शेवटची मागणी

या प्रोजेक्टच्या आर्ट स्टेटमेंटमध्ये फोटोग्राफर विचारतात, "एका अशा गुन्ह्यासाठी मृत्यूदंडाची शिक्षा देण्याआधी शेवटच्या जेवणाची ऑर्डर देताना काय वाटत असेल जो गुन्हा कदाचित तुम्ही केलाही नसेल?"

"जेवणाच्या त्या ताटासमोर आपण स्वतःला ठेवलं तर कदाचित याचा अंदाज येऊ शकेल."

"कदाचित आपण न्यायपालिकेला आपली उद्दिष्टं आणि गुन्ह्यात सहभागी असण्याविषयी प्रश्न विचारू शकू."

"कदाचित ज्या व्यक्तीची आपण अवहेलना करत होतो त्याच्याविषयी आपल्याला सहानुभूती वाटू शकेल."

फोटोग्राफर ब्लॅक यांनी कैद्यांची पार्श्वभूमीविषयीही बरीच माहिती काढली. यात त्यांचं शिक्षण, रोजगार, त्यांचं शेवटचं स्टेटमेंट अशा सर्व गोष्टींची माहिती त्यांनी काढली.

डेव्हिड वायन स्टोकर

डेव्हिड वायन स्टोकर यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

मृत्यू दिनांक : 16 जून 1997

शिक्षा : 8 वर्षं

व्यवसाय : अवजड उपकरण ऑपरेटर/सुतार

शेवटचं स्टेटमेंट : "तुमचं जे नुकसान झालं त्याबद्दल मला खरंच दुःख होतंय. पण, मी कुणालाही ठार केलेलं नाही."

अँथनी रे वेस्टले

मृत्यू दिनांक : 13 मे 1997

शिक्षा : 8 वर्षं

अँथनी रे वेस्टले यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व्यवसाय : मजुरी

शेवटचं स्टेटमेंट : "मला तुम्हाला सांगायचं आहे की मी कुणालाही मारलेलं नाही. मी तुम्हा सर्वांवर प्रेम करतो."

थॉमस अँडी बेअरफूट

मृत्यू दिनांक : 30 ऑक्टोबर 1984

शिक्षा : सूचीबद्ध नाही

व्यवसाय : ऑईलफिल्डमध्ये रोजगार

थॉमस अँडी बेअरफूट यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

शेवटचं स्टेटमेंट : "मी सगळ्यांना सांगू इच्छितो की माझ्या मनात त्यांच्यासाठी वाईट नाही. मी त्या सर्वांना माफ केलं आहे. मी ज्यांच्यासोबत जे काही केलं आहे तेसुद्धा मला माफ करतील, अशी मला आशा आहे."

"मी दिवसभर पीडिताच्या पत्नीसाठी प्रार्थना करतो. जेणेकरून त्यांच्या मनातली कटुता संपावी. कारण त्यांची ही कटुताच त्यांना इतर कुठल्या पापासाठी नरकात नेईल. मी माझ्या कुठल्याही कार्यासाठी माफी मागतो. ते मला माफ करतील, अशी मला आशा आहे."

जेम्स रसेल

मृत्यू दिनांक : 19 सप्टेंबर 1991

शिक्षा : 10 वर्षं

जेम्स रसेल यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

व्यवसाय : संगीतज्ज्ञ

शेवटचं स्टेटमेंट : तीन मिनिटांचं स्टेटमेंट. कदाचित नोंद झाली नाही

जेफ्री अलेन बार्ने

मृत्यू दिनांक : 16 एप्रिल 1986

शिक्षा : नोंद नाही

जेफ्री अलेन बार्ने यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

व्यवसाय : नोंद नाही

शेवटचं स्टेटमेंट : "माझ्या कृत्याचा मला पश्चाताप आहे. माझ्या बाबतीत हेच घडायला हवं. ईश्वर मला माफ करो."

जॉनी फ्रँक गॅरेट

मृत्यू दिनांक : 11 फेब्रुवारी 1992

शिक्षा : 7 वर्षं

जॉनी फ्रँक गॅरेट यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

व्यवसाय : मजुरी

शेवटचं स्टेटमेंट : "माझ्यावर प्रेम करण्यासाठी आणि माझी देखभाल करण्यासाठी माझ्या कुटुंबीयांचे धन्यवाद. बाकी दुनिया गेली खड्ड्यात."

विलियम प्रिंस डेव्हिस

मृत्यू दिनांक : 14 सप्टेंबर 1999

शिक्षा : 7 वर्षं

व्यवसाय : मजुरी

विलियम प्रिंस डेव्हिस यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

शेवटचं स्टेटमेंट : "मी माझ्या कुटुंबीयांना म्हणू इच्छितो की माझ्या कर्मामुळे त्यांना जे असहनीय वेदना आणि त्रास झाला त्यासाठी माझ्या आत्म्यापर्यंत मी दुःखी आहे. मृत्यूदंडाची शिक्षा झालेल्या लोकांचाही मी आभारी आहे. त्यांनी या काळात मला प्रेम दिलं."

"विज्ञानासाठी देहदान केल्याने कुणाचीतरी मदत होईल, अशी आशा मला आहे. मला फक्त एवढंच म्हणायचं आहे."

गेराल्ड ली मिशेल

मृत्यू दिनांक : 22 ऑक्टोबर 2001

शिक्षा : 10 वर्षं

गेराल्ड ली मिशेल यांनी मागवलेलं शेवटचं अन्न

व्यवसाय : सुतार

शेवटचं...


शैली सिंग

उत्तर प्रदेशच्या 17 वर्षीय शैली, अंजू बॉबी जॉर्ज आणि त्यांचे पती रॉबर्ट बॉबी जॉर्ज यांच्या मार्गदर्शनाखाली सराव करते आहे. शैली सहा मीटरहून अधिक लांब उडी मारू शकते.

कनिष्ठ गटात राष्ट्रीय विक्रम तिच्या नावावर आहे. शैलीची अनेकदा अंजू यांच्याशी तुलना केली जाऊ लागली आहे. अॅथलेटिक्समध्ये जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत पदक पटकावणाऱ्या अंजू या पहिल्या भारतीय अॅथलिट आहेत.

2018 मध्ये, शैलीने रांची इथे झालेल्या राष्ट्रीय कनिष्ठ अॅथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धेत 14व्या वर्षी कनिष्ठ प्रकारात राष्ट्रीय विक्रम मोडला. शैलीने 5.94 मीटर एवढी उडी मारली होती.

शैली सिंग

वर्षभरानंतर, तिने तिच्या कामगिरीत सुधारणा केली आणि U18 प्रकारात 6.15 अंतरावर उडी मारली. आंध्र प्रदेशातील गुंटूर इथे झालेल्या राष्ट्रीय कनिष्ठ अॅथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धेत शैलीने हा विक्रम रचला. U16, U18 प्रकारात सुवर्णपदक पटकावल्यानंतर शैलीचं केंद्रीय क्रीडामंत्री किरेन रीजिजू यांनी कौतुक केलं होतं.

जागतिक अॅथलेटिक्स संघटनेतर्फे U20 गटासाठी जो पात्रता निकष आहे त्यापेक्षा शैलीची उडीचं अंतर जास्त होतं.

सर्वोत्तम कामगिरीचा ध्यास
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

उत्तर प्रदेशातल्या झांशीमध्ये 7 जानेवारी 2004 रोजी शैलीचा जन्म झाला. विनिता सिंह, म्हणजे शैलीची आई तिचा सांभाळ करतात. त्या एकल माता आहेत.

विनिता टेलरिंगचं काम करतात. अॅथलेटिक्समध्ये करिअर करायचं आहे हे सांगितल्यावर विनिता यांना धक्काच बसला.

शैली सिंह

शैली आणि तिची आई ज्या भागात राहतात तिथे पायाभूत सोयीसुविधांसाठी संघर्ष करावा लागतो. अशा परिस्थितीत अॅथलेटिक्ससारख्या खेळात वाटचाल करण्याची मुलीची इच्छा प्रत्यक्षात साकारणं सोपं नव्हतं. मात्र शैलीची जिद्द आणि खेळातलं प्राविण्य पाहून विनिता यांनी तिला प्रोत्साहन दिलं.

रॉबर्ट बॉबी जॉर्ज यांनी शैलीतले गुण हेरले. जॉर्ज दाम्पत्याने शैलीला मार्गदर्शन करण्याचा निर्णय घेतला. शैली आता बेंगळुरूस्थित अंजू बॉबी जॉर्ज फाऊंडेशनमध्ये सराव करते. झांशीहून बेंगळुरूला येण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा ती फक्त 14 वर्षांची होती.

भारतीय अॅथलेटिक्सचं भविष्य

U18 गटात जगातल्या सर्वोत्तम 20 अॅथलिट्समध्ये नोंद होणाऱ्या शैलीकडे भारतीय अॅथलेटिक्समधील नवा तारा म्हणूनच बघितलं जात आहे. ट्रॅकवरच्या तिच्या कामगिरीमुळे शैलीची तुलना अंजू यांच्याशी होऊ लागली आहे.

ट्रॅक अँड फिल्ड प्रकारात शैली देशात वर्चस्व गाजवेल असं बॉबी जॉर्ज यांनी म्हटलं आहे. 2024 ऑलिम्पिक स्पर्धेत शैली पदकाची प्रमुख दावेदार असेल असं त्यांना वाटतं.

शैली सिंह

जॉर्ज दाम्पत्याव्यतिरिक्त शैलीला अभिनव बिंद्रा फाऊंडेशनचाही पाठिंबा आहे. शैलीसारख्या अपवादात्मक कौशल्यगुण असणाऱ्या अॅथलिटसाठी आणखी प्रयत्न व्हायला हवेत असं बॉबी जॉर्ज यांना वाटतं.

मैदानावर कोणतीही स्पर्धा जिंकल्यानंतर शैली आईला फोन करते. झांशी किंवा लखनौत स्पर्धा होईल आणि आईसमोर दिमाखदार प्रदर्शन करता यावं अशी शैलीची इच्छा आहे.

चांगल्या प्रदर्शनासाठी अविरत मेहनत करत राहीन, जेणेकरून आईला अभिमान वाटेल असं शैली सांगते.

(हे प्रोफाईल बीबीसीने शैली सिंगला इमेलवर पाठवलेल्या प्रश्नांवर आधारित आहे)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


शॉर्ट रनच्या मुद्यावरून वाद सुरू झाला आहे.

दिल्लीने दिलेल्या 158 रन्सचा पाठलाग करताना मयांक अगरवालच्या झुंजार खेळीच्या जोरावर पंजाबचा संघ वाटचाल करत होता.

पंजाबचा संघ धावांचा पाठलाग करत असताना 19व्या ओव्हरमध्ये वादग्रस्त प्रकार पाहायला मिळाला. कागिसो रबाडाने टाकलेला बॉल  मयांक अगरवालने एक्स्ट्रा कव्हरच्या दिशेने खेळून काढला. दोन रन काढण्याचं मयांक आणि ख्रिस जॉर्डनचं उद्दिष्ट होतं. त्यानुसार त्यांनी दोन रन्स धावून पूर्णही केल्या. परंतु अंपायर नितीन मेमन यांनी शॉर्ट रन असल्याचं कारण देत पंजाबला एकच रन दिली. बॅट्समनची बॅट क्रीझमध्ये टेकली नसेल तर शॉर्ट रन घोषित करतात आणि ती रन देत नाहीत. अंपायर मेमन यांनी शॉर्ट रन असल्याचं कारण देत पंजाबला एकच रन बहाल केली. रिप्लेतून शॉर्ट रन नसल्याचं सिद्ध झालं आणि सोशल मीडियावर चर्चेला उधाण आलं.

टीम इंडियाची माजी सलामीवीर वीरेंद्र सेहवागने सूचक ट्वीट करत या प्रकरणावर भाष्य केलं. मॅन ऑफ द मॅच साठी योग्य खेळाडूची निवड झालेली नाही. शॉर्ट रन देणाऱ्या अंपायरला मॅन ऑफ द मॅच मिळायला हवा. शॉर्ट रन नव्हतीच. दोन्ही संघांदरम्यानचं अंतर एका रनचंच होतं असं से... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हवागने म्हटलं आहे.

टीम इंडियाचा माजी फास्ट बॉलर इरफान पठाणनेही शॉर्ट बॉलचं काय अशी विचारणा ट्वीटच्या माध्यमातून केली.

न्यूझीलंडचा माजी ऑलराऊंडर स्कॉट स्टायरिसने शॉर्ट रन देण्याचा निर्णय भयंकर असल्याचं म्हटलं आहे.

शॉर्ट रन देण्यासाठी अंपायर योग्य ठिकाणी नव्हते. कारण दुरून त्यांना ते टिपणं कठीण आहे. निर्णय देताना म्हणून चूक झाली असावी. तंत्रज्ञान उपलब्ध आहे तर निर्णय सुधारता आला असता असं सुदर्शन यांनी म्हटलं आहे.

नेटिझन्सनेही यावर टीका केली आहे. ही अंपायरिंग चूक आहे. किंग्ज इलेव्हन पंजाबला ही चूक महागात पडली. ख्रिस जॉर्डनची बॅट क्रीझमध्ये होती. अंपायर्सनी शॉर्ट रन दिली. त्या रननेच पंजाबचा घात केला असं मुफद्दल व्होरा यांनी म्हटलं आहे.

मैदानात अनेक कॅमेरे आहेत. अद्ययावत तंत्रज्ञान आहे पण तरीही अशी चूक होते. शॉर्ट रन नव्हतीच. किंग्ज इलेव्हनला ही चूक महागात पडली असं एका नेटिझनने म्हटलं आहे.

शॉर्ट रन नसताना शॉर्ट रन दिली. पहिल्या ओव्हरमध्ये वाईड असताना वाईड दिला नव्हता. हे काय आहे? असा सवाल रवी यांनी विचारला आहे.

शॉर्ट रनचा निर्णय थर्ड अंपायरला विचारायला हवा होता. दोन गुणांनी काय होतंय असं वाटू शकतं परंतु पंजाबला हा पराभव नंतर महागात पडू शकतो असं विनय रेड्डी यांनी म्हटलं आहे.

मॅचमध्ये काय झालं?

आयपीएलच्या तेराव्या हंगामाची दिल्ली-पंजाब मॅच टाय झाली. सुपर ओव्हरमध्ये दिल्लीने पंजाबला नमवलं. दिल्लीने मार्कस स्टोनिइसच्या खेळीच्या जोरावर 157 धावांची मजल मारली. मयांक अगरवालच्या दिमाखदार खेळीने पंजाबचा विजय जवळपास पक्का केला होता. शेवटच्या ओव्हरमध्ये मयांक आऊट आला आणि मॅच सुपर ओव्हरमध्ये गेली. मयांकने 60 बॉलमध्ये 7 फोर सिक्ससह 89 धावांची खेळी केली.

सुपर ओव्हरमध्ये राहुल आणि पूरन आऊट झाल्याने पंजाबची इनिंग दोन रन्सवरच संपुष्टात आली. दिल्लीसाठी श्रेयस अय्यर आणि ऋषभ पंत यांनी हे आव्हान पेललं.

तत्पूर्वी बिनबाद 30 वरून किंग्ज इलेव्हन पंजाबची अवस्था 35/4 अशी झाली. लोकेश राहुल, करुण नायर, निकोलस पूरन आणि ग्लेन मॅक्सवेल सगळे झटपट माघारी परतले. एका बाजूने सहकारी बाद होत असतानाही मयांक अगरवालने चिवटपणे झुंजार खेळी केली.

मार्कस स्टोइनिस

दिल्लीच्या खेळाडूंनी अतिशय खराब फटके खेळून सुरुवात केली. ताळमेळ नसल्याने शिखर धवन रनआऊट झाला. मोहम्मद शमीच्या गोळीबंद बाऊन्सरने पृथ्वी शॉला तंबूत पाठवलं. शिमोरन हेटमायरही शमीच्या...


शोएब अफताब

ओडिशाचा शोएब आफताब आणि उत्तर प्रदेशची आकांक्षा सिंह यांनी या परीक्षेत 100 टक्के गुण (720 पैकी 720) मिळवले आहेत.

पण, नॅशनल टायब्रेकर पॉलिसीअंतर्गत शोएब याला परीक्षेचा टॉपर घोषित करण्यात आलं आहे.

नीट परीक्षेची सुरुवात झाल्यापासून पहिल्यांदाच एखाद्या विद्यार्थ्याने पैकीच्या पैकी गुण मिळवले आहेत, हे विशेष.

ANI वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, शोएबच्या घरात कुणीच डॉक्टर नाही. त्यामुळे आपण पहिला क्रमांक मिळवू, अशी अपेक्षा त्याला नव्हती. मात्र, आपण पास होऊन टॉप 100 किंवा टॉप 50 विद्यार्थ्यांमध्ये नक्की येऊ, असा विश्वास शोएबला होता.

कोरोनामुळे परीक्षा सतत पुढे ढकलली जात होती. यामुळे थोडा तणाव येत होता. पण मी स्वतःला शांत ठेवून संयम बाळगला. मिळालेल्या वेळेचा योग्य वापर करण्यावर मी भर दिला, असं शोएबने म्हटलं.

यावर्षी कोरोना संकटाच्या दरम्यान 13 सप्टेंबर रोजी NEET परीक्षा घेण्यात आली होती. या परीक्षेत 14.37 लाख विद्यार्थी सहभागी झाले.

नॅशनल टेस्टींग एजन्सीच्या माहितीनुसार, "दिल्ली आणि चंदीगढमधून सर्वाधिक विद्यार्थी (75 टक्क्यांहून जास्त) यशस्वी ठरले. याबाबत हरयाणा दुसऱ्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्रमांकावर राहिलं.

यंदाच्या वर्षी पहिल्यांदाच एम्ससारख्या नामवंत संस्थेतील प्रवेशसुद्धा NEET मध्ये प्राप्त गुणांच्या आधारेही मिळणार आहे.

NEET चा निकाल इथे पाहू शकता :

राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षेचा (NEET) 16 ऑक्टोबर घोषित झाला होणार आहे. ज्या विद्यार्थ्यांनी NEET UG-2020 ही परीक्षा दिली असेल, त्यांना आपला निकाल राष्ट्रीय चाचणी एजन्सीच्या ntaneet.nic.in आणि https://www.nta.ac.in/ या दोन वेबसाईट्सवर पाहता येईल.

जन्मतारीख आणि रोल नंबर निकाल पाहण्यासाठी आवश्यक असेल.

JEE आणि NEET परीक्षा काय आहेत?

JEE म्हणजे जॉईंट एंट्रन्स एक्झामिनेशन. JEE-Mains आणि JEE-Advanced अशी दोन टप्प्यांत होणारी ही परीक्षा इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अर्थात आयआयटीमध्ये प्रवेशासाठी महत्त्वाची मानली जाते. त्याशिवाय नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (NITs), इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IIITs), इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स या संस्थांमध्येही या परीक्षेच्या आधारे प्रवेश दिला जातो.

तर NEET म्हणजे नॅशनल एलिजिबिलिटी कम एन्ट्रन्स टेस्ट ही वैद्यकीय अभ्यासक्रमासाठी आवश्यक प्रवेश परीक्षा आहे.

नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी या केंद्रीय संस्थेमार्फत या परीक्षा घेतल्या जातात. यंदा साधारण सोळा लाख विद्यार्थ्यांनी NEET साठी अर्ज केले असून, JEE-mains परीक्षेसाठी नऊ ते दहा लाख विद्यार्थांनी नाव नोंदवलं आहे. एप्रिल-मे महिन्यांत या परीक्षा होणार होत्या. पण कोरोना विषाणूच्या साथीमुळे दोनदा परीक्षा पुढे ढकलल्या गेल्या.

सध्याच्या वेळापत्रकानुसार JEE-mains परीक्षा 1 ते 6 सप्टेंबर या कालावधीत होणार असून, JEE-Advanced परीक्षा 27 सप्टेंबरला होणार आहे. तर NEET परीक्षा 13 सप्टेंबरला घेतली जाईल.

परीक्षेविषयी विद्यार्थ्यांमध्ये दुमत

देशभरात अनेक ठिकाणी कोव्हिडच्या रुग्णांची संख्या वाढत असताना परीक्षा घेणं योग्य ठरणार नाही, असं अनेक विद्यार्थी आणि पालकांना वाटत होतं. तर अनेकजण आता ठरल्याप्रमाणे एकदाची परीक्षा घेऊन टाका, असंही म्हणत होते.

पुण्यात राहणारा आकाश सावंत, NEET साठी तयारी करतो आहे. त्यानं गेल्या वर्षी ड्रॉप घेतला होता, आणि आता परीक्षा झाली नाही, तर हेही वर्ष जाईल अशी शक्यता त्याला वाटते.

आकाश सांगतो, "माझ्यासारखी अनेक मुलं आहेत, काहीजण पहिल्यांदाच ही परीक्षा देणार आहेत. आम्हाला वाटतं जुलैतच परीक्षा झाली असती तर बरं असतं. आता...


शोएब मलिका पहिल्या बॉलवर आऊट करणारा हार्दिक पांड्या

भारताने प्रथम फलंदाजी करताना 336 धावा केल्या. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना पाकिस्तानने सहा गडी गमावून 212 धावा केल्या. पावसामुळे लावण्यात आलेल्या डकवर्थ लुईस मेथडनुसार टीम इंडियाने 89 रन्सने बाजी मारली.

रोहित शर्माने 140 धावांची खेळी करत मोठ्या धावसंख्येचा पाया रचला. गोलंदाजीत विजय शंकर, हार्दिक पंड्या आणि कुलदीप यादव यांनी प्रत्येकी 2 विकेट्स घेत संघाच्या विजयात निर्णायक भूमिका बजावली.

