या महिलेनं ही तक्रार मागे घेतली असून महिलेच्या वकिलांनीही ही केस सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे.

वरिष्ठ IPS अधिकारी बीबीसीशी बोलताना म्हणाले ,"तक्रारदार महिलेने धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात तक्रार मागे घेण्याबाबत चौकशी अधिकाऱ्यांना कळवलं आहे. तक्रार मागे घेण्यासंदर्भात पोलिसांना या महिलेनं जबाब दिला आहे."

मुंबई पोलिसांच्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या मोहितीनुसार, "या महिलेने आपल्या जबाबात सांगितलं की, गेल्या काही वेळापासून तिची बहिण आणि मुंडे यांच्यात सलोख्याचे संबंध नव्हते. त्यामुळे ती  मानसिक दबावाखाली होती. "

बीबीसी मराठीने तक्रारदार महिला आणि त्यांचे वकिल रमेश त्रिपाठी यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला पण अद्याप त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकला नाही. त्यांच्याशी संपर्क झाल्यावर त्यांची बाजू अपडेट करण्यात येईल.

याप्रकरणी विचारलेल्या प्रश्नावर उत्तर देताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी पुण्यात म्हटलं, "आम्ही याप्रकरणाची चौकशी केली त्यावेळी यात सत्यता पडताळून पाहावं असं ठरलं. सुरुवातीला हे आरोप गंभीर स्वरुपाचे आहेत, असं मी म्हटलं. पण, ज्यावेळी कागदपत्रं समोर आल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी त्यावेळी खोलात जायचा आम्ही निष्कर्ष काढला आणि तो योग्य होता, असं प्रथमदर्शनी दिसून येत आहे."

भाजपची महिलेवर कारवाईची मागणी

भाजप नेत्या चित्रा वाघ यांनी याविषयी प्रतिक्रिया देताना म्हटलं, "या प्रकरणी पहिल्यापासूनच भाजपची याबाबतची भूमिका स्पष्ट होती. एक चुकीचं उदाहरण आम्ही महाराष्ट्रात सेट होऊ देणार नाही, ही भूमिका आम्ही घेतली होती आणि त्यातून धनंजय मुंडेंचा राजीनामा मागितला होता.

"पण, संबंधित महिलेनं बलात्काराची तक्रार मागे घेतली आहे. त्यामुळे तिच्यावर आयपीसीअंतर्गत कारवाई करणं गरजेचं आहे. मुंबई पोलिसांनी खोटे आरोप करणाऱ्या महिलेवर तत्काळ कारवाई करावी."

धनंजय मुंडे

प्रकरण काय?

धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात एका महिलेनं बलात्काराचा आरोप केला होता.  11 जानेवारी 2021 रोजी या महिलेने तक्रारीचं पत्र ट्वीट केलं.

या ट्वीटसोबत या महिलेनं म्हटलं, "मी धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात बलात्काराची तक्रार दाखल केली आहे. पण अद्याप कोणतीही कारवाई करण्यात आलेली नाही. ओशिवरा पोलीस स्टेशन माझी तक्रारसुद्धा दखल करून घ्यायला तयार नाही."

तसंच, या महिलेनं आणि तिच्या वकिलानं माध्यमांशी संवाद साधला.

त्यावेळी कथित पीडित महिलेने सांगितलं, "धनंजय मुंडे माझ्यासाठी केवळ मंत्री नाहीत. त्यांना मी 1996 पासून ओळखते. तेव्हा ते माझ्या बहिणीसोबत प्रेमसंबंधात होते. त्यावेळी मी 16-17 वर्षांची असेन. ते कुणीच नव्हते, तेव्हापासून मी त्यांना ओळखते. ते मंत्री आता आहेत. 1998 साली त्यांनी माझ्या बहिणीशी लग्न केलं होतं. मी तेव्हा या दोघांसोबत मुंबईत राहयचे. माझी बहीण बाळ झाल्यानंतर इंदौरला घरी गेली होती. तेव्हा घरात कुणी नसताना माझ्यावर बलात्कार केला."

धनंजय मुंडेंचं स्पष्टीकरण

सोशल मीडियावर या प्रकरणानं चांगलाच धोर धरल्यानंतर धनंजय मुंडे यांनी पुढे येत एक पोस्ट लिहून महिलेचे आरोप फेटाळले होते.

या महिलेचे आरोप म्हणजे ब्लॅकमेल करण्याचा प्रकार असल्याचं सांगत त्यांनी सर्व आरोप फेटाळून लावले होते.

तसंच आरोप करणाऱ्या महिलेच्या बहिणीशी आपले परस्पर सहमतीने संबंध होते. या संबंधातून दोन मुले झाली असून त्यांचा सांभाळही आपण करत असल्याचा खुलासा मुंडे यांनी यावेळी केला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर...


या महिलेला लोला असं टोपणनाव देण्यात आलं.

प्राचीन काळात वापरल्या जाणाऱ्या 'च्युईंग गम'मध्ये (एका विशिष्ट झाडाचा टार म्हणजेच झाडापासून मिळणारा डिंकासारखा पदार्थ) या बाईच्या दाताचे ठसे सापडले होते. त्या ठशाच्या डीएनएवरून शास्त्रज्ञांनी या बाईचा जेनेटिक कोड शोधून काढला आणि त्यावरून ती कशी दिसत असावी हे सांगितलं.

हाडाव्यतिरिक्त इतर कुठल्यातरी माध्यमातून प्राचीन मानवाचा संपूर्ण जिनोम तयार करण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचं संशोधकांचं म्हणणं आहे..

सहा हजार वर्षांपूर्वीच्या या स्त्रिचा रंग सावळा, केस गडद तांबडे आणि डोळे निळे असावेत, असा संशोधकांचा अंदाज आहे.

प्राचीन काळातील हा "च्युईंग गम" मानवी डीएनएचा मौल्यवान स्रोत असल्याचं कोपेनहेगन विद्यापीठातील डॉ. हॅन्नस श्रोएडर यांचं म्हणणं आहे. विशेषतः त्या काळातील ज्या काळातले मानवी अवशेष उपलब्ध नाहीत.

ते म्हणाले, "हाडाव्यतिरिक्त इतर स्रोतापासून प्राचीन मानवाचा संपूर्ण जिनोम तयार करणं खरंच खूप अद्भूत आहे."

जिनोमवरून आणखी काय माहिती मिळाली?

या स्त्रिचा संपूर्ण जिनोम किंवा जेनेटिक कोड डिकोड करण्यात आला. यावरून ती कशी दिसत असावी, याचा अंदाज बांध... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ण्यात आला. तसंच या जिनोमवरूनही असंही दिसून आलं की ही स्त्री त्याकाळी मध्य स्कँडिनेव्हियात राहणाऱ्या मानवांपेक्षा मुख्य युरोपातील hunter-gatherers म्हणजेच शिकार, मासेमारी आणि जंगलातून अन्नधान्य गोळा करून गुजराण करणाऱ्या भटक्या शिकारी जमातीची असावी. त्यांच्यासारखाच तिचा रंग सावळा, केस गडद तांबडे आणि डोळे निळे असावेत.

हिमशिखरं वितळल्यामुळे पश्चिम युरोपातून येऊन इथे वास्तव्य करणाऱ्या लोकांमधली ती असावी, असाही अंदाज आहे.

ती उदरनिर्वाह कशी करायची?

डीएनएच्या इतर खुणांवरून बाल्टिक सागरातील डेन्मार्कमधील लोलँड बेटावरच्या सिल्थॉममध्ये जीवन अस्तित्वात होतं, याचे पुरावे सापडले आहेत. यात अक्रोड आणि बदकाचे ट्रेसेस सापडले आहेत. यावरून त्याकाळच्या आहारात या पदार्थांचा समावेश होता, हे सिद्ध होतं.

कोपेनहेगन विद्यापीठातील थेईस जेनसेन म्हणतात, "डेन्मार्कमधली ही अश्वयुगातली सर्वांत मोठी साईट आहे. या ठिकाणावरून पुरातत्त्व शास्त्रज्ञांना मिळालेल्या पुराव्यांवरून असं दिसतं की अश्मयुगाच्या उत्तरार्धात इथे जो मानव येऊन स्थिरावला त्याने जंगल स्रोतांचं मोठ्या प्रमाणात शोषण केलं. हा तो काळ होता जेव्हा स्कँडेनेव्हियामध्ये शेती आणि प्राणी पाळण्याची नुकतीच सुरुवात झाली होती."

"च्युईंग गम"मध्ये अडकलेल्या मायक्रोब्जचे (सूक्ष्मजंतू) डीएनएदेखील संशोधकांनी शोधून काढले आहेत. यात त्यांना ताप आणि निमोनिया पसरवणारे जंतू सापडले. तसेच नैसर्गतः तोंडात असणारे मात्र, कुठलाही अपाय न करणारे जीवाणू आणि विषाणूही सापडले.

हा डीएनए आला कुठून?

बर्च म्हणजेच मराठीत भूर्ज किंवा भोज वृक्षाची साल तापवल्यानंतर त्यातून काळ्या रंगाचा डिंकासारखा पदार्थ निघतो. त्यात हा डीएनए सापडला. त्या काळी या डिंकाचा दगडी हत्यारं जोडण्यासाठी वापर व्हायचा.

अशा या डिंकावर दातांचे ठसे आढळल्याने त्याकाळात हा पदार्थ दाताने चावायचे, असं दिसतं. कदाचित डिंक अधिक लवचिक करण्यासाठी किंवा दातदुखी कमी करण्यासाठी किंवा इतर आजारांवर औषध म्हणून याचा वापर केला जात असावा, असा संशोधकांचा अंदाज आहे.

या माहितीवरून काय कळतं?

अशाप्रकारे जतन केलेल्या माहितीवरून त्याकाळातील मानवी जीवनाचा संक्षिप्त आढावा घेता येतो. त्यांचे पूर्वज कोण होते, त्यांचं आरोग्य, त्यांच्या उपजीविकेचं साधन या सर्वांविषयी माहिती मिळते.

इतकंच नाही तर च्युईंग गममधून मिळालेल्या डीएनएवरून मानवामध्ये आजार पसरवणारे जंतू...


या महोत्सवाला स्थानिक भाषेत 'ला सॅलिडा' किंवा 'द एक्झिट' असं संबोधलं जातं. जुलै महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो.

या दिवशी बारिचेरामधले रस्ते सुनसान दिसून येतील. दुकानदार, व्यापारी साफसफाई करणारे या दिवशी कामगार सुटी घेतात. इथल्या शाळाही बंद असतात.

कोलंबियाच्या उत्तर-मध्य भागात सँटेंडर प्रांत वसलेला आहे. या भागात आढळून येणाऱ्या 'होर्मिगस कुलोनस' किंवा बिग-बट नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या मुंग्यांच्या शोधात हे सगळे लोक जातात.

सध्याचा काळ हा या मुंग्यांचा विणीचा हंगाम आहे. त्यामुळे या काळात या मुंग्या जमा करण्यासाठी लोक प्रचंड संख्येने येतात.

प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य

मार्गारिटा हिग्वेरा एक मानसोपचार तज्ज्ञ होत्या. पण आपलं क्षेत्र बदलून त्या आता शेफ बनल्या आहेत. त्या सांगतात, "इथं मुंग्या पकडण्यासाठी प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य, असा अलिखित नियम आहे. तुम्ही जर मुंग्यांच्या वारूळासमोर पहिल्यांदा तुमची बादली ठेवली, तर तुम्ही हव्या तितक्या मुंग्या गोळा करू शकता. मग त्या जमिनीवर तुमची मालकी असो की नसो."

या भागातला वसंत ऋतूचा काळ हा मुंग्यांचा विणीचा हंगाम मानला जातो.

सुमारे दोन महिने हा हंगाम ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सुरू असतो. यादरम्यान स्थानिक लोक जमेल तेवढ्या मुंग्या जमा करतात. या मुंग्या साधारणतः शेंगदाण्याप्रमाणे दिसतात. त्यातील राणी मुंगीचा आकार मोठ्या झुरळाएवढा असू शकतो. बाकीच्या मुंग्या आकाराने साधारण असतात.

या मुंग्यांची चव, शेंगदाणे, पॉपकॉर्नसारखी असते. मीठ टाकून तव्यावर भाजून या मुंग्यांची 'डिश' तयार केली जाते. त्यांचे वेगवेगळे फ्लेवरही बनवले जातात.

"मला या मुंग्यांची चव अतिशय आवडते," स्वयंपाक घरात एका लहान भांड्यांमध्ये भरलेल्या मुंग्यांमधून कागदी तुकडे बाजूला काढता-काढता हिग्वेरा म्हणाल्या.

त्या पुढे सांगतात, "या मुंग्या पाहून मला जुने दिवस आठवतात. एके दिवशी आमच्या आजोबांनी एक मोठं बॅरेल भरून या मुंग्या आणल्या होत्या. आमचं संपूर्ण कुटुंब त्या बॅरेलभोवती जमा झालं होतं. आम्ही त्यापासून वेगवेगळे पदार्थ तयार केले होते."

सैनिक मुंग्यांकडून राणीचं संरक्षण

'होर्मिगस कुलोनस' मुंग्यांमध्ये राणी मुंग्या अतिशय चवदार मानल्या जातात. या मुंग्या मोठ्या आवडीने खाल्ल्या जातात.

कोलंबियाच्या जगप्रसिद्ध कॉफीपेक्षाही मुंग्यांना जास्त दर मिळतो. या मुंग्या 3 लाख पेसो (65 डॉलर) प्रति किलो दराने विकल्या जातात. त्यामुळे स्थानिकांसाठी उत्पन्नाचं एक चांगला स्रोत म्हणून मुंग्यांची ओळख आहे.

फेडरिको पेड्रेझा बारिचेरामधले एक सफाई कामगार आहेत. "होर्मिगस मुंग्यांच्या विक्रीतून मी माझ्या आठवड्याच्या पगाराइतकी रक्कम एका दिवसात कमावू शकतो. पण हे काम अवघड आहे. वारुळातल्या सैनिक मुंग्या त्यांच्या राणीला सहजासहजी घेऊन जाऊ देत नाहीत," असं ते सांगतात.

या कामासाठी गुडघ्यापर्यंत लांबीचे रबरी बूट आणि लांब हातमोजे वापरले जातात. मुंग्या गोळा करणाऱ्या व्यक्तीने कामात चपळाई दाखवणं अत्यंत आवश्यक आहे.

राणी मुंगीचं संरक्षण करण्याची जबाबदारी असणाऱ्या मुंग्या कोणत्याही प्रकारचा धोका दिसल्यास तातडीने सक्रीय होतात. त्या जोरदार चावा घेऊ शकतात. त्यामुळे तुम्हाला प्रचंड जळजळ होण्याची शक्यता असते. पण चवदार राणी मुंग्यांसाठी स्थानिक लोक हा धोका पत्करण्यास तयार असतात.

या मुंग्या प्रोटीनचा एक चांगला स्रोत आहेत. यांच्यात 'अनसॅच्युरेटेट फॅटी अॅसिड' मोठ्या प्रमाणात आढळून येतात. रक्तातील कोलेस्टेरॉल वाढ रोखण्याचं काम त्या करतात.

'फ्रंटियर्स इन न्यूट्रिशन' नावाच्या जर्नलमध्ये एक संशोधन प्रकाशित करण्यात आलं होतं. या मुंग्यांमध्ये अँटीऑक्सिडंट मोठ्या प्रमाणात...


या मागणीचं निवेदनही संभाजी ब्रिगेडनं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासह मराठा आरक्षण उपसमितीचे अध्यक्ष अशोक चव्हाण यांना पाठवलं आहे.

मराठा आरक्षणाच्या अंमलबजावणीला सुप्रीम कोर्टाने 9 सप्टेंबरला स्थगिती दिली. मराठा आरक्षणाची वैधता आणि पदव्युत्तर वैद्यकीय अभ्यासक्रमात मराठा आरक्षण या दोन विषयांसंबंधी सुप्रीम कोर्टात सध्या लढाई सुरू आहे.

मराठा आरक्षणाचा मुद्दा हा आता घटनापीठाकडे सोपविण्यात आला आहे. 102 व्या घटनादुरुस्तीनुसार राज्य शासनाला एखादा समाज: सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास प्रवर्ग म्हणजेच SEBC आहे का हे ठरण्याचा अधिकार आहे की नाही, हे आता घटनापीठ ठरवेल.

हा निकाल लागल्यानंतर पुन्हा एकदा हे प्रकरण तीन न्यायाधीशांच्या पीठाकडे येईल आणि त्यानंतर या प्रकरणाची पुढील सुनावणी होईल.

मराठा आरक्षणाच्या वैधतेचा मुद्दा उपस्थित होण्याचं कारण म्हणजे 1 डिसेंबर 2018 पासून महाराष्ट्रात सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास प्रवर्ग (SEBC) अंतर्गत मराठा समाजाला आरक्षण लागू झालं आहे. शिक्षणात 12 टक्के आणि नोकऱ्यांमध्ये 13 टक्के असं हे आरक्षणाचं प्रमाण आहे.

त्यामुळे राज्यातील एकूण आरक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्षण 50 टक्क्यांच्या वर जात असल्यामुळे हे आरक्षण रद्द करण्याची मागणी करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायायात दाखल करण्यात आली.

इंद्रा साहनी खटल्यामध्ये (1992) सर्वोच्च न्यायालयानं हे स्पष्ट केलं होतं की, 15(4) आणि 16(4) या कलमांनुसार मिळणाऱ्या आरक्षणाची मर्यादा 50 टक्क्यांच्या वर जाऊ नये, जर केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारने आरक्षण 50 टक्क्यांच्या वर नेलं तर ते कमी करण्यात येईल.

पन्नास टक्क्यांच्या अटीमध्ये मराठा आरक्षण अडकलेलं असताना आता महाविकास आघाडीसमोर आरक्षण टिकविण्याचे कोणते पर्याय आहेत, यासंबंधी चर्चा सुरू आहे.  त्यातच संभाजी ब्रिगेडनं मराठा समाजाचा सरसकट ओबीसीत समावेश करावा, अशी मागणी केली आहे.

मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे खासदार अमोल कोल्हे यांनी म्हटलं की, वेळ पडली तर ओबीसी समाजानं मन मोठं करून मराठा समाजातील वंचितांना सामावून घ्यावं असं विधान केलं.

ओबीसी आरक्षणाला धक्का न लावता मराठा समाजाला आरक्षण मिळालं तर चांगलं आहे, पण जर वेळ आली तर ओबीसी समाज मन मोठं करून मराठा समाजातील वंचितांना सामावून घेऊ शकतो. कोणत्याही मार्गानं मराठा समाजाला आरक्षण मिळायला हवं, असं खासदार अमोल कोल्हे यांनी म्हटलं.

दुसरीकडे वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी याबद्दल बोलताना म्हटलं "मी जे काही सोशल मीडियावर वाचतोय त्यावरुन हेच दिसतंय की, मराठा समाजाला आरक्षण मिळावं मात्र आमच्या ताटातलं नको, अशी ओबीसी समाजाची भूमिका आहे. त्यामुळे माझं सर्व मराठा नेत्यांना आवाहन आहे की, त्यांनी हा वाद अधिक गुंतागुंतीचा करु नये. ओबीसीमध्ये हिस्सा मागण्याच्या भानगडीत मराठा नेत्यांनी पडू नये."

पण मराठा समाजाचा समावेश ओबीसींमध्ये करून घेणं कायदेशीररित्या शक्य आहे का? खासदार अमोल कोल्हे यांनी म्हटल्याप्रमाणे ओबीसी समाज मन मोठं करेल की यातून नवीन राजकीय वाद निर्माण होतील? या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

या प्रश्नांची उत्तर शोधण्याआधी महाराष्ट्रातील आरक्षणाची परिस्थिती काय आहे, हे पाहूया.

याचा अर्थ SC, ST, OBC, SBC आणि NT ही आरक्षणं असताना ती 50 टक्क्यांच्या आत बसत होती. पण मराठा आरक्षण SEBC म्हणजेच सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास प्रवर्ग यामध्ये आल्यानंतर हे प्रमाण 50 टक्क्यांच्या वर जात आहे.

मराठ्यांचा समावेश ओबीसींमध्ये करण्याची शिफारस याआधी कधी?

ऐंशीच्या दशकाच्या सुरुवातीलाच...


