बँकेची बुडित कर्ज लपवणं, ज्यामुळे बँकेला 4355.46 कोटींचा तोटा झाला ती कर्जं देणं याबद्दल मुंबई पोलिसांच्या इकॉनमिक ऑफेन्स विंगनं (EOW) पंजाब अॅण्ड महाराष्ट्र को-ऑपरेटिव्ह बँकेच्या संचालक मंडळाच्या विरोधात एफआयआर दाखल केला आहे.

या एफआयआरमध्ये बँकेचे अध्यक्ष वर्यम सिंघ आणि कार्यकारी संचालक जॉय थॉमस यांची नावं असल्याचं वृत्त रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनं दिलं आहे. यासोबतच हाऊसिंग डेव्हलपमेंट अॅण्ड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड (HDIL) आणि त्याचे अध्यक्ष राकेश कुमार वाधवान यांची नावंही या एफआयआरमध्ये आहेत, कारण पीएमसीकडून यांना कर्जं देण्यात आली होती.

ज्या कर्जांची वसुली होत नव्हती ती उघड न करता ऑडिट अहवालांमध्ये फेरफार करत पीएमसी आणि एचडीआयएलच्या अधिकाऱ्यांनी 2008 पासून ते ऑगस्ट 2019 पर्यंत रिझर्व्ह बँकेची जाणीवपूर्वक दिशाभूल केल्याचं या तक्रारीत म्हटलं आहे. या प्रकरणाचा तपास करण्यासाठी विशेष पथक तयार करण्यात आल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे.

प्रशासकाची नेमणूक का?

पंजाब अॅण्ड महाराष्ट्र को-ऑपरेटिव्ह बँकेचं संचालक मंडळ बरखास्त करण्यात आलं असून बँकेवर प्रशासकाची (Administrator) नेमणूक करण्यात... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

आली आहे. जय भगवान भोरिया हे पुढचे सहा महिने बँकेचे प्रशासक म्हणून काम पाहतील. एखाद्या बँकेच्या संचालक मंडळाला जे अधिकार असतात, तेच सगळे अधिकार बँकेवर नेमणूक करण्यात आलेल्या प्रशासकाला असतात. प्रशासकाचं नेमकं काम काय असतं, याविषयी रिझर्व्ह बँकेचे निवृत्त सहाय्यक महाव्यवस्थापक अरविंद नाईक यांनी माहिती दिली.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "रिझर्व्ह बँकेच्या सगळ्या सूचनांचं आणि नियमांचं पालन व्हावं म्हणून आरबीआय आपल्याच एका माणसाची या बँकेत नियुक्ती करते. बँकेच्या कामात ऊर्जितावस्था आणणं, तपासासाठी पूर्ण सहकार्य करणं, हितसंबंध असणाऱ्या व्यक्तींनी बँकेला अधिक अपाय पोहोचवू नये याची खबरदारी घेणं, हे या प्रशासकाचं काम असतं. यापूर्वीही अनेक बँकांवर रिझर्व्ह बँकेने अशाच प्रकारे प्रशासकाची नियुक्ती केली होती. नाशिक पीपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँकेवरही प्रशासक नेमण्यात आला होता. त्यानंतर ही बँक सारस्वत को-ऑपरेटिव्ह बँकेत विलीन करण्यात आली."

पण बँकेच्या आर्थिक प्रकृतीवर किंवा ठेवीदारांच्या दृष्टीने याचा काय परिणाम होऊ शकतो. बँकिंग तज्ज्ञ विश्वास उटगी याबद्दल सांगतात, "या सहा महिन्यांच्या काळात सर्व सूत्रं एकाच माणसाच्या हातात असतात. या काळामध्ये प्रशासकाला नवीन ठेवी घेण्याचा वा नवीन कर्ज देण्याचा अधिकार नसतो. पण कर्जवसुली करण्याचं उद्दिष्टं त्यांच्यासमोर असतं. सहसा निर्बंधांच्या या काळात फारशी कर्जवसुली होत नाही. पीएमसीच्या बाबत बोलायचं झालं तर त्यांचा एनपीए 74% आहे. सहसा बुडित कर्जं 5%च्या वर गेल्यावरच कोणतीही बँक धोक्यात येते. त्यामुळे पीएमसीच्या बाबत कर्जवसुली होण्याची फारशी शक्यता नाही. त्यामुळे रिझर्व्ह बँक कदाचित या निर्बंधांची मुदत वाढवून बँकेचं लायसन्स जिवंत ठेवू शकते. पण तोपर्यंत रिझर्व्ह बँकेच्या तपासात मदत करणं, कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करणं, कर्जवसुलीसाठीच्या नोटीसा पाठवणं अशी कामं प्रशासक करतील."

"ठेवीदारांना येत असलेल्या अडचणींची मला कल्पना असून त्यांचा त्रास कमी करण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत. परिस्थितीचा लवकरात लवकर आढावा घेण्याचा माझा प्रयत्न आहे. डिपॉझिट इन्शुरन्सचे एक लाख रूपये ठेवीदारांना मिळतील. SLR आणि CRR बद्दलच्या नियमांचं बँकेने आतापर्यंत पालन केलं असून बँकेकडे त्याचे पैसेही आहेत," असं पीएमसीवर नेमणूक करण्यात आलेले प्रशासक जय भगवान भोरिया यांनी इंडिया टुडेशी बोलताना सांगितलंय.

जॉय थॉमस...


बंगळुरूच्या नामसंद्रा नावाच्या उपनगरात मला जायचं होतं. त्यासाठी मी बसमध्ये चढलो. इथं होतं थिमक्कांचं घर. एका लेखाच्या निमित्तानं मी त्यांना भेटणार होतो.

थिमक्का या तुमकूर जिल्ह्यातल्या मुळच्या हुलिकल गावच्या. 106 वर्षांच्या आजीबाई. हुलिकलजवळ त्यांनी साधारण 70 वर्षांपूर्वी  वडाची 384 झाडं लावली आहेत.

त्यानंतर या बाई गेली अनेक वर्षं अक्षरशः झाडं लावत सुटल्या आहेत म्हणून मुंबईवरून बंगळुरू नामसंद्रा अशी मजल मारत मी त्यांच्या घरासमोर जाऊन उभा राहिलो होतो.

थिमक्कांना परवा पद्मश्री पुरस्कार जाहीर झाला आणि दोन वर्षांपूर्वीची त्यांची भेट पुन्हा डोळ्यांसमोर उभी राहिली.

नामसंद्राला उतरल्यावर थिमक्कांचं घर शोधायला फारसा वेळ गेला नाही. हुलिकलवरून काही वर्षांपूर्वीच त्या नामसंद्राला म्हणजे बंगळुरूला राहायला आल्या होत्या तरीही त्या चांगल्याच प्रसिद्ध होत्या.

त्यांच्या बंगल्यात गेलो तर थिमक्का कानडी सिरीयल पाहात बसल्या होत्या.

कदाचित त्यांचं कार्य ऐकून भेटायला येणारे बरेच लोक असावेत. मी आल्यावर त्या मागे वळल्या आणि आम्ही दोघांनी एकमेकांकडे पाहात हात जोडले.

पांढरे केस, सुरकुत्यांचं जाळं असलेला... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चेहरा, पक्का कर्नाटकी रंग, दोन्ही नाकपुड्यांमध्ये मुगती-मुगबट्टू, कानांमध्ये बुगड्या आणि कपाळावर इब्बत (विभूती)ची तीन बोटं. त्यांच्या स्निग्ध प्रेमळ डोळ्यांमुळं आमचं एकदम आजी-नातवाचं नातंच निर्माण झालं.

त्यांच्याकडे कॉफी घेतली आणि थिमक्कांच्या गाडीतूनच हुलीकलला जायला निघालो. बरोबर त्यांच्या संस्थेत काम करणारी एकदोन मुलं आणि त्यांचा दत्तक मुलगा उमेशही होता.

थिमक्कांना आता 'सालुमार्दा थिमक्का' असं नाव मिळाल्याचं समजलं. सालुमार्दा म्हणजे एका रांगेत लावलेली झाडं. त्यामुळं त्यांच्या गाडीवर 'सालुमार्दा थिमक्का' असं लिहिलं होतं.

गाडीत बसल्यावर आमचं बोलणं सुरू झालं. थिमक्कांचं बिक्कलू चिक्कयांशी लग्न झालं आणि त्या हुलिकलला राहायला आल्या. कसंबसं हातावर पोट असणारं हे दांपत्य गावातच इकडेतिकडे काम करायचं.

इतकी झाडं का लावली?

कोणाच्या शेतात काम कर, मजुरी कर असं चालू असताना त्यांना एक धक्का बसला. तो म्हणजे लग्न होऊन भरपूर काळ उलटला तरी या दांपत्याला मूल झालं नाही.

मूल न होणं हे वैयक्तिक आणि कौटुंबिक दुःख असलं तरी हुलिकलसारख्या गावात ते सहन करणं कठिणच होतं.

नातेवाइकांचे टोमणे मारणं, गावातल्यांनी चिडवणं असल्या प्रकारातून या दोघांनाही मन रमवण्यासाठी काहीतरी हवंच होतं.

शक्य त्या सगळ्या देवळांमध्ये जाऊन डोकं ठेवून झालं पण थिमक्का-बिक्कलू यांची इच्छा काही पूर्ण झाली नाही.

झाडं हेच आयुष्य

हुलिकल गावाच्या जवळ रस्ता बांधताना या थिमक्कांच्या मनात झाडं लावण्याची कल्पना आली. थिमक्का रोज एक वडाचं झाड लावू लागल्या.

दोघांनी मिळून त्यांना पाणी घालणं, त्यांची काळजी घेणं सुरू केलं. असं होता होता साडेतीनशेच्यावर झाडं लावली.

बोलताबोलता आम्ही हुलिकलच्या जवळ जाऊन पोहोचलो. आधीच बंगळुरूजवळच्या परिसरामध्ये इतर प्रदेशांच्यातुलनेत भरपूर जुनी झाडं आहेत त्यामुळे डोळ्यांना सवय झाली होती.

पण हुलिकलजवळ गेल्यावर सगळंच बदलून गेल्यासारखं वाटलं. गावाच्या आधी चार किलोमीटर दोन्ही बाजूंना वटवृक्ष असलेला सुमारे 4 किमीचा पट्टा लागतो. हाच तो थिमक्कांनी दुतर्फा वटवृक्ष लावलेला पट्टा.

झाडांची रांग लागल्यावर आम्ही खाली उतरलो. उमेश, थिमक्का आणि मी वडफळांच्या सड्यातून चालू लागलो. थिमक्कांना म्हटलं, तुम्ही फक्त वडाचीच झाडं का लावली?

त्या म्हणाल्या, "ही अशी उंच शांत आणि सावली देणारी झाडं मला आवडतात म्हणून." खरंच होतं ते. वडाची अशी इतकी झाडं एकाच...


बंगुळूरमधील नागरिकांनी पुढील महिन्यात होत असलेल्या निवडणुकीच्या तोंडावर स्वतःचा जाहीरनामा बनवला आहे. क्राऊड सोर्सिंगच्या माध्यमातून बनवण्यात आलेला हा जाहीरनामा निवडणूक लढवलेल्या प्रत्येक राजकीय पक्षांना देण्यात आलेला आहे. 'सिटिझन्स फॉर बंगळुरू' या संस्थेने हा जाहीरनामा बनवला आहे.

विविध क्षेत्रात काम करणाऱ्या नागरिकांना एकत्र आणून शहरवासीयांनी रोजच्या जीवनात भेडसावणाऱ्या समस्यांवर चर्चा करून हा जाहीरनामा आकाराला आला आहे.

पाहा व्हीडिओ - 'कर्नाटक जिंकायचं असंल तर आमचा जाहीरनामा वाचा'

सखोल चर्चा करून हा जाहीरनामा बनवण्यात आला आहे. 'बंगळुरू बेकू' म्हणजे 'बंगळुरूला हे हवं आहे' असं या जाहीरनाम्याचं नाव आहे.

यामध्ये वाहतूक कोंडी, रस्ते, प्रदूषण, कचरा व्यवस्थापन अशा विविध विषयांचा यात समावेश करण्यात आला आहे.

या संघटनेच्या सदस्य असलेल्या डॉ. अर्चना प्रभाकर म्हणाल्या, "निवडणुकीच्या आधी राजकारणी लोक येतात आणि मतं मागतात. याच वेळी ते आमच्यासाठी काय केलं आहे, याची माहिती देतात. पण हे काम गेल्या पाच वर्षांत किंवा त्यांच्या कार्यकाळात केलेलं नसतं. निवडणुकीच्या आधी ते सारं काही सुधारण्याचा प्र... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यत्न करतात. दुर्दैवाने आपण अशा राजकारण्यांनाच मतं देतो."

या जाहीरनाम्याचा उद्देश राजकारण्यांपर्यंत पोहोचणं आणि नागरिकांचा आवाज ऐकला जावा यासाठी प्रयत्न करणे हा आहे.

अर्चना म्हणतात, "हा जाहीरनामा लोकांनी राजकारण्यांसाठी बनवलेला आहे."

या जाहीरनाम्यात कचरा, स्वच्छता, पादचाऱ्यांचे हक्क, प्रदूषण, घरं, सुशासन यांचा समावेश आहे.

पाहा व्हिडीओ : बेंगळुरूच्या समस्या सोडवण्यासाठी यांना मुख्यमंत्री व्हायचंय

"राजकारण्यांना समजलं पाहिजे की, नागरिक शांत राहणार नाहीत. आपल्या हक्कांसाठी बोलणं हा आमचा अधिकार आहे. पण त्याच वेळी नागरिकांनीसुद्धा प्रशासनाला सहकार्य केलं पाहिजे" अर्चना सांगतात.

त्या पुढे सांगतात, "निवडणुका आणि राजकारणी यांच्याबद्दलचा माझा दृष्टिकोन गेल्या निवडणुकीपर्यंत नकारात्मक होता. पण राजकारण्यांकडे बोट दाखवणं आणि आणि त्यांना जबाबदार धरणं सोपं आहे, हे उमगलं. त्यापेक्षा काही उपाययोजना आखण्याचा भाग होणं जास्त आव्हानात्मक आणि समाधान देणारं आहे."

 "राजकीय पक्षांचे कार्यकर्ते आमच्या दारात येतात तेव्हा आमचा जाहीरनामा पाहून ते गोंधळून जातात. त्यांना कळतं की आता 'चलता है' ही प्रवृत्ती चालणार नाही." असंही त्यांनी सांगितलं.

काही दिवसांपूर्वी अर्चना, त्यांचे पती आणि या संघटनेतील इतर सदस्यांनी सर्व राजकीय पक्षांच्या कार्यालयांना भेट देऊन त्यांचा जाहीरनामा सादर केला आहे. भाजपसह इतरही सर्व पक्षांनी हा या जाहीरनाम्याचं स्वागत केलं आहे.

आता राजकीय नेते या जाहीरनाम्यातील किती मुद्दे स्वतःच्या पक्षाच्या जाहीरनाम्यात घेतात हे पाहावं लागेल.

कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीत बीबीसीनं कोणत्या विषयावर वार्तांकन करावं असं तुम्हाला वाटत का?

बीबीसी न्यूज पॉप अप @ कर्नाटक

#BBCNewsPopUp आणि KarnatakaElections2018 हे हॅशटॅग वापरून तुम्ही फेसबुक, ट्विटर आणि इन्स्टाग्रामवर पोहोचू शकता.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


बंडखोर आमदारांनी मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांच्याबरोबर विधानसभा उपाध्यक्षांची भेट घेतली

विधानसभेतील विरोधी पक्षनेत्यासह 10 आमदारांनी मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांच्या बरोबर जाऊन विधानसभेचे उपाध्यक्ष मायकल लोबो यांची भेट घेतली आहे. त्यामुळे ते भाजपमध्ये सामील झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे. यामुळे राज्यातलं भाजप सरकार 27 आमदारांसह मजबूत स्थितीत आलं असून विरोधी पक्षाची धार बोथट झाली आहे. आता काँग्रेसकडे फक्त पाच आमदार उरले आहेत.

गोव्याचे मुख्यंत्री प्रमोद सावंत यांनी ANI वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं की "हे आमदार राज्याच्या आणि त्यांच्या मतदारसंघांच्या विकासासाठी आले आहेत. त्यांनी कुठलीही अट न ठेवता स्वेच्छेने भाजप प्रवेश केला आहे."

गोवा विधानसभेचे सभापती राजेंद्र पाटणेकर म्हणाले, "आज (बुधवारी) दोन निवेदनं माझ्याकडे आली. एक काँग्रेसच्या दहा आमदारांनी दिलं, ज्यात ते भाजपमध्ये विलीन होत आहेत असं सांगण्यात आलं आहे. दुसरं मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत, जे विधानसभेत सत्ताधारी पक्षाचे नेते देखील आहेत, त्यांनी देखील निवेदन दिलं. यात भाजपचे संख्याबळ बदलून आता 27 वर गेलं आहे, असं नमूद केलं आहे. आणि मी ही... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दोन्ही निवेदनं स्वीकारली आहेत."

माजी विरोधी पक्षनेते बाबू कवळेकर यांच्यासह निळकंठ हळर्णकर, इजिदोर फर्नांडिस, टोनी फर्नांडिस, फिलीप नेरी रॉड्रिग्ज, फ्रान्सिस सिल्वेरा, बाबूश मोन्सेरात, विल्फ्रेड डिसा उर्फ बाबाशान, जेनिफर मोन्सेरात, क्लाफास डायस यांचा समावेश आहे.

काँग्रेसचे दहा आमदार भाजपच्या ब्लॅकमेलला आणि प्रलोभनांना बळी पडले आहेत, असं गोवा काँग्रेसचे प्रमुख गिरीश चोडणकर म्हणाले.

चंद्रकांत कवळेकर

यावेळी ANIशी बोलताना भाजपमध्ये सामील झालेले माजी विरोधी पक्षनेते चंद्रकांत कवळेकर म्हणाले, "मुख्यमंत्री सावंत चांगलं काम करत आहेत. आमच्याकडे सर्वाधिक आमदार असूनही आम्ही सरकार स्थापन करू शकलो नव्हतो."

"मी विरोधी पक्षनेता असूनही माझ्या मतदारसंघातली विकासकामं अडकून पडली होती. आम्ही कामं केली नाहीत तर जनता आम्हाला पुढच्या वेळी कसं निवडून देणार? काँग्रेसला त्यांची साधी आश्वासनं पाळता आली नाहीत. काही वरिष्ठ लोकांमध्ये समन्वय नव्हता, म्हणून इतक्या वेळा संधी मिळूनही सत्तास्थापन करता आलं नाही."

'भाजपची असुरक्षितता उघड झाली'

गोवा विधानसभेचं पावसाळी अधिवेशन 16 जुलै पासून सुरू होणार आहे. त्यामुळे त्याच्या ऐन काही दिवसांपूर्वी घडलेल्या या घडामोडीला वेगळं महत्त्व प्राप्त झालं आहे.

"काँग्रेसच्या दहा आमदारांना पक्षात सामील करून भाजपने त्यांची युतीतील पक्षांप्रतिची असुरक्षिततेची भावना जगासमोर आणली आहे. पुरेसं संख्याबळ असताना मुख्यंमंत्री प्रमोद सावंत यांनी अशी खेळी करून ऐन विधानसभा अधिवेशनाच्या तोंडावर आपली भीती जगासमोर मांडली आहे," गोवा काँग्रेसचे प्रमुख गिरीश चोडणकर म्हणाले.

"भाजपने लोकसभा निवडणुकीत स्वप्नं दाखवली तो नवीन भारत हाच का? हा लोकांनी दिलेल्या कौलाचा अपमान आहे," असंही ते चोडणकर म्हणाले.

"भाजपचा हा उघड खेळ जनता पाहत आहेच आणि ते लोकशाहीचा गळा घोटणाऱ्यांना चांगलाच धडा शिकवतील. भाजपला एक देश एक निवडणूक नाही तर एक देश एक पक्ष हवाय. देवच या देशाचं रक्षण करो," असं ते म्हणाले आहेत.

'हे फोडाफोडीचे राजकारण कशासाठी?'

या घडामोडींनंतर गोव्याचं राजकारण परत एकदा एका वेगळ्या वळणावर येऊन ठेपलंय, असं 'लोकमत'च्या गोवा अवृत्तीचे संपादक राजू नायक यांना वाटतं.

माजी विरोधी पक्षनेते चंद्रकांत कवळेकर मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांच्याबरोबर

बीबीसी मराठी प्रतिनिधी मनस्विनी प्रभुणे-नायक यांच्याशी बोलताना ते म्हणाले, "सध्याच्या...


बंतू सीता

या घटनेत 13 जणांचा मृत्यू झाला, तर 400 हून अधिक लोक विशाखापट्टणमच्या वेगवेगळ्या हॉस्पिटलमध्ये उपचार घेत आहेत.

