सामग्री: मुंबई महपालिकेच्या माहितीनुसार, धारावीतील 50 टक्के रुग्ण कोरोनामुक्त झालेत. तर कोरोनाग्रस्तांची संख्या दुप्पट होण्याचा (Doubling Rate) दर 80 दिवसांवर पोहोचलाय.

धारावीतील कोरोनाबाबत आकडेवारी:

मुंबई महानगरपालिकेनं ही आकडेवारी जाहीर केलीय.

धारावीत एक एप्रिलला कोरोनाने शिरकाव केला. कोरोनाबाधित रुग्णाचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आणि यंत्रणा कामाला लागली. अत्यंत दाटीवाटीने वसलेली घरं, 10 बाय 10 फूटाच्या घरात 10 ते 15 पेक्षा जास्त राहणारी लोक, शक्य नसणारं सोशल डिस्टंसिंग, रस्त्यावरून चालताना अंगाला-अंग लागणारच अशी परिस्थिती आणि सार्वजनिक स्वच्छतागृहांवर अवलंबून असणारी 80 टक्क्यांपेक्षा जास्त जनता, हे धारावीचं रूप.

धारावीत कोरोनाच्या संसर्गावर नियंत्रण कोणत्या कारणांनी मिळालं. याबाबत आम्ही माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला.

'मिशन धारावी'

धारावीचा परिसर 2.5 स्वेअर किलोमीटचा. पण 9 लाखांपेक्षा जास्त लोकवस्ती इथेच आहे. त्यामुळे धारावीत कोरोनाचा संसर्ग झाल्यास परिस्थिती हाताबाहेर जाण्याची भीती वर्तवण्यात येत होती. राजकारणी, मंत्र्यांपासून सर्वांचं लक्ष धारावीकडे होतं. त्यामुळे प्रशासनाने संपूर्ण मिशनरी धारावीवर केंद्रीत केली.

मुंबई महापालिकेने "चेस-द-व्हायरस" ही संकल्पना राबवली. ताप, सर्दी, खोकला किंवा न्यूमोनियाची लक्षणं असणारे रुग्ण डॉक्टरांकडे येण्याआधीच प्रशासनाने थेट धारावीच्या गल्लो-गल्लीत घुसून लोकांची तपासणी सुरू केली. रुग्णांची वाट पाहण्यापेक्षा, डॉक्टरांनाच घरोघरी लोकांकडे पाठवण्यात आलं.

या कारणांमुळे धारावीत कोरोनावर नियंत्रण शक्य

याबाबत बीबीसीशी बोलताना धारावीच्या आमदार आणि शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड म्हणतात, "धारावीत कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी होण्यामागे प्रमुख कारण म्हणजे कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग, सार्वजनिक स्वच्छतागृहांचं वेळोवेळी होणारं निर्जंतुकीकरण आणि घरोघरी जाऊन करण्यात आलेली तपासणी. खासगी डॉक्टर, फिव्हर कॅम्पच्या माध्यमातून आम्ही लोकांपर्यंत पोहोचलो. रुग्ण डॉक्टरांकडे येण्याची वाट पाहण्यापेक्षा आम्ही घरोघरी जाऊन संशयित रुग्ण शोधून बाहेर काढले. यामुळे धारावीत कोरोनाचा संसर्ग पसरला नाही."

धारावीत जून महिन्यात किती रुग्ण सापडले?

(स्रोत - मुंबई महापालिका)

धारावी म्हटल्यावर अत्यंत गर्दीचा, दिवस-रात्र कायम गजबजलेला, लोकांची रस्त्यांवर रिघ असलेला परिसर डोळ्यासमोर येतो. कोरोनाच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईत कोरोनाग्रस्तांची संख्या दिवसागणिक वेगानं वाढत असताना, धारावीत मात्र रुग्णांच्या संख्येला ब्रेक लावण्यात शासन-प्रशासनाच्या यंत्रणेला यश आलंय.


सामग्री: मुंबई महानगरपालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर आज पालिकेत वार्षिक बजेट सादर करण्यात आले.

आयुक्त इकबाल सिंह चहल यांनी तब्बल 39,038.83 कोटी रुपयांचे बजेट स्थायी समितीसमोर सभागृहात सादर केले. गेल्यावर्षीच्या तुलनेत हे बजेट 16.74 टक्क्यांनी जास्त आहे.

कोरोना संकट काळात आणि लॉकडॉऊनमुळे पालिकेच्या उत्पन्नाला मोठा फटकाही बसला आहे. वर्षभरात पालिकेचे महसुली उत्पन्न 5876.17 कोटी रुपयांनी घटले आहे. तर विकास नियोजन खात्यात 2679.52 कोटी रुपयांची घसरण झाली आहे.

विकास कामांसाठी भरीव तरतूद

शिवसेनेचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प कोस्टल रोडसाठी बजेटमध्ये 2 हजार कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. तर गोरेगाव-मुलूंड लिंक रोडसाठी 1300 कोटी रुपयांची तरतूद आहे.

मुंबईतील महत्त्वाच्या प्रकल्पांसाठी पालिका विशेष निधी उभारणार आहे. यासाठी 5,876 कोटींचे अंतर्गत कर्ज घेतले जाईल अशी माहिती पालिकेने दिली आहे.

मिठी नदीचा विकास आणि प्रदूषण रोखण्यासाठी 374 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. तसंच नद्यांच्या पुनरुज्जीवनासाठी 50 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत.

विकास कामांना मार्गी लावण्यासाठी 100 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. 1675 कोटी अंदाजे खर्च असलेल्या पुलांचे कामही यंदा मार्गी लावणार असल्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. तसंच जलवाहन बोगद्यांसाठी 399 कोटी रुपये तर मिठी नदी प्रकल्पाचे काम पूर्ण करण्यासाठी 67 कोटी रुपये देण्यात आले आहे.

आरोग्य विभागाला प्राधान्य

कोरोना आरोग्य संकाटाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई महानगरपालिकेने आरोग्य विभासाठी 4,728 कोटी रुपयांचे बजेट जाहीर केले आहे. गेल्यावर्षी 5,226 कोटी रुपयांची सुधारित रक्कम आरोग्य विभागासाठी दिली होती.

आरोग्य विभागातील पायाभूत सुविधा बळकट करण्यासाठी 822 कोटी रुपयांची तरतूद तर रुग्णालयांच्या बांधकामासाठी 1206 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत.

मुंबई महानगरपालिकेच्या नर्सिंग शाळांचे रुपांतर नर्सिंग कॉलेजमध्ये होणार आहे. यासाठी 20 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.

आरोग्य सेवेचे सक्षमीकरण करण्यासाठी 6 उपनगरीय रुग्णालयांमध्ये पदव्युत्तर डिएनबी अभ्यासक्रम सुरू केला जाणार.

बजेटमध्ये महत्त्वाचा निर्णय

मुंबईत एमएमआरडीए, एसआरए, म्हाडा अशी विविध प्राधिकरणे मुंबईच्या विकास कामांसाठी स्थापन करण्यात आली आहेत. पण मुंबईचा विकास आणि नागरिकांच्या समस्येचे निवारण एकाच ठिकाणी होण्यासाठी सर्व प्राधिकरणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आशिया खंडातील सर्वांत श्रीमंत महानगरपालिका म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मुंबई महानगरपालिकेत यंदाचे वार्षिक बजेट सादर करण्यात आले. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई महानगरपालिकेने आतापर्यंतच्या इतिहासातील सर्वाधिक रकमेचे बजेट मांडले.


सामग्री: मुंबई महानगरपालिकेनं २२ ते २४ जून या कालावधीसाठी वरळीच्या नॅशनल स्पोर्ट्स क्लब इथे 'प्लास्टिकला पर्यायी वस्तूंचं व प्लास्टिकवर प्रक्रिया केलेल्या साधनांचं' प्रदर्शन आयोजित केलं आहे. नेहमीच्या वापरातील प्लास्टिक पिशव्या, डबे, बाऊल, ताट, चमचे यांना पर्यायी वस्तूंची माहिती इथे दिली जात आहे. त्यांची विक्रीही केली जात आहे. मात्र, या प्रदर्शनात योग्य पर्याय सापडत नसल्याचा सूर बीबीसी मराठीशी चर्चा केलेल्या व्यापाऱ्यांच्या बोलण्यातून जाणवला.

'पॅकींगसाठी पर्याय हवा'

मसाल्याचे पदार्थ पॅक करण्यासाठी प्लास्टिक पिशव्यांना पर्याय शोधण्यासाठी लालबाग येथील 'अशोक मसाले'चे व्यापारी अमर खामकरही या प्रदर्शनाला भेट द्यायला आले होते.

पण, खामकरांनाही इथं काही पर्याय मिळाला नाही. खामकर सांगतात, "प्रदर्शनात कॉर्न स्टार्चपासून तयार केलेल्या पिशव्या उपलब्ध आहेत. परंतु त्यांची किंमत प्लास्टिक पिशव्यांच्या चौपट जास्त आहे. शिवाय त्या टिकाऊ दिसत नाहीत. त्याचं पॅकींग कसं राहणार, किती टिकणार हादेखील प्रश्नच आहे. त्यामुळे सध्यातरी आम्हाला इथे पॅकिंगच्या प्लास्टिक पिशव्यांना काहीच पर्याय मिळालेला नाही."

ते पुढे सांगतात, "प्लास्टिक बंदीला आमचा विरोध नाही. न्यायालयाच्या आदेशानंतर आम्ही कॅरी बॅग देणं केव्हाच बंद केलं आहे. पण आम्हाला पॅकिंगसाठी पर्याय हवा आहे. महापालिका तो पर्याय इथे उपलब्ध करून देईल, अशी आम्हाला आशा होती. मात्र, प्रदर्शनातील विक्रेत्यांकडे नमुना दाखवायलाही माल शिल्लक नाही. त्यामुळे यापुढेही पॉलिप्रोपिलिन बॅगेत माल पॅक करण्याशिवाय इलाज नाही. सरकारने योग्य पर्याय द्यावा. आम्ही त्याचा जरूर स्वीकार करू."

सामान्य लोकांनी नेहमीच्या वापरासाठी लागणाऱ्या प्लास्टिकच्या पिशव्यांना काय पर्याय असू शकतो या उत्सुकतेपोटी प्रदर्शनाला गर्दी केली. प्लास्टिकच्या कॅरीबॅगवर असलेली बंदी लक्षात घेता प्रदर्शनात मोठ्या प्रमाणात महिला बचत गटांतर्फे तयार करण्यात आलेल्या कापडी पिशव्या विक्रीसाठी उपलब्ध करून देण्यात आल्यात. त्यांच्या किमती वीस रूपयांपासून ते पन्नास रूपयांपर्यंत आहेत.

कापडी पिशव्यांसोबतच ज्यूट (ताग), जाड कागदापासून तयार केलेल्या, नॉन वोवन, विघटनशील प्लास्टिक आणि जुन्या प्लास्टिकच्या बाटल्यांवर प्रक्रिया करून तयार करण्यात आलेल्या पिशव्यांचेही स्टॉल्स आहेत. परंतु, यात वॉटरप्रूफ पिशव्या नसल्याची बाब राधिका शर्मा यांनी बोलून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'प्लास्टिकला पर्याय काय, तो न देताच बंदी आल्यामुळे आता संभ्रम आहे', 'प्लास्टिकबंदी करून लोकांना घाबरवण्यात आलंय', 'सूप किंवा ग्रेव्हीचे पदार्थ पार्सल द्यायचे असतील तर करायचं काय?', 'बंदीमुळे इमिटेशन ज्वेलरीचं काम करणाऱ्या महिलांकडे कामच उरणार नाही,' अशा प्लास्टिकबंदी बाबतच्या अनेक समस्या मुंबईतल्या व्यापाऱ्यांनी बीबीसी मराठीकडे उपस्थित केल्या. त्यांच्या बोलण्यात भीती आणि नाराजी ठळकपणे जाणवत होती.


सामग्री: मुंबई महापालिका पार्किंग क्षेत्रातील 500 मीटरच्या आवारात असलेल्या 'नो पार्किंग' झोनमध्ये अवैधरीत्या पार्क केलेल्या गाड्यांना किमान 5 ते 23 हजारांपर्यंत दंड ठोठावला जाणार आहे.

दुचाकी वाहनाला 5 हजार, चारचाकी वाहनाला 10 हजार आणि अवजड वाहनांना 15 हजार रुपये अशी दंडात्मक कारवाई सुरू करण्यात आली आहे.

जर दंड भरला नाही तर वाहन 'टोईंग व्हॅनने' उचलून नेलं जाईल आणि दंड भरायला जितके दिवस उशीर होईल तितका तो वाढत वाढत 23 हजारांपर्यंत जाईल.

मुंबई महापालिका आयुक्त प्रवीण परदेशी यांनी दिलेल्या आदेशानुसार 7 जुलैपासून या निर्णयाची पहिल्या टप्यातल्या 23 ठिकाणी ही अंमलबजावणी सुरू केली आहे. या अंमलबजावणीनंतर दोन दिवसांत साडेतीन लाख रूपये इतका दंड महापालिकेकडून वसूल करण्यात आला आहे.

कोणाला किती दंड?

टो करून नेलेल्या वाहनावर 30 दिवसांच्या आत ताबा सांगितला नाही तर ते वाहन लिलावात काढून विकणार असल्याचं मुंबई महापालिकेकडून सांगण्यात आलंय.

दंड भरला तर खाणार काय?

"गेली 25 वर्षे मी मुंबईत टेम्पो चालवतो. माझं महिन्याचं उत्पन्न 10 हजारांच्या खाली आहे. त्यात मी कसंबसं घर चालवतो. आता मला 23 हजार दंड लावला तर मी कुठून भरू? माझं दोन महिन्याचंही उत्पन्नही 23 हजार नाही." वरळीला रहाणार्‍या किशोर शेलार यांचे हे शब्द आहेत. उत्पन्नापेक्षा जास्त दंड भरायचा म्हणजे आम्हाला कुटुंबासहित रस्त्यावर येण्याची वेळ येईल, असं ते म्हणतात.

किशोर शेलार

परळच्या एसआरए इमारतीत राहणारे चेतन मस्के सांगतात, "मी गेली अनेक वर्षे या भागात शेअर टॅक्सी चालवतो. एका सीटचे 10 रूपये. दिवसभरात किती धंदा होत असेल याचा विचार तुम्हीच करा. पण जर उद्या चुकून जरी हा दंड लागला तर एक महिना माझं घर चालणार नाही. आम्हाला पार्किंगची सुविधा करून द्या मग आम्ही कुठेही गाडी पार्क करणार नाही."

वरळी बीडीडी चाळीत राहणारे दिलीप राऊत सांगतात, "हा सर्वसामान्य माणसांना वेठीला धरण्याचा प्रयत्न आहे. हेच का अच्छे दिन? माझी बाईक आहे. बाईकला 5 हजार फाईन आहे. एकदम पाच हजार सामान्य माणूस भरू शकतो का? बीएमसीने आधी रस्ते नीट करावेत. सगळीकडे पार्किंग उपलब्ध करावी मग असे निर्णय घ्यावे."

रस्त्यांवरच्या खड्यांचं काय?

"अवैध पार्किंगविरोधात नक्कीच पावलं उचलली पाहिजेत. पण त्याआधी लोकांनाही विश्वासात घेणं गरजेचं आहे. सर्वप्रथम लोकांना पार्किंग उपलब्ध करून द्या, मग जी कारवाई करायची आहे ती करा," असं मत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईमध्ये रस्त्यालगत 'नो पार्किंग'मध्ये पार्क केलेल्या गाड्यांमुळे वाहतुकीला अडथळे निर्माण होतात. त्यावर उपाय म्हणून मुंबई महापालिकेने अवैध पार्किंगवर कठोर कारवाईचा निर्णय घेतला आहे.


सामग्री: मुंबई महापालिका, निती आयोग आणि टाटा इन्स्टिट्युट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चच्या सर्वेक्षणात ही माहिती समोर आली आहे.

'कोरोनाची साथ हळूहळू नियंत्रणात येतेय'

मुंबईतील तीन वॉर्डमध्ये सिरो (SERO) सर्वेक्षण करण्यात आलं होतं. आर-उत्तर, एम-पश्चिम आणि एफ-उत्तर या वॉर्डमध्ये लोकांची अँटीबॉडी टेस्ट करण्यात आली होती. झोपडपट्टीत राहणाऱ्या 57 टक्के आणि इमारतींमध्ये राहणाऱ्या 18 टक्के लोकांच्या शरीरात ही रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण झाल्याचं स्पष्ट झालंय.

या सर्व्हेक्षणाबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "40 टक्के जनतेची अॅंटीबॉडी चाचणी पॉझिटिव्ह आहे. कोव्हिडची लक्षणं दिसून न येणाऱ्या लोकांचं प्रमाण खूप जास्त आहे. मुंबईमध्ये आपण लोकांमध्ये हर्ड इम्युनिटी तयार होण्याच्या दिशेने चाललो आहे. याचाच अर्थ मुंबईत कोरोना व्हायरसची साथ हळूहळू नियंत्रणात येत आहे."

ही हर्ड इम्युनिटी डेव्हलप होणं हाच त्यावरचा एक उत्तम उपाय असू शकतो असं जगभरातले संशोधक सांगत आहेत.

पण हर्ड इम्युनिटी म्हणजे काय आणि कोरोनासारख्या आजारामध्ये केवळ हर्ड इम्युनिटी तारणहार ठरू शकते का?

हर्ड इम्युनिटी म्हणजे काय?

हर्ड या इंग्लिश शब्दाचा अर्थ - कळप किंवा समूह

इम्युनिटी - म्हणजे रोग प्रतिकारकशक्ती

हर्ड इम्युनिटी म्हणजे समूहाची रोग प्रतिकारकशक्ती.

म्हणजे जेव्हा समाजातल्या भरपूर लोकांच्या शरीरात एखाद्या रोगाचा प्रतिकार करण्याची शक्ती निर्माण होते, तेव्हा त्या रोगाचा परिणाम कमी होऊ लागतो. विशेष म्हणजे त्यासाठी 100 टक्के लोकांच्या शरीरात ही शक्ती निर्माण होण्याची गरज नाही. 70-एक टक्के लोकांच्या शरीरात ती तयार झाली तरी साथ आटोक्यात येते.

हर्ड इम्युनिटी कशी काम करते?

समजा एका गावात 100 लोक आहेत. त्यांपैकी 75 लोकांना कोरोना व्हायरसची बाधा झाली. त्यामुळे 5 लोकांचा बळी गेला आणि उरलेले 70 लोक बरे झाले. याचा अर्थ त्या 70 लोकांच्या शरीरात आता कोरोना व्हायरसला नष्ट करू शकणाऱ्या अँटीबॉडीज तयार झाल्या आहेत. त्यामुळे त्या गावात बाहेरून कुणी रोगी आला, तरी या 70 लोकांना आता लागण होऊ शकणार नाही.

याचाच अर्थ हर्ड इम्युनिटीमुळे एका माणसाकडून दुसऱ्या माणसाकडे जाणाऱ्या रोगाचा प्रसार मंदावतो. अशामध्ये ज्या लोकांची रोग प्रतिकार शक्ती कमकुवत आहे, त्यांच्यापर्यंतही हा आजार पोहोचण्याची शक्यता कमी होते, कारण त्यांच्या आजूबाजूला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बहुतांश मुंबईकरांमध्ये कोरोनाविरोधात लढणाऱ्या अँटीबॉडीजची निर्मिती होत असून त्यांची 'हर्ड इम्युनिटी' वाढल्याचं स्पष्ट झालंय. झोपडपट्टीत राहणाऱ्या 57 टक्के आणि इमारतींमध्ये राहणाऱ्या 18 टक्के लोकांच्या शरीरात ही रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण झाल्याचं सिरो (SERO) सर्व्हेक्षणात आढळलंय.


सामग्री: मुंबई महापालिका, निती आयोग आणि टाटा इन्स्टिट्युट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चच्या सर्वेक्षणात ही माहिती समोर आली आहे.