त्यानंतर जगभरातल्या चाहत्यांनी एकच जल्लोष केला. पाहा मँचेस्टरमधली दृश्यं

पाकिस्तानचा डाव

टीम इंडियाने दिलेल्या 337 धावांचा पाठलाग करताना पाकिस्तानचा डाव काही काळ स्थिरावल्यानंतर कोसळू लागला आहे. पावसामुळे खेळ थांबला तेव्हा पाकिस्तानच्या 6 बाद 116 धावा झाल्या आहेत.

भुवनेश्वर कुमार दुखापतग्रस्त झाल्याने पाचारण करण्यात आलेल्या विजय शंकरने पहिल्याच बॉलवर इमाम उल हकला आऊट केलं. त्याने 7 धावा केल्या.

22 ओव्हर्समध्ये एका विकेटच्या मोबदल्यात शंभरी गाठली. चहलच्या गोलंदाजीवर षटकार खेचत फखर झमनने अर्धशतक पूर्ण केलं.

पण त्यानंतर पाकिस्तानच्या एकामागून एक ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तीन विकेट पडल्यामुळे पाकिस्तानची 129 वर पाच विकेट, अशी अवस्था झाली. यापैकी एक विकेट चहलच्या फिरकी बॉलवर गेली तर दोन हार्दिक पांड्याने टाकलेल्या भेदक बॉल्सवर गेल्या.

विजय शंकरने पाकिस्तानचा कर्णधार सर्फराझ अहमदला त्रिफळाचीत केलं. त्याने 12 धावा केल्या.

भुवनेश्वर कुमार दुखापतीमुळे उर्वरित सामन्यात खेळू शकणार नाही

मांडीच्या स्नायूंना झालेल्या दुखापतीमुळे भुवनेश्वनर पॅव्हेलियनमध्ये परतला. डाव्या पायाच्या मांडीचे स्नायू दुखावल्याने भुवनेश्वर या सामन्यात खेळू शकणार नाही असं समालोचकांनी सांगितलं.

भुवनेश्वरने 2.4 ओव्हर्समध्ये 8 रन्स देत पाकिस्तानच्या फखर झमन आणि इमाम उल हक यांना जखडून ठेवलं होतं. मात्र दुखापत गंभीर असल्याने तो या सामन्यात खेळू शकणार नाही.

दरम्यान मँचेस्टर पुढच्या दोन तासात पाऊस पडणार नाही असं इंग्लंडमधील वेधशाळेनं म्हटलं आहे. आमचे प्रतिनिधी विनायक गायकवाड यांचं ट्वीट -

दिनेश कार्तिकऐवजी विजय शंकरला प्राधान्य देण्यात आल्याने अनेकांनी टीका केली. जाणून घ्या कोण आहे विजय शंकर?

वर्ल्ड कप मध्ये पहिल्याच बॉलवर विकेट मिळवणारा विजय हा केवळ तिसरा बॉलर आहे. बर्म्युडाचा मलाची जोन्स आणि ऑस्ट्रेलियाचा इयान हार्वे यांनी आधी हा पराक्रम केला होता.

भारताचा डाव

थोडा काळ पावसाने व्यत्यय आणल्यानंतरही भारताचा डाव अखेर पूर्ण झाला. रोहित शर्माचं शतक तसंच लोकेश राहुल आणि विराट कोहलीच्या अर्धशतकी खेळींच्या जोरावर टीम इंडियाने पाकिस्तानला 337 धावांचं लक्ष्य दिलं आहे.

पावसामुळे आलेल्या ब्रेकपूर्वी पाकिस्तानविरुद्ध मजबूत सुरुवात करत भारताने 300चा पल्ला पार केला होता. रोहित शर्माचं शतक तसंच लोकेश राहुल आणि विराट कोहलीच्या अर्धशतकी खेळींच्या जोरावर टीम इंडियाने 300 धावा पूर्ण केल्या आहेत. पावसाचं आगमन झालं तेव्हा भारताच्या 46.4 ओव्हर्समध्ये 4 बाद 305 धावा झाल्या होत्या.

विराट कोहली आणि रोहित शर्मा

अखेर सामना पुन्हा सुरू झाला आणि भारताने कोहलीची विकेट गमावत 336-5 असा डाव संपवला.

पाहा मँचेस्टरमध्ये आलेल्या या पावसामुळे कसा आहे स्टेडिअमबाहेरचा माहोल? बीबीसी मराठी प्रतिनिधी विनायक गायकवाड सांगत आहेत -

आमच्या मंडळींचं विश्लेषण

तुम्हाला काय वाटतं?

आतापर्यंत काय झालं?

रोहित शर्मा आणि लोकेश राहुल यांनी वनडेत पहिल्यांदाच एकत्र ओपनिंग करत पाकिस्तानविरुद्ध 18 ओव्हर्समध्ये शतकी ओपनिंग करून दिली.

शिखर धवन हाताच्या बोटाला...


शोकाकुल कुटुंबीय

गावकऱ्यांनी लगेच काश्मीर खोऱ्यात मजुरीसाठी गेलेल्या आपापल्या नातेवाईंकांशी संपर्क केला. काही जण सुदैवी ठरले. मात्र, काही दुर्दैवी. अशाच काही दुर्दैवी लोकांपैकी एक आहेत अजिदा बीबी. त्यांचे पती कमरुद्दीन यांची कट्टरतावाद्यांनी हत्या केली.

सफरचंद तोडीच्या हंगामात या गावातून शेकडो तरुण दरवर्षी मजुरीसाठी काश्मीर खोऱ्यात जात असतात.

रात्री पोलिसांच्या एका पथकानेही जिल्ह्यातल्या बहालनगर आणि ब्राह्मणी गावांचा दौरा केला. काल रात्रीपासूनच या गावांमध्ये शोकाकुल वातावरण आहे.

बुधवारी सकाळपासूनच काँग्रेस नेते अधीर चौधरींसह वेगवेगळ्या राजकीय पक्षांची मंडळी पीडितांच्या घरी जाऊन सर्वतोपरी मदत करण्याचं आश्वासन देत आहेत. मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनीदेखील या घटनेवर दुःख व्यक्त करत मदतीचं आश्वासन दिलं आहे.

पीडितांच्या कुटुंबीयांना भेटण्यासाठी आलेले राजकीय नेते

मुर्शिदाबादच्या सागरदिघी ठाण्याचे प्रभारी सुमित विश्वास यांनी सांगितलं, "बहालनगर गावातून तिथे गेलेले 15 मजूर एकाच घरात भाड्याने राहत. मंगळवारी संध्याकाळी कट्टरतावाद्यांनी त्यांना घराबाहेर काढत अंदाधुंद गोळीबार केला. यात पा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

च मजुरांचा जागीच मृत्यू झाला."

"मृतांमध्ये रफिक शेख (28), कमरुद्दीन शेख (30), नईमुद्दीन शेख (30), मुरसालिम शेख (30) आणि रफिकुल शेख (30) यांचा समावेश आहे. याशिवाय जहिरुद्दीन गंभीर जखमी झाले आहेत. अनंतनागमधल्या हॉस्पिटलमध्ये त्यांची मृत्यूशी झुंज सुरू आहे."

मृतांमध्ये सर्वात दुर्दैवी ठरले कमरुद्दीन शेख. ते बुधवारीच (30 ऑक्टोबर) घरी परतणार होते.

कमरुद्दीन यांच्या पत्नी अजिदा बीबी सांगतात, "सोमवारीच त्यांच्याशी बोलणं झालं होतं. त्यांनी तिथे परिस्थिती खराब असल्याचं सांगत बुधवारी ट्रेनने घरी परतणार असल्याचं म्हटलं होतं. मंगळवारी रात्री टीव्हीवर बातमी बघितल्यानंतर त्यांना खूप फोन केले. मात्र, काहीच उत्तर मिळालं नाही."

मध्यरात्रीनंतर गावात पोलीस आले. तेव्हा त्यांचा संशय आणखी बळावला. मात्र, रात्री पोलिसांनी मृतांच्या कुटुंबीयांना कुठलीच अधिकृत माहिती दिली नाही.

पश्चिम बंगालहून अनेकजण काश्मीरला कामासाठी स्थलांतर करतात

कमरुद्दीन यांचे नातलग फिरोज शेख सांगतात, "खोऱ्यात अशांततेचं वातावरण असल्यामुळे कमरुद्दीन यांची यावर्षी तिथे जायची इच्छा नव्हती. मात्र, इतर सगळे जाणार असल्याने तो 15 दिवस जाण्यासाठी तयार झाला. इथे परतल्यावर नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून त्याला शेतात धानाची कापणी करायची होती. मात्र, नियतीच्या मनात काहीतरी वेगळंच होतं."

बहालनगरचे कमरुद्दीन शेख यांच्यामागे एक मुलगा आणि मुलगी आहेत. गावात त्यांच्याकडे अल्पशी जमीन आहे.

रफीक यांचे वडील गफूर म्हणतात, "काय करणार? इथे काम नाही. म्हणूनच सफरचंद तोडणीच्या हंगामात गावातली तरुण मुलं दोन-तीन महिन्यांसाठी काश्मीर खोऱ्यात जातात. ही माझ्या मुलाची शेवटची वेळ ठरेल हे कुणाला ठाऊक होतं?"

रफिकुल यांचे वडील सादिकुल शेख यांनी सांगितलं, "रफिकुल 27 दिवसांआधीच काश्मीरला गेला होता."

लोकसभेत काँग्रेसचे नेते आणि जिल्ह्याचे खासदार अधीर चौधरी यांनी म्हटलं, "केंद्र सरकार काश्मीर खोऱ्यात परिस्थिती सुधारल्याचा खोटा दावा करत आहे. सरकारच्या दाव्यावर विश्वास ठेवूनच जिल्ह्यातले अनेक मजूर यंदा तिथे गेले होते. मात्र, तिथे परिस्थिती सामान्य नाही, हे या घटनेवरून स्पष्ट होतं."

अधीर यांनी बुधवारी सकाळी बहालनगरला जाऊन मृतांच्या कुटुंबीयांची भेटही घेतली.

प. बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता यांनी घटनेवर शोक व्यक्त करत मृतांच्या कुटुंबीयांना सरकारकडून शक्य ती सर्व मदत करण्याचं आश्वासन दिलं...


शोकाकुल नातेवाईक

संसर्ग कसा वाढत गेला?

भारतात कोव्हिड-19 चा संसर्ग मार्च महिन्याच्या मध्यापासून वाढत गेला आणि बघता बघता तो वेगाने पसरला. 30 एप्रिलपर्यंत कोव्हिड संसर्गात विक्रमी वाढ झालेली दिसली. देशात दिवसाला चार लाखांपर्यंत रुग्णांची नोंद होऊ लागली.

पुढे यात काहीशी घट झाली आणि 3 मे रोजी दिवसाला 3 लाख 60 हजार रुग्ण आढळले. त्यामुळे भारतात कोव्हिडच्या दुसऱ्या लाटेने उच्चांक गाठून आता ही लाट ओसरायला सुरुवात झाली, असं मानलं जाऊ लागलं.

मात्र गेल्या काही दिवसात रुग्णसंख्या पुन्हा वाढली. आठवड्यांची आकडेवारी बघितली तर सोमवारी आकडेवारीत घट होत असल्याचं दिसतं.

बुधवार, 5 मे रोजी देशात 4.12 लाख रुग्णांची नोंद झाली. सात दिवसांच्या संसर्ग दराची सरासरी बघितल्यास त्यातही वाढ दिसतेय.

चाचण्या वाढल्याने रुग्णसंख्येत वाढ?

कोरोना विषाणू किती पसरला आहे याचा योग्य अंदाज बांधायचा असेल तर त्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर चाचण्या करणं गरजेचं असतं.

देशात दररोज 2 कोटी चाचण्या होत आहेत. मात्र, या महिन्याच्या सुरुवातीला ही संख्या 15 लाखांपर्यंत घसरली.

मात्र, बुधवार, 5 मे रोजी यात पुन्हा सुधारणा झाली आणि त्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा दिवशी पुन्हा एकदा 2 कोटी चाचण्या घेण्यात आल्या.

चाचण्या तात्पुरत्या कमी केल्यामुळेच मे महिन्याच्या सुरुवातीला रुग्णसंख्येत घट दिसली.

जागतिक आरोग्य संघटनेचे (WHO) सल्लागार आणि अर्थतज्ज्ञ डॉ. रिजो जॉन म्हणतात, "गेल्या वर्षीच्या पीकमध्येदेखील सप्टेंबर महिन्यात जवळपास हाच पॅटर्न दिसला होता."

"भारतात रोज जवळपास 1 लाख रुग्ण आढळू लागल्यावर चाचण्या कमी करण्यात आल्या होत्या."

 5 मे 2021 पर्यंतची आकेडवारी

केंद्रीय प्रशासनाने देशातल्या काही राज्यांमध्ये रुग्णसंख्या कमी होत असल्याचं सांगितलं त्यावेळी महाराष्ट्र, गुजरात, तेलंगणा आणि राजधानी दिल्लीत चाचण्याचं प्रमाणही घसरलं होतं.

एप्रिल महिन्यात राजधानी दिल्लीत दररोज जवळपास 1 लाख चाचण्या व्हायच्या. त्यावेळी जवळपास 16 हजार रुग्ण आढळायचे.

मात्र, एप्रिलच्या शेवटी-शेवटी रुग्णसंख्या 55 टक्क्यांनी वाढली तेव्हा चाचण्या 20 टक्क्यांनी कमी करण्यात आल्या. यावरून प्रत्यक्ष संसर्ग किती मोठ्या प्रमाणात पसरला असेल, याचा अंदाज येतो.

अशाच प्रकारचा ट्रेंड गुजरात आणि तेलंगणा राज्यांमध्येही दिसला.

चाचण्यांच्या क्षमतेवर प्रचंड दबाव असल्याचं स्पष्ट जाणवतं, असं डॉ. जॉन सांगतात. ते म्हणतात, आरोग्य केंद्रांवर मोठी गर्दी असल्याने अनेकांची चाचणीच होत नाही.

भारतात चाचण्यांचा दर 1000 लोकांमध्ये 1.3 इतका आहे, तर अमेरिकेत हा दर 3 आणि ब्रिटनमध्ये 15 आहे.

टेस्ट पॉझिटिव्हिटीचं प्रमाण

सलग दोन आठवडे पॉझिटिव्ह टेस्ट रेटमध्ये 5 टक्क्यांची घट दिसत नाही तोवर निर्बंधात सूट देऊ नये, असं जागतिक आरोग्य संघटनेचं म्हणणं आहे.

अशोका विद्यापीठात भौतिकशास्त्र आणि जीवशास्त्राचे प्राध्यापक आणि मॅथेमॅटिकल मॉडेल तयार करणारे गौतम मेनन म्हणतात, "देशात टेस्ट पॉझिटिव्हिटी रेट अजूनही खूप जास्त आहे. आज तो जवळपास 20% आहे. त्यामुळे दुसरी लाट ओसरतेय, यावर विश्वास ठेवण्यात अर्थ नाही, असं मला वाटतं."

कोणत्या चाचण्या होत आहेत?

भारतात आरटी-पीसीआर आणि अँटीजेन अशा दोन प्रकारच्या चाचण्या होत आहेत. यापैकी आरटी-पीसीआर चाचणीला 'गोल्ड स्टँडर्ड' म्हटलं जातं.

मात्र, कोरोना विषाणूचा नवीन व्हॅरियंट या चाचणीला हुलकावणी देतो आणि त्यामुळे कोरोनाची लागण होऊनही आणि रुग्णाला लक्षणं दिसत असूनही चाचणीचा रिपोर्ट मात्र निगेटिव्ह येत असल्याचंही आढळलं आहे.

रॅपिड अँटीजेन टेस्ट लवकर होतात, पण विश्वासार्ह नसतात.

दुसरीकडे काही...


शोपिया भागात राजस्थानच्या एका ट्रक ड्रायव्हरला मारण्यात आलं आणि सफरचंद बागेच्या मालकाला मारहाण करण्यात आल्यानं तातडीनं एसएमएस सेवा बंद करण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याचं समजतंय.

जम्मू-काश्मीरला विशेष राज्याचा दर्जा देणारं 370 कलम 5 ऑगस्टपासून हटवण्यात आलं. यावेळी काश्मीर खोऱ्यात अनेक निर्बंध लादण्यात आले होते, यात मोबाईल सेवाही बंद ठेवण्यात आल्या होत्या.

काश्मीर खोऱ्यात पोस्टपेड मोबाईल सेवांवर लादण्यात आलेले निर्बंध सोमवार पासून उठवले जातील, असं सरकारतर्फे शनिवारी जाहीर करण्यात आलं होतं.

प्रशासनाचे प्रवक्ते रोहीत कंसल श्रीनगरमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत बोलत होते. ते म्हणाले की, "काश्मीरच्या सर्व दहा जिल्ह्यांमध्ये सोमवारी दुपारी बारा वाजल्यापासून पोस्टपेड मोबाईल सेवा सुरू करण्यात येतील." त्यांच्या मते 40 लाख पोस्टपेड मोबाईल कार्यरत होणार होते.

श्रीनगरमध्ये राहणाऱ्या सज्जाद अहमद यांनी तब्बल 70 दिवसांनंतर बडगाममधल्या आपल्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधला.

सज्जाद बीबीसीशी बोलत होते, "मी इथे श्रीनगरमध्ये कामानिमित्त राहातो. मी मूळ बडगामचा आहे. गेल्या 70 दिवसांमध्ये पहिल्यांदा मी माझ्या घरात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ल्या लोकांशी बोलू शकलो आहे. माझ्या बहिणीनं फोन उचलला. मला आणि घरच्यांना फारच आनंद झाला होता. सेवासुविधा बंद असल्यामुळे आमचं एकमेकांशी बोलणंही होऊ शकलेलं नव्हतं. नोकरी असल्यामुळे मला घरीही जाता येत नव्हतं. सार्वजनिक वाहतूक सेवा नसल्यामुळेसुद्धा गैरसोय होती."

70 दिवस फोनशिवाय कसे गेले, असं विचारलं असता सज्जाद म्हणाले, "मला शब्दांत सांगताच येत नाहीये. एखाद्या गोष्टीची प्रचंड सवय लागलेली असताना ती अशी हातातून निघून जाणं काय असतं याचा तुम्ही विचार करू शकता. फोनचंही असंच झालं होतं. कुटुंबीयांशी बोलून मला आता कुठे बरं वाटतंय जरा. माझ्या घरी फक्त लँडलाइन आहे."

इंटरनेट नसल्यानं निराशा

सज्जद म्हणाले, "मोबाईल बंद असल्याने संपर्क साधणं फार अवघड होतं. घरच्या लँडलाइनवर मी तसं दोनदा बोललो होतं. पण मोबाईल फोन सुरू झाल्यानं मला फारच छान वाटतंय. हा आनंद शब्दांत व्यक्त करता येत नाही."

मंजूर अहमद यांचं जिओ पोस्टपेड कनेक्शनसुद्धा सुरू झालं आहे. पण अद्याप इंटरनेट सुरू न झाल्यानं ते निराश आहेत.

मंजूर सांगतात, "मी पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित काम करतो. इंटरनेट नसेल तर काम कसं करणार. इंटरनेट नसेल तर बिलं कशी भरणार. पोस्टपेड कनेक्शनसाठी रिचार्ज तरी कसं करणार. माझ्या व्यवसायासाठी मला इंटरनेटची फार आवश्यकता आहे."

5 ऑगस्ट रोजी 370 कलम रद्द करून जम्मू काश्मीर आणि लडाख असे दोन केंद्रशासित प्रदेश तयार करण्यात आले आहेत.

यानंतर संवादाच्या साधनांवर बंदी घालण्यात आली, जमावबंदी लागू करण्यात आली. शाळा, महाविद्यालयं आणि व्यवसाय बंद करण्यात आले. याबरोबरच मुस्लीमबहुल काश्मीरमध्ये सरकारने अतिरिक्त सैन्य तैनात केलं.

काश्मीर खोऱ्यात लँडलाईन सेवा एक महिन्यापूर्वीच सुरू करण्यात आल्या होत्या, परंतु मोबाईल सेवांवरील बंदी कायम होती.

20 वर्षांची आशिया फोनवर तिच्या नातेवाईकांशी बोलत होती. ती एवढी भावुक झाली की तिच्या डोळ्यातून अश्रू ओघळले.

आशिया सांगत होती, "मी कुटुंबीयांशी आणि नातेवाईकांशी फोनवर बोलले आहे. मला फार फार आनंद झालाय. काश्मिरी लोकच तुम्हाला ते 70 दिवस कसे राहू शकलेत ते सांगू शकतील. घरापासून दूर आपल्या नातेवाईकांशी बोलताना डोळ्यात पाणी येतंच."

मोबाईलचे पॅक संपलेत

मोबाईलची बिलं भरू न शकल्यानं आणि रिचार्ज न करता आल्यानं अनेकांचे फोन ठप्प झाले आहेत.

मुश्ताक अहमद बडगामचे रहिवासी आहेत. त्यांच्याकडे जिओची `प्री ऑन पोस्ट' सेवा आहे. परंतु...


शोभा कांबळे

शिवाय, ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण-डोंबिवली, अंबरनाथसारख्या शहरांमध्ये वाढती रुग्णसंख्या पाहता लॉकडाऊन आणखी कडक करण्यात आलाय. यामुळे निर्माण झालेल्या संभ्रमात अडकल्या आहेत राज्यातल्या हजारो मोलकरणी.

