संजय राऊत

खासदार संजय राऊत यांनी बीबीसी मराठीला विशेष मुलाखत दिली आणि कंगना राणावतकडून ट्विटरवरून होणाऱ्या सतताच्या टीकेला उत्तरं दिली. त्याचसोबत संजय राऊत यांनी महाराष्ट्रातील भाजप नेत्यांनाही खडे बोल सुनावले.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

संजय राऊत यांची मुलाखत :

प्रश्न - कंगना राणावतनं आव्हान दिलंय की, 9 सप्टेंबरला मी मुंबईत येतेय, काय करायचं ते करा. शिवसेना नेमकं काय करणार आहे? शिवसेनेनं काही ठरवलंय का?

संजय राऊत - जर ठरवल असेल, तर ठरवलेल्या गोष्टी अशा समोरून सांगायच्या असतात का? पाहू काय करायचं ते. या लोकांशी आमचं व्यक्तिगत भांडण नाही. फार लहान माणसं आहेत. मुंबई त्यांना पोसते. मुंबई त्यांना देते. मुंबई नसती, मुंबईचे पोलीस नसते, मुंबईचा उद्योग नसता, तर हे इथे कशाकरता आले असते?

त्यामुळे त्यांनी मुंबईचे ऋण मान्य केले पाहिजे. सगळ्यांनीच, अगदी आमच्यासारख्यांनी सुद्धा. मुंबई महाराष्ट्राकडे आहे, ती आपल्या लोकांनी मिळवली. त्यासाठी बलिदान दिलं. त्यामुळे लाखो मराठी लोकांना इथे राहता येतं, रोजगार मिळतोय, विविध प्रकारचे उद्योग आम्ही करतो. कुणी उठायचं आणि मुंबईवर थुंकायचं आणि तेही इथलंच खाऊन, ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तर त्यासंदर्भात आम्ही बोललो.

संजय राऊत

प्रश्न - इतकी लहान माणसं असतील, तरी तुम्ही वारंवार त्यावर बोललात, अगदी तुम्ही अपशब्दही वापरलात. त्याचा अर्थ काय घ्यायचा?

संजय राऊत - तुम्ही त्या शब्दाचा शब्दकोशातून अर्थ काढा. तुम्ही शोधा. हे महाराष्ट्राला दुषणं देणारे हरिश्चंद्राचे अवतार आहेत का? आचार्य अत्रेंच्या काळापासून अशा हरामखोर लोकांना, जे महाराष्ट्रात येऊन आमच्याशी गद्दारी करतात, त्यांना आचार्य अत्रेंनी हरामखोरच म्हटलंय, बाळासाहेबांनी हरामखोरच म्हटलंय.

प्रश्न - पण हे योग्य आहे का, कारण तुमच्या राजकीय भूमिका वेगळ्या असू शकतात, पण महिलेला असा शब्द वापरण योग्य आहे का?

संजय राऊत - इथे महिला आणि पुरुष या विषयाचा संबंधच काय? बाकीचं महिलांना पुरुषांच्या बरोबरीने अधिकार, हक्क, स्वातंत्र्य हवं असतं ना, मग एखादा पुरुषानं मुंबईवर दारू, ड्रग्जच्या गुळण्या टाकल्या, तर त्याला आम्ही जोड्यानं मारायचं आणि एखाद्या महिलेनं तेच वक्तव्य केलं, तर..? महिलांचा सन्मान करण्याचं आम्हाला शिकवू नका.

प्रश्न - समान हक्कांचं म्हणजे अपशब्द सुद्धा समान झेलायचे, असा त्याचा अर्थ होतो?

संजय राऊत - मी कुठे अपशब्द वापरले? बेईमान या शब्दाचा दुसरा अर्थ हरामखोर आहे. तुमच्या माहितीसाठी सांगतो, हरामजादा ही शिवी आहे. हरामखोर या शब्दाला मराठी भाषेत शिवी म्हणत नाही.

प्रश्न - म्हणजे, तुम्ही म्हणालात ते बरोबरच आहे?

संजय राऊत - खाल्ल्या अन्नाला न जागणारी लोकं असतात, त्यांना आपल्याकडे बेईमान म्हणतात.

शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत

प्रश्न - इंडियन एक्स्प्रेसनं या शब्दाच्या अनुषंगाने शिवसेनेला 'स्त्री-द्वेषी' (Misogynist) असा शब्द वापरलाय. कंगनाला वापरलेला तो शब्द उच्चारण्याबद्दल तुमची भूमिका अजूनही कायम आहे?

संजय राऊत - कधी कुठल्या महिलेचा जाणीवपूर्वक अपमान करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. यांना काय माहीत आहे शिवसेनेविषयी, आमच्या भूमिकांविषयी? कुठेतरी लांब दिल्लीत बसायचं आणि आमच्यावर लिहायचं, तुम्हाला काय माहीत आहे?

हे चॅनेलचे काही लोक भुंकत असतात, त्यांना काय शिवसेना माहीत आहे? काय बाळासाहेब माहीत आहेत? पन्नास-साठ वर्षांत आम्ही काय काम केलंय, हे त्यांना काय माहीत आहे? सांगावं त्यांनी. आम्हाला का अक्कल शिकवतायेत?

प्रश्न - एकीकडे तुम्ही म्हणता, लहान माणसांच्या तोंडी लागण्याची गरज नाही, दुसरीकडे विधानसभेत हक्कभंग आणला गेलाय.

संजय राऊत - महाराष्ट्राची...


संजय राऊत

ठाकरे सरकारमध्ये ऊर्जा मंत्री असलेल्या नितीन राऊत यांनी संजय राऊत यांच्यावर तोफ डागली. शिवसेना भाजपसोबत होती त्यावेळी सामनातून भाजपवर टीका केली जायची पण आता ती खपवून घेतली जाणार नाही, असं नितीन राऊत यांनी स्पष्ट केलं.

अशीच भूमिका काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष आणि महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी घेतल्यानंतर संजय राऊत यांनी आपलं विधान मागे घेतलं. शुक्रवारी अग्रलेख लिहून त्यांनी इंदिरा गांधींबद्दल आपल्याला आदरच आहे हे देखील स्पष्ट केलं आहे.

पण संजय राऊत सातत्याने वाद निर्माण करत आहेत का? त्यांच्या विधानांनी शिवसेनेची अडचण होत आहे की हा राजकीय रणनीतीचा एक भाग आहे. या प्रश्नांचा आढावा घेण्याच प्रयत्न बीबीसीने केला आहे.

इंदिरा गांधी यांच्यावरील वाद कसा सुरू झाला?

दैनिक लोकमतच्या पुरस्कार सोहळ्यावेळी संजय राऊत यांची मुलाखत घेण्यात आली. तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी या अंडरवर्ल्ड डॉन करीम लाला याला भेटल्या होत्या, असं संजय राऊत यांनी म्हटलं.

त्यांच्या या वक्तव्यानंतर काँग्रेस आणि राऊत यांच्यामध्ये खडाखडी झाली. काँग्रेस नेते मिलिंद देवरा यांनी संजय राऊत यांच्यावर टीका केली.

... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यावर प्रत्युत्तर देताना राऊत म्हणाले ज्यांना मुंबईचा इतिहास माहीत नाही त्यांनी या विषयावर बोलू नये.

करीम लाला पुख्तून-ए-हिंद या पठाणांच्या संघटनेचे प्रमुख होते. त्या निमित्ताने त्यांनी अनेक मोठ्या नेत्यांची भेट घेतली आहे. म्हणून ते इंदिरा गांधींना भेटायला गेले होते, असं ट्वीट संजय राऊत यांनी केलं. तरीदेखील काँग्रेसने टीका करणं सोडलं नाही. यानंतर मात्र संजय राऊत यांना माघार घ्यावी लागली. जर माझ्या वक्तव्यामुळे कुणाच्या भावना दुखावल्या असतील तर मी माझं वक्तव्य मागे घेतो असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

छत्रपतींचे वंशज आणि राऊत यांच्याशी वाद

याआधी त्यांनी छत्रपती संभाजीराजे आणि उदयनराजे भोसले यांच्याशीही वाद घातला. दिल्लीत भाजपच्या कार्यालयात जय भगवान गोयल यांच्या 'आज के शिवाजी - नरेंद्र मोदी' या पुस्तकाचा प्रकाशन सोहळा झाला. या सोहळ्यानंतर संजय राऊत यांनी वक्तव्य केलं भाजपमध्ये असलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या वंशजांनी तत्काळ राजीनामा द्यावा.

"महाराष्ट्रातील नेत्यांनी भूमिका घेतली पाहिजे असं आमचं म्हणणं आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज आमचं दैवत आहे. नरेंद्र मोदींशी महाराजांची तुलना करणं राज्यातील भाजप नेत्यांना मान्य आहे का? मान्य असेल तर त्यांनी स्पष्टपणे सांगावं," असं संजय राऊत यांनी म्हटलं.

पुन्हा ते उदयनराजेंना म्हणाले की तुम्ही छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वंशज आहात याचा पुरावा द्या.

संभाजीराजे छत्रपती यांनी मुख्यमंत्री आणि शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांना एक ट्वीट केलं. त्या ट्वीटमध्ये त्यांनी संजय राऊत यांच्या नावाचा एकेरी उल्लेख केला. 'उद्धवजी संजय रौतांचा जीभेला लगाम लावा' असं ट्वीट त्यांनी केलं.

त्यानंतर संजय राऊत यांनी या ट्वीटला उत्तर देताना म्हटलं मी नेहमीच छत्रपतींच्या गादीचा मान राखला आहे. त्यांना न आवडण्यासारखं मी काय बोललो.

शिवाजी महाराजांच्या घराण्याला सातत्याने लक्ष्य करत असल्याबद्दल साताऱ्याचे माजी खासदार आणि सध्या भाजपमध्ये असलेले उदयनराजे भोसले यांनीही नाराजी व्यक्त केली होती. त्यांचं नाव न घेता त्यांनी त्यांच्यावर अप्रत्यक्षपणे टीका केली होती.

"नाव घेऊन मला त्यांना मोठं करायचं नाही. तो मोठ्ठा कधीच नव्हता. दरवेळी म्हटलं जातं की वंशजांना विचारा. जेव्हा शिवसेना काढली तेव्हा वंशजांना विचारून शिवसेना हे नाव तुम्ही ठेवलं का," असा सवाल उदयनराजेंनी त्यांचं नाव न घेता केला.

"वंशज...


संजय राऊत

भाजप हा सर्वांत मोठा पक्ष ठरला आहे. मात्र त्यांच्याकडून हा तिढा सुटत नाहीये. भाजपच्या दिल्लीच्या नेतृत्वाने ही जबाबदारी राज्यातल्या नेतृत्वावर टाकली होती. पण राज्यातलं नेतृत्व फेल गेलं आहे, असं संजय राऊत यांनी म्हटलं आहे.

यावर भाजप प्रवक्त्यांनी बीबीसीला प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी संजय राऊत यांचा दावा फेटाळला आहे. "भाजपच्या राज्यातल्या नेतृत्वाला यश आलं की अपयश आलं आहे हे येणारा काळच ठरवेल, या विषयावर याहून अधिक भाजपला काही बोलायचं नाही." अशी प्रतिक्रिया भाजप प्रवक्ते माधव भंडारी यांनी दिली.

सरकारचं भवितव्य आमच्या हातात नाही. भाजप आमच्याविना सत्तास्थापनेत अपयशी ठरलं तर जनतेच्या हितेसाठी आम्ही जबाबदारी स्वीकारू असं सूचक वक्तव्य शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी केलं. एबीपी माझाला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये राऊत यांनी हे वक्तव्य केलं.

जर शिवसेना नाराज असेल तर त्यांची नाराजी दूर केली जाईल असं भाजप नेते सुधीर मुनगंटीवार यांनी म्हटलं. मित्रपक्षांकडून वड्याचं तेल वांग्यावर काढलं जात आहे असं मुनगंटीवार म्हणाले.

विधानसभा निवडणुकांचे निकाल 24 ऑक्टोबर रोजी जाहीर झाले मात्र अद्यापही सरकार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स्थापन होऊ शकलेलं नाही.

नेमकं काय ठरलं होतं?

एबीपी माझाला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये संजय राऊत यांनी म्हटलं की आधी जी बोलणी झाली ती भाजपनं आठवावीत.

"वरळीतल्या ब्ल्यू सी हॉटेलात काय ठरलं होतं? युती ठरली. विधानसभेला 50-50 जागांवर लढू असं ठरलं होतं. सत्ता स्थापन करताना पदं आणि जबाबदाऱ्यांचं समान वाटप होईल. याचा अर्थ मुख्यमंत्रीपदासह बाकी जबाबदाऱ्याचं वाटपही होईल असा होतो.

"आता ठरलं नव्हतं म्हणता, मग तुम्ही बनवा सरकार. आमच्याकडे जनादेश नाही. महाजनादेश भाजपला मिळाला आहे. सरकार बनवणं आमची जबाबदारी नाही," असं राऊत म्हणाले.

संजय राऊत आणि उद्धव ठाकरे

निवडणूक एकत्र लढवली होती हे भाजप मान्य करायला तयार नाही. आम्ही युतीधर्माचं पालन करतोय. आमच्याकडून पाठिंब्याचं पत्र घ्यायला हवं. आमच्या 63 आमदारांची गरज आहे. तसं सांगायला हवं. सरकार बनवण्यासाठी आमदार किंवा संख्याबळ आवश्यक नसतं. बाकी व्यवस्था असतात', असं राऊत यांनी सांगितलं.

शिवसेना काय करणार?

शिवसेना नेमकी काय भूमिका घेणार यावर राऊत म्हणाले, 'ठरलेली गोष्ट नाकारल्याने शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे नाराज झाले. ठरलेली गोष्ट नाकारताय. ठरलं होतं ते बोलायला तयार नाहीत. सत्ता स्थापनेचा पहिला अधिकार भाजपचा असेल. त्यांना 15 दिवसांची वेळ द्या. ते अपयशी ठरले तर आम्ही दावा करू. राज्यपालांना अधिकार असतो. आम्ही शांतपणे बसलो आहोत.'

संजय राऊत

ते पुढे म्हणाले, '2014मध्ये सरकारने विश्वासदर्शक ठराव आवाजी मतदानाने मंजूर झाला होता. तेव्हा विरोधी पक्ष दुर्बळ होता. आता समोर निर्माण केलेलं भूत मानगुटीवर बसलं आहे'.

'आज बाळासाहेब असते तर मी जे करतोय त्यासाठी त्यांनी माझी निवड केली असती. मला  मिळवायचं नाही, गमवायचं नाही', असंही त्यांनी सांगितलं.

भाजपला फटका

भाजपला त्यांच्याच कृतीचा फटका बसला आहे असं सांगताना राऊत म्हणाले, 'हा काळाने घेतलेला सूड आहे. ही अदृश्य शक्ती आहे. फार मस्तवालपणा चालत नाही. हम करे सो कायदा चालत नाही. महाराष्ट्राच्या हितासाठी शिवसेना काम करते आहे. फोडाफोडीचं राजकारण चालत नाही. आम्ही कोणालाही आत टाकू शकतो अशी भीती.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

शरद पवारांचा पक्ष करंगळीएवढा उरला नव्हता. जनतेने राष्ट्रवादीला यश मिळवून दिलं. काँग्रेसला राज्यात, जिल्ह्यात नेतृत्व नव्हतं. या पक्षाने मागच्या निवडणुकीएवढी कामगिरी केली. मजबूत विरोधी पक्ष...


संजय राऊत

यामुळे पुन्हा एकदा शिवसेनेचे खासदार आणि सामना वृत्तपत्राचे संपादक संजय राऊत चर्चेत आले. खरंतर ते कायमच चर्चेत असतात.

मात्र, आता थेट मुंबई हायकोर्टानेच फटकारलं आहे. हेच निमित्त साधत गेल्या वर्षभरात विशेषत: ठाकरे सरकार अस्तित्त्वात आल्यापासून संजय राऊत कसे चर्चेत राहिले, याचा बीबीसी मराठीनं आढावा घेतला आहे.

महाविकास आघाडीचं सरकार महाराष्ट्र्रात येण्यासाठी आणि आल्यानंतर गेल्या वर्षभरात अनेक नाट्यपूर्ण घडामोडी घडल्या. या नाट्यात वेगवेगळ्या अंकांमध्ये वेगवेगळी पात्रं केंद्रस्थानी होती.

पण एका व्यक्तीच्या भूमिका मात्र जवळपास प्रत्येक अंकात होती, अगदी सुरुवातीच्या नांदीपासून, ती व्यक्ती म्हणजे संजय राऊत.

शिवसेनेसाठी निर्णय घेण्याचं आणि सरकारचं नेतृत्व करण्याचं काम उद्धव ठाकरेंनी केलं, मात्र अशा सरकारची संकल्पना रुजवण्याचं, ती ठसवण्याचं आणि हे सरकार प्रत्यक्षात आल्यावर शिवसेनेच्या बाजूनं खिंड लढवत ठेवण्याचं काम मात्र संजय राऊतांनी केलं.

आता जेव्हा या वर्षपूर्तीच्या निमित्तानं उद्धव ठाकरेंची अजून एक मुलाखत घेऊन राऊत आले आहेत, तेव्हा त्यांनी स्वत:ही मुलाखतकाराच्या चेहऱ्यामागून... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वठवलेल्या भूमिकेचा उहापोह होणं स्वाभाविक आहे.

संजय राऊत 'सामना'चे कार्यकारी संपादक म्हणून आणि शिवसेनेचे राज्यसभेतले खासदार म्हणून काम कायम चर्चेत होतेच. पण 2019 च्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल आले आणि अवघ्या काही तासांमध्ये राऊतांचं शिवसेनेतलं स्थान जणू बदललं.

एका बाजूला शरद पवारांशी नव्या आघाडीसाठी बोलणं आणि दुसऱ्या बाजूला भाजपाला अंगावर घेणं, राऊत 'महाविकास आघाडी'च्या शिल्पकारांपैकी एक बनले. त्यांनी आजवर शिवसेनेमध्ये पार पाडलेल्या भूमिकेपेक्षा ही जबाबदारी वेगळी होती.

सरकार स्थापन झाल्यावरही ती थांबलेली नाही. गेल्या वर्षभरात जेव्हा जेव्हा हे सरकार अडचणीत आलं, विशेषत: ठाकरे कुटुंबीय आणि शिवसेना घेरली गेली, त्यावेळेस संजय राऊत हेच हत्यार म्हणून पुढे आले.

सरकारचा भाग नसूनही सगळ्या राजकीय भूमिका आणि वादांच्या काळात या सरकारचे प्रवक्ते बनले, संकटमोचक बनले. त्यामुळेच यापूर्वी न पाहिलेल्या समीकरणांच्या आधारे प्रत्यक्षात आलेल्या सरकारची वर्षपूर्ती होत असतांना राऊतांच्या या राजकीय भूमिकेची ही नोंद.

'महाविकास आघाडी'ची संकल्पना ठसवणं

विधानसभा निवडणुकींचे निकाल आले आणि संजय राऊतांच्या पत्रकार परिषदा सुरु झाल्या. 'शिवसेनेला युतीत मुख्यमंत्रिपद देणं ठरलं होतं, भाजपा शब्द फिरवते आहे आणि मुख्यमंत्री शिवसेनेचाच होणार' हे नरेटिव्ह त्यांनी मांडायला सुरुवात केली आणि तोपर्यंत महाराष्ट्राच्या पटलावर 'युती वगळता अन्य आघाडी' ही नसलेली शक्यता समोर आली.

राऊतांच्या रोजच्या वक्तव्यांच्या माऱ्याला भाजप सुरुवातीचा बराच काळ प्रभावी उत्तर देऊ शकली नाही आणि त्याच काळात पडद्यामागे राष्ट्रवादी, कॉंग्रेस आणि शिवसेना या आघाडीची प्रारंभिक रचना झाली.

उद्धव ठाकरे अद्याप बोलले नव्हते, पण तोपर्यंत राऊतांनी खिंड लढवून पायाभरणी करून ठेवली. ते कायमच शिवसेनेचे असून शरद पवारांशी जवळीक असलेले नेते मानले गेले होते. त्यामुळे त्यांच्याशी बोलत शिवसेना आणि कॉंग्रेसमध्ये मैत्री घडवून आणण्याच्या कामातही राऊत होते असं म्हटलं गेलं.

"पवारांशी त्यांचे संबंध कायमच चांगले होते आणि त्यामुळे पवारांसोबत कॉंग्रेसशी चर्चा करणं हे राऊत करत होते," राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे म्हणतात.

