जेव्हा असा सल्ला देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या सरन्यायाधीशाकडून येतो, तेव्हा त्याचा परिणाम आणखी मोठा असतो.

सोमवारी सरन्यायाधीश एस. ए. बोबडे यांच्या अध्यक्षतेखालील तीन न्यायाधीशांच्या खंडपीठानं महाराष्ट्रात एका शालेय विद्यार्थिनीवरील बलात्काराच्या आरोपीला विचारलं, की त्याला पीडितेसोबत लग्न करायचं आहे का?

कोर्टानं असा निर्देश दिलेला नाही, पण आरोपीच्या वकिलाकडे तशी विचारणा जरूर केली. तो आरोपी विवाहित असतानाही. त्यासोबतच कोर्टानं आरोपीला चार आठवडे अटक न करण्याचा आदेशही दिला.

बलात्कारच्या अनेक घटनांमध्ये कायद्याची लढाई लढणाऱ्या दिल्लीतल्या वकील सुरभी धर यांना ही टिप्पणी धक्कादायक आणि चिंताजनक वाटते. त्या म्हणतात, "असा सल्ला देणं हा पीडितेचा अपमान आहे. त्याच्यासोबत झालेल्या हिंसेकडे केलेलं हे दुर्लक्ष अमानवी आहे."

सुरभी यांच्या मते न्यायाचं काही चांगलं उदाहरण लोकांसमोर यावं असं गरजेचं नाही. पण अशा पद्धतीची टिप्पणी व्यापक परिणाम करणारी ठरते. कारण त्यामुळे बलात्कार झालेली व्यक्ती पोलीस आणि न्यायालयांची वाट धरण्यास घाबरतील.

सुरभी सांगतात, "पीडिताचं कमी वय, कुटुंबाची आर्थिक परिस्थ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िती आणि आरोपीचं प्रभुत्व या सगळ्या गोष्टी बलात्काराची तक्रार करण्याच्या मार्गात अडथळे ठरतात. हे अडथळे पार करून एखादी मुलगी न्यायासाठी पाऊल उचलत असेल आणि मग सर्वोच्च न्यायालय असा सल्ला देत असेल, तर ही गोष्ट तिला आणि तिच्यासारख्या इतर मुलींना नाउमेद करू शकते."

लग्नानंतरही सुरू राहते हिंसा

ही पहिलीच घटना नाही. गेल्या वर्षी मद्रास हायकोर्टानंही बलात्काराच्या एका घटनेत आरोपीला या आधारवर जामीन दिला की त्यानं अल्पवयीन मुलीला ती सज्ञान झाल्यावर लग्न करण्याचं वचन दिलं होतं.

असेच निर्णय गेल्या वर्षी केरळ, गुजरात आणि ओडिशातल्या हायकोर्टानंही दिले होते, ज्यात अल्पवयीन मुलीवर बलात्कारानंतर तिच्याशी लग्न करण्याची तयारी दाखवल्यावर एकतर आरोपीला जामीन देण्यात आला किंवा ते एफआयआरच रद्द करण्यात आलं.

बलात्कार पीडिता आणि त्यांच्या कुटुंबांशी बोलून न्यायप्रक्रियेत त्यांना येणाऱ्या अनुभवांवर संशोधन करणाऱ्या गरिमा जैन यांना ही बाब भयानक आणि दुःखी करणारी वाटते.

त्या एका अशा महिलेच्या संपर्कात आल्या, जिच्यावर बॉयफ्रेंडनं 16 वर्षांच्या वयात बलात्कार केला होता. दीड वर्ष खटला चालल्यावर न्यायाधीशांनी दोघांना लग्नाचा सल्ला दिला.

गरिमा सांगतात, "अल्पवयीन मुलींवर आधीच कुटुंबाचा दबाव असतो. मग कोर्टानंही अशी भूमिका घेतल्यावर त्यांना नाही म्हणणंही आणखी कठीण जातं. त्या महिलेनं जबरदस्तीनं झालेल्या या लग्नाला होकार दिला, पण त्यानंतरही तिला गंभीर शारीरिक हिंसेला सामोरं जावं लागलं."

अखेर महिलेनं घरगुती हिंसाचाराचा खटला दाखल केला. आता तिच्या पतीला 10 वर्षांची शिक्षा झाली आहे. लग्नानंतर काही काळानं तिला एक मुलगीही झाली.

ओपी जिंदल विद्यापीठात शिकवणाऱ्या गरिमा सांगतात, "न्यायालायांना आणखी संवेदनशील होण्याची गरज आहे, म्हणजे बलात्काराच्या घटनेकडे 'इज्जत लुटली' अशा दृष्टीकोनातून पाहणार नाही. अशा प्रकारचा न्याय सुचवण्याआधी हे समजण्याचा प्रयत्न करायला हवा, की त्याचा परिणाम त्या महिलेच्या आयुष्यावर कसा होईल?"

कायदा काय सांगतो?

2012 साली आणण्यात आलेला 'द प्रोटेक्शन ऑफ चिल्ड्रेन अगेन्स्ट सेक्शुअल ऑफेन्सेस अ‍ॅक्ट' (पॉक्सो) मध्ये अनेक कलमं पोलिसात गुन्हा नोंदवणं किंवा कायदेशीर प्रक्रिया अशा गोष्टी सोप्या करतात.

असे खटले आटोपण्यासाठी एक वर्षाची मर्यादा आहे आणि नुकसानभरपाईचा पर्याय आहे, ज्यामुळे अल्पवयीन मुलीच्या कुटुंबाला असा खटला चालवण्यात मदत...


जेव्हा कर्मचाऱ्यांनी पार्थिवाचा चेहरा दाखवला तेव्हा ती आपली आई नाहीये हे त्यांना कळलं. या सर्व काळात मून कुटुंबीयांना कोणत्या परिस्थितीतून जावे लागले असेल याची कल्पना न केलेलीच बरी.

नागपुरातील 'कोविडालय' या खासगी केव्हिड केअर सेंटरनं उपचार सुरू असलेल्या रुग्णाच्या मृत्यूची नोंद केली आणि नातेवाईकांना दुसराच मृतदेह सोपवला.

नातेवाईकांनी मृतदेहाचा चेहरा पाहण्याची विनंती केल्यानंतर हा प्रकार उघडकीस आला. दरम्यानच्या काळात नातेवाईकांनी अंत्यसंस्काराचीही तयारी केली होती.

10 एप्रिल रोजी हा प्रकार नागपूरच्या जामठ्यातील 'गायकवाड-पाटील कोविडालय' इथं घडला. या हॉस्पिटलविरोधात हिंगणा पोलीस ठाण्यात तक्रार नोंदवण्यात आली आहे.

हिंगणा पोलीस ठाण्याचे पोलीस निरीक्षक सरिन दुर्गे यांनी बीबीसी मराठीला दिलेल्या माहितीनुसार, "अजय मून यांनी शनिवारी (10 एप्रिल) दुपारी दोन वाजता आमच्याकडे तक्रार दाखल केली. या तक्रारीत त्यांनी त्यांची आई आशा मून (वय वर्षे 63) यांना कोरोनाची बाधा झाल्याने जामठा येथील कोविडालय या हॉस्पिटलमध्ये काल दाखल केल्याचे सांगितले. पण आज त्यांना हॉस्पिटलमधून सकाळी  फोन आला आणि  त्यांच्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आईचा हृदयविकाराने मृत्यू झाल्याने मृतदेह घेण्यासाठी येण्यास सांगण्यात आले.  हॉस्पिटलमध्ये आल्यावर त्यांना त्यांच्या आई आशा मून यांचा मृत्यू झाल्याचे प्रमाणपत्रही देण्यात आले."

"हॉस्पिटलमध्ये मृतदेह ताब्यात घेतल्यावर मृतदेहाचा चेहरा पाहिल्यावर त्यांना हा मृतदेह त्यांच्या आईचा नसल्याचं कळलं. यावर त्यांनी हॉस्पिटल प्रशासनाला माहिती विचारल्यावर कर्मचाऱ्यांच्या चुकीने हा प्रकार झाल्याचं त्यांना सांगण्यात आले," असं दुर्गेंनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

या प्रकरणात हॉस्पिटलच्या कर्मचाऱ्यांनी काय चूक केली आणि हा प्रकार कसा घडला, याची चौकशी हिंगणा पोलिसांनी सुरू केली आहे. या प्रकरणात वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांशी बोलून कोणता गुन्हा दाखल करता येईल हे सुद्धा पडताळून पाहत असल्याचं दुर्गेंनी सांगितलं.

आशा मून यांचे पुत्र अजय मून यांच्याशीही बीबीसी मराठीनं बातचीत केली.

"आम्हाला जेव्हा हॉस्पिटलमधून फोन आला आणि आईचा मृत्यू झाल्याचं सांगितलं, तेव्हा आमच्यावर दुख:चा डोंगर कोसळला. मी घरच्यांना तातडीनं कळवलं. नंतर आम्ही सगळेजण कोविडालय हॉस्पिटलकडे निघालो," असं अजय सांगतात.

ते पुढे म्हणतात, "आमच्या घरच्यांनी आईच्या अंत्यसंस्काराची तयारी करून ठेवली होती. माझा एक मित्र घाटावर जाऊन आईच्या अंत्यसंस्काराची व्यवस्था करण्याची माहिती देऊन आला होता."

मात्र, मृतदेहाचा चेहरा पाहिल्यानंतर अजय मून यांच्या लक्षात आलं की, हा मृतदेह आपल्या आईचा नाहीय. त्यानंतर त्यांनी हॉस्पिटल प्रशासनाकडे तक्रार केली. तेव्हा लक्षात आलं की हे सर्व चुकीनं घडलंय. त्यांच्या आईवर उपचार सुरू होते आणि त्यांचा मृत्यू झाला नव्हता.

"सुदैवाने माझी आई आता सुखरूप आहे आणि तिला आम्ही घरी आणले आहे. आता आईवर कोरोनाचे उपचार करण्यासाठी आम्ही हॉस्पिटल शोधतोय. जे हॉस्पिटल मिळेल तिथे आईला दाखल करू. माझ्या आईची तब्येत सध्या तरी बरी आहे," असं अजय मून यांनी सांगितलं.

नेमकं झालं काय?

63 वर्षीय आशा मून या नागपुरातील काशीनगर येथे राहतात. शुक्रवारी कोरोना चाचणी केल्यानंतर त्या पॉजिटिव्ह असल्याचं लक्षात आलं.

कुटुंबात इतरांना कोरोना होऊ नये म्हणून त्यांना डोंगरगाव येथील पूर्वीचे गायकवाड-पाटील कॉलेज, तर आताचे कोविडालय या हॅास्पिटलमध्ये  शुक्रवारी रात्री 11.30 वाजताच्या सुमारास भरती करण्यात आलं होतं. भरती केल्यानंतर तेथील कर्मचाऱ्यांनी नातेवाईकांना घरी पाठवलं.

शनिवारी सकाळी 8 वाजताच्या...


जेव्हा टीव्हीवर म्हणतात हे घरी करून पाहू नका तेव्हा ते उगंच नाही.

अमेरिकेतही एका व्यक्तीनं टीव्हीवर बघून घरी चक्क तलवार बनवण्याचा प्रयत्न केला. आणि तो प्रयत्न असा फसला की पूर्ण इमारतच जळून भस्मसात झाली.

अमेरिकेतील न्यूयॉर्क प्रांतात कोहोस नावाचं एक छोटं शहर आहे. तिथल्या जॉन गोम्स नावाच्या एका 'हौशी लोहारानं' टीव्हीवर 'फोर्ज्ड इन फायर' नावाची एक मालिका पाहिली.

फोर्ज्ड इन फायर हा हिस्टरी चॅनेलवर येणारा एक रिअॅलिटी टीव्ही शो आहे, ज्यात इतिहासातून प्रेरणा घेऊन जगातली सर्वोत्तम तलवार बनवण्याची स्पर्धा होते.

टीव्हीवर बघितल्याप्रमाणं या व्यक्तीनं तलवार बनवण्यासाठी प्रथम धातू वितळवण्याचा प्रयत्न केला. त्यातच इमारतीला आग लागली आणि बघता बघता पूर्ण इमारत जळून खाक झाली.

कोहोसचे महापौर शॉन मॉर्स सांगतात की ही शहराच्या इतिहासातील सर्वांत भयंकर दुर्घटना आहे.

या दुर्घटनेमध्ये तीन इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आणि अन्य 18 इमारतींचं नुकसान झालं.

अग्निशमन दलाच्या तीन तासांच्या प्रयत्नानंतर आग आटोक्यात आली पण एका तासानंतर पुन्हा आग सुरू झाली, असं CBS वृत्तवाहिनीनं म्हटलं आहे.

सुदैवानं या आगीमध्ये मन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुष्यहानी झाली नाही. अग्निशमन दलातील एका अधिकारी आणि 20 लोकांना रुग्णालयात नेण्यात आलं.

पोलिसांनी जॉनला ताब्यात घेतलं असून त्याच्यावर निष्काळजीपणामुळं इतरांचा जीव धोक्यात घालणं आणि मालमत्तेला आग लावण्याचे गुन्हे नोंदवले आहेत.

महापौर मॉर्स म्हणतात, "आम्ही लोकांना नेहमी सांगत असतो की आगीशी खेळ करू नका. पण लोक ऐकतच नाहीत. ते म्हणतात 'होऊन होऊन काय वाईट होईल?'. मग हे असं काही घडतं. बघितलं ना आगीशी खेळ केल्यामुळं कोट्यवधी डॉलर्सचं नुकसान झालं, अर्ध शहर जळालं."

जॉन गोम्सच्या मुलाने मात्र आपल्या वडिलांच्या या कृतीचा फेसबुकवरून बचाव केला आहे. "माझ्या वडिलांचा घर जाळण्याचा उद्देश नव्हता. पण ही दुर्घटना घडली," असं त्यानं फेसबुकवर लिहिल्याचं अल्बनी टाइम्सनं म्हटलं आहे.

पोलिसांनीही या पोस्टला दुजोरा देत म्हटलं आहे की आग लावण्याचा जॉनचा उद्देश नव्हता, ती एक दुर्घटना होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जेव्हा पाणी ओसरतं तेव्हा बाहेर स्थायिक झालेले या गावातले लोक एका महिन्यासाठी का होईना आपल्या मूळ गावी येतात. गाव डोळे भरून पाहतात आणि पुन्हा आपापल्या वाटेनं परततात.

कुर्डी हे गाव पश्चिम घाटातल्या दोन टेकड्यांच्या मधोमधं वसलं आहे. या गावातून साळावली नदी वाहते. ही गोव्यातल्या महत्त्वाच्या नद्यांपैकी एक आहे.

एकेकाळी हे गोव्यातलं गजबजलेलं गाव होतं. पण 1986 साली गावकऱ्यांना आपल्या गावातलं हे चैतन्य फार काळ टिकणारं नाही, याची कल्पना आली होती. गोव्यातलं पहिलं धरण याच वर्षी बांधलं गेलं आणि त्याचा परिणाम म्हणून कुर्डी पाण्याखाली गेलं.

पण दरवर्षी मे महिन्यात इथलं पाणी ओसरतं आणि मागे राहिलेल्या खुणा पुन्हा उघड होतात. भेगा पडलेल्या जमिनी, घरांचे-मंदिराचे अवशेष, पाण्याचे मोडके कालवे आणि मैलो न् मैल ओसाड पडलेली जमीन दिसायला लागते.

इथली जमीन खरं तर सुपीक. नारळ, काजू, आंब्याच्या बागा, भातशेतीवरच इथली बहुतांश कुटुंबं अवलंबून होती. कुर्डीची लोकवस्ती साधारणपणे तीन हजारांच्या आसपास होती. हिंदू, मुसलमान आणि ख्रिश्चन अशा तिन्ही धर्मांचे लोक इथं राहत होते. प्रसिद्ध गायिका मोगुबाई कुर्डीकर यांचं हे जन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्मगाव.

विकासासाठी कुर्डीचा त्याग

1961 साली गोवा पोर्तुगीजांच्या ताब्यातून स्वतंत्र झाला आणि कुर्डीचं चित्र हळूहळू बदलायला लागलं. गोव्याचे पहिले मुख्यमंत्री दयानंद बांदोडकर यांनी गोव्याला भेट दिली आणि राज्यात बांधल्या जाणाऱ्या पहिल्या धरणाबद्दल सांगितलं. या धरणामुळं दक्षिण गोव्याला कसा फायदा होईल, याची माहिती दिली.

"धरणामुळं आमचं गाव पाण्याखाली जाईल, याची कल्पना त्यांनी आम्हाला दिली होती. मात्र आमच्या त्यागामुळे इतरांसाठी फायदेशीर ठरेल, असंही त्यांनी आम्हाला म्हटलं," 75 वर्षांचे गजानन कुर्डीकर सांगत होते. त्यांना मुख्यमंत्र्यांनी गावाला दिलेली भेट अंधुक आठवत होती.

कुर्डीकरांप्रमाणेच गावातील 600 कुटुंबांवर आसपासच्या गावांमध्ये जाऊन स्थायिक होण्याची वेळ आली. त्यांना जमीन आणि नुकसान भरपाई मात्र दिली गेली.

साळावली नदीवरचा हा प्रकल्प अतिशय महत्त्वाकांक्षी होता. साळावली जलसिंचन प्रकल्प असं त्याचं नामकरण करण्यात आलं होतं. या प्रकल्पामुळं पिण्यासाठी, सिंचनासाठी तसंच उद्योगधंद्यासाठी पाणी उपलब्ध होईल, असं आश्वासन दिलं गेलं.

कुर्डीकरांच्या आठवणी

"आम्ही कुर्डी सोडून आलो, तेव्हा आमच्याकडे काहीच नव्हतं," इनाशिओ रॉड्रिगेज सांगत होते. 1982 साली कुर्डीमधून पहिल्यांदा बाहेर पडलेल्या मोजक्या कुटुंबीयांपैकी ते एक होते. स्वतःचं घर बांधून होईपर्यंत त्यांना सरकारनं दिलेल्या तात्पुरत्या निवाऱ्यात राहावं लागलं. घर बांधण्यासाठी त्यांना जवळपास पाच वर्षं लागली.

गुरुचरण कुर्डीकर यांच्या कुटुंबीयांनी जेव्हा गाव सोडलं तेव्हा ते अवघे दहा वर्षांचे होते.

"सामान न्यायला आलेल्या ट्रकमध्ये आई-वडील गडबडीनं गोष्टी ठेवत असल्याचं मला आठवतंय. भाऊ आणि आजीसोबत मलाही ट्रकमध्येच बसवण्यात आलं. माझे आई-वडील स्कूटरवरून आले," अशी आठवण कुर्डीकर यांनी सांगितली.

त्यांच्या आई, ममता कुर्डीकर यांना मात्र तो दिवस अगदी स्पष्ट आठवतोय. "अगदी शेवटपर्यंत जी काही मोजकी कुटुंब उरली होती, त्यांच्यापैकी आम्ही एक होतो. आम्ही निघालो त्याच्या आदल्या रात्री खूप पाऊस पडत होता. आमच्या घरात पाणी शिरायला सुरूवात झाली होती. आम्हाला तातडीनं घर सोडायचं होत. सोबत पीठ घेऊनही निघता आलं नाही."

पण कुर्डीमधल्या लोकांना ज्या गावांमध्ये हलविण्यात आलं होतं, त्या गावांपर्यंत धरणाचं पाणी कधी पोहोचलंच नाही.

"दक्षिण गोव्यातील घराघरांत नळ येईल, असं आश्वासन देण्यात आलं होतं....


जैविक घड्याळासंदर्भातल्या संशोधनाला नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला आहे.

जेफ्री हॉल (72), मायकेल रॉसबॅश (73) आणि मायकेल यंग (68) अशी या तिघांची नावं आहेत.

क्रोनोबायॉलॉजी नावानं ओळखल्या जाणाऱ्या या विज्ञानशाखेत शरीराच्या जैविक घड्याळाचा अभ्यास केला जातो.

शरीराचं जैविक घड्याळ कार्यरत असल्यानं आपल्याला विशिष्ट वेळी झोप येते. शरीराचं चलनवलन आणि आपलं वागणं हे जैविक घड्याळानुसार बदलतं.

माणसाचं आरोग्य चांगलं राहण्याच्या दृष्टीनं हे संशोधन निर्णायक असल्याचं नोबेल समितीनं म्हटलं आहे.

जेफ्री हॉल, मायकेल रॉसबॅश आणि मायकेल यंग यांना यंदाचं औषधशास्त्रातील नोबेल जाहीर झालं आहे.