त्यांना घरकामासाठी इमारतीमध्ये प्रवेश द्या अशा सूचना सहकार खात्यानं दिल्या आहेत.

26 जून 2020 रोजी सरकारने सहकार विभागाला एक पत्रक पाठवून स्पष्ट केलंय की, कोव्हिड-19च्या पार्श्वभूमीवर लॉकडॉऊनमध्ये सरकारकडून घरकामासाठी येणाऱ्या महिलांना इमारतीत प्रवेशापासून प्रतिबंधित केलेले नाही, "काही गृहनिर्माण संस्थेचे पदाधिकारी संस्थेच्या स्तरावर शासनाच्या निर्देशाच्या विपरित नियमावली तयार करत असल्याचं शासनाच्या निदर्शनास आलं आहे. तरी या सूचनांच्या विपरीत गृहनिर्माण संस्थांनी नियम तयार करू नयेत," अशी सूचना गृहनिर्माण संस्थांना देण्यात आली आहे.

पण यामुळे हाऊसिंग सोसायट्यांच्या कमिट्या संभ्रमात आहेत. एखाद्या भागात रुग्णसंख्या वाढत असली आणि बाहेरून येणाऱ्या मोलकरणींना परवानगी दिली तर रहिवासी आणि मोलकरीण अशा दोघांचं आरोग्य धोक्यात येईल, असं काही सोसायट्यांचं म्हणणं आहे.

दुसऱ्या बाजूला गेल्या ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तीन महिन्यांपासून हाताला काम नसल्याने मोलकरणींच्या घरातली आर्थिक परिस्थिती अत्यंत बिकट होत चालली आहे. त्यामुळे राज्यातल्या या 25-30 हजार मोलकरणी आता आपल्या समस्या मांडणारी पत्र मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पोस्टाद्वारे या आठवड्यात पाठवणार आहेत.

मोलकरणींचे प्रश्न

साधारण मार्च महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून लोकांनी मोलकरणींना कामावर येऊ नका, असा निरोप दिला. याला आता तीन महिने उलटले आणि सरकारनेही आता बऱ्यापैकी दुकानं-कार्यालयं सुरू करण्याला परवानगी दिली आहे. मात्र मोलकरणींच्या बाबतीत काही निर्णय आले, तर काही प्रमाणात संभ्रम कायम आहे. त्यातच त्यांच्या घरातली आर्थिक आणि मानसिक परिस्थिती आता बिकट होऊ लागली आहे.

मोलकरणींच्या रोजगारावर गदा आली आहे.

मोलकरणींना घरकामासाठी जाता येत नसल्याची तीन प्रमुख कारणं आहेत. पहिलं कारण म्हणजे, स्वत: घर मालक त्यांना कामावर बोलवत नाहीत. दुसरं म्हणजे, हाऊसिंग सोसायट्या इमारतीमध्ये मोलकरणींना प्रवेश देत नाहीत. तिसरं कारण, म्हणजे मोलकरीण कंटेनमेंट झोनमध्ये वास्तव्यास असेल तर तिला तिथून बाहेर पडण्याची परवानगी नाही.

यापैकी सर्वाधिक आक्षेप घेतला जातोय हा दुसऱ्या कारणावर, म्हणजेच घरमालकांची परवानगी असूनही एखाद्या सोसायटीच्या इमारतीत प्रवेश नाकारणं. हा नियम सरकारच्या सूचनांना विसंगत आहे.

मोलकरणींचं उद्धव ठाकरेंना पत्र

मुंबई शहर आणि उपनगरात हजारो हाऊसिंग सोसायट्या आहेत. यापैकी 70 टक्के हाऊसिंग सोसायट्या मोलकरणींना इमारतीमध्ये प्रवेश देत नसल्याचा दावा सावित्रीबाई फुले घरेलू कामगार संघटनेनं केलाय. या संघटनेच्या अंतर्गत 25 हजार मोलकरणी या आठवड्यात मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पोस्टाद्वारे पत्र पाठवणार असल्याची माहिती संघटनेचे अध्यक्ष सुभाष मराठे यांनी दिलीय.

"मोलकरणींच्या घरातली आर्थिक, मानसिक परिस्थिती ढासळत चालली आहे. तीन महिन्यांपासून हाताला काम नसल्याने घर कसं चालवायचं हा प्रश्न आम्ही मुख्यमंत्र्यांना पत्राद्वारे विचारतोय. नियमात नसूनही हाऊसिंग सोसायटी मनमानी कारभार करत आहेत. त्याविरोधात कारवाई होणं गरजेचं आहे," सुभाष मराठे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

ग्रीन आणि ऑरेंज झोनमध्ये पूर्णपणे लॉकडॉऊन जाहीर केलेला नाही. त्यामुळे तिथे 100 टक्के सर्व काही ठप्प नाहीय. आता सलूनही उघडायला परनवागी दिलीय. तसंच सर्वठिकाणी बाजारपेठा सुरू आहेत.

"लोक बाजारात जात आहेत. अत्यावश्यक...


शोभा फडणवीस, देवेंद्र फडणवीस आणि तन्मय फडणवीस

तन्मय फडणवीस यांचे वय 45 वर्षांहून कमी आहे तसंच ते फ्रंटलाईन वर्कर नाहीत. तेव्हा त्यांना लस कशी घेता आली? असा प्रश्न विचारला जात आहे.

लस घेतानाचा फोटो तन्मय यांनी आपल्या इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर पोस्ट केला होता. लशीचा दुसरा डोस घेत आहोत असा संदेश त्यांनी फोटोसोबत दिला होता. नंतर ही पोस्ट डिलीट करण्यात आली. पण तोपर्यंत फोटोचे स्क्रिनशॉट ट्वीटर, फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामवर व्हायरल झाले.

काँग्रेसनेही यावरून देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर निशाणा साधला आहे. भाजपकडे रेमडेसिवीरप्रमाणे लसींचाही साठा आहे का? असा प्रश्न काँग्रेसने विचारला आहे.

प्रदेश काँग्रेसने यासंदर्भात ट्वीट केलं आहे. "45 वर्षांवरील लोकांनाच लस देण्याची अट मोदी सरकारने घातली आहे. असं असताना फडणवीसांच्या 45 वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या पुतण्याला लस मिळतेच कशी? भाजपच्या कुटुंबीयांचा जीव महत्त्वाचा मग इतर लोक किडेमुंग्या आहेत का? त्यांच्या जीवाची काहीच किंमत नाही का?" अशी टीका काँग्रेसने केली आहे.

देवेंद्र फडणवीस यांचे स्पष्टीकरण

तन्मय फडणवीस यांनी  कोरोना लस कोणत्या निकषात घेतली याबाबत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आपल्याला कल्पना नसल्याचं देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं आहे.

ते म्हणाले, "तन्मय फडणवीस हा माझा दूरचा नातेवाईक आहे.  लस जर मार्गदर्शक तत्त्वांप्रमाणे असेल तर हरकत नाही. पण पात्रतेच्या निकषात नसेल, तर सर्वथा अयोग्य आहे. निकषात पात्र नसल्याने माझी पत्नी आणि मुलगी यांचे लसीकरण अद्याप झालेले नाही. आज जरी 18 वर्षांपेक्षा सर्वांना लस घेण्याची परवानगी देण्यात आली असली तरी नियम सर्वांनीच पाळलेच पाहिजे, हे माझे ठाम मत आहे." असं स्पष्टीकरण देवेंद्र फडणवीस यांनी दिलं आहे.

कोण आहेत तन्मय फडणवीस?

तन्मय फडणवीस हे माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे पुतणे आहेत. माजी मंत्री शोभा फडणवीस यांचे पुत्र अभिजीत फडणवीस यांचा तन्मय हा मुलगा आहे. शोभा फडणवीस या देवेंद्र फडणवीस यांच्या काकू आहेत.

इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर तन्मय यांनी आपली ओळख पब्लिक फिगर अशी केली आहे, तर ट्वीटवर त्यांनी आपण अभिनेता असल्याचं म्हटलं आहे.

सोशल मीडियावर ट्रोल

सोशल मीडियावर युजर्सनीही देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर टीकेची झोड उठवली आहे. नेपोटिझम, वशीलेबाजी, #चाचाविधायकहैहमारे असे हॅशटॅग वापरून कॉमेन्ट्ससह मोठ्या संख्येने युजर्स देवेंद्र फडणवीस यांना ट्रोल करताना दिसतात.

तन्मय यांचे वय 45 पेक्षा अधिक नाही आणि ते फ्रंटलाईन वर्कर नाहीत मग त्यांना लस कशी मिळाली? असा प्रश्न उपस्थित करत ट्वीटरवर अनेकांनी #चाचाविधायकहैहमारे हे हॅशटॅग वापरले आहे.

यासंदर्भात आम्ही फडणवीस कुटुंबाला संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. पण अद्याप त्यांच्याकडून कोणतीही प्रतिक्रिया मिळू शकलेली नाही. तसंच भाजपने  याबाबत कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

लशीसाठीची पात्रता

महाराष्ट्रात लशीचा तुटवडा असताना आणि लस घेण्यासाठी पात्र नसतानाही तन्मय फडणवीस यांनी लशीचे दोन्ही डोस कसे घेतले? त्यांना लस कोणी उपलब्ध करून दिली? असे प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. त्याचे कारण म्हणजे लस घेण्यासाठी 45 वर्षांहून अधिक वय असलेले लोक आणि फ्रंटलाईन वर्कर्स पात्र आहेत.

16 जानेवारीपासून भारतात कोव्हिड 19साठीच्या लसीकरणाला सुरुवात झाली. 1 मार्चपासून 60 वर्षांवरील नागरिक आणि सहव्याधी असणारे 45 वर्षांवरील नागरिकांना लस देण्यात येत आहे.

केंद्राच्या नियमावलीनुसार 'को-विन' अॅपचा लसीकरण नोंदणीसाठी वापर बंधनकरक करण्यात आला आहे. पण यासोबतच थेट लसीकरण केंद्रावर जाऊनही लस घेता येईल. पण हा पर्याय सार्वजनिक लसीकरण...


श्री आणि गोपी हिंदुजा यांची संपत्ती 1.356 बिलियन पौंडाने वाढली आहे. गेल्या वर्षी त्यांच्या संपत्तीचा आकडा 22 बिलियन पौंड इतका होता.

एका रासायनिक कंपनीचे संस्थापक सर जिम रॅटक्लिफ यांनी या यादीत सर्वोच्च स्थान पटकावलं होतं. आता त्यांचा तिसरा क्रमांक आहे.

वॅलरी मोरन या कृष्णवर्णीय उद्योजिकेने पहिल्यांदाच या श्रीमंतांच्या यादीत स्थान मिळवलं आहे.

हिंदुजा ग्रुपची स्थापना 1914 मध्ये झाली. तेल, गॅस, बँकिंग आणि आयटी आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रात त्यांनी ठसा उमटवला आहे. त्यांच्या व्यवसायाची सुरुवात मुंबई आणि कराचीमध्ये झाली. इराणमध्ये 1919 ला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर त्यांनी आपला व्यवसाय नेला.

श्री (वय 83) आणि गोपी (79) हे हिंदुजा चार बंधूंपैकी दोन भाऊ लंडनहून कामकाज पाहतात. प्रकाश हे जिनिव्हातून तर अशोक हे भारतातून कंपनीचा कारभार चालवतात. अशोक लेलँड, इंड्सलँड बँक यासारख्या कंपन्यांची मालकी त्यांच्याकडे आहे. मुंबईतील हिंदुजा हॉस्पिटलही त्यांच्या मालकीचं आहे.

यापूर्वी 2014 आणि 2017 मध्ये श्री आणि गोपी या दोन्ही भावांचं नाव या यादीत  झळकलं होतं.

या यादीत 1000 व्यक्तींचा समावेश होतो. जमीन, मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लमत्ता किती आहे यावरून ही यादी तयार होते. तसंच विविध कंपन्यांमधील शेअर्स किती आहेत या गोष्टीही लक्षात घेतल्या जातात असं संडे टाइम्सचं मत आहे. लोकांच्या बँक खात्यात असलेला पैसा यात मोजला जात नाही.

डेविड आणि सिमन रिबेन यांनी कार्पेट आणि भंगारातून त्यांचा व्यवसाय उभा केला. त्यांचा या यादीत दुसरा क्रमांक आहे. त्यांची एकूण संपत्ती 18.664 बिलियन डॉलर आहे.

जिम रॅटक्लिफ

गेल्यावर्षीच्या यादीत सर्वोच्च स्थान पटकावणाऱ्या सर जिम रॅटक्लिफ यांनी आयनिओस केमिकल फर्मची स्थापना केली. त्यांच्या संपत्तीत 9.2 बिलियन पौंडची घट झाली असं या वृत्तपत्राचं म्हणणं आहे.

संडे टाइम्सने जाहीर केलेली श्रीमंतांची यादी 2019 (टॉप टेन)

1)श्री आणि गोपी हिंदुजा (उद्योग आणि फायनान्स) 22 अब्ज पौंड

2)डेव्हीड आणि सायमन रुबेन (प्रॉपर्टी आणि इंटरनेट) 18.7 अब्ज पौंड

3)सर जिम रॅटक्लिफ (रसायन) 18.2 अब्ज पौंड

4)लेन ब्लावाट्निक (गुंतवणूक, संगीत आणि माध्यमं) 14.4 अब्ज पौंड

5)सर जेम्स डायसन अँड फॅमिली (हाऊसहोल्ड गुडस आणि तंत्रज्ञान) 12.6 अब्ज पौंड

6)कर्स्टन आणि जॉर्न राउजिंग (गुंतवणूक) 12.3 अब्ज पौंड

7)शार्लिन डी कार्वालो-हेन्केन- (बँकिंग) 12 अब्ज पौंड

8)अलीशर उस्मानोव्ह- (खाणकाम आणि गुंतवणूक) 11.3 अब्ज पौंड

9)रोमन अब्रामोविच (तेल आणि उद्योग) 11.2 अब्ज पौंड

10)मिखाइल फ्रिडमन (उद्योग) 10.9 अब्ज पौंड

झिम्बाब्वेमध्ये जन्मलेल्या मोरान या यादीमध्ये येणाऱ्या पहिल्या कृष्णवर्णिय महिला आहेत. त्या आणि त्यांचे पती नोएल यांची एकत्रित संपत्ती 122 दशलक्ष पौंड असावी. प्रिपेड फायनान्शिअल सर्विसेस या फायनान्शिअल टेक्नोलजी कंपनीमध्ये त्यांचे 81.5 टक्के शेअर्स आहेत. कर्स्टन राऊजिंग आणि त्यांचा भाऊ जॉर्न हे दोघे या यादीमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहेत. त्या दोघांची एकत्रित संपत्ती 12.256 अब्ज पौंड असावी. राऊजिंग कुटुंबाचा टेट्रा पॅक तयार करण्याचा व्यवसाय आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


श्री रेड्डी

गेल्या आठवड्यात हैद्राबादच्या फिल्म नगरमध्ये मुव्ही आर्टिस्ट्स असोसिएशनसमोर त्यांनी कथित लैंगिक शोषणाविरोधात अर्धनग्न होऊन आंदोलन केलं.

श्री रेड्डी म्हणतात की आपला आवाज जनता आणि सरकारपर्यंत पोहोचवण्यासाठी त्यांच्याकडे याशिवाय दुसरा पर्याय उरला नव्हता.

"चित्रपटसृष्टीतले काही लोक तसंही मला नग्न फोटो आणि व्हीडिओ पाठवायला सांगतात. मग मी सार्वजनिकरीत्याच कपडे काढून का बसू नये?" असा उद्विग्न प्रश्न त्या विचारतात.

सवंग प्रसिद्धीसाठी?

श्री रेड्डी यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात एका प्रादेशिक चॅनलमध्ये वृत्त निवेदक म्हणून केली होती. पाच वर्षांपूर्वी त्यांनी चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केला. त्यांनी काही तेलुगू चित्रपटांमध्ये छोट्यामोठ्या भूमिका केल्या आहेत, पण या आंदोलनानंतर त्या प्रसिद्धीच्या झोतात आल्या.

लैंगिक अत्याचार झाल्याचा कोणताही पुरावा त्यांनी दिलेला नाही तसंच त्यांनी पोलिसात तक्रारसुद्धा केलेली नाही. त्यामुळे फक्त प्रसिद्धीसाठी त्या हे सगळं करत आहेत का, असाही प्रश्न विचारला जात आहे. सवंग प्रसिद्धीसाठी प्रसारमाध्यमांनी त्यांना हे पाऊल उचलण्यासाठी उद्युक्त केलं का?

या दोन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्ही प्रश्नांचं ते नकारार्थी उत्तर देतात.

श्री रेड्डी

तेलुगू चित्रपटसृष्टीला टॉलिवूड म्हणतात. बॉलिवूड आणि तामिळ चित्रपटसृष्टीनंतर टॉलिवूड ही भारतातली सगळ्यांत मोठी चित्रपटसृष्टी आहे.

सेंट्रल बोर्ड ऑफ फिल्म सर्टिफिकेशनच्या (CBFC) एका अहवालानुसार 2015-2016 मध्ये हैद्राबादेत निर्मित 269 चित्रपटांना प्रमाणपत्र देण्यात आलं.

कास्टिंग काउचची प्रकरणं होतात, पण ती कायम दाबली जातात. या क्षेत्रातले लोकसुद्धा त्याविषयी फारसं बोलताना दिसत नाहीत.

माधवी लता या तेलुगू अभिनेत्रीनं 2017 साली बीबीसीला दिलेल्या एका मुलाखतीत म्हटलं होतं, "जेव्हा एखाद्या अभिनेत्याला किंवा अभिनेत्रीला एखादी भूमिका दिली जाते तेव्हा विचारलं जातं की त्या बदल्यात काय मिळेल?"

श्रेष्ठा

उदयोन्मुख गीतकार श्रेष्ठा यांनीही काही धक्कादायक खुलासे केले. त्यांनी सांगितलं की फक्त पुरुषच नाही तर कधीकधी स्त्रियांकडूनसुद्धा अशा प्रकारचा धोका असतो. "एकदा एका चित्रपट निर्मात्याच्या बायकोने मला त्यांच्या पतीची लैंगिक इच्छा पूर्ण करणार का, अशी विचारणा केली होती."

स्त्रियांची अब्रू वेशीला?

हॉलिवुडसुद्धा हार्वी वाईनस्टीन या चित्रपट निर्मात्यावर झालेल्या आरोपांमुळे हादरलं. न्यूयॉर्क टाइम्समध्ये आलेल्या एका लेखामुळे हे सगळं प्रकरण गेल्या वर्षी उजेडात आलं. त्यानंतर यात अनेक घडामोडी झाल्या, अनेक मोठ्या अभिनेत्रींनी त्यांच्यावर आरोप केले.

वाईनस्टीन यांनी या आरोपांचा इन्कार केला असला तरी हॉलिवुडनं त्यांना दूर सारलं. आता वाईनस्टीन दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर आहेत.

सिवाजी राजा

सध्या श्री रेड्डी यांच्यावर मुव्ही आर्टिस्ट असोसिएशनने बंदी घातली आहे. त्यांच्या वर्तणुकीच्या कारणावरून श्रीरेड्डी यांच्यावर बंदी घालण्यात आली आहे, असं संस्थेचे अध्यक्ष सिवाजी राजा यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"त्या पोलिसांत तक्रार का करत नाहीत? फक्त प्रसिद्धीसाठी त्या अशा प्रकारचे पुरावा न देता आरोप का करत आहे," असा प्रश्नही त्यांनी विचारला आहे.

तेलुगू चित्रपट निर्माते दग्गुबती सुरेश बाबू म्हणतात की श्री रेड्डी यांनी आपला आवाज उठवण्याचा जो मार्ग निवडला आहे त्यामुळे सगळ्या भारतीय स्त्रियांची अब्रू वेशीला टांगली गेली आहे.

मुव्ही आर्टिस्ट असोसिएशनचं सदस्यत्व पुन्हा मिळावं, अशी मागणी श्री रेड्डी यांनी केली आहे. त्याव्यतिरिक्त सरकारनं काही फिल्म स्टुडिओंवर कारवाई करावी, अशी विनंती त्यांनी केली आहे....


श्री श्री रविशंकर

गरज भासल्यास या समितीमध्ये आणखी सदस्यांचा समावेश करता येऊ शकतो, असंह सुप्रीम कोर्टाने म्हटलं आहे.

'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'चे संस्थापक श्री श्री रविशंकर यांनी या आधीही अयोध्या प्रश्न सोडवण्यासाठी मध्यस्थी करण्याची तयारी दर्शविली होती. अयोध्या प्रश्न सुटला नाही तर भारताचा सीरिया होईल, असं वादग्रस्त वक्तव्य त्यांनी आधी केलं होतं.

मार्च 2018 मध्ये NDTVशी बोलताना ते म्हणाले होते, "जर न्यायालयानं सांगितलं की या जागेवर बाबरी मशीद होती, तर लोक ते मान्य करतील का? 500 वर्षांपासून मंदिराची लढाई लढणाऱ्या बहुसंख्यासाठी ही कडू गोळी सारखं असेल. अशा परिस्थितीमध्ये हिंसाचार होऊ शकतो. मुस्लिमांसाठी हे श्रद्धास्थळ नाही. मुस्लिमांनी सद्भावनेतून ही जागा सोडून द्यावी."

पण वादग्रस्त विधान करण्याची ही त्यांची पहिलीच वेळ नव्हती. याआधीही ते काही न काही कारणास्तव वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहेत.

