सामग्री: डायबेटिस

या आजारांनी ग्रस्त रुग्णांना कोरोना विषाणूचा संसर्ग झाला, तर मृत्यूचं प्रमाण जास्त आहे. तज्ज्ञांच्या मते, शरीरातील सारखेच्या प्रमाणावर नसलेल्या नियंत्रणामुळे गुंतागुंत होण्याची शक्यता जास्त असते.

राज्य सरकारच्या माहितीनुसार, मधुमेह आणि उच्चरक्तदाबाने सर्वात जास्त कोरोनाबाधितांचे मृत्यू नोंदवण्यात आले. याचा अर्थ स्पष्ट आहे की, मधुमेहाने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला कोरोनाचा धोका अधिक आहे.

मात्र, सर्वच मधुमेहींना कोरोनाचा धोका जास्त का आहे? मधुमेह असलेल्या व्यक्तींचा कोरोनामुळे मृत्यू होण्यामागे कारणं काय? मधुमेह असलेल्यांना कोरोनाची लागण झाल्यास काय गुंतागुंत निर्माण होते? याची माहिती घेण्याचा आम्ही घेण्याचा प्रयत्न केला.

कोरोनाग्रस्त मधुमेहींच्या मृत्यूमागची कारणं

औरंगाबादमधील डॉ. अर्चना सारडा डायबेटोलॉजिस्ट आहेत. डॉ. सारडा गेल्या काही वर्षांपासून टाईप-1 मधुमेहाने ग्रस्त 600 लहान मुलांची काळजी घेत आहेत.

डॉ. अर्चना सारडा यांच्या माहितीनुसार,

ही कोव्हिड-19 विषाणूचा संसर्ग झालेल्या डायबेटिसग्रस्त रुग्णांच्या मृत्यूमागची प्रमुख कारणं आहेत.

शुगर कंट्रोल महत्त्वाचा

डायबेटिस असलेल्या व्यक्तीला जर कोरोना विषाणूचा संसर्ग झाला, तर प्रत्येक रुग्णाचा मृत्यू होतो का? याबाबत डॉ. सारडा सांगतात, "लोकांमध्ये खूप गैरसमज आहेत. डायबेटिस असलेल्या आणि कोरोना विषाणूचा संसर्ग झालेल्या प्रत्येक रुग्णाचा मृत्यू होतो असं नाही. रुग्णाचा डायबेटिस योग्य पद्धतीने कंट्रोलमध्ये असला तर रुग्ण बरे होतात. माझ्याकडे उपचार घेत असलेले तीन डायबेटिसग्रस्त रुग्ण, ज्यांना कोरोनाची बाधा झाली होती, ते बरे होऊन घरी गेले."

डॉ. सारडा यांच्या माहितीनुसार, मधुमेहाने ग्रस्त असलेल्या रुग्णांमध्ये इंन्फेक्शन खूप जास्त प्रमाणात पसरतं. व्हायरसला प्रतिकार करण्यासाठी शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी पडते. डायबेटिस खूप जास्त असला तर अग्रेसिव्ह ट्रीटमेंट करावी लागते. पण, मृत्यूचं प्रमाणही जास्त आहे. डायबेटिस नियंत्रणात नसेल तर धोका जास्त असतो.

मधुमेहींनी काय काळजी घ्यावी?

 इंटरनॅशनल डायबेटिस फेडरेशनने दिलेल्या माहितीनुसार,

सकस आहार

औरंगाबादच्या मेडिकल कॉलेजमधील कम्युनिटी मेडिसिन विभागाचे डॉ. जगन्नाथ दीक्षित राज्य सरकारच्या फाईट ओबेसिटी कॅम्पेन'चे ब्रॅन्ड अॅम्बेसेडर आहेत.

बीबीसीशी बोलताना डॉ. दीक्षित यांनी म्हटलं, "मधुमेहींनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूमागे सर्वात महत्त्वाचं कारण ठरलंय ते को-मॉर्बिडिटी. सामान्यांच्या शब्दात सांगायचं झालं तर, को-मॉर्बिडिटी म्हणजे ज्या व्यक्तीला मधुमेह, उच्चरक्तदाब, हृदयरोग आणि किडनी विकार यासारखे आजार आहेत.


सामग्री: डावखुरी आक्रमक फलंदाजी, जोडीला फिरकी गोलंदाजी, चपळ क्षेत्ररक्षण आणि सहज हार न मानण्याची वृत्ती यामुळं युवराजनं गेल्या दोन दशकांत क्रिकेटच्या मैदानात, विशेषतः मर्यादित षटकांच्या खेळात आपला वेगळा ठसा उमटवला आहे.

युवराजची कामगिरी स्वप्नवत वाटत असली तरी त्याची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधली वाटचाल खडतर ठरली. चढ-उतारांनी भरलेल्या या प्रवासात त्यानं क्रिकेट चाहत्यांना दिलेल्या पाच अविस्मरणीय क्षणांचा हा आढावा.

1. अंडर-19 वर्ल्डकपचा मालिकावीर

युवराजचं नाव पहिल्यांदा चर्चेत आलं 2000 साली. त्या वर्षी भारतानं पहिल्यांदाच अंडर-19 वर्ल्ड कप जिंकला होता. श्रीलंकेत झालेल्या त्या स्पर्धेत मोहम्मद कैफच्या नेत्तृत्त्वाखाली खेळताना युवराज मालिकावीर ठरला होता. आठ सामन्यांत 203 धावा आणि 12 विकेट्स अशी अष्टपैलू कामगिरी युवराजनं बजावली होती. त्या कामगिरीनं युवराजसाठी भारतीय संघाचं दारही उघडलं. त्याला 2000 सालीच केनियात झालेल्या आयसीसी नॉक आऊट ट्रॉफीमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली आणि भारतीय क्रिकेटमधल्या युवराज-पर्वाची सुरूवात झाली.

2. लॉर्डसवरचा ऐतिहासिक विजय

2002 साली इंग्लंडमध्ये झालेल्या नॅटवेस्ट मालिकेमध्ये युवराजच्या कारकिर्दीला खरी झळाळी चढली. सौरव गांगुलीच्या नेतृत्वाखाली भारतानं ती मालिका जिंकली होती. लॉर्ड्सवर झालेल्या फायनलमध्ये भारतानं 326 धावांच्या लक्ष्याचा यशस्वी पाठलाग केला होता. त्यावेळी युवराजनं मोहम्मद कैफच्या साथीनं 121 धावांची भागीदारी रचून भारताचा विजय निश्चित केला.

 त्या विजयानंतर गांगुलीनं लॉर्ड्सच्या बाल्कनीत शर्ट काढून सेलिब्रेशन केलं होतं.

3. एका षटकात सहा षटकार

2007 साली भारतानं पहिलावहिला टी20 विश्वचषक जिंकला, त्यातही युवराजनं महत्त्वाचं योगदान दिलं. त्या स्पर्धेतच इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात युवराजनं एकाच षटकात सलग सहा चेंडूंवर सहा षटकार ठोकण्याचा पराक्रम गाजवला होता.

4. विश्वचषक विजयाचा शिल्पकार

2007नंतर युवराजच्या कामगिरीत सातत्यानं चढउतार पाहायला मिळाले. खराब कामगिरीमुळं त्याला आशिया चषकातून वगळण्यातही आलं होतं. पण 2011 साली भारतात झालेल्या वन डे विश्वचषकात त्यानं पुन्हा उसळी मारली आणि भारताच्या विजयात निर्णायक भूमिका बजावली.

ती स्पर्धा युवराजसाठी एखाद्या सुंदर स्वप्नासारखीच ठरली होती. त्या स्पर्धेत युवराजनं 9 सामन्यांत 362 धावांची लूट केली होती आणि 15 विकेट्स काढल्या होत्या. त्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युवराज सिंगनं आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केल्यामुळं एका महान कारकिर्दीची अखेर झाली आहे, असं म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. भारतीय क्रिकेटला एकविसाव्या शतकात घेऊन जाणाऱ्या पिढीचा क्रिकेटर म्हणूनही जाणकार त्याचा अनेकदा उल्लेख करतात.


सामग्री: डावीकडून नितिन राठोड आणि संजय राजपूत

संजय राजपूत आणि नितीन शंकर राठोड अशी त्यांची नावं आहेत.

49 वर्षांचे संजय रजपूत हे मलकापूरचे राहाणारे आहेत. तर 36 वर्षांचे नितीन शंकर राठोड लोणार तालुक्यातल्या चोरपांग्राचे रहिवासी आहेत.

संजय राजपूत CRPFच्या बटालियन 115चे जवान होते. 1996मध्ये म्हणजेच वयाच्या 23व्या वर्षी ते CRPFमध्ये दाखल झाले होते. 20 वर्षं नोकरी केल्यानंतर अतिरिक्त पाच वर्षे त्यांनी वाढवून घेतली होती. 1996 मध्ये त्यांची पहिली पोस्टिंग त्रिपुरात झाली होती.

संजय यांना 2 मुलं आहेत. जय 12 वर्षांचा तर शुभम 11 वर्षांचा आहे. त्यांना एकूण भाऊ 3 आणि 1 बहीण आहे. एका भावाचा अपघातात मृत्यू झाला. आई जिजाबाई 78 मलाकपूर येथे वास्तव्यास आहे.

संजय यांचं प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण मलकापूरमधल्या नूतन विद्यालयात झालं तर बारावीपर्यंतचं शिक्षण त्यांनी जनता कॉलेजमध्ये पूर्ण केलं.

त्यांच्या मृत्यूच्या बातमीनंतर मलकापूर शहरावर शोककळा पसरली आहे.

एक आठवड्यापूर्वीच आले होते घरी

10 फेब्रुवारीला संजय राजपूत मलकापूरवरून त्यांची आई, कुटुंबिय आणि मित्रांची भेट घेऊन नागपूरमार्गे 4-5 दिवसांच्या सुट्या संपवून जम्मूकडे रवाना झाले होते. त्यांची ही शेवटची भेट ठरली.

नितीन शंकर राठोड हे CFPR च्या तीन बटालियनमध्ये 2006ला दाखल झाले होते. आसाममध्ये त्यांचं पहिलं पोस्टिंग झालं होतं. त्याचं प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण इथल्याच आश्रमशाळेत झालं होतं.

शेतकरी कुटुंबात जन्मलेल्या नितीन यांच्याकडे दीड एकर शेती आहे. त्याच्या पश्चात पत्नी, एक मुलगा आणि मुलगी तसंच आई-वडील आणि एक लहान भाऊ असा परिवार आहे.

खेळ, व्यायाम करणं याबरोबरच गावातील तरुणांना देशसेवेसाठी प्रवृत्त करण्याचं काम नितीन सुट्टीवर आल्यावर करायचे. ते गावकऱ्यांशी अगदी प्रेमाने वागायचे, असं त्यांचे मित्र सांगतात.

50 दिवसाच्या सुट्ट्यांवर आलेले नितीन 4 दिवसांपूर्वी म्हणजे 11 फेब्रुवारीला ड्युटीवर रुजू झाले होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जम्मू-काश्मीरमधल्या पुलवामात झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात बुलडाण्याच्या 2 जवानांना प्राण गमावावे लागले आहेत.


सामग्री: डावीकडून शरद जाधव, महेश साबळे, अंकुर जैन आणि स्वप्नील चव्हाण

"आम्ही नाईट शिफ्टचे कर्मचारी सकाळच्या बुलेटीनचं काम करत होतो. 12.15 ला गोंधळाचा आवाज आला. पण त्या भागात पार्ट्या नेहमीच होत असल्यानं आम्हाला हा गोंधळ त्याचाच आवाज वाटला."

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

"पण 12.25ला धावपळ सुरू झाली. आम्हाला मुख्य दरवाज्यातून बाहेर पडता आलं नाही, कारण वरून आगीचे गोळे पडत होते. त्यामुळे आम्ही आपत्कालीन दरवाज्यातून बाहेर पडलो. पुढच्या भागात आलो तर रूफटॉप हॉटेलचं छत खाली पडलं. ते माझ्या बाईकवरच पडलं."

ही घटना घडली तेव्ह बीबीसी गुजरातीचे संपादक अंकुर जैन कमला मिल्सच्या याच इमारतीत असलेल्या वन अबाव्हमध्ये होते. त्यांनी सांगितलेला हा अनुभव :

"काही मित्र आणि बहिणीसोबत एक मस्त संध्याकाळ घालवायला मी इथे आलो होतो. पण ही रात्र अचानक अशी भयावह होईल, असं वाटलं नव्हतं."

"आम्ही वन अबाव्ह रेस्टॉरेंटमध्ये होतो जेव्हा कुणीतरी ओरडलं, "पळा, पळा. आग लागलीये!"

"काही सेकंदात तिथे धावपळ सुरू झाली आणि काही कळायच्या आतच आगीने अख्खा परिसर वेढला गेला."

"कमला मिल्स मुंबईतलं एक प्रशस्त आणि महागड्या हॉटेल्सचं ठिकाण आहे. पण इथली सुरक्षा व्यवस्था फारच कुचकामी होती. आपत्कालीन व्यवस्था तर तिथे अजिबातच नाही."

"फायर एक्झिटच्याच मार्गावर प्रथम आग लागली. आम्ही कसं तरी बाहेर निघालो, पण सर्वांचं नशीब चांगलं नव्हतं."

"आम्ही धडपड करत पायऱ्यांवरून खाली उतरत असतानाच वर रूफटॉपवरून काही स्फोटांचा आवाज ऐकू येत होता... बापरे! भयानक होता तो अनुभव!"

"या हॉटेलकडे परवाना होता की नाही, कुणास ठाऊक. पण अशा हॉटेलना परवाना मिळतो तरी कसा, हे नवलच!"

रात्री आग लागली त्या क्षणी घटनास्थळी TV 9 चे वार्ताहर शरद जाधव होते. बीबीसी मराठीला त्यांनी सांगितलं :

"आग लागल्याचं पहिल्यांदा ऐकलं तेव्हा कुतूहलापायी आम्ही बाहेर आलो. पण आमचं प्रवेशद्वार बंद करण्यात आलं होतं. म्हणून आम्ही बाहेर येऊ शकत नव्हतो."

"मग आम्ही लगेच ओरडत खाली गेलो. नाईट शिफ्टमध्ये आमच्याबरोबर काम करणाऱ्या सहकाऱ्यांना आम्ही तत्काळ बाहेर काढलं. आणि तेवढ्यातच हे मोठं छत खाली पडलं."

TV9 चे वार्ताहर शरद जाधव

"म्हणजे थोडा जरी उशीर झाला असता, पाच-दहा मिनिटं तर कदाचित ना आम्ही बाहेर येऊ शकलो नसतो ना वाचलो असतो."

"आणि बाहेर आल्यावर पाहिलं, हे छत जळत होतं. 10-15 मिनिटात अग्निशमन दलाचे बंब आले आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईच्या लोअर परळ भागातल्या गुरुवारी मध्यरात्रीनंतर एका हॉटेलला लागलेल्या भीषण आगीत 14 जण ठार झाले. पण काही जण नशीबाने बचावले. काय पाहिलं त्यांनी?

ज्या बिल्डिंगच्या गच्ची वर  आग लागली तिथंच 'TV 9' या मराठी या वाहिनीचं कार्यालय होतं. तिथं आउटपूट डेस्कवर असलेले पत्रकार स्वप्नील चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीला आपला अनुभव सांगितला :


सामग्री: डावे-काँग्रेस यांची युती कोणाला त्रासदायक?

एका बाजूला भाजपचे राष्ट्रीय नेते सातत्याने पश्चिम बंगालचे दौरे करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला तृणमूल काँग्रेसही भाजपला तोडीसतोड प्रत्युत्तर देण्याच्या प्रयत्नात आहे.

दरम्यान, काँग्रेस आणि डाव्या पक्षांनी आगामी विधानसभा निवडणुकांसाठी युतीची घोषणा केली आहे.

या युतीला काँग्रेसश्रेष्ठींनी मंजुरी दिली आहे, असं ट्वीटही काँग्रेस नेते अधीर रंजन चौधरी यांनी केलं होतं.

त्यामुळे पश्चिम बंगालमधील आगामी विधानसभा निवडणुकीचा सामना तृणमूल काँग्रेस, भाजप आणि डावे-काँग्रेस युती यांच्यात होणार आहे.

पश्चिम बंगालमध्ये डावे पक्ष आणि काँग्रेस पहिल्यांदाच एकत्र येत आहेत, असं नाही. यापूर्वी 2016 सालच्या विधानसभा निवडणुकांवेळीही हे दोन पक्ष एकत्र लढले होते. परंतु, 2019 सालच्या लोकसभा निवडणुकांवेळी त्यांनी वेगळे मार्ग चोखाळले. आता 2021 सालच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये ते पुन्हा हातमिळवणी करत आहेत.

या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस व डावे पक्ष यांचं एकत्र येण्याचं व फारकत घेण्याचं राजकारण आणि तत्संबंधीच्या व्यूहरचना समजून घेणं गरजेचं आहे.

डावे-काँग्रेस यांची युती कोणाला त्रासदायक?

तृणमूल काँग्रेस 2011 साली राज्यात सत्तेवर आला, त्याआधी पश्चिम बंगाल हा डाव्या पक्षांचा बालेकिल्ला मानला जात होता. परंतु, हळूहळू त्यांचा पाठिंबा इतका कमी होत गेला की विधानसभेतील प्रमुख विरोधी पक्षाचं स्थानही डाव्या आघाडीला मिळवता आलं नाही. आता तर त्यांना स्वतःच्या अस्तित्वासाठी लढावं लागतं आहे.

पश्चिम बंगालमधील राजकारणाचे तज्ज्ञ असलेले ज्येष्ठ पत्रकार जयंतो घोषाल म्हणतात, "बंगालमध्ये सध्या काँग्रेस आणि डावे प्रमुख विरोधी पक्ष आहेत. ममता बॅनर्जींचा तृणमूल काँग्रेस पक्ष प्रस्थापितविरोधी लाटेला सामोरा जातो आहे. त्यांच्याशी हातमिळवणी करून युती केली असती तर कदाचित काँग्रेस व डावे यांचं राजकीय अस्तित्व पूर्णच संपुष्टात आलं असतं. याच कारणामुळे या दोन पक्षांनी युती करून तृणमूलला आव्हान देणं रास्त मानलेलं आहे."

पश्चिम बंगालमधलं दृश्य

ते पुढे म्हणतात, "परंतु, आपला मुख्य प्रतिस्पर्धी भाजप आहे की तृणमूल काँग्रेस, हे ठरवण्याचं सर्वांत मोठं आव्हान काँग्रेस-डावे युतीसमोर आहे."

सध्या तरी ही युती भाजप व तृणमूल या दोन्ही पक्षांपासून समान अंतर राखून वाटचाल करण्यासाठी डावपेच लढवते आहे. परंतु, त्यांच्या या डावपेचांनी तृणमूलचं नुकसान होईल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पश्चिम बंगालमध्ये विधानसभा निवडणुकीचे पडघम वाजू लागले आहेत.


सामग्री: डाव्या विचारांचे वरवरा राव, वकील सुधा भारद्वाज, मानवाधिकार कार्यकर्ते अरुण फरेरा, गौतम नवलखा आणि व्हर्नोन गोन्साल्व्हिस यांचा समावेश आहे. या सर्वांवर भीमा-कोरेगाव इथे हिंसा भडकावल्याचा आरोप आहे. सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशानंतर या पाचही कार्यकर्त्यांना, पुढील सुनावणीपर्यंत म्हणजे 6 सप्टेंबरपर्यंत नजरकैदेत ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

अटक केलेले सर्वजण मानवाधिकार आणि इतर मुद्द्यांवरून सरकारवर टीका करत आले आहेत.

गेल्या वर्षी 31 डिसेंबर रोजी पुण्यात एका परिषदेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. त्या परिषदेनंतर भीमा कोरेगावमध्ये झालेल्या हिंसेत एका व्यक्तीचा मृत्यूचा झाला होता.

त्यानंतर वेगवेगळ्या शहरांत धाडसत्र सुरू झालं होतं. तेव्हापासून नजरकैद, सर्च वॉरंट, अटक वॉरंट, ट्रांझिट रिमांड, बेकायदा कृत्य प्रतिबंधक कायदा अशा अनेक संकल्पना समोर आल्या.

काय आहेत या संकल्पनांचा अर्थ? त्यावर एक नजर टाकूया.

नजरकैद

भारतीय कायद्यात नजरकैद याचा उल्लेख नाही. अटक झालेली व्यक्ती घराबाहेर जाऊ नये, एवढाच याचा अर्थ होतो. यामध्ये  व्यक्तीला पुन्हा तुरुंगात डांबलं जात नाही. या कारवाईस स्थानबद्ध करणे असंही म्हटलं जातं.