"उद्धव ठाकरे सगळं पक्कं झाल्याशिवाय कोणाशी बोलू शकत नव्हते. तोपर्यंत सगळं राऊतांनाच घडवून आणायचं होतं. ते त्यांनी केलं. ते चांगले कम्युनिकेटर आहेत. दिल्लीत असल्यानं राष्ट्रीय...


संजय राऊत

लॉक डाऊनच्या विषयावरून खासदार आणि शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका केली आहे. लॉकडाउनला अजूनही लोक गांभीर्याने घेत नसल्याबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चिंता व्यक्त केली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्यावर संजय राऊत यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना टोला लगावला आहे. हे वृत्त लोकसत्ताने दिला आहे.

"आमच्या पंतप्रधानांना लॉकडाउनला लोक अजूनही गांभीर्याने घेत नसल्याची चिंता आहे. प्रिय पंतप्रधान, भिती आणि चिंतेच्या या वातावरणात तुम्ही सणासारखी स्थिती निर्माण केली आहे, त्यामुळे असंच होणार. सरकार गंभीर असेल तर जनात गंभीर राहिल," असं संजय राऊत यांनी ट्वीटमध्ये म्हटले आहे.

दरम्यान, मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे देखील म्हणाले आहेत की टाळ्या, थाळ्या वाजून कोरोना पळून जाणार नाही.

2. घरी जाण्यास सांगितल्याने धुळ्यात पोलिसाला मारहाण

धुळे जिल्ह्यातील देवपुरातील अंदरवाली मशीद परिसरात मध्यरात्री बसलेल्या टोळक्याला पोलिसांनी घरी जाण्यास सांगितले. त्याचा राग आल्यामुळे पोलिसाची कॉलर धरून मारहाण करण्यात आली. याशिवाय दगडफेक करून पोलिसांच्या वाहनाचं नुकसान के... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ले.

या प्रकरणी पोलिसांना ठार मारण्याचा प्रयत्न करण्यासह शासकीय कामात अडथळा निर्माण केल्याने 20 जणांच्या जमावाविरुद्ध देवपूर पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल झाला.

प्रतिनिधिक छायाचित्र

मध्यरात्री देवपूर पोलीस ठाण्याचं गस्ती पथक गस्तीवर होतं. या परिसरातील इमाम अहमद रजा चौकात पोलीस पथक पोहोचलं. या वेळी चौकात काही तरुण बसले होते. मध्यरात्र झाली आहे. आता घरी जा, असे पोलीस कर्मचारी प्रकाश शंकर थोरात आणि इतरांनी जमावाला सांगितलं होतं. ही बातमी दिव्य मराठीने दिली आहे.

कर्फ्यूच्या काळात बाहेर पडल्यामुळे देशभरात अनेक ठिकाणी गुन्हे दाखल झाले आहेत, असं हिंदुस्तान टाइम्सने म्हटलं आहे.

3. शिवराज सिंह चौहान यांनी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली

शिवराज सिंह चौहान यांनी मध्यप्रदेशचे 32 वे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली आहे. शिवराज मध्यप्रदेशच्या इतिहासात, चारवेळा मुख्यमंत्री बनणारे पहिले नेते आहेत. यापूर्वी ते 2005 ते 2018 पर्यंत सगल 13 वर्षं मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री होते. ही बातमी जनसत्ताने दिली आहे.

20 मार्चला कमलनाथ यांनी राजीनामा दिल्यानंतर सीएम पदाच्या शर्यतीत शिवराज सिंह सर्वांत प्रमुख् दावेदार होते. ज्योतीरादित्य शिंदे काँग्रेसमधून भाजपमध्ये आल्यावर काँग्रेसचं सरकार अस्थिर झालं होतं.

4. सरकारने मास्क आणि व्हेंटिलेटर्स राखून का ठेवली नाहीत? - राहुल गांधी यांचा सवाल

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी सोमवारी पतंप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर मास्कच्या निर्यातीवरून हल्लाबोल केला. कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने व्हेंटिलेटर्स आणि सर्जिकल मास्कसारखी पुरेशी जीवरक्षक उपकरणं राखून का ठेवली नाहीत? असा सवाल त्यांनी केला आहे.

तसंच हा गुन्हेगारी कट तर नाही ना असा संशयही त्यांनी ट्विटच्या माध्यमातून व्यक्त केला आहे. ही बातमी द हिंदूने दिली आहे.

5. राम मंदिर निर्माणाला सुरुवात

अयोध्येतील राम मंदिर निर्माणाच्या कार्याला वेग आला आहे. रामलला दुसऱ्या ठिकाणी काही दिवसांसाठी हलवण्यात येणार आहे, अशी बातमी दैनिक अमर उजालाने दिली आहे. सध्या यासाठी अनुष्ठान करण्यात येत आहे.

गुढीपाडव्याला रामलला तात्पुरत्या काळासाठी बांधण्यात आलेल्या मंदिरात राहणार आहेत. गेल्या 27 वर्षांपासून रामलला अयोध्येतील एका तंबुतमध्ये ठेवण्यात आलेलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...


संजय राऊत

संजय राऊत यांनी महाराष्ट्रात परमबीर सिंह यांच्या पत्रावरून सुरू असलेल्या राजकीय घडामोडींबाबत या पत्रकार परिषदेत भाष्य केलं. मात्र, त्यांचा पूर्ण रोख 'गुजरातमध्ये एक न्याय आणि महाराष्ट्रात दुसरा न्याय' यावर होता.

संजय राऊत म्हणाले, "जर एका पोलीस अधिकाऱ्याच्या पत्रावर तुम्हाला मुख्यमंत्री किंवा गृहमंत्र्यांचा राजीनामा हवा असेल, तर गुजरातमधील घटना आठवा. तिथले आयपीएस अधिकारी संजीव भट्ट, शर्मा यांनी वारंवार असं पत्र गुजरात सरकारबाबत लिहिलं होतं. त्या पत्रावर आधारित तत्कालीन मुख्यमंत्री किंवा आजच्या मुख्यमंत्र्यांवर कारवाई करणार आहात का?"

"तुम्ही संजीव भट्ट यांना तुरुंगात टाकलत. शर्माही बहुधा तुरुंगात आहेत. महाराष्ट्रात एक न्याय आणि गुजरातमध्ये दुसरा न्याय," असा सवाल संजय राऊत यांनी उपस्थित केलाय.

सोमवारी (22 मार्च) संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये महाराष्ट्रातील परमबीर सिंह यांच्या पत्राचा उल्लेख झाला आणि त्यावरून मोठा गोंधळही झाला.

त्याबाबत संजय राऊत म्हणाले, "जे लोक काल लोकसभा आणि राज्यसभेत नाचत होते, त्यांना माझं आवाहन आहे की, संजीव भट्ट यांचं पत्रही समोर आणा आणि त्यावर कार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वाईची मागणी करा."

"एका पत्रावरून राज्यसभा, लोकसभेत, मुंबईई-महाराष्ट्रात भाजपचे लोक तांडव करतायेत, त्यांनी गुजरातमध्ये संजीव भट्ट आणि शर्मांनी पत्रव्यवहार करून ज्या गोष्टी उघडकीस केल्या, त्यावरून सरकार का बरखास्त केलं नाही? त्या पत्रावर सुद्धा भाजपचे लोक नाचतील का, आम्ही बँडबाजा पुरवतो," असं म्हणत संजय राऊत यांनी भाजपवर निशाणा साधला.

दरम्यान, याच पत्रकार परिषदेत संजय राऊत यांनी परमबीर सिंह यांच्या सुप्रीम कोर्टात जाण्याच्या मुद्द्यावरही भाष्य केलं.

"परमबीर सिंह महाराष्ट्र सरकारवर दबाव आणत असतील, तर महाराष्ट्र सरकारनं यावर विचार केला पाहिजे," असं राऊत म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


संजय राऊत आणि नाना पटोले यांच्यात शाब्दिक युद्ध रंगल्याची ही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या काही आठवड्यांपासून सातत्याने काँग्रेस आणि शिवसेनेमध्ये उत्तरं-प्रत्युत्तरं सुरू आहेत.

तेव्हा सत्तेत एकत्र असूनही काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष नाना पटोले शिवसेनेच्या विपरित भूमिका का घेत आहेत? महाविकास आघाडीत काँग्रेस नाराज आहे का? संजय राऊत आणि नाना पटोले यांच्यात सतत शाब्दिक चकमक होण्याचे कारण काय? असे अनेक प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित केले जात आहेत.

वादग्रस्त वक्तव्य

शिवसेनेचा तीव्र विरोध असलेल्या नाणार रिफायनरी प्रकल्पालाही काँग्रेसने आता आपला पाठिंबा असल्याचं जाहीर केलं आहे. नाना पटोले यांनी नुकताच कोकण दौरा केला. राजापुरातील तुळसुंदे गावात असताना नाना पटोले यांनी नाणार प्रकल्प कोकणासाठी उपयुक्त ठरेल अशी भूमिका मांडली आहे.

ते म्हणाले, "हा प्रकल्प रत्नागिरी जिल्ह्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो असे आता लोकांचेही मत झाले आहे. रत्नागिरीसाठी हा प्रकल्प फायद्याचा ठरू शकतो. गुजरातमधील काही उद्योगपतींनी स्थानिक शेतकऱ्यांच्या जमिनी कमी हमीभावात घेतल्या आहेत. हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे. शेतकऱ्यांना लुटलं आहे. तेव्हा ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा प्रश्न मार्गी लावावा तसंच मच्छिमारांचेही प्रश्न सोडवावे असे आम्हाला वाटते."

नाणारला नानाच न्याय देऊ शकतात असंही ते म्हणाले.

शिवसेनेचा सुरुवातीपासून या प्रकल्पाला विरोध आहे. पण तरीही काँग्रेसने या प्रकल्पाला आपला पाठिंबा असल्याचं सांगितलं आहे.

नाना पटोले, प्रदेशाध्यक्ष, काँग्रेस

यापूर्वी एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीला शिवसेनेचे नेते संजय राऊत यांनी "यूपीएचे नेतृत्त्व काँग्रेसबाहेरील नेत्याने करावं ही अनेक राज्यांतील प्रादेशिक पक्षांची मागणी आहे," असं वक्तव्य केलं होतं. यावरूनही काँग्रेस आणि शिवसेनेमध्ये जुंपली होती.

"यूपीएमध्ये शरद पवार यांच्या नावाला कोणाचाही विरोध असल्याचं माहिती नाही. किंबहुना काँग्रेस पक्षातूनच अशा सूचना येत आहेत. सोनिया गांधी यांनी प्रदीर्घ काळ यूपीएचं नेतृत्त्व केलं. पण सध्या त्यांची प्रकृती खराब असते. अशावेळी यूपीएचं नेतृत्त्व काँग्रेसबाहेरील नेत्याने करावं अशी अनेक राज्यातील प्रादेशिक पक्षांची मागणी आहे. यूपीएची ताकद कमी झाली असून शरद पवार यांनी नेतृत्त्व करावं." असं संजय राऊत म्हणाले होते.

यावर त्यांनी लगेचच स्पष्टीकरणही दिले. "सोनिया गांधी यांच्याजागी शरद पवार यांना यूपीएचे अध्यक्ष करा असं मी म्हटलेलं नाही. मी सोनिया गांधी किंवा राहुल गांधी यांना कोणत्याही प्रकारे विरोध केलेला नाही. मी केवळ विरोधी महाआघाडी मजबूत करण्याविषयी बोलत होतो." असं संजय राऊत म्हणाले होते.

शिवसेना खासदार संजय राऊत

या वक्तव्यांनंतर राज्यातील काँग्रेस नेत्यांनी संजय राऊत यांच्यावर निशाणा साधला. "संजय राऊत हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांचे प्रवक्ते आहेत का?" असा सवाल नाना पटोले याxनी उपस्थित केला.

नाना पटोले यांनी पुन्हा एकदा शिवसेनेच्या विरोधात भूमिका घेतल्याने काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष नाना पटोले आणि शिवसेनेचे नेते संजय राऊत यांच्यात नाणार प्रकल्प आणि सत्तास्थापनेत कोणाचं पारडं जड यावरून वाद रंगला आहे.

'किमान समान कार्यक्रम एवढाच आमचा सत्तेतला उद्देश' - नाना पटोले

या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी आम्ही काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष नाना पटोले यांना संपर्क साधला. बीबीसी मराठीशी बोलताना ते काय म्हणाले पाहूया,

प्रश्न: 'सरकार आमच्यामुळे आहे, आम्ही सरकारमुळे नाही'हे वक्तव्य करण्यामागे नेमकी तुमची भूमिका काय आहे?

उत्तर: आम्ही या सरकारमध्ये भागीदार आहोत कारण सोनिया गांधी यांनी किमान समान...


संजय राऊत यांचा उद्धव ठाकरेंना भूमीपुजनाला आमंत्रण न दिल्यावरून मोदींन टोला

"राम मंदिर आंदोलनातले आम्ही स्वातंत्र्यसैनिक आहोत, पण योगदान मान्य करायला मनाचा मोठेपणा लागतो," असं शिवसेना खासदार संजय राऊत 'बीबीसी मराठी'ला दिलेल्या मुलाखतीत म्हणाले आहेत.

अयोध्येच्या कार्यक्रमाला कोणत्याही मुख्यमंत्र्याला न बोलवण्याचा धोरणात्मक निर्णय न घेतल्याचं म्हणत भविष्यकाळात उद्धव ठाकरे अयोध्येला जातील असंही राऊत म्हणाले आहेत. संजय राऊत यांच्या या मुलाखतीचा हा संपादित अंश.

प्रश्न - अयोध्येच्या राम मंदिर भूमीपूजनाचं आमंत्रण शिवसेनेला आहे का? शिवसेनेची भूमिका काय आहे?

संजय राऊत - याक्षणी तरी आमंत्रण आलेलं नाही. उद्धव ठाकरे हे मुख्यमंत्री नंतर झाले पण ते अगोदर शिवसेनाप्रमुख आहेत. शिवसेनेचा या आंदोलनासाठी जो संबंध आहे तो सहज पुसता येणार नाही.

पण सध्याची जी परिस्थिती आहे कोरोनाची आणि उत्तर प्रदेशमध्ये संसर्ग अधिक आहेत, तेव्हा प्रमुख लोकांनी अशी काळात जाणं टाळलं पाहिजे. अशा स्थितीत अट्टाहास करु नये असं आमचं ठरलं आहे.

प्रश्न - पण एकंदरीत आपल्या बोलण्यातून आणि प्रतिक्रियेतून असं जाणवतं आहे की शिवसेन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ला निमंत्रणाची अपेक्षा होती.

संजय राऊत - "लढ्यातलं योगदान मान्य करण्यासाठी मनाचा मोठेपणा लागतो. जेव्हा भलेभले 'आम्ही बाबरी पाडली नाही, शिवसेनेने केलं' असं म्हणत पळून जात होते, तेव्हा आम्ही ठामपणे उभे राहिलो.

बाळसाहेब ठाकरेंनी म्हटलं की हे जर शिवसैनिकांनी केलं असेल तर मला त्याचा अभिमान आहे. आयोजकांनी त्या लढ्यामध्ये ज्यांचं योगदान आहे त्यांना बोलवायला पाहिजे. बाबरी पाडल्याचा जो खटला आहे त्यात शिवसेनेचे लोक आजही आरोपी आहेत. म्हणजे त्यादृष्टीनं आम्ही राम मंदिर लढ्यातले स्वातंत्र्यसैनिक आहोत.

ज्यांच्या कानामात्रांचा संबंध नाही ते तिथे असणार आहेत. उदाहरणार्थ, लालकृष्ण आडवाणींनी रथयात्रा काढलीच नसती तर पुढचं रामायण घडलंच नसतं आणि ज्या ठिकाणी भाजपा आणि शिवसेना पोहोचले आहेत त्याठिकाणी ते कधी पोहोचलेच नसते.

प्रश्न - सध्या सुशांत सिंग राजपूत प्रकरणाची चर्चा होते आहे आहे आणि महाराष्ट्र सरकारच्या उद्देशांवरही समाजमाध्यमांवरही आरोप-प्रत्यारोप सुरू आहेत. भाजपा विरुद्ध शिवसेना असंही स्वरुप या शाब्दिक चकमकीला आलं आहे. आपलं याबद्दल काय म्हणणं आहे?

संजय राऊत - पोलिस तपास करताहेत. ज्यांच्या तपासाशी संबंध नाही अशा व्यक्तींनी यावर बोलू नये. पण त्यावरुन जे राजकारण सुरु आहे ते निर्लज्जपणाचा कळस आहे.  आरोप करणा-यांचं काय जातं? हे सरकार अत्यंत पारदर्शक आहे. ज्यांनी उद्धव ठाकरेंच्या कामाची पद्धत पाहिली आहे त्यांना माहिती आहे की ते कोणाच्याही कामात हस्तक्षेप करत नाहीत.

विशेषत: अशा प्रकरणात तर नक्कीच नाही.  पण मागच्या सरकारनं या प्रकरणाशी संबंधित काही लोकांचे गुन्हे कसे दडपले जर आम्ही लोकांच्या समोर आणलं लवकरचं तेव्हा त्यांना समजेल. भविष्यात काय होतं आहे तुम्ही पहा. हळूहळू सगळ्या गोष्टी उघड होतील.   पोलिसांना तपास करु द्या. म्हणूनच म्हटलं की काचेच्या घरात राहणा-यानं दुस-याच्या घरावर दगड मारु नयेत.

प्रश्न - महाविकास आघाडीमध्ये आपला मित्र आहे कॉंग्रेस. त्या कॉंग्रेसमध्ये सध्या ज्येष्ठ आणि तरुण पिढीमध्ये वाद असल्याचं चित्रं आहे आणि हे वाद ट्विटरवरही सुरू आहेत. आपल्या मित्रपक्षाला आपला सल्ला काय असेल?

संजय राऊत - "हे सगळ्यांच पक्षांत चालतं.  पण ज्येष्ठांनी नवीन पिढीशी जुळवून घेतलं पाहिजे. कारण जग नेहमी प्रवाहित असतं, पुढे जात असतं. नव्या गोष्टी तरुण पिढी लवकर स्वीकारते. त्यानुसार राहुल गांधींचं ऐकलं पाहिजे.

राहुल गांधी...


संजय राऊत यांच्यावर टीका करताना कंगना राणावतने मुंबई शहराची तुलना 'पाकव्याप्त काश्मीर'शी केली होती. त्यानंतर गुरुवारी (3 सप्टेंबर) दिवसभर कंगनावर सोशल मीडियावरून टीका झाली.

'आमची मुंबई' या हॅशटॅगद्वारे कंगनाच्या वक्तव्याचा निषेध करण्यात आला. राजकारणासह सिनेसृष्टीतील दिग्गजांनीही कंगनाच्या या वक्तव्याबद्दल नाराजी व्यक्त केली.

त्यानंतर कंगनानं शुक्रवारी ( 4 सप्टेंबर) पुन्हा संजय राऊत यांना डिवचलं. पश्चिम दिल्लीचे भाजप खासदार परवेश साहीब सिंग यांच ट्वीट रिट्वीट करत कंगनानं आव्हान दिलं की, "मुंबईत न येण्यासाठी मला धमक्या दिल्या जात आहेत. पण आता मी ठरवलंय की, पुढच्याच आठवड्यात म्हणजे 9 स्पेटंबरला मुंबईत यायचं. मुंबई विमानतळावर पोहोचण्याची वेळही मी इथे पोस्ट करेन. कुणाच्या बापात हिंमत असेल, तर मला थांबवून दाखवावं."

कंगनाच्या या आव्हानाला शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी जशास तसं उत्तर दिलंय.

"मुंबई ही मराठी माणसाच्या बापाचीच आहे. ज्यांना हे मान्य नसेल त्यांनी त्यांचा बाप दाखवावा. शिवसेना अशा महाराष्ट्र दुष्मनांचे श्राद्ध घातल्या शिवाय राहाणार नाही," अशा शब्दात संजय राऊत यांनी कंगनाला उत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्तर दिलंय.

तर राऊत यांच्या टीकेला कंगनानं पुन्हा एकदा ट्वीट करुन प्रत्युत्तर दिलं आहे. मी छ. शिवाजी महाराज आणि राणी लक्ष्मीबाई यांच्यावर चित्रपट केले आहेत. महाराष्ट्राच्या ठेकेदारांनी काय केलं? असा प्रश्न तिनं शिवसेनेला विचारला आहे.

