्य करणारे डॉ. व्योम शार्मर म्हणतात, "आमच्या कुटुंबीयांचा भारतात जीव जातोय. त्यांना तिथून सोडवण्याची कोणतीही संधी आम्हाला न देणं हे संकटकाळात त्यांना वाऱ्यावर सोडण्यासारखं आहे."

ऑस्ट्रेलियामध्ये दाखल होण्याच्या 14 दिवस आधी भारतात असणारी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व्यक्ती सोमवार (3 मे) पासून ऑस्ट्रेलियात दाखल होऊ शकणार नाही.

या नियमांचं उल्लंघन करणाऱ्यांना पाच वर्षांचा तुरुंगवास किंवा 66,000 ऑस्ट्रेलियन डॉलर्सचा दंड किंवा दोन्ही ठोठावलं जाण्याची शक्यता आहे.

ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री काय म्हणाले?

सरकारने विचारपूर्वक हा निर्णय घेतल्याचं ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट यांनी म्हटलंय.

ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट

ते म्हणाले, "ऑस्ट्रेलियातलं सार्वजनिक आरोग्य आणि क्वारंटाईन यंत्रणांसाठी हे गरजेचं आहे आणि कोव्हिड 19ची लागण झालेल्या क्वारंटाईन संस्थांमधल्या रुग्णांची संख्या कमी करणं आमचं उद्दिष्टं आहे. भारतातील नागरिक आणि भारतीय - ऑस्ट्रेलियन समाजाच्या आम्ही सोबत आहोत."

भारतात एकीकडे कोरोनाच्या संसर्गाची संख्या वाढतेय तर दुसरीकडे ऑस्ट्रेलियामध्ये सध्या साथ जवळपास संपुष्टात आली आहे.

इतर देशांच्या तुलनेत इथे मृत्यूही कमी झाले आहेत. लॉकडाऊनच्या कडक नियमांमुळे अनेक ऑस्ट्रेलियन नागरिक परदेशातच अडकले आहेत.

हा हक्कांचा प्रश्न- फ्रांन्सिस माओ, बीबीसी न्यूज सिडनी यांचं विश्लेषण

प्रत्येक ऑस्ट्रेलियन पासपोर्टच्या कव्हरच्या आतल्या बाजूला काही वाक्यं कोरलेली असतात. यामध्ये परदेशात असणाऱ्या ऑस्ट्रेलियन नागरिकांना संरक्षण आणि मदत देण्याबद्दल सांगितलेलं असतं.

पण, ऑस्ट्रेलियातल्या लोकांना स्वतःच्याच देशात परतण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल, असा विचार कोणीही केला नव्हता. आपल्या देशात परतता येणं आणि तिथे राहता येणं ही नागरिकत्वाची मूलभूत वैशिष्ट्यं असतात.

पण संयुक्त राष्ट्रांच्या कराराला ऑस्ट्रेलियन कोर्टात आव्हान देता येत नाही. बाहेर अडलेल्या नागरिकांबाबत नागरिकत्वाचे अनेक अधिकार आणि इतर प्रकारच्या स्वातंत्र्याची हमी दिली जात नाही.

म्हणूनच आणीबाणीच्या काळात एखादी गोष्ट गुन्हा असल्याचा निर्णय सरकारला रातोरात घेता येऊ शकतो.

कोव्हिड 19चा धोका पाहता ऑस्ट्रेलियात येणाऱ्या लोकांना आता नवीन नियमांचा सामना करावा लागू शकतो. दोन आठवड्यांच्या या निर्बंधांना कायदेशीर आव्हान द्यायला वेळ लागेल आणि यासाठी खर्चही खूप येईल. जनतेने विरोध करत दबाव आणणं हा एकमेव मार्ग अशा परिस्थितीत उरतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर...


ऑस्ट्रेलिया, मलेशिया, नेपाळ, सेनेगल यांसारख्या देशातून तो गॅंग चालवत होता. मुंबईतील बिल्डर्स, बॉलीवूड स्टार्स, दिग्दर्शक यांच्यावर त्याची दहशत होती. मुंबई पोलिसांसह देशभरातील तपास यंत्रणांना चकवण्यात तो यशस्वी ठरत होता.

भारताकडून देण्यात आलेल्या सबळ पुराव्यानंतर, पश्चिम अफ्रिकेतील सेनेगलमध्ये गॅंगस्टर रवी पुजारीला अटक करण्यात आली.

मुंबईचा हा 'मोस्ट वॉन्टेड' गॅंगस्टर आता मुंबई क्राइमब्रांचच्या कोठडीत आहे. रवी पुजारीवर 78 गुन्हे दाखल आहेत.

रवी पुजारीचं प्रत्यर्पण

कर्नाटक पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, सेनेगल सरकारने जानेवारी 2019 मध्ये रवी पुजारीला अटक केली होती.

"पोलीस सांगतायत, तो गॅंगस्टर मी नाही," असं रवी पुजारीने कोर्टाला पटवून देण्याचा प्रयत्न केला. पण, कोर्टाने रवी पुजारीला भारतात प्रत्यार्पित करण्याचा आदेश दिला.

डॉन रवी पुजारीला पश्चिम आफ्रिकेतील सेनेगलमध्ये अटक (20 फेब्रुवारी)

गेल्या वर्षी फेब्रुवारी महिन्यात रवी पुजारीला सेनेगलमधून कर्नाटक पोलिसांनी ताब्यात घेतलं.

रवी पुजारीच्या अटकेचा पहिला ब्रेक-थ्रू?

अंडरवर्ल्डचा 'मोस्ट वॉन्टेड' गॅंगस्टर रवी पुजारी पश्चिम अफ्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िकेतील सेनेगलमध्ये असल्याची माहिती पहिल्यांदा 2018 साली कर्नाटक पोलिसांना मिळाली.

रवी पुजारी ओळख बदलून 'अॅन्टोनी फर्नाडिस' नावाने सेनेगलची राजधानी 'डाकार' मध्ये लपला असल्याची माहिती होती. कर्नाटक पोलिसांच्या माहितीनुसार, पश्चिम अफ्रिकेच्या देशांमध्ये 'नमस्ते इंडिया' नावाने रेस्टॉरंटची चेन तो चालवत होता.

रवी पुजारीच्या हॉटेल चेनकडून दांडियाचा कार्यक्रम ठेवल्याची माहिती पोलिसांना मिळाली. हा 'अॅन्टनी फर्नांडिस' ची गॅंगस्टर रवी पुजारी म्हणून खरी ओळख पटवण्यासाठी मिळालेला पहिला ब्रेक-थ्रू होता.

त्यानंतर पोलिसांना रवी पुजारी क्रिकेट मॅच पहात असतानाचा फोटो मिळाला. सेनेगलचा 'अॅन्टनी फर्नांडिस' हाच गॅंगस्टर रवी पुजारी असल्याची पोलिसांना खात्री पटली.

2009 साली खार पश्चिम येथील व्हाइट पिकॉक बुटिकवर गोळीबार झाला होता. हा गोळीबार रवी पुजारी टोळीकडून झाला असावा असे सांगण्यात येते

मार्च 2019 मध्ये भारताकडून सेनेगल सरकारला रवी पुजारीच्या प्रत्यर्पणाबद्दल विनंती करण्यात आली.

कोण आहे रवी पुजारी?

रवी पुजारीचा जन्म कर्नाटकातील उडपी जिल्ह्यातील मालपे गावात झाला. लहानपणीच तो कर्नाटकातून मुंबईला आला.

मुंबई क्राइम ब्रँचचे अधिकारी नाव न घेण्याच्या अटीवर सांगतात, "मुंबईत रवी पुजारी अंधेरी पूर्वेच्या सहारगाव भागात रहात होता. एका कॉन्व्हेंट शाळेत त्याने शिक्षण घेतलं. पण, पुढे शिक्षण अर्धवट सोडलं."

सहारगावात 1990 मध्ये एअरपोर्टवर श्रीकांत देसाई यांची टोळी सक्रीय होती.

"रवी पुजारीने अंधेरीत श्रीकांत मामासोबत काम सुरू केलं. कार्गोत समान पकडलं असेल तर सोडवण्यासाठी रवी मध्यस्थी करायचा," असं पोलीस अधिकारी पुढे सांगतात.

श्रीकांत देसाई छोटा राजनच्या टोळीत होते. पोलीस अधिकारी सांगतात, कार्गोमध्ये सामान चोरी करणारी त्यांची गॅंग होती. रवी पुजारीला त्यांनीच गॅंगच्या कारवाईमध्ये सामील केलं होतं.

मुंबई पोलिसांचे दिवंगत अधिकारी विजय साळस्कर यांनी श्रीकांत मामाचा 1990 मध्ये एन्काउंटर केला. श्रीकांत मामाचा एन्काउंटर झाल्यानंतर रवी पुजारीने त्याची गॅंग सांभाळण्यास सुरूवात केली.

रवी पुजारीचा पहिला गुन्हा

मुंबईतून 1988 मध्ये दुबईला पळालेला दाऊद इब्राहिम, छोटा राजनसारखे अंडरवर्ल्ड डॉन 1990 च्या सुरूवातीला मुंबईवर पकड मिळवण्याच्या प्रयत्नात होते.

त्या काळात कार्गोमध्ये मध्यस्थीचं काम करणारा रवी पुजारी श्रीकांत देसाईंच्या मार्फत स्थानिक...


ऑस्ट्रेलियाच्या एका वृत्तपत्राने हीच बातमी पुनःप्रकाशित केली. या बातमीचा सारांश होता, "अहंकार, अति-राष्ट्रवाद आणि प्रशासनाची अकार्यक्षमता यांच्यामुळे भारताचं संकट अधिक मोठं झालं. लोकप्रिय पंतप्रधानांचा आधार असलेल्या लोकांचा श्वास गुदमरला जात आहे."

ऑस्ट्रेलियातील भारतीय दूतावासाने या लेखावर आक्षेप नोंदवला आहे.

भविष्यात अशाप्रकारे निराधार बातम्या प्रकाशित करू नये, असं दूतावासानं म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या प्रतिमेला भारतातील कोव्हिड संकटाने मोठा दणका दिला, हे वास्तव आहे.

जगभरातील माध्यम आणि समाजमाध्यमांमध्ये भारतातील दुसऱ्या कोव्हिड लाटेची जोरदार चर्चा आहे.

बेड, ऑक्सिजन आणि उपचारांअभावी रुग्ण जीवाच्या आकांताने तळमळत आहेत. तर त्यांचे नातेवाईक या गोष्टींची सोय करण्यासाठी आकाश-पाताळ एक करत फिरताना दिसत आहेत.

मृतांवर सामूहिक अंत्यविधी केले जात आहेत. इतकंच नव्हे तर स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कारासाठी जागा न उरल्याने पार्किंग म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या मोकळ्या जागांचा वापर मृतदेह जाळण्यासाठी केला जात आहे.

मोदी यांनी स्वतःची प्रतिमा जगभरात सक्षम प्रश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ासक म्हणून पुढे आणली होती. पण सध्या भारतात कोरोना रुग्णांच्या संख्येत विक्रमी वाढ होत असून या संकटासाठी जगभरातून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनाच जबाबदार धरलं जात आहे.

प्रतिमेला धक्का

राज्यशास्त्र विषयाचे तज्ज्ञ मिलन वैष्णव सांगतात, "आता अनेक जण मोदींच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत. संकटादरम्यान सरकार कमी पडलं, इतकंच नव्हे तर परिस्थिती आणखी बिकट करण्यात त्यांनी हातभार लावला."

अशा परिस्थितीत अडकलेले नरेंद्र मोदी हे काही एकमेव नेते नाहीत. पण त्यांचं अपयश स्पष्टपणे दिसून येतं, ही वस्तुस्थिती आहे.

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष जाइर बोल्सोनारो यांच्याप्रमाणे त्यांनी कोरोना संकटाकडे सुरुवातीला दुर्लक्ष केलं नव्हतं. पण तरीही आज जी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, ती टाळण्यात त्यांना अपयश आलं.

नरेंद्र मोदी यांनी कोव्हिड संकटाच्या काळात हिंदू धर्मियांच्या कुंभमेळ्याला परवानगी दिली. पश्चिम बंगालमध्ये महिनाभर चाललेल्या निवडणूक प्रक्रियेचं समर्थन केलं. या निवडणुकीत मास्क न घालता त्यांनी प्रचार केला. मोठ्या प्रमाणावर प्रचारसभा घेतल्या.

भारतातील हे चित्र धक्कादायक होतं, जगभरात लॉकडाऊन करण्यात येत असताना या निष्काळजीपणाकडे लोकांचं लक्ष वेधलं गेलं, असं इकॉनॉमिस्टचे भारतातील प्रतिनिधी अॅलेक्स ट्रॅव्हेली म्हणतात.

जानेवारी महिन्यात भारताने कोरोना व्हायरसचा पराभव केल्याचं नरेंद्र मोदी म्हणाले होते. पण त्यानंतर वेगळंच चित्र देशात निर्माण झाल्याचं पाहायला मिळालं.

परदेशी निरीक्षकांच्या मते, नरेंद्र मोदी यांच्या राष्ट्रवादी विचारांना नेहमीच तांत्रिक कार्यक्षमतेशी जोडून पाहण्यात येत होतं. पण कोरोना संकटात ही कार्यक्षमता कुठेच दिसली नाही, असं स्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यूयॉर्कमधील राज्यशास्त्र विषयाचे सहायक प्राध्यापक ख्रिस्तोफर क्लेरी यांना वाटतं.

लोकप्रिय नेता आणि कणखर प्रशासक म्हणून नरेंद्र मोदी यांनी सुरुवातीच्या काळात प्रतिमा बनवली होती. पण 2016 मध्ये नोटबंदीनंतर या प्रतिमेला पहिल्यांदा तडा गेला. त्यावेळी दैनंदिन रोख उत्पन्नावर अवलंबून असलेल्या लाखो नागरिकांना नोटबंदीचा फटका बसला होता.

त्यानंतर गेल्यावर्षी एका रात्रीतून नरेंद्र मोदी यांनी देशव्यापी लॉकडाऊनची घोषणा केली होती. त्याही वेळी लाखो नागरिकांनी आपली नोकरी गमावली आणि त्यांच्यावर बेरोजगारीची कुऱ्हाड कोसळली. या काळात...


ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय विज्ञान संस्थेने केलेल्या एका अभ्यासात कोरोना व्हायरस वाटलं होतं त्यापेक्षा कितीतरी अधिक काळ वातावरणात जगू शकतो अशाप्रकारचे निष्कर्ष समोर आलेत. पण हे निष्कर्ष काढण्यासाठी जे प्रयोग केले ते पूर्णपणे अंधारात केले.

सूर्यप्रकाशात असणारे यूव्ही किरण व्हायरसला मारून टाकतात हे याआधी सिद्ध झालेलं आहे. संसर्गित व्यक्ती खोकली, शिंकली किंवा बोलली तर जे ड्रॉपलेट्स बाहेर पडतात, ते निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात गेले तर त्यांना कोव्हिड-19 चा संसर्ग होतो हे सिद्ध झालेलं आहे.

हवेतल्या कणांमुळे एखाद्याला संसर्ग होण्याची शक्यता आहे हेही सिद्ध झालेलं आहे. एखाद्या पृष्ठभागावर कोरोना व्हायरस आहे आणि त्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला कोव्हिड -19 चा संसर्ग होऊ शकतो की नाही याबाबत संशोधकांमध्ये मतमतांतरं आहेत. पण पृष्ठभागावर हा विषाणू असला तरी त्या पृष्ठभागाला हात लागल्यानंतर संसर्ग झाल्याची उदाहरणं आहेत.

नवा अभ्यास काय सांगतो?

प्रयोगशाळेत आधी झालेल्या चाचण्यांमध्ये हे सिद्ध झालंय की कोव्हिड-19 चा विषाणू दोन ते तीन दिवस नोटा आणि काच अशा पृष्ठभागांवर जिवंत राहू शकतो. तर साधारण सहा दिवसांपर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यंत प्लॅस्टीक आणि स्टेनलेस स्टीलवर जिवंत राहू शकतो. अर्थात वेगवेगळ्या चाचण्याचे निष्कर्ष वेगळे आहेत.

पण ऑस्ट्रेलियन संस्था CSIRO च्या चाचणीत असं आढळून आलंय की कोरोना व्हायरस 'अत्यंत मजबूत' आहे. आसपासचं वातावरण साधारण 20 अंश सेल्सिअस असेल आणि खोलीत सतत अंधार असेल तर हा व्हायरस गुळगुळीत पृष्ठभाग जसं की मोबाईल फोनची स्क्रीनची काच, नोटा किंवा प्लॅस्टिकवर 28 दिवस तग धरून राहू शकतो.

