सामग्री: कोरोना व्हायरसचे तुमचे काही प्रश्न आहेत?

देशभरात 6 मेच्या आकडेवारीनुसार सुमारे 46 हजार रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले असल्याने काळजी करण्याचं कारण नक्कीच आहे. पण काळजी घ्यायची म्हणजे काय?

बीबीसी मराठी तुमच्या सर्व प्रश्नांची थेट आणि अचूक उत्तर जगभरातल्या तज्ज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार देण्याचा प्रयत्न करतच आहेत. देशात लॉकडाऊन 3.0 सुरू असतानाच मात्र काही मूलभूत प्रश्नांची उत्तरं देण्याचा हा एक प्रयत्न -

1. माझा जिल्हा कोणत्या झोनमध्ये? ते कसं ठरलं?

कोरोना व्हायरसची देशभरातील जिल्हानिहाय स्थिती दर्शविणारी यादी केंद्र सरकारने 1 मे रोजी जाहीर केली आहे. ही यादी दर आठवड्याला अपडेट केली जाणार आहे.

प्रत्येक जिल्ह्यात असलेल्या रुग्णांची संख्या, ती संख्या किती दिवसांत दुप्पट होतेय (डबलिंग रेट), टेस्टिंगचं प्रमाण आणि व्याप्ती तसंच तज्ज्ञांचं निरीक्षण, या निकषांद्वारे सर्व जिल्ह्यांची रेड, ऑरेंज आणि ग्रीन झोनमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे.

1 मेनुसार राज्यातले झोन्स

रेड झोन म्हणजे असा जिल्हा, तालुका किंवा महापालिका क्षेत्रात मोठ्या संख्येने कोरोनाचे रुग्ण आढळून आले असतील. या जिल्ह्यांमध्ये कोरोनाबाधितांची संख्या 4 दिवसांपेक्षा कमी कालावधीत दुप्पट होतेय.

ऑरेंज झोन म्हणजे असे जिल्हे, ज्यात गेल्या 14 दिवसात एकही नवीन कोरोनाबाधित रुग्ण आढळून आलेला नाही.

तर ग्रीन झोन म्हणजे असे जिल्हे, ज्यामध्ये कोरोनाचा एकही रुग्ण नाही किंवा गेल्या 21 दिवसात एकही नवीन रुग्ण आढळून आलेला नाही.

याबद्दल तुम्ही सविस्तर इथे वाचू शकता माझा जिल्हा कोणत्या झोनमध्ये?

2. मोलकरणीला बोलवू का?

लॉकडाऊनच्या तिसऱ्या टप्प्यात काय सुरू राहणार आणि काय बंद राहणार, याबाबत राज्य सरकारने दिलेल्या यादीत मोलकरणीचा समावेश नसल्याने त्या घरकामारसाठी जाऊ शकतात की नाही, याबाबत जरा संभ्रम आहे.

पण कंटेनमेंट (प्रतिबंधित) झोन वगळता इतर ठिकाणी घरकामासाठी जाण्याकरिता मोलकरणींना परवानगीची आवश्यकता नाही, अशी माहिती मुख्यमंत्री कार्यालयाने बीबीसी मराठीला दिली आहे.

जर मोलकरीण घरमालकांच्या घरात राहणारी असेल तर परवानगीची आवश्यकता नाही, असंही त्यांनी सांगितलं.

मात्र हाऊसिंग सोसायटीला जर एखाद्याला आतमध्ये येण्याची परवानगी द्यायची नसेल तर त्यासंबंधी ते स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतात, पण परवानगी नाकारताना त्यांच्याकडे ठोस कारण हवं, असंही गगराणी यांनी स्पष्ट केलं.

याबाबतीत सविस्तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात 200 हून अधिक देशांमध्ये मृतांचा आकडा सध्या अडीच लाखांवर पोहोचला आहे. भारतातही या रोगाने 1500हून अधिक बळी घेतले आहेत.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे लॉकडाऊनची परिस्थिती उद्भवली. त्यातून मुख्यत्वे नुकसान झालं ते मजूर वर्गाचं. लाखो लोकांचा रोजगार गेला. आपलं कुटुंबं तसंच मुलांचं पोट भरणंही त्यांच्यासाठी अवघड बनलं. त्यातूनच आता या वर्गात कुपोषणाचा धोका निर्माण झाला आहे.

बीबीसीच्या प्रतिनिधी दिव्या आर्य यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतातील सुमारे तीन लाख मुलांचा तीव्र कुपोषणामुळे पुढच्या सहा महिन्यात मृत्यू होईल असं जॉन हॉपकिन्स विद्यापीठाचा एक अहवाल सांगतो.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या पहिल्या लाटेदरम्यान लहान मुलं किंवा कुमारवयीन मुलांमध्ये कोव्हिड- 19 चं प्रमाण फारसं नव्हतं. पण दुसऱ्या लाटेदरम्यान मात्र 18 वर्षांपर्यंतच्या वयोगटातल्या रुग्णांची संख्या वाढलेली दिसते.

कोरोना व्हायरसमध्ये बदल घडून झालेले नवीन स्ट्रेन, रुग्णसंख्या कमी झाल्याने मुलांनी खेळायला घराबाहेर पडणं, घरातल्या मोठ्यांची सुरू झालेली ऑफिसेस आणि त्यानिमित्ताने होणारा प्रवास ही कारणं या रुग्णसंख्येमागे असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

लहान मुलांमध्ये कोरोना व्हायरसची कोणती लक्षणं आढळतात?

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या मुलांमध्ये नेहमीच्या ताप, घसा खवखवणं यासोबतच इतर काही लक्षणं आढळून येत आहेत. लहान मुलांना नेहमी होणाऱ्या पोट बिघडणं, उलट्या होणं याच्याशी या लक्षणांचं साधर्म्य असल्याचं बालरोगतज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. म्हणून मुलांचं पोट बिघडलं वा दुखू लागलं, उलट्या झाल्या तर त्याचा संबंध कोरोनाशीही असू शकतो, हे लक्षात असू द्या.

बोलू न शकणारी मुलं सतत चिडचिड करत असतील, न थांबता रडत असतील, त्रागा करत असतील, तर हे त्यांचं अंग दुखत असल्याचं लक्षण असू शकतं.

बॉम्बे हॉस्पिटलचे कन्स्लटिंग पीडिआट्रिशियन डॉ. मुकेश संकलेचा यांचा लहान मुलांमधल्या संसर्गजन्य रोगांविषयी अभ्यास आहे. लहान मुलांमध्ये आढळणाऱ्या लक्षणांबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना  डॉ. संकलेचा म्हणाले, "मुलांना त्यांचे पालक वा कुटुंबातल्या कोणाकडून तरी कोरोनाचा संसर्ग होण्याची शक्यता असते. बहुतेक मुलांमध्ये अगदी सौम्य लक्षणं दिसून आली आहेत. काहींना जास्त ताप भरल्याचंही आढळलं. यासोबतच काही वेगळी लक्षणंही आढळून आली आहेत.

तोंडाची चव गेल्याचं वा वास येणं थांबल्याचं लहान मुलांना सांगता येणार नाही. पण मुलांची अन्नावरची वासना अचानक जाणं, त्यांनी खाणं कमी करणं हे याचं लक्षण असू शकतं. पण मुलं लवकर बरी होतात. मोठ्यांप्रमाणे लहान मुलांवर आयसीयूमध्ये अॅडमिट करायची पाळी येत नाही."

सामान्य लक्षणं

दुसऱ्या लाटेत लहान मुलांमध्ये आढळलेली वेगळी लक्षणं

मुलांची कोव्हिड चाचणी कधी करायची?

डॉ. संकलेचा सांगतात, "जर पालकांपैकी कोणी पॉझिटिव्ह असेल तर ते मूल पॉझिटिव्ह असण्याची शक्यता दाट असते. कारण अगदी लहान मुलं आई-वडिलांच्या आजूबाजूलाच असतात. विशेषतः आईच्या. आपण मोठ्यांच्या टेस्टिंगवर भर देतो, कारण त्यांची तब्येत बिघडल्यास त्यांच्यावरच्या उपचारांमध्ये तसे बदल करावे लागू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड 19च्या दुसऱ्या लाटेमध्ये लहान मुलांनाही कोरोना व्हायरसचा संसर्ग होण्याचं प्रमाण वाढलेलं आहे. या लाटेतल्या संसर्गादरम्यान मुलांमध्ये लक्षणं दिसून येतायत.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांच्याशी संवाद साधला, तेव्हा कोरोनाचं महाराष्ट्रातलं संकट, लॉकडाऊन आणि एकंदर भविष्यातील परिस्थितीबाबत चर्चा केली.

पाहा संपूर्ण मुलाखत -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मुलाखतीचा संपादित अंश इथं देत आहोत.

महाराष्ट्रात कोरोनाग्रस्तांची संख्या सर्वाधिक आहे. ही संख्या आणखी वाढण्याची भीती आहे. त्यासाठी महाराष्ट्र सरकार प्रयत्नही करताना दिसतं आहे. महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या प्रयत्नांबद्दल तुम्हाला काय वाटतं?

महाराष्ट्रातली परिस्थिती चिंता करण्यासारखी आहे, असं वक्तव्य केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांनी पण केलं आहे. विशेषतः मुंबई आणि पुण्यातली परिस्थिती वाईट आहे. महाराष्ट्र सरकार प्रयत्न करतंय आणि त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये आमच्या सगळ्यांचं समर्थन आहे. आम्ही सर्वजण त्यांच्याबाजूने उभे आहोत.

नितीन गडकरी

माझाही त्यांच्याशी समन्वय आहे. काही त्रुटी आढळली तर मी मुख्यमंत्री किंवा मुख्य सचिवांना फोन करून सांगतो. ही परिस्थिती त्या त्रुटींची जाहीरपणे चर्चा करण्याची नाही आणि तसं करणं योग्यही होणार नाही.

यात राजकारण न करता आम्ही सगळ्यांनी मिळून या परिस्थितीचा सामना करायला पाहिजे. राज्य सरकार पूर्ण प्रयत्न करत आहे. भारत सरकार त्यांच्या मागे उभं आहे आणि सगळ्यांनी मिळून कोरोनाविरोधातली लढाई जिंकली पाहिजे, हाच यात भाव आहे.

यात राजकारण करणं, टीकाटिप्पणी करणं, एकमेकांची उणीदुणी काढणं, दोष काढणं हे बरोबर होणार नाही. ते या काळात काढू नये. एकदा ही लढाई संपल्यानंतर प्रत्येकाला आपापलं राजकारण करण्याचा अधिकार आहे, स्वातंत्र्य आहे.

तुम्ही मुख्यमंत्र्यांच्या संपर्कात आहात, हे मुख्यमंत्र्यांनीही सांगितलं होतं. राजकारण करू नये, असं तुम्ही म्हटल्यांचं त्यांनी त्यांच्या संदेशातही सांगितलं होतं. पण दुसरीकडे तुमच्याच पक्षातले देवेंद्र फडणवीस, आशिष शेलार, किरीट सोमय्या यासारखे नेते राज्य सरकारवर टीका करत आहेत. बीबीसी मराठीशी बोलतानाही देवेंद्र फडणवीस यांनी राज्य सरकारवर स्पष्ट शब्दांमध्ये टीका केली होती. याबद्दल तुम्हाला काय वाटतं? आणि तुम्ही म्हणाला होतात की देवेंद्र फडणवीस तुमच्या धाकट्या भावासारखे आहेत. तर तुम्ही देवेंद्र फडणवीसांना काय सल्ला द्याल?

ते माझ्या भावासारखेच आहेत. माझ्या पक्षातले आहेत आणि महाराष्ट्राचे नेते आहेत. पण मी आजकाल घरीच असल्याने कोणी काय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सध्याची वेळ आणि संकट पाहता राजकारण करणं योग्य नाही, असा सल्ला केंद्रीय वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिला.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या प्रकोपामुळे महाराष्ट्र सरकारने अजूनही धार्मिक प्रार्थनास्थळं उघडण्यासाठी परवानगी दिली नाहीये. या निर्णयाच्या विरोधात दोन जैन मंदिर ट्रस्टनी जनहित याचिका दाखल केली होती. या याचिकेवर सुनावणी करताना मुंबई हायकोर्टाने 102 मंदिर उघडण्याची परवानगी नाकारत फक्त ज्या ट्रस्टनी याचिका दाखल केली होती त्यांची मुंबईतली दोन जैन मंदिर, धनत्रयोदशी ते भाऊबीज या काळात अतिशर्तींसह खुली करायला परवानगी दिली.

परवानगी मिळालेली जैन मंदिर दादर आणि भायखळा या भागात आहेत. इतर मंदिरांनी स्वतंत्रपणे कोर्टात याचिका दाखल करावी असंही कोर्टाने म्हटलं.

जैन मंदिरं उघडण्यासाठी परवानगी कशी मिळाली?

मुंबई हायकोर्टाच्या न्या. एस. जे. काठेवाला आणि न्या अभय अहुजा यांच्या खंडपीठासमोर या याचिकेची सुनावणी झाली. याचिकाकर्त्यांच्या बाजूने अॅड प्रफुल्ल शाह यांनी बाजू मांडली. ते म्हणाले की दिवाळी हा सण जैनांसाठी अतिशय शुभ समजला जातो, त्यामुळे त्यांना या काळात मंदिरांत जाता आलं पाहिजे म्हणूनच मंदिरं खुली करावीत.

याआधी ऑगस्ट महिन्यात पर्युषण पर्वात जैन मंदिरं खुली करण्याची परवानगी हायकोर्ट आणि सुप्रीम कोर्टाने दिली होती, असं वृत्त मुंबई मिररमध्ये आलं होतं. याचा दाखलाही अॅड शाह यांनी कोर्टाला दिला.

सुप्रीम कोर्टाने पर्युषण पर्वात मुंबईतली तीन जैन मंदिर दोन दिवसांसाठी खुली करण्याचा निर्णय दिला होता. त्यावेळी मुख्य न्यायमूर्ती एस. ए. बोबडे यांनी म्हटलं होतं की, "अशी परवानगी गणपती किंवा तत्सम सणांसाठी देता येणार नाही कारण त्यावेळी मोठ्या संख्येन लोक जमा होतात."

आताही खुल्या करण्यात आलेल्या मंदिरांना कठोर अटीशर्तींचं पालन करावं लागणार आहे. ही मंदिरं दिवाळीच्या काळात पाच दिवसांसाठी सकाळी 6 ते दुपारी 1 आणि संध्याकाळी 6 ते रात्री 9 या काळात खुली राहाणार आहेत. मंदिरात दर पंधरा मिनिटांना फक्त 15 भाविक आत सोडले जातील.

राज्य सरकारच्या वतीने महाधिवक्ता आशुतोष कुंभकोणी यांनी बाजू मांडली. त्यावर दिवाळी हा फक्त जैन बांधवांचा सण नसून समस्त हिंदूंसाठी महत्वाचा आणि मोठा सण आहे. त्यामुळे दिवाळीचे पाच दिवस जैन समुदायासाठीच फक्त महत्वाचे आहेत, असा याचिकाकर्त्यांचा दावा निराधार असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

"हिंदू, ख्रिश्चन आणि मुसलमान या सर्वच धर्मातील भाविक, श्रद्धाळू, त्यांच्या धार्मिक स्थळांना भेट देण्यास उत्सुक आहेत. मात्र, राज्य सरकारला कोरोना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिवाळीच्या काळात मुंबई आणि राज्यातली 102 जैन मंदिरं उघडण्यासाठी मुंबई हायकोर्टात याचिका दाखल केली होती. या याचिकेत म्हटलं होतं की दिवाळी हा जैनांसाठी मोठा सण असून या काळात जैन मंदिरं उघडण्याची परवानगी देण्यात यावी.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या संसर्गानंतर आढळणाऱ्या लक्षणांबाबत अजूनही लोकांच्या मनात विविध शंका आहेत.

सर्दी ताप, फ्लू किंवा कोव्हिड-19 हे आजार वेगवेगळ्या विषाणूंमुळे होतात. पण या सर्वांची लक्षणं समान असू शकतात.

त्यामुळे अशा स्थितीत कोरोना व्हायरसची लागण झाली किंवा नाही, हे कळणं थोडं अवघड होऊ शकतं.

पण कोरोनाची लागण होऊन आजारी पडलेल्या झालेल्या रुग्णांना खालीलपैकी किमान एक लक्षण तरी हमखास आढळून येतं.

याशिवाय, इतरही काही गोष्टी आहेत, त्याच्या मदतीने आपण कोव्हिड-19,  फ्लू, किंवा साधी सर्दी, ताप यांच्यातील फरक ओळखू शकतो.

ताप आला म्हणजे कोरोनाची लागण?

मानवी शरीराचं सरासरी तापमान 36 अंश सेल्सियसच्या आसपास असतं. पण हे तापमान 37.8 किंवा त्याच्या वर गेल्यास त्याला ताप असं संबोधलं जातं.

आपलं शरीर एखाद्या संसर्गाशी लढत असेल तर शरीराचं तापमान वाढू लागतं, अशावेळी आपल्याला ताप आला असं आपण म्हणतो.

ताप मोजण्यासाठी थर्मामीटरचा चांगला उपयोग होऊ शकतो. पण तुमच्याकडे थर्मामीटर नसला तरी हरकत नाही.

तुमच्या छातीला किंवा पाठीला स्पर्श करून तुम्हाला शरीर तापल्याची जाणीव होत असेल, तर तापाचा अंदाज आपल्याला येऊ शकतो.

कोरोनाची लागण झाल्याचं ताप हे ठळक लक्षण आहे. पण ताप फ्लू किंवा इतर संसर्गामुळेही येऊ शकतो. त्यामुळे शरीरात ताप असेल तर घाबरून जाऊ नका. परंतु, तापासोबत सातत्याने खोकला येत असल्यास हा दुर्मिळ प्रकार आहे, हे कोरोनाचं ठळक लक्षण आहे.

तुम्हाला ताप आल्यास तुम्ही कोरोना व्हायरची चाचणीही करून घेऊ शकता, त्यासाठी जवळच्या रुग्णालयांशी संपर्क साधू शकता.

ताप कसा तपासावा?

जागतिक आरोग्य संघटना आणि आरोग्य मंत्रालयाच्या सूचनेनुसार, शरीराचं तापमान 37.8 अंश सेल्सियसपेक्षा जास्त असलेल्या व्यक्तींना अलगीकरणात राहणंच योग्य आहे.

तुम्हाला ताप आहे किंवा नाही हे तुम्ही थर्मामीटरच्या मदतीने तपासू शकता. त्यासाठी तीन पद्धती वापरता येऊ शकतात.

खोकल्याबद्दल थोडंसं...

तुम्हाला सर्दी-खोकला किंवा फ्लू झालं असेल तर तुम्हाला इतर लक्षण दिसण्यासोबतच खोकलाही येऊ शकतो.

साधारणपणे, फ्लूची लागण झाल्यानंतर रुग्णामध्ये स्नायूंचं दुखणं, डोकेदुखी, थकवा, घसा खवखवणे आदी लक्षणं दिसू शकतात. तसंच नाक गळणे, चोंदणे आणि सोबत खोकला अशी ही लक्षणं असू शकतात. साध्या सर्दी-खोकल्यापेक्षा ही लक्षणं थोडीफार तीव्र असतात.

साध्या सर्दी-खोकल्यातसुद्धा तुम्ही आजारी पडता हे खरं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतामध्ये सध्या कोव्हिडचे 4 लाखांपेक्षा जास्त रुग्ण आहेत. तर राज्यातल्या आतापर्यंतच्या कोव्हिड रुग्णांची एकूण संख्या 18 लाखांपेक्षा जास्त झालीय.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या साथीत दारू न पिण्याचा सल्ला जागतिक आरोग्य संघटनेने दिला आहे.

हा प्रश्न सध्या संपूर्ण पृथ्वीवरच्या किमान 25 टक्के लोकसंख्येला सध्या सतावतोय. अनेक लोकांना मद्याचा भरलेला प्याला या एकांतावासावरचं उत्तर वाटतं.

नील्सन या कंपनीच्या सर्व्हेप्रमाणे, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अमेरिकेत यंदा 21 मार्चपर्यंतच्या एका आठवड्यांत दारूचा खप 55 टक्क्यांनी वाढला. याचप्रमाणे युके आणि फ्रान्समध्येही दारूच्या विक्रीत वाढ झालीये.