मानवी शरीर, झाडं, प्राणी, कीटक, बुरशीजन्य पेशी हे सगळं जैविक घड्याळानुसार कार्यरत असतात.

स्वभावात दररोज होतो बदल

आपला स्वभाव, हॉर्मोनची पातळी, शरीराचं तापमान आणि पचनप्रक्रिया या सगळ्यांमध्ये दररोज बदल होत असतो.

सकाळी हद्यविकाराच्या झटका येण्याची शक्यता जास्त असते. कारण रोज शरीर नव्या दिवसासाठी तयारी करत असतं.

जैविक घड्याळ शरीरातल्या हालचालींना नियंत्रित करतं. यामध्ये कोणत्याही स्वरूपाचा बदल झाला तर आपल्या शरीरावर म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोठा परिणाम होतो.

जेट लॅग अर्थात दोन विभिन्न टाइमझोनमधून प्रवास केल्यानंतर उडणारा गोंधळ आणि थकवा याचं सर्वोत्तम उदाहरण आहे.

जैविक घड्याळाच्या कामकाजात बिघाड झाला तर गंभीर आजारांची शक्यता वाढते.

प्रदीर्घ काळ पोकळीसदृश वातावरणातून प्रवास केल्यानं प्रवास संपल्यानंतर बाहेरच्या वातावरणाशी जुळवून घेणं कठीण होतं.

मधुमेह, कर्करोग आणि हद्यविकाराचा धोका

जैविक घड्याळाचं समीकरण बदललं तर स्मरणशक्ती संदर्भात अडचणी निर्माण होतात. मात्र याचा सगळ्यांत मोठा दुष्परिणाम म्हणजे मधुमेह, कर्करोग आणि हद्यविकार.

ऑक्सफर्ड विद्यालयाचे वैज्ञानिक आणि अध्यापक रसेल फोस्टर यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "जैविक घड्याळाच्या कामकाजात अडथळा आणला तर आपल्या पचनावर विपरीत परिणाम होतो."

मानवी आरोग्याच्या दृष्टीनं जैविक घड्याळ महत्त्वाचं असतं.

"अमेरिकेच्या तीन वैज्ञानिकांना हा पुरस्कार मिळणं अत्यंत आनंददायी आहे. शरीराचं काम कसं चालतं याबद्दलचं हे सखोल संशोधन आहे. हे त्रिकुट या पुरस्काराचे योग्य मानकरी आहेत."

 संशोधन

जेफ्री हॉल आणि मायकेल रॉसबॅश यांनी डीएनएच्या एका तुकड्याला विलग करून जैविक घड्याळात बसवलं. याला पीरियड जीन म्हटलं जातं.

प्रोटीन अर्थात प्रथिनं निर्माण करण्याचं नियंत्रण पीरियड जीनकडे असतं.

या त्रिकुटानं डीएनएच्या माध्यमातून संशोधन केलं.

या प्रोटीनला पीईआर म्हटलं जातं. पीईआरची पातळी वाढत जाते तसं तो स्वत:च निर्माणासंबंधी सूचना बंद करतो.

एका दिवसात अर्थात 24 तासांमध्ये पीईआरची पातळी कमी जास्त होत राहते. रात्रीच्या वेळी पीईआरची पातळी वाढते तर दिवसा कमी होते.

मायकेल यंग यांनी हे दोन जीन शोधले आहेत. यापैकी एकाला टाइमलेस तर दुसऱ्याला डबल टाइम म्हणतात. दोन्ही मिळून पीईआरची स्थिरता नियंत्रित करतात.

पीईआरची पातळी स्थिर असेल तर जैविक घड्याळ संथ गतीनं सुरु असतं. पीइआरच्या चढउतारात गतिमानता असेल तर जैविक घड्याळ वेगानं काम करतं.

पीईआरच्या स्थितीनुसार काही लोकांना सकाळी लवकर उठणं आवडतं तर काहींना रात्री उशिरापर्यंत जागं राहायला आवडतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जैश-ए-मोहम्मद ही संघटना मोठा हल्ला करू शकते अशी सूचना 12 फेब्रुवारी रोजीच देशातल्या सर्व सुरक्षा यंत्रणांना पाठवण्यात आली होती, अशी माहिती एका मोठ्या अधिकाऱ्याने बीबीसीला दिली आहे.

जम्मू काश्मीरचे पोलीस महासंचालक दिलबाग सिंग यांनी राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागारांना हल्ल्यानंतर लगेचच याची आठवण करून दिली असल्याचं बीबीसीला खात्रीलायक सुत्रांनी सांगितलं आहे.

पुलवामामध्ये जो हल्ला झाला आहे त्यासारखा हल्ला अफगाणिस्तानमध्ये झाला होता. त्या घटनेनंतर जैश-ए-मोहम्मदनं एक व्हीडिओ प्रसिद्ध केला होता तो गुप्तहेर संघटनेला मिळाला होता. आमच्यावर झालेल्या अत्याचाराचा बदला म्हणून आम्ही हल्ला करू असं त्या व्हीडिओत म्हटलं होतं.

जर राज्य गुप्तहेर खात्याने ही माहिती केंद्र सरकारकडे आधीच सुपूर्त केली होती तर हा हल्ला म्हणजे सुरक्षेच्या बाबतीत हलगर्जीपणा झाल्याचंच उदाहरण आहे, असं त्या अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं.

जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर-ए-तोयबानं यापूर्वी काश्मीरमध्ये अनेक आत्मघातकी हल्ले केले होते. त्यानंतर 1998मध्ये कारगील युद्ध झालं.

अशा हल्ल्यात बहुतेक वेळा पाकिस्तानी ना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गरिक सहभाग घेत, पण यावेळी पहिल्यांदा स्थानिक तरुणाचा सहभाग होता असं जैश-ए-मोहम्मदनं म्हटलं. पुलवामा जिल्ह्यातल्या आदिल उर्फ वकास कमांडोनं हा आत्मघाती हल्ला केला.

गृहमंत्री राजनाथ सिंह हे काश्मीरमध्ये परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी शुक्रवारी जाणार आहेत.

नेमकं काय झालं?

"जवानांच्या ताफ्यात एकूण 70 गाड्या होत्या. यातल्या एका बसवर हल्ला झाला. जवानांचा ताफा जम्मूहून श्रीनगरला चालला होता."

हा मोठा ताफा होता. वेगवेगळ्या वाहनांमधून अडीच हजार जवान प्रवास करत होते. जवानांच्या गाड्यांवर गोळीबारही करण्यात आला, अशी माहिती CRPF चे महासंचालक आर. आर. भटनागर यांनी पीटीआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना दिली.

जवानांचा ताफा पहाटे साडेतीन वाजता जम्मूहून निघाला होता. संध्याकाळपूर्वी हे जवान श्रीनगरला पोहोचणं अपेक्षित होतं, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

खराब हवामानामुळे गेल्या दोन-तीन दिवसांत या महामार्गावर फारशी वाहतूक नसल्यानं तसंच इतरही काही प्रशासकीय कारणांमुळे जवान मोठ्या संख्येने श्रीनगरकडे जात होते, असं लष्करातील अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

एरवी कोणत्याही ताफ्यात 1 हजार जवान असतात. मात्र यावेळी एकूण 2547 जवान प्रवास करत होते. या ताफ्यात रस्ते मोकळे करणारं पथक होतं. तसंच बुलेट-प्रूफ वाहनंही होती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जैश-ए-मोहम्मदचा संस्थापक मौलाना मसूद अझर

जैशचा म्होरक्या मौलाना मसूद अझहर याच्यावर शस्त्रबंदी आणि प्रवासबंदी लादण्यात यावी तसंच त्याची संपत्ती जप्त करण्यात यावी, असं या 15 सदस्यीय सुरक्षा परिषदेसमोर मांडण्यात आल्याचं रॉयटर्स वृत्तसंस्थेच्या या बातमीत म्हटलं आहे.

जैश-ए-मोहम्मदनं 14 फेब्रुवारीला काश्मीरच्या पुलवामामध्ये CRPF जवानांच्या एका बसवर हल्ला घडवून आणला होता. यात 40 हून अधिक जवानांचा जीव गेला होता.

या हल्ल्यानंतर भारतानं 26 फेब्रुवारीला पाकिस्तानमधील बालाकोट इथं हवाई हल्ला करून जैशचा तळ उदध्वस्त केल्याचा दावा केला होता.

दुसरीकडे भारत आंतरराष्ट्रीय समुदायासमोरही सातत्यानं दहशतवादाविरुद्ध आपली बाजू मांडली आहे. भारताच्या या प्रयत्नांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर यश मिळताना दिसत आहे.

सुरक्षा परिषद ही सहमतीच्या आधारे निर्णय घेते. अमेरिका, ब्रिटन आणि फ्रान्स यांच्या प्रस्तावावर कुणाला आक्षेप असेल तर अन्य सदगस्यांना मार्च 13 पर्यंत ते नोंदविता येतील.

काय असेल चीनची भूमिका?

या प्रस्तावावर चीनची भूमिका काय असेल, हे पाहणं आता महत्त्वाचं आहे. 14 फेब्रुवारीला पुलवामा इथं झालेल्या हल्ल्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

याचा निषेध करणारं निवेदन सुरक्षा परिषदेनं गेल्या आठवड्यात जाहीर केलं होतं. बरीच चर्चा झाल्यानंतर या निवेदनातील मजकूर तयार करण्यात आला होता.

चीननं सुरुवातीला निवेदनातील जैश-ए-मोहम्मदच्या उल्लेखाला आक्षेप घेतला होता. मात्र नंतर या निवेदनामध्ये जैश-ए-मोहम्मदनं या हल्ल्याची जबाबदारी घेतली आहे, असा उल्लेख करण्यात आला.

चीननं यापूर्वीही मौलाना मसूद अझहरला काळ्या यादीत टाकण्यास विरोध केला होता. 2017 साली सुरक्षा परिषदेनं मसूद अझहरला काळ्या यादीत टाकण्याचा विचार केला होता.

एखादी व्यक्ती किंवा गटाला कट्टरपंथी म्हणून घोषित करण्याचे काही नियम आहेत आणि संयुक्त राष्ट्रांची संबंधित समिती नियमांनुसार वस्तुनिष्ठपणे निर्णय घेईल, असं विधान त्यावेळेस चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी केलं होतं.

त्यामुळे सुरक्षा परिषदेत नकाराधिकार असलेला चीन यावेळेस कोणता निर्णय घेणार यावर या प्रस्तावाचं भवितव्य अवलंबून असेल.

दरम्यान, भारताच्या परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज मंगळवारी चीन, रशियाच्या परराष्ट्रमंत्र्यांसोबत त्रिपक्षीय चर्चेसाठी या चीनमध्ये आहेत. वुझेनमध्ये झालेल्या एका चर्चेनंतर "कट्टरतावाद आणि दहशतवादाचं समूळ उच्चाटन करण्यासाठी चीन पूर्ण सहकार्य करेल," असं प्रतिपादन चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी दिल्याचं परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी सांगितलं.

"ही फक्त आमची संयुक्त मोहीम नाही. आम्ही एक निर्धार केला आहे, कारण दहशतवाद संपूर्ण मानवतेसाठी धोका आहे," असं स्वराज वुझेनमध्ये म्हणाल्या होत्या.

भारत आणि पाकिस्तान हे दक्षिण आशियातील महत्त्वाचे देश आहेत. त्यामुळे दोन्ही देशांनी आपले संबंध सुधारण्यासाठी प्रयत्न करायला हवेत, असं वक्तव्य चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते लू कांग यांनी केलं.

"दक्षिण आशियामध्ये शांतता, स्थैर्य आणि विकासासाठी दोन्ही देशांत मैत्रीपूर्ण संबंध टिकून राहणं आवश्यक आहे," असं लू कांग यांनी माध्यमांशी बोलताना स्पष्ट केलं. दोन्ही देश परिस्थिती फार ताणणार नाहीत, अशी आशाही त्यांनी व्यक्त केली.

कट्टरतावाद ही एक वैश्विक समस्या असून त्याच्यासोबत लढण्यासाठी देशांनी परस्परांना सहकार्य करण्याची आवश्यकता असल्याचं लू कांग यांनी म्हटलं.

अमेरिकाचा दोन्ही देशांना सल्ला

भारत आणि पाकिस्तान यांनी संयम बाळगावा आणि परिस्थिती आणखी चिघळेल, असं काहीही करू नये, असा सल्ला अमेरिकेने दिला आहे.

परराष्ट्र मंत्री माईक...


जॉन हॉपकिन्स ब्लूमबर्ग स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थमध्ये साथीचे रोग आणि लिंगभाव याविषयी अभ्यास करणाऱ्या सब्रा क्लेन म्हणतात, "कोरोना व्हायरसला बळी पडणाऱ्यांसाठी पुरुष असणं जितकं धोकादायकं आहे तितकंच वृद्ध असणं धोकादायक आहे."

पण भारतातली परिस्थिती मात्र गोंधळात टाकणारी आहे.

भारत आणि अमेरिकेतल्या शास्त्रज्ञांनी मिळून केलेल्या एका अभ्यासात नव्या गोष्टी समोर आल्या आहेत. भारतात कोरोना व्हायरसची लागण होणाऱ्या पुरुषांची संख्या जास्त असली तरी त्यामुळे मृत्यू होण्याचा धोका महिलांना जास्त आहे. या संशोधानात भारतात 20 मे पर्यंत झालेल्या मृत्यूंचा अभ्यास करण्यात आला आहे.

यात असं दिसून आलं की, लागण झालेल्या एकूण महिलांपैकी 3.3 टक्के महिलांचा कोव्हिड-19 ने मृत्यू झाला तर लागण झालेल्या एकूण पुरुषांपैकी 2.9 टक्के पुरुषांचा मृत्यू झाला. हा अभ्यास केला तेव्हा भारतात कोव्हिड-19च्या एक लाख दहा हजार केसेस होत्या तर 3,433 लोकांचा मृत्यू झाला होता. म्हणजेच एकूण मृत्यूदर 3.1 टक्के इतका होता.

पुढे असंही लक्षात आलं की, 40-49 या वयोगटातील कोरोनाची लागण झालेल्या एकूण महिलांपैकी 3.2 टक्के महिलांचा मृत्यू झाला पण त्या ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तुलनेत याच वयोगटातल्या 2.1 टक्के पुरुषांचा मृत्यू झाला होता, तर 5-19 या वयोगटात फक्त महिलांचाच मृत्यू झाला होता.

या संशोधनाचे मुख्य अभ्यासक आणि हार्वर्ड विद्यापीठातले लोकसंख्या आरोग्य अभ्यासक एस व्ही सुब्रम्हण्यम यांच्याशी मी यासंबंधी अधिक चर्चा केली.

त्यांनी मला सांगितलं की, कोरोना व्हायरसचा धोका फक्त मृत्यूदराने मोजल्याने दोन गोष्टी एकत्र झाल्यात - एक म्हणजे मृत्यूचा धोका आणि दुसरं म्हणजे मृत्यूतला वाटा.

मृत्यूचा धोका म्हणजे कोणत्याही एका विशिष्ट गटात, मग ठराविक गटातल्या महिला असोत वा पुरुष,मृत्यू होण्याची शक्यता किती आहे ते. सोप्या शब्दात सांगायचं झालं तर एकूण लागण झालेल्या लोकांपैकी मृत्यू झालेल्या महिलांचा आकडा आणि त्याची टक्केवारी. तर मृत्यूतला वाटा म्हणजे एकूण मृत्यू झालेल्या लोकांपैकी त्या विशिष्ट गटातल्या मृत्यूमुखी पडलेल्या लोकांची संख्या.

प्रो सुब्रम्हण्यम यांच्या मते एकूण मृत्युमुखी पडलेल्या लोकांपैकी पुरुषांचं प्रमाण (जवळपास 63 टक्के) जास्त आहे याकडे लक्ष केंद्रित केलं गेलं पण महिलांच्या गटातला मृत्यूंच्या टक्केवारीकडे कमी लक्ष दिलं गेलं.

"एकंदर आमच्या अभ्यासावरून लक्षात येतं की, एकदा लागण झाली की निदान भारतात तरी महिलांकडे जिवंत राहण्यासाठी काही विशेष क्षमता नाहीये.आता याचा संबंध शरीरशास्त्राशी किती आणि सामजिक गोष्टींशी, विशेषतः लिंगभेदभावाशी किती, हे सांगणं अवघड आहे. पण भारतात तरी अशा परिस्थितीत लिंग महत्त्वाचा घटक ठरू शकतो."

हे निष्कर्ष धक्कादायक आहेत कारण जगातल्या परिस्थितीच्या बरोबर उलटे हे निष्कर्ष आहेत.

भारतातील परिस्थिती जगाच्या तुलनेत उलटी का?

कुनीहिरो मतसुशिता जॉन हॉपकिन्स ब्लुमबर्ग स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थमध्ये प्राध्यापक आहेत.ते म्हणतात, "पुरुषांच्या तुलनेत महिलांना हृदयरोग,रक्तदाब किंवा डायबेटिससारख्या को-मॉर्बिडीटीचा धोका कमी असतो. दुसरं म्हणजे पुरुषांमध्ये धुम्रपानाचं प्रमाण जास्त आहे आणि काही अभ्यासात असंही दिसून आलं की, पुरुष महिलांच्या तुलनेत कमी हात धुतात. मी ज्या अभ्यासांमध्ये सहभाग घेतला होता तिथे पुरुषांना कोव्हिड-19 पासून अधिक धोका आहे असं समोर आलं होतं. त्यामुळे भारतातली ही निरीक्षणं आश्चर्यकारक आहेत."

काही शास्त्रज्ञांचं असंही मत आहे की, महिलांची रोगप्रतिकारशक्ती जास्त चांगली असते. इस्ट्रोजेनसारखी संप्रेरकं 'श्वसनसंस्थेच्या वरच्या आणि खालच्या भागासाठी चांगली असतात...


जॉनी बेअरस्टो

जेसन रॉय (17), जॉनी बेअरस्टो (36), जो रूट (7), इऑन मॉर्गन (9) यांच्यापैकी एकालाही मोठी खेळी करता आली नाही.

बेन स्टोक्स आणि जोस बटलर खेळत आहेत.

पाऊस पडून गेल्यामुळे ढगाळ वातावरण आहे. खेळपट्टीवर गवत ठेवण्यात आल्याने गोलंदाजांना साथ मिळेल अशी शक्यता वर्तवण्यात आली होती. मात्र केन विल्यमसनमुळे कोणताही धोका न पत्करता बॅटिंगचा निर्णय घेतला.

दोन्ही संघांनी सेमी फायनलमध्ये खेळवलेल्या संघात कोणताही बदल केलेला नाही.

इंग्लंड आणि न्यूझीलंड या दोन्ही संघांनी वर्ल्ड कप जिंकलेला नाही. त्यामुळे वर्ल्ड कप नवा विजेता मिळेल.

न्यूझीलंडचा कर्णधार केन विल्यमसनने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतला.

दरम्यान ख्रिस वोक्सने मार्टिन गप्तीलला एलबीडब्ल्यू केलं. स्पर्धेत धावांसाठी झगडणाऱ्या गप्तीलचा संघर्ष वोक्सने संपुष्टात आणला. त्याने 19 धावा केल्या.

न्यूझीलंडने सेमी फायनलच्या लढतीत भारतीय संघाला नमवलं तर इंग्लंडने पारंपरिक प्रतिस्पर्धी ऑस्ट्रेलियाचा धुव्वा उडवला होता.

15 गुणांसह अव्वल स्थानी असूनही, भारतीय संघाने सेमीफायनलच्या सामन्यात अत्यंत खराब कामगिरी केली आणि न्यूझीलंडच्या संघाने भ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ारतीय संघाला विश्वचषकातून पॅकअप करण्यास भाग पाडलं.

पाकिस्तानचेही न्यूझीलंडइतकेच 11 गुण होते, म्हणजे सेमीफायनलसाठी त्यांनीसुद्धा आपलं तिकीट जवळपास पक्कं केलं होतं. पण कमी नेट रनरेटमुळे ते पॉइंट्स टेबलमध्ये पहिल्या चारमध्ये येऊ शकले नाहीत आणि त्यांना आपला गाशा गुंडाळावा लागला.

दुसरीकडे, दहा दिवसांपूर्वी यजमान इंग्लंड विश्वचषकातून बाहेर पडण्याच्या मार्गावर होती. मात्र, आता तोच संघ विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात चषक जिंकण्याच्या इच्छेने लॉर्ड्स मैदानात उतरणार आहे.