नजरकैदेत असताना संबंधित व्यक्तीनं कुणाशी बोलावं, कुणाशी नाही यावर बंदी घालण्यात येऊ शकते. त्यांना फक्त घरातील माणसं आणि वकिलासोबत चर्चा करण्याची परवानगी दिली जाऊ शकते.

या व्यक्तींनी आणखी काही गुन्हा करू नये अथवा पुराव्यांमध्ये हस्तक्षेप करू नये यासाठी नरजकैदेचा वापर केला जातो.

सर्च वॉरंट

सर्च वॉरंट म्हणजे एखादी इमारत, गाडी किंवा व्यक्ती यांची झडती घेण्यासाठी मिळालेली कायदेशीर परवानगी.

एखाद्या गुन्ह्याची उकल करण्यासाठी एखादी जागा, व्यक्तीची झडती घेण्यासाठी पोलीस सत्र न्यायालयाची परवानगी मागू शकतात.

तपाससंस्था संशय किंवा विश्वासार्ह माहितीच्या आधारे भारतीय गुन्हे दंड संहिता 1973च्या 91, 92, 93 या कलमांच्या अंतर्गत सर्च वॉरंटची मागणी करू शकतात.

समजा पोलिसांना त्यांच्या कार्यकक्षेच्या बाहेर झडती घ्यायची असेल तर त्यांना स्थानिक पोलिसांचीही मदत घ्यावी लागते. स्थानिक पोलीसांना पोलीस स्थानकाच्या डायरीत तशी नोंद करावी लागते.

शोधमोहिमेत पोलीस कोणत्याही वस्तूची झडती घेऊ शकतात. त्यांना त्या वस्तू संशयास्पद वाटल्या तर दोन साक्षीदारांच्या साक्षीने त्या वस्तूंची नोंद जप्त केलेल्या वस्तूंच्या यादीत करणं अत्यावश्यक असतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुणे पोलिसांनी अटक केलेल्या पाच मानवी हक्क कार्यकर्त्यांना नजरकैदेत ठेवण्याचे आदेश सुप्रीम कोर्टानं दिले. त्यानिमित्तानं चर्चेत आलेल्या या शब्दांचे हे आहेत अर्थ.


सामग्री: डाव्या विचाराचे कवी वरवरा राव, वकील सुधा भारद्वाज, अरुण फरेरा, गौतम नवलखा, व्हर्नोन गोन्सालविस या कार्यकर्त्यांच्या संदर्भात हा आदेश दिला आहे.

बुधवारी इतिहासकार रोमिला थापर आणि चार अन्य लोकांच्या याचिकेवर सुनावणी करताना सुप्रीम कोर्टाने महाराष्ट्र सरकारला नोटीस दिली आहे. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी सहा सप्टेंबर रोजी होणार आहे.

मंगळवारी पोलिसांनी पाच मानवाधिकार कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेतले होते. त्यांच्यापैकी एकाला न्यायालयाच्या आदेशानंतर नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं.

पुणे पोलिसांनी आनंद तेलतुंबडे यांच्या घराचीही झडती घेतली.  त्यासंदर्भात आनंद तेलतुंबडे यांच्याशी बीबीसी मराठीनं केलेली बातचीत.

या कार्यकर्त्यांचे वकील म्हणून प्रशांत भूषण यांनी न्यायालयात काम पाहिलं. ते म्हणाले, "जे लोक दुसऱ्यांच्या अधिकारांचा बचाव करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, त्यांना अटक केली जात आहे. हे दुर्दैवी आहे. त्यांचं तोंड बंद करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. हे लोकशाहीसाठी धोकादायक आहे."

ज्येष्ठ वकील वृंदा ग्रोवर यांनी सांगितलं की न्या. चंद्रचूड म्हणाले की, "विरोधाचा आवाज हा लोकशाहीसाठी सेफ्टी व्हॉल्व्ह सारखा आहे. जर वाफ योग्य वेळी बाहेर निघाली नाही तर कुकरच फुटण्याची शक्यता आहे."

बेकायदेशीर कृत्य प्रतिबंधक कायदा आणि भारतीय दंड संहितेच्या 153A. 505(1) बी117, 120 (बी) आणि 34 या कलमाअंतर्गत ही कारवाई करण्यात आली आहे.

या प्रकरणाची सुनावणी न्यायमूर्ती ए. एम खानविलकर आणि न्यायमूर्ती डी.वाय. चंद्रचूड यांच्या खंडपीठासमोर झाली.

याचिकाकर्त्यांच्या वतीने अभिषेक मनु सिंघवी, इंदिरा जयसिंग, दुष्यंत दवे, राजीव धवन, संजय हेगडे, अमित भंडारी, प्रशांत भूषण, वृंदा ग्रोवर या वकिलांनी काम पाहिलं

तर, सरकारतर्फे अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता आणि मणिंदर सिंह आणि अन्य वकिलांनी काम पाहिलं.

या कारवाईच्या विरोधात सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली असून दिल्लीतही निदर्शनं झाली. या प्रकरणी मुंबईतही 37 संघटनांनी एकत्रितरित्या मुंबई मराठी पत्रकार संघात पत्रकार परिषद घेऊन त्यांची बाजू मांडली.

... तर त्यांनी जामीन घ्यावा - हंसराज अहिर

पोलिसांचं मनोधैर्य खचेल असं काही करणं योग्य नाही. भीमा कोरेगाव हिंसाचार हा देशावर आणि राज्यघटनेवर मोठा आघात होता. जातीय तणाव वाढवण्याचा कट आता उघड झाला आहे. पोलीस कारवाई करत आहेत. कोर्टातही प्रकरण गेलं आहे. जर त्यांना ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंगळवारी पुणे पोलिसांनी अटक केलेल्या पाचही मानवाधिकार कार्यकर्त्यांना सध्या रिमांड मध्ये न घेण्याचा आणि पुढील सुनावणीपर्यंत नजरकैदेत ठेवण्याचा आदेश सुप्रीम कोर्टाने दिला आहे.


सामग्री: डास चावल्यानं कोरोना होता, असंही काही जणांना वाटतं. तसं सोशल मीडियावर पसरवलंही जातंय. डास चावल्यानं माणूस आजारी पडू शकतो, पण कोरोना व्हायरस होतो, हे खरं नाही.

सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या या दाव्यांची सत्यता बीबीसीनं पडताळली आहे.

हेहीपाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसला रोखण्यासाठी लसूण खाण्यापासून गोमूत्र पिण्यापर्यंत अनेक कथित उपाय सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.


सामग्री: डासांचं समूळ उच्चाटन करावे का?

डास अनेक रोगांचे वाहक असून, वर्षागणिक लाखो माणसांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरतात. इतकंच नव्हे, तर आता डासांद्वारे पसरणाऱ्या झिका विषाणूंचा संबंध, दक्षिण अमेरिकेतील हजारो नवजात अर्भकांच्या मेंदूत जन्मतःच दोष असण्याशी जोडला जातो आहे. पण यावर डासांचं समूळ उच्चाटन हा उपाय आहे का?

डासांच्या 3500 प्रजाती ज्ञात आहेत. त्यातील बहुतांश मानवाच्या दृष्टीनं निरुपद्रवी आहेत. वनस्पती आणि फळांतील रसावर त्यांची गुजराण चालते.

या ज्ञात प्रजातींपैकी फक्त 6% जातींतील मादी डास माणसाचं रक्त शोषून घेतात. तेही माणसांना त्रास देण्यासाठी नव्हे तर त्यांच्या अंड्यांच्या फलन प्रक्रियेसाठी. यांतील, फक्त अर्ध्याच जाती, मानवी शरीरात रोग निर्माण करणारे परजीवी वाहून नेतात, मात्र या शंभर जातीच माणसाचं जगणं पुरतं कठीण करून टाकतात, हे ही तितकंच खरं.

ग्रीनविच विद्यापीठातील नॅचरल रिसोर्स इन्स्टिट्यूटचे 'फ्रेंसेस हॉक्स म्हणतात', "पृथ्वीवरील अर्ध्या लोकसंख्येला, डास चावल्यामुळे होणाऱ्या रोगांचा धोका आहे. माणसांच्या अपरिमित दुःखाचं डास कारण ठरत आहेत."

धोकादायक डास

एडिस इजिप्ती - डासाच्या या जातीमुळे झिका, येलो फिवर ( पितज्वर), डेंग्यू ताप या रोगांचा फैलाव होतो. यांचा उगम आफ्रिकेत झाला असला तरी जगभरातील उष्ण कटिबंधीय आणि उपउष्ण कटिबंधीय प्रदेशात या प्रजातीचं अस्तित्व दिसतं.

ज्ञात प्रजातींपैकी फक्त ६% जातींतील मादी डास माणसाचे रक्त शोषून घेतात.

एडीस अल्बोपिक्टस - या जातीच्या डासांमुळे पितज्वर (येलो फिवर), डेंग्यू ताप आणि वेस्ट नाईल व्हायरस सारख्या रोगांची लागण होते. या जातीचे डास मुळचे दक्षिण पूर्व आशियातील असले, तरी जगभरातील उष्ण कटिबंधीय आणि उपउष्ण कटिबंधीय प्रदेशात या प्रजातीचं अस्तित्व आहे.

अॅनाफिलीस गॅम्बिई - या डासाच्या जातीचे दुसरे नावच मुळी 'आफ्रिकन मलेरिया डास' असून, रोगाचा प्रचंड प्रमाणात फैलाव करण्याची क्षमता  डासांच्या या प्रजातीत असते.

अविकसित देशांतून, दरवर्षी लाखो माणसे, मलेरिया, डेंग्यूताप, पीतज्वर अशा डासांमुळे होणाऱ्या रोगांनी मृत्यूमुखी पडतात.

काही प्रकारचे डास झिका विषाणूंचा फैलाव करतात. सुरुवातीच्या काळात या विषाणूंमुळे किरकोळ ताप, पुरळ एवढाच त्रास होत असल्याचं माहिती होतं. पण आता, झिका व्हायरसचा गर्भातील बाळावर अनिष्ट परिणाम होण्याची भीती संशोधकांनी व्यक्त केली आहे. ब्राझीलमध्ये नवजात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजच्या घटकेला, माणसाच्या जीवाला सर्वात जास्त आणि अगदी सहज धोका उत्पन्न करू शकेल असा जगातील एकमेव कीटक म्हणजे 'डास' म्हणजेच 'मच्छर'. यावर उपाय म्हणून डासांचे समूळ उच्चाटन करावं का? अशी चर्चा सध्या सुरू आहे.


सामग्री: डिजिटल कन्सलटंट मयुर कार्लेकर, त्यांची पत्नी रीतू आणि त्यांची दोन मुलं त्यांच्या घरात झोपलेली असताना त्यांच्या घराला आग लावण्यात आली. ही आग लागल्याचं त्यांच्या शेजाऱ्यांनी त्यांना सांगितलं. रात्री 12.30 वाजता शेजाऱ्यांनी अग्निशमन दलाला बोलवलं आणि आग आटोक्यात आणली.

लंडनच्या बॉर्कवूड पार्क भागात त्यांचं घर आहे. बीबीसी मराठीसोबत बोलताना कार्लेकर यांनी सांगितलं, "ही खूप भीतीदायक घटना होती. ही आग सिगरेटमुळे लागली नव्हती तर मुद्दाम कुणीतरी लावली होती. असं आम्हाला अग्निशमन दलानं सांगितलं आणि हे जास्त भीतीदायक आहे."

ही घटना द्वेषातून झाली आहे की नाही याचा तपास मेट्रोपोलिटन पोलीस करत आहेत. पण अद्याप कुणालाही अटक झाली नाही, असं पोलिसांनी बीबीसीला सांगितलं.

सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये असं दिसलं आहे की, 'हुडीज' घातलेले चार-पाच तरुण त्या भागात आले आणि घराच्या कंपाउंडजवळ आग लावण्याचा प्रयत्न केला. कार्लेकर हे मराठी असून गेल्या 20 वर्षांपासून ते इंग्लंडमध्ये राहत आहेत.

"आम्ही कधी कोणाला काही त्रास दिला नाही. आम्ही सर्वांना शक्य ती मदत केली आहे. मी विशेष पोलीस स्वयंसेवकाचं काम देखील केलं आहे. ही घटना माझ्यासाठी आणि कुटुंबीयांसाठी धक्कादायक आहे," कार्लेकर सांगतात.

कार्लेकर यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया अकाउंटवर आगीचे फोटो टाकले आहेत. त्यात मोठ्या प्रमाणात आग दिसत आहे.

या घटनेचा तपास पोलिसांनी 32 तासांनी सुरू केल्यामुळे कार्लेकरांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. जोपर्यंत कुणाचा मृत्यू होत नाही तोपर्यंत या देशात अशा घटनांकडे लक्ष दिलं जात नाही अशी खंत कार्लेकरांनी व्यक्त केली आहे.

"या भागात घडलेली ही दुसरी घटना आहे. याआधी या भागात दरोडा पडला होता. इतरही घटना घडल्या असतील, पण कुणी पोलिसांत तक्रार केली नसेल. लोकांनी समोर होऊन अशा घटनांविरोधात आवाज उठवला पाहिजे. जोपर्यंत आपण एक होऊन या विरोधात आवाज उठवत नाहीत तोपर्यंत काही होणार नाही," असं ते म्हणाले.

2016च्या युरोपियन युनियन जनमतानंतर लंडनमध्ये द्वेषमूलक घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. 2016-17 मध्ये 80,393 घटनांची नोंद झाली आहे तर 2015-16मध्ये 62,518 घटनांची नोंद झाली होती. ही वाढ 29 टक्के आहे. 2011-12 पासून गृह खात्यातर्फे द्वेषमूलक घटनांची नोंद ठेवण्यात येते. तेव्हापासूनची ही सर्वाधिक मोठी वाढ असल्याचं म्हटलं जातं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लंडनमध्ये 16 सप्टेंबर रोजी एका मराठी कुटुंबाच्या घराचं कुंपण जाळण्यात आलं. शेजाऱ्यांनी अग्निशमन दलाला त्वरित कळवल्यामुळे पुढचा अनर्थ टळला.


सामग्री: डिजिटल प्राण्यांमुळे अनेक ज्येष्ठ नागरिकांचं एकटेपण दूर झालं आहे.

या प्राण्यांमुळे सामाजिक बांधिलकी जपण्यास मदत होते आहे.

ज्येष्ठांना त्यांचा एखाद्या माणसाप्रमाणे आधार मिळाला आहे. हे प्राणी त्यांना एखाद्या माणसाप्रमाणे जपतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत डिजिटल पेट्स ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांची तब्येत नीट राखण्यासाठी साहाय्य करत आहेत.


सामग्री: डिसेंबर 2012मध्ये झालेल्या या क्रूर बलात्कार प्रकरणाने संपूर्ण भारत देशात संतापाची लाट उसळली, हजारो लोक निदर्शनं करण्यासाठी रस्त्यांवर उतरले आणि आठवड्याभरात हा मुद्दा जागतिक माध्यमांच्या मथळ्यामध्ये जाऊन पोहोचला. या प्रकरणात फाशी हे शेवटचं पाऊल आहे.

या निदर्शनांमुळे अधिक कठोर कायदे लागू करणं प्रशासनाला भाग पडलं. दुर्मिळ प्रकरणांमध्ये देहदंडाची शिक्षा देण्याचाही यात समावेश होता.

न्यायमूर्तींना हा विशिष्ट गुन्हा देहदंडाची शिक्षा देण्यायोग्य वाटला, आणि 20 मार्चला या दोषींना फाशी देण्यात आली.

या गुन्ह्यावरून जनक्षोभ उसळला आणि तातडीने न्यायदानाचं आश्वासन सरकारने दिलं, तरीही हे प्रकरण सात वर्षांहून अधिक काळ न्यायालयात रखडलं.

या फाशीचं पीडितेच्या कुटुंबियांनी स्वागत केलं आहे. या दोषी पुरुषांची देहदंडाची शिक्षा अंमलात आणण्यासंदर्भात मोहीम सुरू झाली होती आणि पीडितेची आई आशादेवी या मोहिमेचा चेहरा बनल्या होत्या. आता त्यांना काही प्रमाणात कार्यसमाप्ती झाल्यासारखं वाटेल.

पण भारतातील स्त्रियांना यातून अधिक सुरक्षित वाटेल का?

या प्रश्नाचं थोडक्यात उत्तर आहे : नाही.

डिसेंबर २०१२ नंतर स्त्रियांविरोधातील गुन्ह्यांची कसून छाननी केली असता, अशा प्रकारच्या हिंसक घटना भारतात सातत्याने चर्चत राहिल्याचं निदर्शनास येतं.

सरकारी आकडेवारीनुसार, दरवर्षी हजारो बलात्कार होतात आणि वर्षानुवर्षं ही संख्या सातत्याने वाढतेच आहे.

राष्ट्रीय गुन्हे नोंदणी विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, २०१८ साली पोलिसांकडे नोंद झालेल्या बलात्काराच्या प्रकरणांची संख्या ३३,९७७ इतकी होती, म्हणजे दर दिवसाला सरासरी ९३ बलात्कार झाले.

पण आकडेवारीने केवळ चित्राचा काहीच भाग स्पष्ट होतो- बलात्काराच्या आणि लैंगिक अत्याचाराच्या हजारो घटना पोलिसांपर्यंत जातच नाहीत, असं कार्यकर्ते म्हणतात.

लाज वाटत असल्यामुळे, किंवा लैंगिक गुन्ह्यांशी निगडित कलंकामुळे, किंवा आपल्यावर विश्वास ठेवला जाणार नाही या भीतीमुळे स्वतःवरील अत्याचाराबाबत तक्रारही न नोंदवलेल्या स्त्रिया व्यक्तीशः माझ्याही ओळखीत आहेत.

तरीही, रोजच्या वर्तमानपत्रांमध्ये लैंगिक अत्याचाराच्या भयंकर बातम्या येतच असतात आणि बहुधा कोणीच सुरक्षित नसल्यासारखं वाटतं- आठ वर्षांची मुलगी असू दे किंवा सत्तरीतली महिला असो, श्रीमंत स्त्री असू दे अथावा गरीब किंवा मध्यमवर्गीय स्त्री असू दे, ठिकाण गावातलं असो वा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सात वर्षांपूर्वी भारताची राजधानी नवी दिल्लीमध्ये एका बसमध्ये २३ वर्षांच्या युवतीवर झुंडीने बलात्कार करून तिची हत्या केल्याप्रकरणी दोषी आढळलेल्या चार जणांना आता फाशी देण्यात आली आहे.


सामग्री: डिसेंबरच्या मध्यात चीनमध्ये कोरोना व्हायरसचा संसर्ग पसरायला सुरुवात झाली. हुबेई प्रांतातल्या वुहान शहरात कुण्या एका माणसाने एका जंगली प्राण्याचं मांस खाललं, आणि त्यामुळे हा विषाणू माणसांमध्ये आलं आणि त्यानंतर तो झपाट्याने आधी चीनच्या अनेक प्रांतात आणि मग जगभरात पसरला.

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने या संसर्गाला पँडेमिक, म्हणजेच जागतिक आरोग्य संकट म्हणत आहे. कारण आता चीनबाहेरही इटली, स्पेन, इराणसह 150 हून अधिक देशांमध्ये या विषाणूनं हातपाय पसरले. त्यामुळे काही ठिकाणी तर लॉक डाऊनचीही वेळ आली आहे.

पण जगाच्या दृष्टीने एक चांगली गोष्ट म्हणजे ज्या चीनमधून हा विषाणू पसरायला सुरुवात झाली, तिथे आता या विषाणूचा संसर्ग नियंत्रणात आलाय. गेल्या दोन दिवसांत चीनमध्ये नोंदवण्यात आलेली नवीन रुग्णांची संख्या इतर देशांच्या तुलनेत अतिशय कमी आहे.

पूर्वपदावर येतंय आयुष्य

चीनच्या वुहानसह इतर शहरांमध्ये आयुष्य आता हळूहळू पूर्वपदावर येतंय. नैऋत्य चीनमधल्या काही शाळा पुन्हा सुरू झालेल्या आहेत.

ज्या वुहान शहरातून या विषाणूच्या उद्रेकाला सुरुवात झाली तिथली परिस्थितीही आटोक्यात आहे. चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी या वुहान शहराला नुकतीच भेट दिली. परिस्थिती नियंत्रणाखाली असून सारं पूर्वपदावर येत असल्याचे हे संकेत होते.

जिनपिंग यांच्या वुहान भेटीच्या दिवशी चीनमध्ये फक्त 19 नवीन पॉझिटिव्ह रुग्ण आढळले आणि यापैकी दोन रुग्ण बाहेरून आलेले होते. त्यामुळे हुबेई प्रांत आणि वुहानमध्ये आता हा संसर्ग 'आटोक्यात' आलेला असल्याचं शी जिनपिंग यांनी या भेटीदरम्यान जाहीर केलं.