या वाढत्या आकड्यांमुळे दारूत शांतता शोधणाऱ्यांच्या आजारपणात वाढ होण्याची भीती व्यक्त होतेय. आधीच रोगामुळे ओढवलेल्या या जागतिक आरोग्य संकटाच्या काळात येणारा तणाव कसा हाताळायला हवा, याचे स्पष्ट निर्देश जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) दिलेत.

यात स्वतःच्याच भावविश्वात रममाण होऊन दारू पिणे, धुम्रपान करणे हे चुकीचं असल्यचं मत WHOने नोंदवलंय.

पूर्ण बंदी

तर जगाच्या दुसऱ्या कोपऱ्यांतल्या भारत, दक्षिण आफ्रिकासारख्या काही देशांमध्ये गर्दी टाळण्यासाठी दारूच्या विक्रीवर पूर्णतः बंदी घालण्यात आलीये. आसाम सरकारने आता कुठे जाऊन अंशतः विक्री सुरू करण्यास सुरुवात केली आहे.

मात्र मद्यविक्री सुरू करण्याचा आता तरी काही विचार नसल्याचे संकेत केंद्र सरकारने दिले आहेत. यामुळे केरळमध्ये राहणाऱ्या रथीश सुकुमारन यांच्यासारख्या लोकापुढे चांगलंच आव्हान निर्माण झालंय.

रथीश सांगतात, "मी दारू नियमित घेतो. पण आता दारू प्यायचीच नाही आणि घरातून बाहेर पडायचंच नाही. यामुळे माझी पंचाईत झाली आहे."

फिल्म आणि टीव्ही क्षेत्रात काम करणारे हे 47 वर्षीय लेखक मात्र स्वतःला अजिबात दारू पिणारा समजत नाहीत. पण ते सांगतात, "मी दारू खरंच प्यायची इच्छा होतेय."

दारू सोडण्याची अपूर्व संधी

देशातल्या या तीन आठवड्यांच्या लॉकडाऊनमुळे नेहमीच्या दारू पिण्यावर किंती अवलंबून असल्याचं त्यांना जाणवलं. त्यामुळे हे दारू पिणं आता कमी करायचं त्यांनी ठरवलंय. रथीश केरळची राजधानी थिरुअनंतपुरममध्ये राहतात. इथली जीवनावश्यक वस्तंची दुकानं वगळता इतर दुकानं बंद आहेत. संपूर्ण देशातही हेच चित्र आहे.

त्यामुळे आता दारूशिवाय जीवन व्यतित करणं हा रथीश यांच्यासाठी नवा अनुभव आहे. ते गेल्या 25 वर्षांपासून दारूचं सेवन करताहेत. "आठवड्यांत रोज मी सूर्यास्तानंतर दारू प्यायचो. पण सुट्टीच्या दिवशी मात्र मी दुपारूच बसायचो."

अमेरिकेत दारूचा खप वाढला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनच्या या काळात येणाऱ्या तणावाशी झगडत आपण असे किती दिवस घरात बसून काढणार आहोत?


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे IPL साठी खबरदारीचे सर्व उपाय लागू करण्यात आलेले आहेत. यामध्ये खेळाडूंना सुरक्षित अशा बायो-बबलमध्ये ठेवण्यापासून इतर प्रकारच्या उपाययोजनांचा समावेश आहे.

कोव्हिड-19 संकटादरम्यान खेळाडूंसमोर इतर अनेक अडचणी असणार आहेत.

अबु धाबी, शारजा आणि दुबई या तीन शहरांमधलं उष्ण व दमट वातावरण खेळाडूंसाठी अडचणीचं ठरणार आहे. खेळाडूंना या भागात अनेक ठिकाणी 40 अंश सेल्सियसपेक्षाही जास्त तापमानात खेळावं लागणार आहे.

या अडचणींचा उल्लेख रॉयल चॅलेंजर्सचा स्टार खेळाडू एबी डिव्हिलियर्स याने ट्विटरवर पोस्ट करण्यात आलेल्या व्हीडिओत केला आहे.

डिव्हिलियर्स म्हणाला, "प्रामाणिकपणे सांगायचं तर या प्रकारच्या परिस्थितीत खेळण्याचा मला अनुभव नाही. इथं प्रचंड ऊन आहे. या वातावरणामुळे मला जुलै महिन्यात खेळलेल्या एका कसोटी सामन्याची आठवण येत आहे. त्या सामन्यात विरेंद्र सेहवागने आमच्याविरुद्ध त्रिशतक ठोकलं होतं. आयुष्यात त्यापेक्षा जास्त उष्णतेचा अनुभव आम्हाला कधीच आला नव्हता."

संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बऱ्याच काळापासून एका  स्पोर्ट्स चॅनलमध्ये काम करत असलेले ज्येष्ठ पत्रकार नीरज झा तिथल्या अडचणींबाबत सांगतात, "इथं तापमान 40 डिग्रीपेक्षा जास्त असतं. सोबतच स्टेडियमबाहेरील वाळूच्या मैदानांमुळे जास्त अडचण होते. वाळूतील उष्णतेमुळे आजूबाजूच्या परिसरातील उष्णताही प्रचंड वाढते. या परिस्थितीशी जुळवून घेणं, खेळाडूंसाठी मोठं आव्हान असणार आहे.

उष्णतेसोबतच समुद्रकिनाऱ्यावर ही शहरं असल्यामुळे याठिकाणी आर्द्रतेची पातळीही जास्त असते.

तिन्ही शहरांमध्ये आर्द्रतेची पातळी 70 टक्के असू शकते, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. या परिस्थितीत खेळाडूंना डिहाड्रेशन होण्याचा धोका आहे.

भारतीय खेळाडूंवर परिणाम नाही

ज्येष्ठ क्रीडा पत्रकार विजय लोकापल्ली यांच्या मते संयुक्त अरब अमिरातीमधील या परिस्थितीचा भारतीय खेळाडूंवर कोणताच परिणाम होणार नाही.

ते सांगतात, "IPL चं आयोजन भारतात एप्रिल-मेच्या उन्हाळ्यात केलं जातं. अशीच स्थिती दुबईमध्येही असेल. शिवाय आर्द्रतेचा विचार केल्यास भारतात मुंबई, कोलकाता किंवा चेन्नई या शहरांमध्ये अशीच परिस्थिती असते."

संयुक्त अरब अमिरातीचे स्टेडियम गेल्या दहा-बारा वर्षांपासून पाकिस्तानी क्रिकेट संघाचं घरचं मैदान म्हणून वापरण्यात आले आहेत.

2009 मध्ये श्रीलंका क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हलल्यानंतर सुरक्षेच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन प्रीमिअर लीडच्या 13 व्या हंगामाची सुरुवात सर्वाधिक यशस्वी ठरलेल्या मुंबई इंडियन्स आणि चेन्नई सुपर किंग्स संघातील सामन्याद्वारे अबु धाबी येथे होणार आहे.


सामग्री: कोरोना व्हायरसच्या सावटाखाली होणारी ही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक आतापर्यंतची सर्वात अनोखी निवडणूक ठरतेय.

2016 च्या निवडणुकीच्या तुलनेमध्ये यावर्षी मतदानाच्या दिवसाच्या आधीच मतदान करणाऱ्या म्हणजे - अर्ली व्होटिंग करणाऱ्या मतदारांची संख्या जास्त होती. कोव्हिड रुग्णांची वाढती संख्या पाहात अनेक मतदारांनी यावेळी पोस्टाद्वारे मत पत्रिका पाठावयाचा पर्याय स्वीकारलेला आहे.

ज्या व्यक्तींची कोव्हिड चाचणी पॉझिटिव्ह आलेली आहे, असे लोकही मतदान केंद्रावर जाऊन मतदान करू शकतात, असं CDCने म्हटलंय. अशा रुग्णांसाठीच्या काही सूचना अमेरिकेच्या सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेंशन - CDC ने दिल्या आहेत.

अमेरिकेतल्या ह्यूस्टनमध्ये काही ठिकाणी 'ड्राईव्ह थ्रू' मतदान केंद्र उभारण्यात आलेली आहेत, जिथे मतदारांना गाडीतून न उतरताही मतदान करता येतंय.

तर न्यूयॉर्कच्या ब्रुकलिनमधल्या अनेक मतदान केंद्रांवर 3 नोव्हेंबरच्या सकाळी अजिबात गर्दी नव्हती. पण न्यूयॉर्कमधून तब्बल 11 लाख लोकांनी 'अर्ली व्होटिंग' याआधीच केलेलं आहे.

अमेरिकेत मतदानाचा शेवटचा टप्पा सुरू असताना भारतात मात्र रात्र असेल.

भारत आणि अमेरिकेच्या वेळेत जवळपास 12 तासांचं अंतर आहे. त्यामुळे अमेरिकेत जेव्हा 3 नोव्हेंबरला सकाळी मतदान सुरू झालं, तेव्हा भारतात मंगळवारची संध्याकाळ झालेली होती.

त्यामुळे अमेरिकेतलं मतदान संपेपर्यंत भारतात बुधवार उजाडलेला असेल.

केव्हा लागणार निकाल?

अमेरिकेत सहसा मतदानाच्या रात्रीच चित्र स्पष्ट झालेलं असतं. पण कोरोना संसर्गामुळे यंदाच्या निवडणुकीत बहुसंख्य नागरिकांनी या आधीच मतदान केलं आहे. यामुळे निवडणूक मतमोजणीत उशीर होण्याची शक्यता आहे.

अमेरिकेतल्या 50 राज्यांमध्ये 9 वेगवेगळे टाईम झोन्स आहेत. म्हणूनच विविध राज्यांत मतदानाची वेळ वेगळेगळी असते.

सर्वांत आधी पूर्वेकडील किनारपट्टीच्या शहरात मतदान होतं. या शहरात यंदा संध्याकाळी सात वाजता मतदान बंद होईल. तेव्हा भारतात बुधवार (4 सप्टेंबर)  पहाटेचे साडेपाच वाजले असतील.

मतदान संपल्यानंतर विविध राज्यांतल्या मतमोजणीला सुरूवात होईल.

अनेकदा ही मतमोजणी मतदानाच्या दिवशी पूर्ण होत नाही. पण कोणी आघाडी घेतलेली आहे, हे समजण्याइतपत मतांची गणना करून झालेली असते.

पण मतमोजणी पूर्ण झालेली नसल्याने याला निकाल न म्हणता 'कल' म्हटलं जातं.

यावर्षीची निवडणूक वेगळी का?

यंदा कोव्हिड-19 च्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

व्हाईट हाऊसमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांचाच मुक्काम राहणार की जानेवारी महिन्यात जो बायडन व्हाईट हाऊसमध्ये प्रवेश करणार यासाठीचा कल अमेरिकन मतदार आज देत आहेत.


सामग्री: कोरोना व्हायरसने चीनमध्ये शेकडो लोक आजारी आहेत आणि अनेक लोकांचा जीव गेला आहे.

कोरोना व्हायरसच्या प्रादुर्भावामुळे जागतिक आरोग्यविषयक आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली आहे का, याचा आढावा घेण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेची काल म्हणजे 30 जानेवारी 2020 रोजी बैठक झाली. त्यानंतरच सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणीचा निर्णय जाहीर करण्यात आला.

"सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी जाहीर करण्याचं कारण केवळ चीनमध्ये काय घडतंय हे नाहीय, तर इतर देशामध्ये काय होतंय, हे आहे," असं जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक टेड्रोस एडहेनम यांनी म्हटलंय.

जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक टेड्रोस एडहेनम

ज्या देशांमध्ये आरोग्य व्यवस्था अत्यंत कमकुवत आहे, अशा देशांमध्ये कोरोना व्हायरस पसरण्याची भीती व्यक्त केली जातेय.

एकट्या चीनमध्ये कोरोना व्हायरसमुळं आतापर्यंत 213 जणांच्या मृत्यूंची नोंद झालीय.

WHO च्या माहितीनुसार, चीन वगळता जगातील इतर देशांमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण झालेले 98 रुग्ण आढळले आहेत. मात्र, चीनबाहेर अद्याप कुठल्याही रुग्णाचा मृत्यू झाला नाहीय.

चीनमधील वुहान शहरात कोरोना व्हायरसचा विषाणू सर्वप्रथम आढळला. चीनबाहेरील ज्या देशांमध्ये कोरोना व्हायरसचे रुग्ण आढळले, ते वुहान शहरातून प्रवास करुन आल्याचं दिसून आलंय. मात्र, त्याचवेळी जर्मनी, जपान, व्हिएतनाम आणि अमेरिकेत असेही काही रुग्ण आढळले, ज्यांना इतर रुग्णांपासून झालेल्या संसर्गातून लागण झाली. असे जवळपास आठ रुग्ण आढळलेत.

याआधी कधी कधी सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी जाहीर झाली होती?

अत्यंत टोकाची स्थिती असेल, तेव्हाच जागतिक आरोग्य संघटना 'जागतिक आरोग्य आणीबाणी' जाहीर करते. गेल्या काही वर्षात तीन ते चारवेळा अशी आणीबाणी जाहीर करण्यात आली होती.

बहुतांश प्रकरणं चीनमध्येच

चीनमध्ये कोरोना व्हायरसचा संसर्ग शेकडो जणांना झाला आहे. देशाच्या मध्यभागी असणाऱ्या हुवेई प्रांताला या विषाणूचा सर्वांत जास्त फटका बसला आहे. येत्या काही दिवसांत या विषाणूचा संसर्ग वाढण्याचा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेने दिला आहे.

चीन प्रशासनाने कोरोना व्हायरसचा प्रभाव रोखण्यासाठी अनेक प्रकारच्या उपाययोजना केल्या आहेत. हुवेई शहरात प्रवासावर निर्बंध घातले आहेत. सार्वजनिक ठिकाणी मास्क घालून जाण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

चीन सरकारने शांघायच्या फॉरबिडन सिटी आणि ग्रेट वॉल चायना आणि इतकंच काय तर काही बौद्ध मंदिरंही बंद केली आहेत. सध्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसमुळं मृत्यूमुखी पडणाऱ्यांची वाढती संख्या लक्षात घेता जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) 'सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी' जाहीर केलीय.


सामग्री: कोरोना व्हायरसमुळे अमेरिकेत आतापर्यंत दोन लाख जणांचा मृत्यू झाला आहे. तसंच लाखो जणांच्या नोकऱ्याही गेल्या आहेत. सध्याच्या काळात अमेरिका राजकीय आणि सामाजिक दृष्टीने विभागलेला दिसत आहे.

ब्लॅक लाईव्ह्स मॅटर्सचं आंदोलन सुरू आहे. अनेक ठिकाणी या मुद्यावरून दंगली घडल्या होत्या.

3 नोव्हेंबर रोजीच राज्यांची निवडणूकसुद्धा होऊ घातली आहे.

या निवडणुकीत अनेक भारतीय आणि पाकिस्तानी महिला आपलं नशीब आजमावणार आहेत. या महिलांशी बीबीसीने बातचीत केली.

सबीना जफर

पाकिस्तानी वंशाच्या सबीना जफर सॅन रेमनच्या महापौर पदासाठी मैदानात आहेत.

सॅन रेमन हे शहर पश्चिम कॅलिफोर्निया राज्यातील सॅनफ्रॅन्सिस्को शहरापासून पूर्वेच्या दिशेने 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

सबीना जफर सध्या उपमहापौर असून त्या महापौरपदासाठी निवडणूक लढवत आहेत.

त्यांचे वडील राजा शाहिद जफर बेनझीर भुट्टो सरकारमध्ये केंद्रीय मंत्री होते.

झूमवर बोलताना सबीना म्हणाल्या, "मी माझ्या वडिलांच्या कामाचं कौतुक होताना पाहून मोठी झाले आहे."

लग्नानंतर त्या अमेरिकेला आल्या. इथं सॅन रेमन शहरात त्या वास्तव्यास आहेत.

वैविध्यपूर्ण अशा या शहराची लोकसंख्या 82 हजार इतकी आहे. यामध्ये वेगाने वाढ होत आहे. सदर शहरात 52 टक्के कृष्णवर्णीय असून सबीना इथल्या सिटी कौन्सिलमध्ये निवडून आलेल्या पहिल्या आशियाई महिला आहेत.

सबीना सांगतात, "सात-आठ वर्षांपूर्वी खासदार एरिक स्वालवेल यांच्यासोबत काम केल्यानंतर सामाजिक सेवेत उतरण्याची इच्छा झाली.

एका परिचिताने डेमोक्रॅट महिलांना निवडणुकीत उतरवण्यासाठी इमर्ज कॅलिफोर्नियाच्या अभियानाबाबत माहिती दिली.

या प्रशिक्षणात वेगवेगळ्या पार्श्वभूमीतील महिला सहभागी झाल्या होत्या.

तुम्ही एका मोठ्या व्यवस्थेचा भाग होऊन जाता. निवडणूक कशी लढवायची, महिलांचा पाठिंबा कसा मिळवायचा आदी गोष्टी इथं शिकायला मिळतात, असं त्या सांगतात.

त्यानंतर 2018 मध्ये सबीना यांनी शहराच्या सिटी काऊंसिलमध्ये विजय मिळवून प्रवेश केला. 2019 मध्ये त्यांची उपमहापौरपदी निवड करण्यात आली.

कॉर्पोरेट तसंच तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अनुभवाचा उपयोग झाल्याचं त्या सांगतात.

त्यां सांगतात, "आवाज उठवण्यापूर्वी शिकणं आणि ऐकणं महत्त्वाचं आहे. सुरक्षा, वाहतूक, जलवायू परिवर्तन अशा विषयांवर काम करायला मला आवडेल.

राधिका कुन्नेल

राधिका कुन्नेल या भारतीय वंशाच्या आहेत. त्या नेवाडा राज्यातच्या असेंब्लीमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत 3 नोव्हेंबर 2020 ला राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक होणार आहे. आजपर्यंतच्या इतिहासात ही निवडणूक अत्यंत महत्त्वाची असेल, असं सांगण्यात येत आहे.


सामग्री: कोरोना व्हायरसमुळे आलेल्या या लॉकडाऊनच्या काळात आपल्या कुटुंबाला पोसण्यासाठी त्यांना हे रोजंदारीचं काम करावं लागत आहे. गेल्या 12 वर्षांपासून दिनेश महानगरपालिकेच्या बस सेवेमध्ये कंडक्टर म्हणून काम करत होते.

मात्र, गेल्या तीन महिन्यांत त्यांनी एकदाही कंडक्टरचा युनिफॉर्म घातलेला नाही. लॉकडाऊनमुळे इथली बससेवा थांबलेली असून तेव्हापासून आतापर्यंत दिनेश यांना पगार मिळालेला नाही. महापालिकेची बससेवा पुन्हा सुरू होईल आणि पुन्हा कंडक्टरचं काम करता येईल अशी आशा दिनेश परमार यांना आहे. दिनेश यांच्या सद्यस्थितीवरचा बीबीसी प्रतनिधी तेजस वैद्य यांचा रिपोर्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना उद्रेकामुळे लॉकडाऊन झाल्यानंतर गुजरातमधल्या दिनेश परमार यांना बस कंडक्टर असूनही रोजंदारीवरचं काम स्वीकारावं लागलं.


सामग्री: कोरोना व्हायरसमुळे फुफ्फुसांची कार्यक्षमता कमी होते. त्यामुळे रुग्णांना ऑक्सिजन दिला जातो. महाराष्ट्रातील सरकारी, खासगी आणि जंबो रुग्णालयात आजमितीला हजारो कोरोनाग्रस्त रुग्ण ऑक्सिजनवर आहेत.

रुग्णालयात ऑक्सिजनचा तुटवडा

राज्यातील कोरोनाग्रस्तांची संख्या आता 10 लाखांपार पोहोचली आहे. महाराष्ट्र हळूहळू अनलॉक होत असल्याने गेल्या 15 दिवसात कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत 2.5 लाखांनी वाढ झालीये. रुग्णांच्या वाढत्या संख्येमुळे ऑक्सिजनची मागणी वाढली आहे. त्यातच राज्यात ऑक्सिजनचा तुटवडा असल्याच्या तक्रारी येवू लागल्या आहेत.

डोंबिवलीत वैद्यकीय सेवा देणारे 'आस्था' रुग्णालयाचे डॉ. मंगेश पाटे यांची परिस्थिती काही वेगळी नाही. डॉ. पाटे यांना देखील गेल्या काही दिवसांपासून ऑक्सिजनच्या तुटवडा भासत आहे.

