हवाईहल्ल्यात 10 माणसंही पाकिस्तानात मारली गेली असती तर अभिनंदन यांना पाकिस्तानने परत केलंच नसतं, असंही ते म्हणाले. निवडणूक जिंकण्यासाठी खोटा प्रचार केला जात आहे. लष्कराच्या जिवावर त्यांना निवडणूक जिंकायची आहे. निवडणुकीच्या तोंडावर पुलवामासारखा हल्ला घडवला जाईल, असंही ते म्हणाले. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या 13 व्या वर्धापन दिनानिमित्त ते बोलत होते. लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीचा निर्णय झाला की जाहीर करू, असं ते यावेळी म्हणाले.

राज ठाकरे यांच्या आरोपांवर बीबीसी मराठीने भाजपचे प्रवक्ते माधव भंडारी यांच्याशी संपर्क साधला. ते म्हणाले, "राज ठाकरे जे काही बोलताहेत ते वैफल्यग्रस्त व्यक्तीची बेताल बडबड आहे.  यापेक्षा त्याला किंमत द्यायची गरज नाहीये. मला जेवढी प्रतिक्रिया द्यायची तेवढी मी दिलीय. त्यांच्या प्रत्येक शब्दाचा प्रतिवाद करायची मला गरज नाही."

राज ठाकरे यांनी त्यांच्या भाषणात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपवर चौफेर टीका केली.

ते म्हणाले, "राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांची चौकशी करा, असं मी म्हटल्यानंतर भाजपच्या फुलबाज्या वाजल्या. त्यावर 'धुरळा बसल्या'वर उत्तर देऊ, असं ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ठरवलं. एका मासिकाने अजित डोवाल यांच्या मुलाचा एक भागीदार पाकिस्तानी आणि एक अरब आहे. हे प्रश्न विचारायचे नाहीत का? जर दुसऱ्या कुणाचा भागीदार पाकिस्तानी असता तर भाजपने थयथयाट केला असता."

"पुलवामा हल्ल्यात प्राण गमावलेल्या CRPFच्या जवानांना हवाई मार्गाने नेण्याची मागणी असताना ती का पूर्ण झाली नाही? डोवाल आणि पाकिस्तानचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार यांची बँकॉकमध्ये भेट झाल्याचंही वृत्त आलं होतं, त्यात काही चर्चा झाली? हे प्रश्न आहेत. हे या देशाचे प्रश्न आहेत, ते आम्ही विचारणार," असं ते म्हणाले.

अभिनंदन वर्तमान यांना पाकिस्तानने ताब्यात घेतल्यानंतर अमित शाह यांनी हवाईहल्ल्यात 250 ठार झाल्याचं म्हटलं, ते काय को-पायलट होते का? असा सवालही त्यांनी केला.

भारतीय वायुसेनेला चुकीची माहिती पुरवल्याने जंगलात बाँब टाकले, असं ते म्हणाले.

रफाल प्रश्नावर ते म्हणाले, "अनिल अंबानी यांना कंत्राट देण्याचा मूळ मुद्दा आहे. यावर दिशाभूल केली जात आहे."

सरकारची सर्व आश्वासनं 'फेल' ठरली आहेत, असं ते म्हणाले. जवानांबद्दल असणाऱ्या प्रेमाचे फायदे घेतले जात आहेत, असं ते म्हणाले.

भाजपच्या ट्रोलना मी घाबरत नाहीत, असं म्हणत त्यांनी ट्रोलच्या उल्लेख त्यांनी 'भाजपची लावारीस पोरं' असा केला.  पुरावे असतील तर भाजपच्या ट्रोलला चोख उत्तर द्या असं ते म्हणाले.

'हे कसले फकीर हे तर बेफिकीर'

पंतप्रधान मोदी हे स्वतःला फकीर म्हणवून घेतात पण ते फकीर नाहीत तर बेफिकीर आहेत असं राज ठाकरे म्हणाले. पुलवामा हल्ल्याच्या काही दिवसानंतरच ते सेऊलला शांतता पुरस्कार घेण्यासाठी गेले. पुलवामा हल्ल्यात आमचे 40 जवान शहीद झाले पण पंतप्रधानांच्या चेहऱ्यावर काही दुःख दिसत नाही. पुलवामा हल्ल्यानंतरचे मोदी यांचे फोटो राज ठाकरेंनी सभेत दाखवले आणि लोकांना विचारलं यापैकी कोणता चेहरा दुःखी वाटतो.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


हवामान बदलबाबत ऑस्ट्रेलियन सरकारचं एक ठाम धोरण नाहीये, असं आंदोलन करणाऱ्या शाळकरी मुलांचं म्हणणं आहे.

शाळा सोडून मुलांनी आंदोलन करणं चुकीचं आहे. सरकार योग्य ती पावलं उचलत आहे, असं ऑस्ट्रेलियन पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन यांनी म्हटलं आहे.

पंतप्रधानांच्या या वक्तव्यानंतर आंदोलन आणखी बळकट करण्यासाठी आणखी उर्मी आल्याचं अनेक विद्यार्थ्यांना वाटत आहे.

"त्यांनी (राजकारण्यांनी) आज घेतलेल्या निर्णयांचे परिणाम उद्या आम्हालाच भोगावे लागणार आहेत," असं जगवीर सिंग (17) या आंदोलनकर्त्या विद्यार्थ्याने बीबीसीला सांगितलं.

स्वीडनमधल्या ग्रेटा थनबर्ग या 15 वर्षांच्या मुलीच्या आंदोलनातून आम्हाला प्रेरणा मिळाली, असं आंदोलनाचे आयोजक म्हणाले. ग्रेटाने स्वीडनमध्ये हवामान बदलाविरोधात असंच आंदोलन उभं केलं होतं.

पॅरिस कराराअंतर्गत ऑस्ट्रेलियाने आश्वासन दिलं आहे की ते आपलं कार्बन उत्सर्जन 2030 पर्यंत 2005च्या पातळीपेक्षा 26 ते 28 टक्क्यांनी कमी करतील.

अपारंपरिक ऊर्जेचं लक्ष्य, स्वच्छ ऊर्जा निधी आणि जलविद्युत प्रकल्पांचा हवाला देत ऑस्ट्रेलिया हे लक्ष्य पूर्ण करेल, असं मॉरिसन नुकतेच म्हणाले होते.

"मुलांनी श... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाळेत जाऊन आंदोलनं करण्यापेक्षा शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करावं," असं वक्तव्य त्यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या संसदेत केलं आहे.

संयुक्त राष्ट्राने गेल्या आठवड्यातच ऑस्ट्रेलियासह अनेक देश कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी पुरेसे प्रयत्न करत नसल्याचं म्हटलं होतं.

ऑस्टेलियाने त्यांच्या हवामान विषयक धोरणात गेल्या वर्षीपासून कोणताही बदल केला नसल्याची माहिती UNच्या  Emissions Gap Report या अहवालात दिली आहे.

ऑस्ट्रेलियाच्या सर्व राज्यांच्या राजधानी आणि 20 उपगनगरांमध्ये हवामान बदलाविरोधात School Strike 4 Climate Action ही चळवळ सुरू आहे.

'मतदानाचा अधिकार मिळेपर्यंत अशी गप्प बसू शकत नाही'

बीबीसीने या आंदोलनात सहभागी झालेल्या शाळकरी मुलांना त्यांच्या कारणांविषयी विचारलं.

व्हिक्टोरिया राज्यातल्या 14 वर्षांच्या मिलू अल्ब्रेक्ट आणि हॅरिएट ओशिआ कॅरी यांच्या कल्पनेतून या आंदोलनाला सुरुवात झाली.

"हवामान बदलाच्या या आपत्कालीन परिस्थितीविषयी आम्ही खूप दिवसांपासून विचार करत होतो," असं हॅरिएट सांगते. "आम्ही अनेक पत्रं लिहिली. पण त्याचा काहीही फरक पडला नाही. शिक्षण आमची ताकद आहे. त्याच्या बळावरच आम्ही मोठं काम करू शकतो," असं तिनं पुढं सांगितलं.

"आमच्या सरकारने हवामान बदल ही एक आणिबाणी आहे हे सार्वजनिकरित्या मान्य करावं. त्यांनी कोळशाच्या खाणी खाणणं थांबवावं, नवीन खाणींना परवानगी देऊ नये आणि अपारंपारिक उर्जेकडे वळावं" असं मिलौ अल्ब्रेक्ट सांगते.

14 वर्षीय जुलिएन मिहानने सिडनीतल्या आंदोलनाचं नेतृत्व केलं.

जॉन हिंचक्लिफ या 14  वर्षांच्या मुलीला व्हिक्टोरियात आंदोलनाची ठिणगी उडल्याची दिसल्यावर तिने तिच्या सिडनी शहरात असं आंदोलन उभं करायचं ठरवलं.

"मला मतदानाचा अधिकार मिळेपर्यंत मी अशी गप्प बसू शकत नाही. हवामान बदल हे वास्तव आहे, हे सर्व तरुण लोकांना माहिती आहे आणि राजकारण्यांच्या धोरणलकव्याला आम्ही कंटाळलोय," असं जुलियन सांगते.

समद्राची पातळी वाढत आहे. आमच्या भविष्यावर त्याचा काय परिणाम होईल, हा विचारच भयावह आहे, असं ती पुढं सांगते.

रुबी वॉकर

फेसबुकवर इतर शहरातली आंदोलनं पाहून रुबी वॉकर (16) हिने तिचं शहर इन्व्हरेल या ठिकाणी आंदोलन केलं.

अमेरिकेत पर्यावरण आणि बंदुकींविरोधात विद्यार्थ्यांनी केलेल्या विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनामुळेही प्रेरणा मिळाली, असंही रुबीने सांगितलं.

"माझ्या मते सोशल मीडियाची यामध्ये मोठी भूमिका आहे....


हसन अली

शमिआ एअरोनॉटिकल इंजिनिअर असून, फरिदाबादमधील मानव रचना संसद विद्यापीठात तिने शिक्षण घेतलं आहे. ती जेट एअरवेज कंपनीत काम करत होती. सध्या ती एमिरेट्स एअरलाईन्समध्ये एअरोनॉटिकल इंजिनिअर म्हणून काम करत आहे.

सात भावंडांपैकी एक असलेल्या आरझूचं शालेय शिक्षण फरिदाबादमधील सेक्टर 16 मधील सेंट पीटर्स शाळेत झालं. मानव रचना संसद विद्यापीठातून शिक्षण घेतल्यानंतर आरझूने काही काळ इंग्लंडमध्येही शिक्षणासाठी गेली होती.

शामिआच्या ट्वीटरवर हसनसह फोटो टाकला आहे.

हसन आणि 26 वर्षीय शामिआचं लग्न रोजी दुबईत होणार आहे.

शामिआचे वडील लियाकत अली हे रिटायर्ड ब्लॉक ऑफिसर असून ते फरिदाबादमध्ये राहतात.

आरझूचे कुटुंबीय चांदेनी गावचे म्हणजेच हरियाणातील मेवातचे आहेत. भारतीय मुलीशी लग्न करणारा हसन चौथा पाकिस्तानी क्रिकेटपटू ठरणार आहे. हसनच्या आधी झहीर अब्बास, मोहसीन खान, शोएब मलिक यांनी भारतीय मुलीशी लग्न केलं होतं.

दोन्ही कुटुंबांची यंदा दुबईत भेट झाली. त्यानंतर लग्नाची बोलणी पक्की करण्यात आली.

हसन अली कसोटीदरम्यान

आरझूच्या पूर्वजांपैकी एक खान बहादूर फाळणीनंतर पाकिस्तानात रवाना झाले. ते पाकिस्तानात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ील कसूर जिल्ह्यातील कोठी नायकी गावात स्थायिक झाले. खान बहादूर यांचे चिरंजीव सरदार तुफैल आणि आरझू कुटुंबीय यांचे चांगले संबंध होते. तुफैल पाकिस्तान रेल्वे बोर्डाचे चेअरमन होते.

शामिआ सतत हवेत भरारी घेण्याविषयी बोलत असे. हरियाणाचीच लेक असणाऱ्या कल्पना चावलाकडून तिने प्रेरणा घेतल्याचं सांगितलं जातं. तिला हवाई भरारीचं विलक्षण आकर्षण आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून ती दुबईत आहे.

दरम्यान हसन पाकिस्तानातील गुजरानवाला भागात राहतो. हसनच्या घरी लग्नाची तयारी सुरू झाल्याच्या बातम्या प्रसिद्ध झाल्या आहेत.

हसनने अशा स्वरुपाचं सेलिब्रेशन वाघा बॉर्डरवर केलं होतं.

हसनने या बातम्यांच्या पार्श्वभूमीवर पत्रकार परिषद घेत सस्पेन्स संपुष्टात आणला. "20 ऑगस्टला आम्ही विवाहबद्ध होत आहोत. आम्हाला हा घरगुती स्वरुपाचा सोहळा करायचा होता. मात्र आता प्रसारमाध्यमांना याची कल्पना आहे. वर्षभरापूर्वी शामिआ आणि माझी भेट झाली. ओळखीचं रुपांतर प्रेमात झालं. मी तिला लग्नाची मागणी घातली. आमच्या कुटुंबीयांनी या नात्याला मान्यता दिली," असं हसनने सांगितलं.

हसनने 2016 मध्ये पाकिस्तानसाठी वनडे आणि ट्वेन्टी-20 पदार्पण केलं. दोन वर्षांपूर्वी हसनने कसोटी पदार्पण केलं. स्विंग गोलंदाजीसाठी प्रसिद्ध हसन नुकत्याच झालेल्या वर्ल्ड कप स्पर्धेत पाकिस्तान संघाचा भाग होता. भारताविरुद्धच्या लढतीत मात्र त्याची कामगिरी सुमार झाली होती.

हसन अली

हसनने 9 टेस्ट, 53 वनडे आणि 30 ट्वेन्टी-20 लढतीत पाकिस्तानचं प्रतिनिधित्व केलं आहे.

हसन पाकिस्तान सुपर लीग स्पर्धेत पेशावर झाल्मी संघासाठी खेळतो. कॅरेबियन प्रीमिअर लीग स्पर्धेत हसन सेंट किट्स अँड नेव्हिस पॅट्रियट्स संघाचं प्रतिनिधित्व करतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


हसन मिन्हाज

भारतीय वंशाचे अमेरिकन कॉमेडिअन हसन मिन्हाज यांनी आपल्या कलेची अशी छाप सोडली आहे की, प्रत्येक अमेरिकन नागरिकाच्या मुखी त्यांचं नाव आहे.

व्हाईट हाऊसला होणाऱ्या काही वार्षिक कार्यक्रमांमध्ये पत्रकारांसोबत डिनर हा खास कार्यक्रम असतो. हसन मिन्हाज यांना यावर्षी त्याचं  निमंत्रण मिळालं आहे. 2016 साली ओबामांच्या कार्यकाळात प्रसिद्ध अमेरिकन कॉमेडिअन लॅरी विलमोर यांनी आपली कला सादर केली होती.

कम्युनिस्ट चीनमधला सर्वांत मोठा धर्म कुठला?

अल्लाहचं नाव घेत करतात मुस्लीम योग

डोनाल्ड ट्रंप राष्ट्रपती झाल्यानंतर त्यांना पुन्हा जेव्हा ही संधी मिळाली तेव्हा लॅरी यांनी आपल्या जागी हसन मिन्हाज यांचं नाव पुढे केलं. त्यावेळेपर्यंत हसन यांचं कॉमेडीच्या क्षेत्रात आजच्या इतकं मोठं नाव नव्हतं.

हसन मिन्हाज

हसन यांना आपली कला सादर करण्यासाठी फक्त 19 दिवसांचा वेळ मिळाला होता. कार्यक्रमात जॉन स्टुअर्ट आणि स्टीफन कॉल्बर्टसारख्या लोकांनी आपली कला प्रस्तुत केली होती.

पण हसननी आपलं सादरीकरण संपवताना सांगितलं की, "फक्त अमेरिका हाच असा देश आहे जिथे एक भारतीय मुसलमान स्टेजवर येऊन राष्ट्रपतींवरही विनो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

द करू शकतो."

हसन मिन्हाज

या एका वाक्याने  हसनला एका रात्रीत हिरो बनवलं. सोशल मीडियावर हसन मिन्हाज यांचा हा कार्यक्रम सहा अब्जाहून अधिक लोकांनी पाहिला आहे.

कॉमेडिअनचं काम फारसं सन्मानाचं समजलं जात नाही. पण समाजाला आरसा दाखवण्याची कुवत या व्यवसायात आहे.

बऱ्याच काळापर्यंत या व्यवसायात श्वेतवर्णीय लोकांचा दबदबा होता. ज्या लोकांना इंग्रजी भाषा येत नाही तिथेसुद्धा श्वेतवर्णीय स्टँडअप कॉमेडिअन लोकांचाच प्रभाव होता.

या कलेचं स्वरूप एका विशिष्ट वर्गापर्यंत पोहोचलं आहे. त्यामुळे नवीन शक्यतांना कमी वाव मिळतो आहे. जुनेच विषय आणि जुन्याच प्रकारचं सादरीकरण बघून लोक कंटाळले होते.

म्हणूनच आशियायी वंशाच्या लोकांनी जेव्हा नवीन प्रकारे कॉमेडी सादर करायला सुरुवात केली तेव्हा हा एक नवीन प्रवाह निर्माण झाला.

एका रात्रीत हिरो..

रातोरात प्रसिद्धी या एकाच कारणामुळे हसन मिन्हाज आणि पाकिस्तानच्या अनेक कॉमेडिअनना अमेरिकेत मोठी प्रसिद्धी मिळाली.

आशिया खंडातल्या जितक्या कॉमेडिअननी परदेशात नाव कमावलं आहे त्यात एक नाव अझीझ अन्सारीचं आहे. त्याने जगभरात स्टॅंड अप कॉमेडी शो केले आहेत. त्याने लिहिलेल्या आणि दिग्दर्शित केलेल्या 'मास्टर ऑफ नन'ला पुरस्कार मिळाला होता.

'मास्टर ऑफ़ नन' मुळे अझीझ अन्सारी एका वेगळ्या उंचीवर पोहोचला.

नेटफ्लिक्सवर हा शो पाहणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे.

भारतीयांनंतर पाकिस्तानी कलाकार अमेरिकेत विशेष लोकप्रिय आहेत. पाकिस्तानी अमेरिकी कॉमेडिअन कुमैल ननजियानी यांच्या 'द बिग सिक' या चित्रपटाला 2017 सालच्या सर्वाधिक लोकप्रिय विनोदी चित्रपटाचा मान मिळाला.

हा चित्रपट मॉडर्न रोमँटिक या वर्गवारीत मोडणारा आहे. कुमैल आणि त्याची बायको एमिली गॉर्डन यांच्या नात्यावर हा चित्रपट आधारित आहे.

या चित्रपटाच्या निर्मितीचा खर्च फक्त 30 कोटी होता. पण हा चित्रपट इतका लोकप्रिय झाला की, या चित्रपटाने 300 कोटींची कमाई केली आहे. तो यावर्षीचा सगळ्यात यशस्वी चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे सनडान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये देखील स्क्रीनिंग झालं आहे.

अमेरिकेत उर्दू

'मास्टर ऑफ नन'  या शोच्या आणि 'द बिग सिक' या चित्रपटाच्या यशाचं एक रहस्य असं आहे की, या दोन्ही कलाकृती खासगी आयुष्यावर आधारित आहे. लोकांना जे पाहायचं किंवा ऐकायचं आहे ते सगळं यात आहे.

या चित्रपटातील सगळी पात्रं खऱ्याखुऱ्या आयुष्यातली आहेत. हे देखील या शोच्या लोकप्रियतेचं एक...


हसन रुहानी

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी संयुक्त राष्ट्रांमध्ये भाषण करतांना इराणवर टीका केली होती. त्यानंतर इराणनं ही चाचणी घेतली आहे.

खोरामशर नावाच्या या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता तब्बल 2000 किमी आहे. शुक्रवारी इराणची राजधानी तेहरानमध्ये झालेल्या लष्करी संचलनात ते प्रदर्शित करण्यात आलं होतं.

"इराण त्यांच्या लष्करी सामर्थ्यात मोठी वाढ करेल, पण ते प्रतिबंधात्मक असेल," असं राष्ट्राध्यक्ष हसन रूहानी यांनी शुक्रवारी जाहीर केलं आहे.

अमेरिकेनं जुलैमध्ये इराणवर नव्यानं काही निर्बंध घातले आहेत. इराणनं 2015 मध्ये अमेरिका आणि इतर 6 देशांबरोबर केलेल्या कराराचा हा भंग असल्याचं अमेरिकेचं म्हणणं आहे.

इराणनं 2015 मध्ये त्यांच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाला आवर घालण्याची तयारी दर्शवली होती. त्याबदल्यात अमेरिका आणि इतर देशांनी त्यांच्यावर घातलेले निर्बंध उठवावेत, असा करार करण्यात आला होता.

