मिंक प्राणी

स्पेनच्या आरगॉन प्रांतात एका शेतकऱ्याच्या बायकोला मे कोरोना व्हायरसची लागण झाल्यानंतर काही मिंक प्राण्यांनाही लागण झाली. त्यानंतर या महिलेचे पती आणि त्या पाळीव प्राण्याच्या फार्मवर काम करणाऱ्या 6 जणांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं समोर आलं. त्यामुळे सुरक्षेचा उपाय म्हणून या प्राण्याची कत्तल करण्यात येणार आहे.

मिंक प्राण्यांची कातडीला (फर) फार किंमत असते, त्यांची कातडी कमावण्यासाठी अनेक पाश्चात्य देशांमध्ये मिंक प्राणी मोठ्या प्रमाणावर पाळले जातात.

या शेतावरच्या मिंक प्राण्याची तपासणी केल्यानंतर त्यातल्या ज्या प्राण्यांना संसर्ग झाला होता त्यांना वेगळं ठेवण्यात आलं आणि त्यांच्याकडे काटेकोर लक्ष दिलं गेलं, तरीही 13 जुलैला पुन्हा टेस्ट केल्यानंतर या शेतावरच्या 87 टक्के मिंक प्राण्यांना कोरोनाची लागण झाल्याचं लक्षात आलं.

त्यामुळे खबरदारीचा उपाय म्हणून आरोग्य अधिकाऱ्यांनी या शेतावरच्या 92,700 प्राण्यांची कत्तल करण्याचे आदेश दिले आहेत.

हे प्राणी ज्यांच्या मालकीचे आहेत त्या कंपनीला याची नुकसानभरपाई देण्यात येणार असल्याचंही अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

स्पेनची राजधानी माद्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रिद आणि कॅटलोनिया या प्रांताशिवाय आरगॉनही स्पेनमधला कोरोना व्हायरसचा हॉटस्पॉट आहे. आरगॉनमध्ये आजवर अडीच लाखाहून जास्त लोकांना कोरोनाची लागण आणि 28,000 लोकांचा मृत्यू झालेला आहे.

आरगॉनचे कृषीमंत्री जोक्विन ओलोना यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं की, "या प्राण्यांद्वारे कोरोना व्हायरस माणसांमध्ये पसरू नये म्हणून या प्राण्यांची कत्तल करण्याचा निर्णय घेतला आहे."

अर्थात प्राण्यांद्वारे माणसांमध्ये हा व्हायरस पसरू शकतो का, किंवा माणसांव्दारे प्राण्यांना संसर्ग होऊ शकतो का हे अजून स्पष्ट झालेलं नाही असंही ओलोना म्हणाले.

"पण एक शक्यता आहे की शेतात काम करणाऱ्या ज्या कर्मचाऱ्यांना याचा संसर्ग झाला होता त्यांच्याकडून अनवधानाने या मिंक प्राण्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालेली असू शकते. पण काहींचं असंही म्हणणं आहे की या प्राण्यांकडून माणसांना याची लागण झाली आहे."

प्राण्यांकडून माणसांना लागण होऊ शकते का?

कोरोना व्हायरस आणि प्राणी यांच्यावर आजवर जितका अभ्यास झाला त्यातून एक गोष्ट लक्षात आली आहे की हा व्हायरस काही प्राण्यांमध्ये संसर्गजन्य आहे, उदा - कुत्रे आणि मांजरी.

पण प्राण्यांपासून माणसांना संसर्ग होऊ शकतो का याबद्दल अजून पुरेशी माहिती समोर आलेली नाही आणि यावर अजूनही अभ्यास चालू आहे.

जगभरात इतरही ठिकाणी, जिथे मिंक प्राणी मोठ्या प्रमाणावर पाळले जातात अशा ठिकाणहून तिथे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. डेन्मार्क आणि नेदरलँड्समध्ये असं घडलं आहे. या दोन्ही देशात मोठ्या प्रमाणावर फरचं उत्पादन होतं.

नेदरलँड्समध्येही कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकानंतर हजारो मिंक्सची कत्तल केली गेली. डच सरकारला मे महिन्यात मिंकपालनात काम करणाऱ्या दोन कर्मचाऱ्यांना कोरोनाची लागण झाल्याची कळाल्यानंतर हा निर्णय घेतला गेला.

WHO चं म्हणणं काय?

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) चं म्हणणं आहे की स्पेनमधले 'हे इन्फेक्शन्स प्राण्यांमधून माणसाला कोरोनाचा संसर्ग होण्याची कदाचित पहिली घटना असेल'.

जपानमधल्या एका पत्रकार परिषदेत बोलताना WHO च्या साथरोग तज्ज्ञ मारिया व्हॅन केरकोव्ह म्हणाल्या, " काही व्यक्तींकडून मिंक प्राण्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झाली आणि नंतर याच संसर्ग झालेल्या प्राण्यांमुळे माणसांमध्ये संसर्ग पसरवला, आम्ही यावर अजूनही अभ्यास करतोय. हा संसर्ग कसा झाला, आणि नक्की यात मिंक...


मिक विथम

मोहक हास्य, निळे डोळे आणि लांब केसांची लिअॅन सुंदर आहे. ती केस नेहमी वेगवेगळ्या रंगानी रंगवते. सध्या तिने आपले केस लालभडक रंगाचे केले आहेत.

पण लिअॅनला जशी ती दिसते ते आवडत नाही. दिवसातून अनेकदा ती स्वतःला कुरूप आणि किळसवाणं म्हणते. तिचं वजन जास्त नसतानाही तिला ती जाड आहे असं वाटतं. तिचा चेहरा चांगला रेखीव आहे, पण तरीही तो तिला एका बाजूने वाकडा आहे असं वाटतं.

2015 मध्ये आम्ही टिंडरवर भेटलो. लिअॅनला टिंडर आवडायचं कारण त्यातल्या फोटोंमध्ये ती कशी दिसते हे ती ठरवू शकत होती.

सुरुवातीला आम्ही जेव्हा भेटलो तेव्हा मला ती अगदी कॉन्फिडंट वाटली. मी कधीही इतर कोणासोबत इतक्या पटकन रुळलो नव्हतो.

तिच्यामध्ये असं काहीतरी होतं ज्याकडे मी अगदी पूर्णपणे आकृष्ट झालो.

आमच्यातलं नातं छान होतं. आणि मी तिच्या प्रेमात पडल्याचं माझ्या काही महिन्यांतच लक्षात आलं.

स्वतःच्या प्रतिमेविषयी शंका

आमच्या नात्याला 6 महिने पूर्ण होता होता माझ्या लक्षात आले की लिअॅनला फक्त तिच्या शरीराविषयी न्यूनगंड नाही तर त्याहीपेक्षा काहीतरी वेगळं आहे.

बाहेर जाण्यासाठी आम्ही एकत्र तयारी करत होतो तेव्हा तिच्या ल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्षात आलं की तिचा हेअरस्प्रे संपलाय. ती खूप अस्वस्थ झाली.

लिअॅन

 तिचं काहीतरी बिनसलंय हे माझ्या लक्षात आलं. आपले केस कसे दिसतील याची अतोनात काळजी तिला वाटत होती. शेवटी मी दुकानात जाऊन तिच्यासाठी हेअरस्प्रेचा नवा कॅन विकत आणला. तो तिच्या नेहमीच्या स्प्रेपेक्षा वेगळा होता. ते पाहून ती प्रचंड वैतागली, इतकी की रागाच्या भरात ती गोष्टी लाथाडू लागली.

शेवटी त्यावरून आमचं मोठं भांडण झालं. तिचं वागणं, स्वतःविषयी नकारात्मक विचार करणं, स्वतःला कमी लेखणं तिच्यासाठी चांगलं नाही, हे मला नंतर लक्षात आलं.

मलाही ओसीडी - ऑबसेसिव्ह कम्पलसिव्ह डिसऑर्डर आहे. आधी याचं प्रमाण जास्त होतं पण आता ते नियंत्रणात आहे. त्यामुळे तिच्या वागण्यातली लक्षणंही अशाच प्रकारच्या डिसऑर्डरची असू शकतात असं मला वाटलं.

तिने यासाठी जवळच्या डॉक्टरकडे जावं असं मी सुचवलं. आधी तिला ही कल्पना पटली नाही, पण नंतर आम्ही या गोष्टीवर मोकळेपणाने चर्चा करू शकतो याचं तिला बरं वाटलं.

बॉडी डिसमॉर्फिक डिसॉर्डर

डॉक्टरने तिच्या या वागण्याचं निदान करण्यात केलं. तिला बॉडी डिसमॉर्फिक डिसॉर्डर म्हणजेच बीडीडी (BDD) होता.

जगभरातल्या लोकसंखेच्या फक्त 2% लोकांमध्ये ही गोष्ट आढळते. अशा लोकांना आपण कुरूप आहोत असं वाटतं, ते स्वतःच्या रूपाची इतरांशी तुलना करतात आणि शरीराच्या एखाद्या विशिष्ट भागाविषयी, सहसा चेहऱ्याची त्यांना सतत काळजी वाटते.

या बीडीडीसाठीच्या थेरपीला लिअॅनने सुरुवात केली आहे. तिच्या आजाराचं निदान झालं असलं, तरी अशा परिस्थितीत राहणं कठीण आहे. मला स्वतःला त्रास होत  नसला तरी लिअॅनसोबत असल्याने आता बीडीडी हा माझ्याही रोजच्या आयुष्याचा भाग आहे.

तिच्या या आजारामुळे रोज काहीतरी भलतंच घडू शकतं.  म्हणजे एकदा आम्ही दोघे ज्यूस बारला जात होतो. पण तिने अचानक सांगितलं की ती आत येणार नाही. आत बसलेली मुलगी तिच्यापेक्षा जास्त सुंदर आहे असं तिला वाटलं आणि ती आत आली नाही.

पण हा आजार फक्त इतकाच मर्यादित नाही. कधी कधी परिस्थिती हाताबाहेरही जाऊ शकते. अशात लोकांना आपला चेहरा ओरबाडून काढावा, केस जाळून टाकावेत असंही वाटतं.

तिनेही तिचे केस एकदा जाळण्याचा प्रयत्न केला होता. तिच्या हातातला लायटर मी अक्षरशः हिसकावून घेऊन तिला थांबवलं.

आमच्या नात्याची सुरुवात झाली, तेव्हाच हे सगळं घडल्यामुळे मी अगदी घाबरून गेलो होतो. तिला थांबवण्यासाठी मी काहीच करू शकत नव्हतो.

सगळ्यात कठीण...


मिखाइल गोर्बाचेव्ह

1987मध्ये गोर्बाचेव्ह आणि रेगन यांनी INF करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या. गोर्बाचेव्ह यांनी या करारामागचा विचार आणि हेतूविषयी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

रशिया अनेक वर्ष कराराचं उल्लंघन करत आहे असं ट्रंप यांचं म्हणणं आहे. रशियाने हे आरोप फेटाळले आहेत आणि अमेरिकेला प्रत्युत्तर देऊ असं म्हटलं आहे.

शीतयुद्धाच्या अखेरीस अमेरिका आणि रशिया यांनी अणुकरार केला होता.

कोण आहेत गोर्बाचेव्ह

रशियाने केली टीका

रशियाबरोबरच्या महत्त्वपूर्ण अण्वस्त्र करारातून माघार घेण्याच्या अमेरिकेच्या निर्णयावर रशियाने टीका केली आहे. याचा बदला घेण्यासाठी आम्हीही "काहीतरी घातक पाऊल उचलू," असं रशियाने म्हटलं आहे.

मध्यम पल्ल्याच्या अण्वस्त्र करारातून अमेरिका माघार घेत असल्याची घोषणा राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनीच शनिवारी केली. रशियाने या कराराच्या कलमांचं वर्षानुवर्षं उल्लंघन केलं आहे, असं ट्रंप म्हणाले.

1987 साली झालेल्या सोव्हियत नेते मिखाइल गोर्बाचेव्ह आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष रोनाल्ड रेगन यांनी या INF करारावर स्वाक्षरी केली होती. या करारानुसार, 500 ते 5,500 किलोमीटर अंतरा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वरील म्हणजे मध्यम पल्ल्याची क्षेपणास्त्रं सोडण्यावर बंदी घालण्यात आली होती.

अमेरिका रशियाला अण्वस्त्रांचा मोकाट व्यापार करू देणार नाही, असं ट्रंप यांनी सांगितलं.

ट्रंप यांनी घेतलेल्या या निर्णयावर बोलताना रशियाचे परराष्ट्र उपमंत्री सरजे रयाबकोव्ह म्हणाले, "हे एक अत्यंत घातक पाऊल आहे. मला वाटतं यामागचा विचार समजून घेण्यापेक्षा यावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर टीकाच अधिक होईल."

"आतंरराष्ट्रीय सुरक्षितता आणि अण्वस्त्रांच्या विश्वात स्थैर्य कायम ठेवण्यासाठी हा करारा महत्त्वाचा आहे," असं त्यांनी टॅस वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

रशियाचे परराष्ट्र उपमंत्री सरजे रयाबकोव्ह

"हे पाऊल म्हणजे स्वस्तात काम करवून घेण्यासाठी धमकावण्यासारखं आहे. जर अमेरिकेने आपला उद्धटपणा सोडला नाही आणि असंच आंतरराष्ट्रीय करारांमधून ते माघार घेत राहिले तर मग आम्हाला त्याचा बदला घेण्यासाठी घातक पावलं उचलावीच लागतील. त्यात लष्करी तंत्रज्ञानाचा मार्गही अवलंबण्याचा पर्याय आहेच, पण आम्हाला हे तेवढं ताणायचं नाहीये," असं रयाबकोव्ह RIA नोव्होस्ती वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हणाले.

प्रकरण काही नवीन नाही

2014मध्ये रशियाने या कराराचा भंग केला, असा आरोप बराक ओबामा यांनी राष्ट्राध्यक्ष असताना रशियावर केला होता. ग्राउंड लाँच क्रूझ मिसाइलची कथित चाचणी घेतल्याचा आरोप त्यावेळी रशियावर होता.

"तेव्हा ओबामा यांनी या करारातून माघार का घेतली नाही किंवा करारासंदर्भात वाटाघाटी का केल्या नाहीत, हे ठाऊक नाही. रशियाने गेली अनेक वर्षं कराराच्या लामां चं उल्लंघन केलं आहे," असं ट्रंप यांनी नेवाडा इथल्या रॅलीत बोलताना सांगितलं.

"युरोपियन नेत्यांच्या दबावामुळे अमेरिकेने यांनी करारातून माघार घेतली नाही. करारातून माघार घेतली तर अण्वस्त्रांची स्पर्धा तीव्र होऊ शकते," असं ओबामा यांनी त्यावेळी सांगितलं होतं.

सोव्हियत नेते मिखाइल गोर्बाचेव्ह आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष रोनाल्ड रेगन INF करारावर स्वाक्षरी करताना

पश्चिम पॅसिफिक परिसरात चीनचं वाढतं वर्चस्व टाळण्यासाठी अमेरिकेने रशियाविरुद्धच्या करारातून माघार घेतल्याचं वृत्त न्यूयॉर्क टाइम्सनं दिलं आहे.

रशियाने कराराच्या कागदपत्रांवर स्वाक्षरी केली नसल्याने निर्बंधाविना मध्यम पल्ल्याची क्षेपणास्त्र तयार करण्याची परवानगी त्यांना असल्याचंही स्पष्ट झालं आहे.

जगभरात अमेरिकाच एकमेव महासत्ता राहील, असं स्वप्न उराशी बाळगून त्यांनी हे...


मितभाषी, सुसंस्कृत आणि चतुर असलेल्या तरुण गोगोईंचं सोमवारी (23 नोव्हेंबर) रात्री वयाच्या 86 व्या वर्षी निधन झालं. त्यांच्यामागे त्यांची पत्नी, एक मुलगा आणि मुलगी आहे.

1994 सालची गोष्ट आहे. त्यांच्या दिल्लीतल्या सरकारी निवासस्थानी आयोजित केलेल्या रात्रीच्या जेवणासाठी मलाही आमंत्रण होतं.

गोगोई तेव्हा पीव्ही नरसिंह राव यांच्या सरकारमध्ये फूड प्रोसेसिंग मिनिस्टर होते. युरोपमधील काही देशांचा दौरा करून ते परतले होते. त्यांनी त्यांच्या नेहमीच्या शैलीत हसत मला विचारलं की, सध्या आसाम काँग्रेसमध्ये काय सुरू आहे?

त्यांनी पुढे केलेल्या चहाचा कप घेत मी उत्तर दिलं, "सर, अनेक जण म्हणतात की, तुम्हाला आसामचं मुख्यमंत्री बनायचं आहे आणि त्यासाठी तुम्ही हाय कमांडसोबत लॉबिंग करत आहात."

माझं उत्तर ऐकून गोगोई जोरजोरात हसायला लागले. त्यांनी म्हटलं की, "आसामसारख्या राज्याला सांभाळण्यासाठी हितेश्वर सैकिया हे अतिशय योग्य आहेत."

त्यावेळी हितेश्वर सैकिया आसामचे मुख्यमंत्री होते.

सगळ्या अफवा फेटाळून लावताना त्यांनी म्हटलं, "तुम्हाला माहितीये की आसाम किती गुंतागुतीचं राज्य आहे. ते सांभाळण्यासाठी सैकियांसारख... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्या चतुर मुख्यमंत्र्याचीच गरज आहे. मोई याते भाल आसु (मी इथे ठीक आहे.)"

ते केंद्रामधल्या त्यांच्या मंत्रिपदाबद्दल बोलत होते.

सात वर्षांनंतर त्यांनी 2001 साली आसामच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. त्यावेळी मी त्यांना त्यादिवशी संध्याकाळी आमच्यात झालेल्या संभाषणाची आठवण करून दिली. तुम्ही मुख्यमंत्री होण्याबद्दल त्यावेळी फारशी उत्सुकता दाखवली नव्हती याची आठवण करून दिल्यावर त्यांनी लगेचच उत्तर दिलं.

"पक्षाला मला मुख्यमंत्री बनवायचं होतं. यात मी काय करू शकत होतो? हितेश्वर सैकिया यांची जागा मी घेऊ शकतो असं पक्षाला वाटतंय."

त्यानंतर त्यांनी त्यांचं सुपरिचित हास्य करत मी सर्व आश्वासनं पूर्ण करेन, असं म्हटलं. या घटनेनंतर 15 वर्षे आसामसारख्या संघर्षात गुंतलेल्या राज्याचं मुख्यमंत्रिपद सांभाळताना त्यांनी खरंच आपला हा शब्द पाळण्याचा प्रयत्न केला.

आसाम प्रदेश काँग्रेसच्या महासचिव बोबिता सर्मा सांगतात की, गोगोई एक सर्वमान्य नेते होते आणि आपल्या सहकाऱ्यांमध्ये त्यांचं वजन होतं. त्यांचं व्यक्तिमत्त्व अतिशय वेगळं होतं."

गोगोई यांचा राजकीय प्रवास

गोगोई हे सहा वेळा खासदार म्हणून लोकसभेत निवडून गेले होते. त्यांनी केंद्रात मंत्रिपदंही भूषवली होती.

वकिलीचा अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर ते काँग्रेसमध्ये हळूहळू यशाच्या पायऱ्या चढत गेले. इंदिरा गांधी यांच्या काळात ते पहिल्यांदा अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीचे सहसचिव बनले आणि नंतर राजीव गांधी यांच्या काळात जनरल सेक्रेटरीही बनले.

कॅबिनेटमध्ये त्यांचे सहकारी असलेले भूमिधर बर्मन सांगतात, "त्यांनी कधीच गोष्टी मिळवण्याची घाई केली नाही."

गोगोई हे पूर्णपणे लोकशाही मानणारे होते. ज्येष्ठ नेते असूनही ते टीकेचा स्वीकार करायचे. आसाममध्ये गुंतवणूक आणू न शकल्यामुळे त्यांच्या सरकारला जी टीका सहन करावी लागली, त्याचाही यात समावेश आहे.

आसामचे माजी माहिती आयुक्त जेपी सैकिया सांगतात, "तुम्ही त्यांच्या सरकारवर टीका करणाऱ्या बातम्यासुद्धा छापू शकत होता. बातमी कितीही नकारात्मक असली तरी प्रेस कॉन्फरन्समध्ये ते तुमच्या प्रश्नांची हसतमुखानं उत्तरं द्यायचे. सध्याच्या राजकारण्यांप्रमाणे त्यांचा आवेश आक्रमक नव्हता."