बीबीसीशी बोलताना डॉ. पाटेंनी सांगितलं, "रुग्णांना ऑक्सिजन मिळतो का नाही? याची चिंता सतत असते. रुग्णांना ऑक्सिजन पुरवणं म्हणजे तारेवरची कसरत झाली आहे. काहीवेळा रुग्ण ऑक्सिजनसाठी अक्षरक्षा: पाया पडायला लागतात. ऑक्सिजनसाठी ऑर्डर दिल्यानंतर कधीकधी 8 दिवसांनीही ऑक्सिजन मिळतो. राज्यातील परिस्थिती अत्यंत भयानक झालीये."

इंडियन मेडिकल असोसिएशनच्या हॉस्पिटल बोर्डचे अध्यक्ष असलेले डॉ. पाटे पुढे म्हणतात,  "सरकार डॉक्टरांना धमक्या देतं. कोव्हिड-19 रुग्णांवर उपचारांसाठी दबाव आणतं. पण, रुग्णांचा जीव वाचवणारा ऑक्सिजन योग्य प्रमाणात उपलब्ध होईल यासाठी सरकारने काय उपाययोजना केल्या? छोट्या रुग्णालयांकडे सरकार का दुर्लक्ष करतं? काहीवेळी मी स्वत: ट्रक घेऊन ऑक्सिजन आणण्यासाठी गेलो आहे. यावर सरकार काही ठोस उपाययोजना करणार का नाही?"

केवळ पुण्या-मुंबईतच नाही, सगळीकडेच सारखी परिस्थिती

फक्त पुणे, मुंबई महानगर प्राधिकरच नाही तर उत्तर महाराष्ट्रातही ऑक्सिजनचा तुटवडा मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहे. याबाबत बीबीसीशी बोलताना इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे माजी अध्यक्ष आणि धुळे जिल्ह्यात वैद्यकीय सेवा पुरवणारे डॉ. रवी वानखेडकर सांगतात, "ऑक्सिजनची समस्या खूप गंभीर बनू लागली आहे. येत्या काही दिवसात रुग्णांची संख्या वाढली तर ही परिस्थिती आणखी गंभीर बनेल. ऑक्सिजनचा माल येत नाहीये. 300 रूपयांना मिळणाऱ्या सिलेंडरची किंमत आता 450 रूपयांपर्यंत पोहोचली आहे. सरकारी रुग्णालय असो किंवा खासगी, लिक्विड ऑक्सिजन कुठेच उपलब्ध नाही."

धुळे जिल्ह्यात सद्य स्थितीत 250 ते 300...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यभरात कोव्हिड-19 ग्रस्त गंभीर रुग्णांच्या उपचारात ऑक्सिजनची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. कोणतंही औषध किंवा लस उपलब्ध नसल्याने रुग्णांना उपचारांसाठी ऑक्सिजनचाच आधार आहे.


सामग्री: कोरोना व्हायरसमुळे विज्ञान, गणित, कला आणि स्वप्नं हे सारं हादरून गेलंय. कोरोना संकटामुळे भारतातल्या शिक्षणाच्या भवितव्यावर काय परिणाम होऊ शकतो, ते पाहू.

रेखाटनं- पुनित बर्नाला

व्हिडिओ प्रोड्युसर- निकिता मंधानी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिक्षण हे भविष्यासाठीचा पासपोर्ट आहे, असं म्हटलं जातं. पण कोरोनामुळे शिक्षण देण्याची पद्धत बदलतेय.


सामग्री: कोरोना व्हायरसमुळे होणाऱ्या मृत्यूचा दर दोन आठवड्यात वाढू शकतो, असं ट्रम्प यांनी सांगितलं. कोरोनाचा संसर्ग झपाट्याने वाढल्यामुळे हॉस्पिटल यंत्रणेवर ताण पडू शकतो असंही त्यांनी सूचित केलं.

दरम्यान, कोरोनाच्या संसर्गामुळे दोन लाख अमेरिकन नागरिकांना जीव गमवावा लागू शकतो, असा इशारा व्हाईट हाऊसचे वैद्यकीय सल्लागार डॉ. अँथनी फाऊची यांनी दिला होता. लाखो अमेरिकन नागरिकांना याचा संसर्ग होऊ शकतो हे सत्य आहे, अशा शब्दांत डॉ. फाऊची यांनी इशारा दिला होता.

कोरोनामुळे मृत्यू होणाऱ्यांची संख्या एक लाखापर्यंत नियंत्रणात ठेवली तर आपण समाधानकारक कामगिरी केली असं म्हणता येईल, असं ट्रंप यांनी म्हटलं.

अमेरिकेत कोरोना व्हायरसने घातलेलं थैमान लक्षात घेऊन ट्रंप प्रशासनाने कोरोनासंदर्भातील नियमावली 30 एप्रिलपर्यंत लागू केली जाईल, असं स्पष्ट केलं आहे.

काही दिवसांपूर्वी इस्टरपर्यंत म्हणजेच 12 एप्रिलपर्यंत हे निर्बंध असतील, असे संकेत ट्रंप यांनी दिले होते. मात्र आता एप्रिलअखेरीपर्यंत अमेरिकेच्या नागरिकांना सोशल डिस्टन्सिंगसह अन्य नियम पाळावे लागतील असंही ट्रंप यांनी म्हटलं.

अमेरिकेत कोरोनाबाधितांची संख्या एक लाख चाळीस हजाराच्या पुढे गेली आहे. अमेरिकेत कोरोनामुळे मृत्यू झालेल्यांची संख्या 2, 493 एवढी आहे. जॉन हॉपकिन्स विद्यापीठाने ही माहिती दिली आहे.

कोरोनाचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या सर्वाधिक आहे.

ट्रंप यांनी काय म्हटलं?

कोरोना व्हायरस टास्क फोर्स प्रेस ब्रिफिंगवेळी राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप बोलत होते. सोशल डिस्टन्सिंग हाच कोरोनावरचा उतारा आहे. जूनपर्यंत अमेरिका कोरोना संकटातून सावरलेला असेल असंही त्यांनी सांगितलं.

येत्या दोन आठवड्यात अमेरिकेत कोरोना मृत्यूदराचं प्रमाण टोकाला जाऊ शकतं, असा इशाराही त्यांनी दिला. "या आजारावर संपूर्णपणे मात करेपर्यंत आपण जिंकलो असं जाहीर करणं वेडेपणाचं ठरेल. या आजाराचा समूळ बीमोड करायला हवा," असं ट्रंप यांनी म्हटलं.

विश्लेषकांच्या मते, मृत्यूदर वाढण्याचा इशारा म्हणजे कोरोनाचा संसर्ग होणाऱ्यांच्या संख्येत वाढ होऊ शकते असं ट्रंप यांना म्हणायचं असावं.

सोशल डिस्टन्सिंगसह अन्य नियमावलीचं पालन केलं नाही तर कोरोनामुळे 2.2 दशलक्ष नागरिकांचा मृत्यू ओढवू शकतो हे लक्षात आल्यानंतर 30 एप्रिलपर्यंत निर्बंध लागू करण्याचा निर्णय घेतल्याचं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

काही दिवसांपूर्वी इस्टर सणाचा काळ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे परिस्थिती गंभीर झाली आहे. अमेरिकेत 1 लाख 40 हजारहून अधिक लोकांना कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे तर 2200 रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.


सामग्री: कोरोना व्हायरससंबंधित अनेक मेसेज आणि व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर केले जात आहेत. यापैकी एक व्हीडिओ मध्य प्रदेशातल्या इंदूर जिल्ह्यातील आहे.

1 मिनिट 12 सेकंदांचा हा व्हीडिओ इंदूरमधल्या सिलावटपूरा भागातील असल्याचं सांगितलं जात आहे.

या  हॅमजेट सूट घातलेले आरोग्य कर्मचारी एका गल्लीतून धावत बाहेर येताना दिसतात. त्यांच्या मागे दगड घेऊन लागलेले काही युवक येतात आणि त्यांच्यावर दगडफेक करतात.

हा व्हीडिओ उंचीवरून बनवण्यात आला आहे. व्हीडिओत बराच आवाज ऐकायला येतो.

व्हीडिओची पडताळणी

इंदूरमधल्या या भागात आरोग्य कर्मचारी एका व्यक्तीची कोव्हिड-19ची चाचणी करण्यासाठी आले होते. पण, जमावानं त्यांच्यावर हल्ला केला. सोशल मीडियावर फिरणारा व्हीडिओ याबद्दलचाच आहे.

बीबीसीनं या व्हीडिओची पडताळणी केली.

आम्ही इंदूरचे पोलीस महासंचालक हरिनारायण चारी मिश्रा यांच्याशी संपर्क साधला.

त्यांनी सांगितलं, "टाटपट्टी बाखल परिसरातील हे प्रकरण आहे. या प्रकरणी दाखल झालेल्या एफआयरमध्ये 8 जणांची नावं आहेत, त्यापैकी 7 जणांना अटक करण्यात आली आहे."

यानंतर आम्ही इंदूरचे पोलीस अधीक्षक महेश चंद यांच्याशी संपर्क साधला.

त्यांनी सांगितलं, "बुधवारी दुपारी दीडच्या सुमारास टाटपट्टी बाखल भागात कोव्हिड-19ची तपासणी करण्यासाठी आरोग्य कर्मचाऱ्यांची एक टीम पोहोचली."

"इथं एका व्यक्तीमध्ये कोरोनाची लक्षण आढळल्याची बातमी मिळाली होती. जेव्हा ही टीम संबंधित व्यक्तीच्या घरी पोहोचली, तेव्हा तिथं फक्त त्यांची आई होती. आरोग्य कर्मचारी त्यांच्यासोबत चर्चा करत असताना तिथं जमलेल्या लोकांना वाटलं, की कर्मचारी त्या वृद्ध महिलेला सोबत घेऊन जातील."

जमावाकडून दगडफेक

त्यानंतर काही लोकांनी डॉक्टरांसहित इतर कर्मचाऱ्यांवर दगडफेक सुरू केली. आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी धावत तिथून पळ काढला. आरोग्य कर्मचारी जमावापैकी कुणालाही ओळखत नसल्यानं आम्ही आयपीसीच्या कलम 353 अंतर्गत अज्ञातांविरुद्ध एफआयआर दाखल केली. त्यानंतर सीसीटीव्ही फुटेजच्या माध्यमातून 8 ते 10 जणांची ओळख करण्यात आली. त्यातील 8 जणांना अटक करण्यात आलं.

इंदूरचे आरोग्य अधिकारी डॉ. प्रवीण जाडिया यांनी सांगितलं, "जवळपास 6 आरोग्य कर्मचारी टाटपट्टी बाखल भागात गेले होते. यात 2 डॉक्टर, 2 मेडिकल स्टाफ, तसंच आशा आणि अंगणवाडी सेविकासुद्धा होत्या. या हल्ल्यात 2 डॉक्टरांच्या पायाला जखम झाली आहे. या भागात आतापर्यंत 2 कोरोना पॉझिटिव्ह...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशातील कोरोनाग्रस्त रुग्णांची संख्या दोन हजारपर्यंत पोहोचली आहे. कोरोनामुळे आतापर्यंत 50 जणांचा मृत्यू झाला आहे.


सामग्री: कोरोना संकट

जागतिक बँकेच्या एका अहवालानुसार, ज्या विकसनशील देशांच्या अर्थव्यवस्थांना कोरोनाचा तडाखा बसला आहे त्यामध्ये भारत दुसऱ्या स्थानी आहे. ऑक्सफोर्ड इकॉनॉमिक्सनुसार, कोरोनाचा सगळ्यांत मोठा परिणाम भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर झाला आहे.

वादाचा, चर्चेचा मुद्दा हा नाही की कोरोनामुळे ज्या अर्थव्यवस्थांना फटका बसला आहे त्यामध्ये भारत पहिल्या की दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. आपल्या अर्थव्यवस्थेची एवढी दुर्दशा झाली कशी? अर्थव्यवस्था एवढी रसातळाला कशी गेली?

संक्षेपात सांगायचं तर कोरोनाचं संकट आणि त्यामुळे प्रदीर्घ काळ लागू करण्यात आलेला लॉकडाऊन आणि त्यानंतर घाबरून आर्थिक घडामोडी स्थगित झाल्याने अर्थव्यवस्थेची ही अवस्था झाली आहे.

आर्थिक वाताहतीचं कारण फक्त कोव्हिड19 आहे का?

तर त्याचं उत्तर नाही असं आहे.

भारतीय अर्थव्यवस्थेचा वेग कोरोना संकटाच्या आधीपासूनच संथ होऊ लागला होता. 2019-20 आर्थिक वर्षात सकल राष्ट्रीय उत्पन्न अर्थात जीडीपी घसरून 4.2 टक्क्यांवर आला होता. गेल्या अकरा वर्षांतली ही सगळ्यात मोठी घसरण आहे.

मार्च 2018मध्ये जीडीपीचा विकासदर 8.2 टक्के होता. मार्च 2020 मध्ये तो घटून 3.1 टक्क्यांवर आला. सलग आठ तिमाही जीडीपीची घसरणच झाली.

कोरोनामुळे अनेक निर्बंध आलेत

देशात 2017-18 या कालावधीत बेरोजगारीचा दर 6.1 टक्के एवढा होता. गेल्या 45 वर्षांतला हा सगळ्यांत जास्त दर होता.

इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट, कोलकाता इथं कार्यरत प्राध्यापक पार्थ राय यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "कोरोना संकटाच्या आधीच तीन वर्षांपासून भारतीय अर्थव्यवस्था कूर्म गतीने चालत होती. दीर्घकालीन योजना असणाऱ्या जीएसटी तसंच नवीन दिवाळखोरी कायद्यांमुळे अर्थव्यवस्थेला झळ बसलेली असण्याची शक्यता आहे.

कोरोना संकटावेळी खराब झालेल्या जागतिक आर्थिक परिस्थितीमुळेही आपली स्थिती आणखी बिघडली. याच काळात कोरोनाने हाहाकार माजवला. कोरोनाला रोखण्यासाठी लॉकडाऊन लागू करण्यात आलं. त्यामुळे मागणी-पुरवठ्याचं गणितच कोलमडून गेलं. खपावर विपरीत परिणाम झाला.

परिस्थिती एवढी वाईट का झाली?

विश्लेषकांच्या मते, सरकारने अचानक ध्येयधोरणांमध्ये केलेल्या बदलामुळे अर्थव्यवस्था आणखीनच गाळात रुतली. 2016मध्ये सरकारने नोटबंदी जाहीर केली. 2017मध्ये जीएसटी लागू करण्यात आलं.

यानंतर रिअल इस्टेट क्षेत्राशी निगडीत रेरा कायद्यासह अनेक नियमांमध्ये मोठ्या प्रमाणात बदल करण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना संकटाने भारतासह जगातल्या सगळ्या देशांची अर्थव्यवस्था कोलमडून गेलीय.


सामग्री: कोरोना संकटामुळे 2020 हे वर्ष लोकांना कायम स्मरणात राहील. आतापर्यंतचं सर्वांत वाईट वर्ष म्हणून हे वर्ष आगामी कित्येक वर्षांत ओळखलं जाऊ शकतं. पण इतिहासात अशी अनेक वर्षे येऊन गेली आहेत. त्यांच्या तुलनेत सध्याचा काळ इतकाही वाईट म्हणावा असा नाही.

2020 मध्ये कोव्हिड-19 ने झालेले मृत्यू

जॉन्स हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटीच्या आकडेवारीनुसार 17 डिसेंबर 2020 पर्यंत जगभरात 7.45 कोटी जणांना कोरोनाची लागण झाली. आतापर्यंत जगभरात 16 लाख जणांचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला आहे.

पण जगातली ही सर्वांत मोठी साथ नाही. यापेक्षाही वाईट साथीच्या संकटांना जगाने तोंड दिलं आहे.

या सगळ्या साथीच्या रोगांमध्ये ब्लॅक डेथचं नाव समाविष्ट आहे. युरोपात या 1346 सालात या साथीला सुरुवात झाली. त्यानंतर या आजाराने युरोपात अडीच कोटी तर जगभरात 20 कोटी जणांचा मृत्यू झाला.

स्पॅनिश आणि पोर्तुगीज प्रवासींमुळे 1520 सालादरम्यान अमेरिकेत देवी रोग पसरला. यामुळे अमेरिकेतील मूळ निवासींपैकी 60 ते 90 टक्के नागरिकांचा मृत्यू झाल्याची नोंद आहे.

पहिल्या महायुद्धातून परतणाऱ्या सैनिकांमुळे 1918 मध्ये स्पॅनिश फ्लू पसरला. त्या काळात स्पॅनिश फ्लूमुळे पाच कोटी मृत्यू झाले. हा आकडा त्यावेळच्या जगाच्या लोकसंख्येच्या तीन ते पाच टक्के होता.

तसंच 1980 पासून सुरू झालेल्या एड्स या रोगाने आतापर्यंत 3.2 कोटी लोकांचा जीव घेतला आहे.

2020 मध्ये अनेकांनी आपली नोकरी गमावली

कोरोना साथीमुळे अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका बसला. जगभरातील लोकांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न निर्माण झाला. अनेकांच्या तोंडचा घास या साथीने पळवला.

पण जगातील सध्याचा बेरोजगारीचा दर इतकाही वाईट नाही. 1929 ते 1933 दरम्यान आतापर्यंतची सर्वांत मोठी मंदी होती. 1933 हे वर्ष बेरोजगारीच्या बाबतीत सर्वांत वाईट वर्ष मानलं जातं.

जर्मनीत तीनपैकी एक व्यक्ती त्यावेळी बेरोजगार होता. याच परिस्थितीत लोकांना आकर्षित करणारी आश्वासनं देणाऱ्या अडॉल्फ हिटलर यांचा उदय झाला होता.

आप्तस्वकियांचा विरह

या वर्षातला सर्वाधिक काळ आपण घरातच घालवला ही वस्तुस्थिती आहे. आपण आपल्या आप्तस्वकियांना भेटू शकलो नाही. पण इ. स. 536 मध्येही बहुतांश लोक आपल्या घरातून बाहेर पडू शकले नव्हते.

हॉर्वर्ड युनिव्हर्सिटीमधील मध्यकालीन इतिहास विषयाचे तज्ज्ञ मायकल मॅककॉर्मिक यांच्या मते, "युरोप, मध्य-पूर्व आणि आशियातील बहुतांश परिसरात एक गूढ धुकं सलग 18 महिने कायम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्या आतापर्यंतच्या आयुष्यात सध्याचं वर्ष अतिशय आव्हानात्मक होतं. अनेक अडचणी, निराशा यांनी भरलेलं हे वर्ष होतं.


सामग्री: कोरोना संसर्ग राज्यभरात झपाट्याने पसरतोय. महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 व्हायरसमध्ये दोन म्युटेशन (बदल) आढळून आल्याचं आरोग्य मंत्रालयाने मान्य केलंय. कोरोनाची दुसरी लाट महाभयंकर असल्याचं दिसून येत आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, संसर्गजन्य आजारात पहिल्या लाटेपेक्षा दुसऱ्या लाटेत संसर्ग पसरण्याचा वेग जास्त असतो. त्यामुळे राज्यातील शहरी आणि ग्रामीण भागात कोरोना थैमान घालताना पहायला मिळतोय.

पण, कोव्हिड-19 संसर्गाच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या लाटेत एक गोष्ट तज्ज्ञांना प्रकर्षाने जाणवतेय. ती म्हणजे, लहान मुलांमध्ये वाढलेला कोरोनाचा संसर्ग.

महाराष्ट्रात लहान मुलांमध्ये वाढला कोरोना संसर्ग?

महाराष्ट्रात फेब्रुवारीच्या दुसऱ्या आठवड्यात कोरोना रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढू लागली. कुटुंबच्या कुटुंब कोरोनाग्रस्त झाली. सद्य स्थितीत देशातील कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येच्या 60 टक्के केसेस एकट्या महाराष्ट्रात आढळून येत आहेत.

तज्ज्ञांच्या सांगण्यानुसार, कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेत युवा आणि कामानिमित्त बाहेर पडणाऱ्यांसोबत लहान मुलांमध्ये संसर्गाचं प्रमाण जास्त आढळून आलंय.

शून्य ते 10 वयोगटातील रुग्णसंख्या

(रिपोर्ट- वैद्यकीय शिक्षण आणि औषधी द्रव्य विभाग)

11 ते 20 वयोगटातील कोरोनाबाधितांची संख्या

(रिपोर्ट- वैद्यकीय शिक्षण आणि औषधी द्रव्य विभाग)

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार,

'लहान मुलांमध्ये वाढलाय कोरोना संसर्ग'

 डॉ. देवीप्रसाद राव जनरल फिजीशिअन आहेत. मुंबईच्या विलेपार्ले भागात वैद्यकीय सेवा देतात. बीबीसीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "मार्चच्या सुरूवातीपासून आत्तापर्यंत कोरोना संसर्ग झालेल्या 20 लहान मुलांवर उपचार केले आहेत. कोव्हिड-19 चा संसर्ग लहान मुलांमध्ये झपाट्याने पसरताना दिसून येतोय. सहा वर्षापेक्षा मोठ्या मुलांमध्ये इंन्फेक्शन आढळून आलंय."