मुंबईतील तीन वॉर्डमध्ये सिरो (SERO) सर्वेक्षण करण्यात आलं होतं. आर-उत्तर, एम-पश्चिम आणि एफ-उत्तर या वॉर्डमध्ये लोकांची एँटीबॉडी टेस्ट करण्यात आली होती.

सिरो सर्वेक्षणाची माहिती

झोपडपट्टीतील 57 टक्के लोकांच्या शरीरात अॅंटीबॉडी तयार झाल्याचं स्पष्ट

इमारतीमध्ये राहणाऱ्या 18 टक्के लोकांच्या शरीरात अॅंटीबॉडी तयार झाल्याचं स्पष्ट

तीन वॉर्डमध्ये सरासरी 40 टक्के लोकांमध्ये अॅंटीबॉडी निर्माण झाल्या

पुरुषांच्या तुलनेत महिलामध्ये अॅंटीबॉडी तयार होण्याचं प्रमाण जास्त

दहिसर, चेंबूर आणि माटुंगा परिसरात सर्व्हेक्षणं

या सर्व्हेक्षणाबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "40 टक्के जनतेची अॅंटीबॉडी चाचणी पॉझिटिव्ह आहे. कोव्हिडची लक्षणं दिसून न येणाऱ्या लोकांचं प्रमाण खूप जास्त आहे. मुंबईमध्ये आपण लोकांमध्ये हर्ड इम्युनिटी तयार होण्याच्या दिशेने चाललो आहे. याचाच अर्थ मुंबईत कोरोना व्हायरसची साथ हळूहळू नियंत्रणात येत आहे."

सिरो सर्वेक्षण

सिरो सर्वेक्षण जुलै महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात करण्यात आलं.

यात 6,936 लोकांचे नमुने घेण्यात आले होते.

आर/उत्तर, एम/पश्चिम आणि एफ/उत्तर या ३ विभागांमध्ये सर्वसाधारण लोकसंख्येतून हे नमुने संकलित करण्यात आले.

तीन विभागांमध्ये 40 टक्के लोकांची अॅंटीबॉडी चाचणी पॉझिटिव्ह आली याचा अर्थ मुंबईत कम्युनिटी स्प्रेड झालाय का? यावर बोलताना अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "याला कम्युनिटी स्प्रेड म्हणता येणार नाही. लोकांमध्ये रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण होत असते. अॅंटीबॉडी तपासणीचा दुसरा सर्व्हे ऑगस्टच्या दुसऱ्या आठवड्यात करण्यात येईल."

लक्षणं दिसून न येणाऱ्यांची संख्या जास्त

या सर्व्हेक्षणातून एक गोष्ट समोर आली आहे. झोपडपट्टीत राहणाऱ्या लोकांमध्ये अॅंटीबॉडी तयार होण्याचं प्रमाण इमारतींपेक्षा राहाणाऱ्या लोकांपेक्षा तिप्पट आहे.

जवळपास सात हजार लोकांपैकी एकाही व्यक्तीची कोव्हिड-19 ओळखण्यासाठी RT-PCR तपासणी करण्यात आली नाही. याचा अर्थ लोकांमध्ये लक्षणं दिसून आली नाहीत.

याबाबत राज्य सरकारच्या कोव्हिड-19 टास्कफोर्सचे सदस्य डॉ. शशांक जोशी म्हणाले, "सिरो सर्वेक्षणाचे आकडे पाहता असं म्हणता येईल की मुंबईतील झोपडपट्ट्यांमध्ये काही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईच्या झोपडपट्टीत राहणाऱ्या 57 टक्के आणि इमारतींमध्ये राहणाऱ्या 18 टक्के लोकांच्या शरीरात कोव्हिड-19 विरोधात अॅंटीबॉडी म्हणजेच रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण झाली आहे.


सामग्री: मुंबई महापालिकेचे आयुक्त इक्बाल सिंह चहल यांनी ही माहिती दिली.

आयुक्त इक्बाल सिंह चहल पुढे सांगतात, "बुधवारी 47 हजार कोरोना चाचण्या करण्यात आल्या. त्यातील 12 टक्के रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळून आले. 6 रुग्णांचा मृत्यू झाला. तर 84 टक्के रुग्ण लक्षणं नसलेले आहेत."

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार :

इक्बाल सिंह चहल पुढे म्हणाले, "मुंबईकरांना घाबरून जाण्याची अजिबात गरज नाही."

मुंबईत 10 लाख लोकांना कोरोनाविरोधी लस देण्यात आली आहे. येणाऱ्या काळात मुंबईत दररोज 1 लाख लोकांचं लसीकरण करण्याचा पालिकेचा प्रयत्न आहे.

मंगळवारी मुंबईत 40 हजार कोरोना तपासण्या करण्यात आल्या होत्या. ज्यात 5458 लोक पॉझिटिव्ह आढळून आले होते.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "मुंबईत लॉकडाऊन लावण्याचा विचार नाहीये. स्थानिक पातळीवर परिस्थिती पाहून निर्बंध घालण्याचे अधिकारी वॉर्ड अधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत."

मुंबई महापालिकेने 22 मार्चपासून मॉलमध्ये जाताना कोव्हिड निगेटिव्ह रिपोर्ट किंवा अंटीजिन चाचणी बंधनकारक केली आहे.

काल (24 मार्च) मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त सुरेश काकाणी म्हणाले, "मुंबईत टेस्टींगचं प्रमाण वाढवण्यात आलंय. पालिका 40 हजारापेक्षा जास्त टेस्ट करतेय."

"म्युटेशनमुळे मुंबई केस वाढल्याचे ठेस पुरावे नाहीत. पण रुग्णांची वाढ म्युटेशनमुळे कदाचfत असेलही. हे नाकारता येणार नाही."

"पालिकेचा फोकस टेस्टिंग, बेड्सची उपलब्धता आणि लसीकरण वाढवण्यावर आहे," असं काकाणी यांनी म्हटले.

मुंबईतील कोणत्या भागात कोरोना संसर्ग जास्त पसरतोय हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही मुंबई महापालिकेच्या वेबसाइटला भेट दिली.

मुंबईतील हॉटस्पॉट कोणते?

 के-वेस्ट- विलेपार्ले पश्चिम, अंधेरी पश्चिम, ओशिवारा, जुहू, सांताकृज वेस्ट, डी.एन.नगर, आंबोलीचा परिसर हा या वॉर्डमध्ये येतो. या वॉर्डचा डबलिंग रेट म्हणजे रुग्णसंख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 63 दिवस आहे.

या वॉर्डमध्ये इमारतीतील 964 मजले सील करण्यात आले आहेत. मुंबईतील सर्वात जास्त 121 इमारती सील करण्यात आल्या आहेत. या वॉर्डमध्ये कोरोना रुग्णवाढीचा दर 1.10 टक्के आहे.

एम-वेस्ट- चेंबूर, चुनाभट्टी, नेहरूनगर, टिळकनगर, आरसीएफ हा मध्य मुंबईचा भाग. या वॉर्डचा डबलिंग रेट म्हणजे रुग्णसंख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 67 दिवस आहे. गेल्या सात दिवसात सरासरी 120 पेक्षा जास्त रुग्ण या भागात आढळून आले आहेत.

या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत सलग दुसऱ्या दिवशी गुरूवारी (25 मार्च) कोरोना रुग्णांची संख्या 5 हजारापार पोहोचली आहे. मुंबईत गेल्या 24 तासात 5365 नवीन कोरोनाग्रस्तांची नोंद झाली आहे.


सामग्री: मुंबई महापालिकेचे आयुक्त प्रवीण परदेशी यांची बदली करण्यात आली आहे. त्यांच्या जागी इक्बाल चहल हे मुंबई महापालिकेचे आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारतील. प्रवीण परदेशी यांची अर्बन डेव्हलपमेंट विभागाच्या अतिरिक्त मुख्य सचिवपदी बदली करण्यात आलीये.

अश्विनी भिडे यांची मुंबई महापालिकेच्या अतिरिक्त आयुक्तपदी बदली झाली आहे. भिडे 1998 च्या तुकडीच्या आयएएस अधिकारी आहेत. मुंबई मेट्रोच्या व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून त्यांची कारकीर्द गाजली. उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री झाल्यानंतर त्यांची या पदावरून उचलबांगडी करण्यात आली होती.

कोव्हिड-19 शी लढा देण्यासाठी स्थापन केलेल्या टास्क फोर्स मध्ये त्यांची नियुक्तीही करण्यात आली होती.

ठाण्याचे माजी महापालिका आयुक्त संजीव जयस्वाल यांची मुंबई महापालिकेचे नवीन अतिरिक्त आयुक्त म्हणून बदली करण्यात आली आहे.

मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त आबासाहेब जऱ्हाड हे नवीन मदत आणि पुनर्वसन सचिव असतील.

मदत आणि पुनर्वसन खात्याचे सचिव किशोरराज निंबाळकर यांची सार्वजनिक बांधकाम खात्याच्या सचिवपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. मनोज सौनिक यांच्या जागी त्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.

कोण आहेत प्रवीण परदेशी?

प्रवीण परदेशी 1986 च्या तुकडीचे आयएएस अधिकारी आहेत. त्यांनी महाराष्ट्र शासनात अनेक महत्त्वाच्या पदांवर काम केलं आहे.

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या कार्यकाळात ते मुख्यमंत्र्यांचे प्रधान सचिव होते. गेल्या वर्षी त्यांची मुंबई महापालिका आयुक्त म्हणून नेमणूक झाली होती.  लातूर, सोलापूरचे जिल्हाधिकारी, पुणे, पिंपरी चिंचवड महापालिका आयुक्त अशा अनेक महत्त्वाच्या पदांवर त्यांनी काम केलं आहे.

1993 साली लातूर इथं झालेल्या भूकंपाच्या वेळी ते लातूरचे जिल्हाधिकारी होते.

'परदेशी बळीचा बकरा'

"ठाकरे सरकारमुळे मुंबईत कोरोनाची राजधानी झाली आहे आणि बळीचा बकरा म्हणून मुंबई आयुक्त परदेशी परदेशींची तडकाफडकी बदली करण्यात आली," असा आरोप भाजपचे नेते किरीट सोमय्या यांनी केला.

"कोरोनाच्या याची जबाबदारी राजकीय नेतृत्वानं घेतली पाहिजे. मुंबईच्या दोन्ही पालकमंत्र्यांनी त्याची जबाबदारी घ्यायला हवी," असं सोमय्या यांनी म्हटलं.

"मुंबईच्या एका पालकमंत्र्यांचा वरळी मतदारसंघ तर कोरोनामुळे देशात सर्वाधित प्रभावित झाला आहे," असं म्हणत किरीट सोमय्या यांनी आदित्य ठाकरे यांनाही टोला लगावला.

अधिकाऱ्यांमधील धुसफुशीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई शहरामधील कोरोनाच्या प्रादूर्भाव रोखण्यासाठी प्रयत्न करत असलेल्या मुंबई महापालिकेच्या प्रशासकीय रचनेत काही महत्त्वाचे बदल झाले आहेत.


सामग्री: मुंबई महापालिकेच्या आयुक्तांनी आपल्या अधिकारांचा वापर करत सर्व शाळा 31 डिसेंबरपर्यंत बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यापूर्वी राज्य सरकारने शाळांबाबत वेगळे आदेश दिले होते.

कोरोनाला रोखण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांमध्ये टेस्टिंग कॅम्पनं महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि बजावत आहे. हे टेस्टिंग कॅम्प महापालिकेच्या शाळांमध्येही आहेत. त्यामुळे या शाळांच्या सॅनिटायझेशनचं काम केलं जात आहे.

मास टेस्टिंगही महापालिकेनं कालपासूनच राबवण्यास सुरुवात केली असून, शिक्षकांची टेस्टिंग करणं आणि त्यानंतर काळजी घेण्याच्या सूचना विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणं या सर्व तयारीसाठी महापालिकेला आता 31 डिसेंबरपर्यंत वेळ मिळेल.

दुसरीकडे, राज्याच्या शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी म्हटलंय की, शाळा सुरू करण्यासाठी स्थानिक प्रशासन निर्णय घेईल.

"शाळा सुरू करण्याचा निर्णय मी स्थानिक प्रशासनावर सोडला होता. त्यानुसार मुंबई महापालिका आयुक्तांनी सकाळी माझ्याशी चर्चा केली. चर्चेनंतरच हा निर्णय घेण्यात आला आहे. ज्या ठिकाणी तयारी झाली त्या ठिकाणी शाळा 23 नोव्हेंबरला सुरू करू, इतर ठिकाणी परिस्थिती पाहून निर्णय घेऊ," असं शालेय शिक्षण मंत्री वर्षा गायकवाड यांनी म्हटलंय.

बीबीसीशी बोलताना शिक्षणमंत्री काय म्हणाल्या होत्या?

महाराष्ट्रात दिवाळीनंतर शाळा सुरू होणार असल्याची माहिती शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली होती.

त्या म्हणाल्या, "दिवाळीनंतर कोरोनाची परिस्थिती पाहून शाळा कधी सुरू करायच्या याबाबत निर्णय घेणार. सुरुवातीला नववी ते बारावीचे वर्ग सुरू केले जातील."

तसंच महाराष्ट्रात रुग्णसंख्या कमी होत आहे. हीच परिस्थिती पुढचे 15-20 दिवस राहिली तर शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला जाईल, असंही वर्षा गायकवाड यांनी स्पष्ट केले.

केंद्र सरकारने शाळा सुरू करण्याबाबतचा निर्णय राज्य सरकारवर सोपवला आहे. शाळा सुरू करण्यासाठीची मार्गदर्शक तत्वं केंद्र सरकारने यापूर्वीच जाहीर केली आहेत.

पालकांची लेखी परवानगी असल्याशिवाय विद्यार्थ्याला शाळेत येण्याची सक्ती करता येणार नाही अशा स्पष्ट सूचना केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने दिल्या आहेत.

'कोरोनाची दुसरी लाट येण्याचा धोका'

महाराष्ट्रात कोरोना रुग्णांचे आकडे कमी होत असले तरी शालेय विद्यार्थ्यांचे आरोग्य धोक्यात येईल या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने अद्याप शाळा सुरू करण्याचे वेळापत्रक जाहीर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई महापालिकेच्या क्षेत्रातील सर्व खासगी, सरकारी आणि महापालिकेच्या शाळा 31 डिसेंबर 2020 पर्यंत बंद राहणार आहेत. मुंबई महापालिकेचे आयुक्त इक्बाल चहल यांनी याबाबतचे आदेश दिले आहेत. कोरोना विषाणूच्या वाढत्या प्रसाराच्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने हा निर्णय घेतला आहे.


सामग्री: मुंबई महापालिकेच्या वृक्ष प्राधिकरणाने झाडं तोडण्याची परवानगी दिल्यानंतर त्याविरोधातलं आंदोलन तीव्र झालं.

जगभरात विविध कारणांमुळे वृक्ष संख्या झपाट्याने कमी होतेय. गेल्या महिन्यात अॅमेझॉनच्या जंगलाला लागलेल्या आगीत प्रचंड मोठी वृक्ष संपदा जळून भस्मसात झाली.

पण कल्पना करा, जर जगातली सगळीच झाडं जर नष्ट झाली, तर काय होईल?

"झाडं या जगाची लाईफलाईन आहेत. ती नसतील तर आपल्याला या पृथ्वीवर जगण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या महत्त्वाच्या गोष्टी करता येणार नाहीत," मेग लोमन म्हणतात. फ्लोरिडामध्ये असणाऱ्या 'ट्री फाऊंडेशन' या न नफा ना तोटा या तत्त्वावर चालणाऱ्या संस्थेच्या त्या संचालक आहेत. ही संस्था झाडांविषयीचा अभ्यास, नवीन संशोधन आणि शिक्षण याविषयी काम करते.

'शेतीसाठी झाडं तोडली गेली?'

आपल्या ग्रहासाठी झाडं कार्बन साठवण्यापासून ते मातीची धूप रोखण्यापर्यंत ते जलचक्र नियमित ठेवण्यापर्यंतची विविध कामं करतात. नैसर्गिक आणि मानवी अन्न साखळीत त्यांची महत्त्वाची भूमिका असते आणि त्यांच्यामुळे आपल्यासकट अगणित प्रजातींना घर मिळतं. तरीही आपण अनेकदा झाडं नसली तरी चालून जाईल, असंच समजतो.

आर्थिक फायद्यासाठी त्यांची कत्तल करतो किंवा मानवी विकासातला अडथळा म्हणून या झाडांकडे पाहतो. 12,000 वर्षांपूर्वी माणसाने शेती करायला सुरुवात केली. तेव्हापासून आतापर्यंत आपण जगभरातील एकूण सुमारे 5.8 ट्रिलियन (1 ट्रिलियन = 1 लाख कोटी) झाडांपैकी अर्ध्याहून अधिक झाडं तोडली आहेत. 'नेचर' या नियतकालिकामध्ये 2015मध्ये प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अहवालात असं म्हटलंय.

सगळ्यांत जास्त जंगलतोड गेल्या काही वर्षांत झाली आहे. औद्योगिकीकरणाला सुरुवात झाल्यानंतर जंगलांचं प्रमाण 32% नी घटलं. जगामध्ये उरलेली 3 ट्रिलियन म्हणजेच 3 लाख कोटी झाडंही झपाट्याने तोडली जात आहेत. उष्णकटिबंधामध्ये मोठ्या प्रमाणात वृक्षतोड होत असून दरवर्षी 15 बिलियन (100 कोटी) झाडं कापली जात असल्याचं 'नेचर'च्या अभ्यासात म्हटलंय.

2018च्या तुलनेमध्ये 2019मध्ये ब्राझीलमधल्या अमॅझॉनच्या जंगलातल्या आगींमध्ये 84%ची वाढ झाल्याचं नॅशनल इनस्टिट्यूट फॉर स्पेस रिसर्चने ऑगस्टमध्ये म्हटलं होतं. झाडं कापून जमिनी जाळण्याच्या इंडोनेशिया आणि मादागास्करमधल्या घटनाही वाढलेल्या आहेत.

'जर खरंच झाडं नष्ट झाली तर?'

अगदीच कल्पनाबाह्य आपत्ती शिवाय इतर कोणतंही असं संकट नाही जिथे पृथ्वीग्रहावरील एकूण एक झाड नष्टं होईल....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आरे कॉलनीमधल्या प्रस्तावित कारशेडसाठी तोडण्यात येणाऱ्या झाडांचा मुद्दा सध्या गाजतोय. या प्रकल्पासाठी 2702 झाडं तोडली जाणार आहेत.


सामग्री: मुंबई हायकोर्टाने मेट्रो कारशेडसाठी आरे कॉलनीत वृक्षतोड करण्याची परवानगी दिल्यानंतर शुक्रवारी रात्रीच तिथे वृक्षतोड करण्यास सुरुवात झाली. यानंतर वृक्षप्रेमींनी मोठ्या प्रमाणात आरे कॉलनीमध्ये एकत्र येऊन या वृक्षतोडीचा विरोध करायला सुरुवात केली.

आदित्य ठाकरे हे सुद्धा सातत्यानं ट्विटरवरून आरे कॉलनीत मेट्रोशेड बांधण्यास विरोध करत आहेत. मात्र ते केवळ ट्विटरवरूनच विरोध करताना दिसत आहेत.

आरे कॉलनीतल्या मेट्रो कारशेडबाबत आदित्य ठाकरे काही ठाम भूमिका घेणार का, असा प्रश्न आता सोशल मीडियासह सर्वच स्तरातून विचारला जातोय. त्याचबरोबर, आदित्य ठाकरेंनी कारशेडविरोधी ठाम भूमिका घेतल्यास त्यांना राजकीयदृष्टी परवडणार आहे का, असाही प्रश्न निर्माण होतोय.

'आदित्य ठाकरेंचे ट्वीट म्हणजे भूमिका नाही, ती केवळ धूळफेक'

आदित्य ठाकरे ट्विटरवरून मेट्रो कारशेड आणि वृक्षतोडीला करत असलेल्या विरोधावर वरिष्ठ पत्रकार अलका धुपकर म्हणतात, "आरे कॉलनीतल्य प्रस्तावित मेट्रो कारशेडबाबत आदित्य ठाकरेंनी भूमिकाच घेतली नाही. ते केवळ धूळफेक करत आहेत. ट्विटरवरून बोलण्याला भूमिका घेणं म्हणत नाही."

