सामग्री: एलुरू सरकारी रुग्णालय

या रुग्णांमध्ये समान लक्षणं दिसून येत आहेत. मळमळ, आकडी येणे, अस्वस्थ वाटणे आणि बेशुद्ध पडणे ही लक्षणं असल्याची माहिती डॉक्टरांनी दिलीय.

हे रुग्ण एलुरू या शहरातले आहेत. हा आजार कशामुळे होतोय याचा तपास आरोग्य अधिकारी घेत आहेत.

कोरोनाची लागण झालेल्या रुग्णसंख्येत भारत जगात दुसऱ्या क्रमांकावर असताना हा अज्ञात आजार समोर आला आहे.

आंध्र प्रदेशात आतापर्यंत 8 लाखहून अधिक जणांना कोरोनाची लागण झाली आहे. कोरोनाच्या रुग्णसंख्येत आंध्र प्रदेश देशात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

गेल्या दोन दिवसांत रुग्णालयात मोठ्या संख्येने दाखल झालेल्या रुग्णांना कोरोनाची लागण झाल्याचे दिसून येत नाही. या सर्व रुग्णांची कोरोना टेस्ट निगेटिव्ह आल्याची माहिती राज्याचे आरोग्यमंत्री अल्ला काली कृष्णा श्रीनीवास यांनी दिली.

एलुरू येथील सरकारी रुग्णालयातील वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी इंडियन एक्सप्रेसला दिलेल्या माहितीनुसार, "जे लोक आजारी पडले आहेत त्यापैकी विशेषत: लहान मुलांना डोळ्यात जळजळ झाली आणि त्यांनी अचानक उल्टी करण्यास सुरुवात केली. यापैकी काही जण बेशुद्ध पडले तर काहींना अचानक झटका आल्यासारखे वाटले."

आतापर्यंत 70 जणांना रुग्णालयातून सोडण्यात आले असून 270 रुग्णांवर अद्याप उपचार सुरू आहेत.

या आजाराचे कारण शोधण्यासाठी विशेष वैद्यकीय टीम एलुरू येथे पाठवण्यात आल्याची माहिती आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री जगनमोहन रेड्डी यांनी दिली. ते रुग्णांना आणि त्यांच्या नातवाईंकांना भेटण्याची शक्यता आहे.व्हायरल संसर्ग असल्याचा कोणताही पुरावा रुग्णांच्या रक्ताच्या नमुन्यांमध्ये आढळला नाही अशी माहिती आरोग्यमंत्री श्रीनीवास यांनी दिली.

"हे रुग्ण ज्या भागात राहतात त्या ठिकाणची पडताळणी करण्यात आली. तपासाअंती हा आजार पाण्यातून किंवा वायू प्रदूषणामुळे झाला नसल्याचेही अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले." असंही त्यांनी सांगितले.

ते पुढे सांगतात, "हा गूढ आजार आहे आणि केवळ प्रयोगशाळेत चाचणी केल्यानंतर आजाराचे नेमके कारण लक्षात येऊ शकते."

विरोधी पक्ष तेलुगू देसमने हा आजार प्रदूषणामुळे होत असल्याचा दावा केला आहे. या घटनेची चौकशी करावी अशीही मागणी केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आंध्र प्रदेशात एका गूढ आजारामुळे एकाचा मृत्यू आणि 340  जणांना रुग्णालयात दाखल केले गेले आहे. यापैकी 180 पुरुष आणि 160 महिला आहेत.


सामग्री: एलेंका एर्मेन्क

55 वर्षांच्या मेजर जनरल एलेंका एर्मेन्क 28 नोव्हेंबरला लष्करप्रमुखाचा पदभार स्वीकारणार आहेत.

मेजर जनरल अलान गेडर यांच्या जागेवर त्यांची नियुक्ती होणार आहे. गेडर यांची फेब्रुवारी महिन्यात लष्करप्रमुखपदी नियुक्ती झाली होती.

एलेंका या माजी लष्कर कमांडर आहेत आणि युगोस्लावियापासून स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर 1991मध्ये त्यांनी लष्करातील कारकीर्दीला सुरुवात केली होती. त्या सध्या लष्कराच्या उपप्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत.

राष्ट्रपती बोरुट पाखोर यांनी म्हटलं आहे की, लष्करप्रमुखपदाची सूत्रे हाती घेतल्यांनतर एलेंका लष्कराचं काम प्रभावीपणे राबवतील.

राष्ट्रपती कार्यालयाकडून जारी करण्यात आलेल्या निवेदनात त्यांनी म्हटलं आहे की, "जगभरात सुरक्षेची चिंता निर्माण झाली आहे. स्लोवानियाला दुसऱ्या कोणत्याही देशाकडून प्रत्यक्षरित्या आव्हान मिळालेलं नसलं तरी देशाच्या सुरक्षेच्या दृष्टीनं लवकरात लवकर काम करणं गरजेचं आहे."

यावर्षीच्या सुरुवातीला लष्कराच्या तयारीसंबंधीच्या NATOच्या एका परीक्षेत स्लोवेनियाचं लष्कर अनुत्तीर्ण झालं होतं.

मेजर जनरल एर्मेन्क यांनी लंडनच्या रॉयल कॉलेज ऑफ डिफेन्समधून पदवी शिक्षण घेतलं आहे. तर इंटरनॅशनल स्टडीज या विषयात लंडनच्या किंग्ज कॉलेजमधून पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे.

स्लोवेनियाच्या सैन्यातील मनुष्यबळ जवळपास 7,500 इतकं आहे. यात सक्रिय आणि आरक्षित सैन्य या दोन्हींचा समावेश होतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लष्करप्रमुखपदी महिलेची निवड करणारा NATO देशांच्या समूहातला स्लोवेनिया हा पहिला देश ठरला आहे.


सामग्री: एल्फिन्स्टन रोड घटनेनंतर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने स्टेशन परिसरातील फेरीवाल्यांविरोधात आक्रमक पवित्रा घेतला. 1 नोव्हेंबर 2017 रोजी  दादर पश्चिम भागात मनसेचं आंदोलन झालं. पालिकेनेही या वेळी गांभीर्याने दखल घेत फेरीवाल्यांवर कारवाईचा बडगा उगारला. हायकोर्टाने रेल्वे स्टेशनपासून 150 मीटर हद्दीचा परिसर 'ना फेरीवाला क्षेत्र' म्हणून घोषित केला.

फेरीवाले विरुद्ध प्रशासन, असा हा लढा कुणाच्या जिवावर उठेल, असं कदाचित अनेकांना वाटलं नसेल. पण तेव्हापासून दादर पश्चिमेकडील फेरीवाल्यांचं आयुष्यच बदललं.

मलंग शेख (42) हे याच दादर पश्चिम परिसरात छबिलदास शाळेच्या गल्लीत आपल्या आईच्या मदतीने बांगड्या विकायचा व्यवसाय करायचे. त्यांची आई आशाबी हुसैन शेख या गेली 30-40 वर्षं इथे बांगड्या विकायचा व्यवसाय करतात. 20 वर्षांपासून मलंग यांनी आईला मदत करायला सुरुवात केली.

पालिकेच्या सततच्या कारवाईमुळे आणि राजकीय पक्षांच्या आंदोलनाच्या भीतीने त्यांचा व्यवसाय बंद पडायला आला. गेले चार-पाच महिने ते तणावाखाली होते.

आशाबी (आई) आणि जानू (विधवा बहीण)

अखेर त्यांनी गुरुवार 10 मे रोजी पहाटे चारच्या सुमारास आपल्या राहत्या इमारतीच्या 12 व्या मजल्यावरून उडी मारून आत्महत्या केली.

या आत्महत्येला नेमकं कोण जबाबदार आहे, हा प्रश्न आता दादरच्या फेरीवाल्यांना पडला आहे.

'उत्तम मराठी बोलायचा'

मलंग शेख त्यांच्या सह-फेरीवाल्यांमध्ये बाबा याच नावाने परिचित होते. त्यांच्या आत्महत्येनंतर या फेरीवाल्यांनाही धक्का बसला आहे.

"मलंगला आम्ही 'बाबा' म्हणायचो. त्याला गप्पा मारायला आवडायच्या. त्याच्या आईचा व्यवसाय सांभाळायला घेतल्यापासूनच आम्ही त्याला ओळखतो. आम्ही चहा प्यायला भेटायचो. पण गेल्या दोन-तीन महिन्यांपासून बाबाने आमच्याबरोबर चहाला येणं बंद केलं. आला तरीही गप्प गप्प असायचा," मलंग यांच्या ठेल्याजवळ आपला व्यवसाय करणारे संतोष सुर्वे सांगतात.

"काही पक्षांना परप्रांतीयांनी व्यवसाय करण्याबाबत आक्षेप आहे. मलंग तर धारावीत वाढला होता, उत्तम मराठी बोलायचा. अनेक फेरीवाल्यांप्रमाणे त्याचाही व्यवसाय पिढीजात होता. तरीही त्याला हा विरोध सहन करावा लागलाच," सुर्वे म्हणतात.

मलंग यांच्या ठेल्याच्या शेजारीच आपला बॅगांचा व्यवसाय करणारे मलंग यांचे मामेभाऊ चांद कासिम पटेल सांगतात, "आम्ही धारावीत एकाच भागात राहायचो. तो अत्यंत कुटुंबवत्सल माणूस होता. सहा महिन्यांपूर्वीपर्यंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

29 सप्टेंबर 2017. मुंबईकरांच्या आयुष्यातील एक काळा दिवस! या दिवशी एल्फिन्स्टन रोड स्टेशनवरच्या ब्रिजवर चेंगराचेंगरीत 23 जणांचे जीव गेले. आणि याच घटनेपासून सुरू झाली मलंग शेख या व्यक्तीची फरपट!


सामग्री: एल्फिन्स्टन रोड रेल्वे स्टेशनची घटना ही अफवेमुळेच झाल्याचा अहवाल

मुंबईच्या एल्फिन्स्टन रोड रेल्वे स्टेशनवर झालेली चेंगराचेंगरी ही पाऊस आणि पूल पडल्याच्या अफवेमुळे घडल्याचं रेल्वे प्रशासनाच्या चौकशी अहवालातून समोर आलं आहे.

29 सप्टेंबर रोजी घडलेल्या या घटनेत २३ प्रवाशांचा मृत्यू आणि ३८ प्रवासी जखमी झाले होते.

लोकसत्ता आणि महाराष्ट्र टाइम्समधील वृत्तांनुसार, पादचारी पुलाच्या पायऱ्यांवर "फुलं पडली, फुलं पडली" असा आवाज झाला. पण फुलांऐवजी "पूल पडला", अशी अफवाच पसरली आणि एल्फिन्स्टन रोडच्या त्या पुलावरील अपघातास कारणीभूत ठरली.

पावसाचा जोर, पावसापासून वाचण्यासाठी पुलावर प्रवाशांनी केलेली गर्दी आणि त्यातच पुलाबाहेरून येणाऱ्या प्रवाशांचा लोंढा, या बाबीही चेंगराचेंगरीला कारण ठरल्याचं या चौकशी अहवालात म्हटलं आहे.

एल्फिन्स्टन रोड स्टेशनवरील घटनेची दृष्य

दिवाळीपूर्वी कर्जमाफी मिळणार का?

दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ मिळणारच, याविषयी सरकार दावे करत असतानाच याबद्दल शंकाही व्यक्त केल्या जात आहेत.

दिवाळीपुर्वी कर्जमाफी मिळेल का?

दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ मिळेल, असा दावा सहकार मंत्री सुभाष देशमुख यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजनेच्या उपसमिती बैठकीत केला आहे.

दिव्य मराठीच्या वृत्तात म्हटलं आहे, की या योजनेंतर्गत 56 लाख 59 हजार शेतकरी कुटुंबांचे अर्ज प्राप्त झाले आहेत.

दिवाळीपूर्वी कर्जमाफी योजनेचा लाभ देण्यास सुरुवात करावी, अशा सूचना मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या बैठकीत संबंधितांना देण्यात आल्या.

दरम्यान, 'सामना'मध्ये आलेल्या वृत्तानुसार सध्या गावपातळीवर यंत्रणेला माहिती देण्यासाठी कार्यशाळा आयोजित केल्या जात आहे.

यानंतर हिरवा, पिवळा, लाल या तीन प्रकारच्या यादी प्रसिद्ध करून त्यांची खातरजमा केल्यानंतरच शेतकरी कर्जमाफीची संख्या निश्चित होणार आहे. पहिल्या टप्प्यात हिरव्या यादीनुसार शेतकऱ्यांची संख्या निश्चित केली जाणार आहे.

दरम्यान, या सर्व प्रक्रियेला आणखी महिनाभर लागण्याची शक्यता असल्याने, दिवाळीपूर्वी 'कर्जमाफीची साखर' शेतकऱ्यांच्या तोंडात पडण्याची शक्यता धूसर असल्याचे सध्यातरी दिसून येत आहे, असं 'सामना'मध्ये म्हटलं आहे.

काँग्रेस-भाजपात शाब्दीक चकमक

भारतीय जनता पक्ष आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघामध्ये महिलांना सापत्नभावाची वागणूक मिळते, असा आरोप काँग्रेसचे उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एल्फिन्स्टन रोड स्टेशनची घटनेबद्दल चौकशीचा अहवाल काय म्हणतो; दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ मिळणार का?; राहूल गांधी यांची संघावर टीका तर भारतीय जनता पक्षाचा अमेठीत मेळावा, या मोठ्या बातम्यांचा आढावा आजच्या या वृत्तात.

का घडली चेंगराचेंगरी ?