दरम्यान, कुठल्याही कराराचा भंग केला नसल्याची प्रतिक्रीया इराणनं दिली आहे. तसंच हे क्षेपणास्त्र अण्वस्त्र वाहून नेण्यासाठी तयार केलं नसल्याचं इराणनं सांगितलं आहे.

(बीबीसीमराठीचे सर्व अपडेट्स म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)


हसिना सोटा

पाणी नाही, वीज नाही, गॅस नाही, केरोसिनचा स्टोव्ह नाही आणि खायला अन्नाचा कण देखील नाही. गुजरातमध्ये अनेक विधवा महिला पेन्शनची वाट बघत आहेत. हसिना त्यापैकीच एक आहेत.

हसिना यांच्या पतीचं 2015 मध्ये निधन झालं. त्यांच्या पतीचं कोणतंही शाश्वत उत्पन्न नव्हतं. त्यामुळे एकवेळच्या अन्नासाठीसुद्धा त्यांना अनेक सेवाभावी संस्थांवर अवलंबून रहावं लागतं.

"राज्य सरकारच्या योजनेतून तिला नाही तर कोणाला फायदा व्हायला हवा?" माळिया भागातल्या ज्योत्सना जडेजा यांनी बीबीसी शी टीमला सांगितलं.

खायची भ्रांत

जुम्मावाडी हे खेडं सौराष्ट्र भागातल्या मोरबी जिल्ह्याच्या माळिया तालुक्यात वसलं आहे. समुद्रकिनारी असलेल्या या खेड्यात जेव्हा बीबीसी शी ची टीम पोहोचली आणि त्यांच्याशी बातचीत केली तेव्हा "मला जर पेन्शन मिळाली तर मी माझ्या मुलांना खायला घालू शकेन" इतकंच त्या बोलत होत्या. आपल्या पोरांना उपाशी पोटी झोपताना पाहून फार दु:ख होतं हे सांगताना त्यांच्या डोळ्यात अश्रू होते.

राज्य सरकारच्या नियमानुसार 18 ते 60 वर्षांच्या विधवांना पेन्शन मिळते. राज्य सरकारच्या तिजोरीतून जिल्हाधिकारी कार्यालयात ही पेन्शन मिळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ण्याची तरतूद आहे.

पण लालफितशाहीमुळे विधवांना ही पेन्शन मिळत नाही. अर्जदारांना त्यांच्या अर्जाची सतत वाट पहावी लागते. या प्रक्रियेला कायम उशीर होताना पाहायला मिळतो. गुजरातमध्ये 1.52 लाख विधवा पेन्शन योजनेच्या लाभार्थी आहेत, असं मुख्यमंत्री विजय रुपाणी यांनी 2016 मध्ये जाहीर केलं होतं.

उदाहरणादाखल हसिना यांचे पती सादिक यांचं 19 नोव्हेंबर 2015 साली निधन झालं आणि पुढच्या काही महिन्यांत त्यांनी विधवा पेन्शन योजनेसाठी अर्ज केला होता.

"आता दोन वर्षं होत आली तरी मला पेन्शन मिळालेली नाही. मी जेव्हा त्यांच्या ऑफिसमध्ये जाते तेव्हा पेन्शनचं पत्र पाठवलं आहे, असं मला सांगण्यात येतं. पण मला आतापर्यंत कोणतंही पत्र मिळालं नाही." त्या सांगत होत्या.

हसिना यांच्या अर्जासंबंधी जेव्हा बीबीसी शी च्या टीमनं कार्यकारी दंडाधिकारी एम. एन. सोळंकी यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. ते म्हणाले की, जुम्मावाडी गावात त्यांचा अर्जावर सही करण्यासाठी सरपंच नाही. म्हणून मी त्यांच्या अर्जावर साक्षीदार म्हणून सही केली होती. त्याचबरोबर त्यांना वेळेवर पेन्शन मिळावी अशी तरतूद केली होती. जुम्मावाडी हे किनाऱ्यावर वसलेलं गाव आहे आणि तिथं ग्रामपंचायत किंवा कोणत्याही प्रकारची स्थानिक स्वराज्य संस्था नाही.

शहरांतही तेच

शहरी भागातसुद्धा वेगळी परिस्थिती नाही. पुष्पादेवी रघुवंशी अहमदाबादमध्ये राहतात. सप्टेंबर 2016 पासून त्या पेन्शनची वाट बघत आहेत.

"ते माझ्याकडे कायम वेगवेगळ्या कागदपत्रांची मागणी करत असतात. मी सगळी कागदपत्रं दिली आहेत. त्याचबरोबर 3000 रुपये खर्च करत ऑफिसमध्ये पाठपुरावा केला. पण मला अजूनही पेन्शन मिळालेली नाही," त्या सांगत होत्या.

एका चांगल्या वस्तीत राहणाऱ्या राघुवंशी त्यांच्या अनुक्रमे 16 आणि 14 वर्षांच्या मुलांबरोबर राहतात.

"बालमजूर कायद्यामुळे माझ्या मुलाला नोकरी मिळत नाही. त्याला कोणीही नोकरीवर ठेवत नाही. नोकरी मिळाली तरी त्यांना कमी पगार मिळतो. त्यांची मुलगी नववीमध्ये शिकते. शाळेत फी उशीरा भरल्यामुळे तिचा कायम अपमान होतो.

पुष्पादेवी रघुवंशी

"पुढच्या वर्षी ती दहावीत जाईल. ती कोणताही क्लास न लावता चांगले मार्क मिळवण्यासाठी प्रयत्न करीन असं तिनं मला सांगितलं. ती अतिशय बुद्धिमान आणि समजुतदार आहे. मला जर पेन्शन मिळाली तर मी तिच्या शिक्षणाला पैसे देईन," असं त्या पुढे सांगतात.

पुष्पादेवी यांना दिवसाला 200 रुपये मिळतात. मी...


हसीनांच्या अवामी लीगने 350 पैकी 281 जागा जिंकल्या. गेल्यावेळेच्या तुलनेत अवामी लीगच्या जागांमध्येही वाढ झाली आहे.

दरम्यान, विरोधकांनी मात्र या निकालांवर टीका केली असून संपूर्ण निवडणूक प्रक्रियेची संभावना 'फार्स' म्हणून केली आहे. या निवडणुकीमध्ये हिंसाचार, बळाचा वापर झाल्याची टीकाही विरोधकांनी केली.

या निवडणुकांचे निकाल अवैध घोषित करण्याची मागणी आम्ही करत आहोत, असं विरोधी नेते कमाल होसैन यांनी म्हटलं आहे. विरोधकांनी बांगलादेशमध्ये तातडीने फेरनिवडणुका घेण्याची मागणीही केली आहे.

"देशभरातून आम्हाला बनावट मतदानासंबंधीच्या तक्रारी मिळत आहेत. आम्ही त्याची चौकशी करू," अशी माहिती बांगलादेशच्या निवडणूक आयोगानं रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला दिली.

तर निवडणुकीदरम्यान सत्ताधारी पक्षाचे समर्थक आणि विरोधकांमध्ये झालेल्या हिंसाचारात 17 लोक ठार झाले.

काय आहेत विरोधकांचे आरोप?

2009पासून पंतप्रधानपदी असलेल्या शेख हसीनांनी सत्ता टिकवण्यासाठी गैरमार्गाचा अवलंब केल्याची टीका विरोधक करत आहेत. अनेक मतदान केंद्रांवर आधीपासूनच भरलेल्या मतपेट्या ठेवण्यात आल्या होत्या, असा विरोधकांचा आरोप आहे. 300 पैकी 221 म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तदारसंघांमधील मतदान प्रक्रियेत अनियमितता आढळून आल्याचा आरोप बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टीच्या (बीएनपी) प्रवक्त्यांनी केला.

मतदान प्रक्रियेला सुरुवात झाल्यानंतर थोड्याच वेळात चितगावमधीलल एका मतदान केंद्रावर मतपत्रिकांनी भरलेल्या पेट्या ठेवल्याचं बीबीसीच्या प्रतिनिधीच्याही निदर्शनास आलं होतं.

चितगाव हे बांगलादेशमधील दुसरं सर्वांत मोठं शहर आहे. या शहरातल्या अनेक मतदान केंद्रांवर केवळ सत्ताधारी पक्षाचेच 'पोलिंग एजंट' उपस्थित होते.

विरोधी पक्षांच्या आघाडीमधील किमान 47 उमेदवारांनी मतदान पूर्ण होण्यापूर्वीच माघार घेतली. बळाचा वापर आणि बनावट मतदान होत असल्याचं पाहून त्यांनी आधीच आपला पराभव मान्य केला.

निरीक्षक, कार्यकर्ते आणि सर्व विरोधी पक्ष मतदानाची प्रक्रिया पारदर्शक नसल्याचा आरोप करत असतानाच सत्ताधारी मात्र विरोधकांचे आरोप हे खोटे, तथ्यहीन असल्याचं म्हणत आहेत.

शेख हसीना यांनी शुक्रवारी बीबीसीशी संवाद साधला. त्या म्हणाल्या, "एका बाजूला ते आमच्यावर आरोप करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला आमच्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांवर तसंच नेत्यांवर हल्लेही करत आहेत. हीच या देशाची शोकांतिका आहे."

बांगलादेशसाठी ही निवडणूक का आहे महत्त्वाची?

पुढचे पाच वर्षं बांगलादेशचं राजकारण कोणत्या मार्गाने जाणार तसेच स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय मुद्द्यांवर बांगलादेशची भूमिका काय असणार आहे, हे या निवडणुकीतून स्पष्ट होणार आहे. मुस्लीमबहुल बांगलादेशसमोर सध्या हवामान बदल, दारिद्र्य, भ्रष्टाचार अशा समस्या आहेत. पण त्यासोबतच म्यानमारमधून स्थलांतरित झालेल्या रोहिंग्या मुसलमानांचा प्रश्नही बांगलादेशला भेडसावत आहे. या सर्वच मुद्द्यांवर पहिल्यांदाच सर्व विरोधी पक्ष अवामी लीगविरोधात एकवटले आहेत.

'विजयाला वादाची किनार' : योगिता लिमये, बीबीसी न्यूज, ढाका

रविवारी ढाक्यामधल्या मतदान केंद्रांवर तिथली परिस्थिती आम्ही पाहत होतो. एक गोष्ट ठळकपणे दिसत होती. पंतप्रधान शेख हसीनांचे समर्थक बोलायला उत्सुक होते. कॅमेऱ्यावर प्रत्येक प्रश्नाचं उत्तर द्यायला अगदी आनंदानं तयार होते. कोणत्या मुद्द्यावर त्यांनी मतदान केलं, हे पण त्यांनी सांगितलं. इतरांना मात्र बोलायचीही भीती वाटत होती.

एका मतदारानं त्याच्या कुटुंबाची गोष्ट सांगितली. या एकत्र कुटुंबातले सदस्य जेव्हा मतदानासाठी केंद्रावर गेले, तेव्हा त्यांच्या नावे कोणीतरी आधीच मतदान केल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. हे...


हा 'LGBT सेल' त्यांच्या समुदायातील वंचितांसाठी काम करणार असल्याचं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी म्हटलं आहे. हा सेल नेमकी काय कामं करणार? 'एलजीबीटी' समुदायाला राजकीय पक्षात सामील करून ते मुख्य प्रवाहात येतील का? याबाबतचा हा आढावा...

राष्ट्रवादी काँग्रेसचा हेतू काय?

समाजातील विविध वर्गापर्यंत, तळागाळातील वंचितांपर्यंत राजकारण पोहोचतं. पण 'LGBT' समुदाय राजकीयदृष्याही वंचित राहिला आहे. LGBT समुदायाला मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी सामाजिक स्तरांवर प्रयत्न केले जातात. पण LGBT सेल स्थापन करून राजकीयदृष्ट्या त्यांना महत्त्व देणारा राष्ट्रवादी काँग्रेस हा पहिला राजकीय पक्ष ठरला आहे.

या 'LGBT' सेलच्या राज्यप्रमुखपदी प्रिया पाटील यांच्यासह 14 जणांची निवड करण्यात आली आहे. यावेळी बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्या खासदार सुप्रिया सुळे म्हणाल्या,  "गेली अनेक वर्षं LGBT समुदायाची वेल्फेअर बोर्डाची मागणी होती. ती पूर्ण झाली आहे. सामाजिक न्याय मंत्री धनंजय मुंडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे 'वेलफेअर बोर्ड' स्थापन करण्यात आलं आहे."

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यक्रमातील क्ष... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ण

"राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी पुरोगामी विचार हे कायम भाषणातून न मांडता कृतीतून दाखवले आहेत. देशात पहिल्यांदा महिला आरक्षण हे महाराष्ट्रात सुरू झालं. पहिल्यांदा युवती कॉंग्रेस हे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये सुरू झालं आणि आता LGBT सेल हा सुध्दा आम्ही सुरू करतोय याचा आम्हाला अभिमान आहे. या सेलमार्फत एलजीबीटी समुदायाचे आर्थिक, सामाजिक प्रश्न सुटावेत हा यामागचा हेतू आहे," असं सुप्रिया सुळे पुढे म्हणाल्या.

LGBT वॉर्ड आरक्षण हवं!

देश स्वतंत्र झाल्यापासून समाजातील समानता महत्त्वाची राहिली आहे. एलजीबीटी समाजाला समानतेची वागणूक मिळत नाही. लोकांचा त्यांच्याकडे बघण्याचा दृष्टीकोन हा आजही पूर्णपणे बदललेला दिसत नाही. तो बदलण्याची गरज असल्याचं वारंवार बोललं जातं. पण प्रत्यक्षात काही होताना दिसत नाही.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या या LGBT सेलच्या प्रमुख प्रिया पाटील सांगतात, "गेली कित्येक वर्षं आम्ही समान वागणूक मिळण्यासाठी झटतोय. आज आम्हाला राजकीय पक्षाचं पाठबळ मिळालं. या LGBT सेलमधून आम्ही सर्वांत आधी लोकांचा दृष्टीकोन बदलण्यासाठी काम करणार आहोत. त्यासाठी प्रशिक्षण घेणार आहोत."

"१४ जणांची आमची कमिटी स्थापन करण्यात आली आहे. जसे आमच्याकडे लोक येतील तसे आम्ही त्यांना सामावून घेणार आहोत. जिल्हा आणि तालुका पातळीवर विविध संघटना तयार करणार आहोत. शहरातील LGBTचे प्रश्न सोडवण्याचं काम आम्ही करत आहोत. आता ग्रामीण भागातील LGBT समुदायाचे प्रश्न काय आहेत हे जाणून घेऊन सोडवण्याचा प्रयत्न करू," असं प्रिया पाटील यांनी स्पष्ट केलंय.

राष्ट्रवादी काँग्रेसने एलजीबीटी सेलची स्थापना केली आहे.

महापालिका किंवा विधानसभा निवडणुकीच्या रिंगणात अनेकदा तृतियपंथी उमेदवार दिसले. पण अद्याप राज्यात कोणी निवडून आलेलं नाही. 2019 विधानसभा निवडणुकीत पिंपरी चिंचवडमधून नताशा लोखंडे या निवडणुकीच्या रिंगणात होत्या. पण लोकांकडून फारसा प्रतिसाद मिळाला नसल्याचं सांगितलं गेलं.

याबाबत बोलताना प्रिया पाटील म्हणतात, "मुख्य प्रवाहात येऊन अडचणी सोडविण्यासाठी आम्हाला राजकीय पाठबळाची गरज होती. निवडणुकीत महिला आणि पुरुष असे आरक्षित वॉर्ड असतात. त्या आरक्षणात LGBT समाजालाही सामावून घेण्याची मागणी आम्ही निवडणूक आयोगाकडे करणार आहोत. या मागणीचं आमचा पक्ष स्वागत करेल असा विश्वास आहे".

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला...


हा अनुभव आहे नुकतेच कोरोनामुक्त झालेले पत्रकार बशीर जमादार यांचा. बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितले, "डायरिया असल्याने कोरोना असेल असं वाटलंच नाही. ताप, सर्दी, घसा दुखणं, वास न येणं अशी कोरोनाची कोणतीच लक्षणं दिसली नव्हती. त्यामुळे डायरियाची औषधं घेतली. यात एका आठवड्याचा वेळ गेला."

कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णाला प्रामुख्याने जी सर्वसाधारण लक्षणं दिसून येत आहेत ती लक्षणं काही रुग्णांमध्ये दिसत नाहीत. पोटदुखी आणि डायरिया असलेल्या रुग्णांना कोरोनाची लागण झाल्याच्या काही केसेस राज्यात दिसून येत आहेत.

 'डायरियाकडे दुर्लक्ष करू नका'

अशा रुग्णांमध्ये ताप, सर्दी, घसा दुखणं, खोकला, वास न येणं कोरोना व्हायरसची ही मुख्य लक्षणं दिसत नसल्याने रुग्णांमध्येही संभ्रम आहे.

"आमच्या एका ड्रायव्हरलाही नायर रुग्णालयात डायरियावर उपचारासाठी दाखल केले होते. काही दिवसांनंतर त्याची कोरोना टेस्ट केली तर ती पॉझिटिव्ह आली. 5-7 दिवस त्याच्यावर उपचार केल्यानंतर आता त्याला आम्ही घरी सोडले आहे." अशी माहिती मुंबईतल्या सायन रुग्णालयाचे अधिष्ठाता डॉ. रमेश भारमल यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

तर ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सरकारी रुग्णालयांमध्ये चालवण्यात येणाऱ्या ओपीडीमध्येही डायरिया झालेल्या रुग्णांना कोरोनाची लागण झाल्याचे निदर्शनास येत आहे.

मुंबई महानगरपालिकेच्या नायर रुग्णालयाचे डॉ. प्रशांत साळवे (MD Medicine) यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "ओपीडीमध्ये साधारण ५ टक्के डायरिया झालेले रुग्ण तपासणीसाठी येत आहेत. डायरियासोबत त्यांना घसा दुखणं, अंगदुखी अशीही लक्षणं दिसून येतात."

मुंबई

अनेक केसेसमध्ये रुग्ण या प्राथमिक लक्षणांकडे दुर्लक्ष करत असल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे कोरोनाची टेस्ट करुन त्यावर उपचार सुरू करायलाही उशीर होतोय. ज्येष्ठ नागरिक तसंच आधीपासूनच मोठा आजार असलेल्या व्यक्तींनी अधिक सतर्क राहण्याचा सल्ला डॉक्टर देतायत.

"काही रुग्णांमध्ये सुरुवातीला घसा दुखतो. घसा दुखण्याचे थांबते आणि काही दिवसांनी डायरिया होतो. याचा अर्थ कोरोनाचा व्हायरस तोपर्यंत आतड्यांपर्यंत पसरतो. त्यामुळे प्रत्येकाने आपल्या शरीरात होणारे बदल, आजार याची गांभीर्याने दखल घ्यायला हवी." असंही डॉ. साळवे सांगतात.

'दुखणं थांबत नसेल तर कोरोनाची टेस्ट करा.'

कोरोना टास्क फोर्सचे प्रमुख डॉ. संजय ओक यांनीही बीबीसीच्या मुलाखतीत दुखणं अंगावर काढू नका असा सल्ला यापूर्वी दिला होता. आताही कोव्हिड-19 वॉर्डमध्ये वैद्यकीय सेवा देत असलेले डॉक्टर वेळेत टेस्ट करा असंच सांगत आहेत.

 "पोटदुखी, जुलाब ही कोरोनाची प्रमुख लक्षणं नसली तरी सतर्क रहायला हवं. त्या आजाराची औषधं घेऊनही दोन ते तीन दिवसांत त्रास होणं थांबत नसेल तर कोरोनाची टेस्ट करुन घ्या." असंही सायन रुग्णालयाचे अधिष्ठाता डॉ. रमेश भारमल यांनी सांगितले.

पोटदुखी आणि डायरिया झाल्यानंतर कोरोनाची लागण होणे असे रुग्ण महाराष्ट्रात मोठ्या संख्येने नाहीत. पण काही प्रमाणात ही लक्षणं असलेले रुग्ण रुग्णालयात दाखल होत आहेत.

राज्याच्या आरोग्य विभागाचे कोव्हिड सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "अपवादात्मक परिस्थितीमध्ये डायरिया आणि पोटदुखी ही कोरोनाची लक्षणं दिसून येत आहेत. पोट दुखणं आणि डायरियासोबत ताप आला असेल तर कोणताही संभ्रम न बाळगता कोरोनाची टेस्ट करायला हवी."

मुंबई आणि पुण्यात आता कोरोनाची टेस्ट करण्यासाठी डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनची आवश्यकता नसल्याने या दोन शहरांमध्ये कोरोनाची टेस्ट करणं आता सहज शक्य झालंय. पण उर्वरित भागातही सामान्य लोकांनी कोणताही आजार दिसून...


हा अपघात साऊथ केन्सिंगटन मधील म्युझिअम परिसरात झाला.

लंडनच्या साऊथ केन्सिंग्टनमधील म्युझिअम परिसरात स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 2 वाजून 20 मिनिटांनी एक काळ्या रंगाची टोयोटा कार बेदरकारपणे गर्दीत घुसली.