त्या पुढे म्हणतात, "आंदोलक आणि सर्वसामान्य लोकांनी भूमिका घेतल्या आहेत. सरकारी कामात अडथळ्याप्रकरणी लोकांवर गुन्हेही दाखल झालेत. आज तर तिथं कलम 144 लागू करण्यात आलंय. आता कधी आदित्य ठाकरे भूमिका घेणार आहेत? वेळ निघून गेलीय."

गेल्या काही महिन्यांपासून आदित्य ठाकरे ट्वीट करून कारशेडला विरोध करताना दिसतायत. यावर अलका धुपकर निरीक्षण नोंदवतात की, "आदित्य ठाकरेंची ट्विटर टाईमलाईन नीट तपासून पाहा, तुमच्या लक्षात येईल की आदित्य ठाकरे हे आरे कॉलनीच्या विषयावर कधीपासून बोलायला लागलेत. निवडणुकीच्या तोंडावर केलेलं दिखाऊ राजकारण आहे. आदित्य ठाकरेंसाठी मतं मागताना लोकांना दाखवण्यासाठीचा आरेचा पुळका आहे."

आरे कॉलनीत वृक्षतोड सुरू झाल्यानंतर घटनास्थळी शिवसेनेच्या नेत्या आणि मुंबईच्या माजी महापौर शुभा राऊळ पोहोचल्या होत्या. पोलिसांनी शुभा राऊळ यांना ताब्यातही घेतलं होतं.

'आम्ही आलो म्हणजे आदित्य ठाकरे आले असाच अर्थ'

केवळ ट्वीट करण्याऐवजी ठाम भूमिका घेऊन आदित्य ठाकरे रस्त्यावर का उतरत नाहीत, असा प्रश्न शुभा राऊळ यांना विचारला असता, त्या म्हणाल्या, "आम्ही इथं आलोय म्हणजे ते आले असाच अर्थ आहे. आम्हालाच आदित्य ठाकरेंनी सांगितलं, इथली परिस्थिती पाहायला. शिवाय, आदित्य ठाकरेंनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मुंबई मेट्रोचे अधिकारी झाडं तोडण्यात जी तत्परता दाखवत आहेत, त्यासाठी त्यांनी पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये का तैनात करू नये? दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त करा ना, झाडं कशाला उद्ध्वस्त करताय?" असं म्हणत युवासेना प्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी आरे कॉलनीतल्या वृक्षतोडीचा निषेध केलाय.


सामग्री: मुंबई, पुण्यात 1896 आणि 1897 साली प्लेगच्या साथीने थैमान घातलं होतं. त्याच साथीत 9 फेब्रुवारी 1897ला कामगारांना मदत करताना नारायण मेघाजी लोखंडे यांचं निधन झालं. महात्मा फुले यांच्या सत्यशोधक चळवळीचे ते खंदे नेते होते.

जोतिबांच्या विचाराने प्रेरित होऊन 'दीनबंधू' नावाचं समाज प्रबोधन नियतकालिक चालवित. लोखंडे यांनां भारतातल्या कामगार चळवळीचे जनक म्हटलं जातं.

जोतिबांचे विचार आणि कार्य ही त्यांच्या कामाची प्रेरणा होती. मुंबईत फुल्यांना महात्मा उपाधी देणाऱ्या सोहळ्याच्या आयोजनात लोखंड्यांचा पुढाकार होता. महात्मा फुलेंचं निधन झाल्यानंतर सत्यशोधक चळवळीचा ते मोठा आधारस्तंभ राहिले होते. चळवळीतला जवळचा सहकारी गेल्याने सावित्रीबाईंना मोठा धक्का बसला.

मुंबई पाठोपाठ पुण्यात साथ पसरू लागली, तशा जनमानसात तीव्र प्रतिक्रिया उमटायला सुरुवात झाली. एकतर लोकांना प्लेगविषयी फारशी माहिती नव्हती, त्यामुळे प्रचंड घबराटीचं वातावरण पसरलं. प्लेगवर औषधंही परिणामकारक नव्हती. त्यामुळे उपाययोजना काय करायच्या याविषयीही माहिती नव्हती. त्यात समाजामध्ये देवीचा कोप यासारख्या अंधश्रद्धा होत्या. साहजिकच प्लेगच्या आजाराने माणसं मरत होती तेव्हा ते देवीच्या कोपाने मरतायत अशी अनेकांची भावना झाली.

पुण्यात जसजसं मृत्यूचं थैमान सुरु झालं तसं लोकच नाही तर बडे राजकीय नेतेही पुणे सोडून दुसरीकडे राहायला निघून जात होते. उंदरांमार्फत प्लेगचा प्रसार होत होता, उंदीर मरून पडलेले लोकांना दिसायचे. लोक बिथरून जायचे. ताप येऊन काखेत गाठ यायची आणि माणसं कोलमडून पडायची, हे सावित्रीबाई आजूबाजूला पाहात होत्या.

यशवंतच्या मदतीनं रुग्णांवर उपचार

सावित्रीबाईंनी स्वतः आपल्या मुलाला दक्षिण आफ्रिकेतून तार करून बोलावून घेतलं. डॉक्टर यशवंत फुले ब्रिटीश मिलिटरीमध्ये नोकरी करत होते. रजा घेऊन आलेल्या यशवंतकडून परिस्थिती समजून घेऊन सावित्रीबाईंनी कामाला सुरूवात केली.

हा संसर्गजन्य रोग जीवघेणा असल्याने आईने धोका पत्करू नये, असं डॉ. यशवंत यांचं म्हणणं होतं. पण त्यावर सावित्रीबाईंना वाटायचं आज महात्मा फुले असते तर ते परिस्थिती पाहून शांत बसले नसते. खेरीज नारायण मेघाजी लोखंडेंचा प्लेगने मृत्यू झालेला असताना आजाराच्या भीतीने त्या दूर राहू शकल्या असत्या. पण लोकांच्या दुःखापुढे त्यांना आपल्या जीवाची पर्वा नव्हती.

महात्मा फुलेंचं नाव घेतो तर लोकांसाठी काम केलं पाहिजे या विचारावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ज्येष्ठ समाजसेविका क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांचा 10 मार्च हा स्मृतिदिन. आयुष्याच्या अखेरपर्यंत त्या कार्यरत होत्या. पुण्यात प्लेगच्या साथीचं तांडव सुरु असताना तळागाळातल्या लोकांना साथीतून वाचवणाऱ्या सावित्रीबाईंना प्लेगची लागण झाली आणि त्यातच त्यांचा अंत झाला.


सामग्री: मुंबई-पुणे टॅक्सी सेवा जेमतेम सुरू झालेली, आवक घटलेली. आणि त्यातच टॅक्सीचं कर्ज फिटत नसल्याने बँक कर्मचाऱ्यांनी लावलेला तगादा आणि मोरेटोरियमच्या काळात आकारलेलं चक्रवाढ व्याज यामुळे त्यांची काळजी वाढली आहे.

मुंबई-पुणे मार्गावर टॅक्सी चालवणारे २० हजारच्या आसपास चालक सध्या काय परिस्थितीत आहेत हे दाखवणारा हा रिपोर्ट...

रिपोर्ट - ऋजुता लुकतुके, राहुल गायकवाड

कॅमेरा- नितीन नगरकर

एडिटिंग - शरद बढे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनचा आर्थिक फटका सगळ्यांनाच बसला आहे. पण, पुण्यातल्या अशोक खटावकर आणि त्यांच्या इतर टॅक्सी चालक मित्रांच्या नशिबात आर्थिक चणचणीबरोबरच बँकेची कारवाई कशी चुकवायची ही समस्या आहे. म्हणजेच दु्ष्काळात तेरावा महिना.


सामग्री: मुंबईचे कोळी

अभिनेत्री कंगना राणावत आणि शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांच्या एकमेकांवर टीका करण्याच्या वादामध्ये मुंबई कुणाच्या 'बापा'ची? हा एक उपवाद डोकावून गेला.

सध्या महाराष्ट्रात सुरू असलेला वाद सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूचे कारण शोधण्यावरून झाला असला तरी पुन्हा एकदा 'मुंबई कुणाची?', 'मुंबई कुणाच्या बापाची?' हे नेहमीचे चर्चेचे मुद्दे आलेच. किंबहुना या मुद्द्यावरूनच सर्व प्रकरणाच्या दिशेला नवं वळण मिळालं.

सध्याचं प्रकरण बाजूला ठेवून मुंबई कुणाच्या बापाची हे ठरवण्याऐवजी मुंबईचे 'बाप' कोण आहेत? या मुद्द्यावर विचार करता येईल. सध्याची मुंबई कुणामुळे जन्माला आली आणि तिच्यासाठी कितीजणांनी मेहनत घेतली हे पाहणं गरजेचं आहे.

एखाद्या प्रदेशाचं यश-अपयश, तिथला सध्यस्थितीतला विकास किंवा अधोगती ही सध्याच्या राज्यकर्त्यांशी जोडली जात असली तरी त्यामागे हजारो वर्षांचा इतिहास आणि अनेक राजवटींचा हात असतो हे विसरता कामा नये.

अश्मयुगातला मानव मुंबईत?

आज मुंबईत काही मीटर जागा घेणं श्रीमंतांच्याही आवाक्याबाहेरचं गेलं असलं तरी अनेक बेटांमध्ये विखुरलेल्या मुंबईचा इतिहास अश्मयुगापासून सुरू होतो असं सांगितलं तर?.. हो.

 मुंबईत आलेला पहिला माणूस शोधायचा झाला तर 25 लाख वर्षं मागे जावं लागेल. त्यासाठी पुरावेही आहेत. नरेश फर्नांडिस यांच्या 'सिटी अड्रिफ्ट' या पुस्तकात याची माहिती मिळते.

1930 साली के. आर. यू. टॉड हे ब्रिटिश नौदल अधिकारी कुलाब्याला समुद्र किनाऱ्यावर फिरत असताना त्यांना एक दगड सापडला. टॉड यांनी निरखून पाहिल्यावर हा दगड काही साधासुधा नसल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. हा दगड म्हणजे थेट अश्मयुगीन माणसाचं हत्यार असल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं.

या शोधानंतर त्यांना वेड लागायचीच पाळी आली ते. कुलाब्याचा किनारा ते पालथा घालू लागले. त्यांना असे 55 दगड सापडले. यात काही मध्यपाषाणयुगीन माणसाची हत्यारं होती. काही फॉसिल्सही होती.

या शोधानं झपाटून गेलेल्या टॉड यांनी 1932 साली 'प्रिहिस्टॉरिक मॅन अराऊंड बॉम्बे' नावाचा शोधनिबंध प्रसिद्ध केला.  त्यानंतर 1939 साली रॉयल आर्किओलॉजिकल इन्स्टिट्यूटच्या जर्नलमध्ये 'पॅलिओलिथिक इंडस्ट्रिज ऑफ बॉम्बे' नावाने शोधनिबंध लिहिला.

कंगना राणावत-शिवसेना वादः मुंबईचा 'बाप' कोण?

1920 साली 'बॅक बे रिक्लमेशन' योजनेतून दक्षिण मुंबईत भराव टाकून जमिन तयार करण्यात आली. त्यातली सगळी माती- दगड आजच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1930 ची गोष्ट... आता याला 90 वर्षं झाली. नौदलातले अधिकारी के. आर. यू. टॉड मुंबईत कुलाब्याला समुद्र किनाऱ्यावर फिरत असताना त्यांच्या हाताला एक दगड लागला. हा दगड हातात येताच त्यांच्या डोक्यात अनेक विचार येऊ लागले. हा दगड साधा नाही हे त्यांच्या लक्षात आलं. त्यानंतर त्यांना जे सापडत गेलं त्यानं मुंबईच्या इतिहासाचा कालपट समोर येणार होता....


सामग्री: मुंबईचे माजी पोलिस आयुक्त आणि विद्यमान महासंचालक, होमगार्ड-परमबीर सिंग यांनी लिहिलेले हे पत्र केवळ खळबळजनक नाही, तर अतिशय धक्कादायक आहे.

माध्यमांशी बोलताना ते म्हणाले की, "परमबीर सिंग यांनी या पत्रात त्यांनी जो संवाद जोडला आहे, त्यातून स्पष्ट होते की, पैशाची थेट मागणी झालेली आहे. ज्याप्रकारे पोस्टिंग, विशिष्ट अधिकार देणे यासाठी आर्थिक व्यवहार होतात, यातून पोलिस दलाचे मोठ्या प्रमाणात खच्चीकरण होताना दिसते आहे. इतके गंभीर आरोप झाल्यानंतर गृहमंत्री आपल्या पदावर राहूच शकत नाही. त्यांनी तत्काळ राजीनामा दिला पाहिजे किंवा मुख्यमंत्र्यांनी त्यांचा राजीनामा घेतला पाहिजे.

या संपूर्ण आरोपांची केंद्रीय यंत्रणांमार्फत चौकशी करावी. जर केंद्रीय यंत्रणा राज्याला अमान्य असतील, तर न्यायालयाच्या देखरेखीत चौकशी झाली पाहिजे. संपूर्ण महाराष्ट्राची मान खाली घालणारा हा प्रसंग आहे. पोलिस दलाची बदनामी करणारा प्रकार आहे. सेवेत असलेल्या महासंचालकांनी लावलेला हा आरोप असून, त्यांच्या पत्रात थेट पुरावा आहे.

गृहमंत्री अनिल देशमुख

हे सुद्धा आणखी गंभीर आहे की, "परमबीर सिंग यांनी या पत्रात नमूद केल्यानुसार, हा संपूर्ण प्रकार मुख्यमंत्र्यांच्या नजरेस आणून दिला असेल तर त्यांनीं त्याचवेळी कारवाई करायला हवी होती. सरकार वाचविण्यासाठी त्यांनी दुर्लक्ष केले असेल तर असे करून त्यांनी संपूर्ण राज्य धोक्यात टाकण्याचे काम केले आहे".

"गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर झालेल्या आरोपांची केंद्रीय यंत्रणांमार्फत चौकशी व्हावी. ती सरकारला मान्य नसेल तर 'कोर्ट मॉनिटर्ड' तपास व्हावा. पत्रातील थेट पुरावे लक्षात घेता हे आरोप संपूर्ण महाराष्ट्राची मान शरमेने खाली घालणारे आहेत. एकतर गृहमंत्र्यांनी राजीनामा द्यावा वा मुख्यमंत्र्यांनी त्यांना बडतर्फ करावे", अशी मागणी देवेंद्र फडणवीस यांनी यावेळी केली.

गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दरमहा 100 कोटी रुपयांची मागणी केली असं पत्र मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.

मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच सचिन वाझे प्रकरणी परमबीर सिंह यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरून बदली करण्यात आली होती.

दरम्यान, 'मुकेश अंबानी प्रकरणी तसेच मनसुख हिरेन हत्याप्रकरणी यांचा सहभाग स्पष्ट हेत असताना त्याचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एखादा विद्यमान अधिकारी थेट राज्याच्या गृहमंत्र्यांबद्दल अशाप्रकारचे पत्र लिहिण्याची ही महाराष्ट्राच्या इतिहासातील पहिलीच वेळ आहे. त्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाचा केंद्रीय यंत्रणांमार्फत वा न्यायालयाच्या देखरेखीखाली तपास व्हावा आणि अनिल देशमुखांनी तत्काळ राजीनामा द्यावा, अशी मागणी माजी मुख्यमंत्री आणि विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी आज नागपुरात केली.


सामग्री: मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह

'गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी केलेल्या भ्रष्ट वर्तणुकी'ची सीबीआय मार्फत चौकशी व्हावी' अशी याचिका माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी सुप्रीम कोर्टात दाखल केली होती. त्या याचिकेवर 24 मार्च 2021 ला सुनावणी होणार आहे.

न्यायमूर्ती संजय किशन कौल आणि आर. सुभाष रेड्डी यांच्या खंडपीठासमोर या याचिकेवर सुनावणी होणार आहे.

22 मार्च रोजी परमबीर सिंह यांनी सुप्रीम कोर्टात धाव घेतली होती. त्याआधी त्यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून सांगितले होते की गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी सहायक पोलीस निरीक्षक सचिन वाझेंना दर महिन्याला 100 कोटी रुपये गोळा करण्याचे टार्गेट दिले होते.

मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रातील आरोपांची चौकशी व्हावी, अशी परमबीर सिंह यांची मागणी आहे. पुरावे नष्ट होण्याआधी या प्रकरणाची नि:पक्षपाती चौकशी करण्यात यावी असं परमबीर यांनी म्हटलं आहे.

ज्येष्ठ विधिज्ञ मुकुल रोहतही परमबीर यांची बाजू मांडणार आहेत.

गृहमंत्र्यांनी सचिन वाझे आणि सोशल सर्व्हिस ब्रांचचे एसीपी संजय पाटील यांना महिन्याला 100 कोटी रूपये गोळा करण्याचं टार्गेट दिलं होतं. याआधी 24-25 ऑगस्टला गुप्तचर विभागाच्या आयुक्त रश्मी शुक्ला यांनी अनिल देशमुख यांच्या गैरवर्तनाबद्दल पोलीस महासंचालकांना माहिती दिली होती असं परमबीर यांनी म्हटलं आहे.

पोलीस महासंचालकांनी ही माहिती राज्याचे अतिरिक्त मुख्य सचिव यांना दिली.  टेलिफोनिक इंटरसेप्शनच्या आधारे ही माहिती पुढे आली होती.

रश्मी शुक्ला यांच्या माहितीवर कारवाई न करता त्यांची बदली करण्यात आली. अनिल देशमुख अनेक गुन्ह्यांच्या प्रकरणात हस्तक्षेप करत होते. तपास त्यांच्या सांगण्याप्रमाणे होण्यासाठी तपास अधिकाऱ्यांना सूचना देत होते.

'अनिल देशमुखांनी पदाचा गैरवापर केला'

अनिल देशमुख यांच वागणं त्यांच्या पदाचा गैरवापर आहे. अनिल देशमुख यांच्या गैरवर्तनाची सीबीआय चौकशी करावी असं परमबीर यांचं म्हणणं आहे.

परमबीर सिंह यांनी सुप्रीम कोर्टात दाखल केलेल्या याचिकेत अनिल देशमुख यांच्या गैरवर्तनाबाबत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना माहिती दिल्याचं म्हटलं आहे. त्यानंतर 17 मार्चला परमबीर सिंह यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरून बदली करण्यात आल्याचं त्यांनी याचिकेत नमूद केलंय.

परमबीर सिंह यांची बदली केल्यानंतर, राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्याविरोधात केलेल्या याचिकेवर उद्या (24 मार्च) रोजी सुप्रीम कोर्टात सुनावणी होणार आहे.


सामग्री: मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच सचिन वाझे प्रकरणी परमबीर सिंह यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरुन बदली करण्यात आली होती.

या बदलीनंतर गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी एबीपी माझा आणि लोकमतला मुलाखत दिली होती. त्या मुलाखतीच्या संदर्भात परमबीर सिंह यांनी पत्र लिहून आपली बाजू मांडली होती. परमबीर सिंह यांची बदली करण्यात आल्यानंतर अस्वस्थ असलेल्या सिंह यांनी थेट मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून अनिल देशमुख यांची तक्रार केली आहे.

राज्य सरकारची समिती

मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रातील आरोपांची चौकशी करण्याठी मुंबई उच्च न्यायायलयाचे निवृत्त न्यायाधीश कैलाश चांदीवाल यांची एक सदस्यीय समिती स्थापन करण्यात आली आहे.

गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दरमहा 100 कोटी रुपयांची मागणी केली असं पत्र मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी 20 मार्च 2021 रोजी मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं होतं.

सहा महिन्यात निवृत्त न्यायाधीश कैलाश चांदीवाल आपला चौकशी अहवाल राज्य सरकारला सादर करतील.