सामग्री: एल्बाट्रॉस

तो अद्भुत आहे, अविश्वसनीय आहे. आपल्या विचारांच्या पलिकडचा आहे. खुल्या आसमंतात तो हवेशी गुजगोष्टी करतो.

तो न थकता, जमिनीवर न उतरता एका महिन्यात 10 हजार किलोमीटरचं अंतर पार करू शकतो.

हयातीत तो 85 हजार किलोमीटरपर्यंत भरारी घेऊ शकतो.

तीन मीटर लांब पंख ही त्याची मोठी ताकद आहे. एकाच उड्डाणभरारीत तो समुद्रावर बराच काळ विहार करू शकतो.

हा आहे अल्बाट्रॉस...एक समुद्री पक्षी. अल्बाट्रॉस आता एक नवीन काम हाती घेणार आहे.

प्रशासनाला करणार मदत

अल्बाट्रॉस समुद्रातून मासे चोरणाऱ्या आणि समुद्री चाच्यांवर नजर ठेवणार आहे.  त्यांना पकडून देण्यात तो प्रशासनाला मदत करणार आहे.

मासेमार मासे पकडण्यासाठी समुद्रात जाळं टाकतात. मात्र अनेकदा यात माशांसोबत अन्य पक्षीही अडकतात.

एल्बाट्रॉस

बायकॅचिंगमुळे दरवर्षी हजारो पक्ष्यांचा मृत्यू होतो. अनेकदा बायकॅचिंगचा प्रश्न ऐरणीवर येतो. अल्बाट्रॉस आणि समुद्री काक यांना या बायकॅचिंगचा सर्वाधिक त्रास होतो.

समुद्री चाच्यांवर नजर

पर्यवेक्षकांच्या बरोबरीने इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या माध्यमातून बायकॅचिंग करणाऱ्यांवर करडी नजर ठेवण्यात आली. यानंतर अल्बाट्रॉस बायकॅचिंगमध्ये मोठ्या प्रमाणात घट झाली.

समुद्री चाच्यांच्या हालचाली टिपण्यासाठी दक्षिण महासागरात गस्ती नौका तैनात करण्यात आल्या.

प्रश्न हा की समुद्रात अवैध पद्धतीन मासे पकडणाऱ्या नौकांना रोखावं तरी कसं?

कोण परिणामकारक ठरतंय? कोण नाही? हे ठरवायला परिमाण नव्हतं.

आंतरराष्ट्रीय समुद्र

म्हणूनच अल्बाट्रॉसच्या बायकॅचिंगवर लक्ष ठेवणं अवघड आहे. समुद्रातही प्रत्येक देशाची सीमा निश्चित असते. त्या टप्प्यानंतर आंतरराष्ट्रीय समुद्र असतो. त्या भागावर देखरेख करणं कोणत्याही देशाला अवघडच आहे.

एल्बाट्रॉस

मात्र आता हे काम अल्बाट्रॉस करतील. महिनाभरात ते दहा हजार किलोमीटरचं अंतर कापतील आणि समुद्री चाच्यांची माहिती देतील.

मासे पकडण्यासाठी टाकण्यात आलेल्या जाळ्यांमध्ये अडकून अल्बाट्रॉस मरत होते.

संशोधकांनी अल्बाट्रॉस आणि मासे पकडणाऱ्या नौका यांच्यातील परस्परसंबंध समजावून घेतला.

पक्ष्यांचं बायकॅचिंग

संशोधकांनी हे समजून घेण्याचा प्रयत्न केला की समुद्री पक्षी माशांच्या संपर्कात नक्की केव्हा येतात?

कोणता पक्षी कोणाचा पाठलाग करतो हेही समजून घेण्याचा प्रयत्न आहे.

पक्ष्यांचं बायकॅचिंग सर्वाधिक कुठे होतं आहे हेही जाणून घेण्याचा प्रयत्न...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

समुद्री चाच्यांना हा पक्षी रोखणार!


सामग्री: एवढं सगळं घडत असतानाही बांगलादेश आर्थिक प्रगतीचे नवनवे अध्याय लिहित आहे. मात्र त्यांच्या या यशाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर फार चर्चा झाली नाही, हेही खरं.

उत्पादन क्षेत्रात बांगलादेश वेगानं विकास करतोय. कापड उद्योगात चीननंतर बांगलादेशचा दुसरा क्रमांक लागतो. गेल्या दशकभरात बांगलादेशची अर्थव्यवस्था 6 टक्क्यांच्या विकासदरानं वाढली आहे. जून 2018 मध्ये हा विकासदर 7.86 टक्क्यांवर पोहोचला होता.

बांगलादेशनं 1974साली भीषण दुष्काळ बघितला. त्यानंतर 16.6 कोटी लोकसंख्या असलेला हा देश आज अन्नधान्य उत्पादनात स्वयंपूर्ण झाला आहे. 2009 सालापासून बांगलादेशातील दरडोई उत्पन्न तिप्पट झालं आहे.

यावर्षी दरडोई उत्पन्न 1,750 डॉलर आहे. बांगलादेशातील बहुतांश जनता गरीब आहे. मात्र जागतिक बँकेने नुकत्याच जाहीर केलेल्या नवीन आकडेवारीनुसार बांगलादेशात दररोज 1.25 डॉलरमध्ये गुजराण करणारे 19 टक्के लोक होते. ही टक्केवारी आता 9 टक्क्यांपर्यंत खाली आली आहे.

शेख हसीना सलग तिसऱ्यांदा बांगलादेशचं नेतृत्व करायला सज्ज आहेत. हसीना यांच्या नेतृत्त्वामध्ये गेल्या काही वर्षांत बांगलादेश आशियातील सर्वांत यशस्वी राष्ट्र म्हणून उदयाला आलं आहे.

एक काळ होता जेव्हा बांगलादेश (तेव्हाचा पूर्व पाकिस्तान) पाकिस्तानमधला सर्वांत गरीब प्रदेश होता. 1971 साली स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतरही तिथं भीषण दारिद्य्र होतं. 2006 सालापासून चित्र बदललं आणि विकासाच्या स्पर्धेत बांगलादेशनं पाकिस्तानला मागे टाकलं.

'विकासदरात भारताला मागे टाकणार बांगलादेश'

बांगलादेशचा वार्षिक जीडीपी दर पाकिस्तानहून 2.5 टक्क्यांनी जास्त आहे. ख्यातनाम अर्थशास्त्रज्ञ कौशिक बासू यांच्या मते विकासदराबाबत बांगलादेश लवकरच भारतालाही मागे टाकेल.

बांगलादेशची लोकसंख्या दरवर्षी 1.1 टक्के दराने वाढत आहे. तर पाकिस्तानची लोकसंख्या दरवर्षी 2 टक्के दराने वाढत आहे. याचा अर्थ असाही होती की पाकिस्तानच्या तुलनेत बांगलादेशातलं दरडोई उत्पन्न वेगाने वाढत आहे.

बांगलादेश अत्यंत शांतपणे स्वतःचा कायापालट करत असल्याचं बोललं जातं. कौशिक बासू सांगतात, की बांगलादेशच्या समाजातील मोठ्या वर्गात बदलाचे वारे वाहत आहेत आणि तिथं महिला सशक्तीकरणही वेगाने सुरू आहे. बांगलादेशात सरासरी आयुर्मान 72 वर्षं झालं आहे. भारतात ते 68 वर्षं तर पाकिस्तानात 66 वर्षं आहे.

जागतिक बँकेच्या आकडेवारीनुसार 2017 मध्ये बांगलादेशात ज्या लोकांची बँक खाती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1971 साली पाकिस्तानचं विभाजन होऊन बांगलादेशची निर्मिती झाली. त्यानंतर बांगलादेशनं बरंच काही भोगलं आहे. भयंकर गरिबी, नैसर्गिक आपत्ती आणि आता जगातील सर्वांत मोठ्या स्थलांतराच्या प्रश्नाचा सामना ते करत आहेत. साडेसात लाख रोहिंग्या मुस्लिमांनी म्यानमार सोडून बांगलादेशात आश्रय घेतला आहे.


सामग्री: एवढंच नव्हे तर कोरोनाग्रस्त रुग्णांच्या संपर्कात आलेल्या 5,443 हायरिस्क कॉन्टॅक्ट्सना ट्रेस करून मुंबई महापालिकेने आयसोलेट आणि क्वारंटाईन केलंय.

मुंबईत कामानिमित्त अनेक परदेशी नागरिक येत असतात, शिवाय लाखो भारतीय नागरिक मुंबईतून परदेशी प्रवास करत असतात. याच प्रवाशांमुळे हा रोग देशात पहिल्यांदा जानेवारी महिन्यात तर राज्यात मार्च महिन्यात आढळून आला. आणि तिथूनच याचा प्रसार सुरू झाला.

गेल्या महिन्याभरात या परदेशवारीहून परतलेल्यांमुळे आता कोव्हिड-19 हळूहळू सामान्यांपर्यंत आणि अगदी मुंबईच्या झोपडपट्ट्यांमध्येही पोहोचलाय.

हा आजार पसरू नये म्हणून राज्य सरकारनं टप्प्या टप्प्यात मुंबईत लॉकडाऊन केली. मुंबईतल्या लोकल ट्रेन आणि बसने मोठ्या संख्येनं होणारा लोकांचा प्रवास सरकारसाठी डोकेदुखी ठरत होता. त्यामुळे आधी 17 मार्चपासून अंशतः झालेलं लॉकडाऊन 23 मार्चला संपूर्णपणे लागू करण्यात आलं. पण ठाकरे सरकारने सतत आवाहन करूनही लोकांनी प्रवास करणं बदं न केल्यामुळे अखेरीस लोकल ट्रेनही बंद करण्यात आल्या.

जसजसं स्क्रीनिंग आणि टेस्टिंगचं प्रमाण वाढत गेलं, तसतसा मुंबईमध्ये कोरोनाग्रस्तांचा आकडा वाढू लागला. पण मुंबई महापालिका आणि राज्य सरकारसाठी खरी डोकेदुखी तेव्हा सुरू झाली जेव्हा मुंबईच्या झोपडपट्यांमधून कोव्हिड-19ची प्रकरणं समोर येऊ लागली. त्यामुळे मुंबईत काही कंटेनमेंट झोन तयार करण्याचा निर्णय सरकारनं घेतलाय.

मुंबई महापालिकेने जाहीर केलेलं कंटेनमेंट झोन

पूर्व उपनगरं

चीता कॅम्प, मानखुर्द, चेंबूर, गोवंडी आणि शिवाजीनगर, घाटकोपर (पश्चिम) पवई, हिरानंदानी आणि चांदिवली, मुलुंड (पूर्व), नाहूर, भांडूपचा काही भाग

पश्चिम उपनगरं

ओशिवारा, जोगेश्वरी (पूर्व आणि पश्चिम), अंधेरी, अंधेरी एमआयडीसी, वर्सोवा, विलेपार्ले, कलिना, सांताक्रुझ (पश्चिम), खार (पश्चिम), वांद्रे (पश्चिम), कुर्ला

मध्य मुंबई

वरळी, प्रभादेवी, अॅन्टॉप हिल, लोअर परळ, शिवडी आणि कॉटनग्रीनचा काही भाग

दक्षिण मुंबई

मलबार हिल, कंबाला हिल, ग्रॅन्ट रोड, नागपाडा, मस्जिद बंदर, गिरगाव

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार, कंटेनमेंट झोन जाहीर केलेल्या प्रत्येक विभागात कोव्हिड-19 चे रुग्ण आढळून आले आहेत.

धारावीत कसा पोहोचला कोरोना?

कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळून आलेले मुंबईतले काही भाग सरकारने कंटेनमेंट झोन जाहीर केले आहेत. मात्र, वरळी, प्रभादेवी, गोवंडी, चीता कॅम्प,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई - देशाची आर्थिक राजधानी आता दिवसेंदिवस कोरोना व्हायरसचं केंद्रही बनत चालली आहे. राज्यात सध्या बाधितांचा आकडा 635वर पोहोचला आहे, ज्यापैकी 377 रुग्ण एकट्या मुंबईतून आहेत, तर आताच्या घडीला 400 पेक्षा जास्त कोरोनाग्रस्त रुग्ण उपचार घेतायत.


सामग्री: एवढंच नव्हे तर हर्षवर्धन यांनी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचं नेतृत्व म्हणजे आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचं उत्तम उदाहरण असल्याचंही म्हटलं होतं. जानेवारीपासून भारतानं 'व्हॅक्सिन डिप्लोमसी'अंतर्गत विविध देशांना लशी पुरवल्या.

हर्षवर्धन यांचा हा आशावाद नि आत्मविश्वास भारतात कोरोनाग्रस्तांची कमी होत जाणाऱ्या आकडेवारीच्या आधारावर बेतलेला होता. गेल्यावर्षी सप्टेंबरच्या मध्यात रुग्णसंख्या पिकवर असताना, 93 हजारहून अधिक रुग्ण दरदिवशी आढळत होते.

त्यानंतर यंदा फेब्रुवारीच्या मध्यात भारतात दरदिवशी सरासरी 11 हजार रुग्ण आढळत होते. कोरोनानं मृत्युमुखी पडणाऱ्यांची संख्याही कमी होऊन, दिवसाला 100 च्या खाली आली होती.

गेल्या वर्षापासून कोरोनाशी लढा दिला जातोय. राजकीय नेते, धोरणकर्ते आणि माध्यमातील काही लोक असं मानू लागले की, भारत कोरोनाच्या संकटातून बाहेर पडतोय. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना तर 'व्हॅक्सिन गुरू' उपाधी देऊनही सगळे मोकळे झाले होते.