या मीडियामध्ये चर्चेला आलेल्या या कथित चॅट्समधून लक्षात येतेय अर्णब गोस्वामी यांची केंद्रसरकारमधल्या बड्या मंत्र्यांशी असलेली जवळीक. कारण, बालाकोट एअरस्ट्राईक सारखा महत्त्वाचा सरकारी निर्णय गोस्वामी यांना तीन दिवस आधीच माहीत होता. आणि हे जर खरं असेल तर सरकारी गोपनीयतेचा यातून भंग होत नाही का? आणि केंद्रसरकारशी असलेल्या जवळीकीचा असा गैरवापर अर्णब गोस्वामी करत होते का, असे अनेक प्रश्न निर्माण होतात. या लीक झालेल्या चॅट्सवरून देशात आणि अगदी पाकिस्तानमध्येही राजकारण सुरू झालंय.

अर्णब यांच्या चॅट्समध्ये दडलंय काय?

कथित टीआरपी घोटाळ्याची चौकशी मुंबई पोलीस करत असताना आपल्या चौकशी अहवालात मुंबई पोलिसांनी हे व्हॉट्स अॅप चॅट्स जोडले आहेत. पाचशे पानांचे हे चॅट आहेत रिपब्लिक टीव्हीचे संपादक अर्णव गोस्वामी आणि ब्रॉडकास्ट ऑडियन्स रिसर्च काऊन्सिल अर्थात टीआरपी मोजणारी संस्था बार्कचे कार्यकारी अधिकारी पार्थो दासगुप्ता यांच्या दरम्यानचे.

२०१९च्या फेब्रुवारी ते ऑक्टोबर महिन्यात दोघांमध्ये व्हॉट्स ॲपवरून झालेलं काही संभाषण सोशल मीडियावर अलीकडे चांगलंच व्हायरल झालं आहे.

या चॅटमधून दोन मुख्य मुद्दे ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

समोर येतात.

1) भारतीय वायूसेना बालाकोटमध्ये एअरस्ट्राईक करणार ही गोष्ट अर्णब गोस्वामी यांना 3 दिवस आधीच माहीत होती. कारण, एका चॅटमध्ये गोस्वामी म्हणतात, समथिंग बिग विल हॅपन... काहीतरी मोठं होणार आहे. आणि नेहमीच्या हल्ल्यापेक्षा हा हल्ला मोठा असेल.

2) तीच गोष्ट काश्मीरमधून कलम 370 हटवण्याच्या केंद्र सरकारच्या निर्णयाविषयी... तिचा उल्लेखही अर्णब यांनी या चॅट दरम्यान केला आहे. Also same time, something big on Kashmir, असं अर्णव यांनी म्हटलं आहे. म्हणजे त्याच दरम्यान, काश्मीरमध्येही काहीतरी मोठं घडेल.

तर बार्कचे सध्या तुरुंगात असलेले सीईओ पार्थो दासगुप्ता अर्णव यांच्याकडून टीआरपी मोजण्याच्या पद्धतीविषयी सरकारी नियमांत बदल होऊ नयेत यासाठी पंतप्रधान कार्यालयाकडून मदत व्हावी अशी विनंती अर्णब यांना करत आहेत.

त्यासाठी त्यांनी बार्कचं एक गोपनीय पत्र अर्णब यांना पाठवलं आहे. आणि अर्णब यांनी दासगुप्ता यांना मदतीचं आश्वासन दिलं आहे. पंतप्रधानांची भेट यासाठी घेणार असल्याचंही त्यांनी कळवलं आहे.

चॅट लीकचं राजकारण होतंय?

कथित टीआरपी घोटाळ्याची सुनावणी मुंबई हायकोर्टात सुरू असतानाच पोलिसांच्या चार्जशिटमध्ये असलेलं हे व्हॉट्स अॅप संभाषण लीक होऊन सोशल मीडियावर व्हायरल झालं.

ज्येष्ट वकील प्रशांत भूषण, प्रशांत कनोजिया यांच्यापासून ते पी. चिदंबरम अशा सगळ्याच विरोधीपक्ष नेत्यांनी आपल्या ट्विटर हँडलवरून या संभाषणाचा संदर्भ देऊन केंद्र सरकारवर टीका केली आहे. खासकरून काँग्रेस पक्षाने हा मुद्दा राष्ट्रीय स्तरावर उचलून धरला आहे.

यात दोन मुद्दे आहे,

1) केंद्र सरकारच्या गोपनीय आणि महत्त्वपूर्ण निर्णयांची माहिती एका पत्रकाराला आगाऊ होणं हे राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने धोक्याचं आहे.

2) आणि एखाद्या पत्रकाराचा केंद्रसरकारच्या उच्चपदस्थांशी आणि साक्षात पंतप्रधानांशी असलेल्या वैयक्तिक संबंधांचा त्यांनी टीआरपी घोटाळ्यात करून घेतलेला कथित वापर हा आक्षेपार्ह आहे.

भाजपाने अजून यावर आपली अधिकृत भूमिका स्पष्ट केली नसली तरी व्हॉट्स अॅप चॅट्सच्या सत्यतेवर काही नेते अविश्वास दाखवत आहेत. तर मुंबई पोलिसांनी कोर्टाच्या पुढच्या सुनावणी पर्यंत अर्णब यांना अटक करणार नाही, असा पवित्रा घेतला आहे.

चॅट लीक आणि पाकिस्तानची प्रतिक्रिया आणि रिपब्लिक टीव्हीचं उत्तर

बालाकोट हल्ल्याचा उल्लेख या चॅट लीकमध्ये असल्यामुळे शेजारी पाकिस्तानमध्येही याचे...


या मुद्द्यावरुन राजकीय मोर्चेबांधणी करणा-या विरोधकांमध्ये महत्त्वाचं नाव शरद पवारांचं आहे. राष्ट्र्रपतींना भेटायला जाणा-या विरोधी पक्षांच्या शिष्टमंडळामध्ये शरद पवारही असणार आहेत आणि 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस' 'बंद'मध्येही सहभागी होणार आहे.

पण दुसरीकडे नव्या कृषी कायद्यांच्या आणि त्यातील तरतुदींवरुन शरद पवारांनी आता घेतलेली भूमिका त्यांनी अगोदर घेतलेल्या भूमिकेशी विसंगत असल्याचा आरोप आता भाजपाकडून होतो आहे.

विशेषत: कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांबाबत आणि शेतक-यांच्या मालाला खुली बाजारपेठ मिळणं, त्यात खाजगी उद्योगांनी उतरणं याबाबत पवारांनी अगोदर कृषिमंत्री असतांना सुसंगत भूमिका घेतली होती, पण आता ते राजकीय उद्देशांसाठी आपल्याच भूमिकेवरुन परत फिरले आहेत असा आरोप भाजप करत आहे.

पवार कृषिमंत्री असतांना 2010 मध्ये त्यांनी राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांना याबद्दल लिहिलेलं पत्र भाजपाच्या दिल्लीपासून महाराष्ट्रातल्या नेत्यांनी ट्विट केलं आहे, ज्या पत्रात पवारांनी कृषी क्षेत्रातल्या खाजगी उद्योगांच्या प्रवेशाची आणि बाजार समित्यांमधल्या बदलाची आवश्यकता व्यक्त केली होती. भाजप आमदार राम कदम यांनीही हे पत्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र ट्वीट केले आहे.

'पवारांची भाषा आता का बदलली?'

दिल्लीच्या तत्कालीन मुख्यमंत्री शीला दीक्षित यांना कृषिमंत्री या नात्यानं 11 ऑगस्ट 2010 रोजी लिहिलेल्या लिहिलेल्या पत्रात शरद पवार असं म्हणतात की,"कृषी क्षेत्राच्या वाढीसाठी, रोजगार निर्मितीसाठी आणि ग्रामीण भागाच्या आर्थिक उन्नतीसाठी कृषी क्षेत्राला उत्तमरीत्या कार्यरत असलेली बाजारपेठ आवश्यक आहे.

त्यासाठी मार्केटिंग आणि शीतगृहांसारख्या पायाभूत सुविधांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक आवश्यक आहे. ते होण्यासाठी खाजगी क्षेत्राला सहभागी करुन घेणं अत्यावश्यक आहे. तशी धोरणं आणि व्यवस्था उभाराव्या लागतील."

ही आवश्यकता मांडतांना पुढे राज्याच्या बाजार समित्यांच्या कायद्यामध्ये 2003च्या 'मॉडेल अॅक्ट'प्रमाणे बदल करावेत असंही ते मुख्यमंत्र्यांना सुचवतात. शरद पवारांचं हे पत्र उध्दृत करुन राम कदम असं विचारतात की, "त्यांनीच सुचवलेल्या धोरणांप्रमाणे नवीन कायदे आणले गेले, पण तरीही पवार यांचा विरोध का आहे? आज त्यांची भाषा बदलली आहे."

त्या पत्राबाबत शरद पवार काय म्हणाले?

8 डिसेंबर रोजी शरद पवार यांनी या पत्राबाबत खुलासा केला आहे.

या पत्राबाबत आणि भाजपच्या आरोपांबाबत विचारले असता शरद पवार म्हणाले की "ज्या लोकांनी या पत्राचा हवाला दिला आहे जर त्यांनी हे पत्र नीट वाचून समजून घेतलं असतं तर इतका गोंधळ झाला नसता. APMC म्हणजेच कृषी उत्पन्न बाजार समित्या रद्द कराव्यात असं मी कुठेच म्हटलं नव्हतो तर या कायद्यात सुधारणा करण्यात यावी काही बदल करण्यात यावे जेणेकरून देशभरात कोठारे आणि कोल्ड स्टोरेज चेन उभ्या करता येतील. यावरून अधिक विरोधकांच्या बोलण्याकडे लक्ष देण्याची गरज नाही."

'मोदींचं विधेयक शेतक-यांच्या हिताचं नाही'

पण भाजप ही पत्रं दाखवून दिशाभूल करत असल्याचं प्रत्युत्तर 'राष्ट्रवादी'नं दिलं आहे.

"मॉडेल एपीएमसी - 2003 हा कायदा वाजपेयी सरकारने आणलेला होता. देशातल्या अनेक मुख्यमंत्र्यांनी एपीएमसी कायदा लागू केला नव्हता. युपीएचं सरकार आल्यानंतर पवारसाहेबांकडे कृषिमंत्री पदाची जबाबदारी आल्यानंतर या कायद्याचा अभ्यास केला. कायद्यामधील त्रुटी दूर करून चांगल्या गोष्टी आहेत त्या अनेक राज्य सरकारांनी लागू कराव्यात अशा हेतूने सर्वांशी सकारात्मक चर्चा केली.

"त्या दृष्टीकोनातून पवारसाहेबांनी वेगवेगळ्या मुख्यमंत्र्यांना पत्र लिहिले आणि त्यात अनेक राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांनी थोडीशी...


या मुलाखतीत बोलताना त्यांनी 27 ऑक्टोबरला होणार्‍या मराठा आरक्षणाच्या सुनावणीबाबत त्यांना काय वाटतं, ओबीसी-मराठा संघर्ष पेटवला जात आहे, संभाजी राजेंच्या मराठा आरक्षणाच्या भूमिकेवर त्यांना काय वाटतं, या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं या मुलाखतीतून त्यांनी दिली.

27 तारखेला सर्वोच्च न्यायालयात मराठा आरक्षणाची सुनावणी होणार आहे. ज्या न्यायमूर्तींच्या खंडपीठानं या आरक्षणाला स्थगिती दिली होती, पुन्हा त्याच न्यायमूर्तींकडे हे प्रकरण गेलं आहे. कसं बघता या घडामोडीकडे?

न्यायमूर्ती नागेश्वरराव यांचं जे खंडपीठ होतं, ज्यांनी मराठा आरक्षणाला अंतरिम स्थगिती दिली होती त्याच बेंचसमोर पुन्हा सुनावणी होण्याचा निर्णय  खरंच आश्चर्यजनक आहे. हे सर्व प्रकरण घटनापीठाकडे वर्ग करून त्यांनी अंतरिम स्थगिती दिली होती. या प्रकरणाची घटनापीठाकडे म्हणजे मोठ्या बेंचसमोर सुनावणी व्हावी अशी चर्चा झाली आणि त्यांनीच तो निर्णय दिला.

मग असं का झालं हा आमच्यासाठी प्रश्नच आहे. आमचीही हीच इच्छा आहे की याची सुनावणी घटनापीठासमोर व्हावी. हे कायदेशीरदृष्ट्यासुध्दा योग्य नाही. आमची अशी मागणीही नव्हती. मुख्य न्यायाधीशांनी घटनापीठ स्थापन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करावा आणि त्यांच्यासमोर ही सुनावणी व्हावी. उद्या आम्ही कायदेतज्ञांशी चर्चा करून या संदर्भात विचारविनिमय करणार आहोत.

या घडामोडीमुळे आपली केस कोर्टात कमकुवत झाली आहे असं म्हणावं लागेल?

आपली केस याआधी कमजोर नव्हती आणि आताही कमजोर नाही. याआधी जी वकीलांची टीम होती तीच आजही आहे. 8-9 ज्येष्ठ वकील, माजी महाधिवक्ते अशी टीम आहे. त्यामुळे मराठा आरक्षणाची केस आधीही कमजोर नव्हती आणि आताही नाही.

आता मुख्य न्यायमूर्तींनी आधीच्या खंडपीठासमोर ही केस सोपवणं याचा काय परिणाम होऊ शकतो?

मुळात पुन्हा या बेंचसमोर जाऊन युक्तिवाद करायचा का? ज्या बेंचने आपल्या विरोधात निर्णय दिलेला आहे त्याच बेंचसमोर सुनावणी होणार आहे. ज्यांनी हे प्रकरण घटनापीठाकडे वर्ग करावं, असं म्हटलं त्यांच्यासमोर पुन्हा जाण्यात स्वारस्य असल्याचं मला व्यक्तिशः वाटत नाही. यात काय वेगळा युक्तिवाद करणार? अर्थात, मी काही निष्णात वकील नाही. मला मुख्यमंत्री आणि अॅडव्होकेट जनरलशी चर्चा करावी लागेल. त्यानंतर 27 तारखेला सुनावणीला हजर राहायचं की वेगळा अर्ज करायचा हा निर्णय घेतला जाईल.

वारंवार भाजपकडून हा आरोप केला जातोय की, आपलं सरकार कोर्टात कमी पडतंय? कुठे कमी पडतोय आपण?

जे कोणी लोक हे आरोप करत आहेत,  ते राजकीय हेतूने करत आहेत. सरकार व्यतिरिक्त इतरांच्या वतीनेही सिनिअर कौन्सिल होते, मग ते ही कमी पडले का? भाजपच्याही काहींचे अर्ज होते. विनायक मेटेंचा अर्ज होता. मग तेही कमी पडले का?

मुख्यमंत्र्यांनी राज्यातल्या सर्व विरोधी पक्षनेत्यांना एकत्रित बोलवून बैठक घेतली. याआधी असं कधी घडलं नव्हतं. राज्यात जवळपास 70 ते 74 मराठा संघटना आहेत. त्यांनी एकदा नाही अनेकदा व्हिडीओ कॉन्फरन्सद्वारे बैठक घेतली. सिनिअर कौन्सिलच्या बैठकीत मुख्यमंत्री स्वत: उपस्थित होते. त्यामुळे अशा आरोपांमधून राजकीय वास येऊ लागलाय.

ओबीसीमध्ये मराठ्यांना वर्ग करून आरक्षण देता येऊ शकतं किंवा दिलं जावं ही मागणी वारंवार समोर येतेय. राज्य सरकारच्या विचाराधीन असा कुठला पर्याय आहे का?

जे कोणी लोकं मराठ्यांना ओबीसीमध्ये समावेश करून घेण्याची वक्तव्यं करत आहेत, ते सामाजिक संघर्ष निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. ओबीसींच्या आरक्षणाला धक्का न लावता मराठ्यांना हे आरक्षण मिळालं पाहिजे ही आमची भूमिका आहे.

ही भूमिका आम्ही वारंवार मांडली असून पुन्हा हा विषय का समोर येतोय मला कळत नाही. मराठा विरूद्ध ओबीसी...


या मुलाखतीतल अमित शाह यांनी शिवसेनेसोबतच्या राजकीय संबंधांबाबतही भाष्य केले.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांच्यात पत्रव्यवहारादरम्यान वापरलेल्या भाषेवरून निर्माण झालेल्या वादावर अमित शाह यांनी आपलं मत मांडलं.

हे पत्र आपण वाचलं असल्याचं शाह यांनी सांगितलं. पुढे बोलताना ते म्हणतात, म्हणतात, "पासिंग रेफरन्स त्यांनीसुद्धा दिला आहे. पण मला वाटतं की कोश्यारी यांनी शब्दांची निवड टाळली असती तर बरं झालं असतं."

काय आहे संपूर्ण प्रकरण?

महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून 'मंदिरं का उघडली जात नाहीयेत,' असा प्रश्न विचारला होता.

मंदिर मुद्यावर राज्यपालांचं पत्र जसंच्या तसं:

'1 जूनला लोकांना उद्देशून केलेल्या भाषणात आपण "मिशन बिगिन अगेन" "पुन:श्च हरिओम" असं म्हणाला होतात. त्याचसोबत आता लॉकडाऊन हा शब्द नाही असं देखील तुम्ही म्हणाला होतात.

पण, दुर्दैवाने लोकांसमोर उद्देशून करण्यात आलेल्या भाषणाच्या चार महिन्यांनंतरही तुम्ही राज्यातील पार्थनास्थळांवरील बंद सुरू ठेवली आहे.

एकीकडे राज्य सरकारने राज्यातील बार, हॉटेल, बीच ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सुरू करण्यासाठी परवानगी दिली. दुसरीकडे राज्यातील देव मात्र अजूनही लॉकडाऊनमध्ये आहेत.

तुम्ही हिंदुत्वाचा पुरस्कार करता. मात्र, मला असा प्रश्न पडतो की तुम्हाला दैवी पूर्वसूचना मिळाली आहे की काय, तुम्ही वेळोवेळी राज्यातील प्रार्थनास्थळं उघडणे पुढे ढकलता. का तुम्ही अचानक सेक्युलर झाला आहात? ज्या शब्दाचा तुम्ही तिरस्कार करत होतात.'

उद्धव ठाकरेंच प्रत्युत्तर

या पत्राला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीही पत्र लिहून उत्तर दिलं. आपल्या हिंदुत्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करू नये असा सूर त्यांच्या पत्रात होता.

"माझ्या हिंदुत्वाला आपल्या प्रमाणपत्राची आवश्यकता नाही. तसंच ते कोणाकडून शिकण्याचीही मला गरज नाही. माझ्या राज्याला अथवा माझ्या राज्याच्या राजधानीला पाकव्याप्त काश्मीर म्हणणाऱ्याचं हसत-खेळत घरात स्वागत करणं हे माझ्या हिंदुत्वात बसत नाही," असं उद्धव ठाकरे यांनी राज्यपालांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं.

"Have you suddenly turned 'Secular' yourselves, the term you hated? असा प्रश्न आपल्याला का पडावा? केवळ धर्मस्थळे उघडणे म्हणजे हिंदुत्व आणि न उघडणे म्हणजे सेक्युलर असं आपलं म्हणणं आहे का? मग आपण राज्यपालपदाची शपथ ज्या घटनेनुसार घेतलीत त्या घटनेचा महत्त्वाचा गाभा 'सेक्युलॅरिझम' आहे तो आपल्याला मान्य नाही का?" असा प्रश्न मुख्यमंत्र्यांनी राज्यपालांना लिहिलेल्या पत्रात विचारला.

शरद पवार यांचं नरेंद्र मोदींना पत्र

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनीही राज्यपालांच्या भूमिकेवर नाराजी व्यक्त करणारं पत्र पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना लिहिलं होतं.

दुर्दैवानं राज्यपाल महोदयांनी मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या या पत्राचा सूर एखाद्या राजकीय पक्षाच्या नेत्याला उद्देशून लिहिल्यासारखा आहे. राज्यघटनेमध्ये 'धर्मनिरपेक्ष' या शब्दाचा उल्लेख आहे, ज्याचा अर्थ सर्व धर्मांना समानतेनं वागवलं जाईल असा आहे आणि मुख्यमंत्र्यांनी घटनात्मक मूल्यांप्रमाणेच वागायला हवं, असं शरद पवार यांनी म्हटलं आहे.

लोकशाहीमध्ये मुख्यमंत्री आणि राज्यपाल यांनी आपापले विचार मांडण्यात काही गैर नाही, मात्र राज्यपालांनी पत्रात वापरलेली भाषा ही पदाला साजेशी नसल्याचं शरद पवार यांनी पंतप्रधानांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8...


या मुलाखतीदरम्यान राज यांनी विचारलेल्या आरक्षणासंदर्भातल्या प्रश्नाला उत्तर देताना शरद पवार म्हणाले, "हा सेन्सिटिव्ह विषय आहे. पण माझं याविषयीचं स्पष्ट मत आहे की, कुठल्याही जातीच्या आर्थिक दृष्ट्या दुबळ्या व्यक्तीला आरक्षण दिलं पाहिजे."