याच तुलनेन फ्लूचा व्हायरस अशाच परिस्थितीत 17 दिवस तग धरून राहू शकतो. व्हायरोलॉजी जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या अभ्यासात असंही म्हटलंय की कोव्हिड-19 चा विषाणू गरम वातावरणापेक्षा थंड वातावरणात जास्त काळ जिवंत राहू शकतो. अभ्यासातून समोर आलंय की 40 अशं सेल्सियसच्या वर तापमान गेल्यानंतर काही पृष्ठभागांवर असलेला व्हायसर 24 तासांच्या आत निष्क्रिय झाला.

मतभेद कशावरून?

कार्डिफ युनिवर्सिटीच्या साधी सर्दी अभ्यास केंद्राचे माजी संचालक प्रा रॉन एक्लेस यांनी या अभ्यासावर टीका केली आहे.

ते म्हणतात, "हा विषाणू 28 दिवसांपेक्षा जास्त काळ पृष्ठभागांवर तग धरून राहू शकतो असं म्हणणं म्हणजे लोकांमध्ये अनाठायी भीती पसरवण्यासारखं आहे. जेव्हा संसर्गित व्यक्ती खोकते, शिंकते त्यावेळेस जे ड्रॉपलेट्स बाहेर पडतात ते ताजे असल्यामुळे सक्रिय असतात. असे सक्रिय ड्रॉपलेट्स जर कोणत्या पृष्ठभागावर जमा झाले आणि ते सक्रिय असतानाच त्यांच्याशी लगेच दुसऱ्या व्यक्तीचा संबंध आला तर पृष्ठभागाव्दारे संसर्ग व्हायची शक्यता असते. पण या अभ्यासात ताजे ड्रॉपलेट्स वापरले गेलेले नाहीत."

या अभ्यासात ज्या धोक्यांचं वर्णन केलंय त्याचा खऱ्या आयुष्याशी 'फारच थोडा' संबंध आहे असंही ते म्हणतात.

काही दिवसांपूर्वी युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्नियामध्ये प्राध्यापक असणाऱ्या मोनिका गांधी यांनी म्हटलं होतं की "कोरोना व्हायरस पृष्ठभागांवरून पसरत नाही."

हात आणि मोबाईल फोनची स्क्रीन वारंवार स्वच्छ करण्याची गरज

बीबीसीचे विज्ञान प्रतिनिधी पल्लव घोष या अभ्यासाचं विश्लेषण करताना सांगतात की, "कोव्हिड-19 मुख्यत्वे हवेतून पसरतो. हवेत असणारा व्हायरस साधारण तीन तास सक्रिय राहातो. पण पृष्ठभागांवरचा व्हायरस किती काळ सक्रिय राहतो याविषयी मतभेद आहेत.

या अभ्यासात कोरोना व्हायरस नोटा किंवा फोनचे स्क्रीन्स अशा गुळगुळीत पृष्ठभागांवर 28 दिवसांपेक्षा जास्त काळ जिवंत राहू शकतो असं समोर आलं आहे. पण हेही लक्षात...


ऑस्ट्रेलियाच्या संघानं पहिल्या डावात 195 धावा केल्या होत्या.

रहाणेचं शतक

आव्हानात्मक खेळपट्टी, दर्जेदार बॉलिंग यांचा मुकाबला करत शैलीदार फलंदाजी कशी करावी याचा वस्तुपाठ देत अजिंक्य रहाणेने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध शतकी खेळी साकारली.

पहिल्या कसोटीत 36 धावांत उडालेला खुर्दा तसंच कर्णधार विराट कोहली आणि मोहम्मद शमीची अनुपस्थिती यामुळे अजिंक्यवर कर्णधारपद आणि फलंदाजी अशी दुहेरी जबाबदारी होती. मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंडच्या भव्य मैदानावर तंत्रशुद्धतेचा प्रत्यय देत अजिंक्यने कसोटी कारकीर्दीतील बारावं, तर ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या दुसऱ्या शतकाची नोंद केली.

कसोटी कर्णधार म्हणून अजिंक्यचं हे पहिलंच शतक आहे. पॅट कमिन्सच्या बॉलवर खणखणीत चौकार लगावत रहाणेने शतकाला गवसणी घातली.

मेलबर्न कसोटीत, भारतीय संघाने ऑस्ट्रेलियाला 195 धावांत गुंडाळलं होतं. 1 बाद 36 वरून पुढे खेळणाऱ्या भारतीय संघाने शुभमन गिल, भरवशाचा चेतेश्वर पुजारा, हनुमा विहारी यांना झटपट गमावलं मात्र अजिंक्यने नेहमीच्या शांतपणे खेळ करत डाव सावरला.

चांगल्या चेंडूंना सन्मान देत तर वाईट चेंडूंचा समाचार घेत अजिंक्यने भारतीय संघाला सुस्थितीत नेल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ं.

आधीच्या सामन्यामुळे दडपण

आधीच्या कसोटीत 36 धावांत खुर्दा उडाल्याने भारतीय फलंदाजांवर दडपण होतं. मात्र या दडपणाने कोशात न जाता अजिंक्यने सुरेख पदलालित्यासह मोलाचं शतक साकारलं.

बॉर्डर गावस्कर करंडक मालिकेतल्या पहिल्या कसोटीत 36 रन्समध्ये खुर्दा. टीम इंडियासाठी नीचांकी धावसंख्या. अवघ्या तासाभरात भारताच्या महारथींनी गाशा गुंडाळला आणि बघता बघता कसोटी गमावली. कोणाला काही कळायच्या आत नामुष्कीकारक पराभवाची नोंद झाली होती.

ज्या कसोटीचं पारडं भारतीय संघाच्या बाजूने झुकलं होतं त्या कसोटीत न भूतो न भविष्यति अशी पडझड होऊन घात झाला.

या कसोटीनंतर कर्णधार विराट कोहली मायदेशी परतला. पत्नी अनुष्का शर्मा गरोदर असल्याने बाळंतपणावेळी तिच्याबरोबर राहण्यासाठी कोहलीने पॅटर्निटी लिव्ह घेतली आहे. दुसरीकडे हातावर बॉल आदळल्याने मोहम्मद शमीच्या हाताला फ्रॅक्चर झालं.

शमी उर्वरित मालिकेत खेळणार नसल्याचं स्पष्ट झालं. त्यामुळे दोन बदल अपरिहार्य होते. पृथ्वी शॉ आणि वृद्धिमान साहा यांना वगळण्यात आल्याने चार बदल करण्यात आले.

मागच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात, भारतीय संघाने मालिका 2-1 जिंकत इतिहास घडवला होता. भारतीय संघाने पहिल्यांदाच ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला होता.

सहा वर्षांपूर्वी याच मैदानावर झळकावलं होतं शतक

2014 मध्ये याच मैदानावर ऑस्ट्रेलियाच्या 530 धावांसमोर खेळताना टीम इंडियाने 465 धावांची मजल मारली होती.

विराट कोहली आणि अजिंक्य रहाणे या दोघांनी शतकी खेळी करताना 262 धावांची भागीदारी केली होती. त्या भागीदारीदरम्यान रहाणे कोहलीपेक्षा अधिक आक्रमकतेने खेळताना दिसला होता. भन्नाट वेगासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या मिचेल जॉन्सनला त्यांनी लगावलेले फटके आजही क्रिकेटरसिकांच्या स्मरणात आहेत.

जॉन्सन-रायन हॅरिस, जोश हेझलवूड, शेन वॉटसन, नॅथन लॉयन या तगड्या आक्रमणाला सामोरं जात रहाणेने अफलातून शतकी खेळी साकारली होती. रहाणेने 21 चौकारांसह 147 धावांची दमदार खेळी केली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ऑस्ट्रेलियातल्या मेलबर्न शहरात राहणाऱ्या लुसी ग्रॅन्सबरी अभिनेत्री आणि कॅबरे डान्सर आहेत. आपण अत्यंत आळशी आहोत, असं त्या उघडपणे सांगतात. इतकंच नाही तर आळशी असण्याचा त्यांना अभिमानही आहे.

स्वतःविषयी आणि आपल्यासारख्याच इतर आळशी व्यक्तींविषयी त्या म्हणतात, 'मला अनावश्यक गोष्टींवर वेळ खर्च करणं बिल्कुल खपत नाही. बहुतेक आळशी लोक असेच असतात. फालतू गोष्टींसाठी आमच्याकडे वेळच नसतो.'

बऱ्याचदा असं होतं की एखाद्या गोष्टीचा आळस केला तर त्या व्यक्तीच्या मनात अपराधीपणाची भावना येते.

पण लुसी यांचा आळसाबाबतचा दृष्टिकोन वेगळा आहे. जर तुम्हालाही असं वाटत असेल की तुम्ही आळशी आहात तर आळसाचे फायदे काय आहे ते जाणून घ्या.

'आळशीपणा वाटतो तितका वाईट नाही'

आळशीपणाचे फायदे सांगताना लुसी म्हणतात, "आळशी माणसांचं कौतुक झालं पाहिजे. कारणं एखादं काम लवकरात लवकर कसं पूर्ण होईल, याकडे आमचं जास्त लक्ष असतं."

आळशीपणाकडे सर्वसाधारणपणे नकारात्मक दृष्टीने बघितलं जातं. मात्र, ही सकारात्मक गुणवत्ता असल्याचं लुसी यांचं मत आहे. याची कारणं देताना त्या म्हणतात, आळशीपणामुळे तुम्ही -

1. कामांचा प्राधान्यक्रम अधिक उत्तमरीत्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या ठरवू शकता.

2. तुम्ही एनर्जी एफिशियंट बनता.

3 आणि दुसऱ्यांदा पुन्हा तेच काम करावं लागू नये, म्हणून पहिल्याच प्रयत्नात काम यशस्वीपणे कसं पूर्ण करता येईल, याचा जलद मार्ग शोधण्यात आळशीपणाची मदतच होते.

आळशीपणा की लाईफ हॅक्स?

घरातली दैनंदिन काम करण्याचा अनेकांना कंटाळा येतो.  लुसी यांनाही येतो. मात्र, ही कामं वेळ वाया न घालवता पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी काही हॅक्स म्हणजे क्लृप्त्या शोधून काढल्या आहेत.

ही अगदी छोटी-छोटी कामं वाटत असली तरी घरी अशी कितीतरी कामं असतात, जी अशापद्धतीने स्मार्टली झटपट करतात येऊ शकतात.

आळशीपणा शोधाची जननी?

आळस हीच शोधाची जननी असल्याचा लुसी यांचा दावा आहे.

त्या म्हणतात, "याचं सर्वांत मोठं उदाहरण म्हणजे 'चाक'. वस्तू एका ठिकाणाहून दुसरीकडे ओढत नेणं, फार अवघड आणि मेहनतीचं काम होतं. यातूनच चाकाचा शोध लागला. शोध खरंतर सोयीची एक पद्धत आहे. उदाहणार्थ टेलिफोन - शेजारच्याला हेलो म्हणायचं असेल तरी पार त्याच्या घरापर्यंत जावं लागायचं."

आळशीपणाचं इतकं कौतुक करणाऱ्या लुसी एकट्या नाहीत.

ऑफिसात आळशीपणा का येतो?

मायक्रोसॉफ्टचे जनक बिल गेट्ससुद्धा म्हणतात की 'कठीण काम करण्यासाठी मी आळशी माणसाची निवड करेन. कारण अवघड काम करण्याचा सर्वांत सोपा मार्ग ते शोधून काढतील.'

'आळशीपणामुळे मेंदू अधिक कार्यक्षम होतो'

ऑक्सफोर्ड विद्यापीठातले प्राध्यापक मसूद हुसैन यांनी केलेल्या एका संशोधनात असं आढळलं की आळशीपणा मेंदूला अधिक कार्यक्षम बनवू शकतो.

आळशी व्यक्तींचा मेंदू आणि आळशी नसणाऱ्यांचा मेंदू यात कोणते फरक असू शकतात, हे जाणून घेण्यासाठी त्यांनी एका प्रयोगाची रचना केली.

प्रयोगात सहभागी झालेल्या व्यक्तींना त्यांनी एक प्रश्नावली दिली. प्रश्नावलीच्या उत्तरांच्या आधारे त्यांनी या व्यक्तींना उत्साही किंवा प्रोत्साहित (motivated), निरुत्साही(apathetic) आणि मधले अशा तीन प्रकारांमध्ये विभागलं.

एखादी गोष्ट मिळवण्यासाठी किती परिश्रम घ्यावेत याबाबत ही चाचणी होती. विशिष्ट मोबदला मिळवण्यासाठी किती परिश्रम करावेत याचं गुणोत्तर ठरवावं अशी जबाबदारी या समूहातल्या लोकांकडे दिली होती. त्यातून असं लक्षात आलं की आपण आळशी आहोत असं म्हणणाऱ्या लोकांनी उत्तर काय द्यावं याबाबत अधिक विचार केला होता.

या प्रयोगातून काय निष्कर्ष निघाला?

आळशी व्यक्तींच्या मेंदूने अधिक ऊर्जा खर्च केली, असं दिसलं.

मोबदला मिळवण्यासाठी आळशी व्यक्तींचा...


ऑस्ट्रेलियातील शाळा, चर्च, स्पोर्ट्स क्लब अशा अनेक संस्थांमध्ये गेल्या अनेक दशकांपासून हे गुन्हे घडत होते. या सर्व घटनांतील पीडितांची

"एक राष्ट्र म्हणून या घटनेबद्दल पीडितांची माफी मागून त्यांना मान मिळवून देण्याचा हा क्षण आहे. बालक म्हणून त्यांना जे मिळायला हवं ते न देता उलट ज्यांनी या मुलांची काळजी घेणं अपेक्षित होतं त्यांनीच या बालकांची उपेक्षा केली," असं पंतप्रधानांनी गुरुवारी ऑस्ट्रेलियन  संसदेत सांगितलं.

रॉयल कमिशनची चौकशी डिसेंबरमध्ये पार पडली. त्यात त्यांनी 400 पेक्षा शिफारशी केल्या. त्यात कॅथलिक चर्चच्या कौमार्य अबाधित ठेवण्याच्या नियमांत बदल करण्याचासुद्धा समावेश होता.

"हा प्रश्न फक्त काही दोन-चार वाईट प्रवृत्तींपुरता मर्यादित नाही. समाजातल्या बड्या संस्थांचं हे दारुण अपयश आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

पीडितांची पत्रं

टर्नबूल म्हणाले की, त्यांचं सरकार माफीनाम्यात काय असावं याबाबत पीडितांबरोबर चर्चा करणार आहे. तसंच या नॅशनल रिड्रेस स्कीममध्ये राज्य सरकारांनी आणि संस्थांनी सहभागी होण्याचं आवाहन केलं.

"आम्ही या घटनांमधल्या शोषितांचं देणं  लागतो आणि आता या क्षणी आम्ही मागे ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हटून वेळ दवडणार नाही, असं आम्ही त्यांना वचन देतो." ते म्हणाले.

ऑस्ट्रेलियन सरकारने पीडितांना याधीच 3 कोटी ऑस्ट्रेलियन डॉलरची रक्कम एका योजनेअंतर्गत देण्याचं वचन दिलं आहे. यातून दीड लाख ऑस्ट्रेलियन डॉलर प्रत्येक पीडित मिळतील. त्यांना समुपदेशन आणि इतर सुविधाही मिळतील.

चौकशीत 800 पेक्षा अधिक लोकांच्या व्यथा ऐकून घेण्यात आल्या. पण पीडितांचा खरा आकडा किती आहे हे ते कधीही कळणार नाही, असं म्हणतात.

हेही वाचलंत का?

ऑस्ट्रेलियात समलैंगिक विवाहासाठी जनमत

ऑस्ट्रेलिया : बाललैंगिक अत्याचार प्रकरणात कॅथलिक चर्चचे मौन

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ऑस्ट्रेलियाने आतापर्यंत 4 वेळा विश्वचषक जिंकला आहे तर भारत पहिल्यांदाच अंतिम सामना खेळत आहे. स्मृती मंधाना, हरमनप्रीत कौर आणि शफाली वर्मा हे खेळाडू फॉर्ममध्ये असल्यामुळे हा सामना कोण जिंकणार याची उत्सुकता शिगेला पोहोचली आहे.