निवडणुका आणि क्रिकेटचे सामने

यंदा फेब्रुवारी महिन्याच्या अखेरीस भारतीय निवडणूक आयोगानं पाच राज्यांमधील निवडणुका जाहीर केल्या. 18 कोटी 60 लाख लोक मतदार असलेल्या या राज्यांमधील 824 जागांची ही निवडणूक.

27 मार्चपासून मतदान सुरू झालेली ही निवडणूक अजूनही सुरू आहे. महिनाभर मतदानाचे टप्पे आहेत. पश्चिम बंगालमध्ये तर सर्वाधिक आठ टप्प्यात मतदान होत आहे. निवडणुकीचा प्रचारही मोठ्या प्रमाणात होत आहे. सुरक्षेचे नियम आणि सोशल डिस्टन्सिंग यांचा पार फज्जा उडाला.

त्यानंतर गेल्या महिन्यात मार्च महिन्याच्या मध्यात भारतीय क्रिकेट बोर्डानं भारत विरुद्ध इंग्लंड सामना पाहण्यासाठी 1 लाख 30 हजार क्रिकेट रसिकांना गुजरातमधील नरेंद्र मोदी मैदानात उपस्थित राहण्यास परवानगी दिली होती. यातील बरेच क्रिकेट रसिकांनी मास्कही परिधान करून आले नव्हते.

या घडामोडींच्या अवघ्या महिन्याभरात भारतात दुसऱ्या लाटेनं धडका देण्यास सुरुवात केली. भारतातील अनेक शहरात अचानक रुग्णसंख्या वेगानं वाढू लागली. पुन्हा लॉकडाऊन लागू करण्याची अनेक शहरांवर वेळ आली. एप्रिलच्या मध्यापर्यंत तर भारतात दिवसाला सरासरी एक लाखांहून अधिक रुग्ण सापडू लागले.

'कोरोनाचं संकट आणखी तीव्र होऊ शकतं'

रविवारी म्हणजे 18 एप्रिल रोजी एका दिवसात 2 लाख 70 हजार नवीन रुग्ण सापडले आणि 1600 हून अधिक रुग्णांचा मृत्यू झाला. हे दोन्ही एका दिवसातले आजवरचे विक्रम म्हणून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या महिन्याच्या म्हणजे मार्चच्या सुरुवातीला भारताचे आरोग्यमंत्री हर्षवर्धन यांनी घोषित केलं की, 'भारतातली कोरोना साथ संपत आली आहे.'


सामग्री: एवढंच नाही, तर सर्वोच्च न्यायालयाने 'दिल्ली आणि केंद्र सरकारला मुंबईने काय केलं हे पाहा' अशी सूचनाही केली होती.

कोरोना संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत देशभर अगदी हाहा:कार उडाला आहे. पण मुंबईत परिस्थिती हाताबाहेर गेलेली पहायला मिळाली नाही.

देशभर कौतुक होत असलेलं हे मुंबई महापालिकेचं 'मुंबई मॉडेल' काय आहे? कोरोना व्यवस्थापन कसं करण्यात आलं? आपण जाणून घेऊया...

ऑक्सिजनचं 'मुंबई मॉडेल'

'मुंबई मॉडेल' समजून घेण्यासाठी आपल्याला 2020 मध्ये जावं लागेल. गेल्यावर्षी मे-जूनमध्ये कोरोनासंसर्ग मोठ्या प्रमाणात पसरला. रुग्णालयात ऑक्सिजनची मागणी अचानक वाढली.

मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त पी. वेलारसू यांच्या खांद्यावर ऑक्सिजन व्यवस्थापनाची जबाबदारी देण्यात आली. ते म्हणतात, "रुग्णालयात ऑक्सिजन प्रणाली सामान्य ICU ला लागणारी होती. पण कोव्हिडमध्ये ऑक्सिजनची मागणी दुपटीने वाढल्याचं लक्षात आलं."

पालिकेने शहरातील पालिका आणि जम्बो कोव्हिड सेंटरमध्ये 13 हजार लीटर ऑक्सिजन साठवण्याची क्षमता असलेले प्लांट उभारले.

पी वेलारसू सांगतात, "21 ऑक्सिजन  टॅंक उभारण्यात आले. यामुळे ऑक्सिजन पुरवठ्यात अडचण आली नाही. ऑक्सिजन टॅंकर येण्यास उशीर झाला तरी रुग्णालयांना ऑक्सिजन मिळाला."

2021 च्या मार्चमध्ये मुंबईत रुग्णसंख्या वाढू लागली. दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या रुग्णसंख्येसोबत ऑक्सिजनची मागणी वाढली. कोरोनाच्या पहिल्या लाटेत 200 ते 210 मेट्रिक टन असलेली ऑक्सिजनची मागणी दुसऱ्या लाटेत 280 मेट्रीक टनापर्यंत पोहोचली. ऑक्सिजन टॅंकचा शहरातील रुग्णालयांना खूप फायदा झाला.

मुंबईची ऑक्सिजन टीम

पहिल्या लाटेच्या अनुभवातून मुंबई महापालिका शिकली होती. ऑक्सिजन खूप महत्त्वाचा होता. ऑक्सिजनची मागणी, गरज, वाहतूक, ऑक्सिजन वेळेत पोहोचेल याचं व्यवस्थापन करण्यासाठी 'ऑक्सिजन टीम' बनवण्यात आली.

अतिरिक्त आयुक्त पुढे सांगतात, "ऑक्सिजनच्या योग्य व्यवस्थापनासाठी टीम बनवली. अन्न व औषध विभाग, वॉर्ड अधिकारी आणि प्राणवायू उत्पादकांसोबत समन्वयासाठी सहा अधिकारी नियुक्त केले. रुग्णालयात ऑक्सिजनवर लक्ष ठेवण्यासाठी एक व्यक्ती नेमला. वॉर्डमध्ये दोन अधिकाऱ्यांवर ऑक्सिजन व्यवस्थापनाचं काम सोपवलं."

बाहेरच्या राज्यातून येणाऱ्या ऑक्सिजन टॅंकरची क्षणाक्षणाची माहिती घेतली. टॅंकर किती वाजता येणार, कुठे जाणार, कोणत्या रुग्णालयात यावर लक्ष ठेवलं.

"एप्रिलच्या तिसऱ्या आठवड्यात रुग्णालयांकडून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19 च्या त्सुनामीत ऑक्सिजन व्यवस्थापनात चांगलं काम केल्याने सुप्रीम कोर्टाने मुंबई महापालिकेच्या 'मुंबई मॉडेल'ची भरभरून स्तुती केली आहे.


सामग्री: एवढी दारू प्यायल्याने नेमकं काय होतं?

स्पिरीट या प्रकारात मोडणाऱ्या मद्यांमुळे तुम्हाला राग येऊ शकतो, तुम्हाला सेक्सी वाटू शकतं, रडू येऊ शकतं तर रेड वाईन किंवा बीअरमुळे तुम्हाला शांत, निवांत वाटू शकतं, असं यासंबंधी अभ्यास करणाऱ्यांनी म्हटलं आहे.

हा अभ्यास करणाऱ्यांनी 21 देशांतल्या 18 ते 34 वयोगटातल्या जवळपास 30,000 लोकांचा अभ्यास केला. या अभ्यासातून पुढे आलेले निष्कर्ष त्यांनी 'बीजेएम ओपन' या शोधमासिकात प्रसिद्ध केले.

अभ्यासात सहभागी झालेल्या लोकांनी स्पिरीट प्रकारात मोडणारी मद्यं तसंच बीअर आणि वाईन प्यायली. त्यातल्या बऱ्याच जणांचं म्हणणं पडलं की, वेगवेगळ्या प्रकारच्या मद्याचा त्यांच्यावर वेगवेगळा परिणाम झाला.

पाश्चिमात्य देशांत कधीमधी बीअर पिणं चांगलं मानलं जात असलं तरी सततच दारू पिण्याचे धोके या अभ्यासातून समोर येतील अशी अभ्यासकांना आशा आहे.

रागाचा पारा चढतो

जास्त काळ मद्य पित राहिलं की, लोकांना त्याची सवय होते. त्यामुळे काही काळानंतर हलकं वाटण्यासाठी लोक जास्त मद्य प्यायला सुरुवात करतात.

पण यामुळे काही वाईट परिणामही होऊ शकतात, असं पब्लिक हेल्थ वेल्स एनएचए ट्रस्टचे अभ्यासक प्रा. मार्क बेलीस सांगतात.

एका ऑनलाईन सर्वेक्षणात लोकांना वर्तमानपत्रं, मासिकं आणि सोशल मीडियावरून सहभागी करून घेतलं होतं. त्यात काही गोष्टी ठळकपणे समोर आल्या.

घरात की घराबाहेर?

अर्थात या सर्वेक्षणात काय घडतं हे समोर आलं. पण ते का घडतं याची कारणं समोर आलेली नाहीत.

"तुम्ही कोणत्या वातावरणात मद्यपान करता यावरही तुमच्या प्रतिक्रिया अवलंबून असतात. या अभ्यासात आम्ही लोकांना प्रश्न विचारला होता की, तुम्ही कुठे मद्यपान करता, घरी की बाहेर?" प्रा. बेलीस सांगतात.

मद्यप्राशन तुमचा मूड बदलवू शकतं?

"मद्यपान केल्यानंतर आपल्याला कसं वाटावं याबद्दलही लोकांच्या काही अपेक्षा असतात. ज्याला रिलॅक्स व्हायचं असेलं तो बीअर किंवा वाईन पिइल", ते म्हणतात.

वेगवेगळ्या मद्यांची जाहिरात आणि प्रमोशनवरही लोकांच्या मद्यनिवडीवर परिणाम करतं. "बऱ्याचदा प्रमोशन पाहून लोक आपल्या मूडला साजेसं मद्य निवडू शकतात. पण कधी कधी ही निवड चुकली तर नकारात्मक भावनाही येऊ शकते," असं प्रा. बेलीस म्हणाले.

"काही जण स्वतःला उत्साहित वाटावं किंवा आत्मविश्वास यावा म्हणून मद्यपान करतात. पण याचा उलटा परिणामही होऊ शकतो. लोकांना नकारात्मक भावनांनादेखील सामोर जावं लागू शकतं", ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मद्यप्राशनाचा भावनांशी काय संबंध आहे याविषयी एक अभ्यास करण्यात आला. त्याचा अहवाल नुकताच प्रसिद्ध झाला आहे. त्यानुसार वेगवेगळ्या प्रकारचं मद्य तुमचा मूड वेगवेगळ्या प्रकारे सेट करू शकतं.


सामग्री: एवढ्या दिवसांनंतर दिल्लीच्या सीमेवर काय परिस्थिती आहे? शेतकरी आहेत की गावी गेले? यापुढे शेतकऱ्यांची काय रणनिती असणार आहे याविषयी बीबीसी मराठीने गाझीपूर सीमेवर आंदोलन करणाऱ्या मराठी माणसाशी चर्चा केली.

संदीप गिड्डे पाटील हे सांगलीच्या तासगाव मध्ये राहतात. पण दिल्लीत किसान आंदोलन सुरू झाल्यापासून ते इथंच आहेत.

व्हीडिओ रिपोर्ट - गणेश पोळ

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नोव्हेंबर 2020मध्ये दिल्लीच्या सीमेवर सुरू झालेल्या किसान आंदोलनाला आता 100 दिवस होत आहेत.


सामग्री: एवरार्ड या मेडिकल संशोधकाला वाटायचं की तंबाखू इतकी शक्तिशाली आहे की डॉक्टरांची भविष्यात गरजच पडणार नाही.

ही झाली आजची परिस्थिती. मात्र अनेक शतकं तंबाखू सेवन 'आरोग्यदायी' मानलं जायचं. ज्या झाडापासून तंबाखू मिळते त्या निकोटिना वनस्पतीला सोळाव्या शतकात 'the holy herb' म्हणजे पवित्र औषधी वनस्पती किंवा 'God's remedy' देवाचं औषध म्हटलं जायचं.

त्याकाळचे डच वैद्यकीय संशोधक गिल्स एव्हेरार्ड यांना अशा विश्वास होता की निकोटिनामध्ये इतके गुण आहेत की त्याचा वापर केल्यास लोकांना डॉक्टरांची फारशी गरज पडणार नाही.

1587 साली प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या 'Panacea' म्हणजेच 'वैश्विक औषध' या पुस्तकात ते लिहितात, "याच्या धुरात विष आणि संसर्गजन्य रोगांसाठीची प्रतिजैवकं (antidote) आहेत."

रॉयल सोसायटी ऑफ मेडिसीन या नियतकालिकात प्रा.अनी कार्लटन यांनी लिहिलेल्या लेखात म्हटलं आहे, तंबाखूचा औषध म्हणून सर्वांत पहिल्यांदा वापर करणारा युरोपीयन होता अमेरिकेचा शोध लावणारा क्रिस्टोफर कोलंबस.

ज्यांना आपण आज क्युबा, हैती, बहामास म्हणतो, त्या बेटांवरचे लोक तंबाखू पाईपमध्ये टाकून तो ओढत असल्याचं कोलंबसच्या लक्षात आलं. ती माणसं कधीकधी एखादी जागा निर्जंतुक करण्यासाठी आणि रोग दूर करण्यासाठी तंबाखूची पानं जाळायची.

तसंच आज ज्याला आपण व्हेनेझुएला म्हणून ओळखतो तिथे पूर्वी चुनखडीमध्ये तंबाखू मिसळून त्याचा टूथपेस्ट म्हणून वापर व्हायचा. भारतात अजूनही ही पद्धत आहे.