असंच किवीजच्या बाबतीत घडलंय. त्यांनी विश्वचषकाच्या मध्यापासून चांगली खेळी करण्यास सुरुवात केली आणि आता ते विजयापासून अवघा एक पाऊल दूर आहेत. मात्र, न्यूझीलंडला हे चांगलं ठाऊक आहे की, आपण इंग्लंडच्या विरुद्ध खेळणार आहोत आणि सामना काही सहजसोपा नसेल.

न्यूझीलंडने काय करायला हवं?

ज्या संघाच्या सलामीवीर जोडीने धडाकेबाज खेळी केली, त्या संघाने बहुतांश सामने जिंकले, असं या विश्वचषकाने पुन्हा एकदा सिद्ध केलं. अर्थात, समोरील संघाचे गोलंदाज फॉर्ममध्ये असताना, एखाद्या खेळाची सुरुवात थरारक आणि धडाकेबाज करण्याची आवश्यकता नाहीय.

याचं कारण इंग्लंडचे गोलंदाज सर्वांत घातक ठरू शकतात. विशेषत: वोक्स, आर्चर आणि स्टोक्स यांची गोलंदाजी लॉर्ड्स मैदानात चालते. याचा अर्थ न्यूझीलंडच्या सलामीवीरांना अंतिम सामन्यात सांभाळून खेळलं पाहिजे.

न्यूझीलंडसमोर सर्वांत पहिलं आणि मोठं आव्हान हे आहे की, त्यांचा सलामीवर मार्टिन गप्टील हा या विश्वचषकात फार काही चमक दाखवू शकला नाही. विश्वचषकात न्यूझीलंडने आतापर्यंत नऊ सामने खेळले आणि या नऊही सामन्यात गप्टील केवळ 167 धावा करू शकला.

गप्टीलने विश्वचषकात आतापर्यंत केवळ एकच अर्धशतक ठोकलं. मात्र, सेमीफायनलमध्ये गप्टीलने फेकलेल्या चेंडूने स्टम्प उडवला आणि धोनी धावबाद झाला, ही गप्टीलची मोठी कामगिरी मानायला हवी. त्याच्या या नेमामुळे भारतीय संघ विश्वचषकातून बाहेर पडला आणि किवीजचा संघ अंतिम सामन्यात पोहोचला.

महेंद्रसिंह धोनी आतापर्यंत 300 आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळला आहे आणि 297 वेळा तो मैदानात फलंदाजीसाठी उतरला होता. यात धोनी आतापर्यंत 16 वेळा धावबाद झाला आहे.

विश्वचषकातील आपल्या निराशाजनक कामगिरीबद्दल स्वत: गप्टील म्हणतो, "मी जे करतोय, ते अधिक उत्तमपणे करण्याचा प्रयत्न करतोय. अधिक लक्ष देऊन सराव करतोय आणि मला आशा आहे की, पुढल्या सामन्यात...


जॉनी बेअरस्टो

टीम इंडियाला सेमी फायनलमध्ये स्थान पक्कं करण्यासाठी आणखी प्रतीक्षा करावी लागेल. भारताकडून रोहित शर्माने शतकी खेळी साकारली. मात्र ती पुरेशी ठरली नाही. इंग्लंडतर्फे लायम प्लंकेटनं 3 विकेट्स घेतल्या.

 रोहित शर्मा शतक करून बाद झाला. त्या पाठोपाठ ऋषभ पंत देखील आऊट झाला. लायम प्लंकेटने हार्दिक पंड्याला आऊट केलं.

रोहितने प्लंकेटच्या गोलंदाजीवर दोन धावा घेत यंदाच्या वर्ल्ड कपमधलं तिसरं तर करिअरमधलं 25वं शतक पूर्ण केलं.

राहुल झटपट बाद झाल्यानंतर विराट कोहली आणि रोहित शर्मा यांनी डाव सावरला. कोहलीने अर्धशतक पूर्ण केलं. विराटच्या तुलनेत संयमी खेळ करणाऱ्या रोहितने रशीदच्या गोलंदाजीवर चौकार खेचत अर्धशतक पूर्ण केलं. मात्र लायम प्लंकेटने कोहलीला बाद करत ही जोडी फोडली. कोहलीने 7 चौकारांसह 66 धावांची खेळी केली.

कोहली-शर्मा जोडीने दुसऱ्या विकेटसाठी 138 धावांची भागीदारी केली.

मोहम्मद शमीने जो रूटला बाद करत इंग्लंडच्या डावाला खिंडार पाडलं. त्यानं 44 धावा केल्या. दुसऱ्या बाजूने बेन स्टोक्सनं अर्धशतकाची नोंद केली. इंग्लंडने तीनशे धावा पूर्ण केल्या. मोहम्मद शमीने जोस बटलरला बाद केलं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

. त्याने 8 चेंडूत 20 धावा केल्या. शमीने 5 विकेट्स घेतल्या.

वर्ल्ज कपमध्ये सलग तीन मॅचमध्ये चार किंवा त्यापेक्षा जास्त विकेट्स घेणारा शमी केवळ दुसरा बॉलर आहे. याआधी शाहिद आफ्रिदीने हा विक्रम केला होता. शमीने अफगाणिस्तान आणि वेस्ट इंडिजविरुद्ध 4 विकेट्स घेतल्या तर या मॅचमध्ये 5 विकेट्स घेतल्या.

मोहम्मद शमीने 5 विकेट्स घेतल्या

वर्ल्ड कपमध्ये एका डावात पाच विकेट्स घेणारा शमी सहावा भारतीय बॉलर आहे. याआधी कपिल देव, रॉबिन सिंग, वेंकटेश प्रसाद, आशिष नेहरा, युवराज सिंग यांनी डावात पाच विकेट्स घेतल्या आहेत.

जसप्रीत बुमराहने बेन स्टोक्सला बाद केलं. त्याने 54 चेंडूत 6 चौकार आणि 3 षटकारांसह 79 धावांची खेळी केली.

इंग्लंडचा सलामीवीर जॉनी बेअरस्टोनं हार्दिक पंड्याच्या गोलंदाजीवर एकेरी धाव घेत वर्ल्ड कप स्पर्धेतील पहिलंवहिलं शतक झळकावलं. वनडेतलं बेअरस्टोचं हे आठवं शतक आहे. इंग्लंडने 41व्या ओव्हरमध्ये 3 विकेट्सच्या मोबदल्यात 253 धावांची मजल मारली आहे. मोहम्मद शमीने बेअरस्टोला बाद केलं. त्याने 10 चौकार आणि 6 षटकारांसह 111 धावांची खेळी केली.

इंग्लंडचा कॅप्टन इऑन मॉर्गन शमीच्या गोलंदाजीवर बाद झाला.

कुलदीप यादवच्या गोलंदाजीवर रवींद्र जडेजाने अविश्वसनीय कॅच टिपत जेसन रॉयला माघारी धाडलं. त्याने 66 धावांची खेळी केली.

के.एल. राहुलला झालेल्या दुखापतीमुळे जडेजा फिल्डिंगसाठी मैदानात उतरला. जडेजाने डावीकडे धाव घेत पुढे जाऊन बॉलचा अंदाज घेत अफलातून झेल टिपला. रॉयने 7 चौकार आणि 2 षटकारांसह 57 बॉलमध्ये 66 धावांची खेळी केली.

इंग्लंडविरुद्धच्या मुकाबल्यासाठी टीम इंडियाने विजय शंकरऐवजी ऋषभ पंतला संघात समाविष्ट केलं आहे. इंग्लंडने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतला आहे. इंग्लंडने 17 ओव्हर्समध्ये 124 धावांची खणखणीत सलामी दिली.

बेअरस्टोनं चहलच्या गोलंदाजीवर आक्रमण करत अर्धशतक पूर्ण केलं. दुखापतीतून सावरत पुनरागमनम करणाऱ्या रॉयनेही अर्धशतक पूर्ण केलं.

इंग्लंडने जेम्स विन्स आणि मोईन अली यांच्याऐवजी जेसन रॉय आणि लायम प्लंकेट यांना संधी दिली आहे.

जॉनी बेअरस्टो आणि जेसन रॉय यांनी सावध सुरुवात केली आहे.

सेमी फायनलच्या तीन जागांसाठी मुकाबला आता चुरशीचा झाला असून, टीम इंडियासमोर आता इंग्लंडचं आव्हान आहे.

टीम इंडियाला सेमी फायनलमध्ये जागा पक्की करण्यासाठी एका विजयाची आवश्यकता आहे.

 इंग्लंडला पाकिस्तान, श्रीलंका आणि ऑस्ट्रेलियाने...


जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश यांचं 2012 मधील छायाचित्र

त्यांचे पुत्र आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज W बुश (कनिष्ठ) एक निवेदन जारी करत म्हणाले, "जेब, नील, मार्विन आणि मला हे सांगताना हे अत्यंत दु:ख होत आहे की आमचे वडील आता या जगात नाहीत."

"ते अत्यंत चारित्र्यवान आणि जगातील सगळ्यात उत्तम वडील होते." असंही ते पुढे म्हणाले.

जॉर्ज हर्बर्ट वॉकर बुश हे त्यांचं पूर्ण नाव होतं, मात्र जॉर्ज बुश (ज्येष्ठ) या नावाने ते ओळखले जायचे. दुसऱ्या महायुद्धात त्यांनी लष्करी वैमानिक म्हणून भाग घेतला होतं. त्यानंतर त्यांनी टेक्सासमध्ये तेलाचा व्यापार सुरू केला आणि वयाच्या 40व्या वर्षी मिलिनेयर होऊन 'तेलसम्राट' म्हणून ओळख मिळवली.

टेक्सास ते वॉशिंगटन व्हाया चीन

1964 मध्ये रिपब्लिक पक्षाचे सदस्य म्हणून त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला आणि टेक्सासमधून निवडणूक लढवून अमेरिकन काँग्रेसमध्ये आपलं स्थान पक्क केलं. पण त्यापूर्वीचे त्यांचे काही प्रयत्न फसलेही.

1971 साली राष्ट्राध्यक्ष निक्सन यांनी त्यांना संयुक्त राष्ट्रांमध्ये राजदूत म्हणून नियुक्त केलं, त्यानंतर ते रिपब्लिकन पक्षाचे अध्यक्षही झाले.

निक्सन यांना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

'वॉटरगेट' प्रकरणानंतर राजीनामा द्यावा लागला. रिपब्लिकन पक्षाला सार्वजनिक रोष पत्करावा लागला, यानंतर काही काळ बुश हे चीनमध्ये राजदूत म्हणून गेले.

डिसेंबर 1975 साली CIAच्या संचालकपदी नियुक्ती झाल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष फोर्ड यांच्याशी ओव्हल ऑफिसमध्ये चर्चा करतानाचा हा फोटो.

चीन मधून त्यांना लवकरच परत बोलावण्यात आलं आणि अनेक समस्यांनी ग्रासलेल्या अमेरिकेच्या गुप्तहेर संस्थेच्या म्हणजे CIAच्या धुरा त्यांच्याकडे सोपवण्यात आल्या. राष्ट्राध्यक्ष जेराल्ड फोर्ड सत्तेत असेपर्यंत त्यांनी ही जबाबदारी सांभाळली.

1980 साली त्यांनी पहिल्यांदा राष्ट्राध्यक्षपदासाठी रिंगणात उडी घेतली, पण रोनाल्ड रेगन यांनी त्यांच्यावर मात केली. पण बुश यांची उपराष्ट्राध्यक्षपदी वर्णी लागली.

1990चं आखाती युद्ध बुश यांच्या कारकिर्दीत मैलाचा दगड ठरलं. 22 नोव्हेंबर 1990 रोजी सौदीच्या वाळवंटात अमेरिकन सैन्याबरोबर थँक्सगिव्हिंग साजरा करताना बुश.

आठ वर्षं व्हाईट हाऊस मध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या बुश यांनी अखेर 1989 साली स्वतःच्या ओव्हल ऑफिसमध्ये प्रवेश केला.1990चं आखाती युद्ध बुश यांच्या कारकिर्दीत मैलाचा दगड ठरलं. कुवेतवर इराकने केलेल्या हल्ल्याच्या वेळी अमेरिका बेसावध होती. आपल्या लष्करी ताकदीच्या जोरावर अमेरिकेने 100 तासात इराकचं आक्रमण परतवून लावलं. त्यामुळे बुश यांची लोकप्रियता शिगेला पोहोचली खरी, पण त्याचं रूपांतर ते मतांमध्ये करू शकले नाहीत.

90 टक्के पेक्षा लोकप्रियता मिळवूनही रिपब्लिक पक्षावर देशातल्या नागरी समस्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचं म्हटलं जात होतं. त्यामुळेच 1992 साली झालेल्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत बिल क्लिंटन बुश (ज्येष्ठ) यांचा पराभव करू शकले.

बुश यांना दुसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्षपदी बसण्याची संधी मिळाली नाही. पण 2001 साली त्यांचा मुलगा जॉर्ज W. बुश अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवडून आले. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी बसणारी बाप-लेकाची ही फक्त दुसरी जोडी होती.

93 वर्षांचे बुश त्यांच्या पत्नी बार्बराच्या निधनानंतर ह्यूस्टनमध्ये आजारी पडले होते. बार्बरा यांच्या अंत्यसंस्काराच्या वेळी घेतलेल्या या फोटोमध्ये ते तीन माजी राष्ट्राध्यक्ष आणि चार आजी-माजी फर्स्ट लेडीजबरोबर हा फोटो घेतला होता. त्यात (डावीकडून) लॉरा बुश आणि त्यांचे पती जॉर्ज W. बुश, बिल क्लिंटन आणि हिलरी क्लिंटन, बराक आणि मिशेल ओबामा आणि विद्यमान फर्स्ट...


जॉर्ज फ्लॉईड

अमेरिकेतल्या या आंदोलनाचे पडसाद जगभर उमटू लागले, तशी काही जण त्याची तुलना पुन्हा एकदा भारतातल्या दलित चळवळीशी करत आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर या दोन्ही चळवळींचा जवळून अभ्यास करणारा संशोधक आणि लेखक सूरज येंगडे याच्याशी आम्ही संवाद साधला.

काही महिन्यांपूर्वीच सूरजनं लिहिलेल्या 'कास्ट मॅटर्स' या पुस्तकाची बरीच चर्चा झाली होती. सूरजनं दक्षिण आफ्रिकेतल्या जोहान्सबर्गमधील विद्यापीठात शिक्षण घेतलं होतं. तो सध्या हार्वर्ड विद्यापीठात संशोधन करत असून तिथेच राहतो आहे.

एरवी अमेरिका म्हटलं की लोकांच्या मनात तिथल्या समृद्धीविषयी समाजाविषयी काहीशा स्वप्नवत कल्पना असतात. त्याच अमेरिकेत सध्या घडणाऱ्या घडामोडी या देशाचं वेगळं रूप दाखवत आहेत. पण त्यात भारतीयांचा सहभाग मर्यादित असल्याचं त्याला वाटतं.

"आफ्रिकन अमेरिकन असो वा अन्य वर्णभेदावरून झालेल्या लढायांमध्ये भारतानं सहभाग घेतलेला आहे. पण आता मी पाहतो आहे, आयटी आणि अन्य क्षेत्रांत इथे भारतीय आले आहेत, त्यांचं यात फारसं विशेष योगदान दिसत नाहीये." असं सूरजचं निरीक्षण आहे.

"इथल्या कृष्णवर्णीय समाजावर अमानुष अत्याचार होत आलेला आहे. म्ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णजे 1865 साली इथली गुलामगिरी कायद्याने संपली. पण सामाजिक आणि आर्थिक व्यवस्थेत गुलामगिरी संपलेली नाही. त्याचाच परिणाम अशा वेगवेगळ्या निदर्शनांमधून आपल्याला दिसतो आहे. "  या चळवळीचा परिणाम एका नव्या राजकारणाला जन्म देण्याची शक्यताही तो बोलून दाखवतो.

कृष्णवर्णीय आणि दलित चळवळीची तुलना योग्य आहे का?

सूरज अशी थेट तुलना करत नाही. तो म्हणतो, की "समजा एखाद्या महिलेवर अमेरिकेत अत्याचार झाला, आणि भारतातली महिला त्या घटनेकडे पाहते तेव्हा एक महिला म्हणून तिला तिला वाटतं की तो माझ्यावरही झालेला घात आहे, कारण तो पूर्ण स्त्रीजातीवर झालेला घात असतो."  त्यामुळं जगभरातल्या शोषितांना कृष्णवर्णीयांविषयी सहवेदना वाटणं स्वाभाविक आहे. पण भारतात तसे पडसाद पडताना सूरजला दिसले नाहीत.

"न्यूझीलंड, ऑस्ट्रेलियातही मोठा मोर्चा निघाला होता. आफ्रिकन देशांनीही याचा निषेध केला आहे. भारतात काय पडसाद उमटले ते मला माहीत नाही. जो भारतीय समाज दलित आणि आदिवसींच्या हत्येचं समर्थन करतो, अशा समाजाकडून अपेक्षा करणंही उचित नाही."

मग अशी चळवळींची तुलना योग्य आहे का? सूरज सांगतो की, अशा तुलनेतून काही संस्था-संघटना फायदा घेण्याचा प्रयत्न करू शकतात, त्यासाठी सावध राहायला हवं. पण तत्वज्ञान आणि चळवळीच्या दृष्टीतून पाहिलं तर अशी तुलना होत आली आहे. "दलित पँथरच्याही खूप आधी, विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला आफ्रिकन अमेरिकन प्रेसनं भारतीय दलितांच्या परिस्थितीवर बारकाईनं लक्ष दिलं आहे. त्याविषयी मांडत आले आहेत."

पण मग भारतातली दलित चळवळ तिथल्या चळवळीशी किंवा बाकीच्या देशातल्या अशा चळवळींशी संवाद साधताना दिसतात का?

'जगभरातल्या शोषितांनी एकत्र यायला हवं'

जागतिक विद्यार्थी चळवळी किंवा मानवी हक्कांच्या चळवळींशी भारतातल्या तरुण वर्गाला सोशल मीडियाचा वापर करून संवाद साधणं शक्य होत आहे. पण काहींचा अपवाद वगळता असं होत नसल्याचं सूरज सांगतो. "काही दोन-तीन जणांचा अपवाद असू शकतो, त्यांचा वैयक्तिक पातळीवर असा संवाद असतो. पण चळवळींचा चळवळींशी संवाद होताना दिसत नाही."

डेरेक चाऊविन

याआधी 1972 साली अमेरिकेतल्या ब्लॅक पँथर चळवळीतून प्रेरणा घेऊन भारतात दलित पँथरही अस्तित्वात आली, त्यात मुंबईतल्या कामगार वर्गाचा सहभाग होता. सूरज सांगतो, "दलित पँथरचं नाव घेतलं जातं, पण फुल्यांची बहुजनवादी चळवळ असेल किंवा नंतर बाबासाहेब आंबेडकरांची चळवळ त्यातही हे दिसतं. बाबासाहेब स्वतः...


जॉर्ज बुश आणि बार्बरा बुश

त्यांचे पती आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश यांच्या कार्यालयाने प्रसिध्द केलेल्या पत्रकात "कौटुंबिक साक्षरतेचा अथक प्रसार करणाऱ्या" अशा शब्दांत त्यांचं वर्णन करण्यात आलं आहे.

गेले काही दिवस त्या ह्रद्यविकार आणि श्वसनाच्या त्रासानं अत्यवस्थ होत्या. त्यांनी औषधोपचार घेण्यासही नकार दिला. अंतिम काळ ह्युस्टनमधील घरात शांततेत घालवण्याची इच्छा त्यांनी व्यक्त केली होती.

बार्बरा बुश यांचे पती जॉर्ज बुश 93 वर्षांचे आहेत. ते अमेरिकेचे 41वे राष्ट्राध्यक्ष तर त्यांचे चिरंजीव जॉर्ज डब्ल्यू बुश हे 43वे राष्ट्राध्यक्ष होते. बुश यांना एक टर्म तर जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांना दोन टर्म मिळाल्या.

बार्बरा बुश

बार्बरा बुश यांच्याबद्दल 5 गोष्टी

1. पती जॉर्ज बुश आणि मुलगा जॉर्ज डब्ल्यू बुश या दोघांचाही अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथविधी पाहणाऱ्या बार्बरा या एकमेव अमेरिकन महिला होत्या.