या लेखात आपण टी-20चा इतिहास तर पाहणारच आहोत पण त्याबरोबरच आपण भारतीय खेळाडूंची ओळखही करून घेऊत.

ऑस्ट्रेलिया 4 वेळचा विजेता

टीम इंडियाच्या गटात ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, बांगलादेश आणि श्रीलंका यांचा समावेश होता. तर दुसऱ्या गटात इंग्लंड, पाकिस्तान, थायलंड, दक्षिण आफ्रिका, वेस्ट इंडिज यांचा समावेश होता.

आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप स्पर्धा दर दोन वर्षांनी होतो. गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाच्या नावावर सर्वाधिक चार जेतेपदं आहेत. याच टीमशी भारत आज टक्कर देणार आहे.

टीम इंडिया प्रत्येकवेळी या स्पर्धेसाठी पात्र ठरली आहे. मात्र जेतेपदापासून ती दूर राहिली आहे. टीम इंडियाने 2009, 2010 आणि 2018 मध्ये सेमी फायनलपर्यंत धडक मारली होती. 2016 मध्ये भारताने या स्पर्धेचं यजमानपद भूषवलं होतं.

मिताली राज आणि झूलन गोस्वामी यांनी ट्वेन्टी-20 प्रकारातून निवृत्ती स्वीकारल्यामुळे ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

टीम इंडियाच्या ताज्या दमाच्या खेळाडूंना जेतेपदावर नाव कोरण्यासाठी प्रयत्नांची शिकस्त करावी लागणार आहे.

आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कपचा इतिहास

वर्ष आणि विजेते

2009- इंग्लंड

2010- ऑस्ट्रेलिया

2012- ऑस्ट्रेलिया

2014-ऑस्ट्रेलिया

2016-वेस्ट इंडिज

2018-ऑस्ट्रेलिया

ऑस्ट्रेलियात रंगणाऱ्या आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-२० वर्ल्ड कप स्पर्धेसाठी अशी आहे टीम इंडिया...

हरमनप्रीत कौर (कर्णधार), स्मृती मन्धाना, पूजा वस्त्राकर, राधा यादव, रिचा घोष, तानिया भाटिया, जेमिमा रॉड्रिग्ज, अरूंधती रेड्डी, पूनम यादव, दीप्ती शर्मा, हरलीन कौर, शिखा पांडे, वेदा कृष्णमूर्ती, शफाली वर्मा, राजेश्वरी गायकवाड.

प्रशिक्षक- डब्ल्यू. व्ही. रमण, स्पिन सल्लागार- नरेंद्र हिरवाणी.

भारतीय महिला खेळाडूंबाबत जाणून घेण्यासारख्या काही महत्त्वाच्या गोष्टी...

हरमनप्रीत कौर

टीम इंडियाची सगळ्यांत अनुभवी खेळाडू. महिला ट्वेन्टी-२० प्रकारात भारतासाठी पहिलंवहिलं शतक झळकावण्याचा मान हरमनप्रीतच्या नावावर आहे.

शंभरहून अधिक ट्वेन्टी-20 खेळण्याचा विक्रमही हरमनप्रीतच्या नावावर आहे. गेली अनेक वर्षं टीम इंडियासाठी धावांची टांकसाळ उघडत विजयात निर्णायक भूमिका बजावण्यात हरनप्रीत आघाडीवर आहे.

ऑस्ट्रेलियात होणाऱ्या महिला बिग बॅश स्पर्धेत खेळण्याचा अनुभव महत्त्वपूर्ण ठरू शकतो. सातत्यपूर्ण प्रदर्शनासाठी अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित.

हरमनप्रीत कौर

स्मृती मन्धाना

आक्रमक फटकेबाजी आणि कलात्मकता यांचा सुरेख मिलाफ स्मृती मन्धानाच्या बॅटिंगमध्ये पाहायला मिळतो.

2018 मध्ये वर्षातील सर्वोत्कृष्ट तसंच सर्वोत्कृष्ट वनडे क्रिकेटपटू पुरस्काराने स्मृतीला गौरवण्यात आलं आहे.

गेल्या वर्षी दमदार प्रदर्शनाच्या बळावर स्मृतीने आयसीसी वनडे रँकिंगमध्ये अव्वल स्थानी झेप घेतली होती.

फोर्ब्स मासिकातर्फे तयार करण्यात येणाऱ्या ३० वर्षांखालील प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये स्मृतीचा समावेश होता.

ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडमध्ये होणाऱ्या ट्वेन्टी-२० लीग स्पर्धेत खेळण्याचा अनुभव संघाला उपयुक्त ठरू शकतो. स्मृतीला अर्जुन पुरस्काराने गौरवण्यात आलं आहे.

जेमिमा रॉड्रिग्ज

टीम इंडियाच्या लोकप्रिय खेळाडूंपैकी एक. मुंबईकर जेमिमा उत्तम हॉकी प्लेयर आहे. मात्र बॅट का हॉकी स्टिक असा निर्णय घ्यायचा वेळ आली तेव्हा तिने बॅटची निवड केली.

बॅटिंग आणि बॉलिंग अशा दोन्ही आघाड्यांवर जेमिमाने ठसा उमटवला आहे....


ओंकार हेर्लेकर

कोरोना लशीच्या मानवी चाचणीच्या संशोधनात सहभागी झाल्यानंतरचा अनुभव त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितला.

जगात सध्या युके, अमेरिका, रशिया आणि चीनमध्ये कोरोनाला नष्ट करणारी लस निर्माण करण्याचं काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. भारतातही हे काम भारत बायोटेक कंपनी करत असून ही कंपनी 'कोवॅक्सीन लशी'च्या संशोधनात गुंतली आहे. आयसीएमआरने भारत बायोटेकसोबत या लशीची निर्मिती केली आहे.

या लशीच्या प्रायमरी ह्युमन ट्रायलला म्हणजेच प्राथमिक टप्प्यातल्या मानवी चाचणीला सुरुवात झाली असून भारतातल्या काही निवडक स्वयंसेवकांवर याची चाचणी 24 जुलैला झाली. तर, काहींवर 28 जुलैला ही चाचणी झाली.

डॉ. ओंकार हेर्लेकर या पहिल्या टप्प्यातल्या स्वयंसेवकांपैकी एक आहेत. ते लाहनाचे मोठे झाले बदलापुरात झाले असून उद्योगानिमित्त मुंबईत स्थायिक आहेत.

असा घेतला ह्युमन ट्रायलसाठी निर्णय

हेर्लेकर कोरोना संकटानंतर गोव्यात आपल्या गावी गेले होते. तिथे कोरोना लशीसाठी भारत बायोटेक कंपनीकडून मानवी चाचणी होणार असल्याचं त्यांना समजलं.

या संकट काळात मुंबई, बदलापूर, कोकण इथल्या लोकांना लॉकडाऊन दरम्यान मदत करण्याचं काम त्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांनी सुरू ठेवलं होतं. मात्र, लशीच्या संशोधनात सहभागी होऊन या संकट काळात आपण काहीतरी केल्याचं समाधान वाटावं ही सुद्धा त्यांची इच्छा होती. म्हणून हा निर्णय त्यांनी घेतल्याचं सांगितलं.

40 वर्षीय हेर्लेकर त्यांच्या या निर्णयाबद्दल बोलताना सांगतात, "मी गेले काही दिवस गोव्यातच आहे. इथल्या रेडकर हॉस्पिटलमध्ये कोरोना लशीच्या चाचणीसाठी स्वयंसेवकांची नोंद सुरू होती. मी माझी नोंदणी तिथे केली.

माझ्या अनेक प्रकारच्या रक्त चाचण्या तिथे झाल्या. त्यांचे निकाल बरे आले असून मानवी चाचणीसाठी माझी निवड झाल्याचं मला हॉस्पिटलमधून आठवडाभराने सांगण्यात आलं."

ते पुढे सांगतात, "निवड झाल्याने मी सुद्धा प्रथम आनंदी आणि काहीसा भयभीतही झालो. परंतु, मी काही झालं तरी स्वतः या प्रकल्पात सहभागी व्हायचं ठरवलं. माझ्या घरच्यांनी मला पाठिंबा दर्शवत माझा उत्साह वाढवला."

लस टोचतानाचा अनुभव कसा होता?

नेमकं लस टोचून घेताना काय अनुभव आला याबद्दल बोलताना हेर्लेकर यांच्या अंगावर आजही रोमांच उठतात.

ते पुढे सांगतात, "ही ह्युमन ट्रायल डबल ब्लाईंड कंट्रोल्ड प्लासिबो ट्रायल आहे. म्हणजे लस टोचणाऱ्या आणि टोचून घेणाऱ्याला त्यात औषध आहे की इतर काही आहे हे माहिती नसतं. त्यामुळे मला काय टोचलं जातंय हे माहिती नव्हतं. टोचल्यानंतर त्या ठिकाणी जळजळ होत होती आणि तेवढा भाग काळा-निळाही पडला. डोकेदुखी आणि तापासारखं थोडावेळ वाटलं. त्यानंतर आजपर्यंत मला काहीच त्रास झाला नाही."

पुन्हा त्यांच्यावर चाचणी केली जाईल का? याबद्दल ते सांगतात, "माझ्यावर चौदा दिवसांनी पुन्हा अशीच चाचणी केली जाईल. या चौदा दिवसात माझ्या शरीरात विषाणूला विरोध करणाऱ्या अँटीबॉडीज तयार झाल्या की नाही याचा अभ्यास केला जाईल. त्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यातल्या लोकांच्या ट्रायल्स सुरू होतील."

सध्या हेर्लेकर त्यांच्या घरीच आहेत. लशीची चाचणी केल्यानंतर हॉस्पिटल त्यांच्या कायम संपर्कात असून त्यांच्या तब्येतीवर लक्ष ठेवलं जातंय. पहिल्या चाचणीला 14 दिवस पूर्ण झाल्यानंतर त्यांच्या पुन्हा रक्त चाचण्या केल्या जातील. त्यानंतर त्यांच्यावरच्या दुसऱ्या चाचणीचा निर्णय घेतला जाईल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ओआयसी संघटनेच्या बैठकीवेळी पॅलेस्टाइन समर्थकांनी घोषणाबाजी केली.

काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जेरुसलेमला इस्रायलची राजधानी म्हणून मान्यता दिली होती. हा निर्णय रद्दबातल करण्याची मागणी 'ऑर्गनायझेशन ऑफ इस्लामिक कोऑपरेशन कम्युनिक' (OIC) या संघटनेने केली आहे.

जेरुसलेमला इ्स्रायलची राजधानी ठरवून अमेरिकेने मध्यपूर्व प्रदेशात शांतता राखण्याच्या प्रयत्नांतून काढता पाय घेतल्याचं स्पष्ट झालं आहे, असं या संघटनेने म्हटलं आहे.

संयुक्त राष्ट्र संघटनेने याप्रश्नी तोडगा काढावा, असं वक्तव्य पॅलेस्टाइनचे अध्यक्ष मुहम्मद अब्बास यांनी केलं होतं.

OICच्या इस्तंबूल येथे झालेल्या परिषदेत अब्बास यांनी आपली भूमिका मांडली. जेरुसलेम आणि पॅलेस्टाइनच्या मुद्यावर अमेरिकेची समन्वयकाची भूमिका अमान्य आहे कारण त्यांनी इस्रायलला झुकतं माप दिलं आहे.

ट्रंप प्रशासनाशी सर्वमान्य तोडग्यासाठी चर्चा करत असताना पॅलेस्टाइनला अनुकूल उत्तराऐवजी फटकाच बसला आहे.

जेरुसलेम एवढं वादग्रस्त का?

इस्राइल आणि पॅलेस्टाइन यांच्यातील संघर्षाचा जेरुसलेम कळीचा मुद्दा आहे. ज्यू, इस्लाम, ख्रिश्चन अशा विव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िध धर्मीयांसाठी जेरुसलेम पवित्र स्थळ आहे. ही तिन्ही ठिकाणं पूर्वी जेरुसलेममध्ये आहेत.

जेरुसलेमचा प्रश्न संवेदनशील झाला आहे.

सध्या जेरुसलेमचा ताबा इस्राइलकडे आहे. याआधी शहराचं नियंत्रण जॉर्डन देशाकडे होतं. 1967 मध्ये मध्यपूर्व युद्धात इ्स्राइलने या शहरावर हुकूमत मिळवली. हे शहर अविभाज्य भाग असल्याचं इ्स्राइलचं म्हणणं आहे.

पूर्व जेरुसलेम नव्या राष्ट्राची राजधानी असेल असा पॅलेस्टाइनचा दावा आहे. शांतता प्रक्रियेदरम्यान यासंदर्भात निर्णय घेतला जाईल, असंही पॅलेस्टाइनने स्पष्ट केलं.

पाहा व्हीडिओ : जेरुसलेमबद्दल इस्राईल आणि पॅलेस्टिनमध्ये नेमका वाद काय?

जेरुसलेम आमचंच असल्याच्या इस्राइलच्या दाव्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळालेली नाही. म्हणूनच सर्व देशांचे दूतावास तेल अवीव शहरात आहेत. मात्र लवकरच अमेरिकेचा दूतावास तेल अवीवहून जेरुसलेमला स्थलांतरित होणार असल्याचं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी सांगितलं.

मुस्लिम नेते काय म्हणतात?

जेरुसलेमला इस्राइलच्या राजधानीचा दर्जा देण्याचा अमेरिकेचा निर्णय रद्दबातल करावा, असं परिपत्रकच OIC ने जाहीर केलं. पॅलेस्टाइन नागरिकांच्या अधिकारांवरचं हे आक्रमण आहे, अशी भूमिका संघटनेने मांडली.

या परिसरात शांतता नांदावी यासाठीच्या प्रयत्नांना खीळ घालण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न असल्याचा आरोप संघटनेने केला. अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे दहशतवाद आणि फुटीरतावादाला खतपाणी मिळेल, असा दावा संघटनेने केला.

जेरुसलेम विविध धर्मीयांसाठी पवित्रस्थळ आहे.

या बेकायदेशीर निर्णयाच्या परिणामांसाठी अमेरिकाच सर्वस्वी जबाबदार असेल आणि इस्राइल-पॅलेस्टाइनदरम्यान शांतता प्रक्रियेचे पाईक म्हणून माघार घेत असल्याचं सिद्ध झालं आहे, असं संघटनेने सांगितलं.

पॅलेस्टाइनला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून मान्यता मिळावी आणि त्याच्या राजधानीचा दर्जा जेरुसलेमला मिळावा यासाठी संघटनेने आवाहन केलं. संयुक्त राष्ट्रांनी जबाबदारी ओळखून जेरुसलेमला कायदेशीर मान्यता मिळवून द्यावी असं संघटनेने स्पष्ट केलं.

फरक काय पडेल?

"जेरुसलेमला राजधानी म्हणून घोषित करण्याच्या अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या निर्णयानंतर लोकांनी रस्त्यावर उतरून आंदोलनं केली, निषेध नोंदवले," असं बीबीसीच्या मार्क लोवेन यांनी सांगितलं. "आपली भूमिका ठसवण्यासाठीचा हा मुस्लीम नेत्यांचा प्रयत्न आहे," असं ते पुढे म्हणाले.

OIC संघटनेच्या बैठकीचं नेतृत्व टर्कीचे...


ओठ शिवलेल्या अफगाणिस्तानातील महिला उमेदवार

गेल्यावर्षी ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या संसदीय निवडणुकीत अफगाणिस्तानातील अनेक प्रांतांमध्ये  या महिला उमेदवार पराभूत झाल्या होत्या.

निदर्शन करणाऱ्या महिला उमेदवारांपैकी डीवा नयाजी यांनी इतर पाच महिला उमेदवारांसोबत मंगळवारी राष्ट्रपती भवनासमोर ओठ शिवून निदर्शनं केली.

बीबीसीशी बोलताना डीवा नयाजी म्हणाल्या, "ओठ शिवून निदर्शनं करणं ही आमची हतबलता आहे. कारण हे सरकार बहिरं आणि मुकं आहे."

या महिला उमेदवार गेल्या तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहेत. या महिलांचा आरोप आहे की, "गेल्यावर्षी पार पडलेल्या संसदीय निवडणुकीत महिला उमेदवारांबाबत गैरप्रकार झाला आणि आमच्या जागांवरून असे उमेदवार संसदेत निवडून गेले, ज्यांनी लाच आणि दबावाने निवडणुकीचे निकाल बदलले."