भूतकाळातली अशी अनेक उदाहरणं आहेत.

सर्वाधिक तंबाखूच्या प्रजाती मूळच्या अमेरिकेतील होत्या. 15व्या शतकानंतर युरोपहून लोकांनी नवीन प्रजाती आणण्यास सुरुवात केली.

इ.स. 1500 मध्ये पोर्तुगिज शोधकर्ता पेड्रो अल्वारेस कॅब्रल ब्राझिलला पोहोचला. त्याने असं निरीक्षण नोंदवलं की त्या भागात शरिरावर येणारी फोडं किंवा चामखिळींसाठीसुद्धा बेटमचा (तंबाखूच्या झाडाला बेटमही म्हणतात) वापर व्हायचा.

इतकंच नाही तर फ्रान्सचे मिशनरी बर्नार्डिनो डी सॅहगन मेक्सिकोमधल्या काही वैदूंकडून गळ्यातल्या ग्रंथींचा आजार दूर करण्यासाठी तंबाखूच्या पानांचा वापर कसा करायचा, हे शिकले होते. गळ्यावर छोटासा काप देऊन त्या ठिकाणी तंबाखूची पानं गरम करून मिठात टाकून लावल्यास आराम मिळतो, असं त्याकाळी मानलं जाई.

तंबाखूचा हा औषधी गुणधर्म कळताच युरोपातले डॉक्टर आणि औषध तयार करणारे तज्ज्ञ त्याचा औषध म्हणून वापर करण्यास उत्सुक होते. ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अहवालानुसार कुठल्याही प्रकारच्या तंबाखूजन्य पदार्थांचं सेवन करणाऱ्या निम्म्या लोकांचा तंबाखूमुळे बळी जातो. दरवर्षी जवळपास 60 लाख लोकांचा तंबाखूसेवनामुळे मृत्यू होतो. तर जवळपास 9 लाख लोकांचा अप्रत्यक्ष स्मोकिंगमुळे (पॅसिव्ह स्मोकिंग - स्मोकिंग करणाऱ्यांच्या सान्निध्यात जास्तीत जास्त वेळ घालवल्यामुळे) मृत्यू होतो.


सामग्री: एव्हरेस्ट समीटच्या अलिकडं हिलरी स्टेपनजिक मनीषा वाघमारे

माउंट एव्हरेस्टचा शिखर माथा टप्प्यात दिसत असताना हिलरी स्टेपला ऑक्सिजन सिलिंडरचं रेग्युलेटर खराब झालं. ऑक्सिजनचा तुटवडा असताना एव्हरेस्ट शिखर सर केलं. खाली उतरताना 'स्नो ब्लाईंडनेस'चं संकट ओढावलं. गेल्या वर्षी याच हिलरी स्टेपपाशी मृत्यूच्या दाढेतून जिवंत परतल्यानंतर जिद्दीनं पुन्हा दुसऱ्या वर्षी तिथं पोहोचलेल्या 32 वर्षीय मनीषा वाघमारे यांच्या जिद्दीची कथा... त्यांच्याच शब्दांत..

माउंट एव्हरेस्ट शिखर सर करायचा निश्चय केल्यानंतर जानेवारी 2016पासून तब्बल 13 महिने खडतर प्रशिक्षण घेतलं. मोहिमेवर प्रचंड खर्च केला. पण गेल्या वर्षीची ही मोहीम अगदी अखेर शेवटच्या टप्प्यात अयशस्वी झाली.

एव्हरेस्टच्या अयशस्वी मोहिमेहून औरंगाबादला आल्यानंतर तीन महिने मला रिकव्हर व्हायला लागले. सप्टेंबर 2017मध्ये पुन्हा एकदा एव्हरेस्ट मोहिमेवर जायची तयारी सुरू केली. मे 2018मध्ये अखेर माझी चढाई यशस्वी झाली. मी एव्हरेस्टवीर झाले. त्याची ही गोष्ट - दोन मोहिमांची आणि माझ्या इच्छाशक्तीची.

यावर्षी एव्हरेस्ट समीट झाल्यानंतर टिपलेलं हे छायाचित्र.

माझं मूळ गाव परभणी. बारावीपर्यंतचं शिक्षण इथंच झालं. वडील भूमी अभिलेख कार्यालयात नोकरीला होते. ते व्हॉलिबॉलपटू होते. आम्ही चार बहिणी आणि एक भाऊ. घरी खेळाचं वातावरण असल्यानं पाचही जण खेळाडू. मी वयाच्या सहाव्या वर्षांपासून व्हॉलिबॉल खेळायला सुरुवात केली. राष्ट्रीय स्तरापर्यंत खेळले.

2004मध्ये इंडियन कॅडेट कोर्सतर्फे हिमालयातील केदारडोम इथं गिर्यारोहणासाठी गेले असता माझ्या कानातून आणि नाकातून रक्त आलं होतं. याच वर्षी अपेंडिक्सचं ऑपरेशन झालं. सहा महिने घरीच होते.

डॉक्टरांनी धावणं आणि उड्या मारणं आता जमणार नाही असं स्पष्ट सांगितलं होतं. माझं खेळाचं करिअर उद्ध्वस्त झालं होतं. त्याच वेळी मी गिर्यारोहणात करिअर घडवण्याचा निर्णय घेतला.

2006पासून माझा गिर्यारोहणाचा प्रवास सुरू झाला. 2013मध्ये एव्हरेस्ट सर करण्याचा निश्चय केला. त्यानंतर 7 खंडातील 7 सर्वोच्च शिखरं सर करण्याचा प्रवास सुरू झाला. 50 तासांत दहा शिखरं सर करण्याचा लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्ड केला.

गेल्या वर्षी मी पहिल्यांदा एव्हरेस्ट मोहीम ठरली तेव्हा 55 दिवसांच्या या मोहिमेसाठी 25 लाख 70 हजार रुपये खर्च येणार होता. त्यासाठी 15 लाख रुपयांचं कर्ज काढलं. ओळखीच्यांकडून हातउसने पैसे घेतले. सहा लाख...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

औरंगाबादेतल्या महिला महाविद्यालयात क्रीडा  संचालक  असलेल्या एव्हरेस्टवीर  मनीषा  वाघमारे यांनी बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी निरंजन छानवाल यांच्याशी शेअर केलेले दोन एव्हरेस्ट मोहिमांचे थरारक अनुभव...


सामग्री: एव्हलीन बीत्रिज एरनांदो क्रूज असं या 20 वर्षांच्या महिलेचं नाव आहे. बेकायदेशीर गर्भपाताच्या गुन्ह्याखाली झालेल्या या शिक्षेपैकी तिने तीन वर्षांचा कारावास भोगला आहे.

तिनं गर्भारपणात कोणतीही काळजी न घेतल्यामुळं (अर्भकाची) हत्या केल्याचा आरोप तिच्यावर ठेवण्यात आला होता. पण गरोदर असल्याची आपल्याला कल्पना नव्हती, अशी तिनं आणि तिच्या वकिलांनी भूमिका मांडली होती.

या खटल्याची पुन्हा सुनावणी होण्यासाठी प्रशासन याचिका दाखल करत असलं तरी या सुनावणीदरम्यान तिला घरी राहाण्याची परवानगी आज कोर्टाने दिली आहे.

सुटका झाल्यानंतर सामाजिक कार्यकर्त्यांनी तुरुंगाच्या दाराजवळ एकत्र येऊन "Evelyn, you are not alone" (एव्हलिन तू एकटी नाहीस), अशा घोषणा दिल्या.

2016च्या एप्रिल महिन्यात एव्हलीन एरनांदोने तिच्या घरीच प्रसाधनगृहात एका बाळाला जन्म दिला. प्रसूतीच्या वेळी खूप रक्त वाहून गेल्यामुळे तिची शुद्ध हरपली आणि त्यातच तिच्या बाळही वाचू शकलं नाही.

तिला रुग्णालयात दाखल करण्यात आल्यानंतर पोलीस आले, असं तिच्या आईने बीबीसीला सांगितलं.

गरोदर असल्याची कल्पना असती तर मी डॉक्टरकडे गेले असते, एव्हलीनने सांगितलं. तिच्या पहिल्या चौकशीमध्ये "आपल्यावर वारंवार बलात्कार झाल्याचं" सांगितलं होतं. बलात्काराची तक्रार करू नये, यासाठी तिला धमकावण्यात आलं होतं, अशी बाजू तिच्या वकिलांनी मांडली होती.

एरनांदोच्या गरोदरपणाचे सहा महिने पूर्ण झालेले होते. अधूनमधून रक्त जात असल्यामुळं ती मासिक पाळी असल्याचा समज झाला, त्यामुळे गरोदरपणाची लक्षणं आणि पोटदुखी, यामध्ये आपला गोंधळ झाल्याचा दावा तिनं केला.

"मला माझ्या बाळाला मारायचं नव्हतं. गरोदर असल्याचं मला माहीतच नव्हतं," असं तिनं कोर्टात सांगितलं. पण तिच्या या दाव्यावर न्यायाधीशांचा विश्वास बसला नाही.

तिचं मूल जन्मानंतर मृत झालं की आधीच मृत पावलं होतं, याच मुद्द्यावर खटल्यामध्ये सर्वाधिक भर देण्यात आला. मात्र संबंधित तज्ज्ञ ते निश्चित ठरवू शकले नाहीत.

गरोदर असल्याचं आपल्याला माहिती नव्हतं, या तिच्या दाव्यावर न्यायाधीशांचा विश्वास बसला नाही. (प्रातिनिधिक छायाचित्र)

1956 साली तयार करण्यात आलेल्या दंडसंहितेनुसार एल सॅल्व्हाडोरमध्ये गर्भपाताला बेकायदेशीर ठरवण्यात आले आहे. यामुळे एल सॅल्व्हाडोरमध्ये विविध कारणांनी गर्भपात होऊन किंवा मृत बालकांचा जन्म झाल्याचे कारण देणाऱ्या अनेक महिलांना तुरुंगवास भोगावा लागला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका प्रसाधनगृहात मृत अर्भकाला जन्म देणाऱ्या महिलेची तुरुंगातून सुटका करण्यात आली आहे. एल सॅल्व्हाडोरच्या एका कोर्टाने या महिलेला 30 वर्षं कारावासाची शिक्षा ठोठावली होती.


सामग्री: एस. एल. धर्मेगौडा यांची सुसाईड नोटही सापडली आहे. एएनआय या वृत्तसंस्थेने ही माहिती दिली आहे.

धर्मेगौडा यांचा मृतदेह सोमवारी मध्यरात्री दोन वाजता रेल्वे रुळावर आढळला, ते 64 वर्षांचे होते.

15 डिसेंबरला कर्नाटक विधानपरिषदेत गो-हत्या बंदी विधेयकावरून जोरदार गोंधळ घालण्यात आला. काँग्रेस आमदारांनी या विधेयकाला विरोध केला. यावेळी उपसभापतींना त्यांच्या खुर्चीवरून खाली खेचण्यात आले. या घटनेमुळे धर्मेगौडा गेल्या काही दिवसांपासून चर्चेत होते.

धर्मेगौडा यांच्या मृत्यूमुळे आता कर्नाटकच्या राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.

पोस्टमार्टम रिपोर्टनंतरच मृत्यूचे कारण स्पष्ट होऊ शकेल अशी माहिती कर्नाटक पोलिसांनी दिली आहे.

टाईम्स ऑफ इंडियाने दिलेल्या माहितीनुसार, "सोमवारी संध्याकाळी सात वाजता धर्मेगौडा यांनी घर सोडले. त्यांच्या खासगी वाहनातून ते बाहेर गेले. त्यांच्यासोबत सुरक्षा रक्षक नव्हते. त्यानंतर ते घरी परतले नाहीत."

नेमकं काय घडलं?

 "ते त्यांच्या खासगी कारमधून गेले आणि संध्याकाळी 6.45 च्या सुमारास होनसागरा गावापाशी पोहोचले. जेव्हा ते परत आले नाहीत, तेव्हा त्यांच्या कुटुंबियांनी पोलिसांना फोन केला आणि मोबाईल टॉवरच्या माध्यमातून त्यांनी धर्मेगौडा यांचा ठावठिकाणा शोधला. पहाटे 2 वाजण्याच्या सुमारास आम्हाला त्यांच्याबद्दल कळलं, अशी माहिती भाजप नेते सीटी रवी यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना दिली.

धर्मेगौडा यांच्या खिशात चिठ्ठी सापडल्याचंही रवी यांनी सांगितलं. "आपल्या संपत्तीच्या वाटपाबद्दल त्यांनी सूचना देऊन ठेवल्या आहेत आणि कुटुंबीयांची माफी मागितली आहे," असंही रवी यांनी सांगितलं.

 धर्मेगौडा यांचा राजकीय प्रवास स्थानिक स्वराज्य संस्थांपासून सुरू झाला होता. त्यानंतर ते आधी विधानसभेत आणि नंतर विधान परिषदेवर आमदार म्हणून निवडून गेले होते.

धर्मेगौडा यांचे बंधू एसएल भोजेगौडा हेसुद्धा आमदार आहेत. माजी मुख्यमंत्री आणि जेडीएसचे नेते एचडी कुमारस्वामी यांचे ते निकटवर्तीय मानले जातात.

माजी पंतप्रधान आणि जनता दल सेक्युलरचे नेते एचडी देवेगौडा यांनी धर्मेगौडा यांच्या धक्कादायक मृत्यूप्रकरणी दु:ख व्यक्त केले आहे.