"मुलांना खोकला, सर्दी आणि कफसारखी सौम्य स्वरूपाची लक्षणं दिसून येत आहेत. संसर्गानंतर दोन-तीन दिवसात ही मुलं बरी होतात. मुलांचा आजार फार तीव्र स्वरूपाचा नसतो," असं डॉ. राव पुढे म्हणतात.

कोव्हिड-19 चा प्रसार राज्यातील शहरी आणि ग्रामीण भागात पसरत असल्याचं दिसून येत आहे. मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार, मुंबईत सर्वांत जास्त केसेस मध्यम आणि उच्च-मध्यम वर्गात इमारतींमध्ये आहेत.

टाईम्स ऑफ इंडियाशी बोलताना दिल्लीच्या एम्सचे संचालक डॉ. रणदीप गुलेरिया म्हणतात, "लहान मुलांमध्ये संसर्ग वाढला आहे. या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मार्च महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यात केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 संसर्गाची दुसरी लाट आल्याचं स्पष्ट केलं. देशातील कोरोना हॉटस्पॉट 10 जिल्ह्यांपैकी महाराष्ट्रातील 8 जिल्हे आहेत. एकट्या मार्च महिन्यातच महाराष्ट्रात तब्बल 6 लाख 18 हजार नवीन कोरोना रुग्ण आढळून आले.


सामग्री: कोरोना संसर्गाची दुसरी लाट राज्यात त्सुनामीसारखी पसरतेय. सद्यस्थितीत महाराष्ट्रात 6 लाखांपेक्षा जास्त अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत. यातील 80 टक्के रुग्णांना कोणतीही लक्षणं नाहीत. मात्र, रुग्णालयात दाखल गंभीर रुग्णांची संख्याही दिवसेंदिवस वाढतेय.

राज्यात कोरोना संसर्गाचा स्फोट होण्यामागे कोरोना व्हायरसमध्ये झालेलं 'डबल म्युटेशन' कारणीभूत आहे का? हा प्रश्न पुन्हा उपस्थित झालाय. याचं कारण, कोरोना रुग्णांच्या 'जिनोम सिक्वेंसिंग' चा रिपोर्ट धक्कादायक आहे.

नॅशनल इंनस्टिट्युट ऑफ व्हायरोलॉजीने (NIV) महाराष्ट्रातील कोव्हिड-19 ग्रस्त रुग्णांच्या 'जिनोम सिक्वेंसिंग'च्या रिपोर्टबाबत राज्य सरकारला माहिती दिली आहे.

काय आहे NIV चा रिपोर्ट?

पुण्याच्या नॅशनल इंनस्टिट्युट ऑफ व्हायरोलॉजीमध्ये (NIV) कोरोनाग्रस्त रुग्णांचं 'जिनोम सिक्वेंसिंग' करण्यात येतं आहे.

पीटीआय या वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, महाराष्ट्रातील 361 कोरोनाग्रस्तांच्या नमुन्यांचं NIV मध्ये 'जिनोम सिक्वेंसिंग' करण्यात आलं. यातील 61 टक्के नमुन्यात 'डबल म्युटेशन' आढळून आलं आहे.

जानेवारी ते मार्च या महिन्यात कोरोनाबाधितांचे नमुने 'जिनोम सिक्वेंसिंग' साठी गोळा करण्यात आले होते.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने 24 मार्चला महाराष्ट्रात 'डबल म्युटेशन' आढळून आल्याची माहिती दिली होती.

कोरोना व्हायरसमध्ये E484Q आणि L452R ही दोन म्युटेशन आढळून आली आहेत.

महाराष्ट्रातून गोळा करण्यात आलेल्या 15 ते 20 टक्के नमुन्यात हे म्युटेशन सापडलं होतं. पण केंद्र सरकारने दुसऱ्या लाटेत पसरणाऱ्या संसर्गाला हे म्युटेशन कारणीभूत असल्याचे ठोस पुरावे नसल्याचं सांगितलं होतं.

'डबल म्युटेशन' मुळे पसरला संसर्ग?

महाराष्ट्रात कोव्हिड-19  संसर्गाची दुसरी लाट झपाट्याने पसरण्यास फेब्रुवारी महिन्यात सुरूवात झाली. कोरोना व्हायरस इतक्या तीव्रतेने का पसरतो आहे? याचा शोध घेण्यासाठी 'जिनोम सिक्वेंसिंग' करण्यात आलं.

मुंबईतील संसर्गजन्य रोगतज्ज्ञ डॉ. इश्वरीप्रसाद गिलाडा म्हणतात, "हे 'डबल म्युटेशन' खूप जास्त संसर्गजन्य आहे. यामुळे 3 आठवड्यात कोरोना संसर्गाचा प्रसार चार ते आठ पटींना वाढण्याची शक्यता आहे. राज्यासह देशभरात संसर्ग मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचं दिसून येतंय."

विदर्भाच्या अमरावती, अकोला, यवतमाळ, नागपूर, पुणे, वर्धा या जिल्ह्यात कोरोना व्हायरसमध्ये म्युटेशन झाल्याचं आढळून आलं होतं.

राज्याच्या कोव्हिड-19...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात कोव्हिड-19  संसर्गाचा झपाट्याने प्रसार होतोय. राज्यात 14 एप्रिलला 58 हजारपेक्षा जास्त कोरोना रुग्णांची नोंद झाली. गेल्या काही दिवसांपासून, दररोज राज्यात 50 हजारपेक्षा जास्त कोरोना रुग्णांची नोंद होत आहे.


सामग्री: कोरोना संसर्गाच्या जोडीने आर्थिक मंदीचा सामना जगाला करावा लागतोय. आणि त्याचाच आणखी एक परिणाम म्हणून कालचा असाधारण दिवस उगवला, जेव्हा अमेरिकन बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती शून्य डॉलर प्रती बॅरलच्याही खाली गेल्या. म्हणजे एक बॅरल तेलासाठी तेल उत्पादक कंपनी तुम्हाला उलट पैसे देणार. तुम्हाला तेलही फुकट मिळणार, वर पैसे मिळणार.

आजतागायत जागतिक स्तरावर असं घडलेलं नाही. तेलाच्या किंमती या अर्थव्यवस्थेची तब्येत कशी आहे त्याचा एक मापदंड आहे. आणि त्या शून्याखाली जाणं म्हणजे अर्थव्यवस्था व्हेंटिलेटरवर असल्यांचं निर्देशक असणं असा आपला समज झाला असणं स्वाभाविक आहे.

कालच्या घटनेचा नेमका अर्थ काय? जगभरात त्याचे आणखी काय पडसाद उमटणार आहेत? भारतावर याचा काय परिणाम होईल? आणि एकंदरीतच कोरोना उद्रेक आणि लॉकडाऊनची परिस्थिती भारताने योग्य पद्धतीने हाताळली आहे का?

याविषयी बीबीसी मराठीने ज्येष्ठ पत्रकार आणि 'लोकसत्ता' दैनिकाचे मुख्य संपादक गिरीश कुबेर यांच्याशी चर्चा केली. त्या मुलाखतीचा हा विस्तृत अंश.

प्रश्न - सर, सगळ्यात आधी तेलाच्या गडगडलेल्या किंमती गडगडण्या मागे नेमकं काय कारण आहे? जागतिक इतिहासातील एक असाधारण घटना म्हणून याकडे बघितलं जातंय. काल नेमकं काय घडलं आम्हाला सोप्या शब्दात सांगा?

गिरीश कुबेर - मला वाटतं तेलाच्या इतिहासात पहिल्यांदा असा प्रकार घडला असावा. आणि तसा तो घडण्यासाठी या क्षणाला तीन महत्त्वाची कारणं आहेत. एक म्हणजे मागच्या महिन्यात जेव्हा तेल उत्पादन करणाऱ्या म्हणजे ओपेक (OPEC - Organisation of Oil Producing Countries) देशांची एक बैठक झाली, तेव्हा सर्वानुमते एक निर्णय झाला तेलाचं उत्पादन कमी करण्याचा. दिवसाला दहा लाख बॅरल तेल उत्पादन कमी करण्याचा हा निर्णय होता. म्हणजे तेवढं तेल बाजारातच कमी आलं असतं. पण, झालं असं की, हे उद्दिष्ट ठेवून सुद्धा एकाही देशानं त्याप्रमाणे आपल्या उत्पन्नात घट केली नाही.

यामुळे झालं असं की, एका बाजूला मागणीच नाहीए. बाजारात असलेलं तेल खरेदी करणारं कुणी नाहीए. पण, त्याचवेळी उत्पादन मात्र होतंय, हा दुसरा मुद्दा.

आणि तिसरं महत्त्वाचं कारण म्हणजे अशावेळी तेल साठवून ठेवण्याची जी एक व्यवस्था असते, किंवा असायला हवी ती अपुरी प़डली. सध्याच्या घडीला जगाची तेल साठवण्याची क्षमता साधारण 1.6 बिलियन म्हणजे 160 कोटी बॅरल तेल जगात सगळीकडे साठवता येतं.

पण, आता असा विचित्र योगायोग निर्माण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा जगभर झालेला उद्रेक आणि त्यातून निर्माण झालेली आरोग्यविषयक आणीबाणी याचा अनुभव आपण सगळेच मागचा महिनाभर घेत आहोत. या उद्रेकातून बचावासाठी अख्ख्या जगाने लॉकडाऊनचा मार्ग अनुसरला. आणि त्यातून जागतिक अर्थविषयक व्यवहारही ठप्प झाले आहेत. आणि थोड्याफार फरकाने सगळेच देश याचा प्रतिकूल परिणाम भोगत आहेत.


सामग्री: कोरोना संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर कोणत्याही धार्मिक उत्सवांना प्रशासनाने परवानगी नाकारली असतानाही तरीही एवढी गर्दी जमली.

सातारा जिल्ह्यात कलम 144 लागू करण्यात आले आहे. असं असतानाही या बगाड यात्रेसाठी हजारो लोक एकत्र जमले.

बगाड यात्रेला 350 वर्षांची परंपरा आहे. महिन्याभरापासून बावधन ग्रामस्थ, ग्रामपंचायत आणि जिल्हा प्रशासन यांच्यात बैठका सुरू होत्या.

परवानगी नाकारलेली असताना ही यात्रा झाल्याने आता पोलिसांनी कारवाई सुरू केली आहे. पोलिसांनी शेकडो लोकांवर गुन्हे दाखल करत कारवाईचा बडगा उगारला आहे.

"बगाड यात्रा काढू नये यासाठी प्रशासनानं निर्देश दिले होते. पण तरीही ही यात्रा काढण्यात आली. निर्देशांचं पालन करण्यात आलं नाही. याबद्दल संबंधितांवर गुन्हा दाखल करून त्यांच्यावर कारवाई करण्यात येईल," असं साताऱ्याचे पोलीस उपअधीक्षक धीरज पाटील यांनी सांगितलं आहे.

तर लग्न सोहळे, राजकीय कार्यक्रमांना परवानगी दिली जाते मात्र धार्मिक कार्यक्रम होऊ दिले जात नाही, ही हिटलरशाही आहे, असा आरोप करत या गर्दीला प्रशासन जबाबदार असल्याचं ग्रामस्थांनी म्हटलंय.

प्रशासन कारवाई करेल - पालकमंत्री

बगाडची यात्रा काही लोकांनी पुढाकार घेऊन पार पाडली. खरं तर याठिकाणी गर्दी जमवता येणार नाही, अशा सूचना प्रशासनानं ग्रामस्थांना दिल्या होत्या. लोकांनीही ते कबुल केलं होतं. पण आज सकाळी या सर्व मंडळींनी नियमांचं उल्लंघन केलं. प्रशासन निश्चितपणे कारवाई करेल, असं साताऱ्याचे पालकमंत्री बाळासाहेब पाटील यांनी म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सातारा जिल्ह्यातील वाई तालुक्यातील बावधन इथं बगाड यात्रा आज पार पडली. या यात्रेसाठी हजारो जण एकत्र आले.


सामग्री: कोरोना संसर्गामुळे शैक्षणिक वर्ष कोलमडून गेलं आहे. हे शैक्षणिक वर्ष पुन्हा मार्गावर आणण्यासाठी राज्य सरकारचे प्रयत्न सुरू आहेत.

दरम्यान, काही दिवसांपूर्वी केंद्रीय शिक्षण मंत्री रमेश पोखरियाल निशंख यांनी सीबीएसई बोर्डाच्या परीक्षांच्या तारखा जाहीर केल्यात.

त्यामुळे राज्यात 10 वी आणि 12 वी च्या परीक्षा कधी होतील. कोरोना संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर या परीक्षा कशा घेण्यात येतील याकडे विद्यार्थी आणि पालकांचं लक्ष लागलं आहे.

10वी आणि 12वी च्या परीक्षेबाबत माहिती देताना शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड म्हणाल्या, "10 वी बोर्डाची परीक्षा 15 एप्रिलनंतर आणि 12 ची परीक्षा 1 मे नंतर घेण्याच्या विचारात आहोत. आरोग्य अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून पाचवी ते आठवी शाळा पुन्हा सुरू करण्याचा विचार सुरू आहे. यावर लवकरच निर्णय घेण्यात येईल."

राज्यात कोरोनाचा प्रादुर्भाव कमी झाल्यानंतर काही जिल्ह्यात नववी ते बारावीचे वर्ग सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. ग्रामीण भागातील बहुतांश शाळा सुरू झाल्या असून. मुंबई आणि ठाणे वगळता शहरी भागातील शाळा हळूहळू सुरू होताना दिसून येत आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात 10 वी बोर्डाची परीक्षा 15 एप्रिलनंतर आणि 12 ची परीक्षा 1 मे नंतर घेण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी ही माहिती दिली आहे.


सामग्री: कोरोना संसर्गावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सरकार लॉकडाऊन, कडक निर्बंध घालण्याचा विचार करतंय. पण, रुग्णांचे आकडे कमी होताना दिसत नाहीयेत. फेब्रुवारीत राज्यात कोरोनाबाधितांची संख्या सरासरी 3 हजार होती, तर मार्च महिन्यात 34 हजारपेक्षा जास्त रुग्ण आढळून येत आहेत.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, देशभरातील 10 कोरोना हॉटस्पॉट जिल्ह्यांपैकी 8 जिल्हे महाराष्ट्रातील आहेत. महाराष्ट्र आणि पंजाबमध्ये कोव्हिड-19 चा वाढता संसर्ग चिंतेची गोष्ट असल्याचं केंद्र सरकारने मान्य केलंय.

राज्यातील कोरोना हॉटस्पॉट जिल्ह्यात बेड्सची काय परिस्थिती आहे? यावर आपण एक नजर टाकूया...

मुंबई

देशाच्या आर्थिक राजधानीत गेल्या 15 दिवसात कोव्हिड-19 अॅक्टिव्ह रुग्णांची संख्या 34 हजारांनी वाढली आहे. मुंबईत सद्यस्थितीत 47 हजारावर अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत.

महापालिका आयुक्त इक्बाल सिंह चहल सांगतात, "मुंबईत कोरोना रुग्णांसाठी बेड्सची कमतरता नाही. रुग्णसंख्या वाढली तरी पुरेसे बेड्स उपलब्ध आहेत."

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार -

(वरील माहिती आणि आकडेवारी 30 मार्च 2021 पर्यंतची आहे.)

बॉम्बे हॉस्पिटलचे जनरल फिजीशिअन आणि खासगी रुग्णालयाचे मुख्य समन्वयक डॉ. गौतम भन्साळी सांगतात, "खासगी रुग्णालयात 5 ते 7 टक्के बेड्स वॉर्डमध्ये, तर 2 ते 3 टक्के ICU बेड्स रिक्त आहेत. मुंबईत बेड्सची कमतरता नाही. त्यामुळे लोकांनी घाबरून जाण्याचं काहीच कारण नाही."

मुंबईतील सेव्हन हिल्स आणि बीकेसी जंबो सेंटरमध्ये केसेस अचानक वाढल्याने बेड्सची संख्या वाढवण्यात आलीये. सेव्हन हिल्स रुग्णालयात ऑफिसर ऑन स्पेशल ड्यूटी डॉ. महारुद्र कुंभार सांगतात, "लक्षणं नसलेल्या लोकांसाठी बेड्सची विचारणा होतेय. या लोकांना बेड्स मिळत नाहीत. लक्षणं असलेल्यांना बेड्स दिला जातोय. सद्यस्थितीत रुग्णालयात 1750 बेड्स आहेत. येणाऱ्या काळात आणखी बेड्स वाढवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत."

अत्यंत सौम्य लक्षणं असलेल्या रुग्णांसाठी मुंबईत 60 हजारपेक्षा जास्त क्वारेंन्टाईन बेड्स उपलब्ध असल्याची माहिती महापालिकेने दिलीये. कोरोना रुग्णांची संख्या येत्या काळात 10 हजारापार जाईल असा अंदाज मुंबई महापालिकेला आहे. त्यामुळे शहरात बेड्स वाढवण्याचं काम सुरू झालंय.

पालिका आयुक्त इक्बाल चहल म्हणतात, "रुग्णालयात बेड्स पालिकेच्या वॉर्ड वॉररूममधून दिले जातील. कोणीही थेट लॅबमधून रिपोर्ट घेऊन रुग्णालयात जाऊ नये. लॅबने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात कोरोनाचा प्रादुर्भाव पुन्हा मोठ्या प्रमाणात वाढू लागलाय. राज्यात अॅक्टिव्ह रुग्णांची संख्या 3 लाख 40 हजारापार पोहोचली आहे. फक्त शहरी भागातच नाही, तर राज्याच्या ग्रामीण भागात संसर्ग मोठ्या प्रमाणावर पसरतोय.


सामग्री: कोरोना साथीच्या काळामध्ये प्रशासन सांभाळत कोरोना रुग्णांची संख्या कमी होण्यासाठी प्रयत्न करणे हे प्रमुख ध्येय सरकारला ठेवावे लागलं आहे. महाराष्ट्रासह इतर सर्व राज्यांमधील सरकारांना आपल्या कामाचा सुकाणू केवळ या दिशेनेच ठेवावा लागला आहे आणि पुढचा बराच काळ ठेवावा लागेल.

गेल्या दोन दिवसांमध्ये मुख्यमंत्र्यांची मुलाखत प्रसिद्ध झाली आहे. त्यातही त्यांनी सरकारचे स्थैर्य आणि महाराष्ट्राची आर्थिक स्थिती यावर भाष्य केले आहे. या मुलाखतीमध्ये तिन्ही पक्षांच्या या सरकारचं स्टिअरिंग माझ्याच हातात असल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं.

पण त्यानंतर त्यांना शुभेच्छा देताना अजित पवार यांनी एक जुना फोटो प्रसिद्ध केला आहे. या फोटोत अजित पवार गाडी चालवत आहेत आणि त्यांच्या शेजारी उद्धव ठाकरे बसल्याचं दिसतं. त्यामुळे नक्की सरकार कोण चालवतंय याबाबत संदिग्धता तयार झाल्याचं बोललं जातं आहे.

असं असलं तरी अजित पवार यांनी लोकमतमध्ये एक विशेष लेख लिहून मुख्यमंत्र्यांचं कौतुक केलं आहे. त्यात ते म्हणतात, "महाविकास आघाडीतील तिन्ही पक्षांची धोरणं, विचारधारा वेगवेगळ्या आहेत. परंतु ध्येय एकच आहे. ते म्हणजे, राष्ट्राचा सर्वांगिण सर्वसमावेशक विकास करणं'. उद्धव ठाकरे यांचा सहकाऱ्यांवर, कार्यकर्त्यांवर विश्वास असल्याचंही त्यांनी या लेखात म्हटलं आहे.

उद्धव ठाकरे यांच्या सध्याच्या मुख्यमंत्रि‍पदावरील कार्यशैली आणि महाविकास आघाडीच्या सरकारच्या कामकाजाबाबत बाळ ठाकरे अँड राइज ऑफ शिवसेना पुस्तकाचे लेखक आणि पत्रकार वैभव पुरंदरे यांच्याशी बीबीसी मराठीने संवाद साधला.