त्यापूर्वी अॅबिगेल अॅडम्स यांचे पती जॉन अॅडम्स हे अमेरिकेचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष होते. तर त्यांचे चिरंजीव जॉन क्वीन्सी अॅडम्स हे सहावे राष्ट्राध्यक्ष होते. अर्थात, ते राष्ट्राध्यक्ष झ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाले त्यावेळी अॅबिगेल हयात नव्हत्या.

जॉर्ज बुश यांच्यासह...

2. बार्बरा बुश यांना त्यांच्या पांढऱ्या शुभ्र केसांमुळे 'द सिल्व्हर फॉक्स' म्हटलं जायचं.

3. पती राष्ट्राध्यक्ष असताना त्यांचा कामात हस्तक्षेप असतो, असं म्हटलं जायचं. त्याचं खंडन करताना त्या म्हणाल्या, "मी त्यांच्या कार्यालयीन कामात ढवळाढवळ करत नाही, आणि ते माझ्या घरगुती कामात लक्ष घालत नाहीत."

4. सामाजिक न्यायाचा त्यांनी जोरदार पाठपुरावा केला. वंशवादाच्या विरोधातही त्या उभ्या राहिल्या.

अमेरिकेतून निरक्षरता हद्दपार करण्यासाठी झालेल्या चळवळीतही त्या सक्रिय होत्या. त्यांनी घेतलेल्या भूमिका या प्रसंगी त्यांच्या पतींच्या पक्षाच्या विरोधीही होत्या. त्यामुळे त्या त्यांना कधीकधी मवाळही कराव्या लागल्या.

जेब यांच्यासह...

5. 2013मध्ये त्यांनी, 'देशानं खूप बुश अनुभवले' असं विधान NBC शी बोलताना केलं होतं. पण तरीही 2016 मध्ये त्यांचे दुसरे चिरंजीव जेब बुश यांच्या उमेदवारीस पाठिंबा मिळवण्यासाठी त्या मैदानात उतरल्या होत्या.

पण जेब यांना रिपब्लिकन पक्षाची उमेदवारी मिळवण्यात अपयश आलं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जो बायडन

"जो बिडेन, देदिप्यमान विजयासाठी तुमचं मन:पूर्वक अभिनंदन. उपराष्ट्राध्यक्षपदी असताना भारत-अमेरिका संबंध दृढ करण्यादृष्टीने तुमची भूमिका निर्णायक आणि मोलाची होती. भारत-अमेरिका संबंध वेगळ्या उंचीवर नेण्यासाठी आपण पुन्हा एकदा काम करू", असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी वैयक्तिक तसंच काँग्रेस पक्षाच्या वतीने अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांचं अभिनंदन केलं आहे. उपराष्ट्राध्यक्षपदी निवड झालेल्या कमला हॅरिस यांचंही त्यांनी अभिनंदन केलं आहे. नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन आणि उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस यांच्या परिपक्व आणि सम्यक नेतृत्वात भारत-अमेरिका संबंध दृढ होतील आणि शांतता तसंच विकासाला चालना मिळेल असा विश्वास श्रीमती गांधी यांनी व्यक्त केला.

कमला हॅरिस, अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्ष. तुमचं मन:पूर्वक अभिनंदन. अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष मूळच्या भारतीय याचा अभिमान वाटतो असं काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल जो बायडन यांचं आणि उप... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल कमला हॅरिस यांचं अभिनंदन. अमेरिकेच्या नागरिकांनी या ऐतिहासिक निवडणुकीत, उपराष्ट्राध्यक्षपदी तामिळ संस्कृतीचं मूळ असलेल्या महिलेची निवड केली आहे याचा विशेषकरून आनंद वाटतो असं डीएमके पक्षाचे प्रमुख एम.के.स्टॅलिन यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन आणि उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस यांचं मन:पूर्वक अभिनंदन! अमेरिकेला पॅरिस हवामान बदल करारात सहभागी करून घेतील अशी आशा वाटते असं राज्याचे मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचे मन:पूर्वक अभिनंदन. अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणाऱ्या पहिल्या महिला उमेदवार. या दोघांचे विजय म्हणजे मुक्त लोकशाहीत लोकांचा आवाज विजयी उमेदवार ठरवतो याचं द्योतक आहे असं खासदार सुप्रिया सुळे यांनी म्हटलं आहे.

जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचं मनापासून अभिनंदन. ते अमेरिकेला एकसंध करतील आणि देशाला योग्य  दिशेने नेतील खात्री वाटते. इडली आवडणाऱ्या आणि डोसा तयार करणाऱ्या कमला हॅरिस या अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणार आहेत याचा वैयक्तिक आनंद झाला आहे असं खासदार शशी थरुर यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल जो बायडन यांचं तर उपराष्ट्राध्यपदी निवड झाल्याबद्दल कमला हॅरिस यांचं अभिनंदन. हा ऐतिहासिक विजय आहे. या दोघांच्या नेतृत्वात भारत-अमेरिका संबंध आणखी दृढ होतील याची खात्री वाटते. एकविसाव्या शतकात या दोन देशांची भागीदारी आंतरराष्ट्रीय पटलावरचा निर्णायक क्षण ठरेल असं खासदार जयंत सिन्हा यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेने इतिहास घडवला आहे. जगातील सगळ्यात जुन्या लोकशाही देशाचे जो बायडन अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष असणार आहेत तर कमला हॅरिस उपराष्ट्राध्यक्षपदी असणार आहेत. बायडन-हॅरिस या दोघांचेही संस्मरणीय विजयाकरता अभिनंदन असं राजीव शुक्ला यांनी म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जो बायडन

अनेक दिवस सुरू असलेल्या मतमोजणीनंतर जो बायडन यांनी विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना नमवत बाजी मारली आहे.

मतमोजणी सुरू होऊन दोन दिवस उलटले तरी अध्यक्ष कोण हे स्पष्ट होत नव्हतं. दोन्ही उमेदवारांनी विजयी असल्याचे दावे केले होते. मात्र अखेर बायडन यांची या लढाईत सरशी झाली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"अमेरिका, या महान देशाचं नेतृत्व करण्यासाठी तुम्ही माझी निवड केली आहे. हा माझा सन्मान आहे. आपल्या सगळ्यांपुढचं आव्हान खडतर आहे. मी तुम्हाला सांगू इच्छितो की, मी अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष असणार आहे, तुम्ही मला मत दिलं असो किंवा नाही. तुम्ही माझ्यावर जो विश्वास दाखवला आहे, त्या विश्वासाला पात्र ठरण्याचा माझा प्रयत्न असेल", असं जो बायडन यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

कोरोनाची जागतिक साथ आणि समाजात असणारी अस्वस्थता यासगळ्यात अनेक महिने चाललेली प्रचार प्रक्रिया आणि चार दिवसांच्या क्लिष्ट मतमोजणी प्रक्रियेनंतर जो बायडन हे अमेरिकेचे पुढचे राष्ट्राध्यक्ष असण्याचा अनुमान आहे.

राष्ट्राध्यक्ष होण्यासाठीच्या तिसऱ्या प्रयत्नामध्ये जो बायडन जिंकतील असं बीबीसीची आकडेवारी सांगते.

जो बायडन
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व्हाईट हाऊसमध्ये राष्ट्राध्यक्ष म्हणून जाणं हे जो बायडन यांचं गेल्या 50 वर्षांपासूनचं स्वप्न आहे.

बायडन यांना 273 इलेक्टोरल व्होट्स मिळतील असं अनुमान आहे तर ट्रंप यांना 214 इलेक्ट्रोरल मतं मिळण्याचा अनुमान आहे. बायडन आणि ट्रंप यांच्यामधल्या इलेक्टोरल मतांमध्ये फार मोठा फरक नसला, तर देशभरातल्या पॉप्युलर व्होट्सच्या आकडेवारीत जो बायडन यांना ट्रंप यांच्यापेक्षा 40 लाख मतं जास्त आहेत.

बायडन हे व्हाईट हाऊसमध्ये नियुक्ती होणारे सर्वात वयोवृद्ध राष्ट्राध्यक्ष असतील. त्यांच्यासोबत उपराष्ट्राध्यक्ष होणारा कमला हॅरिस या अमेरिकेच्या पहिला महिला उपाध्यक्ष असतील. यासोबतच त्या पहिल्या आशियाई वंशाच्या उपराष्ट्राध्यक्षही असतील.

पेनसिल्व्हेनिया राज्यातली मतं बायडन यांच्यासाठी निर्णायक ठरली. पेनसिल्व्हेनियात बायडन यांना 20 इलेक्टोरॉल कॉलेज मतं मिळाली. यामुळं बायडन यांच्या मतांची संख्या 273 झाली.

बहुमतासाठी 270चा आकडा पार करणं आवश्यक असतं. हा आकडा पार केल्याने बायडन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष असतील यावर शिक्कामोर्तब झालं आहे.

जो बायडन अमेरिकचे नवे राष्ट्राध्यक्ष असतील.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत डेमोक्रेटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांनी उपाध्यक्षपदाच्या उमेदवार म्हणून कमला हॅरिस यांची निवड केली आहे.

कमला हॅरिस यांनी उपराष्ट्राध्यक्षपदाच्या स्पर्धेत सध्याचे उपाराष्ट्राध्यक्ष माईक पेन्स यांना आव्हान दिलं होतं.

या पदासाठी निवडणूक लढवणाऱ्या त्या पहिल्या कृष्णवर्णीय महिला असणार आहेत, इतकंच नाही तर त्या मूळ भारतीयही आहेत. त्या भारतीय-जमैकन वंशाच्या आहेत.

यापूर्वी दोन वेळा महिलेला उपराष्ट्राध्यक्ष पदाची उमेदवारी मिळाली होती. 2008 साली रिपब्लिकन पक्षाने सारा पॅलिन यांना उमेदवारी दिली होती. तर 1984 साली डेमोक्रेटिक पक्षाने गिरालाडिन फेरारो यांना उमेदवारी दिली होती. मात्र, या दोन्ही महिलांचा निवडणुकीत पराभव झाला होता.

कमला हॅरिस

अमेरिकेतल्या दोन्ही प्रमुख पक्षांनी आजवर कृष्णवर्णीय महिलेला अध्यक्षपदाची उमेदवारी दिलेली नाही आणि आजवर कुठलीच महिला अमेरिकेची राष्ट्राध्यक्षही झालेली नाही.

जॉर्जिया, अॅरिझोना आणि नेवाडा या ठिकाणी बायडन आघाडीवर आहेत. त्यामुळे बहुमतासाठी आवश्यक मताधिक्यापेक्षा त्यांना जास्त मतं मिळतील अशी शक्यता आहे.

संपूर्ण देश आपल्या पाठीशी उभा असून आपण स्पष्ट बहुमताने विजयी होऊ, असा आशावाद जो...


जो बायडन

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या दृष्टिकोनातून "अमेरिकेला प्राधान्य" देणारा राष्ट्रवादच महत्त्वाचा होता, त्यामुळे त्यांच्या लेखी अमेरिकेला तोट्यात टाकणारे अनेक आंतरराष्ट्रीय करार त्यांनी धुडकावून लावले.

रोकडा व्यवहार पाहणारा हा दृष्टिकोन फूट पाडणारा आणि एककल्ली होता. शिवाय, अत्यंत वैयक्तिक आणि चंचल स्वरूपाच्या या धोरणांना ट्रंप यांची तात्कालिक भावना आणि नेत्यांसोबतचे त्यांचे संबंध कारणीभूत ठरत असत, आणि त्यांच्या ट्विटर फीडद्वारे या धोरणांना चालना मिळत असे.

ज्यो बायडन यांच्या जीवनदृष्टीमध्ये अमेरिकेची भूमिका आणि हितसंबंध बरेचसे पारंपरिक स्वरूपाचे आहेत, दुसऱ्या महायुद्धानंतर स्थापन झालेल्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांचा आणि सामायिक पाश्चात्त्य लोकशाही मूल्यांचा आधार त्यांच्या जीवनदृष्टीला आहे.

आंतरराष्ट्रीय धोक्यांशी लढण्यासाठी स्वतंत्र राष्ट्रांना अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील जागतिक आघाड्या मदत करत आलेल्या आहेत, त्यामागची दृष्टी हीच होती.

तर, बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रं हातात घेतील, त्यानंतर कोणते बदल होतील? विशेषतः मित्र देश, हवामानबदल आणि मध्यपूर्व या मुद्द्यां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बाबतची धोरणं बदलण्याची शक्यता दिसते.

मित्र देशांशी असलेले संबंध

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी हुकूमशहांची स्तुती केली आणि मित्रदेशांचा अपमान केला. मित्रदेशांशी- विशेषतः नाटोशी ताणलेले संबंध सुधारणं आणि जागतिक आघाड्यांमध्ये पुन्हा सहभागी होणं, हे ज्यो बायडन यांच्यासाठी अग्रक्रमावर असणार आहे.

बायडन यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकी सरकार पुन्हा जागतिक आरोग्य संघटनेमध्ये सहभागी होईल आणि कोरोना विषाणूसंदर्भातील आंतरराष्ट्रीय उपाययोजनांबाबत नेतृत्वस्थानी येण्याचा प्रयत्न करेल.

जो बायडन राष्ट्राध्यक्ष झाल्यावर अमेरिकेचं परराष्ट्र धोरण बदलेल का?

अमेरिकेची बिघडलेली प्रतिमा सुधारण्यासाठी आणि एकाधिकारशाहीच्या वाढत्या लाटेविरोधात लोकशाहीला पाठबळ पुरवण्यासाठी हे एक महत्त्वाचं पाऊल उचलणार असल्याचं बायडन यांच्या प्रचारमोहिमेमध्ये स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

पण याबाबतीत आशयघन बदल होण्यापेक्षा केवळ शैलीतच बदल होण्याची शक्यता आहे, असा टोला जतनवादी (कन्झर्वेटिव्ह) कल असलेल्या 'अमेरिकन एन्टरप्राइज इन्स्टिट्यूट'च्या डॅनिएला प्लेट्का मारतात. ट्रंप प्रशासनाने जागतिक पातळीवर टोकदार भूमिका घेऊन बरंच काही साध्य केलेलं आहे, असा युक्तिवाद त्या करतात.

"सोबत मौजमजा करता येईल, असे मित्र आपण गमावले आहेत का? होय, अर्थातच," त्या म्हणतात. "कोणालाही डोनाल्ड ट्रंपसोबत मौजमजा करायला आवडत नाही. पण गेल्या ७० वर्षांमध्ये खरोखरच अर्थपूर्ण ठरलेल्या मूल्यमापनाच्या निकषावर पाहिलं, तर ट्रंप यांच्या कार्यकाळात आपण सत्ता आणि प्रभाव गमावला आहे का? नाही."

हवामानबदल

हवामानबदलाशी लढणं आपल्यासाठी अग्रक्रमावर असेल आणि आपण पॅरिस हवामान करारामध्येही पुन्हा सहभागी होऊ, असं ज्यो बायडन म्हणतात. डोनाल्ड ट्रंप यांनी धुडकावलेल्या अनेक आंतरराष्ट्रीय करारांपैकी एक करार हा आहे.

ट्रंप यांच्या ध्येयधोरणांवर टीका झाली होती.

या मुद्द्यावर ट्रंप आणि बायडन पूर्णतः विरोधी टोकांवर उभे आहेत. जागतिक उष्णतावाढीचा प्रश्न हाताळणं अमेरिकी अर्थव्यवस्थेसाठी धोकादायक असल्याची ट्रंप यांची धारणा आहे. त्यांनी जीवाश्म इंधनाला समर्थन दिलं आणि पर्यावरणीय संरक्षण देणाऱ्या अनेक तरतुदी आणि हवामानविषयक नियमनं रद्द केली.

बायडन यांनी उत्सर्जन रोखण्याची उद्दिष्टं साध्य करण्याकरिता महत्त्वाकांक्षी दोन खर्व डॉलरची योजना आखली आहे. स्वच्छ ऊर्जेवर आधारित अर्थव्यवस्था उभारून आणि या प्रक्रियेमध्ये लाखो...


जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचा 20 जानेवारीला (म्हणजेच आज) शपथविधी होईल आणि त्यानंतर ते अधिकृतरीत्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आणि उप-राष्ट्राध्यक्ष होतील. पण कोव्हिड 19ची साथ आणि कॅपिटल इमारतीवर नुकताच झालेला हल्ला यामुळे यावेळी हा सोहळा भव्यदिव्य असणार नाही.

नेमकं काय काय होईल या शपथविधीच्या दिवशी, आपण जाणून घेऊयात

1. इनॉगरेशन - Inauguration म्हणजे काय?

हा एक अधिकृत सोहळा आहे ज्याच्यानंतर अमेरिकेच्या नवीन राष्ट्राध्यक्षांचा कार्यकाळ सुरू होतो. वॉशिंग्टन डी.सी.मध्ये हा सोहळा होतो.

वॉशिंग्टन डीसीमधल्या कॅपिटल इमारतीच्या बाहेर हा शपथविधी सोहळा होईल.

यामध्ये निवडून आलेले नवर्निवाचित राष्ट्राध्यक्ष (President - Elect) राष्ट्राध्यक्ष पदाची शपथ (Presidential oath of office) घेतात.

"मी पूर्ण गांभीर्याने शपथ घेतो की मी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची जबाबदारी निष्ठेने पार पाडीन आणि अमेरिकेच्या संविधानाचं जतन, संरक्षण आणि समर्थन करण्यासाठी माझ्यापरीने सर्वोत्तम प्रयत्न करीन."

अशी शपथ घेतल्यानंतर जो बायडन हे अमेरिकेचे 46वे राष्ट्राध्यक्ष होतील आणि इनॉग्युरेशन पार पडेल. पण यानंतर आनंदोत्स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व सुरू राहील.

कमला हॅरिस या देखील या सोहळ्यात पदाची शपथ घेत अमेरिकेच्या उप-राष्ट्राध्यक्ष होतील. सहसा राष्ट्राध्यक्षांनी शपथ घेण्याआधी उप-राष्ट्राध्यक्षांना शपथ दिली जाते.

2. जो बायडन यांचा शपथविधी कधी आहे?

कायद्यानुसार 20 जानेवारीला हा सोहळा होतो. वॉशिंग्टनमध्ये सकाळी 11.30 वाजताच्या सुमारास कार्यक्रमाला सुरुवात होईल. आणि दुपारपर्यंत जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचा शपथविधी होईल.

त्यानंतर जो बायडन हे व्हाईट हाऊसमध्ये प्रवेश करतील आणि पुढची 4 वर्षं हे त्यांचं घर असेल.

3. सुरक्षा व्यवस्था कशी असेल?

राष्ट्राध्यक्षांच्या शपथविधीसाठी कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था ठेवण्यात येते. पण 6 जानेवारीला ट्रंप समर्थकांनी कॅपिटल इमारतीवर हल्ला करत या इमारतीत शिरकाव केल्यानंतर यावेळी नेहमीपेक्षा कडक बंदोबस्त ठेवण्यात आलाय.

वॉशिंग्टन डी.सी. शहरातली सुरक्षा यंत्रणा वाढवण्यात आली असून शहरातले अनेक भाग बंद करण्यात आले आहेत. सुरक्षा विषयक आखणीची सर्वं सूत्रं सिक्रेट सर्व्हिसने आपल्या हाती घेतली असून हजारो पोलिस अधिकाऱ्यांसोबतच 25,000 नॅशनल गार्ड्सचं सैन्यदलही तैनात करण्यात आलेलं आहे.

वॉशिंग्टन डीसीमध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली असून हा सोहळा पूर्ण होईपर्यंत ती कायम राहील.

गेला वर्षभरापेक्षा अधिक काळ या इव्हेंटसाठीची आखणी आणि नियोजन सुरू असल्याचं सिक्रेट सर्व्हिसतर्फे या सोहळ्याचं नेतृत्त्वं करणाऱ्या एजंट मॅट मिलर यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

परंपरेनुसार आपण कॅपिटल बिल्डिंगच्या पायऱ्यांवरच शपथ घेणार असल्याचा आग्रह जो बायडन यांनी धरला असला, तरी या सोहळ्याला हजर राहू शकणाऱ्यांच्या संख्येत मात्र कपात करण्यात आली आहे.

4. डोनाल्ड ट्रंप हजर राहणार का?

मावळत्या राष्ट्राध्यक्षांनी नवीन राष्ट्राध्यक्षांना शपथ घेताना पाहण्यासाठी हजर राहणं हा शिष्टाचार आतापर्यंत कायम पाळला गेलाय. पण यावर्षी असं होणार नाही. या सोहळ्याला मावळते राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हजर राहणार नाहीत.