अनेक कुटुंब या वायू गळतीच्या घटनेनं धक्क्यात आहेत. विशाखापट्टणमच्या किंग जॉर्ज हॉस्पिटलमध्ये दु:खात बुडालेल्या बंतू सीता यांच्याशी बीबीसीनं संवाद साधला. त्यांच्या वेदना जाणून घेतल्या.

बंतू सीता यांचा पती आणि मुलगा गॅस गळतीच्या घटनेपासून बेपत्ता आहेत. त्यांचं पूर्ण कुटुंबच विखुरलं गेलंय.

बंतू सीता सांगता...

श्वास घेण्यास अजूनही त्रास होतोय, पण कालपेक्षा आज थोडं बरं वाटतंय. त्यांनी मला औषधं दिली आहेत. त्यांनी मला फ्लूइड दिलंय. आम्ही बारा वर्षांआधी वेंकटपुरम गावात आलो होतो. तेव्हा मी गरोदर होती. मी याआधी कधीच अशाप्रकारच्या घटनेबद्दल ऐकलं नव्हतं.

त्या दिवशी सकाळी एक व्यक्ती मदतीसाठी हाक मारत होता. पण आम्ही तिथं जाण्याच्या स्थितीत नव्हतो. आम्ही घाबरून पळू लागलो. आम्ही कुठे जातोय, हेही आम्हाला माहित नव्हतं. उलट्या झाल्यानंतर थोडं भानावर आलो. काही लोक आमच्या घराच्या दिशेनं धावत आले आणि त्यांनी सांगितलं की, गॅस गळती झालीय. त्यांनीही आम्हाला लवकरात लवकर पळायला सांगितलं.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

अंधार असल्यानं घराच्या चाव्याही मिळत नव्हत्या. आम्ही घरात अडकलो होतो. मग आम्ही दरवाजा तोडून बाहेर आलो आणि पळू लागलो. काहीवेळानं आम्ही बेशुद्ध झालो. तिथं एक वर्षाची मुलगी आणि पाच वर्षाचा मुलगा होता. त्यांच्यासोबत नुकतेच लग्न झालेली 25 वर्षांची व्यक्ती होती.

'पैसा नको, मला माझी मुलं हवीत'

ती दोन्ही मुलं बेशुद्ध अवस्थेत होती, तर बाजूला असलेली 25 वर्षांची व्यक्ती मृत्युमुखी पडलेली. ती व्यक्ती आता हॉस्पिटलच्या शवागृहात आहे. कुणालाच त्या व्यक्तीचा पत्ता माहित नाहीय. माझी मुलंही बेपत्ता आहेत. मी त्यांना अजूनही शोधू शकली नाहीय.

बेपत्ता झालेल्या लोकांबाबत सरकारनं अद्याप कुठलीही जाहिरात दिली नाहीय. मुलांबाबत कुठलीही माहिती नाहीये. आठपेक्षा जास्त लोक मृत्युमुखी पडल्याचं सरकार सांगतंय. नेमकं काय झालंय, हेच कळायला मार्ग नाहीय. पैसा कुणाला हवाय? आम्हाला पैसा नकोय.

आम्हाला आमची मुलं हवी आहेत. ते पुन्हा जन्मतील? मला माझ्या पतीबाबतही काही माहिती मिळत नाहीये. काही लोक सांगतायेत की, ते मृत्युमुखी पडले आणि मला धक्का बसेल म्हणून अधिक सांगत नाहीत. मला वाटतंय, मी त्यांना गमावलंय.

'माझी आई नाल्यात पडली आणि श्वास कोंडून तिचा जीव गेला'

वायू गळतीत आपली आई गमावलेल्या पवननं सुद्धा बीबीसीशी आपल्या वेदनांना वाट मोकळी करून दिली.

या वायू गळतीमुळे माझी आई माझ्यापासून दुरावली. मला खूप दु:ख झालंय. आई नाल्यात पडली. श्वास घेऊ न शकल्यानं तिचा मृत्यू झाला.

पवन

पहाटेचे तीन वाजले असतील. आमच्या शरीरात खूप वायू शिरला होता. आम्ही धावत धावत गेटजवळ आलो. श्वास घ्यायला खूपच त्रास होत होता. आम्ही आणखी पुढे जाणार तोच आम्ही कोसळलो. माझी आई नाल्यात पडली आणि श्वास घेण्यास अडचण निर्माण झाल्यानं तिचा तिथेच मृत्यू झाला. ती बाहेर येऊच शकली नाही.

'पतीचा मृतदेह सुद्धा पाहिला नाही'

ती सांगते, "माझ्या पतीनं मला ओढीतच घरातून बाहेर आणलं. त्यानंतर आमचं आम्हालाच कळलं नाही की, आम्ही कुठे जातोय. मी बेशुद्धच पडली होती. जेव्हा शुद्धीत आली, तेव्हा मी गोपालपट्टणममधील एका हॉस्पिटलमध्ये होती. त्यानंतर मला केजी हॉस्पिटलमध्ये आणलं गेलं."

नेबारी

"त्यांनी मला सांगितलं की, मला माझं कुटुंब इथं मिळेल. माझ्या पतीबद्दल हॉस्पिटलमध्ये कुणीच काही बोलत नव्हतं. मात्र, नंतर सांगितलं गेलं की, पतीचा मृत्यू झालाय. मी माझ्या पतीचा मृतदेह सुद्धा पाहू शकले नाही. त्यांचं नाव नानी आहे. आमची...


बंद झालेला जकात कर, मालमत्ता करवसुलीतली घट इत्यादी गोष्टींमुळं पालिकेच्या महसुलावर झालेला परिणाम पाहात, आयुक्त परदेशी कोणत्या नव्या योजना घोषित करतात आणि कुठल्या गोष्टींसाठी किती तरतूद करतात, याकडे सर्वांचंच लक्ष लागलं होतं.

अर्थसंकल्पाला स्थायी समिती अध्यक्ष यशवंत जाधव यांची परवानगी मिळाल्यानंतर मनपा आयुक्त प्रवीणसिंह परदेशी अर्थसंकल्प सभागृहात सादर केलं. आणि नंतर मतदान होऊन ते मंजूर करून घेतलं जाईल.

BMCच्या अर्थसंकल्पाबाबत निवडक महत्त्वाच्या गोष्टी :

1) मुंबई महापालिकेचा अर्थसंकल्पची फारशी प्रक्रिया किचकट नसते. विषयनिहाय समित्या आपापल्या शिफारशी देतात आणि त्यांवर विचार करून अर्थसंकल्प तयार केला जातो. त्यानंतर तो अर्थसंकल्प आयुक्तांकडून स्थायी समिती अध्यक्षांकडे सादर करतात. त्यांची मंजुरी मिळाल्यानंतर सभागृहात वाचून दाखवतात. मग मतदान होऊन अर्थसंकल्प मंजूर केला जातो.

2) मुंबई महानगरपालिकेचा अर्थसंकल्प हा गोवा, सिक्कीम, नागालँड, त्रिपुरासारख्या छोट्या राज्यांच्या अर्थसंकल्पापेक्षाही जास्त रकमेचा असतो. आशियातील सर्वात श्रीमंत महानगरपालिका म्हणून मुंबईची ओळख आहे.

3) बंगळुरू, चेन्नई, ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कोलकाता, हैदराबाद, पुणे, अहमदाबाद, जयपूर, नागपूर, नाशिक आणि पटना या 10 महापालिकांच्या एकत्रित अर्थसंकल्पाइतका अर्थसंकल्प एकट्या मुंबई महापालिकेचा असतो. अर्थात, अर्थसंकल्प कमी-जास्त होत असतो, त्यामुळं यंदाही स्थिती हीच असेल का, हे अर्थसंकल्प सादर केल्यानंतरच लक्षात येईल.

4) जकात कर, मालमत्ता कर हे मुंबई महापालिकेच्या महत्त्वाच्या उत्पन्नापैकी महत्त्वाचे स्रोत आहेत. त्यातील जकात कर बंद झाल्यानं आणि मालमत्ता करवसुली घटल्यानं मुंबई महापालिकेसमोर शहरात विकासकामं करण्यासाठी आर्थिक आव्हानं उभी राहण्याची शक्यता वर्तवली जातेय.

5) मुंबई महापालिकेच्या अर्थसंकल्पातील 50 ते 70 टक्के खर्च हा पालिकेतील कर्मचारी, अधिकारी यांचा पगार आणि पेन्शन यावरच खर्च होतो. उर्वरीत खर्च विविध कामं, योजना यावर केला जातो.

किशोरी पेडणेकर

6) मुंबई महापालिकेत यंदाचा अर्थसंकल्प (2020-21 साठी) हा मांडत असताना शिवसेनेच्या किशोरी पेडणेकर यांच्या रूपानं महिला महापौर आहेत. असं आतापर्यंत सातेवळा झालंय. याआधी सुलोचना मोदी, निर्मला सामंत, विशाखा राऊत, शुभा राऊळ, श्रद्धा जाधव आणि स्नेहल आंबेकर या महिला महापौर होत्या.

7) 1996 पासून आजपर्यंत म्हणजे गेली 24 वर्षं मुंबई महापालिकेत शिवसेनेची सलग सत्ता आहे. त्याआधीही पालिकेवर शिवसेनेची सत्ता होती. मात्र, 1996 पासून सेना सलग सत्तेत आहे. त्यामुळं यंदाचा अर्थसंकल्पही शिवसेनेच्या नेतृत्त्वात सलग 24 वा असेल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


बंदर

 शहराला लागून असणाऱ्या एखाद्या गोदामात कोणत्याही सुरक्षेच्या उपाययोजनांशिवाय ज्वलनशील आणि स्फोटक साहित्य गेल्या सहा वर्षांपासून ठेवलं होतं, ही बाब शहरातले लोक मान्यच करायला तयार नाहीत.

स्फोट झालेलं अमोनियम नायट्रेट हे केमिकल पोर्ट भागातल्या गोदामात कसं आलं यावर अजून सरकारने काही स्पष्टीकरण दिलेलं नाही पण सहा वर्षांपूर्वी एक जहाज इतक्याच वजनाचं अमोनियम नायट्रेट घेऊन बैरूतमध्ये आलं होतं.

ही गोष्ट नोव्हेंबर 2013 ची आहे. अमोनियम नायट्रेटची खेप घेऊन बैरूतच्या बंदरावर पोहचणाऱ्या जहाजावर पूर्व यूरोपातला देश मॉल्डोवाचा झेंडा लावला होता. या जहाजाचं नाव होतं 'एमवी रोसुस'. हे जहाज रशियाच्या मालकीचं होतं, आणि त्याच वर्षी ते जॉर्जियाच्या बातुमीहून मोझाम्बिकमधल्या बेईराकडे निघालं होतं.

बैरूतच्या बंदरावर

अमोनियम नायट्रेट दिसायला लहान लहान गोळ्यांसारखं असतं. खत म्हणून याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. जर फ्युअल ऑईलमध्ये अमोनियम नायट्रेट मिसळलं तर त्यापासून स्फोटक तयार होतं, ज्याचा उपयोग खाणकाम तसंच बांधकाम उद्योगात केला जातो.

जहाज उद्योगाच्या बातम्यांकडे लक्ष ठेवणारी बेवसाईट 'शिपिं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गअरेस्टेड डॉटकॉम' च्या 2015च्या एका रिपोर्टनुसार पूर्व भूमध्य समुद्रातून जाणाऱ्या 'एमवी रोसुस'मध्ये काहीतरी 'तांत्रिक समस्या' निर्माण झाली होती आणि त्यामुळे या जहाजाला बैरूतच्या बंदरावर थांबाव लागलं.

'शिपिंगअरेस्टेड डॉटकॉम'वर हा लेख लेबननच्या त्या वकिलांनी लिहिला होता ज्यांनी या जहाजाच्या चालक दलाची बाजू कोर्टात मांडली होती. वकिलांचं म्हणणं होतं की बंदराच्या अधिकाऱ्यांनी 'एमव्ही रोसुस' ची तपासणी केली आणि त्याच्या पुढच्या समुद्रप्रवासाववर बंदी घातली होती.

एमवी रोसुसला गळती

या जहाजाचे रशियन कॅप्टन बोरिस प्रोकोशेव आणि आणखी तीन लोक सोडून इतर क्रू मेंबर्सला आपआपल्या देशात परत पाठवून दिलं. थांबवलेले तीन लोक युक्रेनचे होते. बोरिस प्रोकोशेव यांनी वृत्तसंस्था रॉयटर्सशी बोलताना सांगितलं की, "जहाजाला गळती लागली होती, तरी जहाज प्रवास करू शकण्याच्या परिस्थितीत होतं."

 त्यांनी सांगितलं की जहाजाच्या मालकाने तेव्हा एमवी रोसुसला बैरूतला पाठवण्याचा निर्णय घेतला कारण त्यावेळेस मालक आर्थिक अडचणीत सापडला होता आणि बैरूतमध्ये जहाजावर अवजड मशिनरी अतिरिक्त कार्गो म्हणून चढवायची होती.

पण जहाजाचं चालक दल त्या अतिरक्त सामानाला सुरक्षितरित्या जहाजावर चढवू शकलं नाही, आणि जहाजाचा मालक बंदराचं भाडं देऊ शकला नाही त्यामुळे लेबेनॉनच्या अधिकाऱ्यांनी एमवी रोसुस हे जहाज जप्त केलं.

बैरूतचं कोर्ट

वकिलांनी दिलेल्या माहितीनुसार यानंतर काही दिवसांनी या जहाजाच्या मालकाचा जहाजातला इंटरेस्ट गेला आणि त्यांनी या जहाजाला बेवारस सोडून दिलं. यातल्या मालातही मालकाला काही रस नव्हता पण कर्जदारांना मात्र जहाजात अजूनही रस होता.

दरम्यान, चालक दलाचे सदस्य अजूनही जहाजावरच अडकून पडले होते आणि त्यांच्याकडचं खाण्यापिण्याचं सामानही संपत चाललं होतं. वकिलांनी सांगितलं की या प्रकरणी तात्काळ सुनावणी व्हावी म्हणून त्यांनी कोर्टात धाव घेतली.

चालक दलाने कोर्टाला सांगितलं की या जहाजात जे सामान आहे ते धोकादायक आहे त्यामुळे त्यांना आपल्या घरी जाण्याची परवानगी देण्यात यावी. कोर्टाने चालक दलाची बाजू मान्य केली आणि त्यांना या जहाजावरून उतरण्याची परवानगी दिली.

वेअर हाऊस नंबर 12

साल 2014 मध्ये बंदराच्या अधिकाऱ्यांनी जहाजातलं अमोनियम नायट्रेट काढून वेअर हाऊन नंबर 12 या गोदामात ठेवलं. या गोदामाच्या शेजारीच धान्याचं मोठं गोदाम होतं. वकिलांचं म्हणणं होतं की या कार्गोचा...


बगदादी

डोनाल्ड ट्रंप हे काहीतरी मोठी घोषणा करणार असल्याची माहिती व्हाईट हाऊसनं दिली होती.

रविवारी व्हाईट हाऊसमध्ये आयोजित केलेल्या प्रेस कॉन्फरन्समध्ये अमेरिकन सैन्याने शनिवारी रात्री सीरियामध्ये एक ऑपरेशन केलं त्यात बगदादीनं स्वतःला आत्मघातकी जॅकेच्या स्फोटानं उडवलं असं डोनल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं.

या मोहिमेमध्ये एकाही अमेरिकन सैनिकाचा मृत्यू झालेला नाही मात्र त्यात बगदादीचे अनेक अनुयायी मारले आणि काही अनुयायांना पकडलं आहे असंही ट्रंप यांनी सांगितलं. या मोहिमेमुळे अमेरिकन सैन्याला भरपूर संवेदनशील माहिती मिळाल्याचंही ते म्हणाले आणि ही मोहिमेला यश येण्यासाठी मदत करणाऱ्या रशिया, तुर्कस्थान, सीरियाचे आभारही मानले.

ट्रंप म्हणाले, "अबू बक्र अल बगदादीचा मृत्यू झाला आहे. तो इस्लामिक स्टेटचा संस्थापक होता. ही जगातली सर्वात हिंसक आणि क्रूर संघटना आहे. अनेक वर्षे अमेरिका बगदादीला शोधत होती."

ते म्हणाले, "बगदादीला जिवंत पकडणं किंवा मारणं माझ्या सरकारची सर्वोच्च सुरक्षा प्राथमिकता होती. अमेरिकन सैन्याच्या विशेष तुकड्यांनी वायव्य सीरियामध्ये रात्री एका धाडसी मोहिमेत शानदार विजय मिळवला,"

बग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

दादी किंचाळत होता

ट्रंप पुढे म्हणाले, "अमेरिकेच्या स्पेशल फोर्सेसच्या छाप्यानंतर बगदादीनं स्वतःला आत्मघातकी जॅकेटचा स्फोट घडवून उडवलं.

बगदादीबरोबर त्याची तीन मुलंही होती. ती या स्फोटात मारली गेली आहेत. आत्मघातकी स्फोटामुळे त्याच्या शरीराचे तुकडे होऊन ते विखुरले गेले. परंतु डीएनए टेस्टमधून त्याची ओळख पटवली गेली. दुसऱ्यांना घाबरवण्यासाठी बगदादीनं सतत प्रयत्न केले परंतु आयुष्याच्या अखेरीस तो अत्यंत घाबरलेला होता. अमेरिकन सैन्यानं त्याचा पाठलाग केला आणि मृत्युच्या प्रवेशद्वारापर्यंत नेलं."

"बगदादीचा मृत्यू एका भुयारात झाला. या भुयारात शिकल्यानंतर त्याला बाहेर पडता आलं नाही. अमेरिकन सैन्यानं त्याचा पाठलाग केला. तो सारखा ओरडत होता, किंचाळत होता. तो एक भित्रा माणूस होता. तो आता या जगातून निघून गेला आहे. बगदादी क्रूर आणि हिंसक माणूस होता. त्याचा मृत्यूही क्रूर आणि हिंसक पद्धतीनं झाला. आता जग अधिक चांगलं आणि सुरक्षित आहे", असं ट्रंप यांनी सांगितलं.

अमेरिकेतल्या माध्यमांच्या माहितीनुसार, अबु बक्र अल-बगदादीला इदलिब या सीरियन प्रांतात लक्ष्य करण्यासाठीच्या ऑपरेशनला ट्रंप यांनी परवानगी दिली होती. त्यासंदर्भातील काही मोठी घटना असेल का, यावर आता तर्कवितर्क लढवले जात होते.

'न्यूजवीक' मासिकाने अमेरिकन लष्कराचा दाखल देत वृत्त दिलंय होतं, आयएस नेत्याचा मृत्यू झालाय. मात्र कुठलाही अधिकृत दुजोरा मिळाला नाहीय.

मात्र याआधाही बगदादीच्या मृत्यूच्या बातम्या माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झाल्या होत्या..

सीएनएनच्या वृत्तानुसार, अमेरिकन लष्करानं बगदादीविरोधात एक ऑपरेशन अत्यंत यशस्वीपणे चालवलं. सीआयए या अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणेनं बगदादीच्या ठिकाणाचाही पत्ता लावला होता, असंही सीएनएननं म्हटलंय.

बगदादी एका कथित इस्लामिक स्टेटचा म्होरक्या आहे. बगददी 2010 साली इस्लामिक स्टेट ऑफ इराकचा (आयएसआय) नेता बनला. गेल्या पाच वर्षांपासून ते अंडरग्राऊंड होता.

इस्लामिक स्टेटची मीडिया विंग अल-फुरकानकडून एप्रिलमध्ये एक व्हीडिओ जारी करण्यात आला होता. त्या व्हीडिओतून सांगितलं गेलं होतं की, बगदादी जिवंत आहे.

जुलै 2014 मध्ये मसूलच्या मशिदीत भाषण दिल्यानंतर बगदादी पहिल्यांदा दिसला होता.

फेब्रुवारी 2018 मध्ये काही अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी म्हटलं होतं की, मे 2017 नंतर एका हवाई हल्ल्यात बगदादी जखमी झाला होता.

कोण होता अबू बक्र अल-बगदादी?

अबू बक्र अल-बगदादीचं...


बगदादी

पण उलट यामुळे अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांची वादग्रस्त कार्यशैली आणि पक्षपातीपणा समोर आला.

रविवारी सकाळी डोनाल्ड ट्रंप यांनी याविषयीची घोषणा करण्यापासूनच याला सुरुवात झाली.

बगदादीला 'कुत्र्यासारखं मरण' आल्याचं सांगत ट्रंप यांनी याविषयी आनंद व्यक्त केला. सोबतच "एखादा चित्रपट पाहावा त्याप्रमाणे" आपण हे संपूर्ण ऑपरेशन पाहिल्याचं त्यांनी सांगितलं.

ओसामा बिन लादेनच्या मृत्यूनंतर बराक ओबामांनी केलेल्या गंभीर घोषणेच्या हे अगदी विरुद्ध होतं.