1. यमुनेच्या काठी कार्यक्रम

त्यांच्याबद्दलचा पहिला मोठा वाद झाला तो दिल्लीत यमुनेच्या काठावर त्यांनी आयोजित केलेल्या वर्ल्ड कल्चरल फेस्टिवलमुळे. राष्ट्रीय हरित लवादानं या कार्यक्रमामुळे यमुनेच्या काठाचं न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुकसान झाल्याचा निवाडा देत आर्ट ऑफ लिव्हिंग या संस्थेला दंड ठोठवला.

मार्च 2016मध्ये राष्ट्रीय हरित लवादानं अटींसह या कार्यक्रमाला परवानगी दिली होती. पण आर्ट ऑफ लिव्हिंगने हा दंड भरला नाही.

राष्ट्रीय हरीत लवादाच्या तज्ज्ञांच्या अहवालात पर्यावरणाचं न भरून येणारं नुकसान झाल्याचं म्हटलं होतं.

2. 'तालिबानशी बातचीत व्हावी'

सहा वर्षांपूर्वी त्यांनी पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद इथं आश्रमाचं उद्घाटन केलं होतं. त्यावेळी बीबीसीशी बोलताना ते तालिबान आणि इतर जहालवादी संघटनांशी चर्चा करण्याची तयारी असल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं.

ते म्हणाले होते, "कोणत्या ना कोणत्या मार्गानं लोकांमधलं अंतर कमी झाला पाहिजे, अशीच माझी इच्छा आहे. मला शांती आणि सुखाची नवी लाट यावी असं वाटतं."

3. समलैंगिकतेवर विधान

श्री श्री रविशंकर यांनी समलैंगिकतेवर केलेल्या विधानामुळे ही वाद झाला होता. समलैंगिकता ही अशी प्रवृत्ती आहे जी नंतर बदलता येते, असं वक्तव्य त्यांनी केलं होतं.

4. 'अध्यत्माच्या अभावाने आत्महत्या'

एप्रिल 2017मध्ये त्यांनी शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येवर वक्तव्य केलं होतं. आध्यात्माच्या कमतरतेमुळे शेतकरी आत्महत्या करत आहेत, असं ते बोलले होते.

5. मलालाबाबत वादग्रस्त विधान

पाकिस्तानातील विद्यार्थिनी मलाला युसफझाई यांना मिळालेल्या नोबेल शांती पुरस्कारावर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले होते. मलाला यांनी शांततेसाठी नोबेल पुरस्कार मिळावा असं कोणतंही काम केलेलं नाही, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


श्री श्री रविशंकर

साधारणत: निवडणुकीच्या काळात किंवा 6 डिसेंबरच्या आसपास असे प्रकार होतात. हा दिवस अनेक लोक 'शौर्य दिवस' तर काही जण दु:खाचा दिवस म्हणून साजरा करतात.

पण या वेळेला इथे तिसरं काहीतरी होणार आहे.

अनेक प्रयत्न झाले पण तोडगा नाही

मागच्या दीडशे वर्षांत या प्रकरणावर तोडगा काढण्यासाठी कमीत कमी नऊ वेळा प्रयत्न करण्यात आले, पण त्यातून काहीही निष्कर्ष निघाला नाही. पण या अपयशामुळे काही अनुभव नक्कीच गाठीशी आले.

श्री श्री रविशंकरसुद्धा हाच तोडगा शोधण्यासाठी अयोध्येचा दौरा करत आहेत. त्यांनी उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्र्याशीसुद्धा चर्चा केली आहे.

या प्रकरणी त्यांनी आधीच अनेक पक्षांशी चर्चा केली आहे. तेव्हा यामागे कोणती राजकीय प्रेरणा आहे का हे सांगता येत नाही.

गुजरात निवडणुका आणि सर्वोच्च न्यायालयाची सुनावणी

गुजरातमध्ये काँग्रेस पक्षाने दलित, ओबीसी, आणि पाटीदार समाजाला हिंदू धर्मात होणाऱ्या अंतर्विरोधाचं हत्यार बनवलं आहे. हिंदू अस्मिता जागवणं हे त्यावरचं एकमेव उत्तर आहे.

गुजरातमध्ये भाजपवर दबाव वाढला तर या धार्मिक ध्रुवीकरणाचा ते हत्यार म्हणून वापर करतील. त्यामुळे अयोध्येत होणाऱ्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या घटनांचा अर्थ निवडणुकीपुरता मर्यादित नाही.

गुजरात निवडणुकीपेक्षासुद्धा सर्वोच्च न्यायालयात होणारी सुनावणी हे एक मोठं कारण आताच्या अयोध्या विषयामागे आहे. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या 2010 च्या निर्णयावर सर्वोच्च न्यायालयात 13 याचिका प्रलंबित आहेत. आता त्यांच्यावर सुनावणी होणार आहे.

काही निरीक्षकांचा अंदाज आहे की, पक्षाला 2019च्या आधी तिथे राम मंदिर बांधायचं आहे. काही महिन्यांपूर्वी सुब्रमण्यम स्वामी यांनी ट्वीट केलं होतं की, रामजन्मभूमीच्या प्रश्नावर काही तोडगा निघाला नाही तर 2018 साली थेट राम मंदिर उभारलं जाईल.

दाव्यात किती तथ्य?

स्वामींच्या मते, तेव्हापर्यंत संसदेच्या दोन्ही सदनांत भाजपकडे बहुमत असेल. त्यावेळेला कायदा बनवून राम मंदिर उभारलं जाईल. हे ट्वीट म्हणजे हवेत बाण मारण्याचा प्रकार असल्याचं जरी मानलं तरी ते अशक्यसुद्धा नाही.

भाजपचे खासदार साक्षी महाराज मागे काही दिवसांपूर्वी म्हणाले होते की भाजप 2019 च्या निवडणूकीत मंदिराचं बांधकाम सुरू केल्यावरच उतरेल. त्यामुळे पक्षाच्या काही स्तरांत मंदिर उभारण्याबद्दल चर्चा सुरू आहे असं दिसतं.

न्यायालयीन तोडगा

न्यायालयीन तोडगा मात्र अशक्य आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी निगडित 'श्रीराम मंदिर सहयोग मंच' ही संस्था देखील आता समोर येते आहे. या संघटनेचा मंदिराच्या उभारणीत एक महत्त्वपूर्ण सहभाग असेल. ही संघटना सध्या फारच सक्रिय आहे.

सुब्रमण्यम स्वामी यांच्या ट्वीटच्या एक दिवस आधी सर्वोच्च न्यायालयाने हा मुद्दा आपआपसात चर्चा करून सोडवावा असा सल्ला दिला होता.

दोन्ही पक्षांनी याबाबतीत बैठक घेऊन सहमती दर्शवावी असं न्यायालयाने सांगितलं होतं.

बाबरी मशीद अॅक्शन कमिटीचे संयोजक जफरयाब गिलानी यांच्यामते हा मुद्दा मध्यस्थी करून सुटेल असं नाही. पण ते मानतात की, या प्रकरणाचा तोडगा न्यायालयात निघू शकतो.

सगळ्यांची वेगवेगळी मतं

न्यायालयाच्या बाहेर तोडगा काढण्यात अनेक अडचणी आहेत. भाजपत मंदिर आंदोलनाच्या नेत्यांचे अनेक गट आहेत. त्यांच्या नेत्यांनी आपले स्वतंत्र स्वर आळवले आहेत.

याचंच एक उदाहरण म्हणजे विनय कटियार एका चॅनेलवर या मुद्द्याबद्दल आपले विचार व्यक्त करत होते.

आपआपसात भांडणं असणारे संत- महंतांचेसुद्धा अनेक गट आहेत. रामजन्मभूमी ट्रस्टचे सदस्य रामविलास वेदांती म्हणाले, "आम्ही मंदिराच्या आंदोलनात 25 वेळा तुरुंगात गेलो आहे आणि 35 वेळा नजरकैदेत होतो. आमची अशा पद्धतीने...


श्रीदेवी

ती बातमीच एवढी धक्कादायक होती की अनेकांचा त्यावर विश्वासच बसला नाही. अनेक जण तर ती अफवाच असावी असं म्हणत होते, तर इतर काही जण ती अफवाच ठरावी, अशी प्रार्थना करत होते.

पण काही वेळातच ही बातमी खरी असल्याचं समोर आलं. वयाच्या अवघ्या 54व्या वर्षी श्रीदेवी यांनी या जगाचा निरोप घेतला.

त्या दुबई इथं मोहित माहवाह या त्यांच्या भाच्याच्या लग्नाला गेल्या होत्या आणि तिथंच त्यांचं 'कार्डिअक अरेस्ट' झालं.

सडपातळ बांध्याच्या श्रीदेवींचं हृदय एकाएकी बंद पडेल असं कुणाला तरी वाटलं होतं का?

'कार्डिअॅक अरेस्ट' आहे तरी काय?

पण 'कार्डिअॅक अरेस्ट' असतं तरी काय? मानवी शरीरासाठी ते इतकं धोकादायक कसं असू शकतं आणि हार्ट फेल किंवा हृद्यविकाराच्या झटक्यापेक्षा ते वेगळं कसं असतं?

Heart.org या संस्थेनुसार 'कार्डिअॅक अरेस्ट' होतं आणि शरीराकडून त्याविषयी कुठलाही संकेत मिळत नाही.

याचं मुख्य कारण हृदयात होणारी इलेक्ट्रिकल गडबड आहे, जी हृद्याच्या ठोक्यांचं ताळमेळ बिघडवते.

यामुळे हृदयाच्या रक्त पंप करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो आणि त्यामुळे मेंदू किंवा इतर अवयवांपर्यंत रक्त पोहोचवण्यात अडथळे निर्माण हो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तात.

अशा वेळी काही क्षणांतच व्यक्ती बेशुद्ध पडते आणि हृदयाचे ठोकेही मंदावत जातात. जर योग्य वेळी योग्य उपचार मिळाले नाहीत, तर काही सेकंदांत किंवा मिनिटांमध्ये व्यक्तीचा मृत्यूही होऊ शकतो.

'कार्डिअॅक अरेस्ट'मध्ये मृत्यू नक्की?

अमेरिकेत प्रॅक्टिस करत असलेले डॉक्टर सौरभ बंसल यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं, "खरं तर कार्डिअक अरेस्ट हा प्रत्येक मृत्यूचा अंतिम क्षण म्हटला जाऊ शकतो. याचा अर्थ आहे हृदयाचे ठोके बंद पडणे आणि मृत्यूचं कारणही हेच असते."

पण याचं कारण काय असावं?

डॉक्टर बंसल म्हणतात, "याची वेगवेगळी कारणं असू शकतात. सामान्यपणे याचं एक प्रमुख कारण हे मोठा हार्टअटॅक असू शकतं"

पण श्रीदेवींना हार्टअटॅक का आला असावा? "वयाच्या 54व्या वर्षी जीवघेणा हार्टअटॅक येण्याचा धोका कमी असतो. कदाचित आधीपासूनच त्यांना आरोग्याच्या इतर समस्याही असतील. पण त्याविषयी सध्या अधिक माहिती उपलब्ध नाही."

ब्रिटिश हार्ट फाउंडेशनुसार, हृदयातील इलेक्ट्रिकल सिग्नलमध्ये अडचणी उद्भवल्यानंतर शरीराच्या इतर भागांत रक्तपुरवठा होऊ शकत नाही आणि हीच प्रक्रिया कार्डिअॅक अरेस्टचं स्वरूप घेते.

जेव्हा हृदय रक्ताचं पंपिंग बंद करतं, तेव्हा मेंदूतील ऑक्सिजनचं प्रणाणही घटतं. अशावेळी व्यक्ती बेशुद्ध पडते आणि श्वास घेता येत नाही.

याची काही लक्षणं असतात का?

सगळ्यांत मोठी अडचण हीच आहे की, कार्डिअॅक अरेस्ट येण्याआधी त्याची काहीच लक्षणं दिसत नाही. हेच कारण आहे की, कार्डिअॅक अरेस्टमध्ये मृत्यू येण्याचा धोका कैक पटींनी वाढतो.

यात सर्वसाधारण कारण हे असामान्य हार्ट ऱ्हिदम असल्याचं म्हटलं जातं. ज्याला विज्ञानाच्या भाषेत 'वँट्रिकुलर फिब्रिलेशन' म्हटलं जातं. कार्डिअॅक अरेस्टची अनेक कारणं असू शकतात. पण हृदयविकाराशी निगडीत आरोग्य समस्या याविषयीची शक्यता वाढवतात :

- कोरोनरी हार्टचा आजार

- हार्ट अटॅक

- कार्डियोमायोपॅथी

- काँजेनिटल हार्टचा अजार

- हार्ट वॉल्वमधील अडथळे

- हार्ट मसल्समधील इन्फ्लेमेशन

- लाँग क्युटी सिंड्रोमसारखे डिसऑर्डर

याशिवाय इतरही काही कारणं आहेत, जे कार्डिअॅक अरेस्टला निमंत्रण देऊ शकतात :

- विजेचा झटका बसणं

- प्रमाणापेक्षा जास्त ड्रग्ज घेणं

- हॅमरेज, ज्यात रक्तस्राव होतो

- पाण्यात बुडणं

यातून वाचणं शक्य आहे का?

पण कार्डिअॅक अरेस्ट झाल्यानंतर माणूस बरा होऊ शकतो का? होयं, अनेकवेळा छातीवर इलेक्ट्रिक शॉक देऊन बंद पडलेलं हृदय सुरू करता येऊ...


श्रीदेवी आणि अमिताभ यांच्या एक सिनेमातील दृश्य

मुंबईत असलेले हिंदी चित्रपटसृष्टीतले लोक एकमेकांना कुटुंबातल्या सदस्यांसारखं मानतात. पण या क्षेत्रात पडत असलेल्या भेगा आता खरंतर दुर्लक्ष करता येण्यासारख्या नाही.

श्रीदेवी यांच्या धक्कादायक निधनानंतर भारतात सोशल मीडियावर अनेक प्रतिक्रियांचा पाऊस पडला. त्यात बॉलिवुडमधील यशस्वी स्त्रियांवर असलेल्या दबावाची आणि त्यांच्या यशामागे असलेल्या अदृश्य गोष्टींची सगळ्यांत जास्त चर्चा झाली.

त्याचबरोबर अनेक स्वप्नांचं गाठोडं घेऊन मुंबई गाठाणाऱ्या अनेकांच्या हालअपेष्टाही उघड झाल्या. वय लपवणं, वाढत्या वयात तरुण दिसणं आणि काही अप्रिय घटना लपवणं यामुळे #Metoo चळवळ फक्त हॉलिवुडपुरतं मर्यादित नाही, हे पुन्हा एकदा समोर आलं.

रजनीकांत आणि श्रीदेवी

"बॉलिवुडमध्ये पुरुषसत्ताक व्यवस्थेचा इतिहासच आहे. त्यात पुरुषांपेक्षा स्त्रियांचा जास्त प्रमाणात छळ होतो," असं एका तरुण अभिनेत्यानं नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितलं.

गेल्या दोन दशकांपासून गॉसिप वेबसाईट रोमांस, ब्रेकअप, दारूच्या समस्या, छळसारख्या अनेक गोष्टींबद्दल बोलत आहेत. त्यात या क्षेत्रातील अनेक स्टार्सचासुद... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्धा समावेश आहे.

जेव्हा श्रीदेवींचा मृत्यू पाण्यात बुडून झाल्याचं समोर आलं तेव्हा सिमी गरेवाल यांनी ट्वीट करून सांगितलं की " व्हिटनी ह्युस्टन आणि श्रीदेवी यांच्या मृत्यूंमध्ये बरीच समानता आहे."

ह्युस्टन यांचा 11 फेब्रुवारी 2012 रोजी एका हॉटेलच्या खोलीत मृत्यू झाला. अटॉप्सी रिपोर्टमध्ये कोकेन आणि ह्दयरोगामुळे त्यांचा मृत्यू झाल्याचं सांगण्यात आलं.

दीपिका पादुकोण यांना नैराश्य आलं आहे असं त्यांनी कबूल केलं आहे.

भारतात आजवर 16 अभिनेत्री आणि नऊ अभिनेत्यांनी स्वत:चं आयुष्य संपवलं आहे. त्यामागची कारणं अनेकदा चित्रपट क्षेत्रातल्या अपेक्षा पूर्ण न करता येणे, प्रेमभंग किंवा नैराश्य अशी सांगितली जातात.

यावरून असं लक्षात येतं की तिकीटबारीवर मोठं यश, कायम आकर्षक दिसणं तसंच सोशल मीडियावरच्या काही कसोट्यांमध्ये यश मिळवण्याचं सिनेतारकांवरही मोठं दडपण आहे.

यशस्वी अभिनेत्री दीपिका पदुकोण यांनीही अशा वातावरणात डिप्रेशन आल्याचं सार्वजनिकरीत्या कबुल केलं होतं.

एक दु:स्वप्न

रामगोपाल वर्मा यांनी श्रीदेवींना घेऊन तेलुगू भाषेत अनेक चित्रपट केले होते. बॉलिवुडची ही सुपरस्टार प्रत्यक्ष आयुष्यात किती दु:खी होती, हे त्यांनी सोशल मीडियावर जाहीरपणे सांगितलं.

"तिने आयुष्यात खूप भोगलं," ते सांगत होते. "एक बालकलाकार म्हणून या क्षेत्रात आल्यामुळे एक सामान्य व्यक्ती म्हणून मोठं व्हायला त्यांना आयुष्यात वेळच मिळाला नाही."

"बाह्य गोष्टींमुळे मिळणाऱ्या शांतीपेक्षा तिची मानसिक शांती हा मोठा काळजीचा विषय होता. त्यामुळे तिला स्वत:कडे लक्ष देणं भाग पडलं."

"भविष्याची अनिश्चितितता, तिच्या खासगी आयुष्यातील अनेक घटना तिच्या मनावरचे आघात या सगळ्यांमुळे बॉलिवुडची ही सुपरस्टार कधीच शांत किंवा संतुलित अवस्थेत नव्हती," असंही वर्मा यांनी एका फेसबुक पोस्टमध्ये सांगितलंय.

बॉलिवुड ही भारताची ड्रीम फॅक्टरी आहे.

बॉलिवुडमधल्या काम करण्याच्या पद्धतीशी श्रीदेवींनी कसं जुळवून घ्यावं लागलं, हे त्यांनी गेल्या वर्षी ज्येष्ठ पत्रकार वीर सांघवी यांना एका मुलाखतीत सांगितलं होतं. श्रीदेवी यांनी सांगितलं होतं की दक्षिण भारतातील चित्रपट क्षेत्रात त्या सकाळी सहा वाजता काम करायला सुरुवात करायच्या. पण मुंबईला आल्यावर त्यांना अनेक कलाकारांची वाट बघावी लागायची. अनेक जण दुपारी यायचे. या सगळ्या प्रकारामुळे त्या अस्वस्थ होत असत.

हिंदी आणि इंग्रजी सिनेमांसाठी...


श्रीदेवी आणि बोनी कपूर

त्यांच्यासोबत त्यांचे जीवनसाथी बोनी कपूर आणि कुटुंबीय होते. मिस्टर इंडियाच्या निर्मितीच्यावेळी दोघांत झालेल्या ओळखीच रूपांतर नंतर प्रेमात झालं. या प्रेमाला एक हळवी किनारही आहे. ती म्हणजे बोनी कपूर यांनी कठीण काळात दिलेली साथ होय.

मिस्टर इंडिया सिनेमाची निर्मिती सुरू व्हायची होती. त्यासाठी अभिनेत्रीचा शोध सुरू होता. लेखक जावेद अख्तर आणि निर्माते बोनी कपूर या सिनेमाचा प्रस्ताव घेऊन चेन्नईमध्ये गेले. त्यांनी श्रीदेवी यांच्या घरी फोन केला. पण त्या व्यस्त असल्याने काहीवेळ प्रतीक्षा करावी लागेल, असं निरोप श्रीदेवींच्या आईंनी दिला.

पण 3 ते 4 दिवस झाल्यानंतरही श्रीदेवींकडून कोणताच निरोप न आल्याने जावेद अख्तर यांना वाईट वाटू लागलं होतं. तर बिग बजेट सिनेमा बनवण्याच्या तयारीने आलेले बोनी कपूर चिंतातूर झाले होते.

त्यानंतर बोनी कपूर हे श्रीदेवी यांच्या बंगल्यांवर रोजच चकरा मारू लागले होते. तब्बल दहा दिवसांनंतर श्रीदेवींना भेटण्याची संधी त्यांना मिळाली. बोनी कपूर यांनी त्यांना सिनेमाची कथा ऐकवली. ही कथा श्रीदेवींना फारचा आवडली आणि त्यांनी मिस्टर इंडियासाठी पटकन होकार दिल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा.

पुढे श्रीदेवी यांच्या आईंची प्रकृती बिघडली. 1995मध्ये त्यांच्या मेंदूवर शस्त्रक्रिया करायची होती. श्रीदेवींच्या जीवनातील हा कठीण काळ होता. यावेळी बोनी कपूर यांनी त्यांना साथ दिली. जेव्हा बोनी कपूर यांना श्रीदेवी यांच्या आईच्या आजाराबद्दल कळलं तेव्हा ते चेन्नईला गेले.

या शस्त्रक्रियेसाठी श्रीदेवी यांच्या आईंना अमेरिकेला नेण्यात आलं. बोनी कपूरही त्यांच्या सोबत होते. पण ही शस्त्रक्रिया चुकीच्या पद्धतीने झाली. त्यानंतर बोनी कपूर यांनी या हॉस्पिटवर दावा ठोकला. या प्रकरणात शेवटी हॉस्पिटलसोबत तडजोड होऊन हॉस्पिटलने 16 कोटी रुपयांची भरपाई दिली.