पवारांच्या या विधानानंतर आर्थिक निकषांवरच्या आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. दलित साहित्याचे अभ्यासक आणि महाराष्ट्र राज्य मागासवर्गीय आयोगाचे माजी सदस्य प्रा. हरि नरके यांनी याविषयी फेसबुकवर सविस्तर पोस्ट लिहिली आहे. ती मोठ्या प्रमाणावर शेअर झाली आहे. आर्थिक निकषावर आरक्षण घटनाबाह्य आणि भ्रामक कल्पना असल्याचं त्यांनी यात म्हटलं आहे.

प्रा. नरके लिहितात, "नरसिंहराव सरकारनं 25 सप्टेंबर 1991 रोजी आर्थिक निकषांवर आरक्षण दिलं होते. ते 16 नोव्हेंबर 1992 रोजी सर्वोच्च न्यायालयाच्या 9 न्यायाधीशांच्या खंडपीठानं घटनाबाह्य ठरवून रद्द केलं. या खंडपीठातल्या न्या. पी. बी. सावंत यांनी यासाठीचा घटनादुरुस्तीचा पर्यायही न्यायालयात टिकणार नाही, असं नोंदवलं होतं."

"आर्थिक निकषांवर आरक्षण दिलं तर ते सर्व जाती-धर्मांच्या लोकांना दिलं जाईल. म्हणजेच एससी, एसटी, ओबी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

सींना गट आणि आर्थिक आधार असं दुहेरी आरक्षण द्यावं लागेल आणि तेही घटनाविरोधी ठरेल," असं प्रा. नरके नोंदवतात.

शरद पवार आणि राज ठाकरे

"राजकीय आरक्षण आर्थिक आधारावर कसं द्यायचं याचा खुलासा जाणते लोक करतील काय?" असा सवालही त्यांनी केला आहे. यावरून जातीधारित आरक्षणावर पवारांनी केलेलं हे भाष्य आहे की, याचा काही राजकीय अर्थ निघू शकतो याची चर्चा होत आहे.

राजकीय पत्रकार प्रताप आसबे म्हणाले, "अनुसूचित जाती जमातींच्या आरक्षणाबद्दल कुणाला आक्षेप नाही. ते असायला हवं, असं शरद पवार यांनी पहिल्याच वाक्यात स्पष्ट केलं आहे. इतर समाजाच्या आरक्षणासाठी आर्थिक निकषच असायला हवा, हे यापूर्वीही पवारांनी सांगितलेलं आहे. त्यामुळे यात इतर काही राजकीय अर्थ असेल असं वाटत नाही. पहिल्यापासून पवार यांची भूमिका हीच आहे. मंडल आयोगाच्या अंमलबजावणीच्या वेळेचा अपवाद वगळता त्यांनी आरक्षणाविषयी हीच भूमिका मांडलेली आहे."

लोकसत्ताचे ज्येष्ठ पत्रकार मधु कांबळे यांनी आरक्षणाच्या विषयासंदर्भातली पार्श्वभूमी लक्षात घेतली पाहिजे, असं मत व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, "शरद पवार यांचा ओबीसी आरक्षणाला विरोध आहे, असा त्यांच्या विधानाचा अर्थ निघत नाही. मंडल आयोगाची अंमलबजावणी शरद पवार मुख्यमंत्री असतानाच झाली होती. इतर राज्य सावध भूमिका घेत असताना पवार यांनी धडाडीनं मंडल आयोगाची अंमलबजावणी केली होती."

"मराठा आरक्षणाचा प्रश्न अनेक वर्षं अनिर्णित अवस्थेत पडला आहे. ही घटनात्मक कोंडी फुटावी यासाठी चर्चा घडवून आणण्याच्या उद्देशाने पवार यांनी हे वक्तव्य केलं असावं. पक्षाच्या राजकारणाला घट्ट धरून ठेवत असतानाच या विषयाला हात घालण्याचा यामागे उद्देश असावा", असं कांबळे म्हणाले.

घटनेच्या 16 (4) कलमानुसार आरक्षणासाठी पात्र ठरण्यासाठी त्या जातीचं सामाजिक मागासलेपण सिद्ध करावं लागेल. त्याच मुद्द्यावर मराठा, जाट, पटेल, गुर्जर यांच्या आरक्षणाचा मुद्दा प्रलंबित आहे, याची आठवणही कांबळे यांनी करून दिली.

राज ठाकरे आणि शरद पवार

महाराष्ट्र टाइम्सचे ज्येष्ठ पत्रकार समर खडस म्हणाले, "महाराष्ट्रात मंडल आयोगाची अंमलबजावणी करणारे शरद पवारच होते. त्यांना घटनेतल्या तरतुदींची चांगलीच माहिती आहे. पवारांच्या वक्तव्याचा अर्थ ते ओबीसींच्या आरक्षणाविरोधात आहे, असा काढणं चूक आहे."

"मुळात आरक्षणाची संकल्पना अन्यायाचं परिमार्जन करण्यासाठी असल्यानं ती जातीव्यवस्थेशी संबंधित आहे. ओबीसी म्हणजे...


या मुलाखतीमध्ये त्यांनी विविध प्रश्नांना उत्तर दिली.

"आमच्या सरकाच्या काळात चांगल्या वाईट गोष्टींचं जे अमृतमंथन झालं, त्यातलं विष माझ्या वाट्याला आलं," असं विधान राज्याच्या महिला बालकल्याण विकास मंत्री पंकजा मुंडे यांनी केलं. बीबीसी मराठीच्या 'राष्ट्र महाराष्ट्र' कार्यक्रमात त्या बोलत होत्या.

बीबीसी मराठीच्या या निवडणूक विशेष कार्यक्रमात राज्यातील प्रमुख राजकीय नेते आपापली मतं आणि येत्या निवडणुकांमधली स्वतःची, स्वतःच्या पक्षाची भूमिका मांडत आहेत.

येत्या निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्षाची भूमिका, अंगणवाडी सेविका, घोटाळ्यांचे आरोप, सोशल मीडियावरचं ट्रोलिंग मुख्यमंत्रीपदाची शक्यता अशा अशा अनेक विषयांवर बीबीसी मराठीच्या मयुरेश कोण्णूर यांनी पंकजा मुंडे यांच्याशी बातचीत केली.

आपल्यावर होणाऱ्या आरोपांबाबत त्या म्हणाल्या, "मला होणाऱ्या त्रासाची कारणं काय आहेत, याचा विचार मी करत नाही. सामाजिक जीवनात असे शिंतोडे उडणार याची कल्पना मला आहे. ज्या दिवशी विरोधी पक्षनेत्याच्या नावाची घोषणा झाली, त्याच दिवशी मला पुढच्या काळामध्ये कशी वाटचाल होईल, ते समजलं होतं. माझ्यावर आरोप होणार याची चुणूक तेव्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हाच लागली होती. त्यामुळे माझ्यावर आरोप का होतात, लोक कोणत्या मानसिकतेतून आरोप करतात, याचा विचार मी करत नाही," असंही त्यांनी सांगितलं.

तसंच येत्या निवडणुकांमध्ये काही पक्ष रडारवरून दूर होतील आणि माझा विषप्राशनाचा काळ संपेल, अशी टीका त्यांनी धनजंय मुंडे यांचं नाव न घेता केली.

युतीवर बोलताना...

शिवसेना-भाजपा यांच्या युतीबद्दल बोलताना त्या म्हणाल्या, "भारतीय जनता पार्टी आणि शिवसेना यांच्यामध्ये सापा-मुंगसाचं नातं कधीच नव्हतं. आम्ही 25वर्षं व्यवस्थित संसार केला आहे. त्यामुळं दोन्ही पक्षांमध्ये कोणताही बेबनाव नाही."

"मुख्यमंत्री आणि माझ्यामध्येही उत्तम मैत्री आहे. त्यांनी प्रदेशाध्यक्ष म्हणून आणि भाजयुमोच्या प्रदेशात अध्यक्षपदी काम केलं आहे. माझ्या कोणत्याही निर्णयावर मुख्यमंत्र्यांनी दबाव टाकलेला नाही. त्यांनी माझ्या कामात ढवळाढवळ केलेली नाही," असंही ते म्हणाले.

पाहा संपूर्ण मुलाखत इथे

अंगणवाडी सेविकांच्या मानधनात आपल्या कार्यकाळात दोन वेळा वाढ झाली, असं त्यांनी आवर्जून सांगत, धनगर समाजाला आमच्या कॅबिनेटच्या निर्णयानं दिलासा मिळेल, असंही मुंडे यांनी सांगितलं.

'मुख्यमंत्री होण्याची मनिषा नाही'

पंकजा मुंडे या महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री होणार का, असा प्रश्न विचारल्यावर त्या म्हणाल्या, "मला मुख्यमंत्री होण्याची कोणतीही इच्छा नाही. मी जिथे जाते तिथे मला मुख्यमंत्रिपदाचा आशीर्वाद दिला जातो. पण मुख्यमंत्री होण्याची ताकद माझ्यामध्ये नेहमी असावी, ही माझी इच्छा आहे."

मुंडे आडनाव असल्यामुळे माझ्यावर लोकांचं विशेष लक्ष होतंच, शिवाय मी लोकांसाठी लक्ष्यही झाले, असं त्या म्हणाल्या. मात्र राजकारणातल्या घराणेशाहीवर त्या म्हणाल्या, "लादलेल्या घराणेशाहीला माझा विरोध आहे. मात्र चांगले सुशिक्षित तरुण नेते राजकारणात येत असतील आणि त्यांना जनाधार मिळत असेल तर त्यात काहीच वाईट नाही."

'चौकीदार टॅगमुळे ट्रोल'

"पंतप्रधान प्नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यकाळात पायाभूत सुविधांचा भरपूर विकास झाला. जलसिंचन योजना, उज्ज्वला योजना, जनधन योजना, सौभाग्य योजना अशा यशस्वी योजना राबवल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे सुरुवातीपासूनच देशाचे चौकीदार म्हणून त्यांनी गेली चार वर्षं काम केलं आहे," असं त्या म्हणाल्या.

"सुरुवातीला मी सुद्धा 'मैं भी चौकीदार' मोहिमेमध्ये सामील झाले होते. मात्र ट्रोल झाल्यामुळे मी तो टॅग नंतर वापरला नाही. मला सोशल...


या मुलीला ऑक्टोबर महिन्यात हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं तेव्हा तिची स्थिती अतिशय गंभीर होती. तिला रक्तदोषाचा आजार होता. तिच्या प्लेटलेटस अतिशय कमी होत्या.

आता तिचं वजन वाढत असून, तिचा श्वासोच्छावासही सुरळीतपणे सुरू आहे असं तिच्यावर उपचार करणारे डॉक्टर रवी खन्ना यांनी सांगितलं.

या मुलीचे पालक कोण हे अद्यापही स्पष्ट झालं नसून, ठराविक वेळेची पूर्तता केल्यानंतर ही मुलगी एखाद्या जोडप्याला दत्तक घेता येईल.

सध्या ही मुलगी उत्तर प्रदेशातील बरेली जिल्ह्यातील सामाजिक कल्याण खात्याच्या अधिकाऱ्याचे तिची देखभाल करत आहेत.

एका गावकऱ्याला स्वत:ची मुलगी दफन करत असताना, ही मुलगी अचानक दिसली. हिंदू संस्कृतीनुसार, मृतदेह जाळून अंत्यसंस्कार केले जातात मात्र लहान मुलांचा मृत्यू झाल्यास त्यांचं दफन केलं जातं.

शेतकऱ्याने 90 सेंटीमीटर (3 फूट) खणलं असता, त्याच्या फावड्याला वस्तू लागल्याचं जाणवलं. ते एक मातीचं भांडं होतं. फावड्याच्या धक्क्याने ते भांडं फुटलं आणि आतून लहान बाळाच्या रडण्याचा आवाज येऊ लागला. त्याने ते भांडं जमिनीवर आणलं तेव्हा त्यातून या बाळाला बाहेर काढण्यात आलं.

त्या बाळाला जवळच्या ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ॉस्पिटलात नेण्यात आलं मात्र दोन दिवसांनंतर त्या बाळाला डॉ. खन्ना यांच्या हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. याठिकाणी अत्याधुनिक उपचार आणि सोयीसुविधा उपलब्ध आहेत.

या बाळाचा जन्म प्रसूतीच्या तारखेच्या आधी झाला असल्याचं डॉक्टरांनी सांगितलं. 30व्या आठवड्यातच तिचा जन्म झाला असावा असा अंदाज डॉक्टरांनी व्यक्त केला. तिला हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं तेव्हा तिच्या शरीरावर सुरकुत्या होत्या. तिच्या शरीराचं तापमानही कमी झालं होतं. तिच्या शरीरातली साखरेची पातळीही कमी झाली होती असं डॉक्टरांनी सांगितलं.

मंगळवारी आम्हा या बाळाला जिल्हा हॉस्पिटल अधिकाऱ्यांकडे सोपवलं. तिचं वजन 2.57 किलो एवढं होतं. बाळ आता बाटलीने दूध पिऊ लागलं आहे. बाळ आता निरोगी असून काळजीचं कारण नाही असं डॉक्टरांनी सांगितलं.

हे बाळ किती कालावधासाठी जमिनीखाली होतं हे कळू शकलं नाही. हे बाळ जिवंत कसं राहिलं याचं डॉक्टरांनाही आश्चर्य वाटतं आहे.

या बाळाला तीन ते चार दिवसांपूर्वी जमिनीखाली गाडण्यात आलं असावं असं डॉ. खन्ना यांनी सांगितलं. बाळाचा जन्म होतो तेव्हा त्यांचं पोट, मांड्या, मान इथे काही प्रमाणात चरबी असते. त्या बळावर ते काही काळ जिवंत राहू शकतात असं डॉक्टर म्हणाले.

मात्र काही तज्ज्ञांच्या मते या बाळाला तीन ते चार तासांपूर्वी पुरण्यात आलं असावं. या बाळाची सुटका झाली नसती तर ते आणखी जेमतेम तासभर तग धरू शकलं असतं असं काही तज्ज्ञांना वाटतं.

मातीच्या भांड्याला असलेल्या छिद्रामुळे त्या बाळाला ऑक्सिजनचा, हवेचा पुरवठा झाला असावा असं काहींना वाटतं. हे भांडं घट्ट मातीचं नव्हतं यामुळे बाळाला श्वासोच्छावासाठी वाव मिळाला.

ऑक्टोबरमध्ये पोलिसांनी अज्ञात इसमांविरोधात गुन्हा दाखल केला. या बाळाचे पालक कोण याचा शोध त्यांनी सुरू केला आहे.

हे बाळ आणि हे प्रकरण प्रसारमाध्यमांच्या माध्यमातून जाहीरपणे समोर आल्यानंतरही कोणीच या बाळाची जबाबदारी घ्यायला पुढे आलं नाही.

जिवंत बाळाला पुरण्याचं कारण काय यावर अधिकाऱ्यांनी कोणतीही शक्यता वर्तवली नाही मात्र भारतात लिंग गुणोत्तर विषम प्रमाण आहे.

महिलांना, मुलींना सामाजिकदृष्या भेदभावाला सामोरं जावं लागतं. मुलींकडे, विशेषत: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ समाजात आर्थिक बोजा म्हणून पाहिलं जातं.

नकोशा मुलींचे गर्भ बेकायदेशीर लिंगनिश्चिती करणाऱ्या क्लिनिक्सच्या माध्यमातून पाडले जातात. मुलगी जन्माला आल्याने त्यांना मारण्याचे प्रकार भारतात...


या मूर्ती भारत सरकारला गेल्या आठवड्यात परत करण्यात आल्या.

40 वर्षांपूर्वी चोरीला गेलेल्या मूर्ती मिळणं ही मोठी गोष्ट आहे. या मूर्तींचा शोध कसा लागला, मूर्ती भारतात कशा परतल्या, याची माहिती बीबीसी प्रतिनिधी योगिता लिमये यांनी मिळवली आहे.

15 व्या शतकात विजयनगर साम्राज्याच्या काळात बांधलेल्या मंदिरातील या मूर्ती आहेत. तामिळनाडूतील आनंदमंगलम गावात हे मंदीर आहे. इथूनच 1978 मध्ये या मूर्ती चोरीला गेल्या होत्या.

विजयनगर साम्राज्य भारतीय इतिहासात अतिशय महत्त्वाचं मानलं जातं. त्या काळात विजयनगर हे मोठं व्यापारी केंद्र होतं.

चोरीला गेलेल्या मूर्ती परत मिळवण्यासाठी इतिहासकार, कलाकार, संशोधक तसंच पोलीस आणि युकेमधील भारतीय उच्चायुक्त कार्यालयातील अधिकाऱ्यांचं योगदान महत्त्वाचं राहिलं.

चार वर्षांपूर्वी, या मूर्तींपैकी एक मूर्ती ब्रिटिश अँटीक डिलर्स असोसिएशनच्या वेबसाईटव आढळून आली. इंडिया प्राईड प्रोजेक्टमधील एका सदस्याने हा फोटो पाहताच त्याला याची ओळख पटली. तिथूनच या मूर्ती भारतात परत आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले.

इंडिया प्राईड प्रोजेक्टचे सहसंस्थापक एस. विजयकुमार सांगतात, "ही मूर्ती मु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ख्यतः विजयनगर साम्राज्यात वापरात आलेल्या तांब्याच्या धातूची असल्याचं आम्हाला लक्षात आलं. पण दोन्ही मूर्तींची बनावट एकसारखी असल्याने ही मूर्ती रामाची आहे की लक्ष्मणाची हे आम्हाला कळत नव्हतं."

दक्षिण भारतात अशा काही मंदिरांतील मूर्तींचे सेट गायब असल्याची माहिती या विजयकुमार यांच्या टीमला होती. त्यामध्ये लक्ष्मणाची मूर्तीही गायब होती. त्यांनी सदर फोटो त्या मूर्तींशी जुळवून पाहिले.

या दरम्यान वेगवेगळ्या ठिकाणच्या मंदिरांना त्यांनी भेट दिली. तिथं जाऊन अशा पद्धतीच्या मूर्तींची पाहणी केली. पण त्यांना फोटोतील मूर्तींसारख्या मूर्ती कुठेच आढळून आल्या नाहीत.

गेल्या वर्षी प्राईड इंडिया ग्रुपचा एक सदस्य लंडनमध्ये होता. तिथं त्यांनी पुरातन आणि दुर्मीळ वस्तूंच्या प्रदर्शनाला भेट दिली. यावेळी त्यांना त्याच प्रकारचा दुसरा एक फोटो दिसला. या फोटोतील मूर्तीही ब्रांझचीच होती. पण या मूर्तीचं मुकूट थोडंसं वेगळं होतं.

तेव्हा त्यांना हे सगळी गोष्ट लक्षात आली. हे म्हणजे मूर्तींचा पूर्ण सेट चोरीला गेलेल्या प्रकरण होतं, हे त्यांना समजलं.

त्यांनी पुन्हा आपलं संशोधन सुरू केलं. हा शोद त्यांना पुदूच्चेरीच्या फ्रेंच इन्स्टीट्यूट या पुरातन वस्तू संग्रहालयापर्यंत घेऊन गेला. या संग्रहालयात त्यांना एक महत्त्वाचा दुवा सापडला.

या संग्रहालयात 15 जून 1958 रोजी काढलेला एक फोटो होता.

त्या फोटोत आनंदमंगलम गावातील श्री राजगोपाल स्वामी मंदिरातील मूर्तींचा पूर्ण सेट दिसत होता.

हे सगळे पुरावे घेऊन प्राईड इंडिया टीमने युकेतील भारतीय उच्चायुक्त कार्यालयाशी संपर्क साधला.

पुरेसे पुरावे गोळा करण्याचं काम सुरू होतं. दरम्यान, या मूर्ती विकल्या जाऊ नयेत, यासाठी भारतीय अधिकाऱ्यांनी प्रयत्न सुरू केले. सप्टेंबर 2019 मध्ये युकेतील भारतीय उच्चायुक्त कार्यालयातील अधिकाऱ्यांनी ही माहिती स्थानिक पोलिसांना (मेट्रोपोलिटन पोलीस) दिली.

या मूर्तींची जाहिरात करणाऱ्या डीलरला पोलिसांनी संपर्क साधला. सदर व्यक्ती एक भला माणूस होता. त्याच्या नावावर कोणताच गुन्हा दाखल नाही, याची पोलिसांनी खात्री पटवली.

भारतात तामिळनाडू पोलिसांच्या मूर्ती विभागातील गुप्तहेरांचं एक पथक गावात पाठवण्यात आलं.