पत्रकारांनी याविषयी प्रश्न विचारायला सुरुवात केल्यानंतर मात्र ट्रंप संतापले. त्यांनी आपल्या युरोपियन सहकाऱ्यांवर टीका केली आणि इस्लामिक स्टेटच्या कैद्यांना डांबून ठेवण्यात आपल्याला सहकार्य न केल्यामुळे हे सहकारी 'अतिशय निराशाजनक' असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

काही निवडक मुस्लीम-बहुल देशांवर लावण्यात आलेला 'इमिग्रेशन बॅन' म्हणजे स्थलांतर करण्यावर असलेल्या बंदीचं त्यांनी समर्थन केलं आणि अमेरिकेचा इस्लामी अतिरेक्यांपासून बचाव करण्यासाठी हे केल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

बराक ओबामा राष्ट्राध्यक्ष असताना 2011मध्ये अमेरिकेने राबवलेल्या मोहिमेत ओसामा बिन ला... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

देनचा खात्मा करण्यात आला होता. पण बगदादीचा मृत्यू ही आतापर्यंतची सगळ्यांत मह्त्त्वाची  गोष्ट असल्याचं डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं.

परंपरांचा भंग

ट्रंप यांच्या बोलण्यामध्ये पुन्हा पुन्हा ओसामा बिन लादेनचा उल्लेख येत होता. "अल् - कायदाच्या या म्होरक्याला तो वर्ल्ड ट्रेडसेंटर पाडण्यापूर्वीच ठार करायला हवं, " असं आपण 2000 साली प्रसिद्ध झालेल्या पुस्तकातच म्हटलं होतं पण या इशाऱ्याकडे कोणीही लक्ष दिलं नाही, असं ट्रंप म्हणाले. "त्यांनी माझं ऐकलं असतं तर आज अनेक गोष्टी वेगळ्या असत्या," राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप म्हणाले. (प्रत्यक्षात ओसामा बिन लादेन हा 9/11चा आधीपासूनच अमेरिकेचं लक्ष्य होता. आणि डोनाल्ड ट्रंप यांच्या 'द अमेरिका वुई डिझर्व्ह' या पुस्तकात अशा कोणत्याही विधानाचा उल्लेख नाही.)

ओसामा बिन लादेन

अमेरिकन काँग्रेसमधील डेमोक्रॅट नेते - स्पीकर नॅन्सी पलोसी आणि हाऊस इंटेलिजन्स कमिटीचे प्रमुख यांना या कारवाईबद्दल माहिती देण्यात आली नसल्याचंही ट्रंप यांनी सांगितलं. आतापर्यंतच्या परंपरेचा हा भंग आहे.

"आम्ही त्यांना काल रात्री सांगणार होतो. पण सध्या वॉशिंग्टनमध्ये बातम्या इतक्या फुटतात की त्यांना सांगू नये, असं आम्ही ठरवलं," ते म्हणाले.

पण रिचर्ड बर आणि सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांच्यासह अमेरिकन काँग्रेसमधल्या काही रिपब्लिकन्सना याची कल्पना दिल्याचं अध्यक्षांनी मान्य केलं.

रशियन आणि टर्कीश अधिकाऱ्यांचं कौतुक करत अमेरिकेच्या या भागातील मोहिमेची त्यांना पूर्वकल्पना दिल्याचं डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं.

आणि ही गोष्ट डेमोक्रॅट्सच्या नजरेतून सुटली नाही.

"या अशा कारवाईची आणि प्रशासनाच्या या संपूर्ण भागातल्या धोरणाविषयीची माहिती व्हाईट हाऊसनं देणं गरजेचं होतं. याविषयी रशियनांना कल्पना देण्यात आली पण काँग्रेसमधल्या नेत्यांना याची पूर्वकल्पना देण्यात आली नाही. आपलं सैन्य आणि सहकारी यांना वॉशिंग्टनकडून कणखर, हुशार आणि धोरणात्मक नेतृत्वाची अपेक्षा आहे," नॅन्सी पलोसी यांनी एका निवेदनाद्वारे म्हटलं.

नॅन्सी पलोसी

सध्याचे हाऊस इंटेलिजन्स प्रमुख असणारे अॅडम स्चिफ यांना ही माहिती न देण्याच्या निर्णयाचं समर्थन ट्रम्प यांनी दुसऱ्या दिवशी शिकागोतल्या एका कार्यक्रमात बोलताना केलं. ट्रंप यांच्याविरोधात सध्या सुरू असलेल्या महाभियोगाच्या तपास कारवाईचे स्चिफ हे प्रमुख आहेत.

"अॅडम स्चिफ हे भ्रष्ट राजकारणी आहेत. यापूर्वी कोणीही केलं...


बचत केलेली थोडी-थोडी रक्कम बँकेत ठेवून किंवा वेगळी ठेवून मग अडीअडचणीसाठी पैसे साठवले जातात. यामुळे त्यांचा हातात थोडा पैसा येतो, तो स्वतःसाठी खर्च करता येतो किंवा मग अडचणीच्या वेळी वापरता येतो.

अशीच लहान रकमेची गुंतवणूक करण्याचा आणखी एक उत्तम पर्याय म्हणजे म्युच्युअल फंड.

ज्या प्रकारे आपण दरमहा एक विशिष्ट रक्कम जाणीवपूर्वक बाजूला ठेवतो, त्याचप्रमाणे म्युच्युअल फंडातल्या सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) द्वारेही एक ठराविक रक्कम दरमहिन्याला गुंतवता येते. यात परतावा चांगला मिळतो.

ज्यांच्याकडे भरपूर पैसे आहेत किंवा ज्यांना शेअरबाजारातलं कळतं, अशांसाठी म्युच्युअल फंडातली गुंतवणूक चांगली असते, असं कदाचित तुम्हाला जाहिरातींवरून वाटू शकतं. पण असं नाहीये.

जर हा पर्याय व्यवस्थित समजून घेतला तर तो तुमच्यासाठीही गुंतवणुकीचं चांगलं माध्यम ठरू शकतो. म्हणूनच म्युच्युअल फंड आणि SIP अधिक सखोलपणे समजून घेऊयात.

म्युच्युअल फंड म्हणजे काय?

म्युच्युअल फंडात दिवस, महिने किंवा काही वर्षांसाठी काही पैसे गुंतवता येतात.

मग हा पैसा म्युच्युअल फंड कंपन्या वेगवेगळ्या ठिकाणी गुंतवतात आणि यातून जो ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

परतावा मिळतो, तो तुम्हाला दिला जातो. जर तुम्ही व्याज देणाऱ्या योजनेत गुंतवणूक केली असेल तर तुम्हाला व्याजही मिळतं.

पण तुमचा पैसा व्यक्तिगतरित्या गुंतवला जात नाही. या सगळ्या पैशांचा मिळून एक फंड बनवला जातो.

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करणाऱ्या कंपन्यांना असेट मॅनेजमेंट कंपनी - AMC म्हटलं जातं.

या AMC गुंतवणूकदारांचे पैसे एकत्र करून एक फंड तयार करतात. यामध्ये समान गरज आणि हेतू असणाऱ्या गुंतवणूकदारांचे पैसे एकत्र करून विविध ठिकाणी गुंतवले जातात. एक फंड मॅनेजर हा फंड सांभाळतो. तुम्ही सांगितल्यानुसार तो फंड गुंतवतो.

उदाहरणार्थ, एका गुंतवणूकदाराकडे 500 रुपये आहेत, दुसऱ्याकडे 5 लाख आणि तिसऱ्याकडे 5 कोटी रुपये आहेत, आणि या तिघांनाही एकाच प्रकारची गुंतवणूक करायची आहे. अशावेळी हा फंड मॅनेजर हे सगळे पैसे एकत्रच वेगवेगळ्या ठिकाणी गुंतवतो.

पण यातून मिळणारा परतावा व्यक्तिगतरित्या दिला जातो. पैशांच्या मोबदल्यात पैसेच मिळतात. पैशांच्या बदली इन्शुरन्स, मेडिक्लेम वगैरे दिला जात नाही.

तुमच्या गुंतवणुकीसाठी अगदी हजार रुपये असले तरी तुम्ही म्युच्युअल फंड कंपनीशी संपर्क साधा आणि ते पैसे म्युच्युअल फंडात गुंतवा.

म्युच्युअल फंडात अनेक प्रकारे गुंतवणूक करता येऊ शकते. तुम्ही तुमच्या गरजेनुसार स्कीम - योजना निवडू शकता. जर तुम्हाला पुरेशी माहिती नसेल, तर तुम्ही म्युच्युअल फंड डिस्ट्रीब्युटरची मदत घेऊ शकता.

यामध्ये NAV  पद्धतीने रिटर्न म्हणजेच परतावा मिळतो. त्या दिवशीचा खर्च कापून मग कंपन्या NAV म्हणजेच नेट असेट व्हॅल्यू जाहीर करतात आणि तुम्हाला पैसे देतात.

कमी रकमेपासून सुरुवात

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्यासाठी भरपूर पैसे असण्याची गरज नाही. 500 रुपयांपासूनही तुम्ही सुरुवात करू शकता.

जसे एखाद्या भिशीसाठी दर महिन्याला हजार वा दोन हजार रुपये दिले जातात त्याचप्रमाणे रोज, दर महिन्याला, तर तिमाहीला, सहामाहीला वा वर्षातून एकदा तुम्ही म्युच्युअल फंडात पैसे घालू शकता.

आरडी इन्व्हेस्टमेंटचे संचालक राजेश रोशन सांगतात, "साधारणपणे गृहिणी किंवा कमी मिळकत असणाऱ्या महिला लहान लहान रकमेची बचत करतात. भिशीसाठी दरमहा हजार रुपये दिल्यावरही तुम्हाला वर्षभरानंतर 12 हजारच मिळतात. तिथे पैसे वाढत नाहीत. पण म्युच्युअल फंडात तुम्ही गुंतवलेल्या पैशांवर व्याजही मिळू शकतं. यावर बचत खात्यापेक्षाही चांगला परतावा मिळतो."

फक्त गृहिणीच नाही, तर...


बच्चू कडू

शालेय शिक्षण राज्यमंत्री बच्चू कडू यांना दुसऱ्यांदा कोरोनाची लागण झालीय. बच्चू कडू यांनी शुक्रवारी (19 फेब्रुवारी) ट्विटरवरून याबाबत माहिती दिली.

राज्यमंत्री बच्चू कडू यांनी ट्विटरवर लिहिलंय, "माझी कोरोना चाचणी दुसर्‍यांदा पॉझिटिव्ह आली असून, सध्या मी आयसोलेशनमध्ये आहे. मागील काही दिवसांत माझ्या संपर्कात आलेल्या सर्वांनी स्वत:ची काळजी घ्यावी, आवश्यक वाटत असेल, तर स्वतःची चाचणी करून घ्यावी."

राज्यमंत्री बच्चू कडूंची तपासणी करणारे अमरावतीचे जनरल फिजीशिअन डॉ. प्रफुल्ल कडू सांगतात, "सामाजिक क्षेत्रात काम करणाऱ्या लोकांसाठी रिस्क कायम आहे. त्यांच्यासाठी हा आजार गंभीर आहे. आधी झालेल्या आजारामुळे रोगप्रतिकारशक्ती तयार झाली असेल, तरी, व्हायरस हल्ला करू शकतो."

"बच्चू कडू आयसोलेशनमध्ये आहेत. रक्ततपासणीचे रिपोर्ट नॉर्मल आहेत. घाबरायचं कारण नाही. पण, त्यांना आता काळजी घेणं गरजेचं आहे. सोशल कॉन्टॅक्टमध्ये असताना मास्क नेहमी घालायला हवा. बच्चू कडू यांच्यामागे खूप लोक असतात. यात काही असिप्टोमॅटीस असू शकतात," असं डॉ. कडू पुढे म्हणतात.

आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार, अमरावतीच्या अचलपूर भा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गात कोरोनाग्रस्त रुग्णांची संख्या सर्वाधिक आहे. राज्य सरकारने हे विभाग कंटनमेंट झोन जाहीर करून, प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याच्या सूचना जारी केल्या आहेत.

बच्चू कडू अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर विधानसभा मतदारसंघातून आमदार आहेत.

दुसऱ्यांदा कोरोनासंसर्ग होण्याची कारणं?

कोरोनाचा संसर्ग झाल्यानंतर पुन्हा संसर्ग का होतो, यावर इंग्लंडच्या किंग्ज कॉलेजमधील शास्त्रज्ञांनी अभ्यास केला.

संशोधकांच्या लक्षात आलं की, संसर्ग झाल्यानंतर साधारण 10 दिवसात अन्टीबॉडी तयार होतात. पण, काही महिन्यांनी अन्टीबॉडीजची संख्या हळूहळू कमी होऊ लागते.

मुंबईतील बॉम्बे हॉस्पिटलचे जनरल फिजिशिअन डॉ. गौतम भन्साळी म्हणतात, "दुसऱ्यांदा कोरोना संसर्ग होणं फार दुर्मिळ आहे. याचं प्रमाण खूप कमी आहे. दुसऱ्यांदा संसर्ग होण्याचं प्रमुख कारण म्हणजे, कमी असलेली रोगप्रतिकारशक्ती."

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, तुम्ही जितके जास्त आजारी, तितकं तुमचं शरीर जास्त रोगप्रतिकारशक्ती तयार करतं.

या तीन कारणांमुळे दुसऱ्यांदा संसर्ग होऊ शकतो.

मुंबईतील फुफ्फुस विकारतज्ज्ञ डॉ. कपिल राठी यांनी दुसऱ्यांदा कोरोनाचा संसर्ग झालेले काही रुग्ण पाहिले आहेत. ते सांगतात, "कोरोनाचा संसर्ग होऊन गेला म्हणजे असं नाही की तुम्हाला आयुष्यभराकरता संरक्षण मिळालं."

"कोव्हिडमुक्त झाल्यानंतर पुन्हा संसर्ग होऊ शकतो. याचं कारण, रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणं. संशोधनातून समोर आलंय की रोगप्रतिकारशक्ती 3 ते 6 महिने टिकते. त्यानंतर पुन्हा इंन्फेक्शन होऊ शकतं," असं डॉ. राठी सांगतात.

मुंबईतील डॉक्टरांना झाला होता दुसऱ्यांदा कोव्हिड-19 संसर्ग

सप्टेंबर 2020 मध्ये मुंबई महापालिकेच्या नायर आणि सायन रुग्णालयातील निवासी डॉक्टरांना कोव्हिड-19 चा दुसऱ्यांदा संसर्ग झाल्याचं आढळून आलं.

एक-दीड महिन्यापूर्वी संसर्ग होऊन गेल्यानंतर पुन्हा कोरोना झाल्याचं निदान झालं.

"डॉक्टरांना दुसऱ्या वेळी कोरोनाची तीव्र लक्षणं नव्हती. उपचारानंतर डॉक्टरांनी पुन्हा ड्युटी सुरू केली," अशी माहिती निवासी डॉक्टरांची संघटना मार्डच्या पदाधिकाऱ्यांनी बीबीसीशी बोलताना दिली होती.

तर ऑक्टोबर महिन्यात पत्रकारांशी बोलताना इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्चचे प्रमुख डॉ. बलराम भार्गव यांनी, भारतात दुसऱ्यांना कोरोना संसर्ग झाल्याच्या तीन घटनांना दुजोरा दिला होता.

जगभरात समोर आलेल्या घटना

कोरोना व्हायरसचा दुसऱ्यांदा संसर्ग झाल्याची...


बछड्यांची त्यांच्या आईबरोबर भेट करून देण्यासाठी SOS चे प्रयत्न

वनाधिकाऱ्यांनी या बछड्यांना पुन्हा एकदा त्यांच्या आईला भेटवण्याचा प्रयत्न केला. पण चार दिवस त्यांना यश आलं नाही.

मग मात्र त्यांनी एसओएस या वन्यजीव संवर्धन संस्थेचे वरिष्ठ पशुवैद्यकीय अधिकारी डॉ. अजय देशमुख यांना पाचारण केलं.  डॉ. अजय देशमुख यांनी उसाच्या शेतामध्ये चाचपणी केली. एका शेतात त्यांना मादी बिबट्याच्या पायांचे ठसे उमटलेले दिसले.

जिथे पायांचे ठसे उमटले होते त्याच ठिकाणी मादी बिबट्यानं बछड्यांना जन्म दिला असणार, असा अंदाज त्यांनी बांधला. त्याचाच आधार घेत त्यांनी या बछड्यांना पुन्हा उसाच्या शेतात आईला भेटवण्यासाठी ठेवून दिलं.

बिबट्याच्या मादीला उसाच्या शेतात हरवलेले बछडे पुन्हा मिळाले.

"12 नोव्हेंबरच्या संध्याकाळी साडेपाच वाजता आम्ही या बछड्यांना त्या जागी ठेवलं आणि बरोबर एक तासानं मादी त्यांना घेऊन गेली." डॉ. अजय देशमुख सांगत होते.

राज्यात ऑक्टोबर ते जानेवारी हा ऊसतोडणीचा काळ असतो. नेमके हेच दिवस बिबट्याच्या प्रजननाचेही असतात. आतापर्यंत या काळात पोरक्या झालेल्या अशा 40 बछड्यांना त्यांनी पुन्हा त्यांच्या आईला... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

भेटवून दिलं आहे.

SOS या संस्थेचे डॉ. अजय देशमुख यांनी 40 बछड्यांना त्यांच्या आईला भेटवलं आहे.

बछड्यांना जन्म दिल्यानंतर बिबट्याच्या मादीला भक्ष्याच्या शोधात जावं लागतं. त्यामुळे मादी आणि बछड्यांची चुकामूक होते. आणि मग बरेचदा ऊस तोडताना हे बछडे शेतकऱ्यांना सापडतात.

बरेचदा मग असे एकटे पडलेले बछडे शेतकरी वनविभागाकडे आणून देतात. त्यांचा सांभाळ करण्यासाठी जुन्नर जवळच्या माणिकडोह धरणाजवळ वनखात्यानं अनाथालय उभारलं आहे.

एसओएस या संस्थेकडे हे अनाथालय चालवण्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे. या अनाथालयात आता सध्या 35 बिबटे आहेत. पण आता या अनाथालयाची क्षमताही अपुरी पडते. त्यामुळेच डॉ़. अजय देशमुख यांनी बघड्यांना पुन्हा त्यांच्या आईला भेटवून देण्याचा हा उपक्रम सुरू केला.

ते सांगतात, "आपल्या बछड्यांचा माणसांशी संपर्क आला तर बिबट्याची मादी त्यांना स्पर्शही करत नाही हा आपला गैरसमज आहे."

बिबट्याच्या या तीन बछड्यांना त्यांच्या आईला भेटवण्यात आलं.

"असे बछडे सापडले की, त्यांना तगवणं हे मोठं आव्हान असतं. त्यांचा पूर्ण चेकअप केल्यानंतर त्यांना कोणता आजार तर नाही ना किंवा कुठे जखम झालेली तर नाही ना हे कळतं. त्यांच्या हृदयाच्या ठोक्यांवरूनही त्यांच्या तब्येतीचा अंदाज येतो."

"या बछड्यांना पुन्हा आईकडे सोपवण्याआधी त्यांचा सांभाळ करणं ही कसोटी असते. अशा वेळी त्यांना शेळीचं दूध पाजून जगवलं जातं. बिबट्याचे बछडे दोन महिन्यांचे झाल्यानंतर त्यांना घनपदार्थ खाऊ घालता येतात. पण तोपर्यंत शेळीच्या दुधात पाणी मिसळून त्यांना बाटलीनं पाजत राहावं लागतं."

नाशिकचे वनाधिकारी संजय भंडारी यांच्या पथकानं याआधीही या कार्यकर्त्यांच्या मदतीनं बिबट्याच्या बछड्यांची अशी सुटका केली आहे.

बिबट्याच्या बछड्यांना आईकडे सोपवण्याआधी त्यांची खूप काळजी घ्यावी लागते.

"बिबट्याची मादी आणि बछड्यांची ताटातूट झाली तर मादी आक्रमक होते. अशा वेळी ती हल्ले करण्याचा धोका असतो. पण, तिचे बछडे तिला पुन्हा मिळाले तर हा धोका कमी होतो," असं निरीक्षणही संजय भंडारी यांनी नोंदवलं आहे.

"नाशिकमध्ये निफाड, पुणे जिल्ह्यातलं जुन्नर आणि शिरूर या भागात उसाच्या शेतीचे पट्टेच्या पट्टे तयार झाले आहेत. ही उसाची शेती बिबट्यांचा नवा अधिवास बनली आहेत."

"त्यामुळे या भागात नेहमीच बिबट्या विरुद्ध माणूस हा संघर्ष पाहायला मिळतो. पण अशा उपक्रमांमुळे इथले गावकरीही बिबट्यांच्या सोबत राहायला...