राष्टवादी काँग्रेसच्या आमदार विद्या चव्हाण यांनी कंगना रणावतला अटक करण्याची मागणी केली आहे. कंगनानं माय मुंबईची माफी मागावी अशी मागणी सुद्धा त्यांनी केली आहे.

कंगना भाजपची कठपुतली असल्याचा आरोप विद्या चव्हाण यांनी केला आहे.

महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनीही कंगनाला उत्तर दिलं. ते म्हणाले, "कंगनाने मुंबई पोलिसांची बदनामी केलीय. त्यामुळे कंगनाला महाराष्ट्रासह मुंबईत राहण्याचा अधिकार नाही."

शिवसेनेचे आमदार प्रताप सरनाईक हे कंगनावर देशद्रोहाचा गुन्हा दाखल करण्याची मागणी करणार आहेत.

"कंगनाला खासदार संजय राऊत यांनी सौम्य शब्दांत समज दिली. ती इथे आली तर आमच्या रणरागिणी तिचे थोबाड फोडल्याशिवाय राहणार नाहीत. उद्योजक आणि सेलेब्रिटी घडवणाऱ्या मुंबईची तुलना पाकव्याप्त काश्मीरशी करणाऱ्या कंगनावर देशद्रोही म्हणून गुन्हा दाखल करण्याची मी गृहमंत्र्यांना मागणी करणार आहे," असं ट्वीट प्रताप सरनाईक यांनी केलंय.

कंगना आणि शिवसेना यांच्यातील वाद आता प्रत्येक वक्तव्यानिहाय वाढत जाताना दिसतोय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


संजय राऊत यांनी शिवसेनेचे मुखपत्र 'सामना'तील 'रोखठोक' या आपल्या सदरात 'डॅमेज कंट्रोलचा फज्जा' हा लेख लिहिला. यात त्यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्या कार्यपद्धतीवर जोरदार टीका केली आहे.

तर दुसऱ्या बाजूला उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी 'कोणीही या सरकारमध्ये मिठाचा खडा टाकू नये,' अशी प्रतिक्रिया देत संजय राऊत यांना प्रत्युत्तर दिलं.

अँटिलिया स्फोटक प्रकरणात पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांची अटक आणि त्यानंतर मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर केलेले आरोप या सर्व घडामोडींमध्ये शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस एकमेकांवर खापर फोडण्याचा प्रयत्न करत आहेत का? असे अनेक प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.

या परिस्थितीत संजय राऊत यांनी आता जाहीरपणे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या मंत्र्यांवर टीका केल्याने या दोन्ही पक्षातला तणाव चव्हाट्यावर आल्याचे दिसून येते. त्यामुळे दोन पक्षातला तणाव वाढतोय का? याचा परिणाम महाविकास आघाडी सरकारवर होईल का? संजय राऊत यांनी आताच अशी जाहीरपणे टीका करण्यामागे काय कारण आहे? या सगळ्यापासून काँग्रेस अलिप्त का आहे? अशा सर्व प्रश्नांचा आढावा आपण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

घेणार आहोत.

 संजय राऊत यांनी काय लिहिलं?

सामनातील 'डॅमेज कंट्रोलचा फज्जा' या रोखठोक सदरात संजय राऊत म्हणतात, "जयंत पाटील, दिलीप वळसे-पाटील यांनी गृहमंत्रीपद स्वीकारण्यास नकार दिल्याने अनिल देशमुख यांना गृहमंत्रीपद अपघाताने मिळाले. या पदाचा एक रुबाब आणि दहशत आहे. आर आर पाटील यांच्या कार्यपद्धतीची तुलना आजही केले जाते."

शिवसेना खासदार संजय राऊत

संशयाच्या कोंडाळ्यात राहून गृहमंत्री पदावरील व्यक्तीस काम करता येत नाही असं म्हणत संजय राऊत यांनी थेट अनिल देशमुख यांच्या पदावर राहण्याबाबत प्रश्न उपस्थित केला.

'पोलीस खातं आधीच बदनाम आणि अशा गोष्टींमुळे संशय वाढतो,' असंही ते पुढे म्हणाले.

"अनिल देशमुख यांनी काही वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी कारण नसताना पंगा घेतला. गृहमंत्र्यांनी कमीत कमी बोलावे. सतत कॅमेऱ्यासमोर जाऊन चौकशीचे आदेश देणे बरे नाही. 'सौ सोनार की एक लोहार की' असं वर्तन गृहमंत्र्याचे असायला हवे." अशी कडवी टीका संजय राऊत यांनी केली.

'पोलीस खात्याचे सॅल्यूट केवळ घेण्यासाठी नसते तर कणखर नेतृत्व देण्यासाठी असते. हा कणखरपणा प्रामाणिकपणातून येतो हे विसरून कसे चालेल?' असा प्रश्नही राऊत यांनी केला.

'मिठाचा खडा टाकू नये'

संजय राऊत यांच्या टीकेला राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या मंत्र्यांनी प्रत्युत्तर दिले. त्यामुळे रविवारी दिवसभर सत्ताधारी विरुद्ध विरोधक असा नव्हे तर संजय राऊत विरुद्ध राष्ट्रवादी काँग्रेस असा 'सामना' रंगला.

सुरुवातीला उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी म्हटलं, "महाविकास आघाडीत तीन पक्षांचे सरकार काम करत आहे. यात कोणाला मंत्री पदाची संधी द्यायची हा त्या त्या पक्षाचा प्रश्न आहे. पक्षाच्या नेत्यांचा अधिकार आहे. सरकार व्यवस्थित चालू असताना इतरांनी विशेषत: पक्षातील नेत्यांनी मिठाचा खडा टाकू नये."

दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी अनिल देशमुख अपघाताने गृहमंत्री झाल्याचा दावा खोडून काढला.

ते म्हणाले, "अनिल देशमुख 25 वर्षांपासून म्हणजेच पाच टर्म आमदार आहेत. अठरा वर्ष मंत्री म्हणून कामाचा त्यांना अनुभव आहे. तेव्हा ते अपघाताने मंत्री झाले हे आम्ही मान्य करत नाही."

"पत्रकार टीका करत असतात. त्यातून सकारात्मक गोष्टी घेतल्या पाहिजेत. टीका होत राहिली तर चुका कमी होतात," असं म्हणत नवाब मलिक यांनी शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये तणाव असल्याच्या प्रश्नांना बगल दिली.

गृहनिर्माणमंत्री जितेंद्र...


संजीव मेहता

या लंडनस्थित लक्झरी स्टोअरमध्ये खादीचे कपडे, फर्निचर इत्यादी गोष्टी विक्रीस ठेवण्यात आल्या होत्या.

आता यात नवल ते काय? तर गोष्ट ही की, या नव्या ईस्ट इंडिया कंपनीची मालकी आता एका भारतीयाकडे आली होती. संजीव मेहता असं त्यांचं नाव.

इंग्रजांच्या सत्तेचा सूर्य कधीच मावळत नाही, असं म्हटलं जायचं. मात्र, सत्तेचा सूर्य मावळलाही आणि ज्या ईस्ट इंडिया कंपनीच्या पावलांनी ब्रिटिशांनी भारतात शिरकाव केला, ती कंपनीही एका भारतीयानेच खरेदी केली. काळाचा महिमा म्हणतात तो असा.

ब्रिटिशांच्या सत्तेच्या खाणाखुणा ज्या कंपनीशी जोडल्या गेल्यात, थेट त्याच कंपनीला विकत घेणाऱ्या संजीव मेहतांची नाळ महाराष्ट्राशी आणि त्यातही मुंबईशी जोडली गेलीय.

संजीव मेहतांचं मुंबई कनेक्शन

संजीव मेहतांचे आजोबा बेल्जियममध्ये राहत असत. तिथं ते हिऱ्यांचे व्यापारी होते. 1920 चा तो काळ. संजीव मेहतांच्या वडिलांचा जन्मही बेल्जियममधलाच. 1933 सालचा. त्यानंतर 1938 साली मेहता कुटुंब मायदेशी म्हणजेच भारतात परतलं आणि त्यांच्या परंपरागत व्यवसायाने मुंबईत पाय रोवले.

संजीव मेहतांचा जन्म 1961 साली मुंबईतच झाला. महाविद्यालयीन शिक्षण ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मुंबईतल्याच सिडनहॅम महाविद्यालयात झालं. नंतर अमेरिकेतील जेमॉलॉजिकल इन्स्टिट्युटमधूनही त्यांनी शिक्षण घेतलं. घरातच हिऱ्यांचा व्यवसाय असल्याने त्यांना साहजिक त्यात आवड निर्माण झाली.

1983 मध्ये त्यांनी कौटुंबिक व्यवसायाशी स्वत:ला जोडून घेतली. मात्र, काही वर्षांतच म्हणजे 1989 साली ते लंडनमध्ये स्थायिक झाले आणि इथूनच त्यांच्या यशस्वी वाटचालीला सरूवात झाली.

पुढे 2000 सालापासूनच संजीव मेहता यांनी ईस्ट इंडिया कंपनीकडे आपला मोर्चा वळवला. सुरुवातीला काही शेअर त्यांनी खरेदी केले. एक एक पायरी वर चढत आणि कंपनीत जम बसवत, 2005 साली त्यांनी ईस्ट इंडिया कंपनीची संपूर्ण मालकी स्वत:कडे घेतली. त्यावेळी 30 ते 40 उद्योगपतींच्या हातात ईस्ट इंडिया कंपनी होती. मात्र, संजीव मेहतांनी त्यांच्याकडून ती खरेदी केली.

'व्यवसाय सगळेच करतात, पण या कंपनीशी जोडणं साधी गोष्ट नाहीय.'

ईस्ट इंडिया कंपनीच्या खरेदीबाबत सांगताना संजीव मेहता भावूक झाले होते. त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं होतं, "मी शब्दांत सांगू शकत नाही की, मला आता नेमकं काय वाटतंय. तुम्ही स्वत:ला माझ्या जागी ठेवून पाहा, तुम्हालाही अंदाज येईल. अनुभव आणि समाधान वेगळंच आहे. कारण व्यवसाय तर सगळेच करतात, नफाही अनेकांना होत असतो. मात्र, ईस्ट इंडिया कंपनीशी जोडणं म्हणजे साधी गोष्ट नाहीय."

ते पुढे सांगतात, "ईस्ट इंडिया कंपनी खरेदी केल्यानंतर जगभरातून मला भारतीयांचे ईमेल आले. दक्षिण आफ्रिका, बोस्टन, दुबई अशा अनेक ठिकाणांहून लोकांनी माझ्याशी संपर्क साधला. यावरून अंदाज येऊ शकतो की, भारतीय या कंपनीशी भावनात्मकरित्या किती जोडले गेलेत. हा केवळ व्यवसाय नाहीय, एक वारसा आहे. भारतातील माझे मित्र, शालेय शिक्षक यांनी आनंद व्यक्त केला."

ईस्ट इंडिया कंपनीवर मालकी मिळवणं हे किती मोठी गोष्ट आहे, हे भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्याच्या इतिहासावरून लक्षात येतंच. कारण भारतात इंग्रजांनी सत्ता मिळवली, तीच मुळात ईस्ट इंडिया कंपनीच्या पावलांनी भारतात येऊन.

राणी एलिझाबेथ प्रथम यांच्या स्वाक्षरीने 31 डिसेंबर 1600 रोजी ईस्ट इंडियाची स्थापना झाली. सर थॉमस स्मिथ हे कंपनीचे पहिले गव्हर्नर होते.

1640 साली मद्रास, 1690 साली कोलकाता असं करत करत ईस्ट इंडिया कंपनीने दबक्या पावलांनी भारतात शिरकाव केला. 1690 साली कोकत्यात तर ट्रेडिंग सेंटरच उभं करण्यात आलं. व्यापाराच्या निमित्ताने ईस्ट इंडिया कंपनी भारत आणि चीनमध्ये...


संजीवनी जाधव

'सावरपाडा एक्स्प्रेस' अशी ओळख मिळवलेल्या कविता राऊतनं आंतरराष्ट्रीय अॅथलेटिक्सच्या ट्रॅकवर पहिल्यांदा नाशिकचं नाव आणलं. याच कविताचा वारसा पुढे नेणारी धावपटू म्हणजे संजीवनी होय.

22 वर्षं वय असलेली संजीवनी आतापर्यंत 9 आंतराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भारतासाठी धावली आहे.

अॅथलेटिक्सची उगवती तारका

संजीवनीनं गेल्या वर्षी जुलैत भुवनेश्वरमध्ये झालेल्या आशियाई अॅथलेटिक्स विजेतेपद स्पर्धेत महिलांच्या पाच हजार मीटर शर्यतीचं कास्यपदक मिळवलं होतं. तर दहा हजार मीटर शर्यतीत ती पाचवी आली.

तर ऑगस्ट 2017मध्ये तैपेईमध्ये झालेल्या 'वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी गेम्स'मध्ये तिनं 10 हजार मीटर शर्यतीचं रौप्य पदक पटकावलं. अशी कामगिरी करणारी ती पहिली भारतीय महिला धावपटू ठरली.

देशभरातल्या मॅरेथॉन शर्यतींमध्ये ती गेली काही वर्ष सातत्यानं धावत आहे.

कुस्तीच्या आखाड्यातून अॅथलेटिक्सच्या ट्रॅकवर

संजीवनी नाशिक जिल्ह्यातल्या चांदवड तालुक्यातील वडाळीभोई या गावीची आहे.

संजीवनी तिचे प्रशिक्षक विजेंदर सिंग यांच्यासोबत.

संजीवनीचे शिक्षक वडील आणि गृहिणी असलेल्या आईनं नेहमीच तिला खेळात करीअर करण्यासाठी प्रो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्साहन दिलं. विशेष म्हणजे संजीवनी आधी कुस्तीचा सराव करायची आणि तिनं सुरुवातीला वर्षभर गावात कुस्त्यांच्या स्पर्धेत भागही घेतला होता.

पण तिला वडिलांनी धावण्यावर लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला दिला. त्यानंतर संजीवनी नाशिकला आली.

यशाची वेगवान धाव

संजीवनीला भोंसला मिलिट्री स्कूलमध्ये नावाजलेले प्रशिक्षक विजेंदर सिंग यांचं मार्गदर्शन मिळालं.

भारतासाठी ऑलिंपिक मेडल जिंकण्याचं संजीवनीचं स्वप्न आहे.

राष्ट्रीय पातळीवर शालेय गटात 3000 मीटर धावण्याच्या स्पर्धेत रौप्य पदकाची कमाई, हे तिचं पहिलं महत्त्वाचं यश होतं.

2013 साली मलेशियात झालेल्या पहिल्या आशियाई शालेय अॅथलेटिक्स स्पर्धेत संजीवनीनं 1500 मीटर शर्यतीत रौप्य आणि 3000 मीटर शर्यतीचं कास्य पदक मिळवलं.

संजीवनी जाधव

जुलै 2017 मध्ये भुवनेश्वर येथे 'आशियन ट्रॅक अँड फिल्ड चॅम्पियनशिप'मध्ये तिला 5000 मीटर शर्यतीत  कास्य पदकावर समाधान मानावं लागलं.

तिनं ऑगस्ट 2017मध्ये तैपेई येथे झालेल्या 'वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी गेम्स'मध्ये 10 हजार मीटर शर्यतीत रौप्य पदक मिळवलं.  हे यश मिळवणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली आहे.

मिशन ऑलिंपिक

संजीवनीला आता मोठ्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खुणावत आहेत.

"सध्या मी यावर्षी होणाऱ्या राष्ट्रकुल स्पर्धेची तसंच 2020 सालच्या ऑलिंपिक स्पर्धेची तयारी करत आहे. ऑलिंपिकमध्ये भारतासाठी मेडल मिळवण्याचं माझं स्वप्न  आहे," असं संजीवनी म्हणाली.

ऑलिंपिकचं स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी संजीवनी मेहनत घेत आहे.

हे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठीच ती मेहनत घेत आहे. संजीवनी दररोज सकाळी चार वाजता उठते. सकाळी पाच ते सात आणि संध्याकाळी साडेचार ते साडेसात अशा वेळेत धावण्याचा सराव करते.

त्याशिवाय ती क्रीडा मानसशास्त्र या विषयात एम. ए. करत आहे.

भविष्यात आणखी मोठी कामगिरी बजावण्यासाठी काय करायला हवं, हेही संजीवनीला नेमकं उमगलं आहे.

ती म्हणते, "यशासाठी दोन गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत. त्या म्हणजे कष्ट आणि शिस्त. कष्ट करण्याची प्रत्येक खेळाडूची तयारी असायला हवी आणि यशात सातत्य ठेवायचं असेल तर खेळाडूनं शिस्त पाळायला हवी."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


संजू सिनेमात रणबीर कपूर संजय दत्तच्या जीवनातील वेगवेगळ्या रूपात दिसणार आहे.

1. श्रीमंत घरातला बिघडलेला 'रॉकी'

'रॉकी' या आपल्या पहिल्या चित्रपटाच्या प्रदर्शनाच्या काहीच दिवस आधी संजय दत्तची आई आणि ज्येष्ठ अभिनेत्री नर्गिस दत्त यांचं निधन झालं. 1981 साली जेव्हा रॉकी प्रदर्शनाच्या वाटेवर होता आणि नर्गिस आपल्या अखेरच्या घटका मोजत होत्या, तेव्हा संजय अमेरिकेत एका ड्रग्स रिहॅब सेंटरमध्ये उपचार घेत होता.

आई-वडिलांसह संजय दत्त.

प्रकृती अत्यंत खालावलेली असतानाही नर्गिस यांनी संजयसाठी काही समजुतीच्या गोष्टी रेकॉर्ड केल्या आणि या टेप्स सुनील दत्त यांनी संजयला पाठवल्या.

आपल्या आईचा आवाज ऐकून सातासमुद्रापार असलेल्या संजयला ड्रग्सच्या विळख्यातून बाहेर पडायला मदत होईल, अशी आशा सुनील दत्त यांना होती असा उल्लेख 'संजय दत्त: द क्रेझी अनटोल्ड स्टोरी ऑफ बॉलिवूड्स बॅड बॉय' या पुस्तकात म्हटलं आहे.

2. 'खलनायकी' वाटचाल

1993 सालच्या मुंबई स्फोटांनंतर संजयच्या आयुष्याला एक वेगळं वळण लागलं. 1994 साली मॉरिशसहून शूट संपवून परत येणाऱ्या संजय दत्तला मुंबई विमानतळावरूनच अटक करण्यात आली. स्फोटांशी संबंधित शस्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्रास्त्रांपैकी काही शस्त्रं संजयच्या घरात लपवण्यात आली होती.

माध्यमांशी बोलताना संजय दत्त.

दाऊद इब्राहिम आणि अबू सालेमसारख्या गुंडांच्या संपर्कात संजय दत्त होता आणि शस्त्र बाळगून शस्त्रास्त्र कायद्याचं उल्लंघन केल्याचा आरोप त्याच्यावर ठेवण्यात आला होता. 18 महिने तुरुंगात काढल्यानंतर संजयची सशर्त जामिनावर सुटका करण्यात आली. संजयच्या अटकेचे राजकीय वर्तुळातही चांगलेच पडसाद उमटले.

सुनील दत्त काँग्रेसचे खासदार असताना शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांना भेटले. संजयच्या सुटकेची मागणी सुनील यांनी बाळासाहेबांकडे केली, असं त्यावेळी वृत्तपत्रांनी छापलं होतं. 1999 साली आलेल्या 'वास्तव' चित्रपटाबद्दल संजयचं प्रचंड कौतुक झालं. याच काळात संजयच्या वैयक्तिक आयुष्यातही अनेक चढउतार आले.

मान्यता दत्त आणि संजय.

3. भाईगिरी ते गांधीगिरी

2006 साली संजय दत्तला मोठा दिलासा मिळाला. संजयवर टाडा कायद्याअंतर्गत ठेवण्यात आलेले आरोप कोर्टाने रद्द केले.

'संजय दहशतवादी नव्हता आणि त्याने स्वसंरक्षणासाठी बंदूक बाळगली होती' असा निर्वाळा देत कोर्टाने त्याला केवळ शस्त्रास्त्र कायद्याखाली दोषी ठरवलं आणि 6 वर्षांची शिक्षा सुनावली.

पण 18 दिवस कोठडीची हवा खाल्ल्यानंतर संजय दत्तला लगेच जामीनही मिळाला. त्याच वेळी मुन्नाभाई मालिकेतला 'लगे रहो मुन्नाभाई' हा सिनेमा प्रदर्शित झाला आणि बॉक्स ऑफिसवर हिट झाला. यामुळे संजयला त्याची प्रतिमा सुधारण्यातही मदत झाली.