ते म्हणाले, "एसएल धर्मेगौडा यांच्या मृत्यूची बातमी समजल्यावर धक्का बसला. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व शांत आणि साधे होते. त्यांच्या जाण्याने राज्याचे नुकसान झाले आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कर्नाटक विधानपरिषदेचे उपसभापती आणि जनता दलचे (सेक्युलर) नेते एस. एल. धर्मेगौडा यांचा मृतदेह रेल्वे रुळावर आढळला आहे. चिकमंगळुर या त्यांच्या मूळगावी हा प्रकार घडल्याचे समजते.


सामग्री: एसटी बसमध्ये विमानासारखी सेवा देतो हा कंडक्टर

एसटीच्या श्रीगोंदा आगारात कार्यरत असलेले सोपान जवणे हे एसटी प्रवासादरम्यान केवळ प्रवाशांची नुसती तिकिटच फाडत नाहीत, तर विमानातील कॅबिन क्रू मेंबर्सप्रमाणे प्रवाशांना प्रवासाबद्दलची माहिती आणि स्वच्छतेचं महत्त्व सुध्दा सांगतात.

श्रीगोंदा-नाशिक आणि श्रीगोंदा-जळगाव या गाडीवर ते कार्यरत आहेत.

दर शुक्रवारी दुपारी १२ वाजता ते श्रीगोंदा येथून औरंगाबादमार्गे रात्री जळगावला जातात. जळगावमध्ये रात्री मुक्काम करून पुन्हा सकाळी ६ वाजता औरंगाबादमार्गे श्रीगोंद्याला जातात.

जळगाव ते श्रीगोंदा एसटी

जवणे प्रवाशांची तिकिट काढत असतानाच, सूचना देण्यास सुरुवात करतात.

यामध्ये गाडी कुठून कुठे जात आहे, चालक आणि वाहक यांची नावं, बस क्रमांक, तसंच तिकिटाचे दर काय आहेत याची माहिती त्यांच्या या अनाउंसमेंटमध्ये असते.

तिकिट तसंच सुटे पैसे तपासून घ्या, गाडी स्वच्छ ठेवा, कचरा करू नका, खिडकी बाहेर हात काढू नका अशा अनेक सूचना ते प्रवाशांना देतात.

जवणे यांना ही कल्पना कशी सुचली असं विचारलं असता ते सांगतात,

"2004 ला एसटीची 13 टक्के भाडेवाढ झाली, प्रवाशांच्या तिखट प्रतिक्रिया उमटल्या. अनेकांनी पत्र लिहीली. त्यात काहींनी एसटीच्या अनेक त्रुटी दाखवल्या होत्या."

"एक पत्र माझ्या वाचनात आलं. मला वाटलं की या प्रवाशाला ज्या सेवा हव्या आहेत त्या आपण देऊ शकतो.  त्यातूनच मी 2005 पासून हे सुरू केलं."

जवणे यांचा हा अभिनव उपक्रम प्रवाशांनाही खूप आवडतो. काही प्रवासी तर मुद्दाम याच बसनं प्रवास करणं पसंत करतात.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एसटीमध्ये विमानासारखी सेवा मिळणं प्रवाशांसाठी एक सुखद अनुभव असतो. गेली 12 वर्ष अव्याहतपणे ही सेवा देणारे एसटी कंडक्टर सोपान जवणे यांनी अनोखा आदर्श जपला आहे.


सामग्री: एसटी सँडवर एसटीची वाट पाहणाऱ्या आजी

एस.टी कर्मचाऱ्यांच्या नेमक्या मागण्या काय आहेत आणि अचानक संपाचं हत्यार उगारण्याचा उद्देश काय, हे जाणून घ्यायचा प्रयत्न केला.

कोल्हापुरातल्या शाहूवाडी तालुक्यातल्या सरूड गावातून भेडसगावला जाण्यासाठी निघालेल्या पारूबाई पाटील यांनाही या संपाचा फटका बसला आहे.

त्या म्हशीचं दूध डेअरीत देण्यासाठी निघाल्या होत्या. "कामानिमित्त बाहेर गेलेल्या लोकांना संध्याकाळी सातच्या आत घरात यावं लगतं. त्यात जर डेअरीत वेळेत दूध पोहोचवलं नाही तर ते घेणार नाही आणि ते घरातच ठेवावं लागणार, असे एक न अनेक तोटे सोसावे लागतात एसटी नसल्यानं," असं त्या बीबीसी मराठीशी बोलत होत्या.

कोल्हापुरात संपामुळे एसटी स्टँडवर शुकशुकाट होता.

भंडारा जिल्ह्यातल्या साकोली आगारामध्ये कंडक्टर म्हणून काम करणाऱ्या सविता कापगते आपली व्यथा मांडताना म्हणाल्या, "गेल्या ८ वर्षांत माझ्या पगारात फक्त साडेचार हजार रुपयांची वाढ झाली. मी २०१०मध्ये नोकरीला सुरुवात केली तेव्हा माझा पगार ५ हजार होता आणि आज तो ९ हजार ५४० रुपये झाला आहे. सकाळी ७ वाजल्यापासून रात्री ८ वाजेपर्यंत, दररोज ३० कि.मी ये - जा करूनही  आम्हाला पगार वाढ मिळत नाही. इतक्या कमी पैशांत घर कसं चालणार?" असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला आहे.

हा संप कोणत्याही एका संघटनेने पुकारलेला नाही. त्यामुळे एसटी कर्मचाऱ्यांमध्येच या संपाबाबत संभ्रमाचं वातावरण आहे. यापूर्वी एसटी कर्मचाऱ्यांनी दिवाळीत संप केला होता.  त्यानंतर आता हा अघोषित संप सुरू झाला आहे.

पगारवाढीसह अनेक मागण्यांसाठी एसटी कर्मचाऱ्यांनी हे कामबंद आंदोलन सुरू केलं.  अचानक काम बंद केल्यानं प्रवाशांचे मोठे हाल झाले आहेत.

औरंगाबाद एसटी स्टँडवर गाड्या नसल्यामुळे प्रवाशांचा खोळंबा झाला होता.

नाशिकमध्ये एसटी कर्मचाऱ्यांच्या संपाला संमिश्र प्रतिसाद मिळाल्याचं दिसतंय. ग्रामीण भागात ६०-७०% एसटी बसेस रस्त्यावर दिसत आहेत. शहर मात्र वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. या संपात शिवसेना प्रणित एसटी संघटना वगळता, इंटक आणि इतर संघटना सहभागी झाल्या आहे.  तर मुंबईमध्येही अशीच काही परिस्थिती पहायला मिळत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पगारवाढीसह अन्य मागण्यांसाठी एस.टी राज्यभरात कर्मचाऱ्यांनी काल मध्यरात्रीपासून संप पुकारला आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागाची लाइफलाईन म्हणून समजल्या जाणाऱ्या एसटीची सेवा पुरती कोलमडली आहे. सकाळपासून एसटी स्थानकांतून फार कमी बस सुटल्या. यामुळे प्रवाशांचा चांगलाच खोळंबा झाला आहे.


सामग्री: एसप्लनेड मॅन्शन

रस्त्यावरून ये-जा करणाऱ्या नवख्या लोकांनाच काय, तर कित्येक मुंबईकरांनाही तिच्या गौरवशाली इतिहासाची कल्पना नसावी. इथंच मुंबईतला पहिला 'चित्रपटाचा शो' झाला होता.

काळाच्या ओघात पाय घट्ट रोवून, वर्षानुवर्ष उन्हा-पावसाचा मारा झेलत, मुंबईच्या बदलत्या रूपाची साक्षीदार बनलेली ही इमारत काही वर्षांपासून दुरवस्थेत आहे आणि गेल्या काही दिवसांत पुन्हा चर्चेत आली आहे.

गेल्या वर्षी जुलैमध्ये या इमारतीच्या गॅलरीचा काही भाग कोसळला होता. त्यानंतर ही इमारत धोकादायक असून, ती खाली करून दुरुस्तीसाठी १५ मे पर्यंत म्हाडाकडे देण्याचा आदेश मुंबई उच्च न्यायालयानं दिला होता.

त्याविरोधात इमारतीतले जवळपास दीडशे भाडेकरू सर्वोच्च न्यायालयात गेले होते, जिथे त्यांना ३० मे पर्यंतची मुदतवाढ दिली मिळाली होती. त्यानंतर आता सर्व रहिवाशांनी इमारत खाली केली आहे आणि या प्रकरणी 4 जून रोजी पुढची सुनावणी होणार आहे.

पण एसप्लनेड मॅन्शन दुरुस्तीच्या मुद्द्यावरून चर्चेत येण्याची ही पहिली वेळ नाही. २००७-२००८पासून म्हणजे गेली जवळपास बारा वर्षं या इमारतीच्या दुरुस्तीचं घोंगडं भिजत पडलं आहे. पण ही इमारत इतकी महत्त्वाची का आहे?

इतिहासाची साक्षीदार

एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यावर ब्रिटिशांनी मुंबईची सात बेटं एकत्र आणल्यावर हे शहर आकार घेऊ लागलं. त्यानंतर 1867-1871 दरम्यानच्या काळात बांधलेली ही इमारत म्हणजे मुंबईतलं त्या काळातलं एक आलिशान हॉटेल होतं. मालक जॉन हडसन वॉटसनच्या नावावरून त्याचं वॉटसन्स हॉटेल असं नामकरण झालं होतं. लंडन आणि पॅरिससारख्या शहरांमध्ये तेव्हा उभ्या राहात असलेल्या हॉटेल्ससारखंच हॉटेल मुंबईत उभारण्याचा वॉटसनचा मानस होता.

या हॉटेलचं पुढे काय होणार?

या काळात 'बॉम्बे' म्हणूनही ओळखल्या जाणाऱ्या या शहराला अनेक युरोपियन नागरीक भेट द्यायचे, तेव्हा याच वॉटसन्स हॉटेलमध्ये राहायचे.

भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठीही ही इमारत महत्त्वाची आहे, असं वास्तुविशारद आणि ज्येष्ठ शहररचनाकार हर्षद भाटिया नमूद करतात. "वॉटसन्स हॉटेलमध्येच ७ जुलै १८९६ रोजी ल्युमिएर बंधूंनी पहिला सिनेमॅटोग्राफ पिक्चर दाखवला होता. भारतीय सिनेजगताची सुरुवात मुंबईत झाली होती आणि तिची पाळंमुळं एकप्रकारे याच इमारतीत रोवली गेली होती."

१९२०च्या आसपास वॉटसन्स हॉटेल बंद पडलं आणि मग १९४४च्या सुमारास इमारतीचं नामकरण एसप्लनेड मॅन्शन असं करण्यात आलं. शेजारीच कोर्टाची इमारत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईच्या फोर्टमधील काळा घोडा परिसरात, जहांगीर कलादालनासमोर, ए डिमेलो रोडच्या कोपऱ्यावर एसप्लनेड मॅन्शन उभी आहे. आज नाही, तर गेल्या दीडशे वर्षांपासून.


सामग्री: एससीओच्या बैठकीत सहभागी होण्यासाठी भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर चार दिवसांच्या रशिया दौऱ्यावर आहेत. मॉस्कोत बुधवार-गुरुवारी होणाऱ्या या बैठकीचं यजमानपद रशियाचे परराष्ट्र मंत्री सर्जेई लॅव्हॉव्ह भूषवणार आहेत.

चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी हे द्विपक्षीय बैठका घेतील आणि तिन्ही देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या भोजन बैठकीत सहभागी होतील असं परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते झाओ लिजियान यांनी सांगितलं.

शांघाय सहकार्य संघटनेची स्थापना रशिया, चीन, किर्गिझ प्रजासत्ताक, ताजिकिस्तान, उझबेकिस्तान या देशांच्या अध्यक्षांनी 2001 साली शांघायमधील एका परिषदेत केली. 2005 मध्ये भारत आणि पाकिस्तान यांचा निरीक्षक म्हणून समावेश करण्यात आला. 2017 मध्ये भारत आणि पाकिस्तानला पूर्ण सदस्य म्हणून सामावून घेण्यात आलं.

दरम्यान भारत-चीन सीमेवर वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची भेट होण्याआधी दोन्ही देशांच्या लष्करी कमांडर्सनी पूर्व लडाखमध्ये भेट घेतली.

पूर्व लडाखमधील वातावरण निवळावे यासाठी मार्ग काढण्यावर लक्ष केंद्रित असेल.

भारत आणि चीन दरम्यान 3500 किलोमीटर लांब सीमा आहे आणि दोन्ही देशांमध्ये सीमावाद सुरू आहे. या वादावरून दोन्ही देशात 1962 साली युद्धही झालेलं आहे.

लडाखच्याच गलवान व्हॅलीमध्ये 15 जूनला दोन देशांमध्ये चकमक झाली होती यात 20 भारतीय सैनिकांचा मृत्यू झाला होता. यानंतर दोन्ही देशांमध्ये चर्चेच्या फेऱ्या होत आहेत पण अजूनही तणाव कायम आहे.

पॅंगॉग लेक जवळ चीनच्या सैन्याने 29 आणि 30 ऑगस्टला घुसखोरी करण्याचा प्रयत्न केला. पण सर्व्हेलन्स कॅमेऱ्यामुळे भारताला या हालचालीची आधीच माहिती मिळाली आणि त्यांनी हा प्रयत्न उधळून लावल्याचं लष्कराच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

भारत-चीन सीमेवरील परिस्थिती सध्या नाजूक असल्याचं लष्करप्रमुख मनोज नरवणे यांनी म्हटलं आहे.