डीवा नियाजी

नयाजी म्हणाल्या, "आम्ही सर्व अफगाणी महिला गेल्या तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहोत. मात्र, आमच्या मागण्या ऐकून त्यावर तोडगा काढण्यासाठी राष्ट्रपतींकडे तीन मिनिटांचाही अवधी नाही."

आमचं धरणं आंदोलन शेवटच्या श्वासापर्यंत सुरुच राहील, असेही नयाजी यांनी ठणकावून सांगितलं.

नजीबा फैज हेलमं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दी या नयाजी यांच्यासोबत निदर्शनं करणाऱ्या आणखी एक महिला उमेदवार आहेत. बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "महिला उमेदवारांच्या आरोपांची चौकशी करण्यासाठी अफगाणिस्तान सरकारने एक विशेष समिती स्थापन करावी."

ईदच्या दिवशी कफन परिधान करुन निदर्शनं करणाऱ्या महिला उमेदवार

डॉ. जाहिदा फैजान सांगतात, "आम्ही तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहोत. आम्ही याआधी अन्नत्याग आंदोलन केलं होतं. मात्र, राष्ट्रपतींचे सल्लागार हमदुल्लाह मुहीब यांनी आमची भेट घेतली आणि आमच्या मागण्या मान्य करण्याचं आश्वासन दिलं होतं. त्यामुळे आम्ही अन्नत्याग आंदोलन मागे घेतलं. मात्र, 25 दिवस उलटल्यानंतर सरकारने आपलं आश्वासन पूर्ण केलं नाही. त्यामुळे आम्ही पुन्हा एकदा अन्नत्याग आंदोलन सुरु केलं आहे.

डॉ. जाहिदा फैजान यांचाही आंदोलनकर्त्या महिलांमध्ये समावेश आहे.

अफगाणिस्तानच्या राष्ट्रपती भवनासमोर निदर्शनं करणाऱ्या या महिलांच्या म्हणण्यानुसार, "आम्ही आमच्या मागण्या सरकारपर्यंत पोहोचवण्यासाठी अनेक प्रकारची आंदोलनं केली. ईदच्या दिवशी कफन परिधान करून निदर्शनं केली होती. मात्र, तरीही आमचा आवाज कुणीही ऐकला नाही."

दुसरीकडे, अफगाणिस्तानातील निवडणूक आयोग आणि सरकारने महिला उमेदवारांचे आरोप फेटाळले आहेत.

"अफगाणिस्तानात गेल्यावर्षी झालेली निवडणूक पूर्णपणे निष्पक्ष होती. राष्ट्रपती भवनासमोर निदर्शनं करणाऱ्या महिला उमेदवार आपापल्या जागांवर पराभूत झाल्या आहेत", असे निवडणूक आयोग आणि सरकारचं म्हणणं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ओडिशा आणि छत्तीसगडसारख्या अनेक राज्यांनी इतर राज्यांना ऑक्सिजनच्या पुरवठ्यासाठी विशेष गाड्या पाठवल्या आहेत. तर अनेक राज्यांनी इतर देशांकडूनही ऑक्सिजनची मागणी केली आहे.

या परिस्थितीत अनेक देशांनी भारताला मदतीचा हात दिला आहे. विविध देशांकडून भारतात ऑक्सिजन आणि आवश्यक वैद्यकीय उपकरणे पाठवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.

यासाठी एअर इंडियासह खासगी कंपन्यांची विमानं आणि लष्कराच्या विमानांनाही या सेवेसाठी दाखल करण्यात आले आहे.

साथीच्या या कठीण काळात चीन भारतासोबत असल्याचं श्रीलंकेतील चिनी दूतावासाने म्हटलं आहे.

हाँगकाँगहून दिल्लीला 800 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर पाठवण्यात आले असून येत्या सात दिवसांत आणखी 10,000 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर भारतात पाठवण्यात येत असल्याची माहिती दूतावासाने दिली आहे.

तसंच फ्रान्सकडूनही आगामी काही दिवसांत ऑक्सिजन व्हेंटिलेटर पाठवण्यात येणार असल्याची माहिती फ्रान्सचे राष्ट्रध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी दिली.

यापूर्वी युरोपियन कमिशनने म्हटलं की, भारताने मदतीची विनंती केल्यानंतर लवकरात लवकर भारताला आवश्यक औषधं आणि वैद्यकीय साहित्य पाठविण्याची तयारी केली जात आहे.

ब्रिटन आणि भार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त सरकार एकत्र काम करत असून कोरोनाशी लढण्यासाठी 300 हून अधिक ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरसह 600 वैद्यकीय उपकरणे भारतात पाठवत असल्याचं ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी म्हटलं आहे.

या पद्धतीने औषधं आणि वैद्यकीय माल नऊ टप्प्यात भारतात पाठवला जाणार आहे. यापैकी पहिल्या टप्प्यातील माल मंगळवारी (27 एप्रिल) दिल्लीत पोहचणार आहे.

जर्मनीच्या चॅन्सेलर अँजेला मर्केल यांनी रविवारी (25 एप्रिल) भारतातील कोरोना परिस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त केली. आमचे सरकार भारताला आपत्कालीन मदत मिळावी यासाठी व्यवस्था करत आहे असंही त्यांनी सांगितलं. ही माहिती त्यांचे प्रवक्ते स्टीफन स्टेबर्ट यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट केलीय.

जर्मनी भारतात मोबाईल ऑक्सिजन जनरेटर आणि इतर वैद्यकीय साहित्य पाठवण्याच्या तयारीत आहे.

सिंगापूरने भारताला 500 बायपॅप्स, 250 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर आणि इतर वैद्यकीय साहित्य पाठविले आहे.

सर्व आवश्यक पुरवठ्याचा पहिला माल घेऊन जाणारे विमान रविवारी (25 एप्रिल) रात्री सिंगापूरच्या चांगी विमानतळाहून मुंबईत दाखल झाले.

संयुक्त अरब अमिरातीने भारताला मदत करण्यासाठी उच्च क्षमतेचे क्रायोजेनिक ऑक्सिजन टँकर पाठवले आहेत.

संयुक्त अरब अमिरातीचे परराष्ट्रमंत्री शेख अब्दुल्ला बिन झायेद यांनी रविवारी सांगितलं की, कोरोना रुग्णसंख्येत अचानक वाढ होत असलेल्या भारताला मदत आणि पाठिंबा देण्यासाठी संयुक्त अरब अमिराती कटिबद्ध आहे.

तसंच भारताच्या परिस्थितीबद्दल त्यांनी एस जयशंखर यांच्याशी फोनवरून चर्चा केली आणि या कठीण काळात ते भारतासोबत असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

सौदी अरेबियाने म्हटलं आहे की ते भारताच्या आपत्कालीन गरजांसाठी चार क्रायोजेनिक ऑक्सिजन टँकर आणि 80 मेट्रिक टन ऑक्सिजन पाठवणार आहेत.

सौदी गॅझेटनुसार अदानी ग्रुप आणि लिंडे कंपनीच्या सहकार्याने ऑक्सिजनचा पुरवठा भारतात पोहचवला जात आहे. याशिवाय लिंडे कंपनी भारतासाठी 5000 ऑक्सिजन सिलिंडरदेखील प्रदान करणार आहे. हा पुरवठा लवकरात लवकर भारतातील रुग्णालयांपर्यंत पोहचवला जाईल

अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी सांगितलं की, "आणखी 12 क्रायोजेनिक ऑक्सिजन टँकर भारतात पाठवण्याची तयारी सुरू आहे. त्यापैकी सहा टँकर सोमवारी (26 एप्रिल) विमानाने नेण्यात येतील. ऑक्सिजनचा पहिला पुरवठा सौदीच्या पूर्वेकडील दमम बंदरातून समुद्रामार्गे गुजरातमधील मुंद्राकडे रवाना झाला आहे."

दुसऱ्या बाजूला अमेरिकेने कोव्हिशील्ड...


ओलांद यांच्या या दाव्यामुळे भारतात विरोधी पक्ष सरकारवर करत असलेल्या आरोपांना बळ मिळाले आणि त्यांनी सरकारवर जोरदार हल्ले करायला सुरुवात केली आहे.

ओलांद यांनी दावा केला आहे की राफेल विमान निर्मितीच्या 58 हजार कोटींच्या व्यवहारात भारत सरकारने अनिल अंबानी यांच्या ग्रुपच्या रिलायन्स डिफेन्स या कंपनीचे नाव सुचवले होते आणि फ्रान्सकडे या संबंधी दुसरा पर्याय नव्हता.

ओलांद यांचा हा दावा भारत सरकारने यापूर्वी दिलेल्या माहितीच्या विरोधात जाणारा आहे. भारत सरकारचं मत असं आहे की फ्रान्सची कंपनी दसो एव्हिएशनने स्वतःच अनिल अंबानी यांच्या कंपनीची निवड केली आहे.

ओलांद यांची ही मुलाखत Mediapartच्या दोन पत्रकारांनी घेतली. त्यातील एक पत्रकार एंटॉन रॉगेट यांच्याशी बीबीसीने संवाद साधला.

ओलांद आणि त्यांच्या पार्टनर ज्युली गायेट

एंटॉन यांनी या संदर्भात दिलेली माहिती अशी.

राफेल विमानांच्या खरेदीच्या संदर्भात काही मुद्दे अस्पष्ट आहेत. यावर फ्रान्सचे राजकारण आणि माध्यम विश्वात कोणातेच मुद्दे येत नव्हते.

परंतु दसो एव्हिशनने या क्षेत्रात काहीच अनुभव नसलेल्या रिलायन्स कंपनीची निवड का केली याचं अनेकांना आश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्चर्य वाटले.

आम्ही या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला. ही बातमी करत असताना आम्ही बरीच काळजी घेतली आहे.

रिलायन्ससमोर अनेक प्रश्न

ओलांद यांची जोडीदार ज्युली गायेट अभिनेत्री आहेत. त्यांच्या एका चित्रपटासाठी अंबानी यांच्या कंपनीने गुंतवणूक केली आहे. ज्युली गायेट, ओलांद आणि माय फॅमिली या चित्रपटाच्या निर्मात्यांनी चित्रपटातील रिलायन्सची भागीदारी आणि राफेल करार यांचा काही संबंध नाही, असा खुलासा केला आहे.

पण या संदर्भांत 2 प्रश्न निर्माण होतात, ज्याचं उत्तर रिलायन्सने द्यायला हवीत.

राफेलच्या विक्रीसाठी भारतात आलेले तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ओलांद यांच्या दौऱ्याच्या दिवशी म्हणजे 25 जानेवारी 2016ला अनिल अंबानी यांनी चित्रपटात गुंतवणुकीची घोषणा का केली?

दुसरा मुद्दा म्हणजे ज्या चित्रपटात भारताचा काही संबंध नाही, जो चित्रपट भारतात कधी दाखवला जाणार नाही त्यात रिलायन्स एंटरटेनमेंटला रस का होता?

काही तांत्रिक आणि सुरक्षेशी संबधित प्रश्न दसोने रिलायन्सची भागीदार म्हणून निवड का केली याच्याशी संबंधित आहेत.

हे लक्षात घेतलं पाहिजे की राफेलची विक्री फ्रान्समध्ये मोठा राजकीय मुद्दा होता. फ्रान्समधील सर्वच राजकीय पक्ष या विमानांच्या निर्यातीसाठी प्रयत्न करत होते.

निर्यात अधिकाऱ्यांच्या समावेश

बऱ्याच कालावधीत राफेलला निर्यातीसाठी अयोग्य मानलं जात होतं. पण 2012-2017मध्ये ओलांद राष्ट्राध्यक्ष झाल्यानंतर यांची विक्री सुरू झाली.

फ्रान्सच्या कायद्यानुसार तात्त्विक पातळीवर दसोला भारतीय भागीदार निवडण्याची मोकळीक होती. पण फ्रान्समध्ये हे सर्वांनाच माहिती आहे की या निर्णयात फ्रान्समधील अधिकारीही सहभागी होते. याशिवाय आता ओलांद यांनी म्हटलं आहे की त्यांच्या समोर दुसरा पर्याय नव्हता. याचाच अर्थ असा की 126 विमानांच्या खरेदीची ऑर्डर रद्द झाल्यानंतर या निर्यातीला अंतिम स्वरूप देण्यासाठी फ्रान्स प्रयत्नशील होता. या संदर्भात आमचा शोध अजूनही सुरू आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ओलिसाच्या बदल्यात स्वतःला कट्टरतावाद्याकडे सोपवणारे पोलीस अधिकारी बेलट्रामे

बेलट्रामे यांच्या मृत्यूची बातमी इंटेरिअर मिनिस्टिर (गृह मंत्री) गेराल्ड कोलॉम्ब यांनी दिली. "त्यांनी देशासाठी प्राणांची आहुती दिली आहे. फ्रान्स त्यांचं शौर्य, त्यांची धडाडी आणि त्याग कधीही विसरणार नाही," असं त्यांनी म्हटलं.

पळून जाण्यासाठी हल्लेखोरानं एका महिलेला मानवी ढाल बनवलं होतं. तिच्या ऐवजी आपला ढाल म्हणून वापर करावा, असं लेफ्टनंट कर्नल अरनॉड बेलट्रामे यांनी हल्लेखोराला पटवून दिलं.

बेलट्रामे यांच्या प्रयत्नामुळेच हल्लेखोर ठार करण्यास फ्रान्सच्या पोलिसांना यश आलं. या हल्ल्यात 3 जण ठार तर 16 जण जखमी झाले आहेत. जखमींपैकी दोघांची प्रकृती अत्यंत गंभीर असल्याचं मॅकरॉन यांनी सांगितलं.

दक्षिण फ्रान्सच्या ट्रेबेस शहरात Super U सुपरमार्केटमध्ये एका बंदुकधाऱ्यानं हल्ला केला. तो कथित कट्टरतावादी संघटना इस्लामिक स्टेटचा सदस्य असल्याचा दावा करत होता.

काही फ्रेंच माध्यमांनुसार हल्लेखोराने आधी काही जॉगिंग करत असलेल्या पोलिसांवर गोळ्या झाडल्या होत्या. 25 वर्षीय हल्लेखोराची ओळख पटली असून त्याचं नाव रिडाउन लकदिम आहे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

. 13 नोव्हेंबर 2015 रोजी झालेल्या हल्ल्यातील संशयित सलाह अब्देसलामची सुटका करण्यात यावी अशी मागणी त्याने ठेवली होती. लकदिमसोबत आलेला आणखी एका हल्लेखोराला अटक करण्यात आली आहे.

Super U मार्केटमध्ये हल्ला झाला.

घटना कशी घडली?

एका नागरिकाला ठार करून हल्लेखोर लकदिमने कारचं अपहरण केलं. त्यानंतर त्याने जॉगिंग करणाऱ्या पोलिसावर गोळ्या झाडल्या. स्वतः कार ड्राइव्ह करून लकदिम ट्रेबेसमध्ये पोहोचला. तिथे सुपर मार्केटमध्ये घुसून त्याने घोषणा केली, मी आयसिसचा सैनिक आहे. त्याने एक ग्राहक आणि सुपर मार्केटच्या कर्मचाऱ्याची हत्या केली. त्यानंतर त्याने एका महिलेला ओलीस ठेवलं.

हे सुरू असतानाच काही लोक सुपर मार्केटच्या कोल्ड स्टोरेज रूममध्ये जाऊन लपले. त्यानंतर तिथं पोलीस आले. ओलीस महिलेची सुटका करून घेऊन बेलट्रामे यांनी स्वतःला हल्लेखोराकडं सोपवलं. पोलीस आणि हल्लेखोरात चकमक झाली. त्यात हल्लेखोराचा मृत्यू झाला आणि बेलट्रामे हे गंभीर जखमी झाले. त्यांचा रुग्णालयात मृत्यू झाला.

फ्रान्सवर 2015 सालापासून अनेक जिहादी हल्ले झाले आहेत. त्यामुळे देशभरात हाय अलर्ट जारी करण्यात आला होता. जानेवारी 2015 मध्ये एका जिहादी बंदुकधाऱ्याने एका पॅरिसच्या सुपरमार्केटवर हल्ला करून चार जणांचा जीव घेतला होता.

नोव्हेंबर 2015 मध्ये झालेल्या एका भीषण हल्ल्यात 130 जणांचा जीव गेला होता. त्यानंतर अनेक महिन्यांसाठी आणीबाणीही जाहीर करण्यात आली होती, जी गेल्या ऑक्टोबरमध्ये उठवण्यात आली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ओलेग सोकोलोव्ह (63) असं या रशियाच्या प्राध्यापकाचं नाव असून त्यांनी स्वतःचा गुन्हा कबूलही केल्याचं आणि या कृत्याचा पश्चाताप असल्याचं त्यांच्या वकिलांनी सांगितलं आहे.