'या संसर्गामुळे निर्माण झालेल्या सर्वात खडतर काळातून चीन बाहेर पडत असल्याचा संदेश जिनपिंग यांच्या वुहान भेटीमुळे साऱ्या देशाला आणि जगाला मिळाल्याचं' चीनच्या राष्ट्रीय माध्यमांनी म्हटलंय.

कोरोना विषाणूचा संसर्ग झपाट्याने पसरत असताना रुग्णांना उपचार देण्यासाठी उभारण्यात आलेली वा सुरू करण्यात आलेली चीनमधली सर्व 14 तात्पुरती हॉस्पिटल्स आता बंद करण्यात आली आहेत.

शांघायमधलं डिस्नेलँडही काही प्रमाणात पुन्हा सुरू झालंय. कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे गेले महिनाभर बंद असलेली चीनमधली 'अॅपल स्टोअर्स'ही पुन्हा उघडलेली आहेत.

फेब्रुवारीच्या मध्यात अॅपल कंपनीने चीनमधली आपली 42 स्टोअर्स बंद केली होती. आता ही सगळी दुकानं पुन्हा सुरू झाली असून यातली काही स्टोअर्स ठराविक तासांसाठीच काम करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एक विषाणू चीनमधल्या एका स्थानिक बाजारातून जगभरात पोहोचून असा धुमाकूळ घालेल, याचा कुणी विचारही केला नव्हता.


सामग्री: डिसेंबरमध्ये छत्तीसगड, राजस्थान आणि मध्य प्रदेशच्या विधानसभा निवडणुका असल्यानं त्यावेळीच लोकसभेच्याही निवडणुका घेतल्या जाऊ शकतात, असं काही लोकांचं म्हणणं आहे.

पंतप्रधान मोदी यांची लोकसभा निवडणुकांबरोबरच विधानसभा निवडणुका घेण्याची इच्छा डोळ्यासमोर ठेऊनच असं म्हटलं जात आहे.

काही जण तर असंही म्हणतात की, पुढील शंभर दिवसांतच निवडणुका घेतल्या जाऊ शकतात. असं झालं तर या सरकारची मुदत संपण्याआधीच नवीन सरकार सत्तेत आलेलं असेल.

2014च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये नरेंद्र मोदी यांच्या प्रचार मोहिमेत मदत करणारे तंत्र उद्योजक राजेश जैन यांनी अशा अफवांना आणखी हवा दिली आहे.

ग्रामीण अर्थव्यवस्था

राजेश जैन यांनी आपल्या लेखात मुदतपूर्व निवडणुकांची कारणंही सांगितली आहेत.

त्यांचा तर्क आहे ही, 2014च्या निवडणुकांनंतर भाजपच्या जागा सातत्याने कमी होत आहेत. मोदी निवडणुकांची जेवढी प्रतीक्षा करतील, तेवढंच त्यांच्याविषयीचं आकर्षण कमी होत जाईल. सरकार विरोधी हवा असेल तर तिचंही एक चक्र असतं आणि तर्क असतात.

बेरोजगारी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेमुळे निर्माण होणाऱ्या अडचणी दिवसेंदिवस आणखी वाढतच जातील.

इंधनाच्या वाढत्या दरामुळे महागाई आणखी वाढली तर? आणि दैव न करो पाऊस कमी पडला तर?

मुदतपूर्व निवडणूका घेण्याचं सशक्त कारण अजूनही 'धक्कातंत्र' आहे आणि मोदींना धक्के द्यायला आवडतं हे आपल्याला माहीत आहे.

मोदी सरकार

जर निवडणुका मुदतीच्या आधी झाल्या तर विरोधकांना एकजूट होण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळू शकणार नाही आणि सरकार विरोधी मोहिमेसाठी त्यांच्याकडे ठोस अशी रणनीती असणार नाही.

हे विचार भलेही चांगले वाटत असले तरी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवरून मोदी सरकार संकटात आहे, हे सत्य नाकारता येणार नाही.

विशेष करून शेतकऱ्यांना भेडसावणाऱ्या अडचणींमुळे. मोठ्या कालावधीपासून अर्थव्यवस्थेतत काहीच हालचाली दिसत नसून खाजगी गुंतवणूकही वाढू शकलेली नाही.

सरकार पुन्हा एकदा बँकांच्या बळकटीकरणावर भर देत आहे. आपली राष्ट्रीय आरोग्य योजना लॉन्च करत आहे आणि जुन्या योजनांना आणखी बळकट करत आहे. अशा वेळी सरकारला मतदारांना मोहात पाडण्यासाठी आणखी जेवढा जास्त वेळ मिळेल तेवढा त्यांच्यासाठी जास्तच आहे.

वाजपेयी यांची चूक

राजेश गर्ग यांचा युक्तिवाद आहे की, मोदी सरकारपुढच्या अडचणींमध्ये आता आणखीनच वाढ होत जाणार आहे. पण सरकार याकडे एका वेगळ्या नजरेतूनही पाहू शकतं.

ग्रामीण गुजरात आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे 2019च्या लोकसभा निवडणुका मुदत संपण्याआधीच घेतील असा अंदाज व्यक्त केला जातो.


सामग्री: डीएसके ग्रूपच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये हजारो मराठी कुटुंबांनी गुंतवणूक केली. पण, त्यातील बहुतेक जणांचे पैसे अडकल्याने त्याचा फटका बसला आहे.

दीपक सखाराम कुलकर्णी किंवा डीएसके हे मराठी उद्योग विश्वातलं एक मोठं नाव. त्यांच्या नावावर विश्वास ठेवून हजारो मराठी गुंतवणूकदारांनी त्यांच्या कंपनीत ठेवी ठेवल्या आणि त्यांचं नुकसान झालं.

पुणे, मुंबई, कोल्हापूर शहरांतील गुंतवणूकदार नागरिकांनी एकत्र येत डीएसकेंविरोधात तक्रारी दाखल केल्या आहेत. डीएसकेंच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये पैसे अडकले आहेत अशा व्यक्तींचे हे अनुभव.

नाव - अविनाश कुलकर्णी, वय - 68 वर्षे, राहणार - पुणे

पुण्याजवळच्या हडपसरमध्ये किर्लोस्कर न्यूमॅटिक्समधून ते निवृत्त झाले. निवृत्तीनंतर एकगठ्ठा जमा झालेल्या रकमेचं आर्थिक नियोजन त्यांना करायचं होतं. त्यातली भरीव रक्कम त्यांनी दोन वर्षांपूर्वी डीएसके डेहलपर्सच्या जनधन योजनेत गुंतवली.

आतापर्यंत कंपनीने त्यांच्याकडच्या मुदत ठेवींवर कायम साडेबारा टक्क्यांच्या वर व्याज दिलं होतं. पहिल्या वर्षी एका योजनेत त्यांनी दिलेलं व्याज साडे एकोणीस टक्क्यांच्या वर होतं.

शिवाय डी.एस. कुलकर्णी हे बांधकाम उद्योगातलं वलयांकित नाव. उद्योजकतेबद्दलचे त्यांचे यूट्यूब व्हीडिओ प्रसिद्ध होते.

पुण्यात आणि पुण्याबाहेर त्यांचं नाव होतं. 'कमी अपेक्षा ठेवणं हे मराठी दळभद्रीपणाचं लक्षण आहे,' असं 'डीएसकें'नीच एका कार्यक्रमात म्हटलं होतं.

त्यामुळे जास्त व्याजाची अपेक्षा ठेवून आडनावबंधू असलेल्या अविनाश कुलकर्णी यांनी काही लाख रुपये डीएसकेंकडे विश्वासाने दिले, असं ते सांगतात.

त्यांच्याकडची मुदत ठेवीची पावती असं सांगते की, पैसे पाच वर्षांनी दुप्पट व्हायला हवेत. प्रत्यक्षात आता त्यांना पैसे मिळण्याची कुठलीही शाश्वती सध्या नाही. कारण, 2016पासून डीएसके यांनी दिलेला एकही चेक वटलेला नाही.

गुंतवणूकदारांचे करोडो रुपये अडकले

दुसरं उदाहरणही पुण्यातलं आहे. MSEBमध्ये नोकरी. आणि त्यातून साठलेल्या पैशातून DSK विश्वमध्ये घर घेतलेलं. DSKवर विश्वास इतका की निवृत्तीनंतर मिळालेली सगळी पुंजी त्यांच्याकडे गुंतवलेली.

गुंतवणूकदारांना कसली भुरळ पडली?

मुलगी डीएसके टोयोटा या जॉइंट व्हेंचरमध्ये कामाला. तर नातू डीएसके शाळेत शिकणारा. असं हे अख्खं कुटुंब डीएसकेंना वाहिलेलं. पण, आता परिस्थिती अशी आहे की, गुंतवलेली रक्कम अडकली आहे.

मुलीला मागचे कित्येक महिने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुंतवणूकदारांची फसवणूक केल्या प्रकरणी गुन्हे नोंद असलेले पुण्यातील बिल्डर आणि उद्योजक डी. एस. कुलकर्णी यांना शनिवारी पहाटे दिल्लीत अटक झाली आहे.


सामग्री: डीके शिवकुमार कर्नाटकातील कनकपुरामधून काँग्रेसचे विद्यमान आमदार आहेत. कर्नाटकातले काँग्रेसचे संकटमोचक अशी त्यांची ओळख आहे.

8.33 कोटी रूपयांच्या मनी लाँड्रिंगच्या आरोपांप्रकरणी गेल्या सलग चार दिवसांपासून ईडीचे अधिकारी डी. के. शिवकुमार यांची चौकशी करत होते. अखेर त्यांना अटक करण्यात आलीय.  एचडी कुमारस्वामी यांच्या सरकारमध्ये ते जलसंपदा मंत्री होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"काँग्रेस नेत्यांविरोधातील बदल्याच्या राजकारणाचा आम्ही निषेध करतो. धोरणांचं अपयश आणि ढासळलेल्या अर्थव्यवस्थेवरून लोकांचं लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न म्हणजे डीके शिवकुमार यांची अटक आहे," असं काँग्रेसनं ट्विटवरून म्हटलंय.

डी.के. शिवकुमार कोण आहेत?

मागच्या वर्षी कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा यांनी  17मे ला कर्नाटकच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. तेव्हा भाजपाकडे 104 जागा होत्या आणि बहुमतासाठी त्यांना 112 जागा हव्या होत्या . बहुमतासाठी बरेच प्रयत्न करूनही त्यांना ते शक्य झालं नाही. त्यावेळी काँग्रेसकडून सगळी व्यवस्था झाली होती. ही व्यवस्था करणारे नेते होते डी.के. शिवकुमार.

शिवकुमार वोक्कालिंगा समुदायाचे नेते आहे. कर्नाटकात ते डी.के.एस च्या नावाने प्रसिद्ध आहेत.

गेल्या वर्षी राज्यसभेच्या निवडणुकीच्या वेळी ते चांगलेच चर्चेत होते. त्यावेळी गुजरातमध्ये काँग्रेसचे आमदार भाजपमध्ये सामील होत होते. पक्षाचे चाणक्य आणि गांधी कुटुंबियांच्या अत्यंत जवळचे समजले जाणारे अहमद पटेल यांचं राजकीय भवितव्य टांगणीला लागलं होतं. तेव्हा सर्व आमदारांना इगलटन रिसॉर्टमध्ये नेण्यात आलं. हे रिसॉर्ट शिवकुमार यांच्या मालकीचं होतं. तिथे सर्व आमदारांना ठेवण्यात आलं. त्यामुळे अहमद पटेल यांच्या विजयाला हातभार लावला.

2002 मध्येही जेव्हा विलासराव देशमुखांचं सरकार धोक्यात आलं तेव्हाही महाराष्ट्रातल्या आमदारांना तिथेच ठेवण्यात आलं होतं. त्यामुळे तत्कालीन काँग्रेस सरकार वाचलं. त्यामुळे एकूणच हे रिसॉर्ट काँग्रेससाठी लकी आहे, असं म्हटलं तर अतिशयोक्ती होणार नाही.

राजकीय पटलावर उदय

डीके शिवकुमार आज काँग्रेसबरोबर असले तरी माजी पंतप्रधान एच.डी. देवेगौडा यांच्याविरुद्ध निवडणूक लढवून त्यांनी राजकारणात पहिलं पाऊल टाकलं. 1985 मध्ये त्यांनी वोक्कालिंगा समाजाचे मोठे नेते एच.डी. देवेगौडा यांच्याविरुद्ध वयाच्या पंचविसाव्या वर्षी शड्डू ठोकला होता.

या निवडणुकीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेसचे कर्नाटकमधील वरिष्ठ नेते डी. के. शिवकुमार यांना अंमलबजावणी संचालनालयानं (ईडी) मनी लाँड्रिंगप्रकरणी अटक केली आहे. एएनआय या वृत्तसंस्थेनं हे वृत्त दिलं आहे.


सामग्री: डीन जोन्स

कार्डिअक अरेस्टमुळे त्यांचा मृत्यू झाला. इंडियन प्रीमिअर लीगचं प्रक्षेपण करणाऱ्या स्टार स्पोर्ट्स कंपनीसाठी समालोचक असणारे जोन्स याच कामानिमित्ताने शहरात आले होते. मुंबईतल्या ट्रायडंट हॉटेलमध्ये ते वास्तव्याला होते.

गुरुवारी सकाळी साधारण अकराच्या सुमारास, जोन्स यांना कार्डिअक अरेस्ट झालं. त्यांनी सकाळी ब्रेकफास्ट घेतला. समालोचनाचं वेळापत्रक कसं असणार आहे हे जाणून घेतलं.

त्यानंतर आपल्या समालोचन सहकाऱ्यांसमवेत ते बॅट-बॉल खेळत असतानाच त्यांना त्रास जाणवू लागला. ते अचानक कोसळले. त्यांना तातडीने हरकिसनदास हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. हॉस्पिटल प्रशासनाने मृत असल्याचं घोषित केलं.

डीन जोन्स आपल्यात नाहीत हे सांगताना आम्हाला अतीव दु:ख होतं आहे. ते आयपीएल स्पर्धेसाठी समालोचक म्हणून काम करत होते. त्यांना सकाळी कार्डिअक अरेस्टचा त्रास झाला. त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी हा मोठा धक्का आहे, आम्ही त्यांच्या दु:खात सहभागी आहोत.

या कठीण काळात त्यांच्या पाठीशी आम्ही ठामपणे उभे राहू. पुढच्या प्रक्रियेसाठी आम्ही ऑस्ट्रेलियाच्या दूतावासाच्या संपर्कात आहोत असं स्टार इंडियाने आपल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

जोन्स खेळाचे खऱ्या अर्थाने सदिच्छादूत होते. नवीन युवा खेळाडूंचा शोध घेऊन त्यांना प्रोत्साहन देणं, मार्गदर्शन करणं याकरता ते नेहमी प्रयत्नशील असत. त्यांच्या बहारदार समालोचनाने खेळाचं वर्णन करत. जगभरातील लाखो चाहत्यांना त्यांनी नेहमी आनंद दिला. स्टार स्पोर्ट्सला आणि जगभरातील असंख्य चाहत्यांना त्यांच्या नसण्याने उणीव भासेल असंही पत्रकात म्हटलं आहे.

वनडे क्रिकेटला आयाम देणाऱ्या खेळाडूंमध्ये डीन जोन्स यांचं नाव घेतलं जाईल.

52 टेस्टमध्ये ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करताना जोन्स यांनी 46.55च्या सरासरीने 3631 रन्स केल्या. यामध्ये अकरा शतकं आणि 14 अर्धशतकांचा समावेश आहे. 1986-87 मध्ये मद्रासच्या टाय टेस्टमध्ये त्यांनी झळकावलेलं द्विशतक आजही असंख्य क्रिकेटरसिकांच्या स्मरणात आहे.

जोन्स यांनी 164 वनडेत ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करताना 44.61च्या सरासरीने 6068 रन्स केल्या. यामध्ये 7 शतकं आणि 46 अर्धशतकांचा समावेश आहे.

1987 वर्ल्ड कपविजेत्या ऑस्ट्रेलियन संघाचा जोन्स भाग होते. 1989 मध्ये अॅशेस विजेत्या ऑस्ट्रेलियन संघाचा ते भाग होते.

पाकिस्तान सुपर लीगमध्ये इस्लामाबाद युनायटेड संघांचं प्रशिक्षकपद त्यांनी भूषवलं होतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियाचे माजी खेळाडू आणि लोकप्रिय समालोचक डीन जोन्स यांचं मुंबईत आकस्मिक निधन झालं. ते 59 वर्षांचे होते.


सामग्री: डुकरांना अस्वच्छ प्राणी समजलं जातं, पण वराहपालनातून त्यांनी लाखो रुपये कमावले आहेत.

त्यांच्याप्रमाणेच वरापालन करणारे पंजाबमध्ये अंदाजे 400 शेतकरी आहेत.

वराहपालनासाठी शेतकऱ्यांना पंजाबमध्ये अनुदान मिळतं.

सरबजीत धारिवाल यांचा रिपोर्ट

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंजाबमधील दलविंदर सिंग यांनी वराहपालनातून लाखो रुपये कमावले आहेत.


सामग्री: डॅरेन सॅमी

इंडियन प्रीमियर लीग (IPL) मध्ये खेळत असताना बऱ्याचदा सनराइजर्स हैदराबदच्या टीममधील काही खेळाडू 'काळू' शब्दानं हाक मारत असत, असं सॅमी म्हणतो.श्रीलंकन क्रिकेटर थिसारा परेरा याच्यासाठी 'काळू' शब्दाचा वापर केला गेल्याचा दावा डॅरेन सॅमीनं केलाय.ज्यांनी ज्यांनी मला उद्देशून 'काळू' अशी हाक मारली, त्यांनी माफी मागावी, अशी मागणी करणारा एक व्हीडिओ डॅरेन सॅमीनं इन्स्टाग्रामवर शेअर केलाय.

आपल्याला या शब्दाचा अर्थ तेव्हा माहीत नव्हता आणि त्यांना जेव्हा जेव्हा या नावानं हाक मारली जायची तेव्हा टीममधले सहकारी हसायचे, असंही सॅमीनं म्हटलं आहे.

त्यानं यासंबंधीचा एक व्हीडिओच आपल्या इन्स्टाग्राम अकाउंटवरून शेअर केला आहे.

वेस्ट इंडिज क्रिकेट बोर्डाविरोधात भूमिका

"आम्ही एक प्रवास सुरू केला. आम्ही कोणत्या परिस्थितीतून जात होतो हे आम्हाला ठाऊक होतं. आम्ही या स्पर्धेत खेळू की नाही याबाबत साशंकता होती. खूप प्रश्न होते. बोर्डाने आमचा अनादर केला. बिनडोकी संघ असं मार्क निकोलस यांनी आमचं वर्णन केलं. या सगळ्यातूनच आमचा संघ एकजूट झाला, उभा राहिला. मला या पंधरा खेळाडूंचे आभार मानायचे आहेत. सगळ्या बाजूंनी घेरुन टाकणारी प्रतिकूल परिस्थितीला टक्कर देत संघातील प्रत्येकजण नेटाने लढला. जिंकण्यासाठी आवश्यक लढवय्या वृत्तीसह त्यांनी प्रेमळ चाहत्यांना अनोखी भेट दिली".

2016 ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप जिंकल्यानंतर वेस्ट इंडिजचा कर्णधार डॅरेन सॅमीच्या भाषणाचा हा सारांश.

डॅरेन सॅमी ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकपसह

विश्वविजेतेपदावर कब्जा केल्यानंतर आनंद, जल्लोषाच्या वातावरणात, आंतरराष्ट्रीय मंचावर, जगभर थेट प्रसारण दिसत असताना डॅरेन सॅमीने आपल्याच बोर्डाविरुद्ध म्हणजेच व्यवस्थेविरोधात बोलण्याचं धारिष्ट्य दाखवलं. अडचणी काय होत्या ते सांगितलं. टीका केली पण त्यात विखार नव्हता. संघाला जिंकून देण्यात मोलाची भूमिका बजावणाऱ्या प्रत्येकाचे आभार मानले.

पॉलिटिकली करेक्ट न राहता खरं बोलण्याची शिक्षा सॅमीला झाली परंतु त्यामुळे दोन वेळा विश्वविजेता संघाचा कर्णधार ही त्याच्या नावामागची बिरुदावली कोणी काढून घेऊ शकलं नाही.

सेंट ल्युसिआ बेटांवरचा पहिला वेस्ट इंडिज क्रिकेटपटू

कॅरेबियन बेट समूहात अनेक बेटांचा समावेश आहे. निसर्गाची मुक्त उधळण असलेल्या सेंट ल्युसियाचं वेस्ट इंडिज संघात प्रतिनिधित्व करणारा डॅरेन सॅमी हा पहिला खेळाडू आहे. वेस्टइंडिजसाठी खेळण्याची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वेस्ट इंडिज क्रिकेट टीमचा माजी कर्णधार डॅरेन सॅमीने सनराइजर्स हैदराबादच्या टीममधील काही खेळाडूंवर वर्णभेदाचा आरोप केलाय. एक व्हीडिओ जारी करत डॅरेन सॅमी म्हणाला, जेव्हा मला 'काळू' शब्दाचा अर्थ कळला, तेव्हा खूप राग आला.