परमबीर सिंह यांनी केलेल्या आरोपांप्रमाणे गृहमंत्री किंवा त्यांच्या कार्यालयातील कोणत्या अधिकाऱ्याकडून गैरतवर्तवणूक झाल्याचं काही निष्पन्न होईल असा पुरावा परमबीर सिंह यांनी पत्रातून सादर केला आहे का याचीही चौकशी केली जाणार आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

परमबीर सिंह यांच्या आरोपांची प्राथमिक सीबीआय चौकशी करण्याचे हायकोर्टाने आदेश दिले आहेत. या चौकशीचा अहवाल 15 दिवसांमध्ये सादर करावा असेही कोर्टाने सांगितले आहे.


सामग्री: मुंबईच्या जमिनीखाली यंत्रांची घरघर

मुंबईमध्ये सध्या एकाच वेळी अनेक मेट्रो प्रकल्प सुरू आहेत. त्यापैकी कुलाबा-वांद्रे-सीप्झ या भुयारी मेट्रो प्रकल्पाबद्दल मुंबईकरांच्या मनात प्रचंड कुतुहल आहे. मुंबईत होणारा हा पहिलावहिला भुयारी मेट्रो प्रकल्प आहे.

भुयारी मेट्रोचं काम कसं चालतं, हे लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी मुंबई रेल्वे विकास महामंडळाने आपल्या वेबसाईटवर काही व्हीडिओ प्रसिद्ध केले आहेत. तरीही मुंबईच्या पोटातलं हे काम कसं चालतं, याबाबत जाणून घेणं चित्तथरारक आहे.

30 मीटर खाली जोडण्यात येणारं टनेल बोअरिंग मशीन

हे काम करण्यासाठी जर्मन बनावटीची टनेल बोअरिंग मशीन मुंबईत आली आहेत. कुलाबा ते सीप्झ या मेट्रो-3 प्रकल्पासाठी अशी 17 यंत्रं लागणार असून त्यापैकी सहा मुंबईत पोहोचली आहेत.

या सहा मशीनपैकी एका मशीनचं काम सुरू झालं आहे.

कुठे चाललं आहे काम?

मुंबईत भुयारी मार्ग बनवण्यासाठी अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागणार आहे. सर्वात महत्त्वाचं आव्हान आहे ते ही भुयार खोदणारी यंत्रं जमिनीखाली पोहोचवण्याचं! ही यंत्रं एकदा जमिनीखाली पोहोचली की, वरच्या वाहतुकीला कोणताही धक्का न लावता भुयार खोदण्याचं काम सुरू असतं.

मुंबई मेट्रोरेल महामंडळाने ही यंत्रं मुंबईच्या पोटात उतरवण्यासाठी सात जागा शोधून काढल्या आहेत. हा प्रकल्प सात टप्प्यांमध्ये होणार असून प्रत्येक टप्प्यात दोन किंवा तीन भुयारी यंत्रं जमिनीखाली जाणार आहेत.

माहिमच्या रहेजा हॉस्पिटलसमोर बोगदा खोदण्याचं काम सुरू झालं आहे.

या सात जागांमध्ये कुलाबा वूड्स, कफपरेड (2), आझाद मैदान (2), सायन्स म्युझिअम, वरळी (2), नया नगर माहीम (3), विद्यानगरी, कालिना (3), सहार रोड, अंधेरी (2) आणि मरोळ नाका (3) या जागांचा समावेश आहे.

त्यापैकी पहिलं यंत्र माहीम इथे रहेजा हॉस्पिटलच्या समोर नया नगर इथे जमिनीखाली जाण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.

त्यासाठी 30 मीटर खोल गोलाकार खड्डा खणण्यात आला. हा खड्डा खणल्यानंतर बाजूची माती, ढेकळं पडू नयेत, यासाठी सिमेंटचा वापर करून भिंतींना मुलामा देण्यात आला.

काम कसं चालणार?

हे टनेल बोअरिंग मशीन साधारण 110 मीटर एवढं लांब आहे. त्यामुळे ते एकत्र खाली जाणं शक्य नाही. त्यासाठी या मशीनचे 12 भाग करण्यात आले आहेत.

यापैकी पहिला भाग नुकताच जमिनीखाली गेला असून त्या मार्फत खोदकाम सुरू करण्यात आलं आहे.

एक यंत्र दर दिवशी साधारण पाच ते आठ मीटरचं खोदकाम करतं. पण अजून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जमिनीवरून खाली नेणारा लोखंडी, निमुळता जिना, मध्येच दरडीला टेकून जाणारी तशीच चिंचोळी वाट, आजूबाजूने खाली निथळणारं भूगर्भातलं पाणी आणि खाली पसरलेलं अजस्र यंत्र... माहीमच्या नया नगर भागात चाललेलं भुयारी मेट्रोचं काम थक्क करणारं आहे.


सामग्री: मुंबईच्या जोगेश्वरी भागात राहणारे अदनान यांना गेली 20 वर्षं मधुमेह आहे. काही वर्षांपासून ते मूत्रपिंडाच्या म्हणजे किडनीच्या विकारानंही त्रस्त आहेत. त्यामुळे आठवड्यातून किमान तीन वेळा त्यांना डायलिसिस करावं लागतं.

पण अदनान जोगेश्वरीतल्या ज्या मिल्लत रुग्णालयात डायलिसिससाठी जायचे, तिथल्या एका रुग्णाला कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं स्पष्ट झाल्यावर पोलिसांनी ते सील केलं होतं. "आम्ही दुसरीकडे चौकशी केली, पण काही हाती लागत नव्हतं. मला कोव्हिड चाचणी करून घ्यावी लागली. ती निगेटिव्ह आल्यावरच दुसऱ्या एका सेंटरमध्ये जाता आलं, पण त्यात दोन-तीन दिवस गेले."

मुंबई महापालिकेनं आता हे केंद्र निर्जंतुकीकरणानंतर ताब्यात घेतलंय आणि कोरोना विषाणूची लक्षणं असलेल्या व्यक्तींची तिथे स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात येणार असल्याचं जाहीर केलं आहे.

पण शहरातील इतर ठिकाणीही डायलिसिस सेंटर्स आणि किडनीविकारानं त्रस्त रुग्णांना अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो आहे.

सुश्रूषा हॉस्पिटलसमधील रुग्णांचा प्रश्न

दादरच्या सुश्रूषा हॉस्पिटलमध्येही अशीच परिस्थिती निर्माण झाली होती. तिथल्या नर्सेसना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं समोर आल्यावर पोलिसांनी रुग्णालय सील केलं. त्यामुळं तिथं डायलिसिस करून घेणाऱ्या 85 रुग्णांसमोर मोठा पेच निर्माण झाला.

मनसे नेते संदीप देशपांडे यांनीही हा मुद्दा सोशल मीडियावर मांडला. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार यांनी आपल्याशी संपर्क साधला, तसंच सुश्रूषातली डायलिसिस सेवा लवकरात लवकर सुरू केली जावी, अशी सूचना महापालिका आयुक्तांकडे केल्याची माहीतीही देशपांडे यांनी दिली.

पण एखादं सेंटर कोरोना व्हायरसमुळे बंद झालं तर ते लगेच सुरू करणं शक्य असतं का? याविषयी आम्ही सुश्रूषा रुग्णालयाच्या अधिष्ठाता डॉ. शिल्पा देशमुख यांना विचारलं. सुश्रूषामधलं डायलिसिस सेंटर पुन्हा सुरू करणं ही आपली प्राथमिकता असून त्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न करत असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

"आमची टीम अहोरात्र काम करते आहे. पण अशा परिस्थितीत सेंटर पुन्हा उघडण्यासाठी काही नियम आहेत. आम्ही सर्वांत आधी डायलिसिस करणाऱ्या नर्सेस आणि तंत्रज्ञांची तपासणी केली. ती सुदैवानं निगेटिव्ह आली आहे. इथं येणाऱ्या नेहमीच्या रुग्णांनाही ते त्यांची तपासणी कुठे करून घेऊ शकतात, हे सांगितलं आहे. अख्ख्या इमारतीचं आज (13 एप्रिल) निर्जंतुकीकरण केलं आहे."

डायलिसिस प्रक्रियेदरम्यान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मी गेली दोन वर्ष डायलिसिसमुळं जिवंत आहे. डायलिसिसला एखादा दिवस उशीर झाला तरी माझे पाय सुजू लागतात. जगणंच कठीण असतं, त्यात कोरोना व्हायरस आला," 59 वर्षांचे अदनान (नाव बदललंय) सांगतात.


सामग्री: मुंबईच्या डबेवाल्यांचं आणि लंडनच्या राजघराण्याचं आपुलकीचं नातं आहे. कारण २००५ ला प्रिन्स चार्ल्स आणि कॅमिला यांचा विवाहसोहळा झाला होता, त्यासाठी या डबेवाल्यांना शाही निमंत्रण आलं होतं.

तेव्हा या लग्नाकरिता मुंबईहून दोन डबेवाल्यांना लंडनला पाठवण्यात आलं होतं. यापैकी एक होते सोपान लक्ष्मण मरे. त्यांनी त्या वेळच्या शाही विवाह सोहळ्याचे अनुभव बीबीसी मराठीला सांगितले.

शूट - राहुल रणसुभे, एडिट - शरद बढे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रिन्स हॅरी आणि हॉलिवूड अभिनेत्री मेगन यांचा शाही विवाह सोहळा १९ मे रोजी लंडनला होणार आहे. यासाठी खास शुभेच्छा पाठवल्यात मुंबईच्या डबेवाल्यांनी!


सामग्री: मुंबईच्या नालासोपारा येथील या 30 वर्षांच्या महिलेचा मुंबईच्याच नायर हॉस्पिटलमध्ये मृत्यू झाल्याचं राज्य शासनाच्या आरोग्य बुलेटिनमध्ये नमूद करण्यात आलं आहे.

त्यामुळे कोरोना व्हायरसचा गरोदर स्त्रियांना धोका किती, हा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. काही दिवसांपूर्वी डोंबिवली येथे राहणाऱ्या विद्या मेढेकर या 8 महिन्यांच्या गरोदर यांनी त्यांच्या मनातली हीच घालमेल बीबीसी मराठीकडे बोलून दाखवली होती.

"मी आणि माझं बाळ सुखरूप राहावं यासाठी मी सतत देवाकडे प्रार्थना करत आहे. पुढच्या 20 दिवसात माझी डिलिव्हरी होणार आहे. मी आई होईन. एका बाळाला जन्म देईन. पण कोरोनामुळे या महत्त्वाच्या दिवसात मी मानसिक तणावाखाली आहे. बाहेरून कुणीही घरात आलं की भीती वाटते," असं त्या म्हणाल्या होत्या.

"गरोदर असून इच्छा होते तो पदार्थ खाता येत नाही. अनेक पदार्थ खाण्याची इच्छा होते, पण बाहेरही जाता येत नाही आणि घरीही बनवता येत नाहीत. ड्रायफ्रूट्स, फळ, पनीर, तूप असे आरोग्यदायी पदार्थ विकत घ्यायलाही अडचण येत आहे. दुकानं बंद असतात तर कधी त्यांच्याकडे पुरेसा साठा नसतो. गरोदरपणात आपल्यासोबत असं होत असल्यामुळे खूप वाईट वाटत आहे," विद्या सांगत होत्या.

"मी हायपर डायबेटीसची रुग्ण आहे. सोनोग्राफी केंद्रं बंद आहेत. वाहतूक बंद आहे. त्यामुळे डॉक्टरांनी अधिक काळजी घेण्यास सांगितलं आहे. वेळेवर गाडी उपलब्ध झाली नाही तर अशीही धास्ती वाटत राहते," विद्या पुढे सांगतात.

वयोवृद्ध, गरोदर महिला यांना कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा धोका आहे, असं जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) सांगितलं आहे, त्यामुळे गरोदर महिलांनी प्रचंड काळजी घेण्याची गरज असल्याचं स्त्रीरोग तज्ज्ञ सांगतात.

'बाळाला पाहण्यासाठी येऊ नका'

जागतिक आरोग्य संकट आणि देशात लॉकडाऊन असताना या परिस्थितीत आपल्या बाळाला कुठलाही संसर्ग होणार नाही, याची काळजी घेण्याबद्दल पालक जागरूक आहेत.

वैदही साखरे यांनी 29 मार्चला एका गोंडस बाळाला जन्म दिला. बाळाचे वडील किरण साखरे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "आम्हाला आई-बाबा झाल्याचा प्रचंड आनंद आहे. पण कोरोनाच्या या वातावरणात काळाजी अधिक आहे."

प्रातिनिधिक फोटो

"आनंद मनसोक्त साजरा करता येत नाही. कारण संपूर्ण देश बंद आहे. पण आम्ही आई आणि बाळाची पूर्ण काळजी घेत आहोत. बाहेरच्या कुणालाही भेटू दिलं जात नाही. बाळाच्या संपर्कात कुणी येणार नाही, यासाठी नातेवाईकांना बाळाला पहायला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात सोमवारी 120 नवे रुग्ण आढळले तर 7 मरण पावले. या सात मृतांमध्ये एका 9 महिन्यांच्या गरोदर मातेचाही समावेश आहे.


सामग्री: मुंबईच्या पश्चिम किनाऱ्यावर कोस्टल रोडच्या उभारणीसाठी सुरू असलेल्या भरावकामांमुळे या पूरस्थितीत भर पडली नाही ना, असा प्रश्न आता विचारला जातोय.

जान्हवी मुळे यांचा व्हीडिओ रिपोर्ट

कॅमेरा - शाहीद शेख

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाच ऑगस्टला दक्षिण मुंबईत मुसळधार पाऊस पडला आणि कधी जिथे पाणी साचलं नाही, त्या भागांतही अनेक तास पाण्याचा निचरा झाला नाही.


सामग्री: मुंबईच्या मोकळ्या रस्त्यांवर क्रिकेट खेळणारी मुलं.

ठळक घाडामोडी

रात्री 20.01 - मुंबईत 90 बसची तोडफोड

मुंबईत आज दिवसभरात बेस्टच्या एकूण 3370 बस पैकी 3208 बस रस्त्यावर उतरवण्यात आल्या होत्या. त्यापैकी 90 बसची तोडफोड करण्यात आली. तसंच 4 बसचालक काचा लागून जखमी झाले. अशी माहिती बेस्टच्या पीआरओंनी दिली आहे. तर पुण्यात पीएमपीच्या 55 बसची तोडफोड झाली आहे.

सं. 18.28 - मुंबईतील लोकलसेवा सुरळीत

मुंबईतील पश्चिम आणि मध्य रेल्वेची वाहतूक पूर्वपदावर येत आहे.

सं. 17.27 - सखोल चौकशीची सकल मराठा क्रांती मोर्चाची मागणी

भीमा कोरेगाव आणि संबंध राज्यात दंगल घडवणाऱ्या सूत्रधारांवर कडक कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणी मराठा क्रांती मोर्चाचे शांताराम कुंजीर यांनी केली.

मृत युवकाच्या कुटुंबीयांना 25 लाख रुपये देण्याची मागणी सुद्धा त्यांनी केली आहे. वढूमध्ये 29 डिसेंबर रोजी झालेल्या घटनेत 51 जणांवर ऍट्रॉसिटीचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे, तो मागे घ्यावा असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

दु. 16.15 -  बंद मागे

संप मागे घेत असल्याची प्रकाश आंबेडकर यांची घोषणा.

"बंदचा कॉल मागे घेतोय. हा प्रश्न देशाच्या ऐरणीवर आलेला आहे. लोकांनी निर्णय घेतला पाहिजे. शांततेचं राज्य अपेक्षित आहे का अराजकतेचं हा निर्णय लोकांनी घ्यावा," असं प्रकाश आंबेडकर यांनी पत्रकार परिषदेत म्हटलं आहे.

"जो न्याय याकूबला तोच न्याय भिडेंना, एकबोटेंना लावण्यात यावा," अशी मागणी त्यांनी पत्रकार परिषदेत केली आहे.

दु. 15.49 -  कांजुरमार्गमध्ये रेलरोको

मुंबई : कांजुरमार्ग रेल्वे स्थानकात पुन्हा गोंधळ, रेलरोकेमुळे लोकांचा रुळांवरून चालत प्रवास.

दु. 16.05 -  मराठा समाजाची पत्रकार परिषद

सकल मराठा क्रांती मोर्चा, पुणे जिल्हा यांची शिवाजीनगरमध्ये बैठक झाली. त्याची माहिती देण्यासाठी पुण्यात 4:30 वाजता होणार पत्रकार परिषद.

दु. 15.49 -  बसची तोडफोड मुंबई

मुंबईतील एलबीएस मार्गावरील बेस्ट बसच्या तोडफोडीचा हा फोटो बीबीसीचे प्रतिनिधी शरद बढे यांनी पाठवला आहे.

दु. 15.20 - पुण्यात मिलिंद एकबोटे यांच्या घरावर मोर्चा

या प्रकरणी मिलिंद एकबोटे यांच्यावरोधात गुन्हा दाखल झाला आहे. त्यांच्या पुण्यातील घरावर मोर्चा काढण्यात आला होता.

दु. 15.22 - डोंबिवलीमधील आंदोलन

दु. 15.16 - मुंबईतील वरळीमध्ये रास्तारोको

वरळीजवळच्या अॅट्रीया मॉलजवळ सीफेसकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर रास्तारोको.

दु....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीमा  कोरेगाव  हिंसाचार प्रकरणाच् या  निषेधार्थ  प्रकाश आंबेडकर यांनी  बुधवारी  महाराष्ट्र बंदची हाक दिली आहे.  राज्यभरात  त्याचे पडसाद उमटले.  मुंबई , पुणे ,  औरंगाबाद , नागपूर, आणि नाशिक  शहरात  आंदेलन करण्यात आलं .  काही ठिकाणी तुरळक तोडफोडीच्या घटना घडल्या.


सामग्री: मुंबईत 1 फेब्रुवारीपासून सर्वसामान्यांना ठराविक वेळेत लोकल प्रवास करण्याची परवानगी देण्यात आलेली आहे. यानंतर पहिल्याच आठवड्यात कोरोना रुग्णांची संख्या वाढत चालल्याचं दिसून येत आहे.

विदर्भात अमरावतीमध्ये कोरोना रुग्णांच्या आकड्यात अचानक वाढ आढळून आली आहे. पण इतर ठिकाणी आकडा स्थिर असल्याचं दिसतं.

मुंबईत चढता आलेख

1 फेब्रुवारी रोजी मुंबईत फक्त 328 नवे रुग्ण आढळून आले होते. पण 2 फेब्रुवारीला 334 तर 3 फेब्रुवारी रोजी 503 नवे रुग्ण सापडले. 10 फेब्रुवारी रोजीही 558 नवे रुग्ण आढळले. अशा प्रकारे गेल्या 10 दिवसांत 4237 रुग्ण सापडले असून त्यामुळे चिंता व्यक्त करण्यात येत आहे.

मुंबईत गेल्या काही दिवसांपासून लोकलमध्ये पुन्हा पूर्वीसारखी गर्दी दिसू लागली आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, दादर, कुर्ला, चर्चगेट यांसारख्या स्थानकांवर पुन्हा प्रवाशांची गर्दी होत आहे. त्यामुळे कोरोना संसर्ग पुन्हा वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

मुंबईत गेल्या 10 दिवसांत मुंबईत 4237 कोरोना बाधित रुग्ण आढळून आले. त्यामुळे रुग्णसंख्या वाढल्यास रेल्वे प्रवाशांवर निर्बंध आणण्याचे संकेत महापालिका प्रशासनाने दिले आहेत.

अमरावतीत कोरोना रुग्ण अचानक वाढले

अमरावती जिल्ह्यात  कोरोनाच्या संख्येत अचानक वाढ होऊन 11 फेब्रुवारी या एका दिवसात कोरोना रुग्णांची संख्या 315 वर पोहचली.

राज्यातील कोरोना परिस्थिती नियंत्रणात असतांना अमरावती जिल्ह्यात कोरोनाच्या संख्येत वाढ झाली आहे. दोन दिवसापूर्वी कोरोनाचे 359 रुग्ण तर काल 315 कोरोना रुग्ण आढळले आहेत.