श्री राजगोपाल स्वामी मंदिरातील मूर्ती खरंच चोरीला गेल्या होत्या, याबाबत खात्रीशीर माहिती स्थानिकांकडून मिळवण्यात आली.

त्यासोबतच ठोस पुराव्यांसाठी पथकाने स्थानिक पोलीस ठाण्यात...


या मॅरेथॉनमध्ये अनेक सेलिब्रिटीही सहभागी झाले होते. अभिनेत्री, अँकर मंदिरा बेदीदेखील मॅरेथॉनमध्ये धावली.

मुंबई आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉन म्हणजे आपल्या शारीरिक क्षमतेची चाचणी असतेच, शिवाय या मॅरेथॉन स्पर्धेच्या माध्यमातून एखादा चांगला संदेश देणारे उत्साही धावपटूही दिसतात. यंदाच्या मॅरेथॉनमध्ये प्लॅस्टिकचा धोका, लोकसंख्यावाढीचा धोका, मातृभाषा हरपण्याचा धोका सांगायचा प्रयत्न झाला तर बेटी बचाओसारखे संदेशही देण्यात आले. पुरुष हक्क, पुरुषांचं आरोग्य याविषयी सांगणारं एक चित्रही लक्ष वेधून घेत होतं.

पुरुष हक्क, पुरुषांचं आरोग्य याविषयी सांगणारं एक चित्र मॅरेथॉनमध्ये लक्ष वेधून घेत होतं.

मुंबईमध्ये झालेल्या 'टाटा मुंबई मॅरेथॉन'मध्ये जगभरातील धावपटूंनी सहभाग नोंदवला. या मॅरेथॉनची काही कलरफुल क्षणचित्रं.

मुंबई मॅरेथॉनमध्ये दरवर्षीप्रमाणे यंदाही आफ्रिकन धावपटूंनी वर्चस्व राखलं. भारतीय महिलांच्या स्पर्धेत मात्र मराठी मुलींनी यश मिळवलं.

ऐतिहासीक पात्रांच्या वेशभूषेत सहभागी झालेले धावपटू.

पहाटे 5.45 वाजता मॅरेथॉनला सुरुवात झाली.

संजीवनी जाधव आणि मोनिका आथरे यांनी हाफ मॅरेथॉन स्पर्धेत यश मिळवलं. सं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

जीवनी प्रथम तर मोनिका द्वितीय क्रमांकावर होती.

मोनिका आथरे

लोकसंख्या वाढ रोखण्याचा संदेश देणारा धावपटू

हाफ मॅरेथॉनमध्ये प्रथम आलेली संजीवनी जाधव

मातृभाषा जपा असा संदेश देणारी धावपटू.

'बेटी बचाओ'चा संदेश देण्यासाठी एका कुटुंबानं मॅरेथॉनमध्ये अशी वेषभूषा केली होती.

प्लॅस्टिकचा भस्मासूर किती भयानक ठरू शकतो हा संदेश देणारा हा धावपटू अशी बोलकी वेषभूषा करूनच रस्त्यावर उतरला होता.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या यंत्रातील गेअरिंग सिस्टिमच्या बारिक-सारिक बाबींकडे शास्त्रज्ञांनी विशेष लक्ष दिलं आहे.

1901 साली ग्रीकमध्ये रोमन काळातल्या एका तुटलेल्या जहाजाच्या अवशेषामध्ये हे यंत्र सापडलं होतं. याला 'अँटिकाईथेरा मेकॅनिझम' म्हणतात.

या अँटिकाईथेरा यंत्रणेच्या माध्यमातून रोमन काळात ग्रहांची स्थिती, ग्रहणाच्या तिथी, इतर खगोलीय घटना आणि तारखा यांची गणना व्हायची. प्राचीन ग्रीक उपकरण असलेलं हे 'अँटिकाईथेरा मेकॉनिझम' अनेक अर्थांनी हा एक 'अॅनालॉग कॉम्प्युटर' होता.

मात्र, या यंत्राचा केवळ एक तृतियांश भागच सुरक्षित राहिला. त्यामुळे हे यंत्र काम कसं करायचं, हे कोडं शास्त्रज्ञांना पडलं होतं. तब्बल एका शतकानंतर त्याचं उत्तर मिळाल्याचा दावा काही शास्त्रज्ञांनी केला आहे.

सुरुवातीच्या अभ्यासातून या यंत्राच्या मागचा भाग कसा काम करायचा, हे कळलं. पण, यंत्राच्या दर्शनी भागी असलेली क्लिष्ट गिअरिंग यंत्रणा आता-आतापर्यंत गूढच होती.

मात्र, यंत्राच्या 3D कॉम्प्युटर मॉडलिंगच्या मदतीने हे कोडं सोडवल्याचा दावा युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या (UCL) शास्त्रज्ञांनी केला आहे. त्यांनी यंत्राचा संपूर्ण फ्रंट पॅनल नव्याने तय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ार केला आणि आता यापुढे जात आधुनिक साहित्याचा वापर करत अँटिकाईथेराची संपूर्ण, एकसंध प्रतिकृती तयार करण्याचा त्यांचा इरादा आहे.

या यंत्रासंबंधीचा अभ्यास पेपर नुकताच 'Scientific Reports' या नियतकालिकात प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. यात नव्याने तयार करण्यात आलेली गिअरिंग सिस्टिम दाखवण्यात आली आहे. गिअरिंग सिस्टिमचे बारिक-सारिक तपशील आणि कॉम्प्लेक्स पार्ट्स या सर्वांकडे शास्त्रज्ञांनी विशेष लक्ष दिलं आहे.

या यंत्राचे केवळ 82 तुकडे सापडले आहेत. हा संपूर्ण यंत्राचा एक तृतियांश भाग आहे.

या पेपरचे मुख्य लेखक प्रा. टोनी फ्रिथ म्हणतात, "अत्यंत कौशल्याने तयार करण्यात आलेल्या या प्राचीन ग्रीक मास्टरपीसमध्ये सूर्य, चंद्र आणि ग्रह प्रभावी पद्धतीने दाखवले आहेत."

ते पुढे म्हणतात, "सध्या अस्तित्वात असलेल्या सर्व भौतिक पुराव्यांशी आणि प्राचीन यंत्रावरच कोरलेल्या वैज्ञानिक वर्णनाशी जुळणारं, असं आमचं मॉडेल आहे. अशाप्रकारचं हे पहिलंच मॉडेल आहे."

या यंत्राला पहिला अॅनालॉग कॉम्प्युटर सोबतच 'खगोलीय कॅलक्युलेटर' असंही म्हणतात. ब्रॉन्झ धातूपासून हे यंत्र बनवण्यात आलं होतं आणि यात बरेच गेअर्स होते.

यंत्राच्या मागच्या बाजूला ब्रह्मांडाचं वर्णन दिलंय. यात यंत्र तयार करण्यात आलं त्यावेळी ज्ञात असलेल्या पाच ग्रहांची गती दर्शवण्यात आली आहे.

मात्र, या यंत्राचे केवळ 82 तुकडे सापडले आहेत. हा संपूर्ण यंत्राचा एक तृतियांश भाग आहे. त्यामुळे शास्त्रज्ञांनी प्राचीन ग्रीक गणित आणि एक्सरे डेटा वापरून यंत्राचा उर्वरित भाग तयार केला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


या यादीत भाजपचे प्रमुख नेते, मंत्री, पदाधिकारी आणि बहुतांश विद्यमान आमदारांची नावे आहेत. पण यामध्ये एक नाव नसल्याचं ठळकपणे दिसून येत आहे. हे नाव आहे माजी महसूल मंत्री एकनाथ खडसे यांचं.

खडसे यांची उमेदवारी जाहीर झालेली नसली तरी त्यांनी मंगळवारीच (1 ऑक्टोबर) आपला अर्ज दाखल केला. त्यावेळी माध्यमांशी बोलताना खडसे यांची नाराजी दिसून आली.

खडसेंनी म्हटलं, "आज चांगला मुहूर्त असल्यामुळे मी माझा अर्ज दाखल केला आहे. आज यादीत नाव आहे की नाही याची मला कल्पना नाही. परंतु पुढच्या यादीत नाव असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अर्ज तर केलेलाच आहे. यापुढे मी यादीची वाट पाहीन. वरिष्ठांशी याबाबत बोलेन."

"आतापर्यंत 25 वर्षे झाली. मी, गोपीनाथ मुंडे, प्रमोद महाजन आणि इतर मोठ्या नेत्यांसोबत मिळून आम्ही निर्णय घ्यायचो. तिकीटवाटपाच्या प्रक्रियेत माझा सहभाग होता. राज्यभरात युती तोडण्याची घोषणा असेल किंवा भाजपने ज्या काही जबाबदाऱ्या दिल्या त्या मी पार पाडत आलेलो आहे. आता या गोष्टीला फक्त 'कालाय तस्मै नमः' असं म्हणता येईल."

2014 च्या निवडणुकीत एकनाथ खडसे मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आले होते. ते 19... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

95 पासून सलग सहावेळा या मतदारसंघातून निवडून येतात. एकनाथ खडसे विधानसभेत विरोधी पक्षनेते होते. फडणवीस यांच्या पहिल्या मंत्रिमंडळात एकनाथ खडसे महसूल मंत्री होते. पुढे कथित भूखंड घोटाळ्याच्या आरोपावरून त्यांनी राजीनामा दिला होता. या आरोपांबाबत पुढे काहीही निष्पन्न होऊ शकलं नाही.

पण त्यानंतर खडसे यांचा समावेश मंत्रिमंडळात झाला नाही. यावरून फडणवीस आणि खडसे यांच्यात वाद असल्याचं चित्र माध्यमांमध्ये नेहमी रंगवण्यात येतं. फडणवीस आणि खडसे यांच्यामध्ये दुरावा आहे का, तसंच हा दुरावा कधी व कसा निर्माण झाला, याची उत्तरं शोधण्याचा हा प्रयत्न.

'स्पष्टवक्तेपणाचा फटका'

एकनाथ खडसे आक्रमक स्वभावाचे नेते आहेत. स्पष्टवक्तेपणा हा त्यांचा स्वभाव आहे. त्याचाच फटका खडसे यांना बसल्याचं दिव्य मराठीच्या जळगाव आवृत्तीचे निवासी संपादक विजय कापडे यांनी सांगितलं.

कापडे सांगतात, "एकनाथ खडसे हे मुक्ताईनगर मतदारसंघातून सातत्याने निवडून येतात. 2014 पर्यंत त्यांना भाजपमध्ये मानाचं स्थान होतं. 2014 च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांचं नाव मुख्यमंत्रिपदाच्या शर्यतीतही होतं. पण पुढे देवेंद्र फडणवीस यांचं नाव मुख्यमंत्रिपदासाठी पुढे आलं. त्यानंतर खडसे यांचा समावेश मंत्रिमंडळातही झाला. पण त्यांच्या स्पष्ट बोलण्यामुळे पक्षाच्या वरिष्ठांची नाराजी त्यांनी ओढावून घेतली."

त्यांनी म्हटलं, "त्यानंतर खडसे यांच्यावर भोसरीतील भूखंड प्रकरणी आरोप झाले. तसंच दाऊद प्रकरणातही त्यांचं नाव जोडण्यात आलं. पण त्यामध्ये त्यांना क्लीन चिट देण्यात आली. तरीही पुन्हा त्यांचा समावेश मंत्रिमंडळात करण्यात आलं नाही."

'मुख्यमंत्रिपदाची महत्त्वाकांक्षा'

लोकमतच्या खानदेश आवृत्तीचे निवासी संपादक मिलिंद कुलकर्णी सांगतात, "2014 च्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीदरम्यान भाजपचं प्रदेशाध्यक्षपद देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे होतं. पक्षाने त्यांच्याकडे मुख्यमंत्रिपदाची धुरा सोपवली. त्यामुळे आपल्यापेक्षा कनिष्ठ सहकाऱ्याला मुख्यमंत्रिपद दिलं असं खडसेंना वाटलं. खडसे ज्येष्ठ नेते असल्यामुळे मुख्यमंत्रिपदाचे दावेदार होते. त्यांना मुख्यमंत्रिपदाची महत्त्वाकांक्षा होती. म्हणून खडसे पक्षावर नाराज होणं स्वाभाविक आहे."

"पुढे त्यांच्यावर आरोप झाले. खडसेंनी स्वतःहून राजीनामा दिला. चौकशीही झाली. पण दरम्यानच्या काळात पक्षाविषयी नाराजीचा सूर खडसेंनी कायम ठेवला. त्यांनी थोडं सबुरीने घेतलं असतं तर...


या यादीतील निवडक लोकांची ही यादी. या विजेत्यांचं वैशिष्ट्यं म्हणजे ते सामान्यातील असामान्य अशा वर्गवारीत येतात.

कोणत्याही प्रसिद्धीपासून आणि ग्लॅमरपासून दूर असलेले हे लोक गेल्या कित्येक वर्षांपासून त्यांच्या क्षेत्रात अविरतपणे काम करत आहेत. त्यांच्याबद्दल आपण फारसं ऐकलंही नसेल. त्यांची ही ओळख.

नानाम्लल आजी

काही दिवसांपूर्वी तुम्ही एका नव्वदीतील आजींचा योगसाधना करतानाचा व्हीडिओ पाहिला असेल. त्यांना पद्मश्री जाहीर करण्यात आली आहे. या तामिळनाडूच्या नानाम्मल आजी कित्येक वर्षांपासून जनतेला योग शिकवत आहेत. वयाच्या आठव्या वर्षापासून त्या योग करत आहेत. आतापर्यंत त्यांनी हजारो जणांना योगसाधनेची दीक्षा दिली आहे. त्यांचे काही विद्यार्थी आता योगशिक्षक झाले आहेत.

पाहा व्हीडिओ : नानाम्मल नावाच्या 98 वर्षांच्या आजी दररोज योगासनं करतात.

वेद प्रकाश नंदा

वेद प्रकाश नंदा हे अनिवासी भारतीय आहेत. ते कायदेपंडित आहेत. त्यांनी कायद्यावर अनेक पुस्तकं लिहिली आहेत. सध्या ते डेनव्हर विद्यापीठात प्राध्यापक आहेत. आंतरराष्ट्रीय कायदे संशोधनासाठी त्यांनी वेद नंदा सेंटर फॉर इंटरनॅशनल अॅंड कम्परेटिव्ह लॉ ही ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संस्था स्थापन केली आहे.

रोमूलस व्हिटेकर

या वन्य जीव संवर्धकाची 'स्नेक मॅन ऑफ इंडिया' अशी ओळख आहे. तामिळनाडू आणि अंदमान निकोबार या भागात ते जैव-विविधतेचं संवर्धन करण्याचं काम गेली 6 दशकं करत आहेत.

त्यांचा जन्म अमेरिकेतला आहे, पण त्यांनी भारतीय नागरिकत्व स्वीकारलं आहे. त्यांनी मद्रास स्नेक पार्कची स्थापना केली आहे. तसंच मगरींच्या संवर्धनासाठी त्यांनी क्रोकोडाइल बॅंक ट्रस्टची स्थापना केली आहे.

दामोदर गणेश बापट

गेल्या तीन दशकांहून अधिक काळ ते कुष्ठरोग्यांची सेवा करत आहेत. छत्तीसगड राज्यातील चंपा इथे जांगिर जिल्ह्यात त्यांचा आश्रम आहे.

आपल्या 19 स्वयंसेवकांच्या साहाय्याने त्यांनी आतापर्यंत हजारो रुग्णांची सेवा केली आहे. त्यांचा जन्म अमरावती जिल्ह्यातला. नागपूरमध्ये त्यांनी शिक्षण घेतलं आणि छत्तीसगडमध्ये जाऊन ते रुग्णांची सेवा करू लागले.

इब्राहिम सुतार

सुतार यांना सर्व जण 'कन्नड कबीर' या नावानं ओळखतात. गेल्या 44 वर्षांपासून ते भजनाच्या माध्यमातून हिंदू-मुस्लीम या दोन समुदायांना एकत्र आणण्याचं कार्य करत आहेत. लोकगीतांच्या माध्यमातून सामाजिक समतेचं कार्य ते करत आहेत.

सुभाषिणी मिस्त्री

सुभाषिणी यांचे पती वैद्यकीय सेवेअभावी गेले. या गोष्टीचा त्यांना जबर धक्का बसला. अशी वेळ इतर कुणावरही येऊ नये असं त्यांना वाटू लागलं. हाती येईल ते काम त्या करू लागल्या. त्या मोलकरीण म्हणून राबल्या. अतिशय कष्टाने त्यांनी आपल्या मुलाला डॉक्टर बनवलं.

नंतर, त्यांनी एक छोटंसं रुग्णालय काढलं. काही वर्षानंतर त्यांनी कोलकात्यामध्ये एक मल्टिस्पेशॅलिटी हॉस्पिटल सुरू केलं आहे. या ठिकाणी गरिबांना मोफत सेवा प्रदान केली जाते असं ह्युमॅनिटी हॉस्पिटलच्या साइटवर म्टलं आहे.

लक्ष्मीकुट्टी

या 75 वर्षांच्या आजी म्हणजे निसर्गाचा चमत्कारच आहेत. त्यांना सर्व जण 'वनमुथ्थासी' म्हणजे जंगलाची आजी म्हणतात. औषधांच्या क्षेत्रातलं कोणतंही औपचारिक शिक्षण त्यांनी घेतलेलं नाही. पण जंगलात असणाऱ्या सर्व औषधी वनस्पतींबद्दलची सर्व माहिती त्यांना तोंडपाठ आहे. सर्पदंश आणि विंचूदंशांवर त्या औषध तयार करतात. हे सर्व ज्ञान आपल्याला आपल्या आईकडून मिळालं आहे असं त्या सांगतात.

सुलागट्टी नरसम्मा

कर्नाटकातील दुर्गम भागात जिथे वैद्यकीय सुविधांचा अभाव आहे त्या ठिकाणी सुलागट्टी जातात आणि महिलांना प्रसुतिसाठी मदत करतात. गेल्या कित्येक वर्षांपासून त्यांचं हे...


या यादीमुळं आधीच विविध कारणाने नाराज असलेल्या राज्य भाजपमधील नेत्यांच्या नाराजीत आणखीच भर पडण्याची शक्यता आहे.

दुसरीकडे, विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांचं महाराष्ट्रातल्या राजकारणातील महत्त्व वाढलंय हे आजच्या तिकीटवाटपातून दिसून येतं. मात्र ते त्यांची वेगळी टीम आणू पाहत आहेत का? देवेंद्र फडणवीस जातीची समीकरणं कशी साधत आहेत अशा अनेक प्रश्नांबाबत आम्ही विविध राजकीय विश्लेषकांशी संवाद साधला.

'देवेंद्रच चेहरा आणि मोहरा'

देवेंद्र फडणवीस हाच आता भाजपचा चेहरा आणि नवा मोहरा निर्माण करायचा आहे असं ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक संजय मिस्कीन यांना वाटतं ते म्हणतात, "जनसामान्यांमध्ये प्रतिमा असलेल्या नेत्यांची फळी मोडून काढायची आहे त्यामुळे गोपीचंद पडळकर यांच्यासारख्या अत्यंत उतावीळ नेत्याला त्यांनी उमेदवारी दिली आहे. पडळकर यांच्यासारख्या लोकाधार नसलेल्या चेहऱ्यांना पुढे करायचं आहे हे या निवडणुकीत दिसून येतंय."

"मुळात विधानसभेच्या निवडणुकीत बावनकुळेंच्या रुपात त्यांनी तेली समाजाच्या उमेदवारांना डावललं. त्याचा फटका त्यांना बसला. त्यांची सत्ता यामुळे गेली तरी त्यांनी हे तमाम राजकीय विश्लेषकांचं म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त आहे. मोठ्या नेत्यांना तिकीट न देता फक्त वाक्चातुर्य असलेल्या लोकांना शरद पवार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांवर टीका करण्यासाठी राजकारणाचा पाया रचणं हा उद्देश आहे."

नाकारलेल्यांवर पक्षश्रेष्ठींचा राग

गेल्यावर्षी झालेल्या विधानसभा निवडणुकीच्या वेळी या चौघांना तिकीट नाकारण्यात आलं होतं. या निर्णयाने महाराष्ट्राच्या राजकीय विश्वात खळबळ माजली होती. त्यानंतर वेळोवेळी खडसे यांनी आपली नाराजी बोलून दाखवली होती. पंकजा मुंडे यांनीही त्यांची नाराजी दाखवण्याचे वेगवेगळे प्रयत्न केले खरे. पण त्यांचा तो प्रयत्न फारसा यशस्वी झाला नाही.