बजेट सादर करण्यासाठी संसदेत दाखल होणारे अर्थमंत्री दरवर्षी बजेट असलेली बॅग उंचावून दाखवतात. मात्र यावेळी अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन संसदेमध्ये लाल रंगाची पारंपरिक चोपडी  घेऊन दाखल झाल्या.

त्यांचे मुख्य आर्थिक सल्लागार कृष्णमूर्ती सुब्रमण्यम यांनी हे 'पाश्चिमात्य विचारांच्या गुलामगिरीतून बाहेर पडणं' असल्याचं म्हटलं आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दुसऱ्या टर्मचं हे पहिलं बजेट आहे.

सीतारामन या पूर्वी भारताच्या संरक्षण मंत्री होत्या. परवडणाऱ्या घरांची योजना, स्टार्ट-अपना प्रोत्साहन देणाऱ्या योजना आणि पायाभूत सुविधांच्या सुधारणा त्यांनी आज जाहीर केल्या.

1070-71मध्ये इंदिरा गांधी पंतप्रधान असताना त्यांनी अर्थखातं सांभाळलं होतं. त्यानंतर निर्मला सीतारामन या देशाच्या पहिल्या महिला अर्थमंत्री आहेत.

लोकसभेचे सभापती ओम बिर्ला यांनीही अर्थमंत्र्यांचं भाषण संपल्यावर त्यांचं 'पहिल्या पूर्णवेळ महिला अर्थमंत्री' असल्याबद्दल अभिनंदन केलं.

पण अर्थसंकल्प संसदेत आणण्यासाठी सीतारामन यांनी निवडलेल्या पर्यायामुळे सोशल मीडियावर भरपूर चर्चा सुरू झालेली आहे.

भारतीय परंपरा पाळल्याबद्दल अनेकांनी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यांचं कौतुक केलं आहे, तर इतरांनी खिल्ली उडवली आहे. संसदेमध्ये कारने येण्याऐवजी त्या बैलगाडीने का नाही आल्या किंवा त्यांनी त्यांचं भाषण झाडांच्या पानावर छापलं होतं का, असे प्रश्नही गंमतीने विचारले जात आहेत.

पण ब्रीफकेस न घेता येणाऱ्या सीतारामन या पहिल्या अर्थमंत्री नाहीत.

भारताचे पहिले अर्थमंत्री आर. के. शण्मुगम शेट्टी हे देखील चामडी बॅगमध्ये अर्थसंकल्पीय भाषण घेऊन आले होते. पण ही बॅग पुष्कळशी ब्रीफकेससारखीच दिसत होती.

ब्रिटनच्या बजेटच्या ब्रीफकेसचा इतिहास

ब्रिटिश मंत्र्यांच्या ब्रीफकेसेस, ज्यांना अधिकृतरित्या बॉक्स असंही म्हणतात, त्या अनेक शतकांपासून वापरल्या जात आहेत. सरकारी कागदपत्रांची ने-आण करण्यासाठी या ब्रीफकेसेसचा वापर केला जातो.

या ब्रीफकेस अत्यंत गुप्तपणे लंडनमधल्या बॉरो अॅण्ड गेल्स या कंपनीव्दारे बनवल्या जातात. या कंपनीच्या रेकॉर्डनुसार ब्रिटिश मंत्र्यांच्या लाल ब्रीफकेसेस पहिल्यांदा 19 शतकात संसदेत आणल्या गेल्या होत्या.

तेव्हापासून बॉक्सच्या डिझाईनमध्ये फारसा बदल झालेला नाही. थंड वातावरणात उगवणाऱ्या पाईनच्या लाकडापासून हाताने बॉक्सची निर्मिती केली जाते. बॉक्स प्रदीर्घ काळ टिकावेत यासाठी असं केलं जातं. बॉक्सला लेदरचं आवरण दिलं जातं. काही प्रसंगी, शिसाचं आवरण बॉक्सला दिलं जातं.

प्रत्येक बॉक्स तयार होण्यासाठी तीन दिवस लागतात. बॉक्सचं वजन 2 ते 3 किलो असतं. सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे बॉक्सच्या तळाशी असलेली लॉक सिस्टम. मंत्री ही केस लॉक करायला विसरत नाहीत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


बजेटमधून महाराष्ट्रासाठी काय?

प्रत्येक बजेटपूर्वी राज्यांचे अर्थमंत्री आपल्या मागण्या किंवा अपेक्षा अर्थमंत्र्यांबरोबरच्या बैठकीत मांडत असतात. त्याप्रमाणे यंदा राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगुंटीवार यांनी आपली अपेक्षांची एक फाईलच अर्थविषयक समितीसमोर नेली होती.

महाराष्ट्रासमोरची मुख्य समस्या आहे ती पत पुरवठ्याची. शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई आणि सातव्या वेतन आयोगामुळे कर्मचाऱ्यांचे वाढलेले पगार देता देता महाराष्ट्र सरकार मेटाकुटीला आलं आहे.

शहरांना हवाई मार्गाने जोडणार, नवी मुंबई विमानतळाच्या कामासाठी तरतूद

पायाभूत सुविधा उभारणी

2017-18मध्ये देशभरात पायाभूत सुविधा उभारणीचे जे प्रकल्प सुरू आहेत त्यातले पन्नास टक्के प्रकल्प राज्यातले आहेत असा दावा राज्यसरकारने केला आहे.

अशावेळी हे प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी सरकारला निधीची कमतरता जाणवते आहे. त्यामुळे मुनगुंटीवार यांनी केंद्र सरकारकडे कर्ज मर्यादा वाढवण्याची मागणी केली आहे.

विदर्भ, मराठवाड्यातले 90 सिंचन प्रकल्प, ग्रामीण भागात रस्ते बांधणी, नवी मुंबईत विमानतळ बांधणी हे सगळे प्रकल्प निधीअभावी रखडू शकतात.

त्यामुळे यंदाच्या बजेटकडे सगळ्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

या देशाबरोबरच राज्य सरकारचं विशेष लक्ष होतं. अशावेळी राज्याच्या पदरात काय पडलं हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरेल.

बजेटचे सगळे तपशील अजून आपल्याकडे आलेले नाहीत. पण, कोणते निर्णय राज्यासाठी लाभदायी ठरु शकतील ते पाहू या.

राज्यात कृषी बाजारपेठांचा प्रस्ताव

उपनगरी रेल्वेसाठी 50 हजार कोटींची तरतूद

या व्यतिरिक्त रेल्वे आणि हवाई मार्गांसाठी थेट तरतूद करण्यात आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


बडनेरा पोलिसांनी मंगळवारी रात्री उशिरा योग्य कलमांद्वारे गुन्हा दाखल करून आरोपीस अटक केली असल्याची माहिती बडनेरा पोलिसांनी दिली आहे.  अल्पेश अशोक देशमुख (30 ) अस आरोपीचे नाव असून तो बडनेराच्या लॅबमध्ये टेक्निशियन म्हणून काम पाहतो.

फिर्यादी 24 वर्षीय तरुणी अमरावती येथे भावाकडे राहत असून एका ठिकाणी काम करते. तिथे तिचा सहकारी कोरोना पॉझिटिव्ह आढळला म्हणून ती चाचणीसाठी सदर लॅबमध्ये गेली.

तिच्याबरोबरच इतर 20 सहकाऱ्यांची देखील चाचणी घेण्यात आली. आरोपीने तरुणीला सां त्यामुळं त्याच्या संपर्कातील 20 जणांची 28 जुलैला ट्रामा केअर टेस्टिंग लॅबमध्ये स्वॅब घेण्यात आले.

मात्र स्वॅब घेणाऱ्या आरोपी देशमुखने फिर्यादी मुलीला परत बोलावून तुमची चाचणी पॉझिटिव्ह आली आहे. तुम्हाला युरिनल तपासणी करावी लागेल, असे सांगितले. फिर्यादी तरुणीने युरिनल तपासणी बाबत तिच्या महिला सहकाऱ्याला कळविली. त्या दोघींनी महिला कर्मचारी नाही का, असे विचारले.

त्यावर लॅब टेक्निशियनने महिला नसल्याचे सांगितले. तपासणी करण्यासाठी तुम्ही एका महिलेला सोबत घेऊ शकता, असे म्हटले. त्यानंतर टेक्निशियनने फिर्यादी तरुणीच्या गुप्तांगातील ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

स्वॅब तपासणी केली.

त्यानंतर टेक्निशियनने तुमची टेस्ट निगेटिव्ह असल्याचे सांगितले. योनीद्वारे घेतलेल्या स्वॅब तपासणीबाबत तरुणीस शंका आल्याने तिने त्याबाबत भावाला सांगितले. त्याने डॉक्टरांना विचारल्यावर त्यांनी अशाप्रकारे चाचणी करत नसल्याचे सांगितले.

प्रातिनिधिक फोटो

बडनेरा पोलिसांनी विविध कलमांसह अॅट्रोसिटी, आयटी कायद्याच्या कलमान्वये गुन्हे दाखल केले आहेत. 24 जुलैला वॉल मार्ट मधील एक कर्मचारी कोरोना पॉझिटिव्ह निघाला होता. त्याच्या संपर्कात येणाऱ्या सर्व कर्मचाऱ्यांची कोरोना टेस्ट करण्यासाठी कोविड रुग्णालयात बोलावण्यात आले होते.

त्यापैकी त्याच मॉल मध्ये काम करणारी एक तरुणी स्वाब घेण्यासाठी सेंटर वर आली असता तिचा ओरल स्वाब घेऊन गुप्तांगातून स्वाब घेण्यात आला. आम्ही आरोपीला अटक करून गुन्हा दाखल केल्याचं बडनेरा पोलीस अधिकारी पंजाब वंजारी यांनी सांगितले.

त्या मुलीला न्याय मिळवून देण्यासाठी तसंच बाकी मुली, महिलांबरोबर असा प्रकार घडू नये यासाठी मी रस्त्यावर उतरणार आहे, असं स्थानिक खासदार नवनीत राणा यांनी म्हटलं आहे.

 "ज्या जिल्ह्याने महिला खासदार, महिला पालकमंत्री, महिला राष्ट्रपती दिल्या आहेत. या गावात असा प्रकार घडणं म्हणजे आम्हीही आमच्यावर प्रश्नचिन्ह उभं केलं आहे. एखाद्या व्यक्तीला कॉन्ट्रॅक्ट पद्धतीने कामावर घेतो तेव्हा त्याच्या कामाच्या ठिकाणची हिस्टरी आपण चेक करतो का? असा माझा प्रश्न आहे. तो आधी कुठे काम करत होता हे पाहतो का? त्याला कोणता मानसिक आजार होता का? हे चेक न करता आपण एखाद्या माणसाला कॉन्ट्रॅक्ट पद्धतीने कामावर घेतो तेव्हा असा प्रकार घडतो.

ती मुलगी सक्षम नसती तर ती पोलीस स्टेशनपर्यंत गेलीच नसती. आम्ही महिला सक्षम असल्यानेच राष्ट्रपती, खासदार, आमदारपदी बसलो आहोत. बाकी महिलांना सुरक्षित ठेवणं ही आमची जबाबदारी आहे. प्रशासनची जबाबदारी आहे", असं त्या पुढे म्हणाल्या आहेत.

कडक कारवाई - ठाकूर

राज्याच्या महिला आणि बालकल्याण मंत्री यशोमती ठाकूर यांनी या प्रकरणी कडक कारवाई केल्याचं म्हटलं आहे.

"सबंधित लॅबमधील टेक्निशिअनवर कडक कारवाई करण्यात आली आहे. भारतीय दंड संहितेची 354, 376 दोन्ही कलमं लावण्यात आली आहेत. या टेक्निशिअनवर अशी कारवाई केली जाईल की पुन्हा असं कृत्य करायला कोणी धजावणार नाही. महिलांच्या छेडछाडीची, अपमानाची प्रकरणं सहन केली जाणार नाहीत," असं यशोमती ठाकूर यांनी म्हटलं आहे....


बदलापूर स्थानकात रेल्वे रुळावर पाणी साचलं होतं.

1) मुंबई-ठाण्यात मुसळधार पाऊस, रेल्वेसेवा विस्कळीत

मुंबई, ठाणे, नवी मुंबई परिसरातील अनेक भागात काही ठिकाणी पावसाची संततधार, तर काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस कोसळत आहे. या पावसाचा मुंबईतील रेल्वे वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे. वांगणीदरम्यान रेल्वे रुळावर पाणी साचल्याने मध्य रेल्वेची वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

ठाण्यातील उल्हास नदी दुथडी भरून वाहत असल्याने अंबरनाथ, बदलापूर भागात ठिकठिकाणी पाणी साचलं आहे. अंबरनाथ, बदलापूरमध्ये रेल्वे स्थानकं जलमय झाली आहेत. या दोन्ही रेल्वे स्थानकात पाणी फलाटापर्यंत पोहोचलं आहे. कर्जतच्या दिशेने जाणारी रेल्वे वाहतूकच थांबवण्यात आली आहे.

लोकल किंवा इतर रेल्वेगाड्यांमध्ये अडकलेल्या प्रवाशांना बाहेर काढण्यासाठी रेल्वे पोलीस आणि एनडीआरएफच्या टीम रात्रभर ठिकठिकाणी तैनात करण्यात आल्या आहेत. महाराष्ट्र टाईम्सने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

रस्त्यावर पाणी साचलं होतं.

मुंबईच नाही तर महाराष्ट्रातील इतरही भागात पावसाने जोरदार पुनरागमन केलं आहे. कोकणात येत्या 24 तासात मुसळधार पावसाचा अंदाज हव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ामान खात्याने वर्तवला आहे. विशेषत: मुंबई, डहाणू, अलिबाग आणि रत्नागिरीत मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे. टाईम्स ऑफ इंडियाने याबाबत बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

विदर्भ, मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणात येत्या तीन दिवसात मोठ्या पावसाचा अंदाज आहे, असं हवामान खात्याचे (पुणे) प्रमख अनुपम कश्यपी यांनी टाईम्स ऑफ इंडियाशी बोलताना सांगितलं.

2) मद्यपी एसटी चालकांना दोन तासात बडतर्फ करणार : परिवहन मंत्री

मद्यधुंद अवस्थेत बस चालवून प्रवाशांचा जीव धोक्यात टाकणाऱ्या चालकांना दोन तासात बडतर्फ करण्याचा निर्णय राज्य परिवहन महामंडळाने घेतला आहे. राज्याचे परिवहन मंत्री दिवाकर रावते यांनी याबाबत घोषणा केली. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

पुण्यातील शिवाजीनगर बस स्थानकात 25 जुलै रोजी अमोल चोले नामक एसटी चालकाने मद्यधुंद अवस्थेत शिवशाही बस चालू केली आणि बेदरकारपणे बस चालवून अपघात केला. सुदैवाने यात कुठलीही जीवितहानी झाली नाही. मात्र, या घटनेची गंभीर दखल परिवहन मंत्र्यांनी घेतली आहे.

शिवाजीनगर बस स्थानकातील प्रकारानंतर अमोल चोले या एसटी चालकाचीही सेवेतून हकालपट्टी करण्यात आली.

3) "जे चॅनेल दाखवले नाहीत, त्यांचे पैसे ग्राहकाला परत करा"

टाटा स्काय आणि डीटीएच सेवा देणाऱ्या कंपन्यांमधील वादाची दखल केंद्रीय दूरसंचार नियामक मंडळाने अर्थात ट्रायने घेतली आहे. ब्रॉडकास्टर आणि कंपनीच्या वादामुळे जर संबंधित चॅनेल टाटा स्कायला दाखवता येत नसतील, तर दुसरे चॅनेल उपलब्ध करून द्या किंवा न दाखवलेल्या चॅनेलचे पैसे ग्राहकांना परत करा, असे आदेश ट्रायने दिले आहेत. महाराष्ट्र टाईम्सने ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

चॅनेल पाहणाऱ्या ग्राहकांना गृहित धरू नका, असं म्हणत ट्रायने टाटा स्कायला फटकारलं आहे.

टाटा स्कायने ब्रॉडकास्टर कंपन्यांसोबतच्या वादामुळे काही चॅनेल बंद केल्याचे ट्रायच्या लक्षात आलं. काही महिने लोकप्रिय चॅनेल बंद असल्याने नागरिकांनी  ट्रायकडे तक्रारी केल्या. त्यानंतर ट्रायने टाटा स्कायला स्पष्ट आदेश दिले.

4) 'वंदे मातरम्'ला राष्ट्रगीताचा दर्जा मागणारी याचिका कोर्टाने फेटाळली

'वंदे मातरम्'ला राष्ट्रगीताचा दर्जा द्या, अशी मागणी वकील अश्विनी उपाध्याय यांनी दिल्ली हायकोर्टात केली होती. मात्र, दिल्ली हायकोर्टातील मुख्य न्यायाधीश डी. एन. पटेल आणि न्या. सी. हरिशंकर यांच्या खंडपीठाने ही याचिका फेटाळली. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

सर्व शाळांमध्य वंदे मातरम्...


बदायूंच्या पीडितांमधल्या एकीची आई

त्याच झाडाखाली बोलताना त्या मुलींपैकी एकीच्या वडिलांनी मला सांगितलं होतं की मागासवर्गीय समुदायाचे असल्यामुळे आमची दखल घेतली गेली नाही, पोलिसांनी वेळेत मदत केली नाही आणि आमच्या मुलींचा जीव गेला.

 लैंगिक अत्याचारांबद्दल लोकांच्या मनात तेव्हा खूप राग होता. मीडिया एकत्र झाला, सरकारला प्रश्न विचारले गेले आणि बलात्कारांच्या घटनांविरोधात कडक कायदे होण्याची तसंच अशा गुन्ह्यांची तात्काळ सुनावणी सुनावणी होण्याची मागणी केली गेली.

या प्रकरणी निष्काळजीपणा दाखवल्याबद्दल तसंच गुन्ह्याचा कट रचल्याबद्दल दोन पोलीस आणि सामुहिक बलात्कार आणि हत्येच्या आरोपाखाली त्याच गावातल्या तीन भावांना अटक झाली. या प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपवला गेला आणि याची सुनावणी विशेष पॉक्सो न्यायालयात झाली.

पण सहा वर्षांनंतरही या बदायूंतल्या बहिणीची केस चालूच आहे. मुलींच्या वडिलांनी फोनवर बोलताना सांगितलं, "न्यायाचं तर काही माहिती नाही. आता पाहू, काय होतं ते. प्रत्येक तारखेला जावं लागतं, त्याला नाईलाज आहे. जोवर जिवंत आहे तोवर कोर्टात जात राहू. मी भीक मागेन पण मनात एक आशा आहे की सत्याचा विज... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

य होईल."

 राष्ट्रीय गुन्हे रेकॉर्ड ब्युरो (NCRB) नुसार न्यायालयात प्रलंबित असणाऱ्या बलात्कारांच्या खटल्यांची संख्या 2013 पासून वाढतच चालली आहे. 2019 च्या शेवटी न्यायालयात जवळपास 1.5 लाख खटले प्रलंबित होते. पण बदायूंची केस या प्रलंबित खटल्यात येतच नाही कारण त्यातली बलात्कार आणि खूनाची कलमं काढून टाकली आहेत.

 बलात्काराची कलमं का काढून टाकली?

 मुलींच्या वडिलांनी पोलिसांवर भेदभाव आणि निष्काळजीपणाचा आरोप केल्यानंतर या प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आला. सीबीआयने मुलींच्या कुटुंबाची लाय डिटेक्टर टेस्ट केली.

पहिल्या पोस्टमॉर्टेमनंतर बलात्कार आणि खूनाचे पुरावे मिळालेत असं सांगितलं गेलं. पण ते पोस्टमॉर्टेम रात्री एका कमी अनुभव असणाऱ्या डॉक्टरने केलं असं सांगून सीबीआयने दुसऱ्या पोस्टमॉर्टेमची मागणी केली.

 यासाठी कबरीतून मृतदेह काढण्यासाठी कुटुंबाची परवानगी घेतली गेली नव्हती. त्यावेळेस सीबीआयचे प्रवक्ता कांचन प्रसाद यांनी बीबीसीला सांगितलं होतं की याची गरज नाहीये. पण या दोन मुलींचं जिथे दफन केलं होतं त्या घाटावर पुराचं पाणी भरल्यामुळे त्यांचे शव काढता आले नाहीत त्यामुळे दुसरं पोस्टमॉर्टेम होऊ शकलं नाही.

 यानंतर सहा महिन्याच्या आतच आपला तपास पूर्ण करून सीबीआयने हे 'आत्महत्येचे प्रकरण' आहे तसंच बलात्काराची पुष्टी होऊ शकत नाही असं म्हणत क्लोजर रिपोर्ट दाखल केला.

 पीडितेच्या वडिलांच्या मनात दुःख आणि राग आहे. ते म्हणतात, "हाथरसच्या पीडितेचं कुटुंबही सीबीआय तपासाकडे आशेने डोळे लावून बसलं आहे. पण ते काही होऊ देणार नाहीत. आमच्यासाठीही काही केलं नाही. उलट हत्येला आत्महत्या म्हटलं गेलं."

