सामग्री: पण आता यंदाच्या निवडणुकीत आवश्यक इलेक्टोरल मतं मिळवून जो बायडन अमेरिकेचे निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष बनले असले, तरी त्यामुळे ट्रंप यांच्या कारकीर्दीची अखेर झाली असं म्हणता येणार नाही.

एक तर ट्रंप यांनी पराभव स्वीकारलेला नाही आणि वेगवेगळ्या राज्यांतल्या कोर्टांमध्ये या निकालाला आव्हान दिलं आहे. मात्र त्यानं निकालात फारसा फरक पडेल असं अमेरिकेतल्या बहुतांश कायदेतज्ज्ञांना वाटत नाही.

पण मग ट्रंप पुन्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बनू शकतात का? कायद्यानुसार हे शक्य आहे.

अमेरिकेची राज्यघटना काय सांगते?

अमेरिकेत दर चार वर्षांनी राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक होते आणि कुठल्याही राष्ट्राध्यक्षाला चार वर्षांच्या दोन कार्यकाळांपेक्षा अधिक काळ सत्तेत राहता येत नाही. अमेरिकन राज्यघटनेत 1951 साली झालेल्या घटनादुरुस्तीनं हा नियम लागू केला.

पण कुणी किती वेळा निवडणूक लढवावी, यावर मात्र काहीही निर्बंध नाहीत. तसंच हे दोन कार्यकाळ सलगच असावेत असंही बंधन नाही. त्यामुळे पराभव झाला, तरी चार वर्षांनी पुन्हा निवडणूक लढवणं आणि जिंकणं हा पर्याय ट्रंप यांच्यासमोर आहे.

याआधी असं कधी झालं होतं?

ट्रंप पुन्हा निवडणुकीच्या रिंगणात उतरले आणि जिंकले, तर असं करणारे ते पहिलेच राष्ट्राध्यक्ष ठरणार नाहीत.

ग्रोव्हर क्लीव्हलँड 1884 साली अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले होते पण 1988 साली त्यांना बेंजामिन हॅरिसन यांनी पराभूत केलं. मात्र क्लीव्हलँड 1892 सालच्या निवडणुकीत हॅरिसनना हरवत राष्ट्राध्यक्षपद परत मिळवलं.

अर्थात, एकच कार्यकाळ सत्तेत राहिलेल्या राष्ट्राध्यक्षांची यादीही मोठी आहे आणि त्यात जॉर्ज बुश सीनियर, जिमी कार्टर, जेराल्ड फोर्ड, हर्बर्ट हूवर यांच्यासारख्यांचाही समावेश आहे. या चौघांनाही राष्ट्राध्यक्षपदाच्या दुसऱ्या कार्यकाळासाठी निवडणूक जिंकता आली नाही.

ट्रंप 2024 ची निवडणूक लढवणार?

ट्रंप यांचे माजी सल्लागार मिक मुलवानी यांच्या मते, सध्या आलेल्या निकालाप्रमाणेच ट्रंप यांचा 2020 मध्ये पराभव झाला तरी ते पुन्हा निवडून येऊ शकतात.

इन्स्टिट्यूट फॉर इंटरनॅशनल अँड युरोपियन अफेयर्सच्या एका वेबिनारमध्ये बोलताना मुलवानी म्हणाले की, "ट्रंप राजकारमात सक्रीय राहतील असं मला वाटतं आणि ते निर्विवादपणे 2024 साली रिपब्लिकन पक्षाकडून उमेदवारीसाठीच्या शर्यतीत प्राधान्यानं असतील."

ट्रंप यांचा स्वभाव पाहता त्यांना हारणं आवडत नाही,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अनपेक्षित विजय, चार वर्षांची वादळी कारकीर्द आणि पराभव स्वीकारण्यास नकार. अमेरिकेचे मावळते राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या राजकीय कारकीर्दीचं वर्णन मोजक्या शब्दांत असंच करता येईल.


सामग्री: पण आता योगा ऑन पोल आणि योगा ऑन रोप म्हणूनही हा क्रीडाप्रकार प्रसिद्धी मिळवतो आहे. मुंबईच्या समर्थ व्यायाम मंदिराचे उदय देशपांडे यांनी मल्लखांब आणि योगासनांमधल्या नात्याविषयी माहिती दिली.

प्रोड्युसर – जान्हवी मुळे

शूटिंग – विष्णू वर्धन

एडिटिंग – शरद बढे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मल्लखांब हा मराठी मातीतला क्रीडाप्रकार म्हणजे ‘योगा’ची पुढची पायरीही मानली जाते. एकेकाळी केवळ पैलवान कसरतीसाठी मल्लखांबाचा आधार घेत असत.


सामग्री: पण आता सीरियाच्या बऱ्याच भागातील  तणाव कमी झाल्याची चिन्हं दिसू लागल्यानं आता ही मंडळी स्वगृही परतण्याच्या तयारीत आहेत. आणि त्यासाठी युरोपच्या सीमेवर त्यांची गर्दी झाली आहे.

युरोपातील लोक आम्हाला रोखून बघतात, आमच्याकडे कट्टरवादी म्हणून बघतात, असा सीरियाच्या लोकांचा आरोप आहे. अशा अनेक कारणांमुळे त्यांना आता या देशांमध्ये परकं वाटू लागलं आहे.

पण आपल्या देशात परतण्याच्या वाटा या लोकांसाठी खरंच इतक्या सोप्या आहेत का?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एकेकाळी सीरियाचे नागरिक आपल्या मायदेशातल्या संघर्षातून जीव वाचवून युरोपात शिरण्याचा प्रयत्न करत होते. 2017 साली या स्थलांतरितांचं काय करावं, असा मोठा प्रश्न युरोपियन देशांसमोर उभा ठाकला होता.


सामग्री: पण आपल्या परिवाराचा चरितार्थ चालवण्यासाठी त्या गेल्या वर्षभरापासून रिक्षा चालवतात.

"मी प्रवाशांना हाका मारते तेव्हा लोक माझ्याकडे आश्चर्याने बघतात. विकलांग महिला असून रिक्षा चालवतेय असा भाव त्यांच्या नजरेत असतो. मी अर्ज केले तेव्हा माझ्या विकलांगतेमुळे लोक मला नोकरी द्यायला नाही म्हणायचे. तो त्यांचा संकुचितपणा होता. आता मी माझ्या सोयीप्रमाणे काम करते. मी पूर्वीपेक्षा आता जास्त पैसे कमवते."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंकिता शाह गुजरातमधल्या पलिटनामध्ये राहातात. त्यांचे दोन्ही पाय पोलियोमुळे अधू झाले आहेत.


सामग्री: पण आहारतज्ज्ञांच्या मते भूमध्य भागातील आहार म्हणजे Mediterranean Diet घेतल्यास नैराश्य दूर होण्यास मदत होते.

पण या आहारामुळे तुमचं पूर्ण नैराश्य पळून जाईल, असं नाही. पण असं काय असतं या आहारात? आणि त्यामुळे नेमकं काय होतं?

पण भरपूर फळं आणि भाजीपाला खाल्ल्यानं काय बिघडत, हो ना?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काही पदार्थ खालल्यावर तुमचं मूड एकदम मस्स्त होतं का? तुम्ही म्हणाल, काही काही पदार्थ आणि तेही कधी कधी.


सामग्री: पण इतक्या सगळ्या महत्त्वाच्या गोष्टी असूनही बलुचिस्तान प्रांत हा त्यांच्या देशात - पाकिस्तानातला एक दुर्गम भाग आहे आणि कदाचित त्यांच्याच देशातले लोक या प्रांताला विसरून गेले आहेत. गरीबीच्या दृष्टीने बोलायचं झालं तर बलुचिस्तान हा पाकिस्तानातला सर्वात मागास प्रांत असल्याचं म्हटलं जातं.

पाकिस्तान सरकारने दोन दशकांपूर्वी बलुचिस्तानाच्या वाळवंटातच अणुचाचणी केली होती. यानंतर पाकिस्तानला जगातली सातव्या क्रमांकाची अणु शक्ती असण्याचा दर्जा मिळाला होता.

1998च्या मे महिन्यात पाकिस्तानचे तेव्हाचे पंतप्रधान नवाज शरीफ यांच्या सरकारने चगाई जिल्ह्यात ही अणुचाचणी केली होती. याला पाकिस्तानात चगाई - 1 म्हटलं जातं.

पाकिस्तानाच्या आधी भारताने पोखरणमध्ये अणुचाचणी केली होती. यानंतर दोन्ही देशांवर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरून टीका करण्यात आली आणि काही देशांनी निर्बंधही घातले होते.

बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मी

22 वर्षांपूर्वीची एक महत्त्वाची घटना बलुचिस्तानासाठी आता इतिहास आहे. याचा संबंध अफगाणिस्तान आणि इराणशी आहे.

पाकिस्तानी सरकार आणि बलुच बंडखोर यांच्यातला वाद हा गेल्या काही काळापासून सुरू आहे.  या संघर्षात दोन्ही बाजूंकडचे अनेक लोक आतापर्यंत मारले गेले.

बलुचिस्तानात अनेक सशस्त्र गट सक्रीय आहेत. यात पाकिस्तान तालिबान, लष्कर-ए-झांगवी हा सुन्नी मुसलमानांचा दहशतवादी गट आणि बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मीसारखे फुटीरतावादी गट आहेत.

यावर्षीच्याच जून महिन्याच्या अखेरीस कराची स्टॉक एक्स्चेंजवर सशस्त्र हल्ला झाला होता. बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मीने याची जबाबदारी घेतली होती.

या हल्ला शेअर बाजारात तैनात दोन सुरक्षा रक्षक आणि एक पोलीस अधिकारी मारला गेला. तर चारही हल्लेखोरही या चकमकीत मारले गेले होते.

चीनसाठी बलुचिस्तान महत्त्वाचं का?

याच संघटनेने गेल्यावर्षी ग्वादर बंदराजवळच्या पर्ल कॉन्टिंनेन्टल हॉटेलवर हल्ला केल्याचं म्हटलं जातं.

या हॉटेलमध्ये येणाऱ्या चीन आणि इतर देशांतल्या गुंतवणूकदारांवर अचानक हल्ला करण्याचा हेतू यामागे होता.

चीनच्या अब्जावधी डॉलर्सच्या महत्त्वाकांक्षी योजनांसाठीचं ऑपरेशन सेंटर म्हणून या हॉटेलचा वापर होत असल्याचं फुटीरवादी गटांचं म्हणणं होतं.

बलुचिस्तानातले फुटीरवादी गट चीन इथे करत असलेल्या गुंतवणुकीला विरोध करत आहेत. यामुळे बलुचिस्तानातल्या स्थानिकांना फायदा होणार नसल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

पण धोरणात्मकरित्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानातला बलुचिस्तान प्रांत हा आशिया खंडातल्या सोनं, तांब आणि वायूच्या साठ्यांनी समृद्ध आहे आणि चीनला त्यांच्या योजना पूर्ण करता याव्यात यासाठी हा भाग महत्त्वाचा आहे.


सामग्री: पण इथल्या याचा इथल्या पारंपरिक मासेसारी व्यवसायावर विपरित परिणाम होईल अशी भीती आहे. या प्रदेशात पोहोचणं माध्यमांसाठी अवघड काम आहे. पण बीबीसीच्या शुमाईला जाफरी यांनी तिथं प्रवेश मिळवत या सगळ्या प्रकरणाचा आढावा घेतला.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनच्या साथीने पाकिस्तानच्या ग्वादरमध्ये हे मोठं बंदर विकसित केलं जातंय. ग्वादरमध्ये बांधला जाणारा East Bay expressway ROAD हा रस्ता CPEC चा भाग आहे.


सामग्री: पण एका संशोधनानुसार एका जागतिक साथीचं कारण बनलेला हा व्हायरस याच्या अनेक आठवड्यांआधीच लोकांमध्ये संक्रमित झालेला होता.

अमेरिकेच्या सेंटर फॉर डिसीझ कँट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (CDC)च्या संशोधकांनी हा अभ्यास केलाय. क्लिनिकल इन्फेक्शियर डिसीज नावाच्या जर्नलमध्ये हे संशोधन छापण्यात आलंय.

आतापर्यंत उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार संशोधकांना कोरोना व्हायरसबद्दल अधिकृतरित्या 31 डिसेंबर 2019ला समजलं. न्यूमोनियाची गंभीर लक्षणं आढळणारी अनेक प्रकरणं नोंदवण्यात आल्याचं चीनच्या वुहानमधल्या हुबेई  प्रांताच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी जाहीर केलं. श्वसन यंत्रणेचा हा वेगळाच विकार असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

पण अमेरिकेच्या तीन राज्यांमधल्या 39 लोकांच्या शरीरामध्ये कोरोना व्हायरसच्या अँटीबॉडीज आढळल्या असून चीनने कोरोना व्हायरसविषयीचा इशारा देण्याच्या दोन आठवडे आधीपासून या अँटीबॉडीज या लोकांच्या शरीरात होत्या असं ही जागतिक साथ सुरू होऊन 11 महिने उलटल्यानंतर अमेरिकन संशोधकांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेमध्ये Sars-Cov-2 चं पहिलं प्रकरण 21 जानेवारी 2020ला नोंदवण्यात आलं होतं.

संशोधनाचे निष्कर्ष काय सांगतात?

या संशोधनानुसार अमेरिकेमध्ये 13 डिसेंबर 2019 ते 17 जानेवारी 2020 या काळामध्ये एकूण 7,389 लोकांनी रक्तदान केलं होतं. यापैकी 106 लोकांच्या रक्तामध्ये कोरोना व्हायरसच्या अँटीबॉडीज आढळल्या आहेत.

एखाद्या व्यक्तीच्या शरीरामध्ये अँटीबॉडीज आढळण्याचा अर्थ असा होतो की त्या व्यक्तीला विषाणूचा संसर्ग होऊन गेलेला आहे आणि त्याच्या रोग प्रतिकार शक्तीने या विषाणूशी लढण्यासाठीची यंत्रणा - अँटीबॉडीज तयार केलेली आहे.

कॅलिफोर्निया, ओरॅगॉन आणि वॉशिंग्टनमध्ये 13 ते 16 डिसेंबरमध्ये घेण्यात आलेल्या रक्ताच्या नमुन्यांपैकी 39 नमुन्यांमध्ये कोरोना व्हायरसच्या अँटीबॉडीज आहेत.

जानेवारी महिन्यामध्ये मॅसेच्युसेट्स, मिशिगन, रोड आयलंड आणि विस्कॉन्सिनमधून रक्ताचे 67 नमुने गोळा करण्यात आले होते. हा या साथीचा प्रभाव वाढण्यापूर्वीचा काळ होता.

या व्हायरसच्या संपर्कातल आलेल्या लोकांमधले बहुतेकजण पुरुष होते आणि त्यांचं सरासरी वय 52 वर्षं होतं.

या लोकांच्या शरीरामध्ये आधीपासून असणाऱ्या कोणत्या तरी कोरोना विषाणूच्या विरोधात त्यांच्या शरीराने अँटीबॉडीज तयार केल्या असाव्यात असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. पण ज्या लोकांच्या शरीरात अँटीबॉडीज आढळल्या त्यांच्यापैकी बहुतेकांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

साधारण वर्षभरापूर्वी संशोधकांना कोव्हिड 19 पसरवणाऱ्या Sars-CoV-2 विषाणूबद्दल समजलं. चीनमधल्या वुहानमध्ये काहीजणांना या विषाणुचा संसर्ग झाल्याच्या बातम्या आल्या.


सामग्री: पण एली ब्रॉमिलो नावाच्या नवीन मालकिणीनं त्याला सांकेतिक भाषा शिकवली. आता तो त्या भाषेला प्रतिसाद देऊ लागला आहे.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इवॉर हा 10 महिन्यांचा स्टॅफर्डशायर जातीचा कुत्रा आहे. तो बहिरा आहे. त्यामुळे त्याला पाच मालकांनी नाकारलं होतं.


सामग्री: पण एसी वापरताना काळजी न घेतल्यास जीवावर बेतू शकते.

ज्या कंपनीचा एसी आहे, त्याच कंपनीकडून एसीचं सर्व्सिंग करणं गरजेचं आहे. त्यात गॅस भरतानाही काळजी घेतली पाहिजे.

अन्यथा नको ती इजा होऊ शकते. पण नेमकी काय काळजी घ्यायला हवी?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उन्हाळा सुरी झाला आहेत. तुम्हीही एसी वापरायला सुरूवात केली असेल.


सामग्री: पण ऐन निवडणुकांच्या तोंडावर आलेल्या या सिनेमामुळे वादळ तर उठणारच होतं. दिग्दर्शक ओमंग कुमार यांनी आधीच सांगितलं होतं की हा प्रोपगंडा सिनेमा आहे की नाही, हे तुम्हीच ठरवायचं.

विरोधी पक्षांनीही या बायोपिकच्या रिलीजच्या मुहूर्ताबद्दल आक्षेप नोंदवला आहे. हा सिनेमा 5 एप्रिलला देशभरात प्रदर्शित होत आहे, तर देशभरात 11 एप्रिल ते 19 मे दरम्यान मतदान होत आहे.

पण सध्या वाद वेगळ्याच मुद्द्यावर सुरू झाला आहे.

प्रख्यात लेखक आणि गीतकार जावेद अख्तर यांना आपलं नाव ट्रेलरमध्ये दिसलं आणि ते चक्रावून गेले. "या सिनेमाच्या पोस्टरवर आपलं नाव पाहून मला धक्काच बसला. मी त्यासाठी एकही गाणं लिहिलेलं नाही," असं त्यांनी ट्वीट केलं.

त्यांचं ट्वीट त्यांच्या पत्नी आणि अभिनेत्री शबाना आझमी यांनी रिट्वीटही केलं.

असाच धक्का गीतकार समीर यांनाही बसला आणि त्यांनीसुद्धा असाच दावा केला. "मला आश्चर्य वाटलं आपलं नाव पीएम नरेंद्र मोदी सिनेमात पाहून. मी अशा कुठल्याच सिनेमासाठी गाणं नाही लिहिलंय," असं त्यांनी ट्वीट केलं.

समीर अंजान यांचं ट्वीट

मिड-डे वृत्तपत्राशी बोलताना समीर म्हणाले, "जरी माझं एखादं जुनं गाणं वापरलं गेलं असेल तरी निदान त्या गाण्यांच्या मालकांना याविषयी माहिती असावी. पण याबद्दल त्यांनाही माहिती नाही. मी स्वतः ओमंग कुमार आणि संदीप सिंह (निर्माते) यांना संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांचे फोन बंद होते. त्यांनी जे केलं ते चूकच आहे, ती चूक ताबडतोब दुरुस्त व्हायला हवी."

दरम्यान, 'पीएम नरेंद्र मोदी' च्या निर्मात्यांनी एक निवेदन जारी करत स्पष्टीकरण दिलं आहे. यात निर्माते आणि कथेचे लेखक संदीप सिंह यांनी सांगितलं की, "टी-सीरिज या सिनेमाचा अधिकृत म्युझिक पार्टनर आहे. आम्ही '1947: अर्थ' या सिनेमातलं 'ईश्वर अल्लाह' आणि 'दस' मधलं 'सुनो गौर से दुनियावालो...' ही दोन गाणी या सिनेमात वापरत आहोत. त्यामुळे आम्ही जावेद अख्तर आणि समीर यांना त्यासाठीचं श्रेय दिलं आहे."

1999 साली प्रदर्शित झालेला '1947: अर्थ' या सिनेमाच्या दिग्दर्शिका दीपा मेहता होत्या. आमीर खान आणि नंदिता दास यात प्रमुख भूमिकेत होते.

