डोनाल्ड ट्रंप 2016मध्ये राष्ट्राध्यक्ष होण्याआधी एक अतिशय यशस्वी उद्योजक होते, आणि त्यांच्या कंपनीने मुंबईतही एक टॉवर बांधलाय. डोनाल्ड ट्रंप यांचा व्हाईट हाऊसपर्यंतचा प्रवास तुम्हाला माहीत आहे का?

कोण आहेत डोनाल्ड ट्रंप?

डोनाल्ड ट्रंप यांचे वडील फ्रेड ट्रंप हे न्यूयॉर्कच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रातलं मोठं नाव. त्यांचं चौथं अपत्य म्हणजे डोनाल्ड ट्रंप. शाळेमध्ये व्रात्यपणा करायला लागल्यावर 13व्या वर्षी डोनाल्डची रवानगी सैनिकी शाळेत करण्यात आली.

त्यानंतर त्यांनी पेन्सलव्हेनिया विद्यापीठातल्या व्हॉर्टन स्कूल (Wharton School) मधून शिक्षण घेतलं. डोनाल्ड यांचा मोठा भाऊ - फ्रेडने पायलट व्हायचं ठरवलं आणि वडिलांच्या बिझनेसचा उत्तराधिकारी होण्याची संधी डोनाल्ड यांच्याकडे आली.

खरंतर श्रीमंत कुटुंबात जन्मलेल्या डोनाल्ड यांनी वडिलांच्या कंपनीमध्ये अगदी खालच्या पातळीवरून काम करायला सुरुवात करावी, अशी कुटुंबाची अपेक्षा होती.

पण फ्रेड ट्रंप यांचं वयाच्या 43व्या वर्षी दारूच्या व्यसनामुळे निधन झालं. यामुळे आपण आयुष्यभर दारू आणि सिगरेटपासून दूर राहिल्याचं त्यांच्या भावाचं - डोनाल्ड यांचं म्हणणं आहे.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ट्रंप टॉवरमध्ये डोनाल्ड ट्रंप

वडिलांच्या कंपनीत रुजू होण्यापूर्वी आपण वडिलांकडून 10 लाख डॉलर्सचं 'लहान' कर्जं घेऊन रिअल इस्टेट व्यवसायात प्रवेश केल्याचं डोनाल्ड ट्रंप सांगतात.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी सुरुवातीला त्यांच्या वडिलांचं न्यूयॉर्कमधल्या गृह प्रकल्पांचं काम सांभाळलं.

त्यानंतर त्यांनी 1971मध्ये कंपनीची धुरा हातात घेतली आणि कंपनीचं नाव बदलून ट्रंप ऑर्गनायझेशन केलं.

1999मध्ये फ्रेड ट्रंप यांचं निधन झालं. "ते माझं प्रेरणास्थान होते," असं डोनाल्ड ट्रंप त्यावेळी म्हणाले होते.

'बिझनेसचा बादशहा'

ट्रंप कुटुंबाचा व्यवसाय सुरुवातीला होता न्यूयॉर्कच्या ब्रुकलिन आणि क्वीन्स भागाध्ये निवासी संकुलं उभारण्याचा. डोनाल्ड ट्रंप यांनी या उद्योगाचा रोख मॅनहटनमधल्या ग्लॅमरस प्रोजेक्ट्सकडे वळवला. जुनाट कोमोडोर हॉटेलचं रुपांतर त्यांनी ग्रँड हयातमध्ये केलं. आणि सोबतच उभारलं त्यांचं आतापर्यंतच सगळ्यात प्रसिद्ध बांधकाम - फिफ्थ ॲव्हेन्यू (5th Avenue) वरचा 68 मजली ट्रंप टॉवर.

पुढे याच नावाची आणखी काही प्रसिद्ध बांधकामं उभी राहिली - ट्रंप प्लेस, ट्रंप वर्ल्ड टॉवर, ट्रंप इंटरनॅशनल हॉटेल अँड टॉवर आणि इतर काही.

याशिवाय मुंबई, इस्तंबूल आणि फिलीपिन्समध्येही ट्रंप टॉवर आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी हॉटेल्स आणि कॅसिनोही सुरू केले. त्यांच्या उद्योगाच्या या शाखेने आतापर्यंत 4 वेळा दिवाळखोरी जाहीर केली आहे. (उद्योगांची दिवाळखोरी, वैयक्तिक दिवाळखोरी नाही.)

याशिवाय त्यांनी मनोरंजन क्षेत्रामध्येही साम्राज्यं उभं केलं. मिस युनिव्हर्स, मिस USA, मिस टीन USA या सौंदर्य स्पर्धांची मालकी 1996 पासून 2015पर्यंत त्यांच्याकडे होती.

द अप्रेंटिंस शोची ट्रंप टॉवरवर लावण्यात आलेली जाहिरात

अमेरिकेतल्या NBC वाहिनीवर त्यांचा द अप्रेंटिस ( The Apprentice)  नावाचे एक रिऍलिटी शो होता. या शोचे स्पर्धक ट्रंप यांच्या कंपनीमध्ये मॅनेजमेंटच्या नोकरीसाठी एकमेकांसोबत स्पर्धा करत. डोनाल्ड ट्रंप यांनी 14 सीझन्स हा शो केला. हा शो सुरू होता त्या काळामध्ये आपल्याला NBC नेटवर्कने एकूण 213 दशलक्ष डॉलर्स दिल्याचं त्यांनी त्यांच्या अर्थविषयक कागदपत्रांमध्ये दाखवलं होतं.

यासोबतच डोनाल्ड ट्रंप यांनी अनेक पुस्तकं लिहीली आहेत, शिवाय त्यांच्या मालकीची उत्पादन कंपनी (मर्चंडाईझ) ही त्यांच्या ब्रँडच्या नावाच्या नेक-टायपासून ते बाटलीबंद पाण्यापर्यंत सर्व काही विकते....


डोनाल्ड ट्रंप आणि इम्रान खान

पाकिस्तानचे इम्रान खान आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची दावोस इथं सुरू असलेल्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरममध्ये भेट झाली.

इम्रान खान हे चांगले मित्र असल्याचं ट्रंप यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

"काश्मीरसंदर्भात तसंच भारत-पाकिस्तान यांच्यातील संबंधाबाबत बोलत आहोत. आम्ही काही मदत करू शकलो तर नक्कीच करू. आम्ही परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहोत", असं डोनाल्ड ट्रंप यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं.

अमेरिका भारत-पाकिस्तान संबंध तसंच काश्मीरसंदर्भात अमेरिका मोलाची भूमिका बजावू शकते, असं इम्रान खान यांनी सांगितलं. "पाकिस्तानसाठी भारत हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. अमेरिका यासंदर्भात मदत करू शकतं. अन्य देश करू शकत नाहीत," असं इम्रान म्हणाले.

दुसरीकडे, काश्मीर हा आमचा अंतर्गत मुद्दा आहे, अशी भारताची ठाम भूमिका राहिली आहे.

याआधीही ट्रंप यांनी काश्मीरप्रश्नी स्वारस्य दाखवलं होतं.

प्रादेशिक तणाव कमी करण्याच्या दृष्टीने नरेंद्र मोदींची काय योजना आहे तसंच जगातील सगळ्यात मोठं लोकशाही राष्ट्र असलेल्या भारताचा काश्मिरमधील नागरिकांच्या मानवाधिकार हक्कांबाबत काय भूमिक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा आहे, हे अमेरिकेला जाणून घ्यायचंय, अशा आशयाच्या बातम्या प्रसारमाध्यमांनी काही महिन्यांपूर्वीही दिल्या होत्या.

काश्मीरप्रश्नी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मध्यस्थी करण्याचा प्रस्ताव दिल्यापासून ट्रंप सातत्याने काश्मीर या मुद्यावर बोलत आहेत. अनेकदा त्यांनी हे जाणीवपूर्वक केलं आहे.

या आठवड्याची सुरुवात करताना ट्रंप यांनी खास आपल्या शैलीत काश्मीरच्या मुद्यावर आपलं म्हणणं मांडलं. ते म्हणाले, "काश्मीर हा क्लिष्ट मुद्दा आहे. काश्मिरमध्ये हिंदूही राहतात आणि मुसलमानही राहतात. दोन्ही धर्माच्या नागरिकांमध्ये शांतता नांदेल आणि ते एकोप्याने राहू शकतील हे ठामपणे सांगता येत नाही. अशा परिस्थितीत मी काश्मीरप्रश्नी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मध्यस्थी हीच सगळ्यात चांगली गोष्ट करू शकतो. एकमेकांबरोबर शांततेत राहू शकत नाहीत असे दोन देश शेजारी असणं ही स्फोटक परिस्थिती आहे.

मोदी-इम्रान यांच्याशी फोनवरून केली चर्चा

ट्रंप यांनी पंतप्रधान मोदी आणि पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांच्यासोबत दूरध्वनीवरून चर्चा केली. पाकिस्तानातील काही नेत्यांकडून भारतविरोधी वक्तव्यं आणि हिंसेला खतपाणी घालणं शांतता निर्माण करण्यासाठी अनुकूल नाही, असं मोदी यांनी ट्रंप यांनी स्पष्टपणे सांगितलं होतं.

यानंतर ट्रंप यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांना काश्मीरसंदर्भात नरमाईचं धोरण घेत वक्तव्यं करण्याचा सल्ला दिला.

ट्रंप यांची नेहमीची भूमिका कोणत्याही प्रश्नावर तात्काळ प्रभाव टाकण्याची असते. मुत्सद्दीपणे एखाद्या मुद्यावर उपाय शोधून काढणं ही त्यांची भूमिका नसते.

काही दिवसांपूर्वी पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांच्या अमेरिका दौऱ्यादरम्यान डोनाल्ड ट्रंप यांनी नाट्यमय पद्धतीने काश्मीरप्रश्नी मध्यस्थी करण्याचा प्रस्ताव दिला होता. या वक्तव्याची भारतीय प्रसारमाध्यमांनी प्रचंड चर्चा केली. राजकीय वर्तुळात याचे पडसाद उमटले.

डोनाल्ड ट्रंप आणि नरेंद्र मोदी

व्हाईट हाऊसमध्ये इम्रान खान ट्रंप यांच्या शेजारीच बसले होते.

 त्यावेळी ट्रंप म्हणाले, "मदत करू शकलो तर मध्यस्थी करणं पसंत करेन. त्यांनी नरेंद्र मोदीशी जपानमधील आसोका इथे झालेल्या बैठकीचा उल्लेख केला. आम्ही काश्मीरच्या मुद्यावरून चर्चा करत होतो. त्यावेळी त्यांनी मला विचारलं,की तुम्हाला मध्यस्थी करायला आवडेल का? त्यावर मी विचारलं, कुठे? ते म्हणाले-काश्मीर. कारण हा प्रश्न गेली अनेक वर्षे...


डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग उन यांच्यात शाब्दिक चकमकी झडत असतात

"राष्ट्राध्यक्ष आणि त्यांचं प्रशासन गेल्या पंचवीस वर्षांपासून उत्तर कोरियाशी चर्चा करीत आहेत. मात्र त्यातून काहीच निष्पन्न झालं नाही." असं ट्वीच ट्रंप यांनी केलं.

मात्र उत्तर कोरियाविरोधात ही कुठली एक गोष्ट काम करू शकेल याचं उत्तर त्यांनी दिलेलं नाही.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी क्षेपणास्त्र चाचणी करणाऱ्या उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली.

अमेरिका आणि उत्तर कोरियामध्ये शाब्दिक चकमकी उडत आहे. उत्तर कोरियानं त्यांचा आण्विक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम ताबडतोब थांबवावा असं अमेरिकेला वाटतं.

लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रावर लावता येऊ शकणारी सक्षम लहान आकाराची आण्विक अस्त्र  विकसित केल्याचा दावा उत्तर कोरियाकडून केला जातो.

अमेरिकेच्या राष्ट्रहितासाठी आणि सहकारी देशांच्या रक्षणासाठी गरज पडल्यास उत्तर कोरियाला आम्ही नेस्तनाबूत करू अशी धमकी ट्रंप यांनी याआधीच दिली आहे.

वॉशिंग्टनमधील बीबीसी प्रतिनिधी लॉरा बिकर याबाबत सांगतात, "शनिवारी करण्यात आलेलं हे ट्विट अमेरिकी नेत्यांच्या सांकेतिक घोषणांचा एक भाग आहे."

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेचे परराष्ट... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्रंत्री रेक्स टिलरसन यांनी उत्तर कोरियाशी थेट चर्चा करण्याचा प्रयत्न केल्याची माहिती समोर आली होती.

सप्टेंबर महिन्यात अमेरिकेची विमानं उत्तर कोरियाजवळून उडाली होती.

यावर राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी "आपली उर्जा वाचवून ठेवा रेक्स, आपल्याला जे काही करायचं आहे ते आपण करू." असं ट्वीट केलं होतं. जागतिक पातळीवर त्याचीही बरीच चर्चा झाली.

परराष्ट्रमंत्री रेक्स टिलरसन यांच्यासोबत आपले चांगले संबंध असल्याचं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी शनिवारी जोर देऊन सांगितलं. मात्र टिलरसन हे आणखी कठोर होऊ शकतात असंही त्यांनी म्हटलं होतं.

त्यापूर्वी टिलरसन यांनी, त्यांच्यात आणि राष्ट्राध्यक्षांमध्ये विसंवाद असल्याच्या बातम्यांमध्ये काहीच तथ्य नसल्याचं म्हंटलं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी उत्तर कोरियावर केलेली ताजी टीका ही धमकीवजा इशारा असू शकतो. मात्र बीबीसी प्रतिनीधीच्या म्हणण्यानुसार, "भीती ही आहे की उत्तर कोरिया हे गांभिर्यानं घेऊन धोका समजू शकते."

सप्टेंबरमध्ये उत्तर कोरियानं आंतरराष्ट्रीय दबावाला दुलर्क्षित करत सहावी आण्विक चाचणी घेतली होती. तसंच प्रशांत महासागरात आणखी एक आण्विक चाचणी घेण्याचं जाहीर केलं.

सप्टेंबर महिन्यातच संयुक्त राष्ट्रात भाषण करताना ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाला पूर्णपणे नेस्तनाभूत करण्याची धमकी दिली होती. उत्तर कोरियाचे नेते किम जोंग उन हे आत्मघातकी मिशनवर आहेत, असं ट्रंप म्हणाले होते.

यावर उत्तर देताना किम म्हटले होते की, "मानसिकरित्या विक्षिप्त, आगीशी खेळणाऱ्या अमेरिकी म्हाताऱ्याला मी नक्कीच काबूत ठेवेन."

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग-उन

उत्तर कोरियावर असलेले निर्बंध उचलण्यात यावे, अशी किम यांची मागणी होती जी अमेरिकेनं धुडकावून लावली. "निर्बंधांवरून काही करार होऊ शकला नाही. उत्तर कोरियावरचे सर्व निर्बंध पूर्णपणे उठवण्यात यावेत, अशी त्यांची मागणी होती. हे आम्ही करू शकत नाही," असं ट्रंप यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

"कधी कधी तुम्हाला बैठकीतून उठून जावं लागतं आणि ही तशीच एक बैठक होती," ट्रंप म्हणाले.

या दोन्ही नेत्यांमध्ये झालेली ही दुसरी बैठक होती. भविष्यात अशी बैठक होईल की नाही, याची तूर्तास योजना नसल्याचं त्यांनी म्हटलं.

हा करार पूर्ण झाला असता तर त्यावर सह्या करण्याचा सोहळा पार पडला असता आणि मग सहभोजन केलं असतं, असं व्हाईट हाऊसच्या कार्यक्रम पत्रिकेवर नमूद होतं. पण करार न झाल्यामुळे ही योजना बारगळली.

यापूर्वी सिंगापूर येथे झालेल्या परिषदेमध्ये फारसे काही साध्य झाले नसल्याची टीका झाली होती. त्यामुळे हनोई येथील परिषदेमध्ये अण्वस्त्रमुक्तीचा करार होण्यासाठी ट्रंप दबाव आणतील, असं वाटलं होतं.

अण्वस्त्रमुक्तीचा अर्थ दोन्ही देश कसा घेतात, याबाद्दल साशंकता आहे.

निर्बंध मागे घेण्यासाठी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

उत्तर कोरियाने आपल्याकडच्या सर्व अण्वस्त्रांचा त्याग करावा, अशी अमेरिकेने भूमिका पूर्वीच घेतली होती. मात्र ही अट उत्तर कोरियाबरोबरच्या चर्चेमधील अडथळ मानली जाते.

अण्वस्त्रमुक्तीचा काय अर्थ अभिप्रेत आहे, असं ट्रंप यांना मंगळवारी विचारलं असता ते म्हणाले, त्याचं उत्तर सोपं आहे, "आपली अण्वस्त्रांपासून सुटका होण्याची गरज आहे."

ते अमेरिकन शिष्टमंडळाला म्हणाले, "हनोई येथे होत असलेल्या चर्चेमध्ये नक्कीच सकारात्मक तोडगा निघेल अशी आशा मला होती. पण करार झाला नाही. पण या चर्चेमुळे मी भविष्याबाबत आशावादी आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग-उन हे 12 जूनला सिंगापूरमध्ये भेटणार होती

12 जूनला उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन आणि ट्रंप यांची सिंगापूर येथे बैठक होणार होती. या बैठकीकडे साऱ्या जगाचं लक्ष होतं. किम जाँग-उन यांनी आपल्या प्रसिद्धिपत्रकात वापरलेली भाषा ही द्वेषपूर्ण आणि रागाने भरलेली होती असं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

उत्तर कोरियाचे मंत्री च्वे सन-ही यांनी अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष माइक पेन्स यांच्यावर निशाणा साधला आहे. "जे ट्रंप बोलतात अगदी तीच भाषा पेन्स यांची असते ते ट्रंप यांचे पॉलिटिकल डमी आहेत," असं त्यांनी म्हटलं.

असं म्हटलं जातं की, ही शिखर परिषद फिसकटण्याची सुरुवात राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार जॉन बॉल्टन यांच्याकडे या चर्चेची सूत्रं दिल्यापासूनच झाली. उत्तर कोरियाच्या चर्चेतून काय अपेक्षित आहे याची आखणी करण्याची जबाबदारी बोल्टन यांना देण्यात आली होती.

उत्तर कोरियाचं संपूर्ण अण्वस्त्र निशस्त्रीकरण हे बोल्टन यांचं लक्ष्य होतं. उत्तर कोरियानं आपली अण्वस्त्रं आणि रासायनिक अस्त्रं नष्ट करावीत असं वचन सिंगापूर बैठकीत मिळावं अशी बोल्टन यांची इच्छा होती.

उत्तर कोरियासोबत होणाऱ्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा मुत्सद्देगिरीबाबत बोल्टन हे गंभीर नव्हते अशी पण एक शक्यता आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागारपदी नियुक्ती होण्याआधीपासूनच बोल्टन यांचा किम आणि ट्रंप भेटीला विरोध होता.

2003मध्ये ज्याप्रमाणे लीबियाचं निशस्त्रीकरण करण्यात आलं होतं त्याच धर्तीवर उत्तर कोरियाचं निशस्त्रीकरण करण्यात यावं, असं बोल्टन यांना वाटत होतं. या निशस्त्रीकरणानंतर लीबियाचे तत्कालीन हुकूमशहा मुआमार गडाफी यांना आपला अणुकार्यक्रम थांबवावा लागला होता.

लीबियाचं भूत

लीबियाबरोबरची तुलना उत्तर कोरियाला आवडली नाही आणि त्यांनी याबाबत थेट उल्लेख देखील केला होता. उत्तर कोरियाचे मंत्री च्वे सन-ही म्हणतात, "लीबियाची आणि आमची तुलना होऊच शकत नाही. आम्ही पूर्णपणे अण्वस्त्रधारी देश आहोत. आमच्याकडे इंटरकाँटिनेंटल बॅलिस्टिक मिसाइल आहेत. त्यांना थर्मोन्युक्लियर अस्त्रं देखील फिट करता येतात. आमच्या तुलनेत लीबियाची शक्ती काहीच नव्हती. त्यांच्याकडे थोडीफारच उपकरणं होती."

लीबियाच्या अनुभवावरून किम यांनी एक धडा घेतला आहे. तो म्हणजे जर निशस्त्रीकरण केलं तर आपली गत देखील गडाफीप्रमाणे होईल हे निश्चित आहे, असं त्यांना वाटतं.

