कर्नाड यांनी ययाती, अग्निवर्षा, नागमंडल, हयवदन, तुघलक यांसारखी गाजलेली नाटकं लिहिली. इतिहास-पुराणांतील मिथकांचा आधार घेत जगण्याचं सूत्र शोधण्याचा प्रयत्न त्यांनी या नाटकांमधून केला. कर्नाड यांनी मुख्यतः कन्नड आणि इंग्रजी भाषांमधून लिखाण केलं.

कर्नाड यांच्या लिखाणासाठी त्यांना 1998 साली साहित्यातील सर्वोच्च ज्ञानपीठ पुरस्कारानं गौरविण्यात आलं होतं. त्याचबरोबर साहित्य अकादमी, संगीत नाटक अकादमी, कन्नड साहित्य अकादमी, कालिदास सन्मान या पुरस्कारांनीही कर्नाड यांचा गौरव करण्यात आला होता.

बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व

1970 साली प्रसिद्ध झालेल्या संस्कार या कन्नड चित्रपटातून गिरीश कर्नाड यांनी आपल्या चित्रपट कारकिर्दीचा शुभारंभ केला. त्यांच्या या पहिल्याच चित्रपटाला सुवर्ण कमळ पुरस्कारानं गौरविण्यात आलं होतं. कर्नाड यांनी वंशवृक्ष, गोधुली, काडु, चेलुवी, कलादाली  या कन्नड चित्रपटांचं दिग्दर्शनही केलं होतं.

'टायगर जिंदा है' चित्रपटात गिरीश कर्नाड

आर. के. नारायण यांच्या पुस्तकावर आधारित मालगुडी डेज या चित्रपटात त्यांनी स्वामीच्या वडिलांची भूमिका साकारली होती. 1990 साली विज्ञान-तंत्रज्ञानावर आधा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रित टर्निंग पॉइंट या कार्यक्रमाचं संचलन गिरीश कर्नाड करायचे.

केवळ कन्नडच नाही तर हिंदी चित्रपटांमध्येही कर्नाड यांनी आपल्या अभिनय-दिग्दर्शनाचा ठसा उमटवला. मृच्छकटिक या संस्कृत नाटकावर आधारित उत्सव या हिंदी चित्रपटाचं दिग्दर्शन कर्नाड यांनी केलं होतं. निशांत, मंथन, इक्बाल, डोर, एक था टायगर, टायगर जिंदा है या चित्रपटांमधूनही कर्नाड यांनी महत्त्तवाच्या भूमिका साकारल्या. जब्बार पटेल दिग्दर्शित उंबरठा या मराठी चित्रपटात गिरीश कर्नाड यांचा अभिनय पहायला मिळाला.

1974 साली पद्मश्री तर 1992 साली पद्म भूषण सन्मानानं कर्नाड यांना गौरविण्यात आलं होतं.

सोशल मीडियावर श्रद्धांजली

गिरीश कर्नाड यांच्या निधनानंतर सर्वच क्षेत्रांतून हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करून कर्नाड यांना श्रद्धांजली अर्पण केली. "बहुमुखी प्रतिभेमुळं गिरीश कर्नाड कायम स्मरणात राहतील. त्यांना आवडणाऱ्या विषयामध्ये ते भावनिकदृष्ट्या पूर्णपणे गुंतून जायचे," असं पंतप्रधानांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

कर्नाटकचे मुख्यमंत्री एच.डी. कुमारस्वामी यांनीही ट्विटरवरून कर्नाड यांना श्रद्धांजली वाहिली. साहित्य, नाटक, चित्रपट क्षेत्रातलं त्यांचं योगदान अविस्मरणीय आहे, असं कुमारस्वामींनी म्हटलं.

प्रसिद्ध अभिनेते कमल हसन यांनी कर्नाड यांना श्रद्धांजली वाहताना म्हटलं, की त्यांच्या लिखाणानं मला अचंबित केलं आणि कायम प्रेरणाही दिली.

लेखक आणि विचारवंत रामचंद्र गुहा यांनीही कर्नाड यांना श्रद्धांजली अर्पण केली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कर्मचाऱ्यांना दिवाळीचं गिफ्ट म्हणून यंदा सवजी ढोलकिया यांनी 600 कार वाटल्या आहेत.

सवजी ढोलकिया हे हरिकृष्णा एक्सपोर्ट प्राइवेट लिमिटेड कंपनीचे अध्यक्ष आहेत. 8 हजार कोटींचे मालक असलेले सवजी प्रत्येक दिवाळीला त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना बोनस म्हणून कधी दागिने, कधी कार, घर आणि इतर काही गिफ्ट्स देतात. म्हणून सवजी त्यांच्या कर्मचाऱ्यांमध्ये खूप लोकप्रिय आहेत.

आणि यंदा तर त्यांनी दिवाळीचा बोनस म्हणून 600 कर्मचाऱ्यांना कार भेट दिल्या.

या गुरुवारी सूरतमध्ये एका कार्यक्रमात खास पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते काही कर्मचाऱ्यांना गाडीच्या किल्ल्या देण्यात आल्या.

सवजी यांनी कर्मचाऱ्यांना मागे एकदा बोनस म्हणून कार भेट दिली होती. तेव्हापासून ही परंपरा चालत आली आहे.

गेल्या वर्षी हरिकृष्णा एक्सपोर्ट कंपनीत 25 वर्षं पूर्ण करणाऱ्या तीन कर्मचाऱ्यांना सवजी यांनी मर्सिडीज कार भेट दिली होती.

कोण आहेत सवजी?

सवजी ढोलकिया मूळचे गुजरातच्या अमरेली जिल्ह्यातल्या दुधाला गावचे आहेत. त्यांचा जन्म 12 एप्रिल 1962मध्ये एका शेतकरी कुटुंबात झाला.

"सुरुवातीपासूनच माझं अभ्यासात मन लागत नव्हतं. 5वी नंतर मी शि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्षण सोडून दिलं. बारा वर्षांचा असताना मी सूरतला आलो. तिथल्या एका कंपनीत मी कामाला लागलो. मेहनत आणि कामावरील निष्ठेमुळे आज मी इथे पोहोचलो आणि हजारो लोक माझ्यासोबत जोडले गेले आहेत."

"आम्ही चार भाऊ आहोत. 1992मध्ये आम्ही ही कंपनी खरेदी केली आणि आज जगभरात या कंपनीचं नाव कमावत आहे," असं सवजी सांगतात.

सवजी ढोलकिया

हरी कृष्णा डायमंडमध्ये सात हजार कर्मचारी काम करतात. या कंपनीची वार्षिक उलाढाल आठ हजार कोटी रुपये आहे आणि कंपनी 80 देशांत हिऱ्यांचा व्यापार करते. अमेरिका, कॅनडा, पेरू, मेक्सिको, बेल्जियम, संयुक्त अरब अमिराती, हाँगकाँग, चीन इत्यादी देशांत त्यांच्या कंपन्या आहेत.

2015 मध्ये त्यांच्या कपनीनं कर्मचाऱ्यांना दिवाळी बोनसच्या स्वरूपात 491 कार आणि 200 फ्लॅट्स दिले होते. 2014 मध्येही कंपनीनं प्रोत्साहन म्हणून 50 कोटी रुपयांचं वाटप केलं होतं.

त्यापूर्वी 2013मध्ये 1,200 हून अधिक कर्मचाऱ्यांना 207 फ्लॅट, 424 कार आणि दागिने दिवाळीत भेट म्हणून दिले होते.

इतकी महाग भेटवस्तू का देतात?

ही एक प्रकारची प्रेरणादायी योजना आहे. यामुळे मी कर्मचाऱ्यांना प्रोत्साहित करतो, जेणेकरून त्यांचं मन कंपनीत रमेल, असं सवजी सांगतात.

पण या भेटवस्तू कुणाला आणि कोणत्या आधारावर दिल्या जातात, हा प्रश्न उरतो.

बीबीसी गुजरातीशी बोलताना सवजी सांगतात की, "ज्या कर्मचाऱ्यांजवळ घर नाही त्यांना घर, ज्यांच्याजवळ घर आहे त्यांना गाडी, ज्यांच्याजवळ दोन्ही गोष्टी आहेत, त्यांना दागिने अथवा इतर किमती वस्तू दिल्या जातात. पण हे प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या कामगिरीवर अवलंबून असतं."

"प्रत्येक कर्मचाऱ्याला एक टार्गेट दिलं जातं. जो कर्मचारी ते पूर्ण करतो त्याला प्रोत्साहित केलं जातं. याशिवाय फिक्स डिपॉझिट आणि लाइफ इन्शुरन्स सारख्या सोयीसुद्धा आम्ही कर्मचाऱ्यांना देतो. जेणेकरून भविष्यात त्यांच्या कुटुंबाला लाभ मिळेल."

कर्मचाऱ्यांना इतक्या महाग कार भेटवस्तू दिल्यास कंपनीला त्याचा काही फायदा होतो का? यावर महाराजा सयाजीराव गायकवाड विद्यापीठीतील प्रा. सुनिता नांबियार सांगतात की, "यामुळे कर्मचाऱ्यांची कंपनीबाबतची निष्ठा वाढीस लागते. असं केल्यानं नवीन कर्मचाऱ्यांच्या भरतीचा आणि त्यांच्या प्रशिक्षणाचाही खर्च वाचतो, कारण जुने कर्मचारी टिकून राहतात."

"एका कर्मचाऱ्याला गिफ्ट मिळालं तर ते पाहून इतर कर्मचाऱ्यांनाही अधिक काम करण्याची प्रेरणा मिळते आणि यामुळे कंपनीला...


कलम 144ची अंमलबजावणी

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी यासंदर्भात घोषणा केली. कोरोना गुणाकार पद्धतीने पसरतो आहे. त्याला रोखण्यासाठी सरकारने नाईलाजास्तव पाऊल उचललं आहे असं त्यांनी सांगितलं.

संचारबंदी म्हणजे काय? वाचा सविस्तर बातमी

ते म्हणाले, "कोरोना व्हायरसच्या संदर्भात आपण संवेदनशील महत्त्वाच्या टप्प्यात आहोत. प्रादुर्भाव झालेल्यांची संख्या वाढते आहे. उद्या सकाळपासून मुंबई, पुणे, नागपूर, महाराष्ट्रातल्या नागरी भागामध्ये 144 कलम लागू होईल. पाचपेक्षा अधिकजण एकत्र येऊ नका. आवश्यकता नसेल तर घराबाहेर पडू नका. किराणा, मेडिकल, दूध, भाजीपाला यांच्यासह अत्यावश्यक सेवा सुरू राहतील. जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरेसा साठा आहे. त्यासाठी गर्दी करू नका. बँक तसंच शेअर बाजारही सुरू राहील. सरकारी कार्यालयांमध्ये केवळ 5 टक्के कर्मचारी असतील".

"परदेशातून आलेल्यांनी घरीच राहावं. स्वत:च्या तसंच आप्तस्वकीयांची काळजी घ्या. होम क्वारंटाईन असलेल्यांनी घराबाहेर पडू नये. रविवारपासून परदेशातून येणारी विमानसेवा खंडित होईल. अन्य राज्यात जाणाऱ्या बसेस थांबवण्यात आल्या आहेत", असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

एखाद्या परिसरातली श... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांतता भंग होऊ नये, यासाठी 4 पेक्षा जास्त व्यक्तींच्या एकत्र येण्याला मज्जाव घातला जातो. त्यालाच जमावबंदी म्हणतात.

पण जमावबंदीचा हा कायदा नेमका आहे?

काय आहे कलम 144?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कलम 370 अंतर्गत जम्मू आणि काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द केल्यानंतर भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान तणाव वाढला आहे.

अशात आण्विक शस्त्रांच्या वापराबाबत भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी नुकतंच केलेलं वक्तव्य महत्त्वपूर्ण मानलं जात आहे.

दोन आण्विक शस्त्रसंपन्न देश असलेल्या भारत आणि पाकिस्तानदरम्यानचे संबंध आणि त्यांच्या धोरणांवर जगभरातील देश लक्ष ठेवून असतात.

जर भारताने एखादा धोरणात्मक निर्णय घेतला तर त्यावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरूनही प्रतिक्रिया येऊ शकतात.

असे निर्णय संपूर्ण विचाराअंती घेतले जातात कारण याचे दूरगामी परिणाम होतात, असं संरक्षण विषयक तज्ज्ञ राहुल बेदी सांगतात.

पर्रिकरही म्हणाले होते...

रालोआ सरकारमधल्या संरक्षण मंत्र्यांनी असं वक्तव्य पहिल्यांदाच केलं, अशातली बाब नाही.

याआधीही मनोहर पर्रिकर संरक्षण मंत्री असताना त्यांनी प्रथम वापर न करण्याबाबतच्या धोरणाशी सहमत नसल्याचं वक्तव्य केलं होतं. त्यांना हे धोरण बदलायचं आहे, असंही ते म्हणाले होते.

अर्थात, त्यांनी हे आपलं वैयक्तिक मत असल्याचं स्पष्ट केलं होतं.

आता राजनाथ सिंह यांनीही 'प्रथम वापर न करण्याच्या धोरणाबद्दल ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वक्तव्य केलं. याबाबत बोलणारे ते भारताचे दुसरे संरक्षण मंत्री आहेत.

ही गोष्ट भारताच्या संरक्षण मंत्र्यांनी बोलली आहे. याचा गंभीरपणे विचार केल्यास भाजप सरकारमध्ये याबाबत काहीतरी विचार चालला आहे, असं म्हणता येईल.

1998 ला भारताने पोखरणमध्ये अणुचाचणी घेतली होती. त्यावेळी भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन यांना पत्र लिहिलं होतं. चीनविरोधातील धोरणांतर्गत असं केल्याचं वाजपेयींनी पत्रात म्हटलं.

भारताने दुसरी अणुचाचणी 1998 मध्ये घेतली

हे पत्र लीक झालं होतं आणि न्यूयॉर्क टाईम्समध्ये ते प्रकाशित झालं. त्यानंतर मोठा गदारोळ माजला होता.

चीनची भूमिका काय असेल?

जर भारताने आपल्या भूमिकेत बदल केला आहे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रतिक्रिया येऊ शकतात.

सगळ्यात आधी चीन आणि पाकिस्तान यावर प्रतिक्रिया देतील. कारण या क्षेत्रात तीन देशांच्या सीमा एकमेकांशी लागून आहेत. हे तिन्ही देश आण्विक शस्त्रसंपन्न आहेत.

भारताचे पाकिस्तानसोबत जमिनीचे वाद आहेत. त्याचप्रमाणे चीनसोबतही आहेत. त्यामुळे धोरण बदलण्याची स्थिती गंभीर बाब असेल.

अजूनही भारताचं प्रथम वापर न करण्याचं धोरण आहे. रिटेलिएटरी डॉक्ट्रीननुसार, भारतावर आण्विक हल्ला करण्यात आला तरच भारत आण्विक शस्त्राचा वापर करू शकतो.

आण्विक शस्त्राच्या वापराबाबतच्या गंभीर मुद्द्यावर खूप विचार केल्यानंतरच निर्णय घेण्यात येतात. त्यामुळे राजनाथ सिंह यांनी अटलबिहारी वाजपेयी यांना श्रद्धांजली देताना भावनिक होऊन हे वक्तव्य केलं की काय, असंही असू शकतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कला, साहित्य, कीर्तन, व्यायाम, उद्योग या सर्वांना एकाचवेळी आश्रय देणारा तो राजा होता. स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी 8 वर्षं आधीच या राजानं संस्थानचा कारभार जनतेच्या हातात दिला.

होय. या सगळ्या गोष्टी महाराष्ट्रातच झाल्या आहेत. हे संस्थान होतं औंध आणि त्याचे राजे होते भवानराव पंडित पंतप्रतिनिधी. तसं पाहायला गेलं आणि इतर संस्थानांची तुलना केली तर औंध हे एकदम चिमुकलं संस्थान होतं.

फक्त 72 खेड्यांच्या या संस्थानानं इतिहासाच्या पानांवर वेगळा ठसा निर्माण केलाच त्याहून एक प्रयोगशील संस्थान म्हणून ते अजरामर झालं आहे.

या सर्व प्रगतीमागे एका व्यक्तीची प्रेरणा होती ती म्हणजे भवानरावांची. आज काळाच्या ओघात औंधची ही प्रगती आणि भवानरावांचं नाव काही अनाकलनीय कारणांमुळे नाहीसं झालं आहे. लोकशाही दिनाच्या निमित्ताने आपण त्यांच्या लोकशाहीच्या प्रयोगाची माहिती घेऊ.

औंध संस्थान

औंध संस्थान 1690 साली स्थापन झालं आणि 1948 साली भारतात पूर्ण विलिन होईपर्यंत ते सुरू राहिलं. श्रीमंत पंडित प्रतिनिधींची मूळ गादी पूर्वी कऱ्हाड इथं होती. पण कऱ्हाड इंग्रजांकडे गेल्यावर 1854 साली प्रतिनिधींची गादी औंधला आली.

औंध मूळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पीठ डोंगरावरील देवीचे मंदिर

पण औंध संस्थानाची रचना काहीशी वेगळी आहे. सलग असं हे संस्थान नव्हतं. राजधानी औंधला असली तरी बाकीची गावं आजच्या सांगली, सातारा, सोलापूर आणि विजापूर जिल्ह्यात विभागलेली होती.

औंध, कुंडल, आटपाडी, गुणदाळ असे त्याचे चार विभाग होते. त्यातला आटपाडी हा सर्वांत मोठा तालुका होता.

लोकांची सत्ता

1938 साली औंधचे शेवटचे राजे भवानराव पंतप्रतिनिधी यांनी आपल्या संस्थानचा कारभार आता लोकांच्या हातून चालवला पाहिजे असं मत मांडलं. खरंतर अशी घोषणाच केली.

1934 पासूनच महाराज गांधीजींच्या स्वराज्य आणि ग्रामराज्य संकल्पनेने भारावून गेले होते. त्यामुळे त्यांनी गांधीवादी राज्यघटना तयार करावी असं मत मांडलं.

पंतप्रतिनिधींचे पुत्र आप्पासाहेब पंत यांचे मॉरिस फ्रिडमन नावाचे एक पोलिश गृहस्थ सहकारी होते. मॉरिस फ्रिडमन यांना भारतानंद असंही म्हटलं जाई.

राजसत्तेच्या ऐवजी लोकांची सत्ता आणायची तर आपण महात्मा गांधींचा सल्ला घेतला पाहिजे असं फ्रिडमन यांनी राजांना सुचवलं.

गांधीजींची भेट

फ्रिडमन यांच्या सल्ल्यानुसार पंडित सातवळेकर, अप्पा पंत, मॉरिस फ्रिडमन आणि आणखी काही सहकारी वर्ध्याला गांधीजींना सेवाग्राम आश्रमात भेटायला गेले.  गांधीजींनी त्यांना स्वराज्याचं महत्त्व पटवून दिलं.

काही दिवसांनी स्वतः राजे भवानराव पंतप्रतिनिधीच गांधीजींना भेटायला गेले. या भेटीमध्ये गांधीजींनी खेडी स्वयंपूर्ण होणं, स्वतंत्र होणं का गरजेचं आहे हे सांगितलं.

"लोकाच्या सद्सद्विवेकबुद्धीचा विश्वस्त आणि त्यांचा आद्य सेवक म्हणून राजाला तनखा जरूर मिळाला पाहिजे पण त्याबद्दल आग्रह किंवा तो हक्क आहे असे मानू नये," असं गांधीजींनी राजेसाहेबांना सांगितलं. आप्पा पंतांनी 'मुलखावेगळा राजा' या पुस्तकात या भेटीचे सविस्तर वर्णन केलं आहे.

गांधीजींची कल्पना आणि औंध एक्सपेरिमेंट

गांधीजींनी, प्रत्येक गावात पाच पंचांचं मंडळ स्थापन करावं. गावातले शिक्षण, सुरक्षा, रस्ते, बाजार, यात्रा, शेती याचे सर्वाधिकार त्यांना द्यावेत आणि संस्थानच्या महसुलातला अर्धा वाटा गावांसाठी द्यावा असं सुचवलं. गावातले तंटेबखेडे गावातच मिटवावेत. काही गावांची मिळून एक 'तालुका पंचायत' तयार करावी.

तालुक्याची सर्व प्रगती या पंचायतीतून झाली पाहिजे. प्रत्येक तालुका पंचायत समितीने आपल्यातून तीन सदस्य औंधच्या मध्यवर्ती काउन्सिलवर पाठवावेत.

या काउन्सिलवर बाहेरच्या तज्ज्ञ मंडळींना...


कलात शहरामधील हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या या हल्ल्यात मृतांमध्ये रूग्णांसह डॉक्टरांचाही समावेश असल्याचं स्थानिक माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालं आहे. देशाच्या पूर्व भागामध्येही झालेल्या एका हल्ल्यात 15 नागरिकांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त येत आहे.