पॉक्सो कोर्टाचा आदेश

 पीडित मुलींच्या कुटुंबाने बदायूंच्या पॉक्सो कोर्टात 'क्लोजर रिपोर्ट' नामंजूर करण्यासाठी याचिका दाखल केली. नऊ महिन्यांनी कोर्टाने कुुटुंबाच्या बाजूने निर्णय देत ऑक्टोबर 2015 मध्ये सीबीआयचा क्लोजर रिपोर्ट नाकारला आणि प्रमुख आरोपी पप्पू यादवला शोधून ताब्यात घेण्याचे आदेश दिले.

पण आता केस बऱ्यापैकी कमजोर झाली होती. कोर्टाने खटला चालवण्याचा निर्णय तर घेतला पण सीबीआयचं म्हणणं मान्य करत बलात्कार आणि खूनाची कलमं काढून टाकली. इतर चार आरोपींच्या विरोधात पुरेसे पुरावे नसल्यामुळे फक्त पप्पू यादवला सुनावणीसाठी बोलावलं. काही दिवसांनी पप्पू यादवलाही जामीन मिळाला.

पीडितेचे वकील ज्ञान सिंह यांनी सांगितलं, "आता...


बनारस हिंदू विद्यापीठ

विद्यापीठाच्या गेटसमोर धरणं देत असलेल्या विद्यार्थ्यांना तिथून हटविण्यासाटी शनिवारी रात्री पोलिसांनी लाठीमार केला. पोलिसांनी बळाच्या केल्यानं विद्यार्थी आणि पोलिसांत चकमकी उडाल्या. विद्यार्थ्यांना पांगविण्यासाठी मग पोलिसांनी अश्रुधूराच्या नळकांड्या फोडल्या.

बनारस हिंदू विद्यापीठ

विद्यापीठ परिसरात विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसाठी पुरेशी काळजी घेण्यात आलेली नाही. म्हणून छेडछाडीच्या घटना वारंवार घडतात, असे विद्यार्थ्यांनी आरोप केले आहेत.

विद्यार्थ्यांनी केलेल्या तक्रारींनुसार प्रशासनानं त्यावर कार्यवाही करण्याऐवजी विद्यार्थ्यांच्या वेळी-अवेळी येण्याजाण्यावरच प्रश्न उपस्थित केले होते. त्यामुळे विद्यार्थी संतप्त झाले.

त्यातूनच ही परिस्थिती उद्भवली.

विद्यार्थ्यांवर शनिवारी रात्री लाठीमार करण्यात आला.

पोलिसांच्या लाठीमारानं संतापलेल्या विद्यार्थ्यांनी नंतर पोलीस आणि पत्रकारांच्या वाहनांना आग लावल्याचं पोलीस म्हणाले. वरिष्ठ अधिकारी आणि पत्रकारांसोबतही विद्यार्थ्यांनी धकाबूक्कीही केल्याचं त्यांनी पुढे सांगितलं.

परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पोलिसांनी नंतर मोठ्या प्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रमाणावर बंदोबस्त बोलवला. पोलिसांनी विद्यापीठाच्या हॅस्टेलमध्ये रात्री शोध मोहीम सुरू केलं.

विद्यार्थी आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर विद्यापीठ प्रशासनानं 2 ऑक्टोबरपर्यंत कॅम्पस बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)


बनारस हिंदू विद्यापीठाचे (बीएचयू) कुलगुरू प्राध्यापक गिरीश चंद्र त्रिपाठी.

शनिवारी रात्री बनारस हिंदू विद्यापीठ म्हणजेच बीएचयूच्या कॅम्पसमध्ये जी पोलीस कारवाई झाली त्याला हिच मंडळी जबाबदार असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

बीबीसीला त्यांनी विशेष मुलाखत दिली. त्यावेळी बोलताना ''बीएचयूच्या विद्यार्थ्यांचा मला विरोध असू शकतो, माझे विचारही त्यांना मान्य नसू शकतात. पण, पंडित मदन मोहन मालवीय आणि विद्यापीठाबद्दल ते कधीच वाईट विचार करू शकत नाहीत.''

बाहेरील मंडळी येऊन विद्यापीठाच्या प्रवेशद्वारावर विद्यार्थिनींना भडकावत आहेत. जेव्हा मी त्यांची भेट घ्यायला गेलो तेव्हा त्यांनी माझ्यावर दगडफेक केली. असं त्यांनी सांगितलं.

गेल्या दोन दिवसांपासून विद्यापीठाच्या प्रवेशद्वारावर धरणं आंदोलन देत असलेल्या विद्यार्थिनींना पोलिसांनी जबरदस्तीनं हटवल्याचा आणि लाठीचार्ज केल्याचा आरोप केला जात आहे.

विद्यार्थिनींचा कुलगुरूंना सवाल

आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थिनी

कुलगुरू अजून आमची भेट घ्यायला का आले नाहीत? असा सवाल आंदोलनकर्त्या विद्यार्थिनींनी केला आहे.

यासंदर्भात त्रिपाठी सांगतात, ''मला विद्यार्थिनींना भे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

टायला काहीच अडचण नाही. मी या आधीच काही जणींना भेटलो आहे. त्यांनी आपल्या वागण्याबाबत पश्चाताप सुद्धा व्यक्त केला होता. शनिवारी रात्रीसुद्धा मी त्यांना भेटायला चाललो होतो. पण, काही समाजकंटकांनी वातावरण दुषित करण्याचा प्रयत्न केला.''

ते पुढे सांगतात, ''यामुळेच विद्यार्थ्यांच्या खोल्यांची तपासणी करण्यात आली. त्यात पोलिंसानी कडकपणा दाखवून विद्यार्थ्यांना त्रास दिला असू शकतो. त्याच्या चौकशीसाठी एक उच्चस्तरीय समिती नेमण्यात आली आहे. तिचा अहवाल एका आठवड्यात येईल.''

सुटीवरून संभ्रम

कुलगुरूंच्या मते, दोषींविरोधात सक्त कारवाईचं आश्वासन दिल्या गेलं आहे.

या दरम्यान विद्यापीठात तणावाचं वातावरण आहे. विद्यार्थिनी त्यांचं सामान घेवून घरी जात आहेत. तर विद्यार्थी हॉस्टेलच्या बाहेर घोषणाबाजी करत आहेत.

विद्यापीठाला 2 ऑक्टोबरपर्यंत सुटी जाहीर करण्यात आली आहे. तसंच विद्यार्थ्यांना रविवार रात्रीपर्यंत हॉस्टेल खाली करण्याचं सांगण्यात आल्याची चर्चा आहे.

त्रिपाठींनी हे वृत्त फेटाळलं आहे. असा कुठलाही आदेश दिला नसल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं आहे. तसंच दसऱ्याच्या सुट्या एक दिवस आधी सुरू करण्यात आल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे.

विद्यापीठात सक्रिय असलेल्या कथित समाजकंटकांबाबत विचारल्यावर त्रिपाठी म्हणाले,

''व्हीडिओ फुटेजमध्ये अलाहाबादच्या विद्यार्थिनी दिसत आहेत. मी त्यांना ओळखतो. त्या तिकडे पण आंदोलनं करत असतात. आता त्या इथे आल्या आहेत. तसंच दिल्लीतून आलेले काही विशिष्ट विचारधारेचे लोक वातावरण बिघडवत आहेत.''

विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांचा एक समूह "बीएचयूला जेएनयू होऊ देणार नाही" अशा घोषणा देत होते. त्याच्याशी त्रिपाठी सहमत आहेत.

'बीएचयू राष्ट्रवादी मूल्य रुजवते'

त्रिपाठी म्हणतात, ''जेएनयू त्यांच्या शैक्षणिक दर्जापेक्षा विशिष्ट विचारधारेच्या लोकांमुळे ओळखलं जातं. ज्यांच्यासाठी देश फक्त एक भौगोलिक परिसर आहे. पण, त्याचवेळी बीएचयू विद्यार्थांमध्ये राष्ट्रवादी मूल्य रूजवत आहे. ही परंपरा आम्ही कुठल्याही परिस्थितीत खंडित होऊ देणार नाही.''

पीडित विद्यार्थिनी त्यांच्याबाबत कुठलीही तक्रार नसल्याचं त्रिपाठी सांगतात. तसंच त्यांनी दोषींवर कडक कारवाई करण्याच आश्वासन तिला दिलं आहे.

वाराणसीमध्ये 21 सप्टेंबरला एका विद्यार्थिनीची कथित छेड काढण्यात आली होती. त्यानंतर विद्यार्थिनींनी विद्यापीठाच्या प्रवेशद्वारावर दोन दिवस धरणं आंदोलन केलं....


बनासकांठा जिल्ह्यातील वडगाम विधानसभा मतदार संघातून ते अपक्ष म्हणून निवडणूक लढवणार आहेत. मेवाणी यांनी ट्विटरवर त्यांचा निर्णय जाहीर केला.

या मतदार संघाचे विद्यमान आमदार मणीभाई वाघेला काँग्रसचे आहेत. या मतदारसंघातून काँग्रसने या अजून उमदेवार जाहीर केलेला नाही.

तर भाजपने विजयभाई चक्रवर्ती यांना उमदेवारी दिली आहे.

ऊना इथे गोरक्षकांनी दलितांना केलेल्या मारहाणीच्या प्रकरणानंतर मेवाणी यांनी आंदोलन उभं केलं होतं.

राष्ट्रीय दलित अधिकार मंच या संघटेनच्या माध्यमातून उभारलेल्या या आंदोलनामुळं त्यांचं नाव देशभर झालं होतं. वडगाम मतदार संघ हा अनुसूचित जातींसाठी आरक्षित आहे.

जिग्नेश यांच्या या निर्णयाचं राजकीय विश्लेषक स्वागत करत आहेत. नवी दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी त्यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.

दलित चळवळीतील कार्यकर्ते मार्टिन मॅक्वान म्हणाले, "जिग्नेश त्यांचं तत्त्व आणि त्यानुसार कामासाठी कटिबद्ध आहेत, यात कसलीही शंका नाही. अर्थात जिग्नेश यांचा हा निर्णय दलित समाजातील काहींना आवडणार नाही."

"जिग्नेश यांच्या या निर्णयाचा परिणाम दलित आंदोलनावरही होतील. दलित आंदोलन आणि निवडण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ूक या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत", असं ते म्हणाले.

दलित आंदोलन ही दीर्घकाळ चालणारी चळवळ आहे. मेवाणी अपक्ष म्हणून निवडणूक लढवत आहेत, ही बाब महत्त्वाची असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

बनासकांठा जिल्ह्यात विधानसभेच्या 8 जागा आहेत. वडगाम मतदारसंघात 2007ला भाजपचे फकीरभाई वाघेला विजयी झाले. त्यानंतर ते समाज कल्याण खात्याचे मंत्री होते.

2012ला काँग्रेसचे उमेदवार मणीभाई वाघेला यांनी फकीरभाई वाघेला यांचा पराभव केला होता.

समाजशास्त्रज्ञ गौरांग जानी म्हणाले, "दलित समाजातील नेतृत्व पुढे येत असेल तर स्वागत केलं पाहिजे. वडगाम मतदार संघ या आरक्षित असल्यानं त्याचा लाभ मेवाणी यांना होईल."

"अनुसूचित जातींसाठी राखीव जागांवर राजकीय पक्ष ज्येष्ठ नेत्यांना उमेदवारी देताना दिसतात. त्यादृष्टीनंही मेवाणी यांची उमेदवारी महत्त्वाची आहे. दलित समाजाला अशा नेतृत्वाची गरज आहे", असं जानी म्हणाले.

वडगाम तालुका आणि पालणपूर तालुक्यातील काही गावांचा हा मतदारसंघ बनला आहे. या मतदार संघातील मतदारांची संख्या 2,57,687 इतकी आहे. यात पुरुष मतदारांची संख्या 1,31,856 तर महिला मतदारांची संख्या 1,25,830 इतकी आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


बरं दहा दिवसांनंतर जेव्हा बाप्पांचं विसर्जन केलं जातं, तेव्हा मंडप काढला जातो, सजवलेला दरबारही मग रिकामा केला जातो आणि मोदक तर खालले जातातच. पण झेंडू, गुलाब आणि इतर विविध फुलांचे ढिगारे आपल्यापुढे उभे राहतात.

दहा दिवस देवाच्या चरणी भक्तिभावाने वाहिलेल्या त्या फुलांचं काय करायचं, हा प्रश्न निर्माण होतो. त्याला आपण निर्माल्य म्हणतो.

वाहत्या पाण्यात ते सोडणं हा एक पर्याय असू शकतो, पण त्यामुळे जल प्रदूषणात वाढ होते. जाळून टाकण्यातही अर्थ नाही, उगाच प्रदूषण होईल.

मग करायचं काय?

परिमला शिवप्रसाद यांना वाटतं की त्यांच्याकडे यावर तोडगा आहे. 26 वर्षांच्या परिमला केमिकल इंजिनिअर आणि पर्यावरण उद्योजिका आहेत. त्या मूळच्या बंगळुरूच्या आहेत, पण सध्या जर्मनीतल्या बाथ विद्यापीठात संशोधन करत आहेत.

देवाला वाहिलेल्या फुलांचा नंतरही काही उपयोग व्हायला हवा, असं त्यांना वाटतं. आणि यातूनच एक समाजाभिमुख उद्योग उभारायचं त्यांचं स्वप्न आहे.

मंदिरांमध्ये वाहिलेल्या फुलांमधलं तेल किंवा अर्क काढता येईल का, यावर त्यांचं संशोधन सुरू आहे. त्यानंतर त्यांना या फुलांचं कंपोस्ट खत तयार करायचं आहे.

"मला मंदिरातली ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

फुलं गोळा करावी वाटतात आणि त्याचा अर्क काढून नंतर बायोमास प्रोडक्ट तयार करावं वाटतं. या फुलांवर पुनर्प्रक्रिया कशी करावी याचा मी विचार करत आहे," असं परिमला सांगतात.

"त्यातून तयार झालेलं कंपोस्ट खत छोट्या घरांना वापरता येईल. कधीकधी मंदिरातच भाज्यांची बाग असते. कारण बऱ्याच मंदिरात अन्नछत्र देखील चालतं. तिथे या खताचा वापर करता येऊ शकतो."

धार्मिक कार्यक्रमानंतर भारतभरातल्या मंदिरांमध्ये दररोज अंदाजे 20 लाख टन निर्माल्य तयार होतं. या निर्माल्यापैकी बहुतांश निर्माल्यावर पनुर्प्रक्रिया केली जाऊ शकते.

परिमला सांगतात, "मी जेव्हा भारतात लहानाची मोठी होत होते तेव्हा खूप आजूबाजूला खूप सारी फुलं असायची. जेव्हा मी इंजिनिअरिंग करत होते, तेव्हाच ठरवलं की फुलांवर पुनर्प्रक्रिया कशी करायची यावर अभ्यास करून मी व्यवसाय करेन."

"धार्मिक स्थळातील फुलांना इतर कचऱ्यासोबत एकत्र करणं अयोग्य आहे," त्या सांगतात.

ज्या ठिकाणी मंदिरं नदीच्या काठावर आहेत तिथं फुलं ही नदीत अर्पित केली जातात कारण ते पवित्र मानलं जातं. काही ठिकाणी ही फुलं जमिनीत भरण म्हणून घातली जातात. पण जर ती इतर कचऱ्याबरोबर एकत्र न करता खुल्या जागेत टाकली किंवा नदी, तलावात टाकली तर त्या परिसरातलं प्रदूषण वाढण्याचा धोका असतो.

कुजलेल्या फुलांमुळं शेवाळ तयार होतं आणि त्यामुळे पाण्यात ऑक्सिजनचं प्रमाण कमी होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळं सागरी जीवन धोक्यात येतं. कुजलेल्या फुलांमुळे जमिनीवरही प्रदूषणाची समस्या तयार होते.

पहिला टप्पा: प्रयोगशाळेत चाचणी

परिमला यांनी अशी उपकरणं तयार केली आहेत, ज्यांचा वापर करून मंदिरातल्या फुलांचा अर्क काढता येऊ शकतो. सुरुवातीला परिमला यांना प्रयोगशाळेत या उपकरणांचा वापर करावा लागेल.

"दररोज किमान आठ तास काम करून पाच किलो फुलांच्या पाकळ्यांचा अर्क काढता येऊ शकेल, याची तयारी करावी लागणार," असं परिमला सांगतात.

दुसरा टप्पाः प्रायोगिक तत्त्वावर कामाला सुरुवात

काही मंदिरात हे प्रयोग सुरू करण्याचा परिमला यांचा मानस आहे. सुरुवातीला बंगळुरूत काही मंदिरात त्यांनी तयार केलेलं उपकरण देण्यात येणार आहे. त्यांच्या केमिस्ट वडिलांच्या मदतीनं त्या हे काम करणार आहेत.

जर हा प्रयोग यशस्वी ठरला तर त्या त्यांच्या प्रयोगाची व्याप्ती वाढवणार आहेत.

तिसरा टप्पा: स्वप्न प्रत्यक्षात उतरवणं

हा समाजाभिमुख उपक्रम व्यावसायिक स्तरावर प्रत्यक्षात आणण्याची त्यांची...


बरं पॉपकॉर्न हे पचायला पण हलके आणि आरोग्यदायी असतात. जर तुम्हाला आवडत असेल तर तुम्ही त्यात मीठ आणि लोणी टाकू शकतात. पण त्यानं हा आरोग्यदायी गुण अबाधित राहणार नाही.

पॉपकॉर्न फक्त आपल्याच देशातच नाही तर जगात सगळीकडं खाल्लं जातं. याचा सर्वांत जुना संदर्भ अमेरिका खंडात सापडतो. उत्तर आणि दक्षिणी अमेरिकेमध्ये रेड इंडियन ज्या ठिकाणी राहत होते त्या ठिकाणी पॉपकॉर्नचे दाणे सापडले असं सांगितलं जातं.

एक किस्सा तर असा पण सांगितला जातो की, जेव्हा हे दाणे पुरातत्त्व वैज्ञानिकांना सापडले तेव्हा त्यांनी ते भाजण्याचा प्रयत्न केला होता.

गंमत म्हणजे हजार वर्ष जुने असलेले दाणे गरम झाल्यानंतर लगेच फुटले. याचं कारण म्हणजे दाण्यांचं वरचं आवरण हे जाड असतं. साधारणतः 200 डिग्री तापमानावर हे दाणे फुटतात आणि त्याचा पॉपकॉर्न तयार होतो.

आज पूर्ण जगाला पॉपकॉर्ननं वेड लावलं आहे. एक अमेरिकन नागरिक वर्षाला सरासरी पन्नास लीटर पॉपकॉर्न खातो असं म्हटलं जातं. तर ब्रिटनमध्ये गेल्या पाच वर्षांत पॉपकॉर्नच्या विक्रीमध्ये 169 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

तसं पाहायला गेलं तर याचा इतिहास अगदी पुरातन आहे. पण सर्वांत आधी पॉपकॉर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्न खाण्याची सुरुवात अमेरिकेत झाली असं म्हणतात.

अमेरिकेचे मूळ निवासी पॉपकॉर्न खात असत. त्याठिकाणी गेलेल्या युरोपीय लोकांनी देखील पॉपकॉर्न खाण्यास सुरुवात केली.

पॉपकॉर्नची कथा

जर तुम्हाला याबाबत काही गैरसमज असतील तर चला ते दूर करून घेऊ. पहिली गोष्ट पॉपकॉर्न त्या मक्याच्या कणसापासून बनत नाही जे आपण नेहमी खातो.

पॉपकॉर्न एका मक्याच्या विशिष्ट जातीपासून बनतात. वायव्य अमेरकेतल्या काही गुहांमध्ये वैज्ञानिकांना मक्याचे दाणे सापडले होते. तसंच दक्षिण अमेरिकेतही असा मका खात असावेत असं म्हटलं जातं.

प्रसिद्ध वैज्ञानिक थॉमस हार्पर गुडस्पीड यांनी याबाबत काही गंमतीशीर तथ्य सांगितली आहेत. 1941 मध्ये त्यांनी एक पुस्तक लिहिलं.

संशोधन करत असताना चिलीच्या वैज्ञानिकांनी त्यांना 1000 वर्ष जुने पॉपकॉर्नचे दाणे मिळाल्याचं 'प्लांट हंटर्स इन द अॅंडीज' या पुस्तकात लिहिलं आहे.

एकदा त्यांना वाटलं की, हे खरंच पॉपकॉर्नचे दाणे आहेत की नाही. त्यामुळे त्यांनी ते भाजण्याचा विचार केला. त्यांना वाटलं हे दाणे भाजले जाणार नाही. पण उष्ण तापमानावर भाजल्यावर हे दाणे फुटले. जणु काही मागच्याच वर्षी शेतातून हे दाणे काढले असावेत.