ट्रंप यांच्या सूचनेला, उत्तर कोरियाने एखाद्या धमकीप्रमाणे घेतलं आहे. एका मुलाखतीदरम्यान उप-राष्ट्राध्यक्ष माइक पेन्स यांनी ट्रंप यांच्या निर्णयाचं समर्थन केलं होतं. पण या गोष्टीकडे उत्तर कोरियानं अगदी वेगळ्या दृष्टीनं पाहिलं. उत्तर कोरियानं सिंगापूरला यावं आणि अमेरिकेच्या अटी मान्य कराव्या अन्यथा लष्करी कारवाईला सामोरं जावं असा त्याचा अर्थ घेतला गेला.

या परिषदेबाबत उत्तर कोरियाच्या मनात अनेक संभ्रम आहेत ही गोष्ट समजून घेण्यास अमेरिका अयशस्वी ठरली. दक्षिण कोरियासोबत अमेरिकेने केलेल्या लष्करी सरावाला उत्तर कोरियाचा विरोध होता. कारण, या सरावादरम्यान अण्वस्त्र वाहून नेता येतील अशा विमानांचा वापर दक्षिण कोरियानं केला होता. याच विमानांच्या जोरावर दक्षिण कोरियानं उत्तर कोरियावर जरब बसवण्याचा प्रयत्न केला, असं उत्तर कोरियाला वाटतं.

दक्षिण कोरियालाही माहीत नाही काय झालं?

उत्तर कोरियाबरोबरची चर्चा फिसकटल्याची माहिती दक्षिण कोरियाला देखील नव्हती. अमेरिकेनं उत्तर कोरियाबाबत कठोर असावं अशी भूमिका दक्षिण कोरियाची होती आणि त्यांनी या गोष्टीला सर्वतोपरी सहकार्य केलं.

दुसरी गोष्ट अशी की जिथं अण्वस्त्र परीक्षण केलं जातं ती साइट उत्तर कोरियानं नष्ट केली....


डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांची बहीण

 मेरीअॅन ट्रंप बॅरी यांनी राष्ट्राध्यक्षांवर केलेल्या टीकेचं हे रेकॉर्डिंग त्यांची भाची मेरी ट्रंप यांनी केलं होतं. मेरी ट्रंप यांनीच मागच्या महिन्यात डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर लिहिलेलं पुस्तक प्रकाशित केलं आहे.

"ते अखंड बडबड करणारे आणि खोटारडे आहेत. देवा, त्यांचा खोटेपणा आणि क्रौर्य..." असं मेरीअॅन ट्रंप बॅरी म्हणत असल्याचं या रेकॉर्डिंगमध्ये ऐकू येतंय.

आपल्यावर भविष्यात खटला दाखल होऊ नये म्हणून आपण हे रेकॉर्डिंग केल्याचं मेरी ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

व्हाईट हाऊसकडून प्रसिद्ध केलेल्या एका पत्रकात ट्रंप यांनी या प्रकरणावर उत्तर दिलंय. ते म्हणतात, "रोज काही ना काहीतरी असतंच. याच्याकडे कोण लक्ष देतंय."

या रेकॉर्डिंगबद्दल वॉशिंग्टन पोस्टने पहिल्यांदा बातमी दिली होती. त्यानंतर असोसिएट प्रेसने ते रेकॉर्डिंग मिळवलं.

डोनाल्ड ट्रंप

'त्यांच्यावतीने दुसऱ्या कोणीतरी परीक्षा दिली'

या गुप्त रेकॉर्डिंगमध्ये श्रीमती बॅरी ट्रंप यांच्या स्थलांतरित लोकांविषयक धोरणावर टीका करत आहेत. या धोरणामुळे लहान मुलांना सीमेवरच्या डिटेन्शन सेंटर्समध्ये त्यांच्या पालकांपासून वे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गळं ठेवलं गेलं होतं. "त्यांना फक्त आपल्या समर्थकांना खूश करायचं आहे," त्या म्हणाल्या.

आपल्या 'टू मच आणि अँड नेव्हर इनफ : हाऊ माय फॅमिली क्रिएटेड द वर्ल्डस् मोस्ट डेंजरस मॅन' या पुस्तकात मेरी ट्रंप यांनी दावा केला आहे की त्यांचे मामा - डोनाल्ड ट्रंप यांनी विद्यापीठात अॅडमिशन मिळवण्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या SAT या परिक्षेत मित्राला बसवलं. यासाठी त्यांनी त्या मित्राला पैसेही दिले होते.

श्रीमती बॅरी या घटनेचा उल्लेख या रेकॉर्डिंगमध्ये करताना दिसून येतंय. ट्रंप यांनी ज्या मित्राला पैसै दिले तोही आपल्याला आठवतो असा ओझरता उल्लेख आहे.

"त्यांना (ट्रंप) युनिव्हर्सिटी ऑफ पेन्सिलव्हेनियामध्ये अॅडमिशन कशी मिळाली? कारण त्यांनी आपल्याऐवजी परीक्षा देण्यासाठी दुसरं कोणाला तरी पैसे दिले."

श्रीमती बॅरी यांनी सार्वजनिकरित्या ट्रंप यांना नेहमीच पाठिंबा दिला आहे आणि म्हटलंय की त्या दोघांमध्ये नेहमीच आपुलकीचे संबंध होते. आपल्याला दवाखान्यात दाखल केलेले असताना ट्रंप कसे त्यांना रोज भेटायला यायचे याची आठवणही त्यांनी एकदा सांगितली होती.

"ते एकदा आले असते तरी चाललं असतं, त्यांचं कर्तव्य पूर्ण झालं असतं. पण तरी ते रोज यायचे. हे प्रेम आहे, कारण तुम्ही समोरच्यासाठी अधिक मेहनत घेत असता."

त्यावेळेस त्या असंही म्हणाल्या होत्या की, "डोनाल्डशी स्पर्धा करण्याच्या भानगडीत मी कधीच पडले नाही."

स्टॉर्मी डॅनियल्सला खटल्याचा खर्च द्यायचे आदेश

कॅलिफोर्नियातल्या एका वरिष्ठ कोर्टाने राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी स्टेफनी क्लिफर्ड उर्फ स्टॉर्मी डॅनियल्स यांना 44,100 डॉलर्स द्यावेत असा आदेश दिला आहे.

त्या दोघांमध्ये असलेले संबंध स्टॉर्मी यांनी जगजाहीर करू नयेत म्हणून गुप्ततेचा कायदेशीर करार केला आहे. त्या कायदेशीर कराराचा खर्च मिळावा म्हणून हे पैसे स्टॉर्मी डॅनियल्स यांना देण्यात यावेत असं कोर्टाने म्हटलं आहे.

ट्रंप यांनी लेक टाहो, कॅलिफोर्निया इथल्या एका हॉटेल रूममध्ये आपल्यासोबत शारीरिक संबंध ठेवले असं डॅनियल्स यांचं म्हणणं आहे. ही घटना 2006 साली घडली असल्याचं त्या सांगतात. पण राष्ट्राध्यक्षांनी या घटनेचा इन्कार केला आहे.

ऑक्टोबर 2016 मध्ये, म्हणजेच अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीच्या काही दिवस आधी स्टॉर्मी डॅनियल्स यांनी गुप्ततेच्या करारावर सही करत आपण या प्रकारावर आता तोंड गप्प ठेवू असं म्हटलं. याबदल्यात त्यांना 13 लाख डॉलर्स...


डोनाल्ड ट्रंप आणि मेलानिया ट्रंप यांचं बकिंगहॅम पॅलेसमध्ये औपचारिक स्वागत करण्यात आलं आणि त्यानंतर त्यांच्यासाठी एक छोटेखानी भोजनाचा कार्यक्रमही आयोजित केला गेला. भोजनासाठी तऱ्हेतऱ्हेचे पदार्थ होते. ट्रंप यांच्यासोबत भोजनासाठी प्रिन्स चार्ल्सही उपस्थित होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दरम्यान ट्रंप यांनी ट्वीट करून 'लंडनचा दौरा खूप छान सुरू आहे,' असं म्हटलं.

त्यांनी पुढे लिहिलं, की राजघराणं अतिशय अगत्यशील आहे आणि अमेरिका-ब्रिटनचं संबंधही मजबूत आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी लंडन दौऱ्याबद्दल अजून एक ट्वीट करताना म्हटलं, की दोन्ही देशांदरम्यान व्यापाराशी संबंधित महत्त्वाचा करार होण्याची शक्यता आहे.

ट्रंप आणि लंडनच्या महापौरांमध्ये वाद

डोनाल्ड ट्रंप यांनी लंडनचे महापौर सादिक खान यांच्यावर टीका केली होती.

या दौऱ्यापूर्वी डोनाल्ड ट्रंप आणि सादिक खान यांच्यामध्ये 'ट्विटर वॉर' पहायला मिळालं होतं.

ट्रंप यांनी सादिक खान यांच्याबद्दल ट्वीट केलं होतं की, "लंडनचे महापौर म्हणून सादिक खान यांनी अतिशय खराब कामगिरी केली आहे. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या दौऱ्यामुळे ते अतिशय त्रासलेले दिसतात.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

खरंतर ब्रिटन आणि अमेरिकेचे मैत्रीचे संबंध आहेत. त्यांनी माझ्याकडे लक्ष देण्याऐवजी लंडनमधील गुन्हेगारीवर लक्ष द्यायला हवं."

ट्रंप यांच्या स्वागतासाठी पायघड्या घालायची काही गरज नाहीये, असं वक्तव्य सादिक खान यांनीही केलं होतं.

सादिक खान यांनी ट्विटरवर एक व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. त्यामध्ये त्यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांना उद्देशून टिप्पणी केली होती. महिलांसोबत कसं वागायचं यासंबंधी त्याचं हे वक्तव्य होतं.

ट्रंप यांच्या विरोधात आंदोलन

डोनाल्ड ट्रंप आणि मेलानिया ट्रंप सोमवारी जेव्हा लंडनला पोहोचले, तेव्हा त्यांची राहण्याची व्यवस्था सेंट्रल लंडनमध्ये असलेल्या अमेरिकन राजदूतांच्या निवासस्थानी करण्यात आली होती.

ब्रिटनमधील अनेक शहरांमध्ये ट्रंप यांच्या दौऱ्याचा निषेध करण्यासाठी आंदोलनं करण्यात आली आहेत. लंडन, मँचेस्टर, बेलफास्ट तसंच बर्मिंगहॅम शहरांत ट्रंपविरोधी आंदोलनं केली गेली.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरोधात आंदोलन

मजूर पक्षाचे नेते जेरेमी कोरबिन यांनी सरकारनं ट्रंप यांच्यासाठी आयोजित भोजनाच्या कार्यक्रमात भाग न घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. एवढंच नाही तर जेरेमी लंडनमध्ये होणाऱ्या ट्रंपविरोधी आंदोलनात भाग घेऊ शकतात, भाषणही करू शकतात असं मजूर पक्षाच्या प्रवक्त्यांकडून सांगण्यात आलं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप आणि ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे मंगळवारी हवामान बदल आणि चिनी कंपनी हुवैई संदर्भात चर्चा करू शकतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि रेक्स टिलरसन

अमेरिकेची तपास संस्था CIAचे संचालक माईक पाँपेओ आता नवीन परराष्ट्र मंत्री होणार असल्याची घोषणा त्यांनी केली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ट्विटरवर याची घोषणा करत ट्रंप यांनी टिलरसन यांचे त्यांनी केलेल्या सेवेसाठी आभार मानले. टिलरसन आधी एक्सॉनमोबिल कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी होते आणि त्यांनी वर्षभरापूर्वीच अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्रालयाची सूत्रं स्वीकारली होती.

जिना हास्पेल या CIAच्या संचालकपदाची सूत्र स्वीकारतील, असं ट्रंप यांनी "जिना या CIA च्या पहिल्या महिला संचालक असतील. सर्वांना शुभेच्छा!" असं  ट्वीटच्या माध्यमातून सांगितलं.

रेक्स टिलरसन

या घोषणेच्या वेळेविषयी बोलताना "उत्तर कोरियाशी मे मध्ये होणाऱ्या चर्चेपूर्वी त्यांची नवीन टीम पूर्णपणे तयार असेल याची ट्रंप यांना खात्री करायची होती."  असं व्हाईट हाउसच्या एका अधिकाऱ्यानं सांगितलं.

ट्रंप यांचा सैन्यप्रमुख तसंच मोठ्या अधिकाऱ्यांसोबत वाद होत असल्याच्या बातम्या प्रसारमाध्यमांमध्ये झळकत होत्या. अमेरिकेच्या परराष्ट्र खात्यासमोर सध्या इराण आणि उत्तर कोरियाबरोबर असणाऱ्या संबंधांसारखी मोठी आव्हानं ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आहेत.

गेल्या ऑक्टोबरमध्ये  " उत्तर कोरियासोबत चर्चा करून टिलरसन आपला वेळ वाया घालवत आहेत" असं ट्वीट ट्रंप यांनी केलं होतं.

गेल्या आठवड्यात टिलरसन आफ्रिका दौऱ्यावर होते.  तेव्हा डोनाल्ड ट्रंप उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांच्याशी बातचीत करण्यास तयार झाले आहेत. ही बातमी ऐकून धक्का बसला होता असं समजतं.

काही बातम्यांनुसार ट्रंप यांचं परराष्ट्र धोरणांबद्दल किती कमी ज्ञान आहे, यावर टिलरसन यांनी आश्चर्यही व्यक्त केलं होतं.

ट्रंप आणि किम हे कधीच चांगले शत्रुंची मैत्री होणारा का यावर जगाचं लक्ष

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि शी जिनपिंग

आधी जाहीर केलेल्या नव्या कर नियमांशिवाय आणखी 200 अब्ज डॉलर मूल्याच्या चिनी उत्पादनांवर अतिरिक्त कर लादणार असल्याचं अमेरिकेने जाहीर केल्यानंतर चीनच्या राज्य परिषदेने ही भूमिका घेतली आहे.

अमेरिका स्वतःहूनच दोन्ही महासत्तांमधला तणाव वाढवत असल्याचं चीनने म्हटलं आहे. त्यामुळे आम्ही आता जवळजवळ 60 अब्ज डॉलर किमतीच्या अमेरिकन उत्पादनांवर 5 ते 25 टक्के अतिरिक्त कर लावणार आहोत, असंही चीनने सांगितलं.

अमेरिकेनुसार चीनच्या "अन्याय्य" व्यापार धोरणांमुळेच त्यांच्यावर हा कर भार लादण्यात येत आहे. चीनमध्ये काही क्षेत्रांमध्ये परदेशी कंपन्यांना चिनी कंपन्यांबरोबर भागीदारी केल्यावरच व्यवसाय करण्याची परवानगी मिळते.

त्यामुळे अमेरिकेच्या कंपन्यांना त्याचा फटका बसतो, असा आरोप राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केला आहे. चीनचं व्यापारी धोरण हे अमेरिकेच्या हिताचं नाही. त्यामुळे व्यापारी तुट निर्माण होते, असं ते म्हणतात.

पैशाची गोष्ट : ट्रेड वॉरचा भारतावर परिणाम होईल का?

"त्यामुळे पलटवार करण्याऐवजी चीनने आपलं व्यापार धोरण बदलावं," असं व्हाईट हाऊसच्या प्रेस सचिव सॅरा सँडर्स म्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हणाल्या.

ट्रेड वॉर

काही दिवसांपूर्वी दोन्ही देशांमधली चर्चा फिसकटल्यानंतर हा ट्रेड वॉर सुरू झाला होता.

ट्रंप यांनी चीनहून आयात होणाऱ्या स्टील उत्पादनांवर 25 टक्के तर अॅल्युमिनियम उत्पादनांवर 10 टक्के आयात कर लावला होता. ट्रंप यांच्या निर्णयावर अमेरिका, युरोप, कॅनडा आणि मॅक्सिकोसह अनेक देशांनी टीका केली होती.

याची सुरुवात झाली तेव्हा झाली जेव्हा अमेरिकेने 50 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर आयात कर लादणार असल्याचं मार्चमध्ये जाहीर केलं. यापैकी 34 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवरील 25 टक्के कर 6 जुलैपासून लादण्यात आला. चीनने यावर कुठलीही प्रतिक्रिया दिली नाही.

त्यानंतर उर्वरित 16 डॉलरच्या कराचं प्रकरण प्रलंबित आहे.

पण त्यानंतर ट्रंप यांनी सर्व 500 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर हा कर लादणार असल्याचं जाहीर केलं नि चीनचा पारा वाढला.

अमेरिका आणि चीनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक व्यवहार होतात

जुलैमध्येच अमेरिकेने आणखी 200 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर 10 टक्के कर लावणार असल्याची घोषणा केली, जो आकडा आता 25 टक्के करण्याचा त्यांचा मानस आहे.

त्यामुळे चीनने शुक्रवारी अमेरिकेच्या चर्मोद्योग, शेती, ऊर्जा आणि यंत्रोद्योगांसह अन्य क्षेत्रांवर कर लावण्याची घोषणा केली.

अमेरिका या घोषणेला कसा प्रतिसाद देतो, त्यावरून हे कर कधी लावले जाणार, ते ठरवलं जाईल, असं चीनने सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि शी जिनपिंग

या करारामुळे अमेरिकन अर्थव्यवस्थेमध्ये 'परिवर्तन' घडेल, असं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी वॉशिंग्टनमध्ये म्हटलंय.

तर हा 'विन - विन' म्हणजेच दोन्ही देशांसाठी चांगला करार असून यामुळे दोन देशांमधले संबंध सुधारतील असं चीनच्या नेत्यांनी म्हटलंय.

अमेरिकेची आयात 200 अब्ज डॉलर्सने वाढवण्याचा करार चीनने केलाय. याशिवाय चीन इंटलेक्च्युअल प्रॉपर्टी राईट्सचे नियम अधिक सक्त करणार आहे.

तर या बदल्यात चिनी उत्पादनांवर अमेरिकेने नुकतेच लादलेले काही आकार (Tarriff) अर्धे केले जाणार आहेत.

पैशाची गोष्ट : ट्रेड वॉरचा भारतावर परिणाम होईल का?

पण अमेरिकेने लादलेले बहुतेक 'बॉर्डर टॅक्सेस' कायम राहणार आहेत. त्यामुळेच याविषयी यापुढे आणखी चर्चा व्हावी अशी मागणी काही व्यापारी गटांनी केली आहे.

2018पासून अमेरिका आणि चीनमध्ये ट्रेड वॉर सुरू आहे. यामध्ये या दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या उत्पादनावर कर लादले. परिणामी  एकूण 450 अब्ज डॉलर्स मूल्याच्या व्यापारी वस्तूंवर जास्तीचा आयात कर लावण्यात आला. सध्या सुरू असणाऱ्या या वादामुळे व्यापारावर परिणाम झाला, जागतिक अर्थव्यवस्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

थेच्या वृद्धीवर परिणाम झाला आणि परिणामी गुंतवणूकदारांनी हात आखडते घेतले.

काय आहे हा करार?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


डोनाल्ड ट्रंप आणि शी झिनपिंग

न्यूयॉर्कमध्ये UNच्या सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीत बोलताना डोनाल्ड ट्रंप यांनी मध्यावधी निवडणुकीतल्या चीनच्या हस्तक्षेपाचा मुद्दा देशविदेशातल्या बड्या नेत्यांसमोर मांडला. अमेरिकेत 6 नोव्हेंबर रोजी मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत.

"माझा पराजय व्हावा अशी त्यांची इच्छा आहे, कारण व्यापाराच्या मुद्द्यावर त्यांना आव्हान देणारा मी पहिलाच अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष आहे," असं ट्रंप म्हणाले.

अर्थात, ट्रंप यांनी या आरोपांच्या पुष्ट्यर्थ कोणतेही पुरावे दिलेले नाहीत.

ट्रंप यांनी राष्ट्राध्यक्षाचा कार्यभार हाती घेतल्यापासून अमेरिका आणि चीन यांच्यात व्यापार शुल्कावरून जोरदार वाद सुरू आहे.

चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी मात्र ट्रंप यांचे हे आरोप अयोग्य असल्याचं सांगत फेटाळून लावले आहेत.

बैठक कशासाठी आणि झालं काय...

आण्विक, रासायनिक आणि जैविक अस्त्रांच्या वापरावर बंदी घालण्यासाठी काय उपाययोजना करता येईल, यावर चर्चा करण्यासाठी UNच्या सुरक्षा परिषदेची बैठक आयोजित करण्यात आली होती. ट्रंप यांनी हीच संधी साधत चीनला लक्ष्य केलं.

ट्रंप म्हणाले की, "नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या निवडणुकीत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

माझ्या विरोधात चीन हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न करत आहे, ही दु:खदायक गोष्ट आहे."