अफगाणिस्तानात ऑगस्ट महिन्यात दररोज सरासरी 74 जणांचा बळी गेल्याचं बीबीसीच्या खास पडताळणीत आढळून आलं होतं. यामध्ये महिला आणि लहान मुलांचाही समावेश आहे.

गेल्या 18 वर्षांपासून युद्धग्रस्त असलेल्या अफगाणिस्तानमधून अमेरिका आपल्या सैनिकांना परत बोलावण्याच्या तयारीत आहे. त्यासाठी अफगाणिस्तान, तालिबानच्या प्रतिनिधींसोबत अमेरिकेची शांतता चर्चा सुरू असतानादेखील जवळपास संपूर्ण अफगाणिस्तानमध्ये क्रूर हिंसाचार सुरू होता.

हिंसाचारात होणाऱ्या जीवितहानीचा आढावा घेण्यासाठी बीबीसीने ऑगस्ट महिन्यात झालेल्या हिंसाचाराच्या प्रत्येक घटनेची नोंद घेण्याचा प्रयत्न केला.

ऑगस्ट महिन्यात घातपाताच्या 611 घटना घडल्या ज्यामध्ये 2307 जणांचा बळी गेल्याचं बीबीसीला आढळून आलं. या हिंसाचारात 1948 लोक जखमी झाले.

पण तालिबान आणि अफगाणिस्तान सरकार या दोन्हींनी बीबीसीने मांडलेल्या आकडेवारीच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्या खरेपणाविषयी शंका घेतली आहे.

पाहा हा व्हीडिओ रिपोर्ट

अफगाणिस्तानात 31 दिवसांत हिंसाचाराचे 2 हजार 307 बळी

हे फक्त आकडे आहेत. पण यातून हे दिसून आलं, की मारल्या गेलेल्यांमध्ये सामान्य लोक आणि तालिबानी योद्ध्यांची संख्या जास्त आहे.

तालिबान आणि अफगाणिस्तान सरकारनं मात्र बीबीसीच्या या आकड्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

अफगाणिस्तानमधून सैन्य माघारी बोलावणं हा अमेरिकेसाठी परराष्ट्र धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. आठवड्याभरापूर्वीच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रंप यांनी तालिबान आणि अमेरिकेदरम्यान गेल्या वर्षभरापासून सुरू असलेली शांतता चर्चा रद्द केली. अर्थात, याविषयी भविष्यात चर्चाच होणार नाही, असं काही नाहीये.

पण या चर्चेदरम्यान अधिकृत युद्धबंदी जाहीर करण्यात आली नसल्यानं अफगाणिस्तानमध्ये दर आठवड्याला शेकडो लोक मृत्युमुखी पडत आहेत. या महिन्याच्या अखेरीला अफगाणिस्तानात राष्ट्रपतीपदासाठी निवडणुका होणार आहेत. त्यावेळी हा हिंसाचार आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

बीबीसीने ऑगस्ट महिन्यातील हिंसाचाराची ही आकडेवारी कशी गोळा केली हे जाणून घेण्यासाठी हा लेख शेवटपर्यंत वाचा.

रक्तरंजित 31 दिवस

ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात झालेल्या हिंसाचारानंतर तालिबान आणि अफगाणिस्तान सरकारच्या फौजांनी ईद अल्-अदाहच्या तीन दिवसांमध्ये अघोषित युद्धबंदी पाळली.

मात्र सुटीच्या या काळातही 10 ऑगस्टच्या संध्याकाळपासून 13 ऑगस्टच्या संध्याकाळपर्यंत हिंसाचार झाला आणि यामध्ये 90 जणांचा मृत्यू झाल्याची खात्रीलायक आकडेवारी बीबीसीकडे आहे.

27 ऑगस्टला सर्वात जास्त लोकांचा बळी गेला. या दिवशी झालेल्या हवाई हल्ल्यांमध्ये 162 जणांचा मृत्यू झाला तर 47 जण जखमी झाले. यामध्ये प्रामुख्याने तालिबानी योद्ध्यांचा समावेश आहे.

18 ऑगस्टचा दिवस हा सामान्य नागरिकांसाठी सर्वात वाईट होता. या दिवशी झालेल्या हल्ल्यांत 112 जणांनी प्राण गमावले. यातील बहुतेक जण एकाच घटनेत ठार झाले. काबुलमधल्या एका लग्नादरम्यान झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यामध्ये 92 जण ठार झाले तर 142 जण जखमी झाले.

या लग्नातील नवरा मुलगा मीरवाईज शिवणकाम करायचा. हा आपल्या आयुष्यातला सर्वात आनंदाचा क्षण असेल, असं त्यांना वाटलं होतं. या दिवसासाठी त्यांनी मोठ्या कष्टाने पैसे साठवले होते.

मात्र लग्नात झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात त्यांचे अनेक जीवलग त्यादिवशी मारले गेले. त्यांच्या...


कलाम यांची आज स्मृतिदिन. त्यांचा जन्म 15 ऑक्टोबर 1931 रोजी रामेश्वरम् येथे झाला होता.

1.   "तुम्हाला सूर्यासारखं चमकायचं असेल तर आधी सूर्यासारखं तळपायची तयारी ठेवा."

2. "प्रत्येकाला अडचणी येणं आवश्यक असतं, कारण त्यामुळेच आपल्याला यशाचा आनंद लुटता येऊ शकतो."

3. "आपल्या प्रत्येकाकडं समान बुद्धिमत्ता नसते, पण ती विकसित करण्याची संधी मात्र सर्वांना समान मिळते."

4. "स्वप्नं ती नसतात जी तुम्ही झोपेत पाहतात. पण स्वप्नं ती असतात जी तुम्हाला सतत जागं ठेवतात."

5. "एखाद्याला हरवणं सोपं असतं पण एखाद्याला जिंकणं कठीण असतं."

6.  "जर यशस्वी व्हायचं असेल तर स्वयंशिस्त असणं आवश्यक आहे आणि जर यालाच दूरदृष्टीची जोड मिळाली तर तुम्ही कोणतंही ध्येय गाठू शकतात."

7. "यशस्वी होण्याची उर्मी तुमच्यात असेल तर पराभव तुमच्या वाऱ्यालाही उभा राहणार नाही."

8. "आयुष्यात कितीही चढ-उतार आले तरी तुमच्या विचारशक्तीच्या जोरावर त्यांच्याशी दोन हात करायची तयारी ठेवा."

9. "तुमच्यावर येणाऱ्या कठीण प्रसंगांच्या मदतीनंच तुमचं आत्मबळ वाढवा आणि त्या प्रसंगानांच तुमच्या यशाचा साथीदार बनवा."

10. "स्वप्नांचं रूपांतर विचारा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त होतं आणि विचार कृतीमध्ये बदलतात."

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


कलावती देवी कधीही शाळेची पायरी चढलेल्या नाहीत.

त्यांच्या गावात त्यावेळी फक्त अंधाराचं साम्राज्य असायचं; कारण तोपर्यंत गावात वीज आलेली नव्हती. त्यांनी गावात वीज तर आणलीच, पण जंगल संरक्षणाचंही काम त्या करत आहेत.

कलावती देवींच्या कामाची सुरुवात झाली एका अनोख्या आंदोलनानं. गावात वीज यावी यासाठी गावातल्या सगळ्या स्त्रियांना घेऊन गोपेश्वर जिल्हा मुख्यालयात गेल्या.

तिथल्या अधिकाऱ्यासमोर या स्त्रियांनी आपल्या गावात वीज उपलब्ध करून द्यावी अशी रितसर विनंती केली.

अधिकाऱ्यांनी मात्र त्यांच्या या विनंतीला धुडकावून लावलं. निराश होऊन घराकडे परतताना या स्त्रियांना रस्त्यातच काही वीजेचे खांब आणि तारा दिसल्या.

ही सामग्री  सरकारी कार्यक्रमांना वीज पुरवण्यासाठी वापरण्यात येणार होती.

पहिला विजय

त्या तारा पाहूनच कलावती देवींना आंदोलनाची कल्पना सुचली. त्यांच्यासोबत आलेल्या महिलांना त्यांनी हे खांब आणि तारा आपल्या गावी न्यायला उद्युक्त केलं.

त्या सगळ्या स्त्रियांनी मिळून ते जड खांब ५०० मीटर उंचीवर असण्याऱ्या आपल्या गावी वाहून नेले. या घटनेनं अर्थातच सरकारी अधिकारी खवळले.

त्यांनी या महिलांवि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रूद्ध गुन्हा दाखल करण्याची धमकी दिली. असं असेल तर आम्हालाही अटक करा, असं म्हणत गावातल्या इतर महिलाही कलावती देवींच्या समर्थनार्थ पुढे आल्या.

गावातल्या स्त्रियांच्या या पवित्र्याने अधिकारी वरमले आणि त्यांनी गावाला वीज उपलब्ध करून दिली. हा कलावती देवींचा पहिला विजय होता.

कलावती देवींच्या अथक प्रयत्नांनी त्यांच्या गावात वीज आली.

मात्र एवढ्यावरचं कलावती देवी थांबल्या नाहीत. गेल्या तीन दशकांपासून त्यांनी लाकूड माफियांच्या विरोधात आणि दारूबंदीसाठी लढा उभारला आहे.

"या दोन गोष्टी एकमेकांशी संबंधित आहेत...'' कलावती देवी सांगतात. 'बीबीसी'शी बोलताना त्यांनी हा संबंध समजावून सांगितला.

चिपको आंदोलनातून प्रेरणा

'' आमच्या आणि आसपासच्या बऱ्याच गावातले पुरूष दारूडे होते. याच कारणामुळे लाकूड माफिया त्यांचं शोषण करत होते'', कलावती देवी सांगतात त्यानंतर आम्ही त्याविषयी काही करण्याचा निर्णय घेतला.

''एके दिवशी मी गावातल्या इतर बायकांसोबत चारा गोळा करायला जंगलात गेले आणि मला खूप साऱ्या झाडांवर खडूने काहीतरी खूण केलेली दिसली.''

 ही सारी झाडं नंतर तोडली जाणार होती, असं त्यांना समजलं. ''तेव्हाच मला वाटलं की, आता आपण काहीतरी करायलाचं हवं.  ही झाडं आणि हे 'तंत्री' जंगल आमच्या उपजीविकेचं साधन होतं", त्या सांगतात.

गावातल्या स्त्रियांचे गट नियमितपणे जंगलात गस्त घालतात.

कलावती देवींनी गावातल्या बायकांना पुन्हा एकत्र केलं आणि १९७० च्या चिपको आंदोलनातून प्रेरणा घेत आपल्या उपजीविकेचं साधन अर्थात झाडं वाचवायचं आवाहन केलं.

झाडं कापली जाऊ नयेत म्हणून त्या खुणा केलेल्या झाडांना  स्त्रियांनी घट्ट मिठी मारली.

"लाकूड तस्करांनी सुरुवातीला आम्हाला लाच द्यायचा प्रयत्न केला, पण ते अयशस्वी ठरले.  मग त्यांनी आम्हाला धमक्या द्यायला सुरुवात केली.''

''आम्हीसुद्धा जिल्हा मुख्यालयात तक्रार केली, अधिकाऱ्यांसमोर धरणं धरलं आणि अधिकाऱ्यांना झाडं न कापण्याचा हुकूम द्यायला लावला," कलावतीदेवी सांगतात.

गावातल्या स्त्रियांचे गट नियमितपणे जंगलात गस्त घालतात.

या घटनेनंतर लवकरच कलावती देवींनी गावातल्या महिलांना घेऊन त्यांचे लहान लहान गट बनवले आणि त्या गटांना महिला मंगल दल असं नाव दिलं.

या गटातल्या महिला लाकूड तस्करांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी जंगलात गस्त घालायच्या.

या गटांनी काही अनधिकृत हातभट्ट्यादेखील उद्ध्वस्त केल्या. एवढंच नाही...


कलावती शिंदे

ग्रामपंचायत निवडणुकीत 253 मतांनी विजय मिळून कलावती शिंदे, ग्रामपंचायत सदस्य म्हणून निवडून आल्या.

कलावती शिंदे यंदाच्या निवडणुकीत राज्यातील निवडून आलेल्या बहुदा सर्वात जास्त वयाच्या ग्रामपंचायत सदस्य आहेत.

विजयानंतर काय म्हणतात कलावती शिंदे

बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणतात, "या गावात माझी हयात गेली. मला गावाचा विकास करायचा आहे. गावात अनेक समस्या आहेत. त्या सोडवण्यासाठी मी प्रयत्न करणार."

देवडे

ग्रामपंचायत निवडणुकीत पहिल्यांदाच रिंगणात असलेलया कलावती शिंदे, जय हनुमान पॅनलकडून निवडणूक लढल्या आणि विजयी झाल्या.

ज्या वयात ज्येष्ठ नागरीकांची इच्छा शांततेत जीवन जगण्याची असते. त्या वयात कलावती शिंदे गावाच्या विकासाचं ध्येय उरी बाळगून निवडणुकीच्या मैदानात उतरल्या.

कलावती आजी पुढे सांगतात, "गावात चांगले रस्ते नाहीत. मुलांच्या शाळेचा प्रश्न आहे. वीज आणि पाण्याचे प्रश्न आ-वासून पुढे उभे आहेत. या समस्या सोडवण्यासाठी मला काम करायचं आहे."

कलावती शिंदे

पण, या वयात प्रचार कसा केला? मतदारांपर्यंत कशा पोहोचलात? यावर बोलताना कलावती म्हणतात, 'वयाचं काय, मनात जिद्द असली पाहिजे. मी घरो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

घरी जाऊन प्रचार केला. लोकांमध्ये जाऊन गावाच्या विकासाबाबत चर्चा केली.'

'निवडणूक लढवण्याची इच्छा होती'

आजी पुढे सांगतात, "मला काही वर्षांपासून निवडणूक लढवण्याची इच्छा होती. पण, माझं नाव मागे पडायचं. यंदा मी निवडणूक लढवण्याचा निर्धार केला होता."

'गावाच्या विकासात आपला हातभार लागला पाहिजे.' असं कलावती आजी सांगतात.

कलावती शिंदे यांचे पुतणे भास्कर शिंदे बीबीसीशी बोलताना म्हणतात, "वयोमानानुसार थकवा तर येणारच. आजींनाही थकवा जाणवतोय. पण, त्यांची काम करण्याची खूप इच्छा आहे. त्यामुळे त्यांनी निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कलेक्टरची बायको आली असं का म्हणायचे-पाहा व्हीडिओ

वरिष्ठ अधिकाऱ्याच्या याच वाक्याचा उल्लेख करत केशनी म्हणतात, "वरिष्ठ अधिकाऱ्याला उत्तर देताना मी म्हटलं होतं, तुम्ही काळजी करु नका. मी एक दिवस जिल्हाधिकारी  होईन."

 त्या पुढे म्हणाल्या, "कुठल्याच महिलेला जिल्हाधिकारी किंवा त्या तोडीचं महत्त्वाचं पद दिले जाऊ शकत नाही, असा ठाम विश्वास व्यक्त करत अनेकजण एकमेकांशी पैजाही लावत."

स्वतंत्र राज्य होऊन हरियाणाला 25 वर्ष झाल्यानंतर, 1983 च्या बॅचच्या आयएएस अधिकारी केशनी राज्याच्या पहिल्या महिला जिल्हाधिकारी झाल्या. याच आठवड्यात केशनी हरियाणा राज्याच्या मुख्य सचिव झाल्या.

केशनी यांची राज्याच्या मुख्य सचिव म्हणून निवड होणं, हे त्यांच्यासह कुटुंबासाठी महत्त्वाची गोष्ट ठरली. याचे कारण केशनी यांच्या आधी त्यांच्या दोन सख्ख्या बहिणीही राज्याच्या मुख्य सचिवपदी विराजमान झाल्या होत्या.

1969 बॅचच्या IAS अधिकारी मिनाक्षी आनंद चौधरी आणि 1975 च्या IAS अधिकारी उर्वशी गुलाटी या दोघीही केशनी आनंद अरोरा यांच्या बहिणी आहेत.

विशेष म्हणजे, केशनी यांच्या आधी मिनाक्षी चौधरी आणि उर्वशी गुलाटी याही राज्याच्या मुख्य ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सचिव होत्या.

या तिन्ही बहिणी आपल्या यशाचं सर्व श्रेय आई-वडिलांना देतात. त्यातही प्राध्यापक असलेले वडील जीसी आनंद यांच्यामुळे हे शक्य झाल्याचे, या तिन्ही आयएएस बहिणी सांगतात.

"आमच्या वडिलांनी हे स्वप्न पाहिलं होतं, ते आज पूर्ण होत आहे. त्यांनी घरात नेहमी अभ्यासासाठी पोषक वातावरण ठेवलं." असं केशनी यांनी अभिमानाने सांगितलं.

केशनी सांगतात, "तेव्हा घरची स्थिती फारशी चांगली नव्हती. ज्यावेळी थोरली बहीण मिनाक्षी दहावीची परीक्षा उत्तीर्ण झाल्या, त्यावेळी मिनाक्षी यांचं लग्न करण्यासाठी नातेवाईकांनी आई-वडिलांवर दबाव टाकण्यास सुरुवात केली. मात्र, आईने म्हटलं की, वाईट काळात तुम्हाला तुमचं शिक्षणच मदत करत असतं."

केशनी यांचं कुटुंब भारत-पाकिस्तान फाळणीनंतर रावळपिंडीतून (पाकिस्तान) भारतात आलं होतं.

लिंगभेदासाठी कुप्रसिद्ध असणाऱ्या हरियाणासारख्या राज्यातील एकाच कुटुंबातील तीन सख्ख्या बहिणी भारतीय प्रशासकीय सेवेची कठीण परीक्षा उत्तीर्ण होतात आणि IAS अधिकारी बनतात. त्यानंतर तिघीही राज्याच्या मुख्य सचिवपदापर्यंत पोहोचतात, ही गोष्ट हरियाणासारख्या राज्याचा विचार केला असता क्रांतिकारक मानली जाते.

गेल्या काही वर्षात हरियाणातील लिंगभेद कमी होऊ लागला आहे. शिवाय, दुसरीकडे राज्य सरकारने सुद्धा 'बेटी बचाओ, बेटी पढाओ' सारखे जनजागृती करणारे अभियान राबवले आहेत. मात्र, तरीही मुलींची संख्या मुलांच्या तुलनेत अजूनही कमीच आहे.

हरियाणासारख्या राज्यात महिला एखाद्या महत्त्वाच्या पदावर विराजमान झाली आहे, हे पाहण्याची लोकांना सवयच नाही, असे म्हणत केशनी त्यांचा एक अनुभव सांगितला.

त्या म्हणाल्या, "जेव्हा कधी मी एखाद्या भागात दौऱ्यासाठी जायची, त्यावेळी लोकांना वाटायचं की उपायुक्तांची पत्नी आली आहे. मला आठवतंय, लोक तलाठ्याला म्हणत असत की, उपायुक्त साहेबांनी त्यांच्या मुलाला कामाला लावलं आहे वाटतं."

केशनी म्हणतात, "नोकरशाहीत बऱ्याचदा महिलांसाठी काही गोष्टी सहज शक्य नसतात."

पहिल्या पोस्टिंगबद्दल बोलताना केशनी म्हणाल्या, "ज्यावेळी पहिल्यांदा मला उपायुक्त करण्यात आलं, त्यावेळी मला असं सांगण्यात आलं की, जर नीट काम केलं नाहीस, तर पुन्हा कुठल्या महिलेला उपायुक्तपदाची पोस्ट मिळणार नाही. त्यानंतर पुढच्याच वर्षी ज्यावेळी ट्रान्सफर लिस्ट जारी झाली, त्यात दोन महिलांची नावं होती, हे पाहून मला खरंच आनंद झाला."

हे आहे फक्त महिलांचं ढोल पथक

"महिलांना कायमच...


कलैवानी

2019 मध्ये विजयनगर इथे झालेल्या वरिष्ठ गटाच्या राष्ट्रीय अजिंक्यपद स्पर्धेत 18 वर्षीय कलैवानीने रौप्यपदक पटकावलं तेव्हापासून बॉक्सिंग वर्तुळात तिचं नाव सातत्याने घेतलं जात आहे.

त्या स्पर्धेत 'सर्वोत्कृष्ट होतकरू खेळाडू'चा मान कलैवानीने पटकावला होता.

तिची वाटचाल स्तिमित करणारी आहे. मात्र त्यासाठी तिने खाल्लेल्या खस्ता दुर्लक्षित राहतात.

25 नोव्हेंबर 1999 रोजी चेन्नईत बॉक्सिंगची पार्श्वभूमी असलेल्या कुटुंबात कलैवानीचा जन्म झाला. तिचे वडील एम. श्रीनिवासन तरुणपणी बॉक्सर होते. तिचा भाऊ राष्ट्रीय पातळीवर खेळणारा बॉक्सर आहे.