माझ्यासह अनेक पत्रकार ही गोष्ट मान्य करतील.

तरुण गोगोई यांनी आसाममध्ये कट्टरपंथाच्या वाढत्या प्रभावामुळे निर्माण झालेल्या समस्या दूर करणाऱ्यावर लक्ष केंद्रित केलं होतं. त्यामध्ये उल्फा...


मिताली आणि अमित दोघेही जुने मित्र असल्याचं सांगितलं जातं. मिताली या फॅशन डिझायनर आहेत.

निवडक नातेवाईक आणि मित्रांच्या उपस्थितीत साखरपुड्याचा कार्यक्रम होणार असल्याचं वृत्त महाराष्ट्र टाइम्सनं दिलं आहे.

मोदी हे राष्ट्रीय कमी आणि क्षेत्रीय जास्त

गुजरात विधानसभा निवडणुकांचा प्रचार विकासाच्या मुद्यावर होणं गरजेचे होतं, पण पंतप्रधानांच्या भाषणातून विकासाचा मुद्दा गायब झाला आहे. पंतप्रधानही प्रचार सभांतून स्वतःच्या राज्यात हमरीतुमरीवर आले आहेत, अशी टीका शिवसेनेचं मुखपत्र असलेल्या दैनिक 'सामना'च्या अग्रलेखातून करण्यात आली आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

गुजरात निवडणुकीत मोदी हे राष्ट्रीय कमी आणि क्षेत्रीय जास्त झाले आहेत, असं या अग्रलेखात म्हटलं आहे. राज्यकर्त्यांनी भावनांचा बांध फोडतानाही संयम बाळगला तर बरं होईल, असं सुद्धा त्यात म्हटलं आहे.

'गुजरात निवडणुकीत पाकिस्तानचा हस्तक्षेप'

गुजरातच्या पालनपूरमध्ये झालेल्या सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरात निवडणुकीत पाकिस्तानचा हस्तक्षेप होत असल्याचा आरोप मोदी केला आहे. द इंडियन एक्स्प्रेसनं हे वृत्त दिलं आहे.

पाकिस्तान लष्कराचे माजी महा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संचालक अर्शद रफीक यांनी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते अहमद पटेल यांना गुजरातचे मुख्यमंत्री करा, असं आवाहन केले होते, असा दावा पंतप्रधानांनी केला असल्याचं या वृत्तात म्हटलं आहे.

तर याच वृत्तपत्रात काँग्रेसचे उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांच्या कलोल इथल्या सभेचं वार्तांकन करण्यात आलं आहे. या सभेत गांधी यांनी पंतप्रधानांबद्दल अपशब्द वापर नाही, असं म्हटलं आहे.

झायराच्या विनयभंग प्रकरणी एकाला अटक

दंगल या चित्रपटातील अभिनेत्री झायरा वसीम हिच्या विनयभंग प्रकरणी 40 वर्षीय व्यक्तीला अटक करण्यात आली आहे. संशयिताचे नाव विकास सचदेव आहे. या संदर्भातील वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियाने दिले आहे.

झायरा वसीम

झायराने दिल्ली-मुंबई विमान प्रवासादरम्यान तिचा विनयभंग झाल्याची पोस्ट इंस्टाग्रामवर टाकली होती. या प्रकरणाची चौकशी करण्यात येईल, असा खुलासा एअर विस्तारा या कंपनीने यापूर्वीच केला आहे.

डोकलाममध्ये चीनचे सैनिक

द टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये चीनच्या 1600 ते 1800 सैनिकांनी डोकलाममध्ये कायमचा मुक्काम केला असल्याचं म्हटलं आहे. सिक्कीम-भुतान-तिबेट यांच्या सीमेवर असलेल्या डोकलाममध्ये चीन लष्करानं हेलिपॅड, सुधारीत रस्ते आणि निवारा उभा केल्याचं म्हटलं आहे.

विधीमंडळ अधिवेशन आजपासून

लोकसत्तामध्ये सोमवारपासून नागपूरमध्ये विधीमंडळाचं अधिवेशन सुरू होणार असल्याचे म्हटलं आहे.

शेतकरी कर्जमाफीचा मुद्दा, कापसावर पडलेल्या बोंडअळीमुळे झालेलं नुकसान, कीटकनाशकांच्या वापरामुळे शेतकऱ्यांचे झालेले मृत्यू असे मुद्दे या अधिवेशनात महत्त्वाचे ठरणार असल्याचं यात म्हटलं आहे.

गोपीनाथ मुंडे यांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित कार्यक्रम रद्द

पांगरा इथल्या वैद्यनाथ सहकारी साखर कारखान्यात उसाच्या रसाची टाकी फुटून झालेल्या दुर्घटनेत पाच कामगारांचा मृत्यू झाल्याची घटना दोन दिवसांपूर्वी घडली होती.

या पार्श्वभूमीवर दिवंगत नेते गोपीनाथ मुंडे यांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित सर्व कार्यक्रम रद्द करण्यात आल्याचे वृत्त दिव्य मराठीनं दिले आहे. विधान परिषदेचे विरोधीपक्ष नेते धनंजय मुंडे यांनी कारखान्याला काल भेट दिली. यावेळी त्यांना 10 मिनिटं गेटवर रोखण्यात आल्याचं या वृत्तात म्हटलं आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मितालीने आज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये 10 हजार धावा पूर्ण केल्या.

अशी कामगिरी करणारी ती जगातील दुसरी तर भारताची पहिलीच क्रिकेटपटू ठरली आहे.

भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला संघांमध्ये एकदिवसीय क्रिकेट सामन्यांच्या मालिकेतील तिसरा सामना लखनऊमध्ये खेळवण्यात येत आहे. या सामन्यात मिताली राजने आपल्या डावादरम्यान या विक्रमाला गवसणी घातली.

पहिली महिला टी-20 कर्णधार

मिताली राज हिच्या नावे याआधीही अनेक विक्रमांची नोंद आहे.

भारताचा महिला क्रिकेट संघ 2006 मध्ये पहिल्यांदा आंतरराष्ट्रीय टी-20 सामना खेळण्यासाठी उतरला होता. त्यावेळी भारताची कर्णधार मिताली राज हीच होती.

म्हणजेच भारतासाठी पहिली महिला टी-20 कर्णधार होण्याचा रेकॉर्ड मितालीच्या नावावरच कायम असेल.

टी-20 मध्ये दोन हजार धावा बनवणारी एकमेव भारतीय खेळाडू

मिताली राजच्या नावावर भारताकडून महिला टी-20 क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावा बनवण्याचा रेकॉर्डही आहे.

तिने टी-20 सा दोन हजारपेक्षाही जास्त धावा बनवलेल्या आहेत.

भरतनाट्यम सोडून क्रिकेटची बॅट हाती घेणारी मिताली

क्रिकेट मॅचदरम्यान बॅटिंगची वाट बघताना कुणी पुस्तक वाचत बसलेलं मी बघित... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लेलं नाही. पण, मिताली पुस्तक वाचत होती.

मितालीच्या कारकिर्दीवर नजर टाकली तर तिने कायमच वेगळं काहीतरी करण्याचा प्रयत्न केल्याचं दिसतं. 10 वर्षांची असताना भरतनाट्यम किंवा क्रिकेट यापैकी एकाची निवड करायची वेळ आली त्यावेळी तिने क्रिकेटची निवड केली.

वयाच्या अवघ्या 16 व्या वर्षी मितालीने 26 जून 1999 साली आयरलँडविरोधातल्या सामन्यात वन-डेमध्ये डेब्यू केलं होतं. त्या सामन्यातल्या आपल्या पहिल्याच डावात तिने नाबाद 144 धावा केल्या होत्या. अवघ्या दोनच वर्षात 2002 साली तिची कसोटी संघातही निवड झाली.

19 व्या वर्षी इंग्लंडविरोधातल्या सीरिजमध्ये मितालीने दमदार 214 धावा केल्या. कसोटी सामन्यातला हा तिचा वैयक्तिक सर्वोत्तम स्कोर आहे.

ऑस्ट्रेलियाविरोधाच्या सामन्यापूर्वी मितालीने 182 वन-डे सामन्यांमध्ये 51.37 च्या रेटने बॅटिंग केली होती.  ती अधून-मधून बॉलिंगही करते. तिने आतापर्यंत 8 विकेट्स घेतल्या आहेत.

मितालीने आजवर 5 वर्ल्ड कप खेळलेत. 2005 च्या वर्ल्ड कपमध्ये तिने पहिल्यांदा भारतीय संघाचं नेतृत्त्व केलं होतं. त्यावेळी भारत उपविजेता ठरला होता.

गेल्या अनेक मुलाखतींमध्ये हा वर्ल्ड कप आपला शेवटचा असेल, असं स्वतः मितालीने म्हटलं आहे.

3 डिसेंबर 1982 रोजी जन्मलेली मिताली राज आज इथवर पोहोचली. मात्र, हा मार्ग खाच-खळग्यांनी भरलेला होता.

"कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये मी आणि माझी मैत्रीण आमची किट घेऊन मैदानावर जायचो त्यावेळी लोकांना वाटायचं या हॉकी खेळत असतील. कारण त्यावेळी मुलींची क्रिकेट टीम असेल, असा विचारच त्यांनी कधी केला नव्हता," असं मितालीने एका मुलाखतीत सांगितलं होतं.  दुसरीकडे घरी नातेवाईक हिचं लग्न कधी करणार म्हणून सारखी विचारपूस करायचे.

महिला क्रिकेटविषयी मितालीला काय वाटतं याचा अंदाज तिने एका पत्रकाराच्या प्रश्नाला दिलेल्या उत्तरातून बांधता येतो.

काही दिवसांपूर्वी एका पत्रकाराने मितालीला तुमचा सर्वात आवडता पुरूष क्रिकेटर कोणता, असा प्रश्न विचारला होता. त्यावर मितालीने ताबडतोब उत्तर दिलं, "तुम्ही कधी एखाद्या पुरूष क्रिकेटरला तुमची आवडती महिला क्रिकेटर कोण, असा प्रश्न विचारला आहे का?"

आणखी एक, प्रेक्षकांनी मितालीला टिव्हीवर पहिल्यांदाच बॅटिंगच्या आधी पुस्तक वाचताना बघितलं असलं तरी तिला ओळखणारे सांगतात की प्रत्येक मॅचममध्ये बॅटिगआधी पुस्तक वाचते. फरक फक्त एवढाच की ती किंडलवर पुस्तक वाचायची. मात्र,...


मितेश पटेल (वय 37) यांनी त्यांची बायको जेसिका (वय 34) चा गळा दाबून खून केला. त्यानंतर घरी दरोडा पडल्याचा बनाव रचला. हा घटनाक्रम 14 मे रोजी इंग्लंडमधल्या मिडल्सब्रफमध्ये घडला आहे.

मितेश यांनी बायकोच्या विम्याची 2 मिलियन पाऊंड इतकी रक्कम घेऊन आपला प्रियकर डॉ. अमित पटेल यांच्याबरोबर राहण्याचा कट रचल्याचा युक्तिवाद न्यायधीशांसमोर करण्यात आला होता.

पटेल यांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. त्यांना कमीत कमी 30 वर्षं तुरुंगात काढावी लागतील, असं सांगण्यात आलं आहे.

ही शिक्षा सुनावताना न्या. गोस म्हणाले, "तुम्ही केलेल्या कृत्याचा तुम्हाला अजिबात पश्चात्ताप झालेला दिसत नाही. दया दाखवायचीच होती तर तुम्ही स्वत:वर दाखवायला हवी होती."

ते म्हणाले, "तुमच्या बायकोचं तुमच्यावर नक्कीच प्रेम होतं. तिला तुमच्याकडून फक्त प्रेम आणि एक सुरळीत आयुष्य हवं होतं. मात्र अडचण अशी आहे की तुम्हाला तिच्याबद्दल कोणत्याही प्रकारचं लैंगिक आकर्षण नव्हतं. तुम्ही पुरुषांकडे आकर्षित होतात."

"तुमच्या बायकोला तुमच्या लैंगिकतेबाबत थोडीफार कल्पना होती आणि त्यामुळेच ती अतिशय एकटी, उदास आणि तुमच्या वर्चस्वाखाली दबलेली... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

होती," ते पुढे म्हणतात.

न्यायाधीशांच्या मते त्यांच्यासमोर पटेल यांचे जे मेसेजेस सादर झाले ते सगळे मतलबी स्वरुपाचे होते. पटेल यांनी आपल्या बायकोचा वापर मतलबासाठी केला.

दोन आठवडे चाललेल्या या खटल्यात कोर्टानं पटेल यांचा युक्तिवाद ऐकला. पटेल यांचं औषधाचं दुकान आहे. Grindr या डेटिंग अप द्वारे त्यांनी अनेक पुरुषांशी संबंध प्रस्थापित केले होते.

पटेल यांच्या मते त्यांची बायको त्यांची सगळ्यांत चांगली मैत्रीण होती. मात्र त्यांनी गळा दाबण्याधी तिला इन्सुलिनचं इंजेक्शन टोचलं. त्यानंतर एका बॅगच्या सहाय्याने तिचा गळा आवळला.

नरकात जा

त्यानंतर एका टेपने तिचा मृतदेह बंधला आणि दरोड्याचा बनाव रचण्यासाठी त्याने घर अस्ताव्यस्त केलं.

सरकारी वकील निकोलस कँपबेल म्हणाले, "प्लॅस्टिक बॅगेचा गळा दाबण्यासाठी वापर करण्यात आला."

जेसिका पटेल यांच्या वतीने त्यांची बहीण दिव्याने एक निवेदन कोर्टात वाचलं. ते म्हणाले, "आम्ही अशी प्रार्थना केली की तिच्या शेवटच्या क्षणांत तिला वेदना होऊ नये. मात्र कटू वास्तव असं आहे की तिला वेदना झाल्या. तिचा खूनी कोण आहे हे तिला नक्की माहिती होतं. तिने आपलं आयुष्य वाचवण्यासाठी खूप प्रयत्न केले मात्र त्याने काहीही दयामाया दाखवली नाही."

"आता आपलं आयुष्य संपणार याची कल्पना आल्यावर तिला ज्या वेदना झाल्या त्या आम्ही समजू शकतो. तो क्षण आठवला तरी आमच्या अंगावर काटा येतो."

आपल्या मेहुण्याला उद्देशून त्या म्हणतात, "तुझ्या छळापासून तिला मुक्ती मिळेल हे आम्हाला माहिती होतंच. ती स्वर्गात सुखी राहील, तू मात्र नरकात सडशील."

त्यापुढे म्हणाल्या, "तो तिला घटस्फोट देऊन हवं ते घेऊन जाऊ शकत होता. त्याने तिला मारण्याची काहीच गरज नव्हती. हे पाऊल उचलण्याची त्याला काहीच गरज नव्हती. "

पटेल यांनी त्याच्या प्रियकराला सांगितलं होतं की त्याने लग्न केलं कारण ती त्याची लैंगिक ओळख लपवण्यासाठी मदत करणार होती.

ऑस्ट्रेलियाला जाऊन जेसिका यांनी IVF तंत्रज्ञानाने जन्माला घातलेल्या मुलाला वाढवण्याचं मितेश यांनी ठरवलं होतं.

पटेल यांच्या बायकोने तीन वेळा IVFचे उपचार घेतले होते. काही दिवसांपूर्वी उपचार यशस्वीसुद्धा झाले होते. मात्र त्यापूर्वीच जेसिका यांची हत्या झाली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मित्रपक्ष शिवसेनेला कायम कमी लेखत तुच्छतेची दिलेली वागणूक, अन्य राजकीय पक्षांना दिलेली हिणकस वागणूक तसंच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांना विनाकारण लक्ष्य करण्याची घोडचूक भाजपने केली. निवडणुकांआधी, प्रचारादरम्यान आणि नंतरही पवारांना लक्ष्य करणं चुकल्याचं भाजपच्या चिंतनात स्पष्ट होईल.

या सगळ्याचा परिणाम म्हणजे राजकीय समीकरणं नेत्यांच्या अहंकाराच्या पल्याड गेली आणि हा पक्षांच्या आणि नेत्यांच्या अस्तित्वाचा मुद्दा बनला. भाजपने शिवसेनेच्या नेत्यांना फोडू नये यासाठी शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी आटोकाट प्रयत्न केला. सत्ता संघर्षात शरद पवार हे निर्णायक ठरले.

राष्ट्रवादीच्या नेत्यांच्या प्रतिमेला असलेला डाग पुसण्यासाठी पवार प्रयत्नशील आहेत. राष्ट्रवादीच्या नेत्यांसाठी सहकार क्षेत्र हा बालेकिल्ला आहे. भाजपने सातत्याने त्यांना लक्ष्य केलं आहे.

शिवसेनेला गृहीत धरणं महागात?

काळजीवाहू मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांच्याप्रतीचा दृष्टिकोन आणि तुच्छतेची वागणूक नजरेआड करून चालणार नाही. निवडणूक प्रच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ारादरम्यान देवेंद्र यांनी तळागाळापर्यंत नेटवर्क असलेल्या पवारांसारख्या अनुभवी राजकारण्याला लक्ष्य केलं.

पवारांची राजकीय कारकीर्द संपली अशा थाटात देवेंद्र यांनी प्रचार केला. मित्रपक्षाचे प्रमुख उद्धव ठाकरे यांना गृहीत धरण्याची चूक देवेंद्र यांनी केली. सत्तेत आल्यास पद आणि जबाबदाऱ्यांचं समान वाटप होईल हा दिलेला शब्दही त्यांनी फिरवला.

देवेंद्र फडणवीस आणि उद्धव ठाकरे

पण केवळ फडणवीस नाही, भाजपच्या केंद्रातील आणि राज्यातील प्रमुख नेत्यांनी शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांना शोभेचं बाहुलं समजण्याची चूक केली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी उद्धव यांचा उल्लेख 'छोटा भाऊ' असा केला.

शिवसेनेची कोंडी करून भारतीय जनता पक्ष तळागाळामधील पोकळी भरून काढण्याची इच्छा बाळगून होता. म्हणूनच 2014 मध्ये भाजप-शिवसेना वेगळे लढले. मात्र निवडणुकांच्या निकालानंतर दोन्ही पक्षांनी एकत्र येण्याचा निर्णय घेतला. एकट्याने निवडणूक लढवूनही शिवसेनेने सर्वोत्तम कामगिरीची नोंद केली.

यंदा युती असूनही शिवसेनेला थोपवण्याचा भाजपचा डाव होता. याचाच भाग म्हणून केंद्रात नेहमीप्रमाणे अवजड उद्योग खातं देऊन बोळवण करण्यात आली. महत्वाचं खातं मिळावं यासाठी उद्धव प्रयत्नशील होते. मात्र त्यांना यश मिळू शकलं नाही.

भाजपनं शब्द फिरवला?

शिवसेनेला मुख्यमंत्रीपद नाकारून भाजप केंद्राप्रमाणे राज्यातही सगळी सूत्रं आपल्याकडेच राहतील यासाठी आखणी केली. मुख्यमंत्री पद सोडाच, शिवसेनेला गृह आणि शहरविकाससारखी मुख्य खाती देण्यासही भाजपने नकार दिला. सत्ता आल्यास पदं आणि जबाबदाऱ्यांचं समान वाटप या शब्दाशी प्रतारणा होती.

आपली वागणूक उद्धव ठाकरे आणि शिवसेनेला कधीही पटणार नाही, हे भाजपच्या लक्षातच आलं नाही. शेतकरी आणि सहकार क्षेत्रात पाय रोवण्यासाठी उद्धव ठाकरे आणि शिवसेनेचा प्रयत्न सुरू आहे.

फडणवीस यांनी मुख्यमंत्रीपदासंदर्भातील मागणीबद्दल बोलताना उद्धव ठाकरे खोटं बोलत आहेत, असं म्हटलं. शरद पवारांच्या छुप्या सहकार्याशिवाय उद्धव ठाकरे यांना आगेकूच करता आली नसती. शिवसेनेच्या सत्ता स्थापनेच्या दाव्यापासून शरद पवार यांनी सुरक्षित अंतर राखलं. आम्हाला (राष्ट्रवादी काँग्रेस) आणि काँग्रेसला जनतेने विरोधकांच्या बाकावर बसण्याचा कौल दिला आहे, असं शरद पवार सांगत होते.

