कोरोना लसीकरणाचा आढावा आज (18 जानेवारी) मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी घेतला.

मुंबईतील वर्षा या निवासस्थानातील समिती कक्षातून मुख्यमंत्र्यांनी राज्यातील सर्व विभागीय आयुक्त, जिल्हाधिकारी, जिल्हा परिषद मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांच्याशी दूरदृष्य प्रणालीद्वारे संवाद साधला.

"आठवड्यातील चार दिवस राज्यातील 285 केंद्रांवर लसीकरण होणार असून ही मोहीम अधिक प्रभावीपणे राबवून आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे लसीकरण करुन घ्यावे," असे आवाहन मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी केले.

"लसीकरणाच्या नोंदणीसाठी असलेल्या कोविन ॲपबद्दल मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी माहिती घेतली. ह्या ॲपची कार्यपद्धती अधिक गतिमान होण्याकरिता काही जिल्हाधिकाऱ्यांनी सूचना केल्या. त्या केंद्र शासनाला पाठविण्यात येतील," असे मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी सांगितले.

"कोविन ॲपवर ज्यांची नोंदणी होईल त्या आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे लसीकरण करावे. या दरम्यान एखाद्याला लस घेतल्यानंतर ताप, स्नायू दुखी यासारखे प्रतिकुल परिणाम जाणवल्यास त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन आणि उपचार करा. गंभीर लक्षणे आढळल्यास त्यांची जास्त काळजी घ्या," अशी सूचना मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी केली.

"जिल्हा ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शल्यचिकित्सक, आरोग्य अधिकारी, आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी लस टोचून घ्यावी. जेणेकरुन समाजामध्ये सकारात्मक संदेश जाण्यास मदत होईल. त्यामुळे लसीकरणाची मोहीम अधिक प्रभावीपणे राबवावी," असेही मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.

कोविन अॅपची गती कमी - टोपे

कोविन अॅपमधील तांत्रिक बिघाडामुळे दोन दिवस मुंबईसह राज्यात लसीकरण मोहीम स्थगित करण्यात आली होती.

मंगळवारपासून लसीकरण सुरू होणार का? याबाबत आरोग्यमंत्री राजेश टोपे म्हणाले. "कोविन अॅप थोडं स्लो झालं होतं. त्यातील सेशन्स लवकर उघडत नव्हते. त्यामुळे आम्ही लसीकरण ऑफलाइन करण्याची परवानगी मागितली होती. शनिवारी केंद्राने उशीराने मागणी मान्य केली."

राजेश टोपे

शनिवारी (16 जानेवारी) कोविन अॅपमध्ये तांत्रिक बिघाड झाल्याने आरोग्य कर्मचाऱ्यांना लसीकरणाबाबत मेसेज पोहोचले नव्हते. केंद्राने लसीकरण ऑफलाइन करू नये अशी सूचना जारी केली होती.

50 वर्ष आणि त्यावरील इतर आजार असलेल्या लोकांची नोंदणी कधीपासून करायची याबाबत अजूनही स्पष्टता नाही असं टोपे म्हणाले.

केंद्राच्या आदेशानंतर थांबवली लसीकरण मोहीम

केंद्र सरकारच्या आदेशानंतर मुंबईतील लसीकरण मोहीम रद्द करण्यात आली आहे. मुंबई महानगरपालिकेनं हा निर्णय घेतला आहे.

कोव्हिड-19 लसीकरणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कोविन अॅपमध्ये गोंधळ झाल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी यांनी या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

बीबीसीशी बोलताना मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "रविवारी (17 जानेवारी) आणि सोमवारी (18 जानेवारी) लसीकरण होणार नाही. कोविन अॅपमध्ये झालेल्या गोंधळामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे. केंद्र सरकारने ऑफलाइन लसीकरणी करू नये अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत."

शनिवारी कोविन अॅपमध्ये गडबडीमुळे लसीकरणासाठी डॉक्टरांना उशीरा मेसेज गेल्याचं राज्याचे आरोग्य सचिव प्रदीप व्यास यांनी मान्य केलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


कोरोना विषाणू लगेचच जागतिक साथ ठरेल असं नाही, पण देशांनी त्यासाठी तयार रहावं असं WHO ने म्हटलंय.

कोरोना विषाणूची लागण झालेले रुग्ण जगातील विविध देशांमध्येही आढळू लागल्यानं चिंता वाढलीय. त्यामुळेच कोरोना विषाणूचं जागतिक साथीमध्ये रुपांतर होण्याची भीती वाढलीय.

यातील बहुतांश संसर्ग चीनमध्ये झाला असला, तरी दक्षिण कोरिया, इटली आणि इराण यांसारखी इतर राष्ट्रही या विषाणूशी झगडत आहेत. या विषाणूमुळे 'कोव्हिड-19' हा श्वसनविकार होतो.

एखादा संसर्गजन्य रोग जगातील विविध भागांमध्ये व्यक्ती-व्यक्ती स्तरावर सहजरित्या पसरू लागतो तेव्हा जागतिक साथ पसरल्याचं म्हटलं जातं.

चीनमध्ये गेल्या वर्षी हा विषाणू उद्भवला आणि तिथे आत्तापर्यंत सुमारे 77 हजार लोकांना याची लागण झाली असून जवळपास 2600 लोकांचा या आजारात मृत्यू झाला आहे.

सव्वीस देशांमध्ये या विषाणूची लागण झालेले 1200 हून अधिक रुग्ण आढळले असून 20 हून अधिक जणांचा यात मृत्यू झाला आहे. या आजाराने सोमवारी इटलीत चौथा बळी घेतला.

कोव्हिड-19ने मृत्युमुखी पडणाऱ्या रुग्णांचं प्रमाण एक टक्क्यापासून दोन टक्क्यांपर्यंत असल्याचं दिसत असलं, तरी प्रत्यक्षातील मृत्युद... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र अजून समजलेला नाही, असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेने दिला आहे.

इराक, अफगाणिस्तान, कुवेत आणि बहारीन या देशांमध्येही कोरोना विषाणूची लागण झालेले पहिले रुग्ण सोमवारी आढळले; हे सर्व लोक इराणहून आले होते.

या विषाणूला आळा घालण्याची संधी 'अंधुक' होत चालली आहे, असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेचे प्रमुख तेद्रोस अदहानम घेब्रेयेसस यांनी दिला.

युनायटेड किंगडममधील ईस्ट अँग्लिआ विद्यापीठातील आरोग्य संरक्षण विषयाचे प्राध्यापक पॉल हन्टर यांनी अशीच भीती व्यक्त केली. चीनबाहेरच्या रुग्णांचं वाढतं प्रमाण 'अतिशय चिंताजनक' आहे, असं ते म्हणाले.

'जागतिक साथ थोपवण्याची आपली क्षमता गेल्या 24 तासानंतर कमीकमी होऊ लागली असून जागतिक साथ पसरण्याचा टप्पा जवळ आल्याचं दिसतं आहे,' असं ते सोमवारी म्हणाले.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या प्रवक्त्या मार्गारेट हॅरिस बीबीसीशी बोलताना म्हणाल्या की, हा विषाणू अधिक दूरपर्यंत पसरण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न देश करत आहेत, त्यामुळे सध्या तरी या परिस्थितीकडे जागतिक साथ म्हणून पाहिलं जात नाहीये.

"विविध देशांनी काहीच उपाय केले नसते, तर याहून कितीतरी अधिक पटींनी रुग्ण आपल्याला आढळले असते," असं त्या म्हणाल्या. "रोगप्रसार थोपवणं म्हणजे हेच."

कोरोना व्हायरसची लक्षणं कोणती आणि आपण काळजी काय घ्यायची?

ताप आणि खोकला, त्याचप्रमाणे पुरेशी हवा श्वसनावाटे आत घेता न येणं आणि श्वासोच्छवासामध्ये येणाऱ्या अडचणी, ही या संसर्गाची मुख्य चिन्हं आहेत.

कोरोना व्हायरसापासून बचावासाठी आपण काळजी घेणं आवश्यक आहे. त्यासाठी साबणाने किंवा जेलने वारंवार हात धुवावेत, आजारी लोकांशी जवळचा संपर्क टाळावा आणि स्वतःचे डोळे, नाक आणि तोंड यांना न धुतलेल्या हातांनी स्पर्श करू नये. ही काळजी घेतल्यास संसर्गाचा धोका कमी होतो.

खोकला आणि शिंक आल्यावर रुमाल वापरावा, कफ वा शेंबूड पुसून हात धुवून घ्यावेत, असं केल्यास हा आजार पसरण्याचा धोका कमी होईल.

कोरोणू विषाणूच्या जागतिक उद्रेकाचे संकेत

बीबीसीचे वैद्यकीय प्रतिनिधी फर्गस वॉल्श यांनी केलेलं विश्लेषण

दक्षिण कोरिया, इराण आणि इटली इथली एकत्रित परिस्थिती पाहिली असता जागतिक साथीचे सुरुवातीचे टप्पे सुरू झाल्याचे संकेत मिळत आहेत. जगाच्या विविध भागांमधील समुदायांत कोरोना विषाणू पसरण्याचे, जागतिक उद्रेकाचे हे संकेत आहेत.

यातील प्रत्येक देशामध्ये चीनशी संबंध न येताही विषाणू पसरत असल्याचं दिसतं आहे....


कोरोना विषाणू सध्या महाराष्ट्रात तसाच खेळ खेळतो आहे का? असा प्रश्न पडावा. कारण जरा रुग्णसंख्या कमी झाली, असं वाटत असतानाच गेल्या काही आठवड्यांपासून ती पुन्हा वेगानं वाढू लागली आहे.

साथीच्या रोगांचे तज्ज्ञ यालाच साथीची 'दुसरी लाट' असं म्हणतात. संसर्गजन्य रोगांचा इतिहास पाहिला, तर अनेकदा या दुसऱ्या लाटेत आजाराच्या प्रसाराचा वेग आणि लोकांचं आजारी पडण्याचं प्रमाण जास्त असतं. मग महाराष्ट्रात तसं होताना दिसतंय का?

राज्यात कोव्हिड-19च्या साथीची नेमकी स्थिती काय आहे? काही ग्राफिक्सच्या माध्यमातून आपण जाणून घेऊयात.

महाराष्ट्रात रुग्णसंख्येत वेगानं वाढ

महाराष्ट्रात गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये कोव्हिडच्या उद्रेकानं उच्चांक गाठला होता. त्यानंतर रुग्णसंख्या हळूहळू कमी होत गेली. फेब्रुवारी महिन्यात परिस्थिती नियंत्रणात आल्याचं चित्र होतं, पण आता रुग्णांची संख्या पुन्हा झपाट्यानं वाढते आहे.

जानेवारीपासूनचा हा आलेख पाहा. यात तीन महिन्यांमधली दैनंदिन रुग्णसंख्या कशी वाढत गेली, हे दिसून येतं.

शुक्रवारी म्हणजेच 19 मार्चला दिवसभरात तब्बल 25,681 कोरोना रुग्णांची नोंद झाली. ही आतापर्यंतची महार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाष्ट्रातली एका दिवसातली सर्वांत मोठी वाढ आहे.

ग्रामीण भागांत प्रादुर्भाव वाढला

महाराष्ट्रात कोव्हिडची साथ आली, तेव्हा सुरुवातीला शहरी भागांत रुग्णांचं प्रमाण जास्त होतं. आता दुसरी लाट आल्यावर पुन्हा मुंबई, पुणे, नागपूर अशा शहरी भागांमध्ये रुग्णसंख्या वाढते आहे. पण यावेळी ग्रामीण भागांत आणि विशेषतः विदर्भात रुग्णांमध्ये मोठी वाढ दिसून आली.

हा तक्ता कोव्हिडच्या साथीच्या सुरुवातीपासूनची आकडेवारी दाखवतो आहे.

साथीच्या पहिल्या लाटेदरम्यान संसर्गाचा वेग सर्वोच्च पातळीवर असताना 24 सप्टेंबर रोजी अमरावतीत जवळपास तीन हजार सक्रिय रुग्ण होते. 25 फेब्रुवारीला हा आकडा 6,740 वर पोहोचला. सध्या तिथे साडेतीन हजारांहून अधिक सक्रिय रुग्ण आहेत.

ग्रामीण भागांत काही आठवड्यांपूर्वी झालेल्या ग्रामपंचायत निवडणुकांमध्ये मोठ्या प्रमाणात लोक बाहेर पडले होते. मतदानासाठी अनेकजण गावी गेले तसंच प्रवासाचं प्रमाणही वाढलं. याचा परिणाम कोव्हिडच्या प्रसारावर झाला असल्याची शक्यताही तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.

जानेवारी आणि फेब्रुवारी महिन्यात अनेक निर्बंध आणखी शिथिल करण्यात आले, मुंबईतल्या लोकल सुरू झाल्या. तसंच कोव्हिडच्या साथीची पहिली लाट ओसरल्यावर लोकांनी काळजी घेण्यात ढिलाई दाखवली त्यामुळेही आकडे पुन्हा वाढत असल्याचं जाणकार सांगतात.

देशात सध्या 61 टक्के रुग्ण महाराष्ट्रात

भारताच्या एकूण लोकसंख्येपैकी साधारण आठ ते नऊ टक्के लोक महाराष्ट्रात राहतात. पण देशात सध्या 60 टक्के कोव्हिड रुग्ण महाराष्ट्रात आहेत.

19 मार्च 2021 रोजी देशात सक्रिय रुग्णसंख्या म्हणजे सध्या ज्याना कोव्हिडनं ग्रासलं आहे अशा लोकांची संख्या 2 लाख 68 हजार 692 एवढी होती. त्यात 1 लाख 66 हजार 353 रुग्ण एकट्या महाराष्ट्रातले आहेत.

एकूण रुग्णसंख्येचा विचार केला, तर देशात 19 मार्च 2021 पर्यंत 1 कोटी 15 लाख 14 हजार 331 रुग्णांची नोंद झाली होती. त्यातले 23 लाख 29 हजार 464 म्हणजे जवळपास वीस टक्के रुग्ण हे महाराष्ट्रातले आहेत.

विशेष म्हणजे टेस्टिंगच्या आकडेवारीचा विचार केला, तर देशात 19 मार्चपर्यंत एकूण 23 कोटी 13 लाख 70 हजार 540 तपासण्या झाल्या, त्यात केवळ सात टक्के म्हणजे 1 कोटी, 79 लाख, 56 हजार 830 तपासण्या महाराष्ट्रात झाल्या आहेत.

महाराष्ट्र जगात चौथ्या स्थानावर

महाराष्ट्रातील परिस्थिती एवढी चिंताजनक का आहे, ते हा तक्ता पाहिल्यावर लक्षात येईल.

कोव्हिड रुग्णांच्या...


कोरोना विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी महाराष्ट्रात लॉकडाऊन लागू करण्यात आला आहे. यानुसार 22 एप्रिल रात्री 8 वाजल्यापासून 1 मेपर्यंत राज्यातील निर्बंध आणखी कठोर करण्यात आले आहेत.

त्याशिवाय राज्यात जिल्हाबंदीही लागू असेल. म्हणजेच नागरिकांना एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात प्रवेश करता येणार नाही.

यादरम्यान, फक्त अत्यावश्यक कारणासाठीच प्रवासाची परवानगी नागरिकांना असेल आणि त्यासाठी ई-पास घ्यावा लागेल, असं पोलिसांनी म्हटलं आहे.

ई-पास कुणाला मिळणार?

बस आणि लांब पल्ल्याच्या रेल्वे गाड्यांव्यतिरिक्त अतिशय आवश्यक कारणासाठीच खाजगी कार किंवा इतर वाहनांद्वारे आंतरजिल्हा प्रवास करण्यास परवानगी असेल. आवश्यक कारणांमध्ये वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती, कुटुंबातील निधन अशा कारणांचा समावेश होतो. पण आदेशात नमूद केल्याप्रमाणे त्यांना गृह विलगीकरणात राहावं लागेल.

याबरोबरच इतर राज्यांमध्ये अडकलेले लोक विमान, लांब पल्ल्यांच्या रेल्वे, बस, खाजगी वाहनं किंवा टॅक्सीने आपल्या शहरात परत येऊ शकतात.

एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यातल्या विमानतळावर जाण्यासाठी टॅक्सीचा वापर करता येईल. पण त्यासाठी प्रवाशांच्या मूळ ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शहरात विमानतळ नाही, हे सिद्ध करावं लागेल. टॅक्सीमधल्या प्रत्येक प्रवाशाकडे बोर्डिंग पास असणं गरजेचं आहे. या नियमाचा दुरुपयोग होताना आढळला तर कडक कारवाई करण्यात येईल.

व्यापारासाठी आंतरजिल्हा प्रवास करण्याची परवानगी नाही, याची सर्वांनी नोंद घ्यावी.

नव्या नियमांमध्ये आंतरजिल्हा प्रवासासाठी कोणती कारणं रास्त ठरतील याचा उल्लेख केला आहे. पोलीस संबंधित पुरावे स्वीकारू शकतील, उदाहरणार्थ वैद्यकीय कारणांसाठी प्रवास करत असाल तर त्या संबंधित कागदपत्रं. रास्त कारण आणि त्याचे पुरावे यांची शहानिशा करण्याची जबाबदारी नियमांची अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणेला देण्यात आली आहे.

ई-पास कसा काढावा?

गेल्या वर्षी लॉकडाऊनच्या काळात अशाच प्रकारचा ई-पास देण्यात येत होता. पास मिळवण्यासाठी यंदाही नागरिकांना तीच प्रक्रिया करावी लागणार आहे.

पोलीस प्रशासनाने ई-पास वितरीत करण्यासाठी https://covid19.mhpolice.in/ ही वेबसाईट बनवली आहे. त्यामध्ये खालील दोन पर्याय तुम्हाला दिसतील.

1. पासकरिता अर्ज करण्यासाठी (Apply For Pass Here)

आणि

2. आपल्या अर्जाची प्रक्रिया कुठेपर्यंत आली आहे ते पाहण्यासाठी  किंवा पास मंजूर झाल्यास तो डाऊनलोड करण्यासाठी (Check Status/Download Pass)

अर्ज केल्यानंतर पोलिसांकडून साधारणपणे एक ते दोन दिवसांत अर्ज निकाली काढण्यात येतात. पण कधी कधी त्याला जास्त वेळही लागू शकतो, असा गेल्या वेळचा अनुभव आहे. त्यामुळे या सर्व गोष्टींचा विचार करूनच आपल्या प्रवासाचं नियोजन करावं.

अर्ज प्रक्रियेतील टप्पे -

1. आपल्या ब्राऊजरमध्ये https://covid19.mhpolice.in/ या वेबसाईटची लिंक टाईप करा. याठिकाणी तुम्हाला वर उल्लेख केल्याप्रमाणे अर्ज करण्यासाठी आणि अर्ज डाऊनलोड करण्यासाठी असे दोन पर्याय दिसतील.

2. तुम्हाला ई-पासकरिता अर्ज करावयाचा असेल, तर  Apply For Pass Here या बटणावर क्लिक करा.

३. पुढच्या पेजवर तुम्हाला महाराष्ट्राबाहेर भेट देण्याची गरज आहे का? हा प्रश्न तुम्हाला विचारला जाईल. यामध्ये योग्य पर्याय निवडून पुढे जा.

4. त्यानंतर तुम्हाला तुमच्या प्रवासाची सर्व माहिती सविस्तरपणे भरावी लागणार आहे. यामध्ये तुमचं नाव, प्रवासाची तारीख, मोबाईल क्रमांक, प्रवासाचं कारण, वाहनाचा प्रकार, वाहनाचा क्रमांक, सध्याचा पत्ता, इमेल आयडी, प्रवास सुरू होण्याचं ठिकाण, प्रवासाचं शेवटचं ठिकाण, तुम्ही सध्या कंटेनमेंट झोनमध्ये आहात किंवा नाही,...


कोरोना विषाणूची लागण झाली आहे की नाही हे तपासण्यासाठी येणाऱ्या रुग्णांच्या संख्येत वाढ होत आहे. हा आजार काय आहे आणि नेमके कोणते उपचार घ्यावे लागतात हे जाणून घेण्यासाठी

कोरोना व्हायरसमुळे होणारा कोव्हिड-19 हा श्वसनमार्गाचा आजार आहे. ताप, सर्दी, खोकल्याचा त्रास जाणवल्यास तातडीने रुग्णालयात जावे, या  विषाणूला मारून टाकण्याचा उपाय नाही. पण त्रासापासून आराम मिळण्यासाठी बाकीच्या सपोर्टिव्ह ट्रिटमेंट करता येऊ शकतात.

म्हणून प्रतिबंधात्मक उपाय करणं गरजेचं आहे. विशेषतः रोगप्रतिकारशक्ती कमी असलेल्या लोकांनी, गर्भवती, कॅन्सर रुग्ण यांनी जास्त काळजी घेण्याची गरज आहे, असं मत डॉ. अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केलं.