कठीण काळात बोनी कपूर ज्या पद्धतीनं मदत करत होते, ज्या प्रकारे त्यांच्या आईची काळजी घेत होते ते श्रीदेवी यांनी जवळून पाहिलं. श्रीदेवी यांच्या वडिलांचं निधन पूर्वीच झालं होतं. त्यामुळं त्या आईच्या फार जवळ होत्या.

आईच्या निधनानंतर 24 तास त्यांच्या घरी राहून श्रीदेवीला आधार देणारे बोनी कपूर हेच होते. या नात्याचं नंतर प्रेमात रूपांतर झालं.

श्रीदेवी आणि बोनी कपूर आपल्या दोन मुलींसह

एक अभिनेत्री म्हणून बोनी कपूर यांनी श्रीदेवी आवडत होत्या. पण श्रीदेवीसोबत लग्न होईल, असा विचार बोनी कपूर यांनी स्वप्नातही कधी केला नव्हता.

लग्नानंतर श्रीदेवी यांनी पंजाबी रूढी परंपरा शिकून घेतल्या. दक्षिणच्या असूनही स्वतःला एका पंजाबी कुटुंबात सामावून घेण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला. त्यांनी कधीच बोनी कपूर यांना दक्षिण भारतीय रूढी परंपरांचा स्वीकार करण्यास सांगितलं नाही.

बोनी कपूर यांच्या कुटुंबाप्रती म्हणजेच त्यांचे भाऊ आणि भावाची मुलं यांच्याप्रती त्या समर्पित होत्या. चेन्नई इथल्या बंगल्यावर श्रीदेवी यांनी त्यांचे सासरे सुरिंदर कपूर यांच्या अमृतहोत्सवी वर्षानिमित्त एक मोठा कार्यक्रम आयोजित केला होता.

श्रीदेवी या कपूर कुटुंबात रमल्या होत्या.

चेन्नईतील तब्बल 16 खोल्यांच्या या बंगल्यावर सासऱ्यांसाठी यज्ञपूजा करण्यात आली होती. पूजेनंतर आयोजित मेजवानीसाठी या कमल हासन आणि रजनीकांत होस्ट म्हणून पाहुण्यांना भेटत होते. हे दोघे अभिनेते श्रीदेवीचा मोठा आदर करतात.

श्रीदेवी या त्यांच्या प्रकृतीबद्दल फार सजग असायच्या. तर बोनी कपूर मात्र आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात. याच विषयावर दोघांत वादही होत असतं.

मुलगी जान्हवी हिच्या पहिल्या सिनेमाबद्दल म्हणजेच 'धडक'बद्दल फारच उत्सुक होत्या. त्यांनी स्वतःही...


श्रीदेवी यांचा शनिवारी दुबईत मृत्यू झाला होता.

श्रीदेवी यांचा जुदाई चित्रपट 28 फेब्रुवारी 1997 रोजी प्रदर्शित झाला होता. योगायोग म्हणजे 21 वर्षांनंतर 28 फेब्रुवारी 2018 रोजी जगाच्या रंगभूमीला त्यांनी अलविदा केला.

24 फेब्रुवारीला शनिवारी दुबईत श्रीदेवी यांचा मृत्यू झाला. तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर श्रीदेवी यांचं पार्थिव मंगळवारी भारतात आणण्यात आलं.

मंगळवारी रात्री अंधेरीच्या लोखंडवालामधल्या ग्रीन एकर्स बिल्डिंगमध्ये श्रीदेवी यांचं पार्थिव आणण्यात आलं. बुधवारी सकाळी त्यांचा अंतिम प्रवास सुरू झाला.

श्रीदेवी यांचं घर ते स्मशानभूमी हे अंतर पाच किलोमीटरचं आहे. या संपूर्ण परिसरात पोलीस आणि एसआरपीएफच्या जवानांनी कडेकोट बंदोबस्त ठेवला होता.

तिरंग्यात लपेटून सन्मान

श्रीदेवी यांच्या अंत्यदर्शनाला उपस्थित मान्यवर

श्रीदेवी यांच्या अंत्यप्रक्रियेदरम्यान एका गोष्टीने साऱ्यांचं लक्ष वेधलं. श्रीदेवी यांचं पार्थिव तिरंग्यात लपेटण्यात आलं होतं. कारण त्यांना शासकीय इतमामात अंतिम निरोप देण्यात आला.

राजकीय सन्मानाचा अर्थ म्हणजे अंत्यसंस्कारांची प्रक्रिया राज्य सरकारद्वारा राबवली जाते. न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िधन झालेल्या व्यक्तीचं पार्थिव तिरंग्यात लपेटलं जातं आणि बंदुकीची सलामीही दिली जाते.

साधारणत: मोठ्या राजकीय नेत्यांवर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार केले जातात. यामध्ये पंतप्रधान, मंत्री तसंच घटनात्मकदृष्ट्या अतिविशिष्ट पदावरील व्यक्तींचा समावेश असतो. यासंदर्भातला निर्णय केंद्र किंवा राज्य सरकारद्वारे घेतला जातो.

शासकीय इतमामातचा निर्णय कोण घेतं?

श्रीदेवी यांची अंत्यसंस्कार प्रक्रिया

अगदी सुरुवातीला ठराविक लोकांनाच शासकीय इतमामात निरोप दिला जात असे, मात्र आता परिस्थिती बदलली आहे.

स्टेट फ्युनरल किंवा राजकीय सन्मान अर्थात शासकीय इतमामाबाबतचा निर्णय संबंधित व्यक्तीचं समाजाप्रती योगदान तसंच कर्तृत्व हे लक्षात घेऊन घेतला जातो.

माजी कायदे तज्ज्ञ आणि संसदीय व्यवहार मंत्री एम. सी. ननाइयाह यांनी रेडीफ संकेतस्थळाला याबाबत माहिती दिली. ते म्हणतात, "शासकीय इतमामात अंत्यसंस्काराचा निर्णय सरकारच्या विवेकबुद्धीवर घेतला जातो."

व्यक्तीचं सामाजिक क्षेत्रातील कर्तृत्व आणि योगदान लक्षात घेऊनच सरकार याविषयी निर्णय घेते. यासंदर्भात कठोर असा काही नियम नाही. राजकारण, साहित्य, कायदा, विज्ञान, सिनेमा क्षेत्रात अतुलनीय योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना राजकीय सन्मान देण्यात येतो.

मुख्यमंत्र्यांचा निर्णय?

साधारणत: संबिधित राज्याचे मुख्यमंत्री आपल्या मंत्रिमंडळातील वरिष्ठ मंत्र्यांशी चर्चा करून यासंदर्भात निर्णय घेतात. निर्णय घेतल्यानंतर राज्याच्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांना याविषयीची माहिती दिली जाते. यामध्ये पोलीस कमिशनर, डेप्युटी पोलीस कमिशनर, पोलीस निरीक्षक यांचा समावेश असतो. या सगळ्या अधिकाऱ्यांवर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्काराची जबाबदारी असते.

भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार झालेले महात्मा गांधी पहिले व्यक्ती होते.

यांच्याव्यतिरिक्त भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, लालबहादूर शास्त्री, इंदिरा गांधी यांना राजकीय सन्मानानं निरोप देण्यात आला होता.

अन्य कोणाला मिळाला सन्मान?

या राजकीय नेत्यांव्यतिरिक्त सामाजिक कार्यकर्त्या मदर तेरेसा यांनाही शाही इतमामात अंतित निरोप देण्यात आला होता. त्यांचा राजकारणाशी काहीही संबंध नव्हता. मात्र सामाजिक क्षेत्रातल्या महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी त्यांना हा सन्मान देण्यात आला होता.

गेल्यावर्षी ज्येष्ठ अभिनेते शशी कपूर यांच्यावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार झाले...


श्रीदेवी यांचा शनिवारी दुबईत मृत्यू झाला होता.

श्रीदेवी यांचा शनिवारी रात्री दुबईत मृत्यू झाला होता. त्यांचं पार्थिव भारतात आणण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. या प्रकरणाची चौकशी पूर्ण झाल्याचं दुबई पोलिसांनी म्हटलंय. तसंच दुबईच्या कायद्यानुसार सर्व प्रक्रिया पार पाडल्याचं पोलिसांनी स्पष्ट केलं आहे.

दुबई पोलिसांनी दुबईस्थित भारतीय वाणिज्य दुतावास आणि श्रीदेवी यांच्या कुटुंबीयांकडे आवश्यक कागदपत्रं सुपूर्द केली आहेत. ही प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे श्रीदेवी यांच्या पार्थिवावर लेप लावण्याचं काम सुरू होऊ शकेल.

दरम्यान श्रीदेवी यांच्या कुटुंबीयांकडून सांगण्यात आलं की, बुधवारी मुंबईतल्या लोखंडवाला कॉम्प्लेक्स मधल्या त्यांच्या निवासस्थानात सकाळी 9.30 वाजता त्यांचं पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात येईल.

विलेपार्ल्याच्या स्मशानभूमीत बुधवारी दुपारी त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात येतील, असंही कपूर आणि अय्यप्पन कुटुंबीयांकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या पत्रकात नमूद करण्यात आलं आहे.

सुरुवातीला कपूर कुटुंबीयांच्या निकटवर्तियांशी बोलल्यानंतर श्रीदेवी यांच्या मृत्यूचं कारण कार्डिअक अरेस्ट असं सां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गण्यात आलं.

मात्र सोमवारी दुबई पोलिसांनी केलेल्या दाव्यानुसार श्रीदेवी यांच्या मृत्यू हॉटेलच्या खोलीतील बाथरुममधील बाथटबमध्ये बुडून झाल्याचं सांगण्यात आलं.

दुबईस्थित भारतीय वाणिज्य दूतावासाने याप्रकरणाची माहिती ट्विटरवरून दिली.

श्रीदेवी यांचं पार्थिव भारतात आणण्यासाठी एक विशेष विमान दुबईला आधीच रवाना झालं आहे. मात्र मृत्यूप्रकरणाच्या चौकशीची सूत्रं दुबई प्रॉसिक्युशन विभागाकडे असल्यानं पार्थिव कुटुंबीयांकडे सुपुर्द करून भारतात येण्यास किती वेळ लागेल हे स्पष्ट होत नव्हतं.

दरम्यान संयुक्त अरब अमिरातीमधील प्रॉसिक्युशन एजन्सी आणि दुबई पोलीस हे दोन स्वतंत्र विभाग आहेत आणि त्यांचं कामकाज स्वतंत्ररीत्या चालतं.

मंगळवारी दुबईतल्या भारताच्या वाणिज्य दूतावासाच्या अधिकृत हँडलवरून देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, दुबई पोलिसांनी वाणिज्य दूतावास आणि श्रीदेवी यांच्या कुटुंबीयांना श्रीदेवी यांचं पार्थिव सोपवण्यासंदर्भात अनिवार्य कागदपत्रं पुरवली आहेत. यामुळे पार्थिव योग्य स्थितीत राहण्यासाठी आवश्यक लेप लावण्याचं काम सुरू होऊ शकेल.

दुबईत नक्की काय झालं?

गल्फ न्यूजच्या संकेतस्थळानुसार दुबई पोलिसांनी मंगळवारी याप्रकरणी श्रीदेवी यांचे पती बोनी कपूर यांची पोलीस ठाण्यात चौकशी करण्यात आली.

पोलिसांनी त्यांचं जबाब नोंदवून घेतला आहे. त्यानंतरच त्यांना हॉटेलमध्ये परतण्याची अनुमती देण्यात आली.

श्रीदेवी आणि त्यांचे पती बोनी कपूर

खलीज टाइम्सनुसार श्रीदेवी यांचा मृत्यू झाल्यानंतर तिसऱ्या दिवसापासून त्यांचं पार्थिव दुबईतील शवागृहात आहे.

पोलिसांनी याप्रकरणाची सूत्रं दुबई प्रॉसिक्युशन ऑफिसकडे सोपवली आहेत.

सौदी अरेबियातील भारताचे राजदूत नवदीप सुरी यांनी केलेल्या ट्वीटनुसार श्रीदेवी यांच्या आकस्मिक निधनानं प्रसारमाध्यमांना याप्रकरणात स्वारस्य आहे. मात्र अफवांमुळे खरी विश्वासार्ह माहिती वाचक तसंच प्रेक्षकांसमोर येऊ शकलेली नाही.

दुबई मीडिया ऑफिसनं ट्वीट करून माहिती दिली.

"श्रीदेवी यांचं पार्थिव लवकरात लवकर भारतात पाठवण्यासाठी स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या मदतीनं आम्ही प्रयत्नशील आहोत. आम्ही श्रीदेवी यांचे कुटुंबीय आणि हितचिंतकांच्या संपर्कात आहोत. त्यांची मनस्थिती आम्ही समजू शकतो. अशा प्रकरणांमध्ये प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी दोन ते तीन दिवस लागतात असा आमचा अनुभव आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

हे वाचलंत का?

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत...


श्रीदेवी यांचे चित्रपट पाकिस्तानात लोकप्रिय होते.

खोलीरूपी घर मिळताच सगळी साफसफाई केली. बाजारात जाऊन श्रीदेवी यांचं पोस्टर खरेदी केलं आणि खोलीच्या भिंतीवर डकवलं. ही तेव्हाची गोष्ट जेव्हा भारतीय चित्रपट VCRवर पाहणं बेकायदेशीर होतं. असं बेकायदेशीर चित्रपट पाहताना आढळल्यास तीन ते सहा महिन्यांची शिक्षा होऊ शकायची.

पण मित्र ऐकायला तयार नसायचे. आम्ही थोडे-थोडे पैसे गोळा करून VCR भाड्याने आणायचो. त्याबरोबर सहा चित्रपटांच्या कॅसेटही असायच्या. यांपैकी एक-दोन चित्रपट श्रीदेवी यांचे असायचे.

जस्टीस चौधरी, जानी दोस्त, नया कदम, आग और शोला, बलिदान, सल्तनत, मास्टरजी, जाग उठा इंसान, इन्कलाब, अक्लमंद, नजराना, आखिरी रास्ता, कर्मा, मकसद, सुहागन, निगाहें, जांबाज, तोहफा, घर संसार, औलाद, सदमा, हिम्मतवाला, नगीना, मिस्टर इंडिया, चांदनी असे अनेक त्यांचे चित्रपट आम्ही यादरम्यान पाहिले.

जनरल झिया यांचा कालखंड

श्रीदेवी यांचे चित्रपट तेव्हा पाकिस्तानात पाहणं बेकायदेशीर होतं तरीही आम्ही हॉस्टेलच्या हॉलमध्ये सगळे दरवाजे-खिडक्या सताड उघडं ठेवून मोठ्या आवाजात हे सिनेमे पाहायचो. चित्रपटाचा आवाज वसतिगृहाच्या बाहेर ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

असलेल्या पोलीस स्टेशनपर्यंत जायचा.

श्रीदेवी यांचा चाहतावर्ग जगभर पसरला आहे.

तो काळ होता जनरल झिया-उल-हक यांच्या हुकूमशाहीचा. त्या वर्चस्ववादाला प्राथमिक पातळीवर विरोधाचं प्रतीक म्हणजे मोकळपणाने हे चित्रपट पाहणं.

कधीकधी पोलीसही येऊन दबक्या आवाजात आम्हाला सांगत, "आम्हाला तुमचं म्हणणं कळतं. पण चित्रपट पाहताना आवाज कमी ठेवा. कोणी एखादा कडक अधिकारी आला तर आमची नोकरी जाईल. मग ते पाहताना तुम्हाला मजा येईल का?"

'श्रीदेवी यांचा चित्रपट दाखवा'

पोलीस शिपाई दर तीन महिन्यांनी बदलायचे. यांपैकी एक शिपाई मला आजही लक्षात आहे. त्यांचं नाव कदाचित जमील होतं. स्पेशल ब्रँचचे असल्यानं ते वर्दीत नसायचे. वसतिगृहाच्या चौकीवर जवळपास वर्षभर त्यांची नियुक्ती होती.

श्रीदेवी यांच्या गाजलेल्या सदमा चित्रपटाचे पोस्टर

जेव्हा त्यांनी आपल्या बदलीचं सांगितलं तेव्हा वसतिगृहातल्या मुलांनी त्यांना कँटीनमध्ये पार्टी देण्याची मागणी केली. त्यावर तेच म्हणाले, "मेजवानीचं सोडा. श्रीदेवीचा एखादा चित्रपट दाखवा."

त्या रात्री जमील यांच्या निरोप समारंभाप्रसंगी 'जस्टीस चौधरी' चित्रपट आणण्यात आला. सगळ्यांनी समरसून हा चित्रपट पाहिला.

आज 30-35 वर्षांनंतर मागे वळून पाहताना मला असं वाटतं की श्रीदेवी नसत्या तर जनरल झिया-उल-हक यांच्या दशकभराहून अधिक काळाच्या हुकूमशाहीविरुद्ध आम्ही कसे लढलो असतो?

नव्वदीच्या दशकात

मी श्रीदेवी यांचा पाहिलेला शेवटचा चित्रपट 'चांदनी' होता. त्यानंतर माझं आयुष्यच बदलून गेलं.

श्रीदेवी यांनाही कदाचित ते कळून चुकलं होतं. म्हणूनच नव्वदीच्या दशकानंतर मावळत्या सूर्याप्रमाणे त्यांचा रूपेरी पडद्यावरचा वावर कमी होत गेला. कामं कमी होत गेली. चाहत्यांच्या नजरेसमोरून त्यांची प्रतिमा विरळ होत गेली.

श्रीदेवी एका पुरस्कार वितरण सोहळ्यादरम्यान

'इंग्लिश विंग्लिश' खूप चांगला चित्रपट होता, असं मी ऐकलं होतं. त्यानंतर 'मॉम' नावाचा त्यांचा चित्रपटही गाजला.

पण परवा त्यांनी धक्काच दिला. मला त्याचं दु:ख नाही किंवा मी हैराण झालो नाही.

प्रसिद्ध चित्रकार व्हॅन गॉग यांच्याबाबत एक आख्यायिका सांगितली जाते. जेव्हा त्यांना स्वत:चं एखादं चित्र प्रचंड आवडू लागायचं, तेव्हा ते चित्र फाडून टाकायचे.

श्रीदेवी यांच्या बाबतीतही असंच झालं बहुधा. श्रीदेवी यांचं पेंटिंग तयार करणाऱ्यालाही बहुतेक व्हॅन गॉग यांच्यासारखं वाटलं असावं.

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत...


श्रीदेवी यांच्या निधनाने चाहत्यांना धक्का बसला.

पण काल बाहेर आलेल्या एका शवविच्छेदन अहवालानुसार त्यांचा मृत्यू बुडून झाला आहे. पाण्यात बुडाल्याने त्यांचा श्वास गुदमरून हृदय बंद पडलं.

पण प्रथम बातमीनंतर अनेकांच्या मनात ही धडकी भरली - असं कसं अचानक हृदय बंद पडलं? या वयात महिलांना हृदयविकाराची शक्यता जवळपास नसतेच, असा प्रचलित समज आहे. त्यात किती सत्य?

इंडियन मेडिकल असोसिएशननं सांगितलं की महिलांमध्ये हृदयाचं आरोग्य जपण्यासाठी जागरूकतेची गरज आहे. यासाठी अभियान चालवण्यात यावं.

महिलांना सगळ्यांत जास्त धोका?

इंडियन मेडिकल असोसिएशनशी संलग्न डॉक्टर के.के. अग्रवाल यांच्या मते महिलांमध्ये रजोनिवृत्ती आधी हृदयविकाराचा धोका संभवत नाही. याचं कारण महिलांच्या शरीरात विशिष्ट प्रकारच्या हॉर्मोनची निर्मिती होते. या हार्मोनमुळे महिलांना असलेला हृदयविकाराशी संबंधित धोका कमी होतो.

मात्र गेल्या काही महिन्यांत महिलांमध्ये रजोनिवृत्तीआधीच्या काळातही हृदयविकाराच्या घटना घडू लागल्या आहेत. हृदयाशी संबंधित विकार महिलांमध्ये वाढू लागले आहेत.

हृदयविकाराचं प्रमाण वाढतं आहे.

डॉ. अग्रवाल यांच्या मते, हृदयविका... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र धक्क्यांच्या दहापैकी तीन घटना महिलांसोबत घडतात.

महिलांमध्ये हृदयविकार वाढण्याची कारणं

महिलांना हृदयाशी संबंधित विकार जडतो, तेव्हा पुरुषांच्या तुलनेत त्यांना असलेला अधिक धोका गंभीर असतो.

महिलांमध्ये हृदयविकाराचा धक्का कमी तीव्रतेचा असतो. पण त्याचा झटका आल्यास त्यांना श्वास घ्यायला अडचण निर्माण होऊ शकते.

डॉ. अग्रवाल यांच्या मते महिलांमध्ये आजाराचं निदान आणि उपचार उशिरानेच सुरू होतात. कारण बहुतांश महिला छातीतलं दुखणं गंभीरपणे घेत नाहीत.

हे दुखणं जीवावर बेतू शकतं याची त्यांना कल्पना नसते. यामुळेच त्या रुग्णालयातही उशिराने जातात. यातुलनेत पुरुषांच्या दुखण्यावर लवकर उपचार सुरू होतात.

महिलांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका जास्त असतो. मात्र आकडे वेगळीच परिस्थिती मांडतात. डॉ. अग्रवाल यांच्या मते जगभरात स्तनाच्या कर्करोगामुळे महिलांच्या मृत्यूचं प्रमाण हृदयविकाराच्या धक्क्यांनी होणाऱ्या घटनांच्या तुलनेत कमी आहे. यामुळेच महिलांमध्ये हृदयविकाराशी संदर्भात जागरूकता निर्माण करण्याची आवश्यकता आहे.