सामग्री: डेन्मार्कमध्ये गे पेंग्विन जोडीने पिल्लाला ताब्यात घेण्यासाठी प्रयत्न केले.

छोटं पिल्लू आपलं व्हावं यासाठी अपहरण नाट्य रंगलं. दोन्ही जोडप्यांमध्ये 'शाब्दिक' चकमकही अनुभवायला मिळाली. पण अखेर शेवट गोड झाला.

ही आहे, गोष्ट युरोपातल्या डेन्मार्क या रमणीय देशातल्या ओडेन्स प्राणी संग्रहालयातली. या संग्रहालयात गे पेंग्विन जोडप्याला एका पिल्लाला आपलंसं करण्याची ओढ लागली होती.

हे पुरुष पेंग्विन जोडपं एका पिलाच्या दिशेने आकर्षित झालं. आपल्या कक्षाच्या इथून फेरफटका मारत असताना या पिल्लाला पळवून नेण्याचा विचार त्यांच्या मनात आला असेल.

दुर्लक्षित पिल्लू आणि त्याचे विचलित असे बाबा पाहून या गे जोडप्याच्या मनातील पिलाला पळवून नेण्याचा विचार दृढ झाला असावा.

त्या पिल्लाची आई निवांतपणे आंघोळ करताना त्यांना दिसली. लहानग्या पिलाला पळवून नेण्यासाठी हीच योग्य वेळ आहे, असं त्यांना वाटलं.

या प्राणी संग्रहालयातील गार्ड सँडी हेडइगर्ड मुन्क यांनी हा सगळा प्रकार 'याचि देही याचि डोळा' अनुभवला.

पेंग्विन

"संग्रहालयाची जनतेसाठीची वेळ संपायला आली होती. मी पेंग्विनच्या कक्षाच्या इकडे जात असताना काहीतरी गडबड असल्याचं लक्षात आलं," डीआर या डेन्मार्कमधील प्रमुख वृत्तवाहिनीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं.

"त्या चिमुरड्या पिल्लाचे पालक त्याच्याबरोबर नव्हते आणि त्या पिल्लाला गे पेंग्विन जोडप्याने सरळ उचलून नेलं. हे सगळं नाट्य माझ्यासमोर घडलं. त्या पिल्लाच्या वडिलांना याचं काहीच वाटलं नाही," त्या म्हणाल्या.

आंघोळीचं कौतुक झाल्यानंतर त्या पिल्लाची आई पाण्यातून बाहेर पडली. त्यावेळी पिल्लू गायब झाल्याचं तिच्या लक्षात आलं. तिने त्या पिल्लाचा शोध घेतला. बराच वेळ काहीच घडलं नाही असं वातावरण होतं. दुसऱ्या दिवशी पालकांनी पुन्हा पिल्लाचा शोध घ्यायला सुरुवात केली.

वादावादी

गे पेंग्विन जोडपं आणि त्या पिल्लाचे आईबाबा असलेलं पेंग्विन जोडपं यांच्यात जोरदार भांडण झालं.

त्यांनी कर्कश आवाज काढत विरोध व्यक्त केला. शेपट्या हलवून आदळआपट केली. एकमेकांना 'खुन्नस'ही दिली. गे पेंग्विन जोडपं पिल्लाला लपवण्याचा प्रयत्न करत होतं.

मानवी हस्तक्षेप

हा वाद थांबवण्यासाठी संग्रहालयातल्या कर्मचाऱ्यांनी हस्तक्षेप केला.

"संग्रहालयात अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून मी ते पिल्लू त्याच्या खऱ्या पालकांकडे सोपवालं," असं सँडी यांनी सांगितलं.

त्यानंतर गे पेंग्विन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डेन्मार्कमधल्या एका प्राणी संग्रहालयात एका पेंग्विन पिल्लाला ताब्यात घेण्यावरून पेंग्विनच्या दोन जोडप्यांमध्ये हमरातुमरी पाहायला मिळाली. यातील एक जोडपं गे आहे.


सामग्री: डेबिट आणि क्रेडिट कार्ड

क्रेडिट आणि डेबिट कार्ड मिळताच लोक त्याचा वापर ऑनलाईन व्यवहासाठी करू शकत होते. मात्र, आता तसं होणार नाही.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नव्या नियमानुसार 16 मार्च 2020 पासून दिल्या जाणाऱ्या डेबिट कार्ड आणि क्रेडिट कार्डाद्वारे ऑनलाईन व्यवहाराची सुविधा डिसेबल अर्थात निष्क्रिय असेल.

ग्राहकांना ही सुविधा स्वत:हून कार्यान्वित करावी लागेल.

नव्या कार्डमध्ये बाय डिफॉल्ट दोन सुविधा दिल्या जातील. एक म्हणजे या कार्डद्वारे एटीएममधून पैसे निघू शकतील. दुसरं पॉईंट ऑफ सेल (पीओएस) डिव्हाईसवर या कार्डचा वापर करता येईल. याला बोलीभाषेत 'कार्ड स्वॅप' म्हटलं जातं.

याबरोबरीने ज्या ग्राहकांनी आतापर्यंत डेबिट आणि क्रेडिट कार्डचा वापर ऑनलाईन देवाणघेवाणीसाठी केलेला नाही त्यांची ही सुविधा डिसेबल होईल. त्यांना ही सुविधा हवी असेल तर ती कार्यान्वित करावी लागेल, आपोआप होणार नाही.

ग्राहक आपल्या इच्छेनुसार ऑनलाईन व्यवहारांकरता ही सुविधा सुरू अथवा बंद करू शकतात.

जे ग्राहक ऑनलाईन व्यवहार करत राहतील त्यांची ही सुविधा सुरू राहील. मात्र त्यांनाही ही सुविधा सुरू अथवा बंद करण्याचा पर्याय मिळेल.

ऑनलाईन व्यवहारासाठी ग्राहकांना तीन पर्याय देण्यात येतील. पहिलं कार्ड नॉन प्रेझेंट (देशी आणि आंतरराष्ट्रीय), दुसरं कार्ड प्रेझेंट आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांकरता आणि तिसरं संपर्काविना व्यवहार.

कार्डधारक या सुविधा अनेबल तसंच डिसेबल करू शकतात. इंटरनेट बँकिंग, मोबाईल बँकिंग, इंटरअॅक्टिव्ह व्हॉईस रिस्पॉन्स (IVR), एटीएमच्या माध्यमातून 24*7 ऑनलाईन देवाणघेवाणीची सुविधा अनेबल किंवा डिसेबल करू शकतात. ही सुविधा बँक शाखा/ कार्यालय पातळीवर उपलब्ध असेल.

हा नियम का?

रिझर्व्ह बँकेने यासाठी 15 जानेवारी 2020 रोजी अधिसूचना प्रसिद्ध केली होती. ती सर्व बँकांना लागू होते. देशात डेबिट आणि क्रेडिट कार्डधारकांची संख्या कोटींमध्ये आहे. त्यांना या नियमाचा फटका बसू शकतो.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या डेटानुसार 31 मार्च 2019 पर्यंत देशात 92 कोटी 50 लाख डेबिट कार्डधारक तर 4 कोटी 70 लाख क्रेडिट कार्डधारक आहेत. डेबिट कार्डधारकांच्या बाबतीत चीननंतर भारतीयांचा क्रमांक आहे.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया

2018-29 या आर्थिक वर्षात आर्थिक व्यवहारात डेबिट आणि क्रेडिट कार्डधारकांचा वाटा 25 टक्के आहे.

डेबिट आणि क्रेडिट कार्डचा वापर अधिक सुरक्षित व्हावा याकरता हे पाऊल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डेबिट आणि क्रेडिट कार्डसंदर्भात रिझर्व्ह बँकेचा नवा नियम लागू झाला आहे. काय आहे हा नियम?


सामग्री: डेमोक्रॅटिक नेत्यांबद्दल बोलताना अयोग्य भाषा वापरत ट्रंप यांनी त्यांच्यावर बेईमानीचा तसंच देशद्रोहाचा आरोप केला.

ट्रंप यांच्यावर लावण्यात आलेल्या आरोपांविषयीचे सगळे पुरावे देण्याची मागणी काँग्रेसच्या एका समितीने केली आहे.

युक्रेनच्या राष्ट्रपतींसोबत झालेल्या चर्चेदरम्यान एक डेमोक्रॅट नेता आणि त्याच्या मुलाविरोधात भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखांली चौकशी सुरू करण्यासाठी दबाव टाकल्याचा आरोप ट्रंप यांच्यावर आहे. पण ट्रंप यांनी हे आरोप फेटाळून लावले आहेत.

डेमोक्रॅट नेत्यांनी या चौकशीचं समर्थन केलं असून याबाबतची तपासणी निष्पक्षपणे पूर्ण करण्याचं वचन दिलं आहे.

हे तपास प्रकरण नेमकं काय आहे?

ट्रंप यांच्याविरोधातल्या महाभियोग प्रकरणाचा तपास सुरू करण्यात आला आहे. आपल्या एका प्रतिस्पर्ध्याच्या विरुद्ध कट केल्याचा आरोप त्यांच्यावर आहे. जर यामध्ये ट्रंप दोषी आढळले तर त्यांना पदावरून काढून टाकलं जाऊ शकतं.

या वर्षीच 25 जुलैला राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यालयातून एक फोन कॉल करण्यात आला. एका व्हिसल ब्लोअरने या कॉलविषयीचा सगळा तपशील मागितला होता.

हा व्हिसल ब्लोअर एक अमेरिकन अधिकारी होता. त्यांनी दाखल केलेली तक्रार ही 'ताबडतोब दखल घेण्याजोगी' आणि विश्वासार्ह मानली गेली. या व्यक्तीने केलेल्या तक्रारीची प्रत संसदेत मांडण्यात यावी अशी मागणी डेमोक्रॅट खासदारांनी केली होती.

यानंतर अमेरिकन संसदेच्या खालच्या सभागृहाच्या अध्यक्ष नॅन्सी पलोसी यांनी राष्ट्रपती ट्रंप यांच्याविरोधात महाभियोगाची प्रक्रिया सुरू करण्याची घोषणा केली.

युक्रेनचे राष्ट्रपती व्लोदिमीर जेलेन्स्की यांच्यासोबत फोनवरून बोलताना जो बायडेन आणि त्यांच्या मुलाविरुद्ध भ्रष्टाचाराच्या आरोपांची तपासणी सुरू करण्यासाठी ट्रंप यांनी जेलेन्स्की यांच्यावर दबाव टाकल्याचा आरोप आहे.

जो बायडेन

जो बायडेन हे डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते आहेत आणि पुढच्या वर्षी होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्ष पदासाठीच्या निवडणुकीत ते पक्षाचे उमेदवार असू शकतात. म्हणजचे ते राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांचे या निवडणुकीतले प्रतिस्पर्धी असण्याची शक्यता आहे.

बायडेन यांचा मुलगा युक्रेनमधल्या एका गॅस कंपनीत काम करत होता. याप्रकरणी अद्याप बायडेन यांच्या विरोधातला कोणताही पुरावा समोर आलेला नाही.

युक्रेनचे नवे राष्ट्रपती जेलेन्स्की सत्तेत आल्यानंतर ट्रंप यांनी युक्रेनला दिली जाणारी मदत थांबवण्याचा निर्णय घेतल्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशाचं भलं करण्याकडे लक्ष देण्याऐवजी डेमोक्रॅटिक नेत्यांनी निवडणूक जिंकण्यासाठी आपल्याविरोधात महाभियोगाचा कट रचल्याचा आरोप अमेरिकेचे अध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी केला आहे. .


सामग्री: डेमोक्रेटिक पक्षाने 12 भारतीय वंशाच्या उमेदवारी दिली आहे. त्यांच्या उमेदवारीची चर्चा अमेरिकेतही होत आहे. त्यांना तगडे प्रतिस्पर्धी समजलं जात आहे.

या निवडणुकांवर डोनाल्ड ट्रंप यांचं भविष्य अवलंबून आहे असं म्हटलं जात आहे. डोनाल्ड ट्रंप हे रिपब्लिकन पक्षाचे आहेत आणि सध्या सिनेटमध्ये याच पक्षाचं बहुमत आहे.

आपल्याकडे जशी राज्यसभा असते तसं तिथं सिनेट हे सभागृह आहे. जर या निवडणुकांमध्ये सिनेटमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाला बहुमत मिळालं तर ट्रंप यांच्यावर महाभियोगही दाखल केला जाऊ शकतो. पण जर रिपब्लिकन पक्षाला बहुमत मिळालं तर ट्रंप यांच्या धोरणांना पाठबळ मिळू शकतं.

रिपब्लिकन पक्षाकडे 51 तर डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे 49 जागा आहेत. सिनेटच्या एक तृतीयांश जागांसाठी मध्यावधी निवडणुका होत आहेत.

अमेरिकेच्या दुसऱ्या सभागृहाला हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह म्हणतात. या सभागृहात 240 सदस्य रिपब्लकिनचे तर 195 डेमोक्रॅटिक पक्षाचे आहेत.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांना पायउतार करण्यासाठी विरोधी पक्ष सरसावला आहे. मात्र त्यासाठी सभागृहातल्या सदस्यांची मंजुरी लागते. अमेरिकेच्या इतिहासात आतापर्यंत असं घडलेले नाही.

भारतीय वंशाच्या या उमेदवारांना समोसा ब्रिगेड असं म्हटलं जातं. कोण आहेत ही मंडळी, जाणून घेऊया. सध्या अमेरिकी प्रतिनिधीगृहामध्ये चार तर सिनेटमध्ये एकमेव भारतीय वंशाचे प्रतिनिधी आहेत.

अमी बेरा, प्रमिला जयपाल, राजा कृष्णमुर्ती, रो खन्ना आणि कमला हॅरिस हे पाचही जण पुन्हा निवडणुकीच्या रिंगणात आहेत.

1. अमी बेरा

गुजरातमधल्या राजकोट शहराची पार्श्वभूमी असणारे अमी बेरा व्यवसायाने डॉक्टर आहेत. कॅलिफोर्नियातल्या सातव्या जिल्ह्याचे ते प्रतिनिधी आहेत. अमेरिकेच्या काँग्रेसमध्ये प्रतिनिधित्व करणारे बेरा हे भारतीय वंशाचे सगळ्यात जुने प्रतिनिधी आहेत.

2. प्रमिला जयपाल

हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह सदनात निवडून आलेल्या इंडो-अमेरिकन वंशाच्या त्या पहिल्याच महिला प्रतिनिधी आहेत.

राजकारणात सक्रिय होण्यापूर्वी त्या नागरी हक्कांसाठी काम करत होत्या. स्थलांतरितांसाठी काम करणाऱ्या एका गटाशी त्या संलग्न आहेत. 2001 मध्ये अमेरिकेत झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर प्रमिला यांनी हेट फ्री झोन या संस्थेची स्थापना केली.

सोमालियाच्या 4,000 स्थलांतरितांना देशाबाहेर काढण्यासंदर्भात तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश प्रशासनाच्या निर्णयाविरोधात प्रमिला यांनी यशस्वी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत सध्या मध्यावधी निवडणुका होत आहेत. अमेरिकी काँग्रेसच्या काही जागांसाठी मतदान होणार असून त्या निवडणुकांमध्ये भारतीय वंशाचे काही उमेदवार आपलं नशीब आजमवत आहेत.


सामग्री: डेल स्टेन

भारत आणि दक्षिण आफ्रिका मॅचसाठी डेल स्टेन फिट होऊन परतेल अशी चर्चा होती. इंग्लंड आणि बांगलादेशविरुद्ध पराभवाची नामुष्की ओढवलेल्या दक्षिण आफ्रिकेसाठी डेल स्टेनचं संघात असणं महत्त्वाचं होतं.

मात्र मंगळवारची सकाळ एक वाईट बातमी घेऊन थडकली. डेल स्टेन आऊट ऑफ वर्ल्ड कप अशा नोटिफिकेशन्स जगभरातल्या स्मार्टफोन्समध्ये थडकल्या. ही बातमी जगभरातल्या स्टेन चाहत्यांना निराश करणारी. मात्र स्टेनच्या प्रतिस्पर्ध्यांसाठी तो नसणं हे दिलासा देणारं.

बॉलर्सची कत्तल होण्याच्या काळात स्टेनने दबदबा राखला.

डेल स्टेन हा फक्त फास्ट बॉलर नाही. तो एक अनुभव आहे. डेल स्टेनकडे बघितल्यावरच हा फास्ट बॉलर आहे हे मनात ठसतं.

ग्रे आणि निळसर हिरव्या रंगाचे भेदक डोळे, पिळदार शरीरयष्टी आणि शरीरभर पसरलेला अंगार. बॉल स्विंग करणं, खतरनाक यॉर्कर सोडणं, बॅट्समन घायाळ होईल असे भेदक बाऊन्सर दागणं, एकामागोमाग एक वेगवान बॉल्सच्या मध्ये फसवा स्लोअर वन टाकणं ही सगळी गुणवैशिष्ट्यं स्टेननं प्राणपणाने जपली.

पण याबरोबरीने त्याला बघूनच अनेकांना घाम फुटतो. स्टेनसाठी फायरब्रँड अशी उपमा वापरली जाते. कदाचित हा शब्द स्टेनला समोर ठेऊनच निर्माण झाला असावा.

2004 मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या पटलावर स्टेनगन धडधडू लागली. प्रचंड ऊर्जा आणि जोडीला भात्यात एकापेक्षा एक अस्त्रं असं समीकरण असल्याने स्टेननं आफ्रिकेचा प्रमुख बॉलर हे कर्तेपण अल्पावधीतच स्वीकारलं.

गेली अनेक वर्ष स्टेन आणि दक्षिण आफ्रिका सिंक्रोनाइज्ड झाले होते. बॉलर्सची कत्तल होण्याच्या काळात स्टेनने दबदबा राखला. टेस्ट, वनडे आणि ट्वेन्टी-20 अशा तिन्ही फॉरमॅटमध्ये आपलं वर्चस्व सिद्ध केलं. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळू लागल्यावर खेळाडूंचे कच्चे दुवे खुले होतात. स्टेनचे सगळे व्हीडिओ उपलब्ध असतानाही त्याला खेळणं अवघड होतं.

टेस्टमध्ये दक्षिण आफ्रिकेला अव्वल स्थान मिळवून देण्यात स्टेनचा सिंहाचा वाटा आहे. स्टेनच्या कारकीर्दीचं वैशिष्ट्य म्हणजे ग्रॅमी स्मिथ आणि एबी डी'व्हिलियर्स यांच्या नेतृत्वाखाली तो खेळला. दक्षिण आफ्रिका संघाचं नेतृत्व आणि संघही तेव्हा स्थिर होता. स्टेनला मॉर्ने मॉर्केल, अल्बी मॉर्केल, व्हरनॉन फिलँडर, कागिसो रबाडा, लोनवाबो त्सोसोबे, कायले अबॉट, मर्चंट डी लाँज अशा सहकाऱ्यांची साथ मिळाली. परंतु एक सल स्टेनच्या मनात आयुष्यभर राहील.

डेल स्टेन प्रतिस्पर्धी फलंदाजांसाठी डोकेदुखी असे.

मोठे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डेल स्टेन हे दक्षिण आफ्रिकेचं प्रमुख अस्त्र होतं. मात्र खांद्याच्या दुखापतीमुळे तो वर्ल्ड कप खेळू शकणार नाही हे स्पष्ट झालं. या बातमीसह स्टेनचं वर्ल्ड विजयाचं स्वप्न अधुरंच राहण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: डेलेन मिलार्ड

डेलेन मिलार्ड, 29 वर्षांचा वेगवान आयुष्य आवडणारा कोट्यधीश तरुण...

वयाच्या 14व्या वर्षी त्यानं एकट्यानं हेलिकॉप्टर आणि त्यानंतर त्याच दिवशी विमान उडवलं आणि कॅनडाचा सर्वांत लहान पायलट हा रेकॉर्ड आपल्या नावावर केला. वयाच्या 27व्या वर्षी तो कोट्यधीश झाला. लक्झरी कारचा ताफा त्याच्याकडे होता.

विमानांशी संबंधीत व्यापार करणाऱ्या एका मोठ्या उद्योगपती घराण्यात 1985मध्ये डेलेनचा जन्म झाला. पण त्याच्या जन्मनंतर त्याच्या वडिलांची ही कंपनी हळूहळू डबघाईला आली होती. तरूण वयातच डेलेन आपल्या वडिलांना त्यांच्या व्यवसायात मदत करू लागला.