"मी जिंकू नये असं त्यांना वाटतं, कारण मी त्यांना व्यापाराच्या मुद्द्यावर आव्हान दिलं आहे. त्यात आमचा विजयही होत आहे. प्रत्येक आघाडीवर आम्ही जिंकत आहोत. त्यांनी आमच्या निवडणुकांमध्ये दखल द्यावी, असं मला वाटत नाही," असं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

चीनचं उत्तर

ट्रंप यांनी केलेल्या आरोपांना चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी उत्तर दिलं. ते सुरक्षा परिषदेतच म्हणाले की चीन इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये ढवळाढवळ करत नाही.

"इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये ढवळाढवळ करण्याचं धोरण चीनने आजवर अवलंबलेलं नाही. चीनच्या परराष्ट्र धोरणाची ती परंपराच नाही. चीनवर करण्यात आलेले आरोप अयोग्य असल्याने मी ते फेटाळतो," असं वांग यी म्हणाले.

त्यानंतर, ट्रंप यांनी ट्वीट केलं आणि चीनमधील वृत्तपत्रांची कात्रणं जोडून हा 'प्रपोगांडा' असल्याचं त्यात लिहिलं.

ट्रंप प्रशासनानं यापूर्वीही चीनवर निवडणुकांतल्या हस्तक्षेपाचा आरोप केला होता.

गेल्या महिन्यात अमेरिकेचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार जॉन बोल्टन यांनी म्हटलं की, रशिया, उत्तर कोरिया, इराण आणि चीन हे देश अमेरिकेतील निवडणुकीत हस्तक्षेप करण्याची योजना आखत आहेत.

ट्रेड वॉर

गेल्या काही महिन्यांपासून अमेरिका आणि चीन यांच्यात व्यापार युद्ध पेटलेलं आहे. दोन्ही देशांनी परस्परांच्या देशातून आयात करण्यात आलेल्या वस्तूंवर कर वाढवण्यास सुरुवात केली आहे.

सप्टेंबरमध्ये ट्रंप प्रशासनानं चीनी उत्पादनांवर 200 अब्ज डॉलरचं शुल्क आकारण्याचा आदेश दिला. त्यापूर्वीही अमेरिकेनं चीनच्या उत्पादनांवर 50 अब्ज डॉलरचं आयात शुल्क आकारलं होतं.

प्रत्युत्तरादाखल चीननंही तेवढ्याच किमतीचं आयात शुल्क आकारलं.

दोन्ही देशांच्या लष्करी संबंधांतही कटुता आली आहे. अमेरिकेनं चीनच्या लष्करानं रशियाकडून शस्त्र खरेदी केल्यामुळे चीनवर निर्बंध घातले.

त्याला उत्तर देताना, चीननं अमेरिकेच्या दौऱ्यावर असलेल्या नौदलाच्या प्रमुखाला परत बोलावून घेतलं आणि दोन्ही देशातली लष्करी चर्चा स्थगित केली.

त्याशिवाय, चीननं अमेरिकेच्या नौदलाच्या एका जहाजाला हाँगकाँगमध्ये थांबू दिलं नाही.

हेही पाहिलंत का?

अमेरिका आणि चीनमध्ये सुरू असलेल्या ट्रेड वॉरचा तुमच्या जीवनावर काय परिणाम होईल?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...


डोनाल्ड ट्रंप आणि हसन रुहानी

रशियामध्ये बोलत असताना पाँपेयो म्हणाले, की इराणसोबतही इतर देशांप्रमाणेच सामान्य संबंध ठेवण्याची आमची इच्छा आहे. अमेरिकेच्या हितसंबंधांना बाधा निर्माण झाल्यास मात्र आम्ही नक्कीच प्रत्युत्तर देऊ.

दरम्यान, इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्लाह अली खामनेई यांनी देखील आम्हाला अमेरिकेसोबत युद्ध नकोय, असं स्पष्ट केलं आहे.

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेनं ओमानच्या आखातामध्ये त्यांच्या युद्धनौका आणि लढाऊ विमानं तैनात केली होती.

रविवारी आखातामधील संयुक्त अरब अमिरातच्या चार तेलवाहू जहाजांवर हल्ला करण्यात आला होता. या हल्ल्यामागे इराण किंवा इराणचं समर्थन असलेल्या गटांचा हात असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.

मात्र इराणचा या हल्ल्यातील सहभाग सिद्ध करणारा कोणताही पुरावा समोर आलेला नाही. तेहराननं हल्ल्यात आपला हात नसल्याचं सांगत चौकशीची मागणी केली आहे.

स्पेननं आपली युद्धनौका माघारी बोलावली आहे

वॉशिंग्टन आणि तेहरानमधील तणाव वाढत असतानाच स्पेननं अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील जहाजांच्या ताफ्यांमधून आपलं लढाऊ जहाज काढून घेतलं आहे.

स्पेनला इराणसोबत सध्या तरी कोणताही वाद नको असल्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चं फ्रान्सच्या कार्यकारी संरक्षण मंत्री मार्गारिटा रोबेल्स यांनी म्हटलं आहे.

का वाढला आहे इराणसोबतचा तणाव?

ओमानच्या आखातामध्ये संयुक्त अरब अमिरातच्या चार व्यावसायिक तेलवाहू जहाजांवर रविवारी हल्ला करण्यात आला होता. होरमुझच्या खाडीजवळच या जहाजांवर अतिशय विध्वंसक असा हल्ला करण्यात आल्याचं संयुक्त अरब अमिरातच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी सांगितलं.

या हल्ल्यात कोणतीही जीवितहानी झाल्याची माहिती नाही. मात्र आपल्या दोन जहाजांचं मोठं नुकसान झाल्याचा दावा सौदी अरेबियानं केला आहे. या हल्ल्यातील चौथ्या जहाजाची नोंदणी नॉर्वेमधील असल्याची माहिती मिळत आहे. मात्र या जहाजावर संयुक्त अरब अमिरातचा झेंडा होता.

अमेरिकन लष्कराच्या तपास अधिकाऱ्यांना या जहाजाला प्रचंड मोठी भोकं पडल्याचं आढळून आलं. हे नुकसान स्फोटकांमुळे झाल्याचा त्यांचा अंदाज आहे.

मात्र या नुकसानाचा इराणशी नेमका संबंध काय, हे अजूनही स्पष्ट झालेलं नाही.

मध्य पूर्वेत यापूर्वीही तेलाच्या जहाजांवर असे हल्ले झाले आहेत. त्या हल्ल्यांशी तुलना करता रविवारी झालेला हल्ला हा तितकासा तीव्र नव्हता. या हल्ल्यामुळं कोणत्याही स्वरूपाची तेलगळती झाली नाही, आग लागली नाही किंवा जीवितहानीही झाली नाही. मात्र तरीही जी वेळ साधून हा हल्ला केला गेला, त्यामुळं हल्ल्याच्या हेतूबद्दल संशय निर्माण होत आहे.

या भागातील तणाव वाढवणं तसंच इराण आणि अमेरिकेमधली दरी वाढवणं हा हल्ल्यामागचा प्राथमिक हेतू असावा, असं म्हटलं जातंय.

पाँपेयोंनी नेमकं काय म्हटलंय?

रशियामधीस सोची इथं आम्ही रशियन परराष्ट्र मंत्री सर्जेई लाव्रोव्ह यांच्याशी चर्चा केली असून अमेरिकेला इराणसोबत युद्ध नको असल्याचं स्पष्ट केलं आहे, असं पाँपेयोंनी सांगितलं आहे.

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री पोम्पियो (डावीकडे) आणि रशियन परराष्ट्र मंत्री सर्जेई लाव्रोव्ह

पाँपेयो आणि लाव्रोव्ह यांच्यामध्ये अमेरिका-रशियामधील संबंध सुधारण्यासाठी काय करता येईल याबाबत सविस्तर बोलणी झाली. इराण व्यतिरिक्त अन्य विषयांवरही दोन्ही देशांमध्ये चर्चा झाली.

रशियानं व्हेनेझुएलाचे अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना पाठिंबा देऊ नये, अशी मागणी अमेरिकनं केली. मात्र मादुरो सरकारला अमेरिकेचा असलेला विरोध हा लोकशाहीविरोधी असल्याचं रशियाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी म्हटलं.

युक्रेन प्रश्नावर बोलताना पोम्पियो यांनी हे स्पष्ट केलं, की 2014 मध्ये रशियानं क्रीमियाच्या...


डोनाल्ड ट्रंप यांचं संयुक्त राष्ट्रच्या सभेत पहिलं भाषण.

मंगळवारी न्यूयॉर्कमध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सभेसमोर केलेल्या पहिल्या भाषणात ट्रंप यांनी उत्तर कोरिया, इराण यांच्यावर थेट शाब्दिक हल्ला चढवला.

इराणमधील 'भ्रष्ट हुकूमशाही'ला पश्चिम आशियातील वातावरण अस्थिर करायचं आहे, अशी टीका ट्रंप यांनी केली.

इराणसोबत ओबामा यांच्या काळात झालेल्या अणू करारावर टीका करताना या करारामुळे नाचक्की झाल्याचंही ते म्हणाले.

'रॉकेट मॅन'

आत्महत्येच्या मार्गावर निघालेला 'रॉकेट मॅन' असा किम जाँग उनचा उल्लेख ट्रंप यांनी केला.

उत्तर कोरियात आपल्याच देशातल्या नागरिकांचा छळ करणारं दुराग्रही सरकार आहे.

काही देश आजही उत्तर कोरियाशी व्यापारी संबंध ठेवून आहेत, त्यांना शस्त्रात्र पुरवठा करत आहेत, असा टोलाही ट्रंप यांनी लगावला.

ट्रंप यांनी अमेरिका फर्स्ट धोरणाचं समर्थन करताना, सगळ्यांप्रमाणे मीही माझ्या देशाच्या हिताला प्राधान्य दिलं आहे आणि तसंच ते असायला हवं.

देशातील नागरिकांचं जीवनमान उंचवण्यासाठी राष्ट्र हे उत्तम माध्यम आहे, असंही डोनाल्ड ट्रंप म्हणाले.

अमेरिका नेहमीच जगाचा उत्तम मित्र राहील. अर्था... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त त्याचा कोणी गैरफायदा उचलू नये अशी अपेक्षा ट्रंप यांनी व्यक्त केली.

ट्रंप यांनी उत्तर कोरिया, इराण यांच्यावर थेट शब्दहल्ला चढवला.

काय म्हणाले ट्रंप?

आंतरराष्ट्रीय राजकारणात शक्तिशाली सार्वभौम देशांचं महत्त्व वाढवणं आवश्यक आहे.

काही देश खड्डयात जात आहेत, संयुक्त राष्ट्रसंघ त्यांना तारू शकेल.

डाव्या विचारसरणीच्या सरकारमुळे व्हेनेझुएलात संकट आलं. अशा वेळी आम्ही बघ्याची भूमिका घेऊ शकत नाही.

समाजवादाची निंदा करतांना ते म्हणाले की, "समाजवाद फक्त मनस्ताप, विध्वंस आणि अपयशाचाच धनी आहे"

आपण सगळ्यांनीच कायदा, देशांच्या सीमा आणि संस्कृती यांचा आदर करायला हवा.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोनाल्ड ट्रंप यांना अध्यक्षपदाची दुसरी संधी मिळाली नाही. पण त्यांच्याठी हा केवळ निवडणुकीतला पराभव नसून त्यांना आणखी काही अडचणींना तोंड द्यावं लागण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञांनी अंदाज व्यक्त केल्यानुसार ट्रंप यांच्या कार्यकाळात झालेल्या कथित घोटाळ्याच्या चौकशीवरून त्यांच्या अडचणींमध्ये भर पडू शकते. अध्यक्षपदावरून पायउतार झाल्यानंतर त्यांच्याविरोधात कारवाई करण्यासोबत त्यांना कठीण आर्थिक परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो.

राष्ट्राध्यक्ष पदावर असताना त्यांच्याविरोधात अधिकृत कारवाई केली जाऊ शकत नव्हती.

पेस विद्यापीठातील घटनात्मक कायद्याचे प्राध्यापक बॅनेट गर्शमन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरुद्ध फौजदारी खटला चालवला जाण्याची शक्यता आहे."

प्राध्यापक बार्नेट गर्शमन यांनी न्यूयॉर्कमध्ये एक दशक सरकारी वकील म्हणून काम केलं आहे. ते सांगतात, "ट्रंप यांच्यावर बँकेची फसवणूक, हवाला, निवडणुकीतील फसवणूक असे गंभीर आरोप केले जाऊ शकतात. माध्यमांमध्ये आतापर्यंत केवळ आर्थिक बाबींचा उल्लेख केला जात आहे."

अमेरिकन माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तांनुसार डोनाल्ड ट्रंप यांना म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोठ्या प्रमाणात आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता आहे. यामध्ये वैयक्तिक कर्ज आणि त्यांच्या उद्योगांसंदर्भात आर्थिक अडचणींचा समावेश आहे.

न्यूयॉर्क टाईम्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, आगामी चार वर्षांत ट्रंप यांना 30 कोटी डॉलरहून अधिक कर्ज फेडायचं आहे. सध्या ट्रंप यांची वैयक्तिक आर्थिक परिस्थितीही फारशी चांगली नाही. त्यात आता ट्रंप राष्ट्राध्यक्षपदावर नसल्याने कर्जदार त्यांना सवलत देण्याची शक्यताही कमी आहे.

डोनाल्ड ट्रंप राष्ट्राध्यक्ष होते त्यामुळे कथित आर्थिक घोटाळा प्रकरणात ते अडचणीत आले नाहीत, पण आता त्यांच्यासाठी कठीण काळ येऊ शकतो असे त्यांच्या टीकाकारांना वाटते.

ट्रंप यांनी फेटाळले आरोप

आपण विरोधकांच्या कटाला बळी पडल्याचा दावा ट्रंप सातत्यानं करत आले आहेत. राष्ट्राध्यक्ष बनण्यापूर्वी आणि पदावर असताना आपल्यावर करण्यात आलेले गैरव्यवहाराचे आरोप तथ्यहीन असल्याचं ट्रंप यांचं म्हणणं आहे.

स्वतःविरोधातले सर्व आरोप ट्रंप यांनी फेटाळून लावले आहेत. आपल्या प्रशासनावर करण्यात आलेल्या घोटाळ्यांच्या आरोपांच्या चौकशीतून तसंच यावर्षाच्या सुरुवातीला चालविण्यात आलेल्या महाभियोग प्रक्रियेतून आपण निर्दोष मुक्त झाल्याचं ते सांगतात.

अर्थात, या सर्व चौकशी प्रक्रिया राष्ट्राध्यक्षांना मिळालेल्या घटनात्मक संरक्षणाच्या चौकटीत पार पडल्या होत्या. न्याय विभागानं वारंवार हे स्पष्ट केलं होतं की, राष्ट्राध्यक्षांच्या विरोधात पदावर असताना गुन्हेगारी स्वरूपाचे खटले चालवत येत नाहीत.

तज्ज्ञांनी बीबीसी मुंडोशी (बीबीसीची स्पॅनिश भाषेतील सेवा) बोलताना म्हटलं होतं की, डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर कायदेशीर कारवाई करण्यासाठी या तपासांचा आधार घेतला जाऊ शकतो.

बॅनेट गर्शमन यांनी याबद्दल म्हटलं, "त्यांच्यावर मतदारांसोबत विश्वासघाताचे आरोप लावण्यात येऊ शकतात, याची आम्हाला आधीपासूनच कल्पना आहे. कारण अमेरिकेच्या अॅटर्नींनी मॅनहॅटनसंदर्भात ट्रंप हे मायकल कोहेन यांच्यासोबत कटातील भागीदार असल्याचं म्हटलं होतं.

डोनाल्ड ट्रंप यांचे माजी वकील मायकल कोहेन यांच्याविरोधात झालेल्या चौकशीचीही आठवण करून दिली जात आहे.

पॉर्न अभिनेत्री स्टॉर्मा डॅनियल्स

2018 साली मायकल कोहेन यांना निवडणुकीतील गैरव्यवहार प्रकरणी दोषी ठरविण्यात आलं होतं. डोनाल्ड ट्रंप यांच्यासोबत अफेअर असल्याचा दावा करणारी पॉर्न अभिनेत्री स्टॉर्मा डॅनियल्सला 2016 सालच्या निवडणुकीत पैसे देण्याचा...


डोनाल्ड ट्रंप यांना आव्हान आहे डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांचं. बराक ओबामांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या काळात उपराष्ट्राध्यक्ष असणारे बायडन हे 1970च्या दशकापासून अमेरिकेच्या राजकारणात आहेत.

निवडणुकीचा हा दिवस जसजसा जवळ येईल तसतशा सर्वेक्षण करणाऱ्या संस्था अमेरिकन नागरिकांची पसंती कोणत्या उमेदवाराला आहे यासाठीच्या पाहण्या करू लागतील.

या सर्वेक्षणांचं विश्लेषण बीबीसी पण करत आहे.

राष्ट्रीय सर्वेक्षणांमध्ये जो बायडन आघाडीवर

एखादा उमेदवार हा देश पातळीवर किती लोकप्रिय आहे हे नॅशनल पोल (National Poll) म्हणजेच राष्ट्रीय पाहणी वा सर्वेक्षणावरून समजतं. पण म्हणून हा निवडणुकीच्या निकालाचा अंदाज बांधण्याचा सर्वोत्तम मार्ग ठरत नाही.

उदाहरणार्थ- 2016 मध्ये या राष्ट्रीय पाहण्यांमध्ये हिलरी क्लिंटन आघाडीवर होत्या. डोनाल्ड ट्रंप यांच्यापेक्षा 30 लाख मतं जास्त मिळवत त्या या पाहणीत जिंकल्या होत्या. पण तरीही प्रत्यक्ष निवडणुकीत त्या पराभूत झाल्या.

कारण अमेरिकेमध्ये 'इलेक्टोरल कॉलेज' पद्धत वापरली जाते. म्हणूनच जास्ती मतं मिळाली म्हणजे तुम्ही निवडणूक जिंकला असा याचा अर्थ होत नाही.

ही ब... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाब बाजूला ठेवली तर या राष्ट्रीय पाहण्यांमध्ये जो बायडन हे वर्षातला बहुतेक काळ डोनाल्ड ट्रंप यांच्यापेक्षा पुढे आहेत. गेले काही आठवडे ते 50% च्या आसपास आहेत आणि अनेकदा त्यांनी 10 पॉइंट्सची आघाडी घेतलेली आहे.

याउलट, 2016 मध्ये पाहण्यांचे निकाल इतके स्पष्ट नव्हते. ट्रंप आणि त्यांच्या तेव्हाच्या प्रतिस्पर्धी असणाऱ्या हिलरी क्लिंटन यांच्यामध्ये काहीच टक्क्यांचा फरक होता आणि निवडणुकीचा दिवस जसजसा जवळ येत गेला, तसं हे अंतर मोजक्या टक्क्यांवर आलं होतं.

निवडणुकीत कोणत्या राज्यांची भूमिका निर्णायक?

आपल्याला किती मतं मिळतात यापेक्षा ती मतं कुठून मिळतात याला अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत जास्त महत्त्वं असल्याचं हिलरी क्लिंटन यांच्या पराभवावरून लक्षात आलं.

बहुतेक राज्यांमधून नेहमीच एका ठराविक पद्धतीने मतदान होतं. म्हणजे प्रत्यक्षात मोजकीच काही राज्यं उरतात जिथे दोन्ही उमेदवारांमध्ये चुरशीची लढत असते आणि दोघांनाही तिथून जिंकायची संधी असते.

या राज्यांना 'बॅटलग्राऊंड स्टेट्स' (Battleground States) म्हणजेच चुरशीची लढत असणारी राज्यं म्हटलं जातं. निवडणुकीतला जय वा पराजय इथेच ठरतो.

'इलेक्टोरल कॉलेज' सिस्टीम काय आहे?

राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडीसाठी अमेरिकेत वापरल्या जाणाऱ्या इलेक्टोरल कॉलेज सिस्टीममध्ये प्रत्येक राज्याला तिथल्या लोकसंख्येनुसार मतांचा एक ठराविक आकडा म्हणजेच इलेक्टोरल कॉलेज व्होट दिला जातो.

संपूर्ण देशात मिळून अशी एकूण 538 इलेक्टोरल कॉलेज व्होट्स आहेत. निवडणूक जिंकण्यासाठी उमेदवाराला किमान 270 इलेक्टोरल कॉलेज व्होट्स जिंकावी लागतात.

या वरच्या नकाशात दाखवल्याप्रमाणे चुरशीची लढत असणाऱ्या काही बॅटलग्राऊंड स्टेट्समध्ये इतरांपेक्षा जास्त इलेक्टोरल कॉलेज व्होट्स आहेत. म्हणूनच अनेकदा उमेदवार या राज्यांमध्ये प्रचार करण्यावर भर देतात.