तर 'दस' सिनेमातलं 'सुनो गौर से दुनियावालो' हे गाणं तसं तर लोकांनी बरेचदा ऐकलं आहे, पण या सिनेमाबद्दल नाही. 1997 साली बनून तयार झालेला 'दस' हा सिनेमा कधी प्रदर्शितच झाला नाही. सलमान खान, संजय दत्त आणि रविना टंडन यात मुख्य भूमिकेत होते.

मोदींच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या "जीवनावर आधारित" 'पीएम नरेंद्र मोदी' या सिनेमाचा ट्रेलर दोन दिवसांपूर्वी आला. विवेक ओबेरॉय त्यात मुख्य भूमिकेत आहेत, जे मोंदींच्या आयुष्यातील वेगवेगळ्या टप्प्यात वेगवेगळ्या रूपात दिसत आहेत.


सामग्री: पण ऑक्टोबर 2019 मध्ये त्यांना आपल्याला ट्युबरक्युलॉसिस म्हणजेच टीबी असल्याचं कळालं. पंकज यांच्या दोन्ही फुप्फुसांवर टीबीने हल्ला केला होता. पण जवळपास 6 महिन्यांच्या उपचारांनंतर त्यांनी 80 टक्के रिकव्हरी केली. पण इतक्यात संकटं संपणार नव्हती.

फेब्रुवारी 2020 मध्ये केलेल्या टेस्टवरून कळालं की, टीबीच्या बॅक्टेरियाने त्यांच्या मेंदूलाही संक्रमित केलं आहे. यानंतर तीन महिन्यातच पंकज यांना अंधत्व आलं. त्यांच्या पायांचं संतुलनही बिघडायला लागलं होतं.

"लॉकडाऊन संपल्यानंतर 16 जुलैला माझ्या मेंदूचं ऑपरेशन झालं. हे ऑपरेशन जवळपास 6 तास चाललं. यात मेंदूला झालेलं इन्फेक्शन साफ केलं. त्यानंतर मी 10 दिवस दवाखान्यात अॅडमिट होतो आणि मला खूप स्ट्राँग गोळ्या चालू होत्या. मला डिस्चार्ज दिल्यानंतरही पुढचं वर्षभर या गोळ्या चालू ठेवायला सांगितलं होतं."

यानंतर खरी अडचण सुरू झाली. डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर एका आठवड्यानी या गोळ्या कुठे मिळूच शकल्या नाहीत. पंकज म्हणतात, "जर टीबीची ट्रीटमेंट अर्ध्यात थांबली तर पेशंटला बरं वाटणं तर दूर, त्याचा जीवही जाऊ शकतो. जेव्हा माझी औषधं संपायला लागली तेव्हा पाच दिवस माझ्या घरातलं कोणीच झोपलं नाही. सतत भीती वाटत होती की, माझ्या मुलांना मी संक्रमित करतो की काय."

पंकजच्या कुटुंबाने पंतप्रधान कार्यालय, महाराष्ट्र सरकार, सगळे मोठे हॉस्पिटल्स आणि खाजगी संस्थांकडे मदत मागितली. पण यात अडचण अशी होती की या गोळ्या जपानहून आयात होत होत्या आणि त्यांचा पुरवठा कोरोना व्हायरसच्या जागतिक संकटामुळे खंडित झाला होता.

सुदैवानी पत्नी राखी यांच्या ट्वीट्समुळे ही गोष्ट पसरली आणि त्यांना औषधं मिळायला मदत झाली. ते अवघड दिवस आठवले की पंकज भावूक होऊन म्हणतात, "काही दिवस तर वाटलं की हा टीबी माझा जीव नक्की घेणार."

भारतात टीबीची स्थिती

जागतिक आरोग्य संघटना, अर्थात WHOच्या अहवालानुसार क्षयरोग हे जगात मृत्यूच्या दहा कारणांपैकी एक आहे. तसंच एकाच जीवाणू किंवा विषाणूच्या संसर्गामुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये टीबीनं होणाऱ्या मृत्यूंचं प्रमाण सर्वांत जास्त आहे.

WHO नं 2018 साली जाहीर केलेल्या अहवालानुसार, वर्षभरात जगात सुमारे एक कोटी 40 लाख लोकांना टीबीची लागण होते, त्यातले 20 लाख लोक भारतात आहे. तसंच टीबीनं होणाऱ्या जगभरातल्या 15 लाख मृत्यूंपैकी सुमारे वीस टक्क्यांहून अधिक मृत्यू हे भारतात होतात.

भारत सरकारच्या अहवालानुसार (RNTCP...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

साधारण एका वर्षापूर्वी मुंबईत राहणाऱ्या, 41 वर्षांच्या पंकज भवनानींचं आयुष्य सुरळीत चाललं होतं. पत्नी राखी, दोन जुळी मुलं आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रातली चांगल्या हुद्द्याची नोकरी सगळं जागच्या जागी होतं.


सामग्री: पण ऑलिंपिक पदकं जिंकलेल्या सीतावर समोसे विकायची वेळ का आली?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्यप्रदेशच्या रेवामध्ये राहणाऱ्या सीता साहूने स्पेशल ऑलिंपिकमध्ये दोन कांस्यपदकं जिंकली होती.


सामग्री: पण ऑस्ट्रेलियाच्या Bats Qld या सेवाभावी संस्थेनं याला आक्षेप घेतलाय. संपूर्ण परिसंस्थेत वटवाघुळांचं स्थान महत्त्वाचं आहे. सस्तन प्राण्यांमध्ये दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वाधिक संख्या वटवाघुळांची आहे. एका तासात ते सुमारे 500 किटक खाऊ शकतात. माणसाने त्यांच्या अधिवासात अतिक्रमण केल्यामुळे ते शहराकडे येत आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वटवाघुळांमुळं कोरोना पसरतोय, अशी भीती वाढतेय. वटवाघुळांची कत्तल करण्याची मागणी केली जात आहे.


सामग्री: पण कर्जमाफी देण्याची वेळ का येते? आणि यामुळे खरंच शेतकऱ्यांचं भलं होतं का? की हा राजकारणाचा मुद्दा बनलाय. हा एकूणच विषय समजून घेणार आहोत आजच्या सोपी गोष्टमध्ये.

व्हीडिओ – गुलशनकुमार वनकर

निर्मिती – निलेश भोसले

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाविकास आघाडीच्या सरकारने काल मिळणाऱ्या शेतकऱ्यांची पहिली यादी जाहीर केली. आणि आज विरोधकांनी त्यावरून विधिमंडळात गदारोळ केला आणि ही कर्जमाफी फसवी असल्याचं म्हटलंय.


सामग्री: पण कसं असेल हे मंदिर? आणि बाबरी मशीदही अयोध्येतच बांधणार आहेत, ती कशी आणि कुठे असेल? आणि या विषयाचा आता देशाच्या राजकारणावर काही परिणाम होणार आहे का?

देशात कोव्हिड-19 रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत असताना अचानक राम मंदिराचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत का आला, असा प्रश्न तुम्हालाही पडला असेल.

तर, शनिवारी 18 जुलैला श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र ट्रस्टची बैठक झाली आणि त्यात एक महत्त्वाची घोषणा करण्यात आली. ती म्हणजे 5 ऑगस्ट रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हातून राम मंदिराच्या पायाभरणीचा कार्यक्रम होणार आहे.

या घोषणेवरच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांनी खरमरीत शब्दांत टीका केली आहे.

देशाचं राजकारण ढवळून काढणाऱ्या मंदिर आणि मशिदींचं काम कुठवर आलं आहे याचा प्रथम आढावा घेऊयात.

राम मंदिराचं काम कुठवर आलं?

9 नोव्हेंबर 2019 या दिवशी सुप्रीम कोर्टाने अयोध्येतली 2.77 एकरांची वादग्रस्त जमीन रामलल्ला विराजमानला सोपवली होती. मंदिरांची उभारणी आणि कामकाज यासाठी केंद्र सरकारने एका ट्रस्टची स्थापना करावी, असं सुप्रीम कोर्टाने निकालात सांगितलं होतं. हा संपूर्ण निकाल तुम्ही या लिंकवर वाचू शकता.

याच ट्रस्टची जी बैठक झाली, त्यानंतर ट्रस्टचे जनरल सेक्रेटरी चंपत राय असंही सांगितलंय की मंदिराचा आकार आता वाढवण्यात येणार आहे. मंदिराच्या पूर्वीच्या रचनेत 3 कळस होते. आता मंदिराला 5 कळस असतील.

राम मंदिराचा मूळ आराखडा तयार केला होता विश्व हिंदू परिषदेने. पण या मूळ आराखड्यापेक्षा आता उभं राहणारं मंदीर वेगळं असेल. मंदिराची लांबी, रुंदी आणि उंचीही विहिंपच्या आराखड्यापेक्षा जास्त असेल.

अशोक सिंघल यांनी विंहिंपचे प्रमुख असताना या राम मंदिराचा आराखडा करण्याची जबाबदारी चंद्रकांत सोमपुरा यांच्याकडे दिली होती. तेच आता या 1989च्या मूळ आराखड्यावर आधारित नवा मंदिर आराखडा तयार करतील.

आधी मंदिराच्या कळसाची गर्भगृहापासूनची उंची पूर्वी 128 फूट असणार होती, आता ती 161 फूट असेल. 6 फुटांच्या दगडांनी या देवळाच्या भिंती बांधण्यात येतील आणि मंदिराचा दरवाजा संगमरवरी असेल.

मंदिरासाठी लागणाऱ्या शिळा तासण्याचं कामही गेली अनेक वर्षं अयोध्येत सुरू आहे. या शिळा आता स्वच्छ करण्यात येत आहेत. त्यांचा वापरही मंदिराच्या बांधकामात करण्यात येईल.

या मंदिराचा आराखडा तयार करणाऱ्या चंद्रकांत सोमपुरा यांचं कुटुंब मंदिर बांधणीसाठी प्रसिद्ध आहे. गुजरात मधल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राम मंदिर, भूमिपूजन, बाबरी मशीद, अयोध्या हे शब्द आता पुन्हा बातम्यांमध्ये येऊ लागले आहेत. कोर्टाच्या निकालानंतर आता राम मंदिराचा आराखडा पूर्ण होत आलाय. पुढच्या लोकसभा निवडणुकीआधी हे मंदिर बांधून पूर्ण होईल, अशी चिन्हं आहेत.


सामग्री: पण कहानी में ट्विस्ट इथेच येतो. कारण इतका महत्त्वाचा निर्णय तिथले सगळे मतदार घेत नाहीत, तर फक्त 7 राज्यांमधले मतदार ठरवतात! अमेरिकेच्या निवडणुकीत निर्णायक ठरणाऱ्या राज्यांना 'स्विंग स्टेट' म्हटलं जातं.

पण स्विंग स्टेट्‍स म्हणजे नेमकं काय आहे आणि यंदाच्या निवडणुकीत ही सातच राज्य इतकी महत्त्वाची का आहेत? हे जाणून घेण्यासाठी आधी अमेरिकेतली निवडणूक प्रक्रिया समजून घ्यावी लागेल.

थोडक्यात सांगायचं तर अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक ही एकच एकच निवडणूक नसून देशाच्या 50 राज्यांमधल्या निवडणुका राष्ट्राध्यक्षपदाचा विजेता ठरवणार आहेत.

मतदार नाही, तर 'इलेक्टोरल कॉलेज' महत्त्वाचं

साधारणपणे कुठल्याही निवडणुकीत सर्वाधिक मतं मिळवणारा उमेदवार किंवा पक्ष विजयी ठरतात. पण अमेरिकेत असं होत नाही.

डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन

अमेरिकेत मतदार आपलं मत देतात, तेव्हा ते मत प्रत्यक्षात थेट राष्ट्राध्यक्षाला नाही, तर डेलिगेट्स किंवा अधिकाऱ्यांच्या एका छोट्या गटाला देत असतात. याच गटाला 'इलेक्टोरल कॉलेज' असं म्हटलं जातं आणि त्यातल्या सदस्यांना इलेक्टर.

परंपरेनुसार निवडणुकीनंतर काही दिवसांनी इलेक्टर्स एकत्र येतात आणि राष्ट्राध्यक्षांची निवड करतात. एखाद्या राज्यात ज्या उमेदवाराला बहुमत मिळतं, त्यानं त्या राज्यातल्या सगळ्या इलेक्टर्सची मतं जिंकली, असं मानलं जातं. इलेक्टर्सच्या या मतांना इलेक्टोरल व्होट्स असंही म्हणतात.

त्यामुळे मतदारांची सर्वाधिक मतं (पॉप्युलर व्होट्स) मिळालेला उमेदवार नाही, तर सर्वाधिक इलेक्टोरल व्होट्स जिंकणारा उमेदवार राष्ट्राध्यक्ष बनतो.

आता एखादं राज्य किती इलेक्टोरल व्होट्स देणार, याचा आकडाही निश्चित केलेला आहे. अमेरिकन विधीमंडळात सिनेट आणि हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्ज ही दोन सभागृहं मिळून एखाद्या राज्यातून जितके लोकप्रतिनिधी निवडून जातात, तितकी इलेक्टोरल व्होट्स त्या राज्याच्या खात्यात येतात.

स्विंग स्टेट्‍स म्हणजे काय?

सध्या अमेरिकेत 50 राज्यांत 538 इलेक्टर्स असून कॅलिफोर्निया राज्याच्या खात्यात सर्वाधिक 55 इलेक्टोरल व्होट्स आहेत तर टेक्ससकडे 38 इलेक्टोरल व्होट्स आहेत.

जो बायडन

पण तरीही कॅलिफोर्निया या निवडणुकीत निर्णायक ठरत नाही. याचं कारण म्हणजे ही दोन्ही राज्यं ही एका विशिष्ट पद्धतीनेच मतदान करतात. कॅलिफोर्निया हे राज्य डेमोक्रॅटिक पक्षालाच बहुमत देतं आणि टेक्सस हे अनेक दशकांपासून रिपब्लिकन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डोनाल्ड ट्रंप की जो बायडन? जगातल्या सगळ्यांत श्रीमंत आणि शक्तिशाली देशाचा पुढचा राष्ट्राध्यक्ष कोण होणार, हे कोण ठरवणार? तुम्ही म्हणाल अमेरिकेतले मतदार.


सामग्री: पण काही का असेना मारी बोनापार्ट (1882 - 1962) यांची इतिहासाने दखल घेतलीच. फ्रेंच सम्राट नेपोलियन बोनापार्ट यांची ही चुलत नात आणि आताचे ड्यूक ऑफ एडिंबरा - प्रिन्स फिलिप यांची ही आत्या.

मारी बोनापार्ट स्वतः एक राजकन्या. राजघराण्यात जन्म झालेल्या या महिलेला मनोविश्लेषण आणि महिलांची लैंगिकता - ऑरगॅझम यामध्ये विशेष रस होता. या विषयांचा त्यांनी सखोल अभ्यास केला.

पण या सगळ्यापेक्षा महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे मारी बोनापार्ट या एक 'फ्री वुमन' - खुल्या विचारांच्या होत्या.

त्यांचं चरित्र लिहिणाऱ्यांच्या मते त्यांचं व्यक्तिमत्त्वं इतकं अनोखं होतं की, त्या राजघराण्यात जितक्या उठून दिसत तितक्याच विज्ञान वर्तुळातही आपली छाप उमटवत. महिलांच्या लैंगिक सुखाविषयीच्या प्रश्नांची उत्तरं शोधणं त्यांच्या आयुष्याचं ध्येय होतं.

राजघराण्यात जन्म

पॅरिसमधल्या प्रसिद्ध आणि श्रीमंत कुटुंबात मारी बोनापार्ट यांचा जन्म झाला.

मारी - फेलिक्स (ने ब्लाँ) आणि फ्रान्सचे राजकुमार रोलाँ नेपोलियन बोनापार्ट यांची ही कन्या.

फ्रँकॉईज ब्लाँ हे त्यांचे आजोबा. माँटे कार्लो हा प्रसिद्ध कॅसिनो त्यांनी सुरू केला होता आणि प्रचंड संपत्ती मिळवणारे उद्योजक म्हणून ते ओळखले जात.

पण मारीच्या आयुष्यात कायमच दुःखद घटना घडत राहिल्या.

जन्माच्या वेळीच त्यांच्या जवळपास जीवावर बेतलं होतं. त्या बचावल्या, पण महिनाभरातच त्यांच्या आईचं निधन झालं.

मारीचं बालपण तसं एकटेपणात आणि अडचणीतच गेलं.

आजूबाजूला इतर लहान मुलं नसल्याने त्या कायम वडिलांच्या सोबत असत. त्यांचे वडील मानववंश शास्त्रज्ञ (Anthropologist) आणि भूगोलतज्ज्ञ (Geographer) होते.

आजीची - वडिलांच्या आईची लहानग्या मारीला प्रचंड भीती वाटे.

सुरुवातीपासूनच मारी अतिशय चिकित्सक. विज्ञान, साहित्य, लेखन...अगदी स्वतःच्या शरीराबद्दलही त्यांना प्रचंड कुतुहल होतं.

एकदिवस त्यांची देखभाल करणाऱ्या 'मिमो' या महिलेला मारी मास्टरबेट म्हणजे हस्तमैथुन करताना आढळल्या.

"हे पाप आहे! अतिशय चुकीची गोष्ट आहे! तू असं केलंस तर मरशील!" त्या महिलेने मारींना सांगितल्याची नोंद मारींनी त्यांच्या 1952मध्ये लिहिलेल्या डायरीत केलेली आहे.

द थिअरी ऑफ फिमेल सेक्शुआलिटी ऑफ मारी बोनापार्ट : फँटसी अँड बायोलॉजी या लेखात लेखिका नेली थॉम्पसन लिहीतात, "लैंगिक सुख मिळवलं तर मरण येईल, या मिमोच्या इशाऱ्यामुळे घाबरून वयाच्या आठव्या वा नव्या वर्षी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काहींच्या मते महिलांच्या लैंगिकतेविषयी बोलणाऱ्या अगदी सुरुवातीच्या काही लोकांपैकी ती एक होती, इतरांच्या मते ती फक्त उच्चभ्रू वर्तुळात वावरणारी श्रीमंत महिला होती.


सामग्री: पण काही मजूरांसाठी ही संधी म्हणून पुढे आली आहे. हरयाणातील दलित महिलांनी शेतमजूरांची मागणी पाहाता गट स्थापन केले. आणि मजूरीत वाढ करून घेतली. हरयाणाच्या रोहतकमधून बीबीसी पंजाबी प्रतिनिधी सत सिंग यांचा हा रिपोर्ट पाहुया.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना संकटाच्या काळात अनेकांचं आयुष्य पालटून गेलेलं पाहायला मिळतंय. स्थलांतरित मजूरांना आपापल्या गावी परतावं लागलं. त्यामुळे शेतीच्या कामात मजूरांची कमतरता पंजाब आणि हरयाणासारख्या राज्यांमध्ये भेडसावतेय.


सामग्री: पण कोरोना लशींच्या ट्रायल्स थेट रुग्णांवर व्हाव्यात असं त्यांना वाटतं आणि त्यामुळे कोरोनावरची लस लवकर अस्तित्वात येण्यास मदत होईल, असा त्यांचा दावा आहे. चला तर मग त्यांच्याकडूनच जाणून घेऊयात की त्यांना कोव्हिड19 ची बाधा का करून घ्यायची आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातल्या काही लोकांचा एक गट थेट कोरोनाची बाधा स्वतःला करून घ्यायला तयार झालाय. तुम्ही म्हणाल हे काय नवीन?


सामग्री: पण कोव्हिड -19 संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर एखाद्या विद्यापीठाला आपला वेगळा निर्णय घेण्याची मुभा युजीसीकडून देण्यात आलीये.