पॉपकॉर्न कसे भाजले जातात

पॉपकॉर्न ज्या मक्यांच्या दाण्यांपासून बनतात त्या दाण्यांचं आवरण टणक असतं. नेहमीच्या मक्याच्या दाण्यांपेक्षा हे दाणे चार पट टणक असतात. यामुळं हे दाणे जळण्याऐवजी फुटतात. तापमान वाढलं की दाण्यांमध्ये दबाव वाढतो. आणि जेव्हा हा दबाव त्यांना सहन होत नाही तेव्हा ते फुटतात आणि लाह्यांचा आकार धारण करतात.

वैज्ञानिकांनी हे सप्रमाण सिद्ध केलं आहे, जर तुम्ही दाण्यांवर दबाव टाकला तर त्यांचा आकार आणखी वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत ते भाजले तर पॉपकॉर्नचा आकार मोठा होतो.

जगभरात पॉपकॉर्न बनवण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धती असतात. चीनमध्ये लोखंडाच्या ड्रममध्ये पॉपकॉर्न भाजले जातात. ड्रमचं तोंड उघडं ठेवलं जातं. जेव्हा दाणे फुटू लागतात तेव्हा त्यांच्यावर कॅनवासची झोळी टाकली जाते आणि दाणे त्या झोळीत भरून घेतले जातात.

पॉपकॉर्न भाजण्याचं मशीन

पॉपकॉर्न भाजण्याच्या मशीनचा शोध अमेरिकेत 1885 मध्ये लागला. इलिनॉय प्रांतातल्या चार्स क्रेटर्स यांनी हा शोध लावला. त्यांना भुईमुगाच्या शेंगा भाजण्याची मशीन बनवायची होती. त्याचा शोध लावताना हा शोध लागला.

खाद्य संस्कृती इतिहासतज्ज्ञ अॅंड्र्यू स्मिथ सांगतात, "चार्ल्स क्रेटर यांनी...


बराक ओबामा आणि डॉ. मनमोहन सिंह

हे पुस्तक दोन भागात आहे आणि त्यातल्या पहिल्या भागात त्यांनी आपल्या 2010 सालच्या भारतभेटीवर सुमारे 1400 शब्द खर्च केले आहेत. यात त्यांनी तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग, काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी यांच्याविषयची आपली निरीक्षणं नोंदवली आहेत.

ते मनमोहन सिंग यांच्याविषयी लिहितात...

ओबामा म्हणतात की ते मनमोहन सिंग यांना भेटले तेव्हा मनमोहन सिंग म्हणाले, त्यांना "देशातल्या वाढत्या मुस्लीमविरोधी वातावरणाने येत्या काळात हिंदू राष्ट्रवादी पक्ष भाजपचा प्रभाव वाढेल," अशी त्यांना भीती आहे. भाजप तेव्हा प्रमुख विरोधी पक्ष होता.

बराक ओबामा यांनी नरेंद्र मोदी, भाजप आणि हिंदूत्वावर काय वक्तव्य केलं?

ओबामा लिहितात की, सिंग यांनी मुंबई हल्ल्यानंतर पाकिस्तानला चोख प्रत्युत्तर देण्याच्या मागणीलाही दाद दिली नाही. या हल्ल्यात 166 लोक मरण पावले होते. "पाकिस्तानला प्रत्युत्तर देण्याच्या मागणीला अमान्य करण्याची मोठी राजकीय किंमत त्यांना चुकवावी लागली," ओबामा लिहितात.

"अनिश्चिततेच्या काळात धार्मिक आणि वांशिक ध्रुवीकरणाच्या हाका खूप भारावून टाकणाऱ्या वाटू शक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तात. आणि भारतात काय किंवा जगात काय राजकारण्यांना त्याचा फायदा घेणं अजिबात अवघड नाहीये," सिंग यांनी ओबामा यांना सांगितलं होतं.

ओबामांना हे पटलं आणि त्यांनी वेल्व्हेट क्रांतीनंतर चेक रिपब्लिकचे पाहिले अध्यक्ष झालेले वक्लॅव हॅवेल यांच्याशी झालेल्या चर्चेची आठवण काढली. हॅवेल यांनी ओबामांशी बोलताना युरोपातल्या वाढत्या परंपरावादी लाटेविषयी चिंता व्यक्त करत इशारा दिला होता.

"जर ग्लोबलाझेशन आणि ऐतिहासिक आर्थिक संकटामुळे त्यातल्या त्यात श्रीमंत असणारे देश अशा लाटांना बळी पडत असतील - जर मला असे बदल टी पार्टीच्या रूपात अमेरिकेत दिसत असतील - तर भारत त्यापासून कसा अलिप्त राहू शकतो," ओबामा लिहितात.

ओबामांच्या भारतभेटीच्या वेळी आयोजित केलेल्या स्नेहभोजन समारंभात मनमोहन सिंह 'क्षितीजावर दाटून आलेल्या मळभाविषयी' खुलेपणाने बोलले होते असं ते लिहितात.

मनमोहन सिंग थंडावलेल्या अर्थव्यवस्थेविषयी बोलले. तोवर 2007 मध्ये अमेरिकेची अर्थव्यवस्था घसरल्यानंतर आलेल्या महामंदीचे परिणाम जगावर झाले होते याचाही उल्लेख पुस्तकात आहे.

भारतीय पंतप्रधानांना आण्विकशक्ती असलेल्या पाकिस्तान आणि भारतामधल्या वाढत्या तणावाचीही चिंता होती असंही ओबामांनी आपल्या पुस्तकात म्हटलं आहे.

"त्यांच्यापुढे पाकिस्तानचाही प्रश्न होता. 2008 सालच्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्याचा तपास योग्य रितीने करून भारताला मदत करण्यात पाकिस्तान अयशस्वी ठरला होता. यामुळे दोन्ही देशांमध्ये तणाव कमालीचा वाढला होता. याच एक कारण म्हणजे या हल्ल्यासाठी जबाबदार असणाऱ्या लष्कर-ए-तोयबा या अतिरेकी संघटनेचे धागेदोरे पाकिस्तानच्या गुप्तहेर संघटनेशी जोडलेले होते."

ओबामांनी मनमोहन सिंग याचं वर्णन 'भारताच्या आर्थिक परिवर्तनाचे प्रमुख शिल्पकार' आणि 'विचारी, संयमी आणि कमालीचे प्रामाणिक' अशा शब्दांमध्ये केलं आहे.

सिंह असं मितभाषी, लाजरं व्यक्तिमत्व होतं ज्यांचा तंत्रज्ञानाचा वापर करून लोकांचे प्रश्न सोडवण्यावर विश्वास होता. त्यांनी लोकांचा विश्वास जिंकला कारण ते लोकांच्या भावनांना हात घालत होते म्हणून नाही तर त्यांनी एकंदरितच लोकांचं जीवनमान उंचावलं आणि भ्रष्टाचारी नसलेला नेता अशी त्यांची ओळख होती, ओबामा नमूद करतात.

"भले ते आपल्या परराष्ट्र धोरणांच्या बाबतीत सावधगिरी बाळगत होते, भारतीय प्रशासन, जे कायमच अमेरिकेच्या हेतूविषयी साशंक राहिलं आहे, त्यांच्याविरोधात जाऊन धोरणं ठरवत नव्हते, पण...


बराक ओबामा यांचं आत्मचरित्र

ओसामा बिन लादेनचा माग काढण्याला सर्वोच्च प्राधान्य देऊन या प्रकरणातील प्रगतीचा अहवाल दर महिन्याला देण्यात यावा, अशी आपली इच्छा असल्याचं ओबामा यांनी उपस्थितांना सांगितलं.

'अ प्रॉमिस्ड लँड' या आपल्या आत्मकथेत ओबामा लिहितात, "9/11 च्या नवव्या स्मृतीदिनाच्या एक दिवसआधी सीआयएचे संचालक लियोन पनेटा आणि त्यांचे सहकारी माईक मॉरल या दोघांनी भेटीची वेळ मागितली. लियोन म्हणाले 'मिस्टर प्रेसिडेंट' ओसामा बिन लादेनविषयी सध्या प्राथमिक माहिती मिळाली आहे.'"

"आपल्या गुप्तहेरांनी अबू अहमद अल कुवैती नावाच्या इसमाला शोधून काढलं आहे. तो अल कायदासाठी संदेशवाहकाचं काम करतो आणि त्याचे ओसामा बिन लादेनशी जवळचे संबंध आहेत. आापले गुप्तहेर त्यांचे फोन आणि रोजच्या हालचालींवर लक्ष ठेवून आहेत आणि ते इस्लामाबादपासून 35 किमी अंतरावर असलेल्या एबोटाबाद शहराच्या बाहेरील भागाच्या एका मोठ्या अंगणापर्यंत पोहोचले आहेत. ते अंगण ज्या परिसरात आहे तो परिसर आणि अंगणाच्या आकारावरून तिथे अल कायदाशी संबंधित कुणीतरी मोठी असामी रहात असावी, असा अंदाज आहे."

अंगणाच्या आत चालणारा 'द पेसर'

दोन महिन्यांनंतर 14... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

डिसेंबर 2009 रोजी लियोन आणि माईक दोघांनी पुन्हा एकदा ओबामांची भेट घेतली. यावेळी त्यांच्यासोबत सीआयएचे एक अधिकारी आणि एक तज्ज्ञही होते. हे अधिकारी सीआयएचं दहशतवादविरोधी केंद्र आणि अमेरिकेच्या बिन लादेन मोहिमेचे प्रमुख होते. या दोघांनी ओबामा यांना ती सर्व माहिती दिली ज्या आधारे ते एबोटाबादमधल्या त्या घरापर्यंत पोहोचले होते.

सीआयएचे माजी संचालक लियोन पेनेटा यांनी 'वर्दी फाईट्स' या त्यांच्या आत्मकथेत याविषयीचा उल्लेख करत लिहिलं आहे, "हे अंगण आसपासच्या प्लॉट्सपैकी सर्वांत मोठं होतं. शेजारच्या प्लॉटहून जवळपास आठ पट मोठं. इब्राहिम आणि त्यांचे बंधू या प्लॉटचे मालक होते. मात्र, 1 कोटी रुपयाच्या संपत्तीचे मालक असण्याची त्यांची ऐपत नव्हती. आश्चर्याची बाब म्हणजे प्लॉटचे मालक असूनही इब्राहिम मुख्य घरात न राहता अंगणाच्या आत असलेल्या गेस्ट हाउसमध्ये रहायचे."

ओसामा बिन लादेन इथं राहायचा.

"हे तीन मजली घर होतं. वरच्या मजल्याला एक बाल्कनी होती. मात्र, एक भिंत बांधून ती झाकली होती. बाल्कनीसमोर भिंत कोण बांधतं? या घरात इंटरनेट कनेक्शन नव्हतं आणि लँड लाईन फोनही नव्हता. आम्ही पाळत ठेवून होतो तेव्हा आमच्या लक्षात आलं की कधी-कधी घरातलीच एक व्यक्ती घरातून बाहेर पडून अंगणाच्या आत फेऱ्या मारायची."

"आम्ही त्याला 'द पेसर' नाव दिलं होतं. घराबाहेर कचरा उचलायला कचरावेचक  यायचे. मात्र, या घरातला कचरा बाहेर देण्याऐवजी घरातच जाळला जायचा."

'द पेसर' ओसामा बिन लादेन असल्याचं सीआयएच्या गुप्तहेरांना वाटायचं.

हवाई हल्ल्याने घर उडवण्याचा पर्याय

पाकिस्तान अमेरिकेची साथ देत असला आणि अफगाणिस्तानातील अमेरिकेच्या मोहिमेतही पाकिस्तान सोबत असला तरी पाकिस्तानी लष्कर आणि त्यांच्या गुप्तहेर संस्थेतली काही तत्त्वं तालीबान आणि कदाचित अल-कायदा यांच्याप्रतीही सहानुभूती ठेवायचे, हे लपून नसल्याचं ओबामा यांचं मत होतं.

शिवाय, एबोटाबादमधलं ते घर पाकिस्तानी मिलिट्री अकॅडमीच्या अगदी जवळ होतं. त्यामुळे पाकिस्तानला या मोहिमेविषयी जराही कल्पना दिली तर ही माहिती त्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचवली जाऊ शकत होती ज्याला अमेरिकेला लक्ष्य करायचं होतं, असंही ओबामा यांना वाटत होतं.

एबोटाबादमधील ओसामा बिन लादेनचा पत्ता

आत्मचरित्रात ओबामा लिहितात, "आमच्यासमोर दोन पर्याय होते. पहिला घरावर हवाई हल्ला करायचा. याचा पहिला फायदा हा होता की पाकिस्तानच्या भूमीवर अमेरिकी व्यक्ती ठार...


बरेच जण घरातली लहान मुलं आणि ज्येष्ठ यांच्या सर्दी खोकल्यावर घरगुती उपायोजना करतात.

काय असतं त्यात?

लिंबू, मध यासारख्या आपल्याला माहिती असलेल्या आजीबाईंच्या बटव्यातल्या उपायांचा त्यात समावेश असतो.

बीबीसीची विशेष सीरिज 'द ट्रुथ अबाउट'मध्ये डॉ. ख्रिस व्हॅन टुलकेन यांनी सर्दी खोकल्याची औषधं तसंच घरगुती उपाय यात जास्त परिणामकारक काय याबद्दल जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

खोकला दूर करणाऱ्या कफ सीरपचा घशाच्या आतल्या बाजूच्या रिसेप्टर्सवर एक थर बसतो. यामुळे घशाची खवखव कमी होते. म्हणूनच अनेक कफ सीरप दाट असतात.

डॉ. व्हॅन त्यांच्या लहानपणीची एक आठवण सांगतात. एकदा खोकला झालेला असताना त्यांच्या आईने त्यांना गरम पाणी, लिंबू आणि मध यांचा काढा पाजला.

वैद्यकीय शिक्षण घ्यायला लागल्यावर त्यांचा घरगुती उपचारांवर त्यांचा विश्वास हळूहळू कमी होऊ लागला.

त्याबद्दल आणखी माहिती घ्यायला डॉ. व्हॅन ब्रिटनच्या हॉल विद्यापीठात पोहचले.

तिथे त्यांची भेट कार्डिओव्हॅस्क्युलर आणि मेटाबॉलिक रिसर्च सेंटरमध्ये काम करणाऱ्या तज्ज्ञ एलिन मॉरिस यांच्याशी झाली.

सांकेतिक फोटो

त्यांनी व्हॅन यांना व्होडका आणि मिरच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ी खायला दिली. त्याचा त्यांना जोरात ठसका लागला. मग मॉरिस यांनी व्हॅनना लिंबू आणि मधाचा काढा दिला.

त्याचा परिणाम झाला आणि खोकला थांबताच व्हॅन म्हणाले, "अरे हा तर चमत्कार आहे."

'कफ सीरप' परिणामकारक असतात?

डॉ. व्हॅन यांनी सर्रास वापरल्या जाणाऱ्या तीन कप सीरप्सचाही अभ्यास केला. या तिन्ही सीरप्समध्ये ग्वेफिनेसन, डेक्सट्रोमैथॉर्फेन आणि स्यूडोफेडरीन असे घटक असतात.

पण या औषधांचा अभ्यास केल्यानंतर ही औषधं घेऊ नका, असा सल्ला डॉ. व्हॅन देतात.

पण प्रोफेसर एलिन सांगतात की, "माझ्यामते बाहेर मिळणारी बाटलीबंद औषधं लिंबू-मधाच्या काढ्यापेक्षा जास्त परिणामकारक आहेत, असं सिद्ध करणारे फारसे पुरावे नाहीत. पण लिंबू-मधाच्या काढ्याचा फायदा असा असतो की त्यात कोणत्याही प्रकारची कृत्रिम रसायनं नसतात. त्यामुळे तो काढा कितीही पिता येतो. अपाय होत नाही."

सर्दी-खोकल्याबरोबरच ताप असेल तर?

सर्दी-खोकल्याबरोबरच ताप आला तर लोक सगळ्यांत आधी तापाचं औषधं घेतात.

डॉ. व्हॅन सांगतात की ताप उतरावा म्हणून ज्या गोळ्या दिल्या जातात त्यात पॅरासिटामॉल, ब्रुफेन आणि डिकंजेस्टंट.

श्वास घ्यायला त्रास होत असेल तर तो त्रास डिकंजेस्टंटमुळे कमी होतो आणि ब्रुफेनने वेदना कमी होतात.

त्यामुळे डॉ. व्हॅन यांचं म्हणणं आहे की सर्दी, खोकला आणि तापाचे विषाणू वेगवेगळ्या लोकांवर वेगवेगळ्या पद्धतीने परिणाम करतात. त्यामुळे एकच औषध सगळ्या लोकांना उपयोगी पडेल असं अजिबात नाही.

उदाहरणार्थ, जर श्वास घ्यायला त्रास होत नसेल तर डिकंजेस्टंटची गरज नाही. पण डोक दुखत असेल तर 'पेनकिलर' घेता येते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


बर्ड फ्लू

पशुसंवर्धन आयुक्तांनी दिलेल्या माहितीनुसार, परभणीत 843 मृत कोंबड्या, ठाण्यात बगळे आणि इतर पक्षी मिळून 15, रत्नागिरीत 9 कावळे यांचे अहवाल एच5एन1 आणि बीडमधल्या 11 कावळ्यांचा अहवाल एच5एन8 असा आला आहे. उर्वरित ठिकाणचे अहवाल भोपळहून अजून यायचे आहेत.

पशुसंवर्धन विभागाने 7 जानेवारीपासून यासंदर्भात नियंत्रण कक्ष स्थापन केला आहे.

राज्यात मोठ्या संख्येने पक्ष्यांचा मृत्यू होत असल्याने नागरिकांमध्येही खळबळ उडाली आहे. अशा परिस्थितीत नागरिकांच्या मनातही असंख्य प्रश्न आहेत.

बर्ड फ्लूचा माणसांना धोका आहे का? चिकन आणि अंडी खाल्ल्यास बर्ड फ्लू होऊ शकतो का? बर्ड फ्लू माणसाला होऊ शकतो का? लहान मुलं किंवा वृद्ध नागरिकांना बर्ड फ्लूचा धोका आहे का? बर्ड फ्लू माणसाला झाल्यास त्याची लक्षणं कोणती? आणि नेमकी काय खबरदारी घ्यावी? असे अनेक प्रश्न सामान्य नागरिकांमध्ये आहेत. या सर्व प्रश्नांचा आढावा आपण घेणार आहोत.

बर्ड फ्लूची लागण माणसांना होऊ शकते का?

बर्ड फ्लू हा पक्ष्यांना होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. H5N1,H5N8 सह बर्ड फ्लूच्या व्हायरसच्या आठ प्रजाती आहेत. स्थलांतरित पक्ष्यांमुळे या आजाराचा संसर्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ग होतो. याला एव्हियन एनफ्लूएन्झा म्हणतात.

पक्ष्यांमध्ये आढळणारा हा बर्ड फ्लू माणसांना होऊ शकतो का? या प्रश्नाचं उत्तर देताना वैद्यकीय तज्ज्ञांनी काय सांगितले पाहूयात,

राज्याच्या आरोग्य विभागाचे सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "एनफ्लूएन्झा विषाणूचं नैसर्गिक घर म्हणजे पाणपक्षी. बदक आणि त्यासारख्या पाणपक्ष्यांच्या शरीरात हा विषाणू राहतो. या पाणपक्ष्यामध्ये या विषाणूचा प्रादुर्भाव मुख्यत्वे आतड्याला होतो. बदक आणि इतर पाणपक्षी हे या विषाणूचे मूळ यजमान आहेत. नंतर या मूळ यजमानाकडून हा विषाणू मध्यस्थ यजमानाकडे म्हणजे कोंबड्या किंवा डुक्कर यांच्याकडे प्रवास होतो आणि तेथून मग तो माणसाकडे येतो. आतापर्यंत जगभरात बर्ड फ्लूची लागण झालेल्या माणसांची संख्या सातशेच्या आसपास आहे."

महाराष्ट्रात आतापर्यंत कोंबड्या, बगळे, आणि कावळ्यांमध्ये बर्ड फ्लूचा प्रादुर्भाव झाल्याचं समोर आलं आहे.

इंडियन मेडीकल असोसिएशनचे महाराष्ट्राचे माजी प्रमुख डॉ. अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "बर्ड फ्लूच्या आठ प्रजाती आहेत. H5N8 या प्रजातीच्या बर्ड फ्लूचा संसर्ग माणसांमध्ये होण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे. H5N1 ही सुद्धा बर्ड फ्लूची एक प्रजाती आहे. याचा माणसांना तुलनेने अधिक धोका संभवतो."

यापूर्वी कधी बर्ड फ्लूची लागण पक्ष्यांमार्फत माणसांमध्ये झाल्याचं आढळलं आहे का?