मात्र या ज्येष्ठ नेत्यांना तिकीट नाकारण्यात देवेंद्र फडणवीसांचा फारसा हात नाही असं लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक यदू जोशी यांना वाटतं.

"देवेंद्र फडणवीस आणि चंद्रकांत पाटील यांच्याकडे पक्षाची सूत्रं आहेत. त्यामुळे  महाराष्ट्रात विधान परिषदेसंदर्भात त्यांचं मत लक्षात घेणं अतिशय स्वाभाविक आहे. त्यांनी आणि चंद्रकांत पाटलांनी खडसे, मुंडे आणि बावनकुळेंचं नाव दिल्लीला पाठवलं होतं हे खुद्द खडसेंनीच सांगितलं आहे. त्यांचं नाव राज्यसभेच्या वेळीही पाठवलं होतं. पण पक्षश्रेष्ठींनी ते मान्य केलं नाही. त्यामुळे खडसे, मुंडे किंवा बावनकुळे यांच्याबद्दल पक्षश्रेष्ठींची नाराजी आहे. असं त्यातून लक्षात येतं," असं जोशी म्हणाले.

ज्यांना संधी मिळाली आहे ते फडणवीसांचे निकटवर्तीय आहेत. दटके हे पक्षाचे अतिशय निष्ठावान कार्यकर्ते आहेत. पडळकर, मोहिते पाटील फडणवीसांच्या नेतृत्वात भाजपात आले. डॉ. अजित गोपछडे हेही भाजपचे निष्ठावान कार्यकर्ते आहेत.

उमेदवारांना आपल्याला संधी मिळावी हे वाटणं स्वाभाविक आहे. पण प्रत्येकाकडे पाहण्याच्या पक्षाच्या फुटपट्ट्या वेगळ्या असतात. नव्या चेहऱ्यांना संधी मिळावी हे पक्षाला वाटलं असावं, असं मला वाटतं. जोशी पुढे सांगतात.

आज झालेल्या तिकीट वाटपात गोपीचंद पडळकर आणि रणजीतसिंह मोहिते पाटील यांचा समावेश आहे. दोघंही विधानसभेच्या निवडणुकीवेळी भाजपात आले होते. त्यामुळे पक्षाच्या निष्ठावानांना सोडून इतरांना तिकीट का दिलं असावं याबद्दल ज्येष्ठ पत्रकार राही भिडे त्यांचं मत नोंदवतात.

"आजचं तिकीटवाटप पाहिलं तर असं लक्षात आलं की बाहेरून आलेल्या लोकांना तिकीट दिलं आहे. त्यामुळे कुठेतरी हे लोक टिकून रहावेत हा त्यामागचा उद्देश असावा. कारण पक्षप्रवेशाच्या वेळी काहीतरी आश्वासनं दिली असणारच. ती पूर्ण करणंही...


या युद्धात मैदान आहे इंटरनेट आणि शस्त्र आहेत कंटेट किंवा या योद्धांद्वारे बनवले जाणारे व्हीडिओ. आणि आता या बातमीचं निमित्त ठरला आहे एक रोस्ट व्हीडिओ, जो युट्यूबने आक्षेपार्ह म्हणत काढून टाकला आहे.

तुम्ही म्हणाल आता रोस्ट म्हणजे काय? तर एखाद्यावर अगदी टोकाचे विनोद करून त्याची पार 'उतरवून टाकणे', याला रोस्ट म्हणतात. Roast म्हणजे भाजणे. आपण पापड किंवा भरतासाठी वांगी भाजतो अगदी तसंच.

युद्धाचं निमित्त काय?

गेल्या काही काळापासून टिकटॉकची लोकप्रियता देशात सातत्याने वाढते आहेत. अवघ्या 15-30 सेकंदांच्या व्हीडिओंमध्ये लोक एखाद्या डायलॉगवर मिमिक्री करून किंवा गाण्यावर नाचून लोकप्रिय झाले आहेत. तसे अनेक "टिकटॉक स्टार" भारताने गेल्या काही काळात तयार केले आहेत.

मात्र यामुळे तुलनेनं लांब आणि बऱ्यापैकी ओरिजनल व्हीडिओ बनवणारे युट्यूबर्स चिडले. त्यांच्यापैकीच एकाने 'या टिकटॉकवाल्यांना काय कळतं ओरिजनल कंटेट वगैरे', अशी भाषा करणारा व्हीडिओ बनवला.

त्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी मैदानात आला आमिर सिद्दिकी नावाचा एक टिकटॉक स्टार. आमिर हा स्वतःला एक सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर म्हणवतो आणि टिकटॉकवर जवळपास 6 ल... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाख फॉलोअर्स आहेत. इन्स्टाग्रामवर त्याला चांगलीच फॉलोइंग आहे.

त्याने एक व्हीडिओ तयार करत युट्यूबर्सना आवाहन केलं की तुम्ही तुमचे व्हीडिओ बनवा, आम्ही आमचे बनवतो. कशाला वाद करायचाय?

यावरच चिडला कॅरी मिनाती नावाचा एक युट्यूबर. फरिदाबादचा कॅरी मिनाती उर्फ 20 वर्षांचा अजय नागर हा देशातल्या अव्वल तरुण, एकल युट्युबर्सपैकी एक आहे.

युट्यूबवर लाखो सब्सक्राईबर्स असलेल्या कॅरी मिनातीने एक व्हीडिओ बनवत आमिरला चांगलंच रोस्ट केलं. अतिशय शिवराळ भाषेत कॅरी मिनातीने आमिरचे टिकटॉक व्हीडिओ किती 'थुकरट' असतात, तुमचा कंटेट किती फालतू असतो, हे सांगण्याचा प्रयत्न केला.

कॅरी मिनातीचा हा व्हीडिओ यूट्यूबवरुन काढून टाकण्यात आला आहे.

हा व्हीडिओ इतका लोकप्रिय ठरला की त्याने भारतातले आजवरचे युट्यूबचे सर्व विक्रम मोडले, असं काही बातम्यांमध्ये सांगण्यात आलंय. अवघ्या 24 तासात त्याला 40 लाखांपेक्षा जास्त लाईक्स आणि सुमारे 24 लाखांपेक्षा जास्त व्ह्यूज मिळाले होते.

युट्यूबने का काढला तो व्हीडिओ?

या विक्रमी व्हीडिओमधून देशातल्या इतर युट्यूबर्सचे सब्सक्रायबर्सही चांगलेच वाढले, त्यामुळे एकंदर हे युद्ध त्यांनी जिंकलं, असा दावा करण्यात आला.

मात्र त्यानंतर गुरुवारी युट्यूबने कॅरी मिनातीचा हा विक्रमी व्हीडिओच काढून टाकला.

हा व्हीडिओ ऑनलाईन छळ करणारा असल्यामुळे युट्यूबने तो काढून टाकला, असं अनेक बातम्यांमध्ये सांगितलं जातंय. डिसेंबर 2019मध्ये युट्यूबने त्यांच्या वापरीच्या अटी अपडेट केल्या होत्या, त्यानुसार कुणालाही लक्ष्य करून त्यांचा ऑनलाईन छळ करणारे व्हीडिओ त्यांच्या साईटवर सहन केले जाणार नाही. "अशा छळामुळे लोकांना असुरक्षित वाटतं आणि ते मुक्तपणे बोलू शकत नाही, एकमेकांशी संवाद साधू शकत नाही. याबाबतीत व्हीडिओ बनवणाऱ्यांनी आम्हाला वेळोवेळी सांगितलं आहे," असंही युट्यूबने त्यांच्या धोरणांबाबत सांगितलं आहे.

त्यामुळे आता ट्विटरवर आणि इन्स्टाग्रामवर #JusticeForCarry ट्रेंड होत आहेत.

काही जणांनी टिकटॉकवर बंदी आणण्यासाठी एक ऑनलाईन याचिकाच सुरू केली आहे, तर काही जणांनी कॅरी मिनातीचा व्हीडिओ युट्यूबने पुन्हा अनब्लॉक करावा, यासाठी अर्ज केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


या योजनेचे तपशील अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी बुधवारी (13 मे) पत्रकार परिषद घेऊन स्पष्ट केले.

सीतारमण यांनी जाहीर केलेल्या योजनांमध्ये सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम आकारांचे उद्योग, बांधकाम क्षेत्र, वित्त संस्था आणि त्याचबरोबर मध्यमवर्गीयांशी संबंधित काही घोषणा होत्या.

यातल्या मध्यमवर्गीयांसाठी असलेल्या पाच महत्त्वाच्या घोषणा समजून घेऊया.

1. भविष्यनिर्वाह निधीच्या हप्त्यात दिलासा

पगारदार मध्यमवर्गीयांच्या हातात जास्त पैसा खेळता रहावा, यासाठी केंद्र सरकारने एक सवलत देऊ केली आहे. आपल्या पगारातील 12 टक्के रक्कम आपण आपल्या भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच पीएफ खात्यात टाकत असतो. तशी ती टाकणं एरवी बंधनकारक आहे.

पण आता कोरोनामुळे उद्भवलेल्या आर्थिक तंगीची परिस्थिती बघून केंद्रसरकारने या हप्त्याची टक्केवारी पुढच्या तीन महिन्यांसाठी कमी केली आहे. 12 टक्क्यांवरून हा वाटा 10 टक्क्यांवर आणला आहे.

म्हणजे जून, जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यांत आपल्या पगारातून भविष्य निर्वाह निधीसाठी दहा टक्के रक्कमच कापली जाईल. आपल्या वाट्याबरोबरच कंपनी जो वाटा आपल्या भविष्य निर्वाह निधीत देत असते तो वाटाही 12 टक्क्यांवर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ून 10 टक्क्यांवर आणला आहे.

त्यामुळे आपल्या पगारातून पुढच्या तीन महिन्यांसाठी नेहमीपेक्षा कमी रक्कम कापली जाईल आणि तेवढी जास्त रक्कम आपल्याला पगारात दिसू शकेल. अर्थात, हा बदल तीन महिन्यांसाठीच आहे.

सरकारी कंपन्या आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांना मात्र या सवलतींतून वगळण्यात आलं आहे.

या सवलतीचा अर्थ आम्ही या विषयातील तज्ज्ञ वसंत कुलकर्णी यांच्याकडून समजून घेतला.

"मध्यमवर्गीय आणि शेतकरी हा देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. आणि सगळ्यांत मोठा ग्राहक आहे. त्याच्या हातात पैसा खेळता असेल तर तो पैसा तो गरजेच्या वस्तूंवर खर्च करेल. आणि पर्यायाने पैसा पुन्हा अर्थव्यवस्थेत खेळेत. त्यासाठी ही सवलत सरकारने देऊ केली आहे. लोकांकडे खर्च करता येण्याजोगा पैसा वाढावा हा त्यामागे हेतू आहे. यातून बाजारपेठेत वस्तूंना मागणी वाढेल आणि देशाचं अर्थचक्र सुरू राहील, " वसंत कुलकर्णी यांनी सांगितलं.

या योजनेचा फायदा पगार देणाऱ्या कंपन्यांनाही होणार आहे. तो सांगताना कुलकर्णी यांनी म्हटलं की, कंपन्यांसाठी प्रत्येक कामगारामागे खर्च करावी लागणारी रक्कम कमी होईल.

2.  15,000 पेक्षा कमी पगार असणाऱ्यांसाठी काय सवलत?

अशा लोकांसाठी यावर्षी मार्च महिन्यांतच अर्थमंत्र्यांनी एक योजना जाहीर केली होती. ज्यांचा महिन्याचा पगार पंधरा हजारांपेक्षा कमी आहे, अशा लोकांचा कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधीचा 24% म्हणजे सर्वच्या सर्व वाटा मागचे तीन महिने केंद्र सरकार देत होतं.

आता या योजनेला आणखी तीन महिन्यांची मुदतवाढ मिळणार आहे. म्हणजे अशा लोकांना आधी मिळत असलेला फायदा मिळत राहणार आहे. ज्या कंपन्यांमध्ये कर्मचाऱ्यांची संख्या शंभर पेक्षा कमी आहे अशा कंपन्यांसाठी ही योजना लागू आहे.

अर्थात, वर दिलेल्या दोन्ही प्रकारात तुमच्या हातात सध्या जास्त पैसा येणार असला तरी, भविष्य निर्वाह निधीतील तुमचा वाटा म्हणजे तुमची बचत कमी होणार आहे.

3. अर्थव्यवस्थेत किती पैसे खेळणार?

कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधीत झालेल्या या बदलांमुळे कर्मचाऱ्यांचा पगार पुढचे तीन महिने वाढणार आहे. आणि त्याचा फायदा साडे सहा लाख कंपन्यांमध्ये काम करत असलेल्या जवळ जवळ साडे चार कोटी कर्मचाऱ्यांना मिळणार आहे.

शिवाय या बदलामुळे पुढच्या तीन महिन्यांत देशाच्या अर्थव्यवस्थेच 6 हजार 750 कोटी रुपये खेळते राहणार असल्याचं अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी म्हटलं आहे.

4. आयकर विवरणपत्र भरण्याची...


या राजीनाम्यानंतर शिवसेना एनडीएतून अधिकृतपणे बाहेर पडली का, असा प्रश्न उपस्थित होऊ लागला. संसदीय कामकाजमंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी रविवारी (17 नोव्हेंबर) या प्रश्नाचं उत्तर दिलं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

शिवसेना नेत्यांची बसण्याची जागा बदलण्यात आली असून ते विरोधी बाकांवर बसतील असं स्पष्ट करण्यात आलं. या सर्व पार्श्वभूमीवर शिवसेनेचं एनडीएतील स्थान, सरकार स्थापनेच्या चर्चा तसंच मुख्यमंत्रिपदावरचा शिवसेनेचा दावा यासंबंधी शिवसेना खासदार अनिल देसाई यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.

राज्यसभेतील शिवसेनेच्या जागा आता बदलल्यात, अशी चर्चा आहे. शिवसेना आता विरोधी बाकांवर बसणार का?

- हो. कालच या प्रकारचं एक पत्र आम्हाला सेक्रेटरिएटकडून आलं. यामध्ये मी, संजय आणि राजकुमार धूत यांची राज्य सभेतील आसनव्यवस्था बदलण्यात आली आहे.

आमचा जो काही डिव्हीजन नंबर असेल तोसुद्धा त्या अनुषंगाने बदलला आहे. ट्रेझरी बेंचेसवर होतो, तिथून आता विरोधी बाकांवर टाकण्यात आला आहे. ठीक आहे. शेवटी सभागृहामध्ये देशासाठी कायदा बनवणं आणि देशाच्या ज्या काही महत्त्वाच्या समस्या आहेत, त्या सभागृहापुढे मांडून त्याचा पाठपुरा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

वा करणं आणि संघर्ष करून न्याय मिळवणं, हे खासदार म्हणून आपलं काम आहे. ते काम कुठेही बसलो तरी करणं स्वाभाविक आहे.

पण याचा अर्थ युती अधिकृतपणे तुटली असा आहे का? शिवसेना आता असं स्पष्टपणे म्हणेल का?

- जी कृती झाली आहे, आमची जर आसनंच बदलली आहेत, तर त्याचा अर्थ स्पष्ट आहे.

म्हणजे तुम्ही आता एनडीएचा भाग नाहीये?

- मला वाटतं, की आता याची केवळ औपचारिकताच बाकी आहे.

शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची चर्चा कुठपर्यंत आली आहे? पहिला ड्राफ्ट तयार आहे, असं कळंतय. उद्धव ठाकरे, सोनिया गांधी आणि शरद पवार अंतिम निर्णय घेणार, असं समजतंय. चर्चा कोणत्या टप्प्यावर आलीये आणि सरकार कधीपर्यंत स्थापन होणार?

- तीनही पक्षांकडून आपापल्या पक्षाध्यक्षांनी नेमून दिलेली मंडळी आहेत. शिवसेनेकडून सुभाष देसाई, एकनाथ शिंदे आहेत. काँग्रेसकडून पृथ्वीराज चव्हाण, सुशीलकुमार शिंदे यांच्यासारखी नेतेमंडळी आहेत. राष्ट्रवादीकडून जयंत पाटील, छगन भुजबळ, जयंत पाटील आहेत.

हे सर्वजण बसून कॉमन मिनिमम कार्यक्रम किंवा जे काही महत्त्वाचे मुद्दे असतील त्यावर चर्चा करत आहेत, आपापल्या पक्षाध्यक्षांना त्यासंबंधीची माहिती देत आहेत. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे या सर्व चर्चेवर नजर ठेवून आहेत. एकूण योग्य दिशेने चर्चा होत आहे.

पण काही कालमर्यादा सांगता येईल? म्हणजे या आठवड्यात होईल, पुढच्या आठवड्यात होईल की यापेक्षा वेळ लागेल?

- निश्चित अशी तारीख सांगता येत नाही. पण जेवढं लवकर करता येईल, व्यवस्थिपणे करता येईल हे पाहू. कारण तीन पक्ष असल्यामुळे सगळं काही नीटनेटकं होईल हे पाहणं आवश्यक आहे. या सगळ्यांमध्ये महत्त्वाचा विषय आहे, तो महाराष्ट्राला स्थिर सरकार देणं. कोणत्याही प्रकारची अस्थिरता असणं हे राज्याच्या दृष्टिनं योग्य ठरणार नाही. त्यामुळे सगळ्या गोष्टींचा वेध घेऊन या गोष्टी मांडल्या जात आहेत. एकदा या गोष्टींचा मेळ पडला, की स्थिर सरकार अस्तित्वात येईल.

असं म्हटलं जातंय, की सोनिया गांधींना विचारधारा, हिंदुत्वाचा मुद्दा, मुस्लिम आरक्षणाचा मुद्दा अशा काही गोष्टींवर आक्षेप किंवा काही शंका होत्या. तुम्हीही या सर्व चर्चांमध्ये होता. या मुद्द्यांपाशी येऊन चर्चा अडली आहे का?

- मला असं नाही वाटत. नाहीतर चर्चा एवढ्या पुढे गेल्याच नसत्या. तीनही नेते एकमेकांशी बोलत आहेत. त्यामुळे माझ्या मते चर्चा व्यवस्थित सुरू आहे.

11 नोव्हेंबरला नेमकं काय झालं? शिवसेनेकडे...


या रुग्णालयात जखमींवर उपचार सुरू आहेत.

विमान अपघातातील जखमींवर मुख्यत: कोळीकोडमधील MIMS हॉस्पिटल आणि बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये उपचार सुरू आहेत.

या सर्व हॉस्पिटल्सच्या बाहेर अपघातग्रस्तांच्या नातेवाईकांनीही गर्दी केलीय. आपल्या नातेवाईकाला किरकोळ दुखापत झाल्यानं काहीसे हायसं वाटून बसलेले कुटुंबीयसुद्धा इथे आहेत आणि आपल्या नातेवाईकाचा या अपघातात जीव गेल्यानं त्याचा मृतदेह ताब्यात घेण्यासाठी थांबलेले कुटुंबीय सुद्धा आहेत.

काही कुटुंबीयांना तर अजून त्यांच्या नातेवाईकाच्या आरोग्याबाबत नेमकी काय स्थिती आहे, हेच कळलं नाहीय.

अपघातात अनेकजण जखमी झाले आणि परिणामी रक्ताचीही गरज भासली. त्यामुळे रक्तदानासाठी आलेल्यांची गर्दीही हॉस्पिटलबाहेर दिसून येते.

जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 35 जणांवर उपचार सुरू आहेत आणि BMH हॉस्पिटलमध्ये 25 जणांवर उपचार सुरू  आहेत. आतापर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, MIMS मध्ये उपचार घेणाऱ्या चार, तर BMH मधील दोन प्रवाशांना मृत घोषित करण्यात आले आहे."

उपजिल्हाधिकारी हिमा यांच्याकडे MIMS मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी देण्यात आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ली आहे. हिमा यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगितलं की, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 39 प्रवाशांना भरती करण्यात आलं होतं. त्यातील चार जणांचा मृत्यू झाला आहे. शिवाय, आणखी चार प्रवाशांची प्रकृती गंभीर आहे."

ज्या प्रवाशांना हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आले, त्यांची कोरोना चाचणीही करण्यात आली. सर्वांची कोरोना चाचणी निगेटिव्ह आली आहे, अशीही माहिती हिमा यांनी दिली.

जिल्हा प्रशासनाचे वरिष्ठ अधिकारी अब्दुल रेहमान यांच्याकडे बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी आहे. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "28 प्रवाशांना उपचारासाठी BMH मध्ये दाखल करण्यात आलं. त्यातील दोघांचा आधीच मृत्यू झाला होता."