डॉ. भोंडवे इंडियन मेडिकल असोसिएशनच्या महाराष्ट्र शाखेचे अध्यक्ष आहेत. त्यांनी आपल्या मुलाखतीत कोरोना व्हायरसशी संबंधित अनेक शंकांचं निरसन केलं.

कोरोना व्हायरस आणि त्याच्यामुळे होणारा आजार कोव्हिड-19 यांची चर्चा सध्या सगळीकडे सुरू आहे. चीनमध्ये याची सुरुवात झाली. तर आता जगभरातल्या अनेक देशांमध्ये कोरोना व्हायरस जाऊन पोहोचला आहे. सध्या यामुळे चिंतेचं वातावरण आहे, पुरेशी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

माहिती उपलब्ध नसल्यामुळे याविषयी अनेक गैरसमज लोकांमध्ये निर्माण झाले आहेत.

कोरोना व्हायरसबाबत अधिक माहिती मिळवण्यासाठी बीबीसीने डॉ. अविनाश भोंडवे यांची मुलाखत घेतली. डॉ. भोंडवे यांची मुलाखत प्रश्नोत्तराच्या स्वरुपात पुढीलप्रमाणे -

1. कोरोना व्हायरसचा नेमका उगम कसा झाला, त्याचा प्रसार कसा झाला?

कोरोना व्हायरस हा आधीपासूनच अस्तित्वात होता. फक्त तो माणसापर्यंत आलेला नव्हता. वटवाघळांमार्फत तो माणसापर्यंत येऊन पोहोचला, असा अंदाज आहे. असे बरेच आजार आहेत, जे प्राण्यांमध्ये होते आणि आता माणसांमध्ये आले आहे. याला मोठ्या प्रमाणात झालेलं नागरीकरण कारणीभूत आहे.

त्या प्राण्यांच्या भूमीवर माणसाने अतिक्रमण केलं. त्यामुळे या प्राण्यांशी माणसाचा जास्त संपर्क होत आहे. याची लागण सर्वप्रथम चीनमध्ये झाली. चीन लोकांनी वटवाघळासारख्या एखाद्या प्राण्याचे मांस खाल्यामुळे तो मानवी शरीरात दाखल झाला.

2. सध्या याचा संसर्ग कोणत्या माध्यमातून होत आहे?

या विषाणूचा संसर्ग श्वसनमार्गातून होतो. सर्वप्रथम विषाणू नाकात, घशात आणि फुफ्फुसात जातो. त्यानंतर तो संपूर्ण शरीरात पसरतो. याची लागण झालेल्या रुग्णाला खोकला येतो. लागण झालेली व्यक्ती आपल्या आजूबाजूला खोकली की त्याचा आपल्यालाही संसर्ग होण्याची शक्यता असते.

किंवा लागण झालेला व्यक्ती खोकलल्यानंतर हे विषाणू ठराविक वेळेपर्यंत टेबलवर, वाहनाच्या सीटवर किंवा दरवाजाच्या हँडलवर असे कुठेही पडलेले असू शकतात. याठिकाणी तुम्ही स्पर्श केल्यानंतर नाकाला हात लावला तर त्याचा तुम्हाला संसर्ग होऊ शकतो.

3. चीनमधून आलेल्या वस्तूंच्या माध्यमातून याचा संसर्ग होतो का?

कोरोना व्हायरसचा उगम चीनमध्ये झाला हे खरं असलं तरी तिथून आलेल्या वस्तूंच्या माध्यमातून कोरोना व्हायरसचा प्रसार होत नाही.

रुग्ण व्यक्तीच्या खोकल्यावाटे याचा प्रसार होतो. पण तिथून आलेल्या वस्तूंपासून आपल्याला काहीही धोका नाही.

4. चिकन-मटण खाल्ल्याने याचा प्रसार होतो का?

याचा संसर्ग प्राण्यांमधून माणसाला झालेला आहे. पण नक्की कोणत्या प्राण्यातून उगम झाला हे माहीत नाही. त्यामुळे अशी शंका सर्वजण घेत आहे. पण जर तुम्ही कच्चं मांस खात असाल तरच तशी शक्यता आहे. भारतात मांस योग्यप्रकारे शिजवून खाण्याची पद्धत आहे.

तर चीनमध्ये कच्चे प्राणी, पक्षी, कीटक खाण्याची पद्धत आहे. उलट भारतात अंडीसुद्धा उकडून खाल्ली जातात. 55 डिग्रीपेक्षा जास्त तापमान असेल तर...


कोरोना विषाणूच्या जागतिक साथीने आर्थिक संकट तर निर्माण केलंच शिवाय या काळात जागतिक मतभेद आणि प्रतिस्पर्धाही अधिक तीव्र झाल्या. अमेरिका आणि चीनच्या संबंधांवरही त्याचा मोठा परिणाम दिसून आला.

यावर्षी नागार्नो-काराबाख सारखे काही जुने वाद पुन्हा उफाळले.

भारत-चीन सीमेवर 45 वर्षांतला सर्वांत मोठा संघर्ष झडला.

मात्र, केवळ मतभेदच झाले अशातला भाग नाही. या संकटकाळात काही देश जवळ आले आणि दिर्घकालीन परिणाम करणारे काही ऐतिहसिक करारही झाले.

1. अमेरिकेचा तालिबानसोबतचा शांतता करार

अफगाणिस्तानावर अमेरिकेच्या हल्ल्याच्या तब्बल 18 वर्षांनंतर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी त्याच तालिबानसोबत शांतता करार केला ज्या तालिबानची राजवट अमेरिकेने नेस्तेनाबूत केली होती. अफगाणिस्तानातून सैन्य माघारी बोलावणं, ट्रंप यांच्या 2016 च्या निवडणुकीतल्या आश्वासनांपैकी एक होतं.

अफगाणिस्तान-अमेरिका युद्धात मोठी मानवी किंमत मोजावी लागली. एका अंदाजानुसार या युद्धात 1 लाख 57 हजार लोक मारले गेले. यात 43 हजारांहून अधिक सामान्य नागरिक होते. आता तर 25 लाख अफगाणी नागरिक शरणार्थी आहेत.

अमेरिका आणि सहकारी देशांनाही या युद्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

धात मोठी किंमत चुकवावी लागली. अमेरिकेचे 2400 हून जास्त जवान मारले गेले. तर नाटो सदस्य देशांचे 1100 हून अधिक जवान मारले गेले. एका अंदाजानुसार अमेरिकेने अफगाणिस्तान युद्धावर 2 अब्ज डॉलर्सहून अधिक खर्च केले.

अफगाणिस्तानातून अमेरिकी सैन्य माघारी बोलवण्यासाठी 2020 साली अमेरिका आणि तालिबान यांच्यात ऐतिहासिक करार झाला. या करारानुसार अफगाणिस्तान सरकार आणि तालिबान यांच्यातही चर्चा होणार आहे.

जाणकारांच्या मते तालिबान अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंपद्वारे देण्यात येणारे संकेत समजून घेण्यात यशस्वी ठरला आणि त्यांनी संधीचा पुरेपूर वापर केला.

2016 ते 2018 या काळात पेंटागॉनमध्ये अफगाणिस्तान विषयाचे संचालक असणारे जेसन कॅम्पबेल मात्र या कराराच्या यशस्वीतेबाबत साशंक आहेत. मात्र, आजचा तालिबान पूर्वीपेक्षा अधिक व्यवहार्य असल्याचंही ते म्हणतात.

कॅम्पबेल यांच्या मते आजचा तालिबान अमेरिका आणि पाश्चिमात्य राष्ट्रांशी उत्तम संबंध ठेवू इच्छितो. विशेषतः व्यापार आणि विकासाच्या मुद्द्यांवर. ते म्हणतात, "1990 च्या काळात अफगाणिस्तान एक अपयशी राष्ट्र होतं. त्यामुळे त्यांना परत त्या काळात परत जायचं नाही."

2. इस्राईलचे बहरीन आणि संयुक्त अरब अमिरातशी संबंध प्रस्थापित करणे

ऑगस्ट आणि सप्टेंबर 2020 या दरम्यान संयुक्त अरब अमिरात आणि बहरीनने इस्राईलसोबत संबंध सामान्य करणार असल्याची घोषणा केली. ज्यू राष्ट्र असलेल्या इस्राईलसोबतच्या संबंधांना मान्यता देणारे अरब देशांपैकी ही पहिले दोन राष्ट्रं होती.

यापूर्वी 1979 साली ईजिप्तने आणि 1994 साली जॉर्डनने इस्राईलला मान्यता दिली होती. या करारांना पश्चिम आशियात इस्राईलच्या बदलत्या भूमिकेच्या रुपातही बघितलं जातंय. आज इस्राईल पूर्वीपेक्षा अधिक सुरक्षित परिस्थितीत आहे.

इस्राईल आणि पश्चिम आशियातील दोन देशांमध्ये झालेल्या कराराचं अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी उघड समर्थन केलं. मात्र, त्यामागे आणखी काही कारणं होती. इराणची या राष्ट्रांना असलेली भीती, हेदेखील त्यापैकीच एक कारण.

आंतरराष्ट्रीय विषयांचे जाणकार रियान — ( बोह्ल - हिंदीत हा शब्द दिल आहे. याला मराठीत काय लिहायचं ते तपासून घ्य.) यांच्या मते अरब राष्ट्र इस्राईलसोबत मिळून इराणविरोधी अनौपचारिक ब्लॉक तयार करत आहेत. अमेरिका पश्चिम आशियातून बाहेर पडून आशियाकडे वळाला तर पश्चिम आशियात इस्राईल अमेरिकेची जागा घेऊ शकतो.

3. युरोपीय महासंघाची...


कोरोना विषाणूमुळे जसं आरोग्य संकट गडद झालंय तसंच आर्थिक संकटही घोंघावतंय. लॉकडाऊनमुळं तर या आर्थिक संकटाला आणखीच बळ मिळालंय. त्यामुळं आपापल्या राज्यांमधील उद्योगधंदे, कारखाने सुस्थितीत ठेवण्यासाठी आणि उद्योगांना प्रोत्साहन देण्यासाठी उत्तर प्रदेश, गुजरात, मध्य प्रदेश या राज्यांनी मोठी पावलं उचलली आहेत. मात्र, ही पावलं आता वादाचे विषय बनलेत.

सर्वप्रथम आपण कामगारांशी संबंधित कायद्यांबाबत कुठल्या राज्यानं काय बदल केलेत, कुठले बदलाचे प्रस्ताव मांडलेत, हे पाहू. त्यानंतर त्यासंबंधी कामगार संघटनांची भीती आणि भूमिका काय आहे, हे जाणून घेऊ.

कोरोनाशी लढण्याचं कारण पुढे करत देशातील काही राज्यांनी कामगार कायद्यांमधील काही तरतुदींना तीन वर्षांसाठी स्थगिती दिलीय. म्हणजे या कालावधीत कामगारांच्या हक्कांसाठीच्या काही तरतुदींसाठी उद्योगपती, मालक बंधनकारक नसतील, असा याचा सरळ अर्थ याचा होतो.

उत्तर प्रदेशातून सुरुवात

याबाबतचा देशात सर्वात पहिल्यांदा निर्णय उत्तर प्रदेशातील योगी सरकारनं घेतला. 6 मे रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत योगी सरकरानं राज्यात गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्याचा मानस व्यक्त केला आणि क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ामगारांशी संबंधित कायद्यांपैकी चार कायदे वगळता सर्व कायद्यांच्या अंमलबजावणीस स्थगिती दिली.

इमारत आणि इतर बांधकाम कायदा 1996, नुकसान भरपाई कायदा 1923, वेठबिगारी पद्धत (निर्मूलन) कायदा 1976 आणि वेतनाबाबतच्या कायद्यातील कलम-5, हे चार कायदे योगी सरकारनं कायम ठेवलेत.

मध्य प्रदेश सरकारनं काय निर्णय घेतलाय?

मध्य प्रदेशातील शिवराजसिंह चौहान सरकारनं तर कामगार करार कायदा थेट 1,000 दिवसांसाठी रद्द करून टाकला. शिवाय, औद्योगिक विवाद कायदा आणि औद्योगिक संबंध कायदाही रद्द केलेत.

50 पर्यंत कामगारसंख्या असलेल्या कंत्राटदाराला नोंदणीची गरज नाही, कारखान्याला तीन महिन्यांपर्यंत निरीक्षणाचं बंधन नाही, उद्योगाला एका दिवसात परवाना मिळणार, स्टार्टअप्सना एकदाच नोंदणी करण्याची मुभा, कामाचे तास 8 वरून 12 तास, सकाळी 6 पासून मध्यरात्रीपर्यंत दुकानं सुरू ठेवण्यास परवानगी, इत्यादी निर्णय मध्य प्रदेशनं घेतलेत.

1982 झालेल्या भोपाळ गॅस गळती अपघातानंतर मध्य प्रदेशात 'कामगार कल्याण निधी'ची स्थापना करण्यात आली होती. त्यात प्रत्येक वर्षी कंपन्यांनी कामगारांनुसार विशिष्ट रक्कम या निधीत जमा करणं अनिवार्य होतं. ही निधीची योजनाच मध्य प्रदेश सरकारनं थांबवलीय.

गुजरातमध्ये नवीन प्रकल्पांसाठी नवे नियम

गुजरातमध्ये नवे उद्योग यावेत यासाठी गुजरातचे मुख्यमंत्री विजय रूपानी यांनी राज्यात येऊ घातलेल्या नव्या औद्यागिक प्रकल्पांसाठी काही कायदेच गुंडाळून ठेवलेत.

किमान वेतन कायदा, औद्योगिक सुरक्षा आणि कामगारांची नुकसान भरपाई हे तीन कायदे वगळल्यास नव्या औद्योगिक प्रकल्पांना इतर कुठलेच कामगार कायदे किंवा तरतुदी लागू होणार नाहीत.

हे नियम येत्या 1,200 दिवसांसाठी लागू राहतील, असंही गुजरातच्या मुख्यमंत्र्यांनी सांगितलंय.

कामगारांना गुलामांसारखं वागवण्याचा प्रयत्न - अमरजित कौर

भाजपप्रशासित राज्यांच्या या नियमांमुळं देशभरातील कामगार संघटना आक्रमक झाल्यात.

'आयटक' या कामगार संघटनेच्या राष्ट्रीय महासचिव कॉ. अमरजीत कौर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं, कामगार कायदे काढून टाकणं म्हणजे कामगारांना गुलामांसारखं वागवण्याचा प्रयत्न आहे.

"उत्तर प्रदेशनं 38 कामगार कायद्यांना एक हजार दिवसांसाठी रद्द केलंय तर 4 कायदे कायम ठेवलेत. मालकाची जबाबदारी नसेल, समस्यांविरोधात आवाज उठवता येणार नाही, अशा बऱ्याच गोष्टी यातून निर्माण होणार आहेत. त्यामुळे अत्यंत कठोर निर्णय या...


कोरोना व्हायरस

अधिकाऱ्यांच्या मते हा व्हेरिएंट वेगाने हवेतून पसरतो.

हा व्हेरिएंट धोकादायक असल्याचं व्हिएतनामचे आरोग्यमंत्री विएन थान लॉन्ग यांनी सांगितलं.

जानेवारी 2020 मध्ये कोरोना विषाणूची ओळख झाल्यापासून आतापर्यंत अनेक म्यूटेशन्स पाहायला मिळत आहेत.

विषाणू आपलं स्वरूप सातत्याने बदलतो म्हणजे म्युटेट होतो. बहुतांश व्हेरिएंट निष्प्रभ होतात. मात्र काही म्युटेशन नंतर अधिक जीवघेणे होतात.

लसीकरण

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने दिलेल्या बातमीनुसार, भारत आणि इंग्लंडमध्ये आढळणाऱ्या कोरोनाच्या दोन व्हेरिएंटच्या लक्षणं मिळून हा व्हेरिएंट तयार झाल्याचं व्हिएतनामच्या आरोग्यमंत्र्यांनी सांगितलं.

एका सरकारी बैठकीत ते म्हणाले, नवा व्हेरिएंट म्युटेशनसह भारतीय व्हेरिएंट आहे. हा मूळ रुपाने इंग्लंडचा व्हेरिएंट आहे. हा अतिशय धोकादायक आहे.

ते पुढे म्हणाले, "नवा व्हेरिएंट आधीच्या तुलनेत जीवघेणा आहे. हा हवेत वेगाने फैलावतो. नव्या रुग्णांच्या परीक्षणानंतर नवा व्हेरिएंट समोर आला आहे."

याचं जेनेटिक कोड लवकरच उपलब्ध होईल असं ते म्हणाले.

जागतिक आरोग्य संघटनेचं काय म्हणणं?

रॉयटर्सनुसार, जागतिक आरोग्य संघट... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ना व्हिएतनामच्या व्हेरिएंटचा अभ्यास करत आहेत.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या तांत्रिक प्रमुख मारिया वॅन केरखोवा यांनी इमेलच्या माध्यमातून सांगितलं की, व्हिएतनामच्या व्हेरिएंटचा आम्ही अभ्यास करत आहोत.

तिथे आम्ही व्हिएतनामच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या बरोबरीने काम करत आहोत. लवकरच यासंदर्भात अधिक तपशील गोळा करत आहेत.

भारतातला व्हेरिएंटही धोकादायक

भारतात गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये कोरोनाचा व्हेरिएंट आढळला होता. B.1.617.2  असं त्याचं शास्त्रीय नाव आहे. इंग्लंडमध्ये आढळलेल्या B.1.1.7 पेक्षा हा धोकादायक असल्याचं स्पष्ट झालं.

संशोधनाच्या आधारे, फायझर आणि अस्ट्राझेनका लशीचे दोन डोस भारतात आढळलेल्या कोरोना व्हेरिएंटविरुद्ध परिणामकारक आहेत. मात्र लशीचा एक डोस परिणामकारक नाही.

तूर्तास कोरोना विषाणूच्या म्यूटेशनमुळे मोठ्या लोकसंख्येत गंभीर आजार पसरल्याचे पुरावे नाहीत.

कोरोना लसीकरण

कोरोना विषाणूचं मूळ स्वरूप ज्येष्ठ नागरिक म्हणजे सहव्याधी असणाऱ्या आणि वय जास्त असलेल्या नागरिकांसाठी धोकादायक मानलं गेलं.

ज्या ठिकाणच्या लोकांना लस मिळालेली नाही तिथे विषाणू वेगाने पसरतो आहे. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर लोक जीव गमावत आहेत.

व्हिएतनाममध्ये गेल्या काही आठवड्यात कोरोना रुग्णांची संख्या वाढते आहे. व्हिएतनामध्ये कोरोना संसर्गापासून आतापर्यंत 6,700 जणांना याची लागण झाली आहे. मात्र सर्वाधिक रुग्ण एप्रिलनंतर आढळले आहेत. कोरोनामुळे आतापर्यंत व्हिएतनाममध्ये 47जणांचा मृत्यू झाला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


कोरोना व्हायरस

अनेकदा हा बदल अर्थहीन असतो तर काही वेळेस विषाणू स्वत:मध्ये असा काही बदल करतो की त्याचं स्वरूप आणखी विनाशकारी होतं. त्यातून आपल्याला संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो.

त्याची त्रास देण्याची क्षमता म्हणजे आपल्याला बाधित करण्याची क्षमता वाढणं हे विषाणूसाठी विजयी होण्यासारखं आहे.

कोरोना विषाणूचा एक आणखी प्रकार विकसित झाला आहे का? याचे काही ठोस पुरावे नाहीत. आग्नेय इंग्लंडमध्ये अशी शक्यता वर्तवली गेली आहे. माणसांना आणखी सहजतेने तो संक्रमित करू शकतो. नव्याने विकसित झालेला कोरोना विषाणू माणसाच्या शरीरात शिरल्यास आणखी गंभीर लक्षणं दिसतात. या विषाणूच्या ताकदीपुढे लसही प्रभावहीन ठरू शकते.

शास्त्रज्ञांचं दोन गोष्टींकडे काटेकोर लक्ष आहे. कोरोना रुग्णांची संख्या जास्त आहे अशा ठिकाणी कोरोना विषाणूची पातळी वाढते आहे.

हा धोक्याचा इशारा आहे मात्र याचे दोन अर्थ असू शकतात. विषाणूची अंतर्गत संरचना बदलली आहे जेणेकरून कमीत कमी वेळात माणूस संक्रमित होईल.

विषाणू योग्य वेळी योग्य व्यक्तींच्या शरीरात गेला तर त्याचा मुक्त संचार सुरू होतो. उन्हाळ्यात सुट्टीवर असताना लोकांना त्याची लागण झाली. घर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी परतताना ते संक्रमित झाले. याला स्पॅनिश स्ट्रेन म्हटलं गेलं.

कोरोना लस

प्रयोगशाळेतल्या प्रयोगांनंतर हे स्पष्ट होऊ शकेल की कोरोना विषाणूचा हा नवा प्रकार मूळ विषाणूइतकाच घातक आहे का त्यापेक्षा अधिक संसर्ग घडवू शकतो.

विषाणूची संरचना कशी बदलली हे वैज्ञानिकांनाही कोड्यात टाकणारं आहे.