संजयने नेतागिरी करण्याचाही प्रयत्न केला.

4. पुन्हा एकदा कोठडीचा 'अग्निपथ'

2007 ते 2013 हा काळ संजयसाठी चांगला गेला. याच काळात त्याने चित्रपटसृष्टीत मान्यता म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या (मूळच्या सारा खान असं नाव असणाऱ्या) अभिनेत्रीशी गोव्यात लग्न केलं. वर्षभरात तो जुळ्या मुलांचा पिता झाला.

2013 साली मार्च महिन्यात, म्हणजे मुंबई स्फोटांनंतर तब्बल 20 वर्षांनी कोर्टाने संजय दत्तला 4 आठवड्यांत शरण यायला सांगितलं. त्याची रवानगी पुण्यातल्या येरवडा जेलमध्ये करण्यात आली.

कारागृह प्रांगणात संजय दत्त.

संजयच्या वकिलांनी दाखल केलेली पुनर्विचार याचिकासुद्धा कोर्टाने फेटाळून लावली. 2013 आणि 2014 या दोन वर्षांत संजयला 4 वेळा फर्लो मिळाला यावरून त्याला विशेष वागणूक मिळत असल्याची टीकाही झाली. पण यानंतरही एकदा संजयला पॅरोल मिळाला होता. या काळात संजय दत्तने तुरुंगात टोपल्या, पिशव्या विणण्याचं काम केलं.

5....


संत तुकाराम सिनेमातील दृश्य

आवली धावत पळत तिथवर पोहोचते, पण तोवर तुकोबांना घेऊन तो महाकाय गरुड आसमंतात झेपावतो.

1936 साली रिलीज झालेल्या 'संत तुकाराम' या ब्लॅक अँड व्हाईट सिनेमातील हे शेवटचं दृश्य अनेकांच्या मनावर कोरलं गेलं असेल. तुकाराम महाराज पुष्पक विमानात बसून सदेह वैकुंठी गेले, असंच आपण आजवर ऐकत आलो आहोत.

पण संत तुकाराम खरंच सदेह वैकुंठाला गेले का? हा प्रश्न गेली चार शतकं महाराष्ट्रात दबक्या आवाजात विचारला जातोय. त्यावर जाहीरपणे सहसा बोललं जात नाही. काही दिवसांपूर्वी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते जितेंद्र आव्हाड यांनी फेसबुक लाईव्हमध्ये 'संत तुकारामांचा खून झाला होता' असं वक्तव्य केलं. वारकरी संप्रदायातील काहींनी त्यांचा निषेध केला. नव्या वादाला तोंड फुटल्यामुळे त्यांनी हा व्हीडियो फेसबुकवरून काढून टाकला. पण यामुळे तुकारामांच्या मृत्यूविषयीची कुजबूज पुन्हा सुरू झाली.

जितेंद्र आव्हाडांनी हे विधान कोणत्या हेतूने केलं, हा इथे चर्चेचा विषय नाही. पण त्यांनी केलेलं विधान सत्य आहे की नाही, हे तपासून पाहणं आवश्यक आहे. कारण अशी शक्यता व्यक्त करणारे ते पहिले नाहीत. आजपर्यंत कुणी कीर्तन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ातून या प्रश्नाला वाचा फोडली, कुणी पुस्तकात दाखले दिले तर कुणी 'तुकारामांची हत्या झाली', अशी जाहीरपणे मांडणी केली.

संत तुकारामांच्या मृत्यूवरून अधूनमधून असं वादळ का घोंघावतं याचा आम्ही शोध घ्यायचं ठरवलं. दोन्ही बाजू समजून घ्यायचा प्रयत्न केला.

संतसाहित्याचे अभ्यासक आणि संत तुकाराम यांचे वंशज डॉ. सदानंद मोरे यांनी तुकारामांच्या वैकुंठगमन किंवा हत्येविषयी कोणतेही पुरावे उपलब्ध नसल्याचं म्हटलं आहे. "पुरावा नसताना याचा राजकारणासाठी उपयोग करून घेऊ नये", असं मोरे यांना वाटतं.

"गेली 100 वर्षं सत्यशोधक आणि ब्राम्हणेतर चळवळीच्या अभ्यासकांनी तुकारामांच्या हत्येचा आरोप अनेकवेळा केलेला आहे. त्यामुळे जितेंद्र आव्हाड जे म्हणतात त्यात नवीन काही नाही," असंही ते बीबीसीशी बोलताना म्हणाले.

हत्येची शक्यता

जुन्या सिनेमात रंगवलेले साधे, भोळे तुकाराम वास्तवात तसेच होते का? लेखक आणि विचारवंत डॉ. आ. ह. साळुंखे लिहितात, 'तुकारामांच्या बहुतेक चरित्रकारांनी आपल्यापुढे उभी केलेली त्यांची प्रतिमा त्यांच्या मूळ व्यक्तित्वाशी सुसंगत नाही.'

डॉ. साळुंखेंनी 'विद्रोही तुकाराम' हे चरित्र लिहिलं आहे. 'तुकाराम म्हणजे दिवाळे निघाल्यामुळे असहाय होऊन ईश्वराच्या भक्तीकडे वळलेला, नीटपणे संसार करू न शकलेला, सदैव टाळ कुटत बसलेला, व्यवहारशून्य, भोळाभाबडा किंबहुना भोळसट संत, असे काहीसे त्यांचे चित्र अनेकदा आपल्यासमोर उभे करण्यात आले आहे. वस्तुस्थिती अशी आहे की, येथील समाजमनावर प्रभाव गाजवत असलेल्या एका उद्दाम, अहंकारी आणि धर्माच्या नावावर अनीतीचा बाजार मांडणाऱ्या धर्मसत्तेला कडे आव्हान देणारा हा संत म्हणजे एक महान लढवय्या होता.'

अनेक चरित्रकारांनी सिंहाचे चित्रण शेळीच्या स्वरूपात केल्याचं साळुंखे सांगतात.

'विद्रोही तुकाराम' हे पुस्तक 1997 साली प्रकाशित झालं

तुकारामांच्या व्यक्तिमत्त्वाची जहाल बाजू सांगताना साळुंखे लिहितात, 'तुकारामांनी आपल्या धारदार वाणीने अत्यंत तिखट आघात ज्यांच्यावर केले, ते कोणी सामान्य लोक नव्हते. या तथाकथित पूज्य लोकांचे वर्तन ढोंगीपणाने भ्रष्ट झालेले असल्यामुळे तुकाराम त्यांच्या व्यक्तित्वावरील धार्मिकतेचा बुरखा टरकावून टाकत असत. अर्थ न समजता नुसते पाठांतर करणारे वैदिक पंडित ओझे वाहणाऱ्या घोड्या-गाढवापेक्षा हीन असल्याचे ते सांगत.'

या सर्व कारणांमुळे समाजातल्या प्रतिष्ठित, प्रस्थापित आणि धार्मिक अधिष्ठान घेऊन वावरणाऱ्या...


संतप्त गावकऱ्यांनी तब्बल तीनशे मगरींना मारल्याची धक्कादायक घटना घडली.

पोलीस आणि अधिकाऱ्यांना या संतप्त जमावाला रोखता आलं नाही. मात्र आता त्यांच्यावर गुन्हे दाखल करण्यात येतील, असं प्रशासनाने स्पष्ट केलं आहे.

दुर्मीळ प्रजातींमध्ये गणना होणाऱ्या प्राण्यांना ठार केल्यास इंडोनेशियात जबर दंड ठोठावला जातो किंवा तुरुंगवासाची शिक्षा होते.

शुक्रवारी सकाळी एक गावकरी मगर प्रजनन अभयारण्य असलेल्या परिसरात भाज्या गोळा करण्यासाठी गेला होता. त्यावेळी त्याच्यावर मगरींनी हल्ला केला, त्यात मृत्यू झाला.

"एक गावकरी मदतीसाठी ओरडत असल्याचं आमच्या कर्मचाऱ्याच्या लक्षात आलं. तो तिकडे धावत गेला. एका मगरीने त्या माणसावर हल्ला केला होता," अशी माहिती इंडोनेशिया नॅचरल रिर्सोसेस कॉन्झर्व्हेशन एजन्सी या संस्थेच्या प्रमुखांनी दिली.

ठार झालेल्या मगरी

मगरींच्या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्या या व्यक्तीवर शनिवारी अंत्यसंस्कार झाले. पण त्यानंतर संतप्त झालेल्या गावकऱ्यांनी चाकू, सुरे, कुऱ्हाडी, हातोडे, फावडं अशा तमाम हत्यारांसह हे मगर प्रजनन केंद्र गाठलं.

संतप्त जमावाने सुरुवातीला प्रजनन केंद्राच्या कार्यालय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाला लक्ष्य केलं. मग त्यांनी एकेक करत या केंद्रातील 292 मगरींची हत्या केली.

दुर्मीळ प्रजातींमध्ये गणना होणाऱ्या सॉल्टवॉटर आणि न्यू ग्युनी मगरींच्या संवर्धनासाठी हे केंद्र काम करत होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


संतलाल यांच्या मेंदूतल्या ट्यूमरचे वजन 1 किलो 873 ग्रॅम इतके होते.

एवढ्या मोठ्या आकाराचा ट्युमर काढण्याची जगातली ही पहिलीच घटना आहे, असा दावा केला जात आहे. मोलमजुरी करून पोट भरणारे 30 वर्षीय संतलाल यांच्या मेंदूत गेल्या 9 महिन्यांयापासून ट्युमर वाढण्यास सुरुवात झाली.

संतलालच्या पत्नी मंजू पाल यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "यांच्या पायात 4 वर्षांपूर्वी ट्युमर तयार झाला होता. त्यावर आम्ही अलाहाबादच्या रुग्णालयात उपचार घेतले. उपचारानंतर पायातील ट्युमर हळूहळू कमी झाला. पण गेल्या 9 महिन्यांपासून त्यांच्या मेंदूमध्ये ट्युमर वाढण्यास सुरुवात झाली. त्यावर अलाहाबादमध्ये उपचार होऊ शकत नव्हते म्हणून आम्ही मुंबईची वाट धरली."

ही अवघड शस्त्रक्रिया कशी साध्य केली यासंदर्भात नायर रुग्णालयाच्या न्युरोसर्जरी विभागाचे प्रमुख डॉ. त्रिमूर्ती नाडकर्णी यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.

ट्यूमरचं वजन 1 किलो 873 ग्रॅम

संतलाल यांच्या मेंदूतल्या ट्यूमरचे वजन 1 किलो 873 ग्रॅम इतके होते. त्यामुळे ट्युमरचा आकार इतका मोठा झाला होता की संतलाल यांच्या डोक्यावर आणखी एक डोकं तयार झालं होतं.

या ट्युमरमुळे स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंतलाल यांची दृष्टी अतिशय कमी झाली आहे.

इतका मोठा ट्युमर काढणं हे एक आव्हानात्मक काम होते. पण नायर रुग्णालयाच्या न्युरोसर्जरी विभागाचे प्रमुख डॉ. त्रिमूर्ती नाडकर्णी यांनी हे आव्हान स्वीकारलं.

"एवढ्या मोठ्या आकाराचा ट्युमर काढण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. रुग्णाच्या जीवाला अशा शस्त्रक्रियेमध्ये धोका असतो. मात्र संतलाल यांची या त्रासातून सुटका करण्यासाठी हे आव्हान स्वीकारणे गरजेचे होते. तब्बल सात तास ही शस्त्रक्रिया सुरु होती. अकरा बाटल्या रक्त रुग्णाला पुरवावे लागले. अखेर अथक प्रयत्नानंतर हा प्रचंड मोठ्या आकाराचा ट्युमर काढण्यात आम्हाला यश आले," संतलाल यांच्यावरील शस्त्रक्रियेविषयी डॉ. त्रिमूर्ती नाडकर्णी सांगतात.

डॉ. नाडकर्णी पुढे सांगतात, "या ट्युमरमुळे संतलाल यांची दृष्टी अतिशय कमी झाली आहे. त्यांना सध्या काहीही दिसत नाही. मात्र आमची अपेक्षा आहे की आता त्यांची दृष्टी पुन्हा पूर्ववत होऊ शकेल."

'शस्त्रक्रियेमुळे मला आता हलकं वाटतंय'

स्वत: संतलाल यांच्यासाठी या शस्त्रक्रियेनं मोठा दिलासा मिळाला आहे. बीबीसीशी बोलताना संतलाल म्हणाले, "या शस्त्रक्रियेमुळे मला आता हलके हलके वाटत आहे. अगोदर डोके खूप जड वाटायचे, डोके खूप दुखायचे. आता खूप बरं वाटतंय", असं ते म्हणाले.

गेल्या 9 महिन्यांपासून ट्युमर वाढण्यास सुरुवात झाली होती.

अतिशय गरीब असलेल्या संतलाल यांना ही शस्त्रक्रिया खासगी रुग्णालयात करणं कदाचित परवडू शकलं नसतं. नायर रुग्णालय हे मुंबई महापालिकेचं रुग्णालय असल्यानं इथे नाममात्र दरात ही शस्त्रक्रिया शक्य झाली आहे, अशी माहिती मिळाली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


संतविमल थेरर

श्रीलंकेत सिंहली आणि मुस्लीम समुदायांत मोठा हिंसाचार झाला. त्यातं मोठं नुकसान झालं. पण या दंगली दरम्यान माणुसकीचं दर्शन घडवणाऱ्या घटना ही पुढं आल्या.

अनेकांनी त्यांच्या शेजाऱ्यांनी हल्ल्यांपासून वाचवलं किंवा जिथे धर्मगुरूंनी पुढं येऊन शांतता प्रस्थापित करण्याचं आवाहन केलं.

मग शेजारी असतात कशाला?

"दंगली 2.30 ते 5.30 च्या दरम्यान सुरू झाल्या. दंगलखोरांनी मुस्लीमांच्या घरांवर हल्ले करायला सुरुवात केली. माझंही घर त्यापैकी एक होतं," 5 मार्चच्या घटनांबद्दल 76 वर्षांचे मोहम्मद थैयुप सांगत होते.

थैयुप यांचं दुकान कँडी शहरातील दिगाना भागातील पल्लेकेला इथं आहे. त्यांचं दुकान काचेच्या बाटल्यांनी आणि काठ्यांनी फोडण्यात आलं. त्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह या दुकानावर अवलंबून आहे. त्यांचा मुलगा ड्रायव्हर म्हणून काम करतो.

"मी इथे 36 वर्षांपासून काम करतो. मी याआधी कधीही इथं असं पाहिलं नव्हतं. इथल्या सिंहली लोकांच्या मदतीशिवाय असं होणं शक्य नाही. कारण माझ्या बाजूला सिंहली माणसाचं दुकान आहे. त्याच्या दुकानावर हल्ला झाला नाही. त्याच्या बाजूला एका मुस्लीम माणसाचं दुकान होतं, त्याच्या ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दुकानावर हल्ला झाला," ते सांगत होते.

जळलेलं दुकान

"मुस्लिमांच्या घरांवर आणि दुकानांवर हल्ले झाल्यानं आम्ही खूप घाबरलो होतो. आम्हाला घरात रहायला भीती वाटत होती. घराबाहेर पडण्याचीही हिंमत होत नव्हती. त्यावेळी माझे शेजारी निमल समारासिंगा यांनी मला आणि माझ्या कुटुंबाला त्यांच्या घरी आश्रय दिला. आमचं 11 जणाचं कुटुंब आहे म्हणून आधी मी थोडा अडखळलो. पण त्यांनी काही आपला आग्रह सोडला नाही."

संध्याकाळी सातनंतर थैयुप यांच्या घरावर दगडफेक सुरू झाली. त्यामुळे त्यांच्या घरातील सर्वजण रात्रभर शेजाऱ्यांकडे थांबले.

"हल्लेखोरांनी आम्हाला ठार मारलं असतं, असं नाही. पण त्यावेळी आम्ही फार घाबरलो होतो. त्या बिकट परिस्थितीमध्ये त्यांनी आम्हाला आधार दिला. माझ्या दृष्टीने तेच महत्त्वाचं आहे."

निमल हे टीव्ही मेकॅनिक आहेत. ते म्हणाले, "सामान्य सिंहला लोकांना कोणाशीच वैर नसतं. मला वाटतं हल्लेखोर इथले नव्हते."

"ही काही खूप मोठी गोष्ट आहे, असं समजून आम्ही त्यावर बोलत नाही," असं ते म्हणाले.

गरजेच्या वेळी शेजारी कामाला नाही आले तर कोण येणार, असं निमल सांगतात.

हल्ल्यात उद्धवस्त झालेल्या दुकानात थैयुप यांनी अजून काम सुरू केलेलं नाही. सगळा पसारा तसाच पडलाय.

"दुकान साफ करायला येणाऱ्या लोकांना मला 2000 रुपये द्यावे लागतील. माझ्याकडे अजिबात पैसै नाहीत. आता पुन्हा आयुष्याची सुरुवात कशी करावी, हे मला कळत नाही," असं ते म्हणतात.

भिख्खुंची माणुसकी

"जे घडलं ते  काही चांगलं नाही. बुद्धानं आपल्याला शांततेची शिकवण दिली आहे," असं श्री हिंदुसारा विहाराई मठाचे संत कर्डिकला संतविमला थेरार हल्ल्यांविषयी बोलताना म्हणतात. हा मठ हिजरानजीकच्या दिगानामध्ये आहे.

जेव्हा शस्त्रधारी लोकांनी त्यांच्या परिसरात हल्ला करायला सुरुवात केली, तेव्हा त्यांनी तातडीनं हालचाल करून त्यांच्या मठात अनेक मुस्लिमांना संरक्षण दिलं.

थैयुपच्या दुकानाचे या हिंसाचारात नुकसान झालं.

"हिजरा शहराच्या अंबहलंत, कुंबुकंदूर भागात 5000 मुस्लीम कुटुंब आहेत. मी लगेच गेलो आणि सिंहली लोकांना एकत्र करायला सुरुवात केली," असं संथविमलर सांगतात.

त्यांनी अनेक सिंहली लोकांना गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि मुस्लिमांच्या सुरक्षिततेचं आव्हान केलं. त्यांनी मुस्लिमांना चार दिवस सुरक्षित ठेवल्याचं बीबीसी तामीळशी बोलताना सांगितलं. पण कथित हल्लेखोरांबद्दल काहीही माहिती नसल्याचंही त्यांनी...


संतोषीची आई कोयलीदेवी आणि त्यांची सासू.

28 सप्टेंबर 2017ला त्यांची 11 वर्षांची मुलगी संतोषी कुमारीचा उपासमारीमुळे मृत्यू झाला होता. उद्या या घटनेला 1 वर्ष पूर्ण होईल. गेल्या वर्षी भात-भात अशी याचना करणाऱ्या आपल्या मुलीला कोयलीदेवी आजही विसरलेल्या नाहीत.

घरात शिधा नसल्यामुळे त्या संतोषीला जेवायला देऊ शकल्या नव्हत्या.

आधार कार्ड रेशन डीलरच्या Point of sales मशीनसोबत जोडलेलं नसल्यामुळे त्यावेळी त्यांना 8 महिन्यांपासून रेशन मिळालं नव्हतं. त्यावेळी झारखंड सरकारनं असं सर्वं राशन कार्ड रद्द केले होते.

25 मृत्यूंना आधार कारणीभूत

त्यावेळी ही घटना माध्यमांमध्ये आली होती आणि त्यानंतर संपूर्ण देशात भूकबळींच्या प्रश्नांवर चर्चा सुरू होती. गेल्या 4 वर्षांत देशात 56 जणांचा उपासमारीमुळे मृत्यू झाला आहे, असं काही समाजसेवकांचं म्हणणं आहे.

यातील 42 मृत्यू 2017-18मध्ये झाले. यातील 25 मृत्यूंसाठी या ना त्या कारणानं आधार कार्ड जबाबदार होतं. 18 मृत्यू तर प्रत्यक्षपणे आधार कार्डशी संबंधित होते. सामाजिक कार्यकर्त्या रितिका खेडा आणि सिराज दत्ता यांनी स्वाती नारायण यांच्या मदतीनं हे आकडे मांडले आहेत.

... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यानुसार उपासमारीमुळे सर्वाधिक मृत्यू झारखंड आणि उत्तरप्रदेशात झाले आहेत. या सर्वांची लिस्ट बीबीसीजवळ उपलब्ध आहे.

कुठून आला हा आकडा?