एका प्रवाशाला बेबी मेमोरियल हॉस्पिटलमधून डिस्चार्जही देण्यात आल्याची माहिती रेहमान यांनी दिली.

तसंच, BMH मध्ये आता एकूण 25 जण उपचार घेत आहेत आणि त्यातील एकाची प्रकृती गंभीर आहे, अशी माहिती रेहमान यांनी बीबीसीला दिली.

कुणी दिलासादायक बातमीची, तर कुणी मृतदेहाची वाट पाहतोय...

करुणाकरन वरियथ हे मूळचे मलप्पुरम जिल्ह्यातील आहेत. ते आणि त्यांच्या कुटुंबातील आणखी एकजण MIMS हॉस्पिटलबाहेर उभे होते. त्यांचा पुतण्या सुधीर वरियथ हा अपघातग्रस्त विमानात होता. सुधीरचा या अपघातात मृत्यू झाला.

सुधीरच्या नातेवाईकांच्या माहितीनुसार, विमान अपघातानंतर ज्यावेळी सुधीरला हॉस्पिटलमध्ये आणलं आणि कोरोना चाचणी केली गेली, तेव्हा तो पॉझिटिव्ह आढळला.

आता सुधीरचे नातेवाईक त्याच्या अंत्यसंस्काराबाबतच्या प्रशासनाच्या निर्णयाची वाट पाहत आहेत. मात्र, सुधीर ज्यावेळी दुबईतून निघाला होता, त्यावेळी त्यानं कोरोना चाचणी केली होती आणि तो निगेटिव्ह आला होता, असं सुधीरच्या नातेवाईकांचं म्हणणं आहे.

46 वर्षीय सुधीर दुबईतील मल्टिनॅशनल कंपनीत अकाऊंट मॅनेजर म्हणून काम करत होते. काही दिवसांपूर्वीच त्यांची नोकरी गेली.

सुधीर अत्यंत सभ्य आणि कुटुंबवत्सल माणूस होता, असं त्याचे काका करुणाकरन सांगत होते. सुधीरला कुणी भावडं नाहीत. त्याच्या पश्चात आता त्याची पत्नी, आई आणि दोन मुलं (पाच आणि दहा वर्षांची मुलं) आहेत.

आखाती देशांमध्ये सुधीरनं वीस वर्षांहून अधिक काम केलंय. यातील 15 वर्षांचा कालावधी जवळपास दुबईतच घालवला आहे.

MIMS हॉस्पिटलमध्येच विमानात जखमी झालेलं एक जोडपं भरती आहे. खादिजा नसरीन (वय 24 वर्षे) आणि तिचा पती इरफान (वय 28 वर्षे) अशी या जोडप्याची नावं...


या रॉकेटनं अमेरिकेतल्या फ्लोरिडा इथून केप कॅनव्हराल एअर फोर्स स्टेशनवरून हे उड्डाण केलं. जवळपास 48 कोटी किलोमीटरचा प्रवास करून 18 फेब्रुवारी 2021ला पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावर उतरेल.

आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या एकाच महिन्यात चीन, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि आता अमेरिकेनं मंगळावर यान पाठवलं आहे.

याच महिन्यात प्रथम चीनचं तियानवेन-1 आणि नंतर युएईचं होप हे यान मंगळाकडे झेपावलं आहे. मंगळावरची जीवसृष्टी, तिथल्या वातावरणाचा आणि मातीचा अभ्यास या मंगळ मोहिमांकडून केला जाणार आहे.

इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर कसं असेल?

अमेरिकेच्या यानामधली विशेष गोष्ट म्हणजे पर्सिविअरन्स हे 1 टनाचं रोव्हर मंगळावर उतरणार आहे. या रोव्हरसोबतच एक अत्यंत छोटेखानी हेलिकॉप्टरही असेल. या हेलिकॉप्टरचं नाव इंजिन्युईटी आहे.

रोव्हर मंगळावर स्थिरावल्यानंतर त्यातून हे इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर बाहेर येईल आणि मंगळाच्या आकाशात पहिल्यांदा उड्डाण करेल. यावेळी रोव्हर आपल्या कॅमेऱ्यामार्फत या हेलिकॉप्टरचे फोटो घेणार आहे.

मंगळाच्या वातावरणात हवेत चालणारं यंत्र उडू शकतं का? या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्यासाठी हे हेलिकॉप्टर वजा उडणारं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यंत्र पाठवलं गेलं आहे. याचं वजन अवघं 1.8 किलो इतकं आहे. याला दोन गोलाकार फिरू शकणारे पंखे आहेत.

पर्सिविअरन्स रोव्हर कसं काम करेल?

पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावरच्या जेझेरो क्रेटरवर म्हणजेच मंगळावरच्या 40 किलोमीटरचा परिघ असलेल्या मोठ्या गोलाकर खड्ड्यावर उतरेल. यापूर्वी या क्रेटरचे उपग्रहांमार्फत नासाने फोटो घेतले होते. त्यावरून या क्रेटरमध्ये काही वर्षांपूर्वी सरोवर असल्याची शंका आहे.

मंगळावर असलेली जीवसृष्टी शोधणं हे या रोव्हरचं मुख्य काम आहे. मंगळावर जीवाणू आहेत का? याचा सुद्धा शोध घेतला जाईल. मुळात म्हणजे हे रोव्हर पुन्हा पृथ्वीकडे परतणार आहे. त्यानंतर रोव्हरकडून आलेल्या नमुन्यांची सविस्तर चाचणी केली जाईल.

नासामधले संशोधक आणि या रोव्हर असलेल्या कॅमेऱ्यांच्या उपकरणांचे प्रमुख संयोजक जिम बेल सांगतात की, "या रोव्हरवर अत्याधुनिक असे 23 कॅमेरे बसवण्यता आले आहेत. तसंच, या रोव्हर प्रथमच मायक्रोफोन म्हणजे माईक बसवण्यात आला आहे. जेणेकरून जेव्हा हे रोव्हर आपलं खोदकाम मंगळाच्या भूमीवर सुरू करेल तेव्हा येणारे आवाज आम्हाला ऐकता येतील आणि त्याचा अभ्यास करता येईल."

तसंच, या रोव्हरसोबत एक मानवाला वापरता येऊ शकेल असा स्पेससुटही पाठवण्यात आला आहे. ज्याच्यावर मंगळाच्या वातावरणाचा काय परिणाम होतो याचा अभ्यास त्यामुळे करता येईल.

रोव्हरवर एक मॉक्सी नावाचं उपकरण बसवण्यात आलं आहे. हे उपकरण मंगळाच्या वातावरणात असलेल्या कार्बन डाय ऑक्साईडचं ऑक्सीजनमध्ये रुपांतर करण्याचं काम करेलं.

या सगळ्या अभ्यासाचा भविष्यातल्या मंगळावरच्या मानवी मोहिमांसाठी उपयोग होईल. असं नासाच्या संशोधकांनी स्पष्ट केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


या रोबोंमुळे ज्या लोकांना गर्लफ्रेंड किंवा पार्टनर नाही त्यांचा एकटेपणा दूर होऊ शकतो असं म्हटलं जातं पण या अशा रोबोंमुळे नुकसान देखील होऊ शकतं अशी शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

कृत्रिम बुद्धिमत्तेसहित (Artificial intelligence) उपलब्ध असलेल्या सेक्स रोबोच्या वापरामुळे व्यक्ती आणि समाजाला मानसिक तसंच नैतिक धोका वाढत चालल्याचं अमेरिकेतील संशोधकांनी म्हटलं आहे.

याप्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा निरीक्षणापासून बचाव होत आहे, कारण चौकशी संस्थांना यापद्धतीचा तपास करण्याची लाज वाटते, असं संशोधक म्हणतात.

यापद्धतीच्या रोबोच्या अनियंत्रित वापरावर निर्बंध आणावेत, असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. ड्यूक युनिव्हर्सिटीच्या डॉ. क्रिस्टीन हेंड्रेन यांनी बीबीसी न्यूजला सांगितले की "यामुळे होणारं नुकसान खूप अधिक आहे" काही रोबोट्सचं प्रोग्रामिंग तर निषेध करणं, बलात्काराचा सीन निर्माण करणं या पद्धतीनं केलेलं असतं."

तर काही रोबो लहान मुलांसारखे दिसतात. यापद्धतीचा रोबो विकसित करणाऱ्या एका जपानमधील व्यक्तीनं कबुलीजबाब दिलाय की, "माझ्या मनात लहान मुलांविषयी येणाऱ्या इच्छांवर निर्बंध आणण्याचं काम हा रोबो करतोय."

अश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा प्रवृत्तींना चालना देणारे रोबो समाजात असणं हे फायद्यापेक्षा नुकसानच अधिक करू शकतं असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. अशा रोबोंना मान्यता देणं म्हणजे अशा कृत्यांना अप्रत्यक्षरीत्या चालना दिल्या सारखं ठरू शकेल अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे.

अमेरिकन असोसिएशन फॉर अॅडव्हान्समेंट ऑफ सायन्सच्या वार्षिक बैठकीत डॉ. हेंड्रेन बोलत होते, "अनेक सेक्स रोबोची जाहिरात ऑनलाईन केली जाते. अमेरिकेतील रियलरोबोटिक्स या कंपनीनं आपल्या हार्मनी रोबोटची जाहिरात करणार व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. त्यात त्यांनी या रोबोटची किंमत सहा ते साडे सात लाख रुपये असल्याचं सांगितलं आहे."

ही एक मनुष्याच्या आकाराची बाहुली आहे. जी डोळे मिचकावू शकते, तसंच ओठांची हालचाल करून बोलूही शकते.

स्कॉटिश भाषेत ती म्हणते, "जर तुम्ही योग्य ती पावले उचलली तर परमोच्च आनंदाची अनुभूती तुम्हाला होईल."

या कंपनीचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी मॅट मॅकमुलेन स्पष्ट करतात, "या बाहुलीकडे कृत्रिम बुद्धिमत्ता आहे, जी तिला तिच्या मालकाशी संबंध विकसित करण्यासाठी मदत करते. ती तुमच्याबदद्लची माहिती, तुमच्या आवडीनिवडी आणि अनुभव या गोष्टी लक्षात ठेवते."

कॅथलीन रिचर्डसन या डी मॉन्टफोर्ट विद्यापीठात एथिक्स अँड कल्चर ऑफ रोबोट्स हा विषय शिकवतात. त्यांच्या मते या पद्धतीच्या जाहिरातींवर बंदी आणायला हवी.

त्या म्हणतात, "तुम्हाला मित्र नाही, तुम्हाला लाईफ पार्टनर नाही, काही काळजी करू नका, आम्ही तुमच्यासाठी रोबोट गर्लफ्रेंड निर्माण करू, असं या कंपन्या सांगत आहेत. "

"गर्लफ्रेंडसोबत असलेले संबंध जिव्हाळा, आकर्षण आणि परस्पर संबंधांवर आधारित असतात. या गोष्टी अशा मशीनद्वारे मिळवता येत नाही, " त्या पुढे सांगतात.

यापद्धतीच्या उपकरणांच्या उदयावर नियंत्रण आणण्यासाठी दबाव गट तयार करणं गरजेचं असल्याचं रिचर्डसन सांगतात.

रोबोट मानवी संबंधांना पर्याय बनू शकतात, अशा प्रकारचा दावा खोडून काढण्यासाठी लैंगिक तज्ज्ञांची एक टीम कार्यरत आहे.

आपली वाटचाल अशा भविष्याकडे होत आहे का, जिथं एक लैंगिक वस्तू म्हणूनच महिलेकडे पाहिलं जाईल, असाही प्रश्नही त्या उपस्थित करतात.

"एखाद्या व्यक्तीला त्यांच्या नातेसंबंधांमध्ये अडचण जाणवली, तर तो ती इतरांना बोलून दाखवू शकतो. पण, मग तुमच्या आयुष्यात एक चांगला व्यक्ती म्हणून तुम्ही रोबोटला सोबत बाळगू शकता, या कल्पनेचं सार्वत्रीकरण करणं योग्य नाही," असंही त्या पुढे...


या लग्नात अमिताभ बच्चनपासून दीपिका-रणवीरपर्यंत अवघं बॉलिवुड अवतरलं. फारसे लग्नसमारंभात न दिसणारे रजनीकांतही सपत्निक चेन्नईहून आले. सचित तेंडुलकरनेही उपस्थिती लावली. लता मंगेशकरांनी खास या जोडप्यासाठी प्रार्थना रेकॉर्ड करून पाठवली. जगप्रसिद्ध पॉपस्टार बियॉन्सेही परफॉर्म करून गेली. यातले अनेक कलावंत असे वावरले जणू हे त्यांच्या घरचं कार्य होतं. या वावरावर आणि कोट्यवधी रुपयांच्या खर्चावर अनेकांनी टीका केली.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

फेसबुक युजर सचिन माळी म्हणतात, "ईशा अंबानींच्या लग्नात अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान वाढपी म्हणून ताट वाढत होते. खरंच अर्थमेव जयते."

शशी चंद्रा यांच्या मते अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान यांनी एखाद्या गरीब मुलीच्या लग्नात जाऊन असं काही केलं असतं तर त्या कुटुंबाच्या आनंदाला पारावार उरला नसता. अमिताभ आणि आमीर हे स्वत:च्या प्रसिद्धीसाठी हे सगळं करत आहेत, असं त्यांना वाटतं.

तर अभिषेकच्या लग्नातही अमिताभ यांनी असा पाहुणचार केला नसेल, अशी खोचक प्रतिक्रिया फरहात या ट्विटर युजरने दिली आहे.

एस. बालाकृष्णन यांनी या प्रकारावर टीकेची झोड उठवली आहे.

ते म्हणतात, "ईशा अंबानी य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ांना शुभेच्छा आहेतच. मात्र ईशाच्या वडिलांनी (मुकेश अंबानी) यांनी पैशाचा जो खेळ मांडला आहे त्याकडेही दुर्लक्ष करून चालणार नाही. अमिताभ बच्चन आणि तिन्ही खान प्रभुतींनी वाढपी म्हणून काम करत आणि नृत्याविष्कार दाखवत स्वत:चं हसं करून घेतलं आहे."

अभिषेक बच्चन आणि सज्जन गोठ

यातल्या काही प्रतिक्रिया गैरसमजातून दिल्याचं अंबानींच्या सोशल मीडियाच्या पाठीराख्यांचं म्हणणं आहे. त्यातच अभिषेक बच्चन यांनी त्यांच्या वडिलांवर होत असलेल्या टीकेला उत्तर देत लिलिहं आहे की अमिताभ बच्चन केवळ सज्जन गोठ नावाची परंपरा पाळत होते.

पण अमिताभ बच्चन कधीपासून अंबानींच्या घरातले सदस्य झाले, या टीकेला त्यांनी उत्तर दिलं नाही.

मुलीच्या घरच्यांनी पंगतीत बसलेल्या मुलाच्या घरच्यांना आणि पाहुण्यांना पोटभर खाऊ घालण्याची प्रथा मारवाडी-गुजराती समाजात आहे. त्याला सज्जन गोठ म्हणतात.

ही प्रथा मराठी लग्नातील व्याही भोजनासारखी असते. एकदा मुलाच्या घरच्यांचं जेवण झालं की मुलाच्या घरचे मुलीच्या घरच्यांना प्रेमाने खाऊ घालतात.

या प्रथेतूनच अमिताभ बच्चन यांनी पंगतीत वाढपीची भूमिका निभावली असं चिराग या ट्विटर युजर्सचं मत आहे.

चिराग यांच्याप्रमाणेच अनेक युजर्सनी अमिताभ यांच्या समर्थनार्थ आपली मतं मांडली आहेत.

निशित दवे म्हणतात, "गुजरातमध्ये घरातील ज्येष्ठ व्यक्ती आणि मुलीचे आईवडील पाहुण्यांना गोडधोड खाऊ घालायचा आग्रह करतात आणि त्यांचा मान ठेवतात. त्यामुळे अमिताभ यांनी जे केलं ते मान ठेवण्यासाठी केलं त्यात काही अपमानजनक नाही."

प्रकाश साळवी म्हणतात, "हा त्यांचा चॉईस आहे. आपल्याला लग्नाचं आमंत्रण नव्हतं त्यामुळे आपण याविषयी बोलण्यात काहीच अर्थ नाही."

अमिताभ आणि आमीर यांच्या या कृत्याबद्दल चर्चेचा धुरळा खाली बसत नाही तोच लता मंगेशकर यांनी ईशासाठी गायलेल्या भजनाचा व्हीडिओ समोर आला.

त्यांनी भजन सुरू करताच वधुपिता मुकेश अंबानी आणि नीता अंबानी भावूक झाल्याचं रिलायन्स पीआरने माध्यमांना पाठवलेल्या व्हीडिओमध्ये दिसत आहे.

बॉलिवुड तारेतारकांनी पैसे घेऊन आतापर्यंत अनेक लग्नांमध्ये डान्स केला आहे. पण लता मंगेशकरांनी कुठल्या लग्नासाठी गायल्याचं आतापर्यंत तरी ऐकिवात नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


या लशींचा फायदा 75 वर्षांच्या वर असणारे जेष्ठ नागरिक, कोमॉर्बिडीटी असणारे पेशंट आणि इतर नागरिक अशा सगळ्याच वयोगटांना झाला आहे.

द ऑफिस फॉर नॅशनल स्टॅटेस्टिक्स आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठ यांनी केलेल्या या अभ्यासात असं आढळून आलं की दोन्ही प्रकारच्या लशी घेतलेल्या सगळ्या वयोगटात शक्तीशाली अँटीबॉडी रिस्पॉन्स तयार झाला आहे.

दोन्हीपैकी कोणतीही एक लस घेतलेल्या लोकांमध्ये सारख्याच प्रकारचा रिस्पॉन्स आढळून आल्याचं ते म्हणाले.

या संशोधनात दोन अभ्यास निबंधांचा समावेश होता, जे अजून कुठे प्रसिद्ध झालेले नाहीत किंवा इतर संशोधकांनी त्याचा आढावा घेतलेला नाही. पण या संशोधनात यूकेतल्या 3,70,000 लोकांचा अभ्यास केलला आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर लोकांचा अभ्यास करणारा हा पहिलाच अभ्यास ठरला आहे.

या अभ्यासातून नियंत्रित चाचणीत केलेले नाही, तर खऱ्याखुऱ्या जगात केलेल्या अभ्यासाचे निष्कर्ष समाविष्ट आहेत. लस कोव्हिड-19 च्या विरोधात नक्की कशी काम करते, त्यामुळे लोकांचं कोरोना व्हायरसपासून कसं सरंक्षण होतं हे समोर आलेलं आहे.

पहिल्या अभ्यासात असं दिसून आलं की, ऑक्सफर्ड-ॲस्ट्राझेनेका (कोव्हिशिल्ड) किंवा फायझरपै... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

की कोणत्याही लशीचा एक डोस घेतलेल्या लोकांना कोरोना व्हायरसचा नवा संसर्ग व्हायचं प्रमाण 65 टक्क्यांनी कमी झालं आहे.

नव्या व्हेरिएंटपासून संरक्षण

डिसेंबर 2020 ते एप्रिल 2021 या काळात दिलेल्या लशींच्या अभ्यासात लक्षात आलं की लस दिल्यानंतर 3 आठवड्यानंतर लक्षणं दिसत असणाऱ्या संसर्गाचं प्रमाण 74 टक्क्यांनी कमी झालं तर लक्षणं दिसत नसलेल्या (असिंप्टॉमॅटिक) संसर्गाचं प्रमाण 57 टक्क्यांनी कमी झालं.

ज्यांना फायझरचा दुसरा डोस मिळाला त्यांना संसर्ग होण्याची शक्यता 90 टक्क्यांनी कमी झाली. पण ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्रझेंकाबाबतीत या गोष्टीला दुजोरा मिळू शकला नाही कारण या अभ्यासात समावेश झालेल्या फार कमी लोकांना या लशीचा दुसरा डोस मिळाला.

पण या अभ्यासात हे दिसून आलं की दोन्ही लशी त्यावेळेस यूकेमध्ये पसरलेल्या केंट व्हेरिएंट (B117) च्या विरोधात काम करतात.

ऑक्सफर्डच्या नटफिल्ड इथल्या लोकसंख्येचं आरोग्य या विभागात काम करणारे डॉ कोएन पॉवेल्स यांनी सांगितलं की दोन डोसमध्ये जास्त अंतर असावं ही गोष्ट आमच्या हाती आलेल्या डेटाने सिद्ध झाली.