पँगाँग सरोवराच्या दक्षिण किनाऱ्यालगतची जैसे थे परिस्थिती बदलण्यासाठी नुकतेच चीनने प्रयत्न केले होते. त्याचा आढावा घेण्यासाठी लष्करप्रमुख जनरल मनोज नरवणे यांनी गुरुवारी लडाखचा दोन दिवसांचा दौरा केला.

भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि चीनचे संरक्षण मंत्री वेई फेंघे यांच्यात 5 सप्टेंबर मॉस्कोमध्ये बैठक झाली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शांघाय सहकार्य संघटनेच्या मॉस्कोत होणाऱ्या बैठकीच्या निमित्ताने भारत, रशिया आणि चीनचे परराष्ट्र मंत्री सहभागी होतील अशी माहिती चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने दिली आहे.


सामग्री: ए्प्रिल 1994मध्ये शेजाऱ्यानेच त्यांच्यावर हल्ला केला होता. त्याने सुरा काढला आणि माझ्या दोन मुलांचा गळा कापला होता. पण मरीये आणि त्यांचे शेजारी सेलेस्टीन परत त्याच गावात शांततेत राहत आहेत.

रवांडामध्ये 1994मध्ये झालेल्या नरसंहरात 8 लाखाहून जास्त टुटसी आणि मवाळ हुतू लोकांना मारलं गेलं. हे सगळं फक्त 100 दिवसांत घडलं होतं.

सरकारच्या प्रपोगंडामुळे हा नरसंहार घडला होता असं स्थानिक पत्रकार टॉम एनदाहिरो सांगतात.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रवांडाच्या अॅनी-मरीये या 1994च्या रवांडातल्या नरसंहारातून वाचल्या. पण त्यांचा थोरला मुलगा वाचला नाही. तो 11 वर्षांचा होता.


सामग्री: ऐंशी वर्षांची स्विमर आज्जी!

या पोहणाऱ्या आजी या वयात नियमित सराव करतात आणि इतरांनाही पोहण्याचे धडे देतात.

दीड वर्षांपूर्वी गुजरातमध्ये फिरायला गेलेल्या निर्मला भिडे यांना एका गायीने धडक दिली. या धडकेमुळे त्यांच्या बरगड्यांना इजा पोहोचली होती.

निर्मला भिडे यांनी डॉक्टरांकडे जायला नकार देत फक्त आपल्या 'स्विमिंग थेरपी'वर विश्वास ठेवला. "या व्यायामामुळेच मी पुन्हा चालू शकले," निर्मला भिडे सांगतात.

स्विमिंगची आवड कशी?

निर्मला भिडे यांना लहानपणापासूनच पोहायची आवड होती. वयाच्या चौथ्या वर्षी डहाणूला असताना त्या आपल्या मैत्रिणींबरोबर विहिरीवर पोहायला जायच्या.

"त्या वेळी पोहायचं की नाही, असा पर्याय आमच्याजवळ नसायचा. बरोबरच्या चार मुलींनी उडी मारली की, आपणही त्यांच्याबरोबर उडी मारायची हा शिरस्ता होता," निर्मलाताई त्यांच्या बालपणीच्या आठवणींमध्ये रमतात.

तेव्हापासून निर्मलाताई आणि पाणी यांचं गहिरं नातं जुळलं. कॉलेजमध्ये असताना त्या मुंबईत सुटीला काकांकडे आल्या की, मफतलाल क्लबच्या तरण तलावात बहिणींबरोबर पोहायला जात. त्या वेळी त्यांनी तरण तलावात पहिल्यांदाच उडी मारली.

आजही निर्मलाताई नेमानं पोहायला जातात.

लग्नानंतर त्या मुंबईतील शिवाजी पार्क भागात राहायला आल्या. मुलांना पोहण्याच्या वर्गांना घातल्यावर पहिल्यांदा त्यांनी महिला प्रशिक्षकांना पोहण्याचे धडे देताना बघितलं.

"तोपर्यंत मी स्विमिंग करत होते. पण प्रत्येक स्ट्रोकमध्ये एक डौल असतो, हे तिथे बघून मला कळलं. तिथे मी सराव केला आणि नंतर जिथे जाईन तिथे पोहणं चुकवलं नाही," निर्मलाताई सांगतात.

लहान मुलांना स्विमिंगचे धडे

निर्मलाताईंचे पती विनायक भिडे 'टाटा' मध्ये इंजिनीअर होते. सततच्या बदल्यांमुळे त्या भिवपूर, पानिपत, मुंबई अशा अनेक शहरांमध्ये राहिल्या.

"प्रत्येक शहरातल्या तरण तलावात मी माझ्या लहान मुलांसह पोहायला जायचे. माझ्या मुलांना धडे देताना मी तिथे येणाऱ्या इतर मुलांनाही शिकवायला सुरुवात केली. मला शिकवणं आवडायला लागलं," त्या म्हणतात.

प्रत्येक स्ट्रोकचा सराव करणं त्या खूप नंतर शिकल्या

काही वर्षं त्या बगदादला असताना तिथेही हे प्रशिक्षण त्यांनी चालूच ठेवलं. या वेळी त्या आपल्या नातवाला पोहण्याचे धडे देण्यासाठी तरण तलावात उतरल्या होत्या.

स्विमिंग कॉश्चुममध्ये त्यांना बघून अनेक महिला अवाक व्हायच्या. "कौतुक करण्यापेक्षा तुम्हीही पाण्यात उतरा. बघा, तुम्हालाच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वयाच्या 80व्या वर्षी गुडघेदुखी, सांधेदुखी, मधुमेह, रक्तदाब वगैरे कोणतीही चर्चा न करता आसपासच्या लहानग्यांबरोबर पोहण्यासाठी तरण तलावात उतरणाऱ्या निर्मला भिडे आसपासच्या अनेकांना स्फूर्ती देतात.


सामग्री: ऐकायला थोडं विचित्र वाटतं. पण हे खरं आहे. थांबा पुढे वाचा. हे प्रकरणच मोठं रंजक आहे.

31 वर्षीय क्लॉडिया कँपनेला ब्रिटनच्या एका विद्यापीठात स्टु़डंट सपोर्ट अॅडमिनिस्ट्रेटर आहे. फावल्या वेळात ती शी दान करते.

ती सांगते, "माझ्या काही मित्रमैत्रिणींना असं वाटतं की हे थोडं विचित्र आहे. मला त्याची काळजी वाटत नाही. हे दान करणं अतिशय सोपं आहे. मी फक्त एका संशोधनात मदत करत आहे. मला काही योगदान दिल्याचा आनंद आहे."

खरं पाहता तिच्या विष्ठेत काही चांगले जंतू आहेत. तिची विष्ठा एखाद्या रुग्णाच्या आतड्यांमध्ये टाकून त्यावर उपचार केले जातील. ज्यामुळे तो रुग्ण बरा होऊ शकतो.

त्यामुळे हे 'शी दान' किती उपयुक्त आहे, याची क्लॉडियाला कल्पना आहे. म्हणूनच ती हे दान करतेय. पण तिची विष्ठा खरंच इतकी खास आहे का?

वैज्ञानिकांचं असं मत आहे की काही लोकांच्या विष्ठेत काही जीवाणू असतात. त्यांच्या मदतीने एखाद्या रुग्णाच्या आतड्ंयाचा रोग बरा होऊ शकतो.

सुपर पू डोनर्स

क्लॉडिया सांगतात की 'विष्ठा दाता' व्हायचं होतं, कारण त्यांनी असं वाचलं होतं की व्हीगन लोकांच्या विष्ठेत चांगले जीवाणू म्हणजेच बॅक्टेरिया असतात.

मात्र व्हीगन डायट घेणाऱ्या लोकांची विष्ठा चांगल्या दर्जाची असते, असा पुरावा कुठेही उपलब्ध नाही. मात्र दर्जेदार विष्ठा कशामुळे तयार होते, यावर संशोधन अजूनही सुरू आहे.

डॉ. जस्टिन ओसुलीवन ऑक्लंड युनिव्हर्सिटीत मॉलिक्युलर बायोलॉजिस्ट म्हणून काम करतात. ते सुपर पू डोनर्स च्या सिद्धांतांवर काम करत आहेत.

सुपर पू म्हणजे काय?

माणसाच्या आतड्यांमध्ये चांगले आणि वाईट, अशा दोन्ही प्रकारचे जीवाणू असतात. हे दोन्ही सुक्ष्म जीव एकमेकांपासून वेगळे असतात.

मात्र वैद्यकीय क्षेत्रात अशा प्रकारे विष्ठेला दुसऱ्यांच्या आतड्यात टाकण्याचं तंत्रज्ञान नवीन आहे. काही दाता आपली विष्ठा दान करून पैसा कमावतात असंही या संशोधनात समोर आलं आहे.

डॉ. जस्टिन ओ'सुलीवन सांगतात, "आम्हाला जर कळलं की हे सगळं कसं होतं तर विष्ठा प्रत्यारोपण आणखी प्रभावीपणे होऊ शकेल. अल्याझायमर्स, मल्टीपल स्क्लेरॉसिस आणि अस्थमा यांसारख्या आजारंच्या जीवाणूंशी निगडीत रोगांमध्ये विष्ठेची चाचणी घेण्यात येते."

जॉन लँडी हे इंग्लंडच्या एका रुग्णालयात पोटाच्या विकाराचे तज्ज्ञ आहेत. विष्ठा प्रत्यार्पणाच्या कामात ते मदत करतात.

"एखादी व्यक्ती सुपर पू डोनर कसा होतो, त्याची कारणं काय आहेत हे आम्हाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही रोज एका झटक्यात फ्लश करून टाकता ती शी कुणाचे प्राण वाचवू शकते, असं सांगितलं तर? आणि त्यासाठी विष्ठा किंवा शी दान करण्याचीही एक पद्धत आली आहे, असंही सांगितलं तर?


सामग्री: ऐकायला-वाचायला थोडंसं आश्चर्यकारक नि धक्कादायक असलं, तरी हे खरंय.

'सामना' वृत्तपत्राच्या कोकण आवृत्तीच्या पहिल्या पानावर नाणार प्रकल्पाचे फायदे सांगणारी जाहिरात प्रसिद्ध झालीय. रत्नागिरी रिफायनरी अँड पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेड (RRPCL) या कंपनीनं ही जाहिरात दिली आहे.

या जाहिरातीवरुन आणि त्यातही ज्या वृत्तपत्रात आलीय त्यावरुन आता राजकीय धुरळा उडण्यास सुरुवात झाली आहे.

माजी खासदार निलेश राणे यांनी हा फोटो ट्वीट केलाय.

कारण 'सामना' हे शिवसेनेचे मुखपत्र असून, खासदार संजय राऊत हे कार्यकारी संपादक आहेत. शिवसेनेनंच नाणार प्रकल्पाला तीव्र विरोध केला होता.

त्यानंतर याआधीच्या सरकारनं म्हणजेच फडणवीस सरकारनं नाणार तेलशुद्धीकरण प्रकल्प रत्नागिरीतून रायगड जिल्ह्यात हलवण्याचा निर्णय घेतला होता.

मात्र, आता शिवसेनेच्याच मुखपत्रात जाहिरात आल्यानं पुन्हा वादाला तोंड फुटलंय.

'नाणार'च्या जाहिरातीवरुन भाजपनं शिवसेनेवर टीका केलीय. भाजपचे नेते आणि विधानपरिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं, "शिवसेनेच्या दुटप्पी भूमिका सातत्यानं पुढं येत आहेत. त्यांची नेमकी भूमिका स्पष्ट होणं आवश्यक आहे. या वृत्तपत्राचे मालक उद्धव ठाकरे आहेत, तर संपादक संजय राऊत आहेत. त्यामुळं या जाहिरातीला शिवसेनेचं समर्थन आहे, असाच अर्थ होतो. कारण नाणार कसा उपयुक्त आहे, याची वैशिष्ट्यं सांगणारी ही जाहिरात आहे. ती काही डोळे झाकून जाहिरात छापलीय, असं होऊ शकत नाही."

तर या जाहिरातीमुळं शिवसेनेवर होणाऱ्या टीकेला रत्नागिरी-सिंधुदुर्गचे शिवसेना खासदार विनायक राऊत यांनी उत्तर दिलंय. खासदार राऊत यांनी बीबीसी मराठीशी बातचीत केली. ते म्हणाले, "रिफायनरीनं दिलेली जाहिरात 'सामना'नं वर्तमानपत्र म्हणून जाहिरात स्वीकारलीय. याचा अर्थ शिवसेनेनं ती जाहिरात स्वीकारलीय, असा होत नाही. शिवसेनेची भूमिका ठाम आहे. नाणार प्रकल्प पूर्णपणे बासनात गुंडाळला गेलाय. एका जाहिरातीमुळं त्या प्रकल्पाला पुनरुज्जीवन मिळालं असा होत नाही."

मात्र, अशाप्रकारची जाहिरात रिफायनरी कंपनीकडून दिली जाते, याचा अर्थ कंपनी तिथं सक्रिय आहे का, असा प्रश्न खासदार विनायक राऊतांना विचारला असता, ते म्हणाले, "रिफायनरीचं ऑफिस रत्नागिरीला चालू असेल-नसेल, ते आम्ही काही पाहिलं नाहीय. पण रिफायनरीची तिथं कोणतीही अॅक्टिव्हिटी चालू नाहीय. मधेमधे अशा जाहिराती देऊन रिफायनरी कंपनी पाहत असेल,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'रत्नागिरी रिफायनरीचे प्रत्येक पाऊल कोकणवासियांच्या उन्नतीसाठीच...' हे वाक्य आहे शिवसेनेचं मुखपत्र असलेल्या 'सामना' वृत्तपत्राच्या पहिल्या पानावरील जाहिरातीतलं.