सत्ता बळकावून घेण्यापेक्षा चांगले विरोधक म्हणून काम करू, असंही त्यांनी म्हटलं होतं. सेना नेत्यांशी संपर्कात असल्याचा...


मिथुन चक्रवर्ती यांचा भाजपप्रवेश देशभरातील राजकीय वर्तुळात चर्चेचा विषय बनला, तसा तो सोशल मीडियावरही चर्चेचा विषय बनला. मिथुन चक्रवर्ती म्हणजेच चाहत्यांचे आवडते 'मिथुनदा' अनेक पोस्ट, ट्वीट आणि मीम्सचे धनी बनले.

कुणी मिथुनदांच्या सिनेमांची नावं वापरून मीम्स तयार केले, तर कुणी एखाद्या व्हीडिओलाच थेट एडिट केलंय.

सोशल मीडियाच्या जमान्यात क्रिएटिव्हिटी ओसंडून वाहतेच, ती मिथुनदांच्या भाजपप्रवेशानंतरही दिसून आली.

सोशल मीडियावर लोकांनी मिथुन चक्रवर्ती यांच्यावर शेअर केलेले निवडक विनोद, मीम्स:

@NarundarM या ट्विटर हँडलवरून मिथून चक्रवर्तींच्या सिनेमातील एक फोटो शेअर करत मीम म्हटलंय, पश्चिम बंगाल भाजपला वाचवताना मिथुन चक्रवर्ती.

ओमकार गरवारे या युजरने मिथुन चक्रवर्ती यांच्यावर मीम ट्वीट केलंय.

मिथुन चक्रवर्ती त्यांच्या भाषणात स्वत:ला असली कोब्रा म्हणाले. त्यानंतर एकानं असं ट्वीट केलं :

मिथुन चक्रवर्तींच्या प्रवेशानंतर काय होईल, याची कल्पना या युजरनं वर्तवलीय

मिथुन चक्रवर्तींचा आजवरचा राजकीय प्रवास या युजरनं तीन फोटोत मांडला आहे

जेव्हा मिथुनदा कोब्राचे रूप धारण करतात तेव्हा ते कुणालाही ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चाऊ शकतात...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


मिया मालकोव्हा

सिगमंड फ्रॉईड या नावाजलेल्या मानसोपचार तज्ज्ञाच्या या वक्तव्याने God, Sex and Truth (GST) या चित्रपटाची सुरुवात होते.... आणि पडद्यावर अवतरते एक संपूर्ण नग्न स्त्री!

'रंगीला', 'सत्या' आणि 'सरकार'सारखे लोकांच्या पसंतीला उतरलेले चित्रपट देणारे दिग्दर्शक रामगोपाल वर्मांनी अमेरिकेतली पॉर्नस्टार मिया मालकोव्हाला घेऊन नुकतीच इंटरनेटवर केलेली फिल्म म्हणजे GST.

GST हे सध्या गाजत असलेलं नाव आणि नग्न पॉर्नस्टार या स्फोटक रसायनामुळे वाद निर्माण झाला नसता तरच नवल. संपूर्ण देशात नसलं तरी या चित्रपटामुळे आंध्र प्रदेशमध्ये वादाला तोंड फुटलं.

GST 26 जानेवारीला युट्यूबवर रिलीज झाला. त्याआधीपासून प्रमोशन सुरू झालं आणि तेलुगू चॅनल्सवर वादळ आलं! राम गोपाल वर्मा आणि महिला कार्यकर्त्यांमध्ये आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झडू लागल्या.

ऑल इंडिया डेमोक्रॅटिक वुमेन्स असोसिएशन (AIDWA) या संस्थेच्या नेतृत्वाखाली आंध्र प्रदेशमधल्या महिला हक्क संस्थांनी वर्मांच्या पुतळ्याचं विशाखापट्टणम इथे दहन केलं. विजयवाडाच्या भाजपच्या महिला आघाडीनेही या चित्रपटावर बंदी घालण्याची मागणी केली आहे.

सेक्स : क्रां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ती की भोग?

इंटरनेटवर आलेला, नग्नता दाखवणारा हा काही पहिला चित्रपट नाही आणि शेवटचाही नाही. मग याच चित्रपटावरून एवढा वाद का? वर्मा या चित्रपटाचं वर्णन 'क्रांती घडवणारा तात्त्विक ग्रंथ' असं करतात. 'देवाला अभिप्रेत असणारा सेक्सचा अर्थ' या चित्रपटात आपण उलगडून दाखवला आहे, असंही त्यांनी मीडियाला दिलेल्या मुलाखतींमध्ये सांगितलं आहे.

हेन्री मिलर, सिगमंड फ्रॉईड, आयन रँड, फ्रेडरिक नित्शे अशांसारख्या तत्त्वज्ञांच्या विचारांची या चित्रपटात पखरण आहे. "सुंदर शरीराला केंद्रबिंदू बनवणारे अनेक चित्रपट आले, पण हा चित्रपट सुंदर मनाचा आहे," असंही वर्मा एका मुलाखतीत म्हणतात.

पण वाद झाला आहे तो वर्मांच्या एका वक्तव्यावरून - "वर्षानुवर्षं दडपलेल्या स्त्रीच्या लैंगिक आकाक्षांचा हा मुक्त आविष्कार आहे. एका अर्थाने तो स्त्रीला मुक्त करणारा अनुभव आहे." अशाच आशयाची वाक्य त्यांनी चित्रपटात मिया मालकोव्हाच्या तोंडीही घातली आहेत.

अनेक महिलांनी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी याला आक्षेप घेतला आहे.

"स्त्रीच्या मुक्तपणाचा आविष्कार म्हणून वर्मा या चित्रपटाचं प्रमोशन करत आहेत. स्त्री सबलीकरणाच्या बाता मारत आहेत. आमचा आक्षेप या गोष्टीला आहे," हैदराबादमधल्या सामाजिक कार्यकर्त्या देवी म्हणतात.

"तुमचा कॅमेरा स्त्रीला एक भोगवस्तू म्हणून दाखवतो. तिच्या तोंडी काहीही संवाद असले तरी कॅमेरा तिच्या शरीराकडे पुरूषी नजरेनंच पाहातो. नाहीतर तिच्या तोंडी सबलीकरणाचे संवाद घालून मुक्तपणे तिचं योनी दर्शन घडवलं नसतं वर्मांनी."

मिया मालकोव्हा

"त्यांना विरोध करणाऱ्या महिला कार्यकर्त्यांना उद्देशून त्यांनी किती अपमानास्पद शब्द वापरले. एका पंचावन्न वर्षांच्या महिला कार्यकर्तीला ते जाहीर टीव्हीवर म्हणाले, 'तुम्ही इतक्या सुंदर आहात. पुढच्या सिनेमात मी मियाच्या ऐवजी त्या भूमिकेत तुम्हाला घेईन'. मला उद्देशून त्यांनी, 'तुम्ही काय कपडे घालून सेक्स करता का?' असं ट्वीट केलं."

"वर्मा महिला सबलीकरण करत नसून, पॉर्नला उत्तेजन देत आहेत. त्यांनी पॉर्नफिल्म बनवली आहे आणि स्त्रियांच्या लैंगिकतेचा आविष्कार म्हणून ते त्याचं समर्थन करत आहेत. विरोध पॉर्नफिल्म बनवण्याला नाहीये. खोटंनाटं बोलून त्याचं उदात्तीकरण करायला आहे. हे असलं काही म्हणजे 'महिलांचा उद्धार' नाही हे भारतीय महिलांना न समजण्या इतक्या त्या मूर्ख नाहीत," असंही देवी म्हणतात.

याविषयी रामगोपाल वर्मांशी संपर्क साधायचा...


मिराज

तर पाकिस्तानने सकाळी भारतीय विमानांनी प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा ओलांडली आणि स्फोटकं टाकली, पण त्यात कोणतंही नुकसान झालेलं नाही, असा दावा केला होता.

त्यानंतर सकाळी 11.30 वाजता भारताच्या परराष्ट्र खात्याने पत्रकार परिषद घेतली. "जैश-ए-मोहम्मद ही संघटना देशभरात आत्मघातकी हल्ले करणार असल्याची माहिती मिळाली होती, त्यामुळे ही कारवाई करणं आवश्यक होतं," असं गोखले म्हणाले. ही कारवाई लष्करी स्वरूपाची नव्हती तर प्रतिबंध स्वरूपाची होती," असं ते म्हणाले.  हा तळ एका उंच टेकडीवर होता. तसेच या कारवाईत कोणीही सामान्य नागरिक मारले गेलेले नाहीत, असा दावाही त्यांनी केला आहे.

बालाकोट येथे जैशचा सर्वांत मोठं प्रशिक्षण केंद्र होतं. हे केंद्र मौलाना युसूफ अजहर चालवत होता, असं ते म्हणाले.  "14 फेब्रुवारीला पुलवामात झालेला हल्ला जैश ए मोहम्मदने घडवला होता, तसेच 2001मध्ये संसदेवर झालेला हल्ला आणि पठाणकोट  इथल्या हवाई तळावर 2016ला झालेला यातही जैशचा हात होता. ही माहिती वारंवार पाकिस्तानला देऊन जैश ए मोहम्मदवर कारवाई करावी, असं बजावलं होतं. पण पाकिस्तानने कोणतीही कारवाई केलेली नसल्याने भारताने  ही कारवाई क... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेली,"  असं त्यांनी सांगितलं. "पाकिस्तानात जैशचे तळ कुठं आहेत, ही माहितीही दिली होती. पण पाकिस्तानने त्यांच्या देशातील 'दहशतवादी इन्फ्रास्ट्रक्चर' संपवण्यासाठी कोणतीही ठोस कारवाई केलेली नाही. भारताला जैश ए मोहम्मद भारतात आणखी जिहादी हल्ले करणार असल्याची विश्वसनिय माहिती मिळाली होती," असं ते म्हणाले.

भारतीय वायुसेनेच्या विमानांनी प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा ओलांडल्याचा दावा पाकिस्तानने केला होता. पाकिस्तानच्या सरहद्दीत शिरून भारताने कारवाई करण्याचा प्रयत्न केला, असं पाकिस्तानच्या लष्कराच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलं होतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मिलान शहरातील भिंती निवडणूक प्रचाराने रंगल्या आहेत.

माटेओ रँझी यांनी राजीनामा दिल्यानंतर डिसेंबर 2016 पासून इटलीचा कारभार काळजीवाहू मंत्रिमंडळातर्फे चालवला जात आहे.

प्रस्थापितांच्या विरोधातील फाईव्ह स्टार मुव्हमेंट, सत्ताधारी डेमोक्रॅटिक पार्टी आणि माजी पंतप्रधान सिल्वियो बर्लुस्कोनी यांची उजवी आघाडी जिंकण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

अर्थात, भ्रष्टाचार प्रकरणामुळे बर्लुस्कोनी (81) हे पुढील वर्षीपर्यंत कोणत्याही सरकारी पदावर येण्याची शक्यता कमी आहे.

बर्लुस्कोनी यापूर्वी चारवेळा पंतप्रधान राहिले आहेत. त्यांनी आता स्थलांतरितविरोधी लिग पार्टीशी युती केली आहे. यावेळेस त्यांनी युरोपियन संसदेचे अध्यक्ष अन्टोनिओ तजानी यांना पंतप्रधानपदासाठी पाठींबा दिला आहे.

इटलीची संसद

मतदानाच्या दोन आठवड्यापूंर्वी ओपिनियन पोलवर बंदी आणण्यात आली. तत्पूर्वी करण्यात आलेल्या सर्व्हेंमध्ये बर्लुस्कोनी यांची युती आघाडीवर होती, मात्र त्यांना पूर्ण बहूमत नव्हतं.

'पोल्स्टर'नुसार, फाईव्ह स्टार हा सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास येण्याची शक्यता आहे.

कुठले मुद्दे कळीचे?

स्थलांतर -

स्थलांतरितांवर काही ठिकाणी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हल्लेही झाले.

अर्थव्यवस्था -

निवडणूक रिंगणात कोण?

पंतप्रधानपदाचे चेहरे!

पंतप्रधानपदासाठी चर्चेत असलेल्या नावांमध्ये काही नवीन तर काही जुनेच चेहरे आहेत.

सिल्वियो बर्लुस्कोनी (81) हे पडद्याआडून निवडणूक लढवत आहेत. त्यांनी उजव्या विचारधारेच्या माटेओ साल्विनी (44) यांच्याशी युती केली आहे.

वरच्या रांगेत डावीकडून सिल्वियो बर्लुस्कोनी माटेओ साल्विनी. खालच्या रांगेत डावीकडून माटेओ रँझी आणि लूइजी दी मायो

डाव्या विचारसरणीकडे झुकलेल्या डेमोक्रॅटिक पार्टीचे माटेओ रँझी (43) हे प्रस्थापितांतल्या विरोधी पक्षांची आघाडी सांभाळत आहेत.

या दोन्ही आघाड्यांना आव्हान देणाऱ्या फाइव्ह स्टार मुव्हमेंटचे नेते लूइजी दी मायो (31) हे जर जिंकून आले तर आतापर्यंतचे सर्वाधिक तरुण पंतप्रधान ठरतील.

हे माहितीसाठी -

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मिलिंद एकबोटे

पण या प्रकरणानंतर कायम वादांमध्ये असलेली महाराष्ट्रातली ही दोन नावं पुन्हा एकदा राष्ट्रीय चर्चेत आली आहेत.

अनेक संस्था-संघटनांचे संस्थापक वा सदस्य असणारे मिलिंद एकबोटे यापूर्वीही अनेक वादांच्या केंद्रस्थानी राहिले आहेत. हिंदुत्ववादी विषयांची आक्रमकपणे मांडणी करणाऱ्या एकबोटेंवर यापूर्वीही काही प्रकरणांत गुन्हे दाखल झाले आहेत.

'हिंदुत्व मुख्य लक्ष्य'

हिंदुत्ववादी आंदोलनांसोबतच निवडणुकीच्या राजकारणातही त्यांनी ताकद आजमावायचा प्रयत्न केला आहे.

राजकीय जाणकारांच्या मते, एकबोटेंचं मुख्य लक्ष्य राजकारणापेक्षा हिंदुत्वच आहे. त्याच्या आधारे जे पक्ष त्यांना जवळ करू शकतात, म्हणजे फक्त भाजप आणि शिवसेना, त्यांच्याकडे त्यांनी संधी मागितली.

1997 ते 2002 या दरम्यान एकबोटे पुणे महानगरपालिकेत नगरसेवक होते. त्यानंतरही त्यांनी विधानसभा निवडणूक लढवण्याचा अनेकदा प्रयत्न केला.

2014 मध्ये शिवसेनेचे अधिकृत उमेदवार म्हणून त्यांनी पुण्याच्या शिवाजी नगर विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली आणि ते पराभूत झाले. त्याअगोदर त्यांनी भाजपकडे उमेदवारी मागितली होती, पण ती नाकारण्यात आली.

पण राजकारणा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पेक्षा कट्टर हिंदुत्ववादाचा चेहरा, अशीच त्यांची ओळख समजली जाते. सध्या 'समस्त हिंदू आघाडी' अशी एक संघटना ते पुण्यात चालवतात. ज्यामध्ये अनेक संघटनांचा अंतर्भाव आहे.

साताऱ्यात होती प्रवेशबंदी

एकबोटे सर्वप्रथम चर्चेत आले जेव्हा त्यांनी 'प्रतापगड उत्सव समिती' स्थापन करून प्रतापगडजवळील अफझलखानाच्या कबरीपाशी चालणाऱ्या कार्यक्रमांविरोधात आंदोलन सुरू केलं. या आंदोलनामुळे काही काळ एकबोटे यांच्यावर सातारा जिल्ह्यात बंदीही करण्यात आली होती.

पुण्यामध्ये जेव्हा लाल महालात दादोजी कोंडदेव यांच्या पुतळ्यावरून वाद सुरू झाला, तेव्हा त्यात उडी घेत एकबोटे यांनी पुतळ्याच्या बाजूने भूमिका घेतली होती. त्याशिवाय 'संस्कृतीचं रक्षण' म्हणून 'व्हेलेंटाइन्स डे'ला विरोध केला होता.

एकबोटे आणि त्यांचे कार्यकर्ते गोरक्षणाच्या अनेक आक्रमक आंदोलनांमुळे कायम चर्चेत राहिले आहेत. त्यांनी 'अखिल भारतीय कृषी गोसेवा संघ' सुद्धा स्थापन केला आहे, ज्याअंतर्गत गाईंना कत्तलीपासून वाचवण्यासाठी ते प्रयत्न करतात.

याशिवाय 'क्रांतिवीर लहुजी वस्ताद प्रतिष्ठान', 'खाशाबा जाधव प्रतिष्ठान' अशा संस्थाही त्यांनी स्थापन केल्या आहेत.

मिलिंद एकबोटे यांना पोलीस संरक्षणही देण्यात आलं आहे. त्यांच्या वहिनी ज्योत्स्ना एकबोटे सध्या पुणे महानगरपालिकेत भाजपच्या नगरसेविका आहेत. तर त्यांचे भाऊ डॉ. गजानन एकबोटे हे पुण्याच्या शैक्षणिक वर्तुळातलं मोठं नाव आहे.

भीमा कोरेगांव प्रकरणानंतर गुन्हा दाखल झाल्यावर 'समस्त हिंदू आघाडी'ने प्रसिद्धीला दिलेल्या दुसऱ्या पत्रकात म्हटलं आहे की, "1 जानेवारी रोजी कोरेगांव भीमा इथं घडलेल्या घटनेशी मिलिंद एकबोटे यांचा दुरान्वयानेही संबंध नाही. मिलिंद एकबोटे यांचे नाव या साऱ्या प्रकरणात जाणीवपूर्वक आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने गोवण्यात आले आहे."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मिलिंद एकबोटे आणि संभाजी भिडे

शिव प्रतिष्ठानचे नेते संभाजी भिडे आणि समस्त हिंदू आघाडीचे मिलिंद एकबोटे यांच्या अटकेची मागणी भारिप बहुजन महासंघाचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी मंगळवारी नागपुरात पत्रकारांशी बोलताना पुन्हा एकदा केली.

जर पोलिसांनी भिडे आणि एकबोटेंवर त्वरित कारवाई केली नाही तर राज्यभर पुन्हा एकदा आंदोलन करण्याचा इशाराही आंबेडकरांनी यावेळी सरकारला दिला.

भीमा कोरेगावच्या युद्धाला 200 वर्षं पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने हजारो दलित पुण्याजवळच्या या गावात एकत्र आले होते. दर वर्षी होणाऱ्या विजय स्तंभाला अभिवादनाच्या सोहळ्याला यंदा मात्र हिंसक वळण लागलं होतं.

1 जानेवारी 2018 ला भीमा कोरेगावात हिंसाचार भडकला

भिडे आणि एकबोटेंवर ही दलित समाजाविरोधातली हिंसा भडकावण्याचा आरोप आहे. या हिंसाचारानंतर राज्यभरात त्याचे तीव्र पडसादही उमटले होते.

भीमा कोरेगावात 1 जानेवारीला झालेल्या या मोठ्या सोहळ्यापूर्वी पुण्यात एल्गार परिषदही होती झाली. 31 डिसेंबर 2017ला शनिवार वाड्यावर दलित नेत्यांनी आणि संघटनांनी एल्गार परिषदेचं आयोजन केलं होतं. यात प्रकाश आंबेडकर, माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे पाटील,... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गुजरातचे नवनिर्वाचित आमदार जिग्नेश मेवाणी, जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचा विद्यार्थी नेता उमर खालिद यांनी भाग घेतला होता.

याच कार्यक्रमात भडकाऊ भाषणं केल्याच्या आरोपावरून जिग्नेश मेवाणी, उमर खालिद आणि कबीर कला मंचच्या 6 जणांविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला होता. इतकंच नाही तर भीमा कोरेगावच्या हिंसेनंतर 4 जानेवारीला मुंबईतल्या जिग्नेश मेवाणींच्या कार्यक्रमाला परवानगी नाकारण्यात आली होती.

जिग्नेश मेवाणींनी आपल्यावरील सर्व आरोप फेटाळून लावले आहेत.

भिडे आणि एकबोटे आहेत कुठे?

भीमा कोरेगाव हिंसाचाराच्या आरोपींना पकडण्यात महाराष्ट्र सरकार जाणूनबुजून बोटचेपी भूमिका घेत असल्याचा आरोप प्रकाश आंबेडकरांनी केला आहे.