"मला प्रश्न विचारणाऱ्या सर्वांसाठी, मी 20 जानेवारीला होणाऱ्या शपथविधीला जाणार नाही," असं ट्रंप यांनी 8 जानेवारी रोजी ट्वीट केलं होतं. ते त्यांच्या फ्लोरिडामधल्या निवासस्थानी जातील अशी शक्यता वर्तवण्यात येतेय.

तर आपण त्याच दिवशी ट्रंप यांच्यासाठी 'दुसरं इनॉगरेशन' म्हणजे दुसरा शपथविधी सोहळा व्हर्च्युअली आयोजित करणार असल्याचं ट्रंप यांच्या काही समर्थकांनी...


जो बायडन आणि डोनाल्ड ट्रंप

वास्तव : कोरोना संकट संपण्याच्या मार्गावर नाही. कोरोनाग्रस्तांची संख्या आणि हॉस्पिटलमध्ये दाखल होण्याचं प्रमाण वाढतंच आहे. शिवाय, मृत्युमुखी पडणाऱ्यांची संख्याही जास्त आहे.

व्हाईट हाऊसचे संसर्गजन्य रोगतज्ज्ञ डॉ. अँथनी फाऊसी यांनी अमेरिकेतली कोरोना विषाणू संसर्गाची ताजी आकडेवारी 'अस्वस्थ करणारी' असल्याचं म्हटलं होतं. यावरूनच राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलेला दावा खरा नसल्याचं दिसतं.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप

अमेरिकेच्या कोव्हिड ट्रॅकिंग प्रोजेक्टअंतर्गत मिळालेल्या डेटानुसार संपूर्ण अमेरिकेत आजघडीला दिवसाला 60 हजार कोरोनाग्रस्त आढळत आहे.

ऑक्टोबरच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये ही आकडेवारी दिवसाला 50 हजार इतकी होती. म्हणजे एका दिवसात कोरोना पॉझिटिव्ह आढळणाऱ्यांची संख्या वाढलेलीच आहे.

इतकंच नाही तर ऑक्टोबरच्या सुरुवातीच्या दिवसांपेक्षा आज कोरोना विषाणूच्या संसर्गामुळे हॉस्पिटलमध्ये दाखल होणाऱ्यांच्या संख्याही 30 टक्क्यांनी वाढली आहे. तर दररोज जवळपास 800 अमेरिकी नागरिकांचा या आजारामुळे मृत्यू होतोय.

बायडन यांचा दावा : "रिपब्लिकन राज्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग वाढतो आहे."

वास्तव : बायडन यांच्या दाव्यात तथ्य नाही. रिपब्लिकन आणि डेमोक्रेटिक दोन्ही राज्यांमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढते आहे.

रिपब्लिकन पक्षाची सत्ता असलेल्या अमेरिकन राज्यांमध्ये कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत मोठ्या प्रमाणावर वाढ होत असल्याचं डेमोक्रेटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांचं म्हणणं आहे.

मात्र, अमेरिकेच्या 40 हून अधिक राज्यांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग वाढतोय आणि यात रिपब्लिकन आणि डेमोक्रेटिक अशा दोन्ही पक्षांच्या राज्यांचा समावेश आहे.

न्यू यॉर्क टाईम्सने दिलेल्या वृत्तानुसार गेल्या आठवड्यात नॉर्थ डकोटा, साऊथ डकोटा, मोंटाना आणि विस्कॉन्सिन या राज्यांमध्ये दरडोई कोरोना विषाणूच्या केसेस वाढल्या आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडेन

यापैकी नॉर्थ आणि साऊथ डकोटा या राज्यांमध्ये रिपब्लिकन गव्हर्नर आहेत. तर मोंटाना विस्कॉन्सिन या राज्यांमध्ये डेमोक्रेटिक पक्षाचे गव्हर्नर आहेत. मात्र, 2016 च्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत या दोन्ही राज्यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांच्या पारड्यात मतं टाकली होती.

पश्चिम-मध्ये अमेरिकेतही कोरोनाच्या केसेस वाढत असल्याचं बायडन यांनी म्हटलं होतं. मात्र पश्चिम-मध्य अमेरिकेतल्या इलीनॉईस राज्याने 2016 च्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत हिलरी क्लिंटन यांच्या पारड्यात मत टाकलं होतं. इतकंच नाही तर या राज्यामध्ये डेमोक्रेटिक पक्षाचे गव्हर्नर आहेत.

ट्रंप यांचा दावा : "22 लाख लोकांचा मृत्यू होईल, असा अंदाज वर्तवण्यात आला होता."

वास्तव : हा दावा दिशाभूल करणारा आहे.

लंडनमधल्या इम्पेरियल कॉलेजने मार्च महिन्यात ही आकडेवारी दिली होती. मात्र, कोरोना विषाणूचा फैलाव यत्किंचितही कमी न होता तो वाढत राहिला तर एवढ्या लोकांचा मृत्यू होईल, असं त्यात म्हटलं होतं.

याचाच अर्थ खबरदारीचे कुठलेही उपाय योजले नाही आणि वैयक्तिक पातळीवर वावरताना कुठलेही बदल केले नाही तर ही परिस्थिती उद्भवू शकते, असा तो अंदाज होता.

कोरोना संसर्गामुळे अमेरिकेत आतापर्यंत 2 लाख 23 हजार जणांचा मृत्यू झाला आहे.

ट्रंप यांचा दावा : "प्री-एक्झिस्टिंग कंडीशन असणाऱ्यांसाठी माझ्याकडे एक योजना आहे."

वास्तव : आरोग्याविषयी आधीपासून काही तक्रारी असणाऱ्यांसाठी राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्याकडे काही योजना असेलही. पण त्यांनी ती अजूनतरी शेअर केलेली नाही.

अमेरिकेमध्ये आरोग्य विमाधारकांना विमा घेण्याआधी...


जो बायडन आणि डोनाल्ड ट्रम्प

पुन्हा एकदा राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या शर्यतीत असलेल्या डोनाल्ड ट्रंप यांनी गेल्या काही आठवड्यांच्या तुलनेत आता आघाडी घेतली आहे.

ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीला डेमोक्रॅटिक नेते जो बायडन निवडणुकीच्या स्पर्धेत आघाडीवर होते पण गेल्या दहा दिवसांत हा ट्रेंड काहीसा कमी झाला आहे.

फाईव्ह थर्टीएट वेबसाईटने दिलेल्या वृत्तानुसार, बायडन यांच्या आघाडीत दोन गुणांची घसरण नोंदवण्यात आली आहे.

दुसऱ्या बाजूला जुलैच्या उत्तरार्धात 40.2 टक्क्यांनी आघाडीवर असलेले राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप आता 43.2 टक्क्यांवर आले आहेत.

ट्रंप यांच्या बाजूने ट्रेंड आहे असं सध्यातरी स्पष्ट म्हणाता येणार नाही. पण ट्रंप यांनी जी पावलं उचलली त्याला लोकांनी पसंती दर्शवली आहे असे आकडेवारीनुसार दिसून येते.

राजकीय विश्लेषकांनुसार डोनाल्ड ट्रंप पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष पदावर विराजमान होण्याला पाच महत्त्वाची कारणं असू शकतात.

1. ट्रंप समर्थकांमधला उत्साह

अमेरिकेत मतदान अनिवार्य नाही आणि म्हणूनच इथे परिस्थिती बदलू शकते. कारण नेत्यांचे काम केवळ मतदारांना आकर्षित करण्यापुरते मर्यादित राहत नाही, तर त्यांना घराबाहेर पड... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ून मतदान करण्यासाठी प्रेरित करावे लागते.

अमेरिकेत निवडणूक मंगळवारी असल्याने कामाच्या दिवशी मतदारांमध्ये उत्साह कायम ठेवणे गरजेचे असते.

कोरोना काळात मतदारांना प्रोत्साहन देणे अधिक आव्हानात्मक आहे. कारण कोरोनाचा धोका पत्करून मतदारांना मतदान केंद्रापर्यंत आणायचे आहे.

कोरोना काळात मतदानाचा अधिकार बजावणे ही छोटी बाब नाही. म्हणूनच मतदानासाठी ते उत्साही आहेत का असा प्रश्न वारंवार विचारला जातो.

मतदारांमध्ये उत्साह असणं ही एक महत्त्वाची बाब आहे ज्यात ट्रंप समर्थक बायडन यांच्या समर्थकांपेक्षा एक पाऊल पुढे आहेत.

जुलै महिन्यात यूगॉव संस्थेने मतदारांना त्यांच्या आवडीच्या उमेदवाराला मतदान करण्यासाठी ते किती उत्साही आहेत असा प्रश्न विचारला.

तेव्हा बायडन यांच्या 40 टक्के समर्थकांनी उत्साह दाखवला तर ट्रंप यांच्या 68  टक्के समर्थकांनी त्यांना मतदान करण्यासाठी उत्सुक असल्याचे सांगितले.

नोव्हेंबरमध्ये मतदान करण्यासाठी कोण तयार आहे असाही प्रश्न संस्थेकडून विचारण्यात आला.

त्यावर 76 टक्के ट्रंप समर्थकांनी ते मतदान करणार असल्याचे सांगितले. 11 टक्के मतदारांनी अद्याप निश्चित नाही असे उत्तर दिले. बायडन यांच्या बाबतीत हे गुणोत्तर 69-16 असे होते.

सीएनएनने ऑगस्ट महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यात नोंदणीकृत मतदारांसोबत केलेला एक पोल जाहीर केला आहे. यानुसार, काही राज्यांमध्ये बायडन आणि ट्रंप यांच्यात केवळ एक टक्क्याची तफावत आहे. डेमोक्रटिक पक्षाला 49 टक्के मतदार पसंतकरतात तर रिपब्लिकन पक्षाच्या बाजूने 48 टक्के मतदार आहेत.

कोरोना आरोग्य संकटात प्रचार फेरी करता येत नसली तरी ट्रंप यांच्या समर्थकांनी फ्लोरिडा, कॅलिफोर्निया, न्यू जर्सी आणि टेक्ससमध्ये जहाजांची परेड आणि गाड्यांमधून प्रचार केला.

2. ट्रंप स्वत: बाहेरील व्यक्ती असल्याचा प्रचार करतात

अलाबामामध्ये राहणारे रॉबर्ट लीड्स म्हणतात, " 2016 पूर्वी मी कधीही मतदान केले नव्हते किंवा राजकारणात रस घेतला नाही. पण ट्रंप आल्यानंतर मला असे वाटले की ते वेगळे आहेत. तेव्हा मी आयुष्यात पहिल्यांदा मतदान केले आणि त्यांना पाठिंबा दिला. मला संधी मिळाली तर मी त्यांना पुन्हा एकदा मत देईन."

2016 मध्ये ट्रंप यांनी या मतदारसंघातून 62 टक्के मतदान मिळवले होते.

रॉबर्ट लीड्स सुतार काम करतात आणि टॅक्सी चालक आहेत. ते अशा लोकांपैकी एक आहेत ज्यांनी ट्रंप राजकारणात आल्यानंतर निवडणुकांमध्ये रस घ्यायला सुरुवात...


जो बायडन आणि मुलगा हंटर बायडन

 माझं कुटुंब कायम माझ्या सोबत उभं राहिलं, असं बायडन म्हणाले. मात्र, राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत बायडन यांच्या मुलावर भ्रष्टाचाराचे आरोप झाले होते.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी बायडन यांचा मुलगा आणि व्यावसायिक हंटर बायडन यांच्यावर वडिलांच्या पदाचा गैरवापर करत भ्रष्टाचार केल्याचा आरोप केला होता. युक्रेनमधलं प्रकरण तर चांगलंच गाजलं होतं.

मुलावर गंडांतर येऊ नये, यासाठी जो बायडन यांनी उपराष्ट्राध्यक्षपदाचा गैरवापर करत युक्रेन सरकारवर हंटर ज्या कंपनीच्या संचालक मंडळावर होते त्या कंपनीतल्या गैरव्यवहारांची चौकशी करणाऱ्या तपास अधिकाऱ्याला काढून टाकण्यासाठी दबाव टाकल्याचा आरोप झाला.

हा आरोप सिद्ध झाला नाही. उलट, बायडन यांच्या मुलाच्या या नोकरीवरून अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी युक्रेनच्या अध्यक्षांवर हंटर यांच्याविरोधात भ्रष्टाचाराच्या आरोपांची चौकशी करावी, असा दबाव आणला होता. युक्रेनच्या अध्यक्षांना केलेल्या या फोनकॉलमुळेच ट्रम्प यांच्याविरोधात महाभियोग खटल्याची सुरुवात झाली होती.

 खरंतर 50 वर्षांचे हंटर बायडन कायम सत्तेच्या जवळ ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोते आणि या जवळीकीनेच त्यांच्या व्यावसायिक कारकीर्दीलाही आकार दिला, यात शंका नाही. कोण आहेत हंटर बायडन, आतापर्यंतचा त्यांचा प्रवास कसा होता, पाहूया.

जो बायडन नात आणि मुलगा हंटर बायडन यांच्यासोबत

कोण आहेत हंटर बायडन?

जो बायडन यांना पहिल्या पत्नीपासून एक मुलगी आणि दोन मुलं अशी तीन अपत्यं होती. मात्र, बायडन जेव्हा पहिल्यांदा सिनेटची निवडणूक जिंकले (1972) त्यावेळी शपथग्रहणाची तयारी करत असताना एका कार अपघातात त्यांची पहिली पत्नी नीलिया आणि मुलगी नाओमी यांचा मृत्यू झाला होता. तर ब्यू आणि हंटर ही दोन्ही मुलं गंभीर जखमी झाली होती.

या अपघातात जखमी झालेल्या त्यांच्या मुलांवर विलमिंग्टनमधल्या हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू होते. त्यामुळे जो यांनी सिनेटपदाची शपथही त्या हॉस्पिटलमध्येच घेतली होती. त्यानंतर ते रोज 90 मिनिटांचा ट्रेनचा प्रवास करून वॉशिंग्टन डीसीला जायचे आणि परत येऊन आपल्या मुलांचा सांभाळ करायचे.

 1977 मध्ये जो बायडन यांनी व्यवसायाने शिक्षिका असणाऱ्या जिल यांच्याशी दुसरं लग्न केलं. दुसऱ्या पत्नीपासून त्यांना अॅशले ही मुलगी आहे.

पुढे 2015 साली ब्यू यांचं वयाच्या 45 व्या ब्रेन ट्युमरने निधन झालं.

इतक्या कमी वयात जवळची माणसं गमावल्यामुळे अनेकांना जो बायडन यांच्याविषयी सहानुभूती आहे. मात्र, बायडन यांच्या कुटुंबाची दुसरी कहाणी याहून पूर्णपणे वेगळी आहे. विशेषतः त्यांचा मुलगा हंटर यांची…

व्यावसायिक कारकिर्दिला सुरुवात आणि वादाचा श्रीगणेशा

हंटर बायडन वकील आणि गुंतवणूक सल्लागार आहेत. 1992 साली त्यांनी जॉर्जटाऊन विद्यापीठातून पदवी घेतली. वकिलीचं शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी गुंतवणूक सल्लागार म्हणून काम सुरू केलं. या व्यवसायाने त्यांचं आयुष्य बेलगाम झालं.

1997 साली ते डेलवरमध्ये MBNA बँकेत एक्झिक्युटिव्ह व्हाईस प्रेसिडेंट म्हणून रुजू झाले. विशेष म्हणजे या बँकेने अनेकदा जो बायडेन यांच्या निवडणूक प्रचारासाठी निधी दिला होता. त्यामुळे हंटर बायडन बँकेत रुजू होताच सर्वांच्या भुवया उंचावल्या होत्या.

मात्र, नोकरीत त्यांचं मन रमेना. एक दिवसही बँकेचा बॅच घातला नाही तर कुणीही तुम्हाला टोकायचं, असं हंटर यांनी 'द न्यू यॉर्कर'ला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं होतं.

हंटर बायडन

बिझनेस इनसायडरच्या वृत्तानुसार 1998 साली त्यांची ओळख विलियम ओल्डाकर यांच्याशी झाली. ओल्डाकर वकील होते आणि जो बायडन यांच्यासाठी त्यांनी काम केलं होतं....


जो बायडन यांची अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी निवड झाल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि जो बायडन यांची ही पहिलीच बैठक असणार आहे. याआधी बायडन यांची निवड झाल्यानंतर पंतप्रधान मोदी यांनी फोनवरून त्यांना शुभेच्छा दिल्या होत्या.

चीनविरोधात सदस्य राष्ट्रांमध्ये नौदल क्षमता आणि सहकार्य वाढवण्याच्या उद्देशाने क्वाडची स्थापना करण्यात आली आहे. मात्र, बैठकीत संघटनेच्या अजेंड्यांचा विस्तार करण्यात आला आहे.

भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने जारी केलेल्या एका प्रसिद्धी पत्रकातील माहितीनुसार, "सदस्य राष्ट्रांचे प्रमुख समान हितसंबंधांच्या स्थानिक आणि जागतिक मुद्द्यांवर चर्चा करतील. तसंच एक स्वतंत्र, मुक्त आणि सर्वसमावेशक हिंदी-प्रशांत महासागर प्रदेश राखण्याच्या दिशेने सहाकार्याच्या व्यावहारिक क्षेत्रांवर विचारांची देवाण-घेवाण करतील."

परराष्ट्र मंत्रालयातील एका प्रवक्त्यांनी म्हटलं आहे, "सदस्य राष्ट्रांचे प्रमुख कोव्हिड-19 चा सामना करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांवर चर्चा करतील. तसंच हिंदी-प्रशांत महासागर प्रदेशात सुरक्षा, वस्तू आणि स्वस्त लस उपलब्ध करून देण्यासाठी सहकार्याच्या संधी शोधतील."

या व्हर्च्युअल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बैठकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन, जपानचे पंतप्रधान योशिहिदे सुगा आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बायडन सहभागी होतील.

भारत चीनसोबत समतोल कसा साधतो?

क्वाड सिक्युरिटी डायलॉगचे चार सदस्य राष्ट्रं म्हणजेच अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, जपान आणि भारत या प्रदेशात चीनच्या वाढत्या प्रभावाला आळा घालण्यासाठी एका व्यासपीठावर एकत्र आले आहेत. भारत यातला एक महत्त्वाचा देश आहे.

दुसरीकडे भारत आणखी एका व्यासपीठावर बराच सक्रीय आहे जिथे भारत आणि चीन महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे व्यासपीठ आहे 'ब्रिक्स'चं. भारत आणि चीन व्यतिरिक्त रशिया, ब्राझिल आणि दक्षिण आफ्रिका ब्रिक्स संघटनेचे सदस्य आहेत.

विशेष म्हणजे यावर्षी भारताला ब्रिक्सचं अध्यक्षपद मिळालं आहे आणि भारत या वर्षाच्या मध्यात किंवा यानंतर ब्रिक्स शिखर परिषदेचं आयोजन करणार आहे. यात चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग उपस्थित राहण्याची दाट शक्यता आहे.

गेल्या वर्षी सीमेवर चिनी आणि भारतीय जवानांमध्ये झालेल्या चकमकीनंतर दोन्ही देशांमधले संबंध ताणले गेले होते. त्यामुळे ब्रिक्स शिखर परिषदेत शी जिनपिंग यांनी उपस्थिती लावल्यास ती या वर्षातली एक मोठी घडामोड ठरेल.

त्यामुळे भारत एकीकडे चीनविरोधी संघटनेचाही सदस्य आहे आणि दुसरीकडे चीनसोबतच्या एका संघटनेतही सदस्य आहे. अशावेळी भारत चीनबरोबरच्या संबंधात समतोल कसा साधतो?

भारत दोन प्रकारे समतोल साधतो, असं मुंबईतील परराष्ट्रविषयक थिंकटँक आणि गेटवे हाऊसशी संबंधित माजी राजदूत राजीव भाटिया यांचं म्हणणं आहे.

ते सांगतात, "एक म्हणजे ब्रिक्स 15 वर्षं जुनी संघटना आहे आणि यात बरंच सहकार्य झालं आहे. जगात चीनची भूमिका उत्तम होती आणि भारत-चीन संबंधही उत्तम होते, त्यावेळी ही संघटना स्थापन झाली होती. मात्र, गेल्या 3-4 वर्षात आणि विशेषतः 2020 साली चीनची भूमिका बरीच नकारात्मक झाली आहे. इतकंच नाही तर चीनचे भारत, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि जपानशी संबंधही बिघडलेत आणि यातूनच क्वाडची स्थापना झालेली आहे."