जिल्हाधिकारी शैलेश नवाल यांनी अमरावती जिल्ह्यातील ठिकाणे कोरोना साठी हॉटस्पॉट ठरत असल्याचा सांगितलं. यात शहरातील राजापेठ, साईनगर बेलपुरा, कॅम्प, रुक्मिणी नगर दस्तूर नगर रहाटगाव, व ग्रामीण भागातील अचलपूर चांदूर बाजार नांदगाव खंडेश्वर हे ठिकाण आता प्रशासनाने रडारवर घेतलेली आहे.

या भागात प्रशासन घरोघरी जाऊन तपासणी करणार आहेत. दरम्यान, गुरुकुंज मोझरी येथील बाजारपेठ 18 तारखेपर्यंत बंद ठेवण्यात येणार आहे. जिल्ह्यात आता त्रिसूत्रीचा पालनासाठी महानगरपालिका व जिल्हा प्रशासन रस्त्यावर उतरणार असल्याचेही जिल्हाधिकारी शैलेश नवाल यांनी सांगितलं.

खबरदारी म्हणून अमरावती जिल्ह्यातील महाविद्यालये उघडण्याची तारीख लांबणीवर टाकण्यात आली आहे. कोरोनाचा वाढता धोका लक्षात घेता जिल्ह्यातील महाविद्यालये 2 आठवडे उशिराने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या प्रसार गेल्या काही दिवसांपासून मंदावला असतानाच अचानक कोरोना रुग्णांमध्ये वाढ होत असल्याचं दिसून येत आहे.


सामग्री: मुंबईत 1896 साली प्लेगच्या साथीने थैमान घातलं होतं. पण कोल्हापूर संस्थानात प्लेगचा शिरकाव शाहू महाराजांच्या उपाययोजनांमुळे उशीरा झाला.

भीती आणि अनिश्चिततेचं सावट घेऊन आलेल्या प्लेगच्या साथीत शाहूंनी जनतेला दिलासा दिला. इतकंच नाही तर त्यांनी केलेल्या उपाययोजना कोल्हापूर संस्थानातले मृत्यू कमी करण्यात यशस्वी ठरल्या होत्या.

याविषयी सांगतायत इतिहास संशोधक आणि लेखक डॉ. जयसिंगराव पवार.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अवघं 48 वर्षांचं आयुष्य लाभलेल्या शाहू महाराजांनी वेगवेगळ्या क्षेत्रात अनेक कल्याणकारी निर्णय घेतले.


सामग्री: मुंबईत NIA कार्यालयात आत्मसमर्पणासाठी जाताना आनंद तेलतुंबडे

आनंद तेलतुंबडे यांनी 14 एप्रिल रोजी आत्मसमर्पण केलं होतं. त्यानंतर त्यांना 25 एप्रिलपर्यंत कोठडीत राहण्याचे आदेश दिले होते. तेलतुंबडे यांची ज्या पोलीस अधिकाऱ्याने चौकशी केली होती त्यांची कोव्हिड-19 ची चाचणी पॉझिटिव्ह आल्यानंतर तेलतुंबडे यांना क्वांरटाईन करण्यात आलं होतं.

आता तेलतुंबडे यांच्या कोठडीत 22 मे पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. तेलतुंबडे यांच्यावर काय काय उपचार झाले याबाबतचा अहवाल 15 मे पर्यंत सादर करावा असं न्यायालयाने म्हटलं आहे.

याआधी काय झालं होतं?

भीमा कोरेगावप्रकरणात सुप्रीम कोर्टाने दिलेली मुदत संपल्यानंतर लेखक आणि प्राध्यापक आनंद तेलतुंबडे यांनी मुंबईतल्या NIA कार्यालयात जाऊन आत्मसमर्पण केलं होतं.

आनंद तेलतुंबडे यांनी NIAच्या कार्यालयात जाऊन 14 एप्रिल रोजी आत्मसमर्पण केलं होतं. त्यावेळी प्रकाश आंबेडकर, रमाताई तेलतुंबडे, आनंद आंबेडकर, आमदार कपिल पाटील उपस्थित होते.

यानंतर कोर्टाने त्यांना 18 एप्रिलपर्यंत NIAच्या कोठडीत पाठवण्याचा आदेश दिला होता. आता विशेष न्यायालयाने त्यांचा अंतरिम जामीन फेटाळला आहे. त्यांना न्यायालयीन कोठडीत पाठवण्यात आलं आहे.

8 एप्रिल रोजी त्यांना आत्मसमर्पणासाठी मुदत वाढवून देताना यानंतर मात्र अतिरिक्त वेळ मिळणार नाही, असं न्यायमूर्ती अशोक भूषण यांच्या नेतृत्वाखालील खंडपाठीने स्पष्ट केलं होतं. या दोन आरोपींसंदर्भात शिथिल करण्यात आलेली वेळ अन्य खटल्यांना लागू होणार नाही, तसंच हा नवा पायंडा नसेल, असंही न्यायालयाने स्पष्ट केलं होतं.

"न्यायालयाच्या आदेशाचा सन्मान करत दोन्ही आरोपी समर्पित करतील, असं आम्हाला वाटलं होतं. मुंबईत कोर्टांचं कामकाज सुरू आहे. परंतु त्यांनी तसं केलं नाही. दोघांनाही पुरेसा वेळ देण्यात आला होता. त्यांच्या वयाचा, प्रकृतीचा विचार करून एका आठवड्याची मुदत देण्यात येत आहे, मात्र एका आठवड्यानंतर त्या दोघांना न्यायालयासमोर आत्मसमर्पण करावं लागेल," असंही सुप्रीम कोर्टाने तेव्हा म्हटलं होतं.

तेलतुंबडे आणि नवलखा यांनी वतीने युक्तिवाद करणाऱ्या वकिलांनी कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव हेही कारण दिलं होतं.

मात्र सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी या युक्तिवादाला विरोध करत, सद्यपरिस्थितीत या दोघांसाठी तुरुंग ही सगळ्यांत सुरक्षित जागा असेल असं म्हटलं.

सध्या कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे देशात लॉकडाऊन आहे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लेखक आणि प्राध्यापक आनंद तेलतुंबडे यांच्या न्यायालयीन कोठडीत 22 मे पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे.


सामग्री: मुंबईत आता गारेगार प्रवास

सोमवारी सकाळी 10.30ला बोरिवलीहून रवाना झालेली पहिलीवहिली एसी लोकल चर्चगेटला पोहोचली.

आणि या बालप्रवासानेही हा ऐतिहासिक क्षण अनुभवला

एसी लोकलची पहिली ऐतिहासिक फेरी आज सुरू होत असली, तरी प्रत्यक्षात एसी लोकल प्रवाशांच्या सेवेत येण्यासाठी पुढलं वर्षच उजाडणार आहे. कारण ही लोकल 1 जानेवारी 2018 पासून पूर्णपणे प्रवाशांच्या सेवेत येईल.

तोपर्यंत चर्चगेट-बोरिवली अशाच चाचणी फेऱ्या होतील.

फेऱ्या

विशेष म्हणजे, पश्चिम रेल्वेने या चाचणी फेऱ्यांचंही वेळापत्रक बनवलं आहे. दिवसभरात या लोकलच्या सहा फेऱ्या होतील. त्यापैकी ३ फेऱ्या चर्चगेटहून बोरिवलीच्या दिशेने - सकाळी 9.30, 11.15 आणि दुपारी 1.16, आणि बाकी ३ बोरिवलीहून चर्चगेटकडे येणाऱ्या असतील - सकाळी 10.20, 12.24 आणि 2.11.

नव्या वर्षात या विशेष ट्रेनच्या दिवसभरात 12 फेऱ्या होणार आहेत - ११ फेऱ्या फास्ट असतील आणि एकच फेरी स्लो असेल. तसंच या ११ फास्ट फेऱ्यांपैकी आठ फेऱ्या चर्चगेट ते विरार यादरम्यान असतील, तर  तीन फेऱ्या चर्चगेट-बोरिवली असतील.

पण या नव्या फेऱ्यांमुळे सध्याच्या पश्चिम रेल्वेवर फेऱ्यांमध्ये कुठलीही वाढ होणार नाही. या 12 फेऱ्यांनंतरही दिवसभरात 1355 फेऱ्याच असतील, म्हणजे सध्याच्या साध्या लोकलच्या १२ फेऱ्या कमी करून त्या जागी एसी लोकलच्या १२ फेऱ्या चालवण्यात येणार आहेत.

सोमवारी काही महिला प्रवाशांनीही चर्चगेटपर्यंतच्या प्रवासासाठी एसी लोकलचा पर्याय निवडून प्रवास केला.

डबे

या गाडीचे 12 डबे एकमेकांशी आतून जोडले असून, दिल्ली किंवा मुंबई मेट्रोंप्रमाणे या गाडीतही महिलांसाठी काही डबे आरक्षित ठेवले आहेत. पहिला आणि बारावा डबा पूर्णपणे महिलांसाठी आरक्षित असेल.

त्याशिवाय चर्चगेटकडून दुसऱ्या आणि अकराव्या डब्यातील सात सीट ज्येष्ठ नागरिकांसाठी राखीव असतील. तसंच चौथ्या आणि सातव्या डब्यातील १० सीट दिव्यांग प्रवाशांसाठी ठेवण्यात आल्याचं पश्चिम रेल्वेने जाहीर केलं आहे.

पश्चिम रेल्वेवरचं महालक्ष्मी स्टेशन हे बऱ्याचदा अनेकांच्या खिजगणतीतही नसतं. पण या एसी लोकलची दर दिवशीची पहिली फेरी या स्टेशनवरून सुटणार आहे. कारशेडमधून सकाळी सकाळी बाहेर पडणारी ही गाडी महालक्ष्मी स्टेशनातून आपली सेवा 6.58 वाजता सुरू करेल. ही फेरी महालक्ष्मी ते बोरिवली यांदरम्यान स्लो असेल.

संरक्षण

गाडीत कोणत्याही प्रकारची गैरवर्तणूक होऊ नये, गाडीला नुकसान होऊ नये, यासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कित्येक वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर मुंबईकरांचं एसी लोकलमधून प्रवासाचं स्वप्न अखेर सोमवारी साकार झालं. हे त्यांच्या दैनंदिन प्रवासातलं एक नवीन पर्व असून भारतीय रेल्वेच्या इतिहासात पहिल्यांदाच एसी लोकल ट्रेन धावली आहे.


सामग्री: मुंबईत कराची बेकरीचं एकमेव दुकान बंद झाल्यावर असंच चित्र दिसतंय. मूळच्या हैदराबादच्या असलेल्या या बेकरीनं मुंबईतली आपली शाखा बंद केली असून, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या काही नेत्यांनी हा आपला विजय असल्याचा दावा केला आहे.

पण कुणाच्या दबावामुळे नाही, तर आर्थिक नुकसान होत असल्यानं मुंबईतलं हे दुकान बंद करण्यात आल्याचं कराची बेकरीच्या कर्मचाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

कारण काही असो, आपल्या आवडीची बिस्किटं मिळणारं एक दुकान बंद झाल्यानं अनेक मुंबईकर मात्र हळहळतायत आणि सोशल मीडियावर आपल्या प्रतिक्रिया मांडतायत.

'कराची'ला का होता विरोध?

मनसेच्या काही नेत्यांनी लगेचच ही बेकरी बंद करण्याचं श्रेय घेण्यास सुरुवात केली. पक्षाचे उपाध्यक्ष हाजी सैफ शेख यांनी तसं ट्वीटही केलं.

पण ही मनसेची अधिकृत भूमिका नसल्याचं पक्षाचे प्रवक्ता संदीप देशपांडे यांनी स्पष्ट केलं आहे.

गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये मुंबईतील शिवसेना आणि मनसेच्या काही नेत्यांनी पाकिस्तानातल्या शहरांची नावं असलेली दुकानं बंद करण्याचा इशारा दिला होता.

शिवसेनेचे नितीन नांदगावकर कराची स्वीट्स नावाच्या दुसऱ्या एका दुकानाच्या मालकाला धमकी देतानाचा एक व्हीडियोही तेव्हा व्हायरल झाला होता. मुंबईत कराची नावाने कोणताही व्यवसाय होऊ देणार नाही, असं नांदगावकर त्यात म्हणताना दिसले होते.

ही शिवसेनेची अधिकृत भूमिका नसल्याचं पक्षानं त्यानंतर स्पष्ट केलं होतं. दुकानदारानं वाद वाढू नये म्हणून दुकानावरची नावाची पाटी वृत्तपत्रांनी झाकली होती.

मात्र मनसेच्या काही कार्यकर्त्यांनी मात्र नांदगावकरांसारखीच भूमिका घेतली आणि कराची स्वीट्सपाठोपाठ कराची बेकरीविरोधात निषेध व्यक्त केला होता. त्यानंतर जवळपास तीन महिन्यांनी मुंबईतली ही बेकरी बंद झाली आहे.

आर्थिक तोट्यामुळे बेकरी बंद

कुठल्या राजकीय दबावामुळे नाही, तर आर्थिक कारणांमुळे ही बेकरी बंद झाल्याचं इथले कर्मचारी सांगतात.

दुकानाचे मॅनेजर रामेश्वर वाघमारे यांनी इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना सांगितलं, की ही बेकरी बंद झाल्यामुळे त्यांचीही नोकरी गेली आहे.

"दोन वर्षांत दुकानाला तोटा सहन करावा लागत होता. त्यात कोव्हिडमुळे व्यवसायावर आणखी परिणाम झाला. इथे फारसे ग्राहक येत नव्हते. त्यात जागेचं भाडंही वाढलं आहे. त्यामुळे जानेवारीतच हे दुकान बंद करण्याचा निर्णय मालकांनी घेतला. माझी नोकरी सध्या गेली आहे, पण मुंबईतच दुसरीकडे पुन्हा शाखा सुरू करण्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एक बेकरी बंद झाली, एका पक्षानं जल्लोष केला आणि अनेक खवय्ये हळहळले.


सामग्री: मुंबईत काही स्वीट मार्ट्स दुकानांचे नाव कराची असण्यावरून शिवसेनेचे नेते नितीन नांदगावकर यांनी आक्षेप घेतला. यासंदर्भात प्रश्न विचारला असता देवेंद्र फडणवीस यांनी आपला 'अखंड भारत' संकल्पनेवर पूर्ण विश्वास असल्याचे म्हटले आहे.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने कायम 'अखंड भारत' ही संकल्पना जाहीरपणे मांडली आहे. भारतीय जनता पार्टीकडून मात्र जाहीरपणे याचा उल्लेख केला जात नाही. पण भाजपच्या अनेक नेत्यांनी 'अखंड भारत' संकल्पनेच्या समर्थनार्थ प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक एम.एस गोळवलकर यांनी आपले पुस्तक 'बंच ऑफ थॉट्स'मध्ये विस्तृत भारताचा उल्लेख करताना अखंड भारताची संकल्पना मांडली आहे. त्यानुसार, भारतासह पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, इराण, काबूल, बर्मा आणि दक्षिणेकडील श्रीलंकेपर्यंत भागांचा अखंड भारतात समावेश आहे.

राम माधव, भाजप नेते

भाजप नेत्यांची वक्तव्य

भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या 'अखंड भारत' संकल्पनेवर विश्वास दर्शवणारे देवेंद्र फडणवीस एकमेव नेते नाहीत.

2015 मध्ये भाजपचे महासचिव राम माधव यांनी 'अल जजिरा' या आंतरराष्ट्रीय चॅनेलला दिलेल्या मुलाखतीत पुन्हा एकदा 'अखंड भारत' निर्माण होईल असे म्हटले होते.

ते म्हणाले, "राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला (आरएसएस) पूर्ण विश्वास आहे की, 60 वर्षांपूर्वी ऐतिहासिक कारणांमुळे वेगळे झालेले हे प्रदेश जनभावनेच्या आधारावर पुन्हा एक होतील आणि अखंड भारताची निर्मिती करतील." क्विंटने 27 डिसेंबर 2015 रोजी ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

हा विचार पक्षाचा नसून राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा सदस्य म्हणून मांडतो आहे असंही त्यांनी स्पष्ट केले. "याचा अर्थ आम्ही युद्ध करू किंवा जमीन ताब्यात घेऊ असे नाही तर जनभावनेच्या आधारावर लोक एकत्र येतील असे आमचे म्हणणे आहे."

17 मार्च 2019 रोजी आरएसएसचे वरिष्ठ प्रचारक इंद्रेश कुमार यांनी पाकिस्तान भारताचा भाग बनेल असे विधान केले होते. मुंबईत एका कार्यक्रमात भाषण देत असताना त्यांनी हे वक्तव्य केले.

ते म्हणाले, "पाच ते सात वर्षांनंतर तुम्हाला कराची, लाहोर, रावळपिंडी आणि सियालकोटमध्ये घर खरेदी करण्याची आणि व्यवसाय करण्याची संधी मिळेल. 1947 च्या आधी पाकिस्तान नव्हते. 2025 नंतर तो पुन्हा हिंदुस्थानाचा भाग बनेल."

भाजपचे प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "आमच्या दृष्टीकोनातून काही प्रश्न मतदानाचे नसतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आमचा अखंड भारतावर विश्वास आहे. एक दिवस कराचीसुद्धा भारतात असेल," असे विधान माजी मुख्यमंत्री आणि भाजपचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केले आहे. तसेच 'लव्ह-जिहाद'विरोधी कायद्याचेही त्यांनी समर्थन केले आहे.


सामग्री: मुंबईत कोरोनाग्रस्त रुग्णांच्या वाढत्या संख्येवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आरोग्य विभागाने लक्ष केंद्रीत केलं आहे. मात्र, सर्वात मोठं आव्हान आहे, कोरोना व्हायरसचा संसर्ग मुंबईच्या झोपडपट्यांमध्ये पसरण्यापासून रोखण्याचं. यासाठी आरोग्य विभागाने एक महत्वाकांक्षी योजना आखली आहे.

सरकारने धारावी, वरळी-कोळीवाडा आणि जिजामाता नगर या परिसरात प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून 'हायड्रोक्सिक्लोरोक्विन’ (HCQ) हे औषध रहिवाशांना देण्याचा निर्णय घेतलाय. पुढील आठवड्यात रहिवाशांना हे औषध देण्यात येईल.

राज्य सरकारची योजना

या योजनेबाबत माहिती देताना आरोग्यमंत्री राजेश टोपेंनी म्हटलं, “तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या समितीने केलेल्या शिफारसीनुसार मुंबईत प्रतिबंधात्मक योजना आणि कोरोनाची व्याप्ती रोखण्यासाठी धारावी, वरळी-कोळीवाडा आणि जिजामाता नगर परिसरात दोन लाख लोकांना  'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’ औषध देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.  हे औषध 15 वर्षाखालील मुलं, हृदय आणि यकृतासंबंधी आजार असलेल्यांना दिलं जाणार नाही.”

“या औषधामुळे रुग्ण संख्येत घट होईल. आजाराचा संसर्ग आणि संभाव्य गुंतागुंत कमी होईल. रुग्णांचा मृत्यूदर कमी होण्यास मदत होईल. राज्य आणि केंद्राच्या संयुक्त समितीने हा निर्णय घेतला आहे,” असंही ते पुढे म्हणाले.

मात्र या मलेरिया प्रतिबंधक औषधाचा कोरोनाविरोधात फायदा होतो का, या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला.

'HCQचा फायदा होतो याचा पुरावा आहे का?

महाराष्ट्र मेडिकल काउंसिलचे अध्यक्ष डॉ. शिवकुमार उत्तुरे म्हणतात, “कोव्हिड-19 आजाराबाबत कोणालाच जास्त माहिती नाही. कोव्हिड-19, तीन ते चार महिने फक्त जुना आजार आहे. HCQचा प्रतिबंधात्मक म्हणून फायदा होईल का याबाबतही संशोधन झालेलं नाही. त्यामुळे याचा फायदा होईल किंवा नाही हे कोणीच ठामपणे सांगू शकत नाही. मात्र प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून जे शक्य आहे, ते आपण केलं पाहिजे.”