हृदयाच्या आजाराचं निदान उशिरा का होतं?

महिलांमध्ये ECG अर्थात इलेक्ट्रो कार्डियोग्रॅमची माहिती अचूक नसते. याचं कारण महिलांमध्ये ECG दरम्यान इलेक्ट्रोड वेगळ्या ठिकाणी लावले जातात.

ईसीजी.

अमेरिकेतील फ्रैमिंघममध्ये महिला आणि हृदयविकारासंदर्भात संशोधन सुरू आहे. या संशोधनानुसार

कोरोनरी हार्टच्या आजाराने जीव गमावणाऱ्या महिलांचं प्रमाण पुरुषांच्या तुलनेत अधिक आहे.

दुबईहून प्रकाशित होणाऱ्या खलीज टाइम्सनुसार संजय कपूर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, श्रीदेवी यांना याआधी हृदयविकाराचा कोणताही त्रास नव्हता.

हृदयरोगासंदर्भात जागरूकता कशी आणणार?

डॉ. अग्रवाल यांच्या मते अजूनही उशीर झालेला नाही. काही सोप्या गोष्टींचं पालन केलं तर हृदयविकाराचा धोका कमी होऊ शकतो. जसं की...

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत का?

मराठी दिनी द्या मराठीची परीक्षा.. पाहूया किती गुण मिळतात :)

हे वाचलंत का?

हे पाहिलं आहे का?

पाहा व्हीडिओ : व्हेनेझुएलात अन्नाच्या तुटवड्यामुळे नागरिकांची उपासमार?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


श्रीनगर शहराच्या बाहेर दाल लेकजवळ एका छोट्याशा कॉटेजमध्ये जनसंघाच्या संस्थापकाला ठेवण्यात आलं होतं. या कॉटेजमध्ये 10 बाय 12 ची एक खोली त्यांना देण्यात आली होती आणि तिथेच ते नजरकैदेत राहणार होते.

चोप्रा म्हणाले, "का नाही मिळणार? तुमच्यासोबत एक गार्ड पाठवू. तळ्याच्या काठाने फेरफटका मारून परत येत जा." इतकं बोलून ते तिथून निघून गेले.

दुसऱ्या दिवशी मुखर्जी सकाळी उठल्यावर फिरायला बाहेर पडले तेव्हा तिथे असणाऱ्या सुरक्षा अधिकाऱ्याने म्हटलं की "जोपर्यंत लेखी परवानगी माझ्या हाती पडणार नाही तोपर्यंत मी तुम्हाला फिरायला बाहेर जाऊ शकत नाही." लेखी परवानगी येण्यासाठी काही दिवस गेले. 19 जून 1953च्या दिवशी परवानगी मिळाली, पण मुखर्जी यांना तेव्हा चालता देखील येत नव्हतं. चार दिवसानंतर त्यांचे प्राण गेले.

मुखर्जी ज्या शहरात जात असत तिथं त्यांच्या स्वागतासाठी शेकडो रोज जमत असत. पण कलकत्त्यात जन्मलेल्या या नेत्याजवळ मृत्युसमयी श्रीनगरमध्ये त्याचा एकही आप्त नव्हता, अशी खंत जनसंघाचे नेते आणि त्यांचे चरित्रकार बलराज मधोक यांनी व्यक्त केली आहे.

काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द होणं हे त्यांचं ध्येय होतं आणि त्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या ध्येयासाठी त्यांनी प्राणाची आहुती दिली, असं श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्या वेबसाइटवर लिहिलं आहे.

जम्मू काश्मीरला विशेषाधिकार देणारं कलम 370 हटवण्यात आल्यानंतर भाजपच्या माजी मुख्यमंत्री वसुंधरा राजे यांनी म्हटलं की आज श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांचं स्वप्न पूर्ण झालं.

370 कलमाची चर्चा सोमवारी राज्यसभेत सुरू होती. तेव्हा खासदार स्वपन दासगुप्ता म्हणाले, "370 कलम हटवल्याचा एक भारतीय आणि एक बंगाली व्यक्ती म्हणून मला विशेष आनंद होत आहे."

"370 कलम हटवण्याची देशात पहिल्यांदा मागणी ही दक्षिण कोलकातामधून निवडून गेलेल्या खासदारानेच केली होती. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांनी काश्मीर भारतात यावं यासाठी जंग जंग पछाडलं होतं," अशी आठवण त्यांनी सभागृहाला करून दिली.

कलम 370 रद्द केल्यानंतर श्यामाप्रसाद मुखर्जींना ही खरी अर्थाने श्रद्धांजली ठरल्याची भावना अनेक भाजप नेत्यांनी व्यक्त केली. सोशल मीडिया असो वा इलेक्ट्रॉनिक माध्यमं सर्व ठिकाणी श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्याबाबत चर्चा होताना दिसत आहे. पण श्यामाप्रसाद मुखर्जी कोण होते आणि काश्मीर प्रश्नाशी त्यांचा काय नातं होतं?

श्यामाप्रसाद विरुद्ध जवाहरलाल

 भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून मुखर्जी हे काश्मीरला मिळालेल्या स्वतंत्र दर्जाच्या विरोधात होते. त्यावरून त्यांच्यात आणि तत्कालीन पंतप्रधान पं. जवाहरलाल नेहरू आणि जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री शेख अब्दुल्ला यांच्यात नेहमी संघर्ष होत असे.

'एक देश में दो विधान, दोन प्रधान और दो निशान नहीं चलेंगे' असा नारा त्यांनी दिला होता.

म्हणजे एका देशातच दोन राज्यघटना, दोन पंतप्रधान आणि दोन ध्वज चालणार नाहीत, अशी त्यांची भूमिका होती. कलम 370 रद्द होण्यासाठी ते वारंवार काश्मीर आणि दिल्लीला जात असत.

19 मे 1953ला त्यांना नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं. त्यानंतर त्यांची प्रकृती ढासळली आणि 23 जूनला त्यांचा मृत्यू झाला. भारतीय जनता पक्ष आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने हा दिवस 'बलिदान दिन' म्हणून जाहीर केला आहे.

तरुण वयातच बनले कुलगुरू

श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांचा जन्म 6 जुलै 1901 रोजी कलकत्त्यातील एका संपन्न घरात झाला होता. त्यांचे वडील आशुतोष मुखर्जी हे कलकत्ता उच्च न्यायालयात न्यायाधीश होते. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांना अभ्यासात आवड आणि गती होती. महाविद्यालयीन जीवनापासूनच त्यांना बंगाली साहित्य आणि इंग्रजी साहित्याची विशेष ओढ होती.

कलकत्ता...


श्रीनगरमधल्या जियाना कदाल भागातल्या निमुळत्या गल्ल्यांमध्ये रोशन लाल मावा यांनी आपलं दुकान बुधवारी उघडलं. 1990 सालापासून बंद असलेलं हे दुकान उघडल्यामुळे मावा यांच्यासाठी कहाणीचा नवा अंक सुरू झाला आहे.

हे दुकान पुन्हा उघडणं, ही सामान्य बाब नाही. त्यांनी सुक्या मेव्याचा व्यवसाय पुन्हा सुरू केला, त्यावेळी स्थानिक दुकानदारांनी त्यांचं फक्त स्वागतच केलं नाही तर त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षावही केला. रोशन लाल मावा यांचे वडीलही याच भागात सुका मेवा विकायचे.

70 वर्षांच्या रोशन लाल मावा यांनी 1990मध्ये काश्मीर खोरं सोडलं होतं. त्यावेळी अज्ञात बंदूकधाऱ्यांच्या गोळीबारात ते जखमी झाले होते. त्यांना चार गोळ्या लागल्या होत्या. या हल्ल्यानेच मावा यांना काश्मीर सोडण्यास भाग पाडलं होतं.

गुरुवारी मावा यांच्या दुकानात स्थानिक मुस्लिमांची मोठी गर्दी झाली होती. यात त्यांचे मित्रही होते आणि जुनी ओळखीची माणसंही होती. सर्व त्यांची गळाभेट घेत होते.

श्रीनगरचं मार्केट

काश्मीर सोडल्यावर मावा दिल्लीत स्थायिक झाले होते. तिथेच त्यांनी व्यवसाय सुरू केला होता. ते सांगतात, दिल्लीत असतानाही त्यांना एका क्षणासाठीही ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यांच्या काश्मीरचा विसर पडला नव्हता.

ते म्हणतात, "दिल्लीत माझा व्यवसाय चांगला सुरू आहे. मात्र मला काश्मीरची खूप आठवण यायची. काश्मीरशिवाय सर्वच खूप वेदनादायी होतं. मग मात्र मी माझ्या काश्मीरमध्ये परतण्याचा निर्णय घेतला. काश्मीर सारखं दुसरं कोणतंच ठिकाण नाही."

मावा सांगतात, काश्मीरमध्ये परतण्यामध्ये त्यांच्या धाकट्या मुलाची भूमिका सर्वांत महत्त्वाची होती. "तो मला फक्त प्रेरणाच देत नव्हता तर मी काश्मीरमध्ये परतावं, यासाठी त्यानेच आग्रह धरला होता. माझा मुलगा डॉ. संदीपचं योगदान मी कधीच विसरणार नाही. मी दिल्लीत होतो आणि माझं मन काश्मिरात अडकलं होतं. मला माझ्या मुळापाशी परत जाण्यासाठी त्यानेच प्रेरित केलं."

मावा म्हणतात, "गेली 29 वर्षं त्यांना काश्मीरची जी कमतरता जाणवली ती शब्दांत व्यक्त करता येत नाही. इतक्या वर्षात कधीच माझ्या मनातून काश्मीरचा विचार गेला नाही. मी काश्मीर बाहेर वसलो. मात्र माझं मन तिथे रमलं नाही.

"मी 29 वर्षं ज्या लोकांमध्ये राहिलो त्यांच्याशी तसा एकरूप होऊ शकलो नाही, जसा इथे झालो होतो. दिल्लीत माझं आर्थिक आयुष्य तसं चांगलंच सुरू होतं, मात्र सांस्कृतिक नाही. दिल्लीत माझ्या शेजाऱ्यांना मी कोण आहे, हे माहिती नव्हतं आणि ते कोण, हे मला माहिती नसायचं. मी जेव्हा इथे आलो तेव्हा सगळ्यांनी माझ्या भोवती गराडा घातला. हार घातले, तोंड गोड केलं. त्यांनी मला पगडी घातली आणि प्रथेप्रमाणे माझं स्वागत केलं."

जुन्या आठवणी आणि लोकांच्या प्रेमाने गहिवरलेले रोशन लाल मावा म्हणतात, सर्वच काश्मिरी पंडितांना आपल्या मातृभूमीत परत यायला हवं. त्यांनी अफवांवर विश्वास ठेवू नये.

ते म्हणतात, "सर्व काश्मिरी पंडितांना मला काश्मीरमध्ये परतलेलं बघायचं आहे. मी सर्वांना आवाहन करतो की त्यांना अफवांवर विश्वास ठेवू नये आणि भरकटू नये. काश्मीरच्या बाहेर वसलेले काश्मिरी पंडीत तिथल्या वातावरणाशी समरूप होऊ शकलेले नाही, हे मी अनुभवलं आहे."

नव्याने दुकान उघडून कसं वाटतंय, असं विचारल्यावर ते सांगतात, "माझ्या आयुष्यातला हा महत्त्वाचा क्षण आहे. शेवटच्या श्वासापर्यंत मी हे विसरणार नाही. मी खूप आनंदी होतो आणि माझ्यावर प्रेमाचा वर्षाव होत असल्याचं मला जाणवत होतं. मी सकाळी लवकरच आलो आणि दुकान उघडलं. दिल्लीत मी साधारण दुपारी बारापर्यंत दुकान उघडायचो."

काश्मीरमध्ये परतल्याची त्यांना भीती वाटत नाहीय. जन्म-मृत्यू तर देवाच्या हातात असल्याचं ते...


श्रीनगरमधील श्री महाराजा हरी सिंह हॉस्पिटलमधल्या व्यसनमुक्ती केंद्रामध्ये दाखल झालेल्या 25 वर्षांच्या मुश्ताक अहमदची (नाव बदलण्यात आलं आहे) ही कहाणी. काश्मीरमध्ये ड्रग्जचं व्यसन मोठ्या प्रमाणात वाढलं आहे.

मुश्ताक सांगतो, "सुरुवातीला मी गांजा घेतला. काही दिवसांनंतर माझ्या मित्रांनी मला हेरॉईन दिलं. दुसऱ्याच दिवसापासून मला हेरॉईनची अशी काही चटक लागली, की मी रोजच ते घ्यायला लागलो."

गेल्या चार दिवसांपासून मुश्ताकवर हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत. मित्रांनी ड्रग्ज सवय लावल्याचं त्याचं म्हणणं आहे.

तो म्हणतो, "ड्रग्ज घेतल्यावनर मी थेट माझ्या खोलीत जायचो. गेल्या आठ महिन्यांत मी ड्रग्जवर तीन लाखांपेक्षा जास्त पैसे उधळले आहेत. ड्रग्ज नाही घेतले तर माझं पोट दुखायचं, अंग दुखायचं. माझ्या घरच्यांना हे कळल्यावर त्यांनी माझ्याशी बोलणंच सोडलं.

घरचं कोणीही माझ्याशी बोलू लागलं, की मला वाटायचं की ती व्यक्ती माझ्यासोबत भांडत आहे. त्यानंतर मी घरच्यांना मला व्यसन मुक्ती केंद्रात सोडायला सांगितलं. तेव्हापासून मी इथे आहे."

ड्रग्ज सहज उपलब्ध होतात का?

मुश्ताकला हे विचारल्यानंतर तो म्हणतो, "मी दक्षिण का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

श्मीरमध्ये संगमावर जायचो. तिथे हेरॉईन मिळणं अवघड नाही. तिथले काही तस्कर हेरॉईन विकतात."

"आता मी ठीक आहे. इथे येण्याआधी मला ड्रग्जशिवाय राहताच यायचं नाही. पण आता गोष्टी बदलल्या आहेत. मी झोपू शकतो. नशा करणाऱ्या सर्वांना मी सांगेन, की ही सवय सोडा. यामुळे सगळं नष्टं होतं. घर-कुटुंब, पैसे, आयुष्य - सगळंच वाया जातं."

ड्रग्जमुळे थांबतो मेंदुचा विकास

याच व्यसन मुक्ती केंद्रात दाखल झालेल्या दुसऱ्या एका मुलानंही त्याची कहाणी सांगितली.

आपल्याला एका मित्रानं ही सवय कशी लावली आणि आपलं आयुष्य कसं नष्ट झालं, हे तो सांगतो.

त्यानं सांगितलं, की गेली दोन वर्षं तो एसपी गोळ्या आणि हेरॉईन घेत होता.

"मला यातून सुरुवातीला आनंद मिळायचा. मग ती सवयच लागली. ड्रग्सपायी मी सर्व गमावलं. घरच्यांना माझ्याबद्दल आदर नव्हता. ड्रग्जपायी मी पाच ते दहा लाख रुपये गमावले. एका ग्रॅमसाठी तीन हजार लागतात आणि मी दररोज दोन ते तीन ग्रॅम हेरॉईन घ्यायचो. या हेरॉईनसाठी मी माझी मोटरसायकलही विकली."

तो सांगतो, "ड्रग्ज घेतल्यानंतर आपण दुसरंच कोणीतरी आहोत, असं वाटायला लागायचं. सकाळी नशा उतरल्यानंतर मी कोणीच नसायचो. माझं आयुष्य म्हणजे नरकवास होता. ड्रग्सच्या सवयीमुळे तुम्ही कोणतंच काम चांगल्याप्रकारे करू शकत नाही. माझ्याकडेच पाहा ना. यामुळे तुमची मती खुंटते."

तो पुढे सांगतो, "माझ्या सवयीविषयी आई-बहिणीला कळल्यावर त्या रडायला लागल्या. मी माझ्या आईला आणि बहिणीला पुन्हा ड्रग्ज न घेण्याचं वचन दिलं आहे. माझे अनेक मित्र व्यसनी होते आणि त्यापायी त्यांचा मृत्यू झाला. या जाळ्यात पुन्हा न अडकण्याची मी शपथ घेतली आहे.

झपाट्याने पसरणारं व्यसन

या तरुणानं दक्षिण काश्मीरमधल्या अशा जागांविषयी सांगितलं जिथं सहजपणे हेरॉईन मिळू शकतं. श्रीनगर शहरातल्या 16 ते 25 वयोगटातल्या हेरॉईन घेणाऱ्या अनेक मुलांना आपण ओळखत असल्याचं त्यानं सांगितलं.

गेल्या दोन वर्षात काश्मीरमध्ये व्यसनाधीनता जितक्या वेगाने पसरली आहे. यापूर्वी हे प्रमाण इतकं नव्हतं, असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

एका व्यसनाधीन व्यक्तिच्या भावानं बीबीसीला सांगितलं, की घरातल्या कोणालाही ड्रग्जचं व्यसन लागलं तर त्याचा त्रास इतरांना होतो. त्याच्या भावाला व्यसनामुळेच एसएमएचएस हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं.

तो सांगतो, "सगळं कुटुंबच काळजीत होतं. माझ्या भावाला नशा करण्याचं व्यसन लागल्याचं समजलं तेव्हा मला धक्काच बसला....


श्रीनिवास गौडा

कर्नाटकमध्ये कंबाला शर्यत आयोजित केली जाते. बैलांच्या किंवा म्हशींच्या जोडीबरोबर धावायचं असतं. बांधकाम कामगार म्हणून काम करणाऱ्या श्रीनिवासन यांनी 142 मीटरचं अंतर अवघ्या 13.42 सेकंदात पूर्ण केल्याचं समजतं. ही शर्यत शेतात होते. 100 मीटर शर्यतीचा जागतिक विक्रम बोल्टच्या नावावर असून त्याने 9.58 सेकंदात हे अंतर कापलं होतं. श्रीनिवास यांनी बोल्टच्या आकडेवारीला साधर्म्य राखेल अशा वेळेत शर्यत पूर्ण केल्याने त्याला भारताचा बोल्ट अशी बिरुदावली मिळाली आहे.

दरम्यान श्रीनिवास यांच्या कामगिरीची बोल्टची तुलना करू नये असं कंबाला शर्यतीच्या आयोजकांनी म्हटलं आहे. ऑलिम्पिक इव्हेंट मॉनिटर्स म्हणजेच आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये धावपटूंच्या वेळेची नोंद ठेवणारी यंत्रणा अत्यंत शास्त्रोक्त आणि अत्याधुनिक असते. त्यामुळे श्रीनिवास आणि बोल्ट यांची तुलना करण्याच मोह टाळावा असं कंबाला अकादमीचे अध्यक्ष के.गुणपला कंदाबा यांनी म्हटलं आहे.

स्थानिक वृत्तपत्रं आणि वृत्तवाहिन्यांनी श्रीनिवास याला थेट बोल्टची उपमा देत त्याचं कौतुक केलं होतं.

श्रीनिवास गौडा

पिळदार शरीरयष्टीचे श्रीनिवास दक्षिण कन्नड जि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ल्ह्यातील मूदाबिद्रीचे आहेत. माझ्याइतकंच दोन म्हशींची भूमिका महत्त्वाची असल्याचं श्रीनिवास यांनी सांगितलं.

गेली सात वर्ष कंबाला शर्यतीत सहभागी होत असल्याचं श्रीनिवास यांनी सांगितलं.

कंबाला शर्यत नेमकी कशी असते?

तुलू भाषेत कंबाला शब्दाचा अर्थ पाणी-चिखलाने भरलेलं शेत असा होतो. ही शर्यत कर्नाटकच्या ग्रामीण परंपरेचा भाग आहे.

शर्यतीत सहभागी होणारे धावपटू बैल किंवा म्हशीच्या जोडीबरोबर शेतातून साधारण 132 किंवा 142 मीटरचं अंतर पळतात.

माणसांच्या बरोबरीने प्राणीही शर्यतीत सहभागी होत असल्याने आंतरराष्ट्रीय प्राणीप्रेमी संघटनेने या शर्यतीवर टीका केली होती.

2014 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने तामिळनाडूतील बैलांच्या पारंपरिक शर्यत असलेल्या जलीकट्टू प्रकारावर बंदी आणली होती.

दोन वर्षांनंतर कर्नाटकमध्येही कंबाला शर्यतीच्या आयोजनावर बंदी घालण्यात आली होती.

प्राण्यांना कोणतीही इजा न करता, त्यांना धाक न दाखवता ही शर्यत कशी आयोजित करता येईल यावर संघटनेने भर दिल्याचं प्राध्यापक कदंबा यांनी सांगितलं.

2018 मध्ये कर्नाटक सरकारने कंबाला शर्यतीच्या आयोजनाला कठोर अटींसह परवानगी दिली. प्राण्यांवर हंटर चालवता येणार नसल्याचं सरकारने स्पष्ट केलं.

दरम्यान प्राणीहक्कांसाठी काम करणाऱ्या पेटा संघटनेने याशर्यतीविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात दाद मागितली आहे.

श्रीनिवास सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर केंद्रीय क्रीडामंत्री किरण रीजेजू यांनी याप्रकरणी लक्ष घातलं आहे.

भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाने श्रीनिवास यांच्याशी संपर्क केला आहे. त्यांचं रेल्वेचं तिकीट काढण्यात आलं आहे. ते सोमवारी साइ केंद्रात पोहोचतील. त्यांची धावण्याची चाचणी घेण्यासंदर्भात मी अव्वल प्रशिक्षकांशी बोललो आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह आम्ही सगळेजण प्रतिभाशोध घेण्यासाठी कटिबद्ध आहोत असं केंद्रीय क्रीडामंत्री किरण रीजेजू यांनी सांगितलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


श्रीपाद छिंदम

श्रीपाद छिंदम कोण आहेत, ते कसे निवडून आले

श्रीपाद छिंदम. अहमदनगर महापालिकेतील भाजपचे माजी उपमहापौर. फेब्रुवारी महिन्यात सफाई कंत्राटदाराशी बोलताना छिंदम यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांबद्दल अपशब्द काढले. महाराष्ट्रभर त्याचे पडसाद उमटले. भाजपनं त्यांची पक्षातून हकालपट्टी केली. पोलिसांनी शहरातून तडीपार केलं. मात्र यानंतरही नुकत्याच झालेल्या महापालिका निवडणुकीत श्रीपाद छिंदम प्रभाग 9 मधून 1900 मतांनी निवडून आले. यामुळे महाराष्ट्रभरातून आश्चर्य व्यक्त होतंय. अर्थात छिंदम कसे निवडून आले? त्याची ही गोष्ट.

श्रीपाद छिंदम पद्मशाली समाजाचे आहेत. अहमदनगर शहरात या समाजाची 15 हजार मतं आहेत. ज्या प्रभाग क्रमांक 9 मध्ये छिंदम राहतात, तिथं पद्मशाली समाजाची 2500 हून अधिक मतं आहेत.

स्थानिक पत्रकार शिवाजी शिर्के यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं "छिंदम यांची गुन्हेगारी पार्श्वभूमी आहे. गुंडगिरी करणारं तरुणांचं टोळकं कायम त्यांच्यासोबत असायचं. पण जेव्हा छिंदम यांनी महाराजांबद्दल अपशब्द काढले, तेव्हा लोकांनी छिंदम यांच्यासोबतच त्यांच्या साथीदारांच्या घरावरही दगडफेक केली.

महाराष्ट्रभर मोर्च... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े आणि आंदोलनं झाली. छिंदम यांच्यासोबत त्यांच्या साथीदारांनाही नगर सोडावं लागलं. त्यामुळे हा समाज असुरक्षित झाला. छिंदम यांनी पद्मशाली समाजाच्या मनात इतरांबद्दल भीती निर्माण करून त्याचा फायदा घेतला. छिंदम ज्या प्रभाग 9 मधून निवडणूक लढले, तिथं 11 हजार 229 मतं आहेत. त्यात पद्मशाली समाजाची 2500 मतं आहेत."

छिंदम यांच्याविरोधात भाजप, राष्ट्रवादी काँग्रेस, मनसे आणि शिवसेना या अशा चारही पक्षांनी उमेदवार दिले होते. अर्थात भाजपनं नगरची निवडणूक प्रतिष्ठेची केल्याने मुख्यमंत्र्यांपासून, केंद्रीय मंत्र्यांपर्यंत अनेक नेते प्रचाराला आले.

मात्र कुणीही छिंदम प्रकरणावर भाष्य केलं नाही. तर काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या नेत्यांनी ही निवडणूक स्थानिक नेतृत्वावर सोपवली. ज्यांनी छिंदम प्रकरण बाजूला ठेवणं पसंत केलं.

शिवाजी शिर्के यांच्या मते "खरंतर छिंदम निवडणुकीपर्यंत पोहोचलेच नसते. कारण छिंदम यांचं नगरसेवकपद रद्द करून त्यांना निवडणूक लढवण्यापासून दूर ठेवावं अशी मागणी सभागृहात झाली. त्याविरोधात छिंदम यांनी नगरविकास राज्यमंत्र्यांकडे अपील केलं. मंत्री रणजित पाटील यांनी सुनावणीही घेतली. मात्र छिंदम प्रकरणावरचा निकाल 3 महिने लटकवून ठेवला. तोवर निवडणूक आली, आणि छिंदम पुन्हा राजकीय आखाड्यात. भाजप याला जबाबदार आहे असं मला वाटतं."

मतदाना आधीच छिंदम यांनी आपण निवडून येणार हे माध्यमांना छातीठोकपणे सांगितलं होतं. आणि या आत्मविश्वासामागे कारण होतं अहमदनगरचं राजकारण.

निवडणूक जिंकल्यानंतर छ.शिवाजी महाराजांच्या प्रतिमेला अभिवादन करताना श्रीपाद छिंदम.

राजकीय निरीक्षकांच्या मते छिंदम यांनी महाराजांबद्दल अपशब्द काढल्यानंतर मुख्य राजकीय पक्षांनी त्याविरोधात आंदोलनं, मोर्चे काढले. त्यावेळी राजकीय फायदा डोळ्यासमोर होता.

मात्र अहमदनगरमध्ये विधानसभा किंवा लोकसभेवर निवडून यायचं असेल तर पद्मशाली समाजाची 15 हजार मतंही तितकीच महत्त्वाची आहेत. त्यामुळे एकट्या छिंदम प्रकरणाभोवती प्रचार केंद्रीत करणं, पद्मशाली समाजाला असुरक्षित करणं धोकादायक होतं.

आता एकदा छिंदम यांच्या प्रभाग 9 मधील उमेदवारांना पडलेल्या मतांवर नजर टाकूयात. इथं भाजपच्या प्रदीप परदेशींना 2561 मतं मिळाली. शिवसेनेच्या सुरेश तिवारींना 1613 मतं, मनसेच्या पोपट पाथरे यांना 1425, तर काँग्रेस राष्ट्रवादी आघाडीच्या अनिता राठोड यांना फक्त 715 मतं मिळाली. तर श्रीपाद छिंदम यांना 4532 मतं मिळाली....


श्रीपाद छिंदम यांना अटक करण्यात आली आहे.

शुक्रवारी सकाळी :

श्रीपाद छिंदम यांनी महापालिका कर्मचारी अशोक बिडवे यांना प्रभागातील कामासंदर्भात फोन लावला. या फोनवरचं कथित संभाषण सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल झालं आहे. (या संभाषणाची सत्यता आम्ही पडताळू शकत नाही.) यात छिंदम यांनी बिडवेंकडे माणसं न पाठवल्याबद्दल विचारणा केली. त्यावर बिडवे म्हणाले की, शिवजयंतीनंतर माणसं पाठवता येतील. त्यानंतर छिंदम यांनी रागात शिवजयंतीविषयी आक्षेपार्ह शब्द वापरले.

बिडवे यांनी या संभाषणाची तक्रार कामगार युनियनकडे करत त्यांना संभाषण ऐकवलं. महापालिकेच्या इमारतीला टाळं ठोकत कर्मचारी संघटनेनं बंद पाळला.

शुक्रवारी दुपारी :

त्यानंतर काही वेळातच ही संभाषणाची क्लिप सोशल मीडियावर व्हायरल झाली. लगेच तीव्र प्रतिक्रिया उमटायला सुरुवात झाली.

नगरसह राज्यभरात या घटनेचे तीव्र पडसाद उमटले.

अहमदनगर शहरात तणाव निर्माण झाला. नगरसह महाराष्ट्रातील इतर शहरांमधून छिंदम यांचा निषेध सुरू झाला.

छत्रपती प्रतिष्ठान आणि संभाजी ब्रिगेडच्या कार्यकर्त्यांनी छिंदम यांच्या खाजगी कार्यालयाची आणि घराची तोडफोड केली.

शिवसेना आणि राष्ट्रवादी य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांनी छिंदम यांच्या विरोधात मोर्चे काढले. शिवसेनेने माजी आमदार अनिल राठोड यांच्या नेतृत्वाखाली तोफखाना पोलीस स्टेशनला जाऊन गुन्हा दाखल केला. मनसेने छिंदम यांच्या पुतळ्याचं दहन केलं.

जमावाने छिंदम यांच्या महापालिकेतील दालनाला चपलांचा हार घातला. पालिकेतील सर्व नामफलक तोडून टाकले.

शुक्रवारी संध्याकाळी :

छिंदम हे भाजपचे नेते आहेत. या वादाल राजकीय वळण लागताच भाजपचे स्थानिक खासदार दिलीप गांधी, त्यांचे पुत्र सुवेंद्र गांधी आणि पालकमंत्री राम शिंदे यांच्या कार्यालयावर दगडफेक करण्यात आली.

छिंदम यांना न्यायालयीन कोठडी मिळाली आहे.

गुन्हा दाखल होण्यापूर्वीच तणावाचं वातावरण निर्माण झाल्याचं पाहून छिंदम भूमिगत झाले. त्यापूर्वी त्यांनी सोशल मीडियासाठी एक व्हीडिओ मेसेज तयार केला होता. त्यात त्यांनी म्हटलं, "फोनवर माझ्याकडून काही चुकीचे शब्द निघाले. मी सर्व महाराष्ट्राची माफी मागतो. सर्व समाजबांधव माफ करतील अशी अपेक्षा व्यक्त करतो. जो काही आक्रोष असेल तो सोसण्यास मी तयार आहे. कर्मचाऱ्याच्या हलगर्जीपणामुळे ही घटना घडली."

भाजपने काढलेलं प्रसिद्धी पत्रक

छिंदम यांच्या माफीने वातावरण शांत झालं नाही. खासदार गांधी यांनी पत्रकार परिषद घेऊन त्यांची पक्षातून हकालपट्टी केल्याचं जाहीर केलं. "शिवजयंती आणि छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्याबाबत उपमहापौर श्रीपाद छिंदम यांच्या अक्षेपार्ह वक्तव्याचा भाजप तीव्र निषेध करत आहे. त्यांच्या आक्षेपार्ह कृतीबद्दल छिंदम यांना पक्षातून बडतर्फ करण्यात आले आहे. तसंच उपमहापौरपदाचा राजीनामा घेऊन त्यांना पदमुक्त करण्यात आलं आहे," असं प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं आहे.

अहमदनगर बार असोसिएशनने प्रसिद्धिपत्रक काढून छिंदम यांचं वकीलपत्र न घेण्याचा निर्णय जाहीर केला.

शुक्रवारी रात्री :

औरंगाबादमध्ये भाजपच्या कार्यालयावर हल्ला करण्यात आला.

छिंदम यांच्या शोधासाठी चार पथके तयार करण्यात आली होती.

छिंदम यांना अटक करण्यासाठी पोलीस अधीक्षक रंजनकुमार शर्मा यांनी चार पथकं तयार केली होती. रात्री नऊ वाजेच्या सुमारास सोलापूर रोडवर शिराढोण परिसरात छिंदम यांना अटक करण्यात आली.

शनिवारी सकाळी :

कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, यासाठी पोलिसांनी छिंदम यांना सकाळी ८ वाजता न्यायालयात हजर केलं. न्यायालयाने १ मार्चपर्यंत न्यायालयीन कोठडीत ठेवण्याचे आदेश दिले. छिंदम यांच्यावर सरकारी कामात अडथळा आणणे व धार्मिक भावना...


श्रीलंका के पीएम महिंदा राजपक्षे और भारत के पीएम नरेंद्र मोदी

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, श्रीलंकेत माल वाहतूक बंदरांचे खासगीकरण करण्याविरोधात एक मोहीम सुरू झालीय. ट्रेड युनियन, सामान्य नागरिक आणि विरोधी पक्षांनी या खासगीकरणाला विरोध दर्शवला आहे. याचा थेट फटका भारताला बसणार आहे.

श्रीलंका आणि भारताने मालाची वाहतूक करण्यासाठी तो माल एका जहाजावरून दुसऱ्या जहाजावर चढवण्यासाठी एक ट्रांसशिपमेंट प्रकल्पाचा करार केला होता. श्रीलंकेतील स्थानिकांच्या विरोधामुळे हा करार आता धोक्यात आला आहे.

ट्रेड युनियन, सामान्य नागरिक आणि विरोधी पक्षांनी या खासगीकरणाला विरोध केल्याने राजपक्षे सरकारने भारतासोबत होणाऱ्या ट्रांसशिपमेंट प्रकल्पाचा करार सध्या बाजूला सारला आहे.

या ट्रांसशिपमेट प्रकल्पाला ईस्ट कंटेनर टर्मिनल या नावाने ओळखले जाते. मे 2019 मध्ये श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष मैत्रीपाला सिरीसेना आणि पंतप्रधान रानिल विक्रमसिंघे सरकारच्या कार्यकाळात हा करार अस्तित्वात आला. हा करार भारत आणि जापानला एकत्रित पूर्ण करायचा होता. भारताकडून अदानी पोर्ट या प्रकल्पाचे काम पाहणार होते.

हा करार श्रीलंका, भारत आणि ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जपान यांच्यात होता. यात 51 टक्के श्रीलंका आणि 49 टक्के भारत आणि जपानची भागीदारी ठरली होती. पण मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ईस्ट कंटेनर टर्मिनलमध्ये श्रीलंका पोर्ट ऑथोरिटीची 100 टक्के भागीदारी असेल अशी माहिती पंतप्रधान महिंदा राजपक्षे यांनी ट्रेड युनियनला दिली.

ईस्ट कंटेनर टर्मिनल को लेकर श्रीलंका के अख़बार में प्रकाशित ख़बर

राजपक्षे यांच्या या वक्तव्यानंतर श्रीलंकाने भारतासोबत असलेला ईस्ट कंटेनर टर्मिनलचा करार रद्द केल्याच्या बातम्या येऊ लागल्या.

ईस्ट कंटेनर टर्मिनल (ट्रांसशिपमेंट प्रकल्प) महत्त्वाचे का आहे?

भारत आणि श्रीलंका दोन्ही देशांसाठी कंटेनर टर्मिनल करार हा महत्त्वाचा मानला जात होता. 70 टक्के व्यवसाय याच माध्यमातून होतो. ही ट्रांसशिपमेंट कोलंबोजवळ आहे. शेजारील देश असल्याने भारत या ट्रांसशिपमेंटचा सर्वाधिक वापर करतो.

श्रीलंका सरकारने आता ईस्ट कंटेनर टर्मिनल ऐवजी भारताला वेस्ट कंटेनर टर्मिनल उभारण्यासाठी नवीन प्रस्ताव दिला आहे. यानुसार, हा प्रकल्प श्रीलंकेला सार्वजनिक खासगी भागीदारीच्या आधारावर भारत आणि जपानसोबत करायचा आहे. पण यासाठी भारत अद्याप तयार असल्याचे दिसत नाही.

श्रीलंकेचे अंतर्गत राजकारण

भारताने श्रीलंकेसाठी नुकतेच 50 हजार कोरोना लशीचे डोस पाठवले. श्रीलंका सरकारने या मदतीसाठी भारत सरकारची प्रशंसा केली. तर भारताचे परराष्ट्रमंत्री एस जयशंकर यांनी श्रीलंकेला आपला विश्वासू मित्र म्हटलंय. तरीही श्रीलंकेने भारतासोबतचा हा करार रद्दा का केला?

ऑब्जर्वर रिसर्च फाऊंडेशनचे सत्यमूर्ती सांगतात, याला श्रीलंकेतील अंतर्गत राजकारण आणि ट्रेड युनियनची ताकद कारणीभूत आहे.

चेन्नईमध्ये बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "श्रीलंकेतील सरकार ट्रेड युनियनला नाराज करण्याचा धोका पत्कारू शकत नाही. तिथे स्थानिक राजकारणात युनियनला अत्यंत महत्त्व आहे. त्यामुळे त्यांना दुखावल्यास राजकीय पक्षांना मोठे नुकसान होऊ शकते. काही पक्षांना ही रणनीती समजते तर काही पक्ष युनियनला महत्त्व देत नाहीत. पण गेल्या सरकारच्या कार्यकाळात करारावर स्वाक्षरी झाली असली तरी प्रत्यक्षात काम सुरू होऊ शकले नाही हे वास्तव सुद्धा नाकारता येत नाही."

ईस्ट कंटेनर टर्मिनल

भारताच्या सहभागामुळे श्रीलंकेतील ट्रेड युनियन तीव्र विरोध करत असल्याने सत्ताधारी पक्ष याकडे दुर्लक्ष करू शकत नाही हे आतापर्यंत स्पष्ट झाले आहे.

ज्येष्ठ पत्रकार टीआर रामचंद्रन...


श्रीलंका हल्ल्याप्रकरणी बुरखाधारी व्यक्तीला अटक करण्यात आली का?

श्रीलंकेतील साखळी हल्ल्यांप्रकरणी पोलिसांनी एका बुद्धधर्मीय माणसाला अटक केल्याचा कथित व्हीडिओ व्हायरल होतो आहे. बॉम्बस्फोटात त्याचा हात असल्याचा आरोप आहे. आठ हल्ल्यांमध्ये तीनशेहून अधिकजणांनी जीव गमावला होता.

श्रीलंकेतील यादवी संपुष्टात आल्यानंतरचा म्हणजेच गेल्या दशकभरातला हा सगळ्यात भयंकर जीवितहानी झालेला हल्ला आहे.

बुद्धधर्मीय भासवणाऱ्या मुस्लिम महिलेला पोलिसांनी अटक केली आहे असं या व्हीडिओच्या तपशीलात म्हटलं आहे. चर्चमध्ये हल्ला याच व्यक्तीने घडवला असा आरोप आहे.

फेसबुक आणि ट्वीटरवर हजारो माणसांनी हा व्हीडिओ पाहिला आहे, शेअर केला आहे. आमच्या व्हॉट्सअॅप वाचकांनी या व्हीडिओची सत्यासत्यता पडताळण्यासाठी हा व्हीडिओ आमच्याकडे पाठवला.

पडताळणीत हा व्हीडिओ जुना असल्याचं आमच्या लक्षात आलं. नुकत्याच झालेल्या साखळी बॉम्बस्फोटांशी या व्हीडिओचा काहीही संबंध नाही.

गेल्या काही वर्षात श्रीलंकेत बहुसंख्य सिंहली बुद्धधर्मीय आणि मुस्लीम समाज यांच्यातले संबंध ताणले गेले आहेत. मार्च महिन्यात सिंहली समाजाने दिगाना शहरातील मुस्लीम समा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जाची दुकानं आणि मशिदी यांच्यावर हल्ला केला होता.

बुद्धाच्या पुतळ्यांची नासधूस केल्याच्या बातम्या गेल्या काही वर्षांमध्ये प्रसिद्ध झाल्या होत्या. त्यामुळे लोकांनी त्यासंदर्भात हा व्हीडिओ शेअर केला आहे.

सोशल मीडियावर व्हायरल

हल्ल्याप्रकरणी श्रीलंकेच्या पोलिसांचा तपास सुरू आहे. श्रीलंका सरकारने या हल्ल्यासाठी स्थानिक इस्लामी गट नॅशनल तोहीद जमातला जबाबदार धरलं आहे. हल्ल्याप्रकरणी पोलिसांनी 40 संशयितांना ताब्यात घेतलं आहे. हे सर्वजण श्रीलंकेचे नागरिक आहेत.

मात्र स्थानिक पातळीवरील व्यक्तींकडून हा हल्ला झालेला नाही असं मत श्रीलंकेचे पंतप्रधान रनिल विक्रमसिंघे यांनी व्यक्त केलं आहे. दरम्यान इस्लामिक स्टेट संघटनेनं मंगळवारी या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली. मात्र त्यांनी थेट सहभागाविषयी कोणतेही पुरावे दिले नाहीत.

व्हीडिओचं सत्य

36 सेकंदांच्या या व्हीडिओत पोलीस बुरखाधारी व्यक्तीची चौकशी करताना दिसत आहेत.

रिव्हर्स इमेज सर्च केल्यानंतर, हा व्हीडिओ श्रीलंकेतील स्थानिक प्रसारमाध्यम नेथ न्यूजने 29 मार्च 2018 रोजी शेअर केला आहे.

प्रसारमाध्यमांमध्ये आलेल्या वृत्तानुसार, कोलंबोनजीकच्या राजगिरिया परिसरातून या व्यक्तीला अटक करण्यात आली आहे.

श्रीलंकेतल्या स्फोटानंतरचं दृश्य

बुरखाधारी व्यक्तीला वेलिकाडा प्लाझा पब्लिक शॉपिंग कॉम्प्लेक्स जवळ थ्रीव्हिलरने आल्यानंतर अटक करण्यात आली. थ्रीव्हीलरचा चालकाच्या हालचाली संशयास्पद वाटल्याने पोलिसांना कळवण्यात आलं.

श्रीलंकेतील एक्स्प्रेस न्यूज वेबसाईटने नेथ न्यूजच्या हवाल्याने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

नेथ न्यूजचंच नेथ एफएम, या नावाचं फेसबुक पेज आहे. त्यावर चुकीच्या दाव्यासह व्हीडिओ शेअर केला जात असल्याचं 22 एप्रिल 2018 रोजी स्पष्ट करण्यात आलं. क्लॅरिफेकिशऩ असं आहे- सावध रहा. इंटरनेटवर फिरत असलेला व्हीडिओ 29 ऑगस्ट 2018 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


श्रीलंकेचा मुथय्या मुरलीधरन, ऑस्ट्रेलियाचा शेन वॉर्न, भारताचा अनिल कुंबळे, इंग्लंडचा जेम्स अँडरसन, ऑस्ट्रेलियाचा ग्लेन मॅकग्रा, वेस्ट इंडिजचा कोर्टनी वॉल्श यांनी 500 पेक्षा जास्त विकेट्स घेण्याची किमया केली आहे.