त्यात 11 लोक जखमी झाले. सुरूवातीला हा जहालवाद्यांचा हल्ला असेल असा संशय व्यक्त करण्यात आला होता.

मात्र नंतर पोलिसांनी ही घटना जहालवादी हल्ला नसल्याचं स्पष्ट केलं. या घटनेचा तपास रस्ता अपघात म्हणूनच केला जात आहे.

पोलिसांनी तात्काळ घटनास्थळाचा ताबा घेतला.

या प्रकरणी चाळीस वर्षीय कार चालकाला धोकादायकरित्या वाहन चालवल्याबद्दल अटक करण्यात आली आहे. अपघातातील जखमींची प्रकृती धोक्याच्या बाहेर आहे.

कार चालकाला घटनास्थळावरूनच अटक करण्यात आली. वैद्यकीय तपासणीनंतर उत्तर त्याची चौकशी करण्यात आली.

या अपघतातील बहुतांश जखमींना डोक्याला आणि पायाला मार लागला आहे. कार चालकाच्या डोक्याला सुद्धा इजा झाली आहे. असं लंडन अॅम्बुलन्सकडून सांगण्यात आलं आहे.

वेस्टमिनीस्टर, लंडन ब्रिज आणि फिन्सबरी पार्क इथं झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये वाहनाचा वापर करण्यात आला होता.

कार अपघतामध्ये 11 लोकं जखमी झाले आहेत.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पंतप्रधान थेरीसा मे यांनी ट्विट करीत या घटनेत तत्काळ प्रतिसाद दिल्याबद्दल यंत्रणा आणि लोकांचे आभार मानत संवेदना व्यक्त केल्या आहेत.

न्यॅचुरल हिस्ट्री म्युझिअम परिसरात इतरही काही संग्रालयं आहेत. भागात पर्यटकांची नेहमी वर्दळ असते.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


हा आगळावेगळा प्राणी कोरोना विषाणूच्या वैश्विक संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पुन्हा चर्चेत आला आहे. जगभरातील लोकांना घरात कोंडून ठेवणाऱ्या या विषाणूच्या साथीसाठी आता वटवाघळांना दोष देण्याची घाई काहीजण करत आहेत.

पण खरंच वटवाघळांना विषाणूच्या प्रसारासाठी जबाबदार ठरवणं योग्य आहे का? विषाणूविरुद्धच्या लढाईत वटवाघुळं निर्णायक भूमिका बजावू शकतात? असे प्रश्न पडतात.

उंच झाडांवर तर कडेकपारींमध्ये उलटं लटकणाऱ्या, सस्तन प्राणी असूनही उडू शकणाऱ्या आणि दिवसाऐवजी रात्री बाहेर पडणाऱ्या या जीवविषयी माणसाला कायमच कुतूहल आणि भीतीही वाटत आली आहे.

म्हणूनच तर भूताखेतांच्या गोष्टींपासून ते बॅटमॅनसारख्या सुपर हीरोपर्यंत वटवाघळांविषयी दंतकथा जन्माला आल्या असाव्यात. त्या बॅटमॅनसारखेच वटवाघळांच्या कहाणीलाही दोन पैलू आहेत.

भारतीय वटवाघुळांमध्ये आढळलेले विषाणू

वटवाघळं आणि त्यांच्यात आढळून येणारे विषाणू पुन्हा नव्यानं चर्चेत आहेत कारण इंडियन जर्नल ऑफ मेडिकल रिसर्च (IJMR) या नियतकालिकानं वचटवाघळांवरील संशोधनाचा नवा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.

या संशोधनात इंडियन कौंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) तसंच पुण्याच्या राष्ट्रीय व... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िषाणू विज्ञान संस्था (NIV) या संस्थांमधील तज्ज्ञांनी सहभाग घेतला होता. त्यांच्या अहवालात भारतातील वटवाघुळांच्या दोन प्रजातींमध्ये ‘बॅट कोरोना व्हायरस’ आढळून आल्याचं म्हटलं आहे. भारतात हे विषाणू आढळून आल्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचं सांगितलं जातंय.

पण या संशोधनातून समोर आलेले बॅट कोरोना व्हायरस आणि सध्या जगात थैमान घालणारा SARS COV-2 हे वेगवेगळे विषाणू आहेत, हे आधी लक्षात घ्यायला हवं.

बारामतीला राहणारे आणि गेली एकोणीस वर्ष वटवाघळांवर संशोधन करणारे डॉ. महेश गायकवाड हा फरक समजावून सांगतात.

 “भारतात 123 जातींची वटवाघळं आढळून आली आहेत. त्यातल्या दोनच प्रजातींवर हे संशोधन झालं आहे. या बॅट कोरोना विषाणूमुळे माणसाला कुठलाही धोका नाही किंवा याविषयी अजून संशोधन झालेले नाही हे अतिशय महत्त्वाचे आहे.”

IJMR च्या या अहवालाचाच निष्कर्ष सांगतो, की “अशा नवीन विषाणूंचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांचा माणसावर काय परिणाम होऊ शकतो, हे समजण्यासाठी अधिक संशोधन गरजेचं आहे.”

वटवाघळांचं विषाणूंशी नातं

तसं वटवाघुळांमध्ये विषाणू सापडण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. सार्स, निपाह, मारबर्ग, इबोला असे अनेक विषाणू वटवाघळांमध्ये आढळून आले होते.

वटवाघळं ज्या अधिवासांमध्ये आणि ज्या परिस्थितीत राहतात, ते पाहता त्यांच्या शरीरात मोठ्या संख्येनं आणि वेगवेगळ्या प्रकारचे विषाणू असणं स्वाभाविक आहे, असं इंग्लंडच्या नॉटिंगहॅम विद्यापीठाचे प्राध्यापक जोनाथन बॉल सांगतात.

त्यांच्या मते, “माणसाप्रमाणेच वटवाघूळ हा सस्तन प्राणी आहे. त्यामुळंच वटवाघळांमध्ये आढळून येणाऱ्या विषाणूंचा थेट किंवा इतर प्राण्यांमार्फत माणसाला संसर्ग होऊ शकतो. म्हणजे ते विषाणू माणसाच्या शरीरातही वाढू लागण्याची आणि शरीरावर हल्ला करण्याची शक्यता असते.”

खरं तर वटवाघळंच नाही, तर अगदी पाळीव प्राण्यांच्या शरिरातही अनेक रोगजंतू असतात. पण हजारो वर्ष पाळीव प्राणी माणसांच्या सान्निध्यात असल्यानं त्यांच्यामधून आलेल्या रोगजंतूंचा सामना करण्यासाठी मानवी शरीरातली रोगप्रतिकार शक्तीही सज्ज असते.

तुलनेनं वन्य प्राणी किंवा उंदीर आणि वटवाघळं माणसाच्या थेट संपर्कात नसल्यानं त्यांच्यातून आलेल्या विषाणूंविरोधातले अँटीबॉडी म्हणजे प्रतिपिंडं मानवी शरीरात नसतात. त्यामुळे या विषाणूंपासून माणसाला आजाराचा धोका वाढतो, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

वटवाघळांचं मांस खाल्ल्यानं, त्यांनी अर्धवट खाऊन टाकलेली फळं खाल्ल्यानं...


हा आत्मसंघर्ष कधीही संपणार नसतो. न तो सध्याच्या अमेरिकेचा संपला आहे, युरोपसाठी वा भारतासाठी. प्रत्येकाची कालरेषा केवळ वेगळी असते, कारण प्रत्येक समाजाचं संचित वेगळं असतं. नेपाळ सध्या ज्या अवस्थेतून जातो आहे, जो आम्ही काही दिवसांसाठी पाहिला, ते त्याचं संचित आहे.

जेव्हा आपण भारतात कोरोनाच्या विळख्यातून आटोक्यात आलेल्या केसेसमुळे लॉकडाऊनमधून थोडं डोकं बाहेर काढून सुटकेचा श्वास घेत होतो, लस आली तर होती पण ती आपल्यापर्यंत कधी पोहोचते आहे याची वाट पाहात होतो, दिल्लीतल्या शेतकरी आंदोलनानं भारताचं राजकीय विश्व ढवळून निघालं होतं त्या बातम्यांमध्ये होतो, त्याच गेल्या दीड-दोन महिन्यांच्या कालावधीत शेजारच्या नेपाळमध्ये काय घडतं आहे याकडे आपलं जास्त लक्ष नसावं.

गेल्या तीन दशकांच्या काळात, विशेषत: मागच्या दीड दशकात, अनेक आंदोलनं आणि  राजकीय उलथापालथी पाहिलेल्या नेपाळमध्ये अजून एक दूरगामी परिणाम करणारी घडामोड घडली. पंतप्रधान के पी शर्मा ओलींनी 20 डिसेंबरला नेपाळची संसद बरखास्त केली. त्याच्या एक दिवस अगोदरच 275 सदस्यांच्या या सभागृहात त्यांच्या सरकारविरुद्ध अविश्वासदर्शक ठराव मांडला गेला होता. अडच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णीतल्या ओलींनी सरळ संसदच बरखास्त केली आणि एप्रिल-मे मध्ये नव्या निवडणुकीची घोषणा करुन टाकली.

आम्ही 18 फेब्रुवारीला काठमांडूमध्ये पोहोचलो तो निर्णायक आठवडा आहे. संसद बरखास्तीनंतर राजधानीचे आणि देशाचे महत्वाचे रस्ते आंदोलनांनी भरले आहेत आणि उर्वरित सामान्य, पण बहुसंख्य, गल्ल्यांमध्ये संदिग्ध चिंतातूर शांतता आहे.

अस्थिरतेचा कोणता नवा अध्याय आता नेपाळपुढे लिहून ठेवला आहे? पंतप्रधानांच्या निर्णयाविरुद्ध जवळपास 13 याचिका नेपाळच्या सर्वोच्च न्यायालयात केल्या आहेत आणि त्या एकत्र करुन न्यायालय त्यावर अंतिम निर्णय देणार आहे.

चेंडू न्यायालयाच्या कोर्टात आहे? सभागृहाची पुनर्स्थापना की ओलींनी घेतलेल्या एकांगी, ज्याला इथं हुकुमशाही म्हटलं गेलं, त्या पुन्हा निवडणुकांच्या निर्णयाला मान्यता? रस्त्यावर दोन्ही शक्यतांचा कयास लावणारी मतं आणि त्यामागचे तर्क ऐकू येतात.

न्यायालय, त्याचं एमिकस क्युरी, अगदी राष्ट्रपती यांच्यावर असलेला के पी शर्मा ओलींचा प्रभाव पाहता निर्णय निवडणुका घेण्याचाच असेल असं काही सांगतात. तर असा निर्णय झाला तर जनआंदोलन उभारावं लागेल असं पुष्प कमल दहाल 'प्रचंड' यांनी म्हटलंय आणि त्या धुमश्चक्रीच्या टप्प्यात नेपाळला परत जाता येणार नाही असं म्हणणारे आवाज आहेत.

प्रचंड हे माओवादी नेते आहे आणि सध्याच्या सत्ताधारी 'नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टी' (एनसीपी) चे मुख्य आहेत आणि त्यांनी संसद बरखास्तीनंतर ओलींना पक्षातून काढलं आहे. दुसरीकडे नेपाळची 'सिव्हिल सोसायटी', सामान्य नागरिक, रस्त्यावर उतरुन आंदोलन करताहेत आणि त्यांना संसद पुनर्स्थापित केलेली हवी आहे.

 लोकशाही हवी आहे. आणि या सगळ्या आवाजांमध्ये नेपाळच्या या निर्णयामागे भारत आणि चीन यांचा प्रभाव कसा असेल ही 'कॉन्स्पिरसी थिअरी' सांगणारे आवाजही काही आहेत. संवैधानिक पेचात नेपाळ अडकलाय.

अशा स्थितीत 24 फेब्रुवारीला संध्याकाळी उशीरा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय येतो. न्यायालयानं लोकशाहीच्या बाजूनं कौल दिला आहे. ओलींच्या निर्णयाला झिडकारलं आहे आणि नेपाळची संसद पुनर्स्थापित केली आहे. हा निर्णय येतो त्या संध्याकाळी आम्ही गोरखा व्हैलीमधून काठमांडूच्या दिशेनं परत येतो आहे. आणि रस्त्यात लागणा-या गावांमध्ये एकदम जल्लोष सुरु झालेला दिसतो. लोकांनी बाईक रैली काढल्या आहेत, घोषणा दिल्या जात आहेत. 13 दिवसांच्या आत संसदेचं अधिवेशन भरवायला न्यायालयानं सांगितलं आहे.

 निर्णय ऐतिहासिक...


हा उत्सव, त्याच्या मिरवणुका, सजावटी, देखावे, ढोलताशे हे सगळं पुण्यातनं सुरु झालं. पण यंदाचा कोरोनाकाळातला पुण्याचा गणेशोत्सव  यापूर्वी कधीही पाहिलेला नसेल असा असेल. गर्दीनं दहा दिवस ओसंडून वाहणारे रस्ते, यंदा तुरळक गर्दीचेच असतील. देखावे, सजावटी, मिरवणुका यातलं काहीही नसेल.

साथीच्या काळातला पुण्याचा हा काही पहिला गणेशोत्सव नव्हे. 1897 ची ती प्लेगची साथ आली तेव्हा सार्वजनिक गणेशोत्सव सुरु झाला होता. पण आजच्यासारखं रुप त्याला अद्याप आलं नव्हतं. त्यामुळे उत्सवाचं रुप पालटून टाकणारी ही कोरोनाची साथच पहिली म्हणायची.

पुण्याच्या सगळ्या, मानाच्या गणपतींच्या आणि इतरही, सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांनी एकत्र येऊन यंदाचं स्वरुप पूर्ण बदलायचं ठरवलं आहे. अनेक गोष्टी अशा आहेत ज्या या उत्सवाच्या 128 वर्षांच्या इतिहासातही पहिल्यांदा घडतील.

त्यातली पहिली गोष्ट म्हणजे पुण्याची मंडळं यंदा सुरु करत असलेला नवा पायंडा. यंदा या मंडळांच्या गणेशाची प्राणप्रतिष्ठा ही गणेश मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांच्या हस्ते होणार आहे. म्हणजे मानाच्या पहिल्या कसबा गणपतीची प्रतिष्ठापना श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती उत्सवाचे उत्सव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

प्रमुख करणार आहेत आणि दगडूशेठ हलवाई गणेशाची प्रतिष्ठापना कसबा देवस्थाच्या अध्यक्षांच्या हस्ते होईल. असाच पायंडा इतर महत्वाची मंडळंही पाडतील.

असं यापूर्वी अगोदर कधीही झालं नव्हतं. कोणी राजकीय, सामाजिक क्षेत्रांतली मान्यवर व्यक्ती बोलावून मोठे कार्यक्रम व्हायचे.  पण साधेपणानं उत्सव साजरा करण्याच्या इच्छेतून आणि एका प्रकारच्या आवश्यकतेतून सार्वजनिक गणेश मंडळं एकत्र आली.

देखावे तर होणार नाहीच आहेत, पण सोबतच ज्यांची मंदिरं आहेत ते गणेशोत्सव यंदा मांडवही उभारणार नाही आहेत.  बाकीची मंडळं परवानगीनं आटोपशीर मांडव उभारतील.

दगडूशेठ हलवाई गणपतीचा मांडव दरवर्षी तुळशीबागेच्या तोंडावर असलेल्या दत्त मंदिराच्या चौकात उभा राहतो. पण यंदा तो मांडव नाही.

मूर्ती मंदिरात नेहमी असते तिथेच असेल. यंदा या गणपतीचं ओनलाईन दर्शनच घ्या असंही सांगितलं गेलं आहे. दरवर्षी दर्शनाला या म्हणणारे मंडळाचे कार्यकर्ते यंदा येऊ नका, असं सांगत आहेत आणि घरुनच दर्शन घ्या अशी विनंती करताहेत. ही विनंती करणं त्यांच्या अक्षरश: जीवावर येतं आहे.

"स्वागताला आम्ही नेहमीच उत्सुक असतो. पण यंदा येऊ नका असं सांगावं लागतं आहे. पण हे लोकांच्या हिताच्या इच्छेनंच करतो आहे. म्हणून कार्यकर्ताही नेहमीच्या जोशात नाही आहे.

पण बाप्पाची आज्ञा समजून हा उत्सव साधेपणानं साजरा करतो आहे. सगळ्यांना ओनलाईन दर्शन घेण्याचं आवाहनही करतो आहे," असं श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती उत्सवाचे कोषाध्यक्ष महेश सूर्यवंशी म्हणतात.

पुण्यात कोरोनाचा संसर्ग अद्यापही चिंतेच्या पातळीवरच आहे, पण बाजारपेठा नेहमीच्या जोशात नाही, पण गणेशोत्सवासाठी हळूहळू उघडू लागल्या आहेत. त्यात नेहमीसारखी गर्दी नाही.

पुण्याच्या गणेशोत्सव म्हणजे मोठी आर्थिक उलाढालही असते. काही शे कोटींवर ही उलाढाल जाते. पण यंदा कोरोनामुळं त्यालाही आर्थिक चाप बसला आहे. आनंद सराफ हे पुण्याच्या गणेशोत्सवाचा चालताबोलता इतिहास म्हणून ओळखले जातात.  त्यांच्यामते यंदा उत्सवाच्या मर्यादित स्वरुपामुळे त्यावर आधारित व्यवसायांना 20 टक्क्यांपर्यंत एकूण फटका बसणार आहे.

"पुण्यात नोंदणीकृत साडेचार हजार मंडळं आहेत. पण जवळपास 30000 सोसायट्या, चाळींमध्येही सार्वजनिक गणेशोत्सव होतो. त्यांचा सरासरी खर्च 2 लाख रुपये होतो. जवळपास 5 लाख घरांमध्ये गणपती बसतो.  घरटी किमान 2 हजार रुपये खर्च होतोच.

आता या आकड्यांवरुन एकूण उलाढालीचा अंदाज लावता...


हा करार 58 हजार कोटींचा आहे.

या व्यवहारामध्ये फ्रान्सची कंपनी दसो एव्हिएशनने अनिल अंबानी यांची कंपनी रिलायन्स डिफेन्सची निवड केली, असा दावा भारत सरकार करते. ओलांद यांचा दावा या विरोधात जाणारा आहे.

यावर प्रतिक्रिया देताना संरक्षण मंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने म्हटलं आहे, "फ्रान्सच्या माजी राष्ट्राध्यक्षांनी केलेल्या या दाव्याचा तपास केला जात आहे. या व्यावसायिक करारामध्ये भारत सरकार किंवा फ्रान्स सरकारची काहीही भूमिका नाही."

हा कारर झाला तेव्हा ओलांद (उजवीकडे) फ्रान्सचे राष्ट्रध्यक्ष होते

राफेल विमान बनवणाऱ्या दसो एव्हिएशन या कंपनीने या कराराची पूर्ण करण्यासाठी रिलायन्स डिफेन्सला आपला भागीदार निवडलं आहे. काँग्रेस पक्षाचा आरोप आहे की केंद्र सरकारने अनिल अंबानी यांच्या कंपनीला लाभ व्हावा म्हणून सरकारी कंपनी हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडच्या जागी अनिल अंबानी यांच्या कंपनीला कॉन्ट्रॅक्ट मिळवून दिलं. सरकारने हे आरोप फेटाळले आहेत.

ओलांद यांच्या आरोपांचा हवाला देत काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका केली आहे.

गांधी म्हणाले, "पंतप्रधानांनी वैयक्तिकपण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े बंद खोलीत चर्चा करून हा करार बदलला. दिवाळखोरीत असलेल्या अनिल अंबानी यांना त्यांनी डील देऊ केली. पंतप्रधानांनी भारताला धोका दिला असून हा सैन्यांच्या रक्ताचा अपमान केला आहे."

काँग्रेसचे प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला म्हणतात, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी असत्याच्या मागे लपले आहेत. ते स्वतः खोटं बोलत आहेत आणि संरक्षण मंत्री, अर्थमंत्री, कायदा मंत्री यांनाही खोटं बोलायला लावलं. पंतप्रधानांनी त्यांच्या मित्राला हा व्यवहार देऊ केला, हे आता उघड झालं आहे."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता)


हा कायदा नेमका आहे तरी काय आणि अनेकांना या कायद्याची भीती का वाटतेय?

कायदा काय म्हणतो?

हाँगकाँगमध्ये फार पूर्वीपासूनच सुरक्षा कायदा रखडला होता. हा कायदा इतका अलोकप्रिय होता की तो कधीच मंजूर होऊ शकला नाही.

मात्र, या शहराकडे एक न्यायालयीन यंत्रणा असावी, असं कारण देत चीनने या प्रकरणात हस्तक्षेप केला. अशाप्रकारची यंत्रणा नसणं, आपल्या अधिकाराला मोठं आव्हान असल्याचं चीन मानतो.