राज्याचे उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री उदय सामंत यांनी याविषयी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत राज्य सरकारची भूमिका स्पष्ट केली.

प्रश्न: विद्यापीठ अनुदान आयोगाने विद्यापीठ परीक्षांबाबत वेळापत्रक जाहीर करत काही शिफारशी केल्या आहेत. त्याची अंमलबजावणी महाराष्ट्रात कशी होणार?

उत्तर: विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या (UGC) फ्रेमवर्कमध्ये आमच्या परीक्षा बसतायत का ते ठरवावं लागेल. आम्ही चार कुलगुरुंची समिती नेमली आहे. त्यांचाही अहवाल पाहावा लागेल. मुख्यमंत्री आणि राज्यपालांशी चर्चा करावी लागेल. त्यानंतर युजीसीसोबत पत्रव्यवहार करुन निर्णय घेतला जाईल.

घाईघाईत कोणताही निर्णय घेतल्यास लाखो विद्यार्थ्यांना अडचण येईल. परीक्षा कशा घ्यायच्या याचाही विचार करावा लागेल.

प्रश्न: विद्यापीठ आणि महाविद्यालयीन परीक्षांचे वेळापत्रक कधी जाहीर होणार?

उत्तर: राज्यातील चार विद्यापीठांच्या कुलगुरुंची समिती नेमण्यात आली आहे. लवकरात लवकर या समितीचा अहवाल येईल. त्यानंतर युजीसीचे मार्गदर्शन घेऊन आम्ही वेळापत्रक जाहीर करू.

प्रश्न: पावसाळ्यात परीक्षा सुरू होतील का? शैक्षणिक वर्ष कधी सुरू होईल?

उत्तर: परीक्षा होणार नाहीत, असं कुणीही म्हटलं नाही. त्यामुळे सोशल मीडियावरील अफवांवर विश्वास ठेऊ नये. जोपर्यंत कुलगुरू, सचिव, संचालक, मंत्री स्वत: माहिती देत नाही तोपर्यंत विद्यार्थी आणि पालकांनी विश्वास ठेऊ नये.

प्रश्न: दोन आठवड्यांत चित्र स्पष्ट होईल असं वक्तव्य खासदार सुप्रिया सुळे यांनी केलं आहे. त्याबद्दल तुम्ही काय सांगाल?

उत्तर: सुप्रिया सुळे यांच्यासोबत माझी चर्चा झाली. दोन आठवड्यांचा कालावधी लागेलच.

विद्यापीठाच्या परीक्षा, लॉ परीक्षा, सीईटी अशा सर्व परीक्षांचे वेळापत्रक ठरवायचे आहे त्यासाठी युजीसीचा अहवाल पहावा लागेल. या सगळ्या प्रक्रियेसाठी दोन आठवडे वेळ लागेल.

प्रश्न: शैक्षणिक वर्ष कधी सुरू होणार?

उत्तर: शैक्षणिक वर्षाला उशीर होणार आहे यावर शिक्कामोर्तब झालं आहे. सीईटीची परीक्षा 12 एप्रिलला होती. ती होऊ शकलेली नाही. त्यामुळे सीईटी परीक्षा, त्याचा निकाल आणि प्रवेश प्रक्रिया यामुळे विलंब होणार आहे. पण त्याचा परिणाम पुढच्या वर्षी होऊ देणार नाही.

प्रश्न: परीक्षेचे पॅटर्न बदलणार का? किती गुणांची परीक्षा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनमुळे स्थगित केलेल्या राज्यातील सर्व विद्यापीठ आणि महाविद्यालयाच्या परीक्षांचे वेळापत्रक विद्यापीठ अनुदान आयोगाकडून (UGC)  जाहीर करण्यात आलंय.


सामग्री: पण गेली 40 वर्षं प्रशांत  भूषण यांनी वेगवेगळ्या प्रकरणी जनहित याचिका दाखल करत किंवा त्यासाठीच्या केसेस लढत विविध मुद्द्यांविषयी आवाज उठवलेला आहे.

एक नजर टाकूयात अशा प्रकरणांवर, ज्यांमुळे प्रशांत भूषण चर्चेत होते.

पीएम केअर्स फंडाविषयी सवाल

कोव्हिड 19च्या साथीचा मुकाबला करण्यासाठीच्या मदत कार्यांसाठी पीएम केअर्स फंडातला पैसा NDRF ला ट्रान्सफर करण्यात यावा अशी मागणी सेंटर फॉर पब्लिक इंटरेस्ट लिटीगेशन (CPIL)च्या वतीने जनहित याचिका दाखल करत प्रशांत भूषण यांनी केली होती.

पीएम केअर्स फंडाविषयीच्या पारदर्शकतेविषयीही या याचिकेद्वारे सवाल करण्यात आले होते आणि हा फंड कॅग ऑडिट अंतर्गत येत नसल्याचंही यात म्हटलं होतं.

18 ऑगस्टला सुप्रीम कोर्टाने पीएम केअर्स फंडातले पैसे एनडीआरएफ (NDRF) कडे ट्रान्सफर करण्याचे आदेश द्यायला नकार दिला पण या प्रकरणाच्या संपूर्ण सुनावणीदरम्यान सुप्रीम कोर्टाने केंद्र आणि राज्य सरकारांना अनेक अशा सूचना दिल्या ज्यामुळे लोकांना आपल्या घरी परतायला मदत झाली.

लॉकडाऊनमध्ये अडकलेल्या मजुरांच्या हक्कांसाठी मागणी

एप्रिल 2020मध्ये प्रशांत भूषण यांच्या मार्फत एक याचिका दाखल करण्यात आली होती. लॉकडाऊनचा सगळ्यांत जास्त परिणाम स्थलांतरित मजुरांवर झाल्याचं यामध्ये म्हटलं होतं.

देशांमधल्या महानगरांतून जेव्हा स्थलांतरित मजूर पायी चालत शेकडो किलोमीटर्सवरच्या गावांकडे निघाले होते, तेव्हा त्यांना घरांपर्यंत सुरक्षित पोहचवण्यासाठीची सोय करण्यात यावी अशी मागणी या याचिकेद्वारे करण्यात आली होती.

यावर सरकार प्रत्येक नागरिकाच्या मूलभूत हक्कांचं संरक्षण करण्याचा आपल्या पातळीवर चांगला प्रयत्न करत असल्याचं सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी सुप्रीम कोर्टात सांगितलं होतं. फक्त देशातल्या लोकांच्या अधिकारांची काळजी असणारे भूषण एकटेच व्यक्ती नसल्याचंही त्यांनी म्हटलं होतं.

रफाल प्रकरणी पुनर्विचार याचिका

भारत सरकारकडून फ्रेंच कंपनी दासाँ एव्हिएशनकडून 36 रफाल विमान खरेदी प्रकरणातल्या भ्रष्टाचाराच्या आरोपांचा तपास पुन्हा करण्यात यावा अशी मागणी करणारी याचिका प्रशांत भूषण, यशवंत सिन्हा आणि अरूण शौरी यांनी सुप्रीम कोर्टात दाखल केली होती.

पण तेव्हाचे सरन्यायाधीश रंजन गोगोई, जस्टिस एस. के. कौल आणि के. एम. जोसेफ यांच्या खंडपीठाने 14 नोव्हेंबर 2019ला या पुनर्विचार याचिका फेटाळून लावल्या होत्या.

माहिती आयुक्तांची रिक्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेली काही वर्षं विविध प्रकरणांविषयी आवाज उठवल्यामुळे प्रशांत भूषण चर्चेत राहिले आहेत. सुप्रीम कोर्टाने आता त्यांना कोर्टाच्या अवमान प्रकरणी दोषी ठरवलेलं आहे.


सामग्री: पण गेल्या 29 वर्षांत मोदी एकदाही अयोध्येला गेले नव्हते. यामागे काय कारणं होती? मोदी आणि अयोध्येचं नातं काय आहे?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हस्ते अयोध्येतल्या राम मंदिराचं भूमिपूजन पार पडलं. भाजप, संघ परिवार आणि अयोध्येचं नातं जवळचं आहे.


सामग्री: पण गेल्या काही आठवड्यांमध्ये भारतातील तुरुंग प्रशासन कैद्यांसाठी अत्यंत क्रूरपणे वागत असल्याचं दिसून येतं. विशेषतः आंतरराष्ट्रीय संस्थांमध्ये मानवाधिकार कार्यकर्ते म्हणून काम करणाऱ्या लोकांच्या बाबतीत तर सरकार अतिशय क्रूरपणे वागत आहे. ही लोक सरकारचे टीकाकार म्हणून ओळखली जातात.

डिसेंबर महिन्याच्या सुरुवातीला मुंबईजवळील तळोजा तुरुंग प्रशासनाने माणुसकी दाखवणं गरजेचं असल्याचं मुंबई हायकोर्टाने निदर्शनास आणून दिलं होतं.

तुरुंगाधिकाऱ्यांसाठी कार्यशाळा घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे. इतक्या छोट्या छोट्या वस्तू कशा नाकारल्या जाऊ शकतात? या तर मानवी गरजा आहेत, असं न्यायमूर्ती एस. एस. शिंदे आणि एम. एस. कर्णिक यांनी म्हटलं होतं.

यामध्ये छोट्या छोट्या वस्तू म्हणजेच चष्मा होय. सामाजिक कार्यकर्ते गौतम नवलखा यांना हा चष्मा देण्याचं तुरुंग प्रशासनाने नाकारलं होतं.

त्यांचा चष्मा तुरुंगात चोरीला गेला होता. त्यामुळे त्यांना नवा चष्मा पाठवण्यात आला. पण तुरुंग प्रशासनाने हा चष्मा घेण्यास नकार दिला, नवलखा यांच्या कुटुंबीयांनी कोर्टात सांगितलं.

त्यांनी 30 नोव्हेंबरला मला कॉल केला होता. चष्मा चोरी होऊन 3 दिवस झाल्याचं त्यांनी सांगितलं. ते 68 वर्षांचे आहेत. त्यांना जाडजूड चष्मा लागतो. त्या चष्म्याशिवाय ते अक्षरशः आंधळेच आहेत, अशी माहिती साहबा हुसेन यांनी दिली.

मार्च महिन्यात लॉकडाऊन लावण्यात आल्यानंतर कुटुंबीय किंवा वकील यांनी कैद्यांना भेटणं बंद करण्यात आलं. कैद्यांना पार्सलही स्वीकारू दिलं जात नव्हतं.

हुसेन सांगतात, "नवलखा यांनी तुरुंग अधीक्षकांशी बातचीत केली होती. त्यांनीही नवलखा यांना चष्मा देण्याचं मान्य केलं होतं."

त्यामुळे दिल्लीत राहणाऱ्या हुसेन यांनी लागलीच चष्मा खरेदी केला आणि 3 डिसेंबर रोजी त्यांना पोस्टाने पाठवून दिला.

मी तीन-चार दिवसांनी पार्सल ट्रॅक करून पाहिलं. तर हे पार्सल 5 डिसेंबरलाच तुरुंग प्रशासनाकडे पोहोचल्याचं कळलं. पण त्यांनी ते घेण्यास नकार दिला आणि परत पाठवलं, असं हुसेन म्हणाल्या.

वकिलांनी हा मुद्दा उपस्थित केल्यानंतर न्यायमूर्तींनी तुरुंग प्रशासनाला माणुसकीचे धडे दिले. सोशल मीडियावरही हा विषय चर्चिला गेल्यानंतर तुरुंग प्रशासनाने नवलखा यांना चष्मा दिला आहे.

पिपल्स युनियन फॉर डेमोक्रेटीक राईट्सचे माजी सचिव राहिलेले नवलखा हे सर्वसामान्य कैदी नाहीत. त्यांनी मानव हक्क क्षेत्रात आपलं आयुष्य घालवलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुरुंगातील आयुष्य हे अत्यंत कठीण असतं.


सामग्री: पण गेल्या काही वर्षांमध्ये त्यांनी ज्या पद्धतीने शिवसेना हाताळली आणि शिवसेनेच्या माध्यमातून मुंबई महानगरपालिकेची सूत्रं हलवली त्यावरून त्यांच्या कार्यशैलीविषयी काहीसा अंदाज बांधता येणं शक्य आहे.

गेली अनेक वर्षं मुंबई महानगरपालिका शिवसेनेच्या ताब्यात आहे. याविषयी बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर म्हणतात, "उद्धव ठाकरेंची प्रशासनावर पकड जरूर आहे, पण बीएमसीचा कारभार हा नागरिकांसाठी वा मुंबईकरांच्या हिताचा आहे, असं म्हणता येणार नाही. त्यांना प्रत्यक्ष प्रशासनाचा कुठलाही अनुभव नाही, पक्षाचा कारभार सोडता ते यापूर्वी कुठल्याही पदावर नव्हते.

आतापर्यंत ते शिवाजी पार्कवर वा मातोश्रीच्या दालनात खेळत होते. तिथे ते फलंदाजी जोरकस करत होते. तिथे बॅटही त्यांची, बॉलही त्यांचा आणि अंपायरही तेच होते. आता त्यांना विधानसभेत काम करावं लागणार आहे जिथे त्यांच्यासमोर भाजपचे 105 गोलंदाज आहेत. त्यामुळे ते प्रशासक म्हणून - मुख्यमंत्री म्हणून कारभार कसा करतील हे सांगणं कठीण आहे. त्यांचा त्यांच्या पक्षावर कंट्रोल जरूर आहे पण मुंबई महापालिकेत त्यांचा थेट सहभाग नव्हता."

शिवसेनेने नेहमीच भावनिक मुद्द्यांवर राजकारण केलं. महापालिका असो वा राज्यातलं राजकारण, हे शिवसेनेने नेहमीच भावनिक मुद्द्यांवर केलेलं आहे. म्हणूनच बाळासाहेबांनंतर शिवसेना हाताळणं हे एक मोठं आव्हान होतं आणि हे त्यांनी यशस्वीरित्या पेलल्याचं अकोलकर म्हणतात.

"2014 साली भाजपने शेवटच्या क्षणी युती तोडली. आणि नंतर उद्धव ठाकरेंनी 5 पक्षांशी एकट्याच्या बळावर टक्कर दिली आणि 63 आमदार निवडून आणले. ही गोष्ट सोपी नव्हती. बाळासाहेबांचा करिश्मा आणि बाळासाहेबांच्या निधनानंतरची पहिली निवडणूक हे मुद्दे यात होतेच. पण भाजपने आपल्याशी युती तोडून दगाबाजी केली हा सल मराठी माणसाच्या मनात होता. पण हे यश उद्धव ठाकरेंचं एकट्याचं होतं. कारण त्यांच्या सोबत त्यावेळी पक्षातल्या ज्येष्ठ नेत्यांची फौज नव्हती. मनोहर जोशी, सुधीर जोशी, दत्ताजी नलावडे, वामनराव महाडिक, दत्ताजी साळवी यांच्यासारख्या बाळासाहेबांच्या सोबत असणाऱ्या नेत्यांपैकी एकही तेव्हा उद्धव ठाकरेंसोबत नव्हता. आणि ही उद्धव ठाकरेंची खरी कसोटी होती."

मुख्यमंत्र्यांची प्रशासनावर पकड असणं गरजेचं असतं. याविषयी बोलताना पत्रकार आणि लेखक धवल कुलकर्णी म्हणतात, "काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस किंवा भाजप असेल, त्यांचे स्वतःचे 'committed bureaucrats...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उद्धव ठाकरे आता महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आहेत. पण यापूर्वी त्यांनी कधीही कोणत्याही प्रत्यक्ष प्रशासकीय कामकाजात भाग घेतलेला नाही. त्यामुळे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून ते नेमकं कसं काम करणार याविषयी शंका उपस्थित केल्या जात आहेत.


सामग्री: पण गेल्या दोन महिन्यांपासून उद्धव ठाकरे प्रत्यक्षात बाहेर जाऊन परिस्थितीची पाहणी का करत नाहीत, असा प्रश्न उपस्थित केला जातोय. हॉस्पिटल, वस्त्यांमध्ये जाऊन मुख्यमंत्री जनतेला आश्वस्त का करत  नाहीत, अशी विचारणा विरोधकांकडून केली जात आहे.

खरं तर लॉकडाऊन सुरू झाल्यापासून मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी अनेकवेळा जनतेशी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून संवाद साधला आहे. जनतेशी ते ज्या शैलीत बोलले, त्याचे कौतुकही करण्यात आलं.

एखाद वेळला ते कामांची पाहणी करताना दिसले, स्वतःच्या आमदारकीसाठी अर्ज भरण्यासाठीही ते सहकुटुंब गेले होते. पण ते थेट लोकांमध्ये जात नाहीत, यावरून मात्र त्यांच्यावर टीका करण्यात आली.

उद्धव ठाकरेंचं बाहेर पडणं प्रकृतीसाठी धोकादायक?

यामागे एक कारण त्यांची प्रकृती असल्याची चर्चा होत आहे. Kolaj.in चे संपादक सचिन परब यांच्यामते उद्धव ठाकरे यांचा स्वभावही याला कारणीभूत आहे. "उद्धव ठाकरे हे आपल्या प्रकृती विषयी पूर्वीपासूनच जागरूक आहेत. त्यांची अँजिओप्लास्टी झालेली आहे. त्यामुळे ते आपल्या आरोग्याची काळजी घेतातच. ते नियमित व्यायाम करतात. डॉक्टरांच्या सतत संपर्कात असतात."

शिवाय, महाराष्ट्रात दोन मंत्र्यांना कोरोनाची लागण झाली आहे. अशा परिस्थितीमध्ये मुख्यमंत्र्यांनी किती धोका पत्कारावा, असाही प्रश्न परब यांनी उपस्थित केला.

तरी मुख्यमंत्री, पंतप्रधान अशा पदावर असलेल्या व्यक्तींनी अशा काळात संसर्ग होत असलेल्या ठिकाणी जाणं अपेक्षित नसल्याचं राजकीय विश्लेषक सांगतात.

त्यांनी म्हटलं, "दोन मंत्र्यांना कोरोनाची लागण होणं ही काही कौतुकास्पद बाब नाही. मुख्यमंत्र्यांनी थेट रुग्णांच्या संपर्कात यावे ही अपेक्षा बाळगणं चुकीचं आहे. पंतप्रधान, केंद्रीय आरोग्य मंत्री, इतर राज्याचे मुख्यमंत्रीही लोकांमध्ये थेट न जाताच काम करत आहेत, कारण या सगळ्यांवर मोठी जबाबदारी आहे. उद्धव ठाकरेंनी प्रशासन उत्तमरीत्या हाताळणे अपेक्षित आहे. त्यात जर ते कमी पडत असतील तर टीका व्हायला हवी."

कोरोना व्हायरसचा धोका हा मधुमेह, श्वसनाचे आजार, हदयविकार असे आजार असणाऱ्या व्यक्तींना जास्त आहे, असं वैद्यकीय तज्ज्ञ सांगतात.

"उद्धव ठाकरे यांच्या ह्रदयाची शस्त्रक्रिया झाल्याने ते निश्चितच डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन काम करत असतील," असं मत लोकमतचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक संदीप प्रधान यांनी व्यक्त केले.

'पंतप्रधानही घराच्या बाहेर पडत नाहीत'

बीबीसी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात कोरोनाचा पहिला रुग्ण 10 मार्चला आढळला. त्यानंतर काही काळातच रुग्णांची संख्या वाढली आणि मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी लॉकडाऊन जाहीर केला. त्यानंतर दोन दिवसांनी देशभरात लॉकडाऊन जाहीर झाला.