तज्ज्ञांच्या मते, धारावीसारख्या दाटीवाटीच्या परिसरात कोरोनाविरुद्धची लढाई जिंकायची असेल तर या औषधाचा वापर करून पाहाणं अयोग्य नाही.

याबाबत बोलताना इंडियन कॉलेज ऑफ फिजिशिअनचे डीन डॉ. शशांक जोशींनी म्हटलं, “धारावीसारख्या दाटीवाटीच्या परिसरात फिजिकल डिस्टंसिंग शक्य नाही. मग अशा परिस्थितीत या रहिवाशांना वाऱ्यावर सोडून देणार का? 'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’ औषधाच्या वापरामुळे कोव्हिड-19 व्हायरस नष्ट होतो याचा पुरावा नाही. पण, संशोधनातून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत दिवसेंदिवस वाढणारे रुग्ण आणि होणारे मृत्यू यामुळे राज्य सरकार आणि पालिकेची चिंता वाढलीये. राज्यातील 65 टक्क्यांहून अधिक रुग्ण एकट्या मुंबईत आहेत आणि इतर भागात ही संख्या कमी अधिक प्रमाणात वाढते आहे.


सामग्री: मुंबईत कोरोनासंसर्ग पसरल्यापासून ही सर्वोच्च संख्या आहे.

पालिकेच्या माहितीनुसार, 2088 कोरोनामुक्त रुग्णांना डिस्चार्ज देण्यात आला आहे. तर, 6 रुग्णांचा मृत्यू झालाय.

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार,

मुंबईत कोरोनाचा संसर्ग वेगाने पसरतोय. पण, कोरोनाबाधितांचा मृत्यू होण्याचा दर कमी असल्याचं तज्ज्ञांचं मत आहे.

मुंबईतील कोणत्या भागात कोरोना संसर्ग जास्त पसरतोय हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही मुंबई महापालिकेच्या वेबसाइटला भेट दिली.

मुंबईतील हॉटस्पॉट कोणते?

के-वेस्ट

विलेपार्ले पश्चिम, अंधेरी पश्चिम, ओशिवारा, जुहू, सांताकृज वेस्ट, डी. एन. नगर, आंबोलीचा परिसर या वॉर्डमध्ये येतो. या वॉर्डचा डबलिंग रेट म्हणजे रुग्णसंख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 63 दिवस आहे.

या वॉर्डमध्ये वेगवेगळ्या इमारतीतील 964 मजले सील करण्यात आले आहेत. मुंबईतील सर्वांत जास्त 121 इमारती या भागात सील करण्यात आल्या आहेत. या वॉर्डमध्ये कोरोना रुग्णवाढीचा दर 1.10 टक्के आहे.

एम-वेस्ट

चेंबूर, चुनाभट्टी, नेहरूनगर, टिळकनगर, आरसीएफ हा मध्य मुंबईचा भाग आहे. या वॉर्डचा डबलिंग रेट म्हणजे रुग्णसंख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 67 दिवस आहे. गेल्या सात दिवसात सरासरी 120 पेक्षा जास्त रुग्ण या भागात आढळून आले आहेत.

या वॉर्डमधील 52 इमारतींमध्ये कोरोनाचे रुग्ण आढळून आल्याने इमारती सील करण्यात आल्यात. तर 293 इमारतींमधील मजले सील करण्यात आल्याची माहिती मुंबई महापालिकने दिली आहे.

पी-एस

गोरेगाव, बांगूरनगर, आरे कॉलनी, दिंडोशी, मालाड हा उत्तरमुंबईचा भाग आहे. या वॉर्डमध्ये कोरोना रुग्णवाढीचा दर 1.07 टक्के आहे. गेल्या सात दिवसातील रुग्णसंख्या सरासरी 160 आहे.

एच-वेस्ट

या वॉर्डमध्ये पश्चिम मुंबईतील विभाग येतात. या भागात रुग्णांची संख्या दुप्पट होण्याचा डबलिंग रेट 67 दिवस आहे. या भागात वांद्रे, खार आणि सांताकृजचा भाग येतो. या विभागात कोरोनारुग्णवाढीचा दर 1.05 टक्के आहे. सरासरी 121 रुग्ण दररोज या भागात आढळून येत आहेत.

के-इस्ट

विलेपार्ले पूर्व, अंधेरी पूर्व, सहार, एमआयडीसी, जोगेश्वरी पूर्वचा भाग या वॉर्डमध्ये येतो. या भागातील रुग्णसंख्या 0.99 टक्के आहे.

पालिकेच्या माहितीनुसार, वाढती रुग्णसंख्या पाहाता आरोग्य यंत्रणा सतर्क आहे. मुंबईत 8851 ऑक्सिजन बेड्स उपलब्ध आहेत आयसीयू बेड्स 1559 तर 978 व्हॅन्टिलेटर बेड्स उपलब्ध आहेत.

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार, 24 पैकी 16 वॉर्डमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत बुधवारी (24 मार्चला) 5 हजारपेक्षा जास्त नवीन कोरोनारुग्णांची नोंद करण्यात आली आहे. मुंबई महापालिकेने ही माहिती दिली आहे.


सामग्री: मुंबईत निदर्शनं करणारे भीमानुयायी

१ जानेवारी २०१८ रोजी पुणे जिल्ह्यातल्या भीमा कोरेगावमध्ये हिंसाचार झाला. त्यापूर्वी एक दिवस अगोदर पुण्याच्या शनिवारवाड्यावर झालेल्या 'एल्गार परिषदे'च्या आयोजनात या हिंसेचं मूळ आहे, असा पुणे पोलिसांचा आरोप आहे. ज्याभोवती प्रश्नांचं एवढं काहूर उठलंय ती 'एल्गार परिषद' नेमकी काय होती?

१ जानेवारी २०१८ रोजी भीमा-कोरेगाव इथं १८१८ मध्ये ईस्ट इंडिया कंपनी आणि पेशव्यांच्या नेतृत्वाखालील सैन्यात झालेल्या लढाईला २०० वर्षं पूर्ण झाली.

कंपनी आर्मीमध्ये असलेल्या महार रेजिमेंटच्या सैनिकांनी दाखवलेल्या शौर्यामुळे पेशव्यांच्या नेतृत्वाखालील मराठा सैन्याचा पराभव झाला.

ब्रिटिशांनी उभारलेल्या भीमा कोरेगावच्या विजयस्तंभाला डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांनी भेट दिल्यामुळे दरवर्षी १ जानेवारीला इथं मोठा कार्यक्रम होतो ज्याला देशभरातून लाखो दलित अनुयायी जमतात.

भीमा-कोरेगावातला विजयस्तंभ

यंदा या युद्धाला २०० वर्षं पूर्ण होत असतांनाच, आदल्या दिवशी, म्हणजे ३१ डिसेंबर २०१७ ला, विविध संघटनांनी पुण्यातल्या शनिवारवाड्यावर 'भीमा कोरेगाव शौर्य दिन प्रेरणा अभियाना' अंतर्गत 'एल्गार परिषदे'चं आयोजन केलं होतं.

'लोकशाही वाचवा, संविधान वाचवा, देश वाचवा' या ब्रीदवाक्याखाली झालेल्या या परिषदेचं उद्घाटन रोहित वेमुलाच्या आई राधिका वेमुला यांच्या हस्ते झालं.

त्यांच्यासोबतच 'भारिप बहुजन महासंघा'चे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर, उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे-पाटील, गुजरात विधानसभेतले आमदार जिग्नेश मेवाणी, 'जेएनयू'मधील विद्यार्थी नेता उमर खालिद, आदिवासी कार्यकर्त्या सोनी सोरी हेही या परिषदेत सहभागी झाले होते. भाषणांसोबत 'कबीर कला मंच' आणि इतर संस्थांचे सांस्कृतिक कार्यक्रमही यावेळेस झाले होते.

प्रकाश आंबेडकर

दुसऱ्याच दिवशी भीमा कोरेगावमध्ये विजयस्तंभाजवळ विजय दिवस साजरा होत असतांनाच सणसवाडी आणि परिसरात हिंसाचाराला सुरुवात झाली.

मोठ्या प्रमाणात दगडफेक आणि गाड्यांची जाळपोळ झाली. अनेक जण जखमी झाले आणि एका तरूणाचा मृत्यूही झाला. या हिंसाचाराचे पडसाद देशभर उमटले.

भीमा कोरेगावातील हिंसाचाराच्या घटनेबाबत हिंदुत्ववादी नेते 'समस्त हिंदु आघाडी'चे मिलिंद एकबोटे आणि 'शिवप्रतिष्ठान'चे संभाजी भिडे यांच्यावर गुन्हे दाखल झाले, ज्याचा तपास पुणे ग्रामीण पोलीस करत आहेत.

तर इकडे 'एल्गार परिषदे'बाबत पुणे शहरातील विश्रामबाग...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीमा कोरेगाव प्रकरणाशी संबंध असल्याच्या आरोपावरून पाच जणांना अटक झाल्यावर 'एल्गार परिषदे'चं नाव पुन्हा एकदा चर्चेत आलं आहे.


सामग्री: मुंबईत पत्रकारांशी बोलताना अजित पवार म्हणाले "EVM योग्य पद्धतीने सुरू आहे. पेपरलेस काम होतं."

काँग्रेसचे नवनिर्वाचित  प्रदेशाध्यक्ष नाना पटोले यांनी विधानसभा अध्यक्ष असताना, राज्यात स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि विधानसभा निवडणुकीत मतदारांना ईव्हीएम व्यतिरिक्त मतपत्रिकेद्वारे देखील मतदान करण्याचा पर्याय उपलब्ध करून देण्यासंदर्भात कायदा महाराष्ट्र विधिमंडळाने तयार करावा अशी सूचना केली होती.

सर्व कायदेशीर बाबींच्या अधिन राहून यासंदर्भात कायदा तयार करण्याच्या दृष्टीने तातडीने कारवाई सुरू करण्यात यावी अशा सूचना पटोले यांनी विधानसभा अध्यक्ष असताना विधी आणि न्याय विभागाच्या अधिकाऱ्यांना दिल्या होत्या.

EVM बाबत बोलताना अजित पवार म्हणाले, "त्यावेळी नाना पटोले विधानसभा अध्यक्ष होते. विधानसभेचे अध्यक्ष कोणत्या पक्षाचे नसतात. पटोले यांनी याबाबत आता वक्तव्य केलं तर, चर्चा होऊ शकते."

"EVM असतानाच कॉंग्रेसची सत्ता राजस्थान, पंजाबमध्ये आली. सर्वच राजकीय पक्षातील लोक चांगलं बहुमत मिळालं तर सगळं ठीक असतं. पण, खूप मोठ्या फरकाने हरले तर म्हणतात ईव्हीएम मॅनेज केलं," असं अजित पवार पुढे म्हणाले.

अजित पवारांच्या या भूमिकेमुळे कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेसमध्ये वाद निर्माण होण्याची चिन्हं आहेत कारण काँग्रेसने अनेक वेळा ईव्हीएमवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

नाना पटोले हे विधानसभा अध्यक्ष असताना नागपूर येथील प्रदीप उके यांनी यासंदर्भात त्यांच्याकडे निवेदन आणि याचिका सादर केली होती. राज्यातील मतदानांना EVM द्वारे मतदान करण्याचा पर्याय उपलब्ध होणे, हा मतदाराचा अधिकार असल्याचं उके यांचे वकील अॅड. सतीश उके यांनी म्हटलं. तसंच वैद्यकीय शिक्षण मंत्री अमित देशमुख यांनीही EVM ला अनेक प्रगत देशांनी नाकारलं असल्याचं सांगितलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशिन (EVM) ऐवजी बॅलेट पेपरच्या वापराबद्दल चर्चा सुरू असताना, राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी "माझा EVM वर विश्वास आहे," असं वक्तव्य केलं आहे.


सामग्री: मुंबईत पुढच्या 3 तासात वेगवेगळ्या ठिकाणी वादळी वाऱ्यासह मुसळधार पावसाचा इशारा हवामान खात्याने दिला आहे. ताशी 40 ते 50 किमी वेगाने वारे वाहतील, असंही सांगण्यात आलं आहे. कमी अधिक प्रवासात आज दिवसभरही पाऊस कायम असणार आहे. मुसळधार पावसाने काल मुंबई आणि परिसराला अक्षरशः झोडपून काढलं. रात्रभरही पावसाची रिपरिप सुरूच होती.

पालघर, कोकण आणि कोल्हापूर जिल्ह्यांनाही मुसळधार पावसाचा तडाखा बसला आहे. कोकण आणि गोव्यातही आज मुसळधार पाऊस आणि काही भागात अतिवृष्टी होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.

उद्धव ठाकरे यांनी केली पंतप्रधानांशी चर्चा

मुंबई आणि परिसरात कोसळणाऱ्या मुसळधार पावसामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी काल मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्याशी फोनवरून चर्चा केली.

मुंबई आणि परिसरात कोसळणाऱ्या पावसाचा त्यांनी आढावा घेतला. मुसळधार पावसामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना सर्वतोपरी मदत करू, असं आश्वासन यावेळी पंतप्रधानांनी दिलं. पंतप्रधान कार्यालयाने ही माहिती दिली आहे. मुंबईसाठी देऊ केलेल्या मदतीबद्दल मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पंतप्रधानांचे आभार मानलेत.

लोकलमधून 290 प्रवासी बाहेर काढले

मुंबईत मशीद आणि भायखळा या लोकल स्टेशन्सदरम्यान अडकलेल्या 2 लोकल्समधून प्रवाशांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आलं. या दोन्ही लोकलमध्ये तब्बल 290 प्रवासी अडकले होते. मुंबईत झालेल्या मुसळधार पावसाने काल मश्जिद आणि भायखळा दरम्यान रेल्वेट्रॅकवर पाणी साचलं होतं.त्यामुळे सीएसटीहून कर्जतकडे जाणारी आणि टिटवाळ्याहून सीएसटीकडे येणारी अशा दोन लोकल या स्टेशन्सदरम्यान अडकून पडल्या होत्या.

कर्जतकडे जाणाऱ्या लोकलमध्ये 251 तर सीएसटीएमकडे जाणाऱ्या लोकलमध्ये 39 प्रवासी अडकले होते. रेल्वे सुरक्षा दल आणि राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन दलाच्या (NDRF) जवानांनी या सर्व प्रवाशांना सुखरूप काढलं. अत्यावश्यक सेवेतल्या कर्मचाऱ्यांसाठी सध्या मुंबईत लोकल सुरू आहेत. दरम्यान, कालच्या पावसामुळे भायखळा स्टेशनबाहेरही मोठ्या प्रमाणावर पाणी साचलं होतं.

मुंबई आणि परिसरात कोसळत असलेल्या पावसामुळे मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या तलावांपैकी विहार तलाव रात्री 11 वाजत भरून वाहू लागला. मुंबईला पाणी पुरवठा करणाऱ्या दोन सर्वात लहान तलावांपैकी हा एक तलाव आहे. गेल्या वर्षी 31 जुलै रोजी हा तलाव भरला होता.

मुंबईतल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई शहरासह उपनगरांमध्येही पावसाची संततधार सलग तिसऱ्या दिवशीही कायम आहे. कोकणातही पावसाचा जोर वाढलाय. मुंबईतल्या अनेक भागांमध्ये पाणी साठल्याने वाहतुकीवर परिणाम झालाय. साचलेलं पाणी ओसरलं असून वाहतूक पुन्हा सुरळीत सुरू झाल्याचं मुंबई महानगर पालिकेनं म्हटलं आहे.


सामग्री: मुंबईत फुलबाजा किंवा पाऊस सारखेच मोठा आवाज नसलेले फटाके फोडण्यास फक्त दिवाळीच्या रात्री 8 ते 10 वाजेपर्यंत परवानगी देण्यात आली आहे.

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल उचलण्यात आलं आहेत.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"दिल्लीत कोरोनाचा आकडा वाढत आहे, पाश्चिमात्य देशांत पेशंट वाढत आहेत. दिल्लीत प्रदूषण वाढलंय. त्यामुळे कोरोनाचा विषाणू घातक परिणाम करतो आणि परिस्थिती हाताबाहेर जाते. त्यामुळे दिवाळीत हे प्रदूषण टाळण्यासाठी फटाके फोडण्याआधी विचार करा," असं आवाहन मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी नागरिकांना केलं आहे.

अवकाशातून दिसणारा जादुई प्रकाश

"बंदी घालण्यापेक्षा सामंजस्यानं फटाके वाजवायचे नाहीत, हे ठरवा. सार्वजनिक ठिकाणी अजिबात फटाके वाजवायचे नाहीत," असंही ठाकरे यांनी म्हटलं होतं.

पण मुंबई महापालिकेनं त्यांच्या अधिकारक्षेत्रात हा निर्णय घेतल्याचं सांगण्यात आलं आहे.

"दिवाळीत रोषणाई जरूर करा, दिवे पेटवा, पण फटाके वाजवू नका. आपल्या परिसरात कुणाला त्रास होणार नसेल तर वाजवू शकता.

तसंच दिवाळीनंतरचे 15 दिवस फार कसोटीचे आहेत. कारण पाश्चिमात्य देशांत कोरोनाची दुसरी लाट आली आहे. इंग्लंडमध्ये तर पुढचे 4 ते 6 आठवडे कडक लॉकडाऊन लावण्यात आला आहे. थंडीला सुरुवात होत आहे आणि कोरोनाचे रुग्ण वाढत आहे, त्यामुळे आता ही दुसरी लाट नाही तर त्सुनामी आहे," असं उद्धव ठाकरे यांनी रविवारी ( 8 नोव्हेंबर 2020) केलेल्या फेसबुक लाईव्हमध्ये म्हटलं आहे.

भुईचक्र गोल फिरतं मग रॉकेट का उडतं?

बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनसंपर्क विभागाने दिवाळीच्या काळात असलेल्या नियमांची यादी प्रसिद्ध केलेली आहे. ते नियम असे आहेत -

महानगरपालिका क्षेत्रात फटाके फोडायला आणि आतिशबाजी करायला बंदी घालण्यात आली आहे. फटाक्यांच्या धुराचा कोव्हिड-19 च्या पेशंट्सला त्रास होऊ शकतो हे लक्षात घेऊन ही बंदी घालण्यात आलेली आहे. त्यामुळे सार्वजनिक ठिकाणी, तसंच खाजगील ठिकाणी कोणत्याही प्रकारचे फटाके फोडता येणार नाहीत. फक्त लक्ष्मीपूजनाच्या संध्याकाळी फुलबाज्या, अनार यांसारखे आवाज न करणारे फटाके खाजगी परिसरात फोडण्याची परवानगी दिली आहे.

हॉटेल, क्लब, जिमखाना, संस्था, व्यवसायिक परिसर, विविध समूह इत्यादींद्वारे आणि त्यांच्याशी संबंधित परिसरांमध्ये कोणत्याही प्रकारचे फटाके फोडता येणार नाहीत किंवा तत्सम स्वरुपाची आतिशबाजी आणि त्या संबंधीचे कार्यक्रम करता येणार नाहीत असंही मुंबई...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई महानगरपालिकाने सार्वजनिक ठिकाणी फटाके फोडण्यावर बंदी घातली आहे. एएनआय या वृत्तसंस्थेनं हे वृत्त दिलं आहे.


सामग्री: मुंबईत फुलबाजा किंवा पाऊस सारखेच मोठा आवाज नसलेले फटाके फोडण्यास फक्त दिवाळीच्या रात्री 8 ते 10 वाजेपर्यंत परवानगी देण्यात आली आहे.

यानिमित्ताने हे प्रश्न पडतात : दिवाळी आणि फटाक्यांचा संबंध काय? दिवाळी तशी भारतात अनादीकाळापासून साजरी केली जात आहे. पण मग फटाके कधी याचा भाग झाले? आणि फटाके कुठून आले?

पौराणिक ग्रंथ आणि मिथकांचा अभ्यास केला तर लक्षात येतं की फटाक्यांचा उगम आपल्या संस्कृतीत झालेलाच नाही.

प्राचीन ग्रंथांनुसार दिवाळी हा आनंदाचा, प्रकाशाचा सण आहे. पण फटाक्यांसारख्या मोठ्या आवाजाच्या कुठल्याही वस्तूचा उल्लेख नाही.