ते पुढे सांगतात, "याआधीही क्वाडची स्थापना करण्यात आली होती. मात्र, ते फार काळ टिकू शकलं नाही. याच संघटनेचा दुसरा अवतार 2017 साली उदयास आला. भारत क्वाडमध्ये सहभागी आहे कारण त्याला चीनबरोबर समतोल साधून ठेवायचा आहे आणि हे तेव्हाच शक्य आहे जेव्हा हिंदी-प्रशांत महासागर प्रदेशातल्या चार मोठ्या शक्ती (भारत, जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि अमेरिका) परस्पर सहकार्य...


जो बायडन यांच्या सभेनंतर या शरद पवारांच्या 'त्या' सभेचे फोटो सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर करण्यात आले.

आता जो बायडन यांनी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकल्यानंतरही अनेक जण शरद पवार आणि जो बायडन यांचे फोटो सोशल मीडियावर शेअर करून व्यक्त होत आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी शरद पवार आणि जो बायडन यांच्या पावसातल्या सभेचा फोटो फेसबुकवर पोस्ट करत म्हटलं आहे, "वय जास्त असलं म्हणून काय झालं, लोकांसाठी काम करण्याची ऊर्जा तरुणांनाही मागे टाकणारी आहे. म्हणूनच ते नेहमी विजयी ठरतात.त्यांचा आपल्या मूल्यांवर ठाम विश्वास असतो व ते त्यासाठी संघर्ष करतात. हे आपण महाराष्ट्रात घडताना पाहिलं आणि आता अमेरिकेतही घडलं."

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांनी जो बायडन यांच्या पावसाळी सभेसंदर्भातलं ट्वीट रिट्वीट करताना म्हटलं, "अमेरिकेतील हेकेखोर सरकारविरोधातील हा विजय असून अमेरिकन मतदारांनी त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आणलेला हा नवा बदल आहे. अमेरिकेचे नवनिर्वाचित अध्यक्ष जो बायडन यांचं मनःपूर्वक अभिनंदन आणि त्यांना पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा. असाच बदल बिह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ारच्या निकालातही दिसेल अशी अपेक्षा आहे."

फेसबुक यूझर निलेश लंके यांनी शरद पवार आणि जो बायडन यांच्या सभेचा फोटो फेसबुकवर पोस्ट करत लिहिलं, "वयाच्या 78 व्या वर्षी जो बायडन व्हाइट हाऊसच्या लढाईत सहभागी झाले आणि ते व्हाइट हाऊसमध्ये जाणार हे आता निश्चित आहे. बराक ओबामा राष्ट्राध्यक्ष असतांना बायडन उपाध्यक्ष होते. बराक तेव्हा 47 वर्षाचे होते आणि बायडन 66 वर्षाचे होते.

बायडन हे ओबामा यांच्यापेक्षा मोठे असले तरी ओबामा यांच्या नंतर 12 वर्षांनी 2020 च्या निवडणुकीत ते राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या निवडणुकीत उतरले आणि जोमात प्रचार केला फ्लोरिडा मध्ये त्यांनी केलेली पावसातील सभा जगभरात गाजली. शेवटी एकच बायडन यांच्याकडून एकच शिकवण मिळते की, संयम सातत्य ठेवा शरीराला जरी वय असलं तरी इच्छाशक्तीला वय नसतं."

राहुल वर्मा यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "निवडणुकांमध्ये पावसात सभा घेणारे सगळेच सत्तेत येत आहेत."

सत्या ट्वीटर हॅँडलवरून ट्वीट केलंय, "कोणी काहीही म्हणो. पावसातल्या सभा मात्र हमखास विजय मिळवून देतात."

याच ट्वीटला रिट्वीट करत विजय पुंड यांनी लिहिलंय, "मला पण सरपंच निवडणूक लढायची आहे , मी पण एखादी पावसात सभा घेतो . झालो तर झालो सरपंच."

अक्षय सोनवणे यांनी ट्वीट करत म्हटलंय, "पावसात घेतलेली सभा सगळीकडे चमत्कार करतेय. महाराष्ट्रात जसा झाला, तसाच काहीसा सातासमुद्रापार US मध्ये सुद्धा बायडन यांच्या पावसातील सभेने चमत्कार केलाय."

दीपक कुलकर्णी यांनी ट्वीट करत लिहिलं, "आमच्या इथल्या काही डोक्यावर पडलेल्या लोकांना वाटत आहे जो बायडन यांनी पावसात सभा घेतली म्हणून ते अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष झाले. काय एक एक नग आहेत ,अफाट बुद्धिमतेचे आहेत."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जो बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकत असल्याचं पेन्सिल्वेनियातल्या निकालानंतर स्पष्ट झालं. व्हाईट हाऊसच्या शर्यतीत डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर मात करण्यासाठी 270 इलेक्टोरल मतांची गरज असताना, बायडन यांना 273 इलेक्टोरल मतं मिळत आहेत.

पण बायडन यांनी निवडणूक जिंकल्यावर आता पुढे काय होणार?

निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष बायडन आता काही लगेचच व्हाइट हाऊसमध्ये राहायला जाणार नाही. अमेरिकेतल्या नियमांनुसार त्याआधी काही गोष्टी घडणं आवश्यक आहे.

एरवी ही सगळी प्रक्रिया सरळ सोपी असते. पण यंदाची निवडणूक कोर्टाच्या फेऱ्यांत अडकली तर काही अडचणी निर्माण होऊ शकतात.

जो बायडन कधी राष्ट्राध्यक्ष बनतील?

अमेरिकेच्या राज्यघटनेनुसार नव्या राष्ट्राध्यक्षांचा कार्यकाळ 20 जानेवारीला दुपारी बारा वाजता सुरू होतो.

त्यासाठी अमेरिकन संसदभवन म्हणजे वॉशिंग्टन डीसीमधल्या कॅपिटॉल इमारतीत  'प्रेसिडेन्शिय इनॉग्युरेशन' म्हणजे शपथविधी सोहळ्याचं आयोजन केलं जातं. या सोहळ्यात नवे राष्ट्राध्यक्ष आणि नवे उपराष्ट्राध्यक्ष यांना सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश पदाची शपथ देतात.

म्हणजे 20 जानेवारी 2021रोजी जो बायडन आणि कमला ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ॅरिस पदभार स्वीकारतील.

या वेळापत्रकात काही अपवादा‍त्मक बदलच होतात. एखाद्या राष्ट्राध्यक्षाचा कार्यकाळ सुरू असताना मृत्यू झाला किंवा त्यानं राजीनामा दिला तर उपराष्ट्राध्यक्षांना लगेचच राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ दिली जाते.

'प्रेसिडेन्शियल ट्रान्झिशन' म्हणजे काय?

निवडणुकीचा निकाल लागल्यापासून  20 जानेवारीला नवे राष्ट्राध्यक्ष शपथ घेईपर्यंतचा काळ म्हणजे 'प्रेसिडेन्शियल ट्रान्झिशन'चा काळ अर्थात सत्तांतरणाचा काळ होय.

निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष या काळात आपली ट्रान्झिशन टीम तयार करतात, म्हणजे शपथ घेतल्यावर लगेचच त्यांना लगेचच काम सुरू करता येतं. बायडन यांनी आपली सत्तांतरण वेबसाईटही https://buildbackbetter.com/  तयार केली आहे.

ही टीम मंत्रीमंडळातले सदस्य निवडणं, तसंच कुठल्या धोरणांना प्राथमिकता द्यायची आणि कसं राज्य चालवायचं यावर चर्चा करते

 या टीमचे सदस्य अमेरिकेतल्या राष्ट्रीय स्तरावरील मंत्रालयं आणि विभागांमध्ये जातात आणि कुठली कामं कधी करायची आहेत, त्यांचा आर्थिक ताळमेळ, तिथले अधिकारी यांची माहिती घेतात.

कोणते अधिकारी नव्या राष्ट्राध्यक्षांच्या हाताखालीही काम करत राहणार आहेत याचीही ते माहिती घेतात. या टीमचे काही सदस्य नंतर सरकारसोबत काम करत राहतात.

2016 साली तेव्हाचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांची तेव्हाचे निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्याशी भेट झाली, तेव्हा दोघांमधला फोटोत थंडपणा स्पष्टपणे दिसून आला.

कुठले शब्द आपल्या कानावर पडत राहतील?

प्रेसिडेंट इलेक्ट - निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष

जेव्हा एक उमेदवार निवडणूक जिंकतो पण त्यानं अजून राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेतलेली नसते, तेव्हा त्यांना निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष किंवा प्रेसिडेंट इलेक्ट म्हटलं जातं

कॅबिनेट :

जो बायडेन लवकरच आपल्या कॅबिनेटमध्ये म्हणजे मंत्रीमंडळात कोण कोण असेल हे जाहीर करतील. अमेरिकेचा राज्यकारभार चालवणारी ही सर्वोच्च टीम असेल. त्यात महत्त्वाच्या विभागांच्या प्रमुखांचा समावेश असेल.

कन्फर्मेशन हियरिंग :

सरकारमधील महत्त्वाच्या जागी नियुक्ती करताना राष्ट्राध्यक्षांना सिनेटची म्हणजे अमेरिकन संसदेतील वरिष्ठ सभागृहाची सहमती घ्यावी लागते. बायडन यांनी निवडलेल्या लोकांची सिनेटच्या समित्यांकडून मुलाखत घेतली जाईल, त्यालाच कन्फर्मेशन हियरिंग असं म्हणतात. या मुलाखतीनंतरच त्यांची निवड होणार की नाही यावर शिक्कामोर्तब केलं जातं.

...


जो बायडन हे  परराष्ट्र धोरणाचे तज्ज्ञ म्हणून ओळखले जातात. वॉशिंग्टन डीसी मधला अनेक वर्ष राजकारणाचा अनुभव त्यांच्या गाठीशी आहे. जीभेवर साखर ठेवून बोलणारा नेता, अशी त्यांची ओळख आहे.

आपल्या वकृत्व कौशल्याने ते चुटकीसरशी लोकांची मनं जिंकतात. बायडन यांचं सर्वांत मोठं वैशिष्ट्य म्हणजे ते अगदी सहजपणे सामान्य माणसात मिसळतात. खाजगी आयुष्यात बायडन यांनी अनेक चढ-उतार पाहिलेत आणि अनेक संकटं झेलली आहेत. समर्थकांच्या मते या बायडन यांच्या जमेच्या बाजू आहेत.

पण विरोधकांच्या मते बायडन यांचं वय झालंय. राजकीय नेते म्हणून त्यांच्यातलं चातुर्य आता संपलेलं आहे. ते चिडखोर आहेत आणि आपल्या भाषणात गंभीर चुकाही करतात. इतकंच नाही तर त्यांना स्त्रियांचे केस हुंगण्याची वाईट खोड असल्याचंही विरोधकांचं म्हणणं आहे.

कुशल वक्ता

जो बायडन यांचं निवडणूक प्रचाराशी जुनं नातं आहे. 47 वर्षांपूर्वी त्यांचा राजकीय प्रवास सुरू झाला.  1973 साली ते सिनेट सदस्य म्हणून निवडून गेले होते,  तर 1987 साली म्हणजे तब्बल 33 वर्षांपूर्वी ते पहिल्यांदा अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत उतरले होते.

1973 साली ते सिनेट सदस्य म्हणून निवडून गेले होते. ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तर 1987 साली म्हणजे तब्बल 33 वर्षांपूर्वी ते पहिल्यांदा अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत उतरले होते.

त्यामुळे बायडन यांच्याकडे मतदारांना आकर्षित करण्याची कला आहे, असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही.  मात्र, त्यांची अडचण अशी आहे की, बोलण्याच्या ओघात ते अनेक गंभीर चुका करतात.

लोकांसमोर बोलताना बरेचदा ते भावनेच्या भरात वाहून जातात. अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीतल्या त्यांच्या प्रयत्नात ते याच कारणामुळे लगेच बाहेर फेकले गेले होते. बायडन तिसऱ्यांदा अध्यक्षपदाच्या निवडणूक रिंगणात नशीब आजमावत आहेत.

1987 साली बायडन यांनी पहिल्यांदा अध्यक्षपदाचा उमेदवार होण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले होते. त्यावेळी आपल्या प्रचार सभांमध्ये ते सांगायचे, "माझे पूर्वज वायव्य पेन्सिल्वेनियामधल्या कोळशाच्या खाणीत काम करायचे."  ते असंही सांगायचे की माझ्या पूर्वजांना ते करण्याची संधी कधीच मिळाली नाही ज्याच्यावर त्यांचा हक्क होता आणि याचं शल्य त्यांच्या मनात आहे.

मात्र, प्रत्यक्षात बायडन यांच्या पूर्वजांनी कधीच कोळसा खाणीत काम केलेलं नाही. नील किनॉक नावाच्या एका ब्रिटीश नेत्याची नक्कल करत त्यांनी ही खोटी कथा रचली होती. (अशाच प्रकारे त्यांनी इतरही अनेक नेत्यांची वक्तव्यं आपल्या नावावर खपवल्याचे आरोप आहेत.)

त्यांची अशी खोटी वक्तव्यं अमेरिकेच्या राजकारणात 'जो बॉम्ब' या नावाने (कु) प्रसिद्ध आहेत.

2012 साली आपल्या राजकीय कारकिर्दीविषयी बढाया मारताना एका प्रचारसभेत ते बोलून गेले, "मित्रांनो, मी आठ राष्ट्राध्यक्षांसोबत काम केलं आहे आणि त्यापैकी तिघांशी माझे जवळचे संबंध (intimate) होते."  मात्र, बोलण्याच्या ओघात intimately शब्द वापरल्याने तीन राष्ट्राध्यक्षांसोबत त्यांचे शारीरिक संबंध होते असा अर्थ ध्वनित झाला.

बराक ओबामा यांच्या कार्यकाळात ते उपाध्यक्ष होते. त्यावेळी 'आम्ही अर्थव्यवस्थेबाबत चुका करण्याची शक्यता तीस टक्के असल्याचं' म्हणत त्यांनी लोकांना धडकी भरवली होती.

बायडन ओबामांविषयी बोलताना म्हणाले होते, "ओबामा मुख्य प्रवाहातील पहिले असे आफ्रिकन-अमेरिकी नागरिक आहेत जे उत्तम वक्ते आहेत, चमकदार आणि स्वच्छ चारित्र्याचे आहेत आणि दिसायलाही देखणे आहेत."  यावरून बराच वाद झाला होता. मात्र, तरीही ओबामा यांनी त्यांना उपाध्यक्ष केलं.

बराक ओबामा यांच्या कार्यकाळात ते उपाध्यक्ष होते. त्यावेळी "आम्ही अर्थव्यवस्थेबाबत चुका करण्याची शक्यता तीस टक्के असल्याचं" म्हणत...


जो बायडन हे अमेरिकेचे 46 वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतील.

ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शेवटच्या खुणा बुधवारी पुसल्या जातील आणि बायडन दाम्पत्य व्हाइट हाऊसमध्ये प्रवेश करेल. टेबलांची आवराआवर केली जाईल, खोल्यांची साफसफाई केली जाईल आणि राष्ट्राध्यक्षांचे सहाय्यक म्हणून राजकीय नियुक्त्यांसह नवीन चमू दाखल होईल.

राष्ट्राध्यक्षपदी नवीन व्यक्ती दाखल झाल्यावर सरकारचं पूर्ण रूपच पालटून जातं- व्हाइट हाऊसमधील बदल हा त्याचा एक भाग आहे.

ट्रंप यांच्या सत्ताकाळात व्हाइट हाऊसमधील एक प्रमुख व्यक्तिमत्त्व राहिलेले, धोरणविषयक सल्लागार स्टीफ मिलर गेल्या आठवड्यात एकदा संध्याकाळी वेस्ट विंग भागात फेरफटका मारत होते. ट्रंप यांनी कार्यभार स्वीकारल्यापासून त्यांच्यासाठी भाषणं व धोरणं तयार करून देण्यात मिलर यांचा सहभाग राहिला होता.

व्हाइट हाऊसमधून सामान हलवायला सुरूवात झाली आहे.

राष्ट्राधक्ष्य ट्रंप यांच्या आरंभिक चमूपैकी मोजकेच लोक शेवटपर्यंत टिकले- मिलर त्यापैकीच एक. तर, त्या दिवशी संध्याकाळी एक बैठक होणार होती, त्या संदर्भात आपल्या सहकाऱ्यांशी गप्पा मारत ते एका भिंतीला टेकून उभे होते. त्यांना क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुठे जायची काही घाईगडबड असल्याचं दिसत नव्हतं.

सर्वसाधारणपणे वेस्ट विंग भागात वर्दळ असते, पण त्या दिवशी हा भाग निर्जन झाला होता. फोनचा घणघणाट होत नव्हता. रिकाम्या कार्यालयांमधली टेबलं कागदांनी अस्ताव्यस्त झाली होती, पत्रांचे लिफाफे उघडलेलेही नव्हते. जणू काही लोक घाईघाईने तिथून निघून गेलेत आणि ते परत येणारच नाहीत, अशी अवस्था झाली होती. सहा जानेवारीला कॅपिटलमध्ये झालेल्या दंगलीनंतर डझनभर ज्येष्ठ अधिकाऱ्यांनी व सहकाऱ्यांनी राजीनामा दिला. मिलर यांच्यासारखे काही निष्ठावान टिकून राहिले.

संभाषण संपत आल्यावर मिलर यांनी त्यांच्या सहकाऱ्याचा निरोप घेतला. आता पुढे कुठे जाणार, असं मी विचारल्यावर ते हसले. "इथून परत ऑफिसात जाणार," ते म्हणाले आणि निवांत चालत हॉलच्या दुसऱ्या बाजूला गेले.

'वाट खूप अवघड आहे'

शपथविधीच्या दिवशी मिलर यांच्या कार्यालयातही आवराआवर केली जाईल. ते व त्यांचे सहकारी तिथे काम करत होते, याच्या खाणाखुणा पुसल्या जातील, आणि बायडन यांचा चमू त्या जागेत सक्रिय होईल.

वेस्ट विंग भागातील कार्यालयांमधील आवराआवर आणि दोन राष्ट्राध्यक्षांमधील स्थित्यंतर, ही परंपरा कित्येक शतकांपासून सुरू आहे. ही प्रक्रिया कायम स्नेहशीलच असते, असं नाही.

1869 साली महाभियोगाद्वारे हटवण्यात आलेले दुसरे एक राष्ट्राध्यक्ष, डेमोक्रेटिक पक्षाचे अँड्र्यू जॉन्सन यांनी रिपब्लिकन पक्षाचे युलिसस एस ग्रँट यांच्याकडे दुर्लक्ष करून शपथविधीकडे पाठ फिरवली होती. जॉन्सन यांना कार्यालयातून हटवण्याच्या प्रक्रियेला पाठिंबा दिलेल्या ग्रँट यांना याचं फारसं आश्चर्य वाटलं नाही.

परंतु, यावेळी स्थित्यंतरामधील कटुता आणखी लक्षणीय आहे. सर्वसाधारणतः ही प्रक्रिया निवडणुकीनंतर लगेच सुरू होते, पण ट्रंप यांनी निकाल स्वीकारायला नकार दिल्यामुळे काही आठवडे उशिराने ही प्रक्रिया सुरू झाली. बायडन यांच्या शपथविधी समारंभाला आपण उपस्थित राहणार नसल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. शपथविधी टाळून ते बहुधा फ्लोरिडामधील त्यांच्या मालकीच्या मार-अ-लागो क्लबमध्ये जातील.

तरीही, आधीसारखंच आताही सत्तांतर होतंच आहे. "व्यवस्था स्वतःची पकड टिकवून आहे," असं प्रिन्स्टन विद्यापीठातील अमेरिकी इतिहासाचे प्राध्यापक सीन विलेन्ट्झ म्हणतात. "वाट खूप अवघड आहे, धक्केही बसतायंत, पण तरीही स्थित्यंतर होतंच आहे."

सर्व काही अत्यंत सुरळीत असतानाही स्थित्यंतराशी संबंधित दळणवळणाची प्रक्रिया छाती दडपवून...


जो बायडन हॉस्पिटलमध्ये सिनेटरपदाची शपथ घेताना

 पण जो बायडन यांच्या राजकीय कारकीर्दीला वैयक्तिक दुःखाची किनार आहे.