"भिडे आणि एकबोटेंसारख्या हिंदूत्ववादी नेत्यांना अटक न करून राज्य सरकार हाफीज सईदसारख्या मनोवृत्तीच्या लोकांना चालना देत आहे. आम्ही सध्या शांत आहोत. मी सर्वांना शांतता राखण्याचा आवाहन करतोय. पण जर सरकारनं ठोस पावलं उचलली नाहीत तर त्याची किंमत त्यांना मोजावी लागेल," ते नागपूरमध्ये बोलत होते.

बीबीसी मराठीशी बोलताना, आपण 22 जानेवारीला नवी दिल्लीत पत्रकार परिषद घेऊन आपली पुढची भूमिका स्पष्ट करू, असं प्रकाश आंबेडकर यांनी स्पष्ट केलं आहे.

शिव प्रतिष्ठानच्या संभाजी भिडेंवर प्रक्षोभक भाषण केल्याचा आरोप आहे

या सर्व घडमोडींमुळे एक प्रश्न उपस्थित होतो, तो म्हणजे पोलीस भिडे आणि एकबोटेंना अटक का करत नाही आहे? आणि हे दोघे आहेत तरी कुठे?

शिव प्रतिष्ठानचे नेते संभाजी भिडे सांगलीत असल्याची माहिती मिळत आहे. बीबीसी मराठीशी बोलताना शिव प्रतिष्ठानचे कार्यवाह नितीन चौगुले यांनी संभाजी भिंडेंवरील सर्व आरोप फेटाळून लावले आहेत.

"भिडे गुरूजींवरील सर्व आरोप खोटे आणि चुकीचे आहेत. त्यांची प्रतिमा मलीन करण्याचा हा प्रयत्न आहे. ते कुठेही पळून गेलेले नाहीत, ते सांगलीमध्येच आहेत. 1 जानेवारीला मी त्यांच्याबरोबर होतो आणि आम्ही सांगलीमधल्या कासेगावात एका कार्यक्रमासाठी गेलो होतो," असं चौगुले म्हणाले.

नीतीन चौगुले हे संभाजी भिडे यांचे विश्वासू आणि अनुयायी आहेत. प्रकाश आंबेडकरांनी भिडेंवर लावलेले इतर आरोपही त्यांनी फेटाळले आहेत.

"भिडे गुरूजींनी कोणत्याही सभेमध्ये प्रक्षोभक वक्तव्य केलेलं नाही. गेल्या 4-5 वर्षांत ते भीमा कोरेगावमध्ये गेलेसुद्धा नाहीत. या प्रकरणाची सखोल चौकशी व्हावी, ही आमचीही मागणी आहे. पण भिडे गुरूजींना खलनायक...


मिलिंद देवरा आणि संजय निरुपम

 काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी पदत्याग केल्यानंतर तीनच दिवसांमध्ये देवरा यांनीही मुंबई प्रदेश काँग्रेस अध्यक्षपद सोडण्याचा निर्णय घेतला. मात्र मुंबई प्रदेश काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष संजय निरुपम यांनी मिलिंद देवरा यांचे नाव न घेता 'हा राजीनामा म्हणजे वरच्या पदावर जाण्याची शिडी असावी', अशी शंका उपस्थित केली आहे.

 मिलिंद देवरा यांनी राजीनामा देताना आगामी विधानसभा निवडणुकीत नेतृत्व करण्यासाठी तीन सदस्यांची स्थापना करण्यात यावी असेही सुचवले आहे.

हा निर्णय पक्षाचे सरचिटणिस मल्लिकार्जून खर्गे, के.सी. वेणूगोपाल आणि ऑल इंडिया काँग्रेस कमिटीकडेही पाठवल्याचेही देवरा यांच्या कार्यालयाने स्पष्ट केल्याचे एएनआय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या बातमीत म्हटले आहे.

तर, "जनमताचा आदर करून आणि उत्तरदायीत्व स्वीकारून मी माझ्या काँग्रेस सरचिटणिसपदाचा राजीनामा राहुल गांधी यांच्याकडे सोपवला आहे", असे ट्वीट ज्योतिरादित्य सिंदिया यांनी केले आहे.

ही जबाबदारी आपल्याकडे सोपवल्याबद्दल आणि लोकांची सेवा करण्याची संधी दिल्याबद्दल त्यांनी ट्विटमध्ये राहुल गांधी यांचे आभारही मानल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े आहेत.

नुकत्याच झालेल्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये काँग्रेसचा महाराष्ट्रात मोठा पराभव झाला. संपूर्ण राज्यात पक्षाला केवळ एकाच जागेवर विजय मिळाला. मुंबईमध्ये काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीला एकही जागा जिंकता आली नाही.

मिलिंद देवरा स्वतः दक्षिण मुंबई मतदारसंघातून निवडणूक लढवत होते. या मतदारसंघामधून शिवसेनेचे अरविंद सावंत सलग दुसऱ्यांदा विजयी होऊन लोकसभेत गेले आहेत.

राहुल गांधी यांनी पक्षाध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर काँग्रेसच्या इतर अनेक पदाधिकाऱ्यांनी राजीनामे देऊ केले होते. आता मिलिंद देवरा यांनीही आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे.

देवरा यांच्या राजीनाम्यानंतर संजय निरुपम यांनी राजीनाम्यात त्यागाची भावना अंतर्भूत असते पण इथं राष्ट्रीय पातळीवरचं पद मागितलं जात आहे. हा राजीनामा आहे की वर जाण्याची शिडी? अशा कर्मठ लोकांपासून पक्षानं सावध राहिलं पाहिजे असं त्यांनी ट्विट केलं आहे. इतकंच नव्हे तर देवरा यांनी सुचवलेली तीन सदस्यांच्या समितीची सूचनाही चुकीची आहे असं त्यांनी ट्विटरवर लिहिलं आहे. यामुळे पक्षाचं अधिक नुकसान होईल असं निरुपम यांनी म्हटलं आहे.

देवरा कुटुंबीय आणि मुंबई प्रदेश काँग्रेसचे राजकारण

देवरा कुटुंबाचा आणि मुंबईच्या राजकारणाचा जुना संबंध आहे. मिलिंद देवरा यांचे वडील मुरली देवरा 1968 साली मुंबई महानगरपालिकेत निवडून गेले. त्यानंतर 1977 साली ते शहराचे महापौर झाले.

1984, 1989, 1991, 1998 साली झालेल्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मुरली देवरा मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघातूनच विजय झाला होता. तसेच ते दीर्घकाळ मुंबई प्रदेश काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी कार्यरत होते.

'ऐनवेळी अध्यक्षपदी नेमणं हीच मोठी चूक'

मिलिंद देवरा यांना ऐन निवडणुकीच्यावेळेस अध्यक्षपदी नेमलं हीच काँग्रेसची मोठी चूक होती असं मत ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर यांनी बीबीसी मराठीकडे व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, लोकसभेची निवडणूक तोंडावर आलेली असताना मिलिंद देवरा यांना प्रदेशाध्यक्षपदी बसवलं गेलं. जी व्यक्ती स्वतः निवडणूक लढवत आहे त्या व्यक्ती एकाचवेळी स्वतःचा प्रचार आणि मुंबई शहर प्रदेशाध्यक्षपदाची जबाबदारी कशी पार पाडू शकेल याचा विचार करायला हवा होता. दक्षिण मुंबईपासून उत्तर मुंबईपर्यंत जर मतदारसंघांत विजय मिळवायचा असेल तर त्यासाठी एक वर्ष आधीपासून तयारी करायला हवी होती."

2009 सालच्या प्रचारसभेत मिलिंद देवरा

 राजीनामा देऊन पक्षासमोरील प्रश्नांची उत्तरे...


मिलिंद सोमण

मिलिंद सोमण यांनी काही दिवसांपूर्वी गोवा इथल्या बीचवर न्यूड फोटोशूट केलं होतं आणि तो फोटो सोशल मीडियावर टाकला होता.

बुधवारी (4 नोव्हेंबर) मिलिंद सोमण यांनी 55व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांचा गोवा बीचवर विनावस्त्र धावतानाचा फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केला होता.

त्यांनी या फोटोला "55 and running!" असं शीर्षक दिलं होतं. त्यांच्या पत्नीनं हा फोटो काढला होता.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

"मिलिंद सोमण यांच्याविरोधात भारतीय दंड संहितेच्या कलम 294 आणि IT कायद्यातील कलम 67 अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे," अशी माहिती दक्षिण गोव्याचे पोलीस अधीक्षक पंकज सिंग यांनी दिली आहे.

राजकीय संघटना गोवा सुरक्षा मंचच्या तक्रारीनंतर गुन्हा दाखल करण्यात आल्याचं सिंग यांनी सांगितलं आहे.

पूनम पांडेला जामीन

शुक्रवारी (9 नोव्हेंबर) अभिनेत्री पूनम पांडे हिला गोवा पोलिसांनी अटक केली होती. काही दिवसांपूर्वी पूनमने गोव्याच्या चापोली धरणावर न्यूड फोटोशूट आणि व्हिडियोशूट केलं होतं. याच प्रकरणात तिला अटक झाली होती. कॅनकोना पोलिसांनी तिला अगौदा इथल्या रिसॉर्टमधून अटक केली होती.

या फोटो शूटविरोधात गोव्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

च्या फॉर्वर्ड पक्षाच्या महिला विंगने पोलिसात गुन्हा नोंदवला होता. हा अश्लिलता पसरवण्याचा प्रयत्न असल्याचं आणि अशाप्रकारचे व्हिडियो पॉर्न असल्याचं त्यांचं म्हणणं होतं.

दरम्यान, कॅनकोना इथल्या न्यायालयानं याप्रकरणी पूनम पांडेला जामीन मंजूर केला आहे.

पूनम पांडेचा हा व्हिडियो सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता. अनेकांनी ही अश्लीलता असल्याचं म्हटलं. गोव्यात विरोधी पक्षांनी यावरून आवाज उठवल्यावर अखेर पोलिसांनी कारवाई केली होती.

दरम्यान, मॉडेल आणि अभिनेता मिलिंद सोमण आणि पूनम पांडेच्या फोटोशूटमुळे सोशल मीडियावर वेगवेगळी मतं पाहायला मिळत आहेत.

फोटोशूटची तुलना

फिल्ममेकर अपूर्व असरानी यांनी पूनम पांडेच्या फोटोविषयी  ट्वीटमध्ये लिहिलं "पूनम पांडे आणि मिलिंद सोमण दोघंही आपल्या बर्थडे सूटमध्ये गोव्यात दिसले. पांडे हाफ न्यूड तर सोमण पूर्ण न्यूड. अश्लिलतेसाठी पांडेवर कायदेशीर कारवाई झाली. तर सोमण यांना 55 व्या वर्षी तंदुरुस्त शरीरयष्टीसाठी लोकांचं प्रेम मिळतंय. मला वाटतं आपण निर्वस्त्र स्त्रियांच्या तुलनेत निर्वस्त्र पुरूषांप्रती अधिक दयावान आहोत."

लेखक अमर वाणी लिहितात, "मिलिंद सोमण याने निर्वस्त्र धावणे आणि पूनम पांडेचं शूट यात फरक आहे. मिलिंद पांडेला तुमच्या नाजूक भावनांना गुदगुल्या करायच्या नाहीत. त्यांचा फोटो हा निखल स्वतःची अभिव्यक्ती (self-expression) आहे आणि तो अत्यंत सुंदर आहे. पण तिच्याबाबतीत असं म्हणता येत नाही. दोन्ही फोटो सारखे नाहीत."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


मिळालेल्या माहितीनुसार, काही स्थानिक भारतीय भारतातून नेपाळमध्ये प्रवेश करण्याच्या प्रयत्नात होते. त्यांना पाहून नेपाळच्या सशस्त्र पोलीस दलाने गोळीबार केला. यात एक जण ठार तर दोन जखमी झाले आहेत.

पण हा गोळीबार कोणत्या कारणामुळे झाला, याबाबत स्पष्टता नाही.

नेपाळ पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, भारतीय नागरिकांनी त्यांच्याकडून शस्त्र हिसकावून घेण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी 5 भारतीयांवर गोळी झाडली. त्यात एकाचा मृत्यू झाला. विकेश उर्फ विकास असं मृत व्यक्तीचं नाव असल्याची माहिती मिळाली आहे. तर एक जखमी भारतीय नागरिक नेपाळ पोलिसांच्या ताब्यात असून त्याच्यावर उपचार करण्यात येत आहेत.

सदर व्यक्ती तस्करी करणारे लोक असून ते सुरुवातीला छोट्या संख्येने येतात. पण नंतर ते प्रचंड मोठ्या संख्येने येतात, असं नेपाळच्या सापतारी जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी मोहन बहादूर बी. सी. यांनी सांगितलं आहे. याप्रकरणी बिहार पोलीस लवकरच एक पत्रकार परिषद घेणार असल्याची माहिती मिळाली आहे.

सीमा सुरक्षा दलाचे डीजी कुमार राजेश चंद्र यांनी एएनआयशी बोलताना सांगितले, सकाळी 8 वाजून 40 मिनिटांनी एक कुटुंब नेपाळमध्ये जात होते. त्यांना न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेपाळी संरक्षण दलाने थांबवले व माघारी जाण्यास सांगितले. वादावादी जाल्यानंतर नेपाळकडून गोळीबार करण्यात आला त्यात एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मिशेल आणि बराक ओबामा

सिंगापूरमध्ये बोलत असताना ते म्हणाले की "महिला संपूर्णपणे दोषरहित नाहीत, पण पुरुषांपेक्षा नक्कीच सरस आहेत, यात वादच नाही. जगातले बहुतांश प्रश्न, पुरुषांनी, खासकरून म्हाताऱ्या पुरुषांनी, आपल्या हातात सत्ता एकवटून ठेवल्याने निर्माण झालेत."

राजकीय धृवीकरण आणि सोशल मीडियाद्वारे पसरत असलेल्या चुकीच्या मतांबद्दलही ते बोलले.

सिंगापूरमधल्या एका खासगी कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी सांगितलं की राष्ट्राध्यक्ष असतानाही त्यांनी अनेकदा हा विचार केला की महिलांनी नेतृत्व केलं तर हे जग कसं असेल. "बायांनो, मला तुम्हाला हे सांगायचंय, तुम्ही परफेक्ट नाही आहात, हे खरंय. पण मी हे खात्रीने सांगू शकतो की आमच्यापेक्षा (पुरुषांपेक्षा) कित्येक पटींनी तुम्ही सरस आहात.

"मला पूर्ण विश्वास आहे की पुढची दोन वर्ष पृथ्वीवरच्या प्रत्येक देशाने आपला कारभार महिलेच्या हातात दिला तर चित्र पूर्णपणे बदलून जाईल. जगातल्या अनेक गोष्टी नुसत्या बदलणार नाही तर सुधारतीलही," ते म्हणाले.

तुम्ही परत सक्रिय राजकारणात पुन्हा जाल का, असा प्रश्न विचारल्यानंतर ते म्हणाले, वेळ आली की नेत्यांनी पायउतार होऊन इतरांना ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मार्ग मोकळा करावा, यावर माझा विश्वास आहे. "म्हातारे पुरुष सत्ता सोडत नाहीत हाच तर प्रश्न आहे ना," ते म्हणाले.

"राजकीय नेत्यांनी हे कायम लक्षात ठेवलं पाहिजे की विशिष्ट कामासाठी तुमच्याकडे सत्तेच्या चाव्या देण्यात आल्या आहेत. त्यावर तुमचा आयुष्यभराचा हक्क नाही. स्वतःच्या स्वार्थासाठी किंवा स्वतःचं महत्त्व वाढवून घेण्यासाठी त्याचा उपयोग करून घेऊ नका," असंही ते पुढे म्हणाले.

2009 ते 2017 या काळात बराक ओबामा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष होते.

आपला कार्यकाळ पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी आणि त्यांच्या पत्नी मिशेल ओबामा यांनी जगभरातल्या तरुण नेत्यांना मार्गदर्शन करण्यासाठी एका फाऊंडेशनची स्थापना केली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मिशेल ओबामा

'स्वतःला ओळखणं' आणि 'आनंद देणाऱ्या गोष्टी करणं', यातून 'भावनिक चढ-उतार' यशस्वीपणे हाताळता येतात, असंही त्या म्हणाल्या आहेत.

दैनंदिन व्यायाम आणि झोप यांचं रुटीन बिघडल्याचं मिशेल ओबामा यांनी सांगितलं आहे.

त्या म्हणाल्या, "मी कसला तरी खूप विचार करते किंवा मनावर कसला तरी भार असल्यामुळे मला रात्री झोपेतून जाग येते."

मिशेल ओबामा यांनी नुकतंच त्यांचं पॉडकास्ट सुरू केलं आहे. या पॉडकास्टच्या दुसऱ्या भागात त्यांनी अमेरिकी पत्रकार मिशेल नॉरिस यांची मुलाखत घेतली.

या मुलाखतीत स्वतःच्या मानसिक अवस्थेविषयी बोलताना त्या म्हणाल्या, "हा काही खूप चांगला काळ नाही. मी सौम्य नैराश्याचा सामना करत असल्याचं मला जाणवतं."

"केवळ क्वारंटाईनमुळेच नाही तर वर्णद्वेषामुळेसुद्धा. शिवाय दिवसरात्र या प्रशासनाचा कारभार बघणं, त्यांचा दांभिकपणा हे सगळं निराश करणारं आहे."

त्या पुढे असंही म्हणाल्या, "रोज सकाळी उठून कुठेतरी कृष्णवर्णियांचा अपमान केल्याच्या, त्यांना जखमी केल्याच्या, ठार केल्याच्या किंवा खोटे आरोप ठेवण्यात आल्याच्या बातम्या बघणं थकवणारं आहे."

"या सगळ्यांचा एकप्रकारचा भार मला जाणवतो. जो मी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यापूर्वी कधीही अनुभवला नव्हता."

मात्र, "वेळेचं नियोजन" ही या सगळ्या भावना नियंत्रणात ठेवण्याची गुरुकिल्ली असल्याचं त्या म्हणाल्या.

त्यामुळे कोरोनासारख्या जागतिक संकटाच्या काळात दिनक्रम कायम ठेवणं, आपल्यासाठी अधिक गरजेचं बनल्याचं त्यांनी सांगितलं.

पॉडकास्टच्या आपल्या पहिल्या भागात मिशेल ओबामा यांनी त्यांचे पती आणि अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष बराक ओबामा यांची मुलाखत घेतली होती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


मिष्टी मुखर्जींच्या प्रतिनिधीने दिलेल्या अधिकृत निवेदनात सांगण्यात आलंय, "विविध फिल्म्स आणि म्युझिक व्हीडिओमध्ये आपल्या अभिनय प्रतिभेचं दर्शन घडवणारी अभिनेत्री मिष्टी मुखर्जी आता जगात नाही. बंगळुरूमध्ये किटो डाएटमुळे त्यांची किडनी फेल झाली. त्यांना अतिशय त्रास होत होता, शुक्रवारी रात्री त्यांचं निधन झालं. ही हानी भरून येणारी नाही. देव त्यांच्या आत्म्याला शांती देवो. त्यांच्यामागे त्यांचे आई-वडील आहेत."

या अभिनेत्रीचा मृत्यू खरंच किटो डाएटमुळे झाला आहे का, याला बीबीसी दुजोरा देऊ शकत नाही. पण यामुळे किटो डाएटबद्दल चर्चा सुरू झाली आहे.

किटो डाएट कसं असतं?

किटो म्हणजेच किटोजेनिक डाएट. हे एक हाय फायबर डाएट आहे. या डाएटमध्ये शरीराला फॅट्समधून ऊर्जा मिळते. या डाएटमध्ये कर्बोदकं म्हणजेच कार्बोहायड्रेट्स आणि प्रथिनं म्हणजेच प्रोटीन्सचं सेवन अतिशय कमी किंवा नियंत्रित प्रमाणात केलं जातं.

न्यूट्रिशनिस्ट डॉ. शिखा शर्मा सांगतात, "शरीर जेव्हा किटॉन्सचा वापर ऊर्जा स्रोत म्हणून करतं, तेव्हा त्याला किटो डाएट म्हटलं जातं. या डाएटमध्ये फॅट्सच्या सेवनाचं प्रमाण जास्त असतं आणि कर्बोदकांचं सेवन केलं जा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त नाही. या डाएटमध्ये किटो शेक्स, काही निवडक भाज्या खाल्ल्या जातात. फळं खात नाहीत. प्रोटीन्स मिळण्यासाठी चिकन, मटण, मासे, नारळाच्या तेलाचा वापर केला जातो. हे डाएट करताना भारतात चीजचं सेवन मोठ्या प्रमाणात केलं जातं."