"भारतात उपासमारीमुळे होत असलेले मृत्यू बातम्यांचा विषय होत नाही, ही चिंतेची बाब आहे. गेल्या 4 वर्षांत उपासमारीमुळे 56 मृत्यू झाले तरीही सरकार चूप आहे, याची आम्हाला चिंता वाटते.

मीडिया रिपोर्ट आणि काही संग्रहाच्या आधारे आम्ही हा आकडा काढला आहे. मृत्युमुखी पडलेले अनेक लोक आदिवासी, दलित आणि मुस्लीम या वंचित समाजातील आहेत. ही आमच्यासाठी चिंतेची बाब आहे," हे आकडे तयार केलेल्या टीमचे सदस्य सिराज दत्ता यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"सरकार या मृत्यूंना स्वीकारत नाही. संतोषी आणि इतर काही मृत्यूंना तर सरकारनं वेगळंच वळण द्यायचा प्रयत्न केला. सरकारनं ही समस्या स्वीकारून ती संपुष्टात आणण्यासाठी उपाय शोधायला हवेत. आधार कार्डाच्या आवश्यकतेमुळे जे मृत्यू ओढवले त्यासाठी तुम्ही कुणाला जबाबदार धरणार?" दत्ता पुढे विचारतात.

कोयलीदेवी मनरेगा कार्ड दाखवताना.

संतोषीच्या मृत्यूनंतर सरकारनं कोयलीदेवी यांना फक्त 50,000 रुपये दिले आहेत. आजही त्यांच्या घरात फक्त 3 आठवड्यांपुरतं रेशन (तांदुळ) शिल्लक आहे.

हिरव्या पालेभाज्या, डाळ, फळं आणि दूध कधीतरीच त्यांच्या जेवणात असतं तर चिकन वर्षातून एकदा त्यांना खायला मिळतं.

"आधार कार्ड आवश्यक नसतं तर माझी मुलगी आज जिवंत असती. तिचा मृत्यू आधार कार्डमुळे झाला. त्यानंतर सरकारनं फक्त 50,000 रुपये दिले. आता त्यातीले 500 रुपये शिल्लक राहिलेत. बाकीचा पैसा माझ्या उपचारासाठी खर्च झाला आहे. ना माझं घर तयार करून झालं ना कुणी विचारपूस करायला आलं. रेशन बंद झालं तर आम्ही लोक उपासमारीनं मरून जाऊ," कोयली देवी आम्हाला सांगत होत्या.

"माझे पती तताय नायक आजारी आहेत. सासू देवकी देवी 80 वर्षांच्या आहेत. मोठी मुलगी प्रेमविवाह करून सासरी गेली. आता 9 वर्षांची चांदो आणि 3 वर्षांचा प्रकाश यांच्या साथीनं माझं जीवन सुरू आहे. कडूनिबांच्या काड्यांच एक बंडल विकल्यास 5 रुपये मिळतात. यात दूध कसं आणणार आणि डाळ कशी खाऊ घालणार?

याशिवाय माझी मुलं जिवंत आहेत. शक्य असेल तर माझं घर तेवढं बनवून द्या. आधार कार्डासारख्या गोष्टी आम्हाला समजत नाहीत. त्याचा काय फायदा आहे, तेही माहिती नाही. यातून आमचा तोटा तेवढा झालाय. माझ्या मुलीचा जीव गेलाय," केयलीदेवी पुढे सांगतात.

संतोषीच्या मृत्यूनंतर काय झालं?...


संतोषीच्या घराची स्थिती

संतोषीने चार दिवसांपासून काही खाल्लं नव्हतं. तिच्या घरी मातीची चूल होती. जंगलातून आणलेलं सारणही होतं. मात्र चुलीवर शिजवण्यासाठी शिधा नव्हता.

शिधा असता तर संतोषी आज या जगात असती. मात्र अनेक दिवस खायला न मिळाल्यानं रिकाम्यापोटीच तिनं या जगाचा निरोप घेतला. ती फक्त दहा वर्षांची होती.

संतोषी आणि तिच्या घरचे कारीमाटी गावात राहतात. झारखंड राज्यातल्या सिमडेगा जिल्ह्यातल्या जलगेडा परिसरातलं पतिअंबा पंचक्रोशीतलं संतोषीचं गाव.

या गावाची वस्ती जेमतेम शंभर. गावात विविध जातीधर्माची माणसं राहतात. संतोषी एका उपेक्षित समाजाची प्रतिनिधी आहे.

रेशन कार्ड आधारशी जोडलेलं नसल्यानं त्यांना शिधा मिळणं बंद झालं. गेले आठ महिने संतोषीचा परिवार शिधाविना आहे.

आईवडिलांवर जबाबदारी

संतोषीचे बाबा आजारी असतात. त्यामुळे घर चालवण्याची जबाबदारी तिची आई कोयली देवी यांच्यावर आहे. सोबतीला संतोषीची मोठी बहीण आहे.

घरासाठी त्या वेगवेगळी कामं करतात. मात्र दुर्लक्षित समाजातून असल्यानं त्यांना काम मिळण्यातही अडचणी येतात.

संतोषी

अशा परिस्थितीत संतोषीच्या कुटुंबाने अनेक दिवस अन्नाशिवाय काढले ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्या दुर्देवी प्रसंगाबद्दल कोयली देवी यांनी सांगितलं. 28 सप्टेंबरला संतोषीने पोट दुखत असल्याचं सांगितलं. गावातल्या वैद्याकडे आम्ही तिला घेऊन गेलो. संतोषीला भूक लागली आहे असं वैद्यानं सांगितलं.

तिला खायला द्या, बरं वाटेल असं ते म्हणाले. आमच्या घरी अन्नधान्याचा कणही नव्हता. संतोषी धाय मोकलून रडत होती.

तिचे हातपाय आखडायला सुरुवात झाली. संध्याकाळी चहा बनवला. तिला चहा पाजण्याचा प्रयत्न केला. मात्र तिला प्रचंड भूक लागली होती. बघता बघता तिने जीव सोडला. त्यावेळी रात्रीचे दहा वाजले होते.

सरकारचा इन्कार

सिमडेगाचे उपायुक्त मंजुनाथ भजंत्री यांनी संतोषीचा मृत्यू भुकेनं झालं असल्याच्या वृत्ताचा इन्कार केला. संतोषीचा मृत्यू मलेरियानं झालं असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

"संतोषीच्या जाण्याचा आणि भूकेचा संबंध नाही. संतोषीचे कुटुंबीय गरीब आहेत म्हणूनच त्यांना अंत्य़ोदय कार्ड देण्यात आलं आहे. जेणेकरून त्यांची आबाळ होऊ नये."

संतोषीच्या मृत्यूप्रकरणी सरकारनं आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे.

संतोषीचा मृत्यू 28 सप्टेंबरला झाला. मात्र यासंबंधातली बातमी 6 ऑक्टोबरला छापून आली. दुर्गा पुजेच्या कारणास्तव शाळेला सुटटी असल्याने संतोषीला माध्यान्ह भोजन मिळत नव्हतं असं प्रसारमाध्यमांनी छापलं. मात्र प्रत्यक्षात 3 मार्चनंतर संतोषी शाळेत गेलीच नव्हती.

संतोषीच्या मृत्यूचं कारण शोधण्यासाठी समिती स्थापन करण्यात आली. संतोषीच्या मृत्यूचं कारण मलेरिया असल्याचं या समितीने स्पष्ट केलं. संतोषीवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांशी चर्चा केल्यानंतरच हा निष्कर्ष काढला आहे.

रेशन कार्ड मिळावं यासाठी पाठपुरावा

सरकारनं तथ्यं लपवल्याचा आरोप सामाजिक कार्यकर्ते तारामणी साहू यांनी केला. एनएम माला देवी यांनी 27 सप्टेंबरला संतोषीला तपासलं. त्यावेळी मलेरिया नव्हता. मग अचानक मलेरिया कुठून आला? असा सवाल साहू यांनी केला.

संतोषीच्या गावातील परिस्थिती

कोयल देवी यांचं रेशन कार्ड रद्द झाल्यानंतर उपायुक्तांच्या जनता दरबारात याची तक्रार केली होती. 25 सप्टेंबरला जनता दरबारात पुन्हा हा मुद्दा मांडला. त्यावेळी संतोषी होती. त्यांच्या घराची स्थिती दयनीय होती.

मात्र माझ्या म्हणण्याकडे दुर्लक्ष करण्यात आलं. आणि यानंतर अवघ्या महिन्याभरात संतोषीने जग सोडले असे साहू यांनी सांगितलं.

'राइट टू फूड कॅम्पेन'तर्फे चौकशी

या घटनेनंतर राइट टू फूड कॅम्पेनच्या पाच सदस्यांनी घटनास्थळाला...


संदीप शर्मा

तुम्ही अचूक वाचलंय- संदीपने आयपीएल स्पर्धेत विराट कोहलीला सातवेळा तंबूचा रस्ता दाखवला आहे. दुसरीकडे आयपीएलच्या 90 मॅचेसनंतर संदीप आणि बुमराह यांच्या आकडेवारीत कमालीचं साम्य आहे. मात्र तरीही संदीप प्रसिद्धीपासून आणि टीम इंडियापासून दूर आहे.

आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक रन्स करण्याचा विक्रम विराट कोहलीच्या नावावर आहे. टीम इंडियासाठी खेळताना तर कोहलीने विक्रमांची शिखरं गाठली आहेत. जागतिक क्रमवारीतही त्याचा प्रत्यय येतो.

आयपीएलचे सगळे हंगाम कोहली रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू या संघासाठी खेळला आहे. दुसरीकडे आयपीएलमध्ये दमदार प्रदर्शन करत टीम इंडियात स्थान पटकावणाऱ्या जसप्रीत बुमराहने आपल्या वैविध्यपूर्ण भेदक बॉलिंगने अल्पावधीत जागतिक क्रिकेटमध्ये नाव कमावलं आहे.

फास्ट बॉलरची सर्वसाधारणपणे असती तशी उंची नाही. प्रतिस्पर्धी संघातील बॅट्समनला भीती बसेल अशी शरीरयष्टी नाही. बॅट्समनची भंबेरी उडेल असा वेग नाही. बॅट्समनची एकाग्रता भंग करण्यासाठी शेरेबाजी, शिवीगाळ, हावभाव, खाणाखुणा नाहीत. मात्र प्रतिस्पर्ध्यांचा सखोल अभ्यास, खेळपट्टीचा नूर ओळखून अचूक टप्प्यावरची स्विंग बॉलिंग, चौकार-षटकारां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नी खचून न जाता सापळा रचून बॅट्समनला कोंडीत पकडणं यामध्ये संदीपची हुकूमत आहे.

मॅन ऑफ द मॅच पुरस्कारासह संदीप शर्मा

मूळचा पंजाबच्या असलेल्या संदीपने पंजाबमधल्या पतियाळा इथं शाळेत क्रिकेट खेळायला सुरुवात केली. संदीप तेव्हा बॅट्समन होता. कोच.. यांनी त्याला बॉलिंगवर लक्ष केंद्रित करण्यास सांगितलं. 2010 मध्ये न्यूझीलंडमध्ये झालेल्या U19 वर्ल्डकप स्पर्धत संदीप भारतीय संघात होता. संदीपने 6 मॅचमध्ये 7 विकेट्स घेतल्या होत्या.

संदीप शर्मा

2012 मध्ये ऑस्ट्रेलियात आयोजित U19 वर्ल्डकप स्पर्धेत भारतीय संघाने जेतेपदावर नाव कोरलं. संदीपने त्या स्पर्धेत 12 विकेट्स घेतल्या होत्या. फायनलमध्ये संदीपने चार विकेट्स घेत यजमान ऑस्ट्रेलियाच्या डावाला खिंडार पाडलं होतं. युवा वर्ल्डकप स्पर्धेतली कामगिरी लक्षात घेऊन आयपीएल स्पर्धेतील किंग्ज इलेव्हन पंजाबने संदीपला ताफ्यात समाविष्ट केलं.

11 मे 2013 रोजी मोहाली इथं झालेल्या सनरायझर्स हैदराबादविरुद्धच्या लढतीत संदीपने आयपीएल पदार्पण केलं. पर्दापणाच्या लढतीतच संदीपने तीन विकेट्स पटकावल्या. त्या हंगामात संदीपला अंतिम अकरात खेळण्याची संधी तीनदाच मिळाली मात्र त्याच्यातली गुणवत्ता प्रशिक्षकांनी हेरली.

म्हणूनच 2014 हंगामात संदीपने किंग्ज इलेव्हनसाठी 11 मॅचेसमध्ये 19.66 इकॉनॉमी रेटने  18 विकेट्स घेतल्या. त्या हंगामात पंजाबने प्लेऑफपर्यंत मजल मारली होती. त्या वाटचालीत संदीपचा वाटा मोलाचा होता. 2015 मध्येही चांगली कामगिरी कायम राखत संदीपने 14 13 विकेट्स घेतल्या.

भारतासाठी पदार्पण

2015 मध्ये भारतीय संघ झिम्बाब्वे दौऱ्यावर गेला होता. या दौऱ्यासाठी प्रमुख खेळाडूंना विश्रांती देण्यात आली होती. संदीपला त्यावेळी भारतीय संघात समाविष्ट करण्यात आलं होतं.

संदीप शर्मा

17 जुलै रोजी हरारे इथं झालेल्या ट्वेन्टी-20 सामन्यात संदीपने भारतासाठी पदार्पण केलं. संदीपच्या बरोबरीने मनीष पांडे, केदार जाधव, स्टुअर्ट बिन्नी, अक्षर पटेल यांनी भारतासाठी ट्वेन्टी-20 पदार्पण केलं. त्या मॅचमध्ये संदीपला विकेट मिळवता आली नाही.

दोन दिवसांनंतर दुसऱ्या ट्वेन्टी-20 सामन्यात संदीपने पहिली विकेट मिळवली. या दौऱ्यानंतर संदीपचा टीम इंडियासाठी विचार झालेला नाही.

पॉवरप्ले स्पेशालिस्ट

ट्वेन्टी-20 फॉरमॅटमध्ये पहिल्या सहा ओव्हर पॉवरप्लेच्या असतात. त्यावेळी 30 यार्ड वर्तुळाच्या बाहेर दोनच फिल्डर ठेवता येतात. या टप्प्यात...


संदीप, लवकुश, रवी आणि रामू या चार आरोपींवर सीबीआयच्या अधिकाऱ्यांनी सामूहिक बलात्कार आणि खुनाच्या गुन्ह्याच्या कलमांखाली आरोप लावले आहेत.

हाथरसच्या स्थानिक कोर्टाने या प्रकरणाची माहिती घेतली असल्याचं आरोपींच्या वकीलांनी म्हटल्याचं वृत्त पीटीआय वृत्तसंस्थेने दिलंय.

या प्रकरणी सीबीआय अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या निगराणीखाली तपास करत असून सीबीआयच्या अधिकाऱ्यांनी  आरोपी असणाऱ्या संदीप, लवकुश, रवी आणि रामूच्या या प्रकरणातल्या भूमिकेचा तपास केला.

हे चारही आरोपी सध्या न्यायालयीन कोठडीत आहेत. या चौघांचीही गुजरातच्या गांधीनगरमधल्या फॉरेन्सिक सायन्स लॅबमध्ये चाचणीही करण्यात आल्याचं सीबीआयच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

याशिवाय सीबीआयच्या तपास पथकाने जवाहरलाल नेहरू मेडिकल कॉलेजच्या डॉक्टर्सशीही चर्चा केली. याच हॉस्पिटलमध्ये पीडित मुलीवर उपचार करण्यात आले होते.

वादग्रस्त हाथरस प्रकरण

गुन्हेगारांच्या क्रौर्यामुळे हाथरस प्रकरण चर्चेत आलंच, पण सोबतच उत्तर प्रदेश पोलिसांनी मृत मुलीच्या कुटुंबियांच्या परवानगीशिवाय आणि त्यांच्या गैरहजेरीत तिचे अंत्यसंस्कार आटोपण्यावरूनही वाद झाला होता.

या प्रकरणी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

उत्तर प्रदेश पोलिसांसोबतच या राज्यातल्या योगी आदित्यनाथ सरकारवरही टीका झाली होती.

'कायदा - सुव्यवस्थेसाठी धोक्याची परिस्थिती' निर्माण होण्याची भीती असल्याने घाईघाईत या मुलीचे अंत्यसंस्कार करण्यात आले, असं नंतर उत्तर प्रदेश सरकारने कोर्टात सांगितलं होतं.

19 वर्षांची ही पीडित मुलगी दलित कुटुंबातली आहे तर चारही आरोपी तथाकथितरित्या उच्च समजल्या जाणाऱ्या जातीचे आहेत.

या प्रकरणामुळे उत्तर प्रदेशातली जातीव्यवस्थेची सद्यस्थिती, त्यातली गुंतागुंत समोर आली तर काही गावांमध्ये आरोपींच्या बाजूने महापंचायत बोलवली होती.

इतकंच नाहीत तर या मुलीवर गँगरेप झाला होता का, यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आलं होतं. याशिवाय उत्तर प्रदेश सरकारने काही काळासाठी मीडियाला या पीडित मुलीच्या गावामध्ये जायला बंदी केली होती.

या मुलीच्या कुटुंबीयांची नार्को टेस्ट करण्याचंही युपी सरकारने म्हटलं होतं. त्यावरून वादही झाला, कारण नार्को चाचणी ही बहुतेकदा आरोपींची करण्यात येते.

या प्रकरणाबद्दलच्या राज्य सरकार आणि प्रशासनाच्या ढिसाळ भूमिकेबद्दल आरोप झाले आणि त्यानंतर एका विशेष तपास समितीची - SIT ची स्थापना करण्यात आली होती. पण नंतर या प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


संध्या बन्सल

"तुम्ही तर जेमतेम 30 वर्षांच्या वाटता! 40 तर अजिबातच नाही. यामागचं गुपित काय आहे?"

"गुपित म्हणजे- बॉयफ्रेंड नाही, नवरा नाही, कुटुंब नाही आणि टेन्शन नाही," संध्या हसत उत्तर देते.

संध्या बन्सल एका ख्यातनाम कंपनीत मार्केटिंग अधिकारी आहे आणि दिल्ली-एनसीआर भागात एका भाड्याच्या फ्लॅटमध्ये ती एकटी राहते.

असेक्शुअल म्हणजे अलैंगिक सल्यामुळे ती एकटी राहते. तिने लग्न केलेलं नाही आणि कुटुंबाबाबतचे तिचे विचार बरेच वेगळे आहेत.

काही लोकांना दुसऱ्या व्यक्तीबाबत (पुरुष वा महिला) लैंगिक आकर्षण वाटत नाही. हा एक प्रकारचा लैंगिक कल (सेक्शुअल ओरिएन्टेशन) आहे.

'कुटुंबापेक्षा कधीही ओळख महत्त्वाची'

कुटुंबाच्या पारंपरिक साच्यात आपली ओळख हरवून जावी, असं संध्याला वाटत नाही.

पती-पत्नी आणि मुलं, एवढीच सुखी कुटुंबाची व्याख्या तिला मान्य नाही. प्रत्येक व्यक्तीची कुटुंबाची व्याख्या वेगवेगळी असू शकते.

संध्या सांगते, "23-24व्या वर्षी मला स्वतःमध्ये काही वेगळे बदल जाणवू लागले. माझ्या वयाच्या मुलींचे बॉयफ्रेण्ड होते, त्या मुलांसोबत डेटवर जायच्या, त्यांचं नवीन नातं जुळायचं, पण मला असं काही वाटत नव्ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तं."

संध्याला पुरुष अजिबात आवडायचे नाहीत, असंही नाही.

संध्या बन्सल

"त्या वेळी एक मुलगा मला खूप आवडायचा. त्याच्या सोबत असायला खूप आवडायचं. सोबत वावरल्यामुळे त्याची आशा वाढू लागली. ते स्वाभाविकही होतं. पण हे नातं सेक्सपर्यंत पोचलं तेव्हा मी एकदम अवघडून गेले. माझ्या शरीराला हे सर्व स्वीकारताच येणार नाही, असं मला वाटलं. जणू काही मला सेक्सची गरजच नव्हती."

संध्याच्या मनात सेक्ससंबंधी काही भीती होती असंही नाही. सेक्सविना तिला स्वतःच्या जगण्यात काही अभाव जाणवत होता का, तर तसंही नाही.

स्वतःच्या लैंगिकतेची ओळख कशी झाली?