सामग्री: ऐकून आश्चर्य वाटेल पण मनुष्य हा एकमेव जीव आहे, जो त्याच्याही नकळत चेहऱ्याला वारंवार स्पर्श करत असतो. पण अशापद्धतीने नकळतपणे चेहऱ्याला स्पर्श केल्याने कोरोनासारख्या संसर्गजन्य आजाराचा संसर्ग होतो.

त्यामुळे आपण असं का करतो आणि नकळत घडणाऱ्या या कृतीला आळा कसा घालता येईल, हा प्रश्न पडणं साहजिक आहे.

धोकादायक 'स्पर्शोत्सव'

आपण सगळेच स्वतःच्या चेहऱ्याला दिवसभरात अनेकदा स्पर्श करत असतो.

2015 साली ऑस्ट्रेलियातील वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांवर संशोधन करण्यात आलं.

चेहऱ्याला स्पर्श करणे म्हणजे संसर्गाला निमंत्रण देणे, हे वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांना माहीत असणं अपेक्षित आहे. मात्र, हे विद्यार्थीसुद्धा चेहऱ्याला स्पर्श करण्यापासून स्वतःला रोखू शकत नसल्याचं आढळून आलं.

ऑस्ट्रेलियातल्या वैद्यकीय महाविद्यालयातील हे विद्यार्थी एका तासात कमीत कमी 23 वेळा चेहऱ्याला स्पर्श करत असल्याचं आढळून आलं.

सार्वजनिक आरोग्य संस्था, डॉक्टर्स आणि जागतिक आरोग्य संघटनेनेसुद्धा हा 'touch fest' म्हणजेच 'स्पर्शोत्सव' धोकादायक असल्याचं म्हटलं आहे.

म्हणूनच कोव्हिड-19 या कोरोना विषाणुपासून बचावासाठी साबणाने वारंवार हात धुणं जेवढं गरजेचं आहे तेवढचं चेहऱ्याला स्पर्श करणं टाळणंसुद्धा गरजेचं आहे.

आपण सतत चेहऱ्याला हात का लावतो?

या प्रश्नाचं उत्तर कदाचित मानवाच्या उत्क्रांतीत दडलेलं असू शकतं.

सर्वसाधारणपणे असं दिसून येतं, की प्राणी त्यांच्या चेहऱ्याला वारंवार स्पर्श करतात ते स्वच्छतेसाठी किंवा मग चेहऱ्यावर चिकटलेले कीटक काढण्यासाठी. मात्र मनुष्य यापेक्षा वेगळ्या कारणांसाठीसुद्धा चेहऱ्याला स्पर्श करत असतो.

कधीकधी स्वतःला शांत करण्यासाठी चेहऱ्याला हात लावला जातो, तर कधी उगाच फ्लर्ट करण्यासाठी, असं अमेरिकेतील मानसशास्त्राचे प्राध्यापक डॅचर केल्टनर यांच म्हणणं आहे.

ते म्हणतात, "कधीकधी चेहऱ्याला हात लावणे स्टेजवरच्या पडद्यासारखं असतं. एक नाटक संपलं की पडदा पडतो आणि मग दुसरं नाटक सुरू करण्यासाठी पडदा उघडला जातो, अगदी तसंच."

तर behavioural science म्हणजेच वर्तणुकीविषयक विज्ञानाचे तज्ज्ञ इतरही कारणं सांगतात. त्यांच्या मते भावना नियंत्रित करण्यासाठी आणि एखाद्या गोष्टीवर जास्तीत जास्त वेळ लक्ष केंद्रित करण्यासाठीसुद्धा माणसं चेहऱ्याला हात लावतात.

जर्मन मानसोपचारतज्ज्ञ मार्टिन ग्रॅनवल्ड यांच्या मते हे आपल्या प्रजातीचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मनुष्य आणि इतर प्राण्यांमध्ये फरक करणारी एक गोष्ट आहे. या गोष्टीमुळे साथीचा रोग पसरण्यात भर पडते. ती गोष्ट म्हणजे चेहऱ्याला सतत स्पर्श करण्याची सवय.


सामग्री: ऐतिहासिक 'हँड ऑफ गॉड' गोल

फुटबॉलच्या मैदानात इंग्लंड विरुद्ध अर्जेंटिना या वैराचं एक कारण लॅटिन अमेरिकन फुटबॉल विरुद्ध युरोपीयन फुटबॉल हे आहेच. शिवाय फॉकलंड आयलंड्समध्ये झालेल्या नागरी युद्धाची किनार त्याला आहे. त्यानंतर उभय टीममधली कटुता वाढण्यासाठी निमित्त ठरला २२ जून १९८६ रोजी मेक्सिको सिटीमध्ये झालेल्या वर्ल्ड कप मॅचमध्ये दिग्गज अर्जेंटाईन खेळाडू दिएगो मॅराडोनाने केलेला 'हँड ऑफ गॉड गोल'.

विशेष म्हणजे मॅराडोना यांचा हा गोल आणि फुटबॉलच्या इतिहासात शतकात सर्वोत्तम ठरलेला गोल याच मॅचमधले आहेत.

काय आहे हँड ऑफ गॉड गोल?

१९८६चा फुटबॉल वर्ल्ड कप मेक्सिको देशात झाला. इंग्लंड आणि अर्जेंटिना या दोन्ही टीम स्पर्धेपूर्वी विजेतेपदाच्या दावेदार नव्हत्या.

पण, स्पर्धेच्या साखळी फेरीत मात्र दोघांनी दणदणीत कामगिरी केली होती. अर्जेंटिनासाठी दिएगो मॅराडोनाचा काळ नुकता सुरू झाला होता. इंग्लंडचा गोलकीपर पीटर शिल्टन सर्वांत अभेद्य बचावासाठी प्रसिद्ध होता.

इंग्लंड आणि अर्जेंटिनाच्या टीम क्वार्टर फायनलच्या मॅचसाठी मेक्सिको सिटी शहरात आमने सामने आल्या. १९६६च्या वर्ल्ड कपपासून दोन टीममधून विस्तवही जात नव्हता.

टीमचे पाठीराखेही आपला राग स्टेडिअमबाहेर मुक्तपणे व्यक्त करत. तर इंग्लिश समालोचक अर्जेंटिना टीमचा नामोल्लेख टाळून 'द अदर टीम' किंवा 'प्लेअर फ्रॉम अदर टीम' असं म्हणायचे.

अशा वेळी २२ जूनच्या दुपारी ही मॅच सुरू झाली. अपेक्षेप्रमाणेच मुकाबला मॅराडोना आणि इंग्लिश गोली पीटर शिल्टन यांच्यामध्ये होता.

हाच तो क्षण - इंग्लिश गोलकीपर पीटर शिल्टन आणि मॅराडोना 'हँड ऑफ गॉड'पूर्वी आमनेसामने

पहिल्या हाफमध्ये मॅराडोनाचे काही सुरेख पास शिल्टन यांनी अडवले. पण, दुसऱ्या हाफमध्ये दहाव्याच मिनिटाला तो क्षण आला.

मॅराडोना यांनी मैदानाच्या डाव्या बगलेतून बॉल पुढे खेळायला सुरुवात केली. म्हणता म्हणता त्यांचा हल्ला तीव्र झाला. आणि डाव्या बाजूनेच भन्नाट वेगाने पुढे सरकत त्यांनी बॉल गोलजाळ्याच्या दिशेनं लाथाडला.

हा पहिला फटका इंग्लिश मिडफिल्डर स्टिव्ह हॉज यांनी अडवला. पण, बॉल त्यांना लागून उडाला. गोलकीपर शिल्टनही हा बॉल घेण्यासाठी गोलजाळं सोडून पुढे धावले. खरंतर शिल्टन ६ फूट उंचीचे. तर मॅराडोना त्यांच्यापेक्षा आठ इंचाने कमी.

पण, चपळ हालचालींनी मॅराडोना आधी बॉलजवळ पोहोचले. आणि क्षणाचाही विलंब न लावता त्यांनी बॉल गोलजाळ्यात ढकलला. असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्रिकेटमध्ये भारत-पाक हे जसे एकमेकांचे कट्टर प्रतिस्पर्धी आहेत, तसंच वैर फुटबॉलमध्ये इंग्लंड आणि अर्जेंटिना या देशांमध्ये आहे. या दोन्ही देशांसाठी या अनुषंगानं 22 जून ही तारीख महत्त्वाची. कारण मॅराडोनाचा हँड ऑफ गॉड गोल.

त्याच  सार्वकालीन महान फुटबॉलपटू दिएगो मॅराडोना यांचं निधन झालं. ते 60 वर्षांचे होते.   बॉलवर नियंत्रण मिळवण्याची हातोटी, अफलातून पदलालित्य आणि गोल करण्यातलं अद्भुत कौशल्य यामुळे मॅराडोना यांचं नाव दिग्गज फुटबॉलपटूंच्या मांदियाळीत घेतलं जातं. दिएगो मॅराडोना यांच्या नेतृत्वात खेळणाऱ्या अर्जेंटिनाने फुटबॉल विश्वविजेतेपदावर नाव कोरलं होतं.


सामग्री: ऐतिहासिक दस्तावेजांमध्ये याचे संदर्भ सापडतात. पण शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाने अलीकडेच केलेल्या एका वैज्ञानिक संशोधनातून स्पष्ट झालं की, या ठिकाणी तिसऱ्या शतकातील लोकवस्तीचे अवशेष अस्तित्वात आहेत.

ब्राह्मणाबाद कुठे आहे?

तुम्ही कराचीहून लाहोरला जाणाऱ्या ट्रेनमध्ये चढलात, तर टंडो आदम रेल्वे स्थानकानंतर शाहदादपूर नावाचं स्थानक येतं. इथून सुमारे 18 किलोमीटर अंतरावर ब्राह्मणाबाद किंवा मंसुरा या जुन्या शहराच्या खुणा पाहायला मिळतात.

इथे एक स्तूपसुद्धा आहे. हा स्तूप बौद्ध धर्माशी निगडीत असल्याचं काही इतिहासकार म्हणतात. याच्या आसपास लाल विटांचे ढीग पडलेले आहेत. या अवशेषांनी सुमारे चार किलोमीटरचं क्षेत्र व्यापलेलं आहे.

पुरातत्त्व विभागाच्या म्हणण्यानुसार, या उपखंडामध्ये हेच मुसलमानांचा पहिला बालेकिल्ला ठरलं होतं. नदीमधील एका बेटाप्रमाणे या शहराचं स्थान होतं.

ब्राह्मणाबादमधील खोदकाम कधी झालं होतं?

1854 साली बेलासस आणि रिचर्डसन यांनी पहिल्यांदा इथल्या पुरातत्त्वीय स्थळांवर खोदकाम केलं. त्या नंतर हेन्री केजिन्ज यांनी हे काम पुढे नेलं.

पाकिस्तानची निर्मिती झाल्यानंतर, 1962 साली राष्ट्रीय पुरातत्त्व मंत्रालयाच्या वतीने इथे खोदकाम झालं. या कामाचा प्रारंभिक अहवाल प्रकाशित झाला होता, परंतु पूर्ण अहवाल आजतागायत प्रकाशित झालेला नाही.

हे अवशेष मंसुरा शहराचे आहेत आणि इथे मशिदीचे अवशेष सापडले आहेत. परंतु, इस्लामच्या आगमानपूर्वीचे इथले अवशेष उपलब्ध नाहीत, असं या अहवालात डॉक्टर एफ. ए. खान यांनी म्हटलं आहे.

शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाचे प्रमुख डॉक्टर गुलाम मोहिउद्दीन वीसर यांच्या म्हणण्यानुसार, इमारतींच्या स्तराबद्दल किंवा कालावधीबद्दल सदर कोणतीही टिप्पणी करण्यात आलेली नाहीत.

अलीकडे करण्यात आलेल्या संशोधनामागील उद्देश काय आहे?

शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाचे प्रमुख डॉक्टर गुलाम मोहिउद्दीन वीसर यांच्या नेतृत्वाखाली 20 शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांच्या गटाने अलीकडेच ब्राह्मणाबाद पुरातत्त्वीय स्थळावर संशोधन सुरू केलं. सहा ठिकाणी संशोधनाला सुरुवात करण्यात आली, त्यानंतर हे संशोधन विस्तारण्यात येणार आहे.

डॉक्टर वीसर यांच्या म्हणण्यानुसार, "मोहम्मद बिन कासिम इथे आला होता तेव्हा इथे लोकवस्ती तयार झाली, ही धारणा योग्य आहे की नाही, हे आम्हाला तपासायचं आहे. इथे इमारतींचा स्तर काय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिंध प्रांतात मध्यवर्ती ठिकाणी असलेल्या ब्राह्मणाबादमधील मोडक्या वास्तूंमध्ये अरब योद्धा मोहम्मद बिन कासिमच्या आगमनापूर्वीचे पुरातत्त्वीय अवशेष सापडले.


सामग्री: ऐतिहासिक सिनेमांमध्ये सिनेमाचा कॅनव्हास जुन्या काळातील असला तरी त्यातील घटना मांडताना वास्तवाचं भान ठेवणं गरजेचं असतं. कलाकारांना असणाऱ्या स्वातंत्र्याचा वापर करताना मूळ इतिहासातील किमान ज्ञात, लिखित घटनांना धक्का लागणार नाही, याची काळजी घेणं अपेक्षित आहे.

पण दिग्दर्शक कंगना रणौतने कथानक आणि एकूणच कथेतील तथ्यांवर अशी कात्री चालवली आहे, जशी मुख्य भूमिकेत ती शत्रूंवर तलवार फिरवताना दिसतेय.