मोठ्या आवाजाच्या फटाक्यांची परंपरा चीनमध्ये होती. फटाक्यांच्या प्रचंड आवाजामुळे वाईट विचारांना मूठमाती मिळेल आणि समृद्धी नांदू लागेल, अशी चीनी लोकांची श्रद्धा होती.

आतिश दीपांकर नावाच्या बंगाली बौद्ध धर्मगुरुंनी 12व्या शतकात चीनमधली ही संस्कृती भारतात आणल्याचा तर्क आहे. चीन, तिबेट आणि पूर्व आशियातून त्यांनी हे आत्मसात केलं असावं, अशी शक्यता आहे.

भारतात फटाके कधी आले मग?

ऋग्वेदानुसार दुर्भाग्य आणणाऱ्या निऋतीलाही देवी मानण्यात आलं होतं, आणि तिला दिकपालाचा (दिशांच्या नऊ देवतांपैकी एक) दर्जा देण्यात आला होता.

या देवीची प्रार्थना करण्यात येते. तिने परत जावं अशी प्रार्थना करण्यात येते. तू पुन्हा येऊ नकोस, असंही सांगितलं जातं. फटाक्यांच्या मोठ्या आवाजाने तिला घाबरवून परत पाठवावं असं कुठेही म्हटलेलं नाही.

मात्र तरीही भारतात प्राचीन काळापासून प्रकाश आणि मोठ्या आवाजांचे फटाके होते.

दोन हजार वर्षांपूर्वीच्या मिथकांमध्ये फटाक्यासारख्या गोष्टींचा उल्लेख आहे.

फटाके तयार होत असताना.

इसवीसनपूर्व काळातला प्रसिद्ध ग्रंथ कौटिल्य अर्थशास्त्रात एका चूर्णाचा संदर्भ आहे, जे वेगानं पेट घेऊन ज्वाळा प्रज्वलित होतात. या रसायनाला एका नळीत बंद केलं तर त्यापासून फटाका तयार व्हायचा.

बंगालमध्ये पावसाळ्याचा हंगाम संपल्यानंतर शेतात क्षारयुक्त रसायनांचा थर जमा होत होता. हा थर दळल्यावर त्वरित पेटणारा ज्वलनशील पदार्थ तयार व्हायचा.

यामध्ये गंधक (सल्फर) आणि योग्य प्रमाणात कोळसा मिसळला तर या मिश्रणाची ज्वलनशीलता वाढायची.

फटाक्यांची आतशबाजी

ज्या भागात जमिनीवर साठलेले क्षार नव्हते, तिथे लाकडाच्या भुशापासून तयार झालेला पदार्थ वापरला जायचा. आजार बरे करण्यासाठी वैद्य मंडळी या पदार्थाचा वापर करत असत.

जवळपास...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई महानगरपालिकाने सार्वजनिक ठिकाणी फटाके फोडण्यावर बंदी घातली आहे. कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल उचलण्यात आलं आहेत.


सामग्री: मुंबईत मच्छिमारांनी बोटी परत आणल्या.

निर्सग चक्रीवादळाचे 3 जून रोजीचे सर्व ताजे अपडेट्स इथे पाहा

चक्रीवादळ कुठे आदळणार?

निसर्ग चक्रीवादळ हरिहरेश्वर आणि दमणच्या मधून जाईल असा अंदाज पहिल्यापासूनच वर्तवला जात होता. हवामान विभागाने हे वादळ 3 जूनच्या दुपारी अलिबागजवळ जमिनीवर धडकेल असा अंदाज आता वर्तवला आहे. निसर्ग चक्रीवादळ महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीवर पोहोचणार असल्याने प्रशासनाकडून सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.

चक्रीवादळाचा मार्ग काय?

3 जूनच्या सुमारास निसर्ग चक्रीवादळ मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी  सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांच्या किनारपट्टीवर पोहचेल, असा अंदाज हवामान खात्याने वर्तवला आहे. त्यानंतर हे वादळ दक्षिण गुजरात आणि उत्तर महाराष्ट्राकडे सरकेल.

पालघरचे उपजिल्हाधिकारी सौरभ कटियार यांनी सांगितलं, "आम्हाला सांगण्यात आलंय की पालघरमध्ये लँडफॉल होईल. आम्ही तयारी केली आहे. NDRFच्या तुकड्याही इथे आल्या आहेत."

NDRFची टीम पाहणी करताना

यामुळे महाराष्ट्रात पूर्वमोसमी पावसाला पोषक हवामान तयार होत आहे. तर या वादळामुळे झाडे पडणे, भूस्खलन, जोरदार पाऊस येण्याची शक्यता असून यामुळे मोठं नुकसान होऊ शकतं.

समुद्राला उधाण आल्यामुळे मुंबई, ठाणे तसंच रायगड जिल्ह्यातल्या सखल भागांमध्ये पाणी साचू शकतं तसंच रत्नागिरी जिल्ह्यातली अशीच परिस्थिती उद्भवू शकते असंही हवामान खात्याने म्हटलं आहे.

नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?

-घराबाहेर असलेल्या मोकळ्या वस्तू अन्यत्र ठिकाणी हलवा.

-महत्त्वाचे दस्ताऐवज प्लॅस्टिकच्या पिशवीत बांधून ठेवा.

-बॅटरीवर चालणाऱ्या आणि राखीव पॉवरच्या यंत्रांची नियमित परीक्षण करा.

-दूरदर्शन आणि आकाशवाणीच्या बातम्यांकडे, सूचनांकडे लक्ष ठेवा.

-आपात्कालीन उपयोगी वस्तूंची किट बॅग तयार ठेवा.

-मोठं छप्पर असलेल्या जागा टाळा. डोकं आणि मानेच्या संरक्षणासाठी हातांचा उपयोग करा.

-विद्युत उपकरणं तपासा.

-पिण्याचे पाणी स्वच्छ ठिकाणी साठवून ठेवा.

मुंबईतील सखल भागातील झोपडपट्टीवासीयांना स्थलांतरीत करण्याच्या सूचना प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत. विशेषत: वीज पुरवठा खंडीत होणार नाही तसेच पालघर आणि रायगड मधील रासायनिक कारखाने, अणु उर्जा प्रकल्प याठिकाणी खबरदारी घेण्यात येत आहे.

वादळी वारे 2 जूनच्या सकाळी कर्नाटक आणि दक्षिण महाराष्ट्राच्या समुद्रकिनाऱ्यावर पोहोचेपर्यंत वाऱ्याचा वेग...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

निसर्ग चक्रीवादळ गेल्या सहा तासांत ताशी 13 किलोमीटर वेगाने पुढे सरकलंय आणि ते पुढील 12 तासांत अधिक तीव्र असं त्याचं 'सिव्हिअर सायक्लोनिक स्टॉर्म'चं रूप धारण करू शकतं असा इशारा हवामान विभागाने दिला आहे. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून जनतेशी संवाद साधला. त्यामध्ये हे वादळ अलिबाग भागात धडकणार असल्याचं सांगितलं.


सामग्री: मुंबईत मे अखेरपर्यंत कोव्हिड-19 च्या रुग्णांची संख्या 75 हजारांवर पोहोचण्याची भीती केंद्र सरकारने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे राज्य सरकारने मुंबईच्या वांद्रे-कुर्ला संकुलात (बीकेसी) 1000 खाटांचं खास कोव्हिड-19 रुग्णालय आणि आयसोलेशन सेंटर उभारण्यास सुरुवात केली आहे. या सेंटरमध्ये सेमी-क्रिटिकल रुग्ण आणि कोव्हिड-19 पॉझिटिव्ह रुग्णांना ठेवण्यात येणार आहे.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना मुंबई मेट्रोपोलिटन रिजन डिव्हल्पमेंट अॅथॉरिटीचे (MMRDA) आयुक्त आर. ए. राजीव म्हणाले, "बीकेसीत 1008 बेड्सचं खास कोव्हिड-19 सेंटर उभारण्यात येणार आहे. हे सेंटर भारतातील पहिलं ओपन ग्राउंडवर बनवण्यात आलेलं सेंटर असेल. या सेंटरमध्ये रुग्णांसाठी ऑक्सिजनची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.  येत्या 11-12 दिवसांत हे सेंटर पूर्णतः बनून तयार होईल. त्यानंतर हे सेंटर मुंबई महापालिकेला सूपूर्द करण्यात येईल."

असं असेल कोव्हीड-19 सेंटर

MMRDAचे आयुक्त आर. ए. राजीव यांच्या माहितीनुसार,

1) कोव्हिड-19 सेंटर 1008 खाटांचं असेल

2) यातील 50 टक्के म्हणजेच 504 खाटांना ऑक्सिजन सप्लाय असेल

3) रुग्णांना पाईपद्वारे ऑक्सिजनचा पुरवठा करण्यात येईल

4) 58 नॉन-आक्सिजन खाटांचं एक क्युबिकल असेल

5) ऑक्सिजन सप्लाय असलेल्या 28 खाटांचं एक क्युबिकल असेल

6) या सर्वांसोबत वॉशरूम आणि टॉयलेट अटॅच असणार

7) 1.25 लाख फूट जागेवर हे सेंटर उभारण्यात आलंय

8) 40 मीटर रुंद आणि 240 मीटर लांब एवढा याचा आकार आहे

9) रुग्णांसाठी इन हाऊस किचन असणार आहे

10) तसंच पार्टिशनची व्यवस्थाही करण्यात येणार आहे

कोणत्या रुग्णांना या सेंटरमध्ये ठेवण्यात येणार?

"या सेंटरमध्ये आयसीयूची व्यवस्था नसेल. कोव्हिड-19 चे सेमी-क्रिटिकल रुग्ण ज्यांना ऑक्सिजनची गरज आहे. अशांना या सेंटरमध्ये ठेवण्यात येईल. त्याचसोबत, लक्षणं नसलेले म्हणजे ए-सिंप्टोमॅटीक रुग्ण, तसंच ज्यांना घरात जागा नसल्यामुळे होम-क्वारंटाईन करणं शक्य नसेल त्यांना इथं आयसोलेशनमध्ये ठेवण्यात येणार आहे," अशी माहिती आर. ए. राजीव यांनी दिली.

MMRDAच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, या सेंटरमध्ये डॉक्टरांसाठी एक विशेष जागा निश्चित करण्यात आली आहे. तपासणीसाठी लॅब, एक्स-रे, स्टोरेजची व्यवस्थाही करण्यात आली आहे.

चीनच्या वुहान प्रांतात कोव्हिड-19चा प्रसार झाल्यानंतर चीन सरकारने अशाच प्रकारे काही दिवसांत एक रुग्णालय बांधून तयार केलं होतं. त्याच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई शहरात कोरोनाबाधितांच्या संख्येने १० हजाराचा टप्पा ओलांडलाय. कोरोनाग्रस्तांची दिवसेंदिवस वाढणारी संख्या सरकारसाठी मोठा चिंतेचा विषय बनली आहे. मुंबईत कोरोनाचं संकट भीषण आणि गंभीर असल्याचं केंद्र सरकारनेही मान्य केलंय.


सामग्री: मुंबईत लॉकडाऊननंतर  एप्रिल, मे आणि जून महिन्यात केवळ अवयव प्रत्यारोपणाची एकच  शस्त्रक्रिया पार पडली, असं मुंबईच्या  अवयव प्रत्यारोपण समन्वय समितीने (ZTCC) म्हटलंय. लॉकडाऊनपूर्वी जानेवारी ते मार्च दरम्यान हाच आकडा पन्नासच्या आसपास होता. अवयवाची गरज असणाऱ्या रुग्णांना कोणत्या अनुभवातून जावं लागतंय हे सांगणारा बीबीसी मराठीच्या प्रतिनिधी प्राजक्ता धुळप यांचा रिपोर्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात कोरोनाचा उद्रेक झाल्यानंतर हॉस्पिटलमध्ये यंत्रणांवर ताण पडलेला दिसतोय. अशा परिस्थितीत अत्यावश्यक असणाऱ्या आरोग्यसेवांवरही त्याचा परिणाम झालाय.


सामग्री: मुंबईत लोकल रेल्वे

मुंबईत लोकल सर्वांसाठी सर्वसमावेशक पद्धतीने सुरू झालेली नाही. कोरोनाचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी सर्वसामान्य नागरिकांना लोकल प्रवासाकरता विशिष्ट वेळा देण्यात आल्या आहेत. आपात्कालीन सेवेतील कर्मचाऱ्यांना कोणत्याही वेळी लोकलप्रवासाची मुभा आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, दादर, लोकमान्य टिळक टर्मिनस, ठाणे, कल्याण, पनवेल आणि भिवंडीत प्लॅटफॉर्म तिकिटाची किंमत आता 50 रुपये असणार आहे.

सर्वसाधारणपणे प्लॅटफॉर्म तिकिटासाठी प्रवाशांना प्रत्येकी 10 रुपये मोजावे लागतात. नव्या निर्णयानंतर मुंबईतल्या महत्त्वाच्या रेल्वेस्थानकांवर प्रवाशांना प्लॅटफॉर्म तिकिटासाठी पाच पट पैसे खर्च करावे लागतील.

1 मार्चपासून लागू झालेल्या या निर्णयाची अंमलबजावणी 15 जूनपर्यंत लागू राहणार आहे. मध्य रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी शिवाजी सुतार यांनी यासंदर्भात माहिती दिली.

महत्त्वाच्या स्थानकांवर गर्दी टाळण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचं त्यांनी सांगितलं.

फेब्रुवारीच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून मुंबईतले कोरोनाचे आकडे दररोज वाढत आहेत. मुंबई शहरात आतापर्यंत सव्वा तीन लाखांहून अधिक नागरिकांना कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे. कोरोना संसर्गामुळे मुंबई शहरात 11,400 लोकांचा मृत्यू झाला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा )

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वाढत्या गर्दीमुळे कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा धोका टाळण्यासाठी मुंबईतल्या काही रेल्वेस्थानकांवर प्लॅटफॉर्म तिकीट 50 रुपये करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.


सामग्री: मुंबईत शिवसेनेच्या कार्यकारिणीत आदित्य ठाकरे यांची पक्षाच्या नेतेपदी निवड करण्यात आली. शिवसेनेत नेता हे एक महत्त्वाचं पद आहे. आदित्य गेल्या पावणे सहा वर्षांपासून राजकारणात आहेत. भविष्यात त्यांचं नेतृत्व कसं असेल, याविषयीचा अंदाज त्यांच्या आतापर्यंतच्या कामगिरीवरून बांधता येऊ शकतो.

त्यांचं शिक्षण सेंट झेविअर्स शाळेत आणि के. सी. महाविद्यालयातून झालं. त्यांनी कायद्याची पदवी घेतली आहे.

2007मध्ये वयाच्या 16व्या वर्षी त्यांच्या 'माय थॉट्स इन व्हाईट अँड ब्लॅक' या हिंदी, इंग्रजी आणि मराठी भाषेतल्या कवितासंग्रहाचं प्रकाशन झालं. नंतर 'उम्मीद' नावाचा 8 गाण्यांचा अल्बमही प्रसिद्ध झाला.

राजकारणात प्रवेश

राज ठाकरे शिवसेनेत असताना यांच्याकडे भारतीय विद्यार्थी सेनेची जबाबदारी होती. त्यांनी मनसे हा नवा पक्ष काढल्यानंतर शिवसेनेने विद्यार्थी सेनेच्या जागी युवा सेना स्थापन केली.

2010 सालच्या दसरा मेळाव्यात बाळ ठाकरेंनी युवा सेनेची घोषणा केली आणि नातू आदित्य ठाकरेंकडे या नव्या सेनेची जबाबदारी सोपवली.

"आदित्य ठाकरेंना कोवळ्या वयात राजकारणात आणलं गेलं. असं आणायला पाहिजे होतं की नव्हतं ही पुढची गोष्ट आहे. पण ठाकरे घराण्यातली तिसरी पिढी असल्यानं त्यावेळी त्यांच्याकडून खूप अपेक्षा होत्या," असं ज्येष्ठ पत्रकार आणि शिवसेनेचे माजी खासदार भारतकुमार राऊत सांगतात.

मुंबईत ओपन जीमचं उद्धाटन आदित्य ठाकरे यांनी स्वतः व्यायाम करून केलं होतं. मात्र, मुंबई व्यतिरिक्त राज्यात अन्यत्र असे जिम झाले नाहीत.

तर राजकीय पत्रकार युवराज मोहिते म्हणतात, "उद्धव ठाकरेंनी पक्षप्रमुख म्हणून धुरा सांभळल्यानंतर आदित्य ठाकरेंचा उदय झाला. उद्धव यांच्या हृदयावरची शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर त्यांच्यावर शारीरिक मर्यादा आल्या. या मर्यादांमुळेच आदित्य ठाकरेंना त्यांनी राजकारणात आणलंऑक्टोबर 2012मध्ये भावुक आवाजात बाळासाहेब ठाकरे म्हणाले होते, 'उद्धव आणि आदित्यला मी तुमच्या हवाली करत आहे. त्यांची काळजी घ्या.' त्यावेळी आदित्य 22 वर्षांचे होते आणि युवा सेनेचे अध्यक्ष होते. आता ते 27 वर्षांचे आहेत आणि शिवसेनेचे नेते झाले आहेत.

नाईट लाईफ ते व्हॅलेंटाईन

गेल्या पावणे सहा वर्षांत आदित्य ठाकरेंनी मोजक्या विषयांवर मतं व्यक्त केली आहेत. त्यांनी निवडक मुद्द्यांवर 'आंदोलनं' केली आहेत. या विषयांच्या निवडींवरून आणि 'आंदोलनां'च्या स्वरूपांवरून त्यांच्याविषयी महत्त्वाची माहिती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:


सामग्री: मुंबईत सुरू असलेल्या कार्यकारिणीत संजय राऊत यांनी ठराव मांडला. त्याला सर्वांनी हात उंचावून अनुमोदन दिलं.

शिवसेनेच्या राष्ट्रीय कार्यकारणीची सभा आज वरळी येथील वल्लभभाई पटेल क्रीडा संकुलात सुरू आहे. या सभेत शिवसेना पक्षप्रमुखपदी उद्धव ठाकरे यांची फेरनिवड करण्यात आली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दरम्यान शिवसेनेच्या या ठरावावर काही प्रतिक्रिया देऊ इच्छित नाही, असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले. वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमच्या परिषदेसाठी ते पंतप्रधानांबरोबर स्वित्झर्लंडमधल्या दावोसला आहेत. तिथून एएनआयशी बोलताना ते म्हणाले, "ते अशा अनेक गोष्टी बोलत असतात. मला आत्ता याविषयी काही बोलायचं नाही. आमचं सध्या सरकार आहे आणि भाजप- शिवसेना सरकार पाच वर्षं पूर्ण करेल आणि पुढची टर्मही आमचीही असेल याची मला खात्री आहे."

आदित्य झाले नेते

याच वेळी आदित्य ठाकरे यांची नेतेपदी निवड करण्यात आली. ही घराणेशाही नाही, तर घरण्याची परंपरा आहे, असा युक्तिवाद उद्धव ठाकरेंनी केला.

राज्यमंत्री गुलाबराव पाटील यांनी आदित्य ठाकरे यांच्या नावाची शिवसेना नेतेपदासाठी निवड झाल्याची घोषणा केली. आदित्य सध्या युवा सेनेचे अध्यक्ष आहेत.

मोदींवर जोरदार टीका

उद्धव ठाकरेंनी मोदींवर टीका करताना म्हटलं:

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019च्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुका शिवसेना स्वबळावर लढणार आहे. तशा आशयाचा ठराव काही वेळापूर्वीच शिवसेनेच्या कार्यकारिणीत मंजूर करण्यात आला.


सामग्री: मुंबईत सुरू असलेल्या जोरदार पावसामुळे अंधेरीतील गोखले ब्रिजचा काही भाग कोसळला. आज सकाळी साडेसातच्या सुमारास ही घटना घडली. ब्रिजचा भाग थेट ओव्हरहेड वायरवर कोसळल्यामुळे पश्चिम रेल्वेवरील अंधेरीपासूनची दोन्ही बाजूची वाहतूक ठप्प झाली.