वैभव पुरंदरे म्हणाले, "एखाद्या राजकीय पक्षाचं अध्यक्षपद सांभाळणं आणि मुख्यमंत्रिपद सांभाळणं या दोन्ही वेगवेगळ्या भूमिका आहेत. पण सध्या सरकारमध्ये केवळ एकाच पक्षाचं आणि एकाच कुटुंबाचं चालतं अशी भावना लोकांच्या मनामध्ये तयार होताना दिसते. हे चांगलं लक्षण नाही. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ठराविकच मंत्री कार्यरत असणं, काँग्रेस या आघाडीचा भाग आहे की नाही इतकी शंका येण्याइतपत त्या पक्षाचा सरकारपासून अंतर ठेवण्याचा प्रयत्न आहे असे प्रश्न लोकांच्या मनात येऊ शकतात."

मुंबईपाठापोठ मुंबई महानगर क्षेत्रामध्ये कोव्हिड रुग्णांची संख्या वाढत आहे त्याबद्दल सरकारच्या कामाबाबत बोलताना पुरंदरे म्हणाले, कोरोनाची साथ मुंबईत पसरल्यावर इतर क्षेत्रांमध्ये ती पसरणार नाही याची काळजी घेणं आवश्यक होतं. मुंबईकरांनी सोशल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाल्यापासून उद्धव ठाकरे यांना शिवसेना किंवा महाविकास आघाडीचे धोरणात्मक निर्णय घेण्यास फारसा वेळ मिळालेला नाही.


सामग्री: कोरोनाचं म्युटेशन झालं आहे.

महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 ची दुसरी लाट आल्याचं केंद्र सरकारने स्पष्ट केलंय. मुंबईत 24 मार्चला कोरोनाग्रस्तांची संख्या 5 हजारापार पोहोचली तर पुणे शहरात 23 मार्चला 3145 तर ग्रामीण भागात 1108 रुग्णांची नोंद झाली आहे.

या वाढीमागे नुकताच आलेला 'डबल म्युटंट' आहे का? याचा शोध घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला.

फेब्रुवारी महिन्यात राज्यात कोव्हिड-19 संसर्ग वाढण्यास सुरुवात झाली. कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत अचानक वाढ कशी झाली? हे शोधण्यासाठी 'जिनोम सिक्वेंन्सिंग' करण्यात आलं.

केंद्रीय आरोग्य सचिव राजेश भूषण दिल्लीत माहिती देताना म्हणाले, "महाराष्ट्र आणि पंजाबमध्ये वाढणारी संख्या चिंतेचा विषय आहे."

महाराष्ट्रात 'डबल म्युटंट'

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 व्हायरसमध्ये 'डबल म्युटेशन' आढळून आलंय. त्या व्हायरसला डबल म्युटंट म्हणतात.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाची माहिती,

कोव्हिड-19 चा हा नवीन प्रकार किती धोकादायक आहे, याबाबत अजूनही स्पष्टता नाहीये.

महाराष्ट्राने नॅशनल इंस्टिट्युट ऑफ व्हायरोलॉजी आणि नॅशनल सेंटर फॉर सेल सायन्सेसला 1200 नमुने जिनोस सिक्वेंसिंगसाठी पाठवले होते.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, राज्यात E484Q आणि L452R हे दोन म्युटेशन 206 कोरोना रुग्णांमध्ये आढळून आले.

'डबल म्युटेशन' म्हणजे काय?

म्युटेशन किंवा उत्परिवर्तन म्हणजे विषाणूच्या रचनेत म्हणजे गुणसुत्रांत थोडासा बदल होणं. लाखो लोकांच्या शरीरातून उड्या मारत विषाणू पसरत असतो, तेव्हा असे बदल घडतात. अशा बदल झालेल्या विषाणूंना नवीन स्ट्रेन्स किंवा व्हेरियंट्स म्हणतात.

डबल म्युटेशन विषयी बीबीसीच्या हेल्थ रिपोर्टर स्मिता मुंडसाद माहिती देतात, की "भारतात शास्त्रज्ञांना कोव्हिडच्या एकाच प्रकारच्या कोरोना विषाणूच्या रचनेमध्ये दोन महत्त्वाचे बदल आढळून आले आहेत."

कोरोनाचा नवा प्रकार अनेक राज्यात सापडला आहे.

यात आश्चर्य वाटण्यासारखं काही नाही, असंही त्या सांगतात. "विषाणूंमध्ये असं उत्परिवर्तन होतच असतं. पण प्रश्न पडतात, की या दुहेरी म्युटेशनमुळे विषाणूचं वर्तन कसं बदलतं? हा नवा व्हेरियंट जास्त वेगानं पसरतो आहे, की जास्त तीव्र स्वरुपाचा आजार त्यामुळे होतो आहे? आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे सध्याच्या लशी विषाणूच्या या व्हेरियंटला रोखू शकतील का?"

संशोधक आता याच प्रश्नांची उत्तरं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून कोरोना संसर्ग झपाट्याने पसरतो आहे. कोव्हिड-19 चा प्रसार मुंबई, पुणे आणि नागपूरसारख्या शहरी भागापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. ग्रामीण भागात कोरोनाचा धोका वाढू लागलाय.


सामग्री: कोरोनाचं संकट भारतात येण्यापूर्वीच भारतीय अर्थव्यवस्था कशी घरंगळत चालतेय, याविषयी बरंच बोललं जात होतं. त्यातच लॉकडाऊनची घोषणा करणं म्हणजे त्या थोड्याशा गतीलाही ब्रेक लागला. आणि अशातच पंतप्रधान मोदींनी घोषणा केली PM CARES FUND ची.

हा कोव्हिड-19 संदर्भातला एक विशेष फंड होता, ज्यात त्यांनी लोकांनी भरभरून देणगी देण्याचं, या युद्धात सामील होण्याचं आवाहन केलं. पण अनेकांनी यावर आक्षेप घेतलाय, आणि सुरुवातीपासून आजवर PM CARES हा जरा वादाचा विषय राहिला आहे.

काय आहेत हे वाद? आणि PM CARESचा पैसा जातोय तरी कुठे? याच काही प्रश्नांची उत्तरं आपण आज जाणून घेणार आहोत. नमस्कार, मी आहे विनायक आणि आज आपण पाहणार आहोत PM CARES FUND ची सोपी गोष्ट.

संशोधन – गुलशनकुमार वनकर

निवेदन – विनायक गायकवाड

एडिटिंग – शरद बढे

वाचा संपूर्ण बातमी इथे - कोरोना मदतनिधी वादात का अडकलाय? या निधीचं ऑडिट होणार का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या युद्धात लोक तन-मन-धनाने आरोग्य सेवकांची, तमाम कोरोना वॉरिअर्सची मदत करू पाहतायत. आणि त्यातच एक मोठं साधन ठरत आहे पैसा.


सामग्री: कोरोनाचा 'पिक' (peak) येणार असल्याचं शुक्रवारी काँग्रेस नेते राहुल गांधींनीही व्हर्च्युअल पत्रकार परिषदेत म्हटलं होतं. याविषयीचा एक प्रश्न विचारण्यात आल्यानंतर ते म्हणाले, "मी तज्ज्ञ नाही. पण मला वाटतं आणखी काही काळाने हा संसर्ग शिगेला पोहोचेल. संक्रमण सर्वांत वरच्या टप्प्यावर असण्याचा हा काळ कधीही आला, जूनमध्ये, जुलै किंवा ऑगस्टमध्ये तरी आपल्याला लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्यासाठी सज्ज राहायला हवं."

सरकारने दिलेल्या सूचनांचं पालन केलं तर कदाचित कोरोना शिखरावर पोहोचणार नाही, असं केंद्राच्या आरोग्य विभागाचे संयुक्त सचिव लव अगरवाल यांनी शुक्रवारी म्हटलं होतं.

पण हा 'पिक' म्हणजे नक्की काय? हे मात्र सांगण्यात आलेलं नाही. या काळामध्ये संक्रमणाची किती प्रकरण रोज आढळू शकतात, याविषयीही कोणीही काही बोलत नाही.

प्रत्येकजण या वाक्याचा आपापला अर्थ लावत आहे. कोणी म्हणतंय की लॉकडाऊन आणखीही वाढवला जाईल, आता दुकानं पुन्हा बंद करावी लागतील इत्यादी, इत्यादी...

डॉ. रणदीप गुलेरिया नेमकं काय म्हणाले होते?

एम्सचे संचालक रणदीप गुलेरिया यांचं हे विधान बीबीसीने पुन्हा पूर्ण ऐकलं आणि समजून घेण्याचा प्रयत्न केला. कोणत्या आधारावर हे विधान करण्यात आलं हे शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

रणदीप गुलेरियांना विचारण्यात आलं होतं - "भारतामध्ये कोरोना पिकवर पोहोचणं अद्याप बाकी आहे का?"

रणदीप गुलेरियांचं उत्तर होतं, "केसेस आता वाढतच आहेत. हे सर्व शिखरावर पोहोचेलच. पिक कधी येईल हे मॉडेलिंग डेटावर आधारित असतं. अनेक तज्ज्ञांनी यासाठीचं डेटा मॉडेलिंग केलं आहे. भारतीय तज्ज्ञांनीही आणि परदेशी तज्ज्ञांनीही. बहुतेकांचं असं म्हणणं आहे की जून - जुलैमध्ये हा 'पिक' येऊ शकतो. काही तज्ज्ञ यापूर्वीही असा पिकबद्दल बोलले होते. काही तज्ज्ञांनी म्हटलंय की यापुढे ऑगस्टपर्यंतही पिक येऊ शकतो."

डॉ. रणदीप गुलेरिया

यापुढे रणदीप गुलेरिया म्हणाले, "मॉडेलिंग डेटा अनेक व्हेरिएबल फॅक्टर्सवर अवलंबून असतो. आधीचा मॉडेलिंग डेटा तुम्ही पाहिलात तर त्यात असं म्हटलं होतं की मे महिन्यात कोरोना कळस गाठेल. लॉकडाऊन पुढे वाढवण्यात येईल ही गोष्ट त्या मॉडेलिंग डेटामध्ये सामील करण्यात आली नव्हती. आता या फॅक्टरचाही विचार केला तर कळस येण्याची ही वेळ पुढे सरकेल. ही एक 'डायनॅमिक प्रोसेस' म्हणजे सतत बदलत राहणारी प्रक्रिया आहे. असं होऊ शकतं की आठवड्याभराननंतरची परिस्थिती पाहून हा मॉडेलिंग डेटा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एम्स (AIIMS) च्या संचालकांचा दाखला देत देशभरातली मीडिया चॅनल्स आणि सोशल मीडियावर एक विधान दिसत होतं - "जून-जुलैमध्ये कोरोनाचा संसर्ग शिगेला पोहोचेल - डॉ. रणदीप गुलेरिया."


सामग्री: कोरोनाचा उद्रेक आणि त्यातून उद्भवलेल्या लॉकडाऊनमुळे आपण सगळेच कठीण काळातून जात आहोत. हे एक आरोग्य विषयक संकट तर आहेच. शिवाय लॉकडाऊनचा मोठा आर्थिक फटका उद्योगधंद्यांना बसला आहे. आणि त्यातूनच वारंवार पगार कपातीच्या किंवा थेट नोकर कपातीच्या घटना समोर येत आहेत.

ताजी घटना आहे इंडिगो एअरवेज करत असलेल्या 25 टक्के पगार कपातीची. उच्च पदस्थ अधिकाऱ्यांसाठी अख्ख्या 2020-21 आर्थिक वर्षासाठी ही पगार कपात असणार आहे.

डेलॉईट या खासगी संस्थेचा एक अहवाल सांगतो की राष्ट्रीय शेअर बाजारात नोंदणी असलेल्या पहिल्या शंभर मोठ्या कंपन्यांपैकी 27 कंपन्या अशा आहेत की त्या कर्मचाऱ्यांचा एक महिन्याच्या वर पगार देऊ शकत नाहीत. त्यांच्यावर कर्जाचा डोंगर तयार झालाय.

आर्थिक सुरक्षेच्या कारणास्तव या संस्थेनं कंपन्यांची नावं जाहीर केलेली नाहीत. पण लॉकडाऊनमुळे या कंपन्यांचा महसूल 30 टक्क्यांहूनही घटलाय, असं संस्थेचं म्हणणं आहे.

एकीकडे हे असं चित्र असताना काही भारतीय कंपन्या मात्र प्रवाहात उलटं पोहण्याचा प्रयत्न करताना दिसत आहेत. एप्रिल 2020 पासून नवीन आर्थिक वर्षं सुरू झालं आहे आणि आर्थिक दृष्ट्या विपरित परिस्थितीत या कंपन्यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांना एक तर पगार वाढ नाहीतर चक्क बोनसही देऊ केला आहे.

कोरोना काळात एक चांगलं उदाहरण लोकांसमोर ठेवण्याचा कंपन्यांचा मानस आहे. कोणत्या आहेत या कंपन्या? त्या पगार वाढ का देणार आहेत? त्यातून त्यांना कोणता संदेश द्यायचा आहे? आणि आपल्या उद्योग क्षेत्राने त्यातून काय बोध घ्यायचा आहे? सविस्तर बघूया...

पगार वाढ, बोनस आणि नवीन भरती

बांधकाम उद्योग ठप्प असल्यामुळे एशियन पेन्ट्स कंपनी सध्या तोट्यात आहे. पण कंपनीने आपल्या काही कारखान्यात सॅनिटायझरचं उत्पादन सुरू केलं. वेगवेगळ्या श्रेणीतले सॅनिटायझर बनवून त्यांनी उत्पादन तर सुरू ठेवलंच. शिवाय याच महिन्यात कर्मचाऱ्यांसाठी पगार वाढही जाहीर केली आहे.

कर्मचाऱ्यांना आरोग्यविषयक काही अतिरिक्त सुविधाही त्यांनी देऊ केल्या आहेत. एवढंच नव्हे तर, दरवर्षी होते तेवढी नियमित पगार वाढ करणार असल्याचं कंपनीने जाहीर केलं आहे.

"आमच्या कंपनीवर मागची काही वर्षं कर्ज नाही. त्यामुळे आताच्या कठीण काळात आम्ही करता येईल तेवढी मदत कर्मचाऱ्यांना करत आहोत," असं कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अनिल सिंघल यांनी बीबीसी मराठीला ईमेलद्वारे  कळवलं.

अशा काळात प्रत्येक कर्मचाऱ्याशी वैयक्तिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनमध्ये नोकरी-रोजगाराच्या संधी आटत चालल्या आहेत, सगळीकडे पगारकपात होतेय. अशात काही कंपन्या अशाही आहेत ज्यांनी कामगारांचं मनोबल वाढवण्यासाठी बोनस आणि पगारवाढ जाहीर केली आहे. कोणत्या आहेत या कंपन्या? त्या का देतायत कामगारांना बोनस?


सामग्री: कोरोनाचा उद्रेक झाल्यापासून मोठे जागतिक नेतेसुद्धा कोरोनाग्रस्त आढळले आहेत. अगदी भारतातही काही नेतेमंडळी पॉझिटिव्ह आढळली आहेत.

1. धनंजय मुंडे

11 जूनला राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि राज्याचे सामाजिक न्याय मंत्री धनंजय मुंडे यांचा कोरोना रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आल्याचं स्पष्ट झालं. बीडचे जिल्हाधिकारी राहुल रेखावार यांनी बीबीसी मराठीला ही माहिती दिली.

त्याविषयीची अधिक माहिती तुम्ही इथं वाचू शकता - धनंजय मुंडे यांना कोरोनाची लागण, मुंबईतील रुग्णालयात करणार दाखल

2. जे. अन्बळगन

10 जूनला तामिळनाडूच्या द्रमुकचे नेते जे. अन्बळगन यांचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला. 'श्वसनाचा त्रास' होत असल्याची तक्रार केल्यानंतर त्यांना आठवडाभरापूर्वी चेन्नईच्या एका हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं.

द्रमुक नेते जे. अन्बळगन

त्यानंतर त्यांची "तब्येत खालावल्यावर त्यांना व्हेंटिलेटरवर ठेवण्यात आलं होतं, मात्र त्यांचा लढा अपयशी ठरला," असं हॉस्पिटलने एका निवेदनात म्हटल आहे.

3. ज्योतिरादित्या शिंदे

9 जून रोजी काँग्रेसमधून भाजपमध्ये गेलेले ज्योतिरादित्या शिंदे आणि त्यांच्या आई माधवीराजे शिंदे यांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं स्पष्ट झालं. त्यांना दक्षिण दिल्लीस्थित साकेत येथील मॅक्स हॉस्पिटलमध्ये भरती करण्यात आलं असून, तिथं त्यांच्यावर उपचार सुरू करण्यात आलेत.

वाचा संपूर्ण बातमी इथे -  ज्योतिरादित्य शिंदे यांना कोरोनाची लागण, दिल्लीतील हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू

या यादीत आणखी कोण कोण आहेत? एक नजर टाकू या...

4. जितेंद्र आव्हाड

सर्वांत आधी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार आणि कॅबिनेट मंत्री जितेंद्र आव्हाड हे कोरोनाबाधित असल्याचं लक्षात आलं. त्यांच्यावर मुंबईतल्या एका खासगी हॉस्पिटलमध्ये उपचार झाल्यावर ते पूर्णपणे बरे झाले.

त्यांच्या या लढ्याविषयी त्यांनी बीबीसी मराठीला सर्वप्रथम सांगितलं होतं - पाहा ही मुलाखत -

5. अशोक चव्हाण

त्यानंतर काही दिवसांपूर्वी माजी मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण हेसुद्धा कोरोनाने बाधित असल्याचं स्पष्ट झाल्यानंतर त्यांना नांदेडहून एका विशेष अँब्युलन्सने मुंबईला हलवण्यात आलं होतं. त्यांच्यावरही उपचार झाले असून त्यांनीही कोरोनावर अशी मात केली आहे.

त्यांनी त्यांच्या या लढ्याविषयी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत सविस्तरपणे सांगितलं आहे.

6. शुजीत बोस

फक्त महाराष्ट्रातच नव्हे तर पश्चिम बंगालचे अग्निशमन आणि आप्तकालीन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

धारावीच्या झोपडपट्टीत राहणारे गरीब असो वा राजमहालांमध्ये राहणारे राजकुमार, कोरोना व्हायरस कुणाशीही भेदभाव करत नाही, हे सत्य आता जगाला कळून चुकलंय.


सामग्री: कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढायला लागल्या पासून मुंबईची लोकल सेवा सर्वसामान्यांसाठी बंद आहे.

आजच्या बैठकीला मुख्य सचिव संजय कुमार,  मुख्यमंत्र्यांचे प्रधान सल्लागार अजोय मेहता,  मुख्यमंत्र्यांचे अपर मुख्य सचिव आशिषकुमार सिंह, प्रधान सचिव विकास खारगे, सचिव आबासाहेब जराड,  बृहन्मुंबई महानगरपालिका आयुक्त इक्बालसिंह चहल,  आपत्ती व्यवस्थापन संचालक अभय यावलकर यांच्यासह मध्य रेल्वेचे महाव्यवस्थापक संजीव मित्तल, आणि पश्चिम रेल्वेचे महाव्यवस्थापक आलोक कंसल, मुंबई पोलीस आयुक्त परम बीर सिंह,  यांच्यासह आरोग्य विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

कोरोना विषाणुचा प्रादुर्भाव अद्याप संपलेला नसल्याने गर्दी होणार नाही, अशा पद्धतीने लोकल सेवा सर्वांसाठी कशाप्रकारे सुरू करता येईल यादृष्टीने विविध पर्यायांवर आजच्या बैठकीत चर्चा करण्यात आली.

नवीन अ‍ॅप तयार करणार?

लोकल ट्रेनने प्रवास करण्यासाठी एक 'अ‍ॅप्लिकेशन' तयार करण्यात येणार असल्याची माहिती मदत आणि पुनर्वसन मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी दिली होती.

त्यांनी म्हटलं होतं, "लोकल ट्रेनची गर्दी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सरकार एक नवीन अ‍ॅप तयार करण्याचा विचार करतय. ज्यामध्ये जे लोक ट्रेनने प्रवास करत आहेत ते अ‍ॅपद्वारे तिकीटं काढून प्रवास करतील त्यातून किती प्रवासी एकावेळी प्रवास करतात हे कळू शकेल. त्या त्या वेळी मर्यादित प्रवाश्यांनाच ट्रेनने प्रवास करता येईल."

पण सध्या सरकारचा हा पर्याय मागे पडलेला दिसत आहे.

ऑफिसच्या वेळा बदलणार?