बॅटलग्राऊंड स्टेट्समध्ये कोण आघाडीवर?

सध्याच्या घडीला या राज्यांमधल्या पाहण्यांमध्ये जो बायडन यांच्याबाजूने कल दिसतोय. पण अजूनही बराच मोठा टप्पा बाकी आहे आणि गोष्टी झपाट्याने बदलू शकतात. डोनाल्ड ट्रंप यांच्याबाबत तर हे झपाट्याने घडतं.

मिशिगन, पेन्सेल्व्हानिया आणि विस्कॉन्सिन या तीन औद्योगिक राज्यांमध्ये सध्या बायडन यांच्याकडे मोठी आघाडी असल्याचं जनमत चाचण्यांमध्ये दिसतंय. 2016मध्ये ट्रंप यांनी या राज्यांमध्ये 1 टक्क्यापेक्षा कमी मतांच्या...


डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या भाषणात उत्तर कोरियाचा हुकुमशहा किम जोंग-ऊन यांचा 'रॉकेट मॅन' असा उल्लेख केला होता.

त्यांच्या या भाषणावर उत्तर कोरियाकडून पहिली प्रतिक्रिया आली आहे. उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री यांग हो यांनी त्यांच्या देशाच्या वतीने ही प्रतिक्रिया दिली.

उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री यांग हो संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सहभागी होण्यासाठी न्यूयॉर्कला गेले आहेत. तिथे त्यांना पत्रकारांनी ट्रंप यांच्या वक्तव्यावर प्रतिक्रिया विचारली. ''कुत्रे भुंकत असतात पण त्याकडे लक्ष न देता हत्ती चालत राहतो", या म्हणीचा त्यांनी वापर केला.

संयुक्त राष्ट्राने निर्बंध घालूनही उत्तर कोरियाने अण्वस्त्र आणि क्षेपणास्त्रांची चाचणी केली.

"कुत्र्याच्या भुंकण्याने जर आम्ही घाबरू असं त्यांना वाटत असेल तर ते स्वप्न पाहात आहेत", असं री यांग हो म्हणाले.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या भाषणात उत्तर कोरियाचा हुकूमशहा किम जोंग-उन यांचा 'रॉकेट मॅन' असा उल्लेख केला होता. त्याबाबत विचारलं असता री यांग हो यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांच्या सहकाऱ्यांची दया येते असं म्हटलं.

अमेरिकेकडून पूर्णपणे बेचिराख करण्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाची धमकी मिळाल्यानंतरही उत्तर कोरियाकडून आलेलं हे पहिलं विधान आहे. री यांग हो संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत येत्या शुक्रवारी भाषण करणार आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी क्षेपणास्त्र चाचणी करणाऱ्या उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली.

दुसरीकडे, दोन वर्षांत पहिल्यांदाच दक्षिण कोरियानं आपण उत्तर कोरियाला मदत पाठवणार असल्याचं गुरुवारी जाहीर केलं आहे. सियोलच्या एकीकरण मंत्रालयाने लहान मुलं, गर्भवती महिला आणि आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या अंतर्गत 80 लाख डॉलरच्या मदतीची योजना आखली आहे.

संयुक्त राष्ट्राने नुकतेच उत्तर कोरियावर नवीन निर्बंध घातले होते. तेलाच्या आयातीवर आणि कापडाच्या निर्यातीवर निर्बंध घालण्यात आले आहे. याद्वारे उत्तर कोरियाच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाची कोंडी करण्याचा संयुक्त राष्ट्रांचा प्रयत्न आहे.

हे प्रतिबंध उत्तर कोरियाने 3 सप्टेंबरला केलेल्या अण्वस्त्र चाचणीनंतर लावले गेले आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, उत्तर कोरियाने कमालीच्या वेगाने आघात करणारी लांब पल्ल्याची मिसाईल्स आणि आण्विक शस्त्रं यशस्वीपणे तयार केली आहेत.


डोनाल्ड ट्रंप यांनी कॅनडावर टीका केली आहे.

जगातील 60 टक्केपेक्षाही अधिक संपत्ती असलेल्या कॅनडा, अमेरिका, यूके, फ्रान्स, इटली, जपान आणि जर्मनी या देशांचा समावेश G7मध्ये होतो. त्यामुळे G7 देशांच्या परिषदेकडे जगाचा लक्ष लागून राहिलेले असते.

या परिषदेमध्ये अन्य देश अमेरिकेवर प्रचंड व्यापारी निर्बंध लादत असल्याची टीकाही ट्रंप यांनी केली.

स्टील आणि अल्युमिनिअमच्या आयातीवर अमेरिकेने कडक निर्बंध लादले आहेत. मात्र तरीही नियमांआधारित व्यापार यंत्रणेसंदर्भात परिषदेत सदस्य राष्ट्रांनी सहमती दर्शवली.

जाचक निर्बंधांना जशास तसे प्रत्युत्तर दिले जाईल, असं कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनी सांगितलं.

राष्ट्रीय सुरक्षेचं कारण देत अमेरिकेने स्टील आणि अल्युमिनिअमच्या आयातीवर लादलेले निर्बंध अपमानकारक असल्याचं ट्रुडो यांनी सांगितलं.

कॅनडाचे नागरिक नम्र आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीसाठी ओळखले जातात. मात्र अमेरिकेने लादलेल्या कर्मठ निर्बंधाना ठामपणे प्रत्युत्तर दिले जाईल असं ट्रुडो यांनी स्पष्ट केलं.

तर ट्रुडो यांच्या वक्तव्यात नवीन काही नाही, असा खुलासा ट्रंप यांच्या कार्यालयाने केला आहे.

ट्रंप य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांनी G7 परिषदेच्या संयुक्त निवेदनापासून फारकत घेतली असली तरी युरोपियन युनियनने निवेदनाला पाठिंबा दिला आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांच्यात बेबनाव निर्माण झाला आहे.

संयुक्त निवेदनाला पाठिंबा देऊ नका

क्युबेकहून सिंगापूरला जात असताना ट्रंप यांनी ट्वीटच्या माध्यमातून आपली भूमिका मांडली. G7 संयुक्त निवेदनाला जराही पाठिंबा देऊ नका असं अधिकाऱ्यांना सांगितल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. अमेरिकेचे शेतकरी, कामगार आणि कंपन्यांवर कॅनडाने कडक निर्बंध लादले आहेत. ट्रुडो यांचं वक्तव्य खोटं आहे. म्हणूनच अमेरिकेनं ही भूमिका घेतली आहे, असं ते म्हणाले.

ट्रुडो अप्रमाणिक आणि कमकुवत आहेत अशा शब्दांत ट्रंप यांनी ट्रुडो यांचावर टीका केली.

निर्बंधावरून झालेल्या वादानंतरही ट्रंप यांनी G7 देशांच्या संयुक्त निवेदनावर स्वाक्षरी केली होती. अमेरिकेचे शेतकरी, कामगार आणि कंपन्यांवर अन्य देशांना निर्बंध लादू देणार नाही असंही त्यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं.

कॅनडा, अमेरिका, इंग्लंड, फ्रान्स, इटली, जपान आणि जर्मनी यांचा समावेश असलेल्या या बैठकीत खुल्या आणि मुक्त वातावरणात एकमेकांना परस्परपूरक आणि उपयोगी व्यापार होण्यासंदर्भात चर्चा झाली. रशिया, इराण आणि हवामान बदल अशी तीन महत्त्वपूर्ण मुद्यांवर चर्चा झाली.

रशियाने बेताल वागणं सुधारावं. लोकशाही मूल्यांना तिलांजली देऊ नये तसंच सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष अल असाद यांना पाठिंबा देऊ नये असं G7 राष्ट्रांनी सुनावलं आहे.

तेहरानचा आण्विक कार्यक्रम शांततापूर्ण राहावा, यासाठी सातत्याने उपाययोजना हाती घेण्यात याव्यात. इराणने आण्विक अस्त्रांसाठी पाठपुरावा करू नये यासाठी प्रयत्न केले जातील असं परिषदेत ठरवण्यात आलं.

हवामान बदलासंदर्भातील पॅरिस कराराच्या तरतुदी मान्य करण्यास अमेरिकेने नकार दिला. सर्वसमावेशक विचार करून नव्या कराराची मागणी ट्रंप यांनी गेल्या वर्षी केली होती. ट्रंप यांनी करारातून माघार घेत असल्याचंही त्यावेळी स्पष्ट केलं होतं.

G7 परिषद व्यापारी निर्बंधविरहित व्हावी यासाठी पुढाकार घेतल्याचं ट्रंप यांनी सांगितलं. अमेरिका पिगी बँक असून, अन्य देश आम्हाला लुटत असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

मित्रराष्ट्रांनी निर्बंध लादण्याची चूक करू नये. त्यांना परिमाण भोगावे लागतील. व्यापारी निर्बंधावरून संघर्ष विकोपाला गेल्यास अमेरिकेचाच विजय होईल, असा दावा...


डोनाल्ड ट्रंप यांनी सातत्याने प्रसारमाध्यमांवर टीका केली आहे.

पत्रकारांना उद्देशून अशीच खोचक शेरेबाजी सुरू राहिली तर वातावरण भडकू शकतं, असा इशाराही न्यूयॉर्क टाइम्सने दिला आहे.

न्यूयॉर्क टाइम्सचे प्रकाशक A. G. सल्झबर्गर आणि ट्रंप यांची गोपनीय भेट झाली. पण ट्रंप यांनी या भेटीसंदर्भात ट्वीट केल्यानंतर सल्झबर्गर यांनी या खासगी भेटीचा तपशील उघड केला.

पहिल्या ट्वीटमध्ये ट्रंप यांनी ही बैठक चांगली झाल्याचं लिहिलं. मात्र नंतरच्या ट्वीटमध्ये त्यांनी माध्यमांवर पुन्हा एक टीकास्त्र सोडलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"फेक न्यूज कशा पसरवल्या जातात याविषयी मी खूप वेळ चर्चा केली. आता तर फेक न्यूज या संकल्पनेने जनतेच्या शत्रूचं रूप घेतलं आहे," असं ते पुढे बोलले.

प्रसारमाध्यमं वार्तांकनासाठी लोकांचा जीव धोक्यात टाकत आहेत, असा आरोप त्यांनी केला. पण 'फेक न्यूज' ही संज्ञा ते स्वतः किती वेळा वापरतात, याविषयी ट्रंप काहीही बोलले नाहीत.

ट्रंप यांचा प्रसारमाध्यमांसाठीचा पूर्वग्रह किती चिंताजनक आहे, हे त्यांना भेटून सांगता यावं म्हणून आपण या चर्चेचं निमंत्रण स्वीकारलं, असं न्यूयॉर्क टाइम्सचे सल्झबर्गर म्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हणाले

"ट्रंप सातत्याने प्रसारमाध्यमांच्या विरोधात बोलत असतात. हे क्लेशदायक आहे. 'फेक न्यूज' ही संज्ञा खोटी आणि धोकादायक आहे, हे ट्रंप यांना सांगितलं. मात्र फेक न्यूजपेक्षाही पत्रकार लोकांचे शत्रू असतात, असं म्हणणं जास्त धोक्याचं आहे, हेही त्यांना सांगितलं," असं सल्झबर्गर यांनी सांगितलं.

पत्रकारांविरोधातील प्रक्षोभक स्वरूपाच्या वक्तव्यांमुळे त्यांना धमक्या मिळण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. यामुळे हिंसेला चालना मिळेल, असं सल्झबर्गर यांनी ट्रंप यांना या भेटीदरम्यान कळवल्याचं सांगितलं.

न्यूयॉर्क टाइम्सने ट्रंप यांना प्रसारमाध्यमांवर टीका न करण्याचं आवाहन केलं आहे.

पत्रकारांवर आसूड उगवण्यासाठी जगभरात ट्रंप यांच्या मीडियाविरोधी वक्तव्यांचा आधार घेतला जातो. ट्रंप यांच्या उद्गारांमुळे आपल्या देशाच्या लोकशाही मूल्यांना धक्का बसतो. देशाच्या घटनेचं गुणवैशिष्ट्य असणाऱ्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर यामुळे गदा येते, असंही सल्झबर्गर म्हणाले.

"आमच्या वर्तमानपत्राची चिकित्सा करू नका, असं आमचं म्हणणं नाही. पण पत्रकारिता आणि प्रसारमाध्यमांना उद्देशून केली जाणारी सरसकट टीका थांबवा."

सल्झबर्गर यांचं वक्तव्य जाहीर झाल्यानंतर ट्रंप यांनी ट्वीटद्वारे त्यांना उत्तर दिलं. "सरकार संदर्भातलं प्रसारमाध्यमांचं वृत्तांकन यामुळे अनेकांचं (पत्रकार वगळून) आयुष्य धोक्यात येतं. हे एकदम देशद्रोही आहे."

"माध्यमांना ट्रंप हे नाव ऐकल्यावरच नकारात्मकता उफाळून येते. आणि म्हणूनच समाजातल्या सकारात्मक गोष्टींचंही नकारात्मक वृत्तांकन केलं जातं," असं ते म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डोळ्यांच्या डॉक्टरकडे नंबर वाढलाय का, हे विचारायला गेलो असताना सकाळी 10.40 ला एका मित्राचा फोन आला. त्याने बातमी दिली की, आज सकाळीच कोरोनामुळे एक मृत्यू झालाय.

मृत व्यक्तीचा सख्खा भाऊ डॉक्टर आहे आणि बॉडी यशवंतराव चव्हाण रुग्णालयातून थोड्याच वेळात निघेल.

त्या डोळ्याच्या डॉक्टरकडून मी तातडीने निघालो. असं अचानक पळून जाताना तिथल्या लोकांना काय वाटलं असेल, याचा विचारही करायला वेळ नव्हता. घरी आलो, कॅमेरा चेक केला आणि निघालो.

कुठल्या स्मशानभूमीत आपल्याला जायचं आहे, हे एव्हाना कळून चुकलं होतं. कोरोना झालेल्या मृतदेहाची फोटोस्टोरी कव्हर करायला जातोय, हे घरातही एव्हाना कळलं होतं.

मी पोहोचलो आणि कुठलाही सायरन न वाजवता एक शववाहिका शांतपणे येऊन समोर थांबली. आजवर स्मशानात खूप वेळा गेलोय, पण आजचं तिथं जाणं अपराधीपणासारखं वाटत होतं, कारण मयतीला जाताना कॅमेरा कधी नेला नव्हता. स्मशानभूमीत कर्कश ओरडणारे कावळेही दिसत नव्हते.

शांतपणे एक शववाहिका येऊन थांबली. त्यामधून पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेतील यशवंतराव चव्हाण रुग्णालयातले तीन कर्मचारी आले होते. सोबत होता कोरोनाशी लढा देऊन शांत झालेला, प्लास्टिकमध्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ये गुंडाळलेला एक देह.

मृतदेहासोबत 5 किलोमीटरचा प्रवास केलेले नागेश वाघमारे हे कर्मचारी मदतीसाठी कुणी येईल का, म्हणून खूप हाका मारत होते, पण कुठूनच प्रतिसाद नव्हता. मृतदेह खाली घेण्यासाठी त्यांनी खूप प्रयत्न केले.

शववाहिकेतील त्या तिघांचा आता संयम सुटू लागला होता. अख्ख्या समशानभूमीत नेहमीच्या उंच झाडांच्या सावल्या मला उगाचच विचित्र वाटू लागल्या होत्या. बराच वेळ कुणीच कुणाशी बोललं नाही, मलाही खूप ऑकवर्ड वाटू लागलं होतं.

आतापर्यंत कुतूहलाचा विषय असलेलं PPE किट या क्षणाला मात्र भयावह वाटत होतं. महापालिकेच्या त्या तीन जणांपैकी एक जण मी काहीतरी करेन, अशी आशा बाळगून माझ्याकडे पाहू लागला... मी करतोय ते योग्य की अयोग्य, अशा पद्धतीने काही विचारायला लागला.

सर्वच प्रश्नांची माझ्याकडे उत्तरं नव्हती. काही वेळ काळही थांबला होता, असं वाटलं. त्यांच्या मते बॉडीचं वजन खूप होतं आणि स्ट्रेचर लवकर मिळत नसल्यामुळे ताण वाढला होता.

अखेर स्ट्रेचर मिळालं आणि आता तो वजनदार मृतदेह खाली कसा घ्यायचा, हा सवाल होता. कोरोनामुळे ही व्यक्ती गेली आहे, म्हटल्यावर प्रत्येक कृतीमध्ये, प्रत्येक हालचालींमध्ये मला साशंकता दिसत होती. कारण नक्की कुणाची किती आणि कुठवर जबाबदारी आहे, हे सांगणारं कुणीच नव्हतं.

हातात ग्लोव्हज घालणे आवश्यक असताना आपल्याकडे ते नाहीयेत आणि आत्तापर्यंत आपण तसेच वावरतोय, हे लक्षात आल्यावर नागेश वाघमारे यांनी विनंती करून ग्लोव्हज उसने घेतले.

घामाने तोपर्यंत आतून ओले झालेले कपडे, पीपीई किट यामध्ये या कर्मचाऱ्यांना किती त्रास सहन करावा लागत असेल, याची कल्पना आली.

एका बाजूला कललेलं ते स्ट्रेचर त्याचा अनुभव सांगत होतं. बॉडी खाली घेताना पडली तर... या भीतीने नागेश वाघमारे यांनी पुन्हा एकदा जिवाच्या आकांताने हाका मारायला सुरुवात केली. पण लांब 150 मीटरवर असणारे आणि लांबूनच हे सर्व पाहणारे, कदाचित कुणी त्यांचे नातेवाईक होते, तेही आता हाका ऐकून अजून-अजून मागे सरकत होते.

काय असेल त्यांची मानसिकता, ते खरंच कुणी होते त्या मृत व्यक्तीचे की उगाच फुटकळ बघे होते, असे अनेक प्रश्न माझ्या मनात येऊन गेले.

शेवटी वाघमारे यांच्या हाका व्यर्थ  ठरल्या. माणुसकी , भीती आणि वस्तुस्थिती याचा माझ्या मनात ताळमेळ जमेना.

"जाऊ दे... कधीतरी मरायचं आहेच," असं पुटपुटत वाघमारे स्वतः पुढे सरसावले.

त्याक्षणी वाघमारेंची PPE सूट माझ्या नजरेस पडला. मागून...


डोवाल आणि जॉन बोल्टन

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पुलवामा हल्ल्याचा बदला घेण्याचे सर्वाधिकार लष्कराला दिले आहेत, हे पूर्वीच स्पष्ट केलं आहे. तर हा हल्ल्यामागे पाकिस्तानचा हात असल्याच्या पाकिस्तानने इन्कार केला आहे.

भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि अमेरिकेचे सुरक्षा सल्लागार जॉन बॉल्टन यांची 15 फेब्रुवारी रोजी संध्याकाळी फोनवरून चर्चा झाली. या चर्चेत पुलवामा हल्ल्याचा निषेध करण्यात आला. परराष्ट्र मंत्रालयाने या संदर्भात निवदेनही प्रसिद्ध केलं आहे.

बोल्टन यांनी सीमेवर सुरू असलेल्या कट्टरवादाला तोंड देण्यासाठी भारताच्या स्वसंरक्षणाच्या भूमिकेला पाठिंबा दिला. या हल्ल्यासाठी जबाबदार असलेल्या संघटनांना धडा शिकवण्यासाठी संपूर्ण सहकार्य करण्याचं आश्वासन बोल्टन यांनी दिलं. डोवाल यांनी या पाठिंब्याचं स्वागत केलं आहे, असं परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे.

'जैश ए महम्मदने भारत, अमेरिका आणि इतर देशांवर हल्ले केले आहेत. त्यामुळे या संघटनेला पाकिस्तान थारा देणार नाही यासाठी एकत्र काम करण्याचा निर्णय दोन्ही देशांच्या सुरक्षा सल्लागारांनी घेतला. मौलाना मसूद अझहरला 'जागतिक दर्जाचा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दहशतवादी' ठरवण्यात यावं यासाठी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा समितीची मार्गदर्शक तत्त्वं पाळण्याच्या दृष्टीने पाकिस्तानला जबाबदार धरलं जावं,' असं ही बोल्टन यांनी म्हटल्याचं या निवेदनात म्हटलं आहे.

बॉल्टन यांनी या संदर्भात ट्विटही केलं आहे. ते म्हणतात, "मी अजित डोवाल यांच्याशी बातचीत करून पुलवामा हल्ल्याबाबत संवेदना व्यक्त केल्या. पाकिस्तानने जैश-ए-महम्मद वर कारवाई करावी. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने घालून मार्गदर्शक तत्त्वांचं पालन करावं आणि दहशतवाद्यांना थारा देऊ नये."