यासंदर्भात बोलताना मुंबईतील पशुवैद्यकीय महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. अजित रानडे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं,

"बर्ड फ्लूची लागण माणसांना होण्याची शक्यता कमी आहे. 2006 मध्ये बर्ड फ्लूचा शिरकाव झाला होता. त्यानंतर अनेकदा भारतात बर्ड फ्लूची साथ आली. पण माणसांमध्ये याचा प्रादुर्भाव आढळून आलेला नाही. जगात 40-45 लोकांना बर्ड फ्लूचा संसर्ग झाला. यात 39 लोक एकट्या इजिप्तमधले होते."

ते पुढे सांगतात, "बर्ड फ्लूमध्ये जनुकीय बदल झाल्यास नवा विषाणू तयार होतो. यातून तयार झालेल्या विषाणूचे गुणधर्म सांगणं सध्या कठिण आहे."

कोरोना व्हायरस आणि बर्ड फ्लूच्या विषाणूची तुलना करत डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात, "कोरोना हा व्हायरस माणसांमध्ये वेगाने पसरतो. पण बर्ड फ्लूची लागण माणसांमध्ये होणं दुर्मिळ आहे. पण कोरोनाच्या तुलनेत बर्ड फ्लूचा मृत्यू दर अधिक आहे. बर्ड फ्लूमुळे माणसांचा मृत्यू होण्याचा दर 60 टक्के आहे."

बर्ड फ्लूचा विषाणू...


बर्ड फ्ल्यू

पशुसंवर्धन आयुक्तांनी दिलेल्या माहितीनुसार, परभणीत 843 मृत कोंबड्या, ठाण्यात बगळे आणि इतर पक्षी मिळून 15, रत्नागिरीत 9 कावळे यांचे अहवाल एच5एन1 आणि बीडमधल्या 11 कावळ्यांचा अहवाल एच5एन8 असा आला आहे.

राज्यासह देशात मोठ्या संख्येने पक्ष्यांना बर्ड फ्लूचा संसर्ग झाल्याचे दिसून येत आहे. यासंदर्भात सामान्य जनतेच्या मनातही अनेक प्रश्न आहेत.

या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी मुंबईतील पशुवैद्यकीय महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. अजित रानडे यांची आम्ही मुलाखत घेतली. पाहूयात ते काय म्हणाले,

1. बर्ड-फ्लूचा शिरकाव महाराष्ट्रात झाला आहे. तेव्हा चिकन आणि अंडी खाणं बंद करायचं का?

उत्तर: चिकन आणि अंडी खाण्यास काहीही हरकत नाही. आपल्या खाद्यसंस्कृतीनुसार चिकन किंवा अंडी पूर्ण शिजवल्याशिवाय खाऊ नका. कोणताही विषाणू 100 डिग्री सेल्सिअसपर्यंत उकळव्यानंतर जिवंत राहत नाही. बर्ड फ्लूचा विषाणू साधारण 70-80 डिग्री सेल्सिअसपर्यंत मरून जातो. त्यामुळे अंडी, चिकन खाणं बंद करण्याची गरज नाही.

दरवर्षी भारताच्या कुठल्या ना कुठल्या राज्यात हा रोग पसरतो आणि स्थलांतरित पक्ष्यांच्या माध्यमातून त्याचा प्रादु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र्भाव इतरत्र होतो. पॉल्ट्री फार्म व्यावसायिक 2006  नंतर जागरूक झाले आहेत. त्यामुळे बर्ड फ्लूच्या दृष्टीने सर्व उपाययोजना त्यांच्याकडे केलेल्या असतात.

2. बर्ड फ्लूची लागण माणसांना होऊ शकते का?

उत्तर: बर्ड फ्लू माणसाला होणं दुर्मीळ आहे. त्यासाठी या विषाणूमध्ये जनुकीय बदल व्हावे लागतील. ज्याला आम्ही म्युटेशन म्हणतो. म्युटेशन झाल्यानंतर जनुकीय बदल घडलेला विषाणू असेल त्याचे भाकीत करणे कठीण आहे.

बर्ड फ्लू

डिसेंबरमध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेने दिलेल्या माहितीनुसार, 2006-2020 पर्यंत जगभरातील 40-45  लोकांना बर्ड फ्लूची बाधा झाली आहे. भारतात आतापर्यंत एकालाही बर्ड फ्लूचा संसर्ग झालेला नाही.

पण माणसांना बर्ड फ्लू होणारच नाही असे मी म्हणणार नाही. पण माणसांमध्ये याचा संसर्ग होणं अतिशय दुर्मीळ आहे. त्यामुळे काळजी करण्याचे काही कारण नाही असे मला वाटते.

2. कुक्कुटपालन किंवा पॉल्ट्रि फार्मच्या ठिकाणी काम करणाऱ्या लोकांना बर्ड फ्लूची लागण होण्याची शक्यता अधिक आहे का?

उत्तर: पॉल्ट्री शेतकऱ्यांनी बर्ड फ्लूचा शिरकाव आपल्या राज्यात झाल्यानंतर त्याची काळजी घेणं गरजेचे आहे. कावळे, घुबड, घारी अशा पक्ष्यांना हा संसर्ग सर्वात आधी होतो. त्यांच्या स्थलांतरानंतर बर्ड फ्लूचा प्रादुर्भाव कोंबडी आणि बगळ्यांमध्ये दिसतो. पण हा संसर्ग मोकळ्या ठिकाणी झाला आहे. पॉल्ट्री फार्म किंवा युनीट्स आहेत तिथे झालेला हा संसर्ग झाल्याचे दिसून येत नाही.

डॉ. अजित रानडे

केवळ पॉल्ट्री फार्म, शेड, युनीटमध्ये काम करतात त्यांनी काळजी घ्यावी. मास्क वापरणे, हँड ग्लोव्ह्स घालणे गरजेचे आहे.

3. पाळीव पक्षी किंवा प्राण्यांना बर्ड फ्लूचा संसर्ग होऊ शकतो का?

उत्तर: सोर्स ऑफ इनफेक्शन म्हणजे ज्या स्थलांतरित पक्ष्यांना बर्ड फ्लूची लागण झालेली आहे अशा पक्ष्यांच्या जवळ पाळीव प्राणी गेले नाहीत तर त्यांना संसर्ग होण्याचा धोका नाही.

बर्ड फ्लू

स्थलांतरित पक्ष्यांच्या संपर्कात पाळीव पक्षी किंवा प्राणी गेले तरच त्यांना बर्ड फ्लूचा संसर्ग होऊ शकतो. त्यामुळे घाबरण्याचे कारण नाही.

4. बर्ड फ्लूची लागण माणसांना झाली तर उपचार आहेत का? ते काय आहेत?

उत्तर: हा फ्लू माणसांना होण्याची शक्यता फारच कमी आहे. त्यामुळे लक्षणं आणि उपचार याबाबत आपण अधिक बोलणं योग्य नाही. पण हा फ्लू आहे त्यामुळे फ्लूमध्ये जी लक्षणं असतात तीच दिसून येतात. पण याबाबत काळजी करण्याची गरज नाही असे मला वाटते....


बर्ड फ्ल्यू

राज्य सरकारच्या पशुसंवर्धन विभागाचे अतिरिक्त आयुक्त धनंजय पारकळे यांनी बीबीसीशी बोलताना या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

रविवारी भोपाळच्या राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा पशुरोग संस्थेने महाराष्ट्रातील मृत पक्षांचे नमुने 'बर्ड फ्लू' साठी पॉझिटिव्ह असल्याचा रिपोर्ट दिला.

हरियाणा, केरळ, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान, गुजरात, उत्तर प्रदेश आणि मध्यप्रदेश या राज्यांमध्ये याआधी 'बर्ड फ्लू' चा संसर्ग पसरल्याचं स्पष्ट झालं होतं.

महाराष्ट्रात 'बर्ड फ्लू'

महाराष्ट्राच्या पशुसंवर्धन विभागाला आत्तापर्यंत 1600 च्या वर पक्षी मृत झाल्याची माहिती मिळाली आहे.

महाराष्ट्रात परभणी, मुंबई, ठाणे आणि दापोलीमध्ये पक्षांमध्ये 'बर्ड फ्लू' चा संसर्ग असल्याचं स्पष्ट झालंय.

बर्ड फ्ल्यू

राज्यातील 'बर्ड फ्लू' च्या परिस्थितीबाबत बोलताना पशुसंवर्धन विभागाचे अतिरिक्त आयुक्त धनंजय पारकळे म्हणाले, 'महाराष्ट्रात परभणी, मुंबई आणि ठाण्यात मृत पक्षांमध्ये 'बर्ड फ्लू' चा संसर्ग असल्याचं चौकशीत समोर आलं आहे.'

ते पुढे म्हणाले, 'परभणीत फार्ममध्ये कोंबड्या मृतावस्थेत आढळून आल्या. तर, मुंबई, ठाण्यात बगळे आणि कावळे मृतावस्थेत आढळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ून आले. यांना H5N1 एवियन इन्फ्लूएन्झाचा संसर्ग झाला आहे.'

कोकणातील दापोलीमध्ये मृतावस्थेत आढळून आलेल्या पक्षांनाही बर्ड फ्लू झाल्याचं स्पष्ट झालंय.

राज्य सरकारची उपाययोजना

राज्यात 'बर्ड फ्लू' चा संसर्ग पसरू नये. यासाठी राज्य सरकारने खबरदारीच्या उपाययोजना करण्यास सुरूवात केली आहे. ज्या ठिकाणी मोठ्या संख्येने कोंबड्या मृतावस्थेत आढळून आल्यात. त्या परिसरातील कोंबड्यांना मारण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे.

बर्ड फ्ल्यू

याबाबत बोलताना पशुसंवर्धन विभागाचे अतिरिक्त आयुक्त धनंजय पारकळे सांगतात, 'परभणीत ज्या फार्ममध्ये कोंबड्यांना बर्ड फ्लू' ची लागण झाली. त्याच्या 1 किलोमीटर परिसरातील कोंबड्या मारल्या जातील. मुंबई, ठाण्यात ज्या ठिकाणी बगळे आणि कावळे मृतावस्थेत आढळून आले त्याठिकाणी सर्वेक्षण केलं जाईल.'

राज्य सरकारच्या माहितीनुसार, परभणीत जवळपास 8000 कोंबड्या मारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

राज्य सरकारने जिल्हा स्तरावर रॅपिड रिस्पॉन्स पथक स्थापन करण्याचे आदेश दिले आहेत. सर्वांना सतर्क रहाण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. सरकारकडून मार्गदर्शक तत्व जारी करण्यात आली आहेत.

मार्गदर्शक सूचना

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


बर्ड फ्ल्यूचा धोका वाढतो आहे.

मुरुंबा गावातील 800 कोंबड्यांचा अचानक मृत्यू झाल्यानंतर स्थानिक प्रशासनाने मृत कोंबड्यांचे नमुने भोपाळच्या प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवले होते. त्यात या कोंबड्यांचा मृत्यू 'बर्ड फ्लू'नेच झाल्याचं निदान करण्यात आलं.

हा अहवाल येताच प्रशासनानं तातडीच्या उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. खबरदारी म्हणून मुरुंबा गावच्या एक किलोमीटर परिसरातील हजारो कोंबड्या नष्ट करण्यात येणार आहेत. जेसीबीने खड्डा खणून त्यात या कोंबड्या पुरण्यात येणार असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

तसंच गावाच्या 10 किमी परिसराला प्रतिबंधित क्षेत्र म्हणून घोषित करण्यात आलं आहे. यामुळे या परिसरात कोंबड्या किंवा अंडी यांची ने-आण करण्यास मनाई असेल असं जिल्हाधिकारी दीपक मुगळीकर यांनी सांगितलं आहे.

मुरुंबा गावात बर्ड फ्लूनं शिरकाव केल्यानं हे गाव संसर्गित म्हणून घोषित करण्यात आलं आहे. इथल्या कोंबड्यांचं सर्व्हेक्षण करण्यात येणार असून कोंबड्या, अंड्यांची वाहतूक आणि खरेदी-विक्रीवर बंदी घालण्यात आहे.

प्रिव्हेंशन अँड कंट्रोल ऑफ कंटेजिअस डिसिज इन अॅनिमल अॅक्ट 2009 नुसार पुढील कारवाई करण्यात येणार आहे. जोपर्यंत ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हा परिसर संसर्गमुक्त घोषित केला जात नाही तोपर्यंत खबरदारीचे उपाय पाळण्यात येतील.

बर्ड फ्लू काय आहे?

'बर्ड फ्लू' हा आजार H5N1 या व्हायरसमुळे होतो. याला एव्हियन इनफ्लूएन्झा म्हणतात. मुख्यतः हा विषाणू बदकं, कोंबड्या आणि स्थलांतरित पक्ष्यांमध्ये आढळतो आणि तो संसर्गजन्य आहे. अनेकदा स्थलांतरित पक्ष्यांमुळे संसर्ग पसरण्याचं क्षेत्र वाढतं तो माणसांमध्येही पसरू शकतो.

बर्ड फ्ल्यू

1997मध्ये बर्ड फ्लूचं माणसांतल्या संसर्गाचं पहिलं प्रकरण आढळलं होतं. हाँगकाँगमधल्या पक्षी बाजारापासून याची सुरुवात झाली होती. या विषाणूचा संसर्ग झाल्यामुळे त्यावेळी 60 टक्के लोकांचा मृत्यू झाला होता.

पण हा बर्ड फ्लू माणसांमध्ये एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे सहजासहजी पसरू शकत नाही. जे लोक एकमेकांच्या अगदी जवळच्या संपर्कात असतात, त्यांच्यातच याचा संसर्ग पसरल्याचं आढळून आलंय.

कलिंग म्हणजे काय?

संसर्ग झालेले पाळीव पक्षी जसे की कोंबड्या किंवा बदक यांना सामूहिकरीत्या नष्ट करणे. त्याचबरोबर जे निरुपयोगी पक्षी आहेत त्यांना देखील विविध प्रकारे नष्ट केलं जातं.

केवळ अंडी उत्पादनासाठी असलेल्या पोल्ट्री फार्ममध्ये नर जातीच्या कोंबडीच्या पिल्लांना सुरुवातीलाच नष्ट केलं जातं.

बर्ड फ्ल्यू

परभणी जिल्ह्यात जे कलिंग होणार आहे ते पक्ष्यांचं मान मुरगळून केलं जाणार आहे. कोंबड्यांच्या माना मुरगुळून त्यांची तत्काळ हत्या करण्यात येणार आहे आणि नंतर त्यांना मोठा खड्डा खणून त्यात पुरलं जाईल. यामुळे इतर पक्ष्यांना संसर्ग होण्याची शक्यता कमी होते.

मुरुंबा येथे बर्ड फ्लूमुळे पक्षी मेल्यानंतर या गावाच्या एक किमी परिसरातील कोंबड्यांचं कलिंग केलं जाणार आहे.

उत्पादकांचे नुकसान

शेतीबरोबरच कुक्कटपालन हा जोडधंदा म्हणून केला जातो. मुरुंबामध्ये स्वयं सहाय्यता गटाच्या कोंबड्यांना बर्ड फ्लूची लागण झाल्याने बचत गटाचं मोठं नुकसान झालं आहे.

बर्ड फ्लूच्या बातमीचा परिणाम अंडी आणि चिकन विक्रीवर झाला आहे. परभणी जिल्ह्यात प्रतिबंधित क्षेत्राबाहेर चिकन विक्री सुरू आहे, पण बर्ड फ्लूच्या भीतीमुळे चिकनचे भाव कोसळले आहेत.

खबरदारीचे उपाय

कावळ्यांचा सर्वांत जास्त मृत्यू

दरम्यान बर्ड फ्लूमुळे राज्यात सर्वांत जास्त कावळ्यांचा मृत्यू झाल्याचं पशुसंवर्धन मंत्री सुनिल केदार यांनी सांगितलं आहे.

यामुळे कुक्कूटपालन व्यावसायाला मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे पोल्ट्री उद्योगाला...


बर्ड फ्ल्यूने कोंबड्यांची दैना केली आहे.

परभणी जिल्ह्यातील मुरुंबा गावात बर्ड फ्लूची साथ आली त्यानंतर दोन दिवसांमध्ये शेकडो कोंबड्या आणि इतर काही पक्ष्यांचे मृत्यू झाले. बचत गटाच्या माध्यमातून गावरान कोंबड्या पाळून त्यांची अंडी विकण्याचा व्यवसाय करणाऱ्या कुटुंबावर संक्रांत आली.

बर्ड फ्लूच्या साथीचे निदान झाल्यानंतर मुरुंबा परिसरातील 1 किमीच्या परिघातील पाळीव पक्षी मारण्याचे आदेश जिल्हा प्रशासनाने दिले. या आदेशाअंतर्गत या परिसरातील किमान 5,500 कोंबड्या मारल्या जाणार आहेत.

10 कोंबड्यापासून केली होती सुरुवात

या साडेपाच हजार कोंबड्यांपैकी 1100 कोंबड्या संगीता चोपडे यांच्या आहेत. 10 कोंबड्यांपासून सुरू केलेला व्यवसाय एकाएकी बंद होणार ही कल्पना त्या करू देखील शकत नाही. त्यांचं रडणं देखील थांबत नाही. आधी कोरोना आणि आता बर्ड फ्लू या दोन्हीचा परिणाम व्यवसायावर झाल्यानंतर आता मुला-बाळांना मी काय खाऊ घालू असा प्रश्न त्या विचारतात.

"आमच्याकडे फक्त दीड एकर शेती आहे. सोयाबीन लावला तर अवकाळी पावसाने जातो, तर कधी ज्वारीला कीड लागायची. घरात अठरा विश्वे दारिद्र्य. मी कधी दुसऱ्याच्या शेतावर मजुरी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करायला जावं लागायचं. 1993 ला रुपया रुपया जमा करून मी 10 कोंबड्या विकत घेतल्या आणि अंडे विकायला सुरुवात केली," संगीता चोपडे सांगत होत्या.

"दहा कोंबड्याच्या काही वर्षांत शंभर कोंबड्या झाल्या. कधी विकल्या कधी ठेवल्या पण त्यांच्यामुळे संसाराला हातभार लागू लागला. त्यांना जगवायला खूप कष्ट पडले. कधी साचवलेले पैसे मोडून तर कधी मजुरी करून कोंबड्यांना आम्ही जगवलं. अंडे जास्त दिवस टिकावेत याच्यासाठी फ्रीज घेतलं.  मग कोरोना आला आणि दोन तीन महिने अंडे विक्री थांबली. लॉकडाऊन उघडल्यावर पुन्हा विक्री सुरू झाली. गिऱ्हाईक मिळू लागलं," चोपडे सांगतात.

संगीता चोपडे

गेल्या अनेक वर्षांपासून गावामध्ये बचतगटाचे काम सुरू आहे. 11 ते 15 महिलांचा एक बचत गट, असे गावामध्ये एकूण 16 बचतगट आहेत. या बचतगटांच्या माध्यमातून महिला आर्थिक विकास महामंडळाच्या साहाय्याने संगीता चोपडे यांना अडीच लाखांचे कर्ज उपलब्ध झाले. संगीता चोपडे आणि त्यांचे पती बालासाहेब चोपडे गेले कित्येक वर्षापासून अंडी विकण्याचा व्यवसाय करत होते त्याच व्यवसायाचा विस्तार व्हावा या हेतूने त्यांनी हे कर्ज घेतल्याचं ते सांगतात.

बीबीसी मराठीला चोपडे कुटुंबीयांनी त्यांचा शेड दाखवला. 20 बाय 30 च्या जागेत कोंबड्यांसाठी दाणा-पाण्याची व्यवस्था केली होती. तिथे शेकडो जिवंत कोंबड्या होत्या. जिल्हा प्रशासनाने कोंबड्यांना मारण्याचे आदेश दिल्यानंतर काही अंतरावरच जेसीबीने मोठे खड्डे खणण्याचे काम सुरू होते.

काही वेळानंतर या कोंबड्यांना केमिकल देऊन ठार करण्यात येणार होते. या प्रक्रियेला 'कलिंग' म्हटलं जातं. कलिंगसाठी पशुसंवर्धन खात्याची टीम येणार होती. ते आल्यावर काही तासांतच या सगळ्या कोंबड्या एकदाच जातील असं सांगितलं असतं तर कुणाचा विश्वास बसला नसता.

50-60 हजार रुपये खर्च करून सप्टेंबर महिन्यात हे शेड उभारल्याचं संगीता चोपडे सांगतात. त्यांच्याकडे असलेल्या 300 कोंबड्या आणि नंतर बचतगटामार्फत त्यांनी छोटी पिल्लं घेत व्यवसायाचं रूप पालटलं.

"चार महिन्यांपूर्वी अगदी दोन इंच असलेली पिल्लं आता चांगली मोठी झाली होती आणि अंड्याच्या विक्रीतून रोजची 300 रुपयांची कमाई व्हायची," असं त्या सांगतात.