"कोरोना विषाणूत सातत्याने बदल होत आहेत. आम्ही अपेक्षा केली होती त्यापेक्षाही बरेच जास्त. काही बदल अनोखे आहेत," असं युकेतील कोव्हिड19 जिनोमॅक्स प्राध्यापक निक लोमन यांनी सांगितलं.

कोरोना विषाणूच्या परिवर्तनाचे दोन प्रकार आहेत. त्यांच्या अगम्य नावांकरता क्षमस्व.

विषाणूंमध्ये दोन प्रकारे जनुकीय बदल होतात. त्यांच्या अवघड नावांमुळे मी तुमची माफीच मागायला हवी. हे दोन्ही जनुकीय बदल कोरोना विषाणूवरच्या वर आलेल्या म्हणजेच स्पाईक्समधल्या प्रथिनांमध्ये आढळतात.

याच्या सहाय्याने हा विषाणू मानवी शरीरात प्रवेश करतो आणि मानवी पेशींवर ताबा मिळवतो. हा जनुकीय बदल N 501 (मी तुम्हाला या नावाबद्दल आधीच सांगितलं होतं) यामुळे कोरोनाच्या स्पाईक्सच्या महत्त्वाच्या भागात बदल होतो. याला रिसेप्ट बाईडींग डोमेन म्हणतात.

इथे पहिल्यांदा आपल्या शरीराच्या पेशींच्या पृष्ठभागावर सगळ्यात आधी संपर्क येतो.

हा संरचना बदल महत्त्वाचा आहे असं प्राध्यापक लोमन यांनी सांगितलं.

कोरोना लस

अन्य संरचना H69/V70 deletion याआधीही अनेकदा निर्माण झालं आहे. नव्या संरचनेच्या कोरोना विषाणूचं आक्रमण रोखण्यात शरीरात निर्माण झालेल्या अँटीबॉडीज कमी पडल्या.

कोरोना विषाणूचं बदललेलं रूप नेमकं कसं आहे हे समजून घेण्यासाठी प्रयोगशाळेत शास्त्रोक्त अभ्यास सुरू आहे.

"कोरोना विषाणूची संरचना बदलली आहे, तो विषाणू विकसित झाला आहे हे आम्हाला कळलं आहे मात्र जीवशास्त्रीयदृष्ट्या नेमकं काय बदललं आहे याची आम्हाला कल्पना आलेली नाही," असं बर्मिंगहॅम विद्यापीठातील प्राध्यापक अलन मॅकनली यांनी सांगितलं.

"याचा किती गंभीर परिणाम होईल किंवा होणार नाही हे आताच सांगणं काहीसं घाईचं ठरेल," असंही त्यांनी सांगितलं.

कोरोना विषाणूमध्ये झालेल्या म्युटेशनमुळे लशीच्या परिणामकारकतेबाबत प्रश्न निर्माण झाले. फायझर, मॉडर्ना आणि ऑक्सफर्ड या कंपन्यांच्या लशी कोरोनाच्या स्पाईक्सविरोधात लढण्यासाठी सक्षम बनवण्यात आल्या आहेत.

मात्र आपलं शरीर विविध स्वरुपाची आक्रमणं कशी परतावून लावण्यात वाकबगार आहे. त्यामुळे लस या...


कोरोना व्हायरस

व्हायरसपासून बचावाचे अनेक चुकीचे सल्ले सध्या दिले जातायत. बीबीसी न्यूजने यापैकी काही सल्ल्यांची पडताळणी केली.

पेपर कपमध्ये चहा पिणं

चहाचा एक कप तुम्हाला या व्हायरसच्या संसर्गापासून रोखू शकतो, असा दावा सोशल मीडियावर केला जातोय. यामध्ये चीनच्या डॉक्टर ली वेन्लियांग यांचा दाखला देण्यात आलाय.

डॉ. ली हे यांनी जगाला सर्वांत आधी या व्हायरसचा धोका सांगितला होता आणि याच व्हायरसमुळे त्यांचा मृत्यू झाला, असंही या मेसेजमध्ये म्हटलं गेलंय.

चहामध्ये आढळणारा मिथाइलजेन्थाइन हा घटक व्हायरसची तीव्रता कमी करत असल्याचं डॉ. वेन्लियांग यांनी आपल्या केस फाईलमध्ये लिहिलं होतं, असा दावा या मेसेजमध्ये करण्यात आलाय. शिवाय या माहितीच्या आधारेच चीनच्या हॉस्पिटल्सनी कोव्हिड-19 च्या रुग्णांना दिवसातून 3-4 वेळा चहा द्यायला सुरुवात केल्याचं ही यात म्हटलंय.

बीबीसीने याविषयी तपासणी केली तेव्हा कळलं की मिथाईलजेन्थाइन नावाचा हा घटक चहासोबतच कॉफी आणि चॉकलेटमध्येही असतो. पण डॉ. वेन्लियांग याविषयी काही संशोधन करत होते, याविषयीचा कोणताही पुरवा मिळाला नाही. ते या व्हायरसविषयीचे तज्ज्ञ नव्हते. ते नेत्रतज्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ज्ञ होते.

शिवाय, चीनच्या कोणत्याही हॉस्पिटलमध्ये कोव्हिड 19च्या रुग्णांना आवर्जून चहादेखील दिला जात नाहीये.

चहाचं सेवन कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखू शकतं, हा दावा चुकीचा आहे.

गोमूत्र आणि शेण

अनेक रोगांवरचा इलाज म्हणून भारतामध्ये गोमूत्र आणि शेण वापरण्याचे उपाय सूचवले जातात.

भाजप खासदार सुमन हरीप्रिया

भारतीय जनता पक्षाच्या खासदार सुमन हरीप्रिया यांनीही कोरोना व्हायरसवरचा उपाय म्हणून गोमूत्र आणि शेण वापरण्याचा सल्ला दिलाय. त्या म्हणाल्या, "गाईच्या शेणाचे अनेक फायदे आहेत. मला वाटतं की याने कोरोना व्हायरसही संपुष्टात आणता येईल. गोमूत्रही फायदेशीर ठरू शकतं."

गोमूत्राच्या तथाकथित 'अँटी बॅक्टेरियल' गुणधर्मांविषयी यापूर्वी संशोधन झालेलं आहे.

कोरोना व्हायरसवरचा इलाज म्हणून गोमूत्राचा प्रचार करण्यासाठी एका हिंदुत्त्ववादी गटाने दिल्लीमध्ये गोमूत्र प्राशनाचा कार्यक्रम आयोजित केला होता. पण इंडियन व्हायरोलॉजिकल सोसयटीच्या डॉ. शैलेंद्र सक्सेना यांनी बीबीसीला सांगितलं, "गोमूत्रामध्ये अँटी व्हायरल गुण असतात याचा कोणताही वैद्यकीय पुरावा नाही."

ते म्हणतात, "गाईच्या शेणाच्या वापराचा उलट परिणाम होऊ शकतो. कारण जर त्यामध्ये कोरोना विषाणू असेल तर तो तिथून माणसांत येऊ शकतो."

अल्कोहोल फ्री सॅनिटायझर

काऊपॅथी हा ब्रँड 2018 पासून गायीच्या शेणापासून तयार करण्यात आलेल्या साबणासोबतच अल्कोहोल फ्री हँड सॅनिटायझरची ऑनलाईन विक्री करत आहे. यामध्ये देशी गायीचं गोमूत्रं मिसळलं जातं.

सध्यातरी ही उत्पादनं 'आऊट ऑफ स्टॉक' असल्याचं ऑनलाईन दिसतंय. या उत्पादनाच्या पेजवरच्या माहितीनुसार, "मागणी वाढल्याने आम्ही प्रत्येक ग्राहकाला किती वस्तू मिळतील याची मर्यादा ठरवलेली आहे, म्हणजे सगळ्या ग्राहकांना उत्पादनं मिळू शकतील."

तर लोकांनी घरच्या घरीच हर्बल हँड सॅनिटायझर तयार करावं असा सल्ला दुसरीकडे बाबा रामदेव यांनी एका हिंदी न्यूज चॅनलवरून दिलाय.

गुळवेल (Tinospora cordifolia), हळद आणि तुळशीच्या पानांचं सेवन केल्याने कोरोना व्हायरस रोखण्यास मदत होत असल्याचंही त्यांनी म्हटलंय. पण अल्कोहोल युक्त सॅनिटायझर वापरणं गरजेचं असल्याचं वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन आणि अमेरिकेच्या डिसीज कन्ट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (सीडीसी)ने म्हटलंय.

अगदी व्होडकाममध्येही फक्त 40 टक्के अल्कोहोल असल्याने घरी तयार करण्यात आलेलं हँड सॅनिटायझर प्रभावी ठरणार नाही, असं लंडन स्कूल ऑफ...


कोरोना व्हायरस

हे बोलता बोलता आरिफ यांच्या डोळ्यात अश्रू दाटून आले होते.

आरिफ मुंबई ते काश्मीरच्या राजौरीपर्यंतचा 2100 किलोमीटरचा प्रवास करण्यासाठी सायकलवरच निघाले होते. आपल्या वडिलांना जिवंत पाहू शकतो की नाही याबाबत त्यांच्या मनात शंका होती.

पण आता आरिफ यांचे वडील चंदिगढच्या पीजीआय हॉस्पिटलमध्ये दाखल आहेत. त्यांच्यावर उपचार सुरू असून आरिफसुध्दा त्यांच्यासोबत आहेत.

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी भारत सरकारने 25 मार्चपासून 21 दिवसांचं लॉकडाऊन केलं होतं. त्यामुळे 14 एप्रिलपर्यंत देशात सगळं काही बंद आहे.

पण यादरम्यान आरिफ यांना घरून फोन आला. त्यांचे वडील वजीर हुसेन यांची तब्येत बिघडल्याचं कळल्यानंतर आरिफ अस्वस्थ झाले होते.

घरी जाण्याची काही सोय होईल का, याची त्यांनी चाचपणी केली. पण कोणताच मार्ग उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांनी मुंबई ते काश्मीर सायकलवर जाण्याचा निर्णय घेतला.

कोरोना व्हायरस

सीआरपीएफची मदत कशी मिळाली?

आरिफ यांनी आपल्या संपूर्ण प्रवासाचा घटनाक्रम बीबीसीला फोनवर सांगितला.

ते सांगतात, माझ्या वडिलांना हृदयविकाराचा झटका बसला होता. लॉकडाऊन असल्यामुळे जायची कोणतीच सोय नव्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हती. मी प्रयत्न केला, पण काहीच मदत मिळू शकली नाही. म्हणून मग मी सायकल विकत घेतली आणि 2 एप्रिलला घरी काश्मीरला निघालो.

आरिफ रस्त्यावरून काश्मीरच्या दिशेने पुढे जात होते. लोक त्यांना पाहून विचारपूस करत होते. दीपेश नामक एका तरूणाने आरिफ यांचा व्हीडिओ बनवून सोशल मीडियावर शेअर केला.

काही लोकांनी आरिफ यांची कहाणी सीआरपीएफच्या हेल्पलाईवर शेअर केली. आरिफ यांच्याबद्दल माहिती मिळताच सीआरपीएफ तातडीने त्यांच्या मदतीसाठी पुढे आली.

जम्मू-काश्मीरमध्ये सीआरपीएफचे विशेष महासंचालक झुल्फिकार हसन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, आम्ही आरिफशी संपर्क साधला. त्यांना थांबवण्यासाठी प्रयत्न केले. दरम्यान आमचं पथक त्यांच्या वडिलांपर्यंत पोहोचण्यासाठी प्रयत्न करत होतं.

कोरोना व्हायरस

हसन सांगतात, राजौरीमध्ये आम्ही आरिफच्या पत्त्यावर गेलो. त्यांच्या वडिलांची तब्येत खूपच बिघडली होती. त्यांना तातडीने जिल्हा रुग्णालयात नेण्यात आलं. त्यांनी जम्मूला घेऊन जाण्याचा सल्ला दिला. तिथं त्यांना हेलिकॉप्टरने नेलं. पण जम्मूतल्या डॉक्टरांनी त्यांना चंदीगढला नेण्यास सांगितलं. त्यामुळे आरिफच्या वडिलांना पीजीआय हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. सध्या इथंच त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत.

झुल्फिकार हसन पुढे सांगतात, दुसरीकडे आम्ही आरिफ यांनासुद्धा चंदीगढला पोहोचवण्यासाठी प्रयत्न करत होतो. आम्ही रस्त्यातील राज्यांकडून मदत मिळवली आणि अखेर आरिफ यांना त्यांच्या वडिलांकडे पोहोचवण्यात आलं.

आरिफ सांगतात, तीन दिवस सायकल चालवून बडोद्याला पोहोचल्यानंतर मला सीआरपीएफची मदत मिळाली. तिथं सीआरपीएफच्या मुख्यालयात मला नेण्यात आलं. त्यांनी मला जेवण दिलं. तसंच दोन हजार रुपयेसुद्धा दिले.

झुल्फिकार  हसन सांगतात, सीआरपीएफची हेल्पलाईन 2017 मध्ये सुरू करण्यात आली होती.

अडचणीत सापडलेल्या लोकांची मदत करणं, हा या हेल्पलाईनचा उद्देश आहे.

कोरोना व्हायरस

ते सांगतात, जम्मू-काश्मीरमध्ये गेल्या वर्षी 5 ऑगस्टपासून लॉकडाऊन आहे. तेव्हापासून या हेल्पलाईनच्या माध्यमातून देशभरात राहणाऱ्या काश्मिरी लोकांची आणि विद्यार्थ्यांची मदत करण्यात आली आहे.

सीआरपीएफ एक केंद्रीय सुरक्षा संस्था आहे. देशातील प्रत्येक भागात यांचं पथक आहे. देशात कोणत्याही भागात राहणाऱ्या काश्मिरी लोकांना या हेल्पलाईनचा चांगला उपयोग होतो.

केंद्रशासित प्रदेश काश्मीरमध्ये भारतीय सैन्यदल मोठ्या संख्येने तैनात आहे. यामध्ये...


कोरोना व्हायरस आणि त्यामुळे लावण्यात आलेल्या निर्बंधांदरम्यान टेक्नॉलॉजीची मदत घेत सोनीने या शोची तयारी सुरू केली. यावेळी स्पर्धक या टीव्ही चॅनलच्या अॅपद्वारे ऑडिशन देतील आणि सुरुवातीच्या टप्प्यातला इंटरव्ह्यू  व्हीडिओ  कॉलद्वारे होईल.

याचा प्रोमोही कदाचित तुम्ही पाहिला असेल. अमिताभ बच्चन यांनी त्यांच्या घरूनच त्यांच्या कॅमेऱ्याने शूट करून हा प्रोमो पाठवला होता.

फिल्म असो, नाटकं, टीव्ही किंवा संगीत, येत्या काळात मनोरंजनाचं असं नवीन रूप आपल्याला पहायला मिळणार आहे.

डिजिटल आणि ओटीटी (OTT)

एखाद्या सिनेप्रेमीसाठी आवडता हिरो वा हिरोईन किंवा दिग्दर्शकाची फिल्म थिएटरमध्ये जाऊन पाहणं हा एक वेगळाच अनुभव असतो. त्यातही फर्स्ट डे फर्स्ट शो.

पण गेल्या आठवड्यात जेव्हा अमिताभ बच्चन यांचा गुलाबो सिताबो हा सिनेमा रिलीज झाल्यानंतर सिनेमागृहांच्या बाहेर रांग लागली नाही. रात्री 12 वाजता लोकांनी घरबसल्या अॅमेझॉन प्राईमवर हा सिनेमा पाहिला.

मी देखील रात्री 12 वाजता हा सिनेमा पाहून घरबसल्या यावर रिव्ह्यू लिहिला.

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गामुळे आता चित्रपटगृह पुन्हा कधी सुरू होतील हे सांगता येणार ना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ही. गुलाबो सिताबोप्रमाणेच इतर अनेक सिनेमे आता ओव्हर द टॉप (OTT) प्लॅटफॉर्म्सवर रिलीज करण्यात येणार आहेत.

कोरोनानंतरच्या जगात गाडीत बसून मोठ्या पडद्यावर पाहावे लागणार नवे सिनेमे...

लवकरच विद्या बालनचा शकुंतला हा सिनेमा अॅमेझॉन प्राईमवर रिलीज होईल. तर तामिळ - तेलुगु फिल्म पेंग्विन शुक्रवारी अॅमेझॉनवर रिलीज झालाय.

ग्राहकांचा कल समजून त्यानुसार धोरणं आखण्यात येत असून ग्राहकांना घरातच सिनेमाचा चांगला अनुभव घडवण्याचं आपलं उद्दिष्टं असल्याचं अॅमेझॉन प्राईम व्हिडिओचे भारतासाठीचे कंटेन्ट हेड विजय सुब्रमण्यम सांगतात.

नेटफ्लिक्स पार्टी - दूर असूनही एकत्र

फिल्म्स वा सिनेमा हे भारतातलं कदाचित मनोरंजनासाठीचं सगळ्यात मोठं माध्यम आहे.

थिएटरला सगळ्यांनी एकत्र मिळून जाणं, एखाद्या विनोदी सीनवर सगळ्यांसोबत हसणं, उदास करणाऱ्या सीनदरम्यान थिएटरमधल्या अंधारात मूकपणे अश्रू गाळणं... त्या सिनेमागृहात अनेक अनोळखी लोकं एकत्र, एकाच प्रकारच्या भावभावना अनुभवत असतात.

पण कोरोना व्हायरसच्या सध्याच्या काळात चित्रपट तयार करणाऱ्यांनीच नाही तर चित्रपट पाहणाऱ्यांनीही मनोरंजनाची नवी माध्यमं धुंडाळली आहेत.

कोरोना व्हायरसमुळे झालेल्या लॉकडाऊनमुळे 21 वर्षांची हर्शिता दिल्लीत अडकली.

सिनेमा हॉल्स बंद असल्याने मित्र-मैत्रिणींसोबत जाऊन फिल्म्स पाहणं ती मिस करते. पण आता नेटफ्लिक्स पार्टीच्या माध्यमातून तसंच काहीसं वातावरण तयार करण्याचा हर्शिता प्रयत्न करते.

काही जणांनी एकत्र मिळून एखादा सिनेमा एकाच वेळी, सोबतच पण आपापल्या घरी पाहण्याची सुविधा नेटफ्लिक्स पार्टी देतं. यामुळे विविध ठिकाणी, अगदी विविध शहरांमध्ये असणाऱ्यांनाही एकत्र सिनेमा पहाता येतो. यासोबतच लाईव्ह चॅटचा पर्यायही असतो.

मित्र-मैत्रिणी वा कुटुंबासोबत बसून सिनेमा पाहण्याच्या तोडीचा हा अनुभव नसला तरी अशा नेटफ्लिक्स पार्टीवर सोबत फिल्म पाहिल्याने मित्रमंडळीची उणीव कमी भासत असल्याचं हर्षिता सांगते.

आधी ती मित्रमैत्रिणींच्या सोबत बसून हसायची आणि एखाद्या विनोदी सीनदरम्यान लाईव्ह चॅटमध्ये स्माईली टाकून हसते. दूरवर तिच्या घरी बसेलली तिची मैत्रीणही याला स्माईलीनेच उत्तर देते.

मनोरंजनाचं नवं पर्व

मनोरंजनाच्या नवीन पर्वाची ही सुरुवात असल्याचं गुलाबो सिताबोचे दिग्दर्शक शूजित सरकार म्हणतात.

पण थिएटरमध्ये सिनेमे प्रदर्शित झाल्यानंतर ज्या प्रकारची वातावरण निर्मिती, चर्चा आणि...


कोरोना व्हायरस आणि लॉकडाऊनमुळे महाराष्ट्रातल्या राजकारणाने काही काळ विश्रांती घेतली होती. पण गेल्या काही दिवसांपासून या विधान परिषद निवडणुकीमुळे राज्यातल्या राजकीय हालचालींना पुन्हा वेग आलं होतं.

21 मे रोजी राज्यात विधानपरिषदेच्या 9 रिक्त जागांसाठी मतदान होणार आहे. उमेदवारी अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख 11 मे आहे. 24 एप्रिल रोजी होणारी ही निवडणूक कोरोना संकटामुळे पुढे ढकलण्यात आली होती.

या 9 रिक्त जागांसाठी विधानसभेतील आमदार मतदान करतील. संख्याबळाचा विचार केल्यास भारतीय जनता पक्षाच्या 3 आणि महाविकास आघाडीच्या 5 जागा निवडून येणं सहज शक्य आहे. तर उर्वरित एका जागेसाठी भाजपला महाविकास आघाडीपेक्षा कमी मतांची गरज आहे. त्यानुसारच भाजपने 4 उमेदवार जाहीर केले आहेत.

महाविकास आघाडीच्या रणनीतीनुसार शिवसेना 2, राष्ट्रवादी काँग्रेस 2 आणि काँग्रेस एका जागेवर निवडणूक लढवण्याची शक्यता आधीच होती. पण काँग्रेसनेच महाविकास आघाडीतील इतर दोन पक्षांच्या आधीच दोन उमेदवारांची घोषणा केल्यामुळे राजकीय रंगत निर्माण झाली होती.