या कायद्याचा संपूर्ण मसुदा सध्या उपलब्ध नाही. मात्र, नव्या कायद्यात खालील सर्व बाबींना गुन्हा मानण्यात आलं आहे -

कायद्यामुळे हाँगकाँगमध्ये काय होऊ शकतं?

हाँगकाँगमधल्या एका सूत्रानुसार निवडक लोकांनीच या कायद्याचा संपूर्ण मसुदा बघितलेला आहे. सरकारी प्रसारमाध्यमांमध्ये या कायद्याशी संबंधित वेगवेगळे तपशील देण्यात आले आहेत.

चीन हाँगकाँगमध्ये एक नवं सुरक्षा कार्यालय स्थापन करणार. या कार्यालयाअंतर्गत राष्ट्रीय सुरक्षेला असलेल्या धोक्याची गुप्त माहिती गोळा केली जाईल आणि हाँगकाँगमध्ये होणाऱ्या 'गुन्ह्यांची नोंद ठेवली जाईल.'

काही प्रकरणांवर चीनमध्ये सुनावणी करण्यासाठी ती चीनकडे वर्ग करता येतील. मात्र 'मर्यादित' प्रकर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

णांवरच चीनमध्ये सुनावणी करण्याचे अधिकार चीनला असतील, असं स्पष्टीकरण चीनकडून देण्यात आलं आहे.

यासोबतच चीनने नियुक्त केलेल्या सल्लागारासोबत कायदा लागू करण्यासाठी हाँगकाँगला राष्ट्रीय सुरक्षा आयोगाची स्थापना करावी लागेल.

राष्ट्रीय सुरक्षा खटल्यांच्या सुनावणीसाठी न्यायाधीशांची नियुक्ती करण्याचा अधिकार हाँगकाँगच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांकडे असेल. यामुळे न्यायालयीन स्वायतत्तेविषयी काळजी व्यक्त होऊ शकते.

चीनच्या सरकारी प्रसारमाध्यमांमध्ये आलेल्या वृत्तांनुसार राष्ट्रीय सुरक्षेसंबंधी गुन्ह्यांमध्ये जास्तीत जास्त आजन्म तुरुंगवासाच्या शिक्षेची तरतूद आहे.

या कायद्याची व्याख्या कशी करायची, याचे सर्वाधिकार हाँगकाँगच्या कायदेसंबंधी संस्था किंवा इतर कुठल्याही संस्थेकडे नाही तर चीनकडे असेल आणि याच महत्त्वाच्या मुद्द्यावरून वाद आहे, कारण हाँगकाँगच्या कायद्याचा या कायद्याशी संघर्ष झाल्यास चीनच्या कायद्यालाच प्राधान्य मिळेल.

हाँगकाँगच्या नागरिकांमध्ये भीतीचं वातावरण

राष्ट्रीय सुरक्षेसोबतच हाँगकाँगने नागरिकांचा सन्मान, त्यांचे अधिकार आणि स्वातंत्र्य यांचंही रक्षण करायला हवं, असं चीनने म्हटलं आहे. मात्र, या नव्या कायद्यामुळे हाँगकाँगची स्वायतत्ता संपुष्टात येईल, असं अनेकांना वाटतं.

हा कायदा मंजूर होण्याआधी युनिव्हर्सिटी ऑफ हाँगकाँगमध्ये कायदेविषयक तज्ज्ञ प्रा. जोहानेस चॅन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं होतं, "वैयक्तिक सुरक्षेवर या कायद्याचा थेट परिणाम होणार नसला तरी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर या कायद्याचा निश्चित परिणाम होईल, हे स्पष्ट आहे."

हा कायदा संमत होण्याआधी अनेकांनी आपल्या फेसबुक पोस्ट डिलीट केल्या आहेत. तसंच या कायद्याला विरोध करणाऱ्यांना निवडणूक लढण्याची परवानगी मिळणार नाही, असंही बोललं जात आहे.

अनेकांना ही भीतीदेखील आहे की या कायद्यामुळे हाँगकाँगचं न्यायालयीन स्वातंत्र्यही संपुष्टात येईल आणि संपूर्ण व्यवस्था चीनमध्ये आहे तशी होईल. हाँगकाँग चीनचं एकमेव शहर आहे जिथे कॉमन लॉ लागू आहे.

प्रा. चॅन सांगतात, "ते पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनाच्या फौजदारी यंत्रणेला हाँगकाँगच्या कॉमन लॉ यंत्रणेवर लादत आहेत. त्यामुळे ज्यांना या यंत्रणेत फसवायचं असेल त्यासाठीची पुरेपूर संधी चीनला मिळणार आहे."

जोशुआ वाँग त्या लोकशाहीवादी कार्यकर्त्यांपैकी आहेत जे परदेशी सरकारांनी हाँगकाँगला मदत करावी, असं आवाहन करत आहेत. नव्या...


हा कारखाना माजी मंत्री पंकजा मुंडे यांच्या ताब्यात आहे. हा कारखाना बरेच महिने अडचणीत होता. ऐन निवडणुकीच्या वेळी कर्मचार्‍यांचे पगार थकल्यामुळे कर्मचार्‍यांनी उपोषण सुरू केलं होतं. त्यामुळे पंकजा मुंडे या अडचणीत आल्या होत्या. पण अखेर या कारखान्याला 10 कोटी 77 लाख रूपयांची थकहमी राज्य सरकारने मंजूर केली आहे.

राज्य मंत्रिमंडळाच्या या निर्णयानंतर मंत्री धनंजय मुंडे आणि पंकजा मुंडे यांच्यात श्रेयाची लढाई सुरू झाली. वैद्यनाथ साखर कारखान्याला थकहमी मिळण्यासाठी धनंजय मुंडे यांनी विरोध न करता राजकारण बाजूला ठेवून आग्रही मागणी केली असा दावा स्वतः धनंजय मुंडे यांनी केला आहे.

तर पंकजा मुंडे यांनी हा दावा खोडून काढत आपल्या पाठपुराव्यामुळे हे शक्य झाल्याचं म्हटलं आहे. हा श्रेयवाद आहे का? धनंजय मुंडे हे खरंच पंकजा मुंडेंच्या मदतीला धावून आले का? याचा राजकीय अर्थ काय? या सर्व प्रश्नांची उत्तरं शोधणारा हा रिपोर्ट...

सर्वाधिक थकहमी भाजप नेत्यांच्या कारखान्यांना!

राज्य सरकारने अडचणीत असलेल्या 32 साखर कारखान्यांना एकूण 392 कोटी रूपयांची थकहमी दिली. 32 साखर कारखान्यांपैकी सर्वाधिक म्हणजे 15 साखर कार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

खाने हे भाजप नेत्यांचे आहेत. या 15 साखर कारखान्यांना 167 कोटी 36 लाखांची थकहमी मिळाली आहे. त्याच्या खालोखाल राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे 8, कॉंग्रेसचे 5, शिवसेनेचे 2 आणि अपक्ष नेत्याच्या 1 कारखान्याचा समावेश आहे.

यंदा राज्यात ऊसाचं उत्पादन चांगले आहे. त्यामुळे जर हे कारखाने बंद राहिले तर शेतकर्‍याचं ऊसाचं पीक पडून राहील. यामुळे शेतकरी अडचणीत येईल आणि मग सरकारला या उभ्या ऊसाला भरपाई द्यावी लागू शकते म्हणून राज्य सरकारने हा निर्णय घेण्यात आल्याचं सांगितलं.

'आता तरी वैद्यनाथ नीट सांभाळा'

वैद्यनाथ साखर कारखान्याला थकहमी मिळवून देताना राजकीय विरोध बाजूला ठेवून शेतकऱ्यांच्या भल्यासाठी मनाचा मोठेपणा दाखवल्याचं मंत्री धनंजय मुंडे यांनी म्हटलं आहे.

ते म्हणतात, "राजकीयदृष्ट्या या थकहमीची विरोध करता येऊ शकला असता पण ही थकहमी वैद्यनाथला मिळावी यासाठी आपण बीडचे पालकमंत्री म्हणून राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत आग्रह धरला. हजारो शेतकरी आणि शेकडो कर्मचारी 'वैद्यनाथ' कारखान्याचे लाभार्थी आहेत, त्यांचे हित लक्षात घेत आम्ही यात कधीही राजकारण आणले नाही, उलट कधीही मदत करण्याचीच भूमिका घेतली आहे. स्व. गोपीनाथराव मुंडे, स्व. पंडित अण्णा मुंडे यांनी अथक प्रयत्नातून वैद्यनाथ कारखान्याला आशिया खंडात अग्रस्थानी नेऊन ठेवले होते.

"त्या कारखान्यातील कर्मचाऱ्यांवर पगारासाठी उपोषणाची वेळ यावी, हे अत्यंत दुर्दैवी होते.  यावर्षी कारखाना गळीत हंगाम सुरू होऊन परिसरातील 100 % उसाचे गाळप होणे गरजेचे आहे. भविष्यात कधीही वैद्यनाथ कारखान्यासंबंधी कोणत्याही प्रकारची मदत लागल्यास राज्य सरकारच्या माध्यमातून ती मदत  करण्यासाठी सदैव तत्पर असू."

ते पुढे म्हणाले, "आता राज्य सरकारने दिलेल्या थकहमीचा कारखाना प्रशासनाने योग्य वापर करून शेतकरी आणि कर्मचाऱ्यांचे हित जोपासावे, थकीत बिले आणि पगार करावेत."

'इतरांनी श्रेय घेऊ नये'

धनंजय मुंडे यांनी केलेल्या दाव्यानंतर पंकजा मुंडे यांनीही धनंजय मुंडे यांच्यावर पलटवार करत मुख्यमंत्री, सहकार मंत्री आणि  साखर संघाकडे केलेल्या पाठपुराव्यामुळेच 'वैद्यनाथ' ला थकहमी मिळाली आहे. त्यामुळे इतरांनी श्रेय घेऊ नये असं म्हटलं.

त्या पुढे म्हणाल्या " मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सरकारने राज्यातील 32 साखर कारखान्यांना थकहमी मंजूर करण्याचा निर्णय घेतला. या कारखान्यांची यादी यापूर्वीच जाहीर झाली होती, या यादीत वैद्यनाथ कारखानाही...


हा कॉक्स बाजार हल्ली रोहिंग्या निर्वासितांमुळे जगभर चर्चेत आहे.

बस आधी फेनी सदरला थांबली. तिथून एका मिनी बसने आम्ही चौमुहानी स्टेशनला गेलो. काही आवश्यक बदल वगळता हे स्टेशन अजूनही तसंच आहे जसं जुन्या छायाचित्रांमध्ये दिसतं तसंच.

चौमुहानीहून नौखालीला जाणारी पॅसेंजर ट्रेन यायला अजून एक तास होता.

आजपासून सात दशकांपूर्वी, जेव्हा दिल्लीत सत्ता हस्तांतरणाच्या कवायती सुरू होत्या तेव्हा हिंदू-मुस्लीम दंगली पेटल्या असताना महात्मा गांधींनी 7 नोव्हेंबर 1946ला इथला दौरा केला होता.

त्यावेळी महात्मा गांधी दिल्लीहून पंधराशे किलोमीटर दूर धार्मिक दंगलीच्या आगीत होरपळणाऱ्या पूर्व आणि पश्चिम बंगालमध्ये शांतता प्रस्थापित करण्याच्या कामात गढून गेले होते.

चौमुहानी स्टेशनच्या बाहेर त्यांनी हिंदू आणि मुस्लिमांची एक सभाही घेतली होती.

नौखालीचे रहिवासी

महात्मा गांधींनी इथे सभा घेतली असली तरी त्यांची कोणतीच खूण स्टेशनवर दिसत नाही.

स्टेशनवर त्यांचा पुतळा नाही की कुठे त्यांच्याविषयी माहितीही नाही.

मात्र इथल्या तरुणांना आणि जुन्या-जाणत्या लोकांना गांधीजी नौखालीत आल्याचं माहीत आहे.

प्लॅटफॉर्मच्या बाकड्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वर एकत्र बसलेले शेख नजरुल अहमद आणि प्रमोद दास भुइया कमलपूर गावचे आहेत.

नजरूल सांगतात,  "गांधी कमलपूर गावात आले होते. त्यावेळी दंगलीमध्ये गावातले अनेक ठार झाले होते."

प्रमोद दास भुइयांनाही सगळं आठवतं, "गांधींच्या येण्याने कमलपूरच्या गावकऱ्यांना खूप हिंमत मिळाली. ते दोन दिवस इथे होते. त्यांच्या बोलण्याचा परिणाम झाला आणि हिंसा कमी झाली. त्यामुळेच आमचं कुटुंब गाव सोडून गेलं नाही."

प्रशांतो मुजुमदार याच चौमुहानी स्टेशनवर असिस्टंट बुकिंग क्लार्क आहेत.

ते सांगतात, "नौखालीच्या तरुण पिढीला इतिहासात काय घडलं, याच्याशी देणंघणं नाही. त्यांचं अधिक लक्ष हे रोजगाराकडे आहे."

"एक-दोन घटना सोडल्या तर इथे हिंदूंना कुठलाच त्रास नाही."

नौखालीतील गांधी आश्रम

आम्ही साठे आठ वाजता ट्रेनमध्ये बसलो आणि नऊला ट्रेन सोनाईमुरी रेल्वे स्टेशनवर पोहोचली. जायग बाजारमधील गांधी आश्रम इथून 20 किलोमीटर अंतरावर आहे.

जवळपास अर्धा तासानंतर आम्ही गांधी आश्रमात पोहोचल्यावर शंकर विकास पॉल यांच्याशी भेट झाली. ते गांधी आश्रम ट्रस्टचे मुख्य प्रशासकीय अधिकारी आहेत.

पॉल सांगतात, "हा गांधी आश्रम 1946पूर्वी घोष विला नावाने ओळखला जाई. नौखालीतील दंगलीनंतर महात्मा गांधींनी चार महिन्यांपर्यंत नौखालीतील हिंसा प्रभावित गांवाचा दौरा केला आणि शांती समित्या स्थापन केल्या."

"7 नोहेंबरला गांधीजी सर्वांत आधी बेगमगंजच्या रामगंजमध्ये दाखल झाले. तिथे हिंदूच्या विरोधात मोठी दंगल उसळली होती."

बॅरिस्टर ज्याने दान केली आपली संपत्ती

आज जिथे गांधी आश्रम ट्रस्ट आहे ती जागा कधीकाळी नौखालीचे पहिले बॅरिस्टर हेमंत कुमार घोष यांची होती.

गांधी आश्रम ट्रस्टचे मुख्य प्रशासकीय अधिकारी शंकर विकास पॉल सांगतात, "मॅट्रिक झाल्यानंतर घोष बाबू ग्रॅज्युएशनसाठी कोलकत्याच्या प्रेसिडंसी कॉलेजात गेले. जितेंद्र मोहन सेनगुप्ता आणि डॉ. राजेंद्र प्रसाद त्यांचे चांगले मित्र होते."

"1910मध्ये लंडनहून कायद्याचं शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी स्वातंत्र्य लढ्यात स्वतःला झोकून दिलं. दरम्यानच्या काळात त्यांना अनेक वर्ष तुरुंगवास भोगावा लागला. काळ्या पाण्याची शिक्षाही झाली."

"नौखालीमध्ये शांती स्थापनेच्या गांधीजींच्या प्रयत्नांमुळे प्रेरित होऊन त्यांनी आपली सगळी मालमत्ता 2,671 एकर जमीन गांधींच्या नावे केली. गांधीजींनी तिथे अंबिका कलिंग चॅरिटेबल ट्रस्टची स्थापना केली आणि दंगल उसळलेल्या गावांमध्ये...


हा गोंधळ निर्माण व्हायला कारणीभूत ठरली मदत आणि पुनर्वसन मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी केलेली घोषणा.

राज्यात ज्या जिल्ह्यांमध्ये कोरोना संसर्गाचा पॉझिटिव्हीटी रेट 5 टक्के आहे अशा ठिकाणी लॉकडाऊन हटविण्यात येणार असल्याचं विजय वडेट्टीवार यांनी म्हटलं.

कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये कशापद्धतीनं निर्बंध हटवले जातील, यासंबंधीची रुपरेखाही त्यांनी मांडली.

मात्र थोड्याच वेळात ही लॉकडाऊन हटविण्याबद्दलची अधिकृत घोषणा नसल्याचं मुख्यमंत्री कार्यालयाकडून स्पष्ट करण्यात आलं.

साप्ताहिक पॉझिटिव्हिटी रेट आणि ऑक्सिजन बेडच्या उपलब्धतेविषयीचे निकष सर्व प्रशासकीय घटक आणि जिल्ह्यांकडून व्यवस्थित तपासून घेण्यात येत आहेत. संपूर्ण आढावा घेऊन याची अंमलबजावणी केली जाईल. याविषयीची सुस्पष्ट माहिती अधिकृत निर्णयाद्वारे कळविली जाईल, असं सरकारकडून स्पष्ट करण्यात आलं.

त्यामुळेच लॉकडाऊन हटविला जाणार की नाही याबाबत मुख्यमंत्री कार्यालय आणि पुनर्वसन मंत्र्यांमध्ये समन्वयाचा अभाव होता की काय असा प्रश्न उपस्थित होऊ लागला.

या गोंधळानंतर विजय वडेट्टीवार यांनी आपत्ती आणि व्यवस्थापनाच्या बैठकीत अनलॉकच्या निर्णयाला तत्वतः मान्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ता देण्यात आली आहे, असं स्पष्टीकरण दिलं. नागपूर विमानतळावर माध्यमांशी बोलताना त्यांनी ही सारवासारव केली.

यासंदर्भातली अधिकृत घोषणा मुख्यमंत्री स्वतः करतील असंही विजय वडेट्टीवार यांनी म्हटलं.

विमानतळावर माध्यमांशी बोलल्यानंतरही वडेट्टीवार यांनी पुन्हा एकदा पत्रकार परिषदही घेतली. त्यावेळीही त्यांनी तत्वतः शब्द सांगायचा राहून गेला असं म्हणत राज्यात टप्प्याटप्प्यानेच निर्बंध शिथील केले जातील असं म्हटलं.

विजय वडेट्टीवार यांनी काय म्हटलं होतं?

आपत्ती आणि व्यवस्थापनाच्या बैठकीनंतर विजय वडेट्टीवार यांनी आज (3 जून) माध्यमांशी संवाद साधला.

पॉझिटिव्हिटी रेटनुसार जिल्ह्यांची पाच टप्प्यांत विभागणी करण्यात आली आहे. पहिल्या टप्प्यातील जिल्ह्यांमध्ये अठरा जिल्ह्यांचा समावेश आहे. या जिल्ह्यांमध्ये लॉकडाऊन पूर्णपणे हटविण्यात आला आहे. उद्यापासून (4 जून) अनलॉकची प्रक्रिया सुरू होईल, असं वडेट्टीवार यांनी म्हटलं.

पहिल्या टप्प्यातील जिल्ह्यांत थिएटर्स, कार्यालय, सलून, जिम, शूटिंग सुरू होणार असल्याचं वडेट्टीवार यांनी सांगितलं.

लग्न सोहळ्यासाठी 200 लोकांची परवानगी देण्यात आल्याचंही त्यांनी सांगितलं. आंतरजिल्हा प्रवेशाला मुभा असल्याची माहिती वडेट्टीवार यांनी दिली.

ठाणे, औरंगाबाद, लातूर, नांदेड, जालना, परभणी, बुलढाणा, नाशिक, जळगाव, धुळे, नागपूर, भंडारा, गडचिरोली,  चंद्रपूर, गोंदिया, वर्धा, वाशिम आणि यवतमाळ या अठरा जिल्ह्यांचा पहिल्या टप्प्यांत समावेश आहे.

दुसऱ्या टप्प्यात मुंबई, मुंबई उपनगर, नंदुरबारचा समावेश आहे. या ठिकाणी कलम 144 लागू राहील. विवाहाला उपस्थित पाहुण्यांच्या संख्येवरही बंधनं आहेत. या ठिकाणी जिम, सलून, पार्लरही पूर्ण क्षमतेनं सुरू होणार नाहीत.

तिसऱ्या टप्प्यांत अकोला, बीड, कोल्हापूर, उस्मानाबाद, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, सांगली आणि साताऱ्यामधील लॉकडाऊन हटवला जाईल.

चौथ्या टप्प्यांतील जिल्ह्यांमध्ये पुणे आणि रायगड असून पाचव्या टप्प्यांतील जिल्ह्यांमध्ये 'रेड झोन'मधील उर्वरित जिल्ह्यांचा समावेश आहे.

राज्यात 30 मे रोजी लॉकडाऊनबाबतचे नवीन नियम जाहीर करण्यात आले होते.

'ब्रेक दि चेन'चे आदेश सर्वत्र एकसारखे लागू न करता आता पालिका, जिल्हा क्षेत्रातील पॉझिटिव्हीटी दर आणि तेथील ऑक्सिजन खाटांची उपलब्धता याचा विचार करून निर्बंध शिथील करण्यात येतील असं सांगण्यात आलं होतं. त्यानुसार ही सवलत देण्यात आली आहे.