1972 मध्ये पहिल्यांदा सिनेट निवडणूक जिंकल्यानंतर एका कार अपघातात त्यांची पहिली पत्नी नीलिया आणि लहान मुलगी नाओमी यांचा मृत्यू झाला.

त्यांनी आपल्या सिनेटरपदाची शपथ त्यांची मुलं बो आणि हंटर बायडन यांच्या हॉस्पिटल रुममध्ये घेतली होती. हे दोघे त्या अपघातात वाचले होते.

Independent  या वेबसाईटने दिलेल्या माहितीनुसार, 2012 मध्ये डेमोक्रटिक नॅशनल कन्वेन्शन इथं जो बायडन यांना उपराष्ट्राध्यक्षपदासाठी नामनिर्देशित करताना बो बायडन यांनी भाषण दिले होते. या भाषणामुळे जो बायडन भावुक झाले होते.

बो बायडन यांनी म्हटलं होतं, "आम्ही हॉस्पिटलमध्ये होतो तेव्हा वडील नेहमी आमच्यासोबत असायचे. माझ्या सर्वात जुन्या आठवणी त्या हॉस्पिटलमध्ये आहेत. त्यांनी कार्यालयात शपथ घेण्याचा निर्णय घेतला नाही. त्यांनी म्हटलं होतं की, डेलावेरला दुसरा सिनेटर मिळू शकतो पण माझ्या मुलांना दुसरे वडील मिळू शकत नाहीत."

"टेड केनेडी, माईक मॅन्सफिल्ड, हबर्ट हम्फ्री यांच्यासारख्या ज्येष्ठ त्यांना सेवा करण्यासाठी प्रोत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्साहन दिले. म्हणूनच ते हे करू शकले. त्यांनी हॉस्पिटलमध्ये माझ्या बिछान्याशेजारीच शपथ घेतली," असंही बो म्हणाले.

1977 मध्ये जो बायडन यांनी जिल जेकब्स यांच्याशी लग्न केलं. बायडन कुटुंबाला पुन्हा एकत्र जोडण्यासाठी त्यांनी मदत केली.

2012 मध्ये बो बायडन यांनी म्हटलं,"आता मला दोन आई आहेत."

2015 साली बो यांचा 46 व्या वर्षी मेंदूच्या कॅन्सरने मृत्यू झाला. त्यांच्याकडे अमेरिकेतल्या राजकारणाचा उगवता तारा म्हणून पाहिले जात होते.  2016 मध्ये डेलावेअर राज्याच्या गव्हर्नरपदासाठी निवडणूक लढवण्याची त्याची इच्छा होती.

बो याने आपल्याला पुन्हा एकदा उभं राहण्यासाठी प्रोत्साहन दिल्याचे जो बायडन सांगतात. आपल्या मुलाच्या मृत्यूनंतर जो बायडन म्हटले, "तो एक सर्वोत्तम व्यक्ती होता."

बो बायडन आणि जो बायडन

बो बायडन यांच्या मागे पत्नी आणि दोन मुलं असा परिवार आहे.

जो बायडन यांनी आपल्या अभियानांमध्ये आरोग्य विषयक सुविधांना प्राधान्य देण्याचे एक कारण हेही आहे की, त्यांनी त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात यासंदर्भातले अनुभव घेतले आहेत.

वैयक्तिक आयुष्यातल्या या संकटांचा धीराने सामना करणाऱ्या बायडन यांची एक कुटुंबवत्सल व्यक्ती म्हणून प्रतिमा उभी राहिली आहे.

1988 साली त्यांनी पहिल्यांदा राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत उडी घेतली. पण ब्रिटनच्या लेबर पार्टीचे नेते नील किनॉक यांच्या भाषणातून मजकूर विनापरवानगी वापरल्याचं मान्य करत त्यांनी माघार घेतली होती.

2008 साली त्यांनी डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या उमेदवारीसाठी प्रयत्न केला, पण नंतर माघार घेत बराक ओबामांनी दिलेली उपराष्ट्राध्यक्षपदाची उमेदवारी स्वीकारली.

डेलवेअरमधून सहा वेळा सिनेटर झालेले बायडन पहिल्यांदा 1972 साली निवडून आले.

जो बायडन

अनेक अमेरिकन्ससाठी बायडन यांना मत देण्यासाठी ते डोनाल्ड ट्रंप नाहीत हा एकच निकष पुरेसा होता.

बायडन यांनी या निवडणुकीत आपल्या आजवरच्या प्रतिमेशी सुसंगतच कार्यक्रम मांडला. त्यांचं मध्यममार्गी राजकारण ओबामांचीच धोरणं पुढे घेऊन जाणार आहे.

पण डेमोक्रॅटिक पक्षाची घडण बदलतेय. त्यांच्या नव्या समर्थकांना कररचना, पर्यावरण आणि आरोग्य सुविधांमध्ये मोठे बदल हवेत.

जो बायडन यांची कारकीर्द प्रदीर्घ असूनही बायडन प्रशासन कसं चालवतील याबद्दल अनेक प्रश्न अनुत्तरित आहेत. निवडणूक प्रचारादरम्यान त्यांनी अनेक वादग्रस्त मुद्द्यांवर भूमिका घेणं टाळलं होतं.

हे वाचलंत का?...


जो बायडेन

अमेरिकेतली ही सत्ता हस्तांतरणाची प्रक्रिया नेमकी काय असते आणि तिचं महत्त्व काय?

सत्ता हस्तांतरण म्हणजे काय?

अमेरिकेत सत्ता हस्तांतरण म्हणजे मावळत्या प्रशासनाकडून येऊ घातलेल्या नव्या प्रशासनाला महत्त्वाची माहिती आणि कर्तव्य यांचं हस्तांतरण करणं.

देशाचा कारभार हाती घेताना नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आणि त्यांची टीम यासाठी पूर्णपणे तयार असावी, हा त्यामागचा हेतू असतो.

याकामी जनरल सर्व्हिस अॅडमिनिस्ट्रेसन (GSA) ही सरकारी संस्था मदत करते. ही संस्था निधीसोबतच ऑफिसची जागा, उपकरणं आणि तंत्रज्ञान या सर्व गोष्टी पुरवते.

नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष 20 जानेवारी रोजी कार्यभार स्वीकारतात. तोपर्यंत म्हणजे जवळपाास 11 आठवड्‌यांचा हा हस्तांतरण कालावधी (transition period) असतो.

अमेरिकेला नवीन राष्ट्राध्यक्ष मिळणे ही केवळ एकाच पदापर्यंत मर्यादित बाब नसते. नवीन राष्ट्राध्यक्षाला तब्बल 4 हजार राजकीय पदं भरायची असतात. सेंटर फॉर प्रेसिडेंशिअल ट्रान्सिशनने ही माहिती दिली आहे.

हस्तांतरण कालावधीत काय करतात?

या कालावधीत तीन महत्त्वाच्या गोष्टी केल्या जातात. कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती, ब्रिफिंग्ज आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णि नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांचं वेळापत्रक तयार करणे.

एकदा का हस्तांतरणाची प्रक्रिया सुरू झाली की नवनिर्वााचित राष्ट्राध्यक्षांची ट्रान्झिशन टीम हे सर्व काम बघते.

सर्वाधिक महत्त्वाच्या बाबींपैकी एक म्हणजे रोज होणारी सुरक्षाविषयक बैठक. राष्ट्राध्यक्षपदाच्या सर्वच महत्त्वाच्या उमेदवारांना निवडणुकीपूर्वीच राष्ट्रसुरक्षेविषयक काही माहिती दिली जाते. मात्र, निवडणूक झाल्यानंतर नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांना अगदी रोज आणि तपशीलवार ब्रिफिंग होतं.

त्यामुळे जो बायडन यांना आता रोज अमेरिकेची सुरक्षाविषयक माहिती दिली जाईल. यात अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणांकडून मिळणाऱ्या गुप्त माहितीचाही समावेश असेल. काहीही अनुचित प्रकार घडल्यास त्याचा सामना करण्यासाठी नवीन प्रशासन सज्ज असावं, हा त्यामागचा उद्देश असतो.

जो बायडेन यांनी कोव्हिड-19 संदर्भात सल्लागार समिती नेमली पण अद्याप महत्त्वाची माहिती मिळवण्यात मर्यादा असल्याचे त्यांनी सांगितले.

अमेरिकेत 11 सप्टेंबर 2001 रोजी मोठा अतिरेकी हल्ला झाला होता. 2000 साली झालेल्या निवडणुकीत हस्तांतरण प्रक्रियेत विलंब झाल्यामुळे तत्कालीन बुश प्रशासन हल्ला रोखण्यात अपयशी ठरल्याचं बोललं जातं.

इतकंच नाही तर व्हाईट हाऊसमध्ये नवीन इनिंग सुरू करण्यासाठी नव्या प्रशासनाला अतिरिक्त जागा आणि तंत्रज्ञानही पुरवलं जातं.

सामान्यपणे कर्मचारी नियुक्ती आणि धोरणात्मक बदल करण्यासंबंधीच्या कामासाठी विद्यमान सदस्यांसोबत बैठका होतात. मात्र, या बैठकांमध्ये नव्या टीमचे प्रमुख सदस्य आपल्या नव्या भूमिकांसाठी मावळत्या सदस्यांवर वरचढ ठरताना दिसतात.

जो बायडन यांनीही त्यांच्या महत्त्वाच्या सदस्यांची नियुक्ती करायला सुरुवात केली आहे. नवीन प्रशासनात जी चार हजार पदं भरली जाणार आहेत त्यापैकी 1200 पदांसाठी सिनेटची मंजुरी आवश्यक असते.

यावर्षी कोरोना विषाणूचं मोठं संकट आहे. त्यामुळे आरोग्य व्यवस्थेतील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी अधिकाधिक संपर्क आणि सार्वजनिक आरोग्यविषयक संपूर्ण माहिती, हवी असल्याचं जो बायडन यांनी म्हटलं आहे.

नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांची ट्रान्झिशन टीम सरकारी अधिकाऱ्यांसोबत बैठका करण्यासोबतच नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आणि परदेशी नेते यांच्यात संवाद आयोजित करण्यासाठी गृह खात्याशी समन्वयही साधत असते.

आतापर्यंत जो बायडन यांचा परदेशी नेत्यांशी असलेला संवाद अनौपचारिक असायचा. मात्र, यापुढे ते अधिकृत ई-मेल आणि...


जो रूट

रूटने ऋषभ पंत, रवीचंद्रन अश्विन, वाॅशिंग्टन सुंदर, अक्षर पटेल आणि जसप्रीत बुमराह यांना बाद करत कारकीर्दीत पहिल्यांदा डावात पाच विकेट्स घेण्याची करामत केली.

6 फेब्रुवारी रोजी जो रूटने 100व्या टेस्टमध्ये द्विशतकी खेळी साकारली होती. शंभराव्या टेस्टमध्ये द्विशतक झळकावणारा रूट पहिलावहिला बॅट्समन ठरला होता.

रवीचंद्रन अश्विनच्या बॉलिंगवर षटकार खेचत रूटने द्विशतकाला गवसणी घातली. रूटच्या कारकीर्दीतलं हे पाचवं द्विशतक आहे.

काही दिवसांपूर्वीच रूटने श्रीलंकेत गॉल इथे 227,186 अशा मॅरेथॉन खेळी साकारल्या होत्या. सलग तिसऱ्या टेस्टमध्ये रूटने शतक झळकावलं आहे.

शु्क्रवारी शंभराव्या टेस्टमध्ये शतकी खेळी करणारा रूट हा नववा बॅट्समन ठरला होता. माईक कॉऊड्रे, जावेद मियाँदाद, गॉर्डन ग्रीनिज, अलेक स्टुअर्ट, इंझमाम उल हक, रिकी पॉन्टिंग, ग्रॅमी स्मिथ, हशीम अमला यांच्या मांदियाळीत रूटने स्थान पटकावलं आहे.

पण, इंग्लंडचा कर्णधार जो रूटच्या कारकीर्दीत भारताचं स्थान नेहमीच खास आहे. जाणून घेऊया रूटचा प्रवास.

ही गोष्ट 2012च्या डिसेंबर महिन्यातली. कोणत्याही संघाला विदेशात जाऊन टेस्ट मॅच जिंकणं तसंच टेस्ट ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सीरिज जिंकणं अवघड मानलं जातं. विशेषत: भारतीय उपखंडात जिंकणं फारच अवघड मानलं जातं.

घरच्या मैदानावरची भारतीय संघाची कामगिरी, बॅट्समनची भंबेरी उडवणारे फिरकीपटू, प्रचंड उकाडा आणि आर्द्रता, प्रेक्षकांचा भरघोस पाठिंबा यामुळे प्रतिस्पर्धी संघ भारतात येऊन गुडघे टेकतात असं सर्वसाधारण गेल्या दशकभराचं चित्र आहे.

अलिस्टर कुकच्या नेतृत्वाखाली इंग्लंडचा संघ 2012 भारत दौऱ्यावर आला होता. भारतीय खेळपट्ट्या आणि वातावरणाची सवय व्हावी याहेतूने काही युवा खेळाडूंना अभ्यासदौरा म्हणून आणण्यात आलं होतं. दौऱ्यातली पहिली टेस्ट अहमदाबादला झाली, पाहुण्यांनी ती गमावली. मालिकेत पुढेही हेच सुरू राहील असं वाटत असतानाच इंग्लंडने मुंबई आणि कोलकाता अशा दोन टेस्ट जिंकत आघाडी जिंकली.

शेवटची टेस्ट नागपुरात होती. ही टेस्ट जिंकून किंवा अनिर्णित राखून भारतात टेस्टमध्ये मालिका विजयाचा दुर्मीळ क्षण इंग्लंडला अनुभवायचा होता. इंग्लंडच्या निवडसमिती आणि संघव्यवस्थापनाने या टेस्टसाठी बॅटिंग बळकट करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्यापुढे तीन पर्याय होते. एका नावावर पसंतीची मोहोर उमटवण्यात आली.

निळे डोळे, ब्राऊन रंगाचे भुरभुरणारे केस, मिश्कील हसणारा, शिडशिडीत बांध्याचा हा पोरगेला तरुण खरंच टेस्ट खेळण्यासाठी तयार आहे? असं वाटायचं.

इंग्लंड काऊंटी क्रिकेटमध्ये यॉर्कशायरसाठी तो मुलगा सातत्याने चांगलं खेळत होता. इंग्लंड अ संघाच्या बांगलादेश आणि श्रीलंका दौऱ्यातही त्याची कामगिरी उत्तम होती. त्याच काळात इंग्लंड लायन्स म्हणजे इंग्लंडचा युवा संघ ऑस्ट्रेलियाच्या दौऱ्यावर होता. त्या मुलाकडे या संघाच्या नेतृत्वाची धुरा दिली जाणार होती.

नियतीच्या मनात वेगळंच काहीतरी होतं, चक्रं फिरली. त्या मुलाला अभ्यासदौरा सदराअंतर्गत भारतात पाठवण्यात आलं. नागपुरात जमठ्याला अचानकच इंग्लंडची टेस्ट कॅप मिळालेला तो मुलगा होता- जो रूट.

अष्टपैलू समित पटेलला वगळण्यात आलं आणि जो रूटला संधी मिळाली. त्या क्षणापासून आतापर्यंत म्हणजे 8 वर्षांत समित फक्त एक टेस्ट खेळला आणि रूट शंभराव्या टेस्टच्या उंबरठ्यावर आहे.

नियती म्हणा, योगायोग म्हणा किंवा विचारी लोकांचं द्रष्टेपण म्हणा- रूटला खेळवण्याचा निर्णय इंग्लंड क्रिकेटसाठी अतिशय मोलाचा ठरला. त्या निर्णयात धोका होता, आव्हान होतं. भारताने त्या टेस्टमध्ये चार फिरकीपटू खेळवले.

खेळपट्टी अर्थातच फिरकीला पोषक अशीच होती. नागपुरात गरम किती होतं...


जोकर

तिकीटबारीवर जोकरने चांगला गल्ला जमवला आहे. 24 कोटी 80 लाख डॉलरची कमाई जोकर चित्रपटाने आतापर्यंत केली आहे. DC या कॉमिक्स विश्वातल्या बॅटमनचा शत्रू असलेल्या जोकरची कहाणी या चित्रपटात सांगण्यात आलेली आहे.

एखाद्या कहाणीच्या व्हिलनला मुख्य पात्रात दाखवण्याच्या या प्रयोगामुळे सुरक्षा यंत्रणेचं धाबं दणाणलं होतं. या चित्रपटाच्या रिलीजच्या वेळी गोळीबार होऊ शकतो, असा अलर्ट लष्कराने दिला होता. म्हणूनच सगळीकडे कडेकोट सुरक्षाव्यवस्था तैनात करण्यात आली होती. सुदैवाने रिलीजच्या दिवशी कुठलाही अनुचित प्रकार घडला नाही.

सात वर्षांपूर्वी दिग्दर्शक ख्रिस्तोफर नोलन यांच्या 'बॅटमॅन' मालिकेतील शेवटचा भाग 'द डार्क नाईट रायझेस' या चित्रपटाच्या शोदरम्यान कोलारॅडोमधल्या ऑरोरामध्ये एका व्यक्तीने गोळीबार केला होता. त्यात 12 जणांचा मृत्यू झाला होता तर 70जण जखमी झाले होते.

त्यामुळे जोकर चित्रपट ऑरोरामधील थिएटर्समध्ये प्रदर्शित करण्यात आलेला नाही. पीडितांच्या कुटुंबीयांच्या इच्छेचा मान ठेवत इथे चित्रपट प्रदर्शित करण्यात आलेला नाही.

त्यावेळी गोळीबारात मृत्युमुखी पडलेल्या तसंच जखमींच्या नातेवाईकांनी वॉर्नर ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ब्रदर्स या कंपनीला पत्रही लिहिलं होतं. पीडितांसाठी काम करणाऱ्या संस्थांना मदत करण्याचं आवाहन केलं होतं. अमेरिकेतील शस्त्रास्त्र बाळगण्याबद्दलचे कायदे कडक करण्याविरुद्ध मतदान करणाऱ्या राजकीय नेत्यांना तसंच पक्षांना देणगी न देण्याचं आवाहन पीडितांच्या कुटुंबीयांनी केलं होतं.

आम्हाला सुरक्षित जगण्याची हमी देणाऱ्या कॉर्पोरेट नेत्यांना पाठिंबा देण्याचं आवाहन केल्याचं अमेरिकन मॅगझिन 'द हॉलिवुड रिर्पोटर'ने म्हटलं आहे.

हा चित्रपट त्यांना जेम्स होम्सची आठवण करून देतो. जेम्स होम्सने निरपराध व्यक्तींवर गोळीबार करून त्यांचा जीव घेतला होता. त्यासाठी त्याला आजीवन कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.

अरोरामध्ये झालेल्या गोळीबारात मृत्युमुखी पडलेल्यांना श्र्द्धांजली वाहताना

गोळीबारात 24 वर्षांची तरुण मुलगी गमावणाऱ्या सँडी फिलिप्स यांनी 'हॉलिवुड रिर्पोटर'ला सांगितलं की, "मी जोकर चित्रपटाचा प्रोमो पाहताक्षणी मला त्या नरसंहार करणाऱ्या माणसाची आठवण झाली."

सुपरहिरो श्रेणीतील चित्रपट पाहण्यासाठी अशा स्वरूपाची उपकरणं परिधान करून चित्रपट पाहणं नित्याचं झालं आहे. मात्र हा चित्रपट बघण्यासाठी मास्क, फेसपेंट किंवा विशिष्ट प्रकारचे कपडे परिधान करून येणाऱ्या व्यक्तींना चित्रपटगृहात प्रवेश दिला जाणार नाही, असं अमेरिकेतील अनेक चित्रपटगृहांनी आधीच स्पष्ट केलं होतं.

एकप्रकारची भीती

जोकर सिनेमात मानसिक आजाराने त्रस्त कॉमेडियन ऑर्थर फ्लेकची गोष्ट आहे. व्यावसायिक आणि वैयक्तिक आयुष्यातल्या आघातांमुळे ऑर्थर गुन्हेगारीकडे ओढला जातो.

चित्रपटातील हिंसक दृश्यं अंगावर काटा आणणारी आहेत. दिग्दर्शक टॉड फिलीप्स यांनी ऑर्थर फ्लेकच्या पात्राचं उदात्तीकरण केल्याचा आरोप सिनेसमीक्षकांनी केला आहे.

'व्हॅनिटी फेयर' मॅगझिनचे रिचर्ड लॉसन यांच्यानुसार "हा चित्रपट एखाद्याच्या अतिमहत्त्वाकांक्षी किंवा बेजबाबदार असण्याचा प्रचार वाटू शकते."