अॅनास्तॅसिया येशचेन्को (24) असं मृत तरुणीचं नाव आहे. ती प्रा. सोकोलोव्ह यांची विद्यार्थिनी होती. पुढे दोघं प्रेमात पडले.

एका क्षुल्लक कारणावरून दोघांमध्ये वाद झाला. त्यातच आपण तिचा खून केला आणि नंतर तिचं शीर, हात आणि पाय कापल्याचं सोकोलोव्ह यांनी पोलिसांना सांगितलं.

सोकोलोव्ह मद्यधुंद अवस्थेत प्रेयसीच्या हाताची व्हिलेवाट लावण्यासाठी तो हात बॅकपॅकमध्ये टाकून नदीकडे गेले असता नदीत पडले, अशी माहिती स्थानिक वृत्तपत्रांनी दिली आहे.

नंतर पोलिसांना सोकोलोव्ह यांच्या घरून येशचेन्को यांचा तुकडे-तुकडे केलेला मृतदेह सापडला.

मृतदेहाची विल्हेवाट लावून नंतर नेपोलियनच्या वेशात सार्वजनिक ठिकाणी आत्महत्या करण्याचा आपला विचार होता, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

प्रा. सोकोलोव्ह यांच्यावर सध्या हायपोथर्मियासाठी (शरीराचं तापमान अत्याधिक कमी होणं) उपचार सुरू आहेत. वाद झाला त्यावेळी ते तणावात असतील, असं त्यांच्या वकिलांचं म्हणणं आहे.

प्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रा. सोकोलोव्ह हे नेपोलियन बोनापार्टचे अभ्यासक आहेत. त्यांनी नेपोलियनवर अनेक पुस्तकं लिहिली आहेत. अनेक सिनेमांसाठी त्यांनी इतिहासविषयक सल्लागार म्हणून काम केलं आहे. फ्रान्स सरकारने त्यांचा पुरस्कार देऊन गौरवही केला आहे.

त्यांनी आणि त्यांच्या प्रेयसींनी मिळूनही काही पुस्तकं लिहिली आहेत. फ्रान्सचा इतिहास दोघांच्याही अभ्यासाचा विषय होता. दोघांनाही ऐतिहासिक व्यक्तीरेखांसारखे कपडे परिधान करण्याची आवड होती. प्रा. सोकोलोव्ह यांना नेपोलियनची वेशभूषा विशेष आवड आहे.

प्रा. सोकोलोव्ह विषयी बोलताना त्यांचे विद्यार्थी सांगतात की ते खूप विद्वान प्राध्यापक आहेत. त्यांना फ्रेंच येतं, त्यांचं नेपोलियन विषयावर प्रभुत्व आहे.

मात्र, सोबतच ते 'विचित्र' आहेत, असंही काही जण म्हणाले. ते आपल्या प्रेयसीला 'जोसेफीन' म्हणायचे. जोसेफिन नेपोलियनची पहिली पत्नी आणि सम्राज्ञी होती. आपल्या प्रेयसीला ते मला "सर" म्हणायचं, असं सांगायचे.

फ्रान्स इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, इकॉनॉमिक्स अँड पॉलिटिक्सचे (Issep) ते सदस्य होते. मात्र, त्यांना या पदावरून काढून टाकण्यात आलं आहे.

संस्थेने काढलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे, "ओलेग सोकोलोव्ह यांनी जो निघृण गुन्हा केला आहे, त्या भंयकर कृत्याची माहिती आम्हाला मिळाली."

"ते असं नीच कृत्य करू शकतात, याची आम्ही कधी कल्पनाही केली नव्हती."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ओशोंच्या स्वप्नांतलं रजनीशपुरम अवघ्या चार-पाच वर्षांतच धुळीस मिळालं.

एका बाजूला चैतन्यदायी ठरणारं हे व्यक्तिमत्त्व तितकंच वादग्रस्त कसं झालं, अमेरिकेतील ओरॅगन राज्यात 64,000 एकरच्या विस्तीर्ण जागेवर त्यांचे हजारो अनुयायी कसे एकत्र आले, याची रोचक कथा या डॉक्युड्रामामधून मांडण्यात आली आहे.

जवळपास पाचेक वर्षं या हजारो रजनीशींचा ओरेगनच्या मूळ रहिवाशांबरोबर कायदेशीर संघर्ष झाला. सततच्या या खटक्यांमुळे परिस्थिती काही वर्षांतच एवढी ताणली गेली की हत्येचा कट रचण्यात आले, तसंच स्थानिक मतदानातील फेरफार, बेकायदेशीर हत्यारं बाळगणं, यासारखे प्रकार घडले. सोबतच माशांद्वारे मोठ्या प्रमाणात लोकांना विषबाधित करण्याचा प्रयत्न झाला, ज्यातून तब्बल 751 लोक आजारी पडले. या घटनेची तर अमेरिकेच्या इतिहासात सर्वांत मोठा जैविक दहशतवादी हल्ला म्हणून नोंद झाली आहे.

त्यामुळे हे स्वप्नांतलं रजनीशपुरम उभारल्याच्या अवघ्या चार-पाच वर्षांतच ओशोंचं प्रेमळ आणि दयाळू लोकांचा एक समुदाय एकत्र आणण्याचं त्यांचं भव्य स्वप्न अखेर धुळीस मिळालं.

Wild Wild Country मधून आपल्याला ओशोच नव्हे तर त्यांच्या विविध सेक्रेटरी, सहकारी, त्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांचे डॉक्टर्स, त्यांच्या रजनीशपुरम शहराचे महापौर आणि त्यांचे अंगरक्षक पाहायला मिळतात. यापैकीच एक व्यक्ती होती ह्यू माईल्न.

ह्यू हे ओशोंचे सुरुवातीच्या काळातले एक शिष्य होते. ते मूळ स्कॉटलंडची राजधानी एडिनबराचे.

ह्यू यांच्या म्हणण्यानुसार आश्रमात सेक्स करण्याचं प्रत्येकाला स्वातंत्र्य होतं.

पण त्याकाळी ह्यू हा एक तरुण स्कॉट होता, जो जवळपास दशकभर या गूढ भासणाऱ्या 'सेक्स गुरू'च्या सहवासात होता, त्यांच्या अंतरवर्तुळातला एक म्हणून गणला जायचा. असं म्हणतात की त्या काळी ओशोंकडे तब्बल 90 रोल्स रॉईस कार्स होत्या.

या कालावधीत आचार्य रजनीश यांनी त्यांना प्रेरित केलं, त्यांच्या मैत्रिणीसोबत सेक्स केला आणि त्यांना चिक्कार राबवूनही घेतलं.

आचार्यांचा अंगरक्षक म्हणून ह्यूंनी दहा वर्षं त्यांची सेवा केली. त्यांच्या शिष्यगणांना त्यांच्यापासून चार हात लांब ठेवणं, ही मोठी जबाबदारी ह्यूंकडे होती. याच काळात रजनीश यांच्या कार्याचा विस्तार एवढा झाला की त्यांच्या अनुयायींची संख्या "20 वरून जवळपास 20,000 झाली".

"हे 20,000 अनुयायी काही एखादं मासिकबिसिक विकत घेत नव्हते. तर त्यांनी स्वतःचं घरदार, कुटुंब सोडलं होतं," ह्यू सांगतात. "सगळं काही वाऱ्यावर सोडून ते आले होते आणि आठवड्यातले जवळपास 60 ते 80 तास ते कुठल्याही मोबदल्याची अपेक्षा न करता काम करत होते, आणि डॉमिट्रीत (वसतिगृहात) राहात होते. ती एक प्रकारची समर्पण वृत्तीच होती."

आश्रम सोडण्याआधी ह्यू हे दहा वर्षं रजनीश यांच्याबरोबर होते.

ह्यु सध्या सत्तरीच्या घरात आहेत. स्कॉटलंडमधील लॅनार्कमध्ये त्यांचा जन्म झाला. एडिनबरामध्ये त्यांची जडणघडण झाली. त्यांचे आजोबा जेम्स थॉम्सन यांनी सुरू केलेल्या किंगस्टन क्लिनिकशी त्यांच्या कुटुंबीयांचे ऋणानुबंध होते. थॉम्सन यांनी हायड्रोथेरपीसारख्या नैसर्गिक उपचार पद्धतींना तिथे प्रोत्साहन दिलं.

1973 मध्ये अस्थिरोगशास्त्रातील शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर ह्यू भारतात आले. रजनीश यांची व्याख्यानं ऑडिओ कॅसेटवर ऐकून ते प्रभावित झाले होते.

भारतात आल्यावर ह्यू स्वामी शिवमूर्ती नावानं संबोधलं जाऊ लागले. ते सांगतात की, "एवढ्या विलक्षण आणि असामान्य भासणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वाचा प्रभाव एखाद्यावर नाही पडला तरच नवल."

रजनीश हे एक असाधारण व्यक्तिमत्व असल्याचं ह्यू म्हणतात.

"फार छान, विवेकीपणा, आकर्षण, ज्ञानग्रहणक्षम आणि अनिश्चितपणा या भावनांच्या छटा माझ्या मनात...


ओसामा बिन लादेन

कट्टरपंथी ओसामा बिन लादेन संवेदनशील काश्मीरमधील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेऊन होता, असं स्पष्ट झालं आहे. मुंबईवर 2008 साली झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यातील आरोपी डेव्हिड हेडलीच्या खटल्याकडे ओसामाचं लक्ष होतं.

1 मे 2011 रोजी अमेरिकेच्या सैनिकांनी पाकिस्तानातील अबोटाबादमध्ये ओसामा बिन लादेनला ठार केलं होतं. बुधवारी अमेरिकेची गुप्तचर संघटना सीआयएने या कारवाईसंदर्भातील 4 लाख 70 हजार फाइल्स खुल्या केल्या. यामुळे या कारवाईचा तपशील जगासमोर आला आहे.

अबोटाबादमधील कारवाईत ही कागदपत्रं जप्त करण्यात आली होती.

ही कागदपत्रं जाहीर झाल्यानं ओसामाच्या आयुष्यातील रहस्यमय गोष्टी उघड झाल्या आहेत. यामध्ये  लादेनच्या मुलाचा लग्नाचा व्हीडिओ आणि काही डायऱ्या यांचाही समावेश आहे.

लादेन करायचा भारतीय वृत्तपत्रांचं वाचन

मुंबई हल्ल्याचा आरोपी डेव्हिड हेडलीवर सुरू असलेल्या खटल्याची बित्तंबातमी लादेन वाचत असल्याचं सीआयएने जाहीर केलेल्या कागदपत्रांद्वारे स्पष्ट झालं आहे.

ओसामाचा खात्मा केल्यानंतर व्हाइट हाऊसमध्ये कारवाईचा आढावा घेताना अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा

भारतातून प्रकाशित ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होणाऱ्या वर्तमानपत्रं वाचून लादेन हेडलीच्या खटल्याविषयी इत्यंभूत माहिती मिळवत असे.

ओसामाच्या काँम्प्युटरमध्ये इंग्रजी दैनिक इंडियन एक्स्प्रेस वर्तमानपत्रात प्रसिद्ध झालेला 'Omar sheikh's Pak handler Ilyas kashmiri also handled Headley' नावाचा लेख मिळाला होता.

एका दुसऱ्या कम्प्युटरमध्ये श्रीलंका गार्डियनमध्ये प्रसिद्ध झालेला 'भारत आणि अमेरिकेत कट्टरपंथीयांच्या हल्ल्यांची भीती' हा लेख सापडला होता.

भारतातील वृत्तसंस्था प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडियातर्फे देण्यात आलेली एक बातमी लादेनच्या कॉम्प्युटरवर मिळाली आहे.

Al-Qaeda helping Taliban to destabilise Pakistan Government: Gates  असं या बातमीचं शीर्षक होतं.

हेडली आणि हरकत-उल-जिहाद-अल-इस्लामी(हुजी) यांच्यात झालेल्या गुप्त संभाषणासंदर्भातला टाइम्स ऑफ इंडिया वृत्तपत्रात 15 नोव्हेंबर 2009 रोजी प्रसिद्ध झालेली बातमीही मिळाली आहे.

लादेनच्या कॉम्प्युटरवर पीटीआयची India to send magistrate to US to record Headley's statement.' नावाची बातमी मिळाली आहे. बातमीमधला काही तपशील पिवळ्या रंगाने अधोरेखित करण्यात आला आहे.

काश्मीरशी निगडीत बातम्यांवर नजर

काश्मीरशी निगडीत बातम्यांमध्ये लादेनला स्वारस्य असल्याचंही मिळालेल्या कागदपत्रांद्वारे स्पष्ट झालं आहे. काश्मीरमध्ये सक्रिय विविध कट्टरपंथी संघटनांशी निगडीत बातम्या लादेन आवर्जून वाचत असल्याचं उघड झालं आहे.

ओसामा बिन लादेन

अमेरिकेने पाकिस्तानला इलयास कश्मीरीला शोधण्याची केलेल्या सूचना केली होती. या संदर्भात इकॉनॉमिक टाइम्सची 7 जानेवारी 2010 रोजी प्रसिद्ध झालेली बातमी लादेनने वाचली होती.

2009 मध्ये पाकिस्तानमधील कट्टरपंथी आणि नाटो यांच्यात झालेल्या संघर्षासंदर्भात लेख लादेनकडे मिळाला होता.

लादेन अल कायदा या कट्टरपंथी संघटनेचा प्रमुख होता. लादेनला मारल्यानंतर मिळालेली कागदपत्रं जाहीर झाल्यानं एखादी कट्टरपंथी संघटना कसं काम करते हे स्पष्ट झालं असं सीआयएचे संचालक माइक पोम्पेओ यांनी सांगितलं.

लादेन पाहात असे बीबीसीची डॉक्युमेंट्री

या फाइलींच्या बरोबरीने सीआयएनं दोन डझनांहून अधिक व्हीडिओही जारी केले आहेत. यामध्ये बीबीसीच्या द स्टोरी ऑफ इंडिया या डॉक्युमेंट्रीचा समावेश आहे. ही डॉक्युमेंट्री भारताच्या इतिहासाविषयी होती.

आपल्या सहकाऱ्यांसमवेत ओसामा बिन लादेन.

या सगळ्या दस्तावेजांमध्ये लादेनच्या वैयक्तिक गोष्टींचाही समावेश...


औद्योगिक उत्पादन देशासाठी नेहमीच महत्त्वाचं असतं.

जीडीपीचे आकडेसुद्धा आले आहेत आणि कोअर सेक्टरचेही आकडे आलेले आहेत. दोन्ही एकत्रित केल्यास चित्र भयानक असल्याचं दिसत आहे.

चौथ्या तिमाहीमध्ये भारताचा वृद्धीदर 3.1% राहिला. मागच्या वर्षी म्हणजेच 2019-20 मध्ये हा आकडा 4.2% होता. आकडे वाईट असतील, हे सगळ्यांनाच माहीत आहे. पण तरीसुद्धा भारताच्या जीडीपीच्या आकड्यांची प्रतीक्षा होती. सर्वांचीच नजर या आकड्यांवर होती, ते कशासाठी?

याचं कारण म्हणजे मागच्या वर्षीचाही आकडा समोर येत आहे. कोरोना संकट येण्यापूर्वी आपण किती पाण्यात होतो आणि कोरोना आल्यानंतर आपली स्थिती काय आहे, हेसुद्धा आता लक्षात येईल.

किंबहुना, कोरोना व्हायरस भारतात दाखल झाला होता. जनता कर्फ्यूसुद्धा झाला. काही राज्यांनी लॉकडाऊन सुरू केलं होतं. पण देशातलं पहिलं लॉकडाऊन 24 मार्चला लागलं. म्हणजेच हे आकडे फक्त सात दिवस व्यवहार ठप्प राहिलेल्या काळातील आहेत.

केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालयाने प्रसिद्ध केलेली जीडीपीची आकडेवारी त्यामध्ये चौथी तिमाही म्हणजेच जानेवारी ते मार्चपर्यंत आणि 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2020 पर्यंतचा अंदाज समोर ठेवण्यात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

येत आहे. दोन्ही आकडे पुढचा हिशोल लावण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. पण विशेष लक्ष कोणत्या गोष्टीवर द्यावं लागेल?