वजन कसं कमी होतं?

किटो डाएटचा परिणाम साधारण आठवड्याभरामध्ये शरीरावर दिसू लागत असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

डॉ. शिखा शर्मा सांगतात, "अशाप्रकारचं डाएट करत असताना तुमचं शरीर हे जेवण पचवत नसतं. सगळ्या गोष्टी आतड्यांतून निघून जातात. आणि जे खाणं पचतं ते तुमच्या यकृतात (लिव्हर) आणि स्वादुपिंडात (गॉलब्लॅडर) साठत राहतं."

"शरीर अशावेळी सर्व्हावल मोडमध्ये जातं आणि आवश्यक असणारी ऊर्जा किटॉन्समधून मिळवतं. पण याचे दुष्परिणामवरही शरीरावर दिसू लागतात. दोन ते तीन दिवसांमध्ये किटो डाएटचा परिणाम तुमच्या शरीरावर दिसू लागतो."

जर तुम्हाला यकृत वा स्वादुपिंडाच्या तक्रारी आधीपासून असतील तर या डाएटचे दुष्परिणाम तुमच्यावर दोन - तीन दिवसांतच दिसू लागतात. पण जर तुम्हाला आधीपासून कोणताही त्रास नसेल तर मग हे दुष्परिणाम दिसायला तीन ते चार महिने लागू शकतात.

'सिंपल कार्ब्स'मुळे आपलं वजन वाढत असल्याचं डाएटिशियन्स सांगतात. साखर, मैदा, रवा आणि कॉर्नफ्लारपासून तयार होणाऱ्या पदार्थांचा यात समावेश आहे.

या गोष्टींचं सेवन थांबवणं लोकांना कठीण वाटतं खरं, पण वजन कमी करायचं असेल तेव्हा फटाफट वजन कमी करणारे पर्याय शोधले जातात. किटो डाएट हा असाच एक पर्याय मानला जातो.

डॉ. शिखा शर्मा सांगतात, "माझ्या माहितीतला कोणताही डाएटिशियन किटो डाएटचा सल्ला देत नाही. अनेक लोक घरगुती उपाय म्हणून अशाप्रकारचं डाएट करतात. पण कोणताही डाएट प्लान स्वीकारण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं गरजेचं आहे आणि डाएट त्यांच्याच देखरेखीकाली करणं गरजेचं आहे. कारण अशा डाएटचे दुष्परिणामही होऊ शकतात."

किटो डाएटचे शरीरावर परिणाम

डॉ. शिखा शर्मा सांगतात, "सहसा एका दिवसात शरीराला 20 ग्रॅम फॅट्स, एक ग्रॅम प्रति किलो या दराने तुमच्या वजनानुसार प्रोटीनची गरज असते. म्हणजे जर तुमचं वजन 55 ते 60 किलो असेल तर 60 ग्रॅम प्रथिनांचं सेवन तुम्ही दररोज करायला हवं. याशिवाय 50 ते 60 टक्के कर्बोदकांचीही गरज असते. पण या गोष्टी तुमचं शरीर, तुम्ही करत असलेलं काम आणि हालचाल यानुसार कमी - जास्त होऊ शकतात. म्हणजे खेळाडूंना याची जास्त गरज असते. पण तुमच्या शरीराला फक्त 20 ग्रॅम फॅट्सची गरज असताना...


मिस अमेरिकेचा किताब जिंकणारी नीना दावुलूरी ही पहिली भारतीय-अमेरिकन आहे. तेलुगू आहे.

दावा : अमेरिकेत तेलुगू भाषिकांची संख्या झपाट्याने वाढते आहे.

निकाल : अमेरिकेत करण्यात आलेल्या एका सर्वेक्षणानुसार हा दावा खरा असल्याचं सिद्ध झालं आहे. अमेरिकेत गेल्या सात वर्षात तेलुगू बोलणाऱ्यांची संख्या 86 टक्क्यांनी वाढली आहे. अर्थात, असलं तरीही अमेरिकेत इंग्रजी वगळता सर्वाधिक बोलल्या जाणाऱ्या वीस भाषांमध्ये तेलुगूला अजून स्थान मिळालेलं नाही.

वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमने ऑनलाईन टाकलेल्या एका व्हीडिओवरून हे सिद्ध होतं. या व्हीडिओनुसार 2010 ते 2017 या काळात तेलुगू बोलणाऱ्या अमेरिकन नागरिकांची संख्या 86% वाढली आहे.

सेंटर फॉर इमिग्रेशन स्टडी या अमेरिकास्थित संस्थेने केलेल्या अभ्यासासाठी हा व्हीडिओ देण्यात आला आहे. अमेरिकेत किती भाषा बोलल्या जातात हे जाणून घेण्यासाठी केलेल्या अभ्यासात जनगणनेच्या माहितीचं विश्लेषण करण्यात आलं.

तेलुगू झपाट्याने वाढण्यामागचं कारण काय?

दक्षिण भारतातल्या आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणा या दोन राज्यात तेलुगू भाषा बोलली जाते. या दोन्ही राज्याची एकत्र लोकसंख्या जवळपास 8 कोटी 40 लाख एव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ढी आहे. 2011च्या जणगणनेनुसार भारतात सर्वाधिक बोलल्या जाणाऱ्या भाषेत तेलुगूचा चौथा क्रमांक लागतो.

अमेरिकेत वापरल्या जाणाऱ्या भाषेविषयीच्या या अभ्यासासाठी अमेरिकन कम्युनिटी सर्व्हिसकडून मिळालेल्या माहितीचा आधार घेण्यात आला. यात 2010 ते 2017 दरम्यान अमेरिकन नागरिक घरी इंग्रजीशिवाय कोणती भाषा बोलतात, याची तुलना करण्यात आली.

गेल्यावर्षी अमेरिकेत जवळपास चाळीस लाख तेलुगू भाषिक होते. 2010च्या तुलनेत ही संख्या दुप्पट आहे.

अमेरिकेत झपाट्याने वाढणाऱ्या पहिल्या दहा भाषांमध्ये सात भाषा या दक्षिण आशियातील आहेत.

अमेरिकेत झपाट्याने वाढणाऱ्या भाषा(2010 ते 2017)

तेलुगूच का?

अमेरिकेत तेलुगू पीपल फाउंडेशन या स्वयंसेवी संस्थेचे संस्थापक प्रसाद कुनीसेट्टी यावर अधिक प्रकाश टाकतात. त्यांच्या मते हैदराबाद शहर आणि अमेरिकेतील इंजिनिअरिंग आणि टेक्नॉलॉजी कंपन्या यांच्यात तयार झालेले संबंध, यामागचं प्रमुख कारण आहे. स्वतः कुन्नीसेट्टी 2001 साली आयटी क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी अमेरिकेत गेले होते.

ते सांगतात, 1990च्या मध्यात माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी क्रांती झाली. त्यामुळे अमेरिकेत सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्सची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढली.

हैदराबादमधल्या महाविद्यालयातून अनेकांची भरती करण्यात आली. तेलुगू भाषिक असेलल्या या दोन्ही राज्यांमध्ये मिळून जवळपास 800 इंजिनिअरिंग महाविद्यालयं आहेत.

भारतात टेक्नॉलॉजी आणि इंजीनिअरिंग क्षेत्रासाठी हैदराबाद महत्त्वाचं केंद्रस्थान बनलं आहे आणि इथून मोठ्या प्रमाणावर विद्यार्थी अमेरिकेत जातात.

गेल्या अनेक वर्षांपासून तेलुगू भाषिक अमेरिकन नागरिक आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणातील विद्यार्थ्यांना पसंती देत आहेत.

H-1B व्हिसा योजनेचा फायदा अनेक भारतीयांना मिळाला आहे. तंत्रज्ञान क्षेत्रासह अनेकांना या व्हिसामुळे परदेशात नोकरीची संधी मिळाली आहे. या व्हिसातले जवळपास 70% व्हिसा भारतीयांना मिळतात. हा व्हिसा असणाऱ्यांना कायमस्वरुपी नागरिकत्वासाठी अर्ज करता येतो.

अमेरिकास्थित भारतीयांमधली काही नावाजलेली नावं म्हणजे भारतीय वंशाची पहिली मिस अमेरिका निना दाउल्लुरी आणि मायक्रोसॉफ्टचे सध्याचे सीईओ सत्या नाडेला.

अमेरिकेत इंग्रजीव्यतिरिक्त सर्वाधिक बोलल्या जाणाऱ्या 10 भाषा

टक्केवारीच्या तुलनेत तेलुगू भाषेने मोठी मजल मारली आहे. मात्र पूर्वी तेलुगू भाषिकांची संख्या खूपच कमी होती. त्यामुळे टक्केवारी वाढली असली...


मी 26 वर्षांची झाले होती आणि आईला वाटायला लागलं की, माझं लग्न झालं पाहिजे.

तो विकलांग नव्हता. त्याला कुठलीही मुलगी मिळू शकली असती. पण तो माझ्याबरोबर होता. एकाच घरात लग्न न करता सोबत राहून आम्हाला एक वर्ष झालं होतं. परंतु लग्नाआधी सोबत राहण्याचा घेतलेला निर्णय एवढा सोपाही नव्हता.

हे सगळं सुरू झालं ते एका मॅट्रिमोनिअल साईटच्या माध्यमातून. माझ्या लग्नाबद्दल माझ्या आईला नेहमी काळजी वाटायची. यातून मी या मॅट्रिमोनिअल साईटवर माझं एक प्रोफाईल तयार केलं होतं.

माझं वय 26 वर्षं झालं होतं आणि आईला वाटतं होतं की, मी आता लग्न केलं पाहिजे.

लहान असताना एका अपघातात माझा एक हात गेला होता. त्यामुळे माझ्या आईची चिंता ही रास्तच होती.

एक दिवस मॅट्रिमोनिअल साइटवर मला रिक्वेस्ट आली. थोडी वेगळी वाटली. मुलगा इंजिनीअर होता आणि माझ्यासारखाच बंगाली होता. पण दुसऱ्या शहरात राहात होता.

मी काही ठरवू शकत नसल्यानं मी लग्नासाठी तयार नसल्याचं उत्तर त्याला पाठवून दिलं. त्यावर त्याच्याकडून तातडीने उत्तर आलं, "किमान आपण बोलू तर शकतो ना?"

#HerChoice ही मालिका आहे १२ भारतीय स्त्रियांच्या आयुष्यांवरील खऱ्याखुऱ्या कहाण्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांची. आधुनिक भारतीय स्त्रीच्या समोरील आव्हानं आणि तिच्या जगण्याचा विस्तारलेला परीघ उलगडण्याचा हा प्रयत्न आहे. या कहाण्यांच्या केंद्रस्थानी आहेत, तिच्या जगण्याचा वेध घेणारं तिचं निवड स्वातंत्र्य, आकांक्षा आणि इच्छा.

मी दोन मैत्रिणींबरोबर एका फ्लॅटमध्ये राहात होते. त्यांना भीती वाटत होती की तो फ्रॉड तर नसेल ना?

माझे दोन ब्रेकअप झालेले होते आणि जुन्या प्रेम संबधांनी मला किमान हे शिकवलं होतं की, मला नात्यात काय हवंय आणि काय नको.

मी नव्या नात्यासाठी अजून तयार तर नव्हते. पण एकटं जगायची इच्छाही नव्हती.

यामुळं मी त्याच्याशी बोलणं सुरूच ठेवलं. त्याचा नंबर मी 'टाईमपास' या नावानं 'सेव्ह' करून ठेवला होता. एक दिवस आम्ही भेटण्याचा निर्णय घेतला.

मी त्याला आधीच सांगितलेलं होत की, मला एक हात नाही. तरीसुद्धा मला पाहून त्याची प्रतिक्रिया काय असेल, याची मला भीती होतीच.

फेब्रुवारीतला हलकासा गारवा होता. त्या दिवशी मी आपल्या ऑफिसच्या ड्रेसमध्येच होते. फक्त काजळ आणि लिपस्टिक जरा चांगल्या पद्धतीनं लावलेलं होतं.

रस्त्याच्या कडेने चालत चालत आम्ही गप्पा मारत होतो. आमच्या बऱ्याच आवडीनिवडी मिळत्याजुळत्या होत्या. आम्ही लगेचच मित्र झालो.

तो फार कमी बोलायचा. माझी फार काळजी घ्यायचा. मी सुरक्षित घरी पोहोचले की नाही बघायचा.  बऱ्याच वेळा त्याला उशीर होणार असेल तर तो मला घरी सोडायला येत होता. जर मला एकट्यानंच घरी पोहोचायचं असेल, तर मला रात्री दहा वाजायच्या आत घरी पोहोच असं सांगायचा.

मी चांगली पत्नी होऊ शकते का नाही, हे मला माहीत नव्हतं. पण त्याच्यात एक चांगला नवरा होण्याची क्षमता मला दिसत होती.

मला माहीत नव्हतं की या नात्याचा शेवट काय असेल. पण हळूहळू आम्हाला एकमेकांची सोबत चांगली वाटायला लागली.

एकदा मी आजारी असताना त्याने माझी व्यवस्थित काळजी घेतली. ती पहिली वेळ होती जेव्हा त्याने मला कवटाळलं. त्यादिवशी फार चांगलं वाटतं होतं.

मग आम्ही हातातहात घालून चालायचो. अर्थात माझा उजवा हात!

काही महिन्यानंतर माझ्या फ्लॅटमेट्सचं लग्न झालं. त्या फ्लॅटचं भाडं एकटीनं देणं, मला आता परवडत नव्हतं.

त्याच दरम्यान माझ्या 'मॅट्रिमोनीअल साईट'वाल्या मित्राच्या बिल्डिंगमध्ये एक रूम रिकामी झाली होती. ही रूम त्याच्या घराच्या बाहेरील बाजूला होती. मी या रूममध्ये शिफ्ट झाले.

एक प्रकारे आम्ही सोबत राहत नसल्याचं दाखवत सर्वांना फसवत होतो. पण माझी आई जेव्हा...


मी गेल्या वर्षभर कोव्हिडचं वार्तांकन केलं. आता माझं मिशन होतं जगभरातले नेते आणि आरोग्य अधिकाऱ्यांकडून या विषाणूला आळा घालण्यासाठी त्यांनी कुठल्या गोष्टींना प्राधान्य दिलं, हे जाणून घेणं.

या सर्व माहितीचा अभ्यास केल्यानंतर विषाणूचा प्रसार आणि विषाणूचा संसर्ग झाल्याने होणाऱ्या मृत्यूला आळा घालण्यासाठी चार गोष्टी महत्त्वाच्या असल्याचं मला जाणवलं.

आम्ही सर्व योग्य उपाय योजले, असा दावा कुणीही केलेला नाही. मात्र, जगभरात प्रभावी आणि परिणामकारक ठरलेली काही प्रमुख धोरणं आम्ही खाली देत आहोत. हे सर्व एकत्र केल्यास भविष्यात उद्भवणाऱ्या साथरोगांच्या नियंत्रणासाठीची ब्लूप्रिंट ज्याला 'पॅन्डेमिक प्लेबुक' म्हणतात, आपसूकच तयार होईल.

स्टेप 1 : तयारी (Prepration)

स्टॅनले पार्क दक्षिण कोरियाची राजधानी सेऊलमध्ये राहतात. जू येऑन त्यांची मुलगी. जूला घेण्यासाठी ते एअरपोर्टवर गेले, त्यावेळी त्यांनी नेहमीप्रमाणे गळाभेट घेतली नाही. यावेळी त्यांच्या हातात मास्क आणि स्टॅनेटायझिंग स्प्रे होता.

दक्षिण कोरियामधल्या सेऊलमधलं यांगजीसारखं हॉस्पिटल पूर्णपणे कोव्हिडसाठी राखीव ठेवण्यात आलं.

स्टॅनले सांगतात, जागति... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क साथरोगचा हा त्यांचा पहिला अनुभव नाही. याआधी 2015 साली पूर्व आशियात मर्सची साथ पसरली होती. त्यावेळी मर्सचा उद्रेक आणि त्यामुळे पसरलेली भीती त्यांच्या आजही स्मरणात आहे.

मर्सच्या त्या साथीतून केवळ स्टॅनलेच नाही तर त्यांच्या देशानेही धडा घेतला आणि सार्वजनिक आरोग्याला धोका ठरणारी आणीबाणी उद्भवल्यास त्याचा सामना करण्यासाठी 48 सुधारणा केल्या. दक्षिण कोरियाने मर्सच्यावेळी केलेल्या या तयारीचा त्यांना कोव्हिड काळात फायदा झाला. कुठल्याही प्रकारचा देशव्यापी लॉकडाऊन किंवा उद्योग-व्यवसाय बंद न करता दक्षिण कोरियाने कोव्हिडचा आलेख खाली आणला.

जू येऑन अॅटलांटावरून परतल्या होत्या. मायदेशी परतल्यावर त्या दोन आठवडे वडिलांच्या घरी क्वारंटाईन होत्या. त्यांनी कोव्हिड ट्रॅकिंग अॅपही डाऊनलोड केलं. या अॅपमुळे त्या कुठे-कुठे गेल्या याची माहिती सरकारला मिळाली. अॅप डाऊनलोड केल्यानंतर पुढच्या दोन आठवड्यात आरोग्य प्रशासनाकडून त्यांना 6 वेळा चेकअप कॉल्सही आले. त्यांनी क्वारंटाईनची काटेकोर अंमलबजावणी केली. त्या घरातून अजिबात बाहेर पडल्या नाही. गार्डनमध्येही गेल्या नाही.

दक्षिण कोरियाचे पंतप्रधान चुंग साय-क्युन म्हणाले होते, "इतिहासाची पुनरावृत्ती होतेय - पुन्हा तेच घडू नये, यासाठी आम्ही सुरुवातीपासूनच कठोर प्रतिबंधात्मक उपाय लागू केले."

स्टेप 2 : टेस्ट, ट्रॅक आणि ट्रेस

गेल्या वर्षीचा मार्चचा महिना होता. नॉर्थ-ईस्ट इंग्लंडचे जनरल फिजिशिअन डॉ. डेव्हिड होज बीबीसी पॅनोरामाशी बोलताना म्हणाले होते, "सध्याची परिस्थिती फार आव्हानात्मक आहे. मी जे पेशंट्स तपासतो त्यांना कोरोनाची लागण झाली आहे की नाही, याबद्दल मला काहीच माहिती नाही. कदाचित शेकडो जणांना याची लागण झाली असावी आणि आपल्याला त्याची कल्पनाही नाही."

यूकेमध्ये गेल्यावर्षी मार्चच्या शेवटी शेवटी लॉकडाऊन लागू करण्यात आला होता. तोपर्यंत यूके सरकार संपर्क साखळी शोधण्याचं काम करत होतं. मात्र, त्यानंतर त्यांनी कम्युनिटी टेस्टिंग म्हणजेच सार्वजनिक चाचण्या थांबवल्या. त्यावेळी यूकेमध्ये केवळ हॉस्पिटल्समध्येच कोव्हिड चाचणीची व्यवस्था होती. सरकारने त्यांचा 'टेस्ट अँड ट्रेस' उपक्रम मे महिन्यात सुरू केला.

याउलट पूर्व आशियातल्या बहुतांश देशांनी ट्रेसिंग म्हणजेच संपर्क साखळी शोधण्याचं काम जानेवारी महिन्यापासूनच सुरू केलं होतं. दक्षिण कोरियामधल्या सेऊलमधलं यांगजीसारखं हॉस्पिटल पूर्णपणे कोव्हिडसाठी...


मी चार वर्षांचा होतो तेव्हा पहिल्यांदा विमानाचा प्रवास केला होता. आम्ही भारतातून ब्रिटनला स्थलांतरित झाल्यानं मी माझ्या आईसोबत मुंबई ते लंडन प्रवास करत होतो. माझे काका, काकू, चुलत भाऊ यांच्याबरोबर माझे वडील लंडनच्या हीथ्रो विमानतळावर आमच्या आगमनाची प्रतीक्षा करीत होते. मी फार लाजाळू होतो, त्यामूळं संपूर्ण विमानप्रवासात आईला चिटकून बसलो होतो.