मात्र आता संजय राऊतांच्या या घोषणेनंतर चित्र बरंच स्पष्ट झालं आहे. यानंतर काँग्रेस प्रद... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी बीबीसी मराठीच्या दिपाली जगताप यांच्याशी बोलताना सांगितलं, "कोरोना संकट मोठं आहे. अशा परिस्थितीमध्ये इलेक्शन मॅनेजमेंट सांभाळणं अवघड आहे. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीही आम्हाला विनंती केली. त्यामुळे एक अर्ज मागे घेण्याचा निर्णय घेतला आहे, आणि राजेश राठोड यांची उमेदवारी कायम ठेवण्यात आली आहे."

यादरम्यान, दोन्ही पक्षांमध्ये "नाराजी नाही," असंही त्यांनी स्पष्ट केलं. "राजकारणात चर्चा करून असे निर्णय घ्यावेच लागतात," असं थोरात यावेळी म्हणाले.

कोणत्या पक्षाकडून कुणाला उमेदवारी?

भाजपने सर्वप्रथम चार उमेदवार 8 मे रोजी जाहीर केले. यामध्ये प्रवीण दटके, गोपीचंद पडळकर, डॉ. अजित गोपछडे आणि रणजितसिंह मोहिते पाटील यांचा समावेश आहे.

त्यानंतर काँग्रेसने 9 मे रोजी आपल्या दोन उमेदवारांची घोषणा केली होती. राज्याचे महसूल मंत्री आणि काँग्रेसचे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी ट्वीट करून राजेश राठोड आणि राजकिशोर उर्फ पापा मोदी यांना विधान परिषदेची उमेदवारी देत असल्याचं सांगितलं आहे.

मात्र 10 मे रोजी संध्याकाळी पापा मोदी यांची उमेदवारी मागे घेण्यात आली.

तर राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून शशिकांत शिंदे आणि अमोल मिटकरी हे उमेदवार असतील, जलसंपदा मंत्री व प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी रविवारी दुपारी जाहीर केलं.

शिवसेनेच्या कोट्यातील एका जागेवर स्वतः मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे असतील हे स्पष्ट आहे. तर दुसऱ्या जागेवर विधानपरिषदेच्या उपसभापती नीलम गोऱ्हे यांना पुन्हा संधी दिली जाण्याची शक्यता आहे. पण शिवसेनेने आपल्या उमेदवारांची अधिकृत घोषणा अद्याप केलेली नाही.

निवडणुकीचं गणित काय?

यंदाच्या विधान परिषद निवडणुकीची स्थिती आणि काँग्रेसने दोन उमेदवार जाहीर केल्यामुळे आलेली रंगत जाणून घेण्यासाठी आपल्याला विधानसभेतील पक्षीय बलाबलावर एक नजर टाकावी लागेल.

"एकूण पक्षीय बलाबल पाहता भाजपला त्यांची चौथी आणि महाविकास आघाडीला त्यांची सहावी जागा निवडून आणण्यासाठी कसरत करावी लागेल," असं राजकीय विश्लेषक दीपक भातुसे सांगतात.

"विधानपरिषदेच्या या निवडणुकीसाठी राज्यातले 288 आमदार मतदान करणार आहेत. त्यामुळे 32 आमदारांच्या मागे एक आमदार असं गणित आहे. विधानसभेत भाजपचे 105 आमदार आहेत, तसंच त्यांच्याकडे छोटे मोठे पक्ष आणि अपक्ष म्हणून 10 आमदारांचा पाठिंबा आहे. त्यामुळे त्यांची संख्या होते 115. त्यानुसार भाजपचे 3...


कोरोना व्हायरस काळात चांगली कामगिरी बजावणाऱ्या पत्रकारांना कोव्हिड योद्धा पुरस्कारांचं वितरण करण्यात आलं, त्यावेळी उद्धव ठाकरे बोलत होते.

यावेळी उद्धव ठाकरे म्हणाले, "जेव्हा कोव्हिड आला तेव्हा मला प्रशासकीय अनुभव नव्हता. अर्थसंकल्पीय अधिवेशन होतं तेव्हाच वाटलं हॉस्पिटल कमी पडणार... असं एका क्षणी वाटलं लष्कराला तरी पाचारण करावं लागणार नाही ना...?

"कोरोनाच्या पहिले दोन महिने पहाटे पहाटे पर्यंत व्हीडीओ कॉन्फरन्सद्वारे सगळं ठरवत होतं. अनेक गोष्टी कळत कळत आपण इथपर्यंत आलो. जेव्हा 24 मार्चला लॉकडाऊन जाहीर झाला त्याआधी 17 तारखेपासून मजुरांसाठी केंद्राकडे ट्रेन मागत होतो. पण तेव्हा 'अभी नही' वगैरे झालं. मग नंतर ते चालत निघाले." असं म्हणत ठाकरे यांनी केंद्रावर टीका केली.रात्रीच्या संचारबंदीचं कारण काय या प्रश्नालाही ठाकरे यांनी उत्तर दिलं.

ते म्हणाले, "रात्रीची संचारबंदी... मग अनेकजण विचारतात दिवसा कोरोना येत नाही का? थोडी बंधन लोकांवर राहिली पाहिजेत. युकेमध्ये कोरोनाचा दुसरा प्रकार आला. आपण विमानं बंद केली. टेस्टींग वाढवलं.  पण विविध देशात विविध स्ट्रेन येतायत. आपण दरवाजे बंद केले आहेत. पण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

एखादी खिडकी उघडी राहिली तर काय? हा कोणी विचारच केला नाही. तेव्हाही ही त्रिसूत्री कामी येईल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


कोरोना व्हायरस जगातून नष्ट होण्यासाठी दोन वर्षांचा कालावधी लागू शकतो, असं वक्तव्य जागतिक आरोग्य संघटनेचे (WHO) प्रमुख डॉ. टेड्रोस अॅधेनॉम घेब्रेयेसूस यांनी केलं होतं.

त्यांच्या या वक्तव्याच्या पार्श्वभूमीवरच मार्क यांनी कोरोना आपल्यातून जाणार नसल्याचं म्हटलं आहे.

मार्क यांच्या मते लोकांनी वेळोवेळी लसीकरण करून घेणं हाच त्यावरचा एकमेव उपाय असेल.

शुक्रवारी (21 ऑगस्ट) जागतिक आरोग्य संघटनेच्या जिनिव्हा येथील मुख्यालयात माध्यमांशी बोलताना डॉ. टेड्रोस अॅधेनॉम घेब्रेयेसूस म्हणाले, "आशा आहे की दोन वर्षांच्या आत कोरोनाच्या संकटातून बाहेर येऊ."

1918 मध्ये आलेली स्पॅनिश फ्लूची साथ संपण्यासही दोन वर्षांचा काळ लागला होता, असंही डॉ. घेब्रेयेसूस यांनी म्हटलं होतं.

"1918 च्या तुलनेत जगाची लोकसंख्या कितीतरी पटीनं वाढली आहे. त्यामुळे ही जागतिक साथ रोखण्यासाठी लसीकरण हाच पर्याय आहे. अर्थात, लशीमुळे कोरोनाही देवीप्रमाणे नष्ट होईल, असं समजणं गैर आहे," असं मार्क यांनी म्हटलं.

कोरोना फ्लूप्रमाणे आपल्यामध्ये राहील आणि ठराविक काळानं लसीकरण करून घेणं आवश्यक असेल.

"सध्या जग पूर्वीपेक्षा जास्त एकमेकां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शी जोडलेलं आहे. अशा स्थितीत व्हायरस पसरण्यासाठी जास्त वाव मिळतो. पण सध्या तंत्रज्ञानानेही प्रगती केली आहे, त्यामुळे कमी वेळेत कोरोना नष्ट करण्याची आपल्याकडे क्षमता आहे," असं घेब्रेयेसूस म्हणाले.

आपल्या भाषणादरम्यान घेब्रेयेसूस यांनी राष्ट्रीय एकता आणि जागतिक एकता या मुद्द्यांवर भर दिला.

1918 मध्ये पसरलेल्या स्पॅनिश फ्लूमुळे सुमारे 5 कोटी लोकांचा मृत्यू झाला. कोरोना व्हायरसमुळे आतापर्यंत 8 लाख जण मृत्यूमुखी पडले असून 2 कोटींहून जास्त लोकांना या विषाणूची लागण झालेली आहे.

PPE किट्सच्या भ्रष्टाचारासंबंधी प्रश्नानांही उत्तरं

डॉ. टेड्रोस यांनी आपल्या पत्रकार परिषदेदरम्यान पीपीई किट्सच्या भ्रष्टाचारसंबंधित प्रश्नांनाही उत्तरं दिली.

"आरोग्य कर्मचारी आपला जीव धोक्यात घालून लोकांची सेवा करत आहेत. ते आपल्या कामादरम्यान या पीपीई किटचा वापर करतात. पीपीई किटमध्ये भ्रष्टाचार होत असल्यास हा गंभीर गुन्हा आहे, माझ्या मते तर ही हत्याच आहे," असं ते म्हणाले.

दरम्यान, डॉ. घेब्रेयेसूस यांनी विविध देशांच्या कोरोना स्थितीचा आढावा घेऊन संबंधित प्रश्नांवर चर्चाही केली.

दक्षिण आफ्रिकेत पीपीई किटची समस्या मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहे. त्याशिवाय केनियाची राजधानी नैरोबीमध्ये याच मुद्द्यांवरून आरोग्य कर्मचारी संपावर गेले होते.

या समस्या लवकरात लवकर सोडवण्यात याव्यात, अशी सूचना घेब्रेयेसूस यांनी केली आहे.

यावेळी डॉ. घेब्रेयेसूस यांनी मेक्सिकोमधील कोरोना स्थितीबाबत धोक्याचा इशारा दिला आहे. जॉन हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटीच्या आकडेवारीनुसार, मेक्सिकोमध्ये आतापर्यंत 60 हजार लोकांचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला असून, कोरोना मृत्यूच्या बाबतीत मेक्सिको जगात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


कोरोना व्हायरस प्राण्यांमधून पसरत नाही, असं जागतिक आरोग्य संघटनेनं सांगूनही चीनमधील लोक कुत्र्यांना घरात ठेवण्यास तयार नाहीत. किंवा ज्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीय, असे लोक आपल्या पाळीव कुत्र्यांना सोबत ठेवू शकत नाहीत. त्यामुळं कुत्र्यांना रस्त्यावर सोडून दिलं जातंय.

मात्र, अशा स्थितीतही आपल्यातली संवदेनशील आणि माणुसकी जपणारी माणसंही काही कमी नाहीत.

अनेक समाजसेवी माणसं कुत्र्यांना जवळ करतायत, आसरा देतायत.

बीबीसीनं चीनमधील वुहान शहरातील अशाच एका स्वयंसेवी व्यक्तीशी संवाद साधला. वुहान हे कोरोना व्हायरसचं केंद्र बनलंय. इथूनच जगभरात कोरोना व्हायरस पसरला.

ती व्यक्ती म्हणाली, "या एका महिन्यात मी अनेक कुत्र्यांची सुटका केलीय. यातले अनेक कुत्र्यांना त्यांच्या मालकांनी सोडून दिलं होतं."

कुणा व्यक्तीला कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं लक्षात आल्यास, त्या व्यक्तीला इतरांपासून वेगळं ठेवलं जातं. परिणामी त्यानं समजा कुत्रा किंवा इतर प्राणी पाळला असेल, तर त्याच्यावर बेघर होण्याची वेळ येते.

अशा पाळीव प्राण्यांना एका महिलेनी आश्रय दिला आहे. त्यांना आपली ओळख जाहीर करायची नाही.

आपली ओळख उघड झा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ली तर आपल्या समस्या वाढतील अशी भीती त्या व्यक्तीला वाटत असल्यामुळे बीबीसीने त्याची ओळख जाहीर न करण्याचा निर्णय घेतलाय.

त्यांच्याकडे 35 कुत्री आणि 28 मांजरी आहेत. त्यांच्या अपार्टमेंटमध्येच त्यांननी 'रेस्क्यू होम' (निवारा केंद्र) बनवलं आहे.

"इथं खूपच वाईट स्थिती आहे. आम्हाला बाहेर पडू दिलं जात नाहीय. प्राण्यांसाठीचे खाद्यपदार्थ संपण्याची मला भिती वाटतेय. शिवाय, जर मी किंवा माझ्या कुटुंबातील कुणाला कोरोना व्हायरसची लागण झाली, तर या प्राण्यांना पोलीस सरळ मारूनच टाकतील."

"आता तर स्थिती अशी आहे की, नियमित पगाराशिवाय माझ्याकडे कमाईचं दुसरं कुठलंच माध्यम उरलं नाहीय. त्यामुळं काही दिवसांनी प्राण्यांसाठी गोळा केलेले पैसेच वापरण्याची वेळ येईल," असंही ती सांगते.

प्राण्यांना सोडवणं, सांभाळणं फार खार्चिक गोष्ट आहे. त्यामुळं कोरोना व्हायरसचं संकट टळलं, तर तातडीनं या सर्व प्राण्यांना दत्तक घेण्यासाठी आवाहन केलं जाणार आहे.

अनेकांच्या घरात कुत्रे, मांजरं अडकून पडली

चीनमध्ये कोरोना व्हायरसचा उद्रेक डिसेंबर 2019 मध्ये झाला. लोक नववर्षासाठी वेगवेगळ्या शहरात आपापल्या नातेवाईकांना भेटण्यासाठी गेले. याच दरम्यान म्हणजे जानेवारीच्या सुरूवातीलाच कोरोना व्हायरसच्या रुग्णांची संख्या झपाट्यानं वाढली.

नववर्षानिमित्त दुसऱ्या शहरांमध्ये गेलेले चिनी लोक आपल्या घरातील पाळीव प्राण्यांना पुरेसं अन्न ठेवून गेले होते. मात्र, कोरोना व्हायरस झपाट्यानं पसरू लागल्यानं लोकांच्या प्रवासावर बंदी आली.

चीनमधील हुबेई प्रांतातील सहा कोटी लोकांवर प्रवासबंदी लादली गेली. त्यामुळं अर्थात, नववर्षासाठी घराबाहेर पडलेले हे लोक घरात परतू शकले नाहीत. या सर्वाचा परिणाम असा झाला की, जे अन्न घरातल्या पाळीव प्राण्यासाठी ठेवून गेले होते, ते संपू लागलं.

गोंधळलेले लोक आपापल्या पाळीव प्राण्यांसाठी विबो या चीनमधील सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून मदत मागू लागले.

एका महिलेनं वुहानजवळील शहरातून सोशल मीडियावर लिहिलं होतं, 'मदत करा, मी इझोऊ शहरात राहते आणि तिथं माझी मांजर अडकलीय.'

घरातील मांजरीची कुणी काळजी घेण्यास तयार आहे का, याचा शोध ही महिला घेत होती. माजंरीची काळजी घेणाऱ्यास पैसे देण्याचीही तिची तयारी होती.

प्राण्यांना वाचवण्यासाठी लोकही पुढे आली

आम्हाला असाच एक स्वयंसेवक भेटला. लाओ माओ असं त्यानं त्याचं नाव सांगितलं. जे लोक घरापासून दूर आहेत आणि त्यांच्या घरात...


कोरोना व्हायरस विरोधातील लढाईत रुग्णांवर उपचारांसाठी पीपीई किट्स, मास्क, गॉगल आणि इतर वस्तूंचा वापर दररोज केला जातो.

या गोष्टींच्या संपर्कात आल्यानेही आजाराचा संसर्ग होण्याचा धोका आहे. त्यामुळे एकदा वापरल्यानंतर या वस्तूंची योग्य  विल्हेवाट लावावी लागते.

त्यामुळे, कोरोनाच्या संकटात राज्यात निर्माण होणाऱ्या जैविक वैद्यकीय कचऱ्याच्या संख्येत हजारो किलोंनी वाढ झाल्याचं पाहायला मिळतंय.

राज्यातील जैविक कचऱ्याची परिस्थिती

मार्चमध्ये राज्यात लॉकडाऊन घोषित करण्यात आला. त्यानंतर कोरोनाच्या वाढत्या संसर्गामुळे मोठ्या प्रमाणात जैविक कचरा निर्माण होण्यास सुरूवात झाली.

कोरोनानंतर राज्यात निर्माण होणाऱ्या जैविक कचऱ्याच्या प्रमाणात लक्षणीय वाढ झाली आहे. राज्य प्रदूषण मंडळाने याबाबत जुलै महिन्यात एक रिपोर्ट प्रसिद्ध केला आहे.

राज्य प्रदूषण नियंत्रण बोर्डाच्या आकडेवारीनुसार, कोव्हिड-19 पूर्वी राज्यात प्रतिदिन 62.3 टन (62300 किलोग्रॅम) जैविक कचरा तयार व्हायचा  तर कोरोनाकाळात जैविक कचऱ्याची संख्या 90.6 टन (90600 किलो) वर पोहोचली.

जैविक कचरा निर्मिती 45 टक्क्यांनी वाढली

लॉकडाऊनमध्ये वाढलेली... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जैविक कचरा निर्मिती...

(स्त्रोत-राज्य प्रदूषण मंडळ रिपोर्ट)

कोव्हिड-19 मुळे अचानक वाढलेल्या जैविक वैद्यकीय कचऱ्याची विल्हेवाट लावणं महापालिका आणि जिल्ह्यांसाठी येणाऱ्या काळात अत्यंत महत्त्वाचं आहे, असं या रिपोर्टमध्ये नमूद करण्यात आलं आहे.

मुंबईत जैविक कचऱ्याची समस्या

मुंबईतही कोरोनाच्या काळात जैविक कचऱ्याची संख्या अचानक वाढली आहे. शहरात निर्माण होणाऱ्या जैविक कचऱ्याचं नियोजन मुंबई महापालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागाकडे आहे.

घनकचरा व्यवस्थापन विभागाचे मुख्य अभियंता अशोक यमगर यांनी बीबीसीला सांगितलं, "कोव्हिड-19 मुळे मुंबईत निर्माण होणाऱ्या जैविक वैद्यकीय कचऱ्याची संख्या हजारो किलोंनी वाढली आहे."

"यात मोठ्या प्रमाणावर पीपीई किट्स, मास्क, गाऊन्सचा समावेश आहे. याआधी मुंबईत प्रतिदिन 16-17 मॅट्रीक टन (16 ते 17 हजार किलो) कचरा तयार होत असे. मात्र, कोरोनाकाळात हे प्रमाण 23-24 मॅट्रीक टनापर्यंत जाऊन पोहोचलं आहे. हॉस्पिटलमधून गोळा गेला जाणारा कचरा विल्हेवाट लावण्यासाठी ट्रीटमेंट फॅसिलिटीमध्ये नेण्यात येतो," यमगर सांगतात.

मुंबईतील कोव्हिड-19 जैविक कचऱ्याची माहिती

तर, 13 सप्टेंबरला 11,719 किलो जैविक कचरा गोळा करण्यात आला. यातील 8544 किलो रुग्णालयातून आणि 3175 किलो क्वारन्टाईन सेंटरमधून गोळा करण्यात आला.

(स्त्रोत- घनकचरा व्यवस्थापन विभाग)

जैविक वैद्यकीय कचऱ्याचा लोकांच्या आरोग्याला धोका

मुंबई तयार होणाऱ्या जैविक कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्याची जबाबदारी मुंबई महापालिकेने गोवंडीस्थित एका खासगी कंपनीला दिली आहे.

ही कंपनी अत्यंत दाटीवाटीच्या वस्तीत आहे. जैविक कचरा जाळताना बाहेर निघणाऱ्या धुरामुळे स्थानिक लोकांना खूप त्रास होऊ लागलाय. रहिवाशांनी राज्य प्रदूषण नियंत्रण बोर्डाकडे याची तक्रार केली.

गोवंडी परिसरातील व्यवसायाने वकील असलेले सैफ आलम यांनी अॅलर्जीत ब्रोन्कायटीसचा त्रास आहे.

सैफ म्हणतात, "आम्ही याबाबत महाराष्ट्र प्रदूषण मंडळाला कायदेशीर नोटीस बजावली. या कंपनीतून सतत काळा धूर बाहेर येतो.

अस्थमा, टीबी रुग्णांना यामुळे त्रास होऊ लागलाय. राज्य प्रदूषण मंडळाने बीएमसी आणि कॉन्ट्रॅक्टरला नोटीस बजावली आहे. मात्र, ही कंपनी बंद करावी किंवा मुंबईबाहेर हलवावी अशी आमची मागणी आहे."

"मुंबईचा सर्व जैविक वैद्यकीय कचरा या ठिकाणी विल्हेवाट लावण्यासाठी आणला जातो. या भागात लाखोंच्या संख्येने लोक राहतात. त्याचं...


कोरोना व्हायरस सध्या भारतातल्या ग्रामीण भागात हळुहळू शिरकाव करतोय. आरोग्य मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार भारत सध्या तो स्टेज 2 आणि स्टेज 3च्या मध्ये आहे.