पाकिस्तानचा नकार

पाकिस्तानच्या परराष्ट्र सचिवांनी पुलवामात झालेल्या हल्ल्यात पाकिस्तानचा सहभाग नसल्याचं म्हटलं आहे. तर पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी या हल्ल्याचा निषेध केला पण "कुठल्याही प्रकारचा हिंसाचार पाकिस्तान सरकारचा सहभाग कधीच नव्हता आणि नसेल," असंही ते म्हणाले.

भारताच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाने मात्र पाकिस्तानचा या संदर्भातील दावा फेटाळला आहे. "जैश ए महंमद या संघटनेने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली आहे. ही संघटना आणि संघटनेच नेतृत्त्व करणारे पाकिस्तानात आहेत. लष्कर ए तय्यबा आणि इतर दहशतवादी संघटनांनी या हल्ल्याचं स्वागत केलं आहे. हे गटही पाकिस्तानात आहेत. या संघटनांचं अस्तित्व आणि त्यांच्या हालचाली यांची माहिती नाही, असा दावा  पाकिस्तान करू शकत नाही. पाकिस्तानने या गटांवर काहीही कारवाई केलेली नाही. त्यामुळे पाकिस्तानचे संबंध सुस्पष्ट आहेत. हा हल्ला जैशने घडवला हे दाखवणारे पुरेस पुरावे आहेत."

"पाकिस्तान एकाबाजूला संवादची भूमिका घेत आहे तर दुसरीकडे दहशतवादी संघटना आणि दहशतवादला आश्रय देत आहे. पाकिस्तानने दहशतवादी गटांवर तातडीने कारवाई करावी," असंही परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे.

'चीनची भूमिका धक्कादायक'

अमेरिकेने कारवाईसाठी समर्थन दिलं असलं तरी चीनची या संपूर्ण हल्ल्यावरची प्रतिक्रिया मात्र सावध आहे. आंतरराष्ट्रीय विषयांचे अभ्यासक शैलेंद्र देवळणाकर यांनी पाकिस्तान आणि चीन यांच्या संबंधावर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले, "चीनची भूमिका धक्कादायक आहे. कारण चीनने या घटनेचा उघड निषेध केलेला नाही. चीन आणि पाकिस्तान यांच्यातील मैत्रीचा आधारच भारतविरोध आहे, हे त्यांनी लक्षात आणून दिलं."

त्याचवेळी निवृत्त मेजर जनरल शशिकांत पित्रे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना कोणताही पर्याय निवडताना विचारपूर्वक केला पाहिजे आणि...


ड्युक ऑफ एडिनबरा

प्रिन्स फिलीप यांच्याकडे आलेली भूमिका ही कुणासाठीही महत्कठीण अशीच होती. विशेषत: एकेकाळी नौदलाची कमान सांभाळलेल्या आणि विविध विषयांवर ठाम मतं असणाऱ्या त्यांच्यासाठी ती आणखी कठीण होती.

त्यांच्या याच स्वभाववैशिष्ट्यांमुळे त्यांना आपल्या जबाबदाऱ्या परिणामकारकरीत्या निभावता आल्या. तसंच आपल्या पत्नीला राणीपदाच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यातही त्यांनी पूर्ण पाठिंबा दिला.

राणीचे पती म्हणून प्रिन्स फिलीप यांच्याकडे कोणतंही घटनात्मक पद नव्हतं. पण राणीच्या सगळ्यांत जवळची आणि महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून ते ओळखले जायचे.

ग्रीसचे प्रिन्स फिलीप यांचा जन्म 10 जून 1921 रोजी कोर्फू या बेटावर झाला. त्यांच्या जन्म दाखल्यावर मात्र 28 मे 1921 असा तारखेचा उल्लेख आहे. कारण त्याकाळी ग्रीसनं ग्रेगोरियन कॅलेंडर स्वीकारलेलं नव्हतं. त्यांचे वडील, ग्रीसचे प्रिन्स अँड्र्यू हे हेलेनेसचे राजे जॉर्ज पहिले यांचे कनिष्ठ पुत्र. त्यांच्या आई, प्रिन्सेस अॅलीस ऑफ बॅटेनबर्ग या प्रिन्स लुई ऑफ बॅटेनबर्ग यांच्या थोरल्या कन्या आणि बर्माच्या अर्ल माऊंटबॅटन यांच्या भगिनी होत्या.

आई प्रिन्सेस अॅलिससह प्रिन्स फिलीप

... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सन 1922मध्ये झालेल्या बंडानंतर, त्यांच्या वडिलांना सत्तेवरून दूर करण्यात आलं आणि ग्रीसमधून बाहेर काढण्यात आलं.

प्रिन्स अँड्र्यू यांचे चुलत बंधू किंग जॉर्ज पाचवे यांनी त्यांच्यासाठी एक ब्रिटीश युद्धनौका पाठवून त्यांना फ्रान्सला पोहोचतं केलं.

सर्व भावंडांत सगळ्यांत छोटा आणि त्यात एकुलता एक मुलगा म्हणून छोट्या फिलीपचं लहानपण अतिशय प्रेमळ वातावरणात गेलं.

त्यांचं शिक्षण फ्रान्समध्ये सुरू झालं. वयाच्या सातव्या वर्षी ते त्यांच्या माउंटबॅटन परिवारात राहण्यासाठी इंग्लंडला आले. तिथं सरे प्रांतात त्यांचं प्राथमिक शिक्षण झालं.

दरम्यानच्या काळात, त्यांच्या आईला स्किझोफ्रेनिया असल्याचं निष्पन्न झालं आणि त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. छोट्या फिलीपची आईशी भेट त्यामुळे दुर्मिळ झाली.

1933मध्ये त्यांना, शिक्षणमहर्षी कर्ट हान यांनी स्थापन केलेल्या शुले श्क्लॉस सेलम या जर्मनीतल्या संस्थेत पाठवण्यात आलं. काही महिन्यांतच, ज्यू पंथीय हान यांच्यावर नाझी अत्याचारामुळे देश सोडून जाण्याची वेळ आली.

युद्धपत्रांत उल्लेख

जर्मनीतून पलायन केल्यानंतर हान स्कॉटलंडला गेले. तिथं त्यांनी गॉर्डनस्टन स्कूलची स्थापना केली. प्रिन्स फिलीप यांना जर्मनीत दोन शैक्षणिक सत्र पूर्ण केल्यानंतर लागलीच तिथं पाठवण्यात आलं.

आईवडिलांपासून वेगळ्या असलेल्या कुमारवयातील प्रिन्सना तिथं पोषक वातावरण मिळालं. स्वावलंबनाचे धडे त्यांनी इथेच गिरवले.

युध्दाचं सावट असल्याने प्रिन्स फिलीप यांनी सैन्यात जाण्याचं ठरवलं. त्यांना रॉयल एअर फोर्समध्ये जाण्याची इच्छा होती. मात्र, आईच्या कुटुंबाची दर्यावर्द्यांची पार्श्वभूमी असल्यानं त्यांनी ब्रिटानिया रॉयल नेव्हल कॉलेज, डार्टमथ इथं प्रवेश घेतला.

तिथे राजे जॉर्ज पाचवे एकदा कॉलेजच्या पाहणीसाठी आले होते. त्या दौऱ्यात एलिझाबेथ आणि मार्गारेट या दोन्ही तरुण राजकन्यांना सोबत करण्याची जबाबदारी प्रिन्स फिलीप यांना देण्यात आली होती.

फिलीप (बसलेले) गॉर्डनस्टन शाळेत नाटकाच्या वेशभूशेत.

प्रत्यक्षदर्शींच्या म्हणण्याप्रमाणे, प्रिन्स फिलीप यांनी ही जबाबदारी उत्तमरीत्या पार पाडली आणि आपली छाप पाडण्याचाही पुरेपूर प्रयत्न केला. 13 वर्षीय प्रिन्सेस एलिझाबेथ यांच्या मनावर या भेटीचा खोलवर ठसा उमटला.

फिलीप यांनी अभ्यासात उत्तम प्रगती दाखवली आणि जानेवारी 1940 मध्ये ते अव्वल दर्जानं पास झाले. त्यानंतर हिंदी महासागरातली युद्ध कारवाई हा...


ड्रॅगन या कॅप्सुलचं आर्टवर्क

जर हे प्रक्षेपण यशस्वी झालं तर नियमितपणे आंतराळवीरांना अवकाशात नेण्यासाठी या कॅप्सुलला परवानगी मिळू शकते.

स्पेसएक्स ड्रॅगन 9 रॉकेट आणि ड्रॅगन क्रु कॅप्सुलचं केनडी स्पेस सेंटरमधील पॅड 39वरून प्रक्षेपण केलं. तिथल्या प्रमाण वेळेनुसार पहाटे 2.49 मिनिटांनी हे प्रक्षेपण झालं. रविवारी हे कॅप्सुल इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशनमध्ये पोहोचणार आहे.

या कॅप्सुलमध्ये माणूस नाही. कॅप्सुल प्रात्याक्षिक म्हणून प्रक्षेपित करण्यात आले असून त्यात माणसाचा एक डमी बसवण्यात आला आहे. माणसाच्या आकाराचा अँथ्रोमॉफ्रिक सिम्युलेटर या कॅप्सुलमध्ये आहे. त्याची मान, डोक आणि कणा याच्या भोवतीने सेन्सर बसवण्यात आले आहेत. मनुष्य जेव्हा अंतराळात प्रवास करेल तेव्हा त्याच्यावर कोणकोणते दबाव असतील याची माहिती हे सेन्सर गोळा करतील.  या डमीला 'रिप्ले' असं नाव देण्यात आलं आहे.

स्पेसएक्स या कंपनीच्या गेल्या 17 वर्षांतील इतिहासात हा महत्त्वाचा टप्पा आहे. मस्क यांनी ही कंपनी सुरू करताना लोकांना आंतराळात नेता यावं हा उद्देश ठेवला होता.

सध्या आमचं लक्ष नासाची गरज पूर्ण करणं हा आहे. ड्रॅगन कॅप्सूल सातत्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ने वापरात आली तर व्यावसायिक पातळीवर आम्ही नागरिकांना आंतराळात नेण्याचा विचार करणार आहोत, असं मस्क म्हणाले. "आमच्यासाठी हा प्रयत्न आणि नासाने दिलेली संधी फार महत्त्वाची आहे," असंही ते सांगतात.

या कॅप्सुलमध्ये लाईफ सपोर्ट सिस्टम आहे. रॉकेट पृथ्वीच्या परीघात जाताना काही गडबड झाली तर लागू शकणाऱ्या आवश्यक उपाययोजनाही करण्यात आल्या आहेत.

कॅप्सुल पृथ्वीवर परत येण्यासाठी 4 पॅराशूटही बसवण्यात आले आहेत. केनडी स्पेस सेंटरपासून फार दूर नसलेल्या अॅटलांटिक इथं हे कॅप्सुल परत येणार आहे.

नासाची बदलती भूमिका

या मोहिमेबरोबर नासा आंतराळवीरांनी अवकाशात पोहोचवण्याची जबाबदारी स्पेसएक्सकडे सोपवत आहे. पूर्वी सर्वच जबाबदारी नासाच्या तंत्रज्ञांकडे असायची. नवी कार्यपद्धती खर्च आणि वेळ वाचवणारी आहे. पण प्रत्येक टप्प्यावर नासाचं नियंत्रण मात्र असणार आहे.

या कॅप्सुलमध्ये माणसाचा डमी बसवण्यात आला आहे.

यातून आम्हालाही बरंच काही शिकायला मिळणार आहे, असं नासाच्या ह्युमन स्पेसफ्लाईटचे प्रमुख बिल ग्रेस्टनमियर यांनी सांगितलं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ड्रोन्सनी साकारलेला शुभांकर

अगदी कलरफूल ठरलेल्या या इव्हेंटमध्ये ड्रोनच्या साह्यानं या ऑलिंपिकचा शुभांकर असलेला पांढरा वाघ अवकाशात चितारण्यात आला होता.

टोंगाचा खेळाडू पिटा टौफाटोफुआ यानं यावेळी पुन्हा एकदा शर्ट काढला. 2016ला रिओमध्ये झालेल्या ऑलिंपिकमध्ये त्यानं अशीच खळबळ उडवून दिली होती.

ब्रिटनची टीम - स्नोबोर्डींगमध्ये कास्य पदक मिळवणाऱ्या बिली मॉर्गनसह इतर खेळाडू.

2022चं हिवाळी ऑलिंपिक बिजींगमध्ये होणार आहे.

हिवाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी झालेल्या खेळाडूंची काही खास क्षणचित्रं.

स्केटर्स उपांत्य स्पर्धा.

स्केटिंग स्पर्धेत चेक रिपब्लिकचे खेळाडू अॅना आणि मार्टिन.

हाफपाइप स्पर्धेत सुवर्ण पदक मिळाल्यानंतर अमेरिकेचा शॉन व्हाईट मित्राला मिठी मारताना.

दक्षिण कोरियाविरुद्ध विजय मिळवल्यानंतर स्विडनची टीम विजय साजरा करताना.

स्की जंपिंग सेंटर इथं पोलंडच्या डेव्हीड कुबाकीचं काढलेलं छायाचित्र.

अमेरिकेचा स्केटर नाथान चेन सादरीकरण करताना.

दक्षिण कोरियाची एक समर्थक.

इटलीचे स्केटर निकोला टुमोलेरो आणि रिकार्डो बुगारी.

दक्षिण कोरियाविरोधात गोल करताना स्वित्झर्लंडची खेळाडू.

कर्लिंग स्पर्धेदर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

म्यान नॉर्वेचा खेळाडू मॅग्नस.

फिगर स्केटिंगदरम्यान कोरियाचे स्केटर्स युरा आणि अॅलेक्झँडर.

फिगर स्केटिंगदरम्यान अॅडम रिप्पॉन.

फ्रि स्केटिंग स्पर्धेदरम्यान जपानची कौरी.

क्रॉसकंट्री उपउपांत्य फेरीदरम्यान जर्मनीचा खेळाडू थॉमस बिंग.

उत्तर कोरियाच्या चिअरलिडर्स, या ऑलिंपिकमध्ये जगाचं लक्ष या चिअरलिडर्सकडे होतं.

वुमन स्केलेटन स्पर्धेत ब्रिटनची लिझी यार्नोल्ड.

स्नो हॉकी स्पर्धेत चेक (उजवीकडे) आणि कॅनडाचे (डावीकडे) खेळाडू.

स्नो बोर्डिंग स्पर्धेचं हे दृष्य.

सराव करताना एक खेळाडू.

इंटर कोरियन वुमन्स आईस हॉकी स्पर्धेत सहभागी झालेल्या उत्तर कोरियाच्या खेळाडू त्यांच्या दक्षिण कोरियाच्या साथीदारांचा निरोप घेताना.

सर्व छायाचित्रांचे हक्क सुरक्षित आहेत.

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत का?

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ड्वेन ब्राव्होची बॅट त्याचा आवडता विषय आहे.

मारुती 800 ही त्याची पहिली कार होती आणि कारचं हे मॉडेल 90च्या दशकात भारतात लोकप्रिय होतं.

सचिनने म्हटलं आहे की, माझ्या कारविषयी कुणाला काही माहिती मिळाल्यास माझ्याशी संपर्क करा. कारविषयी सचिनने सविस्तर माहिती मात्र दिली नाही.

एका वेब चॅट शोमध्ये सचिनने म्हटलं, व्यायसायिक क्रिकेटपटू बनल्यानंतर ही कार खरेदी केली होती.

तेंडुलकरने 2013मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली होती. असं असलं तरी आजही भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय व्यक्तींच्या यादीत त्याचा समावेश होतो.

मारुती 800

त्या काळात ही कार खूप लोकप्रिय होती. आपल्याकडे ही कार असावी असं प्रत्येक तरुण-तरुणीला वाटायचं. जसा जमाना बदलला आणि नव्या नव्या कार बाजारात येऊ लागल्या तेव्हा मारुती 800 ची लोकप्रियता कमी होऊ लागली होती.

2014मध्ये कंपनीनं या कारचं उत्पादन बंद करण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा अनेकांनी दु:ख व्यक्त केलं होतं. यातूनच या कारची लोकप्रियता दिसून येते. त्यावेळी अनेकांनी या कारविषयी त्यांच्या आठवणी व्यक्त केल्या होत्या.

सचिन तेंडुलकर

जसं जसं आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये यशस्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वी होत गेलो, तसंतसं नवनवीन कार घेत गेलो आणि शेवटी जुनी कार विकावी लागली, असंही सचिन यांनी सांगितलं.

कारविषयीच्या आवडीबदद्ल त्यांनी सांगितलं, "माझ्या घराशेजारी एक मोठं सिनेमागृह होतं. तिथं लोक कारमध्ये बसून सिनेमा बघायला यायचे. तेव्हा मी माझ्या भावासोबत बाल्कनीमध्ये बसून तासनतास त्या गाड्यांना बघत बसायचो."

तेंडुलकरने एकदिवसीय आणि कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावा केल्या आहेत. त्यांनी 200 कसोटी सामन्यांत 15,837  आणि 463 एकदिवसीय सामन्यांत 18,426 धावा ठोकल्या आहेत.

सचिन दोनदा भारतीय क्रिकेटसंघाचे कर्णधार राहिले आहेत. त्यांनी 1989मध्ये वयाच्या 16व्या वर्षी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केलं होतं. 2012मध्ये ते 100 आंतरराष्ट्रीय शतक ठोकणारे जगभरातले पहिले क्रिकेटपटू ठरले होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ढासळलेल्या आरोग्याचं एक कारण म्हणजे विषमता

लॅन्सेट जागतिक दर्जाच्या मेडिकल जर्नलमध्ये भारतीय राज्यांत रोगांची कारणं आणि उपाययोजना यावर आधारित एक अहवाल गेल्या वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात सादर करण्यात आला होता.

त्यानुसार, महाराष्ट्राचं दरडोई उत्पन्न मागच्या वीस वर्षांत वाढलं असलं आणि सरासरी आयुर्मानातही लक्षणीय वाढ झाली असली तरी आरोग्याच्या बाबतीत परिस्थिती फारशी सुधारली नसल्याचं समोर आलं आहे.

राज्यातली रोगराई

सरासरी आयुर्मान जे 1990मध्ये साधारण 68 वर्षांचं होतं ते आता जवळ जवळ 78 वर्षांपर्यंत पोहोचलं आहे. पण, त्याचवेळी राज्यातल्या जनतेला अर्भक मृत्यू, कुपोषित माता, उच्च रक्तदाब, स्थूलता, किडनीचे रोग अशा रोगांनीही ग्रासलं आहे.

देशातल्या सरासरी प्रमाणापेक्षा राज्यात हे रोग जास्त प्रमाणात आढळतात. याशिवाय अॅनिमिया, उंचीच्या मानाने कमी वजन असलेल्या स्त्रिया, अर्धपोषित मुलं यांचं प्रमाण ग्रामीण भागात वाढत आहे.

कुष्ठरोगाचं उच्चाटन झाल्याचा दावा सरकारने केला असला तरी मागच्या काही वर्षांत पंधरा हजारांहून अधिक लोकांना या रोगाची बाधा झाली असल्याचं सत्यही अलीकडेच बाहेर आलं होतं.

अशावेळी प्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

श्न हाच आहे की ही परिस्थिती राज्यात का उद्भवली?

अर्भक मृत्यूदर आणि कुपोषित मातांचा प्रश्न जैसा थे

सरकारची चुकीची प्राथमिकता?

ज्येष्ठ डॉक्टर आणि सामाजिक कार्यकर्ते अभय बंग यांच्या मते, "सरकारचं आरोग्य विषयक धोरण यासाठी कारणीभूत आहे." आरोग्य सुविधांची तुलना ते अक्षरश: फ्रेंच राणीच्या 'भाकरी नसेल तर केक खा' या विधानाशी करतात.

त्यांच्याच शब्दात सांगायचं तर "केंद्र सरकारने गाजावाजा करून आयुष्मान भारत ही योजना सुरू केली आहे. त्यात मोठ्या आजारावरच्या रुग्णालयाच्या खर्चासाठी पाच लाख रुपयांचा विमा काढण्याची सोय आहे. पण, आरोग्याच्या बाबतीत लोकांची खरी गरज प्राथमिक आरोग्यसेवेची आहे. म्हणजे लोकांना प्राथमिक आरोग्य केंद्रांची आवश्यकता आहे. त्यासाठी पुरेशी तरतूद बजेटमध्ये नाही."

डॉ. बंग यांच्या मते, रोग निर्मितीची कारणं दूर करण्यापेक्षा सरकारचा पैसा हा महागडी आरोग्य धोरणं आणि आरोग्य विमांवर खर्च होतो आहे.