मी विमानात काहीच खाल्लेलं नव्हतं. त्या वेळेस माझ्या रोजच्या आहारात बोर्नविटा हॉट चॉकलेटचा एक कप असायचा. पण एअर इंडियाच्या फ्लाईटमध्ये असे कुठलेही पदार्थ माझ्यासाठी नव्हते.

एका प्रेमळ एअर होस्टेसला माझी कीव आली आणि तिने साथीदारांकडे शोध घेत एक बरबन चॉकलेट क्रीम बिस्कीटचा पुडा माझ्यासाठी आणला. मी मनसोक्त तो बिस्कीटचा पुडा संपवला.

35 वर्षांपूर्वी एअर इंडियाबरोबर उड्डाण करण्याचा तो माझा पहिलाच अनुभव होता. म्हणून भारत सरकारने जेव्हा या राष्ट्रीय एअरलाईन्सचं विभाजन चार स्वतंत्र कंपन्यांमध्ये करण्याचा निर्णय घेतल्याची बातमी आली, तेव्हा माझ्यासह अनेक मित्रांना, नातेवाईकांना मनात एअर इंडियाविषयीच्या अनेक कडू-गोड आठवणी तरळून गेल्या.

प्रातिनिधिक छायाचित्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

माझ्या ओळखीतल्या ब्रिटन आणि अमेरिकेतल्या अनिवासी भारतीयांमध्ये एअर इंडिया नेहमीच उपहासाचा आणि लाजिरवाणाचा विषय असतो. काय करू, गेल्या कित्येक वर्षांमध्ये त्यांच्या सेवेबद्दलच्या कहाण्याच इतक्या रंजक ठरल्या आहेत.

कधी फ्लाईटमध्ये मर्यादेपेक्षा जास्त प्रवासी असतात, तर कधी प्रवासी तासनंतास ताटकळत राहिलेले. काही लोकांनी चेक-इन काऊंटरवरची भांडणं पाहिली आहेत,  तर काहींना तुटलेल्या आणि डागाळलेल्या खुर्च्या, अस्वच्छ प्रसाधनगृह आणि चिडचिड्या एअरहोस्टेसचा सामना करावा लागला आहे. काहींना तर विमानत उंदीरही दिसले आहेत. पण सुदैवाने माझ्यावर असं काही बघण्याची परिस्थिती नाही ओढवली.

मी सोशल मीडियावर माझ्या मित्रांना त्यांनी अनुभवलेले असे काही भयानक किंवा रंजक प्रसंग शेअर करायला सांगितलं. त्यांच्यापैकी हे काही भारी एपिसोड -

1. माझ्या एका मैत्रिणीनं हा किस्सा सांगितला : एकदा एअर इंडियानं एकटीच प्रवास करताना मी विमानाच्या स्टाफला 'अल्कोहिलिक ड्रिंक आहे का?' असं विचारलं. त्या स्टाफने माझ्याकडे असं पाहिलं जणू मी काही गुन्हाच केला आहे.

2. आणखी एका मित्राच्या नशिबी आलेला हा प्रसंग - दिल्ली ते लंडन प्रवासादरम्यान विमानात सर्वांना एक चित्रपट दाखवण्यात आला. पण तो चित्रपट फ्रेंच भाषेत होता. अनेकांनी त्याबद्दल तक्रार केली आणि ते म्हणाले की 'आम्ही चित्रपट बदलतोय.' पण काही झालं नाही.

शेवटी ते म्हणाले, "आता चित्रपट थोडाच बाकी राहिला आहे. बदलून काय फायदा."

3. माझी आणखी एक मैत्रीण एक दुसऱ्या कंपनीच्या विमानात असताना आजारी पडली. त्याच विमानात एअर इंडियाचा एक पायलट फर्स्ट क्लासने प्रवास करत होता. माझी मैत्रीण आजारी असल्याचं लक्षात आल्यावर त्यानं त्याची जागा तिला बसायला दिली, जेणेकरून ती आराम करू शकेल. आणि तो तिच्या इकॉनॉमी क्लास सीटवर जाऊन बसला.

4. एकदा माझ्या मित्रानं फ्लाईटमध्ये दिलेलं जेवण स्वीकारलं नाही. थोड्याच वेळात फ्लाईट स्टिवर्ड तिथं आला आणि त्याने त्या मित्राला गाजर हलवा दिला. तो खूश झाला.

एअर इंडिया

5. एअर इंडियाच्या कडक एअर होस्टेसच्या कथा तुम्हीही ऐकल्या असतीलच. एका मित्राने सांगितलेला हा प्रसंग - माझ्या पुढच्या सीटवर बसलेला एक प्रवासी टेकऑफदरम्यान सतत आपली सीट मागं सरकवण्याचा प्रयत्न करत होता. मी एअर होस्टेसला सांगितल्यावर तिने त्या व्यक्तीच्या सीट बटण दाबून ती सरळ केली आणि त्याला बजावून सांगितलं, "खबरदार आता ही सीट...


मी चीनच्या आन्हुई प्रांतातल्या एका गावात गेलो होतो. तिथे जेवत असताना एका सात वर्षांच्या मुलानं मला सांगितलं की त्यानं 'दंगल' सिनेमा पाहिला आणि त्याला तो खूप आवडला.

तो मुलगाच नाही तर जेवणाच्या टेबलापाशी असलेल्या बहुतांश लोकांनी सिनेमा पाहिला होता आणि त्यांना तो आवडलाही होता.

'दंगल', 'हिंदी मीडियम', '3 इडियट्स', 'पीके', 'टॉयलेट' या सिनेमांनी चीनच्या शहरांत, गावांमध्ये बॉलीवुड आणि भारताची अशी काही प्रतिमा तयार केली आहे की, ती तशी करणं परराष्ट्र धोरण ठरवणाऱ्यांनाही कठीण आहे.

शांघायच्या एका उद्यानात मी आमिर खानचा चाहत्या कॅरन छन यांना भेटलो. हिंदी गाणं म्हणशील, या माझ्या फर्माईशीवर त्यांनी 'सिक्रेट सुपरस्टार' या सिनेमातलं 'मैं चांद हूँ…' हे गाणं म्हटलं.

छन यांना हिंदी भाषेचं ज्ञान नाही. पण त्यांना या गाण्याचा अर्थ माहिती होता. 'दंगल'मुळे त्यांचा फक्त हिंदी सिनेमांशी परिचय झाला एवढंच नाही, तर त्या सिनेमानं त्यांच्या व्यक्तिगत आयुष्यावरही प्रभाव पाडला.

"दंगल पाहिला तेव्हा माझं वय 98 किलो होतं. सिनेमा पाहिल्यावर मी स्वत:लाच म्हटलं की, मी वजन कमी करू शकते. आता मी कशी दिसतेय बघ!" छन म्हणाल्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या.

त्यांच्या सोबत असलेल्या टीना आणि लीफ म्हणाल्या की, त्यांनी सीडीज किंवा वेबसाईटवर भारतीय सिनेमे पाहणं सुरू केलं आहे.

लीफ म्हणाल्या, "भारतीय सिनेमे मी भारतीय संस्कृतीसाठी पाहते. त्यातली नृत्य, देवाची पूजा, हे सगळं मला खूपच भावतं."

दंगलमधल्या गाण्यांवर नाचणारे आमिर खानचे चाहते.

2011मध्ये आलेल्या 3 इडियट्सचेही खूप चाहते आहेत. कॉलेजच्या कित्येक विद्यार्थ्यांनी हा सिनेमा ऑनलाइन पाहिला. त्यातून त्यांची हिंदी सिनेमाशी ओळख झाली.

चित्रपट विषयाच्या जाणकारांच्या मते 2014मध्ये आलेल्या धूम-3ने चीनमध्ये 20 कोटी रुपयांचा व्यवसाय केला. पण असं मानलं जातं की 2015मध्ये आलेल्या 'पीके'मुळे हिंदी सिनेमातला रस वाढला.

त्यानंतर आलेल्या 'दंगल'सारख्या सिनेमानं सगळे विक्रम तोडले.

कॅरन छन, आमिर खानची चाहती.

हिंदी सिनेमांप्रमाणेच दाक्षिणात्य सिनेमांची चाहती असलेल्या व्हिवियन यांनी पीके पाठोपाठ बाहुबली-2 हा सिनेमाही पाहिला. तो सिनेमा त्यांना इतका आवडला की त्यानी सिनेमाची पोस्टर्स जपानहून मागवली.

जपानी भाषेच्या अनुवादक व्हिवियन म्हणतात, "बाहुबली-2ची कथा, गाणी, डान्स हे सगळं पाहून मी हरखूनच गेले. सिनेमाचे दिग्दर्शक एस. एस. राजमौली यांनी भारतीय संस्कृतीचं अप्रतिम दर्शन घडवलं आहे."

बाहुबलीमधला हिरो, प्रभास यानं शांघायला जरूर यावं, असं व्हिवियनला वाटतं.

मध्य शांघायमधल्या एका कॅफेमध्ये व्हिवियनची भेट झाली. त्यावेळी तिच्या हातात प्रभासचं पोस्टर होतं. "प्रभासची फिट बॉडी, गोल चेहरा, कुरळे केस, स्टायलिश मिशा, गोड हास्य आणि भारदस्त आवाज...यामुळे आम्ही त्याला छोछो असं नाव दिलं आहे. प्रभासला पाहिल्यापासून मला मिशा आवडू लागल्या."

चीनमध्ये प्रत्येक कलाकाराला चिनी नाव दिलं जातं.

गेल्या काही वर्षांत चीनमध्ये थिएटरचं मोठं जाळं उभं राहिलं आहे. त्यामुळेत चीनमधला बॉक्स ऑफिसचा व्यवहार 8.6 बिलियन डॉलर्सपर्यंत गेला आहे.

डिलॉईटच्या एका अहवालानुसार, 2020पर्यंत बॉक्स ऑफिस आणि प्रेक्षकांचे आकडे यात चीनची भरारी ही उत्तर अमेरिकेच्याही पुढे जाईल.

2016मध्ये बाहुबली-1, पीके, फॅन हे सिनेमे चीनमध्ये झळकले.

गेल्या वर्षी फक्त 'दंगल' हा एकमेव सिनेमा चीनमध्ये लागला. त्याला डोकलामचा वाद कारणीभूत असल्याचं म्हटलं जातं. पण जाणकारांना ते मान्य नाही.

या वर्षी आतापर्यंत, सीक्रेट सुपर स्टार, हिंदी मीडियम, बजरंगी भाइजान, बाहुबली-2 आणि टॉयलेट एक प्रेमकथा हे सिनेमे...


मी जेव्हा सोल (दक्षिण कोरियाची राजधानी) इथल्या हॅन नदीच्या जवळ बाईकवर एका मैत्रिणीसोबत जात होते. मला एका सार्वजनिक स्वच्छतागृहात जायचं होतं.

"तिथे कॅमेरा नाहीये ना हे एकदा तपासून बघ," ती ओरडली. मी तिच्याकडे वळून पाहिलं आणि हसायला लागले. पण ती विनोद करत नव्हती.

दक्षिण कोरियात गेल्यावर अनेक स्त्रियांनी सांगितलं आहे की त्या प्रसाधनगृहात गेल्यावर तिथे छुपं छिद्रं किंवा कॅमेरा आहे का हे आधी तपासतात.

कारण या देशात अशा छुप्या कॅमेरे बसवण्याची जणू साथच पसरली आहे.

हे छुपे कॅमेरे महिलांच्या आणि कधी पुरुषांच्या हालचाली टिपतात. कधी कपडे काढताना, कधी प्रसाधनगृहात जाताना, कपड्यांच्या दुकानात ट्रायल रूममध्ये जाताना, जिम आणि स्विमिंग पूलमध्ये जाताना हालचाली टिपल्या जातात. नंतर हे व्हीडिओ पॉप अप पॉर्न साईटवर टाकले जातात.

छुपे कॅमेरे आणि पॉर्न हा आजार आणखी न पसरण्यासाठी काही केलं नाही तर हा धोका आणखी वाढेल आणि ते रोखणं कठीण जाईल, असा इशारा इथल्या कार्यकर्त्यांनी दिला आहे.

दरवर्षी अशा जवळपास 6000 तक्रारी पोलिसांकडे येतात. या पीडितांमध्ये 80 टक्के महिला आहेत.

असं असलं तरी हजारो लोक अजूनही ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आपली व्यथा सांगण्यासाठी पुढे येत नाही, असंही सांगितलं जातं. काही प्रकरणांत मित्रांनी किंवा जवळच्या व्यक्तींनीच छुप्या कॅमेऱ्यांनी हालचाली टिपण्याचे प्रकार उघडकीला आले आहेत.

सार्वजनिक ठिकाणी महिला छुपे कॅमेरे सतत तपासत असतात.

बीबीसीने किम नावाच्या एका स्त्रीशी संपर्क साधला. हॉटेलच्या एका टेबलखाली ठेवलेल्या कॅमेऱ्याने तिचं शुटिंग केलं होतं. तिचा स्कर्टचा आतला भाग दिसेल अशा पद्धतीने तो कॅमेरा लावला होता. त्यांना तो दिसला आणि त्यांनी त्याचा फोन हिसकावला. फोनमध्ये त्यांना तिचे इतर फुटेज दिसले आणि इतर पुरुष त्यावर चर्चा करत होते.

"मी जेव्हा ती चॅटरूम पाहिली तेव्हा मला प्रचंड धक्का बसला आणि मी रडायला लागले," किम म्हणाल्या.

त्यांनी पोलिसात जाऊन तक्रार केली. पण त्यानंतर त्या जास्तच अस्वस्थ झाल्या.

"लोक काय म्हणतील याचा मी विचार करत बसले. माझे कपडे खूपच तंग होते असं पोलिसांना वाटणार नाही का? मी फार उथळ आहे का?" असे अनेक प्रश्न त्यांच्या मनात निर्माण झाले होते.

"मला पोलीस ठाण्यात एकटं वाटत होतं. सगळे पुरुष मी एखादा मांसाचा गोळा असल्यासारखे किंवा एखादी लैंगिक उपभोगाची वस्तू असल्यासारखं माझ्याकडे बघत होते," असं त्या म्हणतात.

"मी कोणालाच सांगितलं नाही. माझ्यावरच सगळे आरोप करतील अशी भीती मला वाटत होती. मला माझ्या कुटुंबाची, मित्रमैत्रिणींची आणि माझ्या आजूबाजूला असलेल्या सगळ्या लोकांची भीती वाटत होती. ती माणसं माझ्याकडे जसं बघत होती," असं त्या म्हणाल्या. त्या माणसाला शिक्षाच झाली नाही, असंही त्यांनी सांगितलं.

हा फक्त कोरियाचा प्रश्न नाही

दक्षिण कोरिया आधुनिक आणि तंत्रज्ञानात अग्रेसर असलेल्या देशांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. स्मार्टफोनची सगळ्यात मोठी बाजारपेठ या देशात आहे. इथल्या 90 टक्के लोकांकडे स्मार्ट फोन असून आणि 93% लोकांकडे इंटरनेट आहे.

या सगळ्यांमुळे गुन्ह्यांचा आणि गुन्हेगारांचा शोध घेणं जास्तच कठीण होत आहे.

पार्क सो यून यांनी 'डिजिटल सेक्स क्राईम आऊट' नावाचा एक गट स्थापन केला. 2015ला सोरानेट नावाची अश्लील वेबसाईट बंद करण्यासाठी त्यांनी हा गटाची स्थापन झाली होती.

या वेबसाईटचे लाखो युजर्स होते आणि त्यावर हजारो व्हीडिओ होते. यातील बहुतांश व्हीडिओ त्यात दिसत असलेल्या स्त्रियांच्या परवानगीशिवाय घेतले होते. वेबसाईटवर दिसत असलेले छुप्या कॅमेऱ्याने घेतलेले व्हीडिओ प्रसाधनगृहात, ट्रायल रुममध्ये गुप्तपणे...


मी पत्रकार परिषदांना घाबरत नव्हतो, असं वक्तव्य माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी केलं आहे. हिंदुस्तान टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

मनमोहन सिंग यांनी लिहिलेल्या चेंजिंग इंडिया या पुस्तक प्रकाशन सोहळ्यादरम्यान ते बोलत होते.

"लोक मला सायलेंट पंतप्रधान म्हणायचे. पण मला वाटतं, पत्रकार परिषदांना घाबरणारा पंतप्रधान मी नव्हतो. मी मीडियाला नियमितपणे सामोरं जायचो आणि विदेश दौऱ्याहून आल्यानंतर पत्रकार परिषद घ्यायचो.

मला अपघातानं झालेले पंतप्रधान असं म्हटलं जात आहे, पण मी अर्थमंत्रीसुद्धा अपघातानच झालो होतो," असंही सिंग यांनी म्हटलं आहे.

"देशाला मजबूत आणि स्वतंत्र अशा केंद्रीय बँकेची गरज आहे. जेणेकरून बँक आणि केंद्र सरकार यांना एकत्रितरित्या काम करता येईल," असंही सिंग यांनी म्हटलं आहे.

2. वाटलं नव्हतं संघाला असे दिवस येतील - मोहन भागवत

"आणीबाणीच्या काळात निवडणुकांमध्ये आम्ही सपाटून आपटत होतो. नंतर काम करण्यासाठी पुन्हा उभे राहत होतो. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला असे दिवस येतील, असं कुणी सांगितलं असतं तर विश्वासही ठेवला नसता," असं वक्तव्य राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

केलं आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

पुणे येथे गीता धर्म मंडळाच्या एका कार्यक्रमात ते बोलत होते.

मोहन भागवत

"भारतीय व्यक्तीनं जीवन कशा प्रकारे व्यतीत करावं, याचं निर्देशन भगवद्गीता करते. त्यामुळे गीतेचा अभ्यास आणि आचरण आवश्यक आहे. भगवद्गीता घराघरात पोहोचली तर भारत आताच्या शंभरपट सामर्थ्यासह विश्वगुरू म्हणून पुढे येईल," असंही भागवत यांनी म्हटलं आहे.

3. मराठवाड्यात सातशेहून अधिक टँकर

आतापर्यंत मराठवाड्यातील पाच जिल्ह्यांमध्ये टँकरने सातशेचा आकडा पार केला आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

विभागातील 568 गावे आणि 73 वाड्यांमधील 16 लाख 22 हजार नागरिकांची तहान 705 टँकरद्वारे भागविण्यात येत आहे.

यामध्ये औरंगाबादमध्ये 463, बीडमध्ये 139, जालनामध्ये 95, उस्मानाबादमध्ये 6 आणि नांदेडमध्ये 2 टँकर सुरू आहेत.

4. लिओनेल मेस्सीला पाचव्यांदा 'गोल्डन शू' पुरस्कार

फुटबॉलपटू लिओनेल मेस्सीनं पाचव्यांदा गोल्डन शू पुरस्कार पटकावला आहे. डेली मेलनं ही बातमी दिली आहे.

लिओनेल मेस्सी

मेस्सीनं बार्सिलोनासाठी 68 सामन्यांत 34 गोल नोंदवले. लिव्हरपूलचा मोहम्मद सलाह आणि टॉटेनहॅमच्या हॅरी केनला मागे टाकत मेसीनं हा पुरस्कार पटकावला आहे.

फुटबॉलपटू ख्रिस्तियानो रोनाल्डो यानं आतापर्यंत चार वेळा हा पुरस्कार जिंकला आहे, असं बातमीत म्हटलं आहे.

5. 'व्हिलेज रॉकस्टार्स' ऑस्करमधून बाहेर

भारताकडून परदेशी भाषांतील चित्रपटांच्या श्रेणीत पाठवला गेलेला "व्हिलेज रॉकस्टार्स' हा राष्ट्रीय पुरस्कार विजेता आसामी चित्रपट ऑस्कर पुरस्कारांच्या शर्यतीतून बाहेर पडला आहे. सकाळनं ही बातमी दिली आहे.

परदेशी भाषांतील चित्रपटाच्या श्रेणीत निवडलेल्या 9 चित्रपटांची नावं अकॅडमी ऑफ मोशन पिक्‍चर आर्टस अॅण्ड सायन्सनं नुकतीच जाहीर केली.

या यादीत रिमा दास यांनी दिग्दर्शित केलेल्या "व्हिलेज रॉकस्टार्स'ला स्थान मिळालं नाही.