संध्या सांगते, "नात्यांमध्ये मी रोमँटिक व्हायचे, पण कोणाही विषयी शारीरिक आकर्षण मला वाटायचं नाही. ज्या मुलावर माझं प्रेम होतं, त्याचा हात पकडून चालायला मला खूप आवडायचं. त्याला मिठी मारणं, त्याच्यासोबत वेळ घालवणं.. हे सगळं मला खूप चांगलं वाटायचं, पण सेक्सच्या वेळी मला अवघडल्यासारखं व्हायचं. माझं शरीर काही प्रतिसाद द्यायचंच नाही."

संध्याला असा अनुभव अनेकदा आला. प्रत्येक वेळी नात्यामध्ये शारीरिक जवळीक साधण्याचा टप्पा आला, की ती मागे सरायची. तिने तिच्या मित्राला हे सांगितलं, तर त्याने तिला डॉक्टरकडे जाण्याचा सल्ला दिला.

परंतु, डॉक्टरकडे जाण्यापूर्वी संध्याने स्वतः याबाबतीत वाचायला आणि गोष्टी समजून घ्यायला सुरुवात केली. त्यासाठी तिने इंटरनेट आणि लैंगिकतेविषयी विविध प्रकारची माहिती देणाऱ्या संकेतस्थळांचा मार्ग चोखाळला.

संध्या बन्सल यांनी लग्न केलेलं नाही, त्यांना बॉयफ्रेंड नाही.

लैंगिकतेविषयीच्या समाजमाध्यमांवरील काही गटांमध्येही ती सहभागी झाली.

संध्या सांगते, "माझी समस्या खूप गंभीर आहे, असं मला सुरुवातीला वाटायचं. नाती तुटत असल्याबद्दल मी स्वतःला दोष द्यायचे, पण हळुहळू अलैंगिकतेविषयी मी वाचू लागले, त्यातल्या गोष्टी माझ्या लक्षात येऊ लागल्या आणि मी स्वतःला स्वीकारायला लागले. हळुहळू माझ्या लक्षात आलं की, मला काहीही आजार नाही किंवा माझ्यात काहीही विचित्र नाही. सोशलमीडियाद्वारे माझी इतर असेक्शुअल लोकांशी ओळख झाली. सरत्या काळानुसार माझं स्वतःच्या शरीराविषयीचं आणि माझ्या लैंगिकतेविषयीचं अवघडलेपण पूर्णतः निघून गेलं."

त्यानंतर त्यांनी स्वतःसाठी साथीदार शोधायचा प्रयत्न केला नाही का?

यावर उत्तर देताना संध्या म्हणते, "बऱ्याच अनुभवांनंतर माझ्या लक्षात आलं की, मी एखाद्या पुरुषासोबत नातं जोडलं, तर विशिष्ट...


संध्या शिलवंत

हा कदाचित कोणत्या फिल्मचा डायलॉग आहे, असं वाटेल. पण संध्या शिलवंत यांच्याशी बोलताना त्यांच्यातल्या सकारात्मकता आणि उदार मनासोबतच त्यांच्यातला 'रिअल हिरो'ही दिसत राहतो.

मुंबई पोलिसात नाईक पदावर काम करणाऱ्या संध्या शिलवंत यांचं सध्या खूप कौतुक केलं जातंय.

त्यांचं कौतुक करणारं ट्वीट करताना राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुखांनी म्हटलं होतं, "शाहूनगर पोलीस स्टेशनच्या कॉन्स्टेबल संध्या शिलवंत यांनी एकाच दिवशी चार बेवारस मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले. आजवर त्यांनी असे सहा अंत्यसंस्कार केले आहेत. 'सामाजिक बांधिलकीची जाणीव असली की, भीतीचे दरवाजे बंद होतात' हे त्यांचं वाक्य फक्त पोलीस दलासाठीच नाही तर सर्वांसाठीच प्रेरणादायी आहे."

शाहू नगर पोलीस स्टेशनमध्ये संध्या अॅक्सिडेंटल डेथ रिपोर्ट - ADRचं काम पाहतात.

एकाच दिवशी चार मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार

कोव्हिड 19 च्या साथीच्या काळात संध्या यांनी एकाच दिवशी 4 मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले. यापैकी एकजण कोरोना पॉझिटिव्ह होता.

त्या सांगतात, "14 मे रोजी मी चार मृतदेहांवर तर 24 मे रोजी दोन मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले. 26 मे रोजी आणखी दो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले. संपूर्ण देश कोरोना व्हायरसचा मुकाबला करत असताना या मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार होत आहेत."

राज्याच्या गृहमंत्र्यांनी केलेल्या कौतुकाबद्दल आभार व्यक्त करताना त्या हसतमुखाने सांगतात, "हे माझं काम आहे. समाजासाठीचं माझं कर्तव्य मी करतेय. माझं कौतुक होतंय म्हणून मी असं बोलतेय असं तुम्हाला कदाचित वाटेल. मी फक्त माझी सकारात्मकता कायम ठेवते. बस!"

संध्या ज्या विभागात काम करतात तिथल्या कामासाठी त्यांना लोकमान्य टिळक रुग्णालयात जावं लागतं. तिथे सगळ्या प्रकारच्या केसेस येतात. यामध्ये कोव्हिडचे रुग्णही असतात आणि संसर्ग होण्याचा धोका असतो.

संध्या सांगतात, "महाराष्ट्रात केसेस वाढत आहेत. आम्हा पोलीस कर्मचाऱ्यांच्याही टेस्ट करण्यात आल्या. यामध्ये अनेक पोलिसांची टेस्ट पॉझिटिव्ह आलेली आहे. माझी टेस्ट निगेटिव्ह आली. मला कोरोना होऊ शकतो हे मी मनात येऊ दिलं नाही."

"पोलिसांमधलं कोरोनाचं संक्रमण वाढत असल्याचं समोर येतंय. यामुळे स्टाफचा तुटवडा जाणवतोय. अशात मी घाबरून ऑफिसला येणं बंद करून कसं चालेल?"

संध्या शिलवंत

तुमची मुलं लहान आहेत, असं म्हटल्यानंतर आपण मुलांशी कामाविषयी काहीही बोलत नसल्याचं संध्या सांगतात. मग तुमचा फोटो वर्तमानपत्रात आल्यानंतर तुम्ही अंत्यसंस्कार केलेल्या मृतदेहांपैकी एक पॉझिटिव्ह असल्याचं तुमच्या 13 वर्षांच्या मुलीला समजलं असेल, असं विचारल्यावर संध्या मुलीने "काँग्रॅट्स" म्हणत त्यांचं अभिनंदन केल्याचं संध्या सांगतात.

'हे तर पुण्यकर्म'

वडील आणि सासरे अशा दोघांनीही पोलीस खात्यात काम केलं असल्याने आपल्या आईला आणि सासूलाही या कामाविषयी माहिती असल्याचं संध्या सांगतात. सध्या कोव्हिडची साथ सगळीकडे पसरलेली असल्याने घरी गेल्यानंतरही त्या स्वच्छतेबाबत विशेष काळजी घेतात.

संध्या सांगतात, "मी गेली दोन वर्षं ADRचं काम पाहातेय. आतापर्यंत मी 20 मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले आहेत. माझ्यासाठी हे एक पुण्याचं काम आहे. मागच्या जन्मीचं काही असेल तर तुम्हाला असं सौभाग्य मिळतं. ज्यांचं कोणीही नाही अशांचे अंत्यसंस्कार तुम्ही करणं हे इतर होणत्याही पुण्यकर्मापेक्षा कमी नाही."

बेपत्ता, हरवलेल्या वा अज्ञात व्यक्तींचा मृत्यू झाल्यानंतर त्यांचा पोस्टमॉर्टम रिपोर्ट आला, की ADR विभागातल्या व्यक्तीचं काम सुरू होतं. संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू झालेला असल्यास अनेकदा शरीराचे अवयव फॉरेन्सिक लॅबला पाठवण्यात...


संध्याकाळी 5. 50 -  यूपीत काँग्रेस कमजोर राहू शकत नाही - राहुल गांधी

राहुल गांधी यांनी यावेळी पुन्हा एकदा नरेंद्र मोदी आणि भाजपवर टीका केली. ही विचारधारेचे लढाई आहे, मोदींनी 5 वर्षांत देशात काही केलं नाही. रोजगार दिला नाही, अशी टीका त्यांनी केली.

"उत्तर प्रदेशात काँग्रेस कमजोर राहू शकत नाही, इथूनच पक्षाची सुरुवात झाली आहे. त्यामुळेच मी प्रियंका आणि ज्योतिरादित्य यांना जबाबदारी दिली आहे," असं राहुल म्हणाले.

यूपीनं सर्वांना ट्राय केलं आहे, आता काँग्रेसची बारी आहे, उत्तर प्रदेशातल्या तळागाळातल्या कार्यकर्त्याला पुढे करा, हवेत उडणाऱ्या नेत्यांना नाही, असं यावेळी राहुल यांनी प्रियंका आणि ज्योतिरादित्य यांना सर्वां समोर सांगितलं.

मायावती आणि अखिलेश सिंह यांचा मी आदर करतो, पण काँग्रेस पक्ष संपूर्ण दमानं या निवडणुकीत उतरेल, असंही त्यांनी म्हटलंय.

संध्याकाळी 5.42 - रोड शो संपला, नेते नेहरू भवनमध्ये दाखल

प्रियंका गांधी, राहुल गांधी आणि इतर सर्व नेते आता उत्तर प्रदेश काँग्रेस कमिटीच्या कार्यालयात दाखल झाले आहेत. नेहरू भवन असं या कार्यालयाचं नाव आहे.

संध्याकाळी 5 - तिसऱ्यांदा वाहन ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

बदललं

सुरक्षेच्या कारणास्तव या रोड शोमध्ये तिसऱ्यांदा वाहन बदलण्यात आलं आहे. बसमधून सुरू झालेला हा रोड शो नंतर एका SUV आणि आत एका ट्रकमधून सुरू आहे. थोड्याच वेळात सर्व नेते लखनौमधल्या कार्यालयात पोहोचण्याची शक्यता आहे.

दुपारी 4.45 - गेल्या 4 तासांपासून रोड शो सुरू

साधारण 15 किलोमीटरचा हा रोड शो गेल्या 4 तासांपासून सुरू आह. या दरम्यान राहुल आणि प्रियंक यांनी हजरतगंज भागातल्या बाबासाहेब आंबेडकर, सरदार पटेल, महात्मा गांधी आणि इतर पुतळ्यांना हार अर्पण केले आहेत.

दुपारी 4 - शर्मांचा चहा घेतला

राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांनी त्यांचा रोड शो लालबाग परिसरात थांबवून तिथल्या प्रसिद्ध शर्मा टी स्टॉलचा चहा घेतला.

दुपारी 3.55 - राहुल गांधी यांचे भाषण

राहुल गांधी यांनी भाषण करत लोकांकडून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याविरोधात घोषणबाजी करून घेतली आहे. तसंच जोपर्यंत यूपीमध्ये काँग्रेसचं सरकार येत नाही तोपर्यंत आम्ही इथून जाणार नाही, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

दुपारी 3.30 - रोडशोमध्ये अडथळे

रस्त्यांवर असलेल्या विजेच्या तारांमुळे या रोड शोमध्ये अडथळे आले. त्यामुळे आता बस सोडून ते त्यांच्या गाडीतून रोड शो करत आहेत.

आतापर्यंतचा रोडशो एका बसच्या छतावर उभं राहून केला जात होता. पण बसच्या उंचीमुळे रस्त्यावरील विजेच्या तारांचा अडथळा येत होता.

दुपारी 3. 20 - रोड शोमध्ये रफालच्या प्रतिकृती

या रोड शोमध्ये काँग्रेस कार्यकर्त्यांच्या हातात पक्षाच्या झेंड्यांबरोबरच रफाल विमानांच्या प्रतिकृती दिसून येत आहेत.

दुपारी 3 - प्रियंकांचे 60 हजारांपेक्षा जास्त फॉलोअर्स

प्रियंका गांधी या आजचा रोडशो सुरू होण्याआधी ट्विटरवर सक्रिय झाल्या आहेत. त्या ट्विटरवर येताच काही तासांमध्ये त्यांचे फॉलॉअर्स 60 हजारांच्या पुढे गेले आहेत. प्रियंका फक्त 7 लोकांना फॉलॉ करत आहेत. त्यात काँग्रेस, राहुल गांधी, सचिन पायलट, अशोक गेहलोत, अहमद पटेल, ज्योतिरादित्य सिंधिया, रणदीप सुरजेवाला यांचा समावेश आहे.

दुपारी 2.15 - दिड तासांपासून रोड शो

 लखनौ विमानतळ ते काँग्रेस ऑफीस दरम्यानच्या रस्त्यावर सुरू करण्यात आलेला रोड शो गेल्या दिड तासांपासून सुरू आहे. लखनऊच्या रस्त्यावर कार्यकर्त्यांचा उत्साह दिसून येत आहे.

दुपारी 1.45  रॉबर्ट वाड्रांची फेसबुक पोस्ट

प्रियंका गांधी यांचे पती रॉबर्ट वाड्रा यांनी एक फेसबुक पोस्ट लिहून प्रियंका...


संध्याकाळी फेरफटका मारायला येणारे लोक इथल्या यात्रेकरूंच्या बरोबरीने जात होते. देशभरातून या ठिकाणी अनेक लोक एकत्र जमले होते. पुरोहितही त्यांच्याबरोबर चालत होते. सगळयांनी नेहमीप्रमाणे मंदिराच्या आवारात पाठ पठण केले.

सगळं अगदी नेहमीसारखं होत होतं. शनिवारची सकाळ इतकी ऐतिहासिक होती हे या वातावरणात सांगणं अवघड होतं. अगदी काही तासांपूर्वी लोकांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या राम मंदिर उभारण्याला परवानगी देणाऱ्या निर्णयाचा आनंद साजरा केला होता. पण संध्याकाळपर्यंत ते आपापल्या नित्यनेमाला लागले होते.

प्राचीन हिंदू पवित्र स्थळावरच्या लोकांनी सर्वोच्च न्यायालच्या निकालाचे मोठ्या आनंदात स्वागत केलं.

शहरवासीयांमध्ये आनंदाबरोबरच सुटकेची भावनाही आली आहे. शहरातील स्थानिक दुकानदार कार्तिक गुप्ता आणि त्यांचे बंधु राकेश गुप्ता म्हणाले की, "प्रभू श्रीरामाचं मंदिर बांधण्याची परवानगी मिळणं हा अत्यानंदाचा क्षण होता. परंतु त्याहीपेक्षा आपला देश ज्या वादामुळे विभागला गेला होता तो आता मागे पडला आहे, याचा आनंद जास्त आहे."

'गेल्या दोन पिढ्यांपासून सुरू आहे वाद'

कार्तिक म्हणाले की, "मंदिर-मशिदीचा वाद गेल्या दोन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पिढ्यांपासून सुरू आहे, पण या वादात विभागला गेलेला आपला देश सर्वोच्च न्यायालयाच्या या निर्णयामुळे एकत्र बांधला गेला आहे."

तर, "हा निर्णय आपल्या देशासाठी चांगला आहे. किमान आता तरी आपण पुढे जाऊ शकतो," अशा भावना राकेश गुप्तांनी व्यक्त केल्या.

वादग्रस्त जमिनीवर आता तरी राम मंदिर उभे राहील, यासाठी ब्राह्मण पुरोहित आनंदित झाले होते. परंतु या सर्व राजकारणाचा त्यांनाही वैताग आला होता, असं त्यांच्यापैकी अनेकांनी सांगितलं. त्यांच्यापैकी एकजण म्हणाले की, "खरंतर हा धार्मिक प्रश्न होता. पण विविध राजकीय पक्षांनी हा राजकीय मुद्दा बनवून टाकला. सर्वोच्च न्यायालयानं त्यांचा हा हेतूच काढून टाकला आहे. "

1991 साली राम मंदिर यात्रा काढल्यानंतर त्याच्या पुढच्याच वर्षी बाबरी मशीद पाडण्यात आली. या घटनेनंतर भारतीय जनता पक्षाचं देशातला सर्वांत मोठा पक्ष म्हणून परिवर्तन झालं. यात भाजपचे माजी अध्यक्ष लालकृष्ण अडवाणी यांची महत्त्वाची भूमिका मानली जाते. 1984 साली सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये भाजपला केवळ दोन जागा मिळाल्या होत्या. परंतु 1991च्या निवडणुकांमध्ये भाजपने 125 जागा मिळवल्या.

'हिंदू-मुस्लिम एकमेकांवर अवलंबून'

मंदिर-मशिदीच्या मुद्द्यावरून हिंदू आणि मुस्लिम समुदायातील वैमनस्य देवळांच्या या शहरात अस्तित्त्वात नाही. त्यांच्या शहरात मंदिर-मशिदीच्या प्रश्नाबद्दल फारसा उत्साह दिसला नाही. इथले स्थानिक पुरोहित रामचंद्र पांडे सांगतात, की "अयोध्येत खूप मोठ्या प्रमाणावर मुस्लिमांचे कामधंदे डझनभर मंदिरांवर अवलंबून आहेत. शहरातले मुस्लिम लोक धार्मिक आणि स्थानिक हिंदूंसाठी अनेक छोटे व्यवसाय चालवतात, त्यांची रोजीरोटी त्यावर अवलंबून आहे.''

मी शनिवारी सकाळी हनुमानगढी या वादग्रस्त जमिनीवर पोलिसांच्या बॅरिकेडच्या बाहेर उभा होतो. अनेक टीव्ही सेट लावलेले होते. अनेक दुकानदार, ग्राहक, धार्मिक, देवळातील पुरोहित सगळे रस्त्याच्या दुतर्फा जमून एका जागी उभे राहिले होते. सगळ्यांच्या नजरा टीव्ही स्क्रीनवर खिळलेल्या होत्या.

निकाल घोषित झाल्यानंतर अयोध्येतलं वातावरण कसं होतं?

सर्वोच्च न्यायालयानं राम मंदीर उभारण्याची परवानगी त्यांनी ऐकली, त्याक्षणी त्यांनी एकच जल्लोष केला, एखाद्या क्रिकेटच्या मॅचला चाहते करतात ना तसंच. अयोध्येच्या गल्ल्यागल्ल्यांतून श्रीरामाच्या नावाचा जयघोष झाला. सकाळचं तेज त्यांच्या चेहऱ्यावर पसरलं होतं.

अशा अनियंत्रित गर्दीमध्ये एरवी...


संध्याकाळी सव्वा पाचच्या सुमारास अट्टारी वाघा बॉर्डरचे दरवाजे उघडले. 33 वर्षांचा एक तरुण पाकिस्तानातून भारताच्या भूमीत दाखल झाला. आणि थेट आई-वडिलांच्या गळ्यात पडला. तब्बल सहा वर्षानंतर झालेली ही भेट अतिशय हृद्य होती.

तो दुरून दिसताच त्याची आई त्याच्या दिशेने धावत सुटली. तिने तिच्या लाडक्या मुलाला घट्ट मिठी मारली. त्या माऊलीच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते. पण त्याही वेळी हमिद अन्सारी, त्याची आणि वडिलांनी भारतीय भूमीवर डोकं टेकवलं. अधिकारी आणि सरकारचे आभार मानले.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सहा वर्षांचा वनवास आणि अत्यंत वेदनादायी दुरावा संपल्याचा हा क्षण कॅमेऱ्यात कैद करण्यासाठी दोन्ही देशातील माध्यमांनीही गर्दी केली होती.

2012 मध्ये हमीद निहाल अन्सारी फेसबुकवरून झालेल्या मैत्रिणीला भेटण्यासाठी पाकिस्तानात गेले होते. त्यानंतर कोहाट परिसरात त्याला जासूसी आणि विना परवाना पाकमध्ये एन्ट्री केल्याच्या आरोपातून अटक करण्यात आली. तेव्हापासून तो मर्दान जेलमध्ये होता. त्याची शिक्षा संपल्यानंतर आज पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांनी हमिद अन्सारीला भारताच्या हवाली केलं.

हमिदचे कुटुंबीय त्याला भेटण्यासाठी आधी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

च अमृतसरला पोहोचले होते. हमिदच्या सुटकेनंतर अन्सारी कुटुंबानं दोन्ही देशातील सरकारांचे आभार मानताना "आजचा दिवस आमच्यासाठी ईदसारखा आहे," असं म्हटलंय.