30 मे...


हा ग्रह पृथ्वीपेक्षा 3.2 पट मोठा आहे. या ग्रहाचं हे कल्पना चित्र.

सूर्यापासून सर्वांत जवळचा तारा असलेल्या बर्नाडस स्टारच्या भोवती हा ग्रह फिरत आहे. हा ग्रह पृथ्वीपेक्षा 3.2 पट मोठा असून याला सुपर अर्थ म्हटलं जात आहे. बर्नाडस् स्टार हा तारा सूर्यापासून 6 प्रकाशवर्ष दूर आहे.

'नेचर' या मासिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झालेलं आहे.  क्विन मेरी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडनमधील संशोधक गुएम कुदे म्हणाले, "हा ग्रह बऱ्याच अंशी खडकाळ आहे. या ग्रहावरील वातावरण फारच दाट असावं. पाणी, हायड्रोजन, कार्बन डायऑक्साईड गोठलेल्या स्थितीत असावेत. शनी ग्रहाचा चंद्र टायटनशी याची तुलना होऊ शकते."

सूर्यापासून बुध ग्रह जितका दूर आहे तितकाच दूर हा ग्रह आहे. सूर्यमालेबाहेरील पृथ्वीचा दुसरा जवळचा ग्रह आहे.  Proxima Centauri b हा सूर्यमालेबाहेरील पृथ्वीच्या सर्वांत जवळचा ग्रह आहे.

या ग्रहावरील तापमान -150 डिग्री इतकं कमी आहे. पण या ग्रहावरील वातावरण दाट असल्याने इथं उष्णता असू शकते. त्यामुळे हा ग्रह जीवसृष्टीसाठी पोषक असू शकेल, असं संशोधकांना वाटतं.

Radial Velocity तंत्राचा वापर करून हे संशोधन करण्यात आलं आहे. या तंत्रात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

भोवतीने फिरणाऱ्या ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे ताऱ्यात होणाऱ्या हालचालींची नोंद घेतली जाते. या हालचालींचा परिणाम ताऱ्याच्या प्रकाशावरही होत असतो. आपल्या ताऱ्यापासून दूरवर असलेला ग्रह शोधण्यासाठी पहिल्यांदाच या तंत्राचा वापर झाला आहे.

हा ग्रह खडकाळ असावा असं संशोधकांना वाटतं.

ताऱ्याभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यासाठी या ग्रहाला 233 दिवस लागतात.

या ग्रहाचा शोध लावण्यासाठी 20 मागील 20 वर्षांच्या डेटाचा अभ्यास करण्यात आला आहे. या ग्रहाचे अस्तित्व सिद्ध करण्यासाठी एकाच प्रयोगावर अवलंबून राहणं शक्य नव्हतं, असं ते म्हणाले.

भविष्यात या ग्रहावर अधिक अभ्यास होईल, असं ते म्हणाले. पुढच्या युगाच्या अत्याधुनिक टेलेस्कोप कार्यरत झाल्यानंतर या ग्रहावर अधिक संशोधन होऊ शकेल, असं ते म्हणाले.

बर्नाडस स्टारच्या भोवती ग्रह असल्याचा दावा 1960मध्ये डच संशोधक पीटर व्हॅन कँप यांनी केला होता. पण इतर संशोधक या दाव्याला बळकटी देऊ शकले नव्हते.

नव्याने शोधण्यात आलेला ग्रह आणि कँप यांनी दावा केलेला ग्रह एकच असू शकत नाही, असं ते म्हणाले. त्यावेळीचं तंत्रज्ञान लक्षात घेता, हे शक्य वाटत नाही, असं ते म्हणाले.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


हा चित्रपट म्हणजे एक स्वप्ननगरी आहे. तिथे कैलाशनाथ (आलोकनाथ) प्रा. चौधरी (अनुपम खेर) सौ. चौधरी (रिमा लागू) ही लोकं, त्यांची मुलं, त्यांचे नातेवाईक ही मुख्य पात्रं आहेत. ही लोकं पोटापाण्यासाठी काय करतात, कधी पैसा कमावतात, वगैरे प्रश्न आपल्याला पडत असतात. पण असे चित्रपट पाहताना हे प्रश्न पडू द्यायचे नसतात.

राजेश (मोहनीश बहल) आणि पूजा (रेणुका शहाणे) यांचं लग्न जमवण्याच्या निमित्ताने ही दोन कुटुंब भेटतात. त्यांचं लग्न ठरतं आणि पुढे एक 'लग्नाची कॅसेट' बघायला मिळते. साखरपुडा ते बाळंतपण असे सगळे कार्यक्रम आपल्याला या चित्रपटात पहायला मिळतात. या लग्नाच्या कॅसेटने त्या काळात तिकीटबारीवर मजबूत पैसा कमावला. 'नदिया के पार' या चित्रपटालाच फोडणी घालून तयार केलेल्या या चित्रपटाने पण पैशाच्या पलीकडे जाऊन या चित्रपटाने भारतीय प्रेक्षकांच्या मनात एक अढळ स्थान मिळवलं आहे.

प्रेम आणि निशा

कोणत्याही लग्नात नवरा आणि नवरी हे अत्यंत दुर्लक्षित असतात. त्यांना असं वाटत असतं की हे सगळं आपल्यासाठी होतंय. मात्र प्रत्यक्षात इतर लोक आपला भलताच स्वार्थ साधून घेतात. प्रेम (सलमान खान) आणि निशा (माधुरी दीक्षित) यांना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या लग्नाचा सगळ्यात मोठा फायदा होतो. पहिल्या भेटीपासून त्यांचा खट्याळपणा सुरू होतो. निशाला भेटल्यावर प्रेम तिला इम्प्रेस करण्याची एकही संधी तो सोडत नाही. 'चॉकलेट, लाईम ज्यूस, आईसक्रीम टॉफी'च्या जगात वावरणारी निशासुद्धा त्याच्या प्रेमाला वेळोवेळी प्रतिसाद देत असते.

'लटका खोकला' ही या प्रेमाची भाषा आहे. (आठवलं नं?) सारखं आपलं येता जाता डोळ्यांनी इशारे करत ही दोघं एकमेकांना काहीतरी सांगत असतात.  त्यांच्या प्रेमाचे काही सीन्स फारच जमले आहेत. विशेषत: "चुबता है तो ऐसाही लगता है" वाला सीन तर खासच आहे. चॉकलेट तोंडात धरून सलमानच्या कोटाला ब्रोच लावणारी माधुरी सुंदर दिसली आहे.

तसंच एका प्रसंगात निशाची बहीण पूजाच्या डोहाळेजेवणाचा कार्यक्रम सुरू असतो. घरी सगळे जमले असतात. तेवढ्यात जिन्यावरून गडद निळ्या रंगाच्या वेशात माधुरी येते. त्याचक्षणी सतीश शाह एक अफलातून शेर सादर करतो,

"काटे नही कटते है लम्हे इंतजार के, नजरे जमाके बैठे हे रस्ते पे यार के..

दिलने कहा है देखे जो जल्वे हुस्न यार के, लाया है कौन इन्हे फलक से उतारके.."

तेव्हा जो माधुरी कटाक्ष टाकते त्याने भल्याभल्यांची विकेट गेली नाही तरच नवल. या चित्रपटातील गाण्यांनीही प्रेम आणि निशाची कहाणी अधिकच सुंदर केली आहे.

जुते दो पैसे लो

लग्नात नवरदेवाचे जोडे पळवण्याच्या प्रथेला या चित्रपटाने एक अधिष्ठान प्राप्त करून दिलंय.

नवरदेवाचे जोडे पळवणं म्हणजे जणू जीवनमरणाचा प्रश्न आहे अशा थाटात ही प्रथा या चित्रपटात दाखवली आहे. पण त्यानंतर गेल्या 25 वर्षांत ज्यांची लग्न झाली त्यांना या प्रथेबद्दल विचारा. काही उत्साही कार्यकर्त्यांनी तर नवरदेवाच्या पायातून जोडे हिसकावल्याची उदाहरणं अनेकांनी पाहिली असतील.

या प्रथेला घरची ज्येष्ठ मंडळी नाकं मुरडतात. त्यात एक प्रकारची मजा असली तरी लग्नाच्या खर्चात या प्रथेचाही विचार करण्यास सुरज बडजात्यांनी भारतीय समाजास भाग पाडलं. हल्लीच्या लग्नात अनेक पद्धती नव्याने सुरू झाल्या तरी जोडे लपवण्याच्या प्रथेला प्रतिष्ठा मिळवून दिली ती हम आपके है कौन नेच.

ढीगभर गाणी

या चित्रपटात प्रत्येक प्रसंगाला साजेसं एक गाणं आहे. अगदी 'वाह वाह रामजी' म्हणत राजेश आणि पूजाच्या लग्नाची सुपारी फोडणाऱ्या गाण्यापासून ते 'लो चली मै' म्हणत आपल्या दिराची वरात काढणारी अनेक गाणी या चित्रपटात आहे.

लता मंगेशकर आणि एस.पी. बालसुब्रमण्यमच्या आवाजाने या लग्नमय चित्रपटात...


हा डायलॉग आहे प्रियंका चोप्राच्या आमेरिकन टीव्ही सिरियल 'क्वांटिको'मधला. क्वांटिकोचा तिसरा सीझन आणि पाचव्या एपिसोडमधली ही क्लिप सोशल मीडियावर वायरल झाली आहे आणि अनेक भारतीय यावरून प्रियंकावर जोरदार टीका करत आहेत.

दरम्यान प्रियंकाने या प्रकाराबद्दल दिलगिरी व्यक्त केली आहे. आज केलेल्या ट्वीटमध्ये ती म्हणते, "मला भारतीय असण्याचा अभिमान आहे. त्यात कधीही बदल होणार नाही. या मालिकेतील काही दृश्यांमुळे काहींच्या भावना दुखावल्या आहेत, याबद्दल मला दुःख झालं आहे. शिवाय मी प्रामाणिकपणे माफी मागते."

सोशल मीडियावर भारतीय यूजर्सनी #ShameOnYouPriyankaChopra आणि #BoycottQuantico हे हॅशटॅग वापरून तिला ट्रोल केलं.

क्वांटिकोच्या या तिसऱ्या सिझनचं नाव 'द ब्लड ऑफ रोमिओ' आहे. आणि त्याचा प्लॉट काहीसा असा आहे :

जेव्हा अमेरिकेच्या प्रसिद्ध विद्यापीठातले फिजिक्सचे प्राध्यापक युरेनिअम चोरून गायब होतात, तेव्हा FBIची पूर्ण टीम त्यांना शोधण्यास सुरुवात करते. न्यूयॉर्कमध्ये होणाऱ्या शिखर संमेलनात अण्विक हल्ला करण्याचा या प्राध्यापकाचा कट असतो.

प्रियंका चोप्रा क्वांटिकोमध्ये FBI एजंटची भूमिका साकारत आहे. प्रियं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

काची टीम एका संशयिताला ताब्यात घेते, तो पाकिस्तानी असल्याचा तिच्या टीमला संशय येतो. पण त्याच वेळी प्रियंकाची नजर त्या संशयिताच्या गळ्यात असलेल्या रुद्राक्षाच्या माळेवर पडते आणि ती हा डायलॉग मारते.

या एपिसोडची एक क्लिप सध्या सोशल मीडियवर चांगलीच व्हायरल झाली आहे.

@AsliShotgun नावानं ट्विटर अकाउंटवरून ही क्लिप पोस्ट करण्यात आली आहे. त्यात त्यांनी लिहिलं आहे की, "काही पैसे आणि प्रसिद्धीसाठी एका अंतरराष्ट्रीय शोमध्ये आपल्या देशाची बदनामी? लाज वाटायला पाहिजे."

फिल्ममेकर विवेक अग्निहोत्री यांनी देखील प्रियंकाच्या या डायलॉगवर नाराजी व्यक्त केली आहे. ते आपल्या ट्वीटमध्ये लिहितात,"मी तुमची प्रतिभा आणि हिमतीचा आदर करतो, पण कोणत्याही भारतीयानं अशा शोमध्ये सहभागी होण्यास नकार दिला असता. आम्हाला हे अमान्य आहे."

दीपाली लिहितात,"मी 2003पासून तुमची खूप मोठी फॅन आहे. हॉलिवुड शोमध्ये लोक तुमच्या आंतरराष्ट्रीय फॅन फॉलॉइंगच्या गोष्टी करतात आणि आपण भारताला दहशतवादी देश बोलून आपल्या फॅन्सला दुखावलं आहे."

तर संदीप तोमर नावाचे एक यूजर लिहितात, "ही अत्यंत दु:खद बाब आहे की प्रियंकानं हा विचार नाही केला, की यामुळे भारताची प्रतिमा मलीन होईल. तुम्ही भारताला दग दिला आहे."

प्रियंकाला सोशल मीडियावर ट्रोल केलं जाण्याची ही काही पहिलीच वेळ नाही.

याआधीही तिनं पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची भेट घेताना घातलेल्या कपड्यांवरून आणि रोहिंग्या मुस्लिमांच्या मुलांना भेटायला गेल्यामुळे तिला ट्रोल केलं गेलं आहे.

दरम्यान, या सगळ्या वादानंतर या शोचे निर्माते वॉल्ट डिस्नी आणि चॅनेल ABCनं आता माफी मागितली आहे.

त्यांनी त्यासंदर्भात एक प्रसिद्धी पत्रक जाहीर केल्याचं वृत्त रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनं दिलं आहे.

या पत्रकात ABCनं लिहिलं आहे, "या एपिसोडमुळे अनेकांच्या भावना दुखावल्या गेल्या आहेत. ज्यामुळे लोकांनी प्रियंकावर निशाणा साधला आहे. पण, या शोची निर्मिती ती करत नाही किंवा ती त्याचं स्क्रिप्ट सुद्धा लिहित नाही किंवा त्याचं दिग्दर्शन तिनं केलेलं नाही."

"आमच्याकडून नकळत आणि चुकून एका जटिल राजकीय मुद्दावर बोट ठेवलं गेलं आहे. पण यामधून कुणाच्याही भावना दुखावण्याचा आमचा हेतू नव्हात," असंही त्यांनी पत्रकात म्हटलं आहे.

प्रियंकाने रविवारी केलेल्या ट्विटमध्ये यात भावना दुखावण्याचा हेतू नाही, असंही स्पष्ट केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व...


हा तपास महाराष्ट्र पोलिसांकडून राष्ट्रीय तपास संस्थेकडे म्हणजेच NIA कडे देण्यास अनुमती देण्याचा निर्णय मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी घेतल्यावर `राष्ट्रवादी`चे अध्यक्ष शरद पवार पोलिसांनी केलेल्या तपासाची SIT मार्फत चौकशी व्हावी या मागणीवर ठाम आहेत. सरकारमध्ये सगळं आलबेल आहे असं दोन्ही बाजूकडचे नेते सांगत असले तरीही या निमित्तानं नव्या सरकारमधली मतांतरं पहिल्यांदाच समोर आली आहेत ज्याचे राजकीय परिणाम होण्याची शक्यताही वर्तवली जात आहे.

पुण्यात ३१ डिसेंबर २०१७ रोजी पुण्यात झालेल्या एल्गार परिषदेच्या प्रकरणात पुणे पोलिसांनी जो तपास केला आणि कारवाई केली ती सत्याला धरून नाही अशी शरद पवारांची भूमिका आहे. त्यांनी हेही वारंवार म्हटलं आहे की या तपासात निरपराध लोकांना गोवण्यात आलं आणि त्यासाठी अधिकारांचा गैरवापर केला गेला का याची चौकशी करावी.

सरकारवर दबावाचा प्रयत्न

"एल्गार प्रकरणाचा केंद्र सरकारनं NIA कडे तपास दिला हा त्यांचा अधिकार आहे. त्यांनी निर्णय घेतल्यानंतर त्याला अनुमती देण्याशिवाय राज्य सरकारला पर्याय नव्हता. मात्र NIAच्या कायद्यानुसार राज्य सरकारला समांतर चौकशी करता येते. त्यामुळे या का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यद्याच्या कलम १०चा वापर करून राज्य सरकारनं चौकशी करावी," असं शरद पवार आज मुंबईत घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत म्हणाले. एका बाजूला राज्य सरकारकडे पर्याय नव्हता असं म्हणत मुख्यमंत्र्यांच्या निर्णायाला सांभाळून घेतानांच चौकशीची मागणी न सोडता दबाव सुद्धा ते सरकारवर ठेवताहेत असं याकडे पाहिलं जात आहे.

वास्तविक या प्रकरणाचा तपास NIA कडे केंद्र सरकारनं दिल्यानंतर गृहमंत्रालय ज्यांच्या ताब्यात आहे त्या राष्ट्रवादी कॉंग्रेसनं त्याचा निषेध केला होता."केंद्र सरकारनं महाराष्ट्र शासनाला विश्वासात न घेता परस्पर हा तपास NIA कडे दिला. आम्हाला असा संशय आहे की केंद्रात भाजपाची सत्ता आहे. महाराष्ट्रात त्यांची सत्ता होती. त्यांना असं वाटत असावं की शरद पवारांच्या मागणीप्रमाणे जर SIT स्थापन झाली तर ज्यांनी भीमा कोरेगांवमध्ये हिंसा घडवली आणि जे भाजपाच्या जवळचे होते, त्यांच्यावर कारवाई होऊ शकते. म्हणून हा तपास त्यांनी NIA कडे दिला असा आमचा दाट संशय आहे," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख माध्यमांशी बोलतांना म्हणाले होते. पण राष्ट्रवादी भाजपावर दबाव वाढवत असतांनाच मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मात्र हा तपास NIA कडे देण्यास अनुमती दिली. राज्य सरकारनं तशी बाजू पुणे न्यायालयातही मांडली आणि तपास हस्तांतरित झाला.

पण शरद पवार मागणी करत असतांना उद्धव ठाकरे यांनी त्याविरुद्ध निर्णय घेणं ही 'महाविकास' आघाडीतल्या वादाची पहिली ठिणगी म्हणून बघितलं जात आहे. नवं सरकार स्थापन झाल्यावर त्याचा रिमोट कंट्रोल 'मातोश्री'वर नाही तर 'सिल्व्हर ओक'वर असेल अशा प्रकारचे कयासही लावले गेले.

हा गैरसमज दूर करताना उद्धव ठाकरे यांनी स्वत:च्या सरकारवरची पकड एल्गार चौकशीच्या निमित्तानं दाखवली का असेही प्रश्न विचारले जाऊ लागले आहेत. या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर जेव्हा सोमवारी 'राष्ट्रवादी'च्या सगळ्या मंत्र्यांची बैठक मुंबईत तात्काळ बोलावली तेव्हा राजकीय हवा गरम झाली. त्याचवेळी 'राष्ट्रवादी'चे सर्व मंत्री सर्व आलबेल आहे असं माध्यमांना सांगत राहिले.

एल्गार तपासाची राज्य सरकारनं समांतर चौकशी करावी आमची मागणी आहे असं सांगतानाच "सर्व कायदेशीर सल्ले घेऊन आणि मुख्यमंत्र्यांशी बोलूनच आम्ही पुढील निर्णय घेऊ" असं गृहमंत्री अनिल देशमुख या बैठकीनंतर माध्यमांशी बोलतांना म्हणाले होते.

सरकारमध्ये चालू असलेल्या या वादाबद्दल आज जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना विचारण्यात आलं तेव्हा ते...


हा तेलसाठा खुझेस्तान प्रांताच्या नैऋत्य भागात असून तब्बल 2,400 स्क्वेअर किलोमीटरच्या परिसरात पसरला आहे. इथून साधारणतः कच्च्या तेलाचे 53 अब्ज बॅरल इतका पुरवठा होऊ शकतो.

अमेरिकनं लादलेल्या निर्बंधांमुळे इराणला सध्या अन्य देशांना तेलविक्री करण्यात अडचणी येत आहेत.

"आम्हाला या ठिकाणी 53 अब्ज बॅरल कच्चं तेल निघेल असा साठा आढळून आला आहे. हा अत्यंत मोठा असा तेलसाठा आहे. तेलाच्या या थराची खोली 80 मीटर इतकी आहे," यझाद या शहरात बोलताना हसन रुहानींनी म्हटलं.

तेल उत्खननाचा वेग जर 1 टक्क्यानं वाढला तर इराणचा तेलामधून मिळणारा महसूल 32 अब्ज डॉलर्सनं वाढेल, असंही रुहानींनी सांगितलं.

"मला व्हाईट हाऊसला सांगायचं आहे, की तुम्ही इराणच्या तेलविक्रीवर निर्बंध लादले. मात्र या देशातील इंजीनिअर्स आणि अन्य कर्मचाऱ्यांनी 53 अब्ज बॅरल्स इतका तेलसाठा शोधण्यात यश मिळवलं आहे," निम-सरकारी फार्स न्यूज एजन्सीनं रुहानी यांचं हे वक्तव्य प्रसिद्ध केलं आहे.