उद्योग रसातळाला जात असला तरी डेलेनच्या विलासी जगण्यात काहीच फरक पडला नव्हता. तो दर शनिवार-रविवारी आपल्या आलीशान बंगल्यात मित्रांना पूलसाईड पार्टी द्यायचा. त्याला ऑफरोड रेसिंगची आवड होती.

त्याच्या या चैनी आयुष्याची एक काळी बाजूही होती. तो अगदी तरुण असताना त्याच्या आई-वडिलांचा घटस्फोट झाला होता आणि 2012च्या नोव्हेंबर महिन्यात त्याच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. त्याचे वडिल पलंगावर मृतावस्थेत आढळले. त्यांच्या डोक्याला गोळी लागली होती.

पोलिसांच्या चौकशीत डेलेन म्हणाला, "माझ्या वडिलांच्या आयुष्यात काहीतरी मोठं दुःख होतं. त्या दुःखाचं ओझं ते आयुष्यभर वागवत राहिले. पण मला कधीच त्याची कल्पना दिली नाही." त्याच्या या जबाबानंतर त्याच्या वडिलांनी आत्महत्या केली असावी, असंच सर्वांना वाटलं.

मात्र 14 मे 2013 रोजी टीम बोस्मा नावाच्या एका व्यक्तीच्या खुनात डेलेनचं नाव मुख्य संशयित म्हणून आलं आणि सर्वांनाच धक्का बसला.

लवकरच डेलेनविरोधात एक नाही तर तीन खुनाचे खटले सुरू झाले. पहिला टिम बोस्माच्या खुनाचा, दुसरा त्याची एक्स-गर्लफ्रेंड लॉरा बॅबोकच्या खुनाचा आणि तिसरा त्याच्या स्वतःच्या वडिलांच्या खुनाचा...

सगळ्यांना आत्महत्या वाटत असलेला डेलेनच्या वडिलांचा मृत्यू हा खून होता, हे उघड होण्यामागे कारण ठरला एक ट्रक...

टीम बोस्मा यांच्या शोधासाठी लोक रस्त्यावर उतरले

32वर्षांचा टीम बोस्मा याला आपला एक ट्रक विकायचा होता आणि त्यासाठी त्याची पत्नी शर्लीन बोस्मा हिनं ऑनलाईन जाहिरात दिली. टीमला दोन वर्षांची एक मुलगी होती. त्यांना आणखी एक बाळ हवं होतं. मात्र घरी पैशांची चणचण होती. त्यामुळे ट्रक विकून काही तजवीज करावी, असा बोस्मा दांपत्याचा विचार होता.

6 मे 2013 रोजी डेलेन त्याचा मित्र मार्क स्मिचसोबत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कॅनडामध्ये सध्या डेलेन मिलार्ड हे नाव फार चर्चेत आहे. कारणही तसंच आहे. कोट्यधीश असलेल्या या तरुणानं स्वतःच्याच वडिलांचा खून केला. मात्र डेलेनची ही कहाणी याहूनही क्रूर आहे.


सामग्री: डॉ मेघा पानसरे, गोविंद पानसरे

खरंतर दररोज सकाळी सव्वा सातच्या दरम्यान ते आणि मी विद्यापीठात मॉर्निंग वॉकसाठी जात असू. पण तीन दिवस कॉम्रेड पानसरे काहीसे आजारी होते. त्यांना ताप आला होता. त्यामुळे ते घरीच होते.

दररोजचे चालणे न झाल्याने ते उमाताईसोबत घरासमोर काही अंतर पाय मोकळे करण्यासाठी म्हणून बाहेर पडले. परत येताना घरासमोरच मोटरसायकलवरून आलेल्या दोघांनी त्यांना गोळ्या घातल्या.

घरासमोर कोणीतरी ओरडल्याचा आवाज झाला. मी आणि माझी मुले धावत बाहेर गेलो. तिथले दृश्य पाहून भयंकर धक्का बसला. रस्त्याकडेला उमाताई खाली आडव्या पडल्या होत्या. कॉम्रेड पानसरे मात्र तोंडातून प्रचंड रक्तस्त्राव होत असूनही मागे हात टेकून बसले होते, काहीतरी सांगण्याचा प्रयत्न करत होते.

आम्ही त्यांना जवळ घेतले. परिस्थिती इतकी भीषण होती की त्यांना हॉस्पिटलमध्ये नेणे अत्यावश्यक होते. मुलांना त्यांना धरून ठेवण्यास सांगून मी धावत घरात गेले. कारची किल्ली आणि मोबाईल घेतला. कार अगदी त्यांच्या जवळ उभी केली. तिघांनी धरून त्यांना कारमध्ये बसवले आणि तिथून जवळच्याच अॅस्टर आधार हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेलो.

सुरुवातीस ते डॉक्टरांच्या प्रयत्नांना प्रतिसाद देत नव्हते. पण मग एका क्षणी प्रतिसाद मिळताच डॉक्टरांनी भरभर उपचार सुरू केले. उमाताईंनाही उपचार सुरू झाले. आम्ही बाहेर आलो. कोल्हापूरच्या जिल्हा पोलीसप्रमुखांना फोन करायचा होता. एका पोलीस ठाण्यात फोन करून त्यांचा नंबर घेतला आणि त्यांना झाल्या घटनेची माहिती दिली. आणि मग आम्हाला रडू कोसळलं.

२० फेब्रुवारीला कॉम्रेड पानसरेंचा दु:खद अंत झाला.

हिंदुत्ववाद्यांशी संघर्ष

ज्या माणसानं संपूर्ण आयुष्य तळागाळातील, गोरगरीब-कष्टकरी लोकांच्या प्रश्नांसाठी, त्यांच्या हक्कांसाठी लढण्यात घालवले. समाजाला धर्माची चिकित्सा करण्यास शिकवले. विवेकवाद शिकवला. लोकांच्या जगण्यातील प्रश्नांचे कारण नशीब वा मागच्या जन्मीचे पाप नसून सामाजिक-राजकीय-आर्थिक व्यवस्था आहे, हे त्यांना समजावे म्हणून प्रबोधनाचा मार्ग स्वीकारला. त्या ८२ वर्षांच्या वृद्धास गोळ्या घालून संपवले गेले.

कॉम्रेड पानसरेंना कोणीही वैयक्तिक शत्रू नव्हते. वर्गसंघर्ष आणि धर्मांधता, जमातवाद व जातिव्यवस्थेच्या विरोधात संघर्ष हा त्यांच्या चळवळीतील कामाचा गाभा होता. सर्व शोषित-वंचितांना समतेचे, सन्मानाचे जीवन जगता यावे यासाठी सर्व डाव्या संघटना, कामगार, शेतकरी व दलित संघटना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

१६ फेब्रुवारी, २०१५ या दिवसाची सकाळ आम्हा सर्वांसाठी एक भयंकर हिंसक अनुभव घेऊन आली.


सामग्री: डॉ. अग्रवाल यांच्या सोशल मीडिया हँडलवरील माहितीनुसार, सोमवारी (17 मे) रात्री साडेअकरा वाजता त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.

62 वर्षीय डॉ. अग्रवाल यांना बराच काळ कोव्हिडची लागण झाली होती. त्यांच्यावर दिल्लीतील एम्समध्ये उपचार सुरू होते. गेल्या आठवड्यात ते व्हेंटिलेटरवर होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

वर्षभरापासून कोरोना संकटाच्या काळात डॉ. अग्रवाल खूप सक्रीय होते.

ते सोशल मीडियावर व्हीडिओद्वारे कोव्हिड-19 शी संबंधित माहिती लोकांना देत असत.

वृत्तवाहिन्यांवरही ते अनेकदा या विषयावर चर्चा करताना दिसले.

त्यांच्या ट्विटर हँडलवरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, डॉ. अग्रवाल साथीच्या काळातही लोकांना जागरूक करत होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पद्मश्री पुरस्कार विजेते आणि इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे माजी राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. केके अग्रवाल यांचे कोरोनामुळे निधन झालं आहे.


सामग्री: डॉ. अटल 26 वर्षांच्या ज्या महिला पेशंटविषयी सांगत होते, तिला गंभीर अवस्थेत हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं होतं. तिच्यावर नागपूरच्या उमरेड तालुक्यात बलात्कार झाल्याचं सांगण्यात येत आहे. पण हे कृत्य करणाऱ्यांनी इथेच न थांबता तिच्यावर 2.5 किलोंच्या दगडाने हल्ला करून तिचा जीव घेण्याचाही प्रयत्न केला.

14 ऑगस्टच्या संध्याकाळी तिला हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं, तेव्हा तिची खूपच प्रकृती चिंताजनक होती. तिच्या चेहऱ्याला आणि डोक्याला जबर जखम झाली होती, जबड्याचं हाड मोडलं होतं आणि डाव्या डोळ्याच्या खोबणीतून बुब्बूळ बाहेर आलं होतं. तिच्या संपूर्ण शरीरावर जखमा होत्या आणि बराच रक्तस्राव झाला होता.

नेमकं काय झालं होतं?

नागपूरपासून 85 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या उमरेडच्या वेस्टर्न कोलफिल्ड लिमिटेडच्या (WCL) कोळशाच्या खाणीत ही महिला काम करते. तिथे असलेल्या एका वे-ब्रिजपासून हाकेच्या अंतरावरच ही घटना घडली, तेही भारताच्या 72व्या स्वातंत्र्यदिनाच्या अगदी एक दिवस आधी.

'गोकुळ' ही WCLची खाण जंगलाच्या मधोमध असून ती 2015 साली कार्यान्वित झाली आहे. 756 हेक्टरवरील ही खाण 11 वर्षं सुरू राहणार आहे.

इथे चार वे-ब्रिज आहेत. या वे-ब्रिजवर किंवा धर्मकाट्यावर आधी रिकाम्या ट्रकचं वजन केलं जातं, त्यानंतर ट्रक भरून पुन्हा त्याचं वजन केलं जातं, जेणेकरून भरलेल्या मालाचं वजन कळू शकेल. पण या वे-ब्रिजवर कोणतंही स्वच्छतागृह नाही.

वे-ब्रिज 1

ही घटना घडली त्यादिवशी वे-ब्रिज क्रमांक 4 वरील एक कर्मचारी न आल्यामुळे पीडितेला तिथे पाठवण्यात आलं होतं. पीडितेकडे रिकाम्या ट्रकचं आणि भरलेल्या ट्रकचं वजन यांची काँप्युटरवर नोंद करण्याची जबाबदारी होती.

त्या दिवशी तिथे काम करणारी ती एकटीच महिला होती. दुपारी 1.50 वाजता जेवण झाल्यानंतर पीडित महिला शौचालयात गेली. या खाणीच्या कँटिनपासून हा वे-ब्रिज 500 मीटर अंतरावर आहे. आणि तिथून बांबूच्या तट्ट्यांपासून बनवलेलं हे शौचालय 300 फूट अंतरावर एका नाल्यावर आहे. या वे-ब्रिजपासून चिखलाने भरलेला रस्ता तुडवत संडासापर्यंत जावं लागतं.

इथल्या काळ्याकुट्ट रस्त्याच्या बाजूने वे-ब्रीजवर अनेक ट्रक रांगेने उभे होते. उमरेड पोलीस ठाण्यातील निरीक्षक प्रकाश हाके सांगतात, "वे-ब्रिज क्रमांक 1वर असलेल्या CCTVतील फुटेजवरून ही महिला दुपारी 2 च्या आसपास टॉयलेटला जाताना दिसते. तिच्या मागेमागे संशयितही जाताना दिसतो. 17 मिनिटांनंतर संशयित परत येताना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हे कृत्य माणसाचं नाही, कुठल्यातरी जनावरचं वाटत होतं," नागपूरच्या ऑरेंज सिटी हॉस्पिटलच्या अतिदक्षता विभागाचे प्रमुख डॉ. राजेश अटल सांगत होते. "ती वेदनेने कण्हत होती. तिचा श्वास संथ झाला होता आणि श्वास घेतानाही तिला त्रास होत होता. तिच्या डोक्यावर आणि चेहऱ्यावर जोरदार प्रहार करण्यात आला होता."


सामग्री: डॉ. आंबेडकर यांची दुर्मीळ मुलाखत

हा विचार कुणा अराजकवाद्याचा नसून भारतीय घटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा आहे. 1953 सालच्या जून महिन्यात बीबीसीला दिलेल्या स्फोटक मुलाखतीत त्यांनी हे वक्तव्य केलं होतं.

'India's Challenge: Will The Democratic Experiment Succeed?' या विशेष मालिकेत बीबीसीने भारताच्या या नवजात लोकशाहीचा आढावा घेतला. यात डॉ. आंबेडकरांशीही बातचीत करण्यात आली. बीबीसीचे ज्येष्ठ पत्रकार एडन क्रॉली यांनी ही मुलाखत घेतली होती.

बाबासाहेब आंबेडकर

भारतीय लोकशाहीचा आत्मा असणारी घटना लिहिण्यात आंबेडकरांचा मोठा वाटा होताच, शिवाय ते नेहरूंच्या हंगामी सरकारमध्ये कायदा मंत्रीही होते. 1951 साली त्यांनी मंत्रिपदाचा राजीनामा देताना नेहरू सरकारवर उपेक्षित समाजांसाठी पुरेसे प्रयत्न न केल्याचा आरोप केला होता.

त्यानंतर 1952 साली स्वतंत्र भारतातल्या पहिल्या लोकसभा निवडणुका पार पडल्या होत्या. या निवडणुकीत काँग्रेसला स्पष्ट बहुमत मिळालं तर आंबेडकरांच्या 'शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन' पक्षाचा दारुण पराभव झाला होता.

संसद प्रांगणात डॉ. आंबेडकर.

1953 मध्ये बीबीसीशी बोलताना डॉ. आंबेडकर नेमकं काय म्हणाले ते सविस्तर मुलाखतीत ऐकता येईल. या मुलाखतीचं हे शब्दांकन -

'भारतात लोकशाही काम करणार नाही'

प्रश्न: डॉ. आंबेडकर, भारतात लोकशाही काम करेल असं वाटतं का?

नाही, ती फक्त नावापुरती असेल. म्हणजे लोकशाहीचा लवाजमा... पंचवार्षिक निवडणुका, पंतप्रधान, इत्यादी.

प्रश्न: तुम्हाला निवडणुका महत्त्वाच्या वाटतात का?

नाही. त्यातून चांगले लोक तयार होत नसले, तर त्या महत्त्वाच्या नाहीत.

प्रश्न: पण सत्ताबदलाच्या दृष्टीने त्या महत्त्वाच्या नाहीत का?

पण बदल घडवण्यासाठी मतदान करायचं हा विचार रुजलाय का? लोकांना अजून ती समज आलेली नाही. आपली निवडणूक पद्धती लोकांना उमेदवार निवडण्याचं स्वातंत्र्य देते का? उदाहरणार्थ, काँग्रेसने बैलाला मत द्या असं आवाहन केलं. आता तो बैल कुणाचं प्रतिनिधित्व करतोय याचा लोक विचार करतात का? त्या बैलाच्या चिन्हावर एखादं गाढव उभं आहे की, कोणी सुशिक्षित व्यक्ती उभी आहे हा विचार कोणीच करत नाही.

डॉ. आंबेडकर.

प्रश्न: मी पक्षपद्धतीवर बोलणार नाही, पण तुम्ही 'नावापुरती' म्हणता तेव्हा तुम्हाला काय अभिप्रेत आहे?

इथे लोकशाही काम करणार नाही, कारण इथली समाजव्यवस्था संसदीय लोकशाहीशी विसंगत आहे.

प्रश्न:...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"इथे (भारतात) लोकशाही काम करणार नाही, कारण इथली समाजव्यवस्था संसदीय लोकशाहीशी विसंगत आहे."


सामग्री: डॉ. आंबेडकरांच्या विचारांतून प्रेरणा घेऊन दारूबंदीसाठी झटणाऱ्या सत्यभामा सांगतात, "आज माणूस म्हणून जगण्याचा जो हक्क मिळाला आहे त्याचं श्रेय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनाच द्यावं लागेल. दहावीत असताना त्यांचा आम्हाला धडा होता. त्यामध्ये त्यांनी 'शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा' असा संदेश दिला होता. पण या गोष्टीचा अर्थ कळण्यासाठी बराच काळ जावा लागला. जेव्हा मी शिक्षण घेतलं तेव्हा मला 'वाचाल तर वाचाल' या वाक्याचा अर्थ कळला."

"आज एक महिला म्हणून मला समाजात जगताना, माणूस म्हणून वावरताना जे हक्क मिळाले आहेत ही बाबासाहेबांचीच देणगी आहे, असं मला वाटतं. आंबेडकरी चळवळीत काम करताना अनेक संकटं आलं पण त्यांच्या विचारांची शिदोरी माझ्यासोबत होती म्हणूनच मी त्या संकटांवर मात करू शकले," असं सत्यभामा सांगतात.

गेल्या अनेक वर्षांपासून बीड जिल्ह्यात दारूबंदींची आणि महिला हक्कांची चळवळ चालवणाऱ्या कार्यकर्त्या अशी सत्यभामा यांची ओळख आहे. गेल्या 14-15 वर्षांपासून त्या दलित, महिला आणि वंचितांच्या प्रश्नावर काम करत आहेत.

"शोषितांच्या सर्वांगीण उन्नतीसाठी झटणं, हेच माझं ध्येय आहे," असं त्या सांगतात. "आंबेडकरांनी सांगितलेलं शिक्षणांचं महत्त्व माझ्या मनावर लहान वयातच उमटलं होतं. आधी ते फक्त दलितोद्धारक आहेत, असं वाटायचं. पण जसजसं त्यांचं कार्य आणखी कळत गेल, तसतसं त्यांचा मोठेपणा मला जाणवू लागला," असं त्या सांगतात.

'अडाणी राहिल्यामुळं हालअपेष्टा होतात'

बीड जिल्ह्यातील माजलगाव येथील सादोळा इथे जन्मलेल्या सत्यभामांचे वडील मुंबईला मजुरीला गेले आणि तिथेच त्यांनी दुसरं लग्न केलं. पाच मुलांची जबाबदारी त्यांच्या आईवर आणि आजीवर पडली. अतिशय कष्टात आजी आणि आईंनी त्यांना वाढवलं आणि शिक्षण दिलं.

"अडाणी राहिल्यामुळं समाजात ज्या हालअपेष्टा भोगाव्या लागतात त्या त्यांनी जवळून पाहिल्या होत्या. त्यामुळं आपल्या नाती अडाणी राहता कामा नये, असं माझ्या आजीला वाटत होतं," सत्यभामा सांगतात.

"जमेल तसं शिक्षण घेत मी दहावीत पोहोचले. पण त्याच वेळी माझ्यावर आणि बहिणीवर चोरीचा खोटा आरोप लावण्यात आला. त्यामुळं काही दिवस मला तुरुंगात राहावं लागलं. तुरुंगातून बाहेर येण्यासाठी मानवी हक्क अभियानाचे अॅड. एकनाथ आव्हाड यांनी मला मदत केली. त्यांच्यामुळेच मला बाबासाहेबांच्या कार्याची ओळख झाली आणि माझ्या आयुष्याला कलाटणी मिळाली."

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी दलितांना समान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आपल्या स्वार्थासाठी नेते मंडळी वाट्टेल ते करायला तयार असतात. पण महिलांना त्यांचे हक्क मिळवून देणारं हिंदू कोड बिल मंजूर होत नाही म्हणून मंत्रिपदाचा राजीनामा देणारे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मला पूजनीय वाटतात," असं सामाजिक कार्यकर्त्या सत्यभामा सौंदरमल सांगतात.


सामग्री: डॉ. आंबेडकरांविषयीच्या भावना लीलाबाई ओव्यांमधून कशा व्यक्त करतात, ते या व्हीडिओतून दिसतं.

ग्रामीण भागात गायल्या जाणाऱ्या बाबासाहेबांविषयीच्या ओव्या PARI म्हणजेच पीपल्स अर्काईव्ह ऑफ रूरल इंडियानं संकलित केल्या आहेत.

सौजन्य : PARI

ओवी गायिका- लीलाबाई शिंदे

विशेष आभार- लीलाबाई कांबळे, जितेंद्र माईद

कॅमेरा- संयुक्त शास्त्री

एडिटिंग- ज्योती शिनोली

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याविषयीच्या भावना, त्यांच्या कार्याची महती, त्यांच्याबद्दलची कृतज्ञता जात्यांवरील ओव्यांतूनही व्यक्त होत आहेत.


सामग्री: डॉ. आशिष देशमुखांनी गेल्या वर्षीच भाजपमधून काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला होता. त्यामुळे आता देवेंद्र फडणवीस यांना नागपूर दक्षिण-पश्चिममधून आपल्या माजी सहकारी आमदारांचं आव्हान असेल.