स्टेज 3 म्हणजे कम्युनिटी स्प्रेड, ज्यात कधी कोणाला कुठे संसर्ग होईल, हे सांगता येणार नाही. यामुळे फक्त परदेशातून प्रवास करून आलेल्यांना किंवा त्यांच्या संपर्कात आलेल्यांनाच संसर्गाचा धोका नसेल तर पूर्ण लोकसंख्येलाच कोरोनाचा आजार होण्याची भीती असेल.

देशाची जवळपास 60 टक्के लोकसंख्या गावांमध्ये राहाते आणि ती कोरोना व्हायरसच्या प्रादुर्भावाला रोखण्यासाठी ग्रामीण भागातील प्राथमिक आरोग्य केंद्र, उपकेंद्र, आशा वर्कर्स आणि अंगणवाडी सेविकांवर अवलंबून आहे.

WHO मधल्या भारतीय शास्त्रज्ञ डॉ सौम्या स्वामीनाथन यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं होतं की, देशातल्या ग्रामीण भागात कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाचा स्फोट होण्याची शक्यता आहे, आणि सध्या अस्तित्वात असणारी ग्रामीण आरोग्य व्यवस्था त्याचा सामना करायला पुरेशी नाही.

शहरात असलेल्या कोरोना व्हायरसच्या धोक्यांमुळे लाखो लोक ग्रामीण भागात स्थलांतर करत आहेत, पण दुसरीकडे ग्रामीण भागात ज्या प... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्रमाणात टेस्टिंग व्हायला हवं, तसं होताना दिसत नाहीये.

ग्रामीण महाराष्ट्र किती तयार?

महाराष्ट्रात 1,200 प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहेत, ज्यापैकी 387 ग्रामीण, 81 उपजिल्हा आणि 23 जिल्हा हॉस्पिटल्स आहेत. पण येणाऱ्या संकटासाठी त्यांची कितपत तयारी आहे? तिथे काम करणाऱ्यांना आवश्यक त्या गोष्टी मिळाल्यात का? म्हणजेच उंबरठ्यावर असणाऱ्या कोव्हिड-19 ला परतावून लावण्यासाठी आपली सरकारी ग्रामीण आरोग्य व्यवस्था कितपत सज्ज आहे, या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी आम्ही यात गुंतलेल्या सगळ्यांशी बोललो.

खासगी की सरकारी?

डॉ. अभय बंग सार्वजनिक आरोग्य विषयातले तज्ज्ञ आहेत. त्यांची 'सर्च' ही संस्था ग्रामीण भागात आरोग्यसेव पुरवण्याचं, त्यावर अभ्यास करण्याचं काम करते.

ते सांगतात की गेली दोन दशकं वाद चालू आहे की आरोग्यसेवा कोण चांगल्या प्रकारे पुरवू शकतं - प्रायव्हेट सेक्टर की पब्लिक सेक्टर. आणि या रोगाच्या साथीमुळे पब्लिक सेक्टर म्हणजेच सरकारी दवाखान्यांचं महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झालं आहे.

"फ्री मार्केटवाले म्हणतात की शासन आरोग्यसेवा चांगल्या पद्धतीने डिलिव्हर करू शकत नाही, आणि त्यात काही अंशी तथ्यही आहे. शासनाच्या ग्रामीण भागात पुरवण्यात येणाऱ्या आरोग्य सेवांमध्ये अनेक त्रुटी आहेत. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी की लोकहिताची गोष्ट येते, तेव्हा प्रायव्हेट सेक्टर पुढे येत नाही.

"आताच्या घडीला कोव्हिड-19ची साथ नियंत्रणात ठेवणं तसंच संसर्ग झालेल्या लोकांवर उपचार करणं, या दोन्ही जबादाऱ्या सरकारी आरोग्यव्यवस्थेवर आहेत. एम्स पासून आशा वर्कर्सपर्यंत, या आरोग्य व्यवस्थेतला हरेक दुवा कामाला लागला आहे. याच व्यवस्थेच्या हातात आपलं भविष्य असणार आहे."

कोव्हिड-19 शी लढताना काय कमी पडतंय?

सरकारी आरोग्यसेवेतले सगळे कर्मचारी रात्रीचा दिवस करून काम करतायत. पण तरीही त्यांच्याकडे अनेक गोष्टींची कमतरता आहे, असं वेळोवेळी लक्षात आलं आहे.

मुळात देशातच पुरेसे व्हेंटिलेटर नसणं, डॉक्टर्स, नर्सेस यांना पर्सनल प्रोटेक्टिव्ह इक्विपमेंट (PPE) नसणं, योग्य त्या टेस्ट किट नसणं, हे मुद्दे आहेतच. पण त्याच बरोबरीने या कर्मचाऱ्यांना रोजच्या कामातही अडचणी येत आहेत.

ज्योती पवार नाशिक जिल्ह्यातला सुरगाणा तालुक्यातल्या ग्रामीण रुग्णालयात स्टाफ नर्स म्हणून काम करतात.

त्यांची सगळ्यांत मोठी अडचण आहे ती येण्याजाण्याची. "आम्हाला रोज 12 तासांची शिफ्ट आहे. या...


कोरोना व्हायरस हा साध्या फ्लूसारखा आहे असं ते म्हणत. तसेच त्यांनी राज्यांच्या गव्हर्नरला लॉकडाउन शिथील करण्याचे आदेश दिले होते.

ते नेहमीच सोशल डिस्टन्सिंगकडे नकारात्मकतेनं पाहत आले आहेत. त्यांनी याआधी एक वक्तव्य केलं होतं त्यामुळे अनेकांना धक्काच बसला होता.

ब्राझीलमध्ये दिवसेंदिवस कोरोनामुळे मृत्यूंची संख्या वाढत असताना राष्ट्राध्यक्ष बोल्सोनारो यांनी परिस्थितीचं वर्णन मग काय झालं, अशा शब्दांत केलं होतं.

ब्रासिलियामध्ये रविवारी (3 मे) झालेल्या रॅलीत राष्ट्राध्यक्षांनी ब्राझीलच्या जनतेला कामावर परत जाण्याचा, हँडशेक करण्याचा सल्ला दिला. तसंच अनुयायांना सेल्फी काढण्याची परवानगीही दिली.

जेव्हा त्यांनी हे वक्तव्य केलं होतं तेव्हा ब्राझीलमध्ये कोरोना रुग्णांची संख्या 1 लाखांहून अधिक होती, तर कोरोनामुळे तोपर्यंत 7  हजारांहून अधिक जणांचा जीव गेला होता. आता ब्राझिलमध्ये कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या 16 लाखांहून अधिक आहे तर आतापर्यंत ब्राझिलमध्ये कोरोनाने 65 हजाराहून अधिक जणांचा बळी घेतला आहे.

याविषयी एका पत्रकारानं विचारल्यानंतर बोल्सोनारो यांनी म्हटलं, "मग काय झालं? इतके लोक मेले तर मी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

काय करणार आहे? मी काही चमत्कार नाही करू शकत."

'थोडी सर्दी झाल्यासारखं वाटेल'

बोल्सोनारो यांनी यापूर्वी कोरोनाचा उल्लेख "a bit of a cold" असा केला होता आणि माध्यमं याविषयी फेक न्यूज पसरवत असल्याचा आरोप केला होता.

हे सुरू असतानाच बोल्सोनारो यांच्या अनुयायांनी सोशल मीडियावर शवपेटीचे खोटे फोटो टाकायला सुरुवात केली. देशातील कोरोनाच्या रुग्णांचा आकडा फुगवून सांगण्यासाठी रिकाम्या शवपेट्या दफन करण्यात येत आहेत, असं त्यांचं म्हणणं होतं.

ब्राझीलमध्ये कोरोनामुळे मृत्यू होणाऱ्यांचं प्रमाण वाढत चाललं आहे.

बोल्सोनारो यांच्या रविवारच्या रॅलीत तीन पत्रकारांवर हल्ले झाले आणि सर्वोच्च न्यायालय बंद ठेवण्याची मागणी करण्यात आली.

O Estado de S. Paulo या वर्तमानपत्राच्या एका पत्रकाराला शिडीवरून खाली ढकलण्यात आलं आणि त्याला लाथा घालण्यात आल्या, असं रॉयटर्सनं दिलेल्या वृत्तात म्हटलं आहे.

"माझ्यासारख्या स्पोर्ट्सची पाश्वर्भूमी असणाऱ्या माणसाला  कोरोना झालं तरी काही वाटणार नाही. फक्त थोडी सर्दी झाली, असं वाटेल," असं मागे बोल्सोनारो यांनी म्हटलं होतं.

छायाचित्रकाराला समर्थक फोटो काढण्यापासून परावृत्त करताना

पण मार्चमध्ये अमेरिकेच्या अधिकृत दौर्‍यावर आलेल्या त्यांच्या पदाधिकाऱ्यांमधील 20हून अधिक सदस्यांना कोरोनाची लागण झाल्याचं समोर आल्यानंतर स्वत:ला कोरोना झाला की नाही, हे सांगण्यासाठी बोल्सोनारो यांच्यावरील दबाव वाढला.

कारण, ब्रासिलिया येथील लष्कराच्या मुख्यालयाबाहेरील लॉकडाऊन संपुष्टात आणावं, अशी मागणी बोल्सोनारो यांनी 19 एप्रिलला केली. भाषण देताना त्यांना खोकला आला होता.

'बेजबाबदारपणा'

 गुलहेर्म रोलीम हे 36 वर्षांचे दंतचिकित्सक आहेत. त्यांचं म्हणणं आहे की, त्यांनी 2018च्या निवडणुकीत बोल्सोनारो यांना मतदान केलं कारण त्यांना 'बदल' हवा होता.

पण, आता कोरोनामुळे रोलीम यांच्या वडिलांचा मृत्यू झाला आहे आणि सरकार परिस्थिती हाताळण्यात अपयशी ठरलं, असं त्यांना वाटतं.

बोलसोनारो खाकरत समर्थकांशी संवाद साधताना

 "बोल्सोनारो हा एक बेजबाबदार माणूस आहे. त्यांनी केलेली टिप्पणी बेजबाबदारपणाचं लक्षण आहे. ते अतिशय गंभीर प्रश्न हलक्यानं घेत आहेत, " रोलीम म्हणाले.

 "कोरोनामुळे वडिलांना गमावलेला एक मुलगा म्हणून मला राष्ट्राध्यक्षांच्या वक्तव्याबद्दल भीती वाटते.  कदाचित जवळचं कुणी गमावलं नसल्यामुळे ते असं म्हणत असावेत. त्यामुळे त्यांना...


कोरोना व्हायरसचा प्रसार टाळण्यासाठी गेल्या चार-पाच महिन्यांपासून देशात आणि राज्यात लॉकडाऊन सुरू आहे. गेल्या काही दिवसांपासून लॉकडाऊनमधून काही गोष्टी वगळल्या असल्या तरी राज्यातील सर्व मंदिरं अद्याप बंद आहेत.

या पार्श्वभूमीवर वंचित बहुजन आघाडीचे नेते यांनी पंढरपूरचं विठ्ठल मंदिर पुन्हा उघडण्यात यावं अशी मागणी केली आहे. या मागणीसाठी 31 ऑगस्ट रोजी विश्व वारकरी सेना 1 लाख वारकऱ्यांसोबत मिळून मंदिर प्रवेश आंदोलन करेल, याचे नेतृत्व प्रकाश आंबेडकर करतील, अशी माहिती पक्षाचे प्रवक्ते आनंद चंदनशिवे यांनी दिली.

या मुद्द्यावर सोलापूरचे जिल्हाधिकारी, विश्व वारकरी सेना आणि वंचित आघाडीच्या पदाधिकाऱ्यांमध्ये बैठक होणार असल्याच प्रांताधिकारी सचिन ढोले यांनी सांगितलं. ही बातमी द लोकमतने दिली आहे.

2. वंदे भारत एक्सप्रेसच्या 44 रेल्वेगाड्यांचा करार रद्द

केंद्र सरकारने हायस्पीड वंदे भारत एक्सप्रेसच्या 44 रेल्वेगाड्यांबाबत चीनच्या एका कंपनीसोबत करार केला होता. हा करार भारतानं रद्द केल्याची माहिती रेल्वे मंत्रालयाने दिली आहे.

या रेल्वेसंदर्भात पुढील आठवड्यात नवं कंत्राट काढण्यात येणार असून यामध्ये 'म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेक इन इंडिया' अंतर्गत कराराला प्राधान्य दिलं जाईल, असं मंत्रालयाने स्पष्ट केलं आहे. ही बातमी लोकसत्ताने दिली आहे.

44 सेमी हायस्पीड रेल्वेगाड्यांचा पुरवठा करण्यासाठीचं कंत्राट मिळवण्यासाठी चीनची भागीदारी असलेल्या CRRC Pioneer PVT. Ltd कंपनीने प्रस्ताव ठेवला होता. 10 जुलै रोजी याबाबतची निविदा चेन्नई इंटेग्रल कोच फॅक्टरीकडून पाठवण्यात आली होती.

 त्यात इतर कंपन्यांसोबतच्या स्पर्धेत CRC कंपनी पुढे असल्याचं लक्षात आल्यानंतर हे पूर्ण कंत्राट रद्द करण्यात आलं आहे. ही बातमी लोकसत्ताने दिली आहे.

3. दोन दिवसांत छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा न बसवल्यास कर्नाटकात घुसण्याचा इशारा

बेळगाव जिल्ह्यातील मनगुत्ती गावातील छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा कर्नाटक सरकारने अचानक हटवला होता. हा पुतळा 24 ऑगस्टच्या संध्याकाळपर्यंत पुन्हा न बसवल्यास कर्नाटकात घुसण्याचा इशारा शिवसेनेने दिला आहे.

पुतळा न बसवल्यास कवळी कट्टी ते मनगुत्तीपर्यंत दांडी मार्च काढण्यात येईल असं शिवसेनेने म्हटलं आहे.

शिवाजी महाराजांच्या मनगुत्ती येथील पुतळ्याचं अनावरण काही दिवसांपूर्वी करण्यात आलं होतं. पण पंधरा दिवसांपूर्वी कर्नाटक सरकारने हा पुतळा हटवल्यानंतर इथलं वातावरण तणावपूर्ण बनलं होतं.

राज्याचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री एकनाथ शिंदे यांनी कर्नाटकचे मुख्यमंत्री येदियुरप्पा यांना पत्र लिहून पुतळा तातडीने बसवण्याची मागणी केली होती.

यानंतर गावात बैठका होऊन पुतळा बसवण्याचं आश्वासन देण्यात आलं तरी अद्याप प्रशासनाकडून कोणत्याही हालचाली झालेल्या नाहीत. ही बातमी महाराष्ट्र टाईम्सने दिली आहे.

4. "आई बबड्यासाठी एवढं तर करणारच," मनसेची महापौर पेडणेकरांवर टीका

वरळी येथील जंबो कोव्हिड केंद्रात कामगार पुरवण्याचं कंत्रात महापौर किशोरी पेडणेकर यांच्या मुलाच्या कंपनीला मिळाल्याचा आरोपावरून सध्या वाद सुरू आहे.

या प्रकरणावरून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने महापौर पेडणेकर यांच्यावर जोरदार टीका केली आहे.

"मी, माझं आणि मलाच... आई बबड्यासाठी एवढं तर करणारच," अशा आशयाचं ट्वीट मनसे नेते संतोष धुरी यांनी केलं.

माजी नगरसेवक संदीप देशपांडे यांनीही महापौरांच्या मुलाला कंत्राट मिळाल्याच्या मुद्द्यावर टीका केली आहे.

महापौर पेडणेकर यांनी आपल्या पदाचा गैरवापर केला असून नैतिक जबाबदारी स्वीकारून त्यांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणी संदीप देशपांडे यांनी केली आहे. याबाबतची...


कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव रोखण्याच्या दृष्टिनं ही खबरदारी घेण्यात आलीये. मुसलमानांनी अशाप्रकारे एकत्रित येणं टाळलं पाहिजे, असं परिषदेनं म्हटलं आहे.

भारतात रमजान 24 एप्रिलपासून सुरू होत आहे. एका महिन्यानंतर ईद साजरी केली जाते. ईदच्या निमित्ताने लोक एकमेकांच्या घरी जातात आणि गळाभेट घेत शुभेच्छा देतात.

कोरोनामुळे भारतात लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आलाय आणि देशभरातील धार्मिक स्थळं बंद आहेत, ज्यामध्ये मशिदींचाही समावेश आहे.

केवळ भारतातच नाही तर सौदी अरबमध्येही मशिदी बंद करण्यात आल्या आहेत. जगभरातील मुस्लिम धर्मियांचे श्रद्धास्थान असलेल्या मक्का मशिदीचाही यात समावेश आहे.

इराणमधील इस्लामी सरकारनं म्हटलं आहे, की लॉकडाऊनमुळे जर कोणी मुसलमान रमजानमध्ये रोजे पाळू शकला नाही तरी हरकत नाही.

भारतातील काही मान्यवर मुसलमान नागरिकांनीही रमजानच्या दरम्यान मशिदीमध्ये जाऊन नमाज पढू नये, असं आवाहन मुस्लिम समुदायाला केलं आहे.

पाकिस्तानमध्ये मात्र इमाम आणि मौलवींनी आपल्याच सरकारविरोधात बंडाचा झेंडा रोवला आहे. मौलवींच्या एका परिषदेनं घोषणा केलीये, की मुसलमान रमजानच्या दरम्यान मशिदीमध्ये जाऊन नमाज पढती... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ल.

रमजानसाठी गाइडलाइन्स

भारतातील बुद्धिजीवींनी मौलवींसोबत चर्चा करून भारतीय मुसलमानांसाठी काही गाइडलाइन्स प्रसिद्ध केले आहेत. त्यापैकी काही महत्त्वाच्या गोष्टी खालीलप्रमाणे-

अजून बरीच आव्हानं

याशिवाय देशभरातील अनेक मशिदींमधून रमजानच्या महिन्यातही लॉकडाऊनचं पालन केलं जावं, अशी घोषणा करण्यात येत आहे.

दिल्लीतील महारानी बाग भागात एक जुनी मशीद आहे. या मशिदीच्या गेटला कुलूपच आहे. या मशिदीची देखभाल करणाऱ्या मोइनुल हक यांनी सांगितलं, की मशीद अजून बंद असली तरी पाच वेळा लाउड स्पीकरवरून अजान दिली जाते.

मुस्लिमधर्मीयांनी रमजानची तयारी सुरू केली आहे. मात्र लोकांशी बोलल्यावर जाणवलं, की यावेळी खाण्या-पिण्याच्या तयारीपेक्षाही आध्यात्मिक गोष्टींवर अधिक भर आहे.

हैदराबादमधील एक व्यापारी फरीद इकबाक यांच्या मते, ही वेळ मशिदींमध्ये गर्दी करण्याची नाहीये. घरामध्येच राहून मनापासून ईश्वराची प्रार्थना करण्याची संधी आपल्याला या लॉकडाऊनमुळे मिळाली आहे.

रमजानचा महिना मुसलमानांसाठी सर्वाधिक पवित्र आहे. या महिन्यात मुस्लिम लोक तीस दिवस मशिदीमध्ये जाऊन नमाज आणि कुराण पठण करतात.

माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त एस वाय कुरैशी यांनी सांगितलं, की जे लोक अगदी नियमित मशिदीमध्ये जात नाहीत, तेसुद्धा रमजानच्या काळात आवर्जून मशिदीत येतात. या पवित्र महिन्यात जर मशिदीत नाही गेलो, तर पाप लागेल अशी त्यांची समजूत असते. या गाइडलाइन्समधून हे समजावण्याचा प्रयत्न केलाय, की जर मक्केला (सौदी अरब) कुलूप लागू शकतं तर आपल्या मशिदी तर खूप छोटी गोष्ट आहे.

लॉकडाऊन असतानाही गाइडलाइन्सची काय गरज?

मेरठमधील एका मशिदीचे इमाम नजीब आलम यांच्या मते रमजान हा प्रार्थनेचा पवित्र महिना आहे. प्रार्थना घरीही करता येते, पण या महिन्यात मशिदींमध्ये जास्त गर्दी होते.

खरं तर जगभरातील ज्या देशांमध्ये लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आलाय, त्या सगळ्याच देशातील मुस्लिम समुदायासाठी हे आव्हान आहे. मात्र भारतातील मुसलमान आणि धर्मगुरूंनी गाइडलाइन्स प्रसिद्ध करून मुसलमान रमजानमध्येही लॉकडाऊनचं पालन करतील हे निश्चित करण्याचा प्रयत्न केलाय.

भारतीय अल्पसंख्याक आर्थिक विकास एजन्सीचे अध्यक्ष एम जे खान यांनी म्हटलं, की हा खूपच प्रशंसनीय उपक्रम आहे. कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव वाढू नये, यासाठी मुस्लिम समुदायाचे नेते आवश्यक ती पावलं उचलत आहेत.

काही दिवसांपूर्वीच दिल्लीच्या निजामुद्दीन भागात...


कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव रोखण्यासाठी 24 मार्चला देशव्यापी लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला. सुरूवातीला हा लॉकडाऊन 21 दिवसांसाठी असेल, असं सांगण्यात आलं. मात्र कोरोनाचा वाढता संसर्ग पाहता लॉकडाऊनची मुदत तीन मे पर्यंत वाढविण्यात आली आहे. सध्याच्या परिस्थितीत कोरोनाला रोखण्यासाठी लॉकडाऊन हाच पर्याय आहे असं सरकारतर्फे वारंवार सांगण्यात येत आहे. पण यामुळे अनेक स्तरांवर अनिश्चितताही निर्माण झाली आहे.

दहावी आणि बारावी ही विद्यार्थ्यांची भविष्यातली शैक्षणिक वाटचाल ठरविण्याच्या दृष्टीनं महत्त्वाची वर्षं मानली जातात. पण दहावी-बारावीच्या निकालावर कोरोनामुळे अनिश्चिततेचं सावट आहे. निकाल लांबल्यामुळे प्रवेश प्रक्रिया कधी पार पडणार, बारावीनंतर वेगवेगळ्या शाखांमध्ये प्रवेश घेण्यासाठीच्या परीक्षांचं काय आणि त्या नाही झाल्या तर पुढचे अॅडमिशन कसे होणार असे अनेक प्रश्न सध्या विद्यार्थी आणि पालकांसमोर आहेत.

यावर्षी 3 मार्चला दहावीची परीक्षा सुरू झाली. दहावीचा शेवटचा पेपर हा भूगोलाचा होता. 23 मार्चला होणारा हा पेपर आधी पुढे ढकलण्यात आला, तर नंतर तो रद्दच करण्यात आला. बारावीची परीक्षा 21 फेब्रुवारी ते 20 मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र्च या कालावधीत पार पडली. यंदा राज्यभरातून 17 लाख 65 हजार 898 विद्यार्थी दहावीची परीक्षा दिली, तर 15 लाख 5 हजार 27 विद्यार्थी बारावीची परीक्षा दिली.

परीक्षा संपल्यानंतर लगेचच लॉकडाऊन जाहीर झाल्यामुळे त्याचा परिणाम पेपर तपासण्याच्या प्रक्रियेवर झाला, ज्यामुळे आता निकाल आणि सर्वच प्रवेश प्रक्रिया लांबणीवर पडण्याची शक्यता आहे.

निकालाबद्दल आताच काही सांगणं कठीण

लॉकडाऊनमुळे पेपर कधी तपासून होतील आणि निकाल कधीपर्यंत लागेल, हे सांगणं खरंच कठीण असल्याचं राज्य शिक्षण मंडळाच्या अध्यक्षा डॉ. शकुंतला काळे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

कोरोनाच्या संकटाने दहावीची परीक्षा प्रक्रिया विस्कटली आहे.

अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी दहावी-बारावीच्या उत्तरपत्रिका शिक्षकांना घरी तपासण्यासाठी दिल्या जाणार नसल्याचं सुरूवातीला स्पष्ट करण्यात आलं होतं. इतर पर्याय काय असू शकतात, याची चाचपणीही करण्यात आली होती. मात्र कोरोनाचा वाढता प्रादूर्भाव आणि लॉकडाऊनचा लांबणारा कालावधी लक्षात घेऊन शिक्षकांना घरून उत्तरपत्रिका तपासण्याचीही परवानगी देण्यात आली आहे.

शकुंतला काळे यांनी याबद्दल बोलताना सांगितलं, "काही पेपर तपासले गेले आहेत, तर काही पेपर तपासणं बाकी आहे. एरवी शिक्षकांना पेपर घरी तपासायला दिले जात नाहीत, पण सध्याच्या परिस्थितीत मात्र तशी परवानगी देण्यात आली आहे. पण लॉकडाऊनमुळे शिक्षकांना पेपर घेऊन जाणंही शक्य झालं नाहीये. विभागीय मंडळांकडून त्यांच्या स्तरावर किती पेपर तपासून झाले आहेत, किती तपासले गेले आहेत याची माहिती घेण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. ही माहिती मिळाल्यानंतरच रिझल्टबद्दल निश्चित काही सांगता येईल."

दरवर्षी साधारणपणे दहावीचा निकाल जूनच्या पहिल्या आठवड्यात लागतो, तर बारावीचा निकाल मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात लागतो. पण आता एप्रिल महिना संपत आला तरी पेपर तपासण्याची प्रक्रियाच पूर्ण झाली नसल्याने हे वेळापत्रक लांबू शकतं.

अनेक ठिकाणी पेपर शाळांमध्ये अडकून

सध्याच्या स्थितीत लॉकडाऊन कधी उघडणार, यावर दहावी आणि बारावीचे निकाल अवलंबून असल्याचं मत महाराष्ट्र मुख्यध्यापक संघटनेचे सचिव प्रशांत रेडीज यांनी व्यक्त केलं.

दहावी-बारावीचे पेपर हे पहिल्यांदा परीक्षक तपासतात. त्यानंतर ते नियामकांकडे जातात आणि नंतर मुख्य नियामकांकडे. या तीन टप्प्यांनंतर निकाल तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू होते.

"बारावीचे पेपर परीक्षकांकडून तपासून झाले...


कोरोना व्हायरसचा फटका बसलेली ही एकच स्पर्धा नाही. चीनच्या वुहान शहरातून या विषाणूच्या उद्रेकाची सुरुवात झाली होती. पण आज जगभरातील अनेक देशांमध्ये या विषाणूची लागण झालेले रुग्ण आढळून आले आहेत. त्यामुळं क्रीडा स्पर्धांवरही अनिश्चिततेचं सावट आहे. आयपीएल आणि ऑलिंपिकचाही त्याला अपवाद नाही.

आयपीएलवर कोरोना व्हायरसचं सावट

29 मार्चला मुंबईच्या वानखेडे स्टेडियमवर मुंबई आणि चेन्नईच्या संघांमधल्या सामन्यानं आयपीएलच्या तेराव्या मोसमाची सुरुवात होणार आहे. ही स्पर्धा ठरल्याप्रमाणेच पार पडेल असं बीसीसीआयचे अध्यक्ष सौरव गांगुली यांनी काही दिवसांपूर्वी इंडिया टुडेशी बोलताना म्हटलंय. "बीसीसीआय कोरोना व्हायरससंदर्भातली आवश्यक ती सगळी काळजी घेईल" अशी माहितीही त्यांनी दिली.

आयपीएलमध्ये गुंतलेली आर्थिक गणितं पाहता ही स्पर्धा रद्द करावी लागणं बीसीसीआयला परवडणारं नाही. पण क्रिकेट मोजक्याच देशांत खेळलं जातं, आणि सध्यातरी त्यातल्या कुठल्या देशात कोरोनाव्हायरसची साथ पसरलेली नाही. त्यामुळं थायलंडमध्ये आयर्लंडच्या महिला संघाचे सामने वगळता क्रिकेटचे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय सामने रद्द झालेले नाहीत.

तरीही खबरदारी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

म्हणून बीसीसीआय स्पर्धेदरम्यान चाहत्यांसोबत हात मिळवणं टाळा, किंवा दुसऱ्यांचे फोन हातात घेऊन सेल्फी काढणं टाळा, अशा सूचना खेळाडूंना देण्याची शक्यता मात्र आहे.

भारत दौऱ्यावर आलेली दक्षिण आफ्रिकेची क्रिकेट टीमही अशाच स्वरुपाची काळजी घेणार असल्याचं त्यांचे प्रशिक्षक मार्क बाऊचर यांनी सांगितलं. येत्या 12 मार्चपासून त्यांची टीम भारतात धर्मशाला, लखनऊ आणि कोलकाता इथे तीन वन डे सामने खेळणार आहे.

सध्या श्रीलंका दौऱ्यावर असलेले इंग्लंडच्या क्रिकेटर्सही विषाणूपासून सुरक्षिततेची काळजी घेतायत. तिथल्या अध्यक्षीय संघासोबतच्या सामन्यानंतर खेळाडू शेकहँडऐवजी 'फिस्ट पम्प' करतानाचा फोटोही प्रसिद्ध झाला आहे.

क्रीडा जगताची सावध भूमिका

पण कोरोना व्हायरसविषयी क्रीडा जगतात इतकी सावधानता का दिसून आहे?  कारण खेळ फक्त मैदानापुरते मर्यादित नसतात.

खेळांचे सामने अनेकदा मोठ्या स्टेडियम्समध्ये भरवले जातात, जिथे हजारो लोक एकत्र येतात. अशा गर्दीच्या जागी विषाणूंचा प्रसार अधिक वेगानं होत असल्यानं तिथं जाणं टाळावं असं जगभरातल्या तज्ज्ञांनी सांगितलं आहे. तसंच अनेकदा हे सामने पाहण्यासाठी लोक एका देशातून दुसऱ्या देशात जातात, आणि त्यांच्याद्वारा विषाणूंचा प्रसार होण्याची भीती आणखी वाढते.

त्यामुळंच क्रीडा संघटना खेळांचे सामने रद्द करणे, किंवा पुढे ढकलणे किंवा प्रेक्षकांशिवाय खेळवणे अशा उपाययोजना करताना दिसतायत.

कुठल्या खेळांवर, कुठल्या देशात परिणाम झाला आहे?

चीन आणि इटली या दोन देशांत कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकाची तीव्रता मोठी आहे. त्याचा परिणाम त्या दोन देशांतल्या बहुतांश खेळाडूंवर आणि क्रीडा स्पर्धांवर दिसतो आहे. या दोन देशांतल्या अनेक खेळाडूंनाही बाहेरच्या देशांतल्या स्पर्धांमधून माघार घ्यावी लागली आहे.

चीनमध्ये होणारे महिला टेनिसचे सामने रद्द करण्यात आले आहेत, फॉर्म्युला वन ची चायनीज ग्रांप्री पुढे ढकलण्यात आली आहे. तर इटलीच्या पंतप्रधानांनी तीन एप्रिलपर्यंत देशातले सगळे सामने निलंबित करत असल्याचं जाहीर केलंय. इंडियन वेल्स ही अमेरिकेतली टेनिस स्पर्धा रद्द करण्यात आली आहे.

रग्बी युनियनचे सामने, बॅडमिंटन चायना मास्टर्स अशा काही स्पर्धा पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत. तर युरोपा लीग फुटबॉल, चॅम्पियन्स लीग फुटबॉल, जिम्नॅस्टिक्स वर्ल्ड कप, सायकलिंग अशा स्पर्धा प्रेक्षकांशिवाय किंवा मर्यदित प्रेक्षक संख्येत खेळवल्या जातायत.

जपान, दक्षिण...


कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांचे हे नवीन आकडे समोर आल्यानंतर आता या विषाणूची लागण झालेल्या रुग्णांचा एकूण आकडा 7711 (29 जानेवारीपर्यंत) इतका झाला आहे. संशयित रुग्णांची संख्या 12 हजार 167 असल्याचं सांगण्यात येत आहे.

हा व्हायरसची लागण इतर 16 देशातील लोकांनाही झाली आहे. या विषाणूच्या प्रादुर्भावामुळे जागतिक आरोग्यविषयक आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली आहे का, याचा आढावा घेण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेनं गुरूवारी (30 जानेवारी) बैठक बोलावली आहे.

"गेल्या काही दिवसांमध्ये या विषाणूचा संसर्ग ज्यापद्धतीनं होत आहे, ते चिंताजनक आहे," असं जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक टेड्रोस एडहेनोम यांनी म्हटलं आहे. त्यांचा रोख हा जर्मनी, व्हिएतनाम आणि जपानमध्ये कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेले रुग्ण आढळले, त्याकडे होता.

"चीनच्या बाहेर या विषाणूचा संसर्ग तुलनेनं कमी असला तरी त्याचा धोका अधिक आहे," असंही त्यांचं म्हणणं आहे.

कोरोना व्हायरसने चीनमध्ये शेकडो लोक आजारी आहेत आणि अनेक लोकांचा जीव गेला आहे.

श्वासाचा त्रास वाढवणारा हा  विषाणू सर्वप्रथम वुहान शहरात आढळला. वेगाने पसरणाऱ्या या रोगाची लक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्षणं न्युमोनियासारखी आहेत.

चीन प्रशासनाने संसर्ग थांबवण्यासाठी रोगाची साथ पसरलेल्या काही शहरांना इतर भागांपासून वेगळं करण्यात आलं आहे.

सध्या चीनमध्ये नवीन वर्षांचा उत्साह आहे. मात्र बदललेल्या परिस्थितीमुळे सर्व कार्यक्रम रद्द करण्यात आले आहेत.

1. बहुतांश प्रकरणं चीनमध्येच

चीनमध्ये कोरोना व्हायरसचा संसर्ग शेकडो जणांना झाला आहे. देशाच्या मध्यभागी असणाऱ्या हुवेई प्रांताला या विषाणूचा सर्वांत जास्त फटका बसला आहे. येत्या काही दिवसांत या विषाणूचा संसर्ग वाढण्याचा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेने दिला आहे.

चीन प्रशासनाने कोरोना व्हायरसचा प्रभाव रोखण्यासाठी अनेक प्रकारच्या उपाययोजना केल्या आहेत. हुवेई शहरात प्रवासावर निर्बंध घातले आहेत. सार्वजनिक ठिकाणी मास्क घालून जाण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

चीन सरकारने शांघायच्या फॉरबिडन सिटी आणि ग्रेट वॉल चायना आणि इतकंच काय तर काही बौद्ध मंदिरंही बंद केली आहेत.  सध्या तेथील लोक चिनी नवीन वर्ष साजरे करत आहेत. तिथे आठवडाभर सुट्ट्या आहेत. लाखो लाख घरी जाण्याच्या तयारीत आहेत.

अशा वेळी निर्बंधांची यादी दिवसेंदिवस वाढतच आहे. सध्या जागतिक आरोग्य संघटनेने या संकटाला आंतरराष्ट्रीय आपत्तीचा दर्जा दिलेला नाही. त्यामुळे चीनच्या बाहेर कोरोना व्हायरसच्या संक्रमणाची तुलनेने कमी प्रकरणं उजेडात आली आहेत.

2. हुवेई सर्वांत जास्त प्रभावित

हुवेई भागात कोरोना व्हायरसचा मोठ्या प्रमाणात फैलाव झाला आहे. सध्या तिथे कोरोना संसर्गाची 500 हून अधिक प्रकरणं नोंदवली गेली आहेत. या भागातील दहा शहरातील कमीत कमी दोन कोटी लोक निर्बंधांमुळे प्रभावित झाले आहेत. वुहान शहर त्यापैकी एक आहेत. कोरोना व्हायरस सर्वप्रथम तिथेच आढळला होता.

वुहान हुवेई भागाची राजधानी आहे. कोरोना व्हायरसची सुरुवात शहरातल्या मासळी बाजारापासून सुरू झाली असं सांगण्यात येतं.  तिथे लोक मासे आणि इतर सीफूड खरेदी करायला जातात. वुहानची लोकसंख्या एक कोटी दहा लाख आहे.

सरकारने हे शहर सील केलं आहे. विमान आणि रेल्वे सेवा बंद केल्या आहेत.

वुहान विद्यापीठातील एक विद्यार्थी चॉन्गखान पेपे बिफहोवजित याने बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "माझ्या विद्यापीठातील प्रत्येक विद्यार्थ्याची तापाची चाचणी होत आहे. सगळ्यांना मास्क दिले आहेत. विद्यापीठाचं रुग्णालय आणि अॅम्ब्युलन्स सेवा आहे."

सोशल मीडियावर शेअर होणाऱ्या व्हीडिओत स्थानिक रुग्णालयात लांबच लांब...


कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी चीनमधील प्रतिबंध अधिक कठोर करण्यात आले आहेत. चीननं आपल्या नागरिकांना परदेश यात्रा न करण्याची सूचना केली आहे.

अमेरिकेनंही आपल्या नागरिकांना चीनमध्ये न जाण्याची सूचना केली आहे.

ज्या हुबेई प्रांतातल्या वुहान शहरामधून या व्हायरसला सुरुवात झाली, तिथे अजूनही सर्व व्यवहार ठप्प असून अनेक शहरांनी दळणवळण बंद ठेवलेलं आहे.

हुबेई प्रांतातल्या बळींची संख्या 56 वरून वाढून 76 झाल्याचं आरोग्य अधिकाऱ्यांनी सोमवारी सांगितलं. इतर ठिकाणी 4 मृत्यू झालेले आहे.

चीनमध्ये 2,744 जणांचा याची बाधा झाल्याचं नक्की झालंय. तर 300 जणांची प्रकृती गंभीर असल्याचं चिनी  सरकारी मीडियाने म्हटलंय.

जगभरात इतरत्र कोरोना व्हायरसच्या केसेस आढळल्या असून यामध्ये थायलंड, अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियाचा समावेश आहे. पण चीन बाहेर आतापर्यंत या विषाणू बाधेमुळे कोणाचाही मृत्यू झालेला नाही.

कोरोना व्हायरसमुळे श्वसन यंत्रणेला गंभीर संसर्ग होतो. आणि यावर कोणतंही औषध वा लस उपलब्ध नाही.

मृत्यू झालेल्यांमध्ये ज्येष्ठांचं आणि ज्यांना श्वसन यंत्रणेचे विकार आधीपासूनच होते, अशांचं प्रमाण जास्त आहे.

वुहान... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मध्ये काय घडतंय?

1.1 कोटी लोकसंख्येच्या या शहराचं दळणवळण पूर्णपणे बंद करण्यात आलेलं आहे. प्रवासावर निर्बंध घालण्यात आले असून अत्यावश्यक वाहनांखेरीज इतर कोणत्याही वाहनांना रस्त्यावर उतरण्याची परवानगी नाही.

हुबेई प्रांताच्या सीमेवर लोकांची तपासणी करण्यात येत असून या प्रांतात येण्याची परवानगी देण्याआधी त्यांच्या शरीराचं तापमान तपासलं जात आहे.

आणीबाणीच्या या परिस्थितीमुळे वुहानमधली रुग्णालयं भरलेली आहे. संपूर्ण हुबेई प्रांतामध्ये 5 लाखांपेक्षा जास्त वैदयकीय कर्मचारी हा विषाणू रोखण्यासाठी, आटोक्यात आणण्यासाठी आणि उपचारांसाठी प्रयत्न करत आहेत.

हुबेई प्रांताची राजधानी असणाऱ्या वुहानमध्ये दोन नवीन तात्पुरती हॉस्पिटल्स उभारण्यात येत असून कंपन्या मास्क आणि संरक्षण देणाऱ्या कपड्यांची निर्मिती करत आहेत.

कोरोना बाधित लोकांचं प्रमाण वाढत राहण्याची भीती असून शहरातून प्रवास करण्याची बंदी घालण्याआधीच नवीन वर्ष साजरं करण्यासाठी इथे आलेले साधारण 50 लाख प्रवासी इथून बाहेर पडले असल्याचं शहराचे महापौर झू शिनवँग यांनी सांगितलं.

चीनमधली परिस्थिती

कोरोना व्हायरस परसल्यामुळे चिनी नव-वर्षासाठीचे कार्यक्रम आटोपते घ्यावे लागले. बीजिंग, शांघाय, शियान आणि तियानजिन या चार मोठ्या शहरांमधून दूरवर जाणारी बससेवा तात्पुरती बंद करण्यात आली आहे.

फॉरबिडन सिटी आणि ग्रेट वॉलचा काही भाग हा पर्यटकांसाठी बंद करण्यात आलाय.

गुआंगडाँग प्रांतामधल्या अनेक शहरांमध्ये सार्वजनिकरित्या वावरताना मास्क घालणं सक्तीचं करण्यात आलं असून हाँगकाँग आणि शांघाय या दोन्ही शहरांमधली डिस्ने पार्क बंद करण्यात आली आहे.

कोरोना विषाणूचे जंतू एखाद्या व्यक्तीच्या शरीरात शिरल्यापासून त्याची लक्षणं दिसू लागण्यादरम्यानच्या काळातही याचा संसर्ग इतरांना होऊ शकत असल्याचं चिनी अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केलंय. यामुळेच हा रोग पसरणं आटोक्यात आणणं कठीण जातंय.

जंतू संसर्ग झाल्यापासून त्याची लक्षणं दिसेपर्यंत जास्तीत जास्त 14 दिवसांचा कालावधी लागू शकतो. आणि या दरम्यान एखाद्या व्यक्तीला हा संसर्ग झाल्याचं समजू शकत नाही.

आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन आणि जगभरातील देशांनी दिलेल्या माहितीनुसार आतापर्यंत चीन बाहेरही कोरोना व्हायरसची प्रकरणं आढळलेली आहे.

यापैकी बहुतेकांनी गेल्या काही काळामध्ये वुहानला भेट दिलेली होती. कोरोना हा विषाणू नवीन असून सहसा याचा...