"अडीच लाखांचे कर्ज घेतल्यानंतर 20,000 महिन्याला असं दोन तीन वर्षांत आमचं कर्ज फिटलं असतं. मोठा मुलगा 11 वी मध्ये आहे आणि मुलगी आठवीत आहे. त्यांची शिक्षण झाली असती पण आता बर्ड फ्लू मुळे आमची स्वप्नं...


बर्फात मजा घेणारा हा ससा मार्टीन ब्लिथ यांनी आपल्या कॅमेऱ्यात टिपला आहे.

AFP/GETTY IMAGES

लंडनमध्ये सध्या अनेक ठिकाणी मोठी बर्फवृष्टी होत आहे.

बर्फामुळे वाहनांना मार्ग शोधणंही अवघड जात आहे.

लंडनमधल्या ब्रेकन विभागाजवळील सनीब्रिज परिसरात सर्वाधिक बर्फवृष्टी झाली आहे. इथे जवळपास 30 सेंटीमीटर म्हणजेच 12 इंच जाडीचा बर्फाचा थर साठला आहे.

इंग्लंड आणि वेल्समध्ये अनेक शाळा या बर्फवृष्टीमुळे बंद करण्यात आल्या आहेत. मात्र, सेंट्रल लंडनमध्ये अनेक जण रोजच्या कामांसाठी बाहेर पडताना दिसत आहेत.

लंडनमधले नागरिक मात्र बर्फाचा पुरेपूर आनंद घेत आहेत. अॅँथनी मॉरीस यांनी अशाच बर्फात स्कीईंगचा आनंद घेणाऱ्या एका व्यक्तीचा फोटो टिपला आहे.

हे फ्लेमिंगो काही खरेखुरे नाहीत. लॉरा इवान्स यांनी सेंट अल्बान्स इथल्या आपल्या गार्डनमधल्या प्लास्टीकच्या फ्लेमिंगोंचे हे खास फोटो काढले आहेत.

हे घोडे बर्फवृष्टीचा आनंद घेत असून बर्फापासून रक्षण करण्यासाठी त्यांना खास शिवलेले कपडेही घालण्यात आले आहेत.

लंडनमध्ये बर्फाने आच्छादलेल्या छतांवर एक कटाक्ष टाकताना हा कोल्हा.

बर्फवृष्टी होत असतानाही डर्बीमध्ये प्रिमियर लीग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चे तीन सामने खेळवण्यात आले. या दरम्यान मात्र कर्मचाऱ्यांना मैदानातून बर्फ काढण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागली.

मोठ्या प्रमाणात झालेल्या बर्फवृष्टीमुळे अडचणीसुद्धा वाढल्या आहेत. अनेक भागात विजेचे खांबही पडले आहेत. तसंच शहरातील रस्ते, रेल्वे आणि हवाई सेवाही बाधित झाली आहे.

आणखी वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


बर्लिनची भिंत पाडताना लोकांचा उत्साह दिसून आला.

या भिंतीमुळे लाखो नागरिकांची ताटातूट झाली होती. ही भिंत पार करण्याच्या प्रयत्नात कित्येक जण आपल्या प्राणांना मुकले. पण अखेर ही भिंत पाडण्यात येऊन पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीचं विलीनीकरण झालं होतं.

बर्लिनच्या भिंत पाडल्यानंतर आता तीस वर्ष उलटून गेली आहेत. पण त्या घटनेच्या अनेक दशकांनंतर युरोपात लोकांच्या हालचालींवर मर्यादा आणण्याच्या उद्देशाने शेकडो किलोमीटर नवीन कुंपणं बांधली गेली आहेत.

सध्याच्या काळात मानवतावादी दृष्टिकोनापेक्षाही स्थलांतरामुळे होणाऱ्या आर्थिक आणि राजकीय परिणामांचा विचार युरोपियन देश करताना दिसत आहेत.

म्हणजे, स्थलांतराकडे पाहण्याचा युरोपियन देशांचा दृष्टिकोन बदलला आहे का, जर बदललाच असेल तर का बदलला?

फाळणी वेळची स्थिती

दुसऱ्या महायुद्धानंतर युरोपची दोन भागांत फाळणी झाली. पूर्व युरोप साम्यवादी तर पश्चिम युरोप भांडवलशाहीवादी म्हणून ओळखला जायचा.

पूर्वेकडच्या देशांमध्ये पुढे हुकूमशाही कारभार सुरू झाला. त्यामुळे तिथल्या नागरिकांनी या देशांतून काढता पाय घेतला. 1949 ते 1961 दरम्यान सुमारे 27 लाख नागरिकांनी पूर्व जर्मनीतून... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पश्चिम जर्मनीत स्थलांतर केलं होतं.

परिणामी सोव्हिएत देशांनी सीमेवरचा बंदोबस्त वाढवला. लोकांनी सीमा पार करू नये, यासाठी त्यांनी सीमांवर वीजेच्या तारांचं कुंपण, भूसुरुंग आणि शस्त्रसज्ज सैनिक तैनात केले होते.

ब्रिटनच्या तत्कालीन पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांनी शीतयुद्धाच्या शेवटी यावर प्रतिक्रिया दिली. पूर्वेकडच्या देशांनी लोकांना स्वातंत्र्यापासून रोखण्यासाठी आपला निर्दयीपणा आणि क्रूरतेचं प्रदर्शन केलं, असं त्या म्हणाल्या.

जगप्रसिद्ध किंवा एका अर्थाने कुप्रसिद्ध अशी बर्लिनची भिंत 1961 साली बांधण्यात आली. या भिंतीमुळे जर्मनीची ऐतिहासिक राजधानी बर्लिनचं दोन भागात विभाजन झालं होतं.

बर्लिनची भिंत ओलांडताना तब्बल 262 नागरिक मारले गेल्याची माहिती, 2017 मध्ये फ्री युनिव्हर्सिटी ऑफ बर्लिनने केलेल्या एका संशोधनातून समोर आली आहे.

स्थलांतरितांचं स्वागत

पूर्वेकडून आलेल्या स्थलांतरितांचं पाश्चिमात्य देशांनी स्वागत केलं होतं. त्यांच्यावर घालण्यात आलेल्या निर्बंधांचा पाश्चिमेकडच्या देशांनी निषेध केला.

पश्चिमेकडच्या देशांतील सरकारांचा स्थलांतराला अडथळा करण्याला विरोध, हा विचार स्पष्ट होता. पण हाच दृष्टिकोन अखेरपर्यंत कायम राहिला नाही.

शीतयुद्धाच्या दृष्टिकोनातून, साम्यवादी विचारांच्या देशांतील नागरिक त्यांचा देश सोडून जाण्याच्या विचारात आहेत, आपल्या विरोधी विचारांच्या देशांत जाण्याची नागरिकांची इच्छा आहे, ही बाब साम्यवादी देशांसाठी राजकीयदृष्ट्या अपमानजनक होती.

त्याचवेळी, पश्चिम युरोपमधील देशांचा विकास वेगाने होत होता. या देशांतील बेरोजगारीचं प्रमाण अत्यंत कमी होतं. स्थलांतरामुळे त्यांना उलट मदतच झाली. कर्मचाऱ्यांच्या कमतरतेच्या समस्येला त्यांना तोंड देता आलं.

युद्धानंतरच्या मनुष्यबळाची तूट भरून काढण्यासाठी ब्रिटनने युकेमध्ये येणाऱ्या स्थलांतरितांना मदत करणाऱ्या सरकारी योजना सुरू केल्या.

बर्लिनची भिंत बांधल्यानंतर पूर्व युरोपातील रस्ता बंद झाल्यामुळे स्थलांतरितांच्या संख्येत अचानक घट झाली. म्हणून पश्चिम जर्मनीनं लगेचच तुर्कस्थान आणि मोरोक्कोशी करार केले.

कामगारांचा पुरवठा होत असल्यामुळे पश्चिम युरोपीय देशांतील राजकीय नेत्यांकडे स्थलांतराला विरोध करणाऱ्या पूर्व युरोपीय देशांवर टीका करण्याची आयती संधी मिळत होती. तसंच स्थलांतरितांच्या अनिर्बंध महापुराला तोंडसुद्धा द्यावं लागत नव्हतं.

नवा युरोप

पण ही...


बर्सिलोनाचा माजी फुटबॉलपटू कार्ल्स प्युओल

बार्सिलोनाचा सुप्रसिद्ध फुटबॉलपटू कार्ल्स प्युयोल यानं एका इराणी टीव्ही चॅनलने वर्ल्ड कप सामन्यांसाठी कॉमेंट्री म्हणजेच समालोचन करण्याचं आमंत्रण दिलं. त्यानं होकारही दिला, पण तो देताना त्याचे लांब कुरळे केस त्याच्या कार्यात विघ्न उभं करतील, याचा त्याने विचारही केला नव्हता.

इराण-स्पेनच्या बुधवारी होणाऱ्या सामन्यासाठी तिथल्या चॅनेल 3 च्या विशेष कार्यक्रमात कार्ल्स निवेदक अॅडेल फर्डोसिपर यांच्यासह सहभागी होणार होता. यासाठी त्याचं मानधनही त्याला देण्यात आलं होतं. पण इराणमधल्या या IRTV 3 च्या तेहरानमधल्या स्टुडीओमध्ये प्रवेश करू पाहणाऱ्या कार्ल्स यांना गेटवरच अडवण्यात आलं, प्रवेश नाकारण्यात आला.

अखेर वैतागलेले कार्यक्रमाचे अँकर फर्डोसिपर हे एकटेच स्टुडीओकडे रवाना झाले. कार्यक्रम सुरू होताच त्यांनी प्रेक्षकांना सांगितलं की, "आज रात्रीच्या या कार्यक्रमात फुटबॉलपटू कार्ल्स प्युओल उपस्थित राहणार होते. सध्या ते इथल्याच एका हॉटेलमध्ये आहेत. त्यांनी इथं यावं यासाठी आम्ही प्रयत्न केले मात्र, ते येऊ शकले नाहीत. आम्ही याबद्दल दिलगीर आहोत."

ISNA न्यूज एजन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्सीनं ही माहिती दिली.

बर्सिलोनाचा माजी फुटबॉलपटू कार्ल्स प्यओल (उजवीकडे), तर मँचेस्टर सिटीचे कोच पेप गार्डीओला (डावीकडे)

कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी या फुटबॉलपटूनं जास्त रक्कम मागितल्याची अफवा सुरुवातील उडाली होती. पण गुरुवारी भलतीच माहिती जगासमोर आली.

इराणमधले स्टेट ब्रॉडकास्टर IRIB यांनी प्युओल यांना सांगितलं की, "तुमच्या लांब केसांमुळे आम्ही तुम्हाला या कार्यक्रमात प्रवेश देऊ शकलो नाही." ही माहिती इंतेखाब या न्यूज वेबसाईटनं कार्ल्स यांच्याशी बोलून प्रसिद्ध केली आहे.

इराणमध्ये केशरचना म्हणजेच हेअरस्टाईलबद्दल असं कोणतंही विशेष धोरण नाही. पण सरकारी वाहिनी "अपारंपरिक किंवा इस्लामच्या व्याख्येत न बसणाऱ्या गोष्टी" प्रसारित करत नाही.

इराणच्या फुटबॉल फेडरेशनच्या आचारसंहितेनुसार, खेळाडूंनी पाश्चात्त्य संस्कृतीचा पुरस्कार करणारी कोणतीही केशरचना करू नये. यासाठी फुटबॉलपटूंना वारंवार बजावलं देखील जातं.

पण या बातमीनं या सरकारी वाहिनीला सोशल मीडियावर टीकेचा सामना करावा लागला. सुधारणावादी पत्रकार सबा अझरप्येक यांनी, "IRTV 3 वाहिनीनं जगात आमची मान खाली घालायला लावली", अशा आशयाचं ट्वीट केलं.

एकानं एका कुरळ्या आणि लांब केसांच्या मॉडेलचा फोटो ट्वीट करत त्यासोबत सरकारी वाहिनीची टर उडवणारी फोटोओळही लिहिली - "सरकारी वाहिनीचे अधिकारी प्युओल यांना या स्वरूपात पाहत होते."

तर @Parvazi_ha यांनी प्युओल यांच्या चेहऱ्यावर मुस्लीम महिला परिधान करतात तसा बुरखा गुंडाळलेल्या स्थितीतला फोटो ट्वीट केला. पुढे ट्वीट करताना लिहिलं की, "प्युओल यांना बुरखा परिधान करून कार्यक्रमात प्रवेश करू देण्याची अट घालायला हवी होती."

इराणमधल्या टीव्ही वाहिनीमुळे वादंग उठण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. दोन वर्षांपूर्वी प्येमेन होसैनी या राष्ट्रीय बीच फुटबॉल टीमच्या गोलकीपरला केवळ लांब केसांमुळे स्टुडीओमध्ये प्रवेश नाकारण्यात आला होता. त्याला केस वर बांधून घेण्याचं सुचवल्यावर त्यानं तेव्हा तसं करण्यास नकार दिला होता.

प्युओल यांना प्रवेश नाकारण्याचा निर्णय हा या सरकारी वाहिनीत काही आठवड्यांपूर्वी घडलेल्या महत्त्वपूर्ण बदलानंतर घेण्यात आला. हा बदल या IRTV 3 चे माजी संचालक अली असगर पोरमोहम्मदी यांच्या जागी इराणमधल्या धार्मिक विचारसरणीला बळ देणाऱ्या नेत्यांच्या एका जवळच्या व्यक्तीला देण्यात आल्यानंतर घडला.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...


बऱ्याचदा काही म्हाताऱ्या आजीबाई खिडक्यांतून बाहेर डोकावून खाली वावरणारी लोक पाहात आहेत, हे दृश्य मला ओझरतं दिसायचं. किंवा मग दिसायचं की, संध्याकाळी काही कुटुंब रपेटीला बाहेर पडली आहेत.

त्या कुटुंबांतले सदस्य रस्त्यात भेटलेल्या जणू प्रत्येकाला किंवा मग किमान त्यांच्या ओळखीच्या लोकांना अभिवादन करत आहेत.

अगदी ऑफिसमधलं जगही यापेक्षा फारसं वेगळं नाहीये. धावतपळत ऑफिसला पोहचणं आणि काम करणं ही गोष्ट तर चार हात लांबच आहे.

उलट ऑफिसच्या डेस्कवर सॅण्डविचची डिश ठेवलेली दिसते. लंचटाईमच्या सुमारास ऑफिसेसजवळची रेस्तराँ कर्मचाऱ्यांनी ठासून भरलेली असतात. जो तो भरपेट जेवणावर ताव मारत असतो.

अर्थातच सतराव्या शतकातल्या पर्यटकांनी लिहून ठेवलेल्या आठवणींच्या नोंदी धुंडाळल्या तर आपल्याला दिसेल की, इटालियन 'indolence' आळसाबद्दल इतर लोकांच्या काही साचेबंद अशा कल्पना होत्या.

याच जातकुळीतल्या पर्यटकांनी पुढं केलेल्या नोंदींनुसार रमतगमत केलेल्या लंचनंतर इथली लोक जवळपास रात्री 8 पर्यंत ऑफिसात मन लावून काम करतात आणि नंतर स्कूटरनं घरी परतात.

अगदी असं सगळं असलं तरी भरपूर काम करणं आणि il dolce far niente आणि t... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

he sweetness of doing nothing अर्थात काहीही न करण्यातली गोडी अनुभवणं या दोन्ही गोष्टींचा समतोल राखायला हवा, असा विश्वास मला वाटतो.

कारण शेवटी काहीही न करणं ही गोष्ट उपयुक्त गोष्ट करणं या गोष्टीची अगदी विरुद्ध गोष्ट आहे. आणि उपयुक्त गोष्ट मग ती सर्जनशील असो किंवा मग बौद्धिक किंवा औद्योगिक स्तरावरची असो या सगळ्या गोष्टींसाठी आपण आपला वेळ खर्ची करत असतो.

पण आपल्याला अनेकदा असं वाटत राहातं की आपण सतत काही ना काहीतरी 'करत' असतोच. आपल्यापैकी अनेकांच्या असं लक्षात येतं की, हे असं सतत काहीतरी करत राहाण्यानं आणि अर्थात त्या करण्याचा उदो उदो करत राहाण्यानं आपण आपली कार्यक्षमता गमावून बसतो. जणू आपणच आपले वैरी होतो.

युरोपियन युनियनमधल्या प्रत्येक देशात चार आठवड्यांची पगारी रजा असते आणि दहा सार्वजनिक सुट्ट्या असतात.

संशोधकांना आढळलं की, याचा अर्थ असा नव्हे की दिवसातले 14 तास काम केल्यावर आपली कार्यक्षमता आपण प्रसन्नचित्त असताना जितकी चांगली राहाते तितकी राहात नाही किंवा तिचा स्तर घसरतो.

संशोधकांच्या या आकृतीबंधावरून हेही कळलं की, अशा प्रकारे काम करत राहाण्यानं आपली सर्जनशीलता आणि आकलनशक्ती हळूहळू क्षीण होत जाते.

ओव्हरटाईम अर्थात नेहमीच्या वेळेपेक्षा कामासाठी खर्च केलेल्या जादा वेळामुळं आपण केवळ शारीरिकदृष्ट्या आजारी पडतो असं नाही तर आणि अगदी उपरोधिकपणंही बोलायचं झालं तरी आपल्यापुढे काहीएक ठाशीव हेतूच मुळी उरत नाही.

`टू ऑसम अवर्स` या पुस्तकाचे लेखक जोश डेव्हिस यांच्या मतानुसार बौद्धिक काम हे जणू 10, 000 पुशअप (दंड) काढण्यासारखं आहे. शक्य तितक्या कार्यक्षमपणे आणि मध्ये ब्रेक न घेता सलग काम केलं जातं.

आपल्याला उपजत प्रेरणेनं हेही कळत असतं की ही गोष्ट करणं तसं अशक्य आहे. त्याऐवजी आपण थोडंसं काम काही वेळ केलं आणि त्यानंतर दुसरं काम (अॅक्टिव्हिटी) केलं तर आपल्यावर येणारा अनावश्यक ताण काही आठवडे लांबेल. 10,000 दंड काढणं ही गोष्ट अधिक व्यवहार्य ठरेल.

डेव्हिस लिहितात की, "या दृष्टीनं विचार केला तर आपला मेंदू हाही एखाद्या स्नायूसमान आहे. सतत कामाचाच विचार आणि अशीच परिस्थिती राहिली तर काम पूर्ण करणं शक्य होणं कठीण होऊन बसतं. त्यामुळे काम करण्याजोगी परिस्थिती निर्माण करायला हवी आणि कदाचित थोड्याबहुत प्रमाणात आपण ती करत नाहीयेत."

करा अथवा मरा

आपल्यापैकी अनेकजण मेंदूचा स्नायू म्हणून विचार करत नाहीत तर चक्क कॉम्युटर...


बलात्कार

याप्रकरणी पीडित मुलीच्या आईने भोसरी पोलिसात तक्रार दाखल केली आहे. सावत्र वडिलांवर हत्या आणि लैंगिक अत्याचारप्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. आरोपी फरार असून, त्याचा शोध घेण्यासाठी पोलिसांनी तीन पथकं पाठवली आहेत.

आरोपी रिक्षाचालक असून त्याने 15 वर्षीय मुलीवर बलात्कार केल्याचाही संशय आहे. पीडित मयत मुलगी, तिची बहीण, आई आणि सावत्र वडील दापोडीत एकत्र राहत होते.

आरोपी आणि पीडितेच्या आईचा सातत्याने वाद होत असे. त्या वादाचा सूड म्हणूनही हा खून झाला आहे की नाही याची शक्यता पोलिसांकडून तपासली जात आहे.

गुरुवारी सायंकाळी पीडित मुलगी आणि तिचे वडील घरी होते. त्यांच्यात वाद झाला. याचं पर्यावसान खूनात झालं. आरोपीने मुलीचा तोंड दाबून, हाताने गळा दाबून खून केला असावा असं प्रथमदर्शनी दिसतं असं भोसरी पोलिसांनी सांगितलं.

यावेळी मुलीवर लैंगिक अत्याचार झाल्याची शक्यता डॉक्टरांनी वर्तवली आहे. घडलेल्या प्रकारानंतर आरोपी फरार आहे. पीडित मुलीची बहीण घरी आली असता घराला कुलूप होते. थोडावेळ वाट पाहून त्यांनी कुलूप तोडले तेव्हा हा प्रकार समोर आला.

आरोपीचा शोध सुरू आहे, वैद्यकीय तपासणीदरम्यान ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

डॉक्टरांनी मुलीवर लैंगिक अत्याचार झाल्याचा संशय व्यक्त केला आहे असं भोसरी पोलिसांनी सांगितलं. आरोपीवर पॉस्कोअंतर्गत गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे.

काही दिवसांपूर्वीच हैदराबाद येथे पशुवैद्यक तज्ज्ञ मुलीवर सामूहिक बलात्कार झाला. त्यानंतर मुंबईत 22 वर्षीय तरुणावर चालत्या कारमध्ये बलात्कार झाला. त्यानंतर ही घटना घडली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)