बाबा घरी भावाला मार्गदर्शन करताना कलैवानीने पाहिलं. त्यातूनच तिला बॉक्सिंगची आवड निर्माण झाली. वडिलांनी सुरुवातीपासूनच तिला पाठिंबा दिला आणि तिचं प्रशिक्षण सुरू झालं.

कलैवानीच्या घरचे खंबीरपणे तिच्या पाठिशी उभे राहिले मात्र नातेवाईक आणि शिक्षकांनी बॉक्सिंगमध्ये मोडता घातला. कलैवानीने बॉक्सिंगऐवजी शिकण्यावर लक्ष केंद्रित करावं असं तिच्या शिक्षकांचं म्हणणं होतं.

शिक्षकांप्रमाणे तिच्या काही नातेवाईकांनीही बॉक्सिंग नव्हे तर शिक्षण महत्त्वाचं असल्याचं सांगितलं ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होतं. बॉक्सिंग खेळत लागलीस तर लग्नही होणार नाही असंही नातेवाईक म्हणाले.

सामाजिक दडपणांच्या बरोबरीने कलैवानीकडे सरावासाठी आधुनिक सोयीसुविधाही नव्हत्या. व्यायामशाळा, पायाभूत सुविधा, आधुनिक प्रशिक्षण, पोषक आहार या गोष्टी कोणत्याही खेळाडूसाठी आवश्यक असतात. कलैवानीच्या नशिबात हे काही नव्हतं. मात्र तिच्या वडिलांनी हार मानली नाही आणि ते कलैवानीला मार्गदर्शन करत राहिले. बॉक्सर म्हणून घडण्यात वडील आणि भावाची भूमिका मोलाची असल्याचं कलैवानी सांगते.

त्यांच्या परिश्रमाला फळं मिळू लागली जेव्हा सबज्युनियर गटात कलैवानीने पदकांची कमाई सुरू केली. तिच्या यशाने शिक्षक आणि नातेवाईकांचा दृष्टिकोन बदलू लागला.

प्रसिद्धीझोतात कलैवानी

2019 मध्ये कलैवानीच्या कारकिर्दीत निर्णायक क्षण आला जेव्हा तिने वरिष्ठ राष्ट्रीय अजिंक्यपद स्पर्धेची अंतिम फेरी गाठली. अंतिम लढतीत मंजू राणीविरुद्ध तिला पराभवाला सामोरं जावं लागलं. सहा वेळा जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत पदकविजेत्या मेरी कोम यांच्या हस्ते कलैवानीला गौरवण्यात आलं.

या पदकाने, कामगिरीने कलैवानीचा आत्मविश्वास दुणावला आणि चांगल्या दर्जाच्या सोयीसुविधांची दारं तिच्यासाठी खुली झाली. इटलीचे प्रशिक्षक रफाले ग्रमास्को यांच्या मार्गदर्शनाखाली कलैवानीचा  सराव सुरू झाला. कर्नाटकमधल्या जेएसडब्ल्यू इन्स्पायर इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पोर्ट्स इथे तिला अत्याधुनिक सोयी सुविधा मिळू लागल्या.

त्याच वर्षी काठमांडू इथं झालेल्या दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धेत कलैवानीने ४८ किलो वजनी गटात खेळताना नेपाळच्या महाराजन ललितावर मात करत सुवर्णपदकावर नाव कोरलं.

उज्वल भवितव्याकडे वाटचाल

युवा भारतीय बॉक्सरची उद्दिष्ट खणखणीत स्पष्ट आहेत. कलैवानीला कॉमनवेल्थ स्पर्धेतलं सुवर्णपदक खुणावतं आहे. 2024 मध्ये होणाऱ्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत तिला देशासाठी पदक मिळवायचं आहे. कलैवानी सध्या 48 किलो वजनी गटात सहभागी होते. ऑलिम्पिक स्पर्धेत हा वजनी गट नाही. आणखी दोन वर्ष या गटात खेळून, त्यानंतर आणखी वजनी गटातून खेळायचं तिचं लक्ष्य आहे.

खेळातून निवृत्ती घेतल्यानंतर, युवा खेळाडूंना मार्गदर्शन करणारी कोच व्हायचं कलैवानीचं स्वप्न आहे. भारतीय महिला बॉक्सर्सची कामगिरी चांगली व्हायची अपेक्षा असेल तर लोकांचा दृष्टिकोन बदलणं आवश्यक आहे असं कलैवानीला वाटतं. खेळांमध्ये कारकीर्द घडवू पाहणाऱ्या महिला खेळाडूंना प्रोत्साहन मिळायला हवं असं कलैवानी सांगते.

हे...


कल्पना करा, की IPLचे सामने सुरू आहेत. विराट कोहलीनं एकामागोमाग एक षटकार ठोकतोय पण स्टेडियम शांतच आहे. रोहित शर्मानं शतक ठोकलं, पण एकही टाळी वाजली नाही. महेंद्रसिंग धोनीनं सामना जिंकून दिला, पण कुणी त्याच्याशी हातमिळवणी केली नाही.

यंदाच्या मोसमात काहीसं असंच चित्र दिसण्याची शक्यता क्रिकेट चाहत्यांना वाटते आहे. कारण आहे कोरोना व्हायरसचा उद्रेक.

हे सर्व होऊ नये म्हणून आयपीएलचे सामने 15 एप्रिलनंतर होतील असं बीसीसीआयने सांगितलं आहे.

सर्व खेळाडू, चाहते आणि सर्वच जनतेच्या आरोग्याचा विचार करून IPL सामने 15 एप्रिलपर्यंत लांबणीवर टाकण्याचा निर्णय बीसीसीआयने घेतला.

29 मार्चला मुंबईच्या वानखेडे स्टेडियमवर मुंबई इंडियन्स आणि चेन्नई सुपर किंग्स या संघांमधल्या सामन्यानं आयपीएलच्या तेराव्या मोसमाची सुरुवात होणार आहे. पण मुंबईतच बुधवारी कोरोना व्हायरसचे रुग्ण आढळून आले. जागतिक आरोग्य संघटनेनंही या विषाणूची साथ जगभर पसरल्याचं जाहीर केलं आणि आयपीएलच्या आयोजनावर प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं.

IPLवर कोरोना व्हायरसचं सावट

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयानं मोठ्या प्रमाणात गर्दी होईल अशा कार्यक्रमांचं आयोजन टाळा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वं अशा सूचना दिल्या आहेत, मात्र क्रीडा स्पर्धांच्या आयोजनावर थेट निर्बंध घातलेले नाहीत.

महाराष्ट्र सरकारनं यंदा आयपीएलचे सामने प्रेक्षकांविनाच खेळवले जावेत असं आवाहन केलं आहे.

IPL मध्ये परदेशी क्रिकेटर्सही मोठ्या संख्येनं सहभागी होतात. पण जगभरात वेगवेगळ्या देशांनी व्हिसा आणि विमानसेवांवर घातलेले निर्बंध पाहता, यंदाच्या मोसमात या खेळाडूंच्या सहभागावरही प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं आहे.

भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रवीश कुमार यांनी गुरुवारी दिल्लीत पत्रकारांशी बोलताना सध्या देशांत मोठ्या क्रीडा स्पर्धा भरवायच्या की नाही, हा निर्णय आयोजकांवर सोडण्यात आल्याचं म्हटलं आहे. "आमचा सल्ला आहे, की सध्याच्या परिस्थितीत आयोजन टाळावं. पण त्यांना स्पर्धा भरवायची असेल, तर तो त्यांचा निर्णय आहे. सध्या गरज नसताना प्रवासावर बंदी घालण्यात आली आहे, पण खेळाडूंविषयी काही स्पष्ट निर्णय झालेला नाही."

बीसीसीआयची भूमिका काय आहे?

तर बीसीसीआयनंही अजून आयपीएलविषयी आपली भूमिका अधिकृतपणे मांडलेली नाही. पण बीसीसीआयचे अध्यक्ष सौरव गांगुली यांनी काही दिवसांपूर्वी इंडिया टुडेशी बोलताना म्हटलं होतंकी "ही स्पर्धा ठरल्याप्रमाणेच पार पडेल आणि बीसीसीआय कोरोना व्हायरससंदर्भातली आवश्यक ती सगळी काळजी घेईल."

खबरदारी म्हणून सध्या भारत आणि दक्षिण आफ्रिका संघांमधल्या मालिकेत चाहत्यांसोबत हात मिळवणं टाळा, किंवा दुसऱ्यांचे फोन हातात घेऊन सेल्फी काढणं टाळा, अशा स्वरूपाच्या सूचना बीसीसीआयनं खेळाडूंना दिल्या आहेत. तसंच स्टेडियममध्ये प्रेक्षकांसाठी सॅनिटायझर्स उपलब्ध करून दिले जाणार असल्याचं एका प्रेस रिलीजद्वारा जाहीर केलं आहे. दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंडचे क्रिकेटर्सही अशाच उपाययोजना करत आहेत.

आयपीएलमध्ये गुंतलेली आर्थिक गणितं पाहता ही स्पर्धा थेट रद्द करावी लागणं बीसीसीआयला परवडणारं नाही. त्यामुळं सामने रद्द करण्याऐवजी ते प्रेक्षकांशिवाय खेळवण्याचा पर्याय स्वीकारला जाण्याची शक्यता वर्तवली जाते आहे.

फुटबॉल, बास्केटबॉल, टेनिसवरही कोरोना विषाणूचं सावट

IPL विषयी कुठला निर्णय अजून झालेला नसला, तरी जगभरात बाकीच्या खेळातल्या काही महत्त्वाच्या स्पर्धा रद्द झाल्या आहेत. अमेरिकेतली नॅशनल बास्केटबॉल लीग, स्पॅनिश ला लिगाचे पुढचे काही सामने आणि इंडियन वेल्स ओपन ही अमेरिकेतली टेनिस स्पर्धा रद्द करण्यात आली आहे.

खेळांचे सामने अनेकदा मोठ्या स्टेडियम्समध्ये...


कल्याण डोंबिवलीच्या महापौर विनिता विश्वनाथ राणे सांगत होत्या.

जे लोक रुग्णसेवेत होते त्यांनी कोरोनाच्या संकटाच्या काळात रुग्णसेवा करावी असं आवाहन मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केलं होतं. त्यांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत पुन्हा कोरोना रुग्णांसाठी  वैद्यकीय सेवा देण्याचा निश्चय विनिता यांनी केला आहे.  केला आहे.

2015 मध्ये राजकारणात प्रवेश

1983 साली विनिता मुंबई सेंट्रलच्या नायर हॉस्पिटलला नर्सिंग डिप्लोमा पास करून स्टाफ नर्स म्हणून रूजू झाल्या. 1983 ते 2015 पर्यंत विनिता यांनी नायर हॉस्पिटलमध्ये नर्स म्हणून काम केलं. 198६ सालीच विनिता यांचं विश्वनाथ राणे यांच्याशी लग्न झालं. शाखाप्रमुख असलेल्या विश्वनाथ राणे यांना 2000 साली शिवसेनेनं नगरसेवक पदाची उमेदवारी दिली आणि विश्वनाथ राणे हे शिवसेनेचे नगरसेवक म्हणून निवडून आले.

 2000 ते 2015 या काळात पती नगरसेवक असूनही विनिता यांनी नायर हॉस्पिटलमधली नर्सची नोकरी सोडली नाही.  2015 ला त्यांनी शिवसेनेकडून निवडणूक लढवली आणि त्या नगरसेवक म्हणून निवडून आल्या.

कल्याण डोंबिवली महापालिका 2018 च्या निवडणुकीतही विनिता राणे निवडून आल्या. याचवेळी महापौर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पदासाठीही त्यांनी फॉर्म भरला आणि त्या बिनविरोध निवडून आल्या. गेली दोन वर्षे विनिता राणे या कल्याण डोंबिवली महापालिकेचं महापौर पद भूषवत आहेत.

 दोन्ही भूमिकांना न्याय देणार

 कोरोनाच्या संकटाबाबत बोलताना त्या सांगतात, "सुरवातीपासूनच मला यावेळी हॉस्पिटलमध्ये असायला हवं होतं, असं वाटत होतं. मी माझ्या पतीला हे बोलूनही दाखवलं. पण महापौर पदाची जबाबदारी ही जास्त मोठी असल्यामुळे आता लोकांसाठी काम करणं अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचं त्यांचं मत होतं. 4 दिवसांपूर्वी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी वैद्यकीय सेवेचा अनुभव असलेले निवृत्त अधिकारी सैनिक, नर्स, डॉक्टर यांनी पुन्हा सेवेत येण्याचं आवाहन केलं. त्यावेळी मला आपणही जाऊन काम केलं पाहिजे ही जाणीव झाली. मग मी महापौर पदाबरोबरच वैद्यकीय सेवा द्यायला तयार असल्याचं पत्र महापालिका आयुक्तांना दिलं."

महापौर पद आणि वैद्यकीय सेवा या दोन्ही सेवा सध्याच्या परिस्थितीत महत्त्वाच्या आहेत. तुम्ही दोन्हीकडे कसा न्याय देणार या प्रश्नावर विनिता राणे सांगतात, "मी कल्याण - डोंबिवलीमधल्या हॉस्पिटलमध्ये सेवा देण्याचं ठरवलं आहे. जेणेकरून मला कल्याण-डोंबिवलीत राहून महापौर म्हणूनही लक्ष देता येईल. महापौर म्हणून तुम्हाला 24 तास उपलब्ध राहावं लागतं. सध्याच्या दिनक्रमात थोडा बदल करून अर्धा वेळ वैद्यकीय सेवेसाठी आणि अर्धावेळ लोकप्रतिनिधी म्हणून काम करेन. माझ्या घरी माझे पती, दोन मुलं आणि सुना आहेत. ते सर्वजण माझं घर सांभाळतात. त्यामुळे मला घरचं टेन्शन नाही. त्यांच्यामुळे मी बिनधास्तपणे बाहेर काम करू शकते."

नर्सिंगचं काम अजूनही समाधान देतं

राजकारण आणि नर्सिंग या दोन्ही भूमिकांची आव्हानं वेगळी असल्याचं  त्या सांगतात. "राजकारणाचा आवाका खूप मोठा आहे. त्यातही काम करण्याची खूप संधी आहे. पण नर्स म्हणून काम करणं हे मला कायम समाधान द्यायचं. पेशंट हॉस्पिटलमध्ये असताना त्यांच्याशी कमी दिवसात एक नातं निर्माण व्हायचं. बरे होऊन डिस्चार्ज झाल्यानंतरही अनेक पेशंट सहज भेटायला म्हणूनही यायचे. अनेक पेशंट बरे झाल्यावर त्यांचे नातेवाईक आशीर्वाद द्यायचे. त्यातून समाधान मिळायचं."

आज देश संकटात असताना इतक्या वर्षांनी मला पुन्हा ते करायला मिळणार याचा आनंद आहे. यामुळे मी दोन्ही भूमिकांमधून लोकांसाठीच काम करणार आहे, असं त्या म्हणतात.

महापौर आता नर्स म्हणून काम करताना डॉक्टरांवर दबाव नाही का निर्माण होणार? यावर बोलताना...


कल्याणीला दोन मुलं आहेत. तिच्या सासूबाई देवाचं खूप करतात. घरात दुसरी कोणी सवाष्ण बाई नसल्याने घरात पूजाअर्चा असेल तर कल्याणीलाच सगळी कामं करावी लागतात. अशात तिची पाळी आली तर मग कठीणचं.

अशावेळी पाळी आली तर तिच्या घरच्यांची चिडचिड व्हायची आणि मग कल्याणीला खूप टोमणे ऐकावे लागायचे.

पण काही वर्षांपूर्वी, गुलबकावलीचं फुल सापडावं आणि सगळ्या समस्या दूर व्हाव्यात अशी गोष्ट सापडली. ती गोष्ट म्हणजे पाळी पुढे ढकलणाऱ्या गोळ्या.

"सणवार काय कमी असतात का या सिझनमध्ये. माझ्या घरच्यांचं सोवळं-ओवळं कडक आहे. बरं, ज्यांच्या घरी मी काम करते त्या बायकाही विचारतात, गौरी-गणपतीच्या काळात पाळी तर नाही ना?"

"त्यांचंही बरोबर आहे. खोटं कसं बोलणार देवाच्या कामाला? मग त्या म्हणतात येऊ नको. कधी कधी तर पैसेही बुडतात. मग या सगळ्यांपेक्षा गोळ्या घेतलेल्या काय वाईट?" कल्याणी विचारते.

ऑगस्ट महिना आला की सुरू होतो सणांचा सिझन. फुलं, पूजेचं साहित्य, सत्यनारायणाच्या पोथ्या, धूप-अगरबत्ती आणि मिठाई यांच्याबरोबरच आणखी एका गोष्टीची मागणी खूप वाढते, ती म्हणजे पाळी पुढे ढकलण्याच्या गोळ्या.

"गणपती महालक्ष्म्यांच्या काळात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या गोळ्यांची मागणी प्रचंड वाढते. बायका खास करून याच काळात या गोळ्या घेतात. दिवसाला कमीत कमी 10-15 स्ट्रीप्स जातात," राजू झोरे सांगतात.

बुलडाण्यातल्या देऊळगाव राजात त्यांचं मेडिकल स्टोअर आहे. त्यांनी दिलेल्या माहितीवरून लक्षात येतं की फक्त शहरांतच नाही तर खेडोपाडीही या गोळ्यांचं प्रस्थ वाढलेलं आहे.

कारण एकच, सणावाराच्या काळात घरात 'विटाळ' नको. भारतासारख्या देशात अजूनही मासिक पाळीबद्दल खुलेपणाने बोललं जात नाही.

मासिक पाळीच्या काळात महिलांवर अनेक बंधनं असतात. अनेक राज्यांमध्ये अजूनही पाळीच्या काळात महिलांना घराबाहेर वेगळं बसावं लागतं, थंडी-वाऱ्यात गोठ्यात झोपावं लागतं. अशात धार्मिक कार्यांमध्ये सहभागाची तर बातच नको.

पण धार्मिक कार्यांची, सणावारांची सगळी जबाबदारी तर घरातल्या बायकांवरच असते. अशात त्यांची पाळी आली तर मग ढीगभर कामांची उस्तवार कोण करणार? ती उस्तवार करण्यासाठी बाई 'मोकळी' राहावी म्हणून विज्ञान आहे ना मदतीला.

सणावारात, पूजेअर्चेत पाळीचं 'विघ्न' नको म्हणून महिला या गोळ्या सर्रास आणि सतत घेतात. "आमच्याकडे या गोळ्या घेण्यासाठी येताना महिला कोणत्याही डॉक्टरचं प्रिस्क्रिप्शन आणत नाहीत. सहसा त्यांनी डॉक्टरला काही विचारलेलं नसतं. त्यांच्या घरी काही कार्य असलं की, त्या गोळ्या घेतात. सहसा तीन गोळ्या पुरतात, पण आजकाल बायका सहा-सात गोळ्याही घेऊन जातात एका वेळेस," राजू सांगतात.

या गोळ्यांचे काही साईड इफेक्ट?

नाशिकच्या सह्याद्री हॉस्पिटलमध्ये स्त्री रोग तज्ज्ञ असणाऱ्या डॉ. गौरी पिंप्राळकर म्हणतात, "या गोळ्या स्त्री रोग तज्ज्ञ डॉक्टर रेकमेंड करत नाहीत."

त्या पुढे सांगतात, "इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टोरॉन असे दोन हार्मोन्स स्त्रियांच्या शरीरात असतात, त्यावर पाळीचं चक्र आधारित असतं. पाळी उशिरा यावी म्हणून या हार्मोन्सच्याच गोळ्या घ्याव्या लागतात. एका परीने या गोळ्या हार्मोन्सच्या चक्रावर परिणाम करतात.

नैसर्गिकरित्या चाललेलं पाळीचं चक्र पुढेमागे केल्याचे अनेक वाईट परिणामही होऊ शकतात.

या हार्मोन्सचं सातत्यानं अतिसेवन केलं तर ब्रेन स्ट्रोक, पॅरालिसिस, फिट येणं अशा केसेस आम्हाला पाहायला मिळतात. पाळी लांबवण्यासाठी बायका दहा-पंधरा दिवस या गोळ्या घेत राहतात. त्याही हाय डोसमध्ये. त्याचे परिणाम फार घातक असतात."

या गोळ्या कोणी घेऊ नयेत?

डॉ. गौरी यांच्या मते या बायका कोणत्याही डॉक्टरला गोळ्या घेण्याआधी विचारत...