'तंबाखू सेवन, मद्यपान यामुळे राज्यातल्या 20 टक्क्यांहून जास्त लोकांना कर्करोग होतो', असं अहवाल सांगतो. पण, सरकारने तरतूद केली आहे ती कर्करोग रुग्णालयासाठी आणि उपचारासाठी.

सार्वजनिक आरोग्य सेवा अपुरी

"त्यापेक्षा तंबाखू उपलब्ध होऊ नये किंवा सेवन रोखावं यासाठी खर्चाची अपेक्षा आहे. तसंच सार्वजनिक आरोग्य सुधारायचं असेल तर डास होऊ न देणं, स्वच्छता, हवेचा दर्जा सुधारणं यावर पैसा खर्च झाला तर निम्म्या रोगांपासून जनतेला मुक्ती मिळेल",  डॉ. बंग म्हणाले.

रोगांचं बदलतं स्वरुप

महाराष्ट्रात अजूनही कुपोषण, अर्भक मृत्यू यांचं प्रमाण मोठं आहे. पण, बंग यांच्या म्हणण्यानुसार, हे प्रमाण आता कमी होतंय.

वाढत्या शहरीकरणामुळे मधुमेह, दमा, हृदयरोग, नैराश्य, लकवा अशा रोगांनी शिरकाव केला आहे. अशा वेळी आरोग्य सेवेतही वेळेनुरूप बदल होण्याची मागणी डॉ. बंग यांनी केली आहे.

सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था

राज्यातली सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था हे ढासळलेल्या आरोग्याचं आणखी एक कारण समजलं जातं. कारण वस्तुस्थिती ही आहे की, सरकारी आरोग्य सेवेचा लाभ फक्त 30% लोक घेतात. आणि उरलेले 70% लोक खाजगी सेवेवर अवलंबून आहेत.

खाजगी सेवा अर्थातच महाग आहे. आणि सरकारी आरोग्य सेवा पुरेशा प्रमाणावर उपलब्ध नाही.

हा मुद्दा जन आरोग्य अभियानाचे सह समन्वयक डॉ. अनंत फडके यांनी नीट समजावून सांगितला.

खाजगी सेवा न परवडणारी. पण, 80% जनता त्यावरच अवलंबून

"जागतिक आरोग्य...


तंत्रज्ञानाचे उत्तम जाणकार असलेले ई. श्रीधरन यांनी तब्बल 6 दशकं सेवा बजावली आणि आपल्या कामातून राजधानी दिल्लीत बसलेल्या 'पॉवरफुल' राजकीय वर्गाला माझ्या कामात हस्तक्षेप खपवून घेतला जाणार नाही, असा कडक संदेशही दिला.

त्यांच्यासाठी काम सर्वोच्च होतं.

दिल्ली मेट्रो प्रकल्पाचं काम सुरू होतं त्याकाळात ते आपल्या कनिष्ठ कर्मचाऱ्यांसाठी डेडलाईन आखून द्यायचे आणि कर्मचाऱ्यांना सतत या डेडलाईनची आठवण करून द्यायचे.

आपल्या प्रत्येक कामात त्यांनी सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि थोडक्यात सांगायचं तर लखनौ ते कोचिनपर्यंत देशातल्या अनेक शहरात मेट्रोचं जाळं विणण्याचं काम त्यांनीच केलं आहे.

इंजिनिअरिंग प्रमुख म्हणून काम करताना त्यांनी वेळेत काम पूर्ण करणाऱ्या प्रामाणिक अधिकारी अशी स्वतःची प्रतिमा तयार केली.  याच प्रतिमेमुळे त्यांचे पंतप्रधान कार्यालयाशीही चांगले संबंध प्रस्थापित झाल्याचंही बोललं जातं.

एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव उघड न करण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं, "त्यांनी काम करून दाखवलं, यात शंका नाही. मात्र, ते एक असे अधिकारी होते जे कुणाचंच ऐकायचे नाही."

याच कारणामुळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

े ई. श्रीधरन इंडियन रेल्वे इंजीनिअर सर्व्हिसचे (IRES) सदस्य असूनही त्यांना भारतीय रेल्वेमध्ये काम न देता मेट्रो प्रकल्पांची जबाबदारी देण्यात आली.

राजकारणातली बदलती भूमिका

जवळपास 18 महिन्यांपूर्वी ई. श्रीधरन दिल्लीतल्या बीबीसीच्या कार्यालयात येऊन गेले. त्यावेळी राजकारणात जाण्याचा तुमचा विचार आहे का, असा प्रश्न त्यांना विचारण्यात आला.

मात्र, 'राजकारण माझा प्रांत नाही', असं उत्तर त्यांनी त्यावेळी बीबीसी हिंदीचे डिजीटल एडिटर राजेश प्रियदर्शी यांना दिलं होतं.

केरळमध्ये भाजपमध्ये प्रवेश करणार असल्याची घोषणा केल्यानंतर बीबीसी हिंदीशी बोलताना ई. श्रीधरन म्हणाले, "त्यावेळी मला खरंच राजकारणात यायचं नव्हतं. मी तंत्रज्ञानाशी संबंधित व्यक्ती आहे. महत्त्वाच्या प्रकल्पांचा इन्चार्ज होतो. त्यामुळे मला राजकारणात यायचं नव्हतं. मात्र, आज मी माझ्या सर्व व्यावसायिक जबाबदाऱ्या पार पाडल्या आहेत आणि म्हणूनच मी राजकारणात येण्याचा विचार केला."

ज्याप्रमाणे राजकारणाविषयी ई. श्रीधरन यांचे विचार बदलले त्याच प्रमाणे कदाचित 75 वर्षांहून अधिक वयाच्या नेत्यांनी निवृत्त व्हावं, हा विचार भाजपने बदलला असावाा.

भाजप त्यांचे ज्येष्ठ नेते लाल कृष्ण अडवाणी, मुरली मनोहर जोशी आणि इतर वरिष्ठांना मार्गदर्शक मंडळाचे सदस्य मानतात. हे सर्व ज्येष्ठ नेते निवडणुकीच्या राजकारणात भागही घेत नाहीत. मात्र, ई. श्रीधरन वयाने मुरली मनोहर जोशी यांच्याहूनही ज्येष्ठ आहेत.

केरळचे भाजप नेते आणि परराष्ट्र राज्यमंत्री. व्ही. मुरलीधरन म्हणतात, "त्यांच्या वयाची सर्वांनाच कल्पना आहे आणि आम्हाला आमच्या केंद्रीय नेतृत्त्वाकडून ई. श्रीधरन यांना तिकीट देऊ नये, असे कुठलेही निर्देश नाहीत. आमच्याच पक्षाचे ओ. राजगोपाल गेल्या निवडणुकीत विधानसभेवर निवडून गेले. त्यावेळी त्यांचं वय 85 वर्ष होतं."

भाजपच्या या नियमाला आणखी एक व्यक्ती अपवाद आहेत आणि ते आहेत कर्नाटकचे मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा. येडियुरप्पा या महिन्यात वयाची 78 वर्षं पूर्ण करत आहेत.

मुरलीधरन सांगतात, "लोक श्रीधरन यांना वेगळ्या नजरेने आणि येदीयुरप्पा यांना वेगळ्या नजरेने बघतात. श्रीधरन यांनी वयाच्या 80व्या वर्षी दिल्ली मेट्रो प्रकल्प पूर्ण केला आणि आजही लोकांना त्यांचा फायदा होईल."

आपण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे मोठे प्रशंसक असल्यामुळेच भाजपमध्ये प्रवेश करत असल्याचं ई. श्रीधरन यांनी यापूर्वीच बीबीसी...


तज्ज्ञ सांगतात, गंभीर स्वरूपाचा कोरोनासंसर्ग झालेल्या रुग्णांचा 'स्टिरॉईड' मुळे जीव वाचतोय. पण, याच्या भरमसाठ वापरामुळे साईड इफेक्ट होण्याचा धोका असतो.

"स्टिरॉईड हे एक दुधारी शस्त्र आहे. याचा योग्यवेळी आणि प्रमाणात वापर केला पाहिजे," असं इंडियन मेडिकल असोसिएशन (IMA) महाराष्ट्रचे अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात.

'स्टिरॉईड' च्या अनियंत्रित वापराने संसर्गाचा धोका अधिक वाढू शकतो, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिलाय.

'स्टिरॉईड' मुळे संसर्ग वाढण्याची शक्यता?

मुंबईच्या कोकिलाबेन अंबानी रुग्णालयातील संसर्गजन्य आजार तज्ज्ञ डॉ. तनु सिंघल म्हणतात, "कोरोनारुग्णांवर उपचार करताना योग्य वेळेआधी 'स्टिरॉईड' दिल्यास, कोरोनारुग्णांचा संसर्ग अधिक बळावण्याची किंवा गंभीर होण्याची शक्यता असते."

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, कोरोनासंसर्गाच्या पहिल्या पाच-सात दिवसातच काही डॉक्टर्स रुग्णांना 'स्टिरॉईड' देत असल्याचं दिसून आलंय.

"संसर्गाच्या पहिल्याकाही दिवसात शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती व्हायरसविरोधात लढण्याचा प्रयत्न करत असते. याचवेळी 'स्टिरॉईड' दिल्यास व्हायरसचा गुणाकार (viral replication) होण्याचं प्रमाण वाढतं,... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

" असं डॉ. सिंघल म्हणतात.

वेळेआधीच 'स्टिरॉईड' दिल्याने काय झालं?

वेळेआधीच स्टिरॉईड दिल्याचा काय परिणाम होतो, याचं डॉ. सिंघल उदाहरण देतात.

13 वर्षांची एक मुलगी कोव्हिड पॉझिटिव्ह होती. तिला एक-दोन दिवस ताप होता, मग बरा झाला. फॅमिली डॉक्टरांना सीटीस्कॅन (HRCT) मध्ये सौम्य संसर्ग आढळून आला. कोणतंही लक्षणं नसताना, डॉक्टरांनी स्टिरॉईड सुरू केलं. काही दिवसांनी ताप वाढल्याने तब्येत बिघडली. सीटीस्कॅनमध्ये संसर्ग वाढल्याचं लक्षात आलं. मग, स्टिरॉईड बंद करून इतर औषधांच्या मदतीने उपचार सुरू करण्यात आले.

एक 43 वर्षीय रुग्णालाही संसर्गाच्या पहिल्याच दिवशी डॉक्टरांनी स्टिरॉईड दिलं. काही दिवस ताप नियंत्रणात राहीला. पण, औषध बंद करताच ताप पुन्हा वाढला. 13-14 दिवस ताप सतत येत असल्यामुळे ही व्यक्ती रुग्णालयात दाखल झाली.

तज्ज्ञ सांगतात, या दोनच घटना नाहीत. अशा अनेक घटना आहेत. ज्यात रुग्णांना वेळेआधीच स्टिरॉईड दिल्याने त्रास झालाय.

"रुग्णांना स्टिरॉईड केव्हा द्यायचे, डोस किती द्यावा हे डॉक्टरांनी लक्षात घेतलं पाहिजे. दिर्घकाळ स्टिरॉईडचा डोस देऊ नये,"  असं डॉ. तनु सिंघल पुढे म्हणतात.

रुग्णांना स्टिरॉईड केव्हा द्यावं?

महाराष्ट्राच्या कोव्हिड टास्कफोर्सचे सदस्य डॉ. शशांक जोशी म्हणतात, "कोव्हिडविरोधात स्टिरॉईड हे सद्य स्थितीत एकच पॉवरफूल औषध आहे. ज्याने जीव वाचतोय."

कोव्हिड-19 विरोधातील उपचारात स्टिरॉईडचा वापर केव्हा करावा? यावर ते चार महत्त्वाचे मुद्दे सांगतात.

कोव्हिड टास्कफोर्सने एप्रिल 2021 मध्ये, डेक्सामिथेसॉन इंजेक्शनचा मध्यम स्वरूपाचा आजार असलेल्या न्यूमोनियाच्या रुग्णांमध्ये वापर करण्याची सूचना दिली होती.

डॉ. जोशी पुढे सांगतात, "रुग्णाची परिस्थिती गंभीर असेल आणि रुग्णालयात बेड मिळत नसेल. तर, त्या एक-दोन दिवसात स्टिरॉईड वापरायला हरकत नाही."

तज्ज्ञांचं मत काय?

कोरोना संसर्गाचा एक साईड इफेक्ट म्हणजे फफ्फुसांमध्ये सूज (inflammation) येते. परिणामी उपचार करण्यासाठी डॉक्टर डेक्सामिथेसॉन नावाचं स्टिरॉईड वापरतात.

मुंबईच्या नानावटी रुग्णालयाच्या क्रिटिकल केअर विभागाचे संचालक डॉ अब्दुल समद अन्सारी म्हणतात, "कोरोनासंसर्गामुळे सूज आल्यानंतर होणारा संसर्ग कमी करण्यासाठी स्टिरॉईड प्रभावी आहे. पण, याचा वापर जबाबदारीने, योग्यवेळी आणि व्हायरसची वाढ रोखण्यासाठी करण्यात आला पाहिजे."

ते पुढे सांगतात, "स्टिरॉईडचा वापर 2...


तज्ज्ञ सांगतात, तिशीपासूनच लोकांनी शरीराची योग्य काळजी घेतली पाहिजे.

आपण सर्रास म्हणतो, "Prevention is better than cure." पण खरचं आपण हे पाळतो का? शरीराकडे लक्ष देतो का?

शरीराकडे लक्ष दिलं तर, वाढतं वय आणि चुकीच्या जीवनशैलीमुळे होणाऱ्या आजारांना आपल्याला दूर ठेवता येईल.

तिशीत वैद्यकीय तपासणीची गरज काय?

तज्ज्ञांच्या मते, वयाच्या तिशीत हृदयरोग, मधूमेह, उच्चरक्तदाब, लठ्ठपणा आणि कॅन्सरसारखे जीवनशैलीशी निगडीत आजार डोकं वर काढण्याची भीती असते. कामाच्या व्यापात खाण्या-पिण्याच्या सवयीत बदल झाल्याने, शरीराकडे दुर्लक्ष होऊन आजारांना आयतं आमंत्रण मिळलं.

जनरल फिजिशिअन डॉ. संवेदा समेळ सांगतात, "आजार झाल्यावर धावपळ करण्यापेक्षा आजार प्रतिबंध करण्यावर भर असला पाहिजे. वेळीच आणि योग्य निदान झाल्याने आजार प्रतिबंध करणं शक्य आहे. यासाठी वैद्यकीय तपासणी केली पाहिजे."

आधी हार्ट अटॅक पन्नाशीत यायचा. आता मात्र तिशीतच हार्टअटॅक तरूण पिढीचं हृदय कमकुवत करतोय.

तिशीत करा 'या' वैद्यकीय तपासण्या

डॉ. संवेदा या तपासण्यांची क्लिनिकल, स्पेशल टेस्ट आणि ब्लड टेस्ट (रक्त तपासणी) अशा तीन प्रकारात विभागणी करतात.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रक्तदाब तपासणी

डॉक्टरकडे गेल्यानंतर सर्वांत आधी रक्तदाब तपासलं जातं. रिडिंग 120-80 असेल तर ते सामान्य मानलं जातं. जास्त रक्तदाब हृदयविकाराचा धोका असल्याचा एक संकेत असतो. त्यामुळे वेळोवेळी रक्तदाब तपासणी केली पाहिजे.

तज्ज्ञ सांगतात, प्रत्येकाच्या घरी डिजिटल रक्तदाब तपासणी मशिन असलंच पाहिजे. तुम्ही घरच्या-घरी तपासणी करू शकता.

रक्त तपासणी

तुम्ही अनेकवेळा ऐकलं असेल. डॉक्टर सांगतात, "CBC करून घ्या आणि दाखवा. CBC म्हणजे 'Complete Blood Count'. ही अत्यंत सोपी टेस्ट आहे. यात रक्तातील पेशींच्या संख्येबाबत पूर्ण माहिती मिळते."

ही टेस्ट केल्याने अनिमिया, इतर संसर्ग, काही प्रकारचे कॅन्सर ओळखता येऊ शकतात.

भारतात महिलांमध्ये अॅनिमियाचं प्रमाण खूप मोठं आहे. यात रक्तातील लालपेशींमधील हिमोग्लोबिनचं प्रमाण कमी होतं. त्यामुळे पेशींपर्यंत योग्य ऑक्सिजन पुरवठा होत नाही.

ही टेस्ट वर्षातून एकदा तरी करावी असा तज्ज्ञ सल्ला देतात.

रक्तातील साखरेची तपासणी

याला आपण शुगर टेस्ट म्हणतो. मधूमेह आहे का नाही हे ओळखण्यासाठी ही टेस्ट काहीही न खाता-पिता 12 तासांनंतर केली जाते.

रक्तातील साखरेचं प्रमाण 99 पेक्षा कमी असेल तर सामान्य मानलं जातं.

डॉ. समेळ म्हणतात, "शरीरात साखरेचं प्रमाण 100 ते 125 मधे असेल तर याला 'प्री-डायबेटीक' म्हणतात. साखरेचं प्रमाण 126 पेक्षा जास्त असेल, तर मधूमेह झाला असल्याचं निदान केलं जातं."

ज्यांच्या रक्तात साखर जास्त आहे. त्यांची HBA1C टेस्ट केली जाते. ज्याने तीन महिन्यांची सरासरी सारखेची पातळी कळते.

लिपिड प्रोफाईल

सामान्यांसाठी रुटीन आरोग्य तपासणीत ही महत्त्वाची टेस्ट आहे.

तुमचं हृदय कसं काम करतंय. याची माहिती लिपीट प्रोफाईल केल्यानंतर मिळते. यात सिरम ट्रायग्लिसराईड्स आणि कोलेस्ट्रोलची तपासणी होते.

HDL कोलेस्ट्रोल शरीरासाठी चांगलं असतं. त्यामुळे याची मात्रा 60 पेक्षा जास्त असायला हवी.

LDL कोलेस्ट्रोल, ज्याला बॅड कोलेस्ट्रोल म्हणतात. त्याची मात्रा 130 पेक्षा कमी असायला हवी.

तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार, "ज्याचे रिपोर्ट सामान्य आहेत. त्यांनी दोन वर्षातून एकदा ही टेस्ट केली पाहिजे. पण, लठ्ठ, मधुमेही आणि हृदयरोग असलेल्यांनी ही चाचणी दरवर्षी केली पाहिजे."

ECG टेस्ट

काहींच्या हृदयाचे ठोके अनियंत्रित असतात. त्यासाठी डॉक्टर ईसीजी टेस्ट करण्याचा सल्ला देतात.

हृदयाचे कार्य व्यवस्थित सुरू आहे...


तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना व्हायरसच्या जीवघेण्या लढाईत डेक्सामेथाझोन अत्यंत उपयुक्त औषध ठरतंय. डेक्सामेथासोन स्वस्त आणि सर्वत्र उपलब्ध होऊ शकतं, असं औषध आहे.

डेक्सामेथासोन प्रभावी?

कोरोनासारख्या गंभीर साथीनं ग्रासलेल्यांचे जीव वाचवण्यासाठी हे औषध महत्त्वाचं ठरू शकतं. कोरोना व्हायरसवर मात करण्यासाठी ज्या औषधांच्या चाचणी घेतल्या जात आहेत, त्यात डेक्सामेथाझोन सुद्धा आहे. डेक्सामेथासोन गुणकारक ठरेल का, हे या चाचण्यांमधून तपासलं जातंय.

दरम्यान, जागतिक आरोग्य संघटनेलाही या औषधाकडून आशा आहेत. या औषधाच्या वापराबद्दल जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक ट्रेडोस गेब्रेयासेस यांनी म्हटलं की, हे एक स्टेरॉईड आहे. गंभीर आजार असलेल्या रुग्णांमध्ये या औषधाच्या वापराचे चांगले परिणाम दिसून आले आहेत.

त्यांनी म्हटलं, की WHO ला मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार ज्या रुग्णांना ऑक्सिजनची आवश्यकता असते, त्या रुग्णांमध्ये या औषधाच्या वापरामुळे मृत्यूचा धोका एक पंचमाश कमी झालं आहे.