हा नवीन तेलसाठा इराणमधील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वांत मोठा साठा असल्याचं AP या वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे. ऐहवाज हा इराणमधील सर्वांत मोठा साठा असून याची क्षमता 65 अ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ब्ज डॉलर इतकी आहे.

इराण जगातील सर्वांत मोठ्या तेलउत्पादक देशांपैकी एक आहे. दरवर्षी इराणकडून अब्जावधी डॉलर्सच्या तेलाची विक्री होते. इराणमधील सध्याच्या तेलसाठ्यांची क्षमता ही 150 अब्ज बॅरल्स इतकी असल्याचंही रुहानी यांनी सांगितलं.

इराणमध्ये जगातील चौथ्या क्रमांकाचे तेलसाठे आहेत, तर नैसर्गिक वायू उत्पादनाचा विचार करता इराणचा क्रमांक जगात दुसरा आहे. पर्शियन आखातात कतारच्या बरोबरीनं इराणचे नैसर्गिक वायूचे तेलसाठे आहेत.

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी गेल्यावर्षी इराणवर आर्थिक निर्बंध लादले होते. इराण आणि सहा अन्य देशांमध्ये 2015 मध्ये झालेला आण्विक करार फेटाळून लावल्यानंतर अमेरिकेनं ही कारवाई केली होती.

या करारान्वये इराणनं त्यांच्या अण्वस्त्र निर्मितीवर मर्यादा आणण्याचं कबूल केलं होतं आणि आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांना पाहणीसाठी देशात येऊ देण्याचंही मान्य केलं होतं.

आर्थिक निर्बंधांमुळे इराणच्या अर्थव्यवस्थेला प्रचंड मोठा फटका सहन करावा लागला होता. त्यांच्या चलनाचं मूल्यही घसरलं होतं. चलनवाढीचा वेग वाढला होता. परदेशी गुंतवणूकदारांनीही इराणकडे पाठ फिरवली होती आणि देशांतर्गत असंतोष उफाळला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


हा निकाल अजूनही बदलण्यासाठीचा एखादा पर्याय ट्रंप यांच्याकडे आहे का?

निवडणुकीच्या निकालाला कायदेशीर आव्हान देण्याची ट्रंप यांची चाल कामी आली नाही. ट्रंप यांच्या टीमने डझनभर खटले दाखल केले असले तरी त्यासाठीचे कोणतेही पुरावे अजून सादर केलेले नाहीत.

मिशिगनमध्ये आपण दाखल केलेला कायदेशीर खटला ट्रंप कॅम्पेन मागे घेत असल्याचं ट्रंप यांचे वकील आणि न्यूयॉर्कचे माजी महापौर रुडी ज्युलियानी यांनी सांगितलं. जो बायडन मिशिगनमधून 1 लाख 60 हजार मतांच्या फरकांनी जिंकले आहेत.

जॉर्जिया राज्यातही 50 लाख मतपत्रिकांची पुन्हा मोजणी करण्यात आली. यामध्ये बायडन यांचा 12 हजारपेक्षा जास्त मतांनी विजय झालाय. या राज्यानेही आपले निकाल अंतिम असल्याचं घोषित केलंय.

अशा प्रकारे ट्रंप यांच्याकडचा एकेक पर्याय कमी होत असताना ट्रंप यांचं कायदेशीर लढाईचं धोरण आता राजकीय लढाईकडे वळतंय.

ट्रंप यांची रणनीती काय आहे?

या सर्व गोष्टी कदाचित ट्रंप करू शकतात

ट्रंप असं करण्याचा प्रयत्न करत आहेत का?

राष्ट्राध्यक्षपदावर कोणला निवडायचं यासाठी ज्यांचं मत महत्त्वाचं ठरू शकतं अशा लोकांवर ट्रंप दबाव निर्माण करतायत.

अमेरिकन मतदार ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ज्यावेळी मतदान करतात तेव्हा ते प्रत्यक्षात राज्य पातळीवर निवड करत असतात. ते राज्याचे इलेक्टर्स निवडून देतात जे जिंकल्यानंतर राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडीसाठी मतदान करतात. खरंतर हे इलेक्टर्स लोकांच्या निवडीनुसारचं मतदान करतात. उदाहरणार्थ- जर जो बायडन मिशिगनमधून जिंकले असल्यास तिथले इलेक्टर्स त्यांनाच मत देतील.

डेट्रॉईडमधले निकाल सर्टिफाय करायला नकार देणाऱ्या रिपब्लिकन अधिकाऱ्यांना ट्रंप यांनी फोन केल्यानंतर ते विविध राज्यांवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न करत असल्याची चिन्हं दिसली.

इतक्या लहान पातळीवरच्या दोन अधिकाऱ्यांशी राष्ट्राध्यक्षांनी थेट बातचित करणं, नेहमी घडणारी गोष्ट नाही. मिशिगनच्या रिपब्लिकन प्रतिनिधींनाही शुक्रवारी (20 नोव्हेंबर) व्हाईट हाऊसमध्ये येण्याचं आमंत्रण देण्यात आलं होतं.

ट्रंप यशस्वी होऊ शकतात का?

असं होणं अशक्य नाही पण असं घडून येण्याची शक्यता अतिशय कमी आहे. सगळ्यात पहिली गोष्ट म्हणजे ज्या अनेक राज्यांमध्ये बायडन यांचा काही हजार वा काही लाख मतांनी विजय झालाय, त्या राज्यांमध्ये ट्रंप यांना हे घडवून आणावं लागेल. 2000 सालची गोष्ट वेगळी होती. तेव्हा फक्त फ्लोरिडा हे मुख्य राज्य होतं.

याशिवाय ट्रंप यांची टीम ज्या मिशिगन, विस्कॉन्सिन, पेन्सलव्हेनिया आणि नेव्हाडा राज्यांना लक्ष्य करतेय त्यातल्या अनेकांमध्ये डेमोक्रॅटिक गव्हर्नर आहेत आणि हे सगळं घडताना पाहिल्यानंतर ते स्वस्थ बसणार नाहीत.

डेमोक्रॅटिक गव्हर्नर बायडन यांच्या बाजूच्या इलेक्टर्सचं नाव पुढे करतील. रिपब्लिकन प्रतिनिधी त्यांची नावं देतील. मग कोणत्या गटाचं ऐकायचं याचा निर्णय सदन घेईल.

म्हणून बायडन यांच्या समर्थकांना अगदीच निश्चिंत होऊन चालणार नाही.

हे धोरण कायद्याच्या दृष्टीने योग्य आहे का?

आपल्या कार्यकाळादरम्यान ट्रंप यांनी अनेक परंपरा मोडीत काढल्या आहेत. आणि कार्यकाळ संपता संपताही ते असंच करतील, अशी चिन्हं आहेत.

निवडणूक अधिकारी किंवा मग राज्याच्या प्रतिनिधींवर ट्रंप दबाव आणतायत आणि यापूर्वी असं कधीही घडलेलं नाही. हे वादग्रस्त असलं तरी बेकायदेशीर नाही.

अमेरिकेत पूर्वी राज्याच्या प्रतिनिधींकडे जास्त अधिकार होते. आपलं इलेक्टोरल व्होट कोणाला द्यायचं याचा निर्णय प्रतिनिधी घेऊ शकत आणि आजही पॉप्युलर व्होटप्रमाणेच मतदान करावं असं कोणतंही घटनात्मक बंधन त्यांच्यावर नाही.

पण ही पद्धत जेव्हापासून वापरात आलेली आहे, तेव्हापासूनच हे...


हा पुरस्कार स्वीकारल्यानंतर अमिताभ बच्चन यांनी एक छोटंसं भाषण दिलं. यावेळी ते म्हणाले की "हा पुरस्कार देऊन तुम्ही माझा सन्मान केला आहे. लोकांना माझ्यावर भरभरून प्रेम केलं. पण तुम्ही भरपूर काम केलं आता घरी बसा. असा संकेत तर मला दिला नाही ना?" त्यांच्या या वाक्यानंतर सभागृहात हशा पिकला.

सध्या मी अनेक प्रकल्पांत गुंतलो आहे. त्यामुळे आपला सध्या तरी निवृत्तीचा विचार नाही असं त्यांनी स्पष्ट केलं. अमिताभ बच्चन यांच्या रुपेरी पडद्यावरची कारकीर्द 50 वर्षं पूर्ण झाली.

त्यांच्या 50 वर्षांच्या कारकीर्दीवर टाकलेली एक नजर.

7 नोव्हेंबर 1969

50 वर्षांपूर्वी एक हिंदी फिल्म रिलीज झाली. नाव होतं - सात हिंदुस्तानी

ख्वाजा अहमद अब्बास लेखक - दिग्दर्शक असलेल्या या फिल्ममध्ये उत्पल दत्त होते. साहित्य, पत्रकारिता आणि फिल्मी जगातलं हे एक मोठं नाव होतं.

त्यांच्या सोबतच या फिल्ममध्ये होता एक नवखा उंच, शिडशिडीत मुलगा. नाव होतं - अमिताभ बच्चन.

तेव्हा हे नाव कोणालाही माहीत नव्हतं.

'ब्रेड ब्युटी रिव्होल्यूशन: ख्वाजा अहमद अब्बास' या आपल्या पुस्तकात दिग्दर्शक ख्वाजा अहमद अब्बास यांनी अमिताभसोबतच्या पहिल्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

भेटीचा किस्सा लिहिला आहे. तो प्रसंग असा घडला होता-

ख्वाजा अहमद अब्बास : तुमचं नाव?

उत्तर : अमिताभ.

ख्वाजा अहमद अब्बास : या आधी सिनेमामध्ये काम केलंय का?

उत्तर : अजूनपर्यंत कोणी घेतलं नाही मला.

ख्वाजा अहमद अब्बास : तुमच्यात काय कमी आहे, असं वाटलं त्यांना?

उत्तर : (अनेक मोठी नावं घेत) सगळे म्हणतात, की त्यांच्या हिरोईनच्या दृष्टिनं मी फारच उंच आहे.

ख्वाजा अहमद अब्बास : आमच्या फिल्ममध्ये ही अडचण येणार नाही. कारण या फिल्ममध्ये हिरोईनच नाही.

जेव्हा फिल्मफेअरने अमिताभना केलं रिजेक्ट…

आपल्या फिल्मसाठी अब्बासना उंच, सडपातळ, सुंदर आणि उत्साही तरुणाची गरज होती. मुख्य म्हणजे त्याला अभिनयही यायला हवा होता.

ही गोष्ट 1969 पूर्वीची आहे. तेव्हा अमिताभ बच्चन कोलकत्याच्या 'बर्ड अँड को' कंपनीत काम करायचे. सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत ऑफिसचं काम केल्यानंतर संध्याकाळी नाटकात काम करायचे. अमिताभना अॅक्टिंगचा नाद लागलेला होता.

काही वर्षांपूर्वी अमिताभनी आपल्या ब्लॉगमध्ये लिहिलं होतं, "फिल्मफेअर - माधुरी मासिकाच्या स्पर्धेसाठी मी फोटो पाठवला होता. फिल्ममध्ये काम करू इच्छिणाऱ्यांसाठी हे एक चांगलं व्यासपीठ होतं. माझा फोटो रिजेक्ट झाला, यात काही नवल वाटण्यासारखं नव्हतं."

पण सिनेमासृष्टीतच आपलं नशीब आजमावायचं अमिताभने ठरवलं होत. कोलकत्यातील आपली चांगली नोकरी सोडून ते मुंबईत दाखल झाले.

त्याच काळात के ए अब्बास गोव्याच्या स्वातंत्र्य संग्रामावर आधारित 'सात हिंदुस्तानी' या चित्रपटावर काम करत होते. एकमेकांपेक्षा अगदी वेगळ्या असणाऱ्या सात नायकांची त्यांना गरज होती.

यातीस एका भूमिकेसाठी अब्बास यांनी नवख्या टीनू आनंदला घेतलं होतं. त्यांचा मित्र आणि प्रसिद्ध लेखक इंदर राज यांचा हा मुलगा. टीनू आनंदची एक मैत्रीण - नीना सिंह मॉडेल होती. तिला सातवा हिंदुस्तानी म्हणून घेण्यात आलं. अमिताभ बच्चन यासगळ्यात कुठेच नव्हते.

दिग्दर्शक आणि अभिनेते टीनू आनंद यांनी मीडियाशी बोलताना अनेकदा हा किस्सा सांगितलेला आहे. "झालं असं, की मला सत्यजित रे यांचा सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून काम करण्याची संधी मिळाली. तसंही हा रोल मी हौस म्हणून करत होतो. त्यामुळे हा रोल सोडून मी कोलकात्याला जायचं ठरवलं. त्या दरम्यानच माझ्या मैत्रिणीने तिच्या कोलकत्याच्या एका मित्राचा फोटो सेटवर दाखवला. अब्बास तसे रागीट होते. तो फोटो अब्बासना दाखवावा अशी विनंती नीनाने मला केली आणि...


हा प्रकार हत्या की आत्महत्या या दोन्ही अंगांनी पोलीस तपास करत आहेत.

प्राथमिक तपासावरून पोलिसांनी हा आत्महत्येचा प्रकार असू शकतो असं सांगितलं आहे. पण क्राइम ब्रॅंचचे सह-पोलीस आयुक्त आलोक कुमार यांनी सांगितलं आहे की अद्याप कोणताही निष्कर्ष काढता येऊ शकत नाही.

सोमवारी मौलाना आझाद मेडिकल कॉलेजमध्ये 11 मृतदेहांचं पोस्टमार्टम करण्यात आलं. या कुटुंबातील लोकांनी नेत्रदानाचा संकल्प केला होता पण त्यापैकी केवळ 6 जणांचेच डोळे घेता येणार आहेत.

या घटनेनंतर काही प्रश्न अनुत्तरित आहेत. 11 लोकांच्या मृत्यूबाबत असलेले हे 11 प्रश्न कोणते?

1. दरवाजे बंद का नव्हते?

भाटिया कुटुंबात सर्वांत वृद्ध 77 वर्षीय नारायण देवी या होत्या. त्यांचा मृतदेह दुसऱ्या खोलीत फरशीवर आढळला. त्या व्यतिरिक्त त्यांचा मोठा मुलगा भवनेश उर्फ भुप्पी (50), दुसरा मुलगा ललित (45), सविता आणि टीना या दोन जावा आणि ललित यांचा 15 वर्षीय मुलगा लटकलेल्या अवस्थेत आढळले.

ज्या वेळी पोलीस घटनास्थळी पोहोचले त्यावेळी त्यांना दरवाजा उघडा दिसला. जर या आत्महत्या होत्या तर दरवाजे आतमधून बंद का नव्हते?

2. रजिस्टरमध्ये लिहिल्याप्रमाणेच आत्महत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्या झाल्या का?

या हत्या आहेत का? असा विचार करून पोलिसांनी तपास करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना घरातून दोन रजिस्टर मिळाले. या रजिस्टरमध्ये मोक्षाबाबत काही उल्लेख मिळाले. या रजिस्टरमध्ये आत्महत्येवेळी कसे हात पाय बांधलेले असावेत यासंबंधी उल्लेख आढळले. त्यावरून रजिस्टरमध्ये लिहिल्याप्रमाणेच आत्महत्या झाल्या का, या अंगाने देखील पोलीस तपास करत आहेत.

3. काही जणांचे हात मोकळे का होते?

काही जणांचे हात मोकळे आढळले. ज्यांचे हात मोकळे आहेत त्यांनी आधी इतरांची हत्या केली आणि मग त्यांनी आत्महत्या केली असावी का?

4. घरात कार्य झाल्यावर आत्महत्या का होतील?

जर ही सामूहिक हत्या होती तर कुणीच याला विरोध का केला नाही? कुणाही मृतदेहाच्या शरीरावर झटापटीच्या खुणा किंवा जखम आढळली नाही. 17 जून रोजी नारायण यांची नात प्रियंकाचा साखरपुडा झाला होता. इतकं मोठं कार्य घरात झाल्यावर एखादं कुटुंब सामूहिकरित्या आत्महत्या का करेल?

5. धार्मिक असल्यामुळे आत्महत्या झाल्या का?

भाटिया कुटुंब हे धार्मिक होतं. त्यांच्या किराणा दुकानाच्या बाहेर सुविचार लिहिलेले आहेत. भाटिया यांची शेजारी सीमा यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं की भाटिया कुटुंब सत्संग आणि देव-धर्माच्या कार्यात सहभागी होत असे.

पूजा केल्याशिवाय कुणीच झोपत नसे. त्यांचं धार्मिक असणं हेच त्यांच्या मृत्यूचं कारण बनलं का?

6. तपास भटकवण्यासाठी षड्यंत्र केलं गेलं आहे का?

घरात मोक्षासंबंधी माहिती असलेले रजिस्टर आढळले. त्या रजिस्टरमध्ये तांत्रिक क्रियासंबंधी माहिती आढळली. पण शेजाऱ्यांचं म्हणणं आहे की त्यांनी कधीच कोण्या मांत्रिकाला जाताना किंवा येताना पाहिलं नाही. तेव्हा हा प्रश्न उपस्थित होतो की मोक्षाचं कारण हे तपास भटकवण्यासाठी तर नाही ना.

7. ललित यांचा आवाज कसा परत आला?

एका आजारात ललित यांचा आवाज गेला होता. त्यांनी अनेक प्रयत्न केल्यानंतर त्यांचा आवाज परत येत नव्हता. पण त्यांनी काही धार्मिक क्रिया केल्यानंतर त्यांचा आवाज परत आला. त्यानंतर ते कुटुंब धार्मिक झालं. या घटनेपासून प्रेरणा घेऊन हे कुटुंब धार्मिक झालं आणि त्यांनी हे पाऊल उचललं असावं का?

8. भिंतीवर 11 पाईप कशासाठी ?

ललित भाटिया यांच्या सांगण्यावरून कंत्राटदाराने पाईप काढले होते. या पाईपचा काहीच उपयोग नव्हता. कंत्राटदाराने नाव न सांगण्याच्या अटीवर माहिती दिली की ते पाईप त्यांनी ललित यांच्या सांगण्यावरून लावले होते....


हा प्रश्न रोज ट्विटरवर वाचायला मिळतो आणि पुन्हा एकदा सरकार स्थापनेस इच्छूक असणाऱ्या 'आप' ला हा प्रश्न फार आवडतो.

भाजप आणि काँग्रेसकडे सध्या मुख्यमंत्रीपदासाठी कोणताही चेहरा नाही असं अरविंद केजरीवालांच्या आप पक्षाचे लोक छातीठोकपणे सांगत आहेत.

आम आदमी पक्षाचे नेते आणि तिमारपूर जागेवरून पक्षाचे उमेदवार दिलीप पांडेय म्हणतात, "ही निवडणूक आम आदमी पक्षासाठी फायदेशीर आहे. भारतीय जनता पक्षाकडे या निवडणुकीत कोणतेही मुद्दे नाहीत आणि त्यांच्याकडे नेतृत्वही नाही," मात्र एखादा चेहरा संपूर्ण निवडणूक बदलू शकते का?

तिन्ही पक्षांनी समोर केले होते काही चेहरे

दिल्लीच्या राजकारणाचा अभ्यास करणारे विश्लेषक या प्रश्नाच्या उत्तरादाखल काही आकडेवारी मांडतात. 2000 पासून आतापर्यंत झालेल्या निवडणुकांवर एक नजर टाकली असता तर असं लक्षात येतं की त्या त्या वर्षीच्या निवडणुकीचा चेहरा म्हणवल्या गेलेल्या व्यक्तीला विजयाचं श्रेय दिलं.

2003 आणि 2008 मध्ये काँग्रेसने शीला दीक्षितच्या 'विकासपुरुष' या प्रतिमेच्या आधारावर 47 आणि 43 जागा जिंकल्या आणि भाजपच्या मनसुब्यावर पाणी पडलं. या निकालांमुळे शीला दीक्षित यांनी तीन वेळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा दिल्लीचं मुख्यमंत्रिपद भूषवण्याचा विक्रम रचलाच पण त्यामुळे त्यांची उंची वाढली.

2015 मध्ये किरण बेदींचा पराभव करत केजरीवांलांनी मोदींच्या भाजपला दिल्ली विधानसभेत येण्यापासून रोखलं. आप ला 70 पैकी 67 जागांवर विजय मिळाला. 49 दिवसांचं सरकार चालवल्यानंतर त्यांची वाटचाल राजकीय वनवासाकडे होतेय की अशी परिस्थिती निर्माण झाली होती. मात्र या विजयामुळे त्यांनी राजकीय पटलावर जोरदार पुनरागमन केलं.

2015 मध्ये भाजपच्या तिकिटावर निवडून आलेले विजेंदर गुप्ता या आकडेवारीला फारसं महत्त्व देत नाहीत. निवडणुकीच्या आधी मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार जाहीर न करणं ही पक्षाच्या रणनीतीचा भाग आहे असं त्यांचं मत आहे.

गुप्ता म्हणतात, "प्रत्येक पक्षाची एक रणनीती आहे. पक्ष सगळा विचार करूनच अशी पावलं उचलत असतो."