कवटीला पाडलेलं भोक

प्रागैतिहासिक काळात मोठ्या प्रमाणावर लोकांकडून या ट्रिपेनेशनचा वापर केला जात होता, जिवंत माणसाच्या कवटीतून ड्रील करून किंवा थेट कापून कवटीच्या हाडांवरील एकेक थर काढून तेथे छिद्र केले जात असे. मेंदूशी निगडित आधुनिक काळातल्या सर्जरीचा अविकसित टप्पा म्हणता येईल, अशी ही क्रिया कित्येक वर्षांपूवी, इतक्या मोठ्या प्रमाणावर करण्याची कारणे काय असतील, याचा मागोवा घेणे औत्सुक्यपूर्ण आहे.

आजच्या तारखेपर्यंत, या ट्रिपेनेशनचा पुरावा म्हणता येतील अशा हजारो मानवी कवट्या जगभरातील अनेक वेगवेगळ्या ठिकाणच्या पुरातत्त्वीय उत्खननात सापडल्या आहेत. वरवर पाहता या प्रक्रियेचे महत्त्वही शास्त्रज्ञांनी मान्य केले असले तरी आपल्या पूर्वजांनी ट्रिपेनेशनची ही किचकट आणि जीवघेणी प्रक्रिया नेमक्या कोणत्या उद्देशाने पार पाडली असेल, याबाबत शास्त्रज्ञांमध्ये एकमत नाही. ट्रिपेनेशन म्हणजे नेमके काय आणि या गूढ क्रियेमागचे उद्देश उलगडण्याचे आव्हान आजही कायम आहे.

आफ्रिका आणि पॉलिनेशिया येथे 20व्या शतकात पार पडलेल्या ट्रिपेनेशनच्या प्रकरणांचा अभ्यास असे दर्शवतो की किमान या क्षेत्रातील ट्रिपेनेशनच्या शस्त्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्रिया या वैद्यकीय कारणांसाठी करण्यात आल्या होत्या. कवटीला झालेल्या दुखापतीमुळे होणाऱ्या वेदना किंवा मज्जातंतूविषयक आजारांसाठी या सर्जरी झाल्या असाव्यात असा प्राथमिक अंदाज आहे.

कदाचित याच हेतूने प्रागैतिहासिक काळातही ट्रिपेनेशनची अवघड सर्जरी केली जात असावी. ट्रिपेनेशनच्या साक्षीदार असलेल्या अनेक कवट्यांवर मज्जारज्जूशी निगडित आजारांचे वा मेंदू कवटीला जोडला जातो त्या भागाच्या दुखापतीविषयक आजारांची लक्षणे दिसून आली आहेत. इतकेच नाही तर बहुतांश प्रकरणांमध्ये कवटीच्या एका विशिष्ट ठिकाणीच होल करण्यात आल्याचे आढळून आले आहे.

प्राचीन काळातलं एक दृश्य

मात्र वैद्यकीय आणीबाणीसाठी ज्याप्रमाणे या ट्रिपेनेशनचा वापर केला जात असावा त्याप्रमाणे प्राचीन मानवी समूह ही ट्रिपेनेशनची सर्जरी एका वेगळ्याच हेतूने पार पाडत असावेत, असा संशोधकांचा कयास आहे. एखादी रूढी परंपरा वा प्रथा असल्याप्रमाणे हे केले जात असावे का?

ट्रिपेनेशनचे सगळ्यात जुने आणि ठोस पुरावे अंदाजे 7 हजार वर्षांपूवीचे आहेत. प्राचीन ग्रीस, उत्तर आणि दक्षिण अमेरिका, आफ्रिका, पॉलिनेशिया आणि पूर्वेकडील टोकाचा भाग अशा भौगोलिकदृष्ट्या विविध ठिकाणी याचे अवशेष मिळाले आहेत. बहुदा त्यावेळच्या लोकांनी या सर्जरीबाबतची कौशल्ये स्वतंत्रपणे विकसित केली असावीत.

मध्य युगाच्या शेवटच्या टप्प्यात अनेक संस्कृतींनी या ट्रिपेनेशनवर बंदी आणली होती, मात्र तरीही पॉलिनेशिया आणि आफ्रिकेतील काही मागास वा विभक्त भागांमध्ये ही प्रथा 1900व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळातही पार पाडली जात होती.

19व्या शतकात या ट्रिपेनेशनवरचा पहिला, ठोस आणि विस्तृत संशोधनपर अहवाल प्रसिद्ध झाल्यापासून, अभ्यासकांमध्ये मतमतांतरे आहेत- मानवी शरीरातून आत्मा बाहेर पडावा वा आत्म्याने शरीरात प्रवेश करावा म्हणून आत्म्याच्या प्रवेशासाठी केलेली ही प्रारंभीची कृती असावी असा दावा ते करतात.

मात्र या दाव्याची पुष्टी करणारे थेट पुरावे मिळालेले नाहीत. तरीही ही शक्यता अगदीच रद्दबादल करता येण्यासारखी नाही. वैद्यकीय कारणांसाठी ट्रिपेनेशन केले जात असले हे तथ्य मानले तर काही प्रकरणांमध्ये मेंदूविकारांचा कोणताही पुरावा सापडलेला नाही, तरीही ही प्रकिया पार पडलेल्याचे आढळून आले आहे.

मात्र रशियातील एका लहानशा भागातील संशोधकांनी चोख कामगिरी बजावली आहे. याबाबतचे आतापर्यंतचे सर्वोत्तम विश्लेषण सादर करत त्यांनी ट्रिपेनेशन आणि त्याच्याशी...


कविता भोंडवे

"मला सरपंच होऊन तीन-चार महिन्यांचाच काळ लोटला असेल. मी काही कामानिमित्त शाळेकडे जात होते, रस्त्यात एका ठिकाणी गावातली प्रतिष्ठित, सुशिक्षित माणसं बसली होती. मी त्यांच्याजवळून पुढे जायला लागले तेवढ्यात कोणीतरी म्हणालं, 'या आमच्या गावच्या सरपंच'. त्याच्या बोलण्यातला कुत्सित स्वर स्पष्ट कळत होता. बाजूचे बसलेले सगळे मोठमोठ्याने हसायला लागले. मी अपंग होते, आणि त्यात सरपंच झाल्याने लोक माझी चेष्टा करत होते," कविता भोंडवे सांगत होत्या.

कविता भोंडवे: तुम्ही अपंग आहात तुम्हाला नाही हे जमणार म्हणणाऱ्यांना त्यांनी दिलं असं उत्तर

कविता गेल्या 9 वर्षांपासून नाशिक जिल्ह्यातल्या दहेगाव आणि वाघूळ या दोन गावांच्या सरपंच आहेत. पण सुरुवातीला त्यांना आश्वासक वातावरण नक्कीच मिळालं नव्हतं. 'जी बाई स्वतःला सांभाळू शकत नाही, स्वतः दोन पायांवर चालू शकत नाही, ती गाव काय सांभाळणार' असं त्यांच्या तोंडावर त्यांना सुनावलं गेलं होतं.

"मी त्या लोकांकडे दुर्लक्ष करून पुढे गेले, माझं काम केलं. परत येताना मला राहावलं गेलं नाही आणि मी त्यांच्याकडे गेले. त्यांना म्हटलं, मी कशीही असले, अपंग किंवा अजून का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ही पण माणूसच आहे. तुम्हाला एकदाही माझा माणूस म्हणून विचार करावासा वाटला नाही? तुम्ही म्हणता त्याप्रमाणे माझ्या अपंगत्वामुळे मला गावचा विकास करता आला नाही तरी चालेल पण मी लोकांशी कधीच खोटं बोलणार नाही आणि जनजागृती करेन."

त्या दिवशी कविता यांनी निश्चय केला की गावाच्या भल्यासाठी, खासकरून गावातल्या महिलांच्या भल्यासाठी, आपण काहीतरी करून दाखवायचं.

कविता भोंडवे राजकारणात आल्या ते योगायोगानेच. त्यांना राजकारणात अजिबात रस नव्हता, अगदी चीड होती म्हणा. पण 2011 साली महिलांसाठी पद राखीव झालं आणि त्यांच्या वडिलांनी त्यांना फॉर्म भरायला सांगितला. आधी कविता यांनी स्पष्ट नकार दिला, पण वडिलांनी अनेक दिवस समजूत काढली आणि त्या तयार झाल्या.

 "सुरुवातीला माझ्याकडे कोणी काम घेऊन आलं की मला फार राग यायचा, की ही माणसं माझ्याकडे कशाला येतात. मी ऑफिसलाही जायचे नाही. काही काम असलं तर लोक घरी येऊन सही घेऊन जायचे. पण एकदा आमचे तत्कालीन उपसरपंच गोविंद निमसे यांनी मला सांगितलं की तुम्ही कमीत कमी निराधार वृद्ध योजनेचे फॉर्म लोकांकडून भरून घ्या. आधी अनेकदा तशा वृद्धांचे फॉर्म भरले होते पण त्यांना काही मदत मिळाली नव्हती. मीही करायचं म्हणून ते काम केलं. पण वृद्धांना त्यांचे पैसे मिळाले. एका बाईने माझ्या चेहऱ्यावर हात फिरवून मला जवळ घेतलं आणि आशिर्वाद दिले. तो दिवस मी कधी विसरणार नाही. तेव्हापासून मी माझी जबाबदारी ओळखली," त्या म्हणतात.

'आयुष्यात संपलं तरी चालेल...'

पण सरपंच होण्याआधी कविता एका खूप अवघड मानसिक अवस्थेतून जात होत्या. बारावीची परीक्षा दिल्यानंतर त्यांचं शिक्षण अर्धवट सुटलं होतं. त्यांना पुढे शिकायचं होतं पण परिस्थिती साथ देत नव्हती.

"तेव्हा आईवडिलांकडे गाडी नव्हती. आमच्या गावाला रस्ता नाही, इथे बस यायची नाही. म्हणजे कॉलेजला जायला मला चार-पाच किलोमीटर पायी जाऊन पुढे मुख्य रस्त्याला लागून तालुक्याला जाणारी बस पकडावी लागायची. दिवसेंदिवस ते करणं मला अशक्य होऊ लागलं होतं. मला आठवतं, माझी फर्स्ट इयरची परीक्षा होती, मे महिन्याचे दिवस होते. त्या उन्हात मला चालत जावं लागायचं. मी थकून गेले होते, मला शक्यच नव्हतं ते करणं. आपल्या अपंगत्वामुळे शिक्षण सुटणार हे स्पष्ट डोळ्यासमोर दिसत होतं आणि तसंच झालं," त्यांना जुने दिवस आठवतात.

कविता भोंडवे

शिक्षण सुटल्यामुळे कविता एकाकी पडल्या. आपली स्वप्नं आता कधीच पूर्ण होऊ शकणार नाहीत असं...


कशाला हवी दारू?

कोव्हिड-19 होण्याचा, जिवाचा धोका पत्करून हजारो लोक उन्हातान्हात तासन् तास रांगेत उभे राहिले. काहींना पोलिसांच्या लाठ्याही खाव्या लागल्या.

तिकडे सोशल मीडियावर अनेकांनी आनंदोत्सव साजरा केला. त्यातले काही जण दारूचे शौकीन असतील, तर काही दारूडे किंवा व्यसनी असतील.  यांच्यात काय फरक आहे? गंमत म्हणून पिणारी व्यक्ती व्यसनाधीन होऊ शकते?

दारूचं व्यसन कसं लागतं?

लंडनच्या किंग्स कॉलेजमधले दारूच्या व्यसनाचे तज्ज्ञ डॉ. जॉन मार्सडन सांगतात की, 'social drinking' म्हणजे मित्रांसोबत सहज कधीतरी दारू पिणं आणि 'alcohol dependence' म्हणजे दारूवर अवलंबून राहणं, यांच्यात एक स्पष्ट सीमारेषा आहे.

"दारू पिणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीने स्वतःला विचारलं पाहिजे की, आजपर्यंत कधी कुणी तुमच्या दारू पिण्याविषयी चिंता व्यक्त केली आहे का? किंवा तुमच्या पिण्यामुळे तुमच्या जवळच्या व्यक्तींना कधी त्रास झालाय का? जर तुमच्या पिण्यामुळे इतर कुणाला कधी त्रास झाला असेल तर तुम्ही विचार करण्याची वेळ आली आहे," असं डॉ. मार्सडन सांगतात.

सोशल ड्रिंकिंग किती हानिकारक?

दारू पिणारी व्यक्ती काही एका रात्री व्यसनाधीन होत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नाही. ही प्रक्रिया हळूहळू होते आणि त्यामुळे ती ओळखायलाही जड जाते.

ब्रिटनमधल्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस (NHS) नुसार, तुम्हाला मदतीची गरज आहे जर:

1.     सतत तुमच्या मनात दारू पिण्याचे विचार येत असतील

2.     दारू प्यायल्यामुळे तुम्ही अडचणीत सापडले असाल

3.     इतरांनी तुम्हाला दारू पिण्याविषयी चिंता व्यक्त केली असेल किंवा

4.     तुमच्या जवळच्या व्यक्तींना तुमच्या दारूमुळे त्रास होत असेल

व्यसन कुणाला लागू शकतं?

व्यसनाचा अभ्यास करणारे लेखक गेबर मेट असं म्हणतात की, व्यसन का लागतं, यापेक्षा ते कोणत्या वेदनांमुळे लागतं हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे. वैयक्तिक आयुष्यातलं एकटेपण, तणाव आणि आपुलकीचं कुणी नसणं या कारणांमुळे लोक व्यसन करतात. तसंच ज्या लोकांचं बालपण खडतर होतं, असंही लोक व्यसनाकडे वळत असल्याचं मेट सांगतात.

पण अल्कोहोलिझम हा अनुवंशिक पद्धतीनेही पुढे जाऊ शकतो. ज्या लोकांच्या कुटुंबात दारू पिण्याचा इतिहास असेल, त्यांना हे व्यसन लागण्याची शक्यता जास्त असते असं मॅक्लेन हॉस्पिटल मॅसेच्युसेट्समधल्या अल्कोहोल अॅडिक्शन स्पेशलिस्ट हिलरी कॉनरी म्हणतात.

न्यूयॉर्कमधल्या बफेलो विद्यापीठात व्यसनांवर संशोधन करणारे प्राध्यापक केन लेनर्ड सांगतात, "जर तुमचे दोन्ही पालक अल्कोहोलिक असतील तर तुमचे जनुकीय तसंच कौटुंबिक घटक तुमची दारूच्या आहारी जाण्याची शक्यता 25 ते 30 टक्क्यांनी वाढते."

पण इथे एक गोष्ट समजून घ्यायला हवी. फक्त कुटुंबात दारू पिण्याचा इतिहास आहे म्हणून लोक दारुडे किंवा व्यसनी होतात असं नाही. तुमच्या आयुष्यात जर सकारात्मक, समाधानकारक गोष्टी घडत असतील तर तुम्ही दारूच्या आहारी जाण्याची शक्यता कमी होते. याउलट जर तुमच्या आयुष्यात काहीच फलदायी घडत नाहीये, असं तुम्हाला वाटत असेल आणि त्यात हे अनुवंशिक जनुकीय घटकही तुमच्यात असतील तर दारूकडे ओढा लागण्याची शक्यता वाढते.

दारूची उपलब्धता, तणाव हाताळण्याच्या इतर पद्धती, तुमची ज्या लोकांबरोबर ऊठबस आहे, त्या वर्तुळात दारूकडे कसं पाहिलं जातं, तुमचा समाज दारूकडे कसं पाहतो इत्यादी घटकही व्यसन लागायला कारणीभूत ठरू शकतात.

गेबर मेट म्हणतात की एखादा अल्कोहोलिक माणूस जर दारू पिऊन आपल्या लहान मुलांवर ओरडत असेल, त्यांना मारहाण करत असेल तर ती मुलं मोठेपणी ते दुःख विसरण्यासाठी दारूच्या आहारी जाण्याची शक्यता असते.

भारतात वाढतंय दारूचं सेवन

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वेबसाईटवर म्हटलंय की,...


कशी झाली ही लढत?

1999 पासून ते या मतदारसंघातून निवडून येत आहेत. 2009 पर्यंत हा मतदारसंघ पश्चिम नागपूर म्हणून ओळखला जायचा. त्यांनंतर या मतदारसंघाची पुनर्रचना झाली आणि हा दक्षिण पश्चिम मतदारसंघ म्हणून ओळखला जाऊ लागला.

यावेळी मुख्यमंत्र्यांच्या विरोधात पूर्वाश्रमीचे भाजपवासी आणि आता काँग्रेसमध्ये पुन्हा परतलेले आशिष देशमुख उभे होते. आशिष देशमुख हे कट्टर विदर्भवादी म्हणून ओळखले जातात आणि या विषयावर त्यांनी अनेकदा आंदोलनं केली आहेत.

या लढतीची पार्श्वभूमी

भाजपमध्ये असताना त्यांनी अनेकदा पक्षाच्या विरोधात आवाज उठवला होता. आशिष देशमुख काँग्रेसचे तरुण नेते आहेत. त्यांचे वडील रणजीत देशमुख यांनीही देवेंद्र फडणवीस यांच्या विरोधात विधानसभेची निवडणूक लढविली होती.

दक्षिण पश्चिम मतदार संघातून मुख्यमंत्री पन्नास हजार मतांनी विजयी होतील, असा अंदाज नागपूरमधील राजकीय निरीक्षक अतुल पेटकर यांनी व्यक्त केला आहे.

मुख्यमंत्री असतानाही देवेंद्र फडणवीस यांनी नागपूरच्या दक्षिण पश्चिम मतदार संघातील संपर्क कायम ठेवला आहे. त्यामुळे सध्याच्या चित्रानुसार फडणवीस विजयी होणार असं दिसत असल्याचं पेटकर यांनी म्हटल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ं.

"काँग्रेसने मुख्यमंत्री लढणार असलेल्या मतदार संघात सरप्राईज उमेदवार देणार असं जाहीर केलं होतं. पण त्यांचे सरप्राईज हे आशिष देशमुख यांच्या उमेदवारीमुळे काही टिकलं नाही. मुळात आशिष देशमुख चमकोगिरी करण्यासाठी मुख्यमंत्र्यांविरोधात उभे आहेत. आमदार असताना त्यांचा त्यांना फोकस नव्हता. या ना त्या कारणाने प्रसिद्धीत राहणे आशिष देशमुख यांना आवडते," असं विश्लेषण पेटकर यांनी केलं आहे.

2014 च्या विधानसभेत भारतीय जनता पक्षाने मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार जाहीर केलेला नव्हता. भाजप स्वबळावर लढत असतानाही मोदी लाटेमुळे त्यांना भरघोस यश मिळालं होतं.

त्या निवडणुकीत देवेंद्र फडणवीस यांना 1 लाख 13 हजार 918 मतं मिळाली. तर दुसऱ्या स्थानी राहिलेल्या काँग्रेसच्या प्रफुल्ल गुडदे-पाटील यांना 54 हजार 976 मतं मिळाली. त्यावेळी फडणवीस यांना मिळालेलं मताधिक्य 58 हजार 942 इतकं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कसा आहे किम याँगचा कोरिया?

उत्तर कोरिया म्हटल्यावर हुकूमशहा किम जोन उन, क्षेपणास्त्र चाचण्या असं चित्र डोळ्यासमोर तरळतं. जगापासून तुटक, अलिप्त अशा उत्तर कोरियाने अमेरिकेसारख्या जागतिक महासत्तेला आव्हान दिलं आहे.

मर्यादित इंटरनेट सेवा असणाऱ्या उत्तर कोरियात जाणंही दुर्मीळ. मात्र आशियाई फुटबॉल कन्फेडरेशन स्पर्धेच्या निमित्ताने भारतीय क्लब बेंगळुरू एफसी संघाच्या खेळाडूंना उत्तर कोरियात जाण्याची आणि पर्यायाने खेळण्याची संधी मिळाली.

गेल्या आठवड्यात बेंगळुरू एफसी आणि 4.25 एससी यांच्यातील सामना प्योनग्यांग येथे खेळला गेला.

सामन्याच्या निकालापेक्षा उत्तर कोरियात आलेले अनोखे अनुभव त्यांच्यासाठी संस्मरणीय ठरले. बीबीसी स्पोर्ट्सने बेंगळुरू एफसीचा एरिक पार्तालूशी संवाद साधला. ऑस्ट्रेलियाचा नागरिक असलेला एरिक पार्तालू बेंगळुरू एफसीचा मिडफिल्डर आहे.

बंगळुरू एफसी-4.25 एससी संघाचे खेळाडू सामना संपल्यानंतर एकमेकांना आलिंगन देताना.

सध्याच्या परिस्थितीत उत्तर कोरियाला जाणं सुरक्षित आहे का, असा प्रश्न एरिकला पडला होता. मात्र आशियाई फुटबॉल महासंघानं स्पर्धेआधी उत्तर कोरियात शिष्टमंडळ पाठवलं.

ति... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

थे खेळणं सुरक्षित आहे, असा निवाडा शिष्टमंडळाने दिला. त्यामुळे बंगळुरू एफसीने उत्तर कोरियात खेळण्याचा निर्णय घेतला.