फास्ट बॉलरना दुखापतींचं ग्रहण असतं. याव्यतिरिक्त आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटचं व्यग्र वेळापत्रक, तीन फॉरमॅटसह जगभरात सुरू असलेल्या ट्वेन्टी-२० लीगमध्ये खेळणं यामुळे फास्ट बॉलर्सची कारकीर्द आक्रसत चालली आहे.

हॉलीवूड नायकाला शोभेल असा चेहरा, ब्राऊन रंगाचे भुरभरणारे केस, निसर्गाची वरदान लाभलेली उंची यामुळे स्टुअर्ट ब्रॉड हा इंग्लंडच्या भात्यातलं अस्त्र झाला नसता तरच नवल.

स्टुअर्ट ब्रॉड

मायदेशात ढगाळ वातावरणात बॉल स्विंग करून भल्याभल्या बॅट्समनला अडचणीत टाकणं ही ब्रॉडची खासियत. बॉलिंगच्या बरोबरीने उपयुक्त बॉलिंग आणि उत्तम फिल्डिंग करत असल्याने ब्रॉड संघात असणं हे इंग्लंडसाठी सर्वसमावेशक पॅकेजप्रमाणे आहे.

पाचशे विकेट्सच्या दुर्मीळ विक्रमासह ब्रॉडने महान गोलंदाजांच्या मांदियाळीत स्थान पटकावलं आहे. कारकीर्दीत वेळोवळी ब्रॉड आणि टीम इंडिया यांचं नातं राहिलं आहे. याच ऋणानुबंधाचा घेतलेला आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ढावा.

सहा बॉलमध्ये सहा सिक्सेस खाणारा बॉलर

पहिल्यावहिल्या ट्वेन्टी-२० वर्ल्ड कप स्पर्धेत टीम इंडिया आणि इंग्लंडचा मुकाबला होता. टीम इंडियाने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतलेला.

स्टुअर्ट ब्रॉडने मॅचची दुसरी ओव्हर टाकली. यामध्ये फक्त 4 रन्स दिल्या. दुसऱ्या ओव्हरमध्ये त्याने 12 रन्स दिल्या. तिसऱ्या ओव्हरमध्ये त्याने 8 रन्स दिल्या. तीन ओव्हरनंतर स्टुअर्ट ब्रॉडचे आकडे होते 3-0-24-0. विकेट मिळाली नसली तरी ट्वेन्टी-२० क्रिकेटचा विचार करता हे आकडे वाईट नक्कीच नव्हते.

अठरावी ओव्हर अँड्यू फ्लिनटॉफने टाकली. अंपायरकडून कॅप घेऊन फिल्डिंगला जाता जाता फ्लिनटॉफ आणि युवराज यांच्यात वादावादी झाली. अंपायर्सनी प्रकरण वाढणार नाही याची काळजी घेतली. युवराजला धोनीने शांत केलं.

फ्लिनटॉफ फिल्डिंगसाठी बाऊंड्रीच्या दिशेने रवाना झाला. भांडण फ्लिनटॉफ आणि युवराजमध्ये झालं. मात्र युवराजच्या रागाचा फटका स्टुअर्ट ब्रॉडला बसला.

19व्या ओव्हरच्या पहिल्या बॉलवर युवराजने बॉल मिडविकेटच्या पट्ट्यात पिटाळला. दुसरा बॉल लेगस्टंपवर होता. युवराजने फ्लिक करताना बॉल बॅकवर्ड स्क्वेअर लीगच्या दिशेने फेकून दिला. तिसऱ्या बॉलवर युवराजने बॉल एक्स्ट्रा कव्हरच्या डोक्यावरून षटकार खेचला.

चौथा बॉल ब्रॉडने राऊंड द विकेट टाकला. ब्रॉडच्या हातून बॉल निसटला आणि फुलटॉसवर युवराजने पॉइंटच्या पटट्यात षटकार लगावला. चार बॉलमध्ये चार सिक्स बसल्याने इंग्लंडचा कॅप्टन, ब्रॉड यांच्यात मीटिंग झाली.

पाचव्या बॉलवर ब्रॉडने वेग काढून घेण्याचा प्रयत्न केला. मात्र बॉल फुटबॉलसारखा दिसू लागलेल्या युवराजने डावा पाय क्रीझमध्ये रोवून मिडविकेटच्या दिशेने अफलातून षटकाराची नोंद केली.

असहाय्य आणि हतबल झालेल्या ब्रॉडने जेवढे खेळाडू बाऊंड्रीच्या इथे ठेवता येतील तेवढे ठेवले. सहा बॉलमध्ये सहा सिक्सेसचा अविश्वनीय विक्रम युवराजच्या दृष्टिक्षेपात आला होता.

एका ओव्हरमध्ये युवराजने मॅचचं पारडं भारताच्या बाजूने झुकवलं होतं. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटचा मोठा अनुभव नसला तरी ब्रॉड सोम्यागोम्या बॉलर नव्हता. इंग्लंडचा प्रमुख बॉलर ही जबाबदारी असलेल्या बॉलरने एका ओव्हरमध्ये सहा षटकार खाणं त्याच्या प्रतिष्ठेला तडा देणारं होतं.

सहाव्या बॉलवर सिक्स बसू नये म्हणून ब्रॉडने सर्वतोपरी तयारी केली मात्र भन्नाट फॉर्ममध्ये असलेल्या युवराजने सहावा बॉल मिडऑनच्या डोक्यावरून प्रेक्षकात टोलवला. हा बॉल बाऊंड्रीबाहेर...


श्रीलंकेचे सार्वजनिक सुरक्षामंत्री शरत वीरशेखर यांनी बीबीसीला दिलेल्या माहितीनुसार, यासंदर्भातील मंत्रिमंडळाच्या आदेशावर स्वाक्षरी केली आहे, मात्र संसदेची मंजुरी बाकी आहे.

अधिकाऱ्यांच्या मते, या बंदीची लवकरात लवकर अंमलबजावणी केली जाईल.

2019 साली ईस्टर संडेच्या दिवशी चर्च आणि हॉटेलांमध्ये सुनियोजित पद्धतीने स्फोट घडवण्यात आले होते.

एप्रिल 2019 मध्ये मानवी बॉम्बनं कॅथलिक चर्च, पर्यटकांचे हॉटेल यांना निशाणा केला होता. या स्फोटात 250 हून अधिक जणांचा मृत्यू झाला होता. इस्लामिक स्टेट या कट्टरतावादी संघटनेनं या स्फोटाची जबाबदारी घेतली होती.

त्यावेळी जेव्हा श्रीलंकेत कट्टरतावाद्यांवर कारवाई सुरू करण्यात आली होती, तेव्हाही तातडीचा उपाय म्हणून काही कालावधीसाठी चेहरा झाकणाऱ्या गोष्टींवर बंदी आणण्यात आली होती.

मात्र, आता श्रीलंका सरकारने हा निर्णय कायमस्वरूपी लागू करण्याच्या दिशेनं पावलं उचलली आहेत.

शरत वीरशेखर यांनी प्रसारमाध्यमांच्या प्रतिनिधींना सांगितलं की, "बुरखा हल्ली धार्मिक कट्टरतावाद्यांचा प्रतिक म्हणून पुढे येत आहे. यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेवर परिणाम होत होता. तसंही, बुरख्यावर कायमस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्वरूपी बंदी आणण्याचा निर्णय बऱ्याच दिवसांपासून प्रलंबित होता."

त्यामुळेच या निर्णयावर स्वाक्षरी केली असून, लवकरात लवकर अंमलबजावणी केली जाईल, असंही ते म्हणाले.

चेहरा झाकण्यासाठी मुस्लीम महिलांकडून काय काय परिधान केलं जातं?

मदरशांवर कारवाईचे संकेत

श्रीलंकेतील एक हजाराहून अधिक इस्लामी मदरशांवर बंदी आणण्याचीही विद्यमान सरकारची योजना आहे. या मदरशांमध्ये राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाचं उल्लंघन केलं जात असल्याचं शरत वीरशेखर यांचं म्हणणं आहे.

त्यांच्या मते, "प्रत्येकजण शाळा सुरू करू शकत नाही आणि मुलांना मनाला वाटेल ते शिकलं जाऊ शकत नाही. शिक्षण सरकारनं ठरवलेल्या धोरणांनुसार व्हायला हवं. अनेक नोंदणी नसलेल्या शाळा केवळ अरबी भाषा आणि कुरान शिकवतात. ही चुकीची गोष्ट आहे."

मुस्लीम काऊन्सिल ऑफ श्रीलंकाचे उपाध्यक्ष हिल्मी अहमद यांनी बीबीसीला सांगितल्यानुसार, "जर सरकारी अधिकाऱ्यांना बुरखाधारी महिलांना ओळखण्यास अडचण येत असेल, तर कुणालाही बुरखा किंवा नकाब हटवण्यास अडचण नाही."

मात्र, त्याचवेळी अहमद पुढे म्हणतात, "प्रत्येकाला आपल्या श्रद्धेनुसार अधिकार आहे की, चेहरा झाकावा की झाकू नये. याकडे लोकांच्या अधिकारांच्या नजरेतून पाहायला हवं, धार्मिक दृष्टिकोनातून पाहू नये."

मदरशांच्या प्रश्नांवर हिल्मी अहमद म्हणतात, "बहुतांश मुस्लीम शाळा नोंदणीकृत आहेत. मात्र, काही अशाही असतील, जवळपास पाच टक्के शाळा, ज्या नियम पाळत नसतील. यात काहीच शंका नाही. मात्र, त्यांच्याविरोधातच पावलं उचलली पाहिजेत."

मृतदेह जाळण्याचे आदेश

कोरोनाच्या काळात श्रीलंका सरकारने सर्वांनाच मृतदेह जाळण्याचे आदेश दिले. बौद्ध आणि हिंदू धर्मात मृतदेह जाळण्याची प्रथा आहे. मात्र, मुस्लीम धर्मात मृतदेह दफन केला जातो.

अमेरिका आणि आंतरराष्ट्रीय हक्क संघटनांच्या टीकेनंतर बंदी हटवण्यात आली. गेल्या महिन्यात संयुक्त राष्ट्राच्या मानवाधिकार संघटनेच्या काऊन्सिलने श्रीलंकेतील मुस्लिमांबाबत काळजी व्यक्त करत एक प्रस्ताव मंजूर केला होता.

श्रीलंकेला सांगण्यात आलं की, मानवाधिकारांचं उल्लंघन करणाऱ्यांना शिक्षा द्यावी आणि 26 वर्षांपूर्वीच्या गृहयुद्धाच्या पीडितांना न्याय द्यावा.

1983-2009 या वर्षांच्या दरम्यान झालेल्या संघर्षात कमीत कमी एक लाख लोकांचा जीव गेला आहे. यात अधिकाधिक तामिळ लोक होते.

श्रीलंकेने मात्र आपल्याविरोधातील सर्व आरोप फेटाळले असून, सदस्य देशांना प्रस्तावाला समर्थन न...


श्रीलंकेत 10 टक्के मुस्लीम समाज आहे.

2009 मध्ये फुटीरतावादी संघटना 'LTTE'चा बीमोड झाल्यानंतर श्रीलंकेत शांतता नांदेल अशी आशा होती. मात्र आता या इटुकल्या बेटावरच्या राष्ट्रात मुस्लीम आणि बौद्ध असा नवा संघर्ष पेटला आहे.

कँडी शहरात मुस्लीम आणि बौद्ध संघर्षाची ठिणगी पडली आहे. याची सुरुवात एका ट्रॅफिक सिग्नलवरच्या भांडणापासून झाली होती.

काही दिवसांपूर्वी मुस्लीम व्यक्तींनी एका बौद्ध सिंहली व्यक्तीची मारहाण करून हत्या केली, अशी चर्चा आहे. यानंतर काही दिवसानंनंतर सोमवारी बौद्ध सिंहली लोकांनी मुस्लिमांची दुकानं जाळली. मंगळवारी एका मुस्लीम तरुणाचा मृतदेह जळलेल्या अवस्थेत सापडला होता.

मुस्लीम आणि बौद्ध समुदायांमध्ये संघर्ष होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. 2012 मध्येच या वादाला तोंड फुटलं होतं.

श्रीलंकेचे माजी राष्ट्रपती महिंदा राजपक्षे यांच्या पक्षावर ध्रुवीकरणाचा आरोप होत आहे.

हिंसेचं कारण काय?

दक्षिण आशिया विषयक जाणकार प्राध्यापक एस. डी. मुनी सांगतात, "श्रीलंकेत मुस्लीम फक्त मुस्लीम नाहीत, ते तामीळ-भाषिक मुस्लीम आहेत. तामीळ आणि सिंहली यांच्यातील वाद सर्वश्रुत आहे. मात्र तामीळ बोलणाऱ्या म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुस्लिमांचा तामीळ राष्ट्रासाठी लढणाऱ्या LTTE ला पाठिंबा नव्हता."

हिंसाचारासाठी आणखीही राजकीय कारणं कारणीभूत आहेत. ते सांगतात, "स्थानिक निवडणुकांमध्ये माजी राष्ट्रपती राजपक्षे यांच्या पक्षानं LTTE चं नाव पुढे करत मतांचं ध्रुवीकरण केलं. सिंहली अस्मितेला चुचकारण्यात आलं. नुकत्याच उसळलेल्या हिंसाचाराचं कारण ध्रुवीकरण असू शकतं. सध्याची घटना रस्त्यावर उसळलेल्या हिंसेची आहे मात्र त्यामागे राजकीय कारणं असू शकतात."

श्रीलंकेत गेल्या महिन्यात झालेल्या निवडणुकांमध्ये माजी राष्ट्रपती महिंदा राजपक्षे यांच्या पक्षानं 340 पैकी 249 जागा जिंकून दणदणीत विजय मिळवला होता. पंतप्रधान रनील विक्रमासिंघे यांच्या पक्षाला केवळ 42 तर राष्ट्रपती मैत्रीपाला सिरीसेना यांच्या पक्षाला केवळ 11 जागांवर समाधान मानावं लागलं होतं.

सद्यस्थितीत श्रीलंकेत सिरीसेना आणि विक्रमासिंघे यांच्या पक्षांच्या युतीचं सरकार आहे. सध्या उफाळलेल्या हिंसाचारासाठी युती सरकारमधील बेबनावही जबाबदार असल्याचं मुनी यांनी वाटतं.

बीबीएस बौद्ध कट्टरवादी संघटना आहे.

"युती सरकारमधल्या कलहाचा फायदा उठवत सरकारविरोधी गटांनी ही हिंसा घडवून आणली असल्याची शक्यता आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

माजी मुत्सद्दी अधिकारी राकेश सूद यांनी मुनी यांच्या वक्तव्याशी सहमती दर्शवली. राष्ट्रपती सिरीसेना आणि पंतप्रधान विक्रमासिंघे यांच्यातील मतभेद उघड झाले होते आणि निवडणुकीतही त्यांची पूर्ण ऊर्जा पणाला लागली होती, असं दिसलं नाही.

"अंतर्गत राजकारणात उलथापालथ झाली की धार्मिक ध्रुवीकरणाला गती मिळते. एक प्रक्रिया म्हणून त्याकडे पाहणं योग्य आहे. राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान एकत्र येण्याच्या मुद्द्यांचा संदर्भ देत या धार्मिक हिंसाचाराच्या घटना टाळू शकले असते," असं सूद यांनी सांगितलं.

श्रीलंकेतलं मतांचं राजकारण

मतांचं ध्रुवीकरण श्रीलंकेत नवीन नाही. विक्रमासिंघे आणि सिरीसेना यांच्यात युतीचं सरकार सत्तेत आलं तेव्हा मतभेद विसरून एकत्र येत देशासाठी काम करण्याचं आश्वासन त्यांनी दिलं होतं.

मात्र श्रीलंकेत व्होट बँक राजकारण तेजीत आहे. स्थानिक निवडणुकांमध्ये तामीळ आणि मुस्लिमांनी वेगवेगळ्या पक्षाला मतं दिली. सिंहली समाजाच्या लोकांनी वेगळ्या पक्षाला मतं दिली.

सरकारमध्येच एकवाक्यता नसल्यानं मोठे निर्णय घेण्यात अडथळे निर्माण होतात. निवडणुकांमध्ये दोन्ही पक्षांचा पराभव झाला नसता तर या गोष्टी घडल्या नसत्या....


श्रीलंकेत झालेल्या साखळी हल्ल्यांमध्ये अडीचशेहून अधिक लोकांनी जीव गमावले आहेत.

ईस्टर संडेदिनी श्रीलंकेत झालेल्या साखळी बॉम्बस्फोटात 290 जणांनी जीव गमावला होता. यामध्ये 35 विदेशी नागरिकांचाही समावेश आहे. पाचशेहून अधिक नागरिक या हल्ल्यांमध्ये जखमी झाले आहेत.

या साखळी स्फोटांची जबाबदारी इस्लामिक स्टेटने (IS) या कट्टरतावादी संघटनेने स्वीकारली असल्याचं वृत्त रॉयटर्स आणि AFP वृत्तसंस्थांनी दिलं आहे.

यापूर्वीही इस्लामिक स्टेटने अशा हल्ल्यांची जबाबदारी हल्ल्यानंतर लगेचच घेतली आहे आणि हल्लेखोरांचे फोटो त्यांच्या 'अमाक' या पोर्टलवर टाकले आहेत. पण या हल्ल्यामागे नेमका कुणाचा हात आहे, याची खात्रीलायक आणि स्वतंत्र माहिती बीबीसीकडे नाही.

कोणत्याही संघटनेने जबाबदारी घेतलेली नाही. मात्र फार परिचित नसलेली 'नॅशनल थोहीथ जमात', ही संघटना या हल्ल्यांमागे असल्याचं वृत्त काही प्रसारमाध्यमांनी दिलं आहे. तपास अधिकाऱ्यांनी आतापर्यंत या हल्ल्याप्रकरणी 40 जणांना अटक केली आहे.

कोलंबोत हल्ला होऊ शकतो, अशा स्वरूपाची माहिती भारत सरकारने आधीच श्रीलंकेला दिल्याचं वृत्त काही प्रसारमाध्यमांनी दिली आहे. या हल्ल्यां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संदर्भात पूर्वकल्पना असल्याचं श्रीलंकेनं मान्य केलं आहे.

गुप्तचर विभागाने दिलेल्या इशाऱ्यानंतरही कार्यवाही का करण्यात आली नाही, यासंदर्भात श्रीलंकेचे पंतप्रधान रनील विक्रमसिंघे यांनी चौकशीचे आदेश दिले आहेत.

श्रीलंकेत हल्ल्यानंतरचं दृश्य

हल्ल्याच्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष का करण्यात आलं, असा सवाल श्रीलंकेतील वर्तमानपत्रांनी केला आहे. 22 एप्रिलच्या मध्यरात्रीपासून देशात आणीबाणी लागू करण्यात आल्याचा आदेश श्रीलंकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी दिला.

2009 मध्ये श्रीलंकेतील यादवी युद्ध संपल्यानंतरचा हा सगळ्यांत मोठा हल्ला आहे.

22 एप्रिलला भारतातील विविध वर्तमानपत्रांनी प्रसिद्ध केलेल्या संपादकीयांचा हा अंश.

मुंबई हल्ल्याशी साधर्म्य?

"श्रीलंकेत असा हल्ला होणं हे अतिशय चिंतेचं कारण आहे, कारण भारत आणि श्रीलंकेचे संबंध चांगले आहेत. 1993 मध्ये मुंबईत झालेले दहशतवादी हल्ले आणि श्रीलंकेत झालेले हल्ले यांच्यात साधर्म्य आहे. त्या घटनेनंतर दहशतवादाची नेमकी व्याख्या काय, यावर आंतरराष्ट्रीय समुदायाचं एकमत झालेलं नाही," असं दैनिक जागरणने संपादकीयमध्ये म्हटलं आहे.

श्रीलंकेतील हल्ल्यानंतरचं दृश्य

"मुंबईत 26/11 अर्थात 26 नोव्हेंबर 2008 रोजी झालेल्या हल्ल्यांची आठवण होणं साहजिक आहे. पाकिस्तानकडून दक्षिण आशियाई देशांमध्ये असे हल्ले घडवले जातात. श्रीलंकेतील हल्ल्यामागे पाकिस्तानचा हात नसेल, अशी आशा आहे," असं टाईम्स ऑफ इंडियाने म्हटलं आहे.

"यादवी युद्धानंतरच्या दहा वर्षात श्रीलंकेने शांततेसाठी प्रयत्न केले. मात्र या हल्ल्यांनी या प्रयत्नांना चांगलंच धुडकावून लावलं आहे. कट्टरतावादाविरुद्ध आपलं कवच काढल्यावर काय होतं, हा मोठा धडा यातून भारतासाठी आहे."

तर हिंदुस्तान या हिंदी वृत्तपत्राने म्हटलं आहे की "श्रीलंकेतलं वातावरण अस्थिर होणं, हे भारतासाठी धोकादायक आहे. दक्षिण आशियात जात-पंथ-धर्म यांच्या माध्यमातून घडवून आणल्या जाणाऱ्या हिंसेचं प्रमाण प्रचंड आहे. हा सखोल तपासाचा मुद्दा आहे. हे हल्ले का घडवून आणण्यात आले, याकडे आपण लक्ष देणं आवश्यक आहे."

जातीयवादी हिंसा भडकावण्याचा उद्देश

"काही काळापासून श्रीलंका काही अंतर्गत राजकीय पेचात गुरफटला होता. आंतरराष्ट्रीय पटलावर या देशाने काही लक्षवेधी काम केलेलं नाही. मग एखाद्या नव्या किंवा जुन्या संघटनेने या निष्क्रीय परिस्थितीचा गैरफायदा घेतला आहे का? राजकीय अस्थिरता तसंच देशात सक्षम...