मुंबईच्या लोकल ट्रेन्सची गर्दी कमी करण्यासाठी ऑफिसच्या वेळा बदलण्याचा विचार गेल्या अनेक दिवसांपासून सुरू आहे. कोरोनाच्या काळात यावर कामही सुरू केलं गेलं.

राज्याचे माजी मुख्य सचिव अजोय मेहता यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं होतं, "मुंबईतली काही ऑफिस सकाळी लवकर उघडली जातील. तर काही ऑफिस  दुपारनंतर आणि संध्याकाळी उघडली जातील. लोकल ट्रेनची गर्दी कमी करण्यासाठी या पर्यायाचा विचार गेल्या अनेक वर्षांपासून सुरू होता. त्यावर आम्ही करत आहोत".

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईतील लोकल रेल्वे सेवा सर्वांसाठी सुरु करण्यासंदर्भात आज ( 25 जानेवारी 2021) मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत आढावा घेण्यात आला. यासंदर्भातील निर्णय लवकरच घेण्यात येईल अशी माहिती मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी दिली.


सामग्री: कोरोनाचा फैलाव होऊ नये म्हणून येरवडा कारागृहाशेजारील जात पडताळणी कार्यालयाच्या आवारातील शासकीय वसतिगृहात तात्पुरता तुरुंग उभारण्यात आला आहे. इथल्या इमारत क्रमांक 4 मधून देवगण चव्हाण, गणेश चव्हाण, अक्षय चव्हाण, अजिंक्य चव्हाण, सनी पिंटो हे पाच कैदी 16 जुलैच्या पहाटे पळून गेले.

येरवडा कारागृहात असलेल्या कैद्यांमध्ये कोरोनाचा प्रसार होऊ नये म्हणून तुरुंग व्यवस्थापनाने शेजारील शासकीय इमारतीत तात्पुरतं कारागृह उभारलं आहे. इथे कच्च्या कैद्यांना ठेवलं जातं. गंभीर गोष्ट म्हणजे अवघ्या एक ते दीड महिन्याच्या कालावधीत या तात्पुरत्या कारागृहातून तब्बल 8 कैदी पळून गेले आहेत. त्यामुळे इथल्या सुरक्षा व्यवस्थेबद्दलचा गंभीर प्रश्न उपस्थित झाला आहे.

असे पळाले कैदी

देवगण चव्हाण, गणेश चव्हाण, अक्षय चव्हाण, अजिंक्य चव्हाण, सनी पिंटो हे पाचही कैदी पुणे जिल्ह्यातले रहिवासी आहेत. 16 जुलैच्या पहाटे है कैदी तात्पुरत्या कारागृहातल्या 4 क्रमांकाच्या इमारतीमध्ये पहिल्या मजल्यावर होते.

 या मजल्यावरच्या खोली क्रमांक 5 च्या खिडकीचे गज त्यांनी पहाटेच्या सुमारास उचकटले. याचा थांगपत्ता त्यावेळी कोणालाच लागला नाही. हे गज उचकटून कैदी बाहेर आले आणि त्यांनी धूम ठोकली. या पाचही जणांवर मोका आणि हत्येचे गुन्हे गंभीर गुन्हे दाखल आहेत.

याप्रकरणी येरवडा पोलीस ठाण्याचे सहाय्यक पोलीस निरीक्षक बलभीम ननवरे यांनी पुणे शहर आणि जिल्ह्यातील पोलीस ठाण्यांना हे कैदी पळून गेल्याबद्दल सूचित केलं आहे. एका महिन्यात पळाले 8 कैदी

गेल्याच रविवारी अनिल वेताळ हा कैदी स्वच्छतागृहातून पळून गेला होता. त्याच्यावर इथल्या शिक्रापूर पोलीस ठाण्यात चोरीचा गुन्हा दाखल होता. त्यामुळे त्याला या तात्पुरत्या कारागृहात ठेवण्यात आलं होतं. त्याने स्वच्छतागृहाची कडी तोडून व्हरांड्यातून पलायन केलं. बराच वेळ आवाज दिल्यावर तो न आल्याने स्वच्छतागृहात पाहिलं असता तो नसल्याचं आढळून आलं. या प्रकरणी येरवडा पोलीस ठाण्यात तक्रार देण्यात आली आहे.

यापूर्वी जून महिन्यात दोन कैद्यांनी पलायन केल्याची घटना घडली होती. बाथरूमच्या खिडकीचे गज उचकटून दोघे पळाले होते. हर्षद सय्यद, आकाश पवार अशी या दोघांची नावे होती. दोघेही गुन्हेगार असून, त्यांच्यावर जबरी चोरी, खुनाचा प्रयत्न करणे अशा प्रकराचे गंभीर गुन्हे दाखल आहेत. दरम्यान, त्यानंतर लगेचच फरार झालेल्या कैद्यांपैकी एका कैद्याला पिंपरी-चिंचवड गुन्हे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुण्यातल्या येरवडा कारागृहानजीक उभारण्यात आलेल्या तात्पुरत्या कारागृहातून खिडकीचे गज उचकटून 5 कैदी पळून गेल्याची घटना आज पहाटे (16 जुलै) घडली. हे पाचही कैदी मोकासारख्या गंभीर कायद्याखाली अटक असल्याने चिंताजनक परिस्थिती निर्माण झाली आहे.


सामग्री: कोरोनाचा महाराष्ट्रातील प्रादुर्भाव दिवसेंदिवस वाढत जात असतानाच, लसीकरणही ठप्प होण्याच्या मार्गावर आहे. केंद्राकडून कमी प्रमाणात लस मिळत असल्याचा आरोप महाराष्ट्र सरकारकडून करण्यात येत आहे.

महाराष्ट्रातील लशींचा तुटवडा लक्षात घेऊन, माजी खासदार आणि स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांनी केंद्र सरकारवर निशाणा साधलाय. जर महाराष्ट्राला येत्या आठ दिवसात पुरेशा लशी दिल्या नाहीत, तर पुण्यातील सीरम इन्स्टिट्यूटमधून महाराष्ट्राबाहेर लशींच्या गाड्या जाऊ देणार नाही, असा इशारा राजू शेट्टींनी दिलाय. टीव्ही 9 मराठीने ही बातमी दिली आहे.

राजू शेट्टी यांनी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांना पत्र लिहून म्हटलंय की, "महाराष्ट्राला लवकरात लवकर लशींचा पुरवठा करण्यात यावा. जर आठ दिवसांत महाराष्ट्राला लशींचा वाढीव पुरवठा मिळाला नाही, तर आम्ही पुण्यातील सीरम इन्स्टिट्यूटमधून एकही गाडी महाराष्ट्राबाहेर जाऊ देणार नाही."

दुसरीकडे, शिवसेनेचं मुखपत्र असलेल्या सामना वृत्तपत्रातूनही केंद्र सरकारवर लशीच्या मुद्द्यावरून टीका करण्यात आलीय.

"महाराष्ट्रात कोरोनावरील लशीचा कृत्रिम तुटवडा निर्माण करण्यात आला आणि यामागे महाराष्ट्राला छळण्याचा केंद्र सरकारचा डाव आहे. महाराष्ट्राच्या बाबतीत लशीचे राजकारण सुरू झाले ते निर्घृण आहे," असं सामनाच्या अग्रलेखात म्हटलंय.

2) फडणवीस चालू देतील तोपर्यंतच ठाकरे सरकार चालेल - रामदास आठवले

महाराष्ट्रातील ठाकरे सरकारचं भवितव्य माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हातात असल्याचं रिपाइंचे अध्यक्ष आणि केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांनी म्हटलंय. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

जोपर्यंत देवेंद्र फडणवीस हे सरकार चालू देतील तोपर्यंतच हे सरकार चालेल, असा दावा रामदास आठवले यांनी केला आहे. ते पुण्यातील इंदापूर येथील शासकीय निवासस्थानी माध्यमांशी बोलत होते.

यावेळी रामदास आठवले यांनी राज्यातील विविध मुद्द्यांवर भाष्य केलं. सचिन वाझे प्रकरणावर बोलताना आठवले म्हणाले, "सचिन वाझे यांनी जे काही कृत्य केले आहे त्याने देशभरात महाराष्ट्राची बदनामी झाली आहे."

"देशातील एकूण करोना रुग्णांपैकी 60 ते 65 टक्के रुग्ण महाराष्ट्रात आहेत. राज्यातील कायदा आणि सुव्यवस्थाही ढासळली आहे. त्यामुळे राज्यातलं सरकार बरखास्त करून राष्ट्रपती राजवट लागू करण्याची वेळ आली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज विविध वृत्तपत्र आणि वेबसाईटवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :

1) महाराष्ट्राला लशी द्या, नाही   तर सीरममधून एकही ट्रक बाहेर पडू देणार नाही - राजू शेट्टी


सामग्री: कोरोनाचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आल्यानंतर तुमची लक्षणं कोणती आहेत, ती किती गंभीर आहेत, हे पाहून त्यानुसार पुढचे निर्णय डॉक्टर घेतात.

कोरोना व्हायरसचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आला तर भीती वाटणं हे स्वाभाविक आहे. पण तात्काळ योग्य पावलं उचलली तर या आजारावर मात करणं शक्य आहे. राज्यामध्ये आतापर्यंत 9 लाखांपेक्षा जास्त लोकांना कोरोनावर मात केलेली आहे.

हेल्पलाईनला संपर्क करा

सर्वप्रथम कोरोनाच चाचणीचा रिपोर्ट पॉझिटीव्ह आल्यानंतर आपण देशातल्या सगळ्या लोकांसाठी असलेल्या कोव्हिड-19 हेल्पलाईनला प्रथम संपर्क करा.

या राष्ट्रीय हेल्पलाईनचा नंबर आहे +91-11-23978046 (मोबाईलवरून लावताना 011 डायल करावा). या नंबरवर फोन केल्यानंतर काय करायचं याची माहिती या बातमीत पुढे सविस्तर दिलेली आहे.

ही कोरोनाची लक्षणं आढळल्यानंतर पुढे काय करायचं, हे आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत. तत्पूर्वी, आपण कोरोनाची नेमकी कोणती लक्षणं आहेत, हे थोडक्यात पाहू.

वास न येणं किंवा चव न करणं हे सुद्धा कोरोनाचं लक्षण असू शकतं, त्याविषयी तुम्ही इथं आणखी वाचू शकता - वास न येणे, चव न कळणे कोरोनाची लक्षणं आहेत का?

कोरोनाच्या लक्षणांबाबत सविस्तर बातमी पुढीलप्रमाणे :कोरोना व्हायरसची नवी लक्षणं कोणती? त्याच्यापासून संरक्षण कसं करायचं?

कोरोना व्हायरसची बाधा झाल्यानंतर किंवा कोव्हिड-19 चा रिपोर्ट पॉझिटीव्ह आल्यानंतर शरीरात दिसणाऱ्या लक्षणांमध्ये आता वाढ झाली आहे. अमेरिकेतल्या सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोलने आणि WHO ने कोरोनाच्या जुन्या लक्षणांसह नव्या लक्षणांची यादीही जाहीर केली आहे.

कोरोना व्हायरस थेट तुमच्या फुप्फुसांवर हल्ला करतो. यामुळे तुमच्या दोनपैकी एक लक्षण दिसू लागतं - एक तर ताप किंवा कोरडा खोकला. यापैकी काहीही झालं तरी श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागतो.

मात्र हा खोकला काही थांबत नाही. असंही होऊ शकतो की तुम्ही तासन् तास खोकतच आहात, किंवा दिवसांतून तीन-चार वेळा सातत्याने खोकत आहात. तुमच्या नेहमीच्या खोकल्यापेक्षा हे जास्त गंभीर वाटू शकतं.

कोरोनाची नवी लक्षणं कोणती?

ताप किंवा थंडी वाजणे, थरथरणे, स्नायूंमध्ये दुखणे, डोकेदुखी, खोकला किंवा घसा खवखवणे, चव न कळणे किंवा वास न येणे, थकवा येणे ही कोरोनाची लक्षणं आहेत. पूर्वी ही लक्षणांची यादी फक्त फक्त ताप, खोकला किंवा श्वास घेण्यास त्रास, एवढीच होती.

WHO ने त्यांच्या वेबसाईटवर कोरोना व्हायरसमुळे जाणवणाऱ्या 13 लक्षणांची यादी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गातून बरं होणाऱ्यांची संख्या आता वाढतेय. 29 सप्टेंबरच्या आकडेवारीनुसार आता राज्याचा रिकव्हरी रेट म्हणजेच राज्यातले रुग्ण बरे होण्याचा दर 78.26% आहे. कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची लक्षणं आढळल्यानंतर घाबरून न जाता तातडीने पावलं उचलणं गरजेचं आहे.


सामग्री: कोरोनाचा संसर्ग असतानाच आणखी एका रोगाने बस्तान जमवायला सुरुवात केली आहे.

हा आजार मुलांच्या शरीरात गुंतागुंत निर्माण करतो. त्यांना ICU अर्थात अतिदक्षता विभागात भरती करायला लागू शकतं.

ब्रिटनमध्ये आतापर्यंत शंभरहून अधिक मुलांना हा आजार झाला आहे. युरोपात अन्य ठिकाणीही मुलांमध्ये या आजाराची लक्षणं पाहायला मिळत आहेत.

असं मानलं जात आहे की, ज्या मुलांची रोगप्रतिकारक क्षमता कोरोना विषाणूचा विलंबाने प्रतिकार करत आहे या मुलांना हा आजार अधिकतेने होण्याची शक्यता आहे. हा आजार कावासाकी आजाराशी मिळताजुळता आहे.

कावासाकी या आजारात लहान मुलांच्या शरीरातील लाल रक्तपेशी प्रसरण पावतात आणि संपूर्ण शरीरावर लाल रंगाचे चट्टे दिसू लागतात. मुलांना खूप ताप येऊ लागतो आणि त्यांचे डोळेही लाल होऊ लागतात.

एप्रिल महिन्यात ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसने डॉक्टरांना या आजाराचा शोध घेण्यास सांगितलं होतं. लंडनमध्ये आठ मुलं या आजाराने त्रस्त होती. यापैकी एका 14वर्षीय मुलाचा मृत्यू झाला आहे.

आजाराची प्रमुख लक्षणं

या सगळ्या मुलांना लंडनमधील एवेलिना चिल्ड्रन्स हॉस्पिटलमध्ये भरती करण्यात आलं आहे. सगळ्या मुलांमध्ये साधारण एकसारखीच लक्षणं दिसून आली- खूप ताप, शरीरावर लाल चट्टे, डोळे लाल, शरीराला सूज आणि शरीरदुखी.

मुलांना श्वसनाचा कोणताही आजार नव्हता. मात्र यांच्यापैकी सातजणांना व्हेंटिलेटरवर ठेवावं लागलं. हा एक नवीन आजार आहे, ज्याची लक्षणं कावासाकी डिसीज शॉक सिंड्रोमशी साधर्म्य असणारी आहेत.

नवा आजार लहान मुलांना ग्रासतो आहे.

कावासाकी सिंड्रोम साधारणत: पाचपेक्षा कमी वयाच्या मुलांना होतो. शरीराला सूज येणं, गळ्याच्या ग्रंथींना सूज येणं, ओठ सुकणं तसंच ओठ फाटणं ही या आजाराची लक्षणं आहेत.

मात्र नवा आजार 14 ते 16 वयाच्या मुलांना लक्ष्य करतो आहे. हा आजार झाल्यास मुलांच्या शरीरात गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात.

कोरोनाशी संबंध

डॉक्टर लिज विटेकर लंडनमधील इंपीरियल कॉलेजमध्ये पीडियाट्रिक इंफेक्शियस डिसीज अँड इम्युनॉलॉजी विषयात क्लिनिकल लेक्चरर आहेत.

कोरोनाचा संसर्ग होत असतानाच्या काळात हा आजार पसरत आहे याचा अर्थ या दोन्ही आजारांचा एकमेकांशी संबंध आहे. एकीकडे कोरोनाचे रुग्ण वाढू लागले आणि चार-पाच आठवड्यात या आजाराने लहान मुलांना ग्रासलं. कोरोना संसर्गानंतर हा आजार होतो आहे.

कोरोनाच्या संसर्गानंतर शरीरात निर्माण होणाऱ्या अँटिबॉडीशी या नव्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि ब्रिटनमध्ये काही मुलांना गंभीर आजाराने ग्रासलं आहे. हा आजार आणि कोरोना यांचा संबंध आहे.


सामग्री: कोरोनाचा संसर्ग झाल्यानंतर काही लोकांना हार्ट अटॅक येण्याचा धोका का आहे, या प्रश्नाचं उत्तर आपण या बातमीतून जाणून घेणार आहोत.

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा फटका सर्वात जास्त भारताला बसत आहे. संसर्ग क्षमता जास्त असलेल्या डबल म्युटेशनमुळे रुग्णसंख्या प्रचंड वाढली.

एकीकडे रुग्ण आणि मृतांची संख्या वाढत आहे, दुसरीकडे एक दिलासादायक बाब म्हणजे कोरोनामुक्त होणाऱ्यांची संख्याही लक्षणीय आहे. मात्र, तरीही काळजी घेण्याचा सल्ला आरोग्य तज्ज्ञ देतात.

याचं कारण ऑक्सफर्ड जर्नलमध्ये छापण्यात आलेल्या संशोधनानुसार, कोरोनाचा गंभीर संसर्ग झालेल्या 50 टक्के रुग्णांच्या हृदयाला इजा झाल्याचं आढळून आलंय.

भारतातही डॉक्टरांनी अशी प्रकरणं पाहिली आहेत. मुंबईतील मसिना रुग्णालयाचे डॉ. झैनुल्लाबेदीन हमदुले म्हणतात, "कोरोना संसर्गानंतर अनेक रुग्णांना हृदयाचा त्रास सुरू होतो."

त्यामुळे, कोरोना संसर्गानंतर हार्ट अटॅक येण्याचा धोका आहे का? हृदयाला इजा होते म्हणजे काय? याबाबत बीबीसीनं तज्ज्ञांशी बातचीत करून जाणून घेतलं.

कोरोनामुक्त झाल्यानंतर हार्ट अटॅकची कारणं काय?

महाराष्ट्रात वरिष्ठ पत्रकार अशोक तुपे यांना कोरोनामुक्त झाल्यानंतर हार्ट अटॅक आला. माजी मंत्री संजय देवतळेंचा रुग्णालयात हार्ट अटॅकनेच मृत्यू झाला. अशी बरीच प्रकरणं गेल्या काही दिवसात, विशेषत: कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेत दिसून येत आहेत.

डॉ. राजीव भागवत मुंबईच्या नानावटी-मॅक्स सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयात इंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजी विभागाचे सिनिअर कन्सल्टंट आहेत. कोव्हिडमुक्त झाल्यानंतर हार्ट अटॅकची विविध कारणं असल्याचं ते सांगतात.

"सामान्यत: आढळून येणारं कारण म्हणजे, शरीरात रक्ताच्या गाठी तयार होणं. याला वैद्यकीय भाषेत थ्रॉम्बॉसिस (Thrombosis) म्हणतात. हृदयाच्या स्नायूंना सूज (Inflammation) येते. वैद्यकीय भाषेच याचं नाव आहे मायोकार्डायटीस (Myocarditis) आहे," असं डॉ. भागवत सांगतात.

नागपूरचे हृदयविकारतज्ज्ञ डॉ. अनुज सारडा सांगतात, "कोव्हिड संसर्गात शरीरावर मोठा ताण पडतो. हे देखील हार्ट अटॅक येण्याचं एक कारण आहे."

रक्ताची गाठ तयार होते म्हणजे काय?

तज्ज्ञांच्या सांगण्यानुसार, कोरोनासंसर्गात शरीरातील रक्त गोठण्याच्या प्रणालीत (Coagulation System) बिघाड होतो.

डॉ. सारडा म्हणतात, "कोरोनासंसर्गात रुग्णाच्या शरीरात रक्ताच्या गाठी तयार होण्याचं प्रमाण वाढतं."

रक्ताची गाठ तयार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेत संसर्ग झालेल्या एकूण रुग्णांपैकी 50 टक्के रुग्णांच्या हृदयाला इजा झाल्याचं आढळून आलंय. भारतात कोरोनातून बरे झाल्यानंतर काही दिवसांनी हार्ट अटॅक म्हणजे हृदयविकाराचा झटका येऊन मृत्यू झालेल्यांची संख्या लक्षणीय आहे.