91 व्या ऑस्कर पुरस्कारांसाठी परदेशी भाषांतील चित्रपट श्रेणीत वेगवेगळ्या देशांतून तब्बल 87 चित्रपट आले होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मी महाराष्ट्र बँकेच्या संचालक मंडळात नसताना माझ नाव घेण्यात आलं. मी पुढच्या महिन्यात नाही मला आताच या संदर्भात सूचना द्यावी म्हणून जाणार होतो. मला ईडीकडून पत्र आलं. आता येण्याची आवश्यकता नसल्याचं सांगितल, जर गरज असेल तर सूचना देऊ असं म्हणाले.

महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक गैरव्यवहारप्रकरणी गुन्हा दाखल झालेले राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार आज अंमलबजावणी संचालनालयासमोर स्वतःहून हजर होणार होते. पण त्यांना ईडीच्या कार्यालयात प्रवेश मिळणार किंवा नाही यावरून तर्कवितर्क लावले जात होते. अखेर दुपारी शरद पवार यांनी आपली भूमिका स्पष्ट करण्याचा निर्णय घेतला.

दिवसभरात काय घडलं?

12.36: शरद पवार माध्यमांशी बोलताना म्हणाले, "24 तारखेला माध्यमांच्या प्रतिनिधींना भेटलो, तेव्हा मी ईडीच्या कार्यालयात जाऊन विनंती करणार असं सांगितलं होतं. राज्य सहकारी बँकेच्या संदर्भात गुन्हा ईडीनं दाखलं केला आहे, मी त्या बँकेशी संबंधित नसताना माझ्यावर गुन्हा दाखल केला. मात्र निवडणुकीमुळे मी राज्यभरात व्यग्र असेन म्हणून मी माजी बाजू मांडायला येईन असं सांगितलं. मी चौकशीला सामोरे जायला तयार नाही असं कोणालाही वाटू न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ये म्हणून मी जाण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र ईडी आणि पोलिसांनी आता चौकशीला येऊ नये अशी विनंती केली. पोलीस आयुक्तांनी कायदा सुव्यवस्थेचा प्रश्न तयार होण्याची शक्यता आहे असं मला सांगितलं. त्यामुळे मी ईडी कार्यालयात न जाण्याचा निर्णय घेतला आहे."

यावेळेस शरद पवार यांनी माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंह, काँग्रेस नेते राहुल गांधी आणि शिवसेना नेते संजय राऊत यांचे आभार मानले.

1.25: शरद पवार यांनी ईडीच्या कार्यालयाकडे जाऊ नये अशी विनंती करण्यासाठी  मुंबई पोलीस आयुक्त संजय बर्वे शरद पवार यांच्या निवासस्थानी पोहोचले.  पोलीस आयुक्त आणि शरद पवार यांच्यामध्ये बैठक सुरू असल्याची माहिती जितेंद्र आव्हाड यांनी दिली.

12.45: शरद पवार यांनी चौकशीसाठी ईडीच्या कार्यालयात येण्याची गरज नाही असा ई-मेल ईडीनं पाठवल्याचं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते नवाब मलिक यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं आहे. ईडीनं ई-मेल केला असला तरी आम्ही कार्यालयातच जाणार असं मलिक यांनी स्पष्ट केलं आहे. आम्ही उत्तर द्यायला नाही तर प्रश्न विचारायला जात आहोत अशी भूमिका नवाब मलिक यांनी मांडली आहे.

12.40: निवडणुकीच्या तोंडावर अशा घटनांचा शरद पवारांसारखे बडे नेते राजकीय फायदा करून घेणारच - अशी प्रतिक्रिया शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी दिली आहे. निवडणुकीपूर्वी काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस झोपली होती पण आता या प्रकरणामुळं झोपी झालेले जागे झाले आहेत. यामध्ये सरकारचा दोष नाही.

12.30: ईडी कार्यालयाच्या परिसरामध्ये ड्रोनद्वारे लक्ष ठेवण्यात येत आहे.

12.15: शरद पवार यांना पाठिंबा दर्शवण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांनी ठाण्यात आंदोलन केले. यातील काही कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यातही घेतलं.

11.45: चुकांच्या संदर्भात दखलच घ्यायची नाही असं कसं होऊ शकेल. त्यांच्या चुकांबाबत विचारपूसच करायची नाही का? आपल्याला कोर्टानं दिलेल्या आदेशानुसार चौकशीला सहकार्य केलं पाहिजे. कर नाही तर डर कशाला अशा शब्दांमध्ये राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे.

11.30: कोणत्याही चार्जशिटमध्ये शरद पवार यांचे नाव नाही. ईडीचा वापर करून विरोधकांचा आवाज बंद करण्याचा सरकार प्रयत्न करत आहे. कायदासुव्यवस्था जपण्याची आमची एकट्याची जबाबदारी नाही. या देशातील लोकशाही धोक्यात आली आहे. काही दिवसांनी देशातील लोकशाही संपलेली असेल अशी प्रतिक्रिया विधानपरिषदेतील...


मी माझ्या पालकांना जेव्हा सांगितलं की मी ट्रान्सजेंडर व्हायचं आहे तेव्हा त्यांची पहिली प्रतिक्रिया होती, "पण, तुला किती केस आहेत! स्त्री होण्यासाठी तुला हे सगळे केस काढावे लागतील आणि ते खूप त्रासदायक आहे. तेव्हा तू हा नाद सोडून दे." माझ्या स्त्री होण्याच्या मार्गात माझ्या शरीरावरचे केस अडसर असल्याचं त्यांना वाटत होतं.

लोकांना अजूनही लैंगिकतेविषयी फारशी माहिती नाही. ते स्त्री किंवा पुरूष या दोनच स्वरूपात लोकांना बघतात. ट्रान्सजेंडर म्हणजे फक्त स्त्री किंवा पुरूष असणं नव्हे. एखादी व्यक्ती ट्रान्सजेंडर आहे म्हणजे तिला स्त्री किंवा पुरूष व्हायचं आहे, असाच लोकांचा समज असतो. मात्र, लैंगिक ओळखीच्या इतरही काही शक्यता असू शकतात, याबद्दल ते विचारच करत नाही.

मला जेव्हा माझ्या लैंगिकतेविषयी कळू लागलं तेव्हा मी ट्रान्स सपोर्ट ग्रुपमध्ये जाऊ लागलो. तिथे स्वतःचे अनुभव मांडणं, इतरांना कोणत्या सर्वनामाने हाक मारावी आणि इतर अनेक बाबतीत मोकळेपणाने बोलता येत होतं. मी तिथे पुरूषांसारखे कपडे घालून जायचो तेव्हा तिथले लोक गोंधळून जायचे. ते मी पुरूष आहे, असं समजून माझ्याशी बोलायचे आणि जेव्हा मी स्त्रियांसा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रखे कपडे घालून जायचो तेव्हा मला स्त्री समजून माझ्याशी बोलायचे.

त्या ग्रुपमधले काही जण म्हणायचे, "तू ट्रान्सजेंडर आहेस, हे इतरांनी गांभीर्याने घ्यावं, असं तुला वाटत असेल तर तू तुझ्या शरीरावरचे अनावश्यक केस काढ आणि स्त्री होण्यासाठीचे वैद्यकीय उपचार घे."

अशा प्रतिक्रिया त्रासदायक होत्या. कारण माझ्या आयुष्यात आधीच मी खूप अनावश्यक सूचना आणि सल्ले ऐकले होते. आणि अशा केंद्रांमध्ये जे ट्रान्सजेंडरच्या मदतीसाठी असल्याचं सांगितलं जातं तिथेही तुमची लैंगिकता आणि बाह्यरूपावरून तुम्हाला सल्ले मिळतात. जणू स्त्रीत्व आणि केस एकाचवेळी असू शकत नाही.

माझ्या सोशल मीडियावर अजूनही मला 'काळजीपोटी ट्रोल' केलं जातं. लोकांना खरंच असं वाटतं की ते मला मदत करत आहेत. मात्र, मला वाटतं त्यांनी हा विचार करायला हवा की, "त्या व्यक्तीला माझ्याकडून काय हवं, हे त्यालाच का विचारू नये?"

मला माझ्या शरीरावरच्या केसांची पहिल्यांदा घृणा वाटली ती मी दहा वर्षांचा असताना. माझी मोठी बहीण 13 वर्षांची होती. तिच्या हातावर थोडे केस येत होते. थोड्याच दिवसात तिला सगळे सल्ले देऊ लागले की तिने हे केस काढले पाहिजे. माझ्या काकू, मावशा तिला वॅक्सिंग आणि भुवया कोरायला सांगू लागल्या.

मलाही माझ्या शरीराच्या कुठल्याही अंगावर आलेल्या केसांची मला लाज वाटायला लागली. मी 11 वर्षांचा होतो तेव्हा माझ्या नाकावर छोटे-छोटे केस येऊ लागले होते. मी वडिलांच्या पाठी लागायचो की मला मिशी काढू द्या. ते नकार द्यायचे आणि मला त्याचा खूप त्रास झाला. माझ्या शरिरावर असलेल्या केसांमुळे मला शाळेत खूप चिडवायचे. माझे वर्गमित्र मला 'जनावर' म्हणायचे किंवा मी खूप घाण असल्याचं त्यांना वाटायचं.

मी बहिणीचं किंवा वडिलांचं रेझर कुणालाही न सांगता गपचूप आणायचो. घरात कुणी नसेल तेव्हा मी बाथरूममध्ये जाऊन शेव्ह करायचो. शेव्ह कशी करायची हे कुणी मला शिकवलं नाही आणि कुणाला विचारण्याची हिंमत माझ्यात नव्हती. त्यामुळे मी फक्त साबण आणि पाण्याने उलट्या दिशेने शेव्ह करायचो. त्यामुळे खूप त्रास व्हायचा. मला खूप खाज यायची आणि अवघडल्यासारखं व्हायचं. पण, तरीही मी ते सगळं थांबवलं नाही.

मी शॉवरखाली शेव्ह करायचो आणि मी शेव्ह केली आहे, हे कुणाला कळणार नाही, याची सगळी खबरदारी घ्यायचो. मला वाटायचं की मला केस आलेत त्यामुळे केस नसतानासुद्धा मी शेव्ह करायचो.

कुणाला माझ्या हातापायांवरचे केस दिसू नये म्हणून मी अंगभर कपडे...


मी माझ्या स्टाफला व्हिलचेअरमध्ये बसलेल्या आजीला आत पाठवायला सांगितलं. त्या आत येत असताना आमच्याच हॉस्पिटलमधल्या डायलिसिस विभागात काम करणाऱ्या नर्सने त्यांना थांबवलं आणि विनवू लागल्या, "मॅडम प्लीज, खूप महत्त्वाचं आहे. आधी आम्ही आत गेलो तर चालेल का?"

व्हिलचेअरमध्ये बसलेल्या आजी तयार झाल्या. त्या म्हणाल्या, "ठिक आहे. मी जवळपास तासभर वाट बघतेय. आणखी 15 मिनिटं वाट थांबेन. तुम्ही जा आत."

मी बघितलं. नर्ससोबत एक तरूण मुलगी मला दिसली. यांना एवढं काय तातडीचं काम आहे? असा विचार करत मी म्हणाले, "मी आधी त्या आजींना तपासते. तुम्ही 10 मिनिटं थांबा." त्या तरुण मुलीने होकारार्थी मान हलवली आणि खाली बघतच खांद्यावरची बॅग पुन्हा मांडीवर ठेवली. तिचा चेहरा कोमेजला होता आणि ती खूप अशक्त दिसत होती. तिला घेऊन येणाऱ्या नर्सला मात्र माझं म्हणणं पटलेलं नव्हतं. ती तशीच उभी होती. तिच्या मनातली अस्वस्थता तिच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होती. त्या आजीला तपासेपर्यंत ती नर्स अस्वस्थपणे येरझरा मारत आपला नंबर कधी येतो, याची वाट बघत होती.

मी त्यांना आत यायला सांगितल. ती जवळपास धावतच माझ्या रूममध्ये आली आणि आर्जवाच्या स्वर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ात बोलू लागली. "आम्ही खूप आशा घेऊन आलोय. मॅडम प्लीज. आता तुम्हीच काहीतरी करा."

ही नर्स तिच्या भावाच्या बायकोला म्हणजे तिच्या वहिनीला घेऊन माझ्याकडे आली होती. तिला दिवस जात नव्हते.

"त्याने काल दिवसभर पाण्याचा एक घोटही घेतला नाही. तोच नाही तर आम्हा सगळ्यांनाच खूप काळजी लागून आहे."

"काय झालं?"

"वंध्यत्व मॅडम. घरी कुणीच खुश नाही. तुम्हीच काहीतरी करा ना. चांगल्यात चांगली औषधं द्या. गरज असेल तर परदेशातल्या औषधी द्या. पण सगळ्यात आधी तिला काय झालं ते तपासा", नर्स न थांबता बोलत होती.

मी विचारलं, "तुझं नाव काय?"

पण नर्सनेच उत्तर दिलं. "वर्धनी मॅडम. माझ्या आईचं ऑपरेशनही तुम्हीच केलं होतं. आईनेच मला हिला तुमच्याकडे घेऊन यायला सांगितलं."

मी त्या तरुण मुलीकडे बघत होते. ती खाली मान घालून बसली होती. ती वहिनी असली तरी वयाने खूप लहान वाटत होती. छान, कोरलेलं नाक, निमुळती हनुवटी, लिप्स्टिक लावायचीही गरज नाही इतके लाल ओठ. पण, डोळे मात्र निस्तेज होते.

मी तिला विचारलं, "तू बरी आहेस ना?"

तिने मान वर करून माझ्याकडे बघितलं. किती निष्पाप डोळे होते. तिच्या वेदना मला कळत आहेत की नाही, याबद्दलची साशंकता तिच्या डोळ्यात जाणवली. कधीकधी शब्दांपेक्षाही डोळे बोलके असतात.

मी पुन्हा तिला धीर देत विचारलं, "तू मला सांगू शकतेस. तू बरी आहेस ना?"

"पोट दुखतंय. आज दुसरा दिवस आहे."

म्हणजे काल पहिला दिवस होता आणि या महिन्यातसुद्धा सूनबाईला दिवस गेले नाही म्हणून घरी सगळे चिडले होते. सगळे अस्वस्थ झाले होते.

मासिक पाळी सुरू झाल्यावर त्या मुलीला वेदना होत होत्या. तिच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होतं. पण याकडे जराही लक्ष न देता नर्स पुढे सांगत होती, "तिचे पिरेड्स वेळेवर येत नाहीत. नेहमीच उशिरा येतात.

मासिक पाळीत तिला काही त्रास होतो, हे आम्हाला लग्नाच्या आधी माहिती नव्हतं. तिला मुल होऊ शकतं का, हे एकदा तपासून बघा ना मॅडम."

मी तिला विचारलं, "दुखणं कमी करण्यासाठी काही औषध घेतलंस का?"

पण आमचं बोलणं मध्येच तोडत नर्स म्हणाली, "नाही, नाही. नाही मॅडम. गोळ्या घेतल्या तर प्रेग्नन्सी आणखी पुढे जाईल. त्यामुळे ते नकोच."

मी नर्सला सांगितलं, "दुखणं म्हणजे पहिल्या दिवशी अंडाशयातून स्त्रीबीज बाहेर येत असल्याचं लक्षण आहे. हा आजार नाही. वेदना कमी करणाऱ्या टॅबलेट घेतल्याने कसलाच त्रास होणार नाही. गोळ्या घेतल्या तरीही मुलं होतात."

मी फोनवरून दुसऱ्या नर्सला...


मी लगेचच खाली गेलो. त्यावेळी सोनल तिच्या चुलत भावडांबरोबर गप्पागोष्टींत मग्न होती. मी सोनलकडे डायपर मागितलं. सोनमनंसुद्धा तितक्याच तत्परतेनं माझ्या हातावर डायपर ठेवलं. ते घेऊन मी वर जातच होतो तेवढ्यात माझ्या सासूबाई आल्या आणि त्यांनी मला रोखलं.

माझ्या हातातून डायपर हिसकावून ते त्यांनी सोनलच्या हातात दिलं. आणि 'तू थांब जरा,' असं दरडावल्याच्या स्वरात त्या मला म्हणाल्या. 'नवऱ्याला डायपर बदलायला सांगते, तुला बदलता येत नाही का,' असं त्यांनी सोनलला खडसावलं. काय सुरूय हे मला कळतच नव्हतं. आतापर्यंत स्वराचं डायपर मीच बदलत होतो आणि मी नवीन काहीच करणार नव्हतो.

मग सासूबाईंनी मला जरा बाजूला घेऊन समजावलं. 'हे लग्नाचं घर आहे. नवा जावई असल्यानं सर्वांच्या नजरा तुझ्याकडेच आहेत. तुझं लक्ष नसेल पण वेगवगेळ्या ठिकाणांवरून लोकं तुला पारखत असतात. आज जर तू हे डायपर बदललं असतं तर गावात बातमी पसरायला वेळ नसता लागला की सोनलचा नवरा आनंद तर त्याच्या मुलीचं डायपरसुद्धा बदलतो.'

आधीच आमचा विवाह आंतरजातीय आणि त्यात मी हाऊस हसबंड. त्यामुळे मामला तसा नाजुकच. सोनलच्या घरच्यांना माझ्या घरी राहण्याविषयी माहीत होतंच, ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नातेवाईकांमध्येसुद्धा याची दबक्या आवाजात चर्चा सुरू होती.

#HisChoice ही बीबीसीची विशेष सीरिज आहे. भारतातल्या 10 पुरुषांच्या जीवनात प्रत्यक्ष घडलेल्या घटनांवर आधारित ही सीरिज आहे.

या कथा 'अधुनिक भारतीय पुरुषां'चे विचार आणि त्यांच्या आशा-आकांक्षा, प्राधान्यक्रम आणि त्यांच्या आवडीनिवडींवर प्रकाश टाकतात.

गेली सहा वर्ष मी हाऊस हसबंड आहे. त्यामुळे तुम्ही काय करता, या प्रश्नाचं उत्तर देण्यात आता मी पटाईत झालो आहे. पण प्रश्न विचारणाऱ्यांच्या चेहऱ्यावरचे आश्चर्याचे भाव आणि त्या उपप्रश्न काही कमी झालेले नाहीत.

लोकांचं आणि कित्येकदा स्वतःचसुद्धा मन राखण्यासाठी मी 'घरून काम करतो,' असं उत्तर लोकांना देतो.

पण त्यापुढे त्यांचे प्रश्न असतात - 'आजकाल घरून काम करून भागतं? बायको कामाला जाते का मग?'

एक छोटासा किस्सा सांगतो. आमच्या घराजवळच एक गार्डन आहे. रोज सायंकाळी मी स्वराला खेळायला घेऊन तिथं जातो. सर्व मुलं एकतर त्यांचे आजीआजोबा किंवा त्यांच्या आईबरोबर आलेली असतात. तिथं मुलीला घेऊन येणारा मी एकटाच बाप असतो.

तिथं येणाऱ्या बायका मला सुरुवातीला विचारायच्या, 'हिची आई नाही आली?' असं विचारताना, 'तुम्हाला नोकरी नाही का? तुम्ही इथे या क्षणी कसे आलात?' असे भाव त्यांच्या चेहऱ्यावर असतात.

मग नेहमीप्रमाणे पुढचा प्रश्न, 'मग तुम्ही काय करता?'

'मी घरीच असतो,' असं उत्तर दिलं की,'मग बायको जाते का कामाला,' असा प्रश्न यायचा.

त्याचं उत्तर 'हो' असं दिलं की 'मुलीकडे कोण पाहतं,' असं विचारलं जायचं,

'मीच पाहातो,' असं माझं उत्तर असायचं. यावर मग लगेचच प्रश्न यायचे, 'राहते का मुलगी तुमच्याकडे? तिचं खाणंपिणं, आंघोळ कोण करतं?'

'मीच करतो,' असं उत्तर दिलं की मग त्यांच्या चेहऱ्यावरचे भाव विचित्रच असायचे.

आताआता कुठे आमच्या सोसायटीतले किंवा आजूबाजूचे लोक थोडं समजून घेत आहेत. पण 'हा फुकटखाऊ आहे. बायकोची कमाई खातो,' अशी दबक्या आवाजातली चर्चा असतेच.

आता यांना मी कसं सांगणार की मी घरात राहूनही लेखनाची कामं करतो, माझी २ पुस्तकं प्रकाशित झाली आहेत. एक प्रकाशनाच्या मार्गवर आहे आणि एकाचं काम सुरू आहे.