सामग्री: पण गेल्यावर्षी जानेवारीत हेच ठिकाण कोरोना साथीचा केंद्र बनलं होतं. याच ठिकाणाहून कोरोना विषाणूचा उगम झाल्याचं सांगितलं जातंय. आता एक वर्षानंतर हे शहर परत रुळावर येतंय. पण सध्या इथं एक वेगळीच चर्चा सुरू आहे.

'हा विषाणू दुसऱ्या देशांतून आलाय. आम्ही त्याचे बळी ठरलो आहोत,' असं या दुकानदार सांगत आहेत. यात भर म्हणून विषाणू दुसरीकडूनच आला आहे अशा प्रचाराला अधिकृतरित्या पाठिंबा पण मिळत आहे.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनमधल्या वुहान शहरातली ही आताची परिस्थिती आहे. ट्रॅफिक जाम आणि गजबजलेले रस्ते.


सामग्री: पण जास्त काम आणि कमी पगारामुळे स्थितीमुळे कर्मचाऱ्यांची कार्यक्षमतासुद्धा कमी होते. ते दुखावले जातात का किंवा त्यांच्यावर ताण येतो असंही म्हटलं जातं. त्यामुळे कर्मचाऱ्यांचाही विचार होणं आवश्यक आहे म्हटलं जात आहे.

इंग्लंडच्या टीयूसी या कामगार संघटनेसारख्या अनेक संघटनांचं असंच म्हणणं आहे. त्यांच्यामते कामाचा आठवडा पाच दिवसांवरून चार दिवसांवर आणला पाहिजे.

सध्या मिळत असलेल्या वेतनातच कमी तास काम केलं पाहिजे आणि सुटीच्या दिवशी तुमच्या आवडीच्या गोष्टीसाठी आणि कुटुंबासाठी वेळ दिला पाहिजे अशी यामागची भूमिका आहे.

हे वास्तवात येणं फार चांगलं वाटत असलं तरी मागच्या वर्षी इंग्लंडच्या वेलकम ट्रस्टने चार दिवसांचा आठवडा करावा की नाही यावर मतं गोळा केली.

कामाचा आठवडा चार दिवसांचा केल्यावर, उत्पादनक्षमता आणि कर्मचाऱ्यांची स्थिती सुधारेल का तसेच सध्या हा ट्रस्ट करत असल्याच्या कामाच्या प्रभावावर काही परिणाम होणार नाही ना असे प्रश्न विचारल्याचे वेलकम ट्रस्टचे डायरेक्टर ऑफ पॉलिसी एड व्हीटिंग यांनी सांगितले.

या ट्रस्टने देशातील इतर कंपन्यांची माहितीही गोळा केली. अनेक लहान कंपन्यांनी याआधीच कामाचा आठवडा चार दिवसांवर आणला आहे. परंतु इतक्या मोठ्या, प्रसिद्ध तशाच ना नफा तत्वावर चालणाऱ्या संस्थेनं तोच निर्णय अंमलात आणणं इंग्लंडमध्ये लक्षवेधी ठरलं असतं.

वेलकम ट्रस्टने हा प्रस्ताव फेटाळला

याबाबत बोलताना व्हीटिंग सांगतात, याची अनेक कारणं होती. काही लोकांना हा बदल चांगला वाटला होता. आपण अधिक चांगले काम करू शकू आणि पाचव्या दिवसाचा उपयोग अधिक चांगल्या पद्धतीने करू शकू असं त्यांनी मत मांडलं होतं. तर काही कर्मचाऱ्यांनी संपूर्ण कामाचा भार चार दिवसांवर येईल असं सांगितलं. तसेच पार्ट टाइम काम करणाऱ्या लोकांनाही आपल्या मुलांची काळजी घेणं किंवा इतर कामांकडे दुर्लक्ष होईल असं वाटलं.

तसेच चार दिवसांचा आठवड्यात भरपूर ऊर्जा खर्च करण्यामुळे संस्थेच्या धर्मादायाच्या मूळ कामाकडे दुर्लक्ष होईल अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली.

या लोकांच्या म्हणण्याबाबत व्हीटिंग यांनी सांगितले, हीच कार्यक्षमता आपण पाच दिवसांमध्ये वाढवू शकत नाही का असा प्रश्न या लोकांनी विचारला.

शेवटी जागतिक पातळीवरचे प्रश्न सोडवणे, संशोधनाला निधी देणे यासारख्या संस्थेच्या कामांवर या बदलामुळे परिणाम होईल असे वाटल्याने आम्ही हा निर्णय घेतला नाही. तुम्ही एकत्रितरित्या कामाचा उपयोग कसा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भरपूर काम आणि कमी पगार अशी स्थिती असेल तर कर्मचारी आळशी होतात असं म्हटलं जातं.


सामग्री: पण जिथे मोबाइलचं जाळं पोहोचलेलंच नाही अशा गावांचं काय? बीबीसीचे प्रतिनिधी आमिर पीरझादा उत्तर काश्मीरमधील लिंबर गावात गेले या गावाचा उर्वरित जगाशी संबंधच येत नाही कारण इथे संपर्क साधनं पोहोचलीच नाहीयत. मग विद्यार्थी ऑनलाईन वर्गांना कसे हजर राहतात?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिडचा संसर्ग रोखण्यासाठी काश्मिरमध्ये लॉकडाऊन सुरू आहे. शाळा, कॉलेजेस बंद आहेत आणि ऑनलाईन वर्ग सुरू आहेत.


सामग्री: पण ज्या देशाची संपत्ती ब्रिटीश साम्राज्याने ओरबाडून घेतली होती त्या नव्याने स्वतंत्र झालेल्या देशाने त्यावेळी अंतराळ विज्ञानावर पैसे खर्च करायचं. असं का ठरवलं, हे सगळ्यांत आधी आपण समजून घ्यायला हवं.

भारतीय अवकाश संशोधन संस्था (ISRO) एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर आहे. 7 सप्टेंबरच्या रात्री 1.55 वाजता भारताचं मून लॅंडर 'विक्रम' चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर उतरणार आहे.

त्याचं थेट लाईव्ह तुम्ही बीबीसी मराठीच्या फेसबुक आणि यूट्यूबवर पाहू शकणार आहात.

याच्याशी संबंधित विक्रम साराभाई आणि इतर सर्व वैज्ञानिकांना सुरुवातीच्या काळामध्ये टीकेचा सामना करावा लागला होता. पुन्हा पुन्हा त्यांना हा प्रश्न विचारला जाईल.

'मनुष्य आणि समाजाच्या मूळ समस्या सोडवण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरात आपण कोणापेक्षा मागे पडून चालणार नाही' हे त्यावेळच्या राजकीय नेतृत्त्वाला समजवण्यात विक्रम साराभाईंना यश आलं होतं. चंद्र किंवा इतर ग्रहांसाठीच्या शोध मोहीमा किंवा मग मानवयुक्त अंतराळ मोहीमा आखून आर्थिक दृष्ट्या संपन्न देशांसोबत स्पर्धा करणं हे भारतीय अंतराळ मोहीमांचं उद्दिष्टं नाही, याबद्दलही ते ठाम होते.

भारतीय अंतराळ मोहीमेचं वेगळेपण म्हणजे या देशाची अंतराळ मोहीम युद्धामुळे सुरू झाली नाही. अमेरिका, युरोप आणि सोव्हिएत संघाचं अंतराळ संशोधन हे शीत युद्धामुळे सुरू झालं होतं.

हेतू बदलला का?

मग आता प्रश्न असा उभा राहतो की भारताच्या अंतराळ मोहीमेचा हेतू आता बदललाय का? चंद्र आणि इतर ग्रहांवरील शोधमोहीमांनी मनुष्य आणि समाजातल्या कोणत्या मूळ समस्या सोडवल्या जाऊ शकतात?

या सगळ्याचं उत्तर 'वैज्ञानिक शोधाच्या' मुळापाशीच आहे. आजपर्यंत जे कोणीही केलं नाही तिथे शोध घेऊन माहिती मिळवणं, मनुष्याच्या उगमाचा आणि विकासाचा अर्थ त्याच्याशी लावणं असा साधारणपणे विज्ञान आणि विशेषतः अंतराळ संशोधनाचा हेतू असतो.

आर्थिक दृष्ट्या विकसित देशांची नक्कल केल्याबद्दल किंवा त्यांच्याशी स्पर्धा करण्यासाठी साराभाईंना विरोध झाला होता हे सर्वांनाच माहीत आहे.

डॉक्टर विक्रम साराभाई

पण जर १९६०च्या दशकामध्ये ती खेळण्यांसारखी रॉकेट्स बनवली नसती आणि केरळमधल्या थुंबाजवळच्या एका चर्चजवळून ती लाँच करण्यात आली नसती तर आज भारत चंद्र आणि मंगळावर मोहीमा पाठवण्यासाठी स्वयंपूर्ण झाला नसता, हे विसरून चालणार नाही.

एक दिवस असा येईल जेव्हा भारताचे स्वतःचे उपग्रह असतील जे धोक्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयुष्यात विज्ञानातलं कधीही काहीही न वाचलेल्या गरिबीच्या कचाट्यात अडकलेल्या सामान्य माणासाच्या दृष्टीने ही चांद्र मोहीम एका परिकथेसारखी आहे. रॉकेट, उपग्रह, ऑर्बिटर, लँडर आणि रोव्हरसारख्या शब्दांशी सामान्यांचा कधीच संबंध येत नाही.


सामग्री: पण टँकरचे पाणी दूषित असल्याची तक्रार महिला करतात. पाणीटंचाई आणि आजार अशा कात्रीत मराठवाडा सापडलाय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठवाड्यातील टंचाईग्रस्त गावांना टँकरने पाणीपुरवठा सुरू आहे. नागरिकांना साधारणतः आठवड्यातून एकदा पाणी मिळतं.


सामग्री: पण तज्ज्ञांच्या मते सावरकरांनी अनेक वेळा इंग्रजांकडून माफी मागितली होती. तसेच त्यांना दर महिन्याला साठ रुपये पेन्शनही मिळत होती. संसदेत नुकताच प्रश्न उपस्थित झाला की सावरकरांनी इंग्रजांची माफी मागितली होती की नाही.

केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्री प्रल्हाद पटेल यांनी सांगितलं की सावरकरांनी माफी मागितली होती असा कुठलाही पुरावा अंदमान निकोबार प्रशासनाकडे नाही. सावरकरांना भारतरत्न मिळावा अशी मागणी जोर धरत असतानाच केंद्राने केलेल्या दाव्यामुळे खळबळ उडाली आहे.

सावरकर यांनी माफी मागितली होती की नव्हती यावर यापूर्वीही अनेकदा वाद झाला आहे. या वादाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी काय आहे? सावरकरांचं माफी प्रकरण आणि त्यांचं व्यक्तिमत्त्व कसं होतं हे आपण जाणून घेऊ.

बीबीसीचे रेहान फजल यांनी सावरकरांबद्दलच्या विविधांगी मतांचा धांडोळा घेत त्यांचं व्यक्तिमत्त्व समजून घेण्याचा प्रयत्न केला.

आरएसएसचे नसूनही संघ परिवारामध्ये आदर

सावरकर हे स्वतः कधीही राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनसंघाचे सदस्य नव्हते. मात्र तरीही त्यांचं नाव संघ परिवारामध्ये आदरानं घेतलं जातं.

2000 साली वाजपेयी सरकारनं तत्कालिन राष्ट्रपती के. आर. नारायणन यांच्याकडे सावरकरांना भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'भारतरत्न' देण्याचा प्रस्ताव पाठवला होता. मात्र तो स्वीकारला गेला नाही.

'द आरएसएस-आयकॉन्स ऑफ द इंडियन राइट' या पुस्तकाचे लेखक नीलंजन मुखोपाध्याय यांनी सांगितलं, की 26 मे 2014 ला नरेंद्र मोदींनी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली. त्यानंतर दोनच दिवसांनी सावरकरांचा 131 वा जन्मदिवस होता. त्याचं औचित्य साधून मोदींनी संसद भवनातील सावरकरांच्या फोटोला अभिवादन केलं होतं. असं असलं तरी सावरकर हे विवादास्पद व्यक्तिमत्त्व होतं हेही आपल्याला मान्य करायलाच हवं.

"गांधी हत्येप्रकरणी सावरकरांवर खटला दाखल करण्यात आला होता. ते सुटले असले तरी त्यांच्या हयातीतच त्यांच्या चौकशीसाठी कपूर आयोग नेमण्यात आला होता आणि या आयोगाच्या अहवालात सावकरांवर कायमच संशयाची सुई होती. अशा नेत्याला सार्वजनिक आयुष्यात इतका सन्मान देणं ही मोदींची प्रतीकात्मक कृती होती," असंही मुखोपाध्याय यांनी म्हटलं.

नाशिकच्या कलेक्टरच्या हत्येप्रकरणी अटक

सावरकरांना त्यांच्या राजकीय विचारांमुळेच पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयातून निलंबित करण्यात आलं होतं. 1910 साली त्यांना नाशिकच्या जिल्हाधिकाऱ्याच्या हत्येच्या कटात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताच्या सांस्कृतिक मंत्रालयाने मंगळवारी संसदेत सांगितलं की विनायक दामोदर सावरकर यांनी इंग्रजांची माफी मागितली होती असा कुठलाही रेकॉर्ड नाही.


सामग्री: पण तरीही त्यांचा काही ठावठिकाणा नाही. सरकारला फक्त त्यांचं नाव आणि वय माहिती आहे. सरकारनं तपासाची कक्षा रुंदावली असली तरीही हा शोध घेणं सोपं नाही कारण खूप वर्षे लोटली आहेत. थोडीथोडकी नव्हे तर 50 वर्षं.

50 वर्षांपूर्वी...

दिल्लीतल्या मेक्सिकोच्या दूतावासनं दिलेल्या माहितीनुसार, 50 वर्षांपूर्वी 1968मध्ये जेव्हा मेक्सिकोत ऑलिम्पिकचं आयोजन करण्यात आलं होतं तेव्हा सामन्यांबरोबरच झालेल्या सांस्कृतिक कार्यक्रमात चित्रांचं एक प्रदर्शनही भरलं होतं.

या प्रदर्शनात जगभरातल्या 1800 मुलांनी सहभाग घेतला होता. त्यात भारतातली 8 मुलंही होती.

पहिल्यांदाच हिस्पॅनिक भाषा बोलणाऱ्या शहरात ऑलिम्पिक खेळांचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

इरा सचदेव यांचं चित्र

सहभागी मुलांनी जी चित्रं काढली होती ती मेक्सिकोतल्या शहरांच्या सगळ्यांत प्रसिद्ध ठिकाणी प्रदर्शनासाठी मांडण्यात आली. त्या प्रदर्शनाचं नावं होतं, 'वर्ल्ड ऑफ फ्रेण्डशिप' म्हणजेच दोस्तीची दुनिया.

त्या चित्रांपैकी आता थोडीच चित्रं शिल्लक आहे आणि मेक्सिकोच्या सरकारला त्यांचं पुन्हा प्रदर्शन भरवायचं आहे. या योजनेला त्यांनी 'दोस्तीची दुनिया पन्नास वर्षांनंतर' असं नावं दिलं आहे. या चित्रांच्या चित्रकारांचा शोध घेण्याची जबाबदारी जगभरातल्या मेक्सिकन दूतावासांना दिली आहे.

मेक्सिकन दूतावासाच्या मते त्या भारतीय मुलांनी 'शंकर इंटरनॅशनल चिल्ड्रन आर्ट कॉम्पिटीशन' या बॅनरखाली प्रदर्शनात भाग घेतला होता. ही स्पर्धा केशव शंकर पिल्लई यांनी सुरू केली होती.

ते एक व्यंगचित्रकार होते आणि त्यांनीच दिल्लीचं प्रसिद्ध शंकर डॉल संग्रहालय सुरू केलं.

भारतीय संघाबरोबर कदाचित ही तीन मुलंही मेक्सिकोला गेली होती, असं दूतावासाचं म्हणणं आहे. या मुलांनी मेक्सिकोतल्या प्रसिद्ध रस्त्यांवर चित्रांचं प्रदर्शन भरवलं होतं.

चित्रकारांचा शोध

या चित्रकारांपैकी एका मुलाचा शोध लावण्यात मेक्सिको सरकारला यश आलं आहे, पण ते आता हयात नाही असं त्यांच्या दूतावासाचं म्हणणं आहे.

जितेंद्र नवनीत लाल पारिख

जितेंद्र नवनीत लाल पारिख यांचं चित्र 'मार्केट' हेही या प्रदर्शनात झळकलं होतं. त्यावेळी त्यांचं वय 15 वर्षांचं होतं.

इतर मुलांची नावं सुजाता शर्मा (14 वर्षं), ईरा सचदेव ( 12 वर्षं), संत कुडो (13 वर्षं), विवेक कछभाटला (9 वर्षं), ईला एम्स ( 8 वर्षं) आणि लीला सुधाकरन अशी आहेत, अशी माहिती दूतावासानं दिली.

जर मेक्सिको...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मेक्सिकोचं सरकार त्या आठ भारतीय मुलांचा शोध घेत आहे. तिथल्या अधिकाऱ्यांच्या मते या आठ मुलांपैकी तीन जण प्रत्यक्ष मेक्सिकोमध्ये येऊनही गेले असण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: पण तरीही भारताच्या कोरोना रुग्णांच्या आकडेवारीबद्दल काही शंका आहेत. भारतात नेमके रुग्ण किती आणि नेमके मृत्यू किती याची नोंद नीट ठेवली जातेय की नाही याबद्दल शंका आहेत. याला 'अंडर काउंटिंग' म्हटलं जातं. हा काय प्रकार आहे आणि ही शंका का घेतली जातीये ते समजून घेऊ या.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात वेगाने कोरोनाचे रुग्ण वाढतायत, मृत्यूंचा आकडा मोठा असला तरी मृत्यूदर इतर अनेक देशांच्या तुलनेत कमी आहे.


सामग्री: पण तिचं आयुष्य अभ्यासणाऱ्यांच्या मते परिस्थितीनं तिला इतकं निष्ठुर बनवलं होतं. बहमईमध्ये जेव्हा तिने 22 ठाकुरांना एका रांगेत उभं करून ठार मारलं, तेव्हा तिला जराही वाईट वाटलं नाही.

1980 च्या दशकाच्या सुरूवातीला फूलन देवी सुरुवातीला चंबळच्या खोऱ्यातील सर्वाधिक दहशत असलेली डाकू मानली जायची. तिच्या आयुष्यावर अनेक चित्रपटही आले.

पण तिला नेहमीच पोलिसांची भीती वाटत राहायची. ठाकूरांसोबत असलेल्या वैमनस्यामुळेही तिला सतत आपल्या जीवाला धोका असल्याचं वाटत राहायचं. चंबळच्या खोऱ्यात सतत पोलिस आणि ठाकूरांपासून स्वतःचा जीव वाचवत जगायला ती थकली असावी, म्हणूनच तिने आत्मसमर्पण करण्याचा निर्णय घेतला असावा. पण ही गोष्ट तितकी सोपी नव्हती.

आत्मसमर्पण केल्यानंतर उत्तर प्रदेश पोलिस आपल्याला कोणत्या ना कोणत्या पद्धतीने संपवेल, अशी भीती तिला होती. म्हणूनच मग तिने मध्य प्रदेश सरकारसमोर आत्मसमर्पणाचा प्रस्ताव मांडला.

मध्य प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री अर्जुन सिंह यांच्यासमोर फूलन देवीने एका कार्यक्रमात आत्मसमर्पण केलं. त्यावेळी त्यांना पाहण्यासाठी हजारो लोकांनी गर्दी केली होती.

त्या काळात फूलन देवीची लोकप्रियता कोणत्याही फिल्म स्टारपेक्षा कमी नव्हती.