सर्वप्रथम समोर आलेल्या चौथी तिमाही आणि संपूर्ण वर्षाचा जीडीपी ग्रोथच्या आकडेवारीत वाढ कितीची आहे, ते पहावं लागेल. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर ही आकडेवारी शून्याच्या किती जवळ आहे.

आकडेवारी येताच काही लोकांनी उत्साहाने प्रतिक्रिया दिली. चौथ्या तिमाहीत भारताच्या जीडीपीमध्ये 3.1 टक्क्यांची वाढ झाल्याचं सांगण्यात आलं. काही वेळेतच पूर्ण वर्षाची आकडेवारी आली. यामध्ये 4.2 दराने वाढ होत असल्याचं कळलं. जिथं चारी बाजूने मंदी येण्याची शक्यता वर्तवली जात असताना वाढ होत असल्याचं सांगायला चांगलंच वाटणार.

पण यासोबतच हे लक्षात घ्यायला हवं की याआधीच्या वर्षात भारताची अर्थव्यवस्था 6.1 दराने वाढली होती. गेल्या दहा ते बारा वर्षांपासून देश दोन आकडी संख्येच्या प्रमाणात वाढीचं स्वप्न पाहत आहे. मागच्या वर्षीचा आकडा तर गेल्या 11 वर्षांतला सर्वात वाईट आकडा होता.

किंबहुना, सध्याच्या काळात वाढ बंद होऊन अर्थव्यवस्था मंदावत असलेल्या इतर देशांचे आकडे पाहून तुम्हाला समाधान वाटू शकतं. पण आपण आपल्या घरात डोकावून पाहिल्यास ही चिंतेची बाब जरूर आहे. पुढे कशा प्रकारची भयानक परिस्थिती निर्माण होणार आहे, याची ही फक्त झलक आहे, असं म्हणता येईल. ही स्थिती आली आहे पण फक्त आकड्यांमध्ये मांडण्यात आलेली नाही.

ऑक्टोबर ते डिसेंबरदरम्यान जीडीपीमध्ये 4.84 टक्क्यांची वाढ झाली होती. मागच्या दोन वर्षांपासून सातत्याने यामध्ये घट होत होती आणि हा आकडा गेल्या सात वर्षांतील सर्वात कमी आकडा होता.

पण जानेवारी ते मार्चमध्ये तर हा आकडा जवळपास दीड टक्क्यांनी घसरून 3.1 टक्क्यांवर पोहोचला. फक्त एका आठवड्याच्या लॉकडाऊनचा परिणाम पूर्ण तीन महिन्यांच्या टक्केवारीवर झाला.

दर तिमाहीला जीडीपी जाहीर केला जातो.

आता विचार करा, एप्रिल, मे आणि जून महिन्याचे आकडे येतील तेव्हा काय स्थिती असेल. यामध्ये पहिले दोन महिने तर सगळं काही बंदच होतं. नंतर किती काम सुरू झालं याबाबतही प्रश्नचिन्ह आहे. याची एक झलक कोअर सेक्टरच्या आकडेवारीवरही होईल, असं होऊ शकतं का?

कोअर सेक्टर म्हणजे असे उद्योग ज्यांना अर्थव्यवस्थेचा कणा मानलं जातं. एप्रिल महिन्यात याच्या आकडेवारीत 38.1 ची घट नोंदवण्यात आली. मार्च महिन्यात यामध्ये 9 टक्क्यांची घट होती. म्हणजेच दोन महिन्यांत कामकाज अर्ध्यावर आलं...


औरंगजेब

आजोबा गफूर खान आणि वडील रमजान खान यांची परंपरा पुढे चालवत डॉ. फिरोज खान नावाच्या या संस्कृत विद्वानाने लहानपणापासूनच संस्कृतचा अभ्यास केला. आपले आजोबा संस्कृतमधली भजनं गायला लागल्यावर शेकडो लोक भक्तिभावाने डोलायला लागत, असं एका वृत्तपत्राशी बोलताना फिरोज यांनी म्हटलंय.

फिरोज यांचे वडील रमजान खान हे अनेकदा जयपूरच्या बागरू गावातल्या गोशाळेत प्रवचन करत. जयपूरच्या राष्ट्रीय संस्कृत संस्थेत येण्यापूर्वी फिरोज यांनी बागरूमधल्या ज्या संस्कृत पाठशाळेत शिक्षण घेतलं, ती शाळा अगदी एका मशीदीला लागून आहे. आणि आजही तिथे अनेक मुस्लिम विद्यार्थी शिक्षण घेतात. भारताची एकात्मता अशाच उदाहरणांतून दिसते.

तसंही कोणताही धार्मिक पंथ वा संप्रदाय अस्तित्त्वात येण्याआधी भाषा अस्तित्त्वात आल्या होत्या. पण कालागणिक अनेक भाषा काही समुदायांची ओळख म्हणून रूढ झाल्या, हे कटू सत्य आहे.

विविध संप्रदायांचा विकास ज्या क्षेत्रात झाला आणि या धर्मांचे प्रचारक किंवा महत्त्वाचे मानले जाणारे लोक जी भाषा वापरायचे, त्याच भाषांमध्ये धर्मग्रंथ लिहीण्यात आले आणि म्हणूनच या भाषा समुदायांची सांस्कृतिक ओळख झाल्या, हे यामाग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चं एक कारण असू शकतं.

समाजाची भाषा

म्हणूनच अरबी - फारसीला इस्लामशी जोडलं जातं. याच प्रकारे पाली आणि प्राकृत या भाषा बौद्ध आणि जैन धर्माची ओळख बनल्या. आणि गुरुमुखीमध्ये लिहिण्यात येणारी पंजाबी भाषा शीख समुदायाशी जोडण्यात आली. पण याचा दोष ना भाषांना देता येईल वा आपल्या पूर्वजांना.

पण त्यांच्या नावावर धर्म चालवणाऱ्या आणि या एकाच भाषेशी या धर्माचा संबंध रूढ करणाऱ्या नंतरच्या पिढीच्या अनुयायांची ही चूक असल्याचं म्हटलं जाऊ शकतं.

भारतामधल्या भाषांच्या विकासाबद्दल बोलायचं झालं तर आज आपण ज्या हिंदी भाषेमध्ये बोलतो, तिचा विकास ज्या बोलीतून झाला आहे त्यामध्ये संस्कृतसोबतच अरबी आणि फारसी भाषांचंही योगदान आहे. मुसलमान शासकांसोबत अमीर खुसरो, सुफी कवी आणि संतांनीदेखील धर्मावर आधारित हा भाषाभेद कधीही स्वीकारला नाही.

यासाठी काही अपवाद नक्कीच असतील. पण सुरुवातीला सगळ्यांनीच अगदी खुल्या मनाने सगळ्या भाषा शिकल्या आणि स्वीकारल्या होत्या. अनेक धर्मग्रंथांचेही एका भाषेतून दुसऱ्या भाषेत अनुवाद झाले.

'संस्कृति के चार अध्याय' या प्रसिद्ध पुस्तकात रामधारी सिंह ऊर्फ 'दिनकर' यांनी ताजक शास्त्रांमध्ये वर्णन केलेल्या श्लोकांची काही रंजक उदाहरणं दिली आहेत. अरबी आणि संस्कृतचा मिलाप या ग्रंथात करण्यात आला आहे. उदाहरणार्थ - 'स्यादिक्कबालः इशराफयोगः, ....खल्लासरम् रद्दमुथोदुफालिः कुत्थम् तदुत्थोथदिवीरनामा.' ज्येष्ठ भाषा तज्ज्ञ डॉ. सुनीतीकुमार चटर्जी लिहितात, '16व्या शतकाच्या अखेरपर्यंत सर्व भारतीय मुसलमान (परदेशी, देशी किंवा मिश्र उगम असणारे) फारसीला एका परदेशी भाषेसारखे मानू लागले आणि देशांतर्गत भाषा त्यांनी पूर्णपणे स्वीकारल्या होत्या.'

औरंगजेबाचं संस्कृत प्रेम

दिनकर लिहितात, मुस्लिम बादशहांना व्यवहारांमध्येही संस्कृत शब्द वापरायला आवडायचं कारण या देशात संस्कृत शब्दच अधिक समजले जात. याबाबत एक रंजक किस्सा सांगितला जातो. एकदा औरंगजेबाचा मुलगा मोहम्मद आजमशाह याने त्याला काही आंबे पाठवले आणि त्यांचं नामकरण करावं असा आग्रह धरला. त्यावेळी औरंगजेबाने त्यांची नावं ठेवली - 'सुधारस' आणि 'रसनाविलास'

औरंगजेब

कदाचित अमीर खुसरो ( 1253-1325)च्या काळापासूनच दोन भाषांचा मिलाफ करत खिचडीप्रमाणे छंद रचण्याची पद्धत निर्माण झाली असावी. त्यांनी अनेकदा आपल्या रचनेमध्ये छंदाचा एक उतारा फारसीत तर दुसरा ब्रजभाषेत रचलेला आहे....


औरंगजेब

औरंगजेबानं आपल्या राजकीय महत्त्वाकांक्षांसाठी स्वतःचा भाऊ दारा शुकोह याचा खून केला; स्वतःच्या वृद्ध पित्याला अखेरच्या साडेसात वर्षात आग्र्याच्या किल्ल्यात कैदी बनवून ठेवलं.

पाकिस्तानातील नाटककार शाहीद नदीम यांनी भारताच्या फाळणीची बीजं औरंगजेबानं दारा शुकोहचा खून केला त्यावेळीच रोवली गेली, असं म्हटलं आहे.

दिवंगत पंतप्रधान पंडित नेहरू यांनी त्यांच्या 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया'मध्ये औरंगजेबाला धर्मांध राजा म्हटलं आहे.

पण, अमेरिकेतील इतिहासकार ऑड्री ट्रस्चके यांचं मत वेगळं आहे.  त्यांचं 'औरंगजेब-द मॅन अँड द मिथ' हे पुस्तक नुकतंच बाजारात आलं आहे. त्यात त्यांनी औरंगजेब हिंदूंचा तिरस्कार करत होता, म्हणून त्यानं मंदिरं पाडली हा तर्क चुकीचा आहे, असं म्हटलं आहे.

ट्रस्चके या रूटजर्स विद्यापीठात दक्षिण आशियाचा इतिहास शिकवतात.

औरंगजेबाच्या प्रतिमेला इंग्रज जबाबदार

त्या म्हणतात, "औरंगजेबाच्या प्रतिमेला इंग्रज इतिहासकार जबाबदार आहेत. इंग्रजांनी 'फोडा आणि राज्य करा' हे धोरण स्वीकारलं होतं.  या धोरणानुसार हिंदू आणि मुस्लीम यांच्यात वैमनस्य निर्माण व्हावं यासाठी इंग्रज इतिहासकार प्रोत्स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाहनच देत होते."

"जर औरंगजेबचा कालखंड आणखी 20 वर्षं मागे असता तर आधुनिक इतिहासकारांनी औरंगजेबाचं चित्रण वेगळं केलं गेलं असतं," असंही ऑड्री ट्रस्चके म्हणतात.

49 वर्ष भारतावर राज्य

औरंगजेबानं भारतीय उपखंडातल्या 15 कोटी लोकसंख्येवर 49 वर्षं राज्य केलं.  औरंगजेबाच्या काळात मुघल साम्राज्यानं जवळपास संपूर्ण भारतीय उपखंड व्यापला होता.

औरंगजेब

ट्रस्चके लिहितात, औरंगजेबाचं दफन महाराष्ट्रातील खुल्ताबादमध्ये एका कच्च्या कबरीत झालं. या उलट हुमायूनचं दफन दिल्लीत लाल दगडांच्या भव्य मकबऱ्यात तर शाहजहाँचं दफन आग्र्यात अतिभव्य शुभ्र ताजमहालमध्ये झालं.

ऑडरी ट्रस्चके यांच्या मते, औरंगजेबानं हजारो मंदिरं पाडली हा गैरसमज आहे. या उलट फार कमी मंदिरं औरंगजेबाच्या आदेशानं पाडण्यात आली, असं त्या म्हणतात. औरंगजेबाच्या काळात हिंदूंचा नरसंहार झाला, अशी कोणतीही घटना नोंद झालेली नाही.

या उलट त्याच्या काळात हिंदूंची नेमणूक महत्त्वाच्या पदांवर झाली होती.

साहित्यप्रेमी राजा

औरंगजेबाचा जन्म 3 नोव्हेंबर 1618 रोजी दोहादमध्ये जहांगीराच्या शासन काळात झाला. औरंगजेब शाहजहाँचा तिसरा मुलगा होता.

शहाजहाँची चारही मुलं मुमताज महलपासून झाली होती. औरंगजेबाला इस्लामिक धार्मिक साहित्य तसंच तुर्की साहित्यात रुची होती.

इतर मुघल राजांप्रमाणे औरंगजेबाला उत्तम हिंदी बोलता येत होतं. तसंच त्याने सुलेखनशास्त्रात प्रावीण्य मिळवलं होतं.

औरंगजेब

शाहजहाँच्या चारही मुलांना कमी वयातच सिंहासन मिळवण्याची ओढ लागली होती. त्याकाळात मध्य आशियातल्या पद्धतीनुसार सर्व भावांचा सत्तेवर समान हक्क असायचा.

मुघल शासकसुद्धा या परंपरेचं पालन करत होते. दारा शुकोह उत्तराधिकारी व्हावा, अशी शाहजहाँनची इच्छा होती. तर औरंगजेबाच्या मते मुघल साम्राज्याचा योग्य वारस तो स्वतः होता.

दाराशी शत्रुत्व

ऑड्री ट्रस्चके यांनी एका घटनेचा उल्लेख केला आहे. दारा शुकोहच्या लग्नानंतर शाहजहाँनने सुधाकर आणि श्यामसुंदर या दोन हत्तींची झुंज लावली होती.

यावेळी सुधाकर हत्ती घोड्यावर स्वार असलेल्या औरंगजेबाच्या दिशेनं धावला. औरंगजेबानं सुधाकरच्या डोक्यात भाला मारला. जखमी सुधाकरनं औरंगजेब स्वार असलेल्या घोड्याला जोरात धडक मारल्यानं औरंगजेब खाली पडला.

यावेळी भाऊ शुजा, राजा जयसिंह आणि अन्य काही औरंगजेबाला वाचवण्यासाठी धावले. याचवेळी दुसरा हत्ती श्यामसुंदरनं सुधाकरचं लक्ष स्वतः कडे वेधलं. या...


औरंगजेब

मुघल आणि मराठा इतिहासावर अनेक ग्रंथ लिहिणारे प्रसिद्ध इतिहासकार सर जदुनाथ सरकार यांचा औरंगजेबला पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा होता तर जवाहरलाल नेहरूंचा दृष्टिकोन वेगळा होता.

याशिवाय शहीद नईम यांनीही औरंगजेबच्या धार्मिक वृत्तीवर गरजेपेक्षा जास्त भर दिला. 'औरंगजेब, मॅन अँड मिथ' या पुस्तकाच्या लेखिका ऑड्री ट्रश्की यांनी औरंगजेब सहिष्णू होता असा दावा केला आहे.

ऑड्री ट्रश्की यांनी बीबीसीला सांगितलं की जर सहिष्णुतेच्या चष्म्यातून पाहिलं तर इतिहासातले सगळे प्रशासक असहिष्णू होते.

ऑड्री ट्रश्की सांगतात की औरंगजेबाबद्दल गैरसमज जास्त प्रमाणात आहे. त्या गैरसमजुतींना हवा देणं सध्याच्या मुस्लिमांसाठी नुकसानदायी ठरत आहे.

लेखिकेच्या मते भारतात असहिष्णुता वाढत आहे. त्यांना वाटतं की कदाचित याच कारणामुळे हैदराबादमध्ये त्यांचं व्याख्यान रद्द करण्यात आलं, जे व्याख्यान 11 ऑगस्टला होणार होतं.

मुस्लीम सणांविरुद्ध कडक धोरण

ऑड्री सांगतात की असं असूनसुद्धा औरंगजेब बादशाहाच्या काळातले ब्राह्मण आणि जैन लेखक औरंगजेबची स्तुती करतात. त्यांनी जेव्हा महाभारत आणि रामायण या ग्रंथांचा पारशी भाषेत अनुवाद केला ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तेव्हा त्यांनी तो औरंगजेबला समर्पित केलं.

ऑड्री यांना आपल्या पुस्तकात लिहिलं आहे की औरंगजेबने जर होळीच्या सणाविरुद्ध कडक भूमिका घेतली असेल तर मोहर्रम आणि ईद या सणाविरुद्ध सुद्धा त्याने कडक धोरणाचा अवलंब केला होता.