"पहिल्या डोसनंतर जे सरंक्षण मिळतं त्याने हे सिद्ध होतं की पहिल्या आणि दुसऱ्या डोसमध्ये 12 आठवड्यांचं अंतर असावं. यामुळे पहिल्या डोसामुळे मिळणाऱ्या संरक्षणाचा कालावधी वाढेल आणि दवाखान्यात अॅडमिट होणाऱ्या रूग्णांची संख्या कमी होईल तसंच मृत्यूचं प्रमाणंही कमी होईल."

पण त्यांनी याही मुद्द्यावर भर दिला की ज्यांना लस मिळाली आहे अशा लोकांनाही कोव्हिडचा संसर्ग होऊ शकतो आणि त्यांनी लस घेतल्यानंतरही सोशल डिस्टन्सचं पालन करावं आणि मास्क घालावेत.

प्रातिनिधिक फोटो

दुसऱ्या अभ्यासात लशीचा पहिला डोस घेतलेल्या जवळपास 46,000 प्रौढ व्यक्तींमध्ये शक्तीशाली अँटीबॉडी रिस्पॉन्स आढळून आला. याचाच अर्थ होता की लशीमुळे शरीरातल्या रोगप्रतिकारक शक्तीला कोरोना व्हायरसच्याविरोधात लढण्याची ताकद मिळतेय.

संशोधकांनी म्हटलं की हे अँटीबॉडी रिस्पॉन्स "जवळपास 10 आठवडे टिकले."

ऑक्सफर्ड-ॲस्ट्राझेनेकाची लस दिल्यानंतर शरीरातले अँटीबॉडी रिस्पॉन्स हळूहळू वाढले, त्यांचं प्रमाणही कमी होतं. बायोटेक-फायझरची लस घेतल्यानंतर अँटीबॉडी रिस्पॉन्स झपाट्याने वाढले पण झपाट्याने खालीही आले, विशेषतः वयोवृद्ध लोकांमध्ये.

80 वर्षांच्या वरच्या लोकांमधले अँटीबॉडी रिस्पॉन्स

लशीचे दोन्ही डोस घेतल्यानंतर तरूणांमध्ये वृद्धांच्या तुलनेत चांगला प्रतिसाद...


या लशीविषयीची माहिती, वेळोवेळी होणारे वाद यामुळे कदाचित तुमचा गोंधळ उडू शकतो. म्हणूनच या काही महत्त्वाच्या गोष्टी ज्याच्यामदतीने एखादी लस नेमकी कशी काम करते हे समजून घेता येईल.

लस म्हणजे काय?

एखादा आजार किंवा विषाणू संसर्गासाठी कसं लढायचं हे लस तुमच्या शरीराला शिकवते.

एखाद्या रोगासाठी कारणीभूत ठरणाऱ्या विषाणूचा कमकुवत किंवा निष्क्रीय अंश वापरून लस तयार केली जाते.

यामुळे रोग प्रतिकार शक्तीला शरीरात शिरकाव केलेल्या विषाणूला ओळखता येतं आणि त्याच्या विरोधात लढण्यासाठी म्हणून अँटीबॉडीज म्हणजेच प्रतिपिंड निर्माण केली जातात.

फार थोड्या लोकांवर लशीचे नकारात्मक वा दुष्परिणाम होतात, तर काही लोकांमध्ये लशीचे साईड इफेक्ट्स पहायला मिळतात. लस घेतल्यानंतर अनेकांना थोडा ताप वा कणकण येते.

एखादा आजार किंवा विषाणू संसर्गासाठी कसं लढायचं हे लस तुमच्या शरीराला शिकवते.

लस टोचून घेतल्याच्या काही कालावधीनंतर त्या रोगाशी लढण्यासाठीची प्रतिकारशक्ती तुमच्या शरीरात विकसित होऊ लागते.

औषधं रोगावर उपचार करतात. पण लस एखादा रोग होण्यालाच प्रतिबंध करत असल्याने लस जास्त प्रभावी असते, असं अमेरिकेच्या सेंटर ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (CDC)ने म्हटलंय.

लस सुरक्षित असते का?

चीनमधल्या संशोधकांनी 10व्या शतकामध्ये प्राथमिक टप्प्यातल्या लशीचा शोध लावला.

पण 1796मध्ये देवीच्या साथीदरम्यान एडवर्ड जेनर यांनी मोठा शोध लावला. देवीच्या सौम्य स्वरूपातील संसर्गाचा एक डोस आहे देवीची गंभीर लागण होण्यापासून संरक्षण देत असल्याचं त्यांना आढळलं.

याविषयी त्यांनी संशोधन केलं, स्वतःचे सिद्धांत पडताळून पाहिले. आणि दोन वर्षांनी त्यांनी काढलेले निष्कर्ष प्रसिद्ध करण्यात आले.

व्हॅक्सिन (Vaccine) या शब्दाचा जन्म त्याचवेळी झाला. गाय असा अर्थ असणाऱ्या लॅटिन भाषेतल्या Vacca या शब्दाशी याचा संबंध आहे.

आधुनिक वैद्यकशास्त्रातील एक महत्त्वाचा शोध म्हणून व्हॅक्सिनकडे पाहिलं जातं. लशीमुळे दरवर्षी साधारण 20 ते 30 लाख लोकांचा जीव वाचतो असं जागतिक आरोग्य संघटनेने म्हटलंय.

बाजारात आणण्यापूर्वी या लशीची सखोल तपासणी केली जात असल्याचं सीडीसीने म्हटलं. आधी प्रयोगशाळेत आणि मग जनावरांवर याची चाचणी घेतली जाते. त्यानंतर लशीची ह्यूमन ट्रायल म्हणजे मानवी चाचणी होते.

जगभरात लाखोंचा जीव घेणाऱ्या देवीच्या आजाराचं लशीमुळेच आता जगातून निर्मूलन झालंय.

बहुतेक देशांमध्ये स्थानिक औषध नियामकांनी परवानगी दिल्यानंतर लोकांना लस द्यायला सुरुवात केली जाते.

इतर औषधांप्रमाणचे लसीकणातही काही जोखीम असते. पण याचे फायदे पाहता हे धोके खूप छोटे असतात.

उदाहरणार्थ, एका पिढीला त्यांच्या बालपणात सर्रास आढळणारे आजार त्यावरची लस आल्याने झपाट्याने लुप्त झाले आहेत. जगभरात लाखोंचा जीव घेणाऱ्या देवीच्या आजाराचं जगातून आता निर्मूलन झालंय.

पण हे यश मिळण्यासाठी अनेक दशकांचा काळ लागतो. लसीकरण सुरू झाल्याच्या तब्बल 30 वर्षांनंतर अफ्रिकेला पोलिओमुक्त म्हणून घोषित करण्यात आलं. पण हा कालावधी खूप मोठा आहे.

कोव्हिड 19साठी जगभरात पुरेसं लसीकरण करण्यासाठी काही महिने वा काही वर्षांचा काळ लागेल आणि त्यानंतरच आयुष्य पूर्वपदावर येऊ शकेल असा इशारा तज्ज्ञांनी दिलाय.

लस कशी तयार करतात?

जेव्हा एखादा जिवाणू, विषाणू, परजीवी किंवा बुरशी यासारखा नवीन रोगजनक - पॅथोजेन शरीरात प्रवेश करतो तेव्हा त्याला शरीराचा एक उप-भाग म्हणजेच अँटीजेन म्हटलं जातं. आणि त्याच्याशी लढण्यासाठी शरीर अँटीबॉडीज तयार करायला लागतं.

लशीमध्ये रोग निर्माण करणाऱ्या एखाद्या जिवाणूचे काही कमकुवत किंवा निष्क्रिय अंश...


या लाईव्हमध्ये बीबीसी प्रतिनिधी सलमान रावी यांच्याशी त्यांनी चर्चा केली. हिंदुत्व हा निवडणुकीचा मुख्य मुद्दा असल्याचं त्यांनी सांगितलं. सरकारच्या आर्थिक धोरणांवरही प्रश्न उपस्थित केले.

सुब्रमण्यम स्वामी यांनीची सविस्तर मुलाखत अशी :

राम मंदिराच्या मुद्द्यापासून भाजप दूर का आहे?

भाजप सत्ताधारी पक्ष आहे.  भाजपला या मुद्दयापासून दूरच रहायला हवं. मी राम मंदिरासाठी कोर्टात याचिका दाखल केली आहे. राम मंदिर हा कोणत्याही एका पक्षाचा मुद्दा होता कामा नये. दु:खद बाब म्हणजे भाजप आणि विश्व हिंदू परिषदेनेच हा मुद्दा उपस्थित केला आहे.

भारतीय पुरातत्त्व खात्याने या वादग्रस्त जागेवर पूर्वी मंदिर होत हे मान्य केलं आहे. तिथे मंदिरानंतर मशीद बांधली गेली. इस्लाम आणि सुप्रीम कोर्टाने मान्य केलं आहे की मशीद त्या जागेचा अनिवार्य घटक नाही आणि नमाज पठण कुठंही होऊ शकतं.

त्यामुळे मला असं वाटतं की ही रामाची जन्मभूमी आहे आमि रामासंदर्भातील श्रद्धेनुसार रामाचा जन्म याच जागेवर झाला होता. या जागेवर पुन्हा मंदिर उभारणीला सर्व समाजाने मान्यता दिली पाहिजे.

शिवसेनेचे आव्हान

शिवसेना आमचा मित्रपक्ष आहे. लोकशा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हीत इतका विरोध तर होतोच. मात्र मला असं वाटतं की भाजप आणि शिवसेनाची युती कोणत्याही परिस्थितीत तुटणार नाही.

मंत्रिमंडळात नसल्याचं काही दु:ख आहे का या प्रश्नावर उत्तर देताना ते म्हणाले की ज्यांनी मला बाहेर ठेवलं त्यांना दु:ख व्हायला हवं.

'हिंदूंवरही अन्याय होतो'

सैय्यद शहाबुद्दीन यांना लिहिलेल्या पत्रात त्यांनी मुस्लिमांवर अन्याय झाला तर मदत करू असं म्हटलं होतं. पण आता ते राम मंदिराचं समर्थन करत आहेत. यावर स्वामी म्हणाले, "हाशिमपूरा हत्याकांडात न्याय मिळवून देण्यासाठी मी पुढाकार घेतला होता. जिथं अन्याय होतो तिथं मी लढा देतो. हिंदूंवरही अन्याय होतो, तिथं ही न्याय झाला पाहिजे."

कर्तारपूरला विरोध का?

मला असं वाटतं, "कर्तारपूर कॉरिडॉरच्या कामासाठी दोन्ही मंत्र्यांना जायला नको. तो तयार करण्याचा आदेश देण्यात काही गैर नाही. मात्र हा कार्यक्रम एखादा सण असल्यासारखा साजरा करणं योग्य नाही. पाकिस्तानच्या सरकारमधील काही लोक 26/11 च्या हल्ल्यानंतर आनंद साजरा करत होते. भारताकडून पाकिस्तानात मंत्री गेले की पाकिस्तानच्या प्रस्तावाला सन्मान मिळाल्यासारखं आहे. सध्याच्या परिस्थितीमध्ये थोडाही सन्मान मिळू नये."

सीबीआय वादावर काय म्हणतात स्वामी?

सुब्रमण्यम स्वामी यांनी राकेश अस्थाना यांची 2016ला स्तुती केली होती. मात्र नुकतंच त्यांनी अस्थाना माजी अर्थमंत्री पी. चिदंबरम यांची बाजू घेतात अशी टीका केली होती.

यासंदर्भात स्वामी म्हणतात, "6 डिसेंबर 2014ला चिदंबरम यांची सीबीआय मुख्यालयात चौकशी झाली होती. त्यानंतर चौकशी अधिकाऱ्याच्या जागी राकेश अस्थाना आले."

तेव्हा मी त्यांना तुम्ही आरोपपत्र दाखल केलं नाही किंवा काही स्टेटस रिपोर्ट दिला नाही, अशी विचारणा केली होती. त्यावर त्यांनी सप्टेंबरमध्ये आरोपपत्र दाखल करण्याचं वचन दिलं होते.

मात्र ते आरोपपत्र आतापर्यंत दाखल झाले नाही. नंतर कळलं की त्यांचे आणि चिदंबरम यांचे अप्रत्यक्ष संबंध होते. अंमलबजावणी संचलनालायाने सीलबंद कव्हर मध्ये स्टेटस रिपोर्ट दिला होता.

रॉबर्ट वढेरा प्रकरणात शांत का?

कारण सोनिया गांधी त्यांना स्वत: काढू इच्छितात. आतली गोष्ट अशी आहे की प्रियंका गांधींना मुक्त करण्यासाठी ते वढेरा यांची हकालपट्टी करायची आहे.

रफाल बाबत स्वामी म्हणतात जर विरोधी पक्षांनी हा मुद्दा उपस्थित केला तर ते मदत करणार नाही. ज्या लोकांनी हा मुद्दा उपस्थित केला ते स्वत: कष्ट का करत नाहीत? ...


या लॉकडाऊनमुळं कितीतरी काळापासून आपण घरात बंद आहोत की काय, असं वाटू लागलंय. पण कोरोना व्हायरसचा प्रादुर्भाव तर गेल्या वर्षी डिसेंबरपासून म्हणजे तीन-साडेतीन महिन्यांपासूनच सुरू झालाय.

कोरोना व्हायरसबाबत जगभरातील शास्त्रज्ञ संशोधन करू लागले आहेत, जेणेकरून या विषाणूला रोखण्यासाठी औषध शोधले जाईल. मात्र, औषध दूरच राहिलं, आपल्याला अजूनही या विषाणूबद्दलच संपूर्ण माहिती मिळू शकलेली नाही. कोरोना व्हायरसबाबतचे अनेक प्रश्न अजूनही अनुत्तरितच आहेत.

यातीलच काही प्रश्नांची आपण इथं चर्चा करणार आहोत.

1) आतापर्यंत किती लोकांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीये?

खरंतर अत्यंत सर्वसाधारण प्रश्न आहे हा, पण तितकाच महत्त्वाचा आहे.

जगात संसर्ग झालेल्यांची संख्या सहा लाखांहून अधिक आहे, तर मृतांचा आकडा 30 हजारांवर पोहोचलाय.

पण हे आकडे नेमके आहेत का? तर नाही. हे आकडे नेमके नाहीत.

हे आकडे म्हणजे वास्तविक आकडेवारीचा काही अंशच असतील. कारण विषाणूची लागण झालेले, पण ज्यांची माहिती समोर आली नाहीये, अशा लोकांचा विचार केला तर जगभरातील रुग्णांचा आकडा कमी असेल.

अनेकजण तर असे आहेत, ज्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीय, मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्र लागण झाल्याची कोणतीच लक्षणं दिसत नाहीत. ना त्यांना अशक्तपणा जाणवतो, ना दुसरी कुठली लक्षणं त्यांच्यात दिसतात.

अँटिबॉडी टेस्ट केल्यानंतरच नेमकी कुणाला विषाणूची लागण झालीये, हे कळू शकेल. शिवाय, त्यानंतरच खऱ्या अर्थानं कोरोना व्हायरस किती सहजपणे पसरतोय आणि कुणाला नेमकी लागण होतीये, हेही कळू शकेल.

2) कोरोना व्हायरस किती धोकादायक?

कोरोना व्हायरस नेमक्या किती जणांना लागण झालीय, याची नेमकी आकडेवारी जोपर्यंत मिळत नाही, तोपर्यंत या साथीमुळे किती जणांचा मृत्यू झाला, हे सांगणंही अवघड आहे. आतापर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्यांपैकी एक टक्के लोकांचा मृत्यू झालाय.

मात्र, जर लागण झालेल्या लोकांची संख्या जास्त असेल, तर मृत्यूदर आणखी कमी असेल.

3) सर्वसामान्य लक्षणांव्यतिरिक्त इतर संभाव्य लक्षणं कोणती?

कोरोना व्हायरसची सर्वसामान्य लक्षणं म्हणजे ताप आणि सुका खोकला येतो. ही लक्षणं तुमच्यात असतील, तर तुम्ही कोरोना पॉझिटिव्ह असण्याची शक्यता आहे.

घसा खवखवणे, डोकेदुखी आणि अतिसार या तक्रारीही कोरोना व्हायरसच्या काही रुग्णांनी केल्या आहेत.

गेल्या काही दिवसांपासून कोरोनाचं आणखी एक लक्षण समोर आलंय. कोरोना व्हायरस पॉझिटिव्ह असणाऱ्या काही जणांनी सांगितलं, की त्यांना कसलाच वास जाणवत नाहीये. हेही आता कोरोनाचं एक लक्षण मानलं जात आहे.

मात्र, सर्दी-शिंका हीसुद्धा कोरोना व्हायरसची लक्षणं आहेत का? असाही प्रश्न विचारला जातो. तर सर्दी-शिंका असणारे काही रुग्ण आढळले आहेत.

संशोधकांच्या मते, विषाणूची लागण झालेली असूनही त्याच्यात कुठलीच लक्षणं दिसत नाहीत, अशीही एखादी व्यक्ती असू शकते.

4) लहान मुलं हा विषाणू कसा पसरवतात?

वयोवृद्धांना कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक धोका असल्याचेच आतापर्यंत बोलले जात होते. मात्र, याचा अर्थ असा नाहीय की, लहान मुलांना या विषाणूची लागण होणारच नाही. कोरोना व्हायरसची लागण लहान मुलांनाही होऊ शकते. मात्र, हेही खरंय की, लहान मुलांमधील संक्रमण अत्यंत कमी आहे आणि लहान मुलांच्या मृत्यूंचं प्रमाण देखील जगभरात कमी आहे.

कोरोना व्हायरसच्या प्रसारात लहान मुलांची भूमिका मोठी आहे, हा दावा नाकारता येत नाही. याचं कारण, लहान मुलं वेगवेगळ्या वयोगटातील लोकांना नेहमी भेटत असतात. लहान मुलं कुठल्या स्तरापर्यंत हा विषाणू पसरवू शकतात, हे मात्र अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही.

5) कोरोना व्हायरस नेमका आला कुठून?

2019...


या लॉकडाऊनसंदर्भात नवीन नियम जाहीर करण्यात आले आहेत. यातली सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे राज्यात आता रेड झोन आणि बिगर रेड झोन असे दोनच विभाग असतील.

रेड झोनमध्ये मुंबई आणि एमएमआरमधील सर्व महापालिका, पुणे, सोलापूर, औरंगाबाद, मालेगाव, नाशिक, धुळे, जळगाव, अकोला, अमरावती या महापालिकांचा समावेश आहे. उर्वरित भाग बिगर रेड झोन क्षेत्र असेल.

रेड आणि कंटेनमेंट झोन वगळता इतर झोनमध्ये सलून सुरू राहील, असं महाराष्ट्र सरकारकडून सांगण्यात आलंय.

रेड झोनमध्ये काय सुरू राहील?

अधिक माहितीसाठी हा तक्ता पाहा-

आतापर्यंत तीन लॉकडाऊन झाले :

लॉकडाऊनबद्दल आरोग्य मंत्री राजेश टोपेंनी काय सांगितलं होतं?

 कंटेनमेंट झोनमध्ये लॉकडाऊन-4 असेल यात शंकाच नाही, मात्र कंटेनमेंट झोनच्या बाहेर लॉकडाऊन कसे असेल, याबाबत शासन-प्रशासनाशी चर्चा करूनच माहिती दिली जाईल, असं आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी सांगितलं होतं. मात्र, आता संपूर्ण राज्यभरच चौथं लॉकडाऊन असेल, असं पत्रकाद्वारे सांगण्यात आलंय.

दारुच्या दुकानांबाबत लॉकडाऊन-4 साठी आधीच निर्णय झालाय. त्यानुसार, महाराष्ट्र सरकारानं परवानाधारक दारुची होम डिलिव्हरी सु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रू केलीय. तीन-चार दिवसांपूर्वीच यासंदर्भातील निर्णय महाराष्ट्रात उत्पादन शुल्क विभागानं घोषित केलाय.

सविस्तर बातमी : घरपोच दारु मिळवण्यासाठी 'या' आहेत अटी

चौथ्या लॉकडाऊनबाबत बोलताना राजेश टोपे म्हणाले होते, "ग्रीन आणि ऑरेंज झोनमधील कंटेनमेंट झोनच्या बाहेरील दुकानं, नोंदणीची कामं, गाड्यांची खरेदी-विक्री सुरू होईल. मात्र, रेड झोनबाबत राज्य सरकार आणि केंद्र सरकार यांच्यातील चर्चेनंतरच ठरेल."

"होप फॉर द बेस्ट अँड प्रिपेअर फॉर द वर्स्ट अशा पद्धतीनं काम केलं जातंय. मुंबईत व्हेंटिलेटरची सुविधा असलेले एक हजार ICU बेड्स, एक लाख CCC बेड्स, 15 हजार DCHC बेड्स अशी तयारी करण्यात आलीय," अशी माहिती राजेश टोपेंनी दिली.