ऐतिहासिक घटना

फूलन देवीने कपाळावर लाल रंगाचं कापड बांधलं होतं. हातात बंदूक घेऊन जेव्हा ती स्टेजच्या दिशेने गेली, तेव्हा सर्वांनी श्वास रोखून धरला होता.

'जर फूलनने या क्षणी गोळी चालवली तर...' पण असं काही झालं नाही. तिने आपली बंदूक कपाळाला टेकवली आणि नंतर अर्जुन सिंह यांच्या समोर ठेवली.

हाच तो क्षण ज्यावेळी फूलन देवीने आपल्या पूर्वायुष्यापासून फारकत घेतली होती.

तिचा स्वभाव अतिशय चिडखोर होता. ती विशेष कोणाशी बोलायची नाही आणि जेव्हा केव्हा बोलायची तेव्हा तोंडातून एखादी शिवी तरी हमखास बाहेर पडायची.

पत्रकारांशी बोलणं ती टाळायचीच.

फूलन देवीचं आत्मसमर्पण एक ऐतिहासिक घटना होती, कारण त्यानंतर चंबळच्या खोऱ्यात डाकूंच्या टोळ्यांची दहशत हळूहळू संपुष्टात यायला लागली होती.

चंबळच्या खोऱ्यात काही ठिकाणी सक्रीय असलेले डाकू सरकारसाठी डोकेदुखी बनले होते. काही भागांमध्ये तर त्यांचा शब्द ओलांडण्याची कोणाची हिंमत नसायची.

चित्रपट आणि संसद प्रवेश

फूलन देवीने 1983 मध्ये आत्मसमर्पण केलं आणि 1994 पर्यंत तुरूंगातच होती. या दरम्यान तिला कधीही उत्तर प्रदेशमधील तुरूंगात पाठविण्यात आलं नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऐंशीच्या दशकात फूलन देवीच्या नावाची शोलेमधल्या गब्बर सिंहपेक्षाही जास्त दहशत होती. फूलन देवीचा नेम अचूक होता आणि ती अतिशय पाषाणहृदयी होती, असं लोक म्हणायचे.


सामग्री: पण तिच्यासमोर एवढं एकमेव आव्हान नव्हतं. तिला 100 मीटर्स धावण्यासाठीही धडपड करावी लागायची.

पाय आणि पोटाचे स्नायू बळकट करण्यासाठी तिला धावावं लागत होतं. पायाला वजन बांधून धावावं, व्यायाम करावा लागत होता.

या सगळ्या मेहनतीनंतर किंवा संध्याकाळचे सामने झाल्यानंतर सकाळी होणाऱ्या परीक्षेचा अभ्यास करण्यासाठी तिला मध्यरात्री उठावं लागत होतं.

कोणत्याही परिस्थितीत खेळाचा अभ्यासावर परिणाम होऊ द्यायचा नाही, असं तिच्या कुटुंबीयांनी बजावलं होतं.

अभ्यासाबद्दलचा आग्रह सोडला, तर सोनालीच्या कुटुंबाने आहे त्या परिस्थितीत कायमच तिला पाठिंबा दिला.

सोनालीचे वडील हे सिक्युरिटी गार्ड म्हणून काम करायचे. तिची आई खानावळ चालवायची.

नंतर सोनालीनं भारताचं प्रतिनिधीत्व केलं आणि अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भारताला विजयही मिळवून दिला.

क्रिकेटकडून कबड्डीकडे...

सोनाली शिंगटे हिचा जन्म 27 मे 1995 साली मुंबईतल्या लोअर परळ इथं झाला. तिने महर्षी दयानंद कॉलेजमधून शिक्षण पूर्ण केलं.

लहानपणी तिला क्रिकेटमध्ये खूप रस होता, पण सोनालीच्या कुटुंबाला क्रिकेट खेळण्यासाठी तिला पाठिंबा देणं परवडणारं नव्हतं.

नंतर तिनं कॉलेजमध्ये एक्स्ट्रा करिक्युलर अक्टिव्हिटी म्हणून कबड्डी खेळायला सुरूवात केली. पण त्याकडे ती फार गांभीर्यानं पाहत नव्हती.

कॉलेजच्या दिवसात तिनं राजेश पडावे यांच्याकडे कबड्डीचं प्रशिक्षण घ्यायला सुरूवात केली. ते तिथल्या स्थानिक शिव शक्ती महिला संघाचे प्रशिक्षक होते.

पडावे यांनीच तिला बूट दिले आणि इतर सामानही. सोनालीला कठोर प्रशिक्षण घ्यावं लागलं.

आपल्या कुटुंबासोबतच सोनाली तिचे प्रशिक्षक तसंच संघातील गौरी वाडेकर आणि सुवर्णा बारटक्के यांसारख्या सीनिअर खेळाडूंनाही आपल्या यशाचं श्रेय दिलं.

आतापर्यंतची कामगिरी

काही वर्षांतच सोनाली शिंगटे यांना वेस्टर्न रेल्वेमध्ये नोकरी मिळाली. तिथेच प्रशिक्षक गौतमी अरोसकर यांनी सोनालीला तिची कौशल्य सुधारायला मदत केली.

2018 मधली फेडरेशन कप टूर्नांमेंट सोनाली शिंगटे हिच्यासाठी 'टर्निंग पॉइंट' ठरली. त्यावेळी ती इंडियन रेल्वे संघाचा भाग होती. त्यावेळी इंडियन रेल्वेनं हिमाचल प्रदेशचा पराभव केला होता. याच हिमाचल प्रदेशनं 65 व्या राष्ट्रीय कबड्डी विजेतेपद स्पर्धेत रेल्वेचा पराभव केला होता.

ही स्पर्धा सोनाली शिंगटेसाठी महत्त्वाची ठरली कारण या स्पर्धेनंतर तिची भारतीय राष्ट्रीय प्रशिक्षण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताची आघाडीची कबड्डीपटू सोनाली विष्णू शिंगटे हिने जेव्हा प्रशिक्षण सुरू केलं, तेव्हा तिच्याकडे बूटही नव्हते आणि ते विकत घेण्याची तिच्या कुटुंबाची परिस्थितीही नव्हती.


सामग्री: पण तिथं त्यांना सामना करावा लागला तो वानरांचा.

म्हणतात ना, बातमीदाराचं आयुष्य गमतीशीर असतं. कधी काय करावं लागेल, ते सांगता येत नाही. पाहा हा भन्नाट व्हीडिओ.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बीबीसीचे बातमीदार अॅलेक्स डनलॉप एका प्राणी संग्रहालयात बातमीसाठी गेले होते.


सामग्री: पण तुम्हाला माहितेय की फाशीच्या दिवशी काय काय होतं? भारतात 30 हून अधिक जेल्समध्ये गुन्हेगारांना फाशी देण्याची सोय आहे. म्हणजे इथे फाशीचा स्तंभ आहे.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

प्रत्येक राज्याचं फाशीच वेगळं मॅन्युअल असतं. काही राज्यांमध्ये कैद्यांना फाशीच्या आधी 14 दिवसांचा वेळ दिला जातो. म्हणजे कैदी आपल्या कुटुंबियांना भेटू शकेल आणि आपल्या फाशीची मानसिकरित्या तयारी करू शकेल. जेलमध्ये कैद्यांचं काउन्सिलिंगही होतं. जर कैद्याला आपलं मृत्यूपत्र तयार करायचं असेल तर त्याला त्याची परवानगी दिली जाते. यात कैदी आपली शेवटची इच्छा सांगू शकतो.

जर गुन्हेगाराची इच्छा असेल की आपल्या फाशीच्या वेळेस आपल्या धर्मानुसार पंडित, मौलवी, फादर किंवा इतर धर्मगुरु उपस्थिती राहावेत तर त्याचीही परवानगी दिली जाते. याचं नियोजन तुरुंगाच्या अधिक्षकांनी करायचं असतं.

फाशीच्या कैद्याला वेगळ्या कोठडीत ठेवावं लागतं. फाशीच्या शिक्षेची सगळी जबाबदारी तुरुंग अधिक्षकांची असते. फाशीचा स्तंभ, दोर, कैद्याच्या चेहऱ्यावर टाकायचं कापड, सगळं नीट असावं, वेळेवर मिळावं याची तजवीज त्यांना करावी लागते. त्यांना हेही बघावं लागतं की फाशीचा स्तंभ व्यवस्थित उभा आहे, त्याच्या खटक्याला तेलपाणी केलेलं आहे, तिथली साफसफाई झालेली आहे आणि फाशीचा दोर मजबूत आहे.

फाशीच्या एक दिवस आधी संध्याकाळी फाशीचा स्तंभ आणि दोराची पुन्हा तपासणी केली जाते. फाशीचा दोरावर वाळूचं पोत लटकवलं जातं, ज्याचं वजन कैद्याच्या वजनापेक्षा दीडपट जास्त असतं. फाशी नेहमीच सकाळी सकाळी म्हणजेच सुर्योदयानंतर दिली जाते. कोणता महिना आणि कोणता ऋतू आहे त्यावर फाशीची वेळ ठरते.

अधीक्षक आणि उप-अधीक्षक फाशीच्या काही मिनिटं आधी कैद्याच्या कोठडीत जातात, अधीक्षक आधी कैद्याची ओळख पटवतात आणि हे निश्चित करतात की डेथ वॉरंटवर ज्याचं नाव आहे हा तोच कैदी आहे की नाही. मग ते कैद्याला त्याच्या मातृभाषेत वॉरंट वाचून दाखवतात.

यानंतर अधिक्षकांच्या उपस्थितीत कैद्याचं बोलणं रेकॉर्ड केलं जातं. मग अधीक्षक फाशीच्या ठिकाणी जातात. उप-अधीक्षक मात्र कोठडीतच थांबतात. त्यांच्या उपस्थितीत कैद्याला काळे कपडे घातले जातात. त्याचे हात मागे बांधले जातात.

जर त्यांच्या पायात बेड्या असतील तर त्या काढल्या जातात. आणि मग कैद्याला फाशीच्या स्तंभापर्यंत नेलं जातं. तेव्हा तुरुंगाचे उपाधीक्षक, मुख्य वार्डन आणि 6 वॉर्डन कैद्यासोबत असतात.

दोन वॉर्डन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

निर्भया बलात्कार प्रकरणातील 4 आरोपींना पहाटे 5.30 वाजता फासावर लटकावण्यात आलं.तिहार तुरुंगात त्यांना फाशी देण्यात आली.


सामग्री: पण त्या धक्क्यातून बाहेर पडण्यासाठी एक व्यक्तीने मार्ग काढला आहे. कुठेही फोन न लागणारा आणि कधी त्यावर पलीकडून फोन न येणारा हा फोनबॉक्स आहे.

जग सोडून जायच्या आधी शेवटची भेट झाली असती तर मृत नातेवाईकांना जे काही सांगायचं होतं ते याठिकाणी सांगतात.

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

10 वर्षांपूर्वी जपानला त्सुनामीचा मोठा तडाखा बसला होता. त्यामुळे उत्तर जपानमध्ये मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालं होतं. जवळजवळ वीस हजार लोकांचा जीव गेला होता. एकाकी त्यांच्या जवळची माणसं दिसेनाशी झाली. त्यामुळे त्यांना एकटं वाटू लागलं.


सामग्री: पण त्या प्रत्यक्षात येण्यासाठी वेळ लागणार आहे. या पार्श्वभूमीवर समाजातील काही लोकांनी पुढे येत गरजूंना अनोख्या मार्गाने मदत पोहचवायला सुरुवात केलीय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत गेल्या वर्षी म्हणजे 2020 मध्ये जवळपास 5 कोटी लोकांनी भुकेचा सामना केला. बायडन प्रशासनाने अमेरिकेतल्या अन्नाच्या संकटावर उपाययोजना करायला सुरुवात केली आहे.


सामग्री: पण त्या सीमा ओलांडून भारतात कशा पोहचल्या? त्या भारतात किती दिवस होत्या. त्यांना भारतीय सैन्याने कशी वागणूक दिली?

याविषयीचा बीबीसीसाठी साजीद मीर आणि व्हीडिओ जर्नलिस्ट मुसा यांनी केलेला रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानात राहणाऱ्या दोन बहिणी काही दिवसांपूर्वी चुकून भारत-पाक सीमारेषा ओलांडून भारतात पोहचल्या. त्यानंतर भारतीय सैन्याने त्यांना परत आपल्या घरी पोहचतं केलं.


सामग्री: पण त्यांच्या आपत्कालीन वापराची परवानगी देण्यात आल्यानंतर राजकारणी आणि वैद्यकीय क्षेत्रातल्या काही तज्ज्ञांनीही काही सवाल उपस्थित केले आहेत.

काय आहेत हे आक्षेप आणि त्यांचा या लशींच्या सुरक्षिततेशी आणि विश्वासार्हतेशी काय संबंध? जाणून घेऊयात आजच्या सोपी गोष्टमध्ये.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिशील्ड आणि कोव्हॅक्सिन या दोन लशींना मान्यता देण्यात आलीय. सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया आणि भारत बायोटेक – ICMR यांनी निर्माण केलेल्या या दोन लशी आहेत.


सामग्री: पण त्यांच्या पक्षातला त्यांचा पाठिंबा डळमळीत होतोय. सत्ता राखण्यासाठी पंतप्रधानांनी हे पाऊल उचलल्याची टीका होतेय तर दुसरीकडे याविरोधात रस्त्यांवर उतरून निदर्शनं होतायत. नेपाळच्या राजकीय अस्थैर्यात यामुळे भरच पडलीय. नेपाळ आता कुठल्या दिशेने चाललाय? पाहा सोपी गोष्ट.

संशोधन- बीबीसी मराठी

 लेखन, निवेदन- सिद्धनाथ गानू

 एडिटिंग- निलेश भोसले

 हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेपाळमध्ये गेला काही काळ नाट्यमय राजकीय घडामडी घडतायत. पंतप्रधान के पी शर्मा ओली यांनी नेपाळची संसद बरखास्त करण्याची शिफारस केली आणि राष्ट्रपतींनी ती मान्यही केली.


सामग्री: पण त्यांनी आता हवाला आणि हंडी यांच्यामार्फत पैसे पाठवणं बंद केलं आहे. आता ते बँकिंगच्या पर्यायांचा वापर करूनच आता कुटुंबीयांना पैसे पाठवतात.

जपानमधील फायनान्स इंटरनॅशनल या फर्मचे व्यवस्थापकीय संचालक असलेल्या मलिक अल्हार यार खान यांच्या माहितीनुसार, बँकांच्या सोयी-सुविधांमध्ये सुधाणा केल्याने त्यांना आता पाकिस्तानात पैसे पाठवणं आता सोपं झालं आहे.

त्यांच्या मते, हवाला आणि हंडीच्या माध्यमातून पाकिस्तानात पैसे पाठवणं हे पूर्णपणे बंद झालेलं नाही. पण गेल्या काही दिवसांत जपानमधून पाकिस्तानला पाठवले जाणारे पैसे हे बहुतांश स्वरुपात बँकिंगच्या माध्यमातूनच पाठवण्यात येत आहे.

नॉर्वेच्या राजधानीत ओस्लोमध्ये किराणा दुकानात काम करणाऱ्या कंवल अजीम यासुद्धा पूर्वी हवाला आणि हंडीच्या माध्यमातून पैसे पाठवायच्या.

त्या सांगतात, "इथं राहणारे काही लोक हवाला आणि हंडीच्या माध्यमातून पैसे पाठवत असतात. पण आता ते कमी झालं. इथंही आता बँकिंगचा वापर जास्त प्रमाणात केला जात आहे."

अमेरिकेतील कॅलिफोर्नियात काम करणाऱ्या आझम शकील यांच्या मते, 99 टक्के नागरिक आता कायदेशीर पद्धतीनेच पैसे पाठवत आहेत. अमेरिकेत हवालाच्या पैशांबाबत पाकिस्तानच्या तुलनेत कठोर कायदे आहेत. यावर आळा घालण्यासाठी कठोर कारवाई केली जाते.

जपानमध्ये राहणारे अल्लाह यार खान, नॉर्वेत काम करणाऱ्या कंवल अजीम आणि अमेरिकेतील आझम पाकिस्तानात पाठवत असलेल्या पैशाला रेमिटन्स (परदेशातून पाठवली जाणारी कमाई) असं संबोधलं जातं.

पाकिस्तानच्या अर्थव्यवस्थेत हा पैसा महत्त्वाचा आहे. गेल्या काही महिन्यात परदेशातून येणाऱ्या या पैशामध्ये चांगलीच वृद्धी पाहायला मिळत आहे.

यंदाच्या आर्थिक वर्षात पहिल्या आठ महिन्यांपासून प्रत्येक महिन्यात दोन अब्ज डॉलर किंवा त्यापेक्षा जास्त रक्कम परदेशातून पाकिस्तानात पाठवण्यात आली आहे.

दुसरीकडे, कराचीत राहणाऱ्या हुमा मुजीब यांना परदेशातून पैसे पाठवले जातात. हुमा यांचे पती जर्मनीत काम करतात. काही दिवसांपूर्वीच ते तिथं कामासाठी गेले आहेत.

हुमा यांचे पती पैसे बँकेतून पाठवतात. ही प्रक्रिया सोपी आहे. आतापर्यंत कधीच आपल्याला अडचण आली नाही, असं त्यांनी सांगितलं.

पण त्यांनी हवाला किंवा हंडीच्या माध्यमातून पैसे कधीच घेतल्याचं मान्य केलं नाही.

सरकारी नियमांमध्ये झालेल्या कठोर बदलामुळे ही परिस्थिती निर्माण झाल्याचं आर्थिक तज्ज्ञ सांगतात.

पाकिस्तान फायनान्शियल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मलिक अल्लाह यार खान, जपानमध्ये व्यवसाय करतात. मलिक हवाला आणि हंडी यांच्या माध्यमातून पाकिस्तानात आपल्या कुटुंबीयांना पैसे पाठवत होते.


सामग्री: पण त्याचवेळी रमण्णा यांच्या विरोधात आंध्रप्रदेशचे मुख्यमंत्री वाय एस जगनमोहन रेड्डी यांनी सर्वोच्च न्यायालयात दाखल केलेली याचिक न्यायालयाने फेटाळली आहे. किंबहुना ही याचिका फेटाळल्यावरच रमण्णा यांच्या शिफारसीचं पत्र बोबडे यांनी पाठवलं.

पण, सरन्यायाधीशपदासाठी नाव सुचवलेले रमण्णा त्यांच्याच राज्यात वादग्रस्त का ठरलेत? त्यांच्या विरोधातले वाद काय आहेत? आणि त्यांनी कुठल्या महत्त्वाच्या खटल्यात न्यायनिवाडा केलाय? म्हणजे, थोडक्यात आपल्या आगामी सरन्यायाधीशांविषयी आज सोपी गोष्टमध्ये जाणून घेऊया…

संशोधन - ऋजुता लुकतुके, बाला सतीश

लेखन, निवेदन- ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग- निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशाचे मावळते सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांनी पुढचे सरन्यायाधीश म्हणून नुतलापट्टी वेंकट रमण्णा यांच्या नियुक्तीची शिफारस राष्ट्रपतींकडे केली आहे.


सामग्री: पण त्याठिकाणी काळ जणू ठप्प झाल्यासारखा वाटतोय. 11 मार्च 2011 रोजी जपानच्या स्थानिक वेळेनुसार घड्याळात दुपारचे 2 वाजून 46 मिनिटं झाली होती. जपानला भूकंपाचे धक्के बसले आणि सगळ्यांत भयानक आण्विक अपघात झाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जपानमधल्या फुकुशिमामध्ये एकाचवेळी भूकंप, त्सुनामी आणि आण्विक अपघात अशा तीन दुर्दैवी घटना घडल्या होत्या. आता या घटनेला 10 वर्षं पूर्ण झाली आहेत.