"जोकरचं आयुष्य सगळ्यांनी साजरं करावं असं आहे की भयावह आहे? या दोघांमध्ये काही फरक आहे की नाही?" असा सवाल लॉसन करतात.

जोकर

हा चित्रपट हिंसाचाराचं उद्दातीकरण करतो, असं दिग्दर्शक टॉड फिलिप्स आणि मुख्य अभिनेता जोक्विन फिनिक्स यांना वाटत नाही. चित्रपटाशी संबंधित वादाने हैराण झाल्याचं फिलिप्स यांनी सांगितलं.

"प्रेमाचा अभाव, लहानपणी आलेले वाईट अनुभव, जगात अनुकंपेची कमतरता, या मुद्द्यांवर हा चित्रपट भर देतो. प्रेक्षक हा...


जोकर पुरस्काराला ऑस्करमध्ये 11 विभागात नामांकनं मिळाली. द आयरिशमॅन, 1917, Once upon a time in a Hollywood  या चित्रपटांना 10  विभागांमध्ये नामांकनं मिळाली आहेत.

अशा अनेक बातम्या आपण नेहमीच वाचतो. या प्रतिष्ठेच्या ऑस्कर पुरस्काराविषयी काही महत्त्वाच्या बाबी जाणून घेऊया.

1. महिलांचा सहभाग

ऑस्कर पुरस्काराच्या 92 वर्षांच्या इतिहासात फक्त पाच महिलांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या विभागाअंतर्गत नामांकन मिळालं आहे. त्यातही फक्त कॅथरीन बिगेलो यांनाच द हर्ट लॉकर या चित्रपटासाठी ऑस्कर मिळाला होता.

सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या विभागात यावेळीही सर्व पुरुषच दिसत आहेत. ग्रेटा गर्विग यांना लिटिल वुमेन या चित्रपटासाठी नामांकनाच्या शर्यतीत होत्या. मात्र त्यांना नामांकन मिळालं नाही.

ग्रेटा

2018 मध्ये त्यांना लेडी बर्ड या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या वर्गवारीत त्यांना नामांकनं मिळालं होतं. गेल्या 12 वर्षांत कोणत्याही महिलेला कोणताही स्क्रीनप्ले पुरस्कार मिळालेला नाही.

यावर्षी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या नामांकनांची माहिती देताना अभिनेत्री इसा रे म्हणाल्या, "सर्व पुरुषांना शुभेच्छा."

2. वय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता या विभागातील पुरुष भागात नामांकनांचं सरासरी वय 71 आहे. त्यातील 56 वर्षीय ब्रॅड पिट सर्वांत तरुण आहेत. त्यांच्या शिवाय टॉम हँक (63), जो पेस्सी (76) अल पचिनो (79) आणि अँथनी हॉपकिन्स (82) यांचा या वर्गवारीत समावेश आहे.

अभिनेत्रींच्या नामांकनांचं सरासरी वय 40 आहे. एका संशोधनानुसार नामांकनच्या बाबतीत हॉलिवूडमध्ये अभिनेत्यांच्या तुलनेत कमी वयाच्या अभिनेत्रींना प्राधान्य दिलं जातं. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटलं ना? बॉलिवूडमध्येही हीच परिस्थिती आहे. वय झालेले अभिनेते तरुण अभिनेत्रींबरोबर रोमांस करताना दिसतात.

हा काही फार मोठा मुद्दा नाही मात्र त्याची दुसरी बाजू फारशी चांगली नाही.

3. विविधता

2019 पर्यंत एकाच कृष्णवर्णीय अभिनेत्रीने 2002 मध्ये हॅली बेरीने सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार पटकावला होता. अभिनय या वर्गवारीत 2020 मध्ये सिंथिया एरिवो या अभिनेत्रीला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री या विभागासाठी नामांकन मिळालं आहेत. ती गौरवर्णीय नाही.

या वर्षी ज्या अभिनेत्रींना नामांकन मिळालं त्या 20 अभिनेत्रींपैकी 19 अभिनेत्री गौरवर्णीय आहेत.

2002 मध्ये हॅली बेरीने ऑस्कर जिंकला होता.

गेल्या 10 वर्षांत अभिनय या वर्गात 200 नामांकनांपैकी फक्त सात कृष्णवर्णींयांनी ऑस्कर जिंकला आहे. गेल्या काही वर्षांत #OscarsSoWhite असा हॅशटॅग ट्रेजड होत आहे.

4.सर्वाधिक नामांकनं

जॉन विलियम्सला स्टार वॉर्स: द राईज ऑफ स्कायवॉकर साठी नामांकन मिळालं आहे. हे त्यांचं 52वं नामांकन आहे. एका 87 वर्षीय संगीतकाराला नामांकन मिळालं होतं.

जॉन विलियम्स

5. स्कारलेट जॉन्सनला यावर्षी दोन नामांकनं

 मॅरेज स्टोरीसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आणि जोजो रॅबिट साठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री या विभागात हे नामांकन मिळालं आहे. एकाच वर्षांत दोन नामांकन मिळणारी ती 12 वी व्यक्ती आहे. मेरिल स्ट्रिप यांना आतापर्यंत 21 नामांकनं मिळाली आहेत. त्यापैरी त्यांना तीनदा पुरस्कार मिळाला आहे.

6. नेटफ्लिक्सचा दबदबा

 नेटफ्लिक्सवर प्रसारित झालेल्या मॅरेज स्टोरी, द आयरिश मॅन आणि टू पोप्स या चित्रपटांना देखील नामांकन मिळालं आहे.

7. ऑर्क्रेस्ट्रात भाग घेणारी पहिली महिला

आयरिश संगीतकार अयमेयर नून ऑस्कर मधील ऑर्केस्ट्रामध्ये सहभाग घेणारी पहिली महिला आहे.

स्कारलेट जॉन्सन ला यावर्षी दोन नामांकनं मिळाली आहेत.

8. एका घरातच स्पर्धा

ग्रेटा गर्विग आणि नोआह...


जोकोविच आणि स्पेनचा पाब्लो कारेनो बुस्टा यांच्यातली मॅच सुरू होती. पहिल्या सेटमध्ये जोकोविच 5-6 असा पिछाडीवर होता. त्यावेळी जोकोविचने मारलेला बॉल महिला लाईन्समनला लागला. बॉल त्यांच्या गळ्याला लागला आणि त्या खाली कोसळल्या. अचानक झालेल्या बॉलमुळे त्यांना श्वास घ्यायला त्रास होऊ लागला.

त्या बऱ्या आहेत ना हे पाहण्यासाठी जोकोविचने तातडीने धाव घेतली. काही मिनिटांनंतर त्या स्वत: उठून उपचारांसाठी कोर्टाबाहेर गेल्या.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सामनाधिकाऱ्यांशी झालेल्या दहा मिनिटांच्या चर्चेनंतर अंपायरने कारेनो बुस्टा विजयी असल्याचं घोषित केलं.

शिस्तभंगाची कारवाई होऊन ग्रँड स्लॅम स्पर्धा सोडावी लागणारा जोकोविच केवळ तिसरा टेनिसपटू आहे. याआधी 1990 मध्ये ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेतून जॉन मॅकेन्रो यांना तर 2000 मध्ये फ्रेंच ओपन स्पर्धेत स्टेफान कोयुबेक यांच्यावर शिस्तभंगाची कारवाई करण्यात आली होती.

जोकोविच कारकीर्दीतील 18वं ग्रँड स्लॅम पटकावण्यासाठी उत्सुक होता. मात्र या अनपेक्षित घटनेनंतर जोकोव्हिचला रित्या हातानेच माघारी परतावं लागणार आहे.

महिला लाईन्समन बऱ्या आहेत ना हे पाहण्यासाठी जोकोविचने... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तातडीने धाव घेतली.

दरम्यान, जोकोविचवर ही कारवाई झाल्यानंतर जगभरातून त्याला पाठिंबाही मिळत आहे आणि त्याच्यावर टीकाही होते आहे. जोकोविचच्या हातून नकळत चूक झाली, त्यासाठी एवढी मोठी शिक्षा द्यायला नको असा काही चाहत्यांचा सूर आहे तर जोकोविचला आपल्या रागावर नियंत्रण ठेवता येत नाही, त्याच्यावर झालेली कारवाई योग्यच आहे असं काहींचं म्हणणं आहे.

ग्रँड स्लॅम पटकावणाऱ्यांमध्ये रॉजर फेडरर (20), रफाल नदाल (19) तर जोकोव्हिच (17) आहे.

"या संपूर्ण प्रकरणाने मी अतिशय दु:खी झालो आहे आणि मी काहीतरी गमावून रिता झाल्याची भावना मनात आहे. मी लाईन्सपर्सनच्या प्रकृतीविषयी विचारलं. देवाच्या दयेने त्यांची तब्येत आता स्थिर असल्याचं त्यांनी मला सांगितलं. माझ्यामुळे त्यांना त्रास झाला, तीव्र वेदनांतून जावं लागलं. पण हे नकळतपणे झालं. किती चुकीचं. त्यांची गोपनीयता राखण्यादृष्टीने मी त्यांचं नाव मी सांगणार नाही. शिस्तभंगाच्या कारवाईबद्दल बोलायचं तर मला परतल्यानंतर माझ्या रागावर नियंत्रण ठेवणं शिकावं लागेल.

या प्रसंगातून बोध घेत अधिक चांगला खेळाडू आणि माणूस म्हणून पुनरागमन करेन. माझ्या वर्तनासाठी, युएस ओपन स्पर्धेशी संलग्न प्रत्येकाची मी माफी मागतो. माझ्या कारकीर्दीत प्रत्येक प्रसंगात माझ्या पाठीमागे ठामपणे उभी राहणारी माझी टीम. कुटुंबीय आणि चाहते यांचा मी ऋणी आहे. थँक्यू आणि सॉरी", अशा शब्दात जोकोविचने आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जोगिंदर सिंह उगराहां

मात्र आतापर्यंत कोणताही तोडगा निघू शकला नाही. शुक्रवारी (8 जानेवारी) झालेल्या बैठकीत चर्चेची पुढची फेरी 15 जानेवारीला करण्याचं निश्चित झालं. अर्थात, शेतकरी संघटनांना या फेरीतूनही काही तोडगा निघेल असं वाटत नाही.

बीबीसीने भारतीय किसान युनियन उगरांहाचे प्रमुख जोगिंदर सिंह उगरांहा यांच्यासोबत एका लाइव्हमध्ये शेतकऱ्यांच्या पुढील धोरणांबद्दल जाणून घेतलं.

प्रश्न : चर्चेच्या आठ फेऱ्या झाल्या आहेत. यातून काय निष्कर्ष निघाला?

उत्तर : कोणताही निष्कर्ष निघालेला नाही. पण सरकारला हे तर मान्य करावं लागलं की, या कायद्यांमध्ये काही त्रुटी राहिल्या आहेत. कायद्यात दुरुस्ती करावी लागेल. शक्य तितकी दुरुस्ती करा.

प्रश्न: शेतकरी संघटना कायद्यात दुरूस्ती करण्याचा प्रस्ताव मान्य करायला तयार आहेत का?

उत्तर : आमची मागणी ही नाहीये. ज्या गोष्टीत त्रुटी असेल, तर ग्राहक ती का खरेदी करतील?

 जर तुम्ही कमतरता असलेली गोष्ट तयार केली असेल, तर त्याची जबाबदारी तुमची आहे. तो तुम्ही तुमच्याकडेच ठेवा. आम्हाला हा कायदाच नको आहे.

प्रश्न : सरकार जर कायद्यातील त्रुटी दूर करण्यास तयार असतील तर काय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हरकत आहे?

उत्तर : जर तुम्ही दुकानात गेल्यानंतर मोडकं, तुटकं सामान घ्याल का? मग आम्ही का त्रुटी असलेल्या गोष्टी घ्यायच्या?

प्रश्न : सरकार सांगत आहे की हे कायदे शेतकऱ्यांच्या हिताचे आहेत. तुम्ही आमचं एकदा ऐकून घ्या, असं सरकार म्हणत आहे.

उत्तरः आमचं चांगलं-वाईट कशात आहे, हे आम्हाला कळत नाही का? आम्ही जर धान्य पिकवतो, तर आम्हाला हे नक्की माहितीये की बी कधी उगवून येईल, पीक काढणीला कधी येईल. जर आम्हाला हे ज्ञान आहे, तर स्वतःसाठी काय चांगलं आणि काय वाईट हे आम्हाला नाही का कळणार?

प्रश्नः शेतकऱ्यांना भडकवलं जात आहे, असंही सरकारचं म्हणणं आहे. हे कायदे किती चांगले आहेत, हे शेतकरी लक्षात घेत नाहीयेत. अनेक लोक आणि शेतकरी या कायद्यांचं समर्थन करत आहेत, असंही त्यांचं म्हणणं आहे.

उत्तर : सरकारनं या गोष्टी हरित क्रांतीच्या वेळेसही म्हटल्या होत्या. त्यावेळी आम्ही अर्ध्या जमिनीवर शेती करत होतो. जेव्हा आम्ही सगळ्या जमिनीवर शेती करायला लागलो, तेव्हा सरकारनं म्हटलं होतं की, तुम्ही मालामाल व्हाल.

धान्याचं उत्पादन वाढलं, पण डोक्यावर कर्जाचा बोजाही वाढला. शेतकरी आत्महत्या करायला लागले. पाण्याची पातळी कमी झाली. आजार वाढले. पाणी प्रदूषित झालं. हवा प्रदूषित झाली. हरित क्रांतीचा फायदा काय झाला? सरकार तर त्यालाही प्रगती म्हणत होती.

प्रश्नः पण यातून साध्य काय होणार? तुम्ही शेतकऱ्यांचे इतके मोठे नेते आहात. हजारोंच्या संख्येनं शेतकरी तुमच्यासोबत आहेत. हे असं कधीपर्यंत चालत राहणार? कृषी कायद्यांचा विरोध करत शेतकरी किती काळ दिल्ली बॉर्डरवर बसून राहणार?

उत्तर : आंदोलनाला दीड महिना होऊनही लोकांचा प्रतिसाद वाढत असेल, तर त्यांना काहीतरी पटत असेल. त्यांचा आमच्यावर विश्वास आहे, म्हणूनच तर ते येत आहेत ना! देशात दोनशे राजकीय पक्ष आहेत. कोणी पाच दिवस तरी रस्त्यावर बसून दाखवावं.

सरकार आणि ज्या संघटना हा कायदा चांगला आहे असं म्हणत आहेत, त्यांनी किमान पाच दिवस तरी आंदोलन करून दाखवावं. चार तारखेला रात्री पाऊस पडला होता.

 अनेकांचं सामान, कपडे, धान्य भिजलं. एक वृद्ध थरथर कापत होते. तरूणांनी त्यांचे कपडे बदलले, शेकले. स्वतः ओले राहून त्या वृद्धाची सेवा केली. कितीतरी तंबू फाटले. रात्र कशी घालवली माहितीये? 70 जण या आंदोलनात शहीद झाले आहेत.

प्रश्नः तुम्ही सांगत आहात की, 70 जणांचे प्राण गेले आहेत. मग असं किती दिवस चालणार? आता तर थंडी वाढत...


जोगिंदरनाथ मंडल

पाकिस्तानात धार्मिक कट्टरतावादाचा उदय आणि प्रसारासाठी माजी लष्करी हुकूमशहा जनरल जिया उल हक यांचं सरकार आणि त्यानंतर वाढलेल्या कट्टरतावाद्यांच्या शक्तीला जबाबदार ठरवलं जातं.

पाकिस्तानात कट्टरतावाद वाढत चालला आहे असा इशारा मंडल यांनी तत्कालीन पंतप्रधानांना दिला होता. याची किंमत त्यांना पुढे मोजावी लागली. त्यांना यासाठी

पाकिस्तानी इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण चेहरा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जोगिंदरनाथ मंडल यांनी तत्कालीन पंतप्रधानांना लिहिलेल्या आपल्या राजीनामा पत्रातून धार्मिक कट्टरतावाद वाढत असल्याबाबत उल्लेख केला होता.

त्यांनी यासाठी पाकिस्तानच्या सत्ताधाऱ्यांनी धर्माचा वापर शस्त्रासारखा करणं आणि त्यांच्यासमोर गुडघे टेकणं या गोष्टींना जबाबदार धरलं होतं.

पाकिस्तानचे संस्थापक मोहम्मद अली जिन्ना यांनी जोगिंदरनाथ मंडल यांना पाकिस्तानच्या संविधान सभेच्या पहिल्या सत्राचं अध्यक्षपद सोपवलं होतं. ते पाकिस्तानचे पहिले कायदेमंत्रीही होते.

जोगिंदरनाथ मंडल हे बंगालच्या दलित समाजातून होते. भारताच्या फाळणीआधी बंगालच्या राजकारणात ब्रिटिश वसाहतवादापासून स्वातंत्र्य मुद्दा नव्हता,... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तर जमीनदारी व्यवस्थेत शोषण होत असलेल्या शेतकऱ्यांचा प्रमुख मुद्दा होता.

त्यामध्ये बहुतांश मुस्लीम आणि दलित होते. दलितांना आधी शूद्र संबोधलं जात होतं. पण इंग्रजांच्या काळात त्यांचा समावेश अनुसूचित जातीमध्ये केला.

जमीनदारांमध्ये अधिकांश हिंदू ब्राह्मण आणि कायस्थ होते. त्यांना स्थानिक भाषेत भद्रलोक म्हटलं जायचं.

अविभाजित बंगालची लोकसंख्या पाच कोटी दहा लाख इतकी होती. यामध्ये सुमारे 80 लाख दलितांसह हिंदुंची लोकसंख्या सुमारे दोन कोटी 20 लाख होती. मुस्लिमांची लोकसंख्या 2 कोटी 80 लाख होती. उच्च जातीच्या हिंदुंची म्हणजेच भद्रलोकांची लोकसंख्या 30 लाख होती.

याप्रमाणे बंगालमध्ये मुसलमानांची लोकसंख्या 54 टक्के, त्यानंतर दलित आणि मग हिंदू ब्राह्मण होते. ख्रिश्चन आणि इतर धर्मीयांची संख्या अत्यंत कमी होती.

दलितांमध्ये सर्वांत मोठा जातीसमूह महेशी हा होता. त्यांची संख्या 35 लाख होती. यानंतर नामशूद्र लोकांची संख्या होती. याच जातीतून जोगिंदरनाथ मंडल होते. ते मुस्लीम लीगचे समर्थक होते. त्यांच्या नेतृत्वात अनेक दलित मुस्लीम लीगमध्ये आले होते.

1930 पासूनचे नामशूद्र बंगालमध्ये मुस्लीम लीगचे समर्थक मानले जात.

पाकिस्तानच्या संविधान सभेची पहिली बैठक 11 ऑगस्ट 1947 ला झाली. तोपर्यंत मुस्लीम लीगने दलितांसोबतच्या संबंधांना एक स्वरूप दिलं होतं.

भारत आणि पाकिस्तान दोन्ही देशांचे पहिले कायदेमंत्री दलित

भारतात संविधान लिहिण्याची प्रक्रिया सुरू झाली त्यावेळी जवाहरलाल नेहरू यांनी बिगर-काँग्रेसी दलित नेते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना मंत्रिमंडळात जागा देऊन देशाचे पहिले कायदेमंत्री बनवलं. त्यांच्यावर देशाच्या संविधानाचा मसुदा तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.

पाकिस्तानचे संस्थापक जिन्ना यांचं भाषण फक्त त्यांची एक कल्पना नव्हती. तर ती एक राजकीय रणनितीसुद्धा होती.

त्याच रणनितीअंतर्गत त्यांनी आपल्या भाषणापूर्वी बंगालचे हिंदू दलित नेते जोगिंदरनाथ मंडल यांच्याकडे अध्यक्षपद सोपवलं होतं.

परंतु, आता पाकिस्तानच्या नॅशनल असेंब्लीच्या वेबसाईटवर पहिले अध्यक्ष म्हणून मंडल याचं नाव लिहिलेलं नाही.

जोगिंदरनाथ मंडल कोण होते?

मंडल यांचा जन्म बंगालच्या बाकरगंज गावात एका शेतकरी कुटुंबात झाला होता. घरात काही असो किंवा नाही, मुलाचं शिक्षण पूर्ण व्हावं, असं त्यांच्या वडिलांना वाटायचं.

मंडल यांच्या शिक्षणाचा खर्च त्यांच्या काकांनी उचलला....