यावेळी हमिदच्या आईनं म्हटलं की "हे सामूहिक प्रयत्न आहे. आम्ही खूप लहान लोक आहोत. आणि आम्ही एकटे काहीच करू शकलो नसतो. सरकारनं अतिशय सकारात्मक दृष्टीनं पहिल्या दिवसापासून आम्हाला मदत केली. सरकारी अधिकाऱ्यांनी आम्हाला कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीप्रमाणं वागवलं. आमचा आवाज खूप कमजोर होता, मीडियानं त्याला ताकद दिली. याशिवाय सामाजिक संस्थांनीही आमची मदत केली. ब्रिटनमधूनही लोकांनी आम्हाला मदतीचा हात दिला. अरविंद शर्मा नावाच्या वकिलानं रुपयाचीही फी न घेता सुप्रीम कोर्टापर्यंत आमची केस लढली. हे सगळ्यांचं यश आहे."

हमिद भारतात परतण्याआधी त्याची आई फौजिया यांच्या हातात चॉकलेट्स होती. त्या म्हणतात की "हमिदला चॉकलेट खूप आवडतात. म्हणून मी त्याच्यासाठी चॉकलेट घेऊन आले आहे."

हामिद पाकिस्तानात कसा गेला?

हामिद पाकिस्ताना कधी, कसा आणि का गेला, याची सविस्तर कथा तुम्ही इथे वाचू शकता - मैत्रिणीसाठी पाकिस्तानात गेलेल्या मुंबईच्या तरुणाची गोष्ट

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


संध्याकाळी सात वाजता आलेल्या ह्या नोटिफिकेशन नंतर कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांमध्ये प्रचंड संतापाची लाट उसळली. नाशिक जिल्ह्यातील उमराणे, लासलगाव, विंचूर, सटाणा व नागपूर बाजार समित्यांमध्ये शेतकऱ्यांनी लिलाव बंद करून ठिय्या आंदोलन केलं. उमराणे इथं मुंबई-आग्रा राष्ट्रीय महामार्गवर रास्ता रोको आंदोलनसुद्धा करण्यात आलं.

"केंद्र सरकारनं शेतकऱ्याला भुईसपाट करायचं ठरवलं आहे. जेव्हा सोनं 50 हजार रुपये तोळा झालं, मटण 700 रुपये किलो झालं तेव्हा शासनाला काही वाटले नाही. जेव्हा शेतकरी पाच आणि सहा रुपये किलोने कांदा विकत होता तेव्हा शासन झोपले होते का," असा प्रश्न आंदोलक विचारत आहेत.

महाराष्ट्र कांदा उत्पादक शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष भरत दिघोळे यांनी निर्यात बंदीचा निषेध केला.

"केंद्र सरकारने निर्यातबंदी उठवली नाही तर शेतकरी कांदा बाजारात आणणार नाही व महाराष्ट्रातून एकही गाडी बाहेर जाणार नाही. त्यामुळे निर्माण होणारी कांदा टंचाई आणि भाववाढ ह्याची जबाबदारी शासनाची असेल," असा इशारा भरत दिघोळे यांनी दिला. शेतकरी आता मागे हटणार नाही असे त्यांना वाटते.

मार्च महिन्यापासून शेतकरी कांदा चार-सहा रुपये किलोने ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

विकत आहे. लागवडीचा खर्च सरासरी वीस रुपये किलो आहे. मागील वर्षी चांगल्या मान्सूनमुळे भारतात कांद्याचे उत्पन्न  40 टक्के अधिक झाले. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी उन्हाळी कांदा चाळीमध्ये भरून ठेवला, जेणेकरून नंतर भाव मिळेल ही अपेक्षा होती. पण कोरोनामुळे लॉकडाऊन वाढले आणि स्वयंपाकगृहात रडवणारा कांदा शेतकऱ्यांना रडवायला लागला.

ह्यावर्षी पाऊस आणि दमट वातावरण यामुळे 40 ते 50 टक्के कांदा चाळीतच खराब झाला. मागील वर्षीपेक्षा ह्यावर्षी निर्यात वाढलेली पण पुरेशी नव्हती. जुलैअखेर आणि ऑगस्टमधल्या पावसाने गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटकमधील खरीप म्हणजे लाल कांद्याला मोठा फटका बसला.

महाराष्ट्रातही लाल कांद्याच्या बियाण्यांच्या कमतरतेमुळे लाल कांद्याचे सप्टेंबरमध्ये येणारे पीक 45 दिवस उशिरा येणार असल्याने साठवणूक केलेल्या उन्हाळी कांद्याला मागणी वाढली. गेल्या 4 दिवसांत शेतकऱ्यांना 30 रुपये किलो म्हणजेच क्विंटलला तीन हजार रुपये भाव मिळाला.

पण केंद्र सरकारने निर्यातबंदी करताच कांद्याचे भाव 15 सप्टेंबरला क्विंटलला एक हजार रुपये इतके घसरले.

नाशिक मधील जायगावचे शेतकरी भीमा दिघोळे यांनी पाच एकर कांद्याची लागवड केली होती. काही कांदा मार्केटमध्ये विकला व काही कांद्याची साठवणूक त्यांनी चाळीत केली. अपेक्षा होती की, ऑगस्टनंतर भाव मिळाला तर मुद्दल खर्च वसूल होईल. त्यांनी सुरुवातीला काही कांदा बाजार समितीत विकला. पण चारशे ते सातशे रुपये क्विंटल भाव मिळाला.

त्यांना पाच एकरला जवळपास अडीच लाख खर्च आला तर मिळेल तेव्हा पावणेदोन लाख रुपये भाव मिळेल म्हणून त्यांनी चाळीतून कांदे काढायला सुरुवात केली, पण अर्ध्याहून अधिक कांदे दमट हवामानाने खराब झाले आहेत.

आधी कोरोना मग अतिवृष्टी

त्यांची दोन्ही मुलं, पत्नी आणि ते स्वतः कांदा निवडत आहे. मजूर आणणार नाही, कारण मजुरीचा खर्च निघेल का नाही ही शंका आहे. ते सांगतात  की, पाचशे क्विंटल कांदा साठवणूक होती, पण जुलै अखेरपर्यंत कांदा खराब व्हायला सुरुवात झाली.

भाव मिळत नव्हते. आधीच कोरोनामुळे फटका बसला आणि त्यात ऑगस्टमध्ये अतिवृष्टी झाली. त्यामुळे कांदा सडण्यास सुरुवात झाल्याने  नुकसान झालंय.

"आता कुठे भाव वाढले होते. वाटले की कमीत कमी आपला खर्च निघेल आणि पुढील हंगामासाठी भांडवल उभे राहील. पण निर्यातबंदीने भाव परत खाली येतील. माझा खर्च भरून निघेल असं वाटत नाही. पुढच्या हंगामाचा प्रश्न...


संपूर्ण आग विझल्यानंतर आग लागलेल्या इमारतीच्या शेवटच्या मजल्यावर पुन्हा एकदा आग लागली होती. पण ती तात्काळ आटोक्यात आणण्यात आली आहे.

वेल्डिंगच्या स्पार्कमुळे ही आग लागली होती, अशी माहिती आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी दिली आहे.

"सीरमच्या आग लागलेल्या इमारतीच्या शेवटच्या मजल्यावर अडकलेल्या 5 जणांचा मृत्यू झाला आहे. या मजल्यावर बांधकाम सुरू होतं. आग नेमकी कशी लागली याबाबत माहिती मिळू शकली नाही. शेवटचा मजला पूर्णपणे जळून खाक झाला आहे. आग विझल्यानंतर जेव्हा शेवटच्या मजल्याची पाहणी करण्यात येत होती तेव्हा हे मृतदेह आढळून आले. मृत्युमुखी पडलेले हे इमारतीच्या बांधकामासाठी आलेले मजूर असावेत. इतर सर्व लोकांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आले आहे," असं मुरलीधर मोहोळ यांनी सांगितलं आहे.

सीरमचे सीईओ आदर पुनावाला यांनी सुद्धा या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

मृत्युमुखी पडलेल्यांची नावे

मृतांच्या नातेवाईकांना सीरमच्या व्यवस्थापनाकडून 25 लाख रुपयांची मदत जाहीर करण्यात आली आहे.

अजित पवार यांनी केली पाहणी

उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी आग लागलेल्या परिसराची पाहणी केली. त्यानंतर पत्रकारांशी बोलताना आग ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कशामुळे लागली हे अजून स्पष्ट नसल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे.

उद्या या परिसराची संपूर्ण पाहणी केल्यावर चित्र स्पष्ट होईल. तसंच अमोनोराच्या फायरगाड्यांनी चांगलं काम केलं, असं अजित पवार यांनी म्हटलंय.

पंतप्रधान मोदींनी ज्या इमारतीला भेट दिली. त्या इमारतीच्या वरच्या मजल्यावर आग लागली होती. उद्या फायर ऑडिट करणारी टीम दाखल होणार आहे. कंपनीने योग्य खबरदारी घेतली होती का याचं ऑडिट केलं जाईल. तसंच या भागात पोलीस सुरक्षा कायम ठेवणार असल्याचं अजित पवार यांनी स्पष्ट केलं आहे.

या आगीचा कोव्हिशिल्ड लशीच्या उत्पदानावर कुठलाही परिणाम होणार नाही. या इमारतीमध्ये कोव्हिशील्ड लशीचं उत्पादन सुरू नव्हतं.

साधारण पावणे तीनच्या सुमारास ही आग लागली होती. त्यानंतर अग्निशामन विभागाच्या शर्थीच्या प्रयत्नानंतर सधारण 4 वाजून 10 मिनिटांनी ही आग अटोक्यात आली आहे.

सहा लोकांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आलं आहे. इलेक्ट्रिक बिघाडामुळे ही आग लागली असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

मुख्यमंत्री करणार पाहणी

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी शुक्रवार म्हणजेच 22 जानेवारी रोजी दुपारी आग लागलेल्या सीरमच्या युनिटच्या ठिकाणी भेट देऊन घटनास्थळाची पाहणी करणार आहेत. दुपारी 3 वाजता मुख्यमंत्री हेलिकॉप्टरने पुण्याकडे रवाना होतील. साडेतीनच्या सुमारास हडपसर परिसरातील सिरमच्या आग लागलेल्या प्लांटला भेट देतील आणि पाहणी करतील.

आगीवर नियंत्रण

सीरममधल्या आगीवर नियंत्रण मिळवण्यात आलं आहे. कोव्हिडची लस बनवणाऱ्या विभागात ही आग लागली नव्हती. तिथं बीसीजी लशीचं काम सुरू होतं. बांधकाम सुरू असलेल्या इमारतीमध्ये आग लागली होती, असं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी सांगितलं आहे.

सीरममधल्या सुरक्षेवर आता लगेचच भाष्य करणं योग्य होणार नाही. आधी आगीपासून सर्व वाचवणं महत्त्वाचं आहे, असं मुख्यमंत्र्यांनी म्हटलंय.

"घातपाताची माहिती विरोधकांकडे नेमकी कशी येते? हे गुपीत आहे. सर्जिकल स्ट्राईक किंवा इतर गोष्टींची त्यांना आधीच माहिती कशी मिळते?  त्यांचं ज्ञान अगाध आहे. त्यांना काहीतरी विद्या वगैरे प्राप्त आहे. त्यांच्याकडे माहिती असेल तर त्यांनी ती जरूर द्यावी. पण त्यांना जरा संयमाची लस टोचण्याची गरज आहे," असा टोला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी विरोधकांना लगावला आहे.

पुण्याच्या मांजरी भागातील सीरमच्या नव्या संकुतलातल्या इमारतीला ही आग लागली होती. या इमारतीच्या चौथ्या...


संपूर्ण देशभरात या हत्याकांडाचे पडसाद उमटले होते आणि न्यायासाठी देशाच्या कानाकोपऱ्यात विविेध आंदोलनंही झाली होती.

पण चौदा वर्षानंतर या घटनेतील पीडित कुटुंबीयांपैकी कुणीही आज न्याय मिळविण्यासाठी हयात नाहीत. या हत्याकांडांतून बचावलेले भैयालाल भोतमांगे यांनी शेवटच्या श्वासापर्यंत न्यायासाठी संघर्ष केला. पण 20 जानेवारी 2017 रोजी  हृदयधक्क्याने त्यांचा मृत्यू झाला. सध्या खैरलांजी गावात भयाण शांतता आहे.

नेमकं काय झालं होतं?

भंडारा जिल्हयात खैरलांजी गावातील शेतकरी भैयालाल भोतमांगे यांच्या कुटुंबात पत्नी सुरेखा, मुलगी प्रियंका, मुलगा रोशन आणि दिलीप असे पाच सदस्य होते.

गावातील सिद्धार्थ गजभिये यांचा स्थानिक गावकऱ्यांसोबत शेतातील रस्त्यांवरून वाद सुरू होता. याच गावकऱ्यांनी सिद्धार्थ गजभिये यांच्यावर हल्ला केला. त्यातून ते बचावले आणि नागपूर जिल्ह्यातील कामठी येथे गेले.

गजभिये यांनी पोलिसांत हल्लेखोर गावकऱ्यांविरोधात तक्रार दिली. याच प्रकरणात भैयालाल भोतमांगे यांची पत्नी सुरेखा भोतमांगे यांनी पोलिसांपुढे साक्ष दिली होती.

 या प्रकरणात हल्लेखोर गावकऱ्यांना अटक झाली आणि नंतर ते जामिनावर सुटल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े. भोतमांगे कुटुंब दलित असूनही आपल्या विरुद्ध साक्ष देण्याची हिंमत हे लोक कशी काय करतात याचा राग आरोपींच्या मनात होता.

शिवाय भोतमांगे कुटुंबीय हे स्वत:च्या पायावर उभे असून सन्मानाने जगत असल्यामुळे त्याचा रागही गावातील याच दलितेतर गावकऱ्यांचा होता. त्यानंतर आरोपींचा राग अनावर झाला आणि हत्याकांडाची घटना घडली. खैरलांजी गावातील लोकसंख्या 800 च्या जवळपास आहे. यात केवळ पाच घरं आदिवासींची आणि दोन घरं दलितांची आहेत.

29 सप्टेंबरचा तो दिवस

हत्याकांडाच्या दिवशी गावातील दलितेतर लोकांच्या अकरा जणांच्या गटाने भैयालाल भोतमांगे यांच्या झोपडीला वेढा घातला. झोपडीत तेव्हा भैयालाल यांची पत्नी सुरेखा, मुलगी प्रियंका, मुलगा सुधीर आणि रोशन होते.

या समुहाने आधी भोतमांगे यांच्या झोपडीतील चौघांना अर्वाच्य शिवीगाळ केली. नंतर झोपडीवर हल्ला चढविला आणि झोपडीतील चौघांचीही अमानुषपणे हत्या केली.

भोतमांगे यांच्या झोपडीचे अवशेष

त्यानंतर चारही मृतदेह शेजारील शेतात लपवून आरोपी घटनेनंतर पळून गेले होते. भैयालाल भोतमांगे हे या घटनेच्या वेळी शेतात काम करत होते त्यामुळे ते बचावले.

30 सप्टेंबर 2006 रोजी म्हणजेच घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी सुरेखा भोतमांगे यांचा मृतदेह पोलिसांना सापडला. तर प्रियंका, सुधीर आणि रोशन यांचे मृतदेह दोन दिवसानंतर पोलिसांना सापडले. जातीय वादातून घडलेल्या या हत्याकांडाप्रकरणी भंडारा पोलिसांनी 46 आरोपींना अटक केली होती.

2006 मध्ये जनक्षोभ बघता राज्य सरकारने हे प्रकरण सीबीआयकडे सोपविले होते. यात हत्या, महिलांचा विनयभंग आणि पुरावे नष्ट करणं यासंदर्भातील कलमांन्वये 11 आरोपींविरोधात गुन्हे दाखल करून त्यासंदर्भातील आरोपपत्र न्यायालयात सादर करण्यात आले.

यावर भंडारा जलद गती न्यायालयाने या प्रकरणातील आठ आरोपींना फाशीची शिक्षा तर तीन आरोपींना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. या शिक्षेला मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात आरोपींकडून आव्हान देण्यात आले.

 उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने हे प्रकरण दुर्मिळातील दुर्मिळ नसल्याने याचा फायदा आरोपींना देत आठ आरोपींना फाशीच्या शिक्षेएवजी जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती.

मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाच्या या निर्णयाविरोधात राज्य सरकारने सुप्रीम कोर्टात धाव घेतली. सध्या हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात आहे. अकरापैकी दोन आरोपींचा आतापर्यंत मृत्यू झाला आहे.

भोतमांगे...


संपूर्ण भारतीय कर्मचारी वर्ग असलेल्या MV एव्हर गिव्हन जहाजाला सुएझ कालव्यातून सुखरूप बाहेर काढण्यासाठी काय काय करावं लागलं? हे आपण या बातमीतून जाणून घेणार आहोत..

एव्हर गिव्हन हे एक महाकाय मालवाहू जहाज आहे. 400 मीटर लांब आणि सामानासह जवळपास 2 लाख टन वजनाचं हे जहाज सुएझच्या कालव्यात 23 मार्चला अडकलं.

जागतिक व्यापारावर त्याचे मोठे परिणाम झाले, कच्च्या तेलाच्या किंमती कडाडल्या. हे जहाज सोडवण्यासाठी नेमकं काय काय केलं गेलं?

एव्हर गिव्हन जहाजाची सुटका कशी झाली?

मोठ्या जहाजाला छोट्या होड्या साथ देतात वगैरे गोष्टी आपण बहुधा साहित्यात वाचलेल्या असातात. पण यावेळी त्या प्रत्यक्षात पाहायला मिळाल्या.

जहाज सुवेझ कालव्यात फसल्याने कोट्यवधींचं नुकसान झालं.

या बोटीला सरळ करण्यासाठी आणि गाळातून सोडवण्यासाठी लहान लहान टग बोटींची मदत घेतली गेली. डझनभर टगबोटी या जहाजाला बाहेर काढण्याचं काम करत होत्या. दोन टगबोटी पुढून ओढत होत्या. सहा बोटी तिला कालव्याच्या दक्षिणेकडे ढकलत होत्या आणि चार टगबोटी दक्षिणेकडे ओढत होत्या.

हे सगळं का? कारण जहाज किनाऱ्याजवळ तिरपं रुतलं होतं, त्याला आधी सरळ करणं गरजेचं होतं.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ते करताना त्याच्या नाकाजवळ आणि शेपटाजवळची वाळू/गाळ मोकळा करणंही तितकंच आव्हानाचं काम होतं.

सोमवारी (29 मार्च) सकाळी हे जहाज मोकळं झाल्याचा एक व्हीडिओ समोर आला पण नंतर असं लक्षात आलं की त्या व्हीडिओत ते फक्त वळलं होतं. पूर्णपणे मोकळं होऊन तरंगायला लागलं नव्हतं.

त्यामुळे तो गाळ काढण्यासाठी अनेक ड्रेजर्स म्हणजे गाळ काढणारी यंत्रं काम करत होते. तुम्ही नदीपात्रात हे ड्रेजर्स पाहिले असतील. या जहाजाचं काम पाहणाऱ्या बर्नहार्ड शुल्ट शिप मॅनेजमेंट कंपनीने सांगितलं की एक विशिष्ट प्रकारचा सक्शन ड्रेजरही इथे आणला होता, जो ताशी 2 हजार घनमीटर गाळ काढून किनाऱ्यावर टाकू शकतो.

जहाजाच्या पुढच्या भागाजवळ जवळपास 18 मीटर खोलपर्यंत ते ड्रेजर खणत होते आणि त्यांनी 27 हजार घनमीटर वाळू उपसली असं सुवेझ कॅनॉल ऑथॉरिटीने एका प्रसिद्धीपत्रकात म्हटलं. इजिप्त आणि इतरही देशांनी या कामात भाग घेतला.

पण फक्त गाळ काढून आणि जहाजाला धक्के देऊन ते बाहेर निघणं शक्य नव्हतं. या जहाजावरचं वजनही कमी करण्याची गरज होती. या जहाजावर 20 फूट लांबीचे साधारण 20 हजार कंटेनर होते असा अंदाज होता.

रविवारी (28 मार्च) कंटेनर जहाजावरून उतरवण्याची तयारीही सुरू झाली होती जेणेकरून जहाज हलकं होऊन हलायला मदत झाली असती. असं करण्यासाठी विशिष्ट प्रकारच्या क्रेनची गरज पडेल असं तज्ज्ञांनी बीबीसीला सांगितलं होतं.

क्रेनला 200 फूट वर जाऊन कंटेनर उचलून ते हळूहळू उतरवावे लागले असते. हे करण्यात सगळ्यात मोठा धोका असतो तो म्हणजे जहाजाचा तोल जाण्याचा. जर वजनाचा समतोल ढासळला तर जहाज दुभंगूही शकतं.