सामग्री: पण त्यातल्या काही कठीण प्रश्नांची उत्तरं आम्ही सोपी गोष्टमधून द्यायचा प्रयत्न केला. आता पुढच्या वर्षात तुम्हाला कुठल्या अवघड प्रश्नांची सोपी गोष्ट जाणून घ्यायला आवडेल?

संशोधन – टीम बीबीसी

लेखन, निवेदन – जान्हवी मुळे

एडिटिंग – निलेश भोसले

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2020 हे वर्ष सगळ्यांसाठीच खडतर होतं. कोरोना विषाणूची साथ आणि लॉकडाऊनशिवाय यंदा इतर अनेक घटनांनीही जगाला कधी हादरे दिले तर कधी बुचकाळ्यात टाकलं.


सामग्री: पण त्यासाठी नेमका किती वेळ लागेल?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना विषाणूने चीनमध्ये थैमान घातले आहे. या विषाणूवरती लस शोधण्याचे प्रयत्न सुरु आहेत.


सामग्री: पण दुसरीकडे संपूर्ण महाराष्ट्रात 5 लढती इतक्या अटीतटीच्या झाल्या की यातल्या विजयी उमदेवारांचं मताधिक्य हे 1000 मतांपेक्षाही कमी आहे.

1. दौंड

दौंड मतदारसंघात मतमोजणीच्या वेळेस उत्कंठावर्धक घडामोडी झाल्या. इथे भाजपचे राहुल कुल आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे रमेश थोरात यांच्यात लढत होती.

राहुल कुल यांचे वडील सुभाष कुल यांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये कुल आणि थोरात असे दोन गट तयार झाले.

राहुल कुल

2004 च्या निवडणुकीत रंजना कुल आणि रमेश थोरात यांच्यात लढत झाली. त्यात रंजना कुल विजयी झाल्या होत्या.

त्यानंतर 2009 च्या निवडणुकीत रमेश थोरातांनी राहुल कुल यांना पराभूत केलं.

2014 ला राहुल कुल यांनी पुन्हा थोरातांना पराभूत केलं.

काल (24 ऑक्टोबर) विधानसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीत सुरुवातीला रमेश थोरात 200 मतांनी विजयी झाल्याचं जाहीर करण्यात आलं. पण यावर आक्षेप घेत राहुल कुल यांनी फेरमोजणीची मागणी केली. या फेर मोजणीमध्ये राहुल कुल यांचा 746 मतांच्या फरकांने विजय झाला.

2. चांदिवली

शिवसेनेच्या दिलीप लांडे यांनाही असाच निसटता विजय मिळाला.

उत्तर मुंबईतल्या चांदिवली मतदारसंघातून शिवसेनेचे दिलीप लांडे आणि काँग्रेसचे नसीम खान यांच्यात चुरशीची लढत झाली. यात लांडे यांनी केवळ 380 मतांनी बाजी मारली.

नसीम खान यांना एकूण 85,436 मतं मिळाली. तर दिलीप लांडेंना 85,816 मतं मिळाली.

3. अर्जुनी मोरगाव

अर्जुनी मोरगाव मतदारसंघामध्ये भाजप आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या उमेदवारांमध्ये चुरशीची लढत झाली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मनोहर चंद्रिकापुरे आणि माजी केंद्रीय मंत्री राजकुमार बडोले यांच्यात अतिशय कमी मतांचा फरक होता.

मनोहर चंद्रिकापुरे यांना 72400 मतं मिळाली तर राजकुमार बडोलेंना 71682 मतं मिळाली.

बडोलेंचा केवळ 718 मतांनी पराभव झाला.

4. कोपरगाव

कोपरगावमध्ये सामना रंगला तो पुन्हा एकदा भाजप आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये. इथेही राष्ट्रवादी काँग्रेसने निसटता विजय मिळवला.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आशुतोष काळे यांनी अवघ्या 822 मतांनी भाजपच्या स्नेहलता कोल्हेंवर बाजी मारली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या आशुतोष काळे यांना एकूण 87566 मतं मिळाली तर भाजपकडून लढणाऱ्या स्नेहलता कोल्हे यांना 86547 मतं मिळाली.

5. सांगोला

विधानसभेतले सर्वात ज्येष्ठ सदस्य असणाऱ्या गणपतराव देशमुख यांनी यावर्षी निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय घेतला होता....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांमध्ये अजित पवार, विश्वजित कदम, धीरज देशमुख यांच्यासारख्या उमेदवारांनी तब्बल एक लाखांपेक्षा जास्त मतांच्या फरकानं बाजी मारली.


सामग्री: पण दुसऱ्या लाटेत डोळे लाल होणं, तोंडाला चव नसणं, वास न येणं, त्यासोबत सर्दी, खोकला, ताप, थकवा आणि सांधेदुखी (संधिवात) अशी लक्षणं पहायला मिळत आहेत.

कोरोनाची लागण झाली आहे हे कसं ओळखाल? जाणून घ्या या व्हीडिओमधून.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना संसर्गाच्या पहिल्या लाटेत कोरोनाबाधित झाल्यानंतर हार्ट अटॅक, ब्रेन स्ट्रोक, पायात रक्तवाहिन्यांमध्ये गुठळी किंवा गॅंगरीन झाल्याने येणाऱ्या रुग्णांची संख्या जास्त होती.


सामग्री: पण दोन वर्षांपूर्वी इसाबेला यांना सडपातळ दिसण्याचं वेड लागलं होतं. त्या नादात अतिव्यायामामुळे दोन वर्षे त्यांना मासिक पाळीच आली नाही. पण त्यांनी त्याकडे साफ दुर्लक्ष केलं होतं.

जाडेपणाच्या भीतीने इसाबेला यांचा संताप व्हायचा. आपली शरीरयष्टी त्यांना आवडायची नाही. त्यांना स्वतःची फिगर बदलायची होती. आपण परफेक्ट असावं, असं त्यांना नेहमी वाटायचं.

2015 ला त्यांनी आपल्या खाण्यापिण्याच्या सवयी, डाएट आणि दैनंदिन व्यायामाच्या पोस्ट इंस्टाग्रामवर टाकायला सुरू केलं.

लवकरच 28 वर्षीय इसाबेला यांनी लोकांचं लक्ष वेधून घ्यायला सुरुवात केली. त्यांचे हजारो फॉलोअर्स बनले.

यामुळे मला लोकांनी स्वीकारल्याची भावना मनात निर्माण झाली, असं इसाबेला सांगतात.  पण इसाबेला आनंदी असल्याचं दाखवत असल्या तरी आतून त्या दुःखी होत्या.

इसाबेला सांगतात, "मी सातत्याने वजन कमी करण्याचा विचार करायचे, यापेक्षा वेगळंही काही सौंदर्य असतं, याची मला खबर नव्हती. निरोगी जीवनशैलीचा विचार माझ्या डोक्यात नव्हता."

वजन कमी करून सडपातळ दिसण्याच्या नादाने चिंताग्रस्त झालेल्या इसाबेला याच कारणामुळे पुढे आजारी पडल्या.

खाण्यापिण्यावर बंधनं

रुसो यांनी आपली कहाणी बीबीसीला सांगितली. रुसो यांच्या मनात त्यांच्या नितंबाचा आकार तसंच पायाची लांबी यामुळे असुरक्षिततेची भावना होती.

18 वर्षांच्या असताना त्या अमेरिकेला गेल्या. पण तिथं गेल्यानंतर परिस्थिती आणखी बिघडली.

तिथं त्यांनी एक जिम लावलं होतं. तिथं संपूर्ण वेळ लोक डाएटिंगबद्दलच चर्चा करायचे.

"रुसो यांनी आपल्या जेवणावर अनेक बंधनं घातली. पण कधी कधी त्या जेवणावर नियंत्रण ठेवू शकत नव्हत्या. अशा वेळी वजन वाढायचं. याचा ताण येऊन त्या पुन्हा कठोरपणे डाएटचं नियोजन करायच्या," असं त्या सांगतात.

प्रचंड संघर्षानंतर 2015 मध्ये त्यांनी आपल्या कल्पनेतील फिगर मिळवली. याच शरीरयष्टीची त्यांना इच्छा होती. यानंतर त्यांनी लोकांना डाएटबाबत सल्ला देणं सुरू केलं. हळूहळू त्यांचे फॉलोअर्स वाढत गेले.

त्या सांगतात, "माझ्याकडून लोकांनी प्रेरणा घेणं मला आवडायचं. मी माझी परफेक्ट बॉडी मिळवण्यासाठी घेतलेल्या परिश्रमाचं हे फळ आहे, असं मला वाटायचं."

"पण हे किती जबाबदारीचं काम आहे, याची आता मला जाणीव झाली आहे. अनेकांना लोकांना प्रेरणा द्यायची असते, पण ते त्या मागचा संघर्ष लोकांना दाखवत नाहीत. त्या दरम्यान कोणत्या मानसिक स्थितीतून आपण जात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इसाबेला रुसो यांचे खांदे अतिशय रुंद आहेत. हातपाय लांब आहेत. शरीर अगडबम असलं तरी आपल्या शरीरावर आपलं प्रेम असल्याचं त्या सांगतात.


सामग्री: पण दोन्ही पक्षांमध्ये जागा वाटपावरून वाद होण्याची चिन्ह आहेत. ज्याला मित्रपक्ष आणि त्यांना सोडण्यात येणाऱ्या जागा पहिलं कारण ठरू शकतं.

लोकसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान लातूरमध्ये झालेल्या सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी उद्धव ठाकरे यांचा उल्लेख 'छोटा भाऊ' म्हणून केला होता. तर लोकसभा निवडणुकांच्या निकालांच्या दिवशी झालेल्या पत्रकार परिषदेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्धव ठाकरे यांचा उल्लेख 'मोठा भाऊ' असा केला होता.

उद्धव ठाकरे माझे मोठे बंधू आहेत आणि मोदीजी उद्धव ठाकरे यांचे मोठे बंधू आहेत, असं देवेंद्र फडणवीस म्हणाले होते.

विधानसभेसाठी ५०-५० चा फार्म्युला

लोकसभा  निवडणूकीपूर्वीचे शिवसेना भाजपचे वाद हे जगजाहीर आहेत. सत्तेत राहूनही शिवसेनेने कायम विरोधी पक्षाची भूमिका बजावली. पण त्यानंतरही स्वबळावर लढण्याची भाषा करणार्‍या शिवसेनेने लोकसभेला भाजपबरोबर युती केली.

ही युती करताना विधानसभेला दोन्ही पक्षांचा ५०-५० चा फार्म्युला जाहीर करण्यात आला. पण लोकसभेला मिळालेल्या अभूतपूर्व यशानंतर विधानसभेच्या निवडणुकीत शिवसेनेला दिलेला शब्द पाळणार का? हा प्रश्न वारंवार समोर येतोय. ही चर्चा सुरू असली तरी राज्याचे महसूलमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी २ जूनला औरंगाबादमध्ये पत्रकारांशी बोलताना मित्रपक्षांना १८ जागा सोडून इतर जागांवर शिवसेना आणि भाजप ५०-५० टक्यांच्या फॉर्म्युल्यावर लढेल असं म्हटलंय.

त्यामुळे जागावाटपाच्या ठरलेल्या फॉर्म्युल्याचं आश्वासन भाजप पाळणार नाही असं होणार नाही, असं लोकमतचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक संदीप प्रधान यांना वाटतं. ते पुढे सांगतात, "जर हे जागावाटपाचं आश्वासन भाजपने पाळलं नाही तर भाजपला मित्रपक्षाची अजिबात किंमत नाही यावर शिक्कामोर्तब होईल आणि पुन्हा एकदा शिवसेना-भाजपचे वाद चव्हाट्यावर यायला सुरुवात होईल."

५०-५० च्या फॉर्म्युलावर शिवसेना भाजप लढतील. विद्यमान आमदारांच्या जागांवर अडचण येणार नाही, तर १३५ जागांपैकी १३ जागांवर शिवसेना आणि भाजपचे वाद होण्याची शक्यता असल्याचं मिड-डे वृत्तपत्राचे मुंबई शहर संपादक संजीव शिवडेकर यांना वाटतं.

सत्ता आली तर मुख्यमंत्री पद कोणाकडे?

लोकसभा निवडणुकीत झालेल्या युतीनंतर दुसर्‍याच दिवशी शिवसेनेकडे अडीच वर्षं मुख्यमंत्री पद असावं असं वक्तव्य शिवसेनेचे  मंत्री रामदास कदम यांनी केलं होतं. तर महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी असा कोणताही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभा निवडणुकीत युतीला अभूतपूर्व यश मिळालं. नरेंद्र मोदी पुन्हा पंतप्रधान झाले. यानंतर आता महाराष्ट्रात होणार्‍या विधानसभा निवडणुकीचे वारे वेगाने वाहू लागलेयत. लोकसभेत एकट्या भाजपच्या 303 जागा निवडून आल्या. इतक्या जागा निवडून आल्यानंतर राज्यात भाजप लहान भाऊ ठरणार की मोठा भाऊ याकडे सर्वांचं लक्ष लागलंय.


सामग्री: पण धाव घेण्याच्या प्रयत्नात कोहली धावबाद झाल्यामुळे मोठा डाव खेळण्याची त्याची संधी हुकली. कोहलीच्या आठ वर्षांच्या कसोटी क्रिकेट कारकिर्दीत फक्त दुसऱ्यांदा धावबाद झाला आहे.

विराट कोहलीच्या रनआऊटवर माजी क्रिकेटपटू शेन वॉर्ननेही हळहळ व्यक्त केली आहे. विराटची मोठी इनिंग आपल्याला पाहायला मिळाली असती. तो अगदी योग्य फॉर्मात होता. पण विराटच्या आऊट होण्यामुळे क्रिकेटच्या चाहत्यांचेच नुकसान झाल्याची भावना शेन वॉर्नने व्यक्त केली आहे.

कोहली बाद झाल्यानंतर भारताच्या फलंदाजांची पडझड पाहायला मिळाली. सकाळी सावध सुरुवात केल्यानंतरही पहिल्या दिवसअखेर भारताची धावसंख्या 6 बाद 233 पर्यंत पोहोचली आहे.

पहिल्या दिवसाचा खेळ थांबला त्यावेळी रिद्धिमान साहा 9 आणि रविचंद्रन अश्विन 15 धावांसह नाबाद होते.

एकाच मैदानावर कोहली दुसऱ्यांदा धावबाद

विराट कोहली आपल्या कसोटी क्रिकेट कारकिर्दीत आज केवळ दुसऱ्यांदा धावबाद झाला.

77 व्या षटकात ऑस्ट्रेलियन ऑफ स्पिनर नॅथन लायन याच्या गोलंदाजीवर अजिंक्य रहाणे स्ट्राईकवर होता. चेंडू फटकावल्यानंतर रहाणेने कोहलीला धाव घेण्यासाठी कॉल दिला. पण धाव पूर्ण होणार नसल्याचा अंदाज येताच त्याने कोहलीला पुन्हा मागे पाठवलं. पण तोपर्यंत कोहलीने अर्धी धावपट्टी पार केली होती. तो पुन्हा माघारी परतू शकला नाही.

जॉश हेजलवूडने क्षणही न दवडता चेंडू लायनकडे भिरकावला. लायनने कोणतीही चूक न करता कोहलीला धावबाद केलं. कोहलीने 180 चेंडूंचा सामना करत 74 धावा केल्या. तो आपलं शतक सहज पूर्ण करेल असं वाटत असतानाच त्याच्या विकेटमुळे भारतीय संघात निराशा पसरली.

कोहली बाद झाला तेव्हा भारताचा डाव 4 बाद 188 असा झाला. त्यानंतर अजिंक्य रहाणे (42) आणि हनुमा विहारी (16) हेसुद्धा झटपट बाद झाल्यामुळे भारताची 6 बाद 206 अशी अवस्था झाली होती. पण साहा-अश्विन जोडीने अखेरची पाच-सहा षटके सावधपणे खेळून काढत धावसंख्या 233 पर्यंत पोहोचवली.

आठ वर्षांपूर्वी म्हणजेच 2012 च्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात याच मैदानावर कोहली रनआऊट झाला होता. त्यावेळी पहिल्या डावात कोहलीने शतक झळकावलं होतं. पण दुसऱ्या डावात हिलफेनहॉसच्या थेट फेकीवर कोहली 22 धावांवर बाद झाला होता. याची चर्चा सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात सुरू आहे.

शॉ-अग्रवाल यांची निराशा, पुजारा-कोहली-रहाणे यांनी डाव सांभाळला

नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी स्वीकारल्यानंतर भारताचा सलामीवीर पृथ्वी शॉ याने निराशा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या चार कसोटी सामन्यांच्या मालिकेतील पहिल्या सामन्याचा आज पहिला दिवस होता. हा कसोटी सामना गुलाबी चेंडूवर खेळवण्यात येत आहे. अॅडलेडमध्ये होत असलेल्या या सामन्यात भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार विराट कोहली चांगल्या लयीत दिसत होता.


सामग्री: पण नंतर फेसबुकचा अल्गोरिदम, ज्यामुळे लोकांच्या फीडमध्ये विविध पोस्ट किंवा माहिती येते, तोच बदलला. तिच्या आयुष्यात सोशल मीडियाला एवढं महत्त्वाचं स्थान होतं की असं अल्गोरिदम बदलणं तिच्या धक्कादायक ठरू शकत होतं. आणि झालंही तसंच.

लियाचा कन्टेन्ट आता कमी लोकांच्या फीडमध्ये दिसत होता. त्यामुळे तिच्या कॉमिक्सना आता पूर्वीपेक्षा कमी 'लाईक्स' मिळू लागले.

"मला पुरेसा ऑक्सिजनच मिळत नसल्यासारखं वाटत होतं," तिने Vice.com शी बोलताना सांगितलं. "म्हणजे, मी त्या चित्रामध्ये माझं सर्वस्व ओतायचे आणि त्याला फक्त 20 लाईक्स मिळायचे."

तिच्यासारखा हा अनुभव तुम्हालाही कधी ना कधी आला असेलच. समाजाकडून मिळणारी मान्यता चटक लावणारी असते. आणि फेसबुकवरचे 'लाईक्स' हे समाजाकडून मान्यता वा दुजोरा मिळण्यातलाच एक प्रकार आहे.

एक खटका दाबल्यावर त्यातल्या स्लॉट्समधले चित्रं फिरू लागतात आणि जर त्यांच्यात काही साम्य असलं की तितके गुण आणि पर्यायाने पैसे मिळतात.

काही अभ्यासक स्मार्टफोन्सची तुलना कसीनोमध्ये असणाऱ्या स्लॉट मशीन्सशी करतात. एक खटका दाबल्यावर त्यातल्या स्लॉट्समधले चित्रं फिरू लागतात आणि जर त्यांच्यात काही साम्य असलं की तितके गुण आणि पर्यायाने पैसे मिळतात.

या स्लॉट मशीनवर खेळताना आपल्या मेंदूमध्ये ज्या गोष्टी होतात त्याच स्मार्टफोनमुळेही होतात. आपल्याला यातून काहीतरी मिळणार, अशी भावना आपल्या मनात निर्माण होते.

प्राध्यापक नताशा डो श्चल यांचं असं म्हणणं आहे की स्लॉट मशीन्सची निर्मितीच अशा प्रकारे करण्यात आलेली असते, की तुम्हाला त्याचं व्यसन लागाव. त्या स्लॉट मशीनवर लोकांनी जास्तीत जास्त वेळ घालवावा हाच कसिनोज हेतू असतो. लोकांनी या स्क्रीन्ससमोर उभं रहावं, तिथले रंगीबेरंगी दिवे पाहावेत आणि मेंदूतून जास्तीत जास्त डोपामाईन स्त्राव व्हावा.