लोकल वाहतूक थांबली त्याचा फटका रस्त्यावरील वाहतुकीलाही बसला. पूर्ण पश्चिम उपनगरांतील वाहतूक उशीरापर्यंत सुरळीत होऊ शकली नव्हती. मुंबईची ही अवस्था कशामुळे होते, याची चर्चा सुरू असतानाच काल कोकण रेल्वे, दिल्ली मेट्रोसारख्या प्रकल्पांचे माजी प्रमुख ई. श्रीधरन यांनी इन्फ्रास्ट्रक्चर धोरणाबद्दलच प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारं वक्तव्य केलं. बुलेट ट्रेन हे श्रीमंतांसाठी असून भारताला सुरक्षित रेल्वे यंत्रणेची खरी गरज असल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

बुलेट ट्रेनचा प्रवास अत्यंत महागडा असून तो सामान्य माणसांना परवडणारा नाही. ही ट्रेन म्हणजे श्रीमंतांचे चोचले आहेत, असं मत ई. श्रीधरन यांनी व्यक्त केलं आहे.

"भारतीय रेल्वेचे अद्याप आधुनिकीकरण झालेलं नाही असं ते म्हणाले. बायो टॉयलेट सुविधा वगळता रेल्वेच्या सुविधांमध्ये तांत्रिक सुधारणा झाली नाही", असं ते म्हणाले.

दरम्यान, बीबीसीने नॅशनल हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (NHSRCL)चे प्रतिनिधी धनंजय कुमार यांच्याशी ई. श्रीधरन यांनी केलेल्या विधानाबाबत विचारणा केली. पण त्यांनी याबाबत कोणतीही प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला.

"आमचं टार्गेट व्यापारी वर्ग आहे जे रस्ता किंवा विमानाने अहमदाबाद ते मुंबई प्रवास करतात. या वर्गाला आकर्षित करण्यासाठी आम्ही ही सेवा सुरू करत आहोत," असं धनंजय कुमार यांनी म्हटलं आहे.

"विमानाने प्रवास करण्यासाठीही तेवढाच वेळ जातो. एअरपोर्टला पोहोचेपर्यंतच जवळपास एक- दीड तास लागतात, त्यात ट्रॅफिक जाम आणि फ्लाईटच्या 1 तास आधी तुम्हाला एअरपोर्टवर पोहोचावं लागतं. म्हणजे अहमदाबादवरून मुंबईला जाण्यासाठी जवळपास 4-5 तास लागतात. या बुलेट ट्रेनमुळे तुम्ही हे 4-5 तासा ऐवजी दोन अडीज तासात अहमदाबादला पोहोचाल", असं धनंजय कुमार म्हणाले.

दरम्यान,  ई. श्रीधरन यांनी केलेल्या विधानाबाबत वाचकांना काय वाटतं हे ही जाणून घेण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

त्यामध्ये मात्र अनेकांनी बुलेट ट्रेनची नाही तर सुरक्षित प्रवासी यंत्रणेची गरज असल्याचं म्हटलं आहे.

राजेंद्र गाडेकर म्हणतात, "बुलेट ट्रेन 2% अतिश्रीमंतांसाठी बनतेय. 98% जनता ट्रेन आणि आणि बसने फिरते, जी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'बुलेट ट्रेनपेक्षा सध्या देशाला आधुनिक, सुरक्षित, जलद गतीच्या रेल्वे यंत्रणेची गरज आहे,' असं 'मेट्रोमॅन' ई.श्रीधरन काल म्हणाले. आज मुंबईत झालेल्या रेल्वे पूल दुर्घटनेनंतर श्रीधरन यांच्या वक्तव्याची नव्याने चर्चा सुरू झाली.


सामग्री: मुंबईतली दाटीवाटी

मुंबई एक असं शहर जिथं तुमच्याकडे भरपूर पैसा असेल तर सर्व गोष्टी सहज उपलब्ध होतात. पण जागेची कमतरता हे दुखणं अगदी पहिल्या ते शेवटच्या अशा सर्व माणसांच्या नशिबी आहे.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

"मुंबईतल्या कुठल्याही कोपऱ्यात फ्लॅट घेण्यासाठी किमान एक कोटी रुपये खर्च येतो, मग तो बोरिवलीला घ्या, चेंबूरला घ्या किंवा मुलुंडला घ्या. चाळीतल्या घरासाठीसुद्धा 60 ते 90 लाख मोजावे लागतात. झोपडपट्टीतसुद्धा घर घेण्यासाठी 20 ते 50 लाख लागतात," रिअल इस्टेट पत्रकार वरुण सिंग यांनी माहिती दिली. ते स्वेअर फिट इंडिया नावाची वेबसाईट चालवतात.

छोट्या घरांमुळे नवराबायकोला प्रायव्हसीच मिळत नाही.

याच महागड्या मुंबईतला एक भाग आहे सातरस्ता. भायखळा स्टेशनपासून अगदी जवळच. जुन्या चाळी आणि इमारतींच्या या भागात सर्व प्रकारचे लोक राहतात. इथून जवळच मुंबईतलं प्रसिद्ध ऑर्थर रोड जेल आहे. पुढेच धोबी घाट आणि दगडीचाळ आहे.याच दाटीवाटीच्या भागात आता टोलेजंग टॉवर उभे राहत आहेत. एखाद्या जुनाट चाळवजा इमारतीच्या शेजारी टोलेजंग इमारतीचं काम सुरू आहे, असं सध्याचं या भागातलं चित्र आहे.

मोठमोठ्या होर्डिंगची रोषणाई, रस्त्यावर प्रचंड ट्रॅफिक जॅम, फेरिवाल्यांचा आवाज, लोकांची वर्दळ आणि त्यातच ध्वनी प्रदूषण. या सगळ्या गजबजाटातून मी गुगल मॅपचा आधार घेत शिवदर्शन बिल्डिंग शोधून काढली. ही तशी नवी बिल्डिंग म्हणजे बीबीडी चाळींच्या तुलनेत नवीन. पण परिस्थिती बीडीडी चाळींपेक्षा काही वेगळी नाही. या पाच मजली बिल्डिंगमध्ये 160 स्वेअरफुटांची 126 घरं आहेत.

मोठ्या कुटुंबामुळे स्पेस मिळत नाही.

मी तिथं पोहोचलो तेव्हा संध्याकाळ झाली होती. व्हरांड्यातून आत गेलो.(व्हरांडा कसला ती तर जेमतेम पाच ते सहा फुटांची चिंचोळी गल्ली होती.) व्हरांड्यात दुतर्फा लोकांचे दरवाजे, कुणाची सायकल मध्येच पार्क केलेली. चिंपाटं (टमरेल), कचऱ्याचे डब्बे, चपलांचा रॅक असं बरंच छोटंमोठं सामान ठेवलेलं. त्यातूनच वाट काढत बिल्डिंगच्या कार्यालयात गेलो. 50 स्वेअर फुटांच्या त्या कार्यलयात बिल्डिंगचे सचिव विलास रेडीज यांनी आमचं स्वागत केलं.

मग आम्ही तिथंली काही घरं पाहिली. 160 स्वेअर फुटांच्या त्या जागेत बाथरूम, किचनचा ओटा, टीव्ही, फ्रिज, वॉशिंग मशिन, सोफा, टेबल, आरसा आणि इतर गरजेच्या सर्व असं बरंच सामान वेगवेगळ्या घरात मला दिसलं. जेमतेम पाच ते सहा पावलांमध्ये संपतील एवढीच ती घरं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"सगळं आहे...अगदी आयतं जेवणही मिळतं. पण, खरं सांगायचं तर नवरा-बायकोला जी प्रायव्हसी लागते ना तीच नाहीये. भांडण्यासाठीसुद्धा आम्हाला सर्वजण झोपण्याची वाट पाहावी लागते. मी स्त्री असल्यामुळे मला बोलताना बंधनं येतात. मला प्रायव्हसी हवी असं बोलता येत नाही," 33 वर्षांच्या मृणाली बारगुडेंचे हे शब्द मुंबईतल्या लाखो महिलांची स्थिती उलगडून सांगतात.


सामग्री: मुंबईतल्या एका कार्यक्रमात ते म्हणाले, " स्वप्न दाखवणारे नेते लोकांना आवडतात, पण जर ही स्वप्नं पूर्ण झाली नाहीत तर जनता अशा नेत्यांना झोडपून काढते. मी स्वप्न दाखवणारा नेता नाही, मी जे बोलतो ते 100 टक्के करून दाखवतो."

गडकरी यांच्या या वक्तव्यातून राजकीय अर्थ काढला जात नसेल तरच नवलच.

ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादूल मुस्लिमिन (AIMIM) या पक्षाचे नेते असदुद्दीन ओवेसी यांनी ही संधी साधत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर निशाणा साधला.

गडकरी मोदींना आरसा दाखवत आहेत, अशी टीका त्यांनी केली आहे. तर काँग्रेसचे नेते संजय निरुपम यांनी गडकरी यांची सुरक्षा वाढवावी, अशी मागणी ट्वीटवर केली आहे.

पण गडकरी यांचे हे पहिलंच वक्तव्य नाही. गेल्या काही दिवसांत त्यांनी सातत्याने अशी वक्तव्य केली आहेत, जी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी किंवा भाजपचे राष्ट्रीयअध्यक्ष अमित शहा यांच्या रोखाने होती.

अर्थात गडकरी यांनी माझ्या वक्तव्यांचा चुकीचा अर्थ लावला जात असून 2019च्या निवडणुका मोदींच्या नेतृत्वाखाली लढवल्या जातील, असा खुलासाही होता. मी पंतप्रधानपदाच्या स्पर्धेत नाही... मुळात अशी स्पर्धाच नाही, असंही ते म्हणाले.

गेल्या वर्षी डिसेंबर महिन्यात त्यांनी केलेलं वक्तव्य शहा यांना उद्देशून होतो असं सांगितलं जातं. "आमदार आणि खासदारांच्या सुमार कामगिरीची जबाबदारी ही पक्षाध्यक्षांचीच असते... मी पक्षाध्यक्ष असेन आणि माझ्या पक्षाचे आमदार, खासदार चांगली कामं करत नसतील तर त्याची जबाबदारी कुणाची असेल? ती माझीच असेल... तुम्ही उत्तम वक्ते असलात म्हणून निवडणुकीत विजय मिळत नाही." असं विधान त्यांनी केलं होतं. मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि छत्तीसगडमधल्या भाजपच्या पराभवानंतर या वक्तव्यांना मोठा राजकीय अर्थ मिळाला होता.

भाजप अध्यक्ष अमित शहा आणि त्यांचे पाठीराखे नरेंद्र मोदी यांच्यावर ही अप्रत्यक्ष टीका आहे का, अशा चर्चेला त्यावेळी सुरुवात झाली होती.

पुण्यातील कार्यक्रमात "पक्ष नेतृत्वाने पराभवाची जबाबदारी स्वीकारायला हवी. एखाद्या पराभवाची जबाबदारी जोपर्यंत स्वीकारत नाही तोपर्यंत पक्षनिष्ठा सिद्ध होत नाही," असा टोमणा त्यांनी मारला. त्यांचा टीका शहांवर असली तरी निशाणा मोदींवर होता, असं काही जाणकार सांगतात.

'हा पर्यायी गेम-प्लॅन'

गडकरी यांची ही वक्तव्य मोदींच्या विरोधात आहेत, असं म्हणणं योग्य ठरणार नाही अशी प्रतिक्रिया राजकीय विश्लेषक सबा नक्वी यांनी दिली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी पुन्हा एकदा चर्चेत आहेत. यावेळीही त्यांच्या एका वक्तव्याने राजकीय धुरळा उडवून दिला आहे.


सामग्री: मुंबईतल्या एका खासगी पंचतारांकित हॉटेलमध्ये दोन्ही नेत्यांमध्ये जवळपास दोन तास चर्चा झाली. या भेटीनंतर शरद पवार, काँग्रेसचे बाळासाहेब थोरात यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंची भेट घेतली. या भेटींच्या सत्रांमुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात पुन्हा नव्याने राजकीय बदलांच्या चर्चांना सुरूवात झाली आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात राजकीय बदलांचे वारे वाहतायत का? हा प्रश्न गेल्या दोन दिवसांपासून चर्चिला जातोय. कारणही तसंच आहे. शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत आणि विरोधी पक्षनेते तसंच माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यात एक भेट झाली.


सामग्री: मुंबईतल्या एका रुग्णाच्या मुलीला आलेला हा अनुभव. चेंबूर परिसरात राहणाऱ्या या परिवारातल्या वयोवृद्ध सदस्याला श्वसनाचा त्रास जाणवत होता. पण जवळपासच्या कुठल्याच खासगी रुग्णालयात त्यांना प्रवेश मिळू शकला नाही.

आपल्या वडिलांना घेऊन त्या मग घाटकोपरला, राजावाडी रुग्णालयात गेल्या. महापालिकेच्या इतर रुग्णालयांत नेहमी असते, तशीच इथेही रुग्णांची मोठी लाईन लागली होती.

"आमचा पन्नासावा नंबर होता. तरी पण पप्पाना घेऊन लाईनमध्ये गेले. डॉक्टरांना विचारलं यांना काही प्रॉब्लेम असेल तर कोव्हिडची टेस्ट करायला पण मी तयार आहे. त्यांनी सांगितलं नॉर्मल आहे, वयानुसार त्यांना त्रास होत आहे श्वासोच्छ्वासाचा."

वडिलांची प्रकृती पुन्हा ढासळली, तेव्हा मग त्यांनी केईएमला जाण्याचं ठरवलं. यावेळी एक अँब्युलन्स मिळाली, पण त्यासाठी त्यांना साडेचार हजार रुपये मोजावे लागले.

"मी केईएमला गेल्यावर तिथेही खूप मोठी रांग होती, कारण खरंच लोकांना गरज आहे. पप्पाना खूप त्रास होत होता. डॉक्टरही आले त्यांना म्हटलं, जरा बघा खूप त्रास होतोय. त्यांनी सांगितलं की तुम्ही लास्ट मोमेंटला आलात मॅडम."

या रुग्णाला मग केईएममध्ये अडमिट केलं गेलं. साडेचार वाजता त्यांची स्वाब टेस्ट झाली आणि त्यानंतर त्यांना ऑक्सिजनही लावण्यात आला. पण बेड मिळण्यासाठी तिथेही वाट पाहावी लागली.

"मी स्वतः ऑक्सिजन लावला आहे माझ्या पप्पांना, सलाईन संपल्यावर स्वतः सलाईन लावलं. मी आणि माझ्या भावाचा मुलगा दोघं हात पकडून होतो. अक्षरशः जमिनीवर पडून माझ्या पप्पांना आम्ही ट्रीटमेंट दिली आहे."

कोव्हिडजन्य कारणांमुळे अखेर वडिलांचा मृत्यू झाला. मुलीची टेस्ट निगेटिव्ह आल्यानं परिवाराला थोडासा दिलासा मिळाला. पण अशा परिस्थितीतून सामोरं जावं लागणारा हा मुंबईतला एकमेव परिवार नाही. एकीकडे सरकार हजारो बेड्सची तयारी करत असताना, हे चित्र का दिसावं?

आयसीयू बेड्स अपुरे का पडत आहेत?

मुंबईत सरकारी यंत्रणा बेड्सची संख्या वाढवण्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न करत आहे. पण ICU प्रकारचे किंवा ऑक्सिजन देण्याची सुविधा असणारे बेड्स कमी पडत आहेत.

गंभीर स्वरुपाच्या रुग्णांना अशा बेड्सची गरज असल्यानं अनेकदा वाट पाहावी लागते आहे किंवा रुग्णालयांकडून नकार ऐकावा लागतो आहे.

राज्याचे आरोग्य मंत्री राजेश टोपे यांनीही ही गोष्ट काही दिवसांपूर्वी फेसबुकवरून संवाद साधताना मान्य केली होती. ते म्हणाले होते, की "मुंबई वगळता इतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"अँब्युलन्स तर वेळेवर मिळाली नाही, आम्ही फक्त टॅक्सी रिक्शा, जे मिळेल त्या गोष्टीनं त्यांना घेऊन फिरत होतो."


सामग्री: मुंबईतल्या कोव्हिड बाधित रुग्णांमध्ये 50 ते 60 वर्षाच्या वयोगटातलं मृत्यूंचं प्रमाण इतर वयोगटांपेक्षा जास्त आढळलंय. यामुळेच होम क्वारंटाईनसाठीच्या सुरुवातीच्या सूचनांमध्ये मुंबई महापालिकेने बदल केले.

50 पेक्षा जास्त वय असणाऱ्या आणि कोणतीही लक्षणं न दिसणाऱ्या रुग्णांना जर इतर दीर्घकालीन स्वरूपाचे आजार असतील तर त्यांनी होम क्वारंटाईनचा आग्रह धरू नये असं मुंबई महापालिकेने म्हटलंय. या रुग्णांना कोरोना काळजी केंद्र-२ किंवा समर्पित कोरोना आरोग्य अथवा शासकीय किंवा खासगी समर्पित कोरोना रुग्णालयात वैद्यकीय उपचारांच्या गरजेनुसार दाखल करण्यात येईल. याशिवाय  लक्षणं नसलेल्या कोव्हिड रुग्णांना दीर्घकालीन आजार नसतील तर त्यांना होम क्वारंटाईनचा पर्याय देण्यात येईल.

होम क्वारंटाईन म्हणजे नक्की काय? आणि होम क्वारंटाईन झाल्यावर काय काळजी घ्यायची? हा प्रश्न प्रत्येकाला पडलाय. या प्रश्नांचीच उत्तरं जाणून घेऊयात.

'क्वारंटाईन' शब्द आला कुठून?

14व्या शतकात जगात अनेक ठिकाणी प्लेगची साथ होती. या काळात व्हेनिस शहराच्या बंदरात अनेक बोटी जगभरातून दाखल होत. पण या जहाजांमधून 40 दिवस कोणीही बाहेर पडू शकत नसे.

बोटीवरच्या कोणालाही प्लेग किंवा दुसरा संसर्गजन्य आजार नाही, याची खात्री या 40 दिवसांत केली जाई आणि मगच खलाशांना उतरण्याची परवानगी मिळे.

'क्वारंटिना' या मूळ इटालियन शब्दाचा अर्थ होतो - 40, आणि त्यावरूनच आला शब्द 'क्वारंटाईन'. हाच शब्द सध्या सतत आपल्या कानावर पडतोय. कोरोनाचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांना क्वारंटाईन केलं जातंय.

यासाठी सरकारने ठिकठिकाणी क्वारंटाईन सेंटर्स उभारलेली आहेत. पण यासोबतच आता होम आयसोलेशन किंवा होम क्वारंटाईनचा म्हणजेच घरच्या घरीच अलगीकरण किंवा विलगीकरणाचा पर्याय सरकारने द्यायला सुरुवात केलीय.

कोरोना नियम: होम क्वारंटाईन होताना काय काळजी घ्यायची? । #सोपीगोष्ट 107

पण नेमकं कोणाला घरी क्वारंटाईन किंवा आयसोलेट केलं जातं? हे करताना काय काळजी घ्यायला हवी? जर कोणी होम क्वारंटाईन झालं तर त्यामुळे घरातल्या इतरांना काही धोका आहे का? याचबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत.

क्वारंटाईन आणि आयसोलेशन म्हणजे नेमकं काय?

मराठीत 'क्वारंटाईन'ला विलगीकरण म्हणतात आणि आयसोलेशनला अलगीकरण म्हणतात. क्वारंटाईन अशा व्यक्तींना केलं जातंय जे कोरोना रुग्णांच्या संपर्कात आलेत आणि ज्यांच्यात सौम्य किंवा अति-सौम्य लक्षणं दिसतायत.

तर ज्यांचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाची लक्षणं नसलेल्या रुग्णांना 'होम क्वारंटाईन' म्हणजेच घरात विलगीकरण करून घेण्याची परवानगी देण्यात आलेली आहे. यानुसार 22 सप्टेंबरला राज्यात 18,70,200 जण होम क्वारंटाईन होते.