कोरोना व्हायरसची दुसरी लाट गेल्या वर्षीच्या पहिल्या लाटेपेक्षाही मोठी असल्याचं गेल्या काही दिवसांत दिसून आलं. संपूर्ण देशाला कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेने कवेत घेतलं आहे. सध्या प्रतिदिन सुमारे साडेतीन लाख नवे कोरोनाबाधित रुग्ण देशात आढळून येत आहेत.

गेल्या वर्षी कोरोनाच्या पहिल्या लाटेचा फटका देशात महाराष्ट्राला सर्वाधिक बसला होता. यंदाही महाराष्ट्र कोरोनाची दुसरी लाट थोपवू शकला नाही. राज्याच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या काही दिवसांपासून राज्यात प्रतिदिन सरासरी 65 हजारांच्या आसपास नव्या कोरोनाग्रस्त रुग्णांची नोंद होताना दिसते.

देशात सर्वाधिक कोरोनाबाधित पहिल्या 10 जिल्ह्यांमध्ये महाराष्ट्रातील 9 जिल्ह्यांचा समावेश असल्याचा अहवाल केंद्र सरकारच्या आरोग्य मंत्रालयाने गेल्या महिन्यात दिला होता.

हा अहवाल येऊन एक महिना उलटून गेला तरी राज्यातील परिस्थिती बदललेली नाही. राज्यातील शहरी भागासह ग्रामीण भागातही कोरोनाने मोठ्या प्रमाणावर हातपाय पसरले आहेत. राज्यातील कोरोना लाटेचा सर्वोच्च बिंदू कधी येईल, याबाबत विविध संस्थांनी विविध प्रकारचे अहवाल प्रकाशित केलेले आहेत. य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाबाबत बीबीसीने केलेली बातमी तुम्ही येथे वाचू शकता.

2 मे रोजीचा अंदाज

सार्वजनिक आरोग्य विभागाने आपल्या 20 एप्रिल रोजीच्या अहवालात 2 मे रोजीचा अंदाज व्यक्त केला होता. राज्यात प्रतिदिन सरासरी 65 हजार रुग्ण आढळून येत असताना याच वेगाने रुग्णवाढ राहिल्यास 2 मे रोजी काय परिस्थिती असू शकेल याची आकडेवारी आरोग्य विभागाने दिलेली आहे.

अहवालातील अंदाजानुसार, मुंबईत 2 मे रोजी 1 लाख 46 हजार 065 सक्रिय रुग्ण असू शकतात. या काळात सौम्य लक्षणं असलेल्या रुग्णांकरिता 3837 आयसोलेशन खाटा उपलब्ध असतील. पण ऑक्सिजन, ICU आणि व्हेंटिलेटरयुक्त खाटा मिळवण्यात रुग्णांना अडचणी येऊ शकतील. यादरम्यान, ऑक्सिजनच्या 6433, ICU 1477 तर 121 व्हेन्टिलेटर बेडचा तुटवडा जाणवू शकतो.

अंदाजानुसार पुण्यात 2 मे रोजी 1 लाख 85 हजार 162 रुग्ण असू शकतात. मात्र इतक्या क्षमतेने कोणत्याच प्रकारचे बेड उपलब्ध नसतील, अशी शक्यता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे. यादरम्यान पुण्यात 34 हजार 528 आयसोलेशन खाटा, 13 हजार 118 ऑक्सिजन बेड, 2240 ICU बेड तर 518 व्हेन्टिलेटर बेड कमी पडू शकतात.

हीच परिस्थिती नागपूर, नाशिकसह नांदेड, लातूर आणि इतर ग्रामीण भागात पाहायला मिळू शकते.

रुग्णवाढीच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील कोरोना नियंत्रणाच्या दृष्टिकोनातून बेड, ऑक्सिजन बेड, व्हेन्टिलेटर यांची उपलब्धता, सक्रिय रुग्णसंख्या तसंच लसीकरण या सर्व बाबींचा विचार करता या जिल्ह्यातील परिस्थिती संवेदनशील असणार आहे.

आगामी काळात राज्यातील या 7 जिल्ह्यांमध्ये काय परिस्थिती असेल, यावर कोरोना लाटेचं भवितव्य अवलंबून असेल.

पुणे -

राज्यात पहिल्या आणि दुसऱ्या कोरोना लाटेदरम्यान पुणे शहर आणि जिल्ह्याला मोठा फटका बसल्याचं आतापर्यंत दिसून आलं आहे. अॅक्टिव्ह रुग्णांच्या बाबतीत पुण्याची परिस्थिती गेले काही दिवस अतिशय बिकट होती. तसंच, बेड, ऑक्सिजन, व्हेंटीलेटर आदींच्या उपलब्धतेबाबतही समस्या निर्माण झाल्या होत्या. पण 19 एप्रिलपासून पुण्याची स्थिती थोडीफार सुधारत असल्याचं चित्र आहे.

गेल्या एका आठवड्यापासून शहर-जिल्ह्यातील नव्या रुग्णांपेक्षा बरे होणाऱ्या रुग्णांची संख्या जास्त आहे. सध्या पुणे जिल्ह्यात 1 लाख 4 हजार 561 सक्रिय कोरोना रुग्ण आहेत.  एका आठवड्यापूर्वी पुण्यात कोव्हिड रुग्णांना बेड मिळवण्यात मोठ्या अडचणी येत होत्या. पण आज परिस्थितीत किंचित सुधारणा झाल्याचं दिसून येतं.

पुणे विभागीय आयुक्त...


कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याच्या भीतीनेच त्यांनी आत्महत्या केली असल्याचं त्यांच्या कुटुंबीयांचं म्हणणं आहे.

चित्तूर जिल्ह्यातील शेषय्या नायडू गावात राहणाऱ्या बालक्रिश्नय्या यांनी सोमवारी आत्महत्या केली होती.

या प्रकरणी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी बीबीसी न्यूजचे पत्रकार हृदया विहारी यांनी त्यांच्या कुटुंबीयांची भेट घेतली.

बालक्रिश्नय्या यांच्या पत्नी लक्ष्मीदेवी यांनी त्यांच्या पतीबाबत माहिती सांगितली. कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याच्या संशयातून ते तणावात होते. कुटुंबीयांना त्यांच्यापासून दूर राहण्याची सूचना ते वारंवार करत होते, असं त्यांनी सांगितलं.

त्या सांगतात, "आम्ही त्यांच्या जवळ जाण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांनी आम्हाला जवळ न येण्याचा इशारा दिला. सोमवारी पहाटे ते सकाळी लवकर घरातून बाहेर पडले. त्यांच्या आईच्या शेताजवळ फाशी घेऊन त्यांनी आत्महत्या केली."

बालक्रिश्नय्या यांना पोटदुखी आणि घसादुखीची समस्या होती. वेगवेगळी माध्यमं तसंच सोशल मीडियावरील कोरोना व्हायरसच्या बातम्यांमुळे ते संभ्रमावस्थेत होते, असं कुटुंबीय सांगतात.

"बालक्रिश्नय्या हे 5 फेब्रुवारी रोजी आपल्या तिरूपती... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तील रुईया हॉस्पिटलमध्ये दाखल असलेल्या एका नातेवाईकाला भेटण्यासाठी गेले होते. त्यावेळी बालक्रिश्नय्या यांनासुद्धा बरं वाटत नव्हतं. त्यामुळे त्यांनी तिथेच वैद्यकीय तपासणी केली. त्यानंतर 8 फेब्रुवारीला ते तिथून परतले," असं बालक्रिश्नय्या यांच्या मृत्यूपर्यंतच्या घटनाक्रमाची माहिती देताना त्यांचे चिरंजीव बालामुरली यांनी सांगितलं.

डॉक्टरांनी बालक्रिश्नय्या यांच्या मूत्राशयात संसर्ग आणि तोंडात अल्सर असल्याचं निदान केलं. त्यांना त्यानुसार औषधं लिहून देण्यात आली.

त्यांना लिहून देण्यात आलेली औषधांची चिट्ठी स्थानिक प्रशासनाने आंध्र प्रदेश सरकारला पाठवली आहे. त्यामध्ये बालक्रिश्नय्या यांची तब्येत अधिक बिघडू नये यासाठी मास्क घालण्याचा सल्ला दिल्याचा उल्लेख आहे.

अल्सर, मास्क, इंफेक्शन यांसारखे शब्द ऐकून आपल्याला कोरोना व्हायरसची लागण झाली आहे, असं बालक्रिश्नय्या यांना वाटू लागलं होतं, असं कुटुंबीय सांगतात.

"माझे बाबा दिवसभर कोरोना व्हायरसशी संबंधित बातम्या विविध टीव्ही चॅनेलवर पाहत होते. त्यांच्यात दिसून आलेली लक्षणं कोरोना व्हायरसचीच असल्याचा त्यांचा समज झाला होता."

बालक्रिश्नय्या यांचा अंत्यविधी

"त्यांना कोरोना व्हायरसची लागण नाही, हे सांगण्याचा आम्ही प्रयत्न केला. पण त्यांनी आम्हाला दूर राहण्याचा इशारा दिला. त्यांच्या जवळ जाण्याचा प्रयत्न केला तर ते आम्हाला दगड मारत होते. त्यांनी एकदा आपल्या मनगटावर चाकू धरून कापून घेण्याची धमकीही आम्हाला दिली होती. आम्हाला वाचवण्यासाठीच त्यांनी स्वतःचा जीव दिला."

"आम्ही दिवसभर त्यांना समजावत होतो. पण त्यांनी ऐकून घेतलं नाही. दुसऱ्या दिवशी सकाळी आम्ही सगळे झोपलेले असताना ते घरातून निघून गेले आणि फाशी घेतली," बाला सांगतात.

जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. पेंचलय्या यांनी सरकारला पाठवलेल्या अहवालानुसार, तीन वर्षांपूर्वी बालक्रिश्नय्या यांची गॅस्ट्रोएंटेरिटीसची शस्त्रक्रिया झाली होती. तसंच त्यांना हायपर टेंशनची समस्या होती.

आरोग्य अधिकाऱ्यांकडे एंडेमिक आणि एपीडेमिक आजारांपासून संरक्षण, नियंत्रण आणि जिल्ह्यातील सगळ्या प्राथमिक आरोग्य संस्थांचे व्यवस्थापन यांची जबाबदारी असते. त्यांनी बालक्रिश्नय्या यांच्या मृत्यूची चौकशी केली आणि आपला अहवाल सरकारला दिला आहे.

बीबीसीशी बोलताना डॉ. पेंचलय्या यांनी सांगितलं, बालक्रिश्नय्या यांना धुम्रपान किंवा मद्यपानाची सवय नव्हती. त्यांच्या वैद्यकीय...


कोरोना व्हायरसचे जगभरात 3 कोटींपेक्षा जास्त रुग्ण आणि जवळजवळ 9.65 लाख मृत्यू झालेले असताना कोरोनातून बाहेर पडण्यासाठी काय करण्याची गरज आहे यावर डॉ. टेड्रोस यांनी भाष्य केलं.

संयुक्त राष्ट्रांच्या 75व्या वर्धापन दिनानिमित्त बोलताना त्यांनी सुरक्षा परिषदेतील सर्व देशांसाठी तीन मुख्य संदेश दिले.

पहिला म्हणजे या जागतिक आरोग्य संकटामुळे आपण निर्धारित केलेल्या शाश्वत विकासाची उद्दिष्ट गाठण्यापासून दूर जायला नको. उलट, आपण त्या दिशेने आपले प्रयत्न द्विगुणित करायला हवेत.

दुसरा म्हणजे आपण भविष्यात अशा प्रकारच्या जागतिक आरोग्य संकटासाठी अधिक सक्षमतेने तयार राहायला हवं.

तिसरा म्हणजे आपण रोगनिदान, उपचार आणि लसीकरण समाजातील प्रत्येकापर्यंत पोहोचवण्याचे सर्वतोपरी प्रयत्न करायला हवेत.

"आम्ही सर्व राष्ट्रांना आव्हान करतो की, त्यांनी सर्व त्या उपाययोजना करून संसर्ग रोखण्याचे, लोकांचे जीव वाचवण्याचे प्रयत्न करावेत," असं डॉ. डॉ. घेब्रेयेसुस यांनी म्हटलं.

जगभरात लसींच्या कामाला वेग मिळत असून 2021 पर्यंत दोन अब्ज लशी उपलब्ध करून देण्याचा मानस त्यांनी बोलून दाखवला.

त्यांनी म्हटलं की, "लस कुणाकुणाल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा द्यायची, कोणत्या प्राधान्यक्रमाने द्यायची, लसीच्या चाचणींचे नियम काय आणि त्यांचं पालन होत आहे की नाही, या सर्व गोष्टींची मार्गदर्शक तत्त्वं WHOने आधीच तयार केली आहे. त्यासाठी त्यांनी COVAX ही एक जागतिक केंद्रीय यंत्रणा स्थापन केली आहे.

"जगभरात लसींवर सुरू असलेलं संशोधन पाहता COVAX मुळे सर्वांना सर्व प्रकारच्या लसी उपलब्ध होऊ शकतील. सर्व देशांना एकाच वेळी योग्य प्रमाणात लस उपलब्ध होईल, हा त्याचा उद्देश आहे. तसंच ज्यांना याची सर्वांत जास्त गरज आहे, उदाहरणार्थ- आरोग्य सेवक आणि अधिकारी, ज्येष्ठ नागरिक यांना लस आधी लस देणं हा उद्देश आहे," असं डॉ. टेड्रोस यांनी म्हटलं.

"पण आम्हाला याची अजूनही शाश्वती नाही की, सध्या विकसित होत असलेल्यांपैकी कोणती एक लस काम करेलच. जितक्या जास्त लसींची चाचणी होईल, तितकीच एक सुरक्षित आणि प्रभावी लस सापडण्याची शक्यता बळावेल," ही बाब त्यांनी ठळकपणे सांगितली.

भारतातील लसींच्या बाबतीतही WHO सकारात्मक असल्याचे मुख्य संशोधक डॉ. सौम्या स्वामिनाथन म्हणाल्या. जागतिक लस पुरवठा साखळीत भारत सर्वांत मोलाची भूमिका बजावणार असल्याचं त्यांनी अधोरेखित केलं.

"जगभरात सध्या 200च्या आसपास लस निर्मिती आणि चाचण्यांच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये आहेत. लस संशोधनाचा इतिहास पाहता काही यशस्वी होतील आणि काही नाही हे आपल्याला ठाऊक आहेच," असं डॉ. टेड्रोस यांनी म्हटलं.

"त्यामुळेच COVAX विविध राष्ट्रांना मदत करतेय जेणेकरून ते लसींच्या चाचण्यांचा धोका अधिकाधिक पत्करू शकतील आणि त्यांच्या जनतेला ती लस लवकरात लवकर उपलब्ध होईल," असं डॉ. टेड्रोस यांनी म्हटलं.

त्यांना विविध देशांमधल्या राजकीय नेत्यांना आवाहन केलं की, "या संकटाच्या घडीला शर्यत नाही तर एकत्रित काम करण्याची गरज आहे. त्यांनी यापूर्वीही लस निर्मितीसाठी राष्ट्रवादाचा वापर चुकीचा असल्याचं भाष्य काही देशांच्या भूमिकांवर टीका करताना केलं होतं.

"ही कुठलीही शर्यत नाही. ही एकत्रित काम करण्याची वेळ आहे. ही काही कल्याणकारी योजना नाही, पण प्रत्येक देशाच्या हिताची आहे. त्यामुळे आपण एकतर सगळे एकत्र बुडू किंवा एकत्र पोहू आणि तरू.

"हे आरोग्य संकट संपवण्याचा आणि अर्थचक्र पुन्हा फिरवण्याचा सर्वांत वेगवान मार्ग म्हणजे, सर्व देशांमधल्या काही लोकांपर्यंत लस पोहोचवणे, काही देशांमधल्या सर्व लोकांपर्यंत नाही," असंही डॉ. टेड्रोस यांनी आपल्या भाषणात म्हटलं.

हेही वाचलंत...


कोरोना व्हायरसचे तुमचे काही प्रश्न आहेत?

देशभरात 6 मेच्या आकडेवारीनुसार सुमारे 46 हजार रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले असल्याने काळजी करण्याचं कारण नक्कीच आहे. पण काळजी घ्यायची म्हणजे काय?

बीबीसी मराठी तुमच्या सर्व प्रश्नांची थेट आणि अचूक उत्तर जगभरातल्या तज्ज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार देण्याचा प्रयत्न करतच आहेत. देशात लॉकडाऊन 3.0 सुरू असतानाच मात्र काही मूलभूत प्रश्नांची उत्तरं देण्याचा हा एक प्रयत्न -

1. माझा जिल्हा कोणत्या झोनमध्ये? ते कसं ठरलं?

कोरोना व्हायरसची देशभरातील जिल्हानिहाय स्थिती दर्शविणारी यादी केंद्र सरकारने 1 मे रोजी जाहीर केली आहे. ही यादी दर आठवड्याला अपडेट केली जाणार आहे.

प्रत्येक जिल्ह्यात असलेल्या रुग्णांची संख्या, ती संख्या किती दिवसांत दुप्पट होतेय (डबलिंग रेट), टेस्टिंगचं प्रमाण आणि व्याप्ती तसंच तज्ज्ञांचं निरीक्षण, या निकषांद्वारे सर्व जिल्ह्यांची रेड, ऑरेंज आणि ग्रीन झोनमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे.

1 मेनुसार राज्यातले झोन्स

रेड झोन म्हणजे असा जिल्हा, तालुका किंवा महापालिका क्षेत्रात मोठ्या संख्येने कोरोनाचे रुग्ण आढळून आले असतील. या जिल्ह्यांमध्ये कोरोनाबाधि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तांची संख्या 4 दिवसांपेक्षा कमी कालावधीत दुप्पट होतेय.

ऑरेंज झोन म्हणजे असे जिल्हे, ज्यात गेल्या 14 दिवसात एकही नवीन कोरोनाबाधित रुग्ण आढळून आलेला नाही.

तर ग्रीन झोन म्हणजे असे जिल्हे, ज्यामध्ये कोरोनाचा एकही रुग्ण नाही किंवा गेल्या 21 दिवसात एकही नवीन रुग्ण आढळून आलेला नाही.

याबद्दल तुम्ही सविस्तर इथे वाचू शकता माझा जिल्हा कोणत्या झोनमध्ये?

2. मोलकरणीला बोलवू का?

लॉकडाऊनच्या तिसऱ्या टप्प्यात काय सुरू राहणार आणि काय बंद राहणार, याबाबत राज्य सरकारने दिलेल्या यादीत मोलकरणीचा समावेश नसल्याने त्या घरकामारसाठी जाऊ शकतात की नाही, याबाबत जरा संभ्रम आहे.

पण कंटेनमेंट (प्रतिबंधित) झोन वगळता इतर ठिकाणी घरकामासाठी जाण्याकरिता मोलकरणींना परवानगीची आवश्यकता नाही, अशी माहिती मुख्यमंत्री कार्यालयाने बीबीसी मराठीला दिली आहे.

जर मोलकरीण घरमालकांच्या घरात राहणारी असेल तर परवानगीची आवश्यकता नाही, असंही त्यांनी सांगितलं.

मात्र हाऊसिंग सोसायटीला जर एखाद्याला आतमध्ये येण्याची परवानगी द्यायची नसेल तर त्यासंबंधी ते स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतात, पण परवानगी नाकारताना त्यांच्याकडे ठोस कारण हवं, असंही गगराणी यांनी स्पष्ट केलं.

याबाबतीत सविस्तर तुम्ही इथे वाचायला हवं.

3. लॉकडाऊन होऊनही संख्या का वाढली?

लॉकडाऊनला जवळपास दीड महिन्याचा कालावधी लोटूनही महाराष्ट्रासह देशात कोरोना रुग्णांची संख्या वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे लॉकडाऊन खरंच काम करतोय की नाही, याबाबत अनेक प्रश्न साहजिकच विचारले जात आहेत.

रुग्णांची संख्या वाढण्यामागची अनेक कारणं असू शकतात - जसं की लॉकडाऊनची काटेकोरपणे अंमलबजावणी होत आहे का, हे पाहिलं पाहिजे.

महाराष्ट्रातल्या आकडेवारीबद्दल राज्य सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांच्यानुसार, "कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा वेग लॉकडाऊननंतर मंदावला आहे. मात्र रुग्णसंख्या वाढत आहे, कारण आजही 20 टक्के लोकं घराबाहेर पडत आहे."

"तसंच मुंबई, पुण्यासारख्या शहरांमध्ये लोकं दाटीवाटीच्या वस्तीत राहतात. तिथे सोशल डिस्टंसिंग पाळणं शक्य होत नाही." ते का शक्य नाही, हे सांगणारा हा बीबीसीचा विशेष रिपोर्ट - भारतीयांना सोशल डिस्टन्सिंग पाळणं अशक्य का आहे?

तर कोरोनाच्या वाढत्या चाचण्यांमुळे साहजिकच रुग्णांची संख्याही वाढणार आहेच.

याचं आणखी एक कारण म्हणजे, कोरोनाचे सुमारे 80 टक्के रुग्ण हे asymptomatic असतात म्हणजे त्यांच्या कुठलीच लक्षणं...