माझा आणि सोनलचा प्रेमविवाह आहे. आम्ही सुरुवातीपासूनच ठरवलं आहे की ज्याला चांगली संधी मिळेल तो पुढे जाईल. ज्याला जे शक्य होईल आणि जे आवडेल ते तो करेल.

सुरुवातीपासूनचं मी नोकऱ्यांमध्ये सतत गटांगळ्या खाल्ल्या, तर सोनलचं करीअर मात्र उत्तम बहरत...


मी विचारल्यावर त्यांनी त्यांचं नाव रूपिंदर सिंग संधू असं सांगितलं. त्या 48 किलो गटात ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करत आहेत. गेल्या वर्षीच ऑस्ट्रेलियाची राष्ट्रीय चॅम्पियनशिप त्यांनी जिंकली होती आणि काही दिवसांपूर्वी जोहान्सबर्गमध्ये झालेल्या राष्ट्रकुल कुस्ती स्पर्धेत त्यांनी ऑस्ट्रेलियासाठी कांस्यपदक देखील जिंकलं होतं.

ग्लासगोमध्ये त्यांना नशिबाची साथ मिळाली नाही. त्यांना 48 किलोच्या गटात खेळायचं होतं. पण त्यांचं वजन 200 ग्रामनं जास्त भरलं म्हणून त्यांना त्यांची इच्छा नसताना 53 किलोच्या गटात खेळावं लागलं. तिथं त्यांना त्यांच्या पेक्षा जास्त ताकदीच्या पहलवानांसोबत लढावं लागलं. त्यामुळं त्यांचं प्रदर्शन फारसं चांगलं नाही.

रूपिंदर कौर

33 वर्षांच्या रूपिंदर दहा वर्षांपूर्वी अमृतसरहून ऑस्ट्रेलियाला गेल्या. त्यावेळी त्यांची मुलगी साहिबा 15 महिन्यांची होती.

2004 साली त्यांनी पहिल्यांदा जालंधरजवळच्या परसरामपूरच्या आखाड्यात आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. दोन वर्षांनंतर त्यांनी तुर्कस्तानात झालेल्या स्पर्धेत भारताचं प्रतिनिधित्व केलं आणि सुवर्णपदक जिंकलं.

दंगल फेम 'फोगाट सिस्टर्स' यांच्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाशी रूपिंदर यांची चांगली मैत्री आहे. त्या शुद्ध शाकाहारी आहेत आणि त्या फक्त दूध, दही आणि भाज्यांवरच आपलं काम भागवतात.

हॉकीचे महान खेळाडू ऑस्ट्रेलियाचे ध्वजवाहक

गोल्ड कोस्टच्या लोकांची इच्छा होती की त्यांची स्थानिक स्टार खेळाडू सॅली पिअरसन यांनी उद्घाटन समारंभावेळी ऑस्ट्रेलियाचा ध्वज हाती घ्यावा. पण हॉकीचे प्रसिद्ध खेळाडू आणि ऑस्ट्रेलियन हॉकी संघाचे कॅप्टन मार्क नोलेस हे नेतृत्व करतील असं ठरलं. त्यांनी अॅथेन्स ऑलम्पिक आणि गेल्या तीन राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये सुवर्णपदक पटकावलं आहे.

पण स्थानिक खेळाडू सॅली उद्घाटन समारंभात पिअरसन यांना देखील महत्त्वपूर्ण जबाबदारी दिली जाईल, असे संकेत अधिकाऱ्यांनी दिले आहेत. करारा स्टेडियमजवळच असलेल्या एका घरात पिअरसन यांचा जन्म झाला होता. आतापर्यंत त्यांनी राष्ट्रकुल खेळात 100 मीटर अडथळा शर्यतीत तीन सुवर्णपदकं जिंकली आहेत.

भारतात आणि ऑस्ट्रेलियासह जगभरात अनेक देशांमध्ये फुटबॉल आणि क्रिकेटच्या खेळाडूंच्या तुलनेत हॉकीच्या खेळाडूंना कमी पैसे मिळतात. नोलेस यांनाही त्यांच्या तोडीच्या फुटबॉलपटूला त्यांच्यापेक्षा 20 पट अधिक पैसे मिळत असावेत.

त्यांच्या कुटुंबीयांच्या नसानसांत हॉकीचं रक्त वाहतं असं म्हटलं जातं. ऑस्ट्रेलियाचे महान खेळाडू सेमी डायर हे त्यांचे मेहुणे आहेत आणि नोलेस यांची तिन्ही मुलं फ्लिन, लूका आणि फ्रॅंकी हे हॉकी खेळतात.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


मी सतरा वर्षांची होते तेव्हा मला कळलं की मी गे आहे.

परस्परसंमतीने लैंगिक संबंध वैध ठरवणारा दिल्ली उच्च न्यायालयाचा 2008चा निर्णय 2013 साली रद्दबातल  ठरवला होता. या निर्णयाच्या विरोधात अनेक पुनर्विचार याचिका सर्वोच्च न्यायालयात दाखल झाल्या होत्या.

या याचिकांवर निर्णय देताना सर्वोच्च न्यायालयानं कलम 377चा पुनर्विचार करण्याचा निर्णय सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्या अध्यक्षतेखाली तीन न्यायाधीशांना दिला असून हे प्रकरण न्यायालयाच्या घटनापीठाकडे वर्ग करण्यात आले आहे.

"निवडीचा अधिकार हा कायद्याच्या चौकटीच्या बाहेर जायला नको पण त्याचवेळी संविधानाच्या कलम 21 नुसार एखाद्या व्यक्तीला मिळालेल्या हक्काची पायमल्ली देखील करता येणार नाही", असं मत न्यायालयानं यावेळी नोंदवलं.

न्यायालयाचा निर्णय काही जरी आला तरी समलैंगिक म्हणून वावरणं तितकंसं सोपं नाही. त्यासाठी अनेक बंधनांचा सामना करावा लागतो, आजही समलैंगिकांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सामावून घेतलं जात नाही.  ही व्यथा मांडणाऱ्या एका अमेरिकन मुस्लीम मुलीची कथा.

अरूज आणि ग्रेसन

ही कथा आहे अमेरिकेतल्या अरूज आणि ग्रेसनची. ग्रेसन ही ट्रान्सजेंडर आहे त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र अरूज स्वत:ला गे समजते. दोन वर्षांपासून दोघी एकमेकांच्या प्रेमात आहेत.

अरूज सतरा वर्षांची असताना तिच्या घरच्यांना ती गे असल्याचं समजलं. पहिल्यांदा अरूजनी आपल्या भावाला हे सांगितलं. भावानं गोंधळून जाऊन पालकांना सांगितलं.

हे कळल्यावर त्यांना खूप धक्का बसला. तिचे पालक हे वास्तव स्वीकारायला तयार नव्हते. इतकंच काय अरूजसुद्धा पालकांना ही गोष्ट सांगायला मानसिकदृष्ट्या तयार नव्हती. पण त्यांच्या पालकांनी कुराणची शपथ घातल्यानं तिला सांगावंच लागलं.

त्यांच्या भावानं आधीच सांगितल्यामुळे अरूज यांना आपल्या पालकांना सांगणंदेखील भाग पडलं. अरूज यांची आई त्यांना इस्लामच्या मार्गावर परतण्याचं आवाहन करत असत.

अरूजच्या आईनं आता हे वास्तव स्वीकारलं आहे. त्या ग्रेसनलाही भेटणार आहेत. समलैंगिकतेला विरोध असला तरी अरूजच्या भावना समजू शकते असं त्यांच्या आईचं मत आहे.

लैंगिक कल काहीही असला तरी अरूजवर तितकंच प्रेम असल्याचं त्यांच्या आईचं म्हणणं आहे. अर्थात हे सगळं एका रात्रीत झालेलं नाही. हे वास्तव स्वीकारायला जवळजवळ 20-22 वर्षं जावी लागली. "आता मी तिच्याबरोबर माझ्या नातेसंबंधाबद्दल बोलू शकते", असं सांगताना अरूजच्या चेहऱ्यावर समाधान झळकत होतं.

पाहा व्हीडिओ : अमेरिकेतील मुस्लीम समुदाय आणि समलैंगिकता

प्यु रिसर्च सेंटरच्या सर्वेक्षणानुसार, अमेरिकेतल्या निम्म्या मुस्लीम समुदायाला समलैंगिकता स्वीकारायला हवी असं वाटतं. त्याच वेळी 26 टक्के प्रोटेस्टंट ख्रिश्चनांनीच समलैंगिकतेला मान्यता दर्शवली आहे.

भारतातील परिस्थिती

दरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाच्या पुनर्विचाराच्या निर्णयावर बोलताना LGBT समुदायाच्या हक्कासाठी लढणारे पल्लव पाटणकर बीबीसी मराठीशी फेसबुक लाईव्हदरम्यान बोलताना म्हणाले,  "या निर्णयावर माझी काही विशेष प्रतिक्रिया नाही.  हा नवीन मुद्दा नाही. जोपर्यंत एखादी तारीख ठरत नाही तोपर्यंत काही खरं नाही."

"खासगीपणाचा हक्काच्या निर्णयामुळे कलम 377 पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. त्यामुळे घटनापीठाचा जो निर्णय येईल तो खासगीपणाच्या हक्काच्या समसमान असला पाहिजे हा विचार त्यांना करावा लागेल."

पल्लव पाटणकर यांच्याशी बोलताना बीबीसीच्या प्रतिनिधी जान्हवी मुळे.

भारतात समलिंगी म्हणून वावरणं किती कठीण आहे या प्रश्नावर बोलताना ते म्हणाले, "मागच्या 10-15 वर्षांत हा समुदाय आता लोकांसमोर आला आहे. कलम 377मुळे सगळे हक्क मिळत नाही. पार्टनरबरोबर राहणं...


मी हे करायला तयार नव्हते.

"शुक्रवारची संध्याकाळ होती. मी मध्य लंडनमध्ये एका 25 वर्षांच्या मुलासमोर बसले होते. तो मला पूर्व लंडनमध्ये असलेली त्याची बेडरूम शेअर करण्याची ऑफर देत होता. कोणतंही भाडं न घेता. एवढी उदारता कशासाठी? त्याची एकच अट : मला माझ्या डोक्यावर छप्पर पाहिजे असेल तर त्याच्याबरोबर नियमित शारीरिक संबंध ठेवावे लागले लागतील.

UK मध्ये 'Rent for Sex' या अगदी नव्या संकल्पनेचा कितपत प्रसार झालेला आहे, हे जाणण्यासाठी मी ओळख लपवून BBC Three साठी एक डॉक्युमेंटरी करायचं ठरवलं. मला जाणून घ्यायचं होतं की खरंच किती घरमालक लैंगिक संबंधांच्या बदल्यात अगदी मोफत राहण्याची ऑफर देतात.

मी ज्या माणसाशी बोलत होते त्याला मी सांगितलेलं की मी 24 वर्षांची नर्सिंगची विद्यार्थिनी आहे, जिला सध्या कुठलेही 'पर्याय' उपलब्ध नाही.

एली फ्लीन एका घरमालकाला भेटून अशा व्यथित झाल्या

तो लंडनमध्ये एक घर काही जणांबरोबर शेअर करतो आणि म्हणाला की त्याच्यासोबत राहणाऱ्यांना माझी काही अडचण होणार नाही, कारण मी त्याची गर्लफ्रेंड बनून त्याच्यासोबत राहू शकते.

मी हे करायला तयार नव्हते. तो मला मग समजावण्याचा प्रयत्न करतो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

की कसा सेक्सच्या बदल्यात "आश्रय देणाऱ्या म्हाताऱ्यांपेक्षा" तो जास्त 'चांगला पर्याय' ठरू शकतो.

"खरंच मज्जा येईल, ट्रस्ट मी," तो म्हणतो.

अशी माणसं अशा ऑफर्स

सेक्सची मागणी करणारा तो एकटाच नव्हता. काही लोकप्रिय वेबसाइट्सवर लॉग-इन केल्यावर मला कळलं की 'विशिष्ट सोयींच्या' बदल्यात अशा अनेक खोल्या उपलब्ध आहेत.

अशा जाहिराती संपूर्ण यूकेमधून येत असतात. अगदी ब्राईटनपासून एडिनबर्रापर्यंतच्या मोठ्या शहरात आणि छोट्या शहरातसुद्धा हे प्रकार आढळतात. मी एकेक करून या जाहिरातींना प्रतिसाद द्यायला सुरुवात केली.

लगेच मला अगदी उघडपणे लैंगिक संबंधाची मागणी करणारे मेसेज येऊ लागले. एका घरमालकानं लगेचच माझ्या शरीरबांधणीविषयी विचारलं, माझ्या ब्राचा साईज विचारला. आणखी एक म्हणाला, "तुला हे पटेपर्यंत आपण व्हॉटसअॅपवर चॅट करू शकतो."

अनेक बेघर लोक नाईलाजामुळे हे सगळं करायला तयार असतात.

मी अनेक घरमालकांना भेटले. वेगवेगळ्या स्वभावाची माणसं बघून मी स्तंभित झाले. त्यातला एक 24 वर्षांचा होता तर दुसरा कुणी त्याच्या मुलीचं बेडरूम भाड्याने द्यायला तयार होता. कारण ती विद्यापीठात शिकायला गेलेली. एका मालक म्हणाला की जर मी त्याच्याबरोबर सेक्स करायला तयार असेल तर एका लाकडी खोलीत मला रहायला देईल.

मी भेटलेल्यांपैकी अनेक घरमालक एकटेच राहत होते, एक जण मित्रांबरोबर राहत होता, आणि एक तो होता जो त्याच्या मित्रांना मी त्याची गर्लफ्रेंड आहे हे सांगायला तयार होता.

24 वर्षांच्या ज्या घरमालकाला मी भेटले त्याला रोज किंवा एक-दोन दिवसांआड सेक्सची अपेक्षा होती. त्याने मला स्पष्टही केलं की सेक्समधला भावभावनांचा भाग काढून तो याकडे केवळ एक व्यवहार म्हणून बघतो आहे.

या लोकांना भेटताना मी स्वत:ला एक अडचणीत असलेली तरुण मुलगी आहे, असंच दाखवण्याचा प्रयत्न केला. माझ्याकडे पैसा नाही आणि मला कुठेही जायला जागा नाही, असंही मी त्यांना सांगितलं. मला आश्चर्य वाटलं की कसं घर भाड्यानं देण्याच्या बदल्यात सेक्सची मागणी करताना या घरमालकांना काहीच वावगं वाटत नाही. त्यांनी असं विचारल्यावर मला काय वाटेल, याचा त्यांनी एक क्षणही विचार केला नाही.

अनेक घरमालकांना ते काहीतरी चूक करत आहेत, असं वाटलंच नाही. पण Rent for Sex च्या त्या जाहिराती बेकायदेशीर आहे. भाड्याऐवजी सेक्ससाठी खोली देणे हे वेश्याव्यवसायाला प्रोत्साहन दिल्यासारखं आहे. इंग्लंडमध्ये यासाठी सात वर्षांपर्यंतची शिक्षा होऊ...


मी होम आयसोलेशनमध्ये आहे, माझ्या आसपास शब्दशः कोणी माणूस नाहीये, तसं माझं बरं चाललंय, पण रोज उठल्या-उठल्या मला कोव्हिड-19 चं एकतरी लक्षण माझ्यात आहे असं वाटतं. वाटतं यासाठी म्हणतेय की दिवस चालू होतो तसं ते लक्षणही गायब होतं.

तीन दिवस मला रोज वाटलं की मला ताप आलाय का? सुदैवाने ते तपासायची सोय होती,मी चेक केलं तर नॉर्मल. मग मला वाटलं आपल्याला खोकला येतोय, पण तो कदाचित धुळीमुळे आलेला ठसका होता.

अचानक वाटायचं आपलं डोक दुखतंय, मग वाटायचं विकनेस आलाय, पण यातलं काहीच दोन तासांच्या वर टिकायचं नाही. रात्री झोपताना पण तेच विचार यायचे. सततच्या कानावर पडणाऱ्या बातम्या आणि आपण केलेला आंतरराष्ट्रीय प्रवास यामुळे अस्वस्थता वाढली होती.

मी आले त्याच दरम्यान यूकेहून आलेल्या एका सहकाऱ्याशी बोलले, त्यालाही असंच होत होतं. त्याला रोज वाटायचं आपला घसा खवखवतो आहे. पण तसं नसायचं.

जसंजसं लोकांशी बोलायला लागले तसं तसं कळालं की मी एकटी नाहीये, आपल्यात कोरोना व्हायरसची लक्षणं नक्कीच दिसताहेत असं अनेकांना वाटत होतं. काही जणांना खात्री होती की त्यांना इन्फेक्शन झालंय.

एका व्यक्तीने नाव न सांगण्याच्या अटीवर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सांगितलं की त्यांनी कोरोना व्हायरसची टेस्ट करून घेतली. त्यांना काही झालं नव्हतं. पण तरीदेखील त्यांना रोज बारीक ताप यायचा. पण टेस्टनंतर कळालं की त्यांच्या आरोग्यात काहीही बिघाड झालेला नाही, त्यांना साधा सर्दी खोकलाही नाही आणि गंमत म्हणजे एकदा टेस्टचा निकाल आल्यानंतर पुढे त्यांना ताप आला नाही.

हे असं का होतं?

आपल्याला नक्कीच एखादा रोग झालाय असं का वाटतं, जेव्हा प्रत्यक्षात तो झालेला नसतोच. यालाच मेडिकल टर्ममध्ये सायकोसमॅटिक सिम्प्टम असं म्हणतात.

लंडनच्या रॉयल हॉस्पिटलमध्ये कार्यरत असणाऱ्या डॉ सुझन ओ'सलिव्हन यांनी बीबीसीच्या डेव्हिड रॉबिसन यांच्याशी बोलताना सांगितलं, "अशा परिस्थितीमध्ये ती व्यक्ती खोटं बोलत नसते. त्यांच्या शरीरात खरंच ती लक्षणं आढळून येत असतात, फक्त त्यांना कोणताही आजार झालेला नसतो."

मग प्रश्न असा आहे की जर अशा लोकांना कोणाताही आजार झालेला नसतो तर त्यांच्या शरीरात ही लक्षणं कशी आढळून येतात?

"अनेकदा आपल्या सबकॉन्शस मनात काही गोष्टी घर करून असतात. त्यांचा प्रभाव इतका तीव्र असतो की, त्यामुळे आपल्या शरीराला काहीही आजार नसला तरी त्याची लक्षणं दिसतात.मनातली अस्वस्थता, अँग्झायटी, मानसिक दडपण किंवा फोबिया अशा गोष्टींमुळे हे घडू शकतं," सुझन सांगतात.

ही अगदी सहज मानसिक प्रक्रिया आहे. आपल्या भावना आपल्या शारिरीक अवस्थेवर खूप मोठा परिणाम करतात. याचं उदाहरण देताना सुझन म्हणतात, विचार करा तुम्हाला अतिशय संताप आलाय, त्यावर तुमच्या शरीराची काय प्रतिक्रिया असते? - तुम्ही थरथर कापायला लागता,तीच गोष्ट भीतीची. खूप दुःख झालं असेल तर शरीराला थकवा जाणवतो,आपल्यात पलंगावरून उठण्याची पण ताकद नसते, किंवा एखाद्याला फुड पॉयझनिंग झालं असं कळालं तर आपली अन्नावरून वासना उडते.

"ही सगळी कुठल्या ना कुठल्या रोगाची लक्षणं आहेत पण ते आजार तुम्हाला झालेले नसतात. आपल्या फॅमिली डॉक्टरकडे साध्या आजाराची तक्रार घेऊन जाणाऱ्या 30 टक्के लोकांना कुठलेही आजार झालेले नसतात, पण काही कारणावश त्यांना त्याची लक्षण जाणवू शकतात.  डॉक्टरांना त्या लक्षणांचं निदान करता येत नाही,"त्या विशद करतात.

एरवी अशा गोष्टी डॉक्टरांकडे एखादी चक्कर मारल्यावर किंवा मानसिक परिस्थिती सुधारल्यावर बऱ्या होतात. काही केसेस जास्त गुंतागुंतीच्या आणि जटील असतात तेव्हा मानसोपचारतज्ज्ञांची मदत घेता येते. पण या अशा केसेस व्यक्ती केंद्रित असतात.

पण संपूर्ण समाजालाच...