केंद्रीय पोलीस दलाच्या 9 तुकडे महाराष्ट्रात दाखल

चौथ्या लॉकडाऊनची नीट अंमलबजावणी व्हावी म्हणून केंद्रीय पोलीस दलाच्या 9 तुकड्या महाराष्ट्रात दाखल झाल्याची माहिती महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दिली.

अनिल देशमुख म्हणाले, "महाराष्ट्रातील पोलीस अविरत काम करत आहेत. त्यामुळं त्यांनाही विश्रांतीची आवश्यकता आहे. म्हणूनच आम्ही केंद्राला विनंती केली होती की, केंद्रीय पोलीस दलाच्या 20 तुकड्या महाराष्ट्रात पाठवाव्यात. त्यापैकी आतापर्यंत 9 तुकड्या महाराष्ट्रात आल्या आहेत. मुंबई, पुणे, मालेगाव, औरंगाबाद आणि अमरावतीत आम्ही या तुकड्या तैनात केल्या आहेत. रमझान, आषाढी वारी, गणेशोत्सव आहे. अशावेळी केंद्रीय राखीव पोलीस दल मदतीला येईल."

राज्य सरकारच्या सूचनांचं सर्व लोकांना पालन करावं, असं आवाहन देशमुखांनी केलीय.

अडकलेल्या मजुरांबाबत काय?

"महाराष्ट्रातून 224 रेल्वेगाड्यांच्या माध्यमातून परप्रांतीय मजुरांना आपापल्या राज्यात पोहोचवलंय. मजुरांना आपापल्या राज्यात पोहोचवण्यासाठी आणखी मदत सुरूच आहे. प्रवसाचा सर्व खर्च राज्य सरकार करत आहेत," अशी माहिती अनिल देशमुख यांनी दिली.

"महाराष्ट्रात अजून 700-800 रेल्वेगाड्यांची मदत आहे. आम्हाला रेल्वेगाड्यांची मदत मिळते सुद्धा आहे. मात्र, समोरील राज्यांनी आपापल्या मजुरांना घेण्यासाठी परवानगी दिली पाहिजे. समोरील राज्यांनी परवानगी लवकरात लवकर दिली पाहिजे," असेही देशमुख म्हणाले.

कालच मुख्यमंत्री कार्यालयानं दिलेल्या माहितीनुसार, "महाराष्ट्राची जीवनवाहिनी असलेल्या एसटी बसेसच्या माध्यमातून स्थलांतरित मजूर, कामगारांना त्यांच्या राज्यात जाण्यासाठी महाराष्ट्राच्या सीमेपर्यंत...


या लोकसंख्येत बंगाली आणि आसामी भाषा बोलणारे हिंदू आणि आदिवासी लोक यांचाही समावेश आहे.

आसामची लोकसंख्या 3 कोटी 20 लाख आहे. यातील जवळपास तिसरा हिस्सा मुस्लिमांचा आहे. काश्मीर नंतर सर्वाधिक मुस्लीम संख्या ही आसाममध्ये आहे. यातील बरेच जण ब्रिटिश काळात इथे स्थिरावलेले स्थलांतरित आहेत.

परंतु शेजारील बांगलादेशातून होणारं बेकायदेशीर स्थलांतर हा काही दशकांपासून काळजीचा विषय बनला आहे.

सहा वर्षांच्या सततच्या आंदोलनानंतर 1985ला केंद्र सरकार आणि आंदोलक यांच्या समझोता झाला होता. या आंदोलनात अनेक लोक मारले गेले होते. 24 मार्च 1971नंतर जे योग्य कागदपत्रांशिवाय आसाममध्ये राहात असतील त्यांना परदेशी ठरवण्यात येईल, असं या समझोत्यामध्ये मान्य करण्यात आलं होतं.

आता जाहीर झालेल्या वादग्रस्त नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटिझन्सनं आसाममधील सुमारे 40 लाख नागरिक बेकायदेशीरपणे राहणारे परदेशी असल्याचं म्हटलं आहे.

पाहा व्हीडिओ : बेकायदेशीर ठरवलेल्या 40 लाख लोकांपुढे पर्याय काय

यापूर्वी स्वतंत्ररीत्या स्थापण्यात आलेल्या वेगवेगळ्या विशेष न्यायालयांनी 1000 रहिवाश्यांना बेकायदेशीर ठरवलं आहे. यात बंगाली भाषक मुस्लिमांची... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

संख्या सर्वाधिक असून यांची रवानगी छावण्यांमध्ये (डिटेन्शन कँप) करण्यात आली आहे. अशा सहा छावण्या उभारण्यात आल्या आहेत.

अमेरिकेत ज्याप्रमाणे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या धोरणामुळे कागदपत्र नसलेल्या पालक आणि मुलांना वेगवेगळं करण्यात आलं तशाच पद्धतीनं आसाममध्ये कुटुंब विभक्त होत आहेत.

अशा पद्धतीने लाखो लोकांना एका रात्रीत 'देशहीन' ठरवण्यात आल्याने आसाममध्ये हिंसाचार उफाळण्याची भीती व्यक्त होत आहे. मुळातच आसाममधील स्थिती धोकादायक आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा भाजप हा पक्षच तिथं सत्तेत आहे. भाजपने यापूर्वी बेकायदेशीर स्थलांतरित मुस्लिमांनी परत पाठवण्यावर भर दिला होता.

पण बांगलादेश ही विनंती मान्य करण्याची शक्यता कमीच आहे.

यामुळे भारतात अशा देशहीन लोकांची फौज तयार होऊन स्थानिक संकट निर्माण होण्याची स्थिती आहे. रोहिंग्यांनी ज्या पद्धतीनं म्यानमार सोडलं त्याच परिस्थितीच्या जवळपास जाणारं हे संकट आहे.

नागरिकत्व काढून घेतलेले हे लोक जे इथे दशकांपासून राहतात. आता त्यांना मतदान करता येणार नाही, लोककल्याणकारी योजनांचा आणि स्वतःच्या मालमत्तेचाही लाभ घेता येणार नाही.

ज्यांची मालमत्ता आहे त्यांच्यावर हल्ले होण्याची शक्यता आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या निर्वासितांसाठी काम करणाऱ्या संस्थेने जगभरातून देशहीन प्रजा हा प्रकार संपवण्याचं ठरवलं आहे. आज जगभरात 1 कोटी लोक असे आहेत जे देशहीन जीवन जगत आहेत. अशा परिस्थितीत ही भारतासाठी मोठी नामुष्की ठरणार आहे.

मोदी सरकारची याबाबतची अस्वस्थता दिसू लागली आहे. जे लोक नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटिझन्सच्या यादीत नाहीत, त्यांना छावणीत पाठवलं जाणार नाही, असं एका एका वरिष्ठ मंत्र्यानं म्हटलं आहे. तसंच, त्यांना नागरिकत्व सिद्ध करण्यासाठी या वर्षाच्या अखेरपर्यंत शेवटची संधी दिली जाईल, असंही या मंत्र्यानं स्पष्ट केलं आहे.

असं असलं तरी, दुसरीकडे जे लोक त्यांचं नागरिकत्व सिद्ध करू शकणार नाहीत, त्यांच्यासाठी छावण्यांची उभारणी करण्याची तयारी सुरू झालेली आहे.

वकिलांच्या मते ज्या लोकांची नावं या यादीत नाहीत ते विशेष न्यायालयात धाव घेऊ शकतात. त्यामुळे या लाखो लोकांचं भवितव्य ठरण्यासाठी काही वर्षंही लागू शकतात.

थोडक्यात सांगायचं झालं तर ही पूर्ण गोंधळाची स्थिती आहे, असं मत सुबीर भौमिक यांनी व्यक्त केलं आहे.  भौमिक हे 'ट्रबल्ड पेरिफेरी' या पुस्तकाचे लेखक आहेत. त्यांचा ईशान्य भारतातील...


या वक्तव्यावरून पुतिन चिडले असून बायडन यांनी लाईव्ह कार्यक्रमात माझ्याशी चर्चा करावी, असं आव्हान त्यांनी दिलं आहे.

यावेळी रशियाच्या सुरक्षा संस्थांनी विरोधी पक्षातील नेते अॅलेक्सी नवालनी यांना जीवे मारण्याचा प्रयत्न केल्याचे आरोपही पुतिन यांनी फेटाळून लावले.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी नुकतीच ABC न्यूजला एक मुलाखत दिली होती. यामध्ये त्यांनी पुतिन यांच्यावर अनेक गंभीर आरोप केले होते.

अमेरिकेच्या 2020 च्या निवडणुकीत पुतिन यांनी केलेल्या लुडबुडीची किंमत त्यांना चुकवावी लागेल, असं बायडन यांनी म्हटलं होतं.

गेल्या वर्षी अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक पार पडली. या निवडणुकीत गैरप्रकार करण्यासाठी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी एक मोहिमेला मंजुरी दिली होती, असा अहवाल अमेरिकेच्या गुप्तहेर संस्थांनी नुकताच दिलेला आहे. याविषयी बोलताना बायडन यांनी ही प्रतिक्रिया दिली होती.

रशियाने ही निवडणूक अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या बाजूने वळवण्याचा प्रयत्न केला होता, असं या अहवालात म्हटलं आहे.

ही निवडणूक अटीतटीची झाली. पण अखेर या निवडणुकीत बायडन विजयी झाले... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

.

त्यानंतर रशियाने आपल्या राजदूतांना अमेरिकेतून चर्चेसाठी बोलावलं होतं. संबंध इतकेही खराब होऊ नये की सुधारताही येऊ नयेत, अशी भूमिका रशियाने नंतर घेतली.

पण आता या अहवालावरून अमेरिका पुढील आठवड्यात रशियावर काही निर्बंध लावणार असल्याची शक्यता आहे.

पुतीन यांचं स्पष्टीकरण

जो बायडन यांच्या आरोपांवर बोलताना रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी एक कविता ऐकवली.

आपण जसे असतो, दुसरी व्यक्तीही तशीच आहे, असं आपल्याला वाटतं, असा या कवितेचा अर्थ होतो.

रशियन टीव्हीला दिलेल्या एका मुलाखतीत पुतिन म्हणाले, "आम्ही लहानपणी खेळाच्या मैदानात भांडण करायचो, ते दिवस मला अजूनही आठवतात. त्यावेळी आपण जसे असतो, दुसरी व्यक्तीही तशीच आहे, असं आपल्याला वाटतं, असं आम्ही नेहमी म्हणत होतो."

पण योगायोगाने हा फक्त लहान मुलांचा विनोद नाही. तर याचे अनेक मानसिक मथितार्थ आहेत. आपण इतरांना पाहातो, ते तसेच असतील असा विचार आपण करतो. आपण जसे असतो, तसाच विचार आपण करतो. इतर व्यक्तींच्या कार्याबद्द्दल आपण मूल्यांकन करतो आणि आपलं मत प्रकट करतो."

पुतिन यांनी यावेळी अमेरिकेला प्रत्युत्तरही दिलं. स्थलांतरित अमेरिकन लोकांनी मूळ अमेरिकन लोकांचा नरसंहार केला. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान हिरोशिमा-नागासाकीवर अणुबॉम्ब टाकून मोठ्या संख्येने सामान्य नागरिकांचा बळी घेतला, असा आरोपही पुतिन यांनी केला.

पुतिन यांनी बायडन यांना चर्चेचं आव्हानही दिलं आहे. येत्या शुक्रवारी किंवा सोमवारी लाईव्ह ऑनलाईन चर्चा करा, असं पुतिन म्हणाले.

अशा प्रकारची खुली चर्चा रशिया आणि अमेरिका या दोन्ही देशांच्या नागरिकांसाठी रंजक ठरेल, असंही पुतिन यांनी म्हटलं.

बायडन यांनी मर्यादा ओलांडली

मॉस्को येथील बीबीसी प्रतिनिधी सारा रेंसफोर्ड यांच्या माहितीनुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बायडन यांनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष ब्लादिमीर पुतिन यांचा अपमान केल्याचं सरकारी माध्यमांनी म्हटलं आहे. बायडन यांनी मर्यादा ओलांडली, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

रशियन राष्ट्राध्यक्षांचं निवासस्थान क्रेमलिनच्या प्रवक्त्यांच्या मते, अमेरिकेसोबत रशियाचे संबंध आता प्रचंड बिघडले आहेत.

इतकंच नव्हे, तर येत्या काळातही हे संबंध अधिक बिघडतील, असंही त्यांनी म्हटलं.

जो बायडन यांचे आरोप बिनबुडाचे असून अमेरिकेला रशियासोबतचे संबंध सुधारायचे नाहीत, असे संकेत यातून मिळतात, असंही प्रवक्त्यांनी म्हटलं.

बायडन-पुतिन यांच्यात...


या वादळाच्या प्रभावामुळे रायगड, पालघर, मुंबई, ठाणे आणि रत्नागिरीमध्ये वेगवान वारे वाहत आहेत. मुंबईत जोरदार पाऊस पडत आहे.

गेल्या दोन वर्षांमध्ये चक्रीवादळं मुंबईजवळून गेल्याच्या बातम्या आपण वाचल्या असतील. 2020 साली निसर्ग या चक्रीवादळाचा तडाखा कोकणाला बसला होता.

यापूर्वी 2009 साली कोकणात फयान नावाचं चक्रीवादळ आदळलं होतं. आपल्या कोकण-मुंबईजवळ येणारी ही चक्रीवादळं तयार कुठे आणि कशी होतात? आणि ती एवढा प्रवास करून इथवर कशी येतात? याची उत्तरं जाणून घेऊ.

पृथ्वीच्या मध्यभागी विषुववृत्त आहे. म्हणजे इक्वेटर. त्याच्या उत्तरेला 23.5 अंशांवर कर्कवृत्त आणि दक्षिणेला मकरवृत्त आहे हे तुम्हाला माहिती आहे. शाळेतलं भूगालोचं पुस्तक आठवतंय?  विषुवृत्ताच्या दोन्ही बाजूला असणाऱ्या या भागाला उष्णकटीबंधीय प्रदेश म्हणतात. म्हणजेच ट्रॉपिकल रीजन.

इथं सूर्याची किरणं थेट पडत असल्यामुळं इथल्या समुद्राचं पाणी जास्त तापतं. आता पाणी जास्त तापलं की त्याची वाफ होते. गरम हवा, वाफ ही आपली जागा सोडून वरवर जाते हे तुम्हाला माहीत आहेच. आता ही हवा वर गेल्यामुळे समुद्राजवळ दाब कमी होतो.

हा कमी दाबाचा प्रदेश तयार झाल्याव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र आजूबाजूच्या प्रदेशातली हवा ती पोकळी जागा भरण्यासाठी येते.

ही प्रक्रिया सतत सुरू असते. म्हणजे कमी दाबाच्या केंद्राभोवती जास्त दाबाच्या प्रदेशातले वारे पिंगा घालू लागतात. हळुहळू या वाऱ्यांचा वेग आणि गती वाढत जाते आणि एक चक्र तयार होतं.

चक्रीवादळाची दिशा

पृथ्वी स्वतःभोवती 24 तासात एकदा फिरते. याला परिवलन म्हणतात. यामुळे पृथ्वीच्या फिरण्यामुळे आणि वाऱ्याच्या दिशेनुसार चक्रीवादळाचा प्रवास सुरू होतो.

ही वादळं अनेक दिवस आणि शेकडो किलोमीटरचा प्रवास करू शकतात. त्यांच्या जन्माची ठिकाणं आणि नेमका प्रवास सांगता येणं कठीण असलं तरी अंदाज बांधता येऊ शकतो. जसं दरवर्षी हिवाळ्यात आंध्र-ओडिशाच्या दिशेने एक तरी चक्रीवादळ येतंच. किंवा अमेरिकेत फ्लोरिडामध्ये ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये मोठं चक्रीवादळ येतंच येतं.

सायक्लोन की हरिकेन?

अमेरिकेत जी चक्रीवादळं येतात त्यांना हरिकेन म्हणतात आणि आपल्याकडच्या वादळांना सायक्लोन म्हणतात. असं का? उत्तर एकदम सोप्पंय. अटलांटिक महासागरात येणाऱ्या चक्रीवादळांना हरिकेन म्हणतात.

तर आपल्याकडे म्हणजे हिंदी महासागरातल्या चक्रीवादळांना सायक्लोन म्हणतात. तर प्रशांत महासागरातल्या चक्रीवादळांना टायफून म्हणतात.

प्रत्येक चक्रीवादळाला एक नाव दिलं जातं. ते देण्याची एक पद्धत आहे. ती तुम्ही बीबीसी मराठीच्या वेबसाईटवर वाचू शकता. चक्रीवादळांची नावं नेमकी कशी ठेवली जातात?

चक्रीवादळाची धडक

चक्रीवादळाच्या मध्यभागी असणाऱ्या केंद्राला 'आय' किंवा 'डोळा' म्हणतात. शेकडो किलोमीटचा महासागरावरून प्रवास केल्यानंतर या चक्रीवादळाचा परीघ काही किलोमीटर लांबीचा होतो.

पण त्याचा वेग आणि शक्ती किनाऱ्यावर धडकल्यावर कमी होऊ लागते. या धडकण्याला 'लँडफॉल' असं म्हणतात. एकदा का किनाऱ्याला लागलं की चक्रीवादळाला सतत होणारा आर्द्र हवेचा पुरवठा थांबतो.

चक्रीवादळ संपत असलं तरी वाऱ्याच्या वेगामुळे आणि पावसामुळं किनाऱ्यावर नुकसान होतंच. तुम्ही कोणतं चक्रीवादळ अनुभवलंय का? तुमचा अनुभव खाली कमेंट्समध्ये नक्की लिहा. तुम्हाला ही माहिती आवडली असेल तर तेही सांगा.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही...


या वादळामुळे उत्तर प्रदेशात 42 जणांचा मृत्यू झाल्याचं तिथल्या राज्य सरकारने जाहीर केलं आहे. तर 34 जणांचा मृत्यू झाल्याचं राजस्थान सरकारनं म्हटलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

उत्तराखंड राज्यातल्या चमोली इथे ढगफुटीमुळे अनेक ठिकाणी भूस्खलन झाल्याच्या बातम्याही येत आहेत. ज्यामुळे इथली रस्ते वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. गेल्या आठवड्यांत केदारनाथ मंदिर दर्शनासाठी खुलं झाल्यानं भाविकांनी उत्तराखंड इथे जाण्यास सुरुवात केली होती.

मुसळधार पाऊस आणि वादळ यामुळे उत्तराखंड राज्यांत झाड आणि विजेचे खांब उन्मळून पडल्याच्या घटना घडल्या आहेत. यामुळे काही शहरांमधला वीज पुरवठा खंडीत झाला असल्याचं सरकारी सूत्रांनी स्पष्ट केलं.

पंजाबमध्ये वादळ आणि पावसामुळे धान्यसाठ्याचं नुकसान झालं,

उत्तर प्रदेश सरकारच्या मते केवळ आगऱ्यातच 36 लोकांचा वादळ आणि जोरदार पावसाच्या फटक्यामुळे मृत्यू झाला आहे.

तर राजस्थानात धुळीच्या वादळामुळे काही घरांमध्ये आग लागल्याचे प्रकारही घडले. राजस्थानात वादळामुळे बाधित झालेल्यांना मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीतून 50 हजार रुपये देण्यात येणार असल्याचं भरतपूर विभागाचे आ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

युक्त सुबीर कुमार यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं.

अनेक जण झोपेत असतानाचा त्यांचं घर कोसळल्यामुळे मृत्यू झाला.

दिल्लीस्थित भारतीय हवामान विभागाचे महासंचालक के. जे. राजू यांनी बीबीसीला याबाबत अधिक माहिती दिली.

राजू सांगतात की, "वादळ आणि जोराच्या पावसामुळे पश्चिमेकडील समुद्रावरून वाहणारी हवा प्रभावित झाली. त्यामुळे राजस्थानात कोरडं हवामान असल्याने वाळूची वादळं उठली. तर उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडमध्ये वातावरणात आर्द्रता असल्याने वादळासह पाऊसही पडला."

हवामान विभागाचे राजू म्हणतात की, "या महिन्यात अशी वादळं येणं स्वाभाविक आहे. जेव्हा उष्णता वाढीस लागते तेव्हा पश्चिमेकडील महासागरावरून येणारी थंड हवा या उष्णतेचं प्रमाण कमी करण्याचा प्रयत्न करते. या वेळी वादळं, जोरदार पाऊस आणि विजा चमकण्याचे किंवा ढगफुटीसारखे प्रकार घडतात. भारतात असे प्रकार नियमित घडत असतात."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)