सामग्री: कोरोनाचा संसर्ग नियंत्रणात आणण्यासाठी आपण लॉकडाऊन पाळतोय. अशा वातावरणात कला, साहित्य आपल्या एकटेपणाला दूर करतं. आपल्याला वास्तवापासून थोडं बाजूला करत दिलासा देतं. बंद खोलीत आपली मैत्री साहित्याशी होते, म्हणूनच जागतिक आरोग्य संकटावर आधारीत असलेल्या पुस्तकांची मागणी वाढली आहे.

अशा अनेक कांदबरी आहेत ज्या जागतिक आरोग्य संकटाचं वास्तव मांडतात. एखाद्या डायरीप्रमाणे या पुस्तकांमध्ये माहिती आहे. या संकटाला धीरानं कसं सामोरं जायचं हे ती पुस्तकं सांगतात.

ब्रिटिश लेखक डेनियल डेफो यांनी 1722 साली पुस्तक लिहिलं होतं ज्याचं नाव होतं 'ए जर्नल ऑफ द प्लेग इअर'. डेफो यांनी या पुस्तकात 1665 साली ब्रिटनची राजधानी लंडनमध्ये पसरलेल्या प्लेगच्या साथीबाबत विस्तृत लिहिलं आहे.

तेव्हाचे भायवह चित्रण या पुस्तकात केलं गेलंय. प्लेगच्या साथीमुळे जे आरोग्य संकट आलं त्याचा संपूर्ण लेखाजोखा या पुस्तकात मांडण्यात आलाय. त्यामुळे सद्यपरिस्थितीशी मिळतं जुळतं हे पुस्तक आहे.

डेफो यांच्या पुस्तकाची सुरुवात सप्टेंबर 1664 पासून होते. ताऊन इथल्या वबाने हॉंलंडवर हल्ला केल्याची अफवा पसरते. तीन महिन्यानंतर म्हणजेच डिसेंबरमध्ये लंडन येथे पहिल्या संशयित मृत्यूची बातमी मिळते. आणि काही महिन्यातच लंडनमध्ये हाहाकार उडतो. मृत्यूंची संख्या प्रचंड वाढते आणि याची माहिती लंडनच्या सर्व चर्चवर नोटीस लाऊन देण्यात येते.

जुलै 1665 येईपर्यंत लंडनमध्ये नवीन नियम लागू होतात. हे नियम तसेच होते, जसे आत्ता लॉकाडाऊनच्या काळात आपण सगळे पाळतोय. तेव्हा लंडनमध्येही सार्वजनिक कार्यक्रम, बार, ढाबे अशा सार्वजनिक ठिकाणी एकत्र जमण्यावर बंदी घालण्यात आली होती. मैदानं, स्टेडियम्स सर्वकाही बंद होतं.

डेनियल डेफो यांनी पुस्तकात म्हटलंय, "लंडनचे नागरिक हे नियम काटेकोरपणे पाळत नव्हते. ते बेफिकिर होते आणि लंडनसाठी हेच सर्वाधिक घातक ठरत होतं. सामान खरेदी करण्यासाठी गर्दी करायचे. काही नागरिक मात्र प्रामाणिकपणे घरीच थांबायचे."

ऑगस्ट महिना सुरू झाला आणि बघता बघता "प्लेगने हिंसक वळण घेतलं. संपूर्ण कुटुंब, वस्तीतले रहिवासी सगळ्यांचा प्लेगनं मृत्यू होत होता."  डेफो यांच्यानुसार, "डिसेंबर 1665 पर्यंत प्लेगच्या साथीची तीव्रता कमी झाली होती. शुद्ध हवा येत होती आणि थंडीला सुरुवात झाली."

आजारी रुग्ण बरे होऊ लागले. जेव्हा सर्वात शेवटची वसाहतसुद्धा यातून बाहेर पडली तेव्हा लंडनचे नागरिक घराबाहेर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज आपण अशा परिस्थितीतून जातोय जिथे उद्या काय होईल हे कुणालाच सांगता येणार नाही. आपल्या मनात सध्या प्रचंड भीती आहे. आपण सगळेच आपल्या घरी बंद खोलीत राहतोय. बाहेरच्या जगाशी आपला संपर्क होत नाही.


सामग्री: कोरोनाचा संसर्ग रोखण्यासाठी लागू केलेल्या लॉकडाऊनमुळे अनेकांच्या रोजगारावर परिणाम झाला. अनेकांनी वेगवेगळ्या क्षेत्रात नशीब आजमावण्याचा प्रयत्न केला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सॉफ्टवेअर इंजिनिअर असलेल्या सुखचरण प्रीत यांचीही नोकरी गेली. कुटुंबाच्या डेअरी फार्ममधून मिळणारं उत्पन्नही बंद झालं. पण त्यांनी एक स्टार्टअप सुरू केलं.


सामग्री: कोरोनाचा सामना करण्यासाठी वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये वेगवेगळे नियम आणि निर्बंध लावण्यात आले आहेत. सध्या भारतात काय परिस्थिती आहे याविषयीचा बीबीसी प्रतिनिधी योगिता लिमये यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात कोव्हिड-19च्या रुग्णांचा आकडा 12 लाखांच्या घरात गेलाय. त्यामुळे शहरातील हॉस्पिटलवरही ताण येतोय.


सामग्री: कोरोनाचा हा नवा व्हेरियंट आंध्र प्रदेशच्या कुर्नूलमध्ये निर्माण झाला. त्यानंतर विशाखापट्टणम येथे तो अत्यंत वेगाने पसरत चालल्याचं सांगितलं जात आहे. त्यामुळे सध्या सर्वत्र आंध्र प्रदेश व्हेरियंट या शब्दाने दहशत माजवल्याचं दिसून येत आहे.

राजकीय क्षेत्रातही याने खळबळ माजली आहे. या चर्चांना सुरुवात होताच दिल्ली सरकारने आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणातून येणाऱ्या लोकांवर अनेक निर्बंध लादले आहेत. पण आंध्र प्रदेशचा हा व्हायरस इतका धोकादायक आहे का? तज्ज्ञांचं याबाबत काय मत आहे?

व्हेरियंट म्हणजे काय?

कोणत्याही विषाणूने मानवी शरिरात प्रवेश केल्यानंतर तो आपली संख्या वाढवण्यास सुरू करतो. त्याला 'रेप्लिकेट' करणे असं संबोधलं जातं. एका शरीरातून दुसऱ्या शरीरात प्रवेश करताना तो आपली संख्या वाढवतच असतो. या प्रक्रियेत व्हायरस स्वतःच्या स्वरुपात थोडाफार बदलही करतो. यालाच 'म्युटेशन' असं म्हणतात.

2 ते 3 महिन्यांच्या अंतराने हे म्युटेशन व्हेरियंटमध्ये रुपांतरित होऊ शकतात. विषाणूने म्युटेट करताच त्याची लागण झाल्यानंतर जाणवणाऱ्या लक्षणांमध्येही बदल होऊ शकतो. आजारपणाची लक्षणं, विषाणूच्या संसर्गाचा वेग तसंच लागण झाल्यानंतर दिसून येणारे परिणाम या सर्वच गोष्टींत हे बदल दिसू शकतात.

उदाहरणार्थ, कोरोना व्हायरस निर्माण झाल्यापासून त्याच्यात शेकडो किंवा हजारो बदल झाले, पण त्यापैकी काहीच म्यूटेशनचं व्हेरियंट बनलं. पण सध्या हे सगले व्हेरियंट आपल्या बातमीचा विषय नाहीत. त्यापैकी फक्त काही व्हेरियंटच वेगाने पसरत चालले आहेत.

"जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार सध्या जगभरात कोरोनाचे शेकडो व्हेरियंट आहेत. पण त्यातील तीनच व्हेरियंट धोकादायक मानले जात आहेत. युके, आफ्रिका आणि ब्राझील व्हेरियंटचा त्यामध्ये समावेश आहे. त्याशिवाय आणखी 7 व्हेरियंटचीही ओळख पटवण्यात आली आहे. त्यामध्येच 'महाराष्ट्र व्हेरियंट'चाही समावेश आहे," अशी माहिती डॉ. मदाला किरण यांनी दिली. डॉ. मदाला हे निझामाबाद शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयात कार्यरत आहेत.

कोरोना व्हायरसच्या युके व्हेरियंटमध्ये आतापर्यंत 23 म्युटेशन झालेले आहेत, तर महाराष्ट्र व्हेरियंटमध्ये 15 म्युटेशन झाले आहेत.

भारतात कोणकोणते व्हेरियंट अस्तित्वात?

सध्या भारतात विविध प्रकारच्या व्हेरियंट्सचा प्रसार होत असल्याचं पाहायला मिळतं. भारतातील कोरोना रुग्णसंख्या झपाट्याने वाढण्यामागे हे व्हेरियंट्स कारणीभूत आहेत. पण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या युके व्हेरियंट, आफ्रिका व्हेरियंट, ब्राझील व्हेरियंट यांच्यानंतर देशात आता आंध्र प्रदेश व्हेरियंटची चर्चा सुरू झाली आहे.


सामग्री: कोरोनाचा हा विषाणू ड्रॉपलेट्सच्या माध्यमातून पसरतो. त्यामुळे बाधित व्यक्ती खोकलली किंवा शिंकली किंवा बाधित पृष्ठभागाला स्पर्श केल्यास कोरोनाची लागण होते, असं आतापर्यंत मानलं जात होतं. मात्र, लॅन्सेटचा हा रिपोर्ट या समजाला तडा देणारा आणि म्हणूनच महत्त्वाचा आहे.

यूके, यूएस आणि कॅनडातल्या सहा तज्ज्ञांनी हा रिपोर्ट तयार केला आहे. या अहवालानुसार केवळ खोकला किंवा शिंकेद्वारे नाही तर बाधित व्यक्ती बोलली, ओरडली, गाणं म्हटलं किंवा तिच्या श्वासोच्छावासाद्वारेसुद्धा हा विषाणू पसरू शकतो, असं या तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

कोरोना विषाणू हवेतून पसरत असल्याने तो वेगाने पसरतोय आणि मास्क वापरा, शारीरिक अंतर पाळा, हात सतत धुवा, सार्वजनिक आरोग्यासंबंधी हे जे उपाय सांगितले गेले त्यातून विषाणू प्रसाराला फारसा आळा घालता आलेला नाही, असं या रिपोर्टचं म्हणणं आहे.

कोरोनाचा Sars_CoV_2 हा विषाणू हवेतून पसरतो, हे सांगण्यासाठी या 6 तज्ज्ञांनी 10 शास्त्रीय कारणंही दिली आहेत. ती पुढीलप्रमाणे आहेत.

1. या रिपोर्टमध्ये तज्ज्ञ म्हणतात, विषाणूचे सुपरस्प्रेडिंग इव्हेंट्स Sars_CoV_2 विषाणूला वेगाने पसरवतात. जागतिक साथीचे हे सुरुवातीचे वाहक असू शकतात. मानवी वर्तन, खोल्यांचा आकार, व्हेंटिलेशन (हवा खेळती असणे), वेगवेगळे कार्यक्रम, केअर होम्स, मांस विक्री बाजार अशा वेगवेगळ्या गोष्टींच्या अभ्यासातून एक पॅटर्न दिसतो. ज्यावरून हे लक्षात येतं की या विषाणूचा प्रसार ड्रॉपलेट्सऐवजी हवेतून म्हणजेच एअरोसोलच्या माध्यमातून होणं, अधिक सुलभ आहे.

2. क्वारंटाईन हॉटेल्समध्ये शेजारी-शेजारी असलेल्या खोल्यांमध्ये संसर्ग पसरल्याचं दिसलं. खरंतर बाधित व्यक्ती आपल्याच खोलीत क्वारंटाईन असताना आणि सगळी खबरदारी घेतली जात असताना शेजारच्या खोलीतल्या व्यक्तीला बाधा होता कामा नये. मात्र, क्वारंटाईन हॉटेल्समध्ये शेजारच्या खोलीतही विषाणू पसरल्याचं दिसलं. हे केवळ हवेतूनच शक्य आहे.

3. तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की लक्षणं नसलेल्या (असिम्प्टोमॅटिक) किंवा लक्षणं सुरू होण्यापूर्वी (प्रीसिम्प्टोमॅटिक) बाधित व्यक्तींच्या माध्यमातून (यात खोकलणे आणि शिंकणे याचा समावेश नाही.) एक तृतीयांश ते 59 टक्के संसर्ग पसरतो आणि जगभरात कोरोनाचा प्रसार होण्यामागे हे एक मोठं कारण आहे.

4. विषाणूचा प्रसार आउटडोअर म्हणजेच मोकळ्या जागेपेक्षा इनडोअर म्हणजे बंद खोलीत अधिक होतो. बंद खोलीत हवा खेळती असेल तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या साथीला कारणीभूत असणारा SARS-CoV-2 विषाणू हवेतून पसरतो, असं सांगणारे प्रबळ पुरावे असल्याचं लॅन्सेट या जर्नलमध्ये प्रसिद्ध करण्यात आलं आहे.


सामग्री: कोरोनाची साथ पसरल्यामुळे बिकट परिस्थिती आहे. त्यामुळेच देशवासीयांसाठी हे पत्र लिहावं लागत असल्याचा उल्लेख मोदींनी पत्राच्या सुरुवातीला केला आहे.

अनेक दशकांनंतर जनतेने भारतातील एखाद्या सरकारला सलग दुसऱ्यांदा पूर्ण बहुमत देऊन जबाबदारी सोपवली होती. हा भारतीय इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी लिहिलेला अध्याय आहे, असं ते म्हणाले.

या पत्रात मोदींनी आपल्या सरकारने घेतलेल्या कठोर निर्णयांचा उल्लेख केला आहे. कोरोना संकटाकडे लक्ष वेधत मोदींनी लिहिलं की, "कोणतीही कठीण परिस्थिती आपल्या भविष्याबाबतचा निर्णय करू शकत नाही."

मोदींच्या पत्रातील 10 महत्त्वाचे मुद्दे -

1.  जनतेने 2014च्या निवडणुकीत देशाचं धोरण आणि कार्यपद्धती बदलण्यासाठी मतदान केलं होतं. या पाच वर्षात देशाने शासनयंत्रणेला भ्रष्टाचाराच्या दलदलीतून बाहेर निघताना पाहिलं आहे. शेवटच्या गरिबांचंही जगणं सुसह्य बनवण्यासाठी प्रशासकीय कामकाजाची पद्धत बदलताना देशाने पाहिलं आहे.

2. तो कार्यकाळ देशातील अनेकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी समर्पित ठरला. गरिबांची बँक खाती, मोफत गॅस कनेक्शन, मोफत वीज कनेक्शन, शौचालयं, घर, सर्जिकल स्ट्राईक, एअर स्ट्राईक झाल्या. वन रँक वन पेंशन, वन नेशन वन टॅक्स - GST, शेतकऱ्यांच्या मागण्या पूर्ण करण्याचं काम केलं गेलं.

3.  राष्ट्रीय एकता-अखंडतेसाठी कलम 370 हटवण्यात आलं. अनेक वर्षांच्या संघर्षानंतरचा सुखद परिणाम म्हणजे राम मंदिराचं निर्माण, आधुनिक समाजाच्या संकल्पनेतील अडसर म्हणजे ट्रीपल तलाक, किंवा भारताच्या दयाभावनेचं प्रतिक असलेलं नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक, हे सगळं साध्य करणं तुमच्या आठवणीत आहे.

4.  चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ या पदाच्या निर्मितीनंतर सैन्यातील समन्वय वाढलं आहे. तसंच मिशन गगनयानसाठी भारताने जोरदार तयारी करायला सुरुवात केली आहे.

5.  देशाच्या इतिहासात पहिल्यांदाच शेतकरी, शेतमजूर, छोटे दुकानदार आणि असंघटीत क्षेत्रातील श्रमिक वर्ग या सर्वांसाठी 60 वर्ष वयानंतर 3 हजार रुपयांचं मासिक पेशन नियमितपणे मिळण्याची सोय झाली आहे.

6.  सामान्य माणसाच्या हिताशी संबंधित अनेक कायदे बनवण्यात आले. यासाठी मागच्या वर्षी वेगाने कार्यवाही झाली. संसदेने कामकाजाबाबतचा अनेक वर्षं जुना रेकॉर्डही मोडला आहे.

7.  देशवासीयांच्या आशा-अपेक्षांची पूर्तता करताना आपण वेगाने पुढे जात आहोत. पण यादरम्यान कोरोना व्हायरसचं मोठं आरोग्य संकट भारतावर आलं. कोरोना भारतात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी आजच्याच दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली भारतीय जनता पक्षाचं सरकार दुसऱ्यांदा स्थापन झालं होतं. या निमित्ताने पंतप्रधान मोदींनी देशातील जनतेचं आभार मानणारं एक पत्र लिहिलं आहे.


सामग्री: कोरोनाची साथ सुरू झाल्यानंतर सुरुवातीला लहान मुलांना कोरोनाची बाधा कमी प्रमाणात होत असल्याचं आढळून आलं होतं. त्यावेळी लहान मुलांमध्ये प्रामुख्याने सौम्य किंवा अतिसौम्य लक्षणं सापडली. तसंच अनेक लहान मुलं ही लक्षणविरहीत असल्याचंही आढळून आलं.

पण या अहवालानानंतर आतापर्यंत अनुत्तरित असलेले काही प्रश्न पुन्हा एकदा डोकं वर काढत असल्याचं दिसून येत आहे.

रॉयल कॉलेज ऑफ पेडियाट्रिक्स अँड चाईल्ड हेल्थचे चेअरमन प्रा. रसेन वाईनर यांनी मुलांच्या कोरोना संसर्गाशी संबंधित खालील तीन प्रश्न प्रामुख्याने उपस्थित केली आहेत.

लहान मुलांना कोरोनाची लागण होऊ शकते, हे आपल्याला माहीत आहे. पण अँटीबॉडीसाठी करण्यात आलेल्या रक्तचाचण्यांच्या माहितीनुसार, 12 वर्षांखालील मुलांच्या तुलनेत प्रौढ व्यक्तींना या कोरोना व्हायरसचा संसर्ग होण्याचा धोका जास्त आहे.

तसंच व्हायरसची लागण झाल्यानंतर प्रौढ व्यक्तींपेक्षा लहान मुलांची आजारी पडण्याची शक्यता कमी आहे, अशी माहिती ब्रिटीश स्टडी या नियतकालिकामध्ये शुक्रवारी प्रसिद्ध झाली होती.

तिसऱ्या प्रश्नाबाबत आपल्याकडे अंत्यंत कमी माहिती उपलब्ध आहे. दक्षिण कोरियाच्या सर्व्हेमध्ये या प्रश्नाचंच उत्तर मिळवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

दक्षिण कोरियाचं संशोधन नेमकं काय?

या संशोधनात 91 मुलांचा अभ्यास करण्यात आला. यामध्ये सौम्य लक्षणं असलेल्या किंवा लक्षणं नसलेल्या मुलांमध्येसुद्धा विषाणू आढळून येऊ शकतो. या मुलांच्या स्वॅबमध्ये विषाणू तीन आठवड्यांपर्यंत सापडू शकतो, असं समोर आलं.

विशेष म्हणजे, लहान मुलांच्या नाकात हा व्हायरस दीर्घकाळ राहतो. त्यामुळे याचा संसर्ग लहान मुलांकडून इतरांना होऊ शकतो.

कोरोना साथ सुरु झाल्यानंतर दक्षिण कोरियाच्या चाचणी करण्याच्या पद्धतीचं कौतुक झालं होतं. त्यावेळी दक्षिण कोरियाने ज्या पद्धतीने चाचणी केली, लक्षणं दिसत नसतानाही विषाणूचा शोध घेऊन अलगीकरण केलं, या पद्धतीने लक्ष वेधून घेतलं होतं.

एकदा पॉझिटिव्ह आल्यानंतर लोकांचं अलगीकरण करण्यात आलं. त्यानंतर चाचणी निगेटिव्ह येईपर्यंत त्यांची सातत्याने चाचणी घेण्यात आली.

या अभ्यासामुळे मुलांकडून होणारा विषाणूचा प्रसार तसंच त्याबाबतची संभाव्य क्षमता यांच्याबाबत नवी माहिती प्राप्त होण्यासाठी मदत झाली.

पण इतर संशोधनांप्रमाणेच या अभ्यासावरही अनेक प्रश्नचिन्ह आहेत.

फक्त मुलांच्या नाकात व्हायरस सापडल्यामुळे ते प्रौढांप्रमाणेच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लहान मुलांच्या नाकात कोरोना व्हायरस तीन आठवड्यांपर्यंत राहू शकतो, असं दक्षिण कोरियामध्ये करण्यात आलेल्या एका संशोधनात समोर आलं आहे.