"असा देश की जिथं युद्ध सुरू असू शकतं किंवा अशांतता असू शकते, मात्र उत्तर कोरिया अगदीच वेगळ्या स्वरुपाचा देश आहे," असं एरिकने स्पष्ट केलं. उत्तर कोरियाला रवाना होण्यापूर्वी एरिकने ट्विटरवर विचार मांडले. एएफसी स्पर्धेच्या लढतीसाठी उत्तर कोरियाला जातो आहे. किम यांना भेटून त्यांचं आदरातिथ्य अनुभवण्याची संधी आहे.

बंगळुरू-मुंबई-बीजिंग ते प्योनग्यांग

"उत्तर कोरियात जाऊ नये असा सल्ला ऑस्ट्रेलियाच्या सरकारने दिला आहे. उत्तर कोरियात ऑस्ट्रेलियाचा दूतावास नाही तसंच राजदूतही नाही. तिथे अणुयुद्ध भडकण्याचीही शक्यता आहे. मात्र बंगळुरू एफसीचा खेळाडू या नात्याने मी उत्तर कोरियाला जाण्याचा निर्णय घेतला," असं एरिक लिहितो.

उत्तर कोरियात जाण्यापूर्वी आमच्या सगळ्यांच्या मनात कुतूहल होतं, असंख्य प्रश्न होते. अज्ञात प्रदेशात जात आहोत अशी भावना होती. मात्र तिथे गेल्यावर वातावरण आपल्यासारखंच असल्याचं जाणवल्याचं तो म्हणतो.

"आम्ही बंगळुरूहून मुंबईला आलो. मुंबई-प्योनग्यांग (बीजिंगमार्गे) असा 48 तासांचा प्रवास करून आम्ही उत्तर कोरियात पोहचलो," असं एरिक पार्तालूनं सांगितलं.

बंगळुरू एफसीचा संघ उत्तर कोरियात भटकंतीदरम्यान.

सामान हरवतं तेव्हा...

एरिक याआधी चीन, कतार, दक्षिण कोरियातील तसंच मायदेशातील क्लबसाठी खेळला आहे. मात्र उत्तर कोरियातील विमानतळावर उतरणाक्षणीच एरिकला गोष्टी वेगळ्या असल्याचं जाणवलं.

"आम्हाला प्रत्येकाला मोबाइल, टॅब विमानतळावरील कर्मचाऱ्यांना चेकिंगसाठी द्यावे लागले. गॅझेट्समध्ये काहीही आक्षेपार्ह नाही याची चाचपणी करण्यात आली. सामानाचाही कसून तपासणी झाली. उत्तर कोरियात फोटो घेताना काळजी घ्या अशी सूचना आम्हाला देण्यात आली."

किमचे मिम्स मोबाईलमधून डिलिट

"आमच्या बहुतेकांच्या स्मार्टफोनमध्ये उत्तर कोरियाचे प्रमुख किम जोंग उन यांचे मिम्स अर्थात विडंबनात्मक व्हिडिओ होते. हे सगळं डिलिट करा, असं आम्हाला सांगण्यात आलं होतं. बहुतेकांनी तसं केलंही होतं. मात्र चुकून कोणाच्या गॅझेटमध्ये तसलं काही सापडलं तर काय, असं काहीबाही डोक्यात येत होतं. सुदैवानं तसं काही घडलं नाही," एरिक पार्तालू अनुभव सांगतो.

आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर एकच विमान

आंतरराष्ट्रीय विमानतळ असूनही केवळ एकच विमान होतं. आमच्या बॅगांबाबत गोंधळ...


कसाबविषयी ते काय सांगतात?

2008 साली मुंबईवर हल्ला करणाऱ्या लष्कर-ए-तोयबाच्या अतिरेक्यांपैकी एक अजमल कसाब जिवंत पकडला गेला. पण तो पाकिस्तानी नसून भारतीय आणि हिंदू असल्याचं भासवण्याचा प्रयत्न लष्कर-ए-तोयबाने केला होता, असं राकेश मारियांनी लिहिलं आहे. मनगटावर लाल धागा बांधलेला, बंगळुरुचा रहिवासी असणारा 'समीर दिनेश चौधरी' अशी ओळख कसाबसाठी निर्माण करण्यात आली होती.

मारिया लिहितात, "सगळं काही त्यांच्या योजनेनुसार पार पडलं असतं तर मरताना त्याच्या (कसाब) मनगटाला एखाद्या हिंदू व्यक्तीप्रमाणे लाल दोरा गुंडाळलेला असता. आम्हाला त्याच्याकडे सापडलेल्या आयकार्डवर नाव असतं - समीर दिनेश चौधरी.

बंगळुरुच्या अरुणोदय पोस्ट ग्रॅज्युएशन कॉलेजचा विद्यार्थी. निवासाचा पत्ता - 254, टीचर्स कॉलनी, नगाराभावी, बंगळुरु आणि नंतर मग हिंदुत्त्ववादी संघटनांनी मुंबईवर हल्ला केल्याची ओरड वर्तमानपत्रांमधून झाली असती.या माणसाचे कुटुंबीय आणि शेजाऱ्यांच्या मुलाखती घेण्यासाठी टीव्ही पत्रकारांच्या रांगा लागल्या असत्या. पण तसं घडलं नाही. आणि तो पाकिस्तानमधल्या फरिदकोटचा अजमल आमीर कसाब असल्याचं उघडकीला आलं."

तुकाराम ओंबळेंमु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ळे कसाब जिवंत पकडला गेला आणि पुढे चौकशीदरम्यान त्याची खरी ओळख समोर आली. त्यामुळेच कसाबला तुरुंगामध्ये जिवंत ठेवणं, हे आपलं प्राथमिक उद्दिष्ट होतं असंही मारियांनी म्हटलंय. पाकिस्तानची आयएसआय (ISI) आणि लष्कर-ए-तोयबा कसाबचा काटा काढण्याच्या प्रयत्नांत होते, कसाबला मारण्याची जबाबदारी दाऊद इब्राहिमच्या गँगकडे देण्यात आली होती असं मारियांनी आपल्या पुस्तकात म्हटलंय. शिवाय मुंबई पोलिसांच्या मनातही कसाबविषयी राग होता.

अजमल कसाब 81 दिवस क्राईम ब्रँचच्या ताब्यात होता. यादरम्यान आपण स्वतः कसाबचा  जवळपास रोज जबाब घेत असल्याचंही मारियांनी म्हटलंय. सुरुवातीला कसाबची चौकशी 'डिटेन्शन रुममध्ये' होत असे. पण पुरेशी खबरदारी घेऊनही चौकशी दरम्यान खुर्चीवर बसलेल्या कसाबचा फोटो बाहेर मीडियापर्यंत आला. यानंतर कसाबची चौकशी त्याला जिथे डांबून ठेवलं होतं, त्या खोलीतच करण्यात येऊ लागली.

फक्त मोजक्याच लोकांना कसाबचा जबाब घेता येत असे आणि अगदी राकेश मारियांसकट कोणालाही या खोलीमध्ये मोबाईल फोन किंवा इतर कोणतंही इलेक्ट्रॉनिक गॅजेट न्यायची परवानगी नव्हती.

मारिया लिहितात, "रोज कसाबशी बोलल्याने त्याच्यात आणि माझ्यात एक विश्वास निर्माण झाला आणि लवकरच तो मला आदराने 'जनाब' (सर) म्हणू लागला. त्याच्या दृष्टीने मी त्याच्यावर पहारा देणाऱ्यांचा सर्वोच्च नेता होतो. आणि कमांडरने दिलेले आदेश पाळायचे या मानसिकतेने त्याला घडवण्यात आलं होतं. त्याच्यादृष्टीने मी देखील असाच होतो."

"भारत हा पाकिस्तानचा एकमेव शत्रू आहे असं कसाबला लहानपणापासून सांगितलं गेल्याचं माझ्या लक्षात आलं. त्याला भारताची किंवा इतर जगाची माहिती नव्हती. "

"चोऱ्यामाऱ्या करण्यासाठी कसाब लष्कर-ए-तोयबात सामील झाला होता. त्याचा जिहादशी काहीही संबंध नव्हता. पण नंतर त्याच्या मनात काही गोष्टी भरवण्यात आल्या. भारतामध्ये मुस्लिमांना नमाज पढता येत नाही, असा समज त्याच्या मनात भरवण्यात आला होता. तुरुंगात असताना दिवसातून पाच वेळा त्याच्या कानावर पडणारी अजान ही आपल्याला होणारे भास असल्याचं त्याला वाटत होतं. आम्हाला हे समजल्यावर मी महालेंना (तपास अधिकारी रमेश महाले) त्याला गाडीतून मेट्रो सिनेमाजवळच्या मशिदीत न्यायला सांगितलं." मशीदीत नमाज पठण होताना पाहून कसाब चकित झाल्याचं मारिया सांगतात.

दहशतवादी प्रशिक्षणाच्या 3 टप्प्यांनंतर  कसाबला एक आठवडा सुटी देण्यात आली. आणि 1,25,000 रुपयेही देण्यात आले....


कसोटी सामन्यांमध्ये भारताकडून खेळताना सर्वांत जास्त द्विशतकं करण्याचा विक्रम विराटच्या नावावर झालाय.

पुण्यामध्ये सुरू असणाऱ्या कसोटी सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध खेळताना भारताने पहिल्या डावात ५ विकेट्स गमावत ६०१ धावा करत डाव घोषित केला.

यामध्ये विराट कोहली २५४ धावांवर नाबाद राहिला.

कोहलीचं हे कसोटी क्रिकेटमधलं सातवं द्विशतक आहे. ही खेळी करत त्याने सचिन तेंडुलकर आणि विरेंद्र सहवागच्या सर्वाधिक द्विशतकाच्या विक्रमाला मागे टाकलं. तेंडुलकर आणि सहवागने कसोटी सामन्यांमध्ये प्रत्येकी ६ द्विशतकं केली आहेत.

ब्रॅडमन, संगकारा आणि लारा आघाडीवर

पण कसोटी सामन्यांमध्ये सर्वाधिक द्विशतकी खेळी करण्याचा विक्रम आहे डॉन ब्रॅडमन यांच्या नावे. त्यांनी १२ वेळा ही किमया साध्य केली.

त्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे कुमार संगकारा ज्याने ११ द्विशतकं केली.

तर ब्रायन लाराच्या नावावर ९ डबल सेंच्युरीज जमा आहेत.

द्विशतकांचा विक्रम करण्यासाठी विराट कोहली सध्यातरी ब्रॅडमन यांच्या भरपूर मागे असला तरी पुण्यामध्ये खेळताना त्याने ब्रॅडमन यांनी केलेली एकूण धावसंख्या ओलांडली. डॉन ब्रॅडमन यांनी ५२ कसोटी सामन्यांम... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ध्ये एकूण ६९९८ धावा केल्या.

पुण्यात पहिल्या डावात खेळताना कोहलीने टेस्ट क्रिकेटमधल्या त्याच्या ७००० धावांचा टप्पा ओलांडला.

कोहलीने पहिला डाव घोषित केला तेव्हा दुसऱ्या बाजूने खेळणारा रविंद्र जडेजा ९१ धावांवर बाद झाला होता तर स्वतः विराट २५४ धावांवर नाबाद होता.

पहिल्या डावात भारतीय संघाकडून खेळताना मयांक अगरवालने १०८, रोहित शर्माने १४, चेतेश्वर पुजाराने ५८ तर अजिंक्य रहाणेने ५९ धावा केल्या.

तर दक्षिण आफ्रिकेच्या संघातील कगिसो रबाडाने तीन तर केशव महाराज आणि सेनुरान मुथुसामीने प्रत्येकी १ बळी घेतला.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कस्तुरबा गांधी आता आपल्यात नाहीत. 74 वर्षांच्या असताना इंग्रजांच्या अधिपत्याखाली असलेल्या पुण्याच्या कारागृहात त्यांचा मृत्यू झाला.

कस्तुरबा यांच्या मृत्यूमुळे देशातल्या अडतीस कोटी ऐंशी लाख आणि परदेशात राहणाऱ्या देशवासीयांच्या दु:खात मी सहभागी आहे.

त्यांचा मृत्यू दु:खद परिस्थितीत झाला असला तरी गुलामगिरीत असलेल्या देशात असा मृत्यू गौरवशाली आणि सन्मानजनक आहे.

हे भारताचं वैयक्तिक नुकसान आहे. दीड वर्षांपूर्वी जेव्हा महात्मा गांधीना पुण्याच्या कारागृहात डांबलं तेव्हा त्यांच्या डोळ्यासमोर झालेला हा दुसरा मृत्यू आहे.

आधी महादेव देसाईंचा मृत्यू झाला आहे. देसाईंनी गांधींबरोबर आयुष्यभर काम केलं. ते गांधींचे खासगी सचिव होते. आता या कारावासादरम्यान हा दुसरा धक्का गांधींना सहन करावा लागला आहे.

कस्तुरबा एक हुतात्मा

कस्तुरबा म्हणजे संपूर्ण देशाला आईसारख्या होत्या. मी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण करतो आणि या कठीणसमयी मी गांधीजींचं सांत्वन करतो.

कस्तुरबांबरोबर माझा अनेकदा संपर्क व्हायचा, याबद्दल मी स्वत:ला अतिशय भाग्यवान समजतो.

कस्तुरबा स्त्रीत्वाचा आदर्श होत्या. त्या शक्तिशाली, धैर्यवान, शांत ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आणि स्वावलंबी होत्या. स्वातंत्र्य संग्रामाच्या दौऱ्यादरम्यान ज्या मुलींना त्या भेटल्या त्या मुलींसाठी कस्तुरबा आदर्श होत्या.

दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या सत्याग्रहात त्यांनी आपल्या नवऱ्याची साथ दिली. हे सहचर्य तीस वर्ष सुरू होतं.

अनेकदा तुरुंगात गेल्यामुळे त्यांच्या आरोग्यावर परिणाम झाला. पण अगदी 74व्या वर्षीसुद्धा त्यांना तुरुंगात जायला अजिबात भीती वाटली नाही.

महात्मा गांधींनी जेव्हा सविनय कायदेभंग चळवळ चालवली तेव्हा त्या संघर्षातसुद्धा कस्तुरबा त्यांच्याबरोबर होत्या. मुलींसाठी एक ज्वलंत उदाहरण आणि मुलांसाठी एक आवाहन म्हणून स्वातंत्र्य युद्धात त्या उतरल्या.

नोव्हेंबर 1938 मध्ये अबोटाबाद मध्ये महात्मा आणि कस्तुरबा गांधी.

कस्तुरबांना एखाद्या हुतात्म्यासारखा मृत्यू आला आहे. चार महिन्यांहून अधिक काळ त्या ह्दयरोगानं ग्रस्त होत्या.

आरोग्याच्या कारणावरून त्यांची तुरुंगातून सुटका करावी अशी मागणी केली होती. पण पाषाणहृदयी ब्रिटिश सरकारनं या विनंतीला मान दिला नाही.

कदाचित या परिस्थितीमुळे महात्मा गांधी माघार घेतील अशी इंग्रजांना अपेक्षा होती. ब्रिटिश लोक स्वातंत्र्य, नैतिकता आणि न्यायाबद्दल बोलतात.

पण खरंतर हे लोक या निर्घृण हत्येसाठी दोषी आहेत. या पशुंसाठी मी फक्त घृणा व्यक्त करतो. ते भारतीयांना कधीच समजून घेऊ शकले नाहीत.

हा मृत्यू हत्येपेक्षा कमी नाही

महात्मा गांधी किंवा भारताला इंग्रजांनी कितीही त्रास दिला तरी गांधी आपल्या ठाम निर्णयापासून तसूभरही ढळणार नाहीत.

महात्मा गांधींनी इंग्रजांना देश सोडायला सांगितला आणि या देशाला आणखी एका युद्धाच्या धोक्यापासून वाचवायला सांगितलं.

इंग्रजांनी त्यांना अत्यंत मग्रुरपणे उत्तर दिलं आणि त्यांना तुरुंगात डांबलं. ते आणि त्यांची महान पत्नी तुरुंगात जायला तयार होते, पण पारंतत्र्यात असलेल्या देशात तुरुंगातून बाहेर यायला तयार नव्हते.

कस्तुरबा आपल्या पतीसमोर शेवटचा श्वास घेतील हे इंग्रजांनी ठरवलंच होतं. त्यांची ही इच्छा आता पूर्ण झाली आहे. हा मृत्यू हत्येपेक्षा कमी नाही.

पण देशाविदेशात राहणाऱ्या लोकांना हा इशारा आहे की, इंग्रजांनी आपल्या नेत्यांना एकएक करून मारण्याचा निश्चयच केला आहे. जोपर्यंत इंग्रज भारतात आहेत तेव्हापर्यंत ते देशावर अत्याचार करत राहतील.

संजीव सेठ यांच्यानुसार कस्तुरबा गांधी यांच्या शेवटच्या दिवसातील हे छायाचित्र.

ब्रिटिशांचं साम्राज्य भारतातून नष्ट...


कहीं ज़मीं तो कहीं आसमां नहीं मिलता

जिसे भी देखिए वो अपने आप में गुम है

ज़ुबां मिली है मगर हमज़ुबां नहीं मिलता"

जर तुम्हाला विचारले की 1981 मध्ये आलेल्या या गाण्याचे संगीतकार कोण होते, तर उत्तर आहे ख्यातनाम संगीतकार खय्याम.

तेच संगीतकार खय्याम ज्यांनी 1947 मध्ये आपल्या चित्रपट कारकीर्दीला  सुरुवात केली आणि सुरुवातीचे पाच वर्षं त्यांनी 'शर्माजी' या नावाने संगीत दिलं.

भारतीय सिनेविश्वातील लोकप्रिय आणि प्रयोगशील संगीतकार मोहम्मद जहूर 'खय्याम' हाशमी यांचं सोमवारी रात्री वयाच्या 93 व्या वर्षी निधन झालं.

गेल्या काही दिवसांपासून त्यांना श्वसनाच्या त्रासामुळे मुंबईत जुहूमध्ये एका रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल करण्यात आलं होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींसह चित्रपट, कला, राजकारण आणि इतर क्षेत्रातील व्यक्तींनी खय्याम यांच्या निधनावर शोक व्यक्त करून त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे.

शर्माजी आणि वर्माजी

खय्याम संगीतकार रहमान यांच्यासोबत जोडीनं संगीत देत असंत. या जोडीचं नाव होतं शर्माजी आणि वर्माजी. वर्माजी, म्हणजे रहमान पाकिस्तानला निघून गेले तर शर्माजी भारतातच राहिले.

हा किस्सा 1952 सालच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा आहे. शर्माजींनी अनेक चित्रपटांना संगीत दिलं होतं आणि त्यांना झिया सरहदी यांच्या 'फुटपाथ' या चित्रपटाला संगीत देण्याची संधी मिळाली.

या चित्रपटात दिलीपकुमार यांच्यावर चित्रित केलेलं गाणं होतं, -"शाम-ए-ग़म की क़सम आज ग़मगी हैं हम, आ भी जा, आ भी जा आज मेरे सनम..."

दूरदर्शनला दिलेल्या एका जुन्या मुलाखतीत खय्याम यांनी सांगितलं होतं, "एक दिवस गप्पा मारताना झिया सरहदी यांनी विचारलं की तुमचं पूर्ण नाव काय आहे. मी सांगितलं मोहम्मद जहूर खय्याम. तर ते म्हणाले तुम्ही खय्याम नाव का नाही ठेवत. आणि त्यादिवशी पासून मी खय्याम झालो."

याच खय्याम यांनी कभी-कभी, बाजार, उमराव जान, रझिया सुल्तान या सारख्या चित्रपटांना अजरामर संगीत दिलं.

अभिनेता व्हायचं होतं

18 फेब्रुवारी 1927 रोजी पंजाबमध्ये जन्मलेल्या खय्याम यांच्या कुटुंबाचा चित्रपटाशी कुठलाही संबंध नव्हता. त्यांच्या कुटुंबात कोणी इमाम होते तर कोणी नमाजची जबाबदारी सांभाळणारे मुअज्जिन.

मात्र त्याकाळातल्या तरुणांसारखा खय्याम यांच्यावरही कुंदनलाल सैगल यांचा प्रभाव होता. त्यांना सैगल यांच्यासारखं गायक आणि अभिनेता व्हायचं होतं. याच आकांक्षेपोटी ते लहान वयातच घरातून पळून जाऊन दिल्लीला आपल्या काकांच्या घरी आले.

घरातली मंडळी यावरून खूपच नाराज झाली. पण त्यातून एक तोडगा असा निघाला की खय्याम प्रसिद्ध संगीतकार हुसनलाल-भगतराम यांचे शिष्य म्हणून संगीत शिकतील.

काही दिवसांतच ते मोठ्या उत्साहात नशीब आजमावण्यासाठी मुंबईला आले, पण लवकरच त्यांच्या लक्षात आले की अजून बरच शिकणं बाकी आहे.