लिया पर्लमन

सोशल मीडिया कंपन्यांनी ही गोष्ट बरोबर हेरली. जास्त लाईक्स, नवनवीन नोटिफिकेशन्स किंवा अगदी जुन्या पद्धतीचा ईमेल - आपण आपला फोन हातात घेत तो अनलॉक करतो तेव्हा आपल्यासमोर नेमकं काय येणार, हे आपल्याला माहीत नसतं.

म्हणूनच लाईक्समध्ये अशी अचानक घसरण झाल्याने आपण फेसबुकवर जाहिराती विकत घ्यायला लागल्याचं सांगताना लिया ओशाळून जाते. "मला सगळ्यांचं लक्ष पुन्हा वेधून घ्यायचं होतं."

पण तिच्या या ओशाळं होण्यामध्येही एक विरोधाभास आहे.

कॉमिक आर्टिस्ट होण्याआधी लिया एक फेसबुक डेव्हलपर होती. आणि जुलै...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लिया पर्लमन "इमोशनल लिटरसी" आणि "सेल्फ लव्ह" याविषयीची कार्ट्न्स रेखाटते. तिने ती फेसबुकवर पोस्ट करायला सुरुवात केल्यावर तिच्या मित्रमंडळींनी त्यांना चांगला प्रतिसाद दिला.


सामग्री: पण नऊ वर्षांच्या रौआचा प्रवास वेगळा आहे. निर्वासित छावणीमधून बाहेर पडून रौआ थेट युकेला पोहोचली आहे. आता ती तिथल्या शाळेत जाईल. कसा झाला तिचा हा प्रवास? पाहा व्हीडिओ.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2011पासून जवळपास 60 लाख निर्वासित सिरियातून बाहेर पडले. पण यापैकी खूप कमी जणांचं आयुष्य पूर्वपदावर आलं, असं संयुक्त राष्ट्रांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: पण नवऱ्यानं लग्नानंतर नाव बदललं आणि बायकोचं नाव स्वीकारलं, हे तुम्ही कधी ऐकलं आहे का? विकसित देशांतही असे पुरुष सापडणं दुर्मीळ आहे. बीबीसीच्या क्रिस्टी ब्रिवर अशा तीन पुरुषांना भेटल्या.

लंडनमधल्या एका प्राथमिक शाळेतले शिक्षक रॉरी 2016 मध्ये उन्हाळ्याच्या सुट्टीत फिरायला गेले ते मिस्टर रॉरी कुक म्हणून. आणि नवीन शैक्षणिक सत्रात ते शाळेत परतले तेव्हा त्यांचं आडनाव मिस्टर डिअरलव होतं. त्यांच्या वर्गातल्या सात ते आठ वर्षं वयाच्या विद्यार्थ्यांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला. याआधी महिला शिक्षकांनी लग्नानंतर त्यांची आडनावं बदलल्याचं त्यांना माहीत होतं. पण पुरुषानं? कधीही नाही.

त्यांच्या वर्गातल्या एका विद्यार्थिनीला राहावलं नाही आणि अखेर तिने रॉरी यांना खेळायच्या मैदानावर विचारलं, "तुम्ही तुमचं आडनाव का बदललं, मिस्टर डिअरलव?"

रॉरी यांनी स्मित करत बोटातली वेडिंग रिंग दाखवली आणि उत्तर दिलं, "कारण माझं लग्न झालं आहे. हे बघं!"

"पण का?" तिने विचारलं.

"कारण जेव्हा आपण लग्न करतो तेव्हा तुम्ही कुठलं नाव हवं, हे ठरवू शकता. तुम्ही तुमचं पूर्वीचंच नाव ठेऊ शकता किंवा जोडीदाराचं नावं  घेऊ शकतात. दोन्ही नावं ठेवू शकता किंवा नवीन नावही निवडू शकता. मी माझ्या पत्नीचं आडनावं निवडलं, डिअरलव," रॉरीने सांगितलं.

"शाळांमध्ये विद्यार्थी जे सामान्यपणे अनुभवतात, तेच खरं म्हणून स्वीकारतात. माझं आडनाव बदलण्याचा निर्णय हा त्यांच्यासाठी नवीन संकल्पना होती. माझ्यासाठी एक वेगळा विचार रुजवण्याची ही एक चांगली संधी होती," रॉरी म्हणाले. चार वर्षांपूर्वी ते त्यांची पत्नी लुसी यांना 'टिंडर' या 'डेटिंग अॅप'द्वारे भेटले होते.

लुसीचं आडनाव स्वीकारणं रॉरीसाठी फारसा अवघड निर्णय नव्हता. "मी स्वःच्या कुक या आडनावाशी फार जोडला गेलेला नव्हतोच कधी", ते सांगतात. "काम करताना या सर्वांचा माझ्यावर कुठलाही परिणाम होणार नाही. सही नवीन असेल फक्त, ज्याला माझी हरकत नाही," ते म्हणाले. "मी विचार केला की, आम्हा दोघांचं एकच आडनाव असणं चांगलंच आहे आणि डिअरलव हे दोन्ही आडनावांपैकी जास्त चांगलं नाव वाटलं."

सध्या ब्रिटनमधल्या महिलांमध्ये नाव बदलण्याचं प्रमाण पुन्हा वाढलं आहे. पण रेडिओ प्रोड्यूसर असलेल्या लुसीनं आधीच स्पष्ट केलं होतं की ती तसं करणार नाही.

रॉरी आपलं आडनाव बदलेल, हेही तिला बिलकुल अपेक्षित नव्हतं. "पहिल्यांदा मला वाटलं तो मस्करी करत असावा," ती म्हणाली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्याकडे आजही लग्न झाल्यानंतर स्त्रियांचं नाव बदलतं. पण काही महिला लग्नानंतरही त्यांचं मूळ नाव तसंच ठेवतात. काही जणी लग्नानंतर दोन आडनावं ठेवतात. पाश्चिमात्य देशांत नवरा- बायको दोघांच्याही नावांपासून तयार केलंलं एक नवीन नाव स्वीकार ण्याची एक नवीन पद्धत आली आहे.


सामग्री: पण नव्या अभ्यासानुसार,  आता अरबी समुद्रात चक्रीवादळांची संख्या वाढेल, असं संशोधकांचं मत आहे. याशिवाय चक्रीवादळांमुळे होणारे Storm Surge म्हणजेच वादळामुळे आलेलं सागरी उधाण  आणि जागतिक तापमान वाढ या कारणांमुळे या शतकभरात मुंबईत समुद्राची पातळी 1.8 मीटर इतकी वाढेल, असंही मत काही संशोधकांचं आहे.

जपानमधील संशोधक एच. मुराकामी (जपान एजन्सी फॉर मरिन अर्थ सायन्स आणि तंत्रज्ञान), एम. सुगी आणि ए. किटोह (मेटेरॉलॉजिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट, इबाकारी) यांच्या शोधनिबंधात मुंबईबाबत हा उल्लेख आहे.

अरबी समुद्रात चक्रीवादळांची वारंवारता 46 टक्के इतकी वाढेल, तर बंगालच्या उपसागरमध्ये ही वारंवारिता 31 टक्केंनी कमी होईल, अशी माहिती या रिसर्च पेपरमध्ये देण्यात आली आहे.

'फ्युचर चेंज इन ट्रॉपिकल सायक्लॉन इन द नॉर्थ इंडियन ओशन प्रोजेक्टेड बाय हाय-रेझोल्युशन एमआरआय-एजीसीएम' या नावाचा रिसर्च पेपर या तीन संशोधकांनी सादर केला. हा रिसर्च पेपर 2012मध्ये पहिल्यांदा प्रसिद्ध झाला होता.

अरबी समुद्रात चक्रीवादळं वाढण्यामागची कारणमीमांसा करताना विविध थर्मोडायनॅमिक मानकांचा अभ्यास करण्यात आला आहे. चक्रीवादळांची तीव्रता वाढत्या तापमानामुळे वाढेल, असंही यात नमूद करण्यात आली आहे.

2007मध्ये अरबी समुद्रात निर्माण झालेलं चक्रीवादळ गोणू या भागातील पहिलं क्रमांक 5च्या तीव्रतेचं चक्रीवादळ होतं. या वादळाचा ओमानला मोठा तडाखा बसला होता. याशिवाय 1979 ते 1991 या कालावधीशी तुलना करता 1992 ते 2008 या कालावधीत अरबी समुद्रात दर वर्षीच्या वादळांच्या दिवसांत वाढ झाली आहे, अशीही माहिती यात देण्यात आली आहे.

या रिसर्च पेपरमध्ये ब्राऊन क्लाउडचा उल्लेखही आहे. ब्राऊन क्लाउड म्हणजे हवेतील प्रदूषणाचा थर होय. या ब्राऊन क्लाऊडमुळे अरबी समुद्रात मान्सूनपूर्व चक्रीवादळांची तीव्रता वाढली असल्याचं म्हटलं आहे.

वादळांमुळे समुद्राच्या पातळीत होणारी वाढ स्टॉर्म सर्ज (storm surge) म्हणून ओळखली जाते. नेहमीच्या भरतीपेक्षा स्टॉर्म सर्जच्या वेळी मोठ्या लाटा उसळतात आणि त्यामुळे समुद्राचं पाणी चढतं. याचा परिणाम म्हणून किनारपट्टीच्या भागात मोठे पूर येतात.

मुंबईत उधाण किती?

खरगपूरच्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीचे (आयआयटी) संशोधक सी. शाजी आणि टी. विशाल, तसंच आय. एम. सिस्टीम्स ग्रुप (मेरीलॅंड, अमेरिका) येथील संशोधक एस. कार यांनी 'स्टॉर्म सर्ज स्टडीज इन द नॉर्थ इंडियन ओशिएन :...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अरबी समुद्रात निर्माण झालेल्या ओखी चक्रीवादळाचा मुंबईसह उत्तर महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीला तडाखा बसला आहे. सर्वसाधारणपणे बंगालच्या उपसागराच्या तुलनेत अरबी समुद्र  सुरक्षित मानला जातो, तिथे चक्रीवादळं सहसा येत नाहीत.


सामग्री: पण नोकरीला रामराम ठोकत जेफ यांनी वडिलांच्या गॅरेजमधून एक ऑनलाईन पुस्तक विक्री पोर्टल सुरू केलं, नाव ठेवलं 'अॅमेझॉन'.

आज 'अॅमेझॉन' जगभरातल्या 10 सर्वश्रेष्ठ ब्रँड्सपैकी एक आहे. पण बेझोस यांची सुरुवात इतकी सोपी नव्हती.

जाणून घेऊया त्यांच्या या प्रवासाबद्दल.

आणखी वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेल्या न्यू मेक्सिकोमध्ये एका अल्पवयीन आईच्या पोटी जेफ बेझोस यांचा जन्म झाला. पदवीनंतर त्यांनी वॉल स्ट्रीटच्या कंपन्यांमध्ये मोठ्या पगाराची नोकरी केली.


सामग्री: पण पदवीधर असलेली नायाब पुढच्या आठवड्यात होणाऱ्या निवडणुकीत एक ट्रान्सजेंडर उमेदवार म्हणून रिंगणात उभी ठाकली आहे.

"तुमच्याकडे राजकीय ताकद आणि देशाच्या महत्त्वांच्या संस्थांचा भाग असल्याशिवाय तुम्हाला तुमचे हक्क मिळत नाही, असं मला जाणवलं," त्यांनी बीबीसीला सांगितलं.

या निवडणुकीत ट्रान्सजेन्डर समुदायाचे अनेक लोक उभे आहेत. पाकिस्तानमध्ये या समाजाातील लोकांना हक्क मिळण्याच्या दृष्टीनं ही एक महत्त्वाची घटना आहे.

अनन्वित छळ

पाकिस्तानच्या ट्रान्सजेंडर लोकांचा रुढीवादी समाजाकडून अनन्वित छळ झाला आहे. या समाजाला हिजडा किंवा ख्वाजा सिरा असं म्हणतात. या समाजावर कायमच अन्याय झाला आहे. शिक्षण, नोकरी आणि आरोग्य या मूलभूत हक्कांपासून त्यांना वंचित ठेवण्यात आलं होतं.

मुघल दरबारांमध्ये हिजडे गायक, नर्तक किंवा अगदी सल्लागारपदी काम करायचे. मात्र ब्रिटिशांनी भारतावर राज्य करण्यास सुरुवात केल्यावर त्यांनी बहुतांश ट्रान्सजेंडर समाजाला गुन्हेगार ठरवण्याचा धडाका लावला. त्यांना योग्य मार्ग सोडून गेलेले, असं ठरवत ब्रिटिशांनी त्यांचे नागरी हक्क नाकारले.

उझमा याकूब या ट्रान्सजेंडर्सच्या हक्कांसाठी लढणाऱ्या Forum for Dignity Initiative गटाच्या प्रमुख आहेत. त्यांच्या मते ट्रान्सजेंडर लोकांना त्यांचे हक्क प्रदान करण्यात पाकिस्तानने या प्रदेशात आघाडी घेतली आहे.

राष्ट्रीय ओळखपत्रांमध्ये 'तृतीयपंथी' अशी ओळख देणाऱ्या आघाडीच्या देशांमध्ये पाकिस्तानचा क्रमांक लागतो, तेही अगदी दशकापूर्वी. आणि गेल्या वर्षीच त्यांच्या पासपोर्टमध्येही हा पर्याय उपलब्ध झाला आहे. अनेक पाश्चिमात्य देशांतसुद्धा हा पर्याय उपलब्ध नाही.

मे महिन्यात पाकिस्तानने एक नवीन विधेयक संमत केलं, ज्यामुळे पाच लाख ट्रान्सजेंडर्सना त्यांचे मूलभूत हक्क दिले. त्यानुसार इंटरसेक्स, ट्रान्सवेस्टाइट्स (विरुद्धलिंगी व्यक्तींचे कपडे घालायला आवडतात असे लोक) आणि हिजड्यांविरुद्ध भेदभाव करण्यास पाकिस्तानात कायदेशीर बंदी घालण्यात आली.

यामुळे हा समाज सार्वजनिक आयुष्यातही तितकाच सक्रिय झाला आहे. मार्चमध्ये एका टीव्ही चॅनलने एका ट्रान्सजेंडर महिलेला निवेदक म्हणून घेतलं. तसंच मागच्या महिन्यात एका ट्रान्सजेंडर महिलेने चित्रपटात पदार्पण केलं.

हल्ली ते आम्हाला मारूनच टाकतात

परंतू पाकिस्तानमध्ये ट्रान्सजेंडर लोकांविरुद्ध होणाऱ्या हिंसाचारात प्रचंड वाढ झाली आहे.

ज्या ट्रान्सजेंडर पुरुषांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नायाब अली जेव्हा 13 वर्षांची होती, तेव्हा त्यांचा नातेवाईकांकडून शारीरिक आणि मानसिकरीत्या छळ करण्यात आला होता. नंतर तिच्या प्रियकराने तिच्यावर अॅसिड हल्ला केला. एक ट्रान्सजेंडर महिला म्हणून तिचं आयुष्य वादळी होतं.


सामग्री: पण प्रत्येकाच्या आयुष्यात असा क्षण कधी ना कधी येतोच जेव्हा असं वाटत, की स्वतःमध्ये बदल घडवून आणला नाही तर आपलं अस्तित्त्वंच धोक्यात येईल.

2011मध्ये रोहित शर्माच्या बाबत असंच झालं होतं. कृष्णम्माचारी श्रीकांत यांच्या नेतृत्त्वाखालील निवड समितीने भारतीय उपखंडामध्ये होणाऱ्या वर्ल्ड कप क्रिकेट टीममध्ये मुंबईच्या या बॅट्समनची निवड केली नव्हती.

वर्ल्डकप 2011च्या आधीच्या चार वर्षांच्या करिअरमध्ये रोहित शर्मा 61 वन डे मॅचेस खेळला होता. आणि यामध्ये त्याची सरासरी होती इनिंग्स 27 रन्स. शिवाय त्यानं 2 शतकंही केली होती. त्याच्या नावावर एकूण 1248 धावा जमा होत्या. पण या कामगिरीने त्याला टीममध्ये स्थान मिळणार नव्हतं.

खरंतर रोहितकडे भारतीय क्रिकेटमधील सर्वात प्रतिभावंत बॅट्समन म्हणून पाहिलं जात असतानाच्या काळात त्याची ही सरासरी होती.  कोणत्याही गोलंदाजाचा चेंडू मैदानाच्या कोणत्याही कोपऱ्यामध्ये सीमापार करण्याची क्षमता त्याच्याकडे होती.

पुल, फ्लिक, कव्हर ड्राईव्ह, स्ट्रेट ड्राईव्ह असे सगळे फटके रोहितच्या भात्यात होते. त्याचं टायमिंग चांगलं होतं. त्याच्यावर टीका करणारेही त्याच्याकडे या खेळाची दैवी देणगी असल्याचं मानत. पण असं सगळं असूनही रोहित शर्माच्या खेळात सातत्य नव्हतं.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये यशस्वी होण्यासाठी जी मानसिकता आणि शिस्त असणं गरजेचं असतं त्याला रोहित फारसं महत्त्वं देत नव्हता. क्रिकेटचं मैदान आणि नेटमधला सराव यापेक्षा रोहितचा जास्त वेळ रात्री उशीरापर्यंत पार्टी करण्यात जायचा. परिणामी हळूहळू तो अनफिट झाला.

विनोद कांबळीप्रमाणेच आणखी एका प्रतिभावंताचं करिअर संपुष्टात येतंय की काय असं वाटू लागलं होतं. तेव्हा पहिल्यांदा वर्ल्ड कप टीममध्ये स्वतःचं नसणं खुपलं. टीम इंडिया सचिन तेंडुलकरला वर्ल्डकपची भेट देत असताना रोहितच्या मनात त्याचा सल नक्कीच असणार.

आत्मपरीक्षणाचा काळ

आत्मचिंतनाच्या याच काळात रोहितनं स्वतःला बदलायचं ठरवलं. जून 2011मध्ये वेस्ट इंडिजच्या दौऱ्यामध्ये रोहितनं सहा वनडे मॅचेसमध्ये तीन अर्ध शतकं केली. यानंतर वेस्ट इंडिजची टीम भारत दौऱ्यावर आली असताना त्याने पाच वन डे सामन्यांमध्ये तीन अर्ध शतकं ठोकली. रोहित पुन्हा मार्गावर आला आहे असं वाटत असतानाच त्याच्या करिअरमधल्या सर्वात वाईट काळाला सुरुवात झाली.

2012मध्ये रोहित 14 वन डे सामने खेळला आणि 12च्या सरासरीने त्याने फक्त 168 धावा केल्या....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

(रोहित शर्माला राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार मिळाला आहे. त्यानिमित्ताने वर्ल्ड कप 2019 वेळी रोहित शर्मावर लिहिलेला लेख पुन्हा प्रसिद्ध करत आहोत.)

स्वतःमध्ये बदल घडवणं अतिशय कठीण असतं. अनेकदा लोकांना स्वतःचा कमकुवतपणा लक्षात येत नाही किंवा अनेक प्रयत्न करूनही काहीजण स्वतःमध्ये बदल घडवू शकत नाहीत.


सामग्री: पण प्राध्यापक स्टिफन पॉविस यांनी इशारा दिलाय की गरजूंपर्यंत लस पोहचण्यासाठी अजून अनेक महिने जावे लागतील.