कोरोनामुळे व्हेंटिलेटर आणि ऑक्सिजनवर असलेल्या रुग्णांच्या मृत्यूचा धोका डेक्सामेथासोन औषधानं काही प्रमाणात कमी केलाय. कोरोनाचा उद्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेक झाल्याच्या सुरुवातीपासूनच यूकेमध्ये डेक्सामेथासोनचा वापर केला गेला असता, तर सुमारे पाच हजारांपर्यंत जणांचे जीव वाचू शकले असते, असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. शिवाय, सर्वाधिक कोरोनाग्रस्त रुग्ण असलेल्या गरीब देशांना याचा खूप फायदा होऊ शकला असता.कोरोना व्हायरसचे 20 पैकी 19 रुग्ण हॉस्पिटलमध्ये भरती न होताच बरे होत आहेत. हॉस्पिटलमध्ये भरती झालेल्यांपैकीही बहुतांश जण बरे होत आहेत. मात्र, त्यांना ऑक्सिजन किंवा व्हेंटिलेटरची गरज भासतेय. या हाय-रिस्क रुग्णांना डेक्सामेथासोन गुणकारी ठरत असल्याचे दिसून येतेय.

शरीरावरील सूज कमी करण्यासाठी डेक्सामेथासोन या औषधाचा वापर होतो. शरीर ज्यावेळी कोरोना व्हायरसशी लढा देत असतं, त्यावेळी रोगप्रतिकारक शक्ती ओव्हरड्राईव्हमध्ये जाते. अशावेळी डेक्सामेथासोन शरीरारचं नुकसान थांबवण्यासही मदत करतं.शरीराच्या अति-प्रतिक्रियेला 'सायटोकाईन स्टॉर्म' म्हणतात. हे घातक असतं.ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या एका चाचणीत हॉस्पिटलमधील 2,000 रुग्णांना डेक्सामेथासोन औषध देण्यात आलं आणि त्यांची तुलना हे औषध न दिलेल्या 4,000 जणांसोबत करण्यात आली.व्हेंटिलेटरवर असलेल्या रुग्णांच्या मृत्यूच्या धोक्यात 40 टक्के ते 28 टक्के घट झाली. ऑक्सिजनवर असलेल्या रुग्णांच्या मृत्यूच्या धोक्यात 25 टक्के ते 20 टक्के घट झाली.मुख्य संशोधक प्रा. पीटर हॉर्बी यांच्या मते, "आतापर्यंत हे एकमेव औषध आहे, ज्यामुळे मृत्यूदर कमी झालाय आणि तेही अत्यंत लक्षणीयरीत्या. ही अत्यंत महत्त्वाची प्रगती आहे."

बीबीसीचे आरोग्य प्रतिनिधी फर्ग्युस वाल्श यांचं विश्लेषण

डेक्सामेथासोन हे पहिलं प्रमाणित औषध आहे ज्यामुळे कोव्हिडच्या मृत्यूचं प्रमाण कमी होऊ शकतं. यावर क्लिनिकल ट्रायल झाल्या आहेत. तसं पाहायला गेलं तर हे औषध नवं नाही. थोडंसं महाग आहे पण स्टेरोईडस् इतकीच याची किंमत आहे. ही आपल्यासाठी नक्कीच आनंदाची बाब आहे. याचा फायदा जगभरात कोरोनाविरोधात लढत असणाऱ्या रुग्णांना लगेच होऊ शकतो. डेक्सामेथासोनचा वापर 1960 पासून केला जात आहे. संधीवात आणि अस्थम्याच्या रुग्णांवर हे औषध वापरलं जातं. व्हेंटिलेटरवर जाणारे निम्मे पेशंट दगवतात. अशा वेळी हे औषध जीवनदायी ठरू शकतं.

अतिदक्षता विभागात भरती करण्यात आलेल्या रुग्णांना हे औषध सलाइनद्वारे दिलं जातं आणि ज्यांची प्रकृती थोड्या प्रमाणात स्थिर आहे त्यांना तोंडावाटेही दिलं जातं. रेमडेसिव्हिरनंतर प्रथमच दुसरं औषध हे...


तत्पूर्वी 'सारथी'कडून दिल्लीत शिकण्यासाठी आलेल्या विद्यार्थ्यांनी आंदोलन केलं. पण अभ्यासासाठी महाराष्ट्रातून दिल्लीमध्ये आलेल्या विद्यार्थ्यांवर ही वेळ का आली हे जाणून घेण्याचा बीबीसी मराठीने प्रयत्न केला.

"दोन-तीन महिन्यावर परीक्षा आल्यात. असाच दर महिन्याला वेळ जात राहिला, तर दिल्लीत राहूनही काही उपयोग नाही. माघारी घरी जावं लागेल."

दिल्लीतल्या जंतर-मंतरवर आंदोलन करणारा महेश नागणे हा तरुण पाणवलेल्या डोळ्यांनी हे सांगत होता.

मराठा-कुणबी कुटुंबातील मुला-मुलींना दिल्लीत UPSCची तयारी करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारची सारथी संस्था सहकार्य करते. या संस्थेकडून प्रत्येक विद्यार्थ्याला महिन्याला 13 हजार रुपयांची स्कॉलरशिप दिली जाते. पण महिन्याची 18 तारिख उलटूनही हातात पैसे न मिळाल्यामुळे दिल्लीत दूरगावावरून आलेल्या मुलांना आंदोलन करावं लागलं.

दिल्लीत एकूण 225 विद्यार्थी सारथीच्या माध्यमातून UPSCची तयारी करत आहे. त्यापैकीच महेश एक आहे. चांगल्या क्लासची फी आणि महिन्याचं विद्यावेतन या विद्यार्थ्यांना दिलं जातं. जुलै 2019 पासून ही संस्था कार्यरत आहे.

जुलै ते डिसेंबर वेळेवर विद्यावेतन मिळाल्यानं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तर गेल्या दोन महिन्यापासून विलंब होण्यास सुरुवात झाली. महिन्याच्या पहिल्या एक-दोन दिवसात मिळणं अपेक्षित असलेलं विद्यावेतन फेब्रुवारीत म्हणजे चालू महिन्यात पंधरवडा उलटल्यानंतरही मिळालं नाहीये.

घराचं भाडं, ग्रंथालयाची फी आणि मेसचे पैसे देणं बाकी आहेत. या सगळ्यामुळं 'सारथी'च्या सहकार्याने स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणारे विद्यार्थी-विद्यार्थिनी चिंतेत आहेत.

सोमवारी (17 फेब्रुवारी) दिल्लीतल्या जंतर-मंतरवर या विद्यार्थ्यांनी लाक्षणिक आंदोलन केलं आणि आपल्या हतबलतेला आणि चिंतेला वाट मोकळी करून दिली.

महेश जगताप हा तरुण चंद्रपुरातल्या चिमूरमधून IAS होण्याचं स्वप्न उराशी बाळगून दिल्लीत आलाय. 'सारथी'ची प्रवेश परीक्षा पास झाला आणि तो दिल्लीत UPSC ची तयारी करतोय.

'आमच्यावर ही वेळ का आली?'

गावाकडची बिकट स्थिती आठवत महेश जगताप सांगत होता, "मी शेतकरी कुटुंबातला आहे. गावी एक एकर शेती आहे. सारथीकडून निवड झाली तेव्हा दिल्लीला नामांकित क्लासमध्ये शिकायला मिळेल, याचा आनंद झालेला. पण आता भवितव्याबाबत चिंता वाटू लागलीय. आधीच पैशाची तणतण असताना विद्यावेतनही वेळेवर मिळत नाहीय. गावाकडं घरीही आई-वडिलांना माझी चिंता वाटू लागलीये."

"माझ्यासारख्या दुर्गम भागातील्या विद्यार्थ्यांसमोर आर्थिक बाजूची सर्वांत मोठी अडचण असते. 80 टक्क्यांहून अधिक जण शेतकरी कुटुंबातील आहेत. काहीजण तर भूमीहीन शेतकरी कुटुंबातील आहेत," असंही महेश जगताप सांगतो.

महेश जगताप आणि महेश नागणे यांच्यासारखे महाराष्ट्राच्या विविध भागातून दिल्लीत हे विद्यार्थी आलेत. सारथीनं त्यांना आर्थिक मदतीचं आश्वासन दिलं. जुलै ते डिसेंबर तशी नियमित मदत मिळतही गेली. मात्र, आता मदत मिळण्यास विलंब आणि त्यात सारथी संस्थेची काढलेली स्वायत्तता या विद्यार्थ्यांना काळजीत टाकतेय.

'आम्ही अभ्यास करावा की पैशांची समस्या सोडवावी'

या 225 जणांपैकी 75 मुली आणि 150 मुलं आहेत. मुलींच्या व्यथा आणखी वेगळ्या असल्याचं माधुरी गरुड ही विद्यार्थिनी सांगते.

ती म्हणते, "225 जण इथं आहेत. एक तृतीयांश मुली आहेत. मुलींचा स्ट्रगल आणखी जास्त आहे. दिल्लीतल्या करोल बागसारख्या भागत भाडं कमी आहे, पण सुरक्षितता नाही. दुसऱ्या ठिकाणी राहायचं, तर भाडं जास्त आहे. अशावेळी विद्यावेतनास विलंब झाला, तर आमचं अवघड होऊन बसतं."

पैसे वेळेवर न मिळण्याचं नेमकं कारणही कळत नाही. कधी मंत्रालयात फाईल गेल्याचं सांगतात, तर कधी काय,...


तत्पूर्वी देवेंद्र फडणवीस यांनी मंत्रिमंडळाच्या बैठकीनंतर राज्यात 180 तालुक्यांवर दुष्काळाचं सावट असल्याचं सांगितलं. राज्यातल्या 36 पैकी 32 जिल्ह्यात दुष्काळसदृश स्थिती असल्याचंही प्राथमिक अहवालात म्हटलं आहे.

केंद्र सरकारनं सांगितल्याप्रमाणे दुष्काळाच्या स्थितीचं सर्वेक्षण करणं आवश्यक आहे आणि हीच दुष्काळ जाहीर करण्याची पहिली पायरी आहे, असं मदत आणि पुनर्वसन मंत्री चंद्रकांत पाटील म्हणाले.

प्रत्यक्ष दुष्काळ जाहीर होण्यापूर्वी दुष्काळसदृश भागांचं सर्वेक्षण, यातून मिळालेल्या माहिती तपासणी, नंतर या भागाचं सॅटेलाइटनेही सर्वेक्षण आणि शेवटी प्रत्यक्ष स्थितीचा आढावा, अशी दुष्काळ जाहीर करण्याची पद्धत आहे. त्यामुळे दुष्काळ जाहीर करायला ऑक्टोबरनंतरचा मुहूर्त उजाडण्याची शक्यता आहे.

दुष्काळसदृश स्थिती कशाला म्हणतात?

जेव्हा मान्सूनमध्ये सलग 21 दिवस पाऊस पडत नाही, तेव्हा दुष्काळसदृश स्थिती निर्माण होते. पावसात मोठा खंड पडल्यास जमिनीची आर्द्रता कमी होते आणि दुष्काळसदृश परिस्थिती उत्पन्न होऊ शकते, असं राष्ट्रीय आपत्ती आणि निवारण निधीनं (NDRF) 2016 साली प्रकाशित केलेल्या नव्या दिशानिर्देशांत म्हटलं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आहे.

ही व्याख्या लक्षात घेतली तर यंदा महाराष्ट्रातील 180 तालुक्यांमध्ये नेमकी हीच परिस्थिती आहे.

महाराष्ट्राबरोबरच, उत्तर कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेशचा रायलसीमा भाग, बिहार, गुजरात आणि मध्य प्रदेशातील बुंदेलखंड या भागांत दुष्काळाचं सावट आहे. या सर्व राज्यात पिकांना लागणारी जमिनीतील आर्द्रता फार कमी आहे. त्यामुळे त्यात रबीचे पीक होणार नाही, अशीच चिन्हं आहे.

देशभरात या वर्षी मोसमी पाऊस जवळजवळ नऊ टक्के कमी पडला. पण काही राज्यांत आणि काही प्रदेशांत पावसात मोठे खंड बघायला मिळाले. या प्रदेशांमध्येही आता महाराष्ट्राप्रमाणे सरकारी दुष्काळ जाहीर होण्याची चिन्हं आहेत.

दुष्काळ कधी जाहीर करतात?

दुष्काळ निवारणासाठी केंद्र सरकारनं काही 'दिशा निर्देश' दिले आहेत. त्यानुसार National Centre for Crop Forecastingच्या (NCCF) अहवालाच्या आधारेच आणि प्रत्यक्ष परिस्थितीच्या अवलोकनानंतरच राज्य सरकार दुष्काळाची घोषणा करू शकतं.

खरीप पिकांसाठी हे सर्वेक्षण ऑक्टोबरपर्यंत सुरू असतं तर रबी पिकांसाठी हे सर्वेक्षण मार्च महिन्याच्या शेवटापर्यंत सुरू असतं, असं दिशा निर्देशांत म्हटलं आहे.

सध्याची परिस्थिती पाहता राज्यातील शेती आणि महसूल विभागातर्फे 180 तालुक्यातील दुष्काळाने प्रभावित झालेला 10 टक्के भाग सर्वेक्षणासाठी निवडला जाईल आणि त्याची पाहणी केली जाईल. या सर्वेक्षणाला सॅटेलाईटने घेतलेल्या छायाचित्रांचासुद्धा आधार असतोच. त्यावरून राज्य सरकार दुष्काळाची घोषणा करू शकतं.

या दिशानिर्देशांनुसार टंचाई किंवा दुष्काळ जाहीर झाला तर शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळतो. त्यांना जमिनीच्या करात सवलत मिळते, मिळालेल्या कर्जाचं पुनरावलोकन होतं, पीककर्जाची परतफेड थांबते आणि शेतीपंपाच्या बिलात सवलत मिळते. कधीकधी त्यांच्या विद्यार्थांना फीमध्ये सवलत मिळते आणि ज्या भागात पाण्याची टंचाई आहे तिथे टॅंकरच्या सहाय्याने पाणीपुरवठा होतो.

एखाद्या तालुकाच्या एखाद्या भागात दुष्काळ जाहीर करायचा असेल आणि केंद्राकडून मदत घ्यायची असेल तर आणखी काही गोष्टींची पूर्तता करावी लागते.

मग महाराष्ट्रात आता दुष्काळ जाहीर होणार का?

काही वृत्तांनुसार सध्या मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातील काही भागात 400 टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे. दर महिन्याला ही संख्या वाढू शकते, असंही हे वृत्त सांगतात.

महाराष्ट्रातील विविध भागात दुष्काळाचे असे काही संकेत दिसू लागले आहेत.

180...


तत्पूर्वी, अवनी वाघिणीला वनविभागाने शुक्रवारी ठार केल्यानंतर राज्य सरकारवर टीकेचा भडिमार सुरू झाला आहे. रविवारी दुपारी केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी त्यांच्याच पक्षाच्या वनमंत्र्यांवर टीका केली आहे. ही हत्या गुन्हाच असून हे प्रकरण आपण मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे नेणार आहोत असं त्या म्हणाल्या आहेत. केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी केलेले आरोप मुनगंटीवार यांनी फेटाळले आहेत.

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी संकेत सबनीस यांच्याशी बोलताना मनेका गांधी म्हणाल्या की, "अवनी वाघिणीला वन विभागाने नाही तर एका खासगी शूटरने मारलं आहे. याचाच अर्थ तो हे काम करण्यासाठी अनधिकृत व्यक्ती होता. एका राष्ट्रीय प्राण्याला मारण्यासाठी खासगी माणसाला बोलवणं हा मूर्खपणा आहे. या माणसाविरोधात गंभीर आरोप आहेत. त्याच्यावर वन विभागाच्या महिला कर्मचाऱ्याचा विनयभंग केल्याचा आरोप आहे, हैदराबादमध्ये एकाचा खून केल्याचा आरोप त्याच्यावर आहे. तसंच, त्याचा बंदुक तस्करीत सहभाग असल्याचा आरोप आहे. हा माणूस जेलमध्येही जाऊन आला आहे. मग, हाच माणूस महाराष्ट्र शासनाला मिळाला का?"

"पण, केवळ वाघिणीला मारण्यासाठी भाजपचे मंत्री ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सुधीर मुनगंटीवार यांनी गोंधळ घालून या शूटरला बोलवलं. मुनगंटीवारांनी या शफाकतला पहिल्यांदाच नव्हे तर अशी कामं करण्यासाठी बऱ्याचदा बोलवलं आहे. गेल्या ३ वर्षांत शफाकत यांनी १० बिबटे, २ वाघ, ३ हत्ती, ३०० रानडुक्कर मारली आहेत. हा मूर्खपणा आहे. मी या प्रकरणी थेट आदेश देऊ शकत नसले तरी, हे प्रकरण मी स्वतः महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांकडे लावून धरणार आहे," असंही गांधी यांनी स्पष्ट केलं.

यवतमाळ परिसरात गेल्या दोन महिन्यांपासून फिरत असलेल्या 'नरभक्षक' वाघिणीला शुक्रवारी रात्री उशिरा राळेगांव तालुक्यातील बोराटी गावात ठार करण्यात आलं. T1 किंवा अवनी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या सहा वर्षांच्या वाघिणीने 14 जणांचा जीव घेतल्याचा आरोप होता.

या वाघिणीच्या शिकारीनंतर महिला आणि बालकल्याण केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी राज्य सरकारवर टीका केली आहे. "या वाघिणीला ठार करण्यासाठी हैदराबाद येथे राहणारे शिकारी शाफत अली खान यांना बोलवण्यात आलं होतं. त्यांनी आतापर्यंत तीन वाघ, 10 बिबटे, काही हत्ती आणि 300 रानडुकरं ठार केली आहेत. अशा माणसाला हे काम देण्याची गरजच काय," असा प्रश्न त्यांनी ट्विटरवर विचारला आहे.

"वाघिणीच्या मृत्यूनंतर तिच्या बछड्यांचं काय होईल हा देखील प्रश्न आहे. प्राण्यांबाबत जराही संवेदनशीलता नसल्याचं यातून दिसत आहे. मी हे प्रकरण मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे घेऊन जाणार आहे," त्या सांगतात.

"वनअधिकाऱ्यांची ही जबाबदारी होती आधी तिला बेशुद्ध करायचं आणि मग तिला जेरबंद करायचं पण तिला वनमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांच्या आदेशावरून मारण्यात आल्याचं त्या म्हणाल्या. अनेक जणांनी विनंती केली होती की त्या वाघिणीला पकडा पण मुनगंटीवारांनी कोणाचं ऐकलं नाही," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

सुधीर मुनगंटीवार काय म्हणतात?

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी तुषार कुलकर्णी यांनी वनमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांच्याशी फोनवरून संवाद साधला. त्यावेळी बोलताना केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी केलेले आरोप मुनगंटीवार यांनी फेटाळले.

"मनेका गांधी यांच्यापर्यंत पूर्ण माहिती पोहोचलेली नसू शकते त्यातून त्यांनी हे विधान केलं असावं," मुनगंटीवार सांगतात.

"वाघिण नरभक्षक झाली होती. तिने 13 जणांची हत्या केली होती. त्यामुळे परिसरात भीतीचं वातावरण होतं. त्यामुळेच सुप्रीम कोर्टानं आदेश दिला की वाघिणीला जेरबंद करा आणि ते शक्य नसल्यास ठार करा. त्यानुसार...


तनिष्कनं ही जाहिरात सोशल मीडियावरून काढून टाकली आहे.

गुजरातमधील गांधीधाम या ठिकाणी तनिष्कच्या शोरूम मॅनेजरला धमकी देण्यात आली. तनिष्कने माफी मागावी अशी मागणी करण्यात आल्याची माहिती गांधी धाम पोलिसांनी दिली.

इंडियन एक्सप्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार गांधी धाम तनिष्क शो रूमच्या मॅनेजरने लेखी माफी दिली आणि त्या माफीची प्रत दरवाजावर लावण्यात आली आहे. तनिष्कने ही जाहिरात सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून काढून घेतली आहे. तसेच त्यांनी या जाहिरातीमुळे कुणाच्या भावना दुखावणं आमचा उद्देश नव्हता असं स्पष्टीकरण दिलं आहे.

काय होती जाहिरात?

हिंदू सुनेचं डोहाळजेवण तिचे मुस्लिम सासू-सासरे करतात, अशी जाहिरात तनिष्कनं केली होती. मात्र उजव्या संघटनांकडून सोशल मीडियावर या जाहिरातीला प्रचंड विरोध झाला. ही जाहिरात 'लव्ह जिहाद'चं उदात्तीकरण करत असल्याचा आक्षेप उजव्या संघटनांनी घेतला.

मुस्लिम तरुण हिंदू मुलींचं धर्मांतर करण्यासाठीच त्यांच्याशी विवाह करतात, असा आरोप करत या प्रकाराला कट्टर हिंदुत्ववादी संघटनांनी 'लव्ह जिहाद' असं संबोधलं होतं.

भारतीय समाजात पहिल्यापासून हिंदू-मुस्लिम विवाहांना मोठ्या प्रम... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाणावर विरोध होताना दिसायचा. पण त्याला 'लव्ह जिहाद' म्हणत त्याला एक घाबरवणारा हेतू जोडण्याचा प्रकार अलीकडच्या काळात घडू लागला.