संगीत शिकण्याच्या ओढीनं ते दिल्लीहून लाहोरला बाबा चिश्ती (संगीतकार गुलाम अहमद चिश्ती) यांच्याकडे गेले. बाबा चिश्ती यांचे चित्रपटविश्वात चांगले संबंध होते लाहोर त्यावेळी चित्रपट निर्मितीचं महत्वाचं केंद्र होतं.

बाबा चिश्ती यांचं शिष्यत्व पत्करून खय्याम त्यांच्याच घरी राहून संगीत शिकू लागले.

दूरदर्शनसह अनेक ठिकाणी दिलेल्या मुलाखतींमध्ये खय्याम हा किस्सा आवर्जून सांगतात. "एकदा बी. आर. चोप्रा बाबा चिश्ती यांच्या घरी आले होते आणि चिश्ती साहब सगळ्यांना पगार वाटत होते. बी. आर. चोप्रांनी पाहिलं की मला पगार मिळाला नाही. त्यांनी विचारल्यावर बाबा चिश्ती म्हणाले की या तरुणासोबत असं ठरलंय की तो माझ्या घरी राहून संगीत शिकणार आणि त्याला पैसे मिळणार नाहीत. त्यावर बी. आर. चोप्रा म्हणाले की मी तर पाहतोय की सर्वांत...


का माझे पंढरी न देखती डोळे।

काय हे न कळे पाप त्यांचे।।

पाय पंथ का हे चलती न वाट।

कोण हे अदृष्ट कर्म बळी।।

देवाला भेटता न आल्याने तुकाराम महाराजांनी व्यक्त केलेली व्याकुळता मनाला पीळ पाडणारी आहे.

अशीच वेदना यावर्षी लाखो वारकऱ्यांच्या मनाला झाली. कोरोनाच्या संकटामुळे यावर्षी वारी रद्द करावी लागली. संतांच्या पादुका थेट पंढरपूरला जात आहेत.

पण वारीशिवाय महाराष्ट्र तो कसा असेल! समाजशास्त्रज्ञ इरावती कर्वे यांनी तर अशी व्याख्या केली आहे की, 'ज्या देशातले लोक पंढरीला येतात, तो महाराष्ट्र!'

महाराष्ट्रात पिढ्यान् पिढ्या पंढरीची वारी करणारी घराणी आहेत. संत तुकाराम महाराज म्हणतात,

माझ्या वडिलांची मिराशी गा देवा।

तुझी चरणसेवा पांडुरंगा।।

आधुनिक काळातील साहित्यिक भालचंद्र नेमाडे आपल्या एका कवितेत 'विठू पारंबीला चिकटला' असं म्हणतात. म्हणजे वारीची वडिलांची परंपरा न सांगता आपोआप मुलगा चालवतो.

                    नकाशा

जगभरात आढळलेले रुग्ण

संपूर्ण मजकूर नीट पाहण्यासाठी तुमचं ब्राउजर अपडेट करा

स्रोत : जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठ, राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य विभाग

    ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आकडे - अंतिम अपडेट

                        १ डिसेंबर, २०२०, १:५९ म.उ. IST

कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या देशांतील आकडेवारी-

सविस्तर माहिती

                            *1,00,000 लोकसंख्येच्या तुलनेत मृत्यूचं प्रमाण

                            संपूर्ण मजकूर व्यवस्थित पाहण्यासाठी तुमचं ब्राउजर अपडेट करा

                            ही माहिती सातत्याने अपडेट केली जात आहे. पण काही देशांची ताजी आकडेवारी उपलब्ध नसू शकते.

                            **नवीन रुग्णांचं प्रमाण हे तीन दिवसांची सरासरीमधून काढलं जातंय. काही ठिकाणी कोरोनाच्या केसेसची स्थिती बदलत असल्यामुळे या तारखेसाठी सरासरी काढणं शक्य नाही.

                            स्रोत : जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठ, राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य विभाग

                            आकडे - अंतिम अपडेट ४ डिसेंबर, २०२०, २:५७ म.उ. IST

पंढरीची ही वारी तेराव्या शतकातील संत नामदेव, संत ज्ञानेश्वरांच्या अगोदरही होत असल्याचे दाखले मिळतात. मूळचे मराठवाड्यातील असलेल्या संत नामदेवांच्या घराण्यातही अनेक पिढ्यांची पंढरीची वारी होती. तर संत ज्ञानदेवांचे आजोबा त्र्यंबकपंतही पंढरीची वारी करत होते. संत तुकोबारायांपूर्वी त्यांच्या 7 पिढ्या पंढरीची वारी करत होत्या.

वारीवरची संकटं - तंटा आणि दुष्काळ

एवढी मोठी परंपरा असलेल्या वारीने आतापर्यंत अनेक सुलतानी, आस्मानी संकटे झेलली आहेत.

तुकोबांचे थोरले सुपुत्र हभप नारायण महाराज यांनी सुमारे 1680पासून श्री संत तुकाराम महाराज आणि श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या पादुका पालखीत ठेवून आणि 'ज्ञानोबा-तुकाराम' भजन करत पंढरीची सामूहिक पायी वारी सुरू केली.

1830च्या दरम्यान म्हणजे तुकोबारायांच्या वंशजांमध्ये पालखीच्या मालकी आणि सेवेच्या प्रश्नावरून तंटा सुरू झाला. त्यामुळे मराठेशाहीतील शिंदे घराण्याचे सरदार हैबतरावबाबा आरफळकर यांनी स्वतंत्रपणे 1832च्या पुढे श्री ज्ञानदेवांची पालखी पंढरपूरला नेण्यास सुरुवात केली.

वारकऱ्यांच्या या मेळ्याला वाटेत दरोडेखोरांनी वगैरे त्रास देऊ नये आणि त्यांना काही सुविधा मिळाव्यात...


का संताप आला विचाराल तर मला वाटलं हा देव माझ्या बाबतीत भेदभाव करतो आहे.

माझ्या कुटुंबातले पुरूष शबरीमाला यात्रेसाठी सक्तीचा असणारा उपास करत होते आणि त्याच वेळी माझी पाळी आली. मला आमच्या दुसऱ्या नातेवाईकांच्या घरी राहायला जा असं सांगितलं.

ज्या महिलांना पाळी येते त्या महिला 'अशुद्ध' समजल्या जातात. शबरीमाला मंदिरात जाण्यासाठी जे पुरूष उपास करतात त्यांनी पाळी येणाऱ्या महिलांपासून लांब राहायचं असतं.

अशा महिलांनी अय्यप्पासामींच्या (ते पुरूष भक्त जे मंदिरात जाण्यासाठी उपास करत असतात) समोर येण्यासाठी, त्यांच्याशी बोलण्यासाठी बंदी असते. इतकंच काय त्यांचा आवाजसुद्धा या पुरूषांच्या काना पडता कामा नये.

हेच मला माझ्या आईनं सांगितलं होतं. माझी आई, बहिणी, घरातल्या इतर स्त्रिया ही परंपरा पाळत होत्या आणि ते पाहात पाहातच मी मोठी झाले. पाळीच्या काळात आम्ही दुसरीकडे राहायला गेलो नाही तर घरातल्या पुरूष सदस्यांचा उपास 'पवित्र' राहाणार नाही, त्या मला सांगायच्या.

माझे वडील अय्यप्पाचे परमभक्त आहेत. ते अय्यप्पा मंदिरात जाण्यासाठी 48 दिवस उपास करतात. हा नुसता उपास नसतो तर इतर अनेक गोष्टी पाळाव्या लागता... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त.

सिगरेट, दारू, तंबाखूपासून लांब राहणं, नॉनव्हेज न खाणं, ब्रह्मचर्य पालन, सिनेमा न पाहणं, दिवसातून दोनदा आंघोळ करणं, प्रार्थना करणं, सात्विक जेवणं घेणं आणि पाळी आलेल्या महिलांसोबत कोणत्याही प्रकारचा संवाद न साधणं हे त्यातले काही नियम.

पण पाळी येणाऱ्या महिलांसोबत भेदभाव हा फक्त शबरीमाला यात्रेपुरताच मर्यादित नाही आहे. बायकांना बाजूला बसवण्याची पद्धत अनेक घरांमध्ये आहे. अगदी आजही.

पाळी आली की बाई घरातल्या एका कोपऱ्यात बसणार. स्त्रियांनी वेगळं बसणं, त्यांना असं बसायची सक्ती करणं हे माझ्यासाठी नवीन नाही. माझ्याही घरात पाळी आली की घरातल्या स्त्रिया एका कोपऱ्यात अंग चोरून बसून राहातात, त्यांच्या स्पर्शानं घरात काही अपवित्र होऊ नये म्हणून.

त्यांना जेवणासाठी वेगळी भांडी वापरावी लागतात, आंघोळीसाठी वेगळी बादली वापरावी लागते. त्यांचे कपडे पण वेगळे ठेवावे लागतात आणि वेगळे धुवावे लागतात.

मी खूप भांडलेय याच्या विरोधात पण मला कायमच परंपरेनं मात दिली आहे. आजही घरी असताना मला पाळीत बाजूला बसावंच लागतं.

एक आहे की आता मी स्वतंत्र राहाते, एका वेगळ्या शहरात. स्वतःचे नियम मी स्वतः ठरवू शकते. मी पाळीच्या काळात स्वच्छता पाळते पण बाजूला वगैरे बसण्याची भानगड नाही.

माझ्या घरच्यांना माहिती आहे की मी पाळीत आता त्यांनी ठरवलेले नियम पाळत नाही, पण त्याकडे ते सोयिस्कर दुर्लक्ष करतात. जोवर त्यांच्या घरात मी त्यांचे नियम पाळतेय तोवर त्यांचा धर्म बुडत नाही. म्हणून सध्या माझ्या आयुष्यात शांतता आहे. पण ती शांतता माझ्या मनात नाही.

तर मी काय सांगत होते? मी 17 वर्षांची असताना घडलेला प्रसंग. घरचे पुरूष शबरीमाला यात्रेसाठी उपास करत होते. एक दिवस फर्मान निघालं, जा त्या अमक्याच्या घरी जाऊन राहा आता पाच दिवस.

अर्थात त्यांच्या घरी राहाणंही सोपं नव्हतं. तिथंही मला बाजूलाच बसावं लागलं. मी कशाला हात लावू शकत नव्हते आणि कोणी मला.

प्यायला पाणी मागितलं तरी ते वरतून ओतायचे भांड्यात. अशा भिकाऱ्यासारख्या जगण्याचा मला प्रचंड संताप आला.

तीन वर्षांनी पुन्हा माझ्यावर हाच प्रसंग आला. मला पुन्हा दुसऱ्या एका नातेवाईकांच्या घरी जायला सांगितलं. तो भाग मला अपरिचित होता. मी रिक्शा केली. त्या रिक्शा ड्रायव्हरला कळलं की मी नवखी आहे. त्याने कुठल्यातरी अंधाऱ्या गल्लीत रिक्शा घातली आणि वाकडी-तिकडी वळणं घ्यायला लागला.

काय होतंय ते माझ्या लक्षात आलं, मी...


का साजरा करतात गुढी पाडवा? पाहा व्हीडिओ

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

शालिवाहनाने शकांवर मिळवलेल्या विजयाचं प्रतीक म्हणून शालिवाहन शक ही नवीन कालगणना तत्कालीन मराठी मुलखात सुरू झाल्याचं म्हटलं जातं. दक्षिण भारतात ही कालगणना आजही वापरात आहे. या कालगणनेविषयी आणि शककर्त्यांविषयी गेल्या काही वर्षांत आणखी एक मतप्रवाह पुढे आला आहे. शालिवाहन राजानं ही कालगणना सुरू केली नसून शकांनीच सुरू केल्याचं काही अभ्यासकांचं मत आहे.

ही कालगणना नेमकी कुणी सुरू केली? इतिहासतज्ज्ञ, अभ्यासक याविषयी काय म्हणतात? याचा धांडोळा...

2000 वर्षांपूर्वी उत्तर भारतात सातत्याने परकीय टोळ्यांची आक्रमणं व्हायची. याच परकीय टोळ्यांपैकी एक असलेल्या शकांनी तत्कालीन सातवाहन साम्राज्यावर हल्ला केला. सातवाहन घराण्यातील गौतमीपुत्र सातकर्णी हा पराक्रमी राजा त्यावेळी सत्तेवर होता. गौतमीपुत्र असं नाव लावणारे राजे त्या वेळच्या मातृसत्ताक पद्धतीचे निदर्शक असल्याचंही काही अभ्यासक मानतात.

पुरातन पैठण शहराचा उल्लेख सुवर्णयुग म्हणून केला जातो.

इतिहास अभ्यासकांनुसार, गौतमीपुत्राने या शक - क्षत्रप राजाचा हल्ला परतवून लावला आणि त्याचा युद्धा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त पराभव केला. हे वर्ष होतं इसवी सन 78. आत्ताच्या नाशिकच्या परिसरात हे युद्ध लढलं गेलं. सातवाहनांच्या साम्राज्याची राजधानी होती पैठण. महाराष्ट्राचं सुवर्णयुग असंही या तत्कालीन वैभवशाली पैठणनगरीचं वर्णन केलं जातं.

गौतमीपुत्र सातवाहनाचा पराक्रम

इतिहासतज्ज्ञ प्रभाकर देव यांचा प्राचीन भारताचा अभ्यास आहे. ते नांदेड इथल्या महाविद्यालयात प्राध्यापक होते. ते सांगतात, "इसवी सनपूर्व 236च्या आसपास पैठण परिसरात सातवाहन साम्राज्य म्हणजेच शालिवाहन साम्राज्य स्थापन झालं. सातवाहनांतील सगळ्यांत श्रेष्ठ सम्राट म्हणून गौतमीपुत्र सातकर्णी याचं नावं घेतलं जातं. इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात म्हणजेच इसवी सन 72 ते 95 या काळात हा सत्तेवर होता. या राजाशी संबधित एक शिलालेख नाशिकच्या लेण्यांमध्ये सापडला आहे."

नाशिकची पांडव लेणी

"मौर्यांच्या साम्राज्यानंतर कुशान, हुन, पल्लव, शक यासारख्या परकीय टोळ्यांनी संपूर्ण उत्तर भारतावर आक्रमण केलं. दक्षिण भारताला या परकीय आक्रमणातून वाचवण्याचं काम हे गौतमीपुत्रानं केलं. गौतमीपुत्रानं शकांचा पराभव केला आणि त्या वेळेपासूनच शालिवाहन शक ही कालगणना सुरू झाली", असं प्रभाकर देव सांगतात.

देव यांच्या अभ्यासानुसार, गौतमीपुत्राने इ.स. सन 78मध्ये शक कालगणना सुरू केली  हे ऐतिहासिक वास्तव आहे.

सातवाहन, सालाहन, साळीहन आणि शालिवाहन

"शालिवाहन म्हणजेच सातवाहन. शालिवाहन हे संस्कृतीकरण आहे. साळीहन हे मूळ प्राकृत भाषेतलं नाव. जैन साहित्यामध्ये सालाहन असं म्हटलं आहे. त्याचं संस्कृतीकरण जेव्हा झालं, तेव्हा ते शालीवाहन झाले," असं शालिवाहन साम्राज्याचे अभ्यासक इतिहासतज्ज्ञ डॉ. रा. श्री. मोरवंचीकर सांगतात. ते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात कार्यरत होते.

पैठणमधील तीर्थस्तंभ

"या साम्राज्याचा बाविसावा राजा गौतमीपुत्र हा अतिशय पराक्रमी होता. त्याने जवळपास संपूर्ण महाराष्ट्र आपल्या वर्चस्वाखाली आणला होता. गौतमीपुत्र आणि शकांमध्ये साम्राज्यावर वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी घनघोर युद्ध झालं. या युद्धात गौतमीपुत्रानं शक-शत्रप घराण्यातल्या नहपान या राजाचा समूळ पराभव करून त्याला मारून टाकलं."

"सातवाहनांनी शकांच्या प्रदेशावर विजय मिळवल्यानंतर शालिवाहन शकं कालगणना सुरू झाली. गौतमीपुत्राने प्रतिस्पर्धी शक शत्रप यांचा पराभव करून आपली नाणीही प्रचारात आणली," असं डॉ. मोरवंचीकर म्हणतात.

चष्टन राजाने सुरू केला शक?

पुण्यातील...


काँगोच्या मंबडाका भागामध्ये इबोलाने आतापर्यंत 5 जणांचा बळी गेल्याचं वृत्त न्यूयॉर्क टाइम्सने दिलंय.

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या आफ्रिकेसाठीच्या विभागीय संचालक डॉ. मात्शिदिसो मोएती यांनी याविषयी एक ट्वीट केलंय.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

यात त्या म्हणतात, "मंबडाका भागात इबोलाचा उद्रेक झाल्याने एक नवीन आव्हान उभं राहिलंय, पण हे हाताळण्यासाठी आम्ही सज्ज आहोत. WHOने काँगो सरकार आणि आफ्रिका CDC संस्थेसोबत या दिशेने काम केलं असून, या उद्रेकावर पावलं उचलण्यासाठीची तयारी केलेली आहे. या दर उद्रेकाच्या वेळी आता आम्ही अधिक जलद आणि परिणामकारकरीत्या पावलं उचलतोय."

इबोला परत परत का उद्भवतो?

WHOनं दिलेल्या माहितीनुसार, दोन वर्षांपूर्वी इबोलाच्या 44 केसेसची नोंद झाली होती. त्यापैकी 3 लोकांना प्रत्यक्ष इबोलाची लागण झाली होती. काँगोमधल्या इक्वाटूर राज्यात याचा पहिला रुग्ण सापडला होता.

गेल्या दोन वर्षांमध्ये काँगोमध्ये 2,275 पेक्षा जास्त जणांचा बळी गेलाय.

त्यापूर्वी 2014 -2016 दरम्यान डेमोक्रॅटीक रिपब्लिक ऑफ काँगोमध्ये तीन वेळा इबोलाचा उद्रेक झाला आहे.

वटवाघुळामुळे इबोला खूप लांब अंतरावर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पसरू शकतो. आफ्रिकेतल्या बुश प्राण्याचं दूषित मांस खाल्ल्यामुळे माणसाला इबोला होऊ शकतो.

इबोलाची लागण झालेल्या प्राण्याचं रक्त किंवा अवयवाच्या संपर्कात आलेल्या माणसाला इबोला होतो. यामध्ये चिंपाझी, गोरिला, काळवीट या प्राण्यांचा समावेश होतो.

इबोला झालेल्या सगळ्याच प्राण्यांचा नायनाट करणं शक्य नाही. त्यामुळे त्यांच्या संपर्कात येणाऱ्यांना इबोला होत राहणार आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


काँग्रसचे ज्येष्ठ नेते गुलाम नबी आझाद यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं की, EVM मशीनच्या छेडछाडीबाबत बातम्या येत आहे. त्यामुळे सर्व विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी याविषयीची चिंता निवडणूक आयोगासमोर ठेवली आहे.

23मेरोजी मतमोजणी करताना त्यासोबतच VVPATची मोजणी व्हावी, अशी सर्व पक्षांनी आयोगाकडे मागणी केली आहे.

आझाद यांनी सांगितलं, "आमच्या 2 मागण्या होत्या. एक म्हणजे प्रत्येक लोकसभा क्षेत्रात 5 रँडम पोलिंग बूथ निवडून तिथं EVM मशीनसोबतच VVPAT स्लिपचीही मोजणी व्हावी. हे सर्वांत आधी व्हायला हवं आणि कोणत्याही एका बूथच्या VVPATमध्ये कोणत्याही प्रकारची चूक समोर आली, तर  त्या लोकसभा क्षेत्राची संपूर्ण मतमोजणी पुन्हा करायला हवी."

"याविषयी एक बैठक घेऊन अंतिम निर्णय घेण्यात येईल, असं निवडणूक आयोगानं सांगितलं आहे. आमची चिंता आयोगानं व्यवस्थितपणे ऐकली आहे आणि यावर निर्णय करण्याचं आश्वासन दिलं आहे," त्यांनी पुढे सांगितलं.

"विरोधी पक्ष हा मुद्दा गेल्या दीड महिन्यांपासून उचलून धरत आहे, पण निवडणूक आयोगानं याकडे दुर्लक्ष केलं आहे," असं काँग्रेस नेते अभिषेक मनु सिंघवी यांनी म्हटलं आहे.

प्रणव मुखर्जी यांच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी चिंता

EVM मशीनच्या चर्चेनंतर माजी राष्ट्रपती प्रणब मुर्खजी यांनी ट्वीट केलं आहे.  EVMसंबंधित बातम्यांमुळे चिंता वाटत आहे, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

"निवडणूक आयोगाच्या ताब्यात असलेल्या EVMची सुरक्षा करणं, ही आयोगाची जबाबदारी आहे. लोकशाहीला आव्हान करणाऱ्या शक्यतांसाठी कोणतीच जागा शिल्लक असायला नको. जनतेचा निर्णय सर्वोच्च असतो आणि त्याविषयी थोडाही संशय येता कामा नये," असं त्यांनी म्हटलंय.