डॉ. आशिष देशमुख हे काँग्रेसचे माजी प्रदेशाध्यक्ष रणजित देशमुख यांचे चिरंजीव आहेत. देशमुख हे विदर्भ राज्याचे खंदे समर्थक म्हणून ओळखले जातात. गेली पाच वर्ष त्यांनी भाजपात असतानाही प्रत्येक अधिवेशनात स्वतंत्र विदर्भाचा मुद्दा लावून धरला होता.

त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांविरोधात देशमुख यांच्याकडून वेगळ्या विदर्भाच्या मुद्द्यावरच निवडणूक लढली जाणार असल्याचं सांगण्यात येतं.

देशमुख यांनी या निवडणुकीत वेगळ्या विदर्भाचा मुद्दा लावून धरला तर ते मुख्यमंत्र्यांना अडचणीचे ठरू शकते. देशमुखांना निवडणूक मैदानात उतरवून फडणवीस यांना त्यांच्याच मतदारसंघात अडकवून ठेवण्याची काँग्रेसची रणनीती आहे.

आशिष देशमुखांची राजकीय कारकीर्द

आशिष देशमुख यांनी 2009 साली भाजपच्या तिकिटावर नागपुरच्या सावनेर मतदार संघातून विधानसभा निवडणूक लढविली होती. पण त्यात त्यांना अपयश आलं होतं. नंतर देशमुख यांनी स्वतंत्र विदर्भ राज्यासाठी आंदोलन सुरु केले.

देवेंद्र फडणवीस हे भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष असताना त्यांनी आशिष देशमुख

भारतीय जनता पक्षाचे तत्कालीन प्रदेशाध्यक्ष देवेंद्र फडणवीस यांनीही आशिष देशमुख यांच्या आंदोलनात भाग घेतला. पुढे 2014 साली आशिष देशमुख यांना सावनेरऐवजी नागपूर जिल्ह्यातील काटोलमधून भाजपने उमेदवारी दिली आणि ते निवडून आले.

पण मुख्यमंत्र्यांवर वेळोवेळी टीका करत आशिष देशमुख यांनी भाजपची नाराजी ओढवून घेतली. नंतर भाजपचे बंडखोर नेते यशवंत सिन्हा, शत्रुघ्न सिन्हा आणि अरुण शौरी यांचे राज्यात कार्यक्रम आयोजित करून आशिष देशमुख यांनी भाजपसाठी अडचण केली.

आमदारकीची साडेचार वर्षे झाल्यावर त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आणि काँग्रेसमध्ये परत आले. आता मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या विरोधात मागील दोन विधानसभांमध्ये प्रफुल्ल गुडदे-पाटील यांनी निवडणूक लढविली होती. पण या वेळेस पक्षाने आशिष देशमुख यांना मैदानात उतरविले.

देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रं हाती घेतल्यानंतर नागपूर मेट्रो, एम्स हॉस्पिटल, आयआयएम, ट्रीपल आयटी असे अनेक प्रकल्प नागपूरमध्ये आणले. त्यामुळे विकासाच्या मुद्दयांवरच मुख्यमंत्री निवडणूक लढवत असल्याचं भाजपचं म्हणणं आहे.

दुसरीकडे आशिष...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हे नागपुरच्या दक्षिण - पश्चिम विधानसभा मतदार संघातून विधानसभा निवडणूक लढवित आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना त्यांच्या मतदारसंघातच अडकवून ठेवण्यासाठी काँग्रेसनं डॉ. आशिष देशमुखांना उमेदवारी दिली आहे.

या लढतीचे सर्वांत ताजे अपडेट्स तुम्ही इथे पाहू शकता -  देवेंद्र फडणवीस चवथ्यांदा आमदार होणार का?


सामग्री: डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा भारताच्या राष्ट्रपतीपदाचा कार्यकाळ संपत आला आणि नव्या राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीचं वारं वाहू लागलं होतं. ते वर्ष होतं 2007...

दिल्लीत सोनिया गांधींनी '10, जनपथ' या निवासस्थानी युनायटेड प्रोग्रेसिव्ह अलायन्स अर्थात युपीएच्या वरिष्ठ नेत्यांची बैठक बोलावली होती. या बैठकीला तत्कालीन पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग, राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्यासह अनेक दिग्गज मंडळी उपस्थित होती. युपीएकडून राष्ट्रपतीपदाच्या उमेदवाराचं नाव ठरवण्यासाठी हे सर्वजण जमले होते.

बैठकीत विविध नावांची पडताळणी सुरू झाली. नेहमीसारखं सर्वात आधी सर्व राज्यांच्या राज्यपालांची यादी पाहिली गेली. त्यात कुणी राष्ट्रपतीपदाचा उमेदार बनू शकतो का, याची शहानिशा केली जात होती.

एक एक नाव पाहत असतानाच राजस्थानच्या तत्कालीन राज्यपालांचं नाव पुढे आलं आणि सोनिया गांधी पटकन म्हणाल्या, "आजवर भारतात कुणी महिला राष्ट्रपती झाली नाही."

सोनिया गांधींच्या समोर बसलेले सर्व दिग्गज नेते सगळं समजून गेले. सोनिया गांधी यांचं ते वाक्य म्हणजे, राजस्थानच्या तत्कालीन राज्यपालांना राष्ट्रपतीपदासाठी युपीएकडून उमेदवार बनवण्यावर शिक्कामोर्तब होता.

राजस्थानच्या तत्कालीन राज्यपाल - म्हणजेच युपीएकडून राष्ट्रपतीपदासाठी उमेदवार ठरलेल्या व्यक्ती होत्या - प्रतिभा पाटील.

शरद पवारांनीच हा प्रसंग प्रतिभा पाटलांच्या गौरव सोहळ्यात सांगितला होता. पवारांनी पुढे म्हटलं होतं की, राजकारणाच्या पलिकडे जात मैत्री जपणारे भैरवसिंग शेखावत त्यावेळी राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत उभे होते. भैरवसिंग शेखावत हे अजातशत्रू व्यक्तिमत्त्व होते. मात्र, प्रतिभा पाटलांनाही चांगला पाठिंबा मिळाला.

इथे नमूद करावं लागेल की, भाजपप्रणित एनडीएकडून भैरवसिंग शेखावत उमेदावर होते. मात्र, तरीही तेव्हा एनडीएचा घटकपक्ष असलेल्या शिवसेनेने 'महाराष्ट्राची कन्या' म्हणून प्रतिभा पाटील यांनाच पाठिंबा दिला होता.

अशा तऱ्हेने प्रतिभा पाटील राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत उतरल्या आणि जिंकल्याही. त्या राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक विजयी झाल्या, त्या दिवसाला आज म्हणजे 21 जुलै 2020 रोजी 13 वर्षे पूर्ण झाली.

प्रतिभा पाटील यांच्या रुपानं भारताला पहिल्यांदाच महिला राष्ट्रपती लाभल्या. प्रतिभा पाटील 2012 पर्यंत देशाच्या सर्वोच्च पदावर कार्यरत राहिल्या. त्यांच्या कारकीर्दीतल्या बऱ्याच गोष्टींचा आजही अनेकजण कौतुकानं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रतिभा पाटील राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत विजयी झाल्या त्या दिवसाला आज म्हणजे 21 जुलै 2020 रोजी 13 वर्षे पूर्ण झाली.  त्यानिमित्ताने प्रतिभा पाटील यांना उमेदवारी देण्याचा निर्णय कसा घेतला गेला, त्यांची राजकीय कारकीर्द कशी होती याचा घेतलेला आढावा.


सामग्री: डॉ. एस. शुजात बुखारी एक स्वाभिमानी काश्मिरी होते. आपली भाषा आणि संस्कृती यांचा त्यांना अभिमान होतो. काश्मीरमधील हिंसाचार आणि निदर्शनं यामध्ये संवाद सुरू राहिला पाहिजे, याचं ते समर्थन करायचे. त्यांच्या या खुल्या विचारांनीच त्यांचा बळी घेतला.

काश्मीरमध्ये स्थानिक माध्यमं बळकट आहेत. खरं तर हाच एक आशेचा किरण आहे. जुन्या श्रीनगरच्या न्यूजस्टँडवर तुम्हाला स्थानिक भाषेतील आणि इंग्रजीमधील किमान 10 वृत्तपत्र पाहायला मिळतील.

शुजात बुखारी यांचं वृत्तपत्र रायझिंग काश्मीर हा उर्जा आणि संपादकीयमधील शक्ती यासाठी ओळखला जात होता.

शुजात यांनी तरुण आणि प्रतिभासंपन्न टीम उभी केली होती. आपल्या टीममध्ये महिलाही आहेत, यांचा त्यांना अभिमान होता.

त्यांनी एक सशक्त, जिज्ञासू आणि निःपक्ष प्रेसचा दृष्टिकोन समोर ठेवला. ते फक्त सरकारलाच नाही तर विभाजनवाद्यांना ही जबाबदार धरत.

काश्मीरची सखोल माहिती

यापूर्वी शुजात बुखारी भारतातील प्रमुख वृत्तपत्र 'द हिंदू'चे प्रतिनिधी होते. भारतात भूमिका निर्माण करण्यात महत्त्वाचं काम करणाऱ्या वृत्तपत्रांपर्यंत काश्मिरची भूमिका पोहोचवण्याचं काम ते चोखपणे करत होते.

शुजात शांत, हसतमुख आणि उदारमतवादी होते. त्यांच्यात मित्र बनवण्याचं मोठं कसब होतं. शिवाय त्यांच्याकडे माहितीचा खजिना होता.

शुजात बुखारी

जर तुम्हाला काश्मीरबद्दल जाणून घ्यायचं असेल तर शुजात एक अशी व्यक्ती होती जे तुम्हाला काश्मीरबद्दल रचलेल्या गोष्टी न सांगता सत्याच्या खोलापर्यंत नेत.

त्यांचा संपर्क मोठा होता आणि बाहेरच्या जगात काश्मीरबद्दल काय मत आहे, हे जाणून घेण्यासाठी ते उत्सुक असत.

त्यांच्या कार्यालयात बोलवलं होतं

एक वर्षांपूर्वी मी श्रीनगरमध्ये होतो तेव्हा त्यांनी त्यांचा एक मोबाईल मला दिला होता. याचा ते वापर करत नव्हते. काश्मीरमध्ये आंतरराष्ट्रीय नंबर काम करत नव्हता. काश्मीर एक अशी जागा आहे जिथं विनासंपर्क राहणं नक्कीच तुम्हाला योग्य वाटणार नाही.

मला त्यांचं कार्यालय पाहायचं होतं. त्यांनी माझ्या भेटीचं आणि तिथल्या कर्मचाऱ्यांशी चर्चेच नियोजन केलं होतं.

'रायझिंग काश्मीर'च्या कार्यालयात जात असताना पाऊस आल्यानं मला थोडा उशीर झाला. तेव्हा शुजातचा फोन आला. त्यांनी विचारलं, "अँडी तू कुठं आहेस, आम्ही तुझी कधीपासून वाट पाहतोय. आमच्याकडे तुझ्यासाठी काश्मिरी चहा आणि काश्मिरी पेस्ट्रीज आहेत."

काश्मिरी पाहुणाचाराचे उत्तम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काश्मीर एक असा वाद आहे की ज्यामध्ये नेहमी भल्या माणसांचाच बळी गेला आहे.


सामग्री: डॉ. ओक हे सध्या ऑक्सिजन सप्लायवर आहेत. ते हाय फ्रिक्वेंसी नेजल कॅन्युला (HFNC) म्हणजेच रेस्पिरेटरी सपोर्टवर आहेत. ते सध्या आयसीयूमध्ये आहेत.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी 12 एप्रिलला कोव्हिड टास्क फोर्सची घोषणा केली होती. मृत्यूदर कमी करण्यासाठी तसेच कोरोनाचा संसर्ग नियंत्रणात आणण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना करता येतील, याबाबत अभ्यास करून सूचना देण्यासाठी या टास्क फोर्सची स्थापना करण्यात आली होती.

या टास्क फोर्समध्ये वैद्यकीय क्षेत्रातील नामवंत डॉक्टरांचा समावेश असून डॉ. संजय ओक हे या टास्कचे प्रमुख आहेत.

काही दिवसांपूर्वीच डॉ. संजय ओक यांनी बीबीसी मराठीला मुलाखत दिली होती. गेल्या अडीच महिन्यांत या टास्क फोर्सने कोरोनावर कशाप्रकारे काम केले? राज्यात दररोज रुग्णसंख्या वाढत असताना पुढील नियोजन काय आहे? अशा अनेक प्रश्नांची सविस्तर उत्तरं त्यांनी दिली होती.

महाराष्ट्रात संमिश्र परिस्थिती आहे. एका बाजूला रुग्णसंख्या वाढते आहे. दुसऱ्या बाजूला रिकव्हरी रेटही चांगला आहे. हे कसं शक्य झालं?

आपल्याला अजून विश्रांती घेऊन चालणार नाही. टेस्ट मोठ्या संख्येने होत आहेत. कारण लक्षणं असलेल्या रुग्णांनी टेस्ट करुन घेणं गरजेचं आहे. यामुळे पॉझिटिव्ह असलेल्या रुग्णांवर वेळेत उपचार सुरू होतात.

आपण दुखणं अंगावर काढतो. पावसाळ्यात सर्दी, खोकला, ताप हे आपल्याला सामान्य वाटणारे आजार आहेत. पण ही वेळ दुखणं अंगावर काढायची नाही. प्रत्येकाने स्वत:ला विचारायला हवे आपल्याला कोव्हिड-19 तर नाही ना?

आपल्याला दोन नवीन औषधं मिळालेली आहेत. रेमडेसिव्हिर आणि फॅव्हिपिराविर ही ती औषधं आहेत. ही अँटीव्हायरल आहेत. ही औषधं नियंत्रण मिळवण्यात मदत करतील. फॅव्हिपिराविर गोळ्या डॉक्टरांनी दवाखान्यातून लिहून दिल्या तरी घेता येतील.

लोक बाहेर गर्दी करताना दिसत आहेत. लोकांमध्ये कोरोनाबद्दलचीभीती कमी झाली आहे. हे सकारात्मक वाटते की घातक आहे ?

यापुढे आपण न्यू नॉर्मल आयुष्य जगू. मास्क लावल्याशिवाय घराबाहेर पडणार नाही. बाहेर पडल्यावर हस्तांदोलन करुन भेटणार नाही. कदाचित भारतीय पद्धतीने नमस्कार करू. दिवाळीत जशी आपण लक्ष्मीची पावलं काढतो तसं सोशल डिस्टंन्सिंगसाठी आरोग्य लक्ष्मीची पावलं हॉस्पिटलमध्ये लावण्याबाबत मी बोललो आहे.

आपण बाहेर पडताना हा प्रश्न स्वत: विचारायला हवा की, मी ज्या कामासाठी बाहेर पडतोय ते काम बाहेर न पडता होऊ शकते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्याच्या कोव्हिड टास्क फोर्सचे प्रमुख डॉ. संजय ओक यांना कोरोनाची लागण झाली आहे. त्यांच्यावर सध्या मुंबईतील फोर्टिस रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत.


सामग्री: डॉ. जयंत नारळीकर

आज त्यांचा वाढदिवस आहे. त्यानिमित्तानं बीबीसी मराठीनं घेतलेली त्यांची मुलाखत पुन्हा प्रसिद्ध करत आहोत. या मुलाखतीत त्यांनी अनेक सद्य विषयांवरचं त्यांचं चिंतन मुक्तपणे मांडलं, दर्शकांनी विचारलेल्या प्रश्नांनाही अगदी मनमुराद उत्तरं दिली.

प्रश्न: डॉ नारळीकर, सध्या आम्ही सारे गोंधळलेले आहोत. डार्विनच्या सिद्धांतांविषयी, आईनस्टाईनच्या सिद्धांतांविषयी जे आम्ही शिकलो, पाठ्यपुस्तकांतून वाचलं त्यापेक्षा वेगळं आम्हाला काही सांगितलं जातं आहे. या सगळ्या कल्लोळाकडे कसं पहायचं? डार्विनचं म्हणणं चूक होतं? आईनस्टाईनचं संशोधन त्याच्यापूर्वीच भारतात झालं होतं?

डॉ. नारळीकर: मी कदाचित तुमचा गोंधळ अधिक वाढवेन, पण त्याला काही हरकत नसावी. आपल्याकडे संस्कृतात एक वचन आहे, 'वादे वादे जायते तत्त्वबोध:'  जेव्हा विज्ञानाचे वेगवेगळे पैलू घेऊन लोक संशोधन करत असतात वा वाद करत असतात तेव्हा असा असा हा गोंधळ होणं स्वाभाविक आहे. ते आपल्या हिताकरताच होतं.

डार्विनच्या 'ओरिजिन ऑफ स्पिशीज'बद्दल आपण बोलतो तेव्हा हे ध्यानात घ्यायला हवं की पृथ्वीवर जिवांची उत्पत्ती नेमकी कशी झाली याचं नेमकं उत्तर आपल्याला माहीत नाही. अशा वेळेस वेगवेगळे वाद निर्माण होणं साहजिक आहे.

खुद्द डार्विनही हा दावा करू शकत नाही की, पृथ्वीवर जीवोत्पत्ती कशी झाली वा त्यांच्यासाठी योग्य वातावरण कसं मिळालं याचं नेमकं उत्तर नाही. आपण केवळ असा विचार करायला हवा की, आपण फक्त शोधत जायचं आणि कधीतरी आपल्याला उत्तर मिळेल. उदाहरणार्थ माझे गुरू फ्रेड हॉयल आणि त्यांचे सहकारी विक्रमसिंघे यांनी जीवोत्पत्तीची एक वेगळी कल्पना मांडली होती की, हे जीव बाहेरील अंतराळातून धुमकेतूमार्फत पृथ्वीच्या वातावरणात आले. ती कल्पना होती. उत्तर आपल्याला माहीत नाही. जेव्हा उत्तर माहीत नसतं तेव्हा वाद होतात वा भांडणंही होतात.

प्रश्न: वैज्ञानिक वाद होतात ते तर समाज पाहात असतोच आणि त्यातून काही नवं संशोधन होत असतं. पण जेव्हा एखादे मंत्री डार्विनच्या सिद्धांतावर, माकड आमचे पूर्वज नव्हते असं म्हणतात किंवा दुसरे म्हणतात की, आईनस्टाईननं जे म्हटलं ते आमच्याकडे वेदांमध्ये पूर्वीच होतं, तेव्हा राजकीय अभिनिवेशानं केलेल्या या विधानांकडे तुमच्यातला वैज्ञानिक कसं पाहतो?

डॉ. नारळीकर :  कोण हे विधान करतंय, हे आपण बघायचं. जी व्यक्ती हे विधान करते तिची पार्श्वभूमी आपल्याला माहिती हवी. त्यावरून ठरवता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जागतिक कीर्तीचे ज्येष्ठ खगोलशास्त्रज्ञ डॉ. जयंत नारळीकर नेहमीच आपल्या संशोधनासोबतच समाजाभिमुख विज्ञाननिष्ठ भूमिकांसाठी ओळखले जातात. मग त्यांची फलज्योतिषाला आव्हान देणारी भूमिका असो, वा विज्ञान सोपं करून सांगण्यासाठी केलेलं मराठी विज्ञानकथालेखन असो, डॉ नारळीकर कायमच समाजाला सतत विचार करायला प्रवृत्त करणारं व्यक्तिमत्व राहिलं आहे.


सामग्री: डॉ. जयसिद्धेश्वर महास्वामी

न्यायालयाने CRPC 156 (3) नुसार गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश पोलिसांना दिले आहेत.

सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ अनुसूचित जातींसाठी राखीव आहे. निवडणूक लढवताना जयसिद्धेश्वर महास्वामी यांनी दाखल केलेला जातीचा दाखला बनावट असल्याचं सांगत जातपडताळणी समितीने तो रद्द केला आहे. त्यानंतर अक्कलकोटचे तहसिलदार संतोष शिरसाठ यांनी न्यायालयात फिर्याद दाखल केली होती अशी माहिती एबीपी न्यूजने दिली आहे.

खासदार महास्वामी यांनी अर्ज दाखल करताना बेडा जंगम जातीचं प्रमाणपत्र दिलं होतं. पण जातीचा दाखलाच रद्द झाल्याने त्यांची खासदारकी जाण्याची शक्यता आहे.

खासदार डॉ. जयसिद्धेश्वर महास्वामी यांनी सादर केलेला बेडा जंगम जातीचा दाखला बनावट असल्याची तक्रार सोलापुरातील रिपाइं नेते प्रमोद गायकवाड, मिलिंद मुळे आणि विनायक कंदकुरे यांनी केली होती. गेल्या आठ महिन्यापासून त्यावर सुनावणी सुरु होती. 15 फेब्रुवारीला सुनावणी पूर्ण झाली.