त्यांच्या मते, "औरंगजेबने स्वत:ला एक चांगला मुस्लीम म्हणून जगासमोर सादर केलं. पण त्याचा इस्लाम हा कट्टर इस्लाम नव्हता. औरंगजेब बऱ्याच अंशी सुफी होता आणि काही प्रमाणात अंधश्रद्धाळूही होता."

मुघल दरबारांमध्ये ज्योतिषी प्रामुख्याने असायचे आणि औरंगजेबचा दरबार त्याला अपवाद नव्हता. त्याच्या दरबारात तर हिंदू आणि मुस्लीम असे दोन्ही धर्माचे ज्योतिषी होते आणि त्यांच्याशी तो नियमितपणे सल्लामसलत करायचा.

ऑड्री टश्की

ऑड्री यांनी औरंगजेबचे एक शिपाई भीमसेन सक्सेना यांच्या हवाल्याने एक किस्सा सांगितला. एकदा दक्षिण भारतात जिथे औरंगजेबचा कँप भरला होता, तिथे पूर आला. पुरामुळे शाही कँपला नुकसानीचा धोका होता. तेव्हा त्यांनी कुराणांमधील श्लोक लिहून पुराच्या पाण्यात सोडले. त्यामुळे पुराचं पाणी ओसरलं आणि धोका टळला.

इस्लामचे दुसरे संत हजरत उमर यांच्या काळात सुद्धा झालेल्या एका प्रसंगाची पार्श्वभूमी या घटनेमागे आहे. असं म्हणतात की इजिप्तचा भाग जेव्हा इस्लामच्या अधीन झाला तिथे गर्व्हनर अम्र-बिन-अल-आस यांचं शासन चालायचं.

एके दिवशी त्यांना कळलं की एका सुंदर तरुणीचा साजश्रृंगार करून तिचा नाईल नदीच्या काठी बळी दिला तर नाईल नदीचा प्रवाह वर्षभर सुरू राहतो आणि त्यामुळे लोकांना त्याचा लाभ मिळत राहतो.

पण काही काळाने स्थानिक इस्लामी सरकारने या प्रथेवर निर्बंध घातले आणि अचानक नाईल नदी पाणी खरोखर कमी झालं. लोकांना वाटलं की नदीवर प्रकोप झाला आहे. ही बातमी जेव्हा खलिफा उमर फारूकला कळली तेव्हा त्याने नाईल नदीला पत्र लिहिलं - "प्रिय नदी, जर तू आपल्या अधिकारानुसार वाहते, तर तसं करू नको. जर तू अल्लाहचा आदेश मानत असशील तर पुन्हा वहायला सुरुवात कर."

असं म्हटलं जातं की यानंतर नाईल नदीत यापेक्षा अधिक पाणी आलं आणि त्यानंतर ती कधीच वाळली नाही.

ऑड्री टश्की यांनी या घटनेचा संदर्भ देत सांगितलं की औरंगजेब यांना या प्रसंगाची कल्पना होती आणि म्हणूनच त्यांनी असं केलं असेल.

मात्र नंतर त्या म्हणाल्या की एक आधुनिक इतिहासकार म्हणून माझा त्यावर विश्वास नाही. पण औरंगजेबला त्यांच्यावर विश्वास होता कारण त्यांनी लोकांच्या समोर हे केलं होतं आणि...


औरंगजेब

मुघलकालीन भोजनाचा विषय निघताच चिकन, मटण आणि मासे यांचा उल्लेख होतो.

मात्र, इतिहासाची पानं उलटली तर एक गोष्ट लक्षात येते की मुघल बादशाह अकबर, जहांगीर आणि औरंगजेब यांना हिरव्या पालेभाज्या, फळभाज्या अधिक आवडायच्या.

बादशाह अकबर उत्कृष्ट शिकारी होते. मात्र, मांसाहार त्यांना फारसा पसंत नव्हता.

मात्र, एका मोठ्या साम्राज्याची धुरा सांभाळण्यासाठी आणि तंदुरुस्त राहण्यासाठी ते नियमित मांसाहार करायचे.

आपल्या कार्यकाळाच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये ते ठरवून शुक्रवारी मांसाहार टाळायचे. हळूहळू त्यात रविवारचाही समावेश झाला.

पुढे प्रत्येक महिन्याची पहिली तारीख, मार्चचा पूर्ण महिना आणि ज्या महिन्यात त्यांचा जन्म झाला तो ऑक्टोबर महिना, यातही त्यांनी मांसाहाराचा त्याग केला.

जेवणाची सुरुवात ते दही-भाताने करायचे.

अबूल फजल बादशाह अकबरांच्या नवरत्नांपैकी एक होते. त्यांनी 'ऐने-ए-अकबरी' हे पुस्तक लिहिलं आहे. यात त्यांनी सांगितलं आहे की बादशाह अकबरांच्या स्वयंपाकघरात तीन प्रकारचं जेवण तयार व्हायचं.

पहिला स्वयंपाक म्हणजे ज्यात मांस नसायचं. याला 'सुफी खाना' म्हटलं जाई.

दुसऱ्या प्रकारात मां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स आणि भात एकत्र शिजवलं जाई.

तिसऱ्या प्रकारात तूप आणि मसाला लावून तयार केलेलं मांसाहारी जेवण.

या वर्णनावरून बादशहा अकबर यांची पहिली पसंती डाळ आणि भाज्यांना असायची, हे लक्षात येतं.

बादशाह अकबर यांच्याप्रमाणेच जहांगीर यांनाही मांसाहार फार आवडायचा नाही.

ते आठवड्यातले रविवार आणि गुरुवार हे दोन दिवस पूर्णपणे शाकाहारी जेवण घ्यायचे.

आठवड्यातले हे दोन दिवस त्यांनी मांसाहार तर सोडलाच. इतकंच नाही तर या दोन दिवसात जनावरांच्या कत्तलीवरही त्यांनी बंदी घातली होती.

यावरून मुघल बादशाहांची धार्मिक सहिष्णुता अधोरेखित होते. राजाच्या स्वभावानुसार स्वयंपाकी भाज्यांपासून वेगवेगळे पदार्थ बनवण्याचा प्रयत्न करत.

फळांच्या शेतीला चालना देण्यासाठी शेतकऱ्यांवर लावण्यात येणारा करही माफ करण्यात आला होता.

विशेष म्हणजे पूर्वजांच्या पावलावर पाऊल ठेवणारे औरंगजेब त्यांच्याही एक पाऊल पुढे होते.

तरुण वयात त्यांना मुर्ग-मसलम फार आवडायचं.

औरंगजेब यांच्याविषयी माहिती घेतल्यास एक गोष्ट लक्षात येते की ते खवय्ये होते. आपल्या मुलाला लिहिलेल्या एका पत्रात ते लिहितात, 'तुझ्या घरी खाल्लेली खिचडी आणि बिर्याणीची चव अजूनही माझ्या जीभेवर रेंगाळतेय. बिर्याणी बनवणारा स्वयंपाकी सुलेमानला माझ्याकडे पाठव, असं मी तुला लिहिलं होतं. पण, त्याला शाही स्वयंपाकघरात रुजू होण्याची परवानगी मिळाली नाही. आणखी कुणी जो त्याच्यासारखंच उत्तम जेवण बनवत असेल आणि तुझ्याकडे असेल तर त्याला पाठव. चविष्ट जेवण मला अजूनही आवडतं.'

मात्र, ताज (मुकुट) चढवताच ते लढायांमध्ये इतके व्यग्र झाले की उत्कृष्ट, चविष्ट जेवण विसरून गेले.

पण, मांसाहारापासून दूर राहणे, ही सवय त्यांना लागली ती शेवटपर्यंत कायम होती. त्यांचा टेबल साध्या, शाकाहारी जेवणाने सजलेला असायचा. त्यांचे स्वयंपाकीही हिरव्या भाज्या, फळभाज्या यांच्यापासून उत्तमोत्तम आणि नवनवीन पदार्थ बनवण्याचा प्रयत्न करायचे.

औरंगजेब यांना ताजी फळं फार आवडायची. त्यातही आंबा त्यांना सर्वात प्रिय होता.

औरंगजेब भारतातले एक शक्तीशाली राजे होते. त्यांचं साम्राज्य उत्तरेत काश्मीरपासून दक्षिणेच्या शेवटच्या टोकापर्यंत आणि पूर्वेकडे चितगांवपासून ते पश्चिमेला काबूलपर्यंत पसरलेलं होतं.

मुघलांचं धाडस आणि शौर्य औरंगजेब यांच्यातही पुरेपूर होतं. तरुणवयात त्यांना शिकार करायला आवडायचं. मात्र, उतारवयात त्यांनी शिकारीला 'बेकार लोकांचं मनोरंजन'...


औरंगाबाद

प्रदीप जैस्वाल यांनी एमआयएमच्या नसीरुद्दीन सिद्दिकी यांचा पराभव केला. अतुल सावे यांनी एमआयएमच्या अब्दुल गफार यांचा पराभव केला. संजय शिरसाठ यांनी अपक्ष उमेदवार राजू शिंदे यांचा पराभव केला.

या लढतींची पार्श्वभूमी

लोकसभा निवडणुकीत औरंगाबादकरांनी एमआयएमच्या इम्तियाज जलील यांना निवडून दिलं. काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसचा मतदार एमआयएमकडे वळल्याचं चित्र आहे. लोकसभेवेळी एमआयएम आणि वंचित बहुजन आघाडी यांची युती होती. मात्र आता एमआयएमला वंचितची साथ नाही.

औरंगाबाद मध्य हा मुस्लिमबहुल मतदारसंघ आहे. याचा परिणाम म्हणजे 13 मुस्लिम उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. मुस्लिम मतदारांमधला मतविभाजनाचा फायदा महायुतीला होऊ शकतो. 23 अपक्ष उमेदवार कोणाची मतं खाणार हे बघणंही रंजक असेल.

एमआयएमचे उमेदवार गफ्फार कादरी

काँग्रेस हा पक्ष मुस्लिमांचं लांगूलचालन करतोय असं म्हणत शिवसेनेनी मराठवाड्यात पाय रोवले तर धार्मिक पक्षांच्या जाचापासून वाचायचं असेल तर तुम्हाला आमच्याशिवाय पर्याय नाही अशी मांडणी MIM नं करत मराठवाड्यात प्रवेश केला.

आधी नांदेड आणि नंतर औरंगाबादमध्ये महानगरपालिकेची निवडणूक लढवली. दोन्ही ठि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

काणी या पक्षाला चांगला प्रतिसाद मिळाला. 2014 मध्ये इम्तियाज जलील हे आमदार म्हणून निवडून आले आणि 2019 मध्ये ते खासदारही बनले.

अतुल सावे

औरंगाबाद आणि धार्मिक तणाव हे समीकरण चंद्र सूर्याइतक जुनं आहे, असं इथं म्हटलं जातं. मे 2018 मध्येच औरंगाबाद येथे शाहगंज भागात दोन धार्मिक समुदायांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. पण हा काही या काळातला पहिलीच तणाव नाही.

औरंगाबादमध्ये धार्मिक तेढ आणि त्यामुळे तणावाचं वातावरण निर्माण होणं, हे काही नवीन नाही. या तणावाचं मूळ मराठवाडा मुक्तिसंग्रामाच्या काळातील आहे, असं काही इतिहासकारांचं म्हणणं आहे.

औरंगाबादच्या निमित्ताने शिवसेना आणि एमआयएम एकमेकांसमोर उभे ठाकले होते.

उद्धव ठाकरे जेव्हा औरंगाबादमध्ये आले होते तेव्हा ते म्हणाले होते की "औरंगाबादला हिरव्या सापांनी विळखा दिला आहे." लोकसभेत एमआयएमचा खासदार निवडून आला आहे. याच संदर्भात ते म्हणाले की "औरंगाबादमध्ये हिरवा झेंडा रोवला गेला आहे. आपल्याला तो उखाडून फेकायचा आहे. या झेंड्याला गाडायचं आहे."

त्यांच्या या वक्तव्याला एमआयएमचे अध्यक्ष असदुद्दीन औवेसी यांनी मालेगावमध्ये उत्तर दिलं. त्यावेळी ते म्हणाले "हिरव्याला गाडणं इतकं सोपं नाही. महाराष्ट्रात 50 ठिकाणी हिरवा झेंडा फडकणार आहे."

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्याबाबत अनुचित उद्गार काढल्याच्या काही तासानंतरच शिवस्वराज्य स्वाभिमान पक्षाचे अध्यक्ष आणि शिवसेनेचे एकेकाळचे आमदार हर्षवर्धन जाधव यांच्या घरावर दगडफेक झाली. ही दगडफेक शिवसैनिकांनीच केली असा आरोप हर्षवर्धन जाधव यांनी केला आहे.

उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे महाराष्ट्रभर प्रचार करत आहेत. राज्यात ज्याही ठिकाणी उद्धव ठाकरे जात आहेत त्या ठिकाणी ते पीकविमा, कर्जमाफी अशा मुद्द्यांवर बोलत आहेत. शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा केल्याशिवाय मी स्वस्थ बसणार नाही असं त्यांनी सांगितलं आहे.

तसेच शिवसेनेचा 10 रुपयांत थाळीचा मुद्दाही खूप गाजतोय. पण औरंगाबादमध्ये जिल्ह्यात झालेल्या सभांमध्ये त्यांनी म्हटलं की "भगव्याशी केलेली गद्दारी माफ केली जाणार नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


औरंगाबाद दंगलीत किमान शंभर दुकांनांचं नुकसान, वाहनांची जाळपोळ.

घरातल्या महिला आणि मुलांना घेऊन ते निघाले. वडील जगनलाल बन्सिले विकलांग असल्यामुळे ते घरीच थांबले. त्यांना नेण्यासाठी सुरेश दुसरी फेरी मारणार होते. मामाकडे पोहोचताच त्यांना फोन आला की त्यांच्या घराला आग लागली आहे.

त्यांचं घर पेटवण्यात आलं तेव्हा 62 वर्षांचे जगनलाल घरी एकटे होते. त्यांचा होरपळून मृत्यू झाला. "घर पेटलं आहे अशी माहिती मिळताच मी धावत आलो. पण तोपर्यंत सगळं संपेलेलं होतं," सुरेश यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

बन्सिलेंच्या घरापासून थोड्याच अंतरावर चौराहा परिसरात एक आई काळजीत पडली होती. "रात्री 11चा सुमार असेल. बाहेर गडबड सुरू होती. माझा धाकटा चुलत भाऊ घरात नव्हता. त्याला शोधायला काकूनं मोठ्या चुलत भावाला (अब्दुलला) पाठवलं. तोही आला नाही म्हणून मग काकूनं मला जायला सांगितलं. मी जमावाच्या दिशेने गेलो तर अब्दुल जखमी झाला होता," असं समी कादरी यांनी सांगितलं.

अब्दुल कादरी आणि जगनलाल बन्सिले.

अब्दुल हारिस कादरी या अवघ्या 17 वर्षांच्या तरुणाचा किडनीला प्लास्टिक बुलेट लागून मृत्यू झाला. दंगल नियंत्रणात आणण्यासाठी ज... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मावाला पांगवण्यासठी पोलिसांना प्लॅस्टिकच्या गोळ्या माराव्या लागल्या. त्यातली एक नेमकी अब्दुलच्या कमरेवर लागली.

अब्दुलच्या वडिलांचा सायकलच्या खरेदी विक्रीचा धंदा आहे. तीन मुलांमध्ये तो सर्वांत मोठा. गेल्याच वर्षी तो दहावी पास झाला. मुलानं शिकून डॉक्टर व्हावं अशी आई-वडिलांची इच्छा होती. पण ती आता अपुरी राहणार.

बन्सिले यांच्या घराबाहेरच आम्हाला रमेश कोटले भेटले. 52 वर्षीय कोटले 35 वर्षांपासून तिथं चहा विकण्याचा व्यवसाय करतात. त्यांनी सांगितलं की अशी दंगल त्यांनी कधी पाहिली नव्हती. "हा शहरातला संवेदनशील भाग असल्यामुळे अनेक वेळा दुकान बंद करावं लागलं. पण कधी जाळपोळ नव्हती. रात्री मी घरी गेलो आणि सकाळी आलो तर तिथं राख होती."

त्यांचंही दुकान शुक्रवारच्या दंगलीत जळलं आहे.