मात्र ही रणनीती  म्हणजे भारतीय जनता पक्षाचं दुर्बल स्थान आहे. दिल्लीच्या राजकारणाचे अभ्यासक प्रमोद जोशी सांगतात की "प्रत्येक चेहऱ्याचं एक महत्त्व असतंच आणि एखादा चेहरा असेल तर तो समोर यायला हवा. त्यावेळी काँग्रेसकडे शीला दीक्षितांचा चेहरा होता. तेव्हा त्यांची प्रतिमा बदल आणि विकास यांच्याशी निगडीत होती."

प्रमोद जोशी यांच्या मते असे निर्णय मतदारांच्या निर्णयावर प्रभाव टाकू शकतात.

ते म्हणतात, "दिल्लीचा मतदार कुणाच्याही मागेपुढे फिरत नाही. तो परिस्थितीनुसार निर्णय घेतो."

अमित शाह काय म्हणाले होते?

भारतीय जनता पक्षालाही विशिष्ट चेहऱ्याचं महत्त्व चांगलंच माहिती आहे. 2014 आणि 2019 च्या निवडणुकीत नरेंद्र मोदींच्या चेहऱ्यामुळे भाजपला सार्वत्रिक निवडणुरकीत उत्तम यश मिळालं.

इतकंच नाही तर महाराष्ट्रातही शिवसेनेशी युती तुटल्यानंतर त्यांनी एका चॅनेलला इंटरव्ह्यू दिला होता. "महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीचा निकाल देवेंद्र फडणवीस आणि नरेंद्र मोदींच्या नावावर होता. शिवसेनेच्या सर्व आमदारांनी मोदींचं कटआऊट शिवसेनेच्या नेत्यांपेक्षा मोठं लावलं आहे. त्यात अगदी आदित्य ठाकरेही मागे नव्हते."

मोदींच्या नावाने दिल्लीतला गडही सर करता येईल अशी अपेक्षा अमित शाहांना आहे. जानेवारी महिन्याच्या सुरुवातीला झालेल्या एका रॅलीत ते म्हणाले, "मी जिथेही जातो तिथे मला विचारतात की दिल्लीत काय होणार? आज मी तुम्हाला सांगतो की दिल्लीत मोदींच्या नेतृत्वात भाजपाचं सरकार स्थापन होणार?"

2015 मध्ये दारुण पराभवाचा सामना करावा लागलेल्या भाजपाने याचं स्पष्टीकरण दिलं. अमित शाह...


हा फोटो आहे न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान जेसिंडा आर्डन यांचा. देशात मुस्लीम आणि निर्वासित यांच्याबद्दल तयार होत असलेल्या तिरस्काराच्या वातावरणात आर्डन या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्यांच्या नातलगांना भेटून जगासाठी मानवतेचा संदेश दिला आहे.

या मुस्लीम कुटुंबीयांना भेटताना त्यांनी हिजाब परिधान केला होता. त्यांनी मृतांच्या नातेवाईकांची गळाभेट घेतली. त्यावेळी आर्डन यांच्या चेहऱ्यावर दुःख आणि त्यांच्या डोळ्यात पाणी तरळत होतं. या फोटोवर ट्विटवर प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. 'दहशतीच्या या काळात राजकारणातील मानवी चेहरा,' असा उल्लेख अनेकांनी केला आहे.

अनेकांनी उजव्या विचारांच्या राजकारण्यांनी जेसिंडा यांच्याकडून कारुण्य आणि प्रेम यांचे धडे घ्यावेत असा सल्लाही दिला आहे.

जेसिंडा आर्डन यांचे विचार

पीडित कुटुबीयांना भेटल्यानंतर त्या म्हणाल्या, "आपण विविधता, करुणा आणि दयेचे प्रतिनिधित्व करतो. जे लोक ही मूल्य मानतात त्या सर्वांचा हा देश आहे. ज्या निर्वासितांना गरज आहे, त्यांचाही हा देश आहे."

या भाषणानंतर जेसिंडा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आल्या. गेल्या वर्षी पंतप्रधानपदावर असताना त्यांनी मुलीला जन्म दिल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा होता आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या परिषदेला त्या त्यांच्या बाळाला घेऊन गेल्या होत्या. एक महिला आणि एक आई असूनही आपण मोठी जबाबदारी सांभाळू शकतो, हा संदेश त्यांनी जगभरातील महिलांना दिला होता.

कोण आहेत जेसिंडा?

जेसिंडा 2017ला न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान झाल्या. त्यावेळी झालेल्या निवडणुकांत देशात कोणत्याच पक्षाला बहुमत मिळालं नव्हतं. त्यांना न्यूझीलंड फर्स्ट पक्षाने पाठिंबा दिला आहे. 28व्या वर्षी त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला. त्यानंतर त्यांचा पक्षात प्रभाव वाढत गेला. सुरुवातीला त्या डाव्या पक्षांशी संबंधित होत्या. न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान हेलन क्लार्क यांच्या कार्यालयात त्यांनी काम केलं आहे. शिवाय ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या सल्लागार म्हणून त्यांनी काम केलं आहे.

"उपाशी मुलं आणि या मुलांचे अनवाणी पाय पाहिले आणि मला राजकारणात येण्याची गरज भासू लागली," असं त्यांनी म्हटलं होतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


हा फोटो काही मिनिटांतच सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आणि 17 वर्षांची ओल्गा मिसिक रशियाच्या लोकशाही चळवळीचा चेहरा बनली. काही जणांनी याची तुलना 1989 मध्ये चीनची राजधानी बिजिंगमध्ये तियानानमेन स्क्वेअरला टँकसमोर उभ्या ठाकलेल्या टँकमॅनशी केली.

रशियातली स्थिती सध्या खूपच अस्थिर आहे, असं ओल्गाने बीबीसीला सांगितलं. प्रशासन सध्या खूपच घाबरलेलं आहे. ते देशातल्या विविध भागांतलं शांततापूर्ण निषेध आंदोलन चिरडण्यासाठी प्रचंड बळाचा वापर करत आहे. जसं की मी पाहू शकते, लोकही मानसिकरित्या बदलली आहेत.

येत्या सप्टेंबरमध्ये ड्युमा म्हणजेच रशियन संसदेसाठी होणाऱ्या निवडणुकांमध्ये अपक्ष उमेदवारांना अपात्र ठरवल्याबद्दल मॉस्कोमध्ये सातत्याने निषेध आंदोलनं होताना दिसत आहेत.

1989 मध्ये चीनची राजधानी बिजिंगमधल्या तियानानमेन स्क्वेअरमध्ये टँकसमोर उभी असलेली व्यक्ती.

राष्ट्राध्यक्ष ब्लादिमीर पुतिन यांच्याशी बांधील असलेल्या प्रशासनाने विरोधी उमेदवारांनी अर्जावर योग्यरित्या सही केली नसल्याचं सांगितलं आहे.

मॉस्को स्टेट युनिव्हर्सिटीमध्ये पत्रकारितेचं शिक्षण घेण्याची इच्छा असलेल्या ओल्गाने सांगितलं, तिचं आंदोलन फ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्त आगामी निवडणुकांबाबत नाही. सोव्हिएतनंतर संविधानात होत असलेला बदल तिला प्रकाशझोतात आणायचा आहे. यामध्ये रशियन नागरिकांच्या अधिकारांना अधिक महत्त्व होतं.

ओल्गा संविधानाची प्रत पोलिसांना दाखवताना

ती कोणत्याही राजकीय पक्षाला पाठिंबा देत नाही, असं ओल्गा सांगते. मी फक्त स्वतःसाठी आणि माझ्या लोकांसाठी आहे. माझी विरोधी पक्षनेत्याबाबतही तटस्थ भूमिका आहे. पण ते जे करत आहेत त्याला माझा पाठिंबा आहे.

पेंशन आंदोलन

ओल्गा मिसिक ही मॉस्कोच्या एका उपनगरात जन्मली आणि तिथंच लहानाची मोठी झाली. ती तिच्या कुटुंबातील दुसरी मुलगी. सत्य परिस्थिती मांडणारे, साम्राज्यवादी शासनाबाबद लिहिणाऱ्या जॉर्ज ऑरवेल आणि अल्डोस हक्सले यांच्यासारख्या लेखकांची पुस्तकं वाचायला तिला आवडतात.

शाळेत तिची कामगिरी चांगली राहिली. तिला चालू घडामोडींमध्ये जास्त रस आहे. पण गेल्या काही काळापासून तिला राजकारणामध्ये जास्त आवड निर्माण झाली. ती 16 वर्षांची असताना महिलांचं निवृत्तीचं वय 55 वरून 60 आणि पुरूषांचं निवृत्तीचं वय 60 वरून 65 करण्याच्या निर्णयाबाबत सोशल मीडियावर सुरू असलेलं आंदोलन तिनं पाहिलं. या आंदोलनात सहभागी होण्याची तिला प्रेरणा मिळाली.

मी स्वतः निवृत्तीच्या उंबरठ्यावर होते, असं काहीही नव्हतं. पण मला या निर्णयात अन्याय दिसला.

ओल्गा सांगते, मला त्यावेळी राजकारण्यांचा राग आला. कारण राष्ट्राध्यक्ष ब्लादिमीर पुतीन यांनी स्वतः हे वय वाढवणार नसल्याचं आश्वासन दिलं होतं. त्यांनीच ऑक्टोबर 2018 मध्ये हा कायदा केला.

भूमिका घेतली

27 जुलै रोजी मॉस्कोच्या रस्त्यांवर एक अनधिकृत आंदोलन करणाऱ्या हजारो लोकांपैकी एक ओल्गा होती. डुमाच्या निवडणुकांमध्ये सहभागी घेण्यापासून उमेदवारांना रोखल्यानंतरचं हे आंदोलन होतं. यावेळी अनेक लोकप्रिय विरोधी नेत्यांना ताब्यातही घेण्यात आलं.

सुरक्षाकवच आणि काठ्या घेतलेल्या रशियन दंगल नियंत्रक पोलिसांच्या गराड्यात पायावर पाय ठेवून बसून तिने रशियाच्या 1993 च्या संविधानाचं पुस्तक काढलं आणि वाचू लागली.

"मी चार भाग वाचले," तिनं सांगितलं. "शांततापूर्ण आंदोलनाबाबत सांगणारं कलम मी वाचत होते. यामध्ये कोणालाही निवडणुकांत भाग घेता येतो. यामध्ये बोलण्याचा अधिकार आहे. लोकांची इच्छा आणि त्यांचं सामर्थ्य देशासाठी सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट आहे." ओल्गा सांगते.

आंदोलनातले तिचे फोटो सोशल मीडियावर हजारोवेळा शेअर करण्यात आले आहेत. ओल्गा...


हा फोटो शेअर करणाऱ्या लोकांनी त्यासोबत थोडी माहितीही लिहिली आहे. "एका शाळेने त्यांच्या विद्यार्थ्यांसाठी वृद्धाश्रमाचा दौरा आयोजित केला होता. तिथे या मुलीने तिच्या आजीला पाहिलं."

त्यात पुढे म्हटलं होतं की, "ही मुलगी आईवडिलांना आजीविषयी विचारायची तेव्हा ते सांगायचे की, आजी नातेवाईकांकडे राहायला गेली आहे. हा कोणत्या प्रकारचा समाज आपण उभा करतोय?"

पाहता पाहता हा फोटो व्हायरल झाला. सर्वसामान्यांबरोबरच दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल, क्रिकेटपटू हरभजन सिंह यांसारख्या प्रतिष्ठित लोकांनी फेसबुक आणि ट्विटरवर हा फोटो शेअर केला आहे.

परंतु या फोटोखाली लिहिलेल्या माहितीत किती तथ्य आहे? हा फोटो अलीकडचा आहे का? या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं गुजरातचे ज्येष्ठ छायाचित्रकार कल्पित भचेच यांनी बीबीसीला दिली.

सत्य काय आहे?

खरंतर हा फोटो 11 वर्षांपूर्वी म्हणजेच 2007 मध्ये काढला होता. कल्पित यांनी तो सगळा प्रसंग पुन्हा सांगितला.

पत्रकारितेत अनेक योगायोग होत असतात. ही कहाणी म्हणजे त्याचंच एक उदाहरण आहे.

तो 12 सप्टेंबर 2007चा दिवस होता. माझ्या जन्मदिनाच्या एक दिवस आधीचा तो दिवस होता. मी सकाळी नऊ व... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाजता घरुन निघत होतो. तेवढ्यात माझ्या मोबाईलवर मणिनगरच्या GNC शाळेतून फोन आला.

शाळेच्या मुख्याध्यापिका रीटा पंड्या फोनवर होत्या. त्या म्हणाल्या की, शाळेच्या विद्यार्थ्यांबरोबर त्या वृद्धाश्रमात जात आहेत. ही भेट कव्हर करण्यासाठी येणार का असं त्यांनी विचारलं.

मी येतो म्हणालो आणि मणिलाल गांधी वृद्धाश्रमात पोहोचलो.

तिथे एका बाजूला मुलं बसली होती आणि दुसऱ्या बाजूला वृद्ध लोक होते. मी आग्रह केला की मुलांना आणि वृद्धांना एकत्र बसवू म्हणजे चांगले फोटो येतील.

ज्या क्षणी ही मुलं उभी राहिली त्यांच्यातली एक मुलगी तिथे उपस्थित एका वृद्ध महिलेला पाहून जोरजोरात रडायला लागली.

आश्चर्य म्हणजे ती वृद्धासुद्धा या मुलीला पाहून रडायला लागली. जेव्हा त्या महिलेला जाऊन विचारलं तेव्हा त्यांनी उत्तर दिलं की ती लहान मुलगी त्यांची नात आहे.

मुलीनेसुद्धा रडत सांगितलं की वृद्ध महिला तिची आजी आहे. आजी घरी नसल्यानं तिचं आयुष्य अगदी सुनं झालं आहे, असं ती मुलगी म्हणाली.

मुलीच्या आईवडिलांनी तिला सांगितलं होतं की तिची आजी नातेवाईकांकडे गेली आहे. मात्र जेव्हा ती वृद्धाश्रमात पोहोचली तेव्हा तिला कळलं की आजी नक्की कुठे आहे.

आजी आणि नात यांच्यातला भावनिक क्षण पाहून आजूबाजूचे लोकसुद्धा हेलावले. वातावरण हलकं करण्यासाठी काही मुलांनी तिथे भजन गायला सुरुवात केली.

हा फोटो दुसऱ्या दिवशी दिव्य भास्कर या वृत्तपत्राच्या पहिल्या पानावर छापून आला आणि संपूर्ण गुजरातमध्ये या विषयावर चर्चा सुरू झाली. हा फोटो पाहून अनेकांना धक्का बसला.

माझ्या तीस वर्षाच्या कारकिर्दीत पहिल्यांदा असं झालं की मी काढलेल्या एखाद्या फोटोची एवढी चर्चा झाली. मला एक हजारपेक्षा अधिक फोन आले. त्यावेळी संपूर्ण राज्यात त्याच फोटोची चर्चा झाली.

मात्र दुसऱ्या दिवशी जेव्हा प्रसारमाध्यमांचे प्रतिनिधी त्या महिलेची मुलाखत घ्यायला गेले, तेव्हा 'मी स्वत:च्या मर्जीने वृद्धाश्रमात आले आहे,' असं त्या म्हणाल्या.

हे आहे त्या मन हेलावून टाकणाऱ्या फोटोमागचं वास्तव!

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


हा ब्रेड झुरळांपासून बनला आहे. म्हणजे कसा? तर हा ब्रेड गव्हाच्या पिठात वाळवलेल्या झुरळांची भुकटी मिसळून बनवला आहे.

अन्नाच्या तुटवड्यावर तसंच भविष्यात प्राण्यापासून मिळणाऱ्या प्रथिनांनी युक्त असलेलं पौष्टिक अन्न शोधण्यासाठी ब्राझीलचे संशोधक काम करत आहेत. जर जगात अन्नाची कमतरता भासू लागली तर त्यावर उपाय काहीतरी उपाय हवा, आणि म्हणून सध्याच्या अन्नाला पर्याय शोधण्याची तयारी आम्ही करत आहोत असं या संशोधकांचं म्हणणं आहे.

संयुक्त राष्ट्रांनुसार 2050पर्यंत जगाची लोकसंख्या 9.7 अब्जांवर पोहचेल. या लोकसंख्येची भूक भागवणं हे तेव्हाचं सगळ्यांत मोठं आव्हान असेल.

त्या पार्श्वभूमीवर संयुक्त राष्ट्रांनी खाण्यायोग्य कीटकांची एक यादी जाहीर केली आहे. या संशोधकांचं म्हणणं आहे की कीटकांचा आपल्या जेवणात समावेश करण्याची वेळ आलेली आहे . कारण प्रोटीन असलेले कीटक पृथ्वीवर मोठ्या प्रमाणात आहेत आणि त्यांची किंमतही कमी आहे. दक्षिण-पूर्व आशियातल्या अनेक देशांमध्ये लोकांच्या जेवणात कीटकांचा समावेश असतो.

अर्थातच गटारांमध्ये किंवा नाल्यांमध्ये जी झुरळं आढळतात तशा झुरळांपासून हा ब्रेड बनवण्यात आलेला नाही. संशोधक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांनी लॉबस्टर रोच (Nauphoeta cinerea) नावाच्या झुरळांच्या जातीच्या वापर हा ब्रेड बनवण्यासाठी केला आहे. ही प्रजाती मूळ उत्तर आफ्रिकेतली आहे. या झुरळांचा वापर टॅरांटुला स्पायडर्स (कोळी) आणि पाळीव पालींचं अन्न म्हणून केला जातो. जर लॉबस्टर रोचेसला एकत्र ठेवलं तर त्यांचं प्रजनन अत्यंत वेगाने होतं.

संशोधकांनी या रोचेसची निवड दोन कारणांमुळे केली आहे.  एक म्हणजे त्यांच्यात प्रोटीन भरपूर प्रमाणात, म्हणजेच त्यांच्या एकूण शरीरघटकांच्या 70 टक्के, प्रोटीन असतं. रेड मीटमधून मिळणाऱ्या प्रोटीनच्या तुलनेत ते 50 टक्के जास्त आहे.

तसंच हे कीटक लक्षावधी वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. अनादी काळापासून त्यांची जनुकीय वैशिष्ट्ये ही कायम राहिली आहेत. उत्क्रांतीनंतरही त्यांची वैशिष्ट्ये बदलली नाहीत.

"शरीरात कुठलेही बदल घडू न देता, इतकी वर्षं या झुरळांनी आपलं अस्तित्व टिकवून ठेवलं आहे याचा अर्थ त्यांच्यात काही खास असलं पाहिजे," फुड इंजिनिअर अॅंड्रेसा जॅनट्झेन सांगतात. त्या ब्राझीलमधल्या रिओ ग्रॅंड इथल्या फेडरल युनिवर्सिटीमध्ये संशोधन करतात.

भरपूर प्रमाणात प्रोटीन

आपली सहकारी लॉरेन मेनेगॉनसोबत अॅंड्रेसा यांनी वाळलेल्या झुरळांची भुकटी बनवली. एक किलो भुकटी तयार करण्यासाठी अंदाजे 51  डॉलर (अंदाजे 3500 रुपये) खर्च आला.  गव्हाचं पीठ आणि ही भुकटी 90:10 या प्रमाणात मिसळून हा ब्रेड बनवण्यात आला आहे.  पण या ब्रेडच्या अभ्यासातून समोर आलेले निष्कर्ष आश्चर्यकारक आहेत.

वाळलेल्या झुरळांची भुकटी करतानाची प्रक्रिया

झुरळांची भुकटी ब्रेडमध्ये टाकण्यात आल्यानं ब्रेडमधलं प्रोटीनचं प्रमाण 133 टक्क्यांनी वाटलं आहे असं अॅंड्रेसा यांनी बीबीसी ब्राझीलला सांगितलं. "साध्या ब्रेडच्या 100 ग्रॅमच्या स्लाइसमध्ये 9.7 ग्रॅम प्रोटीन असतं. पण हे पीठ टाकल्यानंतर प्रोटीनचं प्रमाण 22.6 ग्रॅम बनलं. विशेष म्हणजे आम्ही ब्रेडमधल्या फॅटचं प्रमाण 68 टक्क्यांनी कमी केलं," त्यांनी पुढे सांगितलं.

या ब्रेडमध्ये आणि इतर ब्रेडमध्ये काही विशेष फरक नसल्याचं अॅंड्रेसा सांगतात. "आम्ही या ब्रेडचं विश्लेषण केलं आहे. ब्रेडची गुणवत्ता, रंग, गंध आणि चव या सगळ्या गोष्टींची आम्ही चाचणी केली. आम्हाला त्यात काही फारसा बदल जाणवला नाही. ज्या लोकांनी हा ब्रेड खाल्ला त्यांना असं वाटलं की त्याला शेंगदाण्याचा फ्लेवर आहे," त्या म्हणतात.