याप्रकरणी नियुक्त दक्षता समितीने तपास करुन आपला अहवाल सादर केला. त्यानंतर सोमवारी याप्रकरणी निकाल देण्यात आला आहे. खासदार जयसिद्धेश्वर महास्वामी यांनी पुराव्यांसाठी दाखल केलेला दाखलाही संशयास्पद असल्याचं समितीने म्हटलं आहे.

तर, दक्षता समिती तक्रारदाराच्या दबावात काम करत असून त्रयस्थ समितीमार्फत तपास व्हावा, अशी मागणी जयसिद्धेश्वर महास्वामी यांच्या वकिलाने केली होती. पण जिल्हा जात पडताळणी समितीने हा अर्ज फेटाळून लावत सुनावणी पूर्ण झाल्याचं जाहीर केलं.

"बाजू मांडण्याची पुरेशी संधी दिली नाही"

जातीचा दाखला अवैध ठरवल्याच्या समितीच्या निर्णयाविरुद्ध उच्च न्यायालयात जाणार, असं महास्वामी यांचे वकील अॅड. संतोष न्हावकर यांनी सांगितलं आहे. ते पुढे सांगतात, "जातपडताळणी समिती तक्रारदाराच्या दबावाखाली काम करत होती. खासदार महास्वामी यांना पुरेशी संधी देण्यात आली नाही. पुरावा देण्याची संधी न देता गडबडीत निकाल देण्यात आला. त्यामुळे या निर्णयाविरुद्ध आम्ही उच्च न्यायालयात जाणार आहोत. आमची बाजू भक्कम आहे. तिथं आम्हाला नक्की न्याय मिळेल, याची खात्री आहे."

निकालाची प्रत

"कॅव्हेट दाखल करणार"

निर्णयाला स्थगिती मिळवण्याचा खासदार महास्वामी यांचा उद्देश आहे. त्यामुळे कॅव्हेट दाखल करून या निर्णयाला स्थगिती मिळवण्याचे प्रयत्न हाणून पाडण्यात येतील, असं तक्रारदार प्रमोद गायकवाड यांनी म्हटलं आहे.

"डॉ. जयसिद्धेश्वर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोलापूर लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार नुरंदस्वामी गुरुबसय्या हिरेमठ उर्फ डॉ. जयसिद्धेश्वर शिवाचार्य महास्वामी यांच्यावर गुन्हा दाखल करावा असे आदेश सोलापूर जिल्हा सत्र न्यायालयाने दिले आहेत.


सामग्री: डॉ. जे. के. मिश्रा

प्रयागराजच्या प्रसिद्ध डॉक्टर रमा मिश्रा यांना फोनवरून हे सर्व सांगताना अश्रू अनावर झाले आणि त्या रडू लागल्या. त्यांची हतबलता केवळ यासाठी नव्हती की, त्यांच्या डोळ्यांसमोर हॉस्पिटलचा हलगर्जीपणा, डॉक्टर आणि कर्मचाऱ्यांकडून उपेक्षा आणि सुविधांच्या अभावी पतीचा मृत्यू झाला, तर यासाठीही होती की, त्या चार रात्रीत त्यांनी बऱ्याच लोकांचा याच पद्धतीनं जीव जाताना पाहिला.

80 वर्षीय डॉक्टर रमा मिश्रा प्रयागराजमधील प्रसिद्ध स्त्रीरोगतज्ज्ञ आहेत आणि अलाहाबाद (आताचं प्रयागराज) च्या मोतीलाल नेहरू मेडिकल कॉलेजमध्ये प्राध्यापक म्हणूनही त्यांनी काम केलं आहे.

स्वरूपराणी नेहरू हॉस्पिटल याच मेडिकल कॉलेजशी संबंधित आहे. डॉ. रमा मिश्रा आणि त्यांचे पती डॉ. जे. के. मिश्रा हे गेल्या आठवड्यात कोरोना पॉझिटिव्ह आढळले. त्यानंतर ते दोघेही उपचारासाठी स्वरूपराणी हॉस्पिटलमध्ये दाखल झाले होते.

डॉ. रमा मिश्रा सांगतात, "कोव्हिड रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आल्यानंतर सुरुवातीला आम्ही क्वारंटाईन झालो. मात्र, त्यांची ऑक्सिजन लेव्हल कमी होती. मेडिकल कॉलेजच्या डॉक्टरांनी सल्ला दिलाय की हॉस्पिटलमध्ये दाखल करा. खरंतर हॉस्पिटलमध्ये बेड्सची कमतरता होती. मात्र, आमच्या परिचयाच्या एका डॉक्टरने बेड्सची व्यवस्था केली. मात्र, त्यानंतर जी परिस्थिती होती, ती प्रचंड भीतीदायक होती."

डॉ. रमा मिश्रा आणि त्यांचे पती डॉ. जे. के. मिश्रा 13 एप्रिलला हॉस्पिटलमध्ये गेले. हॉस्पिटलच्या कोव्हिड वॉर्डात एकच बेड मिळू शकला. डॉ. रमा मिश्रा सांगतात की, "त्या रात्री फरशीवरच झोपावं लागलं. कारण दुसऱ्या दिवशी आम्हाला बेड मिळाला."

डॉ. रमा मिश्रा

त्या पुढे सांगतात, "मला बेड मिळाला नाही. मात्र, मला ऑक्सिजनचीही आवश्यकता नव्हती आणि माझे रिपोर्ट पॉझिटिव्ह असूनही माझी तब्येत इतका वाईट नव्हती. त्या रात्री माझ्या पतीला कुठलं तरी इंजेक्शन देण्यात आलं. मात्र, आम्हाला सांगितलं नाही की नेमकं कुठलं इंजेक्शन दिलं.

"विचारल्यानंतरही सांगितलं नाही. दुसऱ्या दिवशी पुन्हा इंजेक्शन दिलं गेलं. त्या रात्री आम्ही तिथं जे पाहिलं, ते प्रचंड भयंकर होतं. रात्रभर रुग्ण ओरडत होते. त्यांच्याकडे पाहणारा कुणीच नव्हता. अधून-मधून नर्स येत होत्या, डॉक्टर येत होते. ते केवळ ओरडून रुग्णांना गप्प बसायला सांगत होते किंवा एखादा इंजेक्शन देत होते. त्यातले अनेक लोक पांढऱ्या कपड्यात गुंडाळून बाहेर नेले जात होते....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"अलाहाबाद शहरातील ज्या स्वरूपराणी हॉस्पिटलमध्ये पाच दशकांपर्यंत माझ्या पतीने लोकांवर उपचार केले, ज्या ठिकाणी अनेक डॉक्टर्स घडवले त्याच हॉस्पिटलमध्ये त्यांनी उपचाराअभावी हतबल होत प्राण सोडले. मी स्वतः डॉक्टर असूनही त्यांची काहीच मदत करू शकले नाही."


सामग्री: डॉ. तृप्ती गिलाडा-बेहेती

हे आर्त आवाहन आहे लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी जीवाची बाजी लावणाऱ्या एका डॉक्टरचं. कोरोनाविरोधात लढणाऱ्या कोव्हिड योद्ध्याचं.

मुंबईतील संसर्गजन्य आजारतज्ज्ञ डॉ. तृप्ती गिलाडा-बेहेती यांनी राज्यातील कोरोनाच्या परिस्थितीपाहून आलेले विचार एका व्हीडिओच्या माध्यमातून मांडले आहेत.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मुंबईमध्ये कोरोना रुग्णांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. कोट्यावधी लोकांच्या या स्वप्ननगरीत, अॅम्ब्युलन्सच्या सायरनचे आवाज दिवसरात्र घूमू लागले आहेत. कोरोनाने हळूहळू आपला विळखा घट्ट केलाय.

दररोज डोळ्यादेखत होणारे मृत्यू, जीवाच्या आकांताने तडफडणारे रुग्ण पाहून आरोग्य कर्मचाऱ्यांमध्ये आजारासमोर निराशेची भावना निर्माण होऊ लागली आहे.

मुंबईतील हाताबाहेर जाणारी परिस्थिती, डॉ. तृप्ती त्यांनी एका व्हीडिओच्या माध्यमातून लोकांसमोर ठेवण्याचा प्रयत्न केलाय.

त्या म्हणतात, "मुंबईतील परिस्थिती दिवसेंदिवस वाईट होत चालली आहे. रुग्णालयात ICU बेड्स वेटिंगवर आहेत. ऑक्सिजनवर असलेल्या रुग्णांवर घरीच उपचार करावे लागत आहे. हे चित्र भयावह आहे."

ही भयावह परिस्थिती मांडताना डॉ. तृप्ती यांनी आपल्या भावनांना अश्रूंच्या स्वरूपात वाट मोकळी करून दिली.

पाणावलेल्या डोळ्यांनी डॉ. तृप्ती विनंती करताना म्हणतात, "कृपा करून सुरक्षित रहा. एकवर्ष तुम्हाला कोरोना संसर्ग झाला नाही. म्हणजे, स्वत:ला सुपरहीरो समजू नका. तुमची रोगप्रतिकारशक्ती चांगली आहे. काहीच होणार नाही. या फाजील आत्मविश्वासात राहू नका."

कोरोना संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत मुंबईत युवा वर्गात मोठ्या प्रमाणात संसर्ग पसरल्याचं पहायला मिळतंय.

आपला अनुभव लोकांसोबत शेअर करताना डॉ. तृप्ती म्हणतात, "आमच्याकडे एक 35 वर्षांचा मुलगा व्हॅन्टिलेटरवर आहे. आता लोकांना आम्ही मदत करू शकत नाहीये. तुमच्यापैकी कोणावर ही पाळी येऊ नये. एवढीच अपेक्षा आहे."

"प्रत्येक डॉक्टर या भावनिक अनुभवातून जातोय. याचं कारण आम्ही इतके लाचार कधीच नव्हतो. कोव्हिड तुमच्या आसपास प्रत्येक ठिकाणी आहे. त्यामुळे काळजी घ्या," असं आवाहन डॉ. तृप्ती मुंबईकरांना करतात.

त्या पुढे म्हणतात, "घरातून बाहेर पडताना मास्क घाला. संसर्ग झाला नाही किंवा होऊन गेला म्हणजे पुन्हा होणार नाही असं नाही. त्यामुळे नाक आणि तोंड मास्कने पूर्ण झाकून घ्या."

देशात पसरलेला डबल म्युटंट रोगप्रतिकारशक्तीला चकवणारा असल्याने, संसर्ग...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मला इतकं असहाय्य आणि लाचार कधीच जाणवलं नाही. म्हणून तुमच्याशी काही गोष्टी बोलाव्याशा वाटल्या. जेणेकरून तुम्ही सुरक्षित राहिलात, तर माझ्या मनाला शांती मिळेल."


सामग्री: डॉ. तेलतुंबडे यांच्यावरील भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात गुन्हे रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायायलयाने नकार दिला होता. त्यानंतर त्यांना जामिनासाठी 11 फेब्रुवारीपर्यंत अवधी देण्यात आला होता.

शुक्रवारी (1 फेब्रुवारीला) त्यांचा अटकपूर्व जामीन अर्ज पुणे सत्र न्यायालयाने फेटाळला. त्यामुळे त्यांना अटक करण्याचं ठरवलं, असं पुणे पोलीस सहाय्यक पोलीस आयुक्त शिवाजी पवार यांनी PTI वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

त्यानंतर पहाटे साडेतीन वाजण्याच्या सुमारास पोलिसांनी मुंबई विमानतळावर अटक केली.

आधी मुंबई पोलिसांनी त्यांची चौकशी केली आणि नंतर त्यांना पुणे पोलिसांच्या ताब्यात देण्यात आलं. "चौकशीनंतर पुणे पोलिसांनी त्यांना अटक केली," अशी माहिती पुणे पोलीस सहआयुक्त शिवाजी बोडखे यांनी दिली.

याआधी डॉ. तेलतुंबडे यांच्या पत्नीला या अटकेविषयी पुणे पोलिसांनी सूचना दिली होती. पण पोलिसांनी याविषयी आणखी काहीही माहिती दिली नाही, असं तेलतुंबडे यांचे वकील रोहन नाहर यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

"ही अटक बेकायदेशीर आहे आणि सु्प्रीम कोर्टाच्या आदेशाचा अवमान आहे. आम्ही आज (शनिवारी) या विरोधात पुणे सत्र न्यायालयात आव्हान देणार आहोत," असंही नाहर यांनी सांगितलं.

तेलतुंबडेंवर नक्की कोणते आरोप?

31 डिसेंबर 2017ला झालेल्या एल्गार परिषदेनंतर कोरेगाव भीमा हिंसाचार प्रकरणात काही विचारवंतांना, लेखकांना 28 ऑगस्ट 2018 ला अटक करण्यात आली होती. हे अटकसत्र सुरू असताना आनंद तेलतुंबडे यांच्या घरावरही धाड टाकण्यात आली होती.

आनंद तेलतुंबडेंच्या मते पोलिसांनी कोणताही वॉरंट नसताना त्यांच्या अनुपस्थितीत घराची झडती घेतली. घराचे चित्रीकरण केलं आणि घर पुन्हा बंद केलं. तेव्हा तेलतुंबडे मुंबईत होते. हा सगळा प्रकार समजल्यावर त्यांची पत्नी गोव्याला गेली आणि पोलिसांत तक्रार दाखल केली.

सोशल मीडियावर पडसाद

या अटकेची त्यांना भीती होती, म्हणून डॉ. तेलतुंबडे यांनी काही दिवसांपूर्वी एक पत्र लिहून एकूणच प्रकरणाबाबत सविस्तर माहिती देत अटक टाळण्यासाठी मदतीचं आवाहनही केलं होतं.

त्यावेळी लेखिका अरुंधती रॉय यांनीही तेलतुंबडे यांना अटक झाली तर भारताच्या इतिहासातला काळा दिवस असेल, असं म्हटलं होतं.

शनिवारी सकाळी ज्येष्ठ वकील इंदिरा जयसिंग यांनी ट्वीट केलं आहे, "डॉ. आनंद तेलतुंबडे यांना मध्यरात्री 3.30 वाजता अटक करण्यात आली. ही अटक सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशाचं उल्लंघन आहे. सुप्रीम कोर्टानं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ. आनंद तेलतुंबडे यांचा नक्षलवाद्यांशी संबंध असल्याच्या आरोपांवरून पुणे पोलिसांनी त्यांना शुक्रवारी रात्री उशिरा अटक केली आहे.


सामग्री: डॉ. दिनेश शर्मा

एकीकडे कोव्हिड योद्ध्यांसाठी टाळ्या वाजतात.. त्यांच्या कामाचं कौतुक म्हणून फुलांचा वर्षाव करतो. मात्र, दुसरीकडे आपल्या समाजातच एक विदारक चित्र पहायला मिळतंय. कर्तव्यासाठी जीवाची पर्वा न करणाऱ्या या कोव्हिड योद्ध्यांवर हल्ले होतायत. डॉक्टर, आरोग्य कर्मचाऱ्यांना मारहाण केली जात असल्याचं चित्र आहे.

महाराष्ट्रात पोलीस आणि डॉक्टरांवर झालेल्या हल्ल्याच्या लेखाजोखा या लेखात मांडण्यात आला आहे.

महाराष्ट्रात कोव्हिड योद्ध्यांवर झालेले हल्ले -

याबाबत बीबीसीशी बोलताना पोलीस उपमहानिरीक्षक (कायदा-सुव्यवस्था) विनायक देशमुख म्हणाले, "कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर आरोग्य कर्मचाऱ्यांवर हल्ल्याच्या 65 घटना राज्यात घडल्या आहेत. डॉक्टर रुग्णांकडे लक्ष देत नाहीत. रुग्णांवर योग्य उपचार केले नाहीत. डॉक्टर वेळेवर उपलब्ध नव्हते. रुग्णाचा मृत्यू अचानक कसा झाला. अशा अनेक कारणांवरून नातेवाईकांकडून डॉक्टरांना मारहाण केल्याच्या घटना घडल्या आहेत. पोलिसांनी आरोपींविरोधात कायदेशीर कारवाई केली आहे."

"लॉकडाऊन योग्य पद्धतीने पाळताना पोलीस आणि सामान्यांमध्ये अनेकदा खटके उडतात. पोलिसांवर हल्ला केला जातो. त्यांना मारहाण होते. गेल्या चार महिन्यात पोलिसांवर हल्ला करण्याच्या 336 घटना घडल्या. यात 891 पेक्षा जास्त आरोपींना अटक करण्यात आली आहे," असं पोलीस उपमहानिरीक्षक विनायक देशमुख पुढे म्हणाले.

अमरावतीत डॉक्टरला धक्काबुक्की

अमरावतीच्या सुपर स्पेशालिस्ट रुग्णालयात 25 ऑगस्टला (मंगळवारी) संध्याकाळी मृत रुग्णाच्या नातेवाईकांनी डॉक्टर आणि वॉर्डबॉयशी धक्काबुक्की केल्याचा प्रकार घडला. कोव्हिड-19 मुळे रुग्णाचा मृत्यू झाल्यानंतर मृतदेह नातेवाईकांच्या ताब्यात देण्यावरून हा प्रकार घडला. या प्रकरणी तक्रारीनंतर गाडगेनगर पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना अमरावतीचे पोलीस आयुक्त यशवंत सोळंके म्हणाले, "मंगळवारी संध्याकाळी सुपर स्पेशालिस्ट रुग्णालयात डॉक्टर, आरोग्य कर्मचारी आणि रुग्णाच्या नातेवाईकांमध्ये मृतदेह ताब्यात देण्यावरून बाचाबाची झाली. नातेवाईकांनी डॉक्टरांना धक्काबुक्की केली. या प्रकरणी 6-7 आरोपींवर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. मृत व्यक्तीचे अंत्यसंस्कार झाल्यानंतर नातेवाईकांना अटक केली जाईल."

नाशिकमध्ये डॉक्टरला मारहाण

नाशिकच्या ग्लोबल रुग्णालयातील डॉ. दिनेश पाटील यांच्यावर 3 ऑगस्टला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशभरातील पोलीस, डॉक्टर, नर्स आणि आरोग्य कर्मचारी कोरोनाग्रस्तांचे प्राण वाचवण्यासाठी स्वत:चा जीव धोक्यात घालत आहेत. आपल्या कुटुंबापासून महिनोंमहिने दूर राहून सामान्यांसाठी दिवस-रात्र झटत आहेत.


सामग्री: डॉ. नरेंद्र दाभोळकरांच्या सहाव्या स्मृतीदिनानिमित्त एन. राम मंगळवारी पुण्यात आले होते. पहिल्या दाभोळकर स्मृती व्याख्यानादरम्यान बोलताना त्यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या मुद्द्यावरही भाष्य केली.

बीबीसी मराठीच्या जान्हवी मुळे यांनी एन राम यांच्याशी बातचीत केली. त्यांच्या मुलाखतीचा हा संपादित अंश.

प्रश्न :  आपण जेव्हा अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याविषयी बोलतो, तेव्हा कार्यकर्ते आणि कलाकार विशेषतः भाजप सरकारच्या राजवटीत हे स्वातंत्र्य धोक्यात आल्याचं म्हणतात. पण जेव्हा डॉ. दाभोळकरांची हत्या झाली, तेव्हा काँग्रेस सत्तेत होतं. मग तुम्हाला वाटतं, की राजकीय पक्ष किंवा राजकीय विचार अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या दडपशाहीसाठी जबाबदार आहेत, की आपल्या समाजाचा हा आंतरिक किंवा मूळ स्वभाव आहे?

एन राम : मला वाटतं दोन्हीही. तुम्ही आकडेवारी बघितली, फक्त पत्रकारांचं उदाहरण घेतलं, तर माझ्याकडे काही आकडे आहेत 2004 पासूनच्या दशकातले. ही माहिती फक्त पत्रकारांविषयीची आहे. 2004 आधीच्या दहा वर्षांत भारतात दहा पत्रकारांची हत्या झाली, असं CPJ चा अहवाल सांगतो. पुढच्या दशकात बाराहून अधिक जणांची हत्या झाली. याला परिस्थितीही जबाबदार आहे.

काश्मीरमधलं भारतातलं कव्हरेज निराशाजनक - एन राम - पाहा व्हीडिओ

हेही खरं आहे, की 2013 साली डॉ. दाभोळकरांची हत्या झाली, तेव्हा भाजप सत्तेत नव्हतं, केंद्रातही. म्हणजे सत्तेत कोण आहे यानं फरक पडत नाही. त्या त्या वेळी कोण सत्तेत होतं, याचा काही संबंध नाही. वाईट प्रवृत्ती किंवा विरोधातल्या व्यक्ती किंवा गुन्हेगारही अशा हत्या करू शकतात, ज्यांना पत्रकारांचं काम सहन होत नाही. त्यांच्या दृष्टीनं जे दुर्जन किंवा दुष्ट आहेत त्यांना ते बाजूला करू पाहतात.