शक्यता १ - लच्छू पेहलवान विरुद्ध इर्फान शेख

आंबे विकत घेण्याच्या वादावरून दंगल पेटली असं म्हटलं तर कुणाचा विश्वास बसणार नाही. पण या आंब्यांच्या मागे मोठा इतिहास आहे.

शहागंज परिसरातल्या इर्फान शेख नावाच्या आंबा विक्रेत्याकडून गांधी नगर परिसरातल्या व्यक्तीने आंबे विकत घेतले. ते खराब निघाले आणि ते आता इर्फान परत घेत नाहीये, अशी तक्रार या गिऱ्हाइकाने लच्छू पेहलवान यांच्याकडे केली.

लच्छू पेहलवान यांचं खरं नाव लक्ष्मीनारायण बखोडिया. ते शिवसेनेशी संबंधित असून त्यांची मुलगी यशस्वी बखोडिया शिवसेनेची नगरसेविका आहे.

लच्छू पेहलवान आपल्या काही सहकाऱ्यांसह शहागंजमध्ये गेले आणि तिथे त्यांच्यात आणि आंबा विक्रेत्यांमध्ये बाचाबाची झाली.

मग MIMचे नगरसेवक सय्यद शेख यांनी इर्फान शेख आणि इतर आंबा विक्रेत्यांची बाजू घेतली आणि ते पोलिसांत लच्छू पेहलवान यांच्याविरोधात तक्रार करण्यासाठी गेले.

आपल्यामुळे दंगल पेटली हा आरोप लच्छू पेहलवान यांनी फेटाळून लावला आहे. गरज पडल्यास आपली पोलीस चौकशी करावी. फोन कॉलही चेक करावे असं त्यांनी मीडियाशी बोलताना सांगितलं. आपल्या बाबतीत झालेला वाद आंब्यांच्या खरेदीवरून झाला. तेव्हा झालेल्या वादावादीतून आजूबाजूचे लोक गोळा झाले होते, असं पेहलवान यांनी म्हटलं.

आम्ही औरंगाबाद शहराचे प्रभारी पोलीस आयुक्त मिलिंद भारांबे यांना दंगलीचं कारण विचारलं. (औरंगाबादला सध्या पूर्णवेळ पोलीस आयुक्त नसल्यामुळे विभागीय महानिरीक्षकांकडे प्रभार आहे.)

ते म्हणाले, "रात्री आठ-साडेआठच्या सुमारास टपरीवर देण्याघेण्यावरून युवकांमध्ये वाद झाला. काही...


औरंगाबाद शहरातला कचरा नारेगावाजवळ टाकला जात असेल तर गावकऱ्यांनी त्याला विरोध केलाच पाहिजे. गाव स्वच्छ ठेवायचं आणि शहरातील घाण का सहन करायची? त्यासाठी शहराला कचरामुक्त करायला पाहिजे. शहर प्रशासन आणि तेथील लोकांची कचऱ्याबद्दलची मानसिकता बदलायला पाहिजे.

वेंगुर्ला नगरपरिषद आणि सध्या कर्जत नगरपरिषदेचा कार्यभार सांभाळताना ही शहरं स्वच्छ कशी होतील आणि शहराजवळचं डंपिंग ग्राउंड कसं मिटवता येईल यावर भर दिला. ते कार्य करताना आलेले अनुभव सांगण्यासाठी हा लेख.

देशात कचऱ्याची समस्या गंभीर असून दिवसंदिवस उग्र रूप धारण करीत आहे. नगरपालिका घनकचरा व्यवस्थापन नियम 2016ची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. त्याअगोदर शहरातील घनकचरा व्यवस्थापनच्या अपयशाची कारणं थोडक्यात अशी आहेत -

डंपिंग ग्राउंडची पचन संस्था महत्त्वाची

शहराजवळच्या डंपिंग ग्राउंडची एक पचन संस्था असते. ज्याप्रमाणं मानवी पचन संस्थेत दैनंदिन आहाराचे पचन होऊन नैसर्गिकपणे चयापचय क्रिया घडत असते तसंच डंपिंग ग्राउंडवर येणाऱ्या कचऱ्याची नैसर्गिक प्रक्रियेद्वारे विल्हेवाट लावणं आवश्यक आहे.

आपली पृथ्वी पंचमहाभूतानं बनली आहे. त्यामुळे प्रत्येक घटक शेवटी पृ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

थ्वीमध्येच विलीन होतात. या घटकांचं योग्य 'व्यवस्थापन' व्हायला पाहिजे. शहरातील कचऱ्यांचे ढिगारे हे प्रशासन आणि लोकांच्या उदासीनतेचं लक्षण आहे.

शहरातील कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी त्याची वर्गवारी करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

पण शहरातील सगळा कचरा जसं की, काच, प्लास्टिक, भाजीपाला, मृत जनावरे, लोखंडाचे तुकडे असं सगळं एकत्रच टाकल्यानं ते डंपिंग ग्राउंडमध्ये पचू शकत नाही. अशा ठिकाणी कचऱ्याचे ढीग वाढत राहातात. शेवटी शेजारच्या गावकऱ्यांना त्याचा त्रास होतो. त्यांच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो.

वर्गीकरण आवश्यक

मुळात नागरी घनकचरा ही समस्या नसून मिश्र कचरा ही समस्या आहे. 2000 सालापासून संत गाडगेबाबा स्वच्छता अभियान आणि नागरी घनकचरा नियमानुसार शहरं स्वच्छ करण्याबाबत जनजागृती झाली. पण, संपूर्ण स्वच्छतेला खरा सूर सापडला नाही.

शहरातील कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी त्याची वर्गवारी करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

'ठेकादारांकडं कचऱ्याच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी देऊ नये'

प्रत्येक घरातून कचरा बाहेर पडण्याअगोदर त्याचं योग्य वर्गीकरण केलं पाहिजे आणि ते शक्य आहे. पण, नगरपालिकांनी वर्गीकरणाची जबाबदारी खाजगी ठेकेदारांकडे देली आहे. माझ्या मते, पालिकेनं ठेक्यानं कर्मचारी घ्यावेत पण ठेकादारांकडं कचऱ्याच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी देऊ नये.

अनेक वर्षांपासून लोकांना लागलेली सवय लगेच जाणार नाही. त्यासाठी दररोज सकाळी रस्त्यावर उतरून कर्मचाऱ्यांनी लक्ष दिलं पाहीजे.

कचरा वर्गीकरण करण्यात अपयश येण्याचं कारण ते काम ठेकेदारांकडं दिल्यानं झालं आहे. कारण नागरिक ठेकेदारांना जुमानत नाहीत.

दुसरा मुद्दा असा की, शहराच्या स्वच्छतेची जबाबदारी नगरपालिकेतील केवळ स्वच्छता विभागाकडे देऊन चालणार नाही. लोकांची जुनी मानसिकता बदलण्यासाठी पालिकेतील सर्व कर्मचाऱ्यांना या कामासाठी नियुक्त केलं पाहिजे.

अनेक वर्षांपासून लोकांना लागलेली सवय लगेच जाणार नाही. त्यासाठी दररोज सकाळी रस्त्यावर उतरून कर्मचाऱ्यांनी लक्ष दिलं पाहिजे. लोकांना केवळ सांगून हे काम शक्य नाही. त्यासाठी कडक नियम करावे लागतील. केवळ कागदोपत्री आदेश काढून चालणार नाही. तर त्याचा वैयक्तिक पातळीवर पाठपुरावा करावा लागणार आहे.

शहराला डंपिंग ग्राउंडची गरज नाही!

घराची कळा अंगण सांगते तसं, शहराची कळा डंपिंग ग्राउंड सांगते. म्हणून कुठेही पडलेला कचरा आपल्या डोळ्यात खुपायला हवा.

शहरातील कचऱ्याचं...


औरंगाबाद, जालना, उस्मानाबाद बीडसह मराठवाड्यात तसंच नाशिक आणि अहमदनगरमध्ये या बंदचे पडसाद उमटले. ठिकठिकाणी जाळपोळ आणि तोडफोडीच्या घटना घडल्या. ओरंगाबादच्या कायगाव टोकामध्ये आंदोलनादरम्यान एका पोलीस कर्मचाऱ्याचा मृत्यू झाला.

औरंगाबादमध्येच संतप्त जवामानं अग्निशामन दलाची गाडी पेटवून दिली.

लोकसभा आणि राज्यसभेत सुद्धा या बंदचे पडसाद उमटले. राज्यातल्या खासदारांनी मराठा आरक्षणाचा मुद्दा संसदेत उपस्थित केला.

पुणे आणि कोल्हापुरातही याचे पडसाद उमटले.

काय आहेत मागण्या ?

याआधी आंदोलकांनी मराठा आरक्षण मिळालं नाही तर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना पंढरपूरची आषाढी एकादशीची विठ्ठल महापूजा करू देणार नाही, असा इशारा दिला होता.

मंगळवारी राज्यात दिवसभरात घडलेल्या घटनांचा वृत्तांत

रात्री 9.30 - परिस्थिती चिघळण्यास सरकारच जबाबदार - शरद पवार

राज्य सरकारनं मराठा आंदोलनाची दखल न घेल्यानंच उद्रेक झाल्याचा आरोप राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केला आहे. त्यांनी एक पत्रक काढून मराठा आरक्षणासंदर्भात त्यांची भूमिका स्पष्ट केली आहे.

राज्यात परिस्थिती चिघळण्यास सरकार आणि त्यांचे मं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्री जबाबदार असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

मुख्यमंत्री आणि त्यांचे मंत्री याबाबत चिथावणीखोर वक्तव्य देत असल्याचं पवारांनी पत्रकात म्हटलं आहे.

आंदोलकांनी सार्वजनिक मालमत्तेच नुकसान करू नये, असं आवाहन सुद्धा पवारांनी केलं आहे. आरक्षणासंदर्भात तामिळनाडू पॅटर्नची आठवणही त्यांनी सरकारला करून दिली आहे.

रात्री 9 - विष पिऊन आत्महत्येचा प्रयत्न

शिर्डीमध्ये  कृष्णा गंभीरे या तरुणानं मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी विष पिऊन आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला. उस्मानाबादच्या कळंब गावातील हा तरुण आहे. पदयात्रेत तो शिर्डीला आला होता. सध्या साईबाबा हॉस्पिटलमध्ये त्याच्यावर उपचा सुरू आहेत.

संध्याकाळी 5.19 - न्यायालयात टिकणारं मराठा आरक्षण शक्य?

माजी न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांच्याबरोबर मराठा आरक्षणाच्या कायदेशीर बाबींबाबत चर्चा.

संध्याकाळी 5.15 - उद्या सातारा बंदची हाक

सातारा शहरात उद्या बंदची हाक देण्यात आली आहे. बुधवारी सकाळी 9 वाजल्यापासून आंदोलनाला सुरुवात होणार आहे.

संध्याकाळी 5 - जालन्यात पोलिसांची गाडी जाळली

जालन्यातल्या घनसावंगीमध्ये मराठा मोर्चा आंदोलकांनी पोलिसांची व्हॅन जाळल्याचं वृत्त आहे. तसंच पोलीस स्टेशनचीसुद्धा तोडफोड करण्यात आली.

तसंच पोलीस ठाण्यावर दगडफेकही करण्यात आली. जमावाला पांगवण्यासाठी पोलिसांनी अश्रूधुरांच्या नळकांड्या फोडल्या. त्यामुळे जमाव आणखीनच आक्रमक झाला. त्यांनी तहसील आणि पंचायत समिती कार्यालयावर दगडफेक करून जाळपोळ केली.

दुपारी 4.20 - शाळा-कॉलेज सुरू राहणार

बऱ्याच गोंधळानंतर शाळा-कॉलेज सुरू राहणार असल्याचं सकल मराठा समाजाकडून स्पष्ट करण्यात आलं.

दुपारी 4 - मुंबईतील बैठकीत गोंधळ

मुंबईतल्या उद्याच्या बंदमध्ये शाळा कॉलेज सुद्धा बंद ठेवण्याच्या मागणीसाठी काही कार्यकर्त्यांनी बैठकीत गोंधळ घातला.

दुपारी 3.52 - मुंबई बंदची हाक

मुंबईत झालेल्या बैठकीत उद्या मुंबई आणि परिसरात बंदची हाक देण्यात आली आहे. ठाणे, नवी मुंबई, पालघर, रायगडसुद्धा बंद राहणार आहे. मराठा मोर्चाचे मुंबई समन्वयक वीरेंद्र पवार यांनी ही माहिती दिली. तसंच उद्याच्या मोर्चामध्ये कुठलाही अनुचित प्रकार आणि हिंसा होणार नाही, हा आमचा शब्द आहे, असंही पवार यांनी सांगितलं.

दुपारी 3.42 - मुख्यमंत्र्यांचा निषेध

मुंबईत सुरू असलेल्या बैठकीत मुख्यमंत्र्यांच्या पंढरपूरला न जाण्याच्या निर्णयाचा निषेध करण्यात आला....


औरंगाबादपासून 15 किलोमीटरवर असलेल्या करमाडजवळ शुक्रवारी सकाळी ही घटना घडली आहे. औरंगाबादच्या पोलीस अधीक्षक मोक्षदा पाटील यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना माहिती दिली.

"हे कामगार जालन्याच्या एसआरजी नावाच्या कंपनीत कामाला होते. भूसावळमधून रेल्वे सोडण्यात येत असल्याचं कळल्यानंतर ते रेल्वे रुळाच्या मार्गे भूसावळकडे जात होते, अशी प्राथमिक माहिती आम्हाला मिळाली आहे," असं मोक्षदा पाटील यांनी सांगितलं आहे.

"हे कामगार कंपनीतून निघाले होते की, जालन्यातील निवारागृहातून निघाले होते, याची माहिती आम्ही घेत आहोत. या घटनेत 15 मजूर ठार झाले असून एक जखमी आहे. चार जण या घटनेतून वाचले आहेत," असं त्या पुढे म्हणाल्या

करमाडचे स्थानिक बातमीदार संतोष शेळके यांनी माहिती दिली की, करमाड ते बदनापूर दरम्यान असलेल्या सटाणा रेल्वे स्टेशनच्या शिवारात ही घटना घडली आहे. करमाडच्या पूर्वेला दोन किलोमीटरवर ही घटना घडली आहे. हे कामगार मध्यप्रदेशचे असल्याचे कळतं.

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी भारतात देशव्यापी लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला. 24 मार्च रोजी जाहीर करण्यात आलेला लॉकडाऊन 21 एप्रिलला पहिल्यांदा आणि 3 मे रोजी दुस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ऱ्यांदा वाढवण्यात आला.

लॉकडाऊनमुळे हाताला काम नसलेले अनेक परप्रांतातील कामगार आपापल्या घरी निघाले आहेत.

टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, करमाडजवळ पहाटे सहा वाजण्याच्या सुमारास हा अपघात झाला. जालन्यातून मध्य प्रदेशमध्ये हे मजूर पायी परतत होते. रेल्वे रुळाच्या बाजूनं चालत असताना थकल्यानं ते सगळेजण रुळावर झोपले होते, असंही टाइम्स ऑफ इंडियान आपल्या वृत्तात म्हटलंय.

रेल्वे मंत्रालयाकडून या घटनेच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आलेत. रेल्वे मंत्रालयानं ट्वीट करून यासंदर्भात माहिती दिलीय.

"औरंगाबादमधील घटना अत्यंत दुर्दैवी आहे. रेल्वेमंत्री पियुष गोयल यांच्याशी चर्चा केलीय. पियुष गोयल या घटनेवर लक्ष ठेवून आहेत. आवश्यक ती सर्व मदत केली जाईल," असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करून सांगितलं.

मृतांच्या नातेवाईकांना मध्य प्रदेश सरकारनं ५ लाखांची मदत जाहीर केली आहे. मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांनी ही घोषणा केली आहे.

या घटनेबद्दल मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी दु:ख व्यक्त केलं आहे. तसंच मृतांच्या कुटुंबियांना मुख्यमंत्री सहायता निधीतून प्रत्येकी ५ लाख रुपयां मदत जाहीर केली आहे. तसंच जखमींवर सरकारी खर्चाने व्यवस्थित उपचार करण्याचे निर्देशही दिले आहेत.ट

परराज्यातील कामगारांसाठी जास्तीत जास्त रेल्वे सोडाव्यात यासाठी केंद्राशी सातत्याने बोलत असून लवकरच सर्वांची परतण्याची व्यवस्था होईल. या कामगारांनी धीर सोडू नये, असं आवाहन उद्धव ठाकरे यांनी केलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)