"कोणत्या संस्थेने कसं काम करायचं, याचा निर्णय तिथं काम करणाऱ्या लोकांचा असतो. या प्रकरणात संस्थेची विश्वासार्हता पटवण्याची जबाबदारी निवडणूक आयोगाची आहे. त्यांनी सर्व शक्यतांवर विराम लावायला हवा," असंही त्यांनी म्हटलंय.

यापूर्वी मुखर्जी यांनी निवडणूक आयोगाची प्रशंसा करताना म्हटलं होतं की, 2019ची निवडणूक अत्यंत योग्य पद्धतीनं पार पडली आहे.

विरोधी पक्षांची बैठक

निवडणुकीच्या एक्झिट पोलनंतर विरोधी पक्षांचं सरकार बनवण्याची शक्यता पडताळण्यासाठी विरोधी पक्षांचे नेते एकत्र आले होते.

या बैठकीत काँग्रेसचे नेते गुलाम नबी आझाद, अशोक गहलोत यांच्यासह तेलुगू देसमचे चंद्राबाबू नायडू, बहुजन समाज पक्षाचे चंद्र मिश्रा, माकपचे सीताराम येचुरी, भाकपचे डी. राजा, दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल, तृणमूल काँग्रेसचे डरेक ओब्रायन, समाजवादी पक्षाचे रामगोपाल यादव, डीएमकेच्या कनिमोळी, राष्ट्रीय जनता दलाचे मनोज झा, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे माजीद मेमन आणि नॅशनल कॉन्फरन्सचे देविंदर राणा यांचा समावेश होता.

दुसरीकडे निवडणूक आयोगानं EVMसंबंधित बातम्यांमुळे होणारे मात्र आरोप फेटाळून लावले आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी एका प्रचारसभेत बोलताना कर्जमाफी देऊन शेतकऱ्यांचे प्रश्न सोडविण्याचं जाहीर केलं होतं. मात्र राहुल गांधी आपला शब्द पाळणार की नाही, असा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.

प्रचारसभेतील राहुल गांधींचं वक्तव्य आणि विजयानंतर त्यांनी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेतील विधान एकत्र करून एक व्हीडिओ उजव्या विचारधारेला मानणाऱ्या अनेक सोशल मीडिया पेजेसवर शेअर केला जात आहे.

यातील बऱ्याच पेजेसचे लाखांहून अधिक फॉलोअर्स आहेत. व्हॉट्स अप ग्रुपवरही हा व्हीडिओ फिरत आहे. राहुल गांधी विजय मिळाल्यानंतर लगेचच आपल्या आश्वासनापासून फिरल्याचं या व्हीडिओ क्लिपमधून दाखवलं जात आहे.

"मी तुम्हाला आश्वासन देतो, की काँग्रेस सत्तेवर आल्यानंतर दहा दिवसांत तुमचं (शेतकरी) कर्ज माफ करू" असं व्हीडिओतील पहिल्या क्लिपमधे राहुल गांधी म्हणत आहेत. तर याच व्हीडिओमधील दुसऱ्या क्लिपमधे ते म्हणतात, "कर्जमाफी हा एकमेव उपाय नाही तर केवळ मदतीचा हात आहे. या समस्येवरील उपाय गुंतागुंतीचा आहे- आर्थिक मदत हा त्याचा एक भाग आहे."

ही दोन्ही विधानं सलग ऐकल्यानंतर राहुल गांधींनी आपला शब्द फिरवला असाच समज होईल. पण यात तथ्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

य नाहीये. त्यांची दोन वाक्य अतिशय हुशारीनं एकत्र करण्यात आली आहेत, जेणेकरुन ऐकणाऱ्याला ते आपल्या विधानापासून फिरले आहेत, असं वाटू शकेल.

भाजपच्या काही नेत्यांनीही हा व्हीडिओ घाईगडबडीने ट्वीट केला आहे. कर्नाटक भाजपच्या नेत्या शोभा करंदलाजे यांनी आपल्या ट्विटर हँडलवर हा व्हीडिओ शेअर करून म्हटलं, "राहुल गांधी - निवडणुकी आधी आणि नंतर : शेतकरी बंधुंनो, आता राहुल गांधी दहा दिवसांत तुमचं कर्ज माफ करणार आहेत."

पवन दुरानी यांनीही राहुल गांधींचा हा व्हीडिओ ट्वीट केला आणि स्मृती इराणींनी तो रिट्वीट केला.

राहुल गांधींच्या वक्तव्याचा विपर्यास

मात्र राहुल गांधींच्या पत्रकार परिषदेचा पूर्ण व्हीडिओ ऐकल्यानंतर व्हायरल व्हीडिओमधलं त्यांचं विधान संदर्भ सोडून वापरल्याचं लक्षात येतं.

पत्रकार परिषदेमध्ये 2019च्या निवडणुकीत कर्जमाफी हा काँग्रेसच्या व्यूहरचनेतील महत्त्वाचा भाग असणार का, असा प्रश्न एका वार्ताहरानं राहुल गांधींना विचारला.

त्यावर त्यांनी दिलेलं उत्तर असं होतं : "मी माझ्या भाषणांमध्येही म्हटलंय की कर्जमाफी हा कायमचा तोडगा नाही, तर केवळ एक पर्याय आहे. शेतकऱ्यांच्या प्रश्नावरचा उपाय इतका सरळसोपा नाहीये. त्यामध्ये शेतकऱ्यांना मदत देणं, पायाभूत सुविधांचा विकास आणि त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान उपलब्ध करून देणं महत्त्वाचं आहे. स्पष्टपणे बोलायचं तर उपाययोजना सोपी नाही. हे काम आव्हानात्मक आहे. आम्हाला शेतकरी आणि देशातील नागरिकांना सोबत घेऊन यावर काम करावं लागेल आणि आम्ही ते नक्कीच करू."

शेतकऱ्यांचा रोष भाजपसाठी चिंतेचा विषय

शेतकऱ्यांचा प्रश्न हा राजस्थान, मध्य प्रदेश, तेलंगणा आणि छत्तीसगडच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये सर्वांत चर्चिला गेलेला मुद्दा होता. गेल्या महिन्यात वेगवेगळ्या राज्यांतून हजारो शेतकरी रास्त हमीभाव आणि कर्जमाफीच्या मागणीसाठी दिल्लीमध्ये मोर्चा घेऊन आले होते.

शेतकऱ्यांचा रोष नरेंद्र मोदी सरकारसाठी चिंतेचा विषय बनला आहे. तो असाच कायम राहिला, तर देशभरात शेतीवर अवलंबून असलेल्या पट्ट्यातून भाजपला आगामी लोकसभा निवडणुकीमध्ये जिंकणं अवघड जाऊ शकतं, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

राहुल गांधींच्या 'जोडतोड करून' बनवलेल्या व्हीडिओचा अर्थ या संदर्भाने लावून पाहणं महत्त्वाचं आहे. राहुल गांधींनी शेतकऱ्यांना दिलेल्या आश्वासनाचं श्रेय हिरावून घेण्याचा प्रयत्न या व्हिडिओमधून करण्यात आला आहे.

अर्थात, मध्य प्रदेशमध्ये...


काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी बुधवारी हे ट्वीट केल्यानंतर अर्थमंत्री अरूण जेटली यांच्या तब्येतीबद्दल पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

मंगळवारी अरुण जेटली उपचारांसाठी अचानकपणे अमेरिकेला निघून गेले. 1 फेब्रुवारीला जेटली अर्थसंकल्प सादर करणार होते. मात्र आता ते अर्थसंकल्प सादर करणार का, असा प्रश्नही उपस्थित केला जात आहे.

जेटली आठवड्याभरात परत येतील असं पक्षाकडून सांगितलं जात असलं, तरी ते नेमके कोणत्या उपचारांसाठी जात आहेत याबद्दल मौनच बाळगण्यात आलं आहे. कदाचित यामुळेच जेटलींच्या आजाराबद्दल अनेक तर्क-वितर्क लढविले जाऊ लागले आहेत.

अर्थसंकल्प, त्यापाठोपाठ येणाऱ्या लोकसभा निवडणुका अशा महत्त्वाच्या काळात जेटलींचं आजारपण लोकांसमोर येऊ नये, याची काळजी पक्षाकडून आणि स्वतः जेटलींकडूनही घेतली जात आहे का?  ही शंका उपस्थित होत आहे, कारण यापूर्वीही अनेकदा राजकाण्यांकडून आपल्या आजारांबद्दल गोपनीयता बाळगण्यात आली होती.

सर्व ठीक असल्याचा देखावा का?

राजकारण्यांची अशी कोणती निकड असते, की त्यांना कायमच आपण नीट आहोत, कार्यरत आहोत हे दाखवावं लागतं. आपली ठणठणीत प्रतिमाच लोका... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंसमोर उभा करण्याचा त्यांचा प्रयत्न का असतो? हा प्रश्न निर्माण होत आहे.

बाळासाहेब ठाकरे, विलासराव देशमुख, आर. आर. पाटील, जयललिता यांना नेमकं काय झालं होतं याबाबत अगदी शेवटपर्यंत कोणतीही माहिती देण्यात आली नाही.  सोनिया गांधीही बऱ्याचदा उपचारांसाठी भारताबाहेर जात असतात आणि मग त्यांच्या आजाराबद्दलही चर्चा सुरू होतात. गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर यांचा आजार लपवणं अशक्य झाल्यावर माध्यमांना थेटपणे माहिती देण्यात आली. मात्र तरीही त्यांना टेकू देऊन, नाकामध्ये नळी घातलेल्या परिस्थितीत कामाला लावून सर्व काही नीट असल्याचं भासवलं जातंय. यामागची हतबलता काय आहे?

राजकीय निकड आणि मनुष्य स्वभावही

बीबीसी मराठीशी यासंदर्भात बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार सुरेखा टाकसाळ यांनी म्हटलं, "राजकारण हा त्यांचा पूर्णवेळ व्यवसाय आहे. त्यामुळे पुढं येऊन स्वतःच्या आजारपणाबद्दल सांगितल्यामुळे कारकिर्दीबद्दल अनिश्चितता निर्माण होण्याची भीती त्यांना वाटत असावी. आपलं महत्त्व कमी होईल ही असुरक्षितताही जाणवत असावी."

"अर्थात, यामागे केवळ राजकारण हे एकमेव कारण नाही असं मला वाटतं. हा मनुष्यस्वभावाचाही भाग आहे. आपल्या घरातलं कोणी आजारी असेल तर आपणही या गोष्टीची वाच्यता बाहेर करत नाही. यातून लवकरात लवकर बाहेर पडू, बरं होऊ ही सामान्यांना असलेली आशा त्यांनाही असणारच! या भावनेतूनही आजाराबद्दल सांगितलं जात नाही," असंही सुरेखा टाकसाळ यांनी सांगितलं.

कारकिर्दीबद्दल वाटणारी असुरक्षितता

राजकीय कारकिर्दीबद्दल वाटणारी भीती हेच राजकीय नेत्यांनी आपला आजार लपवण्यामागचं प्रमुख कारण असावं, असं मत ज्येष्ठ पत्रकार संजीव उन्हाळे यांनी व्यक्त केलं. संजीव उन्हाळे यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "विलासराव देशमुखांना आपल्याला कॅन्सर झाल्याचं माहित होतं. मात्र त्यांनी ही गोष्ट लपवून ठेवली. त्यांनीच नाही तर अनेक नेत्यांनी आपले आजार लपवले आहेत. आपली कारकीर्द धोक्यात येईल, समर्थकांमध्ये चलबिचल होईल या कारणामुळे आजारांची वाच्यता केली जात नाही. अलिकडच्या काळात सुषमा स्वराज याला अपवाद ठरल्या. त्यांनी आपल्या आजार आणि उपचाराबद्दल काहीही लपवलं नाही."

संजीव उन्हाळे यांनी म्हटलं, "आपलं आजारपण न लपवता त्यातून मोठ्या हिंमतीनं बाहेर पडलेलं अजून एक नाव म्हणजे शरद पवार. त्यांनी कॅन्सरचं निदान, त्यावरचे उपचार याबद्दल काहीही दडवून ठेवलं नाही. 'डॉक्टरांनी मला तुमच्याकडे सहा महिनेच...


काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी वायनाडमधून लोकसभा अर्ज भरताना. त्यांच्याबरोबर प्रियंका गांधी

तामिळ नाडू, केरळ आणि कर्नाटक अशी तीन राज्य एकत्रित येतात त्या वायनाडमधून निवडणूक लढण्याचा निर्णय हा दक्षिणेत काँग्रेसचा पाया भक्कम करण्याचा प्रयत्न मानला जातोय.

केरळमध्ये एकूण 20 लोकसभा मतदारसंघ आहेत. केरळ राज्यातील कोळीकोड, वायनाड आणि मलाप्पुरम जिल्ह्यांमध्ये वायनाड मतदारसंघ पसरलेला आहे. वायनाड मतदारसंघात मनतवडी, कालपेटा, सुलतान बॅटरी, तिरुवंबडी, निलांबर, वांदूर, एरानाड हे विधानसभा मतदारसंघ येतात.

पण राहुल गांधी वायनाडमधून का लढत आहेत? पाहा हा व्हीडिओ -

पण राहुल यांना इथे टक्कर देण्यासाठी भाजपने तुषार वेलापल्ली यांना मैदानात उतरवलं आहे. तुषार हे भारत धर्म जन सेना म्हणजेच BDJSचे नेते आहेत.

वायनाड मतदारसंघातील लोक धर्म-जात वगैरे मुद्यांवर नव्हे तर राजकीय मुद्यांवर मतदान करतील, असं तुषार यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं. "आम्हाला मुस्लीम, ख्रिश्चन तसंच अन्य धर्मीय नागरिकांचीही मतं मिळतील. केरळचे मतदार धार्मिक मुद्यांच्या आधारे मतदान करत नाहीत."

तुषार वेलापल्ली

हिंदूंची संख्या कमी असल्यामुळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े राहुल गांधी वायनाडमधून आपलं नशीब आजमावत आहेत, असा आरोप तुषार यांनी केला.

आता मुद्दा वायनाडच्या आणि पर्यायाने देशाच्या विकासाचा आहे. पंतप्रधान आणि भाजप पक्ष पुन्हा निवडून येईल. राहुल गांधी विरोधी पक्षाचेच नेते राहतील. म्हणूनच विरोधी पक्षाच्या नेत्याला निवडून देण्याऐवजी मतदार पंतप्रधान मोदींना पसंती देतील.

बाप-लेकात मतभेद

BDJS पक्षाची स्थापना तुषार यांचे वडील वेल्लापल्ली नातेसन यांनी केली होती. ते एझावा समाजाची संस्था श्री नारायण धर्म परिपालना योगमचे शक्तिशाली नेते आहेत. श्री नारायण धर्म परिपालना योगमची स्थापना विसाव्या शतकात समाजसुधारक श्री नारायण गुरू यांनी केली होती.

50 वर्षीय तुषार BDJSचे प्रमुख आहेत तसंच केरळ राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचे संयोजकही आहेत. तुषार त्रिशूरमधून लढणार, अशी चर्चा होती. मात्र अमित शहा यांना राहुल गांधीविरोधात शक्तिशाली उमेदवार हवा होता, म्हणून वायनाडमध्ये तुषार यांची निवड करण्यात आली.

राहुल गांधी वायनाडमधूनही निवडणूक लढत आहेत.

"एखादा बाहेरचा माणूस येऊन आपल्यावर राज्य करतोय, हे केरळच्या नागरिकांना आवडणार नाही. म्हणून ते मला मतदान करतील," असं तुषार यांना वाटतं.

दरम्यान, राहुल गांधी यांना काँग्रेस पक्षाच्या केरळमधील लोकांनीच वायनाडमधून लढण्याचा आग्रह केला होता. त्याविषयी विचारलं असता तुषार सांगतात, "तसं नाही. ते काँग्रेस अध्यक्ष आहेत. वायनाडमधून लढण्यासाठी त्यांनी स्वत:हूनच आपलं नाव पुढे रेटलं. अमेठीत त्यांचा पराभव होणार असल्याने त्यांनी ही खेळी रचली."

वडिलांची डाव्या विचारसरणीच्या पक्षांशी निष्ठा

दरम्यान, तुषार यांचे वडील उद्योगपती आहेत. त्यांच्या शिक्षण संस्थांही आहेत. मद्यनिर्मिती व्यवसायातून त्यांनी रेल्वेचे कॉन्ट्रॅक्स घेण्याच्या व्यवसाय सुरू केला आहे. सरकारच्या निकटवर्तीयांपैकी ते मानले जातात.

पण बापलेकातच वैर असल्याची गोष्ट उघड आहे.

तुषार यांचे वडील वेलापल्ली नातेसन पक्के उद्योगपती आहेत. काँग्रेसप्रणित UPA सरकार सत्तेत आलं तर ते त्यांच्याकडूनही कामं करवून घेतील. त्याचवेळी CPM अर्थात डाव्या पक्षाच्या सरकारशीही त्यांचे घनिष्ठ संबंध आहेत, अशी माहिती एका पत्रकाराने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितलं.

डाव्या पक्षांच्या Left Democratic Front (LDF) या आघाडीने 620 किलोमीटरची मानवी साखळी तयार केली होती, त्यावेळी नातेसन त्याचा भाग होते. त्यांच्या मुलाने या सगळ्या...


काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी सध्या डोवाल यांच्यावर सातत्याने निशाणा साधत आहेत. डोवाल एक अतिशय चाणाक्ष गुप्तहेर आणि संरक्षण तज्ज्ञ म्हणून ओळखले जातात. मात्र गेल्या काही दिवसांत भारतावर झालेले कट्टरवादी हल्ले आणि शेजारी देशांशी संबंधांत आलेला तणाव यामुळे त्यांच्या धोरणावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहेत.

पुलवामा हल्ल्याचा सूत्रधार मौलाना मसूद अझहरला अजित डोवालच कंदाहरला घेऊन गेले होते असं वक्तव्य राहुल गांधी यांनी केलं होतं.

मात्र अधिकृत कागदपत्रांचा आधार घ्यायचा झाल्यास तीन कट्टवाद्यांना कंदाहरला घेऊन जाण्याआधीच डोवाल कंदाहरला उपस्थित होते. तेव्हा ते गुप्तचर संस्थेत काम करत होते.

काँग्रेसच्या मीडिया सेलचे प्रमुख रणदीपसिंह सुरजेवाला यांनी एक ट्विट करत सांगितलं, "कट्टरावादाच्या विरोधातील लढाईत अजित डोवाल यांनी काँग्रेस सरकारची रणनीती राष्ट्रहिताची आहे असं सांगितलं होतं. याच सरकारने अपहरणाच्या विरोधात ठोस पावलं उचलली होती. त्यात कुणालाच सूट नाही किंवा कट्टरवाद्यांशी बातचीतही नाही अशी ती रणनीती होती. मग भाजप सरकार अशी हिम्मत का दाखवत नाही.?"

आणखी एका ट्विटमध्ये ते म्हणतात, "अजित डोवाल ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यांच्या मते मसूद अजहरला सोडणं हा एक मुत्सद्दी निर्णय होता. हा जर भाजप सरकारचा निर्णय होता, तर त्याची जबाबदारी कोण घेणार?"

सुरजेवाला यांनी विवेकानंद इंटरनॅशनल फाऊंडेशन मध्ये प्रकाशित एका लेखाची लिंकही त्यात जोडली आहे.

पत्रकार हरिंदर बावेजा यांना दिलेल्या एका मुलाखतीत डोवाल म्हणतात, "कंदाहार अपहरणाच्या वेळेला त्यांना कळलं होतं की मसूद अजहर एक महत्त्वाचं नाव आहे. गुप्तचरांच्या माहितीनुसार त्याला सोडणं एक चूक होती. असं व्हायला नको होतं. हा निर्णय घेणं त्यांचं काम होतं."

आणखी एक प्रश्नाला उत्तर देताना ते सांगतात, "सुरक्षेच्या दृष्टीने सरकारचे सगळे निर्णय ऐकावे लागतात. राजकीय विचार आणि व्यापक राष्ट्रहितासाठी हा निर्णय घेतला असेल तर ते ऐकावं लागेल हे उघडच आहे."

या वादाच्या पार्श्वभूमीवर 1999 मध्ये जेव्हा भारतीय विमानाचं अपहरण झालं तेव्हा तालिबानशी चर्चा करताना भारतीय शिष्टमंडळाचे सदस्य म्हणून डोवाल यांची नेमकी काय भूमिका होती हा प्रश्न पडतो.