कोरोना व्हायरसच्या पहिल्या लाटेदरम्यान लहान मुलं किंवा कुमारवयीन मुलांमध्ये कोव्हिड- 19 चं प्रमाण फारसं नव्हतं. पण दुसऱ्या लाटेदरम्यान मात्र 18 वर्षांपर्यंतच्या वयोगटातल्या रुग्णांची संख्या वाढलेली दिसते.

कोरोना व्हायरसमध्ये बदल घडून झालेले नवीन स्ट्रेन, रुग्णसंख्या कमी झाल्याने मुलांनी खेळायला घराबाहेर पडणं, घरातल्या मोठ्यांची सुरू झालेली ऑफिसेस आणि त्यानिमित्ताने होणारा प्रवास ही कारणं या रुग्णसंख्येमागे असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

लहान मुलांमध्ये कोरोना व्हायरसची कोणती लक्षणं आढळतात?

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या मुलांमध्ये नेहमीच्या ताप, घसा खवखवणं यासोबतच इतर काही लक्षणं आढळून येत आहेत. लहान मुलांना नेहमी होणाऱ्या पोट बिघडणं, उलट्या होणं याच्याशी या लक्षणांचं साधर्म्य असल्याचं बालरोगतज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. म्हणून मुलांचं पोट बिघडलं वा दुखू लागलं, उलट्या झाल्या तर त्याचा संबंध कोरोनाशीही असू शकतो, हे लक्षात असू द्या.

बोलू न शकणारी मुलं सतत चिडचिड करत असतील, न थांबता रडत असतील, त्रागा करत असतील, तर हे त्यांचं अंग दुखत असल्याचं लक्षण असू शकतं.

बॉम्बे हॉस्पिटलचे कन्स्लट... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िंग पीडिआट्रिशियन डॉ. मुकेश संकलेचा यांचा लहान मुलांमधल्या संसर्गजन्य रोगांविषयी अभ्यास आहे. लहान मुलांमध्ये आढळणाऱ्या लक्षणांबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना  डॉ. संकलेचा म्हणाले, "मुलांना त्यांचे पालक वा कुटुंबातल्या कोणाकडून तरी कोरोनाचा संसर्ग होण्याची शक्यता असते. बहुतेक मुलांमध्ये अगदी सौम्य लक्षणं दिसून आली आहेत. काहींना जास्त ताप भरल्याचंही आढळलं. यासोबतच काही वेगळी लक्षणंही आढळून आली आहेत.

तोंडाची चव गेल्याचं वा वास येणं थांबल्याचं लहान मुलांना सांगता येणार नाही. पण मुलांची अन्नावरची वासना अचानक जाणं, त्यांनी खाणं कमी करणं हे याचं लक्षण असू शकतं. पण मुलं लवकर बरी होतात. मोठ्यांप्रमाणे लहान मुलांवर आयसीयूमध्ये अॅडमिट करायची पाळी येत नाही."

सामान्य लक्षणं

दुसऱ्या लाटेत लहान मुलांमध्ये आढळलेली वेगळी लक्षणं

मुलांची कोव्हिड चाचणी कधी करायची?

डॉ. संकलेचा सांगतात, "जर पालकांपैकी कोणी पॉझिटिव्ह असेल तर ते मूल पॉझिटिव्ह असण्याची शक्यता दाट असते. कारण अगदी लहान मुलं आई-वडिलांच्या आजूबाजूलाच असतात. विशेषतः आईच्या. आपण मोठ्यांच्या टेस्टिंगवर भर देतो, कारण त्यांची तब्येत बिघडल्यास त्यांच्यावरच्या उपचारांमध्ये तसे बदल करावे लागू शकतात.

लहान मुलांच्या बाबतीत बोलायचं झालं, तर बहुतेक मुलांना वेगळ्या उपचारांची गरज भासत नाही. त्यामुळे त्यांच्या टेस्टिंगची गंभीर गरज नसते. पण अनेकदा पालक गोष्टी स्पष्ट व्हाव्यात म्हणून लक्षणं दिसत नसताना मुलांचीही टेस्ट करतात. ही टेस्ट पॉझिटिव्ह आली, तरी मुलांना फार मोठी ट्रीटमेंट लागत नाही. पण असं मूल बाहेर जाऊन खेळलं, मित्रांच्या घरी गेलं, तर त्या मुलांसोबत त्यांच्या पालकांनाही कोरोना व्हायरसचा संसर्ग होण्याचा धोका असतो."

पण मुलांमध्ये लक्षणं दिसत असल्यास त्यांची चाचणी करून घ्यावी.

मुलांना लक्षणं आढळल्यास घ्यायची खबरदारी

मुलांमध्ये कोरोनाची लक्षणं दिसून येण्याचं प्रमाण वाढलं असलं, तरी मुलं यातून पटकन बरी होत असल्याने घाबरून जाण्याची गरज नसल्याचं डॉक्टर्सचं म्हणणं आहे.

स्तनपान देणारी आई पॉझिटिव्ह झाली तर?

तुमच्या बाळाच्या डॉक्टरांशी बोलून याचा निर्णय घेता येईल. पण या महिलेला लक्षणं सौम्य असल्यास मास्क लावून बाळाला स्तनपान देता येईल. 6 महिन्यांपेक्षा लहान बाळ असल्यास ते आईसोबतच क्वारंटाईन होऊ शकतं का, हे तुमच्या डॉक्टरना विचारा.

कारण आईने बाळाला दूध पाजून त्याला परत...


कोरोना व्हायरसच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांच्याशी संवाद साधला, तेव्हा कोरोनाचं महाराष्ट्रातलं संकट, लॉकडाऊन आणि एकंदर भविष्यातील परिस्थितीबाबत चर्चा केली.

पाहा संपूर्ण मुलाखत -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मुलाखतीचा संपादित अंश इथं देत आहोत.

महाराष्ट्रात कोरोनाग्रस्तांची संख्या सर्वाधिक आहे. ही संख्या आणखी वाढण्याची भीती आहे. त्यासाठी महाराष्ट्र सरकार प्रयत्नही करताना दिसतं आहे. महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या प्रयत्नांबद्दल तुम्हाला काय वाटतं?

महाराष्ट्रातली परिस्थिती चिंता करण्यासारखी आहे, असं वक्तव्य केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांनी पण केलं आहे. विशेषतः मुंबई आणि पुण्यातली परिस्थिती वाईट आहे. महाराष्ट्र सरकार प्रयत्न करतंय आणि त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये आमच्या सगळ्यांचं समर्थन आहे. आम्ही सर्वजण त्यांच्याबाजूने उभे आहोत.

नितीन गडकरी

माझाही त्यांच्याशी समन्वय आहे. काही त्रुटी आढळली तर मी मुख्यमंत्री किंवा मुख्य सचिवांना फोन करून सांगतो. ही परिस्थिती त्या त्रुटींची जाहीरपणे चर्चा करण्याची नाही आणि तसं करणं योग्यही होणार नाही.

यात राजकारण न कर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ता आम्ही सगळ्यांनी मिळून या परिस्थितीचा सामना करायला पाहिजे. राज्य सरकार पूर्ण प्रयत्न करत आहे. भारत सरकार त्यांच्या मागे उभं आहे आणि सगळ्यांनी मिळून कोरोनाविरोधातली लढाई जिंकली पाहिजे, हाच यात भाव आहे.

यात राजकारण करणं, टीकाटिप्पणी करणं, एकमेकांची उणीदुणी काढणं, दोष काढणं हे बरोबर होणार नाही. ते या काळात काढू नये. एकदा ही लढाई संपल्यानंतर प्रत्येकाला आपापलं राजकारण करण्याचा अधिकार आहे, स्वातंत्र्य आहे.

तुम्ही मुख्यमंत्र्यांच्या संपर्कात आहात, हे मुख्यमंत्र्यांनीही सांगितलं होतं. राजकारण करू नये, असं तुम्ही म्हटल्यांचं त्यांनी त्यांच्या संदेशातही सांगितलं होतं. पण दुसरीकडे तुमच्याच पक्षातले देवेंद्र फडणवीस, आशिष शेलार, किरीट सोमय्या यासारखे नेते राज्य सरकारवर टीका करत आहेत. बीबीसी मराठीशी बोलतानाही देवेंद्र फडणवीस यांनी राज्य सरकारवर स्पष्ट शब्दांमध्ये टीका केली होती. याबद्दल तुम्हाला काय वाटतं? आणि तुम्ही म्हणाला होतात की देवेंद्र फडणवीस तुमच्या धाकट्या भावासारखे आहेत. तर तुम्ही देवेंद्र फडणवीसांना काय सल्ला द्याल?

ते माझ्या भावासारखेच आहेत. माझ्या पक्षातले आहेत आणि महाराष्ट्राचे नेते आहेत. पण मी आजकाल घरीच असल्याने कोणी काय वक्तव्यं केलं, याची माहिती नाही. मला जे वाटतं ते मी सांगितलं आहे. यापेक्षा जास्त काही टिप्पणी करून मला कुठल्याही राजकारणात उडी घ्यायची नाही.

लॉकडाऊनचा तिसरा टप्पा आता सुरू आहे आणि लोकांच्या मनात एकच प्रश्न आहे की यापुढे काय होणार? 17 मे नंतर काय होणार? लॉकडाऊन आणखी वाढणार, शिथील होणार, याबद्दल सरकारची नेमकी एक्झिट स्ट्रॅटेजी काय आहे?

यासंदर्भात पंतप्रधान सर्व राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा करतील. आमच्यासारख्या सर्व मंत्र्यांना जबाबदारी दिली आहे. आम्ही आपापल्या राज्यातून त्यांना फीडबॅक पाठवतो. त्यांच्या सचिवांच्या अध्यक्षतेखालील वेगवेगळ्या समित्या आहेत. त्याचा रिपोर्ट घेऊन त्यांच्या पातळीवर ते आणि गृहमंत्री यासंदर्भातला अधिकृत निर्णय घोषित करतील.

पण मी एवढंच सांगू शकतो की देशात आणि विशेषतः काही राज्यात आणि काही शहरांमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढत आहे. त्यामुळे एकीकडे कोरोनाशी लढायचं आणि दुसरीकडे आपलं आयुष्य सुरळितपणे जगायचं, अशी पद्धत विकसित केली पाहिजे. तीन गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत. शक्यतोवर आपल्या घरीच रहावं. घराबाहेर पडताना मास्क वापरलाच पाहिजे.

दुसरं दोन व्यक्तींमधलं...


कोरोना व्हायरसच्या प्रकोपामुळे महाराष्ट्र सरकारने अजूनही धार्मिक प्रार्थनास्थळं उघडण्यासाठी परवानगी दिली नाहीये. या निर्णयाच्या विरोधात दोन जैन मंदिर ट्रस्टनी जनहित याचिका दाखल केली होती. या याचिकेवर सुनावणी करताना मुंबई हायकोर्टाने 102 मंदिर उघडण्याची परवानगी नाकारत फक्त ज्या ट्रस्टनी याचिका दाखल केली होती त्यांची मुंबईतली दोन जैन मंदिर, धनत्रयोदशी ते भाऊबीज या काळात अतिशर्तींसह खुली करायला परवानगी दिली.

परवानगी मिळालेली जैन मंदिर दादर आणि भायखळा या भागात आहेत. इतर मंदिरांनी स्वतंत्रपणे कोर्टात याचिका दाखल करावी असंही कोर्टाने म्हटलं.

जैन मंदिरं उघडण्यासाठी परवानगी कशी मिळाली?

मुंबई हायकोर्टाच्या न्या. एस. जे. काठेवाला आणि न्या अभय अहुजा यांच्या खंडपीठासमोर या याचिकेची सुनावणी झाली. याचिकाकर्त्यांच्या बाजूने अॅड प्रफुल्ल शाह यांनी बाजू मांडली. ते म्हणाले की दिवाळी हा सण जैनांसाठी अतिशय शुभ समजला जातो, त्यामुळे त्यांना या काळात मंदिरांत जाता आलं पाहिजे म्हणूनच मंदिरं खुली करावीत.

याआधी ऑगस्ट महिन्यात पर्युषण पर्वात जैन मंदिरं खुली करण्याची परवानगी हायकोर्ट आणि सुप्रीम कोर्टाने ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दिली होती, असं वृत्त मुंबई मिररमध्ये आलं होतं. याचा दाखलाही अॅड शाह यांनी कोर्टाला दिला.

सुप्रीम कोर्टाने पर्युषण पर्वात मुंबईतली तीन जैन मंदिर दोन दिवसांसाठी खुली करण्याचा निर्णय दिला होता. त्यावेळी मुख्य न्यायमूर्ती एस. ए. बोबडे यांनी म्हटलं होतं की, "अशी परवानगी गणपती किंवा तत्सम सणांसाठी देता येणार नाही कारण त्यावेळी मोठ्या संख्येन लोक जमा होतात."

आताही खुल्या करण्यात आलेल्या मंदिरांना कठोर अटीशर्तींचं पालन करावं लागणार आहे. ही मंदिरं दिवाळीच्या काळात पाच दिवसांसाठी सकाळी 6 ते दुपारी 1 आणि संध्याकाळी 6 ते रात्री 9 या काळात खुली राहाणार आहेत. मंदिरात दर पंधरा मिनिटांना फक्त 15 भाविक आत सोडले जातील.

राज्य सरकारच्या वतीने महाधिवक्ता आशुतोष कुंभकोणी यांनी बाजू मांडली. त्यावर दिवाळी हा फक्त जैन बांधवांचा सण नसून समस्त हिंदूंसाठी महत्वाचा आणि मोठा सण आहे. त्यामुळे दिवाळीचे पाच दिवस जैन समुदायासाठीच फक्त महत्वाचे आहेत, असा याचिकाकर्त्यांचा दावा निराधार असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

"हिंदू, ख्रिश्चन आणि मुसलमान या सर्वच धर्मातील भाविक, श्रद्धाळू, त्यांच्या धार्मिक स्थळांना भेट देण्यास उत्सुक आहेत. मात्र, राज्य सरकारला कोरोना परिस्थितीचे भान आणि जाण आहे. दिवाळीनंतर मंदिरे, प्रार्थनास्थळे खुली करण्याबाबत विचारविनिमय सुरू असून सध्याच्या परिस्थितीत सरकारने संयमी भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे जैन समुदायानेही संयम राखवा," असंही त्यांनी म्हटलं.

सध्या राज्य सरकारने राज्यात धार्मिक प्रार्थनास्थळं खुली करण्याची परवानगी दिलेली नाही.

हिंदू पुरोहितांचा विरोध

या निर्णयावर साधू महंतांनी यावर आक्रमक भूमिका घेत, महाराष्ट्र शासन न्यायालयात बाजू मांडण्यास कमी पडल्याचं म्हटलं आहे. नाशिकच्या संस्थान श्री काळाराम मंदिराचे पुजारी आणि निर्वाणी आखाडाचे महंत सुधीर दास महाराज यांनी सरकारवर या विषयावर पुन्हा एकदा गंभीर आरोप केले आहेत.

दोन जैन मंदिरांच्या ऐवजी एक जैन आणि एक हिंदू मंदिर उघडण्यास परवानगी का नाही मागितली असा प्रश्न उपस्थित केला आहे.

!रस्त्यांवर लाखोंची गर्दी असताना सरकारला फक्त हिंदू मंदिरांमध्येच कोरोना दिसतोय का," असा सवाल देखील महंत सुधीरदास महाराज यांनी उपस्थित केला आहे.

त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं की, "या केसमध्ये राज्यसरकारने बाजू नीट मांडली नाही. सरकार काही ठराविक लोकांच्या पक्षपाती धोरण स्वीकारत...


कोरोना व्हायरसच्या संसर्गानंतर आढळणाऱ्या लक्षणांबाबत अजूनही लोकांच्या मनात विविध शंका आहेत.

सर्दी ताप, फ्लू किंवा कोव्हिड-19 हे आजार वेगवेगळ्या विषाणूंमुळे होतात. पण या सर्वांची लक्षणं समान असू शकतात.

त्यामुळे अशा स्थितीत कोरोना व्हायरसची लागण झाली किंवा नाही, हे कळणं थोडं अवघड होऊ शकतं.

पण कोरोनाची लागण होऊन आजारी पडलेल्या झालेल्या रुग्णांना खालीलपैकी किमान एक लक्षण तरी हमखास आढळून येतं.

याशिवाय, इतरही काही गोष्टी आहेत, त्याच्या मदतीने आपण कोव्हिड-19,  फ्लू, किंवा साधी सर्दी, ताप यांच्यातील फरक ओळखू शकतो.

ताप आला म्हणजे कोरोनाची लागण?

मानवी शरीराचं सरासरी तापमान 36 अंश सेल्सियसच्या आसपास असतं. पण हे तापमान 37.8 किंवा त्याच्या वर गेल्यास त्याला ताप असं संबोधलं जातं.

आपलं शरीर एखाद्या संसर्गाशी लढत असेल तर शरीराचं तापमान वाढू लागतं, अशावेळी आपल्याला ताप आला असं आपण म्हणतो.

ताप मोजण्यासाठी थर्मामीटरचा चांगला उपयोग होऊ शकतो. पण तुमच्याकडे थर्मामीटर नसला तरी हरकत नाही.

तुमच्या छातीला किंवा पाठीला स्पर्श करून तुम्हाला शरीर तापल्याची जाणीव होत असेल, तर तापाचा अंदाज आपल्याला येऊ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

शकतो.

कोरोनाची लागण झाल्याचं ताप हे ठळक लक्षण आहे. पण ताप फ्लू किंवा इतर संसर्गामुळेही येऊ शकतो. त्यामुळे शरीरात ताप असेल तर घाबरून जाऊ नका. परंतु, तापासोबत सातत्याने खोकला येत असल्यास हा दुर्मिळ प्रकार आहे, हे कोरोनाचं ठळक लक्षण आहे.

तुम्हाला ताप आल्यास तुम्ही कोरोना व्हायरची चाचणीही करून घेऊ शकता, त्यासाठी जवळच्या रुग्णालयांशी संपर्क साधू शकता.

ताप कसा तपासावा?

जागतिक आरोग्य संघटना आणि आरोग्य मंत्रालयाच्या सूचनेनुसार, शरीराचं तापमान 37.8 अंश सेल्सियसपेक्षा जास्त असलेल्या व्यक्तींना अलगीकरणात राहणंच योग्य आहे.

तुम्हाला ताप आहे किंवा नाही हे तुम्ही थर्मामीटरच्या मदतीने तपासू शकता. त्यासाठी तीन पद्धती वापरता येऊ शकतात.

खोकल्याबद्दल थोडंसं...

तुम्हाला सर्दी-खोकला किंवा फ्लू झालं असेल तर तुम्हाला इतर लक्षण दिसण्यासोबतच खोकलाही येऊ शकतो.

साधारणपणे, फ्लूची लागण झाल्यानंतर रुग्णामध्ये स्नायूंचं दुखणं, डोकेदुखी, थकवा, घसा खवखवणे आदी लक्षणं दिसू शकतात. तसंच नाक गळणे, चोंदणे आणि सोबत खोकला अशी ही लक्षणं असू शकतात. साध्या सर्दी-खोकल्यापेक्षा ही लक्षणं थोडीफार तीव्र असतात.

साध्या सर्दी-खोकल्यातसुद्धा तुम्ही आजारी पडता हे खरं असलं तरी, यामधील लक्षणं थोडीफार सौम्य आहेत. यामध्ये तुम्हाला सर्दी होऊन शिंका येणं, घसा खवखवणं, नाक गळणं असे प्रकार दिसून येतात. यात तीव्र ताप, स्नायूंचं दुखणं, डोकेदुखी वगैरे दुर्मिळ मानली जाते.

आता आपण कोरोना व्हायरसचा विचार करू.

कोरोनाचा खोकला म्हणजे सलग येणारा खोकला. यात सातत्याने खोकला येऊ शकतो किंवा 24 तासांत तीन किंवा जास्त वेळा सलग खोकल्याची मालिका सुरू होते.

तुम्हाला आधीपासूनच खोकल्याचा किंवा श्वसनाशी संबंधित त्रास असेल (COPD) तर कोरोनाचा आजार आणखीनच बळावतो.

त्यामुळे तुम्हाला तुमच्या खोकल्याबाबत विचित्र असं काही जाणवल्यास तत्काळ कोरोना चाचणी करून घेतली, तर तुमच्यासाठी उत्तम राहील.

चव, गंध जाणे म्हणजे काय?

कोरोनाची लागण झाल्याचं हे प्रमुख लक्षण आहे. तुम्हाला असं काही होत असेल तर तत्काळ कोरोना चाचणी करून घ्या.

तुम्हाला साधा सर्दी-खोकला आहे, असं वाटू शकतं. पण एकदा तपासून घ्यायला काय हरकत आहे? त्यामुळे पुढील धोका टळू शकतो.

शिंका येणं म्हणजे कोव्हिड-19?

कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याच्या लक्षणांमध्ये शिंका येण्याचा समावेश नाही.

जोपर्यंत तुम्हाला ताप, खोकला, चव आणि गंध...