भारतीय 'क्रू'चं काय झालं?

या जहाजावर काम करणारे 25 कर्मचारी भारतीय आहेत. यातले तीन कर्मचारी मुंबईचे, काही तामिळनाडू, काही आंध्र प्रदेश तर इतर काही उत्तर भारतातील आहेत.

ऑल इंडिया सीफेअरर अँड जनरल वर्कर्स युनियनचे कार्याध्यक्ष अभिजीत सांगळे यांनी इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना सांगितलं की त्यांच्या युनियनला कोणत्याही कर्मचाऱ्याच्या कुटुंबीयांनी मदतीसाठी संपर्क केला नव्हता. कारण या कर्मचाऱ्यांची जहाजावरच देखभाल केली जात होती.

नौवहन महासंचालक अमिताभ कुमार यांनीही भारतीय कर्मचारी सुखरूप असल्याचं आणि नौवहन महासंचालनालयाची मदत मागितली गेली नसल्याचं सांगितलंय.

व्यापारावर काय परिणाम?

193 किलोमीटर लांब सुएझ कालव्यातून जगाच्या एकूण व्यापारापैकी 12 टक्के व्यापार चालतो. आशिया आणि युरोपाला जोडणारा...


संभाजी भिडे

1. गांधीबाधा हा देशाला झालेला रोग - संभाजी भिडे

"देशातील इंग्रजांचे राज्य घालवण्यासाठी क्रांतिकारकांनी आयुष्याचा उदंड होम केला. परंतु आमच्या देशाला स्वातंत्र्य 'पूज्य' महात्मा गांधीजींच्या नेतृत्वामुळे मिळाले. हा 'गांधीबाधा' देशाला लागलेला रोग आहे," असं वक्तव्यं वक्तव्यं शिवप्रतिष्ठानच्या संभाजी भिडे यांनी केलं आहे. सकाळनं ही बातमी दिलीये.

म्लेंच्छ बाधा, आंग्ल बाधा आणि गांधीबाधा नामशेष करणारा मंत्र शिवाजी महाराज आणि संभाजी महाराज आहे, असंही भिडे यांनी म्हटलं.

शिवप्रतिष्ठानच्या वतीनं CAA आणि NRC च्या समर्थनार्थ सांगलीत मोर्चाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. यावेळी ते बोलत होते.

त्यांनी म्हटलं, "CAA आणि NRC कायदा देशहिताचा आहे. कायद्याला विरोध करणारे देशद्रोही आणि इरसाल आहेत. हिंदू माणसाला आत्मोद्धार कळतो, पण राष्ट्रोद्धार कळत नाही. व्यक्तिगत पातळीवर जगात तोड मिळणार नाही, इतका हिंदू माणूस चांगला आहे. पण, राष्ट्र, समाज आणि धार्मिक पातळीवर तो पराभूत झालेला आहे."

2. 'मंत्री आहोत याचे भान ठेवा, उगाच पाण्याच्या टाकीवर चढू नका'

"आपण आता मंत्री आहात याचे भान ठेवून वागा. उगाच को... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णत्याही विषयावरून पाण्याच्या टाकीवर चढण्याचं आंदोलन करू नका," असा सल्ला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मंत्रिमंडळाच्या विस्तारानंतर झालेल्या बैठकीत दिला आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

"आपण वेगवेगळ्या विचारांचे पक्ष एकत्र आलो असलो, तरी आपल्याला जनतेनं निवडून दिलं आहे. त्यामुळे जनतेचे प्रश्न सोडवण्याबाबत आपण सगळे एक आहोत. एक कुटुंब म्हणून आपल्याला काम करायचं आहे. एखाद्या विषयावर वेगवेगळी भूमिका जरी असली, तरी राज्यासाठी हिताचे काय याचाच विचार आपल्याला करायचा आहे याचं भान सर्वांनीच ठेवू या," असं उद्धव यांनी म्हटलं.

2 लाखांपेक्षा अधिक कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी लवकरच नवीन योजना आणू, असंही उद्धव ठाकरेंनी स्पष्ट केलं आहे.

याविषयी ते म्हणाले, "आपण आता मंत्री आहात याचे भान ठेवून वागा. उगाच कोणत्याही विषयावरून पाण्याच्या टाकीवर चढण्याचं आंदोलन करू नका. आता तुम्हाला कोणी खाली उतरवणार नाही. त्यामुळे कर्जमाफी तसंच सरकारचे अन्य निर्णय जनतेपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचवण्याचं काम करा."

3. पॅन-आधार कार्ड लिंक करण्यास मुदतवाढ

पॅन-आधार कार्ड लिंक करण्याची मुदत केंद्र सरकारनं मार्च 2020 पर्यंत वाढवली आहे. सध्याची मुदत 31 डिसेंबर 2019 होती. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

आयकर कायदा 1961 मधील तरतूद 139AA नुसार, पॅन कार्ड हे आधार कार्डाशी लिंक असायला हवं. यासाठीची मुदत आता 31 डिसेंबर 2019 ते 31 मार्च 2020 करण्यात आल्याची माहिती CBDT (सेंट्रल बोर्ड ऑफ डायरेक्ट टॅक्सेस्) ने अधिकृत ट्वीटर हँडलवर दिली आहे.

ही मुदत केंद्र सरकारनं आठव्यांदा वाढवली आहे. सर्वोच्च न्यायालयानं गेल्या वर्षी सप्टेंबर महिन्यात निर्णय दिला होता की, आधार कार्ड हे आयकर परतावा भरण्यासाठी आणि पॅन कार्ड मिळण्यासाठी बंधनकारक असेल.

4. CAA च्या समर्थनार्थ मोदींची मोहीम

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्याच्या समर्थनार्थ एक मोहीम सुरू केली आहे. एबीपी माझानं ही बातमी प्रसिद्ध केलीये.

या अभियानाचा प्रसार करण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी सोमवारी (30 डिसेंबर) अध्यात्मिक गुरू सद्गुरू जग्गी वासुदेव यांचा एक व्हीडीओ पोस्ट केला.

मोदींनी ट्वीट केलं की, नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्याशी निगडीत बाबींची स्पष्ट व्याख्या आणि इतर काही गोष्टी सद्गुरूंकडून ऐका. त्यांनी अनेक ऐतिहासिक संदर्भांचा हवाला दिला आहे. तसंच आपली बंधुत्वाची संस्कृती उत्तम प्रकारे...


संभाजी भिडे

2008 साली 'जोधा अकबर' चित्रपटाच्या प्रदर्शनावेळी जमावाला चिथावणी देणे, जमावबंदी असतानाही लोकांना गोळा करणे, असे आरोप 'श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदूस्थान'चे प्रमुख संभाजी भिंडेंवर लावण्यात आले होते.

मात्र हे आरोप राज्य शासनाने मागे घेतले आहेत, अशी माहिती RTI कार्यकर्ते शकील अहमद शेख यांनी सरकारकडून मिळवली आहे.

जर संभाजी भिंडेविरोधातील आरोप मागे घेतले नसते तर त्यांच्यावर नियंत्रण राहिलं असतं, मग जानेवारीत झालेलं भीमा कोरेगाव प्रकरण घडलंच नसतं, असं शेख बीबीसीशी बोलताना म्हणाले.

काय होतं प्रकरण?

संभाजी भिडे यांनी आशुतोष गोवारीकर यांच्या 'जोधा-अकबर' या सिनेमाविरोधात जन आंदोलन छेडलं होतं. सांगलीच्या जिल्हाधिकाऱ्यांनी जमावबंदीचे आदेश दिले होते. तो आदेश झुगारून जमावाने दगडफेक केली होती. जिल्हाधिकाऱ्यांचा आदेश भंग केल्याप्रकरणी संभाजी भिडे आणि इतर कार्यकर्त्यांवर गुन्हे दाखल करण्यात आले होते.

RTI कार्यकर्ता शेख यांनी, किती सामान्य लोकांविरोधातले गुन्हे राज्य सरकारने मागे घेतले आहेत, याची माहिती देण्यात यावी अशी विनंती माहितीच्या अधिकाराद्वारे केली होती. त्यावेळी संभाजी भिंडेंसह अ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नेक सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्त्यांवरील गुन्हे मागे घेण्यात आल्याचं समोर आलं.

गुन्हे मागे घेण्याची प्रक्रिया

सामाजिक किंवा राजकीय आंदोलनात सहभागी झालेल्या लोकांचे गुन्हे मागे घेण्यासाठी फौजदारी प्रक्रिया दंड संहितेच्या कलम 321मध्ये एक तरतूद आहे. त्यानुसार गुन्ह्यांचं स्वरूप गंभीर नसल्यास ते गुन्हे न्यायालयाच्या संमतीने मागे घेता येतात.

पण गुन्हा सिद्ध झाल्यावर त्याची शिक्षा सात वर्षांपेक्षा अधिक नसावी, असा नियम आहे.

गुन्हे मागे घेण्यापूर्वी सरकार स्थानिक पोलिसांकडून अहवाल मागवते. ते रेकॉर्ड तपासून पाहिले जातात. त्यांचा गुन्हा मागे घेण्यासंदर्भात मग राज्य सरकारकडून विचार केला जातो, अशी माहिती अॅडव्होकेट असीम सरोदे यांनी दिली.

या प्रकरणात, राजकीय आणि सामाजिक आंदोलनातील खटले मागे घेण्याबाबत गठित करण्यात आलेल्या मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. त्यानंतर या समितीने 11 जानेवारी 2017 रोजी निर्णय घेतला.

कुणाविरोधातील गुन्हे मागे घेण्यात आले आहेत?

शिवसेना नेत्या नीलम गोऱ्हे आणि मिलिंद नार्वेकर यांच्यावरील गुन्हे, शिवाय शेतकरी संघटनेचे राजू शेट्टी यांच्यावर आंदोलनावेळी दाखल झालेला गुन्हा मागे घेण्यात आला आहे.

भाजपचे संजय भेगडे, प्रशांत ठाकूर, विकास मठकरी यांच्यावरील गुन्हे मागे घेण्यात आले आहेत. या यादीत काँग्रेस नेते अभय छाजेड, राष्ट्रवादी नेते किरण पावसकर यांचीही नावं आहेत.

संभाजी भिडे यांच्यावरील गुन्हा मागे घेतल्यानंतर विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी सरकारवर निशाणा साधला आहे.

"संभाजी भिडे यांच्याविरुद्धचे काही गुन्हे मागे घेण्याचा राज्य सरकारचा निर्णय धक्कादायक आहे. या निर्णयामुळे संभाजी भिडे यांना सरकारचे पाठबळ असल्याचा विरोधी पक्षांचा आरोप खरा ठरला आहे," असं ते म्हणाले.

"संभाजी भिडेंसोबत असलेला सरकारचा विशेष स्नेह वारंवार दिसून आला आहे. त्यामुळे त्यांच्यावरील गुन्हे मागे घेण्याऐवजी त्यांना थेट महाराष्ट्र भूषण किंवा भारतरत्नच जाहीर करा," असा टोलाही विखे-पाटलांनी लगावला.

संभाजी भिडेंविरोधातील गुन्हे मागे का घेण्यात आले, असं विचारला असता राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार वाहिन्यांशी बोलताना म्हणाले, "राजकीय आणि सामाजिक आंदोलनादरम्यान नोंदवण्यात आलेले गुन्हे मागे घेण्यात यावे, असा निर्णय काँग्रेस राष्ट्रवादीच्या कार्यकाळात झाला होता. कोर्टाच्या...


संभाजी भिडे

एकबोटेंनंतर भिडेंनाही अटक व्हावी, या मागणीवरून भारिप बहुजन महासंघाचे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर आक्रमक झाले असून त्यांनी 26 मार्चला मुंबईत मोर्चाची हाक दिली आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाने अटकपूर्व जामीन फेटाळल्यानंतर पोलिसांनी 14 मार्च रोजी या प्रकरणात मिलिंद एकबोटे यांना अटक केली होती. एकाच प्रकरणात एकबोटेंना अटक झाली असली तरी संभाजी भिडेंना अटक का नाही, असा सवाल प्रकाश आंबेडकर यांनी उपस्थित केला आहे.

भीमा कोरेगावातील हिंसाचारानंतर अनिता सावळे यांच्या तक्रारीवरून पिंपरी पोलीस ठाण्यात संभाजी भिडे आणि मिलिंद एकबोटे यांच्यावर 2 जानेवारीला गुन्हा दाखल करण्यात आला. भीमा कोरेगाव शिक्रापूर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत येत असल्याने हे प्रकरण शिक्रापूर पोलीस ठाण्यात वर्ग करण्यात आलं. त्यानंतर पुढील तपास शिक्रापूर पोलिसांकडून सुरू आहे.

भिडेंवर लावण्यात आलेले आरोपच खोटे आहेत, असं शिवप्रतिष्ठानचे प्रवक्ते नितीन चौगुले यांचं म्हणणं आहे. ते म्हणाले, " ज्या आरोपांच्या आधारावर गुन्हा दाखल झाला आहे, ते आरोपच खोटे आहेत. त्यामुळे गुन्हा रद्द केला पाहिजे. मिलिंद एकबोटेंवर लावलेले आरोपही खोटे आहेत. या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दोघांवरील गुन्हा मागे घ्यावा या मागणीसाठी शिवप्रतिष्ठान संघटना 28 मार्चला संपूर्ण राज्यात ठिकठिकाणी जिल्हाधिकारी कार्यालयावर मोर्चा काढणार आहे."

पोलिसांचं काय म्हणणं आहे?

शिक्रापूर पोलीस ठाणे पुणे ग्रामीण पोलीस अधीक्षकांच्या अखत्यारित येतं. पुणे ग्रामीणचे पोलीस अधीक्षक सुवेझ हक यांना बीबीसीने संभाजी भिडे यांच्या चौकशी आणि अटकेबाबत विचारलं असता त्यांनी सांगितलं, "संभाजी भिडे यांची चौकशी अजून झालेली नाही. गरज पडल्यास त्यांची चौकशी केली जाईल."

गेल्या महिन्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट केलेल्या एका व्हीडिओमध्ये संभाजी भिडेंसोबत हा फोटो होता.

"मिलिंद एकबोटेंना अटक झाली कारण एकबोटेंविरोधात प्रथमदर्शनी पुरावे मिळाले होते. हा निर्णय तपास अधिकाऱ्यावर अवलंबून असतो.  तपासादरम्यान पुरावे मिळाले, अटक करण्याची गरज भासली तरच अटक केली जाते. भिडेंची चौकशी करायची की नाही ते सुद्धा अजून ठरवलेले नाही," असं ते म्हणाले.

कायदा काय म्हणतो?

"एकाच प्रकरणात दोन व्यक्तींवर सारखेच गुन्हे दाखल झाले असले तरी त्या गुन्ह्यांमध्ये त्या व्यक्तींचा सहभाग वेगवेगळा असू शकतो. त्यामुळे एकाच गुन्ह्यात एका आरोपीला अटक आणि दुसऱ्याला अटक नाही, असं होऊ शकतं," असं कायदेतज्ज्ञ असीम सरोदे यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

"मात्र संभाजी भिडेंवर दाखल झालेला गुन्हा हा दखलपात्र आहे. अशा गुन्ह्यात अटक व्हायलाच हवी. या प्रकरणात गुन्हा दाखल होऊन अडीच महिने उलटून गेले आहेत. भिडे यांची चौकशी आत्तापर्यंत व्हायलाच हवी होती. भिडे फरार झालेले नाहीत, मग त्यांची चौकशी का झाली नाही हा प्रश्न आहेच," असंही त्यांनी सांगितलं.

पोलिसांच्या भूमिकेबाबत बोलताना सरोदे म्हणाले की, "पोलिसांकडे विशेषाधिकार असले तरी त्यांचं उत्तरदायित्व कायद्याशी आहे. Discretion shall be used at most sensitivity, असं कायद्याचं तत्त्व आहे. प्रशासन विशेषाधिकार कोणाच्या बाजूने वापरतं, त्यावर त्या प्रशासनाचा दर्जा अवलंबून असतो," असं ते म्हणाले.

पोलिसांनी रीतसर प्रक्रिया पाळली का?

अशा प्रकरणात पोलिसांची प्रोसिजर काय सांगते हे बीबीसीने निवृत्त IPS अधिकारी सुधाकर सुराडकर यांच्याकडून जाणून घेतलं. सुराडकरांचं म्हणणं आहे की, "या प्रकरणात जो गुन्हा दाखल आहे तो अतिशय गंभीर आहे. प्रोसिजरनुसार अशा प्रकारच्या गुन्ह्यात आरोपींना त्वरित अटक व्हायला पाहिजे होती."

"या प्रकरणात सकृतदर्शनी जी माहिती...


संभाजी भिडे

या हिंसाचारानंतर संभाजी भिडे हे नाव पुन्हा एकदा चर्चेत आलं आहे. संभाजी भिडे नेमके कोण आहेत हे सांगणाऱ्या या 10 गोष्टी

1. संभाजी भिडे सांगलीत राहतात. त्यांचं वय 80 आहे. त्यांचे मूळ नाव मनोहर असं आहे. भिडे यांचं मूळ गाव सातारा जिल्ह्यातील सबनीसवाडी आहे.

2. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सांगलीतले तत्कालीन प्रमुख कार्यकर्ते बाबाराव भिडे यांचे ते पुतणे. संभाजी भिडे 1980च्या दशकात 'राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघा'त कार्यरत होते. तसंच त्यांचं शिक्षण एमएस्सीपर्यंत झालं आहे, असं सांगलीतले ज्येष्ठ पत्रकार गणेश जोशी यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

जोशी म्हणाले, "संभाजी भिडे यांनी सांगलीत 'संघा'च्या बांधणीचं काम सुरू केलं होतं. पण काही वाद झाल्यानंतर त्यांची दुसऱ्या जिल्ह्यात बदली करण्यात आली. पण ते बदलीच्या ठिकाणी हजर झाले नाहीत. त्यांनी सांगलीमध्ये प्रतिसंघ स्थापला होता. तसंच संघाच्या दसरा संचलनाला पर्याय म्हणून दुर्गामाता दौड सुरू केली."

3. जोशी म्हणाले, "बाबरी मशीद आणि रामजन्मभूमी वाद उफाळला होता तेव्हा भिडे यांच्या 'श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान' या संघटनेला चांगला प्रतिसाद मि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ळू लागला. छत्रपती शिवाजी महाराज आणि छत्रपती संभाजी महाराज यांचा हिंदुत्ववादी संघटनांना अभिप्रेत असलेला इतिहास ते सांगतात."

राजकीय प्रतिष्ठा हवी असलेले समाजातील विविध स्तरांतील लोक त्यांच्या संघटनेत सहभागी झाल्याचं जोशी यांचं निरीक्षण आहे.

4. जून 2017 मध्ये पुण्यात ज्ञानोबा माऊली आणि तुकोबांच्या पालखी मार्गात अडथळा आणल्याचा आरोप भिडे आणि त्यांच्या कार्यकर्त्यांवर आहे.

5. 2009 मध्ये श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान आणि इतर काही संघटनांनी 'जोधा अकबर' या सिनेमाला विरोध केला होता. त्यातून सांगली, कोल्हापूर, सातारा या भागांत मोठ्या प्रमाणावर हिंसाचार झाला होता.

6. श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान या संघटनेची स्थापना 1984 ला झाल्याची नोंद या संघटनेच्या वेबसाईटवर आहे.

7. 'हिंदू समाजाची उगवती तरुण पिढी शिवाजी, संभाजी रक्तगटाची बनवणे हेच श्री. शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानचे ध्येय आहे,' असं श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानच्या वेबसाईटवर म्हटलं आहे.

संभाजी भिडे अनवाणी चालतात, असं सांगलीतील लोक सांगतात.

8. श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थाननं रायगडावर 32 मण इतक्या वजनाच्या सोन्याचं सिंहासन बसवण्याचा संकल्प केला आहे. धर्मवीर संभाजी महाराज बलिदान मास, दुर्गामाता दौड, धारातीर्थ यात्रा, शिवराज्यभिषेक दिन असे विविध उपक्रम राबवले जात असल्याचं शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानच्या वेबसाईटवर म्हटलं आहे.

9. सांगलीतल्या गावभाग परिसरात भिडे राहतात. सांगली येथील नागरिक मोहन नवले त्यांच्या शेजारीच राहतात. बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले की भिडे गुरूजी यांची राहणी साधी आहे.

10. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भिडे यांची भेट 2014च्या लोकसभा निवडणुकीच्या प्रचारदरम्यान रायगड इथं झाली होती.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)