मानवी आहारात कीटकांचा समावेश असण्याविषयी प्राध्यापक...


हा मुद्दा उचलून भाजपने बाजी मारली आहे. काँग्रेस मुस्लीम पुरुषांचा पक्ष आहे का, अशी विचारणा राहुल गांधी यांना करत नरेंद्र मोदी यांनी लोकसभा निवडणुकीचं रणशिंग फुंकलं आहे.

उत्तर भारतात एक म्हण आहे, 'कौवा कान उडा ले गया.' याचा अर्थ असा की, कावळ्याने कान नेला बघा, अशी बतावणी कोणी तरी करत आणि लागोलाग इतर लोक कावळा कुठे उडून गेला, कान कुठे गेला, कावळा कोणत्या फांदीवर बसला, हे शोधू लागतात. पण हा कावळा अस्तित्वातच नसतो आणि कानही जागच्या जागी असतो.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांच्यावर टीका करताना काँग्रेस मुसलमान पुरुषांचा की महिलांचा पक्ष आहे, हे जाहीर करावं असं म्हटलं तेव्हा त्यामुळे या म्हणीची प्रचिती येत आहे.

पंतप्रधानांच्या टीकेवर आता राहुल गांधी यांनी खुलासा करणं सुरू केलं आहे. ते सांगत आहेत त्यांनी फक्त मुस्लिमांना न्याय देण्याची भाषा केली होती आणि उर्दू वृत्तपत्र इन्कलाबने त्यांचा मुद्दा चुकीच्या पद्धतीने मोडतोड करत छापला.

पण कावळा तर कान घेऊन उडाला होता.

सुरुवातीला संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जाहीर केलं की कावळा कान घेऊन उडाला आहे. त्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ानंतर दुसऱ्याच दिवशी आझमगड इथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही जाहीर केलं बंधूंनो आणि भगिनींनो कावळा कान घेऊन उडाला.

कावळा कान घेऊन का उडाला? सध्या तो कोणत्या फांदीवर बसला आहे? हे शोधणं आता सर्वांची जबाबदारी.

सहाजिकच सगळे आता त्या कावळ्याच्या शोधात फिरत आहेत.

लोकसभा निवडणुकींना अजून एक वर्षाचा कालवधी आहे. परंतु नरेंद्र मोदी आणि भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा यांनी रणशिंग फुंकलं आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पुन्हा एकदा राहुल गांधी यांना त्यांच्या नावाने संबोधित करणं बंद केलं आहे. यावेळी ते त्यांना युवराज नाही तर 'श्रीमान नामदार' असं म्हणत आहेत.

ही सगळी चाहूल आहे, येत्या लोकसभा निवडणुकीची. चाहूल कुठली गडगडाटच म्हणावं लागेल.

नियंत्रण आमचं पण जबाबदार काँग्रेसच

केंद्रात भाजपचं सरकार आहे. देशातील 22 राज्यांत भाजप सत्तेत आहे. पोलीस, लष्कर, गुप्तचर संस्थांवर भाजपचं नियंत्रण आहे. तरीही देशाच्या संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारामन यांनी 2019पर्यंत या देशात होणाऱ्या कोणत्याही संभाव्य धार्मिक हिंसाचाराला अॅडव्हान्समध्येच काँग्रेसला जबाबदार ठरवून टाकलं आहे.

त्या म्हणाल्या, "जर काँग्रेसला 2019च्या निवडणुका धर्माच्या आधारावर लढवायच्या असतील तर धार्मिकदृष्ट्या संवेदनशील भागात तणाव निर्माण होईल, अशी आम्हाला भीती आहे. तसं झालं तर त्याला काँग्रेस जबाबदार असेल."

शुक्रवारी झालेली सीतारामन यांची पत्रकार परिषद आणि शनिवारी आझमगड इथं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचं भाषण यावरून स्पष्ट दिसून येतं की 2019च्या लोकसभा निवडणुकीचा जाहीर केलेला मुद्दा जरी विकासाचा असला तरी प्रत्यक्षात निवडणूक ही हिंदू-मुस्लीम ध्रुवीकरणावरच लढवली जाणार आहे.

भारतीय जनता पक्षाने वाजत गाजत याची सुरुवात केली आणि काँग्रेसच्या आधी एक चाल करत आरोपही केला की काँग्रेसला ही निवडणूक धर्माच्या आधारावर लढवायची आहे.

काँग्रेस मुसलमानांचा पक्ष आहे?

या प्रकरणाला सुरुवात झाली दैनिक जागरण समूहाच्या 'डेली इन्कलाब' या  उर्दू वृत्तपत्राच्या एका बातमीनं.

काही मुस्लीम विचारवंतांनी राहुल गांधी यांची भेट घेतली होती. त्याच्या दुसऱ्या दिवशी या वृत्तपत्रात मथळा झळकला - 'होय, काँग्रेस मुसलमानांचा पक्ष आहे.'

आता ही बातमी कोणत्याही टीव्ही चॅनल, कोणत्याही राष्ट्रीय वृत्तपत्रात छापली नसली तरी राजकारणच्या रसाने काठोकाठ भरलेल्या या वृत्तपत्रातील बातमीतून राजकीय रस पिळून...


हा लेख लिहिण्यापूर्वी मी माझे कपडे मशीनमध्ये धुवायला टाकले, कपभर चहा केला आणि घेतला, काही इमेलला उत्तरं दिली, फेसबुक पाहिलं आणि काही ब्लॉग वाचले.

तोपर्यंत कपडे धुवून झाले होते, मग मी ते बागेत वाळत टाकले.

खरंतर या बारीक-सारीक कामांचा माझ्या लेखनावर काहीच फरक पडत नाही. मला जे लिहायचं होतं, ते मी वेळेत पूर्ण केलं.

आपण सगळेच काही प्रमाणात चालढकल करत असतो, आजचं काम उद्यावर ढकलत असतो. पण जर काम करण्याची शेवटची तारीख उलटून गेली तर त्याचे परिणाम वाईट होतात. हे परिणाम माहीत असतानाही जर आपण काम पुढे ढकलत असू तर मग अडचण निर्माण होते.

सारखी सारखी चालढकल करणं तब्येतीला हानिकारक असतं. त्याच्यामुळे तुमचा स्ट्रेस वाढतो, तुम्ही नियमित व्यायाम करत नाही आणि कधी कधी तर आजारी पडलात तर डॉक्टरकडेही वेळेवर जात नाही.

आजचं काम उद्यावर ढकलणं टाळण्यासाठी आपल्याला काही मानसशास्त्रीय टीप्स मदत करू शकतात.

1. प्रेरणेसाठी फक्त इच्छाशक्तीवर अवलंबून राहू नका

इंग्लंडमधल्या लाफबोरो विद्यापीठात 'प्रेरणा' या विषयावर अभ्यास करणारे क्रीडा मानसशास्त्रज्ञ इयान टेलर यांच्या मते, लोक प्रत्येक गोष्टीला 'इच्छाशक्ती' ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हेच उत्तर असल्याचं गृहित धरतात.

"इच्छाशक्ती हा प्रेरणेचा फक्त एक प्रकार आहे, तीच सगळं काही नाहीये," असं टेलर सांगतात.

कुठल्याही कामाला टाळण्यासाठी इच्छाशक्तीवर अवलंबून राहण्याऐवजी ते काम करणं तुमचं ध्येय गाठण्यासाठी किती अपरिहार्य किंवा महत्त्वाचं आहे, असा विचार करा.

जर तुम्ही 30 मिनिटं धावत असाल आणि तुमच्या स्नायूंना दुखापत झाली, तर त्याबद्दल वाईट वाटण्याची आवश्यकता नाही. कारण ती दुखापतही तुमच्या तंदुरुस्त होण्याच्या प्रक्रियेतला एक भाग असते.

2. पराभवाच्या भीतीनं कामात चालढकल?

कामात चालढकल करण्याच्या विषयावर शेफिल्ड विद्यापीठात 15 वर्षांहून अधिक संशोधन करणाऱ्या फ्युशिया सिरॉईस यांना असं आढळलं की, कामं पुढे ढकलण्यामागे वेळेचं अयोग्य नियोजन किंवा आळशीपणा हीच कारणं नेहमी नसतात, तर यात भावनांचा मुद्दा सुद्धा तितकाच महत्त्वाचा आहे.

तुम्हाला अयशस्वी होण्याची भीती वाटत असेल तर ते काम पुढे ढकलण्यासाठी तुम्ही कारणं शोधायला लागता आणि तुम्हाला नको वाटणाऱ्या गोष्टी करायला टाळाटाळ करता.

पण यातून एक दुष्टचक्र सुरू होऊ शकतं. कारण तुम्ही कामात चालढकल केल्यानं ते काम करायला खूप कमी वेळ उरतो. मग त्याता तुम्ही यशस्वी होण्याची शक्यता कमी कमी होत जाते आणि तुम्ही जास्तच काळजीत पडता.  अशावेळेस उशीर झाला असेल तर तुम्ही ते काम सुरूच करत नाही.

तुमच्या कामात अडथळा निर्माण करणाऱ्या या भावनांचा सामना करण्यासाठी तुम्ही करत असलेल्या कामातील सकारात्मक गोष्टींकडे लक्ष द्या. कदाचित तुम्हाला करत असलेल्या कामातून खूप काही शिकायला मिळेल किंवा तुम्हाला त्यातून अपेक्षेपेक्षा जास्त आनंदही मिळेल.

3. पुढचं नियोजन करा

तुमच्या कामात दिरंगाई होण्यास विशिष्ट गोष्ट कारणीभूत ठरत असतील तेव्हा, तर 'जर-तर' या मानसशास्त्रीय रणनीतीचा अवलंब करा. या रणनीतीनुसार, जर कामात चालढकल करण्याची वेळ आली, तर त्यावर मात करण्यासाठी तुम्ही काय कराल, हे आधीच ठरवता येईल.

उदाहरणार्थ, तुम्हाला तुमचा अभ्यास पूर्ण करायचा आहे, पण कुणीतरी तुम्हाला वीकेंडला कॉफी पिण्यासाठी बोलावलं, तर तुम्ही त्या व्यक्तीला संध्याकाळी भेटण्याचा पर्याय देऊ शकता.

अमेरिकन मानसशास्त्रज्ञ पीटर गॉल्वित्झर यांनी या 'जर-तर' रणनीतीसंदर्भातील 94 अहवालांचा अभ्यास केला. त्यांना असं आढळलं की, ही रणनीती वापरणारे लोक इतरांपेक्षा दोन ते तीनपट अधिक प्रमाणात त्यांच्या ध्येयाशी एकनिष्ठ राहून काम...


हा लॉकडाऊन 'इंटेलिजेन्ट' आणि 'टार्गेटेड' असेल असं नेदरलँडनं म्हटलंय.

कोरोना व्हायरसशी लढण्यासाठी जारी करण्यात आलेल्या लॉकडाऊनच्या नवीन नियमावलीमध्ये देण्यात आलेल्या या एका सल्ल्याची सर्वत्र चर्चा सुरू आहे.

‘सेक्स बडी’ म्हणजे लैंगिक संबंधांसाठी जोडीदार, असं आपल्याला म्हणता येईल.

नेदरलँडमधील राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य व पर्यावरण संस्थेचं (RIVM) म्हणणं आहे की, एकटे राहणाऱ्यांनी सोबतीसाठी दुसरी व्यक्ती पाहावी. मात्र कुणाला कोरोनाची लागण झाल्याचा संशय असेल, तर त्या व्यक्तीशी शारीरिक जवळीक टाळावी.

एकटे राहणाऱ्यांना लैंगिक संबंधांबाबत कुठल्याही सूचना सरकारकडून देण्यात आल्या नाहीत, अशी टीका झाल्यानंतर डच सरकारनं जारी केलेल्या नव्या नियमांमध्ये याबाबत सूचना देण्यात आल्या.

कोरोना व्हायरसला रोखण्यासाठी नेदरलँड्समध्ये 23 मार्चपासूनच लॉकडाऊन लागू करण्यात आलाय. हा लॉकडाऊन ‘इंटेलिजेन्ट’ म्हणजे हुशारीने आणि ‘टार्गेटेड’ म्हणजेच गरज असेल तिथेच लक्ष्य करून लादण्यात आल्याचं नेदरलँडनं म्हटलंय.

मात्र, शेजारी राष्ट्रांच्या तुलनेत नेदरलँडमध्ये लॉकडाऊनचे नियम फारच सौम्य आहेत. छोट्या-मोठ्या कार्यक्रमांना ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सोशल डिस्टन्सिंग पाळून परवानगीही दिली जातेय.

नेदरलँडचे लॉकडाऊनसंदर्भात नवे नियम घोषित

चार दिवसांपूर्वी म्हणजे 14 मे रोजी लॉकडाऊनसंदर्भात नेदरलँडमधील सरकारनं नव्या नियमांचं पत्रक जारी केलं.

या पत्रकात RIVMने म्हटलंय की, तुम्ही एकटे (सिंगल) असाल तर तुम्हाला शारीरिक जवळिकीची गरज आहे, यात नक्कीच तर्क आहे. मात्र लैंगिक संबंधासाठी कुणाच्या संपर्कात आला असले, तरी कोरोना व्हायरसा संसर्ग होणार नाही, याची दक्षता घेतली पाहिजे.

याबाबत RIVMने आणखी काही सूचनाही केल्यात, “हे सर्व सुरक्षितरीत्या कसं होईल, याची दोघे मिळून चर्चा करा. म्हणजेच ज्यांना कुठलाही आजार नसेल, अशा लोकांशीच शारीरिक किंवा लैंगिक संपर्क प्रस्थापित करा.”

दोन्ही व्यक्ती इतरांच्या किती संपर्कात आलेत, याचीही खात्री करून घ्या. कारण जेवढ्या जास्त लोकांच्या संपर्कात, तेवढी कोरोना व्हायरस पसरण्याची भीती अधिक असते, असं RIVMने सांगितलंय.

ज्यांच्या जोडीदाराला संशय आहे की, त्यानं कोरोनाची लागण झालेल्या व्यक्तीशी संबंध ठेवलाय, त्यांच्यासाठीही RIVMने सूचना जारी केल्यात.

“जर तुमच्या जोडीदाराला कोरोना व्हायरसच्या संशयामुळं अलगीकरण कक्षात ठेवलं असेल, तर त्याच्यासोबत लैंगिक संबंध ठेवू नका. स्वत: किंवा इतरांसोबत शक्य तितकं अंतर राखून संबंध ठेवा,” असं सांगतानाच "कामुक कथावाचन" आणि "हस्तमैथुन" असे पर्यायही सूचवले गेले आहेत.

लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्यासाठी पावलं

नेदरलँडमध्ये आतापर्यंत पाच टप्प्यात लॉकडाऊन झालं. गेल्या सोमवारपासून नेदरलँडमध्ये लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्यासाठी तयारी सुरू झालीय.

याचाच पहिला भाग म्हणून नेदरलँडमध्ये ग्रंथालयं, सलून आणि ब्युटी पार्लर, मसाज सलून आणि कामामुळे येणाऱ्या ताणावर उपचार (occupational therapy) देणारी ठिकाणं 11 मेपासून सुरू करण्यात आलीत.

गेल्या सोमवारपासून नेदरलँडमध्ये लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्यासाठी तयारी सुरू झालीय.

कोरोनाच्या रुग्ण आणि मृतांच्या संख्येचा आलेख खाली आणण्यात नेदरलँडला यश आल्याचं डच पंतप्रधान मार्क रट्ट यांनी म्हटल्यानंतर लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्यासाठी पावलं उचलण्यात आली.

नेदरलँडमध्ये आतापर्यंत एकूण 44 हजार रुग्ण आणि 5 हजार 700 हून अधिक मृत्यूंची नोंद झालीय.

हेही नक्की वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7...


हा विसंवाद इतका पराकोटीला गेला आहे की, भारतासमोर कोरोनाचं संकट आहे याचं बहुदा या राजकारण्यांना भान उरलेलं नाही. एसी ऑफिसमध्ये बसून ट्विटवर आणि फेसबुकवर हे राजकारणी आरोप प्रत्यारोप करतायत. पण, नेत्यांच्या भांडणात जीव जातोय तो सामान्यांचा….

त्यामुळेच घरी जाण्याच्या आशेनं रेल्वे स्टेशनवर गर्दी करणाऱ्या मजुरांच्या हालाखीला कोण जबाबदार?

वसईतील सन सिटी ग्राउंडवर मंगळवारी हजारोंच्या संख्येने लोकांची गर्दी जमा झाली होती. ट्रेन सुटेल आणि आपल्याला आपल्या गावी, घरी जायला मिळेल. मुंबईत लॉकडाऊनचे दोन महिने कसेतरी काढले. आता आपले कष्ट संपले... या आशेने लोकांची गर्दी सिटी ग्राउंडमध्ये जमा झाली होती.

या गर्दीतीलाच एक चेहरा होता 58 वर्षीय विदोत्तमा शुक्ला. विदोत्तमा ट्रेन मिळेल म्हणून आपल्या मुलासह वसईच्या सन सिटी ग्राउंडवर आल्या होत्या.

सकाळपासूनच लोकांची गर्दी जमा झाली होती. ऊन चढू लागलं. मात्र, रणरणत्या उन्हातही लोक मैदानात बसले होते. पोलिसांच्या आदेशाची वाट पहात होते. कधी एकदा पोलीस ट्रेन येण्याची आनंदाची बातमी सांगतात. आपण आपल्या गावी जातो याची आतुरता सर्वांच्याच मनात होती आणि अचानक विदोत्तमा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शुक्ला यांना चक्कर आली.

बीबीसीशी बोलताना त्यांचा मुलगा विनय शुक्ला यांनी म्हटलं, "सकाळी 11 वाजण्याच्या सुमारास आईला घेवून मी सन सिटी ग्राउंडवर पोहोचलो. खूप गर्दी होती. आम्हीसुद्धा मैदानात सर्वांसोबत बसलो होतो. दुपारी 4 वाजण्याच्या सुमारास आईला अचानक चक्कर आली. तब्येत खराब होऊ लागली. पोलिसांच्या मदतीने तात्काळ अॅम्ब्युलन्समधून खासगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं."

"रुग्णालयात आल्यानंतर उपचारादरम्यान डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केलं. डॉक्टांनी सांगितलं उन्हामुळे त्रास होऊन मृत्यू झाल्याची शक्यता आहे. याला जबाबदार कोण? कोण गुन्हेगार? कोणावर आरोप करायचा? याने माझी गेलेली आई परत येणार नाही," असं विनय यांनी म्हटलं.

हे कधी संपणार, आम्ही घरी जाऊ शकणार का नाही? असे प्रश्न आमच्यासमोर उभे आहेत. काम नाही, घर कसं चालवायचं हा प्रश्न असताना आता माझी आई मला सोडून गेली, असं दुःख विनय शुक्ला यांनी व्यक्त केलं.

याबाबत बोलताना वसईच्या पोलीस उपअधीक्षक अश्विनी पाटील यांनी सांगितलं, "मंगळवारी (26 मे) सन सिटी ग्राउंडवर लोकं गावाला जाण्यासाठी जमा झाले होते. ट्रेन कधी सुटणार याची वाट पाहत होते. त्यातील एका महिलेल्या अचानक लो-ब्लड प्रेशरचा त्रास सुरू झाला. त्यांना तात्काळ पोलिसांनी रुग्णालयात दाखल केलं. मात्र, दुर्दैवाने त्यांना मृत्यू झाला."

विनय यांनी उपस्थित केलेला प्रश्न खूप महत्त्वाचा आहे. या घटनेला जबाबदार कोण? विदोत्तमा यांच्या मृत्यूला जबाबदार कोण?

पण, विदोत्तमा एकट्या नाहीत. केंद्र आणि राज्यात रेल्वेवरून सुरू असलेल्या वादात भरडल्या जाणाऱ्या लाखो विदोत्तमा देशभरात आहेत. केंद्र आणि राज्याच्या वादात हजारो मजूर रोज भरडले जात आहेत.

वसईत हजारो लोक रस्त्यावर

मंगळवार (26 मे) सारखीच वसईतून बुधवारीही (27 मे) दोन ट्रेन उत्तरप्रदेश आणि दोन पश्चिम बंगालला सुटणार, अशी माहिती लोकांना मिळाली. घरी जाता येणार या आशेने हजारो लोकं पुन्हा सन सिटी ग्राउंडवर जमा झाले.

कोणी राहतं घर सोडलं, कुणी भाड्याचं घर सोडून गावाला निघाला, तर कोणी रात्रभर ट्रेन मिळेल या आशेने रस्त्यावरच थांबला. पण, पुन्हा या लोकांच्या पदरी निशाराच पडली. सन सिटी ग्राउंडवर चार तास थांबल्यानंतर ट्रेन पुढील काही दिवस जाणार नाही अशी बातमी आली.

पोलीस उपअधीक्षक अश्विनी पाटील यांनी दिलेल्या माहितीनुसार बुधवारी वसई-रोड स्टेशनवरून चार ट्रेन सुटणार अशी शक्यता होती....