सध्या लशींचे बॉक्सेस हॉस्पिटलमध्ये पोहचायला सुरूवात झालीये. या आठवड्यात युकेमध्ये जवळपास आठ लाख डोसेस उपलब्ध करुन दिले जाण्याची शक्यता आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिडवरील लसीकरणाला युकेत मंगळवारपासून सुरुवात होतेय. एनएचएसच्या वैद्यकीय संचालकांनी लसीकरण संकट संपवण्यासाठीचं महत्त्वाचं पाऊल असेल.


सामग्री: पण फुफ्फुसांचा कॅन्सर होतो तरी कसा, त्याची लक्षणं काय आहेत, उपाय कसे केले जातात?

अनंत कुमार यांच्यावर उपचार केलेल्या डॉक्टरांशी आणि इतरही तज्ज्ञांनी बीबीसीने बोलून या प्रश्नांची उत्तर जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

बंगळुरूमधल्या श्री शंकरा कॅन्सर हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटरमध्ये अनंत कुमार यांच्यावर उपचार सुरू होते. याच हॉस्पिटलमध्ये ते खोकल्यासाठी उपचार घेत होते. त्यादरम्यानच त्यांना कॅन्सर झाल्याचं कळलं होतं. यानंतर उपचारांसाठी ते अमेरिकेलाही जाऊन आले होते.  20 दिवसांपूर्वीच ते अमेरिकेहून परतले होते. त्यांना उपचारासाठी शंकरा हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं.

फुफ्फुसाच्या कॅन्सरची कारणं

फुफ्फुसाच्या कॅन्सरविषयी जाणून घेण्याआधी कॅन्सर म्हणजे काय हे जाणून घेणं गरजेचं आहे.

दिल्लीतील धर्मशीला कॅन्सर अँड रिसर्च सेंटरचे डॉ. अंशुमन कुमार सांगतात, "शरीरातील पेशींचं एक वैशिष्ट्य असतं. एका ठराविक काळानंतर त्या स्वतः नष्ट होतात. मात्र कॅन्सरमुळं शरीरातल्या त्या विशिष्ट भागातल्या पेशींचा हा गुणधर्म नष्ट होतो. त्या पेशी मरत नाहीत. उलट दोनाच्या चार, चाराच्या आठ या प्रमाणात वाढतात. स्वतःहून नष्ट होण्याची त्यांची क्षमता संपते. शरीरातल्या ज्या भागातल्या पेशींमध्ये ही अडचण निर्माण होते त्याच भागाला कॅन्सरच्या उत्पत्तीचं ठिकाण मानलं जातं."

अनंत कुमार

अंशुमन यांच्या मते फुफ्फुसाच्या कॅन्सरची तीन कारणं असतात. तंबाखूचं सेवन किंवा स्मोकिंग. सिगरेट ओढणं किंवा तंबाखू खाणं याचा थेट संबंध फुफ्फुसांशी संबंधित आजारांशी असतो. यामुळे फुफ्फुसांचा कॅन्सरही होऊ शकतो.

दुसरं कारण म्हणजे वायू प्रदूषण. डॉ. अंशुमन सांगतात, "हल्ली कारखान्यांमधून होणारं प्रदूषण असो किंवा पेट्रोल-डिझेल गाड्यांमधून निघणारा धूर, या सगळ्यांमधून बेंझिन वायू निघतो. हा वायू हवेला प्रदूषित करतो. यामुळे फुफ्फुसाच्या कॅन्सरचा धोका असतो."

तिसरं कारण आहे जेनेटिक म्हणजे अनुवांशिक.

अनंत कुमार यांना कशामुळे झाला कॅन्सर?

बंगळुरूतल्या शंकरा हॉस्पिटलचे संचालक डॉ. बी. एस. श्रीनाथ सांगतात, "अनंत कुमार सिगरेट किंवा सिगार ओढायचे नाहीत किंवा मद्यपानही करत नव्हते. त्यामुळे त्यांना फुफ्फुसाचा कॅन्सर होण्यामागे पहिलं कारण नव्हतं. तसंच अनुवांशिकता हे कारणही नाही."

अनंत कुमार केंद्रीय मंत्री होते. ते बहुतेक वेळा दिल्लीतच असायचे. जगभरात दिल्लीतल्या वाढत्या प्रदूषणाची चर्चा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सन 2018 च्या कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान केंद्रीय मंत्री अनंत कुमार अनेकदा खोकताना दिसले. ही गोष्ट मे-जून महिन्यातली गोष्ट आहे. निवडणूक संपली आणि अनंत कुमार यांनी लगेचच डॉक्टरांकडे जाऊन तपासणी केली. या तपासणीत त्यांना फुफ्फुसांचा कॅन्सर असल्याचं निदान झालं. त्यानंतर सातच महिन्यांत एनएच अनंत कुमार यांच्या निधनाची बातमी आली.


सामग्री: पण बऱ्याचदा हे संकल्प पूर्ण होत नाहीत आणि वर्षाअखेरीस केवळ विनोदाचे विषय बनतात. या विनोदांमध्ये तथ्यही असतं. हे आम्ही नाही म्हणत, तर आकडेवारीवरून सिद्ध होतंय. केवळ 8 टक्के लोक त्यांचे नवीन वर्षाचे संकल्प पूर्ण करण्यात यशस्वी ठरतात. स्क्रँटन विद्यापीठाच्या अभ्यासातून हा निष्कर्ष समोर आला आहे. 'स्टॅटिस्टिक ब्रेन'नं या सर्व निष्कर्षांचं एकत्रीकरण केलं आहे.

आपला संकल्प निष्ठेनं पूर्ण करणाऱ्या मोजक्या लोकांमध्ये आपला समावेश व्हावा, असं तुम्हाला वाटत असेल तर पाच साध्या-सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवा.

छोटी सुरुवात

वास्तववादी उद्दिष्ट समोर ठेवून प्रयत्न केले तर यश मिळण्याची शक्यता नेहमी वाढते. आपण बऱ्याचदा स्वतःकडून खूप मोठमोठ्या अपेक्षा ठेवतो. "नवीन वर्षात आपला एकदम कायापालट होणार आहे आणि आपण सगळं काही करू शकतो अशा भ्रमात राहून संकल्प केले जातात," असं निरीक्षण मनोचिकित्सक राचेल विनस्टेन यांनी नोंदवलं. याउलट छोटी, छोटी उद्दिष्टं समोर ठेवून पूर्ण केली तर तुमचा उत्साह वाढतो.

उदाहरणार्थ- यावर्षी मी मॅरेथॉन धावेन असा संकल्प करण्यापेक्षा शूज खरेदी करुन रोज थोडं थोडं अंतर धावायला सुरुवात करणं महत्त्वाचं आहे. जर तुम्हाला स्वयंपाक करायला आवडत असेल, तर सुरुवातीला तुम्ही स्वयंपाकघरात मोठ्यांना मदत करा. नंतर हळूहळू आपलं पाककौशल्य वाढवण्यासाठी आठवड्यातून एकदा पूर्ण जेवण बनवा. छोटं लक्ष्य समोर ठेवून दीर्घकालीन फायदे मिळवणं हीच तर संकल्प करण्यामागची भूमिका असते.

स्पष्टता असू द्या

आपण आपली उद्दिष्टं तर ठरवतो, पण त्याची अंमलबजावणी कशी करायची याचा मात्र विचार करत नाही. संकल्प पूर्ण कसा करायचा, याचा तपशीलवार विचार करणं महत्त्वाचं असतं. "मी यावर्षी नियमितपणे जीमला जाईन असं म्हणण्यापेक्षा मी मंगळवारी दुपारी आणि शनिवारी सकाळी जीमला जाईन," असं ठरवणं जास्त योग्य असल्याचं मत ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील प्राध्यापक नील लेव्ही यांनी व्यक्त केलं.

इतरांनाही सामावून घ्या

आपल्या उद्दिष्टांमध्ये इतरांना सामावून घेतलं तर संकल्प सिद्धीसाठी प्रेरणा मिळते. आपल्या मित्रासोबत न चुकता वर्गात उपस्थित राहण्याचा संकल्प केला तर एकाला दोघं मिळून ठरवलेली गोष्ट तडीस नेता येते. संकल्प सिद्धीमध्ये सामाजिक बांधिलकीचा मुद्दा खूप महत्त्वाचा ठरतो. "आपल्या संकल्पाशी इतरही लोक जोडले आहेत, याचा विचार केला तर आपण अधिक जबाबदारीनं ठरवलेली गोष्ट पार पाडतो," असं मत वॉर्विक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नवीन वर्षाची सुरुवात झाली आहे. अनेकांच्या नववर्षाच्या संकल्पांची यादीही तयार झाली असेल. व्यायाम करायचा, पैशांची गुंतवणूक, एखादा नवीन छंद जोपासायचा किंवा आपली एखादी वाईट सवय कायमची सोडायची...अशी कोणतीही गोष्ट यावर्षी करायचीच म्हणून ठरवलं जातं.


सामग्री: पण बहुतेकजणांची या सोन्यात भावनिक गुंतवणूक असते आणि सोनं विकायची त्यांची तयारी नसते.

कठीण काळात या सोन्याचा 'तारण' म्हणून वापर करण्याची अनेकांची तयारी असते आणि कर्ज देणारेही सोनं तारण ठेवून घ्यायला राजी असतात.

सध्याच्या काळात बँकांनी सावध पवित्रा घेतला असला तरी मणप्पुरम फायनान्स लिमिटेड आणि मुथूट फायनान्ससारख्या बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्या (NBFC) या संधीचा वापर अधिक कर्जं देऊन त्याद्वारे व्याज मिळवण्यासाठी करत आहेत.

कोव्हिड 19 मुळे मार्चच्या शेवटच्या आठवड्यात सुरू झालेल्या लॉकडाऊनमुळे देशभरातल्या अनेक लहान व्यापारी, शेतकरी आणि उद्योजकांचं नुकसान झालंय. या परिस्थितीत अनेकांनी खर्च भागवण्यासाठी 'गोल्ड लोन्स'चा आधार घेतलाय.

पुण्यातल्या दिशा दिनेश परब यांचाही लहानसा उद्योग आहे. त्यांचीही अशीच काहीशी कहाणी आहे.

"मी गेली 10 वर्षं डबे देते. दररोज मी 80 रुपयांना एक असे 40 ते 50 डबे पुरवत असे. आता मी डब्याची किंमत कमी करून 60 रुपयांवर आणलीय आणि रोजची फक्त 10 ते 15 डब्यांची ऑर्डर आहे. माझ्या एरवीच्या उत्पन्नाच्या तुलनेत ही मिळकत अगदीच कमी आहे."

"मी बांधकाम मजुरांनाही जेवण द्यायचे. आता ते सगळे निघून गेले आहेत. माझ्या डब्यांना आता मागणी नाही."

दिशांचे दोन मुलगे शिकतायत तर पती बांधकाम उद्योगात आहेत.

पण लॉकडाऊनमुळे सध्या त्यांच्या पतीकडे काम नाही. त्यांच्या मालकीचा एक लहानसा गाळाही आहे. दरमहा पंधरा हजारांवर ते हा गाळा भाड्याने द्यायचे.पण आता कोव्हिड 19 च्या लॉकडाऊनमुळे गाळा घ्यायला कोणी येत नसल्याने, ते उत्पन्नही थांबलंय.

उत्पन्नाचे सगळे स्रोत आटल्याने दिशांनी स्थानिक सहकारी बँकेकडून 'गोल्ड लोन' घ्यायचं ठरवलं. सोन्याच्या चार बांगड्या, एक नथ आणि एक दागिना तारण ठेवून त्यांनी अडीच लाखांचं कर्ज घेतलं.

"मध्यम वर्गाला सगळ्यात जास्त फटका बसलाय. सरकार गरीबांना मदत करतं. श्रीमंतांकडे आधीपासूनच पैसे आहेत. आम्ही मदत मिळावी म्हणून भीकही मागू शकत नाही. आमच्याकडे कोणताच पर्याय नाही," दिशा सांगतात.

"सोनं ठेऊन कर्ज घेणं हा आमच्याकडचा सगळ्यात जलद आणि स्वस्त पर्याय होता."

मान्सून सुरू झाल्याने शेतीची कामं सुरू करण्यासाठी काही शेतकऱ्यांनीही अशी कर्ज घेतली आहेत.

हौसीलाल मालवीय यांची अमरावती जिल्ह्यात शेती आहे. शेतीत पेरणी करण्यासाठी त्यांनी 4 लाखांचं गोल्ड लोन घेतलंय. हंगामानुसार ते सोयाबीन, हरभरा आणि कापसाचं पीक घेतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गरज पडली की पैसे उभे करायला सोन्याचा आधार घेणं हे भारतात फार पूर्वीपासून होत आलंय.


सामग्री: पण बाहेर असलेला तणाव इथेही स्पष्ट दिसतो. श्रीनगरमधलं सगळ्यात मोठं प्रसुतीगृह असणाऱ्या हॉस्पिटलमध्ये नव्या जीवांना जन्म देणाऱ्या मातांच्या चेहऱ्यावर आनंदापेक्षा जास्त काळजी आहे.

आपल्या नवजात लेकीला छातीशी कवटाळून एक आई सांगते, "माझी मुलगी कठीण काळात या जगात आलीय, अल्लाहने तिला चांगलं आयुष्य द्यावं."

तर पहिल्यांदाच आई झालेली समीरा सांगते, "ज्या वातावरणात आम्ही मोठे झालो त्याच वातावरणात आमच्या मुलांनी मोठं व्हावं असं मला वाटत नाही. आता मी माझ्या लेकीला कुशीत घेऊन शांततेसाठी प्रार्थना करते."

आकडेवारीकडे पाहात एक डॉक्टर सांगतात, "रोज साधारण 100 बाळांचा इथे जन्म होतोय. आमची पूर्ण तयारी असल्याने यामध्ये अडचण येत नाहीये."

हॉस्पिटलमध्ये आल्यानंतर गरोदर महिलांना आवश्यक त्या सगळ्या सेवा मिळत असल्या तरी इथे येणं हीच मुळात मोठी अडचण आहे.

गरोदर महिलांना येणाऱ्या अडचणी

5 ऑगस्टला जम्मू -काश्मीरला असणारा घटनात्मक विशेष दर्जा समाप्त करण्यात आला आणि केंद्र सरकारने भारत प्रशासित काश्मीर खोऱ्यामध्ये कडक निर्बंध लागू केले.

याचा फटका सगळ्यांनाच बसतोय, पण याचा सगळ्यांत मोठा परिणाम होतोय महिला आणि लहान मुलांवर.

लाल देड हॉस्पिटलमध्ये दाखल होण्याची वाट पाहणाऱ्या एका गरोदर महिलेने सांगितलं, "खूप अडचणींनंतर आम्ही इथे पोचलो. गाडीमध्ये रुग्ण असूनही आम्हाला ठिकठिकाणी थांबवण्यात आलं. आशा करूयात की लवकरच सगळं ठीक होईल."

ग्रामीण भागातून आलेल्या आणखी एका गरोदर महिलेची शुश्रुषा करणारे गृहस्थ सांगतात, "औषधं घेणं आणि चेकअप करून घेणं निर्बंधांमुळे कठीण झालं होतं."

काश्मीर खोऱ्यातल्या एका ग्रामीण भागामध्ये दोन महिने राहून परतलेली एक महिला सांगते, "गरोदर महिलांना सगळ्यांत जास्त अडचणी येत आहेत. हॉस्पिटलमध्ये जाण्यासाठी गाडीही मिळत नाही. फक्त गरोदर महिलाच नाही तर सगळ्याच आजारी लोकांची परिस्थिती वाईट आहे."

कोमेजलं बालपण

शाळा बंद असल्याने लहान मुलं घरातच आहेत. झपाझप चालणाऱ्या दोन लहान मुली श्रीनगरच्या एका रिकाम्या गल्लीत भेटल्या.

त्यांच्या निरागस चेहऱ्यांवर काळजी होती. त्यांना शाळेत जाता येत नाहीये. डॉक्टर होण्याचं स्वप्न पाहणाऱ्या या मुलींनी सांगितलं, "संपामुळे शाळा बंद आहे. सगळीकडे लष्कर आहे. आम्हाला खेळताही येत नाही."

"परीक्षा जवळ येतेय. शाळा लवकर सुरू व्हावी, असं आम्हाला वाटतंय."

श्रीनगर आणि भागांमधल्या बहुतेक शाळा सुरू झाल्याचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

श्रीनगरमधल्या बहुतेक भागांमध्ये शुकशुकाट आहे. पण इथल्या लाल देड हॉस्पिटलजवळच्या गल्ल्यांमध्ये मात्र वर्दळ आहे.


सामग्री: पण भारत सरकारच्या या निर्णयामुळे लोकांच्या मनात चिंता निर्माण केली आहे.

हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन किंवा HCQ हे मलेरियावरचं औषध आहे. त्याचा वापर ऱ्हुमेटॉईड आर्थ्रायटिस आणि ल्यूपस यांच्यासारख्या ऑटो-इम्यून आजारांवरसुद्धा केला जातो.

                        भारतात कोरोना व्हायरसची प्रकरणं

                        ही माहिती नियमितपणे अपडेट केली जात आहे. तरीही काही राज्यांचे किंवा केंद्रशासित प्रदेशांचे ताजे आकडे लगेच न दिसण्याची शक्यता आहे.

                        स्रोत- आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय

                        11: 30 IST ला शेवटचं अपडेट

हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन हे औषध कोव्हिड-19 वर परिणामकारक ठरू शकतं, अशी माहिती काही प्रयोगशाळांनी दिली आहे. पण हे अद्याप खात्रीशीरपणे सांगू शकत नाही, असं दिल्ली एम्सचे संचालक रणदीप गुलेरिया म्हणाले आहेत.

"हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन हे औषध सर्वांवर लागू होईल, असंही नाही. त्यामुळे रुग्णांवर इतर दुष्परिणाम दिसू शकतात. अशा स्थितीत ते उपयोगी ठरण्यापेक्षा धोकादायक ठरू शकतं," असंही ते म्हणालेत.

पण राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी कोरोना व्हायरसविरुद्धच्या लढ्यात हे औषध 'गेम-चेंजर' असल्याचं म्हटलं होतं. जॉन हॉपकिन्स ल्यूपस सेंटरने याची व्याख्या 'ल्यूपस लाईफ इंश्यूरन्स' अशी केलेली आहे.

भारतात रोज हजारो लोक हे औषध घेतात, पण सध्या हे औषध खूप चर्चेत आहे. हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन औषधाचा पुरेसा साठा उपलब्ध असल्याचं भारत सरकारच्या आरोग्य मंत्रालयाने सांगितलं आहे.

पण भारतातील रुग्ण मागच्या दोन आठवड्यापासून चिंताग्रस्त दिसून आले, कारण मेडिकलमधून हे औषध गायब होत चाललंय.

मेडिकलमध्ये दुकानांत औषधाची टंचाई

कोलकात्यात राहणाऱ्या बरनाली मित्रा ल्यूपसने पीडित आहेत. त्या गेल्या 17 वर्षांपासून हे औषध दररोज 200 मिलिग्रॅम या प्रमाणात घेतात. हे औषध त्यांच्यासाठी संजीवनी ठरल्याचं त्या सांगतात.

त्यांनी फोनवर बोलताना सांगितलं, या औषधामुळेच माझे हात-पाय चालू शकतात.

काही दिवसांआधीपर्यंत मित्रा यांना मेडिकलमध्ये हे औषध मिळायचं. पण मागच्या आठवड्यापासून डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन हे औषध विकता येणार नसल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

तसंच डॉक्टरांची पावती दाखवल्यानंतरही एक व्यक्ती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी कोव्हिड-19वरील उपचारासाठी हायड्रॉक्सिक्लोरोक्विन औषधाची मागणी भारताकडे केली होती. त्यानंतर भारताने या औषधाची निर्यात करण्याचा निर्णय घेतला.