अजित डोवाल: 1988 पासूनच चर्चा

1988 ची ही घटना आहे. सुवर्ण मंदिराजवळ एके काळी भिंद्रनवालेचा बोलबाला होता. तिथे अमृतसरच्या लोकांनी आणि खलिस्तानच्या फुटीरतावाद्यांनी एका रिक्षावाल्याला अतिशय तन्मयतेने रिक्षा चालवताना पाहिलं होतं. तो त्या परिसरात नवीन होता. रिक्षावाले जसे दिसतात तसाच हा दिसत होता. तरीही खलिस्तान्यांना त्याच्यावर शंका येत होती.

सुवर्ण मंदिराच्या पवित्र भिंतीच्या आसपास गुप्तचर पद्धतीचे विविध खेळ करता करता आपण ISI चे एजंट आहोत हे पटवून द्यायला त्याला दहा दिवस लागले.

ऑपरेशन ब्लँक थंडरच्या दोन दिवस आधी तो रिक्षावाला सुवर्ण मंदिराच्या गाभाऱ्यात घुसला आणि फुटीरतावाद्यांच्या जागा, त्यांची संख्या याबाबत बरीच महत्त्वपूर्ण माहिती घेऊन बाहेर आला. तो रिक्षावाला म्हणजे दुसरा तिसरा कुणी नसून भारताचे विद्यमान सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल होते.

गुप्तहेर तंत्राच्या अलिखित नियमानुसार डोवाल यांना जवळून ओळखणारे लोक या घटनेबाबत ऐकल्यावर काहीच माहिती नाही असं सांगतात. मात्र त्यांच्या चेहऱ्यावरचं मंद हास्य बरंच काही सांगून जातं.

बराच आग्रह केल्यावर आणि नाव न सांगण्याच्या अटीवर गुप्तचर विभागाचे माजी अधिकारी सांगतात, "ही खूप जोखमीची मोहिम होती. मात्र आमच्या संरक्षण दलाच्या लोकांना खलिस्तान्यांचा नकाशा अजित डोवाल यांनी उपलब्ध करून दिला होता. नकाशे, हत्यारं कुठे लपवून ठेवली आहेत...


काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी

1. सरकारचे लसीकरण धोरण भेदभावजनक - सोनिया गांधी

भारतात दोन लस उत्पादक कंपन्यांनी कोरोना प्रतिबंधक लशींसाठी वेगवेगळ्या किमती जाहीर केल्या. पण, सरकार केवळ मूकदर्शक बनले. लस उत्पादकांच्या नफेखोरीला पाठबळ देणाऱ्या केंद्र सरकारचे लसीकरण धोरणच भेदभावजनक आणि असंवेदनशील आहे, अशी टीका काँग्रेसच्या हंगामी अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी केली. 'द इंडियन एक्स्प्रेस'ला दिलेल्या मुलाखतीत सोनिया यांनी ही भूमिका मांडली.

कोरोना संकटाविरोधातील लढाई 'आम्ही विरुद्ध तुम्ही' अशी नाही, तर ती 'आपण सर्व विरुद्ध कोरोना' अशी आहे. ही लढाई देशाने एकजुटीने लढणे आवश्यक आहे, त्यासाठी राजकीय मतैक्य गरजेचे आहे, असे सोनिया यांनी स्पष्ट केले.

लढा काँग्रेसविरोधात किंवा राजकीय विरोधकांशी नाही, हे वास्तव मोदी यांनी  ध्यानात घ्यावे. काँग्रेसच्या सूचनांना त्यांनी फारसा प्रतिसाद दिला नाही, उलट ज्या राज्यांत भाजप सरकार नाही तेथे करोना साथ हाताळताना चुका होत असल्याचे ते सांगत राहिले.

भारत हा जगातील सर्वांत मोठा प्राणवायू उत्पादक देश असताना टंचाई कशी निर्माण झाली, हे सरकारने सांगणे अपेक्षित आहे, अ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सेही सोनिया म्हणाल्या. सरकारने 'सेंट्रल व्हिस्टा' ही संसदेची नवी इमारत बांधण्याचा प्रकल्प हाती घेतला आहे. हा अनावश्यक खर्च होणारा निधी कोरोना लढाईकडे वळवावा, अशी सूचनाही सोनिया यांनी केली.

2. घरातही मास्क घालण्याचं सरकारचं आवाहन

देशात करोनाची दुसरी लाट भयंकर स्वरूप धारण करत आहे. दिवसाला आता लाखो नवीन रुग्ण आढळून येत आहे. यामुळे सरकारची चिंता वाढली आहे. कोरोनाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी सरकारने नागरिकांना घरातही मास्क घालण्याचं आवाहन केलं आहे. 'महाराष्ट्र टाईम्स'ने ही बातमी दिली आहे.

घरातही मास्क घाला असं आवाहन सरकारने केलं आहे.

निती आयोगाचे सदस्य डॉ. व्ही. के. पॉल यांनी सोमवारी नागरिकांना हे आवाहन केलं. आता वेळ आली आहे आपण घारतही मास्क घालण्याची. घरात असतानाही सर्व सदस्यांनी मास्क घालणं गरजेचं आहे. यासोबतच आपल्या घरी पाहुण्यांना बोलावू नका, याचीही खबरदारी घ्या' असं पॉल म्हणाले.

कोरोना व्हायरसबाबत अफवा किंवा भीती फसरवून नका. यामुळे परस्थिती सुधारण्याऐवजी ती आणखी बिघडेल. चांगली गोष्टी ही आहे की आता नागरिक घरातही मास्क घालत आहेत.

एखादी व्यक्ती सोशल डिस्टन्सिंग पाळत नसेल तर ती व्यक्ती 30 दिवसांत 406 जणांना बाधित करते. कोरोना पॉझिटिव्ह व्यक्ती आपल्यामुळे होणारा संसर्ग 50 टक्क्यांनी कम केला तर एका महिन्यात 15 आणि 75 टक्क्यांपेक्षा कमी केल्यावर तीनहून कमी नागरिकांना बाधित करेल.

होम आयसोलेशनमध्ये निरोगी व्यक्तीने मास्क घातला आहे आणि कोरोनाबाधित व्यक्तीने मास्क घातला नसेल तर त्यावेळी संसर्गाचा धोका हा 30 टक्के असेल. जर बाधित व्यक्ती आणि निरोगी व्यक्तीने मास्क घातला असेल तर संसर्गाचा धोका हा 1.5 टक्के इतका असेल, असं डॉ. पॉल म्हणाले.

3. कोरोना लशीतील तफावत दूर करा- प्रकाश आंबेडकरांची मागणी

भारतात तयार झालेल्या कोरोना लशी या परदेशात साधारणपणे 3.25 ते 5.25 प्रती डॉलर या दराने विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत. पण भारतात हीच लस 1200 रूपये प्रति डोस म्हणजेच 16 डॉलर प्रति डोस इतक्या चढ्या भावाने कशी काय विकली जाऊ शकते?

असा सवाल वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी केला आहे. 'लोकमत न्यूज18'ने ही बातमी दिली आहे.

प्रकाश आंबेडकर

केंद्र सरकारने ही तफावत तत्काळ दूर करून सर्वांना दीडशे रूपयात लस उपलब्ध करून द्यावी, अन्यथा वंचित बहुजन आघाडी आंदोलन करेन, अशा इशारा प्रकाश आंबेडकर यांनी दिला आहे. तसंच स्वदेशात विकल्या...


काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी

एनडीटीव्हीनं दिलेल्या एका वृत्तानुसार पंतप्रधानांना लिहिलेल्या एका पत्र सोनिया यांनी आवाहन केल्याचं  आहे.

गेल्या सात वर्षांपासून हे विधेयक कोणत्या ना कोणत्या कारणामुळं मंजूर होत नसल्याचं त्या म्हणाल्या. विधेयकाच्या मंजुरीसाठी मोदींनी पुढाकार घेतला तर या विधेयकाला काँग्रेसकडून पूर्णपणे पाठिंबा असेल, असंही त्या म्हणाल्या.

'कुणी माझा गळा चिरला तरी चालेल...'

कुणी माझा गळा चिरला तरी चालेल, पण मी काय करायला हवं हे कुणी दुसरी व्यक्ती सांगू शकत नाही, असं पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी म्हटलं आहे.

30 सप्टेंबर आणि 1 ऑक्टोबर ला दुर्गा प्रतिमांचं विसर्जन करता येईल, असा निकाल उच्च न्यायालयाने दिला. ममता यांची ही प्रतिक्रिया हिंदुस्तान टाईम्सनं एका वृत्तात दिली आहे.

मोहर्रमच्या दिवशी (1 ऑक्टोबर) दुर्गा प्रतिमांचं विसर्जन करू नका, असा आदेश ममता बॅनर्जी यांनी काढला होता. त्याविरोधात दुर्गा पूजा मंडळांनी न्यायालयात धाव घेतली होती.

मोहर्रमच्या दिवशीही दुर्गा प्रतिमेचं विसर्जन होऊ शकते, असं म्हणत न्यायालयाने ममता यांचा आदेश रद्द केला.

दाऊद पाकिस्तान... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मध्येच-इकबाल कासकर

दाऊदचा भाऊ इकबाल कासकार

1993 बाँबस्फोटातला मुख्य आरोपी आणि कुख्यात अंडरवर्ल्ड गुंड दाऊद इब्राहिम हा पाकिस्तानमध्येच असल्याची माहिती दाऊदचा भाऊ इकबाल कासकरने पोलिसांना दिली.

टाइम्स ऑफ इंडियानं दिलेल्या वृत्तानुसार इकबालने याचबरोबर चार ते पाच पत्तेही दिले आहेत. या ठिकाणी दाऊद सापडू शकतो, असं त्यानं पोलिसांना सांगितल्याचं म्हटलं आहे.

"गेल्या तीन वर्षांपासून आम्ही त्याच्या संपर्कात नाहीत. आपला फोन टॅप होऊ शकतो अशी भीती त्याला वाटते," असं इकबालनं म्हटलं.

रोहिंग्या निर्वासित नाहीत तर बेकायदा स्थलांतरित

गृहमंत्री राजनाथ सिंह

म्यानमारचे रोहिंग्या मुस्लिम हे निर्वासित नसून बेकायदा स्थलांतरित आहेत. त्यामुळं त्यांना भारतात आश्रय दिला जाणार नाही, असं गृहमंत्री राजनाथ सिंह यांनी म्हटलं आहे.

द हिंदू ने प्रसिद्ध केलेल्या वृत्तानुसार राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाच्या परिसंवादात बोलतांना ते म्हणाले, "निर्वासिताचा दर्जा मिळविण्याची एक निश्चित प्रक्रिया असते. ती त्यांच्यापैकी कोणीही पूर्ण केलेली नाही. त्यांनी भारताकडे राजाश्रयही मागितलेला नाही. त्यामुळे ते बेकायदा स्थलांतरित आहेत."

नरेंद्र मोदी थापाडे- राज ठाकरे

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे

"पंतप्रधान मोदी हे थापाडे. निवडणुकीपूर्वी दिलेलं कुठलंही आश्वासन त्यांनी पाळलं नाही," असं महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी म्हंटलं आहे.

त्यांचे फेसबुक पेजचं काल अनावरण करताना त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका केली आहे. "मेक इन इंडियावर ते बोलायला तयार नाहीत. सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या पुतळ्यासाठी देशभरातून लोखंड जमा करण्यात आलं होतं. तो पुतळा कुठं आहे? प्रत्येकाच्या खात्यात 15 लाख रुपये जमा होणार होते, ते कुठं आहेत?" असे प्रश्न त्यांनी त्यांच्या फेसबुक वर एका व्हीडिओतून विचारले.

दर महिन्याला आपण फेसबुक लाइव्ह करणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)


काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी काँग्रेस कार्यकारिणीची आज एक महत्त्वाची बैठक घेतली. याच बैठकीत राहुल यांच्या अध्यक्षपदाचा प्रस्ताव मंजूर झाल्याची चर्चा आहे.

दरम्यान, या बैठकीतच अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीचा कार्यक्रमही घोषित करण्यात आला. त्यानुसार, 1 डिसेंबरला निवडणुकीची अधिसूचना निघणार आहे. तर उमेदवारी अर्ज भरण्याची अंतिम तारीख ४ डिसेंबर असेल.

16 डिसेंबरला काँग्रेसच्या अध्यक्षपदासाठी मतदान होणार असून 19 डिसेंबर रोजी अध्यक्षाची घोषणा केली जाणार आहे.

यावरच बीबीसी मराठीने सोशल मीडियावर वाचकांना आपलं मत विचारलं होतं.

बीबीसीच्या रंगलेल्या चर्चेचा हा आढावा. यामध्ये काहींनी राहुल गांधींना पाठिंबा दिला आहे, तर काहींनी हा एक मोठा विनोद असल्याचं म्हटलं आहे.

विवेक दिवे म्हणतात, "संपूर्ण देश मोदींच्या हिटलरशाही राजवटीला कंटाळा आहे. याचा फायदा हा विरोधी पक्षाला होणार यात शंकाच नाही." तर विवेक यांच्या प्रतिक्रियेला उत्तर देत सोमनाथ माने यांनी मोदींचं गुणगान गायलं आहे.

ते म्हणतात, "मोदी एक उत्तम राजकारणी आहेत. ते देशाचा विकास करत आहेत, पण भाजपचे बाकी नेते काहीच करत नाहीत."

"राहुल गांधी आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पल्या टीममध्ये कोणाला स्थान देतात त्यावर ते मोदींना आव्हान देऊ शकतील की नाही हे अवलंबून आहे," असं मत प्रथमेश पाटील यांनी व्यक्त केलं आहे.

सिद्धार्थ ढगे यांनी राहुल गांधी यांच्या बाजूने आपलं मत नोंदवत, काँग्रेसला एक सल्लाही दिला आहे.

ते म्हणतात, "मोदी सरकारच्या कामगिरीवर जनता नाराज आहे. काँग्रेसने आपला अहंकार सोडून, सर्वधर्मनिरपेक्ष पक्षांना एकत्र आणण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत."

रवींद्र धात्रक यांनी काँग्रेसमधील घराणेशाहीवर खरमरीत टीका केली आहे. "मोदींना टक्कर देण्यासाठी गांधी घराण्याला आधी आपली घराणेशाही बंद करावी लागले आणि एक चांगलं नेतृत्व पुढे आणावं लागले", असं मत त्यांनी व्यक्त केलं आहे.

तर रवींद्र यांच्या म्हणण्याला दुजोरा देत, काँग्रेसला गांधी घराण्याच्या गुलामगिरीतून मुक्त होण्याची नितांत गरज असल्याचं, श्री वाघमोडे यांनी म्हटलं आहे.

या दोघांच्या प्रतिक्रियांवर राजरत्न अंभोरे यांनी, "काँग्रेसकडे प्रियंका गांधींशिवाय कोणताही चांगला पर्याय नाही", असं म्हटलं आहे.

"गुजरातमध्ये सध्या तरी काँग्रेसचे स्टार प्रचारक राहुल गांधी असून त्यांनी मोदींना त्यांच्या होम ग्राउंडवर चांगलीच टक्कर दिली आहे. ते स्वतःची प्रतिमा सुधारण्यात यशस्वी झाले आहेत", असं डॉ. विश्वास पाटील म्हणतात.

"लोकांचा मोदींवरचा विश्वास आता कमी होत आहे. त्यामुळे राहुल मोदींना नक्कीच टक्कर देतील", असंही डॉ. पाटील यांनी व्यक्त केलं आहे.

"राहुल गांधी यांनी काँग्रेस अध्यक्ष होणं म्हणजे १२५ वर्षांचा इतिहास असलेल्या काँग्रेसमध्ये एकही नेता सर्वोच्च पदावर विराजमान होण्याची पात्रता नसल्याचं दर्शवतं", असं मत मकरंद डोईजड यांनी नोंदवलं आहे.

"गांधी घराण्याने देशावरील आपली पकड कायम ठेवण्यासाठी दुसरं नेतृत्व तयारच होऊ दिलं नाही. हीच काँग्रेसची फार मोठी शोकांतिका आहे",  असा टोलाही त्यांनी लगावला आहे.

"उसन्या हुशारीवर किती काळ चालेल?" असा सवाल करत अभिराम साठे यांनी म्हटलं की, राहुल गांधींचं अज्ञान उघडं पडेलच. "मोदी सरकार व्यक्तिकेंद्रित आहे", असं तेजस पाटील यांचं म्हणणं आहे.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


काँग्रेस आणि काही इतर विरोधी पक्षांनी या अधिकाऱ्यावर टीका करत सत्ताधारी भाजपवरही टीका करणं सुरू केलं आहे. तर पोलीस अधिकाऱ्याची ही प्रतिक्रिया स्वाभाविक असल्याचं सांगत काही भाजप नेते त्यांचा बचाव करत आहेत.

या व्हीडिओच्या आधारे प्रियंका गांधी यांनी भाजपवर टीका करताना भाजप संस्थांना धार्मिक राजकारणात ओढत असल्याचा आरोप केला.

हा व्हीडिओ ट्वीट करताना त्या लिहितात, भारताचे संविधान कोणत्याही नागरिकाला अशा भाषेचा वापर करण्याची परवानगी देत नाही. जेव्हा तुम्ही उच्च पदावरती काम करत असता तेव्हा तुमची जबाबदारी आणखी वाढलेली असते.

प्रियंका पुढे लिहितात, "भाजपने संस्थांमध्ये इतक्या पातळीवरचे धार्मिक भेदाचे विष कालवलं आहे की आज अधिकाऱ्यांना घटनेच्या शपथेचीही काही किंमत वाटत नाही."

काय आहे प्रकरण?

मेरठचे एसपी अखिलेश नारायण सिंह यांचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियामध्ये वायरल होत आहे. ते या व्हीडिओत कथितरीत्या स्थानिक लोकांना सांगत आहेत, 'त्यांना सांगा.. देशात राहायची इच्छा नसेल तर पाकिस्तानात जा.'

अर्थात न्यूज एजन्सी एएनआयच्या माहितीनुसार या व्हीडिओबाबत एसपी अखिलेश नारायण सिंह म्हणाले, "आम्हाला पाहून काही... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मुले पाकिस्तान जिंदाबाद अशा घोषणा देऊ लागले आणि पळून गेले. पाकिस्तान जिंदाबादच्या घोषणा देऊन दगड मारण्यापर्यंत भारताचा द्वेष करत असाल तर पाकिस्तानला निघून जा असं मी म्हणालो, आम्ही त्यांची आता ओळख पटवत आहोत."

मेरठचे आयजी प्रशांत कुमार यांनीही आपल्या अधिकाऱ्यांचा बचाव केला आहे. ते म्हणाले, "दगडफेक होत होती. भारताच्या विरोधात आणि शेजारी देशाच्या समर्थनार्थ घोषणा देत होते. परिस्थिती तणावपूर्ण होती. त्यादिवशी परिस्थिती एकदम संवेदनशील होती. शब्द सामान्य असते तर चांगलं झालं असतं. आमच्या अधिकाऱ्यांनी भरपूर संयम दाखवला. पोलिसांकडून कोणताही गोळीबार झाला नाही."

विरोधी पक्षातील नेत्यांनी केली टीका

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते दिग्विजय सिंह यांनी ट्वीट करुन टीका केली आहे.

ते म्हणतात, "मेरठच्या पोलीस अधिकाऱ्यानं मुसलमानांना पाकिस्तानला जा असं सांगताना पाहून मला धक्का बसला आहे. भारतीय संविधान, महात्मा गांधी, पंडित नेहरु, सरदार वल्लभभाई पटेल, अबुल कलाम आझाद यांच्या नेतृत्वावर भरवसा होता म्हणूनच मुसलमानांनी पाकिस्तानचा पर्याय नाकारुन भारतात राहाणं पसंत केलं आहे."

AIMIMचे खासदार असदुद्दिन ओवेसी यांनी हा व्हीडिओ ट्वीट करुन लिहिलं आहे, "भारतातल्या मुसलमानांमधील कट्टरतावाद्यांना रोखण्याचा मी आटोकाट प्रयत्न केला मात्र या अधिकाऱ्यानं माझे प्रयत्न निष्फळ ठरवले."

भाजप नेत्यांनी केला बचाव

भाजपाच्या ज्येष्ठ नेत्या उमा भारती यांनी एकापाठोपाठ एक ट्वीट करत या पोलीस अधिकाऱ्याचा बचाव केला आहे. त्या लिहितात, "पाकिस्तान जिंदाबादच्या घोषणा दिल्या जात आहेत, आई-बहिणीवरुन शिव्या दिल्या जात आहेत. आग लावून दंगल घडवणाऱ्यांवर पाकिस्तानला निघून जा अशी प्रतिक्रिया येणं स्वाभाविक आहे."

प्रियंका गांधी आणि राहुल गांधी हे या घटनेचं राजकीय मुद्द्यात रुपांतर करत आहेत. हा एका घाणेरड्या कटाचा भाग आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)