सामग्री: कोरोनाची स्थिती पाहून 30 मे नंतर वारकरी संप्रदायातील मान्यवरांशी चर्चा करून देहू, आळंदी तसेच आषाढी वारी पालखी सोहळयाबाबत अंतिम निर्णय घेण्यात येणार आहे. महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी पुण्यात आज याबाबत माहिती दिली.

"श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराजांची आषाढी पायी वारीला वारकरी संप्रदायात ऐतिहासिक महत्त्व आहे. अनेक वर्षाची या वारीला परंपरा आहे, राज्यात कोरोना संसर्गाचा वाढता धोका लक्षात घेत पुढील पंधरा दिवसातील कोरोना स्थिती पाहून पुन्हा वारकरी सांप्रदायातील मान्यवरांशी चर्चा करून, विश्वासात घेऊनच अंतिम निर्णय घेण्यात येईल," अशी माहिती अजित पवार यांनी दिली.

आळंदी ते पंढरपूर आणि देहू ते पंढरपूर पालखी प्रस्थान स्वरूप कसे असावे, याबाबत आळंदी आणि देहू या दोन्ही संस्थान प्रमुखांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिला. कोरोनाचा प्रादुर्भाव आणि त्यानुसार लॉकडाऊनचे स्वरूप पाहता श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि  संत तुकाराम महाराजांची पायी वारी, पालखी सोहळयाच्या स्वरूपाबाबत निर्णय घेतला जाईल, असं अजित पवार म्हणाले.

तसंच, सोलापूर, सातारा, पंढरपूर येथील मान्यवरांची आषाढी वारी पालखी सोहळयाबाबतची मते विचारात घेतली जाणार आहेत.

यंदा आषाढी एकादशी 1 जुलैला आहे. त्यासाठी परंपरेनुसार सुमारे तीन आठवडे आधी म्हणजे 12 जून रोजी देहू येथून संत तुकराम यांच्या तर 13 जून रोजी आळंदीतून संत ज्ञानेश्वर यांच्या पालखीचं प्रस्थान नियोजित आहे.

लॉकडाऊनचे नियम शिथील झाले असले, तरी राज्यातली कोव्हिड रुग्णांची वाढती संख्या पाहता मोठ्या कार्यक्रमांच्या आयोजनावरचे निर्बंध आणखी काही काळ कायम राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळं नेहमीसारखा सोहळा झाला नाही, तरी परंपरांमध्ये खंड पडू नये अशी अपेक्षा वारकरी संप्रदायाचे प्रतिनिधी करत आहेत.

पालखी सोहळ्याच्या प्रतिनिधींचं म्हणणं काय आहे?

काही दिवसांपूर्वी बीबीसी मराठीनं पालखी सोहळ्यांच्या प्रतिनिधींशी चर्चा केली होती.

आळंदीहून पंढरपूरपर्यंत यात्रा करणाऱ्या संत ज्ञानेश्वरांच्या पालखी सोहळ्याचे वंशपरंपरागत चोपदार रामभाऊ चोपदार सांगतात, "श्री ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळ्यातील सर्व महत्वपूर्ण घटकांची बैठक व्हीडियो कॉन्फरन्समध्ये पार पडली. त्यात पालखी सोहळ्याविषयी सर्व पर्यायांची चर्चा झाली आणि असं ठरलं की प्रथा परंपरांचं पालन होत आषाढी वारी ही निश्चितपणे होईल. फक्त त्याचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आषाढातली पंढरपूरची वारी ही महाराष्ट्रातल्या सर्वात मोठ्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक सोहळ्यांपैकी एक मानली जाते. पण यंदा कोरोना विषाणूची साथ आणि लॉकडाऊनमुळे वारीवर अनिश्चिततेचं सावट आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या उपचारासाठी तयार करण्यात आलेली ही देशातली पहिली प्लाझ्मा बँक आहे. ही बँक इन्स्टिट्यूट ऑफ लिव्हर अँड बिलियरी सायन्स (ILBS) हॉस्पिटलमध्ये तयार करण्यात आली आहे. या बँकेमुळे रुग्णांना प्लाझ्मा मिळणं सोयीस्कर होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.

आता कोरोनापासून बरे झालेल्या व्यक्तींना प्लाझ्मा डोनेट करण्याची विनंती केली जात आहे. असं असलं तरी कोरोनाचा प्रत्येकच रुग्ण प्लाझ्मा डोनेट करू शकत नाही. यासाठी काही अटी घालण्यात आल्या आहेत.

याआधी बाळाला जन्म दिलेल्या तसेच सध्या गरोदर असलेल्या महिला प्लाझ्मा दान करू शकणार नाहीत, असं सांगण्यात आलं आहे

ILBSचे निर्देशक ए. के. सरीन यांनी हिंदुस्तान टाईम्सला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं की, याआधी आई झालेल्या किंवा सध्या गर्भवती असलेल्या महिलेकडून प्लाझ्मा घेतला जाऊ शकत नाही. त्यांचा प्लाझ्मा घेतल्यास त्यामुळे कोरोनाच्या रुग्णांचं अधिक नुकसान होऊ शकतं.

पण, रक्तदान करताना अशापद्धतीची काळजी घेतली जात नाही, मग प्लाझ्मा डोनेट करताना असं का केलं जात आहे? कोरोनाच्या रुग्णांसाठी हे कशापद्धतीनं धोकादायक ठरू शकतं?

महिलांमध्ये विशेष अँटीबॉडी

याविषयी मॅक्स हॉस्पिटलमधल्या ब्लड बँकेच्या प्रमुख डॉ. संगीता पाठक सांगतात, "प्लाझ्मासाठी रक्त काढावं लागत असलं, तरी दोन्ही प्रक्रियांमध्ये फरक असतो. प्लाझ्मा थेरपीसाठी जेव्हा रक्त काढलं जातं, तेव्हा त्यातील प्लाझ्मा वेगळा करून रक्त परत शरीरात सोडलं जातं."

त्या पुढे सांगतात, "यामुळे या दोन्ही प्रकारच्या डोनेशनच्या नियमांमध्ये फरक आहे. गरोदर महिला प्लाझ्मा देऊ शकत नाही, कारण यामुळे कोरोनाच्या रुग्णांच्या फुफ्फुसाला इजा पोहोचू शकते. याला ट्रांस्फ्यूजन रिलेटेड अॅक्यूट लंग इन्जरी (TRALE) असं म्हटलं जातं."

"महिलांमध्ये गर्भधारणा झाल्यावर अर्भकात असलेल्या पित्याच्या अंशाविरोधात अॅंटीबॉडीज बनतात. कारण त्याला शरीर हे बाह्य तत्त्वच मानतं. या अॅंटीबॉडीजला ह्युमन ल्युकोसाईट अॅंटीजेन (HLA) म्हटलं जातं. महिलेला जितकी मुलं जास्त होतील, तितक्या अधिक अॅंटीबॉडीज तिच्या शरीरात असतील."

"ह्युमन अँटीजेन हे महिलेच्या रोगप्रतिकारक क्षमतेचा एक भाग असतं. शरीरात सामील होणारं तत्व बाहेरचं आहे की शरीराचं स्वत:चं आहे, हे ओळखण्यासाठी यामुळे मदत होते. गर्भधारणेत असं होणं सामान्य गोष्ट आहे. त्याचा अर्भक आणि आईवर वाईट परिणाम होत नाही. पण, जेव्हा ते दुसऱ्या शरीरात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीत काही दिवसांपूर्वी कोरोना व्हायरसच्या संकटाचा सामना करण्यासाठी प्लाझ्मा बँकेची सुरुवात करण्यात आली. कोरोनाच्या रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी राज्यात प्लाझ्मा थेरपीला मंजुरी देण्यात आली. आता कोरोनाची गंभीर लक्षणं असलेल्या रुग्णांवर ही थेरपी केली जात आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या काळात जगभरातील अनेक देशांनी मशिदी बंद करण्याचा निर्णय घेतला, पण पाकिस्तानमध्ये लोकांचं श्रद्धास्थान असलेल्या मशिदी खुल्या ठेवण्यात आल्या. धार्मिक कार्यक्रम सार्वजनिकरित्या सुरू राहिल्याने कोरोनाचा संसर्ग खरंच झाला का?  तसंच लोकांना या काळात धार्मिक आधार मिळाला का?

याविषयीचा बीबीसीच्या प्रतिनिधी शुमाएला जाफरी यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानमध्ये धर्म ही अतिशय महत्त्वाची बाब मानली जाते. मग ते राजकारणाशी संबंधितच नाही तर सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातही धर्माचं वर्चस्व दिसून येतं.


सामग्री: कोरोनाच्या काळात स्वच्छता बाळगण्यासाठी सातत्यानं हात धुण्यास सांगितलं जात आहे. जेणेकरून विषाणू आपल्या शरीरात जाऊ नये. लोकही स्वत:हून खबरदारी म्हणून सातत्यानं हात धुवत आहेत.

मात्र, जर तुम्हाला असं वाटत असेल की, प्रत्येक गोष्टीत विषाणू आहे किंवा प्रत्येक गोष्टीमुळे तुम्हाला त्रास होऊ शकतो, तर मात्र ही आजाराची लक्षणं आहेत. ऑब्सेसिव्ह कंपल्सिव्ह डिसऑर्डर (OCD) असं या आजाराचं नाव आहे.

आधीपासूनच ओसीडीचा त्रास असलेल्यांच्या कोरोनाच्या काळात अडचणी आणखीच वाढल्या आहेत.

ओसीडी काय आहे?

दिल्लीस्थित मॅक्स हॉस्पिटलमधील मानसिक आरोग्य विभागाचे प्रमुख डॉ. समीर मल्होत्रा सांगतात, "मेंदूत सिरोटोनिन नावाचं रसायन असतं. जेव्हा मेंदूतील हे रसायन कमी होत जातं, तेव्हा कुठलेही काम करताना ते अर्धवट केल्यासारखं वाटत राहतं. अनेकदा स्वच्छतेबाबतच हे प्रकर्षानं दिसून येतं. स्वच्छतेबाबत अशी माणसं फार खबरदारी बाळगून जगू लागतात."

डॉ. मल्होत्रा पुढे सांगतात, "मेंदूतील सिरोटनिन रसायन कमी झालेल्यांना विश्वासच बसत नाही की, स्वच्छता व्यवस्थित झाली. त्यामुळे वारंवार ते तेच काम करत बसतात. खरंतर हात अगदी काही मिनिटांत धुवून होतात आणि तेही अगदी स्वच्छ. कोरोना विषाणूपासून वाचण्यासाठी तर केवळ 20 सेकंद हात धुणं पुरेसं असल्याचं म्हटलं गेलंय."

ओसीडीची लक्षणं -

गंभीर आजार

डॉ. मल्होत्रा यांच्या म्हणण्यानुसार, हा आजार वाढला तर अनेकांवर याचे गंभीर परिणामही होतात. काही लोक तर डिटर्जंट किंवा कपडे धुण्याच्या साबणानेही अंघोळ करू लागले आहेत. त्यांना यावर विश्वासच बसत नाही की, रोजच्या अंघोळीच्या साबणानं नीट स्वच्छता होईल. त्यामुळे हा आजार वाढल्यास शारीरिक आणि मानसिक अशा दोन्ही स्तरावर त्रासाला सामोरं जावं लागू शकतं.

डॉ. मल्होत्रा यांच्याकडे तपासणीसाठी येणारा एक रुग्ण तर स्वच्छतागृहातच जात नाही. त्यांना वाटतं की, हात अस्वच्छ होतील आणि 7-8 तासांपर्यंत धुवावे लागतील. त्या रुग्णाचे हातही आता काळे पडलेत. कारण हा रुग्ण हात डिटर्जंटनं धुवत असे.

जर अशा आजारावर वेळेवर उपचार झाले नाहीत, तर आजार गंभीर रुप धारण करू शकतो. रोजची इतर कामं सोडून लोक केवळ स्वच्छतेच्या मागे लागू शकतो.

उपाय काय?

ओसीडीवर उपचार करणं आवश्यक आहे. त्यासाठी रुग्णाला औषधं दिली जातात, असं डॉ. मल्होत्रा सांगतात.

त्याचसोबत, रुग्णाचं मानसिक समुपदेशन आणि बिहेवियर थेरेपीही केली जाते. जे काम रुग्णाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीत राहणाऱ्या आशा यांच्या मुलाला वारंवार हात-पाय धुण्याची सवय होती. घराबाहेरून कुठूनही आल्यावर तो सर्वात आधी हात-पाय धुवत असे. कसंतरी समजावून त्याची ही सवय सोडवण्यात आली. मात्र, कोरोना विषाणूच्या प्रसारानंतर त्याच्यात पुन्हा वारंवार हात-पाय धुण्याच्या सवयीची लक्षणं दिसू लागली आहेत.


सामग्री: कोरोनाच्या केसेसची संख्या राज्यात आणि देशात वाढत असताना होमिओपॅथीचं एक औषध खूप चर्चेत आलंय. त्याचं नाव आहे 'अर्सेनिक अल्बम 30'. अनेकांना वाटतंय की, हे औषध कोरोनाविरोधात एक महत्त्वाचं शस्त्र ठरू शकतं.

काहीजण या औषधाला 'मिरॅकल ड्रग' म्हणतायत तर काहींच्या मते याबाबत अजून कुठलाही ठोस पुरावा मिळालेला नाहीये. म्हणूनच कोरोनासारख्या आजारावर आर्सेनिक अल्बम 30 कितपत उपयोगी ठरू शकतं, याबाबत शंकाच आहे.

पण हे औषध आहे तरी काय? सध्या ते इतकं चर्चेत का आलंय? त्यांनी खरंच कोरोनापासून बचाव होऊ शकतो का? जगात कोरोनाची लस तयार झाली नसताना होमिओपॅथीकडे कोरोनाचा उपचार आहे का?

अर्सेनिक अल्बम 30 काय आहे? होमिओपॅथीने कोरोना बरा होऊ शकतो का? सोपी गोष्ट - 86

भारत सरकारचं AYUSH मंत्रालय म्हणजेच आयुर्वेदिक, युनानी, सिद्ध आणि होमिओपॅथी प्रॅक्टिशनर्ससाठी असलेल्या मंत्रालयाने 6 मार्चला एक सर्क्युलर काढलं होतं. त्यात त्यांनी म्हटलं होतं की, कोव्हिड-19 चा संसर्ग पसरण्याची चिन्हं आहेत, पण घाबरण्याचं काहीही कारण नाही.

आयुष हे वैद्यकीय क्षेत्राशी निगडित आहे आणि या उपचार पद्धती रुग्णांच्या सर्वांगीण आरोग्याचा विकास व्हावा, या तत्त्वावर आधारित आहेत. त्यामुळे रुग्णाची प्रतिकार क्षमता वाढवण्यासाठी जे शक्य होईल ते करावं.

हे करत असताना मेडिकल रिसर्च काउन्सिल आणि केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने दिलेल्या सूचनांचं पालन करावं, असंही आयुष मंत्रालयानं म्हटलं होतं. याच सर्क्युलरमध्ये अर्सेनिक अल्बम 30 या औषधाचा उल्लेख करण्यात आलाय. हे औषध रुग्णाची रोगप्रतिकारक क्षमता वाढवण्यास मदत करतं, असं यात म्हटलं गेलंय.

जेव्हा हे सर्क्युलर आलं त्यावेळी हे औषध फारसं चर्चेत आलं नाही. पण गेल्या काही दिवसांमध्ये या औषधाबाबतच्या चर्चेनं जोर धरलाय. त्याचं एक कारण म्हणजे रत्नागिरीचे आमदार आणि उच्च शिक्षण मंत्री उदय सामंत यांनी म्हटलं की, त्यांच्या मतदारसंघातील तब्बल साडे चार लाख कुटुंबीयांना अर्सेनिक अल्बम 30च्या गोळ्यांचं वाटप केलं जाईल.

राज्याच्या कोव्हिड टास्क फोर्सचे प्रमुख डॉ. तात्याराव लहाने यांच्याशी आपली याबाबत चर्चा झालीये आणि त्यांनी हे औषध रोगप्रतिकारक क्षमता वाढवतं, असं आपल्याला सांगितल्याचं उदय सामंत यांनी म्हटलं होतं. इतकंच नाही तर मुंबईच्या काही नगरसेवकांनीही त्यांच्या विभागात हजारो गोळ्यांचं वाटप केलं होतं. त्यानंतर 'अर्सेनिक अल्बम 30' नेमकं काय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

होमिओपॅथीच्या गोळ्या म्हटलं की अनेकांच्या तोंडाला पाणी सुटतं. कारण या गोळ्या बाकीच्या औषधांसारख्या कडू नसतात. त्या गोड असल्यामुळे सहसा होमिओपॅथीच्या गोळ्यांना कुणाची ना नसते.


सामग्री: कोरोनाच्या कोव्हिड-19 विषाणुने थैमान घातलेल्या चीनमध्ये आजवर 1800 पेक्षा जास्त लोकांचा बळी घेतला आहे. यापैकी बहुतांश मृत्यू कोरोनाचं एपिसेंटर असलेल्या वुहानमध्ये झाले आहेत.

कोरोनाने चीनचं मोठं आर्थिक नुकसान झालं. अनेक कुटुंबांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला. मात्र, या विषाणुने ज्या नामवंतांचा बळी घेतला त्यामुळे झालेलं नुकसान अधिक मोठं आहे.

लिऊ झिमिंग : हॉस्पिटल संचालक

चीनमध्ये वैद्यकीय सेवा देणाऱ्या 1716 हेल्थ वर्कर्सना कोरोनाची लागण झाल्याची आणि त्यापैकी 6 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती चीनच्या ज्येष्ठ आरोग्य अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

मंगळवारी यात एका मोठ्या नावाचा समावेश झाला. ते होते लिऊ झिमिंग.

डॉ. लिऊ

51 वर्षीय डॉ. लिऊ झिमिंग वुहान वुचांग हॉस्पिटलचे संचालक होते.

चीनमधल्या प्रसार माध्यमांनी सोमवारी रात्रीच त्यांच्या मृत्यूची बातमी दिली. मात्र, त्यानंतर घूमजाव करत त्यांचे प्राण वाचवण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचं सांगितलं.

दुसऱ्या दिवशी म्हणजे मंगळवारी सकाळी हॉस्पिटलने त्यांचा मृत्यू झाल्याचं कळवलं. या विषाणुमुळे मृत्यू झालेले ते पहिले हॉस्पिटल संचालक आहेत.

डॉ. लिऊ यांच्या खाजगी आयुष्याविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही. मात्र, चीनी सोशल मीडियावर एखाद्या हिरोप्रमाणे त्यांना निरोप देण्यात आला.

वेबोवर आलेल्या एका पोस्टमध्ये लिहिलं आहे, "या हिरोला अखेरचा निरोप."

तर दुसरा एक जण लिहितो, "स्वर्गात कुठलेच आजार नसतात. तुम्ही दिलेल्या बलिदानाबद्दल तुमचे खूप खूप आभार."

ली वेनलियांग : व्हिसल ब्लोअर डॉक्टर

कोरोनामुळे मृत्यू झालेल्यांमध्ये सर्वात महत्त्वाची व्यक्ती आहे डॉ. ली वेनलियांग.

ली वेनलियांग

डिसेंबरमध्ये त्यांनी आपल्या मित्रांना एका नव्या विषाणुपासून सावध केलं होतं. त्यावेळी पोलिसांनी त्यांना 'अफवा' पसरवू नका, अशी तंबी दिली होती. चीनच्या प्रसार माध्यमांनी डॉ. लिऊप्रमाणेच डॉ. ली यांच्या मृत्यूची बातमी देतानाही गोंधळ घातला होता.

डॉ. ली वेनलियांग यांचा मृत्यू झाल्याची बातमी 6 फेब्रुवारी रोजी देण्यात आली. नंतर माध्यमांनी आपली बातमी मागे घेतली आणि त्यांना वाचवण्याचे शर्थीचे प्रयत्न सुरू असल्याचं सांगितलं. दुसऱ्या दिवशी त्यांच्या मृत्यूवर शिक्कामोर्तब करण्यात आलं.

या बातमीने चीनमध्ये लाखो लोक हळहळले. डॉ. ली यांच्या मृत्यूने चीनमध्ये दुःख आणि संतापाची लाट उसळली. चीनी सरकारवर अनेकांनी अविश्वास दर्शवला.

या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बॉडीबिल्डर, आर्टिस्ट, शास्त्रज्ञ, वरिष्ठ डॉक्टर... जीवघेण्या कोरोनाने कुणालाच सोडलं नाही.