सोशल मीडियावर या ब्रँडवर बहिष्कार घालावा असा ट्रेंड परंपरावाद्यांनी सोशल मीडियावर सुरू झाला. ट्विटरवर हा टॉप ट्रेंड होता. अनेकांनी आक्षेपार्ह शब्दांत पोस्ट लिहून या ब्रँडवर बहिष्कार घालण्याची मागणी केली.

युट्यूबवर पोस्ट केलेया या जाहिरातीच्या डिस्क्रिप्शनमध्ये लिहिलं आहे- "तिच्यावर पोटच्या मुलाप्रमाणे माया करणाऱ्या घरात ती लग्न होऊन गेली. तिच्यासाठीच त्यांनी त्यांच्यात सहसा साजरा न होणारा सोहळाही साजरा केला. दोन वेगळे धर्म, परंपरा आणि संस्कृतीचा हा सुंदर मिलाफ आहे."

43 सेकंदांच्या ही जाहिरात दागिन्यांचा 'एकत्वम' हा ब्रँड प्रमोट करण्यासाठी तयार करण्यात आली होती. मात्र, आता ती तनिष्कच्या सर्व सोशल मीडिया चॅनेल्सवरून हटविण्यात आली आहे. बीबीसीनं याबद्दल तनिष्कशी संपर्क साधला होता, मात्र त्यांच्याकडून अजून कोणतंही प्रत्युत्तर आलं नाहीये.

सुरूवातीला तनिष्कनं युट्यूब आणि फेसबुकवर कमेन्ट्स तसंच लाइक्स-डिसलाइक्स बंद केल्या. नंतर मात्र त्यांनी ती जाहिरातच काढून घेतली.

काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरून ही जाहिरात पोस्ट केली आणि म्हटलं, "हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचा संदेश देणाऱ्या या सुंदर जाहिरातीवर बंदी घालण्याची मागणी हिंदुत्ववाद्यांनी केली."

"जर हिंदू-मुस्लिम 'एकत्वम'चा या सर्वांना एवढा त्रास होत असेल, तर ते लोक हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचं सदासर्वकाळ टिकून असलेल्या प्रतीकावरच बंदी का घालत नाहीत?- ते प्रतीक म्हणजे भारत," असं शशी थरुर यांनी म्हटलं.

बहुतांश भारतीय कुटुंबात आजही त्यांच्या धर्मात आणि जातीतच ठरवून लग्न करण्याला प्राधान्य दिलं जातं. जातीबाह्य विवाहामुळे 'ऑनर किलिंग'सारखे प्रकारही पहायला मिळाले आहेत.

इंडिया ह्युमन डेव्हलपमेंट सर्व्हेच्या आकडेवारीनुसार आंतरजातीय विवाहांचं प्रमाण अवघं 5 टक्के आहे. आंतरधर्मीय विवाहांचं प्रमाण तर त्याहूनही अधिक कमी आहे.

2016 मध्ये 'सोशल अॅटिट्यूड्स रिसर्च फॉर इंडिया' नं (सारी) दिल्ली, मुंबई तसंच उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये एक सर्वे केला होता. या सर्वेमध्ये अनेकांनी आंतरजातीय आणि आंतरधर्मीय विवाहाला विरोध केला होता. किंबहुना अशा विवाहांवर बंदी घालण्यासाठी कायदाच करण्यात यावा, असं मत अनेकांनी व्यक्त केलं होतं.

लिंगविषयक...


तबरेज अंसारीला लोक सोनू नावाने ओळखायचे

मात्र 18 जूनच्या सकाळी एक फोन कॉल आला आणि सगळं जग जागच्या जागीच थांबलं. फोनवर पलीकडून तिचे पती तबरेज अन्सारी उर्फ सोनू थरथरत्या आवाजात म्हणत होते, "शाईस्ता, मला वाचव. ही माणसं मला खूप मारत आहेत. त्यांनी मला रात्रभर मारहाण केली."

रांचीपासून 130 किमी दूर सरायकेला-खरसावा जिल्ह्यातल्या कदमडीहा गावातल्या तबरेज अन्सारीवर गेल्या 17 जून रोजी जमावाने चोरीचा आरोप करत बेदम मारहाण केली.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी 18 जून रोजी पोलिसांनी त्यांना अटक करून तुरुंगात पाठवलं. मधल्या काळात प्रकृती बिघडल्याने 22 जून रोजी त्यांचा मृत्यू झाला.

या प्रकरणी आतापर्यंत 11 जणांना अटक करण्यात आली आहे. त्यांची नावं आहेत - भीमसेन मंडल, प्रेमचंद महली, कमल महतो, सोनामो प्रधान, सत्यनारायण नायक, सोनाराम महली, चामू नायक, मदन नायक, महेश महली आणि सुमंत महंतो. यांच्याव्यतिरिक्त चंद्रमोहन उराव आणि विपिन बिहारी यांना सस्पेंड करण्यात आलं आहे.

ही घटना जिल्ह्यातल्या धातकीडीह गावातली आहे. सध्या पोलिसांनी तिथे ठाण मांडलं आहे. तबरेज कदमडीहा गावात राहणारे होते. या गावात जवळपास 1000 घरं आहेत. यात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ली 8 घरं हिंदूंची आहेत. इतर सर्व मुस्लिमांची. या दोन्ही गावातलं अंतर 4 किलोमीटरचं आहे.

कदमडीहापासून बरोबर 4 किमी अंतरावर केंद्रीय आदिवासी कल्याण मंत्री आणि या भागातले खासदार अर्जुन मुंडा यांचं खेजुरदा हे गाव आहे. 23 जून रोजी ते याच भागात झालेल्या भाजप कार्यकर्ता सन्मान सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. मात्र, तबरेजच्या कुटुंबीयांची भेट घेतली नाही.

तबरेज अन्सारींचं घर

24 जून रोजी दुपारी एक वाजता कदमडीहा गावात मृत तबरेज अन्सारी यांच्या घरी गर्दी जमली होती. काँग्रेस पक्षाचे काही नेते तिथे बसले होते. 50 हून अधिक गावकऱ्यांना त्यांना घेराव घातला होता. या नेत्यांनी आपल्या दंडांवर काळ्या पट्ट्या बांधल्या होत्या.

एकाने म्हटलं, "तुम्हाला जेवढं दुःख झालं आहे, त्यापेक्षी कणभरही कमी आम्हाला झालेलं नाही. या लढ्यात जी काही मदत हवी आम्ही ती सर्व करायला तयार आहोत. पक्षातर्फे एक चौकशी समिती नेमण्यात आली आहे."

नेते मंडळी जाताच तबरेज अन्सारींचे दोन्ही काका मशरूर आलम (36) आणि मकसूद आलम (33) यांच्याशी आम्ही बोललो.

व्यवसायाने कार मेकॅनिक असलेल्या मकसूद आलम यांनी सांगितलं तबरेज यांचे वडील मशकूर आलम यांचं 12 वर्षांपूर्वी तर आई समसून निशा यांचं 18 वर्षांपूर्वी निधन झालं. तबरेज यांना एक बहीण आहे. तिचंही लग्न झालं आहे.

ते म्हणाले, "ईदपासून तो सासरीच होता. अधे-मध्ये काही तासांसाठी घरी यायचा. जवळच्याच बेहरासाही गावात त्याचं सासर आहे."

चार दिवसांनंतर शाईस्तासोबत पुण्याला जाणार होते

तबरेजच्या पत्नी शाईस्ताचा विषय निघाला. मकसूद आलम यांनी सांगितलं, "आता कुठे उठली आहे. सकाळपासून पाणी टाकून उठवतोय."

नंतर ते आम्हाला त्या खोलीत घेऊन गेले जिथे शाईस्ता बसली होती. आई शहबाज बेगम (39) आणि चुलत सासू नेहा परवीन (26) या दोघींच्या मदतीने ती काही वेळापूर्वी उठून बसली होती. गेल्या तीन दिवसांपासून तिची प्रकृती ढासळली आहे. तिचं ब्लड प्रेशर कमी झालंय. तिला नीट बोलताही येत नव्हतं.

आम्ही विचारलं की तुमचं शेवटचं बोलणं काय झालं होतं? शाईस्ताने बोलण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, हुंदका अनावर झाल्यानं ती बोलायची थांबली.

काही वेळाने म्हणाली, "17 जूनच्या रात्री 10 वाजता त्यांनी फोन केला होता आणि म्हणाले होते की जमशेदपूरहून परत येतोय. त्यानंतर सकाळी कॉल आला. सांगत होते की गावकऱ्यांना पकडून बेदम मारहाण केली. त्यानंतर मी नातेवाईकांना फोन...


तबरेज अन्सारींना पोलला बांधून मारहाण करण्यात आली होती.

हे सांगत असतानाच शाइस्ता परवीन हंबरडा फोडून रडतात. काही महिन्यांपूर्वीच त्यांचं लग्न कदमडीहा गावच्या तबरेज अन्सारी या युवकाशी झालं होतं. हे गाव सरायकेला जिल्ह्यातल्या खरसांवा पोलीस हद्दीत येतं.

शाइस्ता यांनी बीबीसीला सांगितलं की मी पोलिसांकडे याची लेखी तक्रार केली आहे. माझा रिपोर्ट नोंदवून त्यांनी मला न्याय देण्यासाठी प्रयत्न केला पाहिजे. तबरेज फक्त 24 वर्षांचे होते. त्यांची हत्या करण्यात आली आहे. या प्रकरणात पोलीस आणि तुरुंग प्रशासनाने हलगर्जी केली आहे. या गोष्टीची उच्चस्तरीय चौकशी व्हावी.

सरायकेला स्टेशनचे प्रमुख अविनाश कुमार यांनी माध्यमांना सांगितलं की धातकीडीह गावच्या लोकांनी तबरेज अन्सारींना चोरीच्या आरोपात पकडलं होतं.

कुमार सांगतात, गावकऱ्यांनी तबरेज यांना कमल माहतो यांच्या छतावरून उडी मारताना पाहिलं. त्यांच्याबरोबर दोन जण होते ते पळाले. तबरेज यांना लोकांनी पकडलं. त्यानंतर गावकऱ्यांनी सांगितलं याने चोरी केली आहे आणि आमच्या हवाली केलं. त्यांच्याविरोधात चोरीचा रिपोर्ट नोंदवण्यात आली. आम्ही तबरेजची आरोग्य तपासणी केली आणि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कोर्टात घेऊन गेलो. नंतर त्यांना सरायकेला तुरुंगात पाठवण्यात आलं. यात पोलिसांनी कोणताच हलगर्जीपणा केला नाही.

तबरेज यांच्या मृत्यूनंतर पोलीस त्यांचा मृतदेह सरायकेला सदर रुग्णालयात पोस्ट मार्टमसाठी घेऊन आले. त्यानंतर तिथे लोक जमा झाले आणि त्यांनी गोंधळ सुरू केला. गोंधळ सुरू झाल्यानंतर पोलीस अधिकाऱ्यांनी जमावाला शांत करण्याचा प्रयत्न केला. नंतर तबरेज यांचा मृतदेह जमशेदपूरला पाठवण्यात आला.

दरम्यान, तबरेज अन्सारींना मारहाण करतानाचा व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. यात गावकऱ्यांनी त्यांना एका खांबाला बांधून मारहाण करत असल्याचं दिसत आहे. तबरेज यांनी त्यांची ओळख सांगितल्यानंतर जय श्री राम आणि जय हनुमानच्या घोषणा लोकांनी दिल्या. या व्हीडिओत काही महिलाही दिसत आहेत. काही लोकांनी हा व्हीडिओ सरायकेला खरसांवाच्या एसपींकडे सोपवला आहे.

झारखंडमध्ये मॉब लिंचिंगच्या घटना सातत्याने होत आहेत. झारखंड जनाधिकार मोर्चाच्या रिपोर्टनुसार सध्या असलेल्या भाजप प्रशासनात किमान 12 लोकांचा मॉब लिंचिंगमध्ये मृत्यू झाला आहे.

त्यापैकी 10 मुस्लीम आहेत आणि दोन आदिवासी. बहुतांश प्रकरणात धार्मिक तेढ निर्माण झाली आहे आणि आरोपींचा संबंध भाजप किंवा विश्व हिंदू परिषद किंवा सहकारी संघटनांशी असल्याचं समजलं आहे.

रामगढ येथे अलीमुद्दीन अन्सारी यांचा मॉब लिंचिंगमध्ये मृत्यू झाला होता. या प्रकरणातील आरोपींना जामीन मिळाल्यावर या आरोपींचं स्वागत तत्कालीन मंत्री जयंत सिन्हांचा पुष्पहार घालून केलं होतं. त्यावरून गदारोळ झाला होता. बीबीसीला दिलेल्या इंटरव्यूमध्ये सिन्हांनी सांगितलं की त्यांनी आरोपींना केस लढण्यासाठी आर्थिक मदत केली होती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


तबलीगी जमात

हिमाचल प्रदेशमधल्या उना जिल्ह्यातल्या बनगढ गावात तर 37 वर्षीय मोहम्मद दिलशाद यांनी आपल्या घरात आत्महत्या केली. काही दिवसांपासून त्यांना गावातल्या इतर लोकांचे टोमणे आणि भेदभावाला सामोरं जावं लागत होतं, कारण दिल्लीत झालेल्या तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्यांच्या ते संपर्कात आले होते.

देशातील काही ठिकाणी मुस्लिमांवर हल्लेही झाल्याचं समोर आलंय. या पार्श्वभूमीवर वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने (WHO) धर्माच्या आधारवर कोव्हिड-19 च्या रुग्णांना वेगळं पाडू नका, असं म्हटलं आहे. 6 एप्रिलला झालेल्या प्रेस कॉन्फसन्समध्ये WHO च्या अधिकाऱ्यांनी हे विधान केलं आहे.

याआधी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव लव अग्रवाल यांनी माध्यमांशी बोलताना वारंवार दिल्लीत झालेल्या तबलीगी जमातीच्या धार्मिक कार्यक्रमाचा उल्लेख केला आहे.

तबलीगी जमातमुळे कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढला असल्याचं त्यांनी 5 एप्रिलला बोलताना म्हटलं होतं.

"कोव्हिड-19च्या रुग्णांची संख्या दर 4.1 दिवसांनी दुप्पट होते आहे. तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमामुळे ही गती वाढली आहे. मरकजमधला कार्यक्रम झाला नसता किंवा तबलीगी जमात या ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

प्रकरणात गुंतलेली नसती तर हाच काळ 7.14 दिवस इतका असता," लव अग्रवाल यांनी सांगितलं होतं.

लव अग्रवाल यांनी याआधी मरकझच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या मुस्लिमांची राज्यनिहाय आकडेवारी जाहीर केली होती. यावर प्रतिक्रिया देताना WHOच्या आपात्कालीन कार्यक्रमाचे संचालक माईक रायन यांनी म्हटलं, "याने काहीही फायदा होत नाही. एखाद्या व्यक्तीला कोव्हिड-19चा संसर्ग झाला तर ती त्यांची चूक नाही. मुस्लिमांची राज्यनिहाय आकडेवारी जाहीर केली होती.  प्रत्येक रुग्ण हा स्वतःच पीडित आहे, त्यामुळे कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या कोणत्याही व्यक्तीला वंशाच्या, धर्माच्या किंवा इतर कुठल्या मुद्द्यावरून वेगळं करू नका, त्यांच्याबरोबर भेदभाव करू नका."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


तबाता... 9 वर्षांची ती खूप बोलकी मुलगी होती. तिच्याजवळ अनेक बाहुल्या होत्या आणि त्यांच्यासोबत ती भातुकली खेळत असे.

तिला सायकल चालवायला आवडत असे. टीव्ही वगळता इतर कोणतंही इलेक्ट्रिक उपकरण तिच्याकडे नव्हतं.

त्या फोटोग्राफरचं वय तेव्हा 39 वर्षं होतं. त्याचं लग्न झालेलं होतं. निसर्गाची त्याला खूप आवड होती. त्यामुळे तो नेहमी फिरतीवर असायचा. समुद्र, नदी आणि प्रवास यांच्या गोष्टी सांगून तो लोकांचा विश्वास संपादन करून घ्यायचा.

या फोटोग्राफरची आणि तबाताची (बदललेलं नाव) पहिल्यांदा ओळख झाली ती 2009मध्ये. तो तबाताच्या आईवडिलांचा मित्र होता. तो तबाताच्या घरी यायचा आणि सतत 2 वर्षं तो तबातावर बलात्कार करत होता.

9 वर्षाची तबाता त्या वेळी अजाण होती. असहाय्य होती. शेवटचा बलात्कार झाल्यानंतर तब्बल 12 वर्षांनंतर तबाता पुन्हा या  फोटोग्राफरला भेटली.

पण आता परिस्थिती वेगळी होती. तबाताच्या हातात बंदूक होती. तिनं या फोटोग्राफरचा हात घट्ट पकडला आणि त्याच्या हातात बेड्या घातल्या.

त्या बलात्काऱ्याला तुरुंगात टाकल्यानंतर तबाता यांनी एक दीर्घ श्वास घेतला.  त्यांच्या जीवनातील एका मोठ्या कथेला पूर्णविराम... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मिळाला होता.

26 वर्षांच्या तबाता आता पोलीस अधिकार आहेत. दक्षिण ब्राझीलच्या सेंटा कॅतरिना भागात त्यांची नियुक्ती आहे. 21 डिसेंबर 2016चा दिवस त्यांना आजही आठवतो.

त्या लहान असताना ज्या व्यक्तीनं त्यांचं लैंगिक शोषण केलं त्याला त्यांनी तुरुंगात धाडलं होतं.  याबद्दलची माहिती प्रथम त्यांनी बीबीसी ब्राझीलला दिली.

त्या म्हणाल्या,  "मी याविषयी बोलण्याचा निर्णय घेतला. याचं कारण म्हणजे इतर महिलांनाही यातून प्रेरणा मिळावी हे आहे."

कॅम्पपासून शोषणास सुरुवात

या फोटोग्राफरची तबाताच्या वडिलांसोबत ओळख झाली होती. त्यावेळी तबाता यांचं वय 9 वर्षं होतं. हा फोटोग्राफर त्यांच्या कुटुंबांचा मित्र झाला होता.

उन्हाळ्यात दोन्ही कुटुंबांनी नदी किनाऱ्यावर कँपला जाण्याचं नियोजन केलं होतं. ते दर आठवड्याला कॅम्पला जाऊ लागले. तबाता नदीत खेळत असत.

दोन्ही कुटुंब कारनं जायचे, जंगलातल्या खराब रस्त्यांनी ते कँपच्या ठिकाणी जायचे आणि तिथं निसर्गजीवनाचा आनंद घ्यायचे. कँपला जाऊ लागल्यानंतर काही आठवड्यांनी हा फोटोग्राफर तबाता यांचं शोषण करू लागला.

"मला या गोष्टीचा त्रास होत होता. पण माझ्यासोबत जे घडतं होतं तो गुन्हा आहे, हे मला त्यावेळी माहीत नव्हतं." तबाता सांगतात.

 "मी त्यावेळेस माझ्या कुटुंबीयांना काही सांगितलं नाही. पण मला याचा पश्चाताप होतोय. मी कुटुबीयांना का सांगितलं नाही, असं आता वाटतं," त्या सांगतात.

तबाता यांची एक 8 वर्षांची सावत्र बहीण होती. पण ती कँपसाठी त्यांच्यासोबत येत नसे.

"ती माझ्या वडिलांच्या जास्त जवळ नव्हती कारण ती त्यांची सावत्र मुलगी होती. ती घरीच टी.व्ही पाहत बघायची अथवा अभ्यास करत बसायची."

तो फोटोग्राफर त्यांच्या असहायतेचा, कँपमधील एकांताचा आणि जंगलातील अंधाराच फायदा उठवायचा, असं त्या सांगतात.

"कँपिंगदरम्यान एकदा मी पाणी आणायला गेले होते. त्यावेळी रस्त्यात त्यानं माझं शोषण केलं. मी कसंतरी तिथून निघून आले. मी त्याच्या आधी का आले, असं माझ्या आईवडिलांनी विचारलं. त्यांच्या विश्वासातला व्यक्ती त्यांच्या मुलीसोबत गैरकृत्य करेल असा त्यांनी कधीच विचार केला नव्हता."

शोषण वारंवार व्हायला लागलं आणि हे तबाता यांना सहन होतं नव्हतं. वडिलांना त्यांना सांगायचं होतं.

"वडील नेहमीच चिंतेत असायचे. ते या फोटोग्राफरचा खून करतील, त्यामुळे त्यांना तुरुंगात जावं लागेल, अशी भीती मला वाटायची. आईवडील माझ्या सांगण्यावर...