हा विरोधाचा किंवा विरोधी मतांचा सामना करण्याचा अर्ध-फॅसिस्ट प्रकार आहे. तुम्ही म्हणालात ते योग्य आहे. केवळ सत्ताधारी सरकारला दोष देऊन चालणार नाही. हे आपल्या व्यवस्थेतही भिनलं आहे. सरकार चांगलं असेल तरीही तपासात अडथळे आणले जाऊ शकतात.

प्रश्न :  अशा परिस्थितीत काम करणं पत्रकारांसाठी आणखी कठीण बनतं?

एन राम : हो. पण ते कुठल्या राज्यांत आहात, तुम्ही कशी काळजी घेता त्यावर अवलंबून आहे. मला वाटतं, पत्रकारांच्या संरक्षणासाठी त्यांच्या संस्थांनी मोठी जबाबदारी घ्यायला हवी. मला वाटतं धोका आहे, पण धोक्याची अतिशयोक्ती व्हायला नको.

देशात सध्या भीती आणि धमकी भरलेलं वातावरण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काश्मीरमधलं कलम 370 हटवल्यानंतर निर्माण झालेल्या परिस्थितीचं भारतातलं कव्हरेज निराशाजनक असल्याची प्रतिक्रिया द हिंदू ग्रुप चे अध्यक्ष आणि माजी संपादक एन. राम यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली आहे.


सामग्री: डॉ. निकिता बिळगी, फिलाडेल्फिया, यूएसए

बहुतांश देशांमध्ये आरोग्यक्षेत्रातील कर्मचारी, वयस्कर व्यक्ती किंवा ज्यांना कॅन्सरसारखे आजार आहेत अशा व्यक्तींना प्राधान्यानं लस दिली जाते आहे.

लसीकरणाची प्रक्रिया ही सगळीकडे काहीशी समान आहे. आधी नोंदणी करून मगच तुम्ही लस टोचून घेण्यासाठी नियोजित ठिकाणी जाऊ शकता. तुमची सगळी कागदपत्र तिथे तपासली जातात आणि तुम्हाला दुसरा कुठला आजार, अलर्जी नाही याची खात्री करून घेतली जाते.

दुष्परिणामांची माहिती दिल्यावर किंवा संमतीपत्रावर सही केल्यानंतर लस टोचली जाते. लस घेतल्यावर पंधरा ते तीस मिनिटं तिथेच बाजूला थांबावं लागतं, म्हणजे लशीचा काही थेट परिणाम होत नाही ना, हे पाहिलं जातं.

लस घेतल्यानंतरचा अनुभव कसा असतो?  यूएसए, यूके आणि जर्मनीत राहणाऱ्या तीन डॉक्टर्सशी आम्ही बोललो. या तिघांनाही लशीचा पहिला डोस मिळाला आहे.

डॉ. निकिता बिळगी, फिलाडेल्फिया, यूएसए

डॉ. निकिता बिळगी अमेरिकेतल्या फिलाडेल्फिया शहरात राहतात आणि फिजिकल थेरपीस्ट म्हणून करतात. कोव्हिडची साथ पसरल्यावरही त्यांचं काम थांबलं नव्हतं.

डॉ. निकिता बिळगी, फिलाडेल्फिया, यूएसए

"आम्ही रुग्णांना उपचार देणं थांबवू शकत नाही. कारण शस्त्रक्रियेनंतर त्यांना फिजियोथेरपीची गरज असते. मी पीपीई घालून, मास्क आणि ग्लव्ज घालून आवश्यक उपचार देत होते.

'फ्रंटलाईन वर्कर' असल्यानं मला लस घेण्याची संधी लवकर मिळाली. इथे मॉडर्ना आणि फायझर दोन्ही लशी उपलब्ध आहेत आणि वेगवेगळ्या कंपन्या किंवा संस्थांना लस पुरवणाऱ्या फार्मसीचा ज्यांच्याशी करार आहे त्यानुसार लस दिली जाते."

नऊ जानेवारीला निकिता यांना मॉडर्नाच्या लशीचा पहिला डोस मिळाला. त्या सांगतात, "कुठलंही इंजेक्शन घेतलं, की पहिल्या दिवशी असं दुखणं किंवा अवघडणं अपेक्षित असतंच. नशीबानं मला फार काही त्रास झाला नाही. फक्त लस घेतली तो हात खूप दुखत होता, अवघडल्यासारखा झाला.

"पण चोविस तासात दुखणं कमीकमी होत गेलं. मला ताप, मळमळण, थंडी वाजणं, यातलं काही झालं नाही. आता माझा पुढचा डोस अठ्ठावीस दिवसांनंतर आहे."

निकिता यांचा लस घेण्यामागे आणखी एक उद्देश आहे. "मी लस घेतली आणि मला थोडेफार दुष्परिणाम झाले, तरी त्याची माहिती सीडीसीला कळते आहे. म्हणजे माझ्यासारख्या लोकांना आलेल्या अनुभवाचा ते अभ्यास करू शकतील. एकप्रकारे आम्ही विज्ञानाला मदत करतो आहोत."

डॉ. निकिता बिळगी, फिलाडेल्फिया, यूएसए

अमेरिकेत पूर्ण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

16 जानेवारीपासून भारतात लसीकरणाला सुरूवात होत आहे. पण परदेशात राहणाऱ्या काही मराठी भाषिकांना याआधीच लशीचा डोस मिळाला आहे. त्यांचे अनुभव आम्ही जाणून घेतले.


सामग्री: डॉ. निशिगंधा वाड

अभिनेत्री सुलेखा तळवलकर यांचं वैयक्तिक युट्यूब चॅनेल आहे. त्यावर 'दिल के करीब' हा मुलाखतींचा कार्यक्रम त्या करतात. 19 डिसेंबर रोजी या चॅनेलवरून सुलेखा यांनी डॉ. निशिगंधा वाड यांची घेतलेली मुलाखत प्रसारित झाली.

या कार्यक्रमात डॉ. निशिगंधा यांनी त्यांच्या अभिनयातील प्रवासाच्या बरोबरीने शैक्षणिक क्षेत्रातील वाटचाल, सामाजिक क्षेत्रातील काम, कुटुंबीय यांच्याविषयी सांगितलं.

मराठी आणि हिंदी चित्रपट तसंच मालिका यामध्ये डॉ. निशिगंधा गेली अनेक वर्ष कार्यरत आहेत. नव्वदीच्या दशकातल्या प्रमुख मराठी अभिनेत्रींमध्ये त्यांचं नाव घेतलं जातं.

निशिगंधा दोन डॉक्टरेट पदवीप्राप्त असून तिसरीचं काम सुरू आहे. सामाजिक संस्थेच्या माध्यमातूनही त्या कार्यरत आहेत.

एका प्रश्नाच्या उत्तरादरम्यान डॉ. निशिगंधा वाड असं म्हणाल्या की, "निसर्गाच्या विरोधात जाणारा अनैसर्गिक प्रवास थोडा पचनी पडत नाही. समलिंगी संबंधाबाबत माझं वैयक्तिक मत थोडं वेगळं आहे. माझ्या मुलीला मी या विषयावर बोललेलं आवडत नाही. आताच्या पिढीला असं वाटतं की हाऊ कॅन यू कॉन्ट्रॅडिक्ट? (तुम्ही विरोधी मत कसं मांडू शकता) तुम्ही नॉर्मल नाहीयेत. प्रत्येकाला वैयक्तिक आवडनिवड, प्राधान्य आहे. पण देअर इज ऑल्सो चॉईस ऑफ ट्रिटमेंट ना? असं मला वाटतं.

दिल के करीब या मुलाखतीत बोलताना डॉ. निशिगंधा वाड

मी असा विचार करते की, अशा लोकांनी (त्यांच्या मानवी हक्कांबाबत आपण बोलतो). सगळ्या गोष्टी मला कळतात असं नाही. माझ्या आकलनाप्रमाणे मला असं वाटतं की अशा कपलने एखादं मूल दत्तक घेतलं तर त्या मुलाच्या मानवी हक्कांचं काय? प्रश्न उभा राहतोच ना? त्या मुलांना नैसर्गिक आई आणि वडील यांची ओळख कशी करून द्यायची? त्यांना तुम्ही हे अधिकार देताय पण त्या मुलांच्या ह्यूमन राईट्सचं काय? त्या मुलांना ह्यूमन राईट्सचं कळेपर्यंत तो किंवा ती गोंधळलेली नसेल का? असेल की नाही?"

निशिगंधा वाड यांची मुलाखत पाहिल्यानंतर समीर समुद्र यांनी फेसबुक पोस्टच्या माध्यमातून आपले विचार मांडले आहेत.

ते म्हणतात, दिल के करीब कार्यक्रमातली तुमची मुलाखत पाहिली. एलजीबीटी कपल, मूल्यव्यवस्था, पालकत्व यासंदर्भात तुमचे विचार ऐकले. या विषयासंदर्भात तुमची मतं ऐकून मी आश्चर्यचकित झालो नाही कारण बहुतांश भारतीय माणसं अशा पारंपरिक पद्धतीनेच समलैंगिकतेकडे बघतात. म्हणूनच मी याविषयी लिहितो आहे.

मुलाखतीत तुम्ही उल्लेख...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'दिल के करीब' मुलाखतीत अभिनेत्री निशिगंधा वाड यांनी समलैंगिक संबंधांसंदर्भात आपली भूमिका मांडली होती. त्या भूमिकेवर टीका करणारी पोस्ट समीर समुद्र यांनी फेसबुकवर लिहिली.


सामग्री: डॉ. पांडुरंग वामन काणे.

संस्कृत, धर्मशास्त्र, भारतीय विद्या (म्हणजे इंडोलॉजी), हिंदू तसंच मुस्लीम कायदा, याबरोबरच फ्रेंच आणि जर्मन भाषेचा अभ्यास असलेल्या पां. वा. काणे यांचा जन्म 7 मे 1880 मध्ये चिपळूणमधल्या पेढे परशुराम इथं झाला. दापोलीत शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी मुंबईचा रस्ता धरला.

'हिस्टरी ऑफ धर्मशास्त्र' या आपल्या ग्रंथासाठी काणेंना अनेक सन्मान मिळाले. पण फक्त एक अभ्यासक म्हणून त्यांची ओळख मर्यादित नव्हती. चिपळूणच्या सरकारी शाळेपासून ते भारतरत्न पुरस्कारापर्यंतच्या डॉ. काणेंच्या प्रवासावर एक नजर टाकूया.

1) शिक्षणक्षेत्रात भरीव कामगिरी

M.Aनंतर काणेंनी कायद्याकडे वळत LLMसुद्धा पूर्ण केलं. स्वतः उच्चशिक्षित असलेल्या काणेंनी शिक्षक म्हणूनही मोठं काम केलं. रत्नागिरीच्या सरकारी शाळेपासून सुरूवात करत डॉ. काणेंनी शिकवण्यासाठी मुंबई गाठली. मुंबईत सरकारी शाळेत शिक्षक म्हणून काम केल्यानंतर काही काळात त्यांनी एल्फिन्स्टन आणि विल्सन यांसारख्या महाविद्यालयांमध्ये प्राध्यापक म्हणून काम केलं.

डॉ. काणेंना महामहोपाध्याय ही पदवी ब्रिटिश सरकारने दिली.

शैक्षणिक जीवनात भाऊ दाजी पारितोषिक, दक्षिणा फेलोशिप, झाला वेदान्त पारितोषिक, मंडलिक सुवर्णपदक यांसारखे अनेक सन्मान त्यांनी मिळवले.

मुंबईच्याच गव्हर्नमेंट लॉ कॉलेजमध्ये सुद्धा त्यांनी शिकवलं होतं. भारतातल्या सर्वांत जुन्या विद्यापीठांपैकी एक अशा मुंबई विद्यापीठाच्या उपकुलगुरूपदाचाही कार्यभार त्यांनी 1947 ते 1949दरम्यान सांभाळला.

2) वकिली आणि संशोधन

"शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर काणेंनी मुंबईतच वकिली सुरू केली. मुंबईत असताना काणे गिरगावात राहत असत. ट्रामनं प्रवास करण्याचा तो काळ होता. ते कोर्टात वकिली करत आणि एशियाटिक सोसायटीच्या लायब्ररीत आपला इतर अभ्यास करत असत," त्यांच्या कार्याबद्दल बोलताना संस्कृतचे अभ्यासक डॉ. गणेश उमाकांत थिटे यांनी सांगितलं.

डॉ. काणेंनी एशियाटिक सोसायटीत संशोधनाचं काम केलं.

'हिस्टरी ऑफ धर्मशास्त्र' हा काणेंनी लिहिलेला ग्रंथ आजही प्राचीन भारतीय कायदेव्यवस्था आणि नियमावलीबाबत प्रमाण मानला जातो.

"कायदा या अर्थानं 'धर्म' हा शब्द इथे आलेला आहे. प्राचीन तसंच मध्ययुगीन भारतात धार्मिक आणि नागरी कायदेव्यवस्था कशी होती याबाबतचा ज्ञानकोषच एकप्रकारे डॉ. काणेंनी तयार केला होता. आजही या विषयाच्या अभ्यासासाठी या ग्रंथाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजपर्यंत महाराष्ट्रातून मोजक्याच मान्यवरांना भारतरत्न या सर्वोच्च नागरी सन्मानानं गौरवलं गेलं आहे. 1958 साली महाराष्ट्रातून महर्षी कर्वे या पुरस्काराचे पहिले मानकरी ठरले. महाराष्ट्राला दुसरं भारतरत्न मिळालं 1963 साली महामहोपाध्याय पांडुरंग वामन काणे यांच्या रूपानं.


सामग्री: डॉ. प्रमोद सावंत

सरकारी डॉक्टरपासून करिअर सुरू केलेले प्रमोद सावंत गोव्याचे मुख्यमंत्री बनले आहेत. तरुण वयात मुख्यमंत्री बनलेल्या प्रमोद सावंत यांच्यासमोर आव्हानंही तितकीच मोठी आहेत. घटक पक्षांना सांभाळून घेण्याची कसरत करत त्यांना गोव्यातील अनेक समस्यांवर 'उपचार' करावा लागणार आहे.

पर्रिकर यांच्या निधनानंतर काँग्रेसने सत्तास्थापनेसाठी प्रयत्न केले होते. पण भारतीय जनता पक्षाने वेगवान हालचाली करत गोव्याचं सत्ता हातून सुटणार नाही, याची खबरदारी घेतली. गोवा विधानसभेत भारतीय जनता पक्षाचे आता 12 आमदार आहेत.

महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाचे ३, गोवा फॉरवर्ड पार्टीचे 3 आणि 3 अपक्षांच्या साथीने भाजपने सरकार स्थापन केलं आहे. तर 14 आमदारांची संख्या असणारा आणि गोवा विधानसभेत सर्वांत मोठा असणारा काँग्रेस विरोधी पक्षात आहे. त्याचप्रमाणे राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचा एक सदस्य विधानसभेमध्ये आहे.

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी, भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा यांनी घटक पक्षांशी दीर्घ चर्चा केल्यानंतर प्रमोद सावंत यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात आलं. भारतीय जनता पक्षाला सत्तेतील सहकारी पक्षांच्या मागण्या पूर्ण करत पक्षातील निष्ठावानांची मर्जीही राखायची होती. म्हणूनच गोवा फॉर्वर्ड आणि महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष यांनाही खूश करण्याचा प्रयत्न भाजपने केला आहे.

पण पर्रिकराचे उत्तराधिकारी म्हणून पुढे आलेले प्रमोद सावंत आहेत तरी कोण?

कोण आहेत प्रमोद सावंत?

प्रमोद सावंत यांचा जन्म 24 एप्रिल 1973 रोजी झाला. त्यांनी कोल्हापूरमधून 'बॅचलर ऑफ आयुर्वेद, मेडिसिन, सर्जरी' ही पदवी संपादन केली आहे आणि टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठातून 'मास्टर ऑफ सोशल वर्क' ही पदवी मिळवली आहे.

2012 साली प्रमोद सावंत यांनी साखळी मतदारसंघातून निवडून येत गोवा विधानसभेत प्रवेश केला. त्यानंतर 2017 साली झालेल्या विधानसभा निवडणुकीतही ते पुन्हा एकदा विजयी झाले. सध्याच्या विधानसभेत त्यांची अध्यक्षपदी निवड करण्यात आली.

"प्रमोद सावंत यांची प्रतिमा स्वच्छ असून त्यांना रा. स्व. संघाची पार्श्वभूमी लाभली आहे," असं मत 'गोवा 365' वाहिनीच्या संदेश प्रभुदेसाई यांनी व्यक्त केलं. बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "सावंत हे भारतीय जनता युवा मोर्चाचे अध्यक्षही होते. त्यामुळे पक्षाचा एक तरुण चेहरा म्हणून त्यांच्याकडे पाहिलं जातं. RSS केडरमधील असल्यामुळं त्यांना विशेष महत्त्वही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर यांच्या निधनानंतर मुख्यमंत्रिपदाची धुरा प्रमोद सावंत यांच्याकडे सोपवण्यात आली आहे. त्यांच्याबरोबरच विजय सरदेसाई आणि सुदिन ढवळीकर अशा दोन उपमुख्यमंत्र्यांनीही शपथ घेतली. त्यामुळे प्रथमच गोव्याला दोन उपमुख्यमंत्री लाभले आहेत.


सामग्री: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

आतापर्यंत समतेसाठी अनेक आंदोलनं झाली, भारतीय राज्यघटनेने या देशातल्या सर्व जाती-धर्मांना समान हक्क प्रदान केला. पण पाण्याच्या प्रश्नावरुन जातीय आणि धार्मिक अस्मिता कशा उफाळून येतात याची उदाहरणं आपण आजही समाजात पाहतो आहोत. तथाकथित सवर्ण, उच्चधर्मीय, उच्चजातीय लोकांकडून केला जाणारा दुजाभाव, द्वेष, अत्याचार अजूनही समाजात पाझरताना दिसतो.

चवदार तळ्याचा सत्याग्रह होत असताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लोकांना उद्देशून म्हटलं होतं, "चवदार तळ्याचे पाणी प्यायल्याने तुम्ही आम्ही अमर होऊ अशातला भाग नाही. आजपावेतो चवदार तळ्याचे पाणी प्यायलो नव्हतो तरी तुम्ही आम्ही काही मेलो नव्हतो. चवदार तळ्यावर जावयाचे ते केवळ तळ्याचे पाणी पिण्याकरिता नाही. इतरांप्रमाणे आम्हीही माणसे आहोत हे सिद्ध करण्याकरिताच त्या तळ्यावर आपल्याला जावयाचे आहे."

भारतातील जातीव्यवस्थेने शोषण केलेल्या तसंच त्यावेळी सवर्णांकडून 'अस्पृश्य' मानल्या जाणाऱ्या दलित जातींना सरकारी आणि सार्वजनिक मालमत्तेवर समान हक्क देणारा कायदा 1923 साली मुंबई कायदे मंडळाने संमत केला. त्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी महाड नगरपालिकेच्या पुढाकाराने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची सभा आयोजित करण्यात आली.

सार्वजनिक ठिकाणं, पाणवठे आणि चवदार तळं अस्पृश्यांसाठी खुलं करण्यात यावं यासाठी झालेल्या सत्याग्रहात सवर्ण समाजातील नेते मंडळीही सहभागी झाली होती. या ऐतिहासिक सत्याग्रहात तीन हजारांहून अधिक लोक सहभागी झाल्याची सरकार दफ्तरी नोंद आहे. 'आम्हीही माणसे आहोत' हे जगाला ठणकावून सांगण्यासाठीचा लढा मात्र अजूनही संपलेला नाही. त्यामुळे या महाडच्या सत्याग्रहाचं मोल आजही अधोरेखीत होतंय.

चवदार तळे

पाणी घेतलं म्हणून 'सवर्णां'कडून मारहाण

अगदी काही दिवसांपूर्वीची घटना आहे. उत्तर प्रदेशच्या गाजियाबादमधील डासनामध्ये एका मुस्लीम मुलाला मंदिराच्या आवारातील पाणी पिण्यावरुन मारहाण करण्यात आली. ही मारहाण करतानाचा व्हीडिओ शूट करण्यात आला आणि तो सोशल मीडियावर व्हायरल झाला. त्यानंतर उत्तर प्रदेशमधील पोलिसांनी  यादव आणि या दोन तरुणांना अटक केली. या मारहाणीत आरिफच्या डोक्याला आणि हाता-पायांना दुखापत झालीये. त्याला बेशुद्ध होईपर्यंत मारण्यात आलं असं त्याने बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

ज्या मंदिराच्या परिसरात पाणी पिण्यावरुन आसिफला मारहाण झाली त्या मंदिराच्या प्रवेशद्वारावर मुस्लीमांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाडच्या चवदार तळ्याचा ऐतिहासिक सत्याग्रह 20 मार्च 1927 या दिवशी झाला होता. त्यानंतर अनेक वर्षं हा दिवस 'समता दिन' तसंच 'सामाजिक सबलीकरण दिन' म्हणून साजरा केला जातो.