एक नजर अशाच काही दृश्यांवर, जिथे अशी क्रिएटीव्ह लिबर्टी घेण्यात आली आहे. उदाहरणार्थ, मनकर्णिका हे लक्ष्मीबाईंचं मूळ नावच 'मणिकर्णिका' करण्यात आलं आहे. असेच काही मुद्दे खाली पाहूयात. (जर तुम्ही सिनेमा पाहिला नसेल तर स्पॉइलर अलर्ट.)

1)   झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई धाडशी, धडाडीचे निर्णय घेऊन स्वतः हातात तलवार घेऊन लढणाऱ्या असल्या तरी त्यांनी तत्कालीन सामाजिक, राजकीय अनेक मर्यादांचे पालन केले होते.

विवाह झाल्यावर असो वा पती गंगाधररावांच्या मृत्यूनंतर, प्रत्येक वेळेस राणी लक्ष्मीबाई पडद्याआड बसूनच बोलणी किंवा इतर चर्चा करायच्या. विशेषतः ब्रिटिश अधिकाऱ्यांशी, वकिलांशी चर्चा कधीही समोरासमोर होत नव्हती. 1857च्या उठावावर 'माझा प्रवास' या पुस्तकात गोडसे भटजींनी लिहून ठेवलं आहे. त्यानुसार, मुख्य महालाच्या कचेरीत एका 'पडतपोशी'सारखी जागा होती. त्यामध्ये बसून राणी कारभार पाहात, असं लिहिलं आहे.

भेटीच्या वेळी राणी पडद्याआड बसायच्या, असं ब्रिटिश वकील जॉन लँगनेही 'In the Court of the Rani of Jhansi' या पुस्तकात लिहून ठेवलं आहे.

चित्रपटात मात्र राणी लक्ष्मीबाईंना सर्वांच्या डोळ्यात डोळे घालून बोलताना दाखवलं आहे. इतकंच नव्हे तर इंग्रज अधिकाऱ्यांशी अगदी जवळ उभं राहून 'मी तुमच्या नजरेस नजर भिडवूनच बोलणार,' असं त्या ठणकावतात. सिनेमामध्ये ऐतिहासिक सत्यापासून दूर जाण्याचा हा मोठा प्रयत्न वाटतो. झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाईंच्या 16 दशकांपूर्वीच्या काळाबद्दल अधिक विचार करून सिनेमाचं लेखन करण्याची गरज होती असं वाटतं.

2) 'मणिकर्णिका' चित्रपटामध्ये सदाशिवरावभाऊ या पात्रावर विशेष भर देण्यात आला आहे.

गंगाधररावांच्या मृत्यूनंतर सदाशिवरावभाऊंनी गादीवर दावा सांगितला होता. मात्र इंग्रजांनी त्याची दखलही घेतली नव्हती. चित्रपटात मात्र ही व्यक्ती फार महत्त्वाची असल्यासारखं दाखवण्यात आलं आहे.

इतकेच नव्हे तर सदाशिवरावभाऊंचा मुलगा गंगाधरराव आणि लक्ष्मीबाई दत्तक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई यांच्या आयुष्यावर बेतलेला बहुचर्चित 'मणिकर्णिका' सिनेमा प्रदर्शित झाला आणि ऐतिहासिक घटना, पात्रांवर आधारित सिनेमा तयार करण्यात आपण आजही पुरे पडत नसल्याचं पुन्हा एकदा दिसून आलं.


सामग्री: ऐन निवडणुकीच्या हंगामात नरेंद्र मोदींवरचा सिनेमा का रिलीज करण्यात यावा, असा आक्षेप अनेकांनी या बायोपिकवर घेतला होता. त्यानंतर यावरची याचिका सुप्रीम कोर्टात गेली होती, जी कोर्टाने आधी फेटाळून लावली होती.

त्यानंतर कोर्टानं याबाबतचा चेंडू निवडणूक आयोगाकडे टोलावला होता.

कुठल्याही राजकीय पक्षाला फायदा पोहोचेल, असा सिनेमा मतदानादरम्यान प्रदर्शित होऊ नये, असं म्हणत निवडणूक आयोगाने या सिनेमाच्या रिलीजवर बंदी आणली होती.

अखेर निर्मात्यांनी हा सिनेमा 24 मे, म्हणजे लोकसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीनंतर लगेचच प्रदर्शित करण्याची तयारी दर्शविली आहे. "प्रथमच एखादा सिनेमा फक्त 4 दिवस प्रमोट केला जाईल. पण आम्ही अपेक्षा करतो की आता तरी याचं रिलीज सुरळीत पार पडेल," असं निर्माते संदीप सिंह यांनी PTI वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

नेमकं काय आहे या सिनेमात

"भारत दहशतवादाला घाबरणार नाही, दहशतवाद भारताला घाबरेल."

बर्फाच्छादित काश्मिरमध्ये सैनिकांच्या तुकडीसोबत एक व्यक्ती हातात तिरंगा घेऊन चालत आहे. या संवादाआधी काही कट्टरपंथी त्या व्यक्तीवर गोळ्या झाडतात. सैनिक या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देतात. यावेळी ती व्यक्ती गुडघ्यांवर कोसळते. मात्र हातातला तिरंगा खाली पडू देत नाही.

एका चित्रपटाच्या अडीच मिनिटांच्या ट्रेलरमधलं हे सगळ्यांत प्रभावी दृश्य आहे आणि हातात झेंडा घेतलेली व्यक्ती आहे नरेंद्र मोदी.

लोकसभा निवडणुकीच्या पहिल्या टप्प्यातील मतदानापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा बायोपिक 'पीएम नरेंद्र मोदी' चित्रपटगृहात प्रदर्शित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. आणि याच चित्रपटामुळे सध्या देशातलं राजकीय वातावरण ढवळून निघालं आहे.

आधी चित्रपटाच्या प्रदर्शनाची नियोजित तारीख 5 एप्रिल होती. मात्र काँग्रेस पक्षानं या चित्रपटाच्या प्रदर्शनावर आक्षेप घेतला. या चित्रपटाची निर्मिती भाजपनंच केली आहे आणि यातून भाजपचं राजकारण किती खालच्या स्तरावर गेलंय हे दिसून येतंय, असं काँग्रेसचं म्हणणं होतं.

अर्थात, चित्रपट निर्मितीशी भाजपचा काहीही संबंध नाहीये. मात्र नरेंद्र मोदींची व्यक्तिरेखा साकारणार अभिनेता विवेक ओबेरॉय भाजप समर्थक आहेत आणि त्यांनी भाजपसाठी निवडणुकांमध्ये प्रचारही केला आहे.

चित्रपटाच्या ट्रेलर लाँचच्या वेळी एका प्रश्नाचं उत्तर देताना विवेक ओबेरॉयनं "मोदी है तो मुमकिन है" ही घोषणा दिली होती. चित्रपट प्रमोशनाच्या अनेक कार्यक्रमांमध्ये भाजपच्या अनेक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या जीवनावर आधारित पीएम नरेंद्र मोदी सिनेमा अखेर मतमोजणीनंतर म्हणजे 24 मे रोजी रिलीज होणार आहे. आधी हा सिनेमा 11 एप्रिल रोजी प्रदर्शित होणार होता.


सामग्री: ऐन सुट्टीच्या दिवशी पत्रकार परिषद बोलावण्यात आली होती. सर्व पक्ष प्रवेश एकाच दिवशी का घडवून आणले जात नाहीत, रोज एक एक पक्ष प्रवेश का केला जातो, अशी कुजबुज पत्रकारांमध्ये होती.

शेखर खडपकर यांनी यावेळी पुन्हा एकदा त्यांच्या काही कार्यकर्त्यांसह भाजपमध्ये प्रवेश केला. मधल्या काळात ते पक्षापासून दुरावले होते.

निवडणुका जाहीर झाल्यापासून भाजपमध्ये झालेला हा पाचवा पक्ष प्रवेश आहे.

तर सांगायचं तात्पर्य हे की गेल्या काही दिवसांत गोव्यात वेगवेगळ्या पातळ्यांवर मोठ्या प्रमाणावर पक्ष बदल झाले आहेत आणि सुरू आहेत.

मनोहर पर्रिकरांच्या मृत्यूनंतर गोव्यात यंदा पहिल्यांदाच लोकसभेच्या दोन आणि विधानसभेच्या तीन जागांसाठी मतदान होत आहे. विधानसभेची चौथी जागाही त्यांच्या निधनामुळे रिकामी झाली आहे.

2012 नंतर गोव्यात पुन्हा एकदा फोडाफोडीच्या राजकारणाला ऊत आल्याचं गेल्या काही दिवसांमध्ये आपल्याला दिसून आलंच आहे.

मग गोव्याची सूत्र नव्याने हाती घेतलेले मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांच्यासाठी ही निवडणूक किती कठीण आहे?

"ही निवडणूक कठीण आहे, पण पर्रिकरांच्या तालमीत तयार झालेले मी आणि इतर नेते आमच्या बरोबर आहेत. सर्वजण मोठ्या उमेदीनं काम करत आहेत. पर्रिकरांनी केलेलं काम पाहून मतदार आमच्या बरोबर राहणार आहेत," असा विश्वास सावंतांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना व्यक्त केला.

2017 मध्ये लोकांनी पर्रिकरांच्या भाजपला नाकारलं होतं, पण तरीसुद्धा काही तडजोड करून भाजपनं सत्ता स्थापन केली होती. त्याचा लोकांच्या मनात रोष असल्याचं गोव्यात लोकांशी बोलताना दिसून येतं.

गोव्यातल्या काही राजकीय विश्लेषकांनाही या निवडणुकीवर पर्रिकरांचा कुठलाही प्रभाव नसल्याचं वाटतं.

'लोकमत'चे गोवा अवृत्तीचे संपादक राजू नायक यांच्यामते गोव्यात सध्या भाजपच्या विरोधात हवा आहे. "पर्रिकरांचा कुठलाही प्रभाव या निवडणुकीवर नाही. या निवडणुकीवर मोदींचाही कुठला प्रभाव नाही. काही भाजपला नेहमी मतदान करणाऱ्या लोकांना पर्रिकरांची कमतरता नक्कीच जाणवत असेल. पण या निवडणुकीत कुठलेही मुद्दे दिसत नाहीत."

पण म्हणून वातावरण काँग्रेसच्या बाजूनं आहे, असंही बोलता येणार नाही, असंही राजू नायक सांगतात.

गोव्यात विधानसभेसाठी तीन जागांसाठी पोटनिवडणुका होत आहेत. त्यामुळे राज्यात मोठ्या प्रमाणात फोडाफोडी झाली आहे. भाजपनं त्यांच्या केडरपेक्षा बाहेरून आलेल्या लोकांना उमेदवारी दिली आहे.

शिरोड्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुड फ्रायडेच्या दिवशी दुपारी 3च्या सुमारास गोवा भाजपनं एक पत्रकार परिषद बोलावली होती. सत्तधारी पक्षाची पत्रकार परिषद बोलल्यानंतर सर्वच वृत्तपत्रांचे आणि टीव्हीचे प्रतिनिधी तिथं उपस्थित होते.


सामग्री: ऐरवी दररोज 75 लाख प्रवासी लोकल ट्रेननं प्रवास करतात. मुंबईतच नाही, तर लंडन, न्यूयॉर्क, टोकिओ अशा शहरांतही सर्वसामान्य लोक मोठ्या प्रमाणात सार्वजनिक वाहतुकीच्या साधनांवर अवलंबून असतात.

राज्य सरकार लोकल सुरू करण्याची मागणी का करत आहे?

8 जूनपासून मोठ्या संख्येने प्रवासी एसटी, बेस्ट आणि स्थानिक बस सेवेतून प्रवास करत आहेत. पण डोंबिवली, नवी मुंबई, कामोठे, भाईंदर आणि मुंबई शहरातील अनेक बस स्थानकांवर लोकांनी मोठी गर्दी केली. म्हणजेच फिजिकल डिस्टंसिंग न पाळता लोकं प्रवास करताना दिसून येत आहेत. त्यामुळे अत्यावश्यक सेवेसाठी लोकल रेल्वे सुरू करण्याची मागणी राज्य सरकारने केलीय.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पुन्हा एकदा केंद्रीय रेल्वे मंत्रालयाकडे मुंबईत लोकल रेल्वे सुरू करण्याची मागणी केलीय. लोकल सेवा बंद असल्याने प्रवाशी बसमध्ये गर्दी करत आहेत. त्यामुळे रेल्वे सेवा सुरू होणं गरजेचं असल्याचं ते म्हणालेत.

तसंच परिवहन मंत्री अनिल परबही लोकल रेल्वे सुरू करण्यासाठी आग्रही आहेत. बेस्ट प्रशासनाने 8 जूनपासून आपली बस सेवा पूर्ववत केली आहे. त्या पार्श्वभूमीवर परब यांनी केंद्रीय रेल्वे मंत्रालयाकडे ही मागणी केली.

रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी लोकलच्या मोजक्या फेऱ्या

मध्य, पश्चिम आणि हार्बर या रेल्वेच्या तिन्ही मार्गांवरुन प्रवास करणारे प्रवासी सध्या हतबल आहेत. त्यात डॉक्टर्स, नर्स, हॉस्पिटल कर्मचारी, सफाई कर्मचारी, पोलीस, माध्यमकर्मी अशा अत्यावश्यक सेवेत काम करणाऱ्या हजारो प्रवाशांची प्रचंड अडचण होत आहे.

22 मार्चला भारतीय रेल्वे प्रशासनानं देशभरातली प्रवासी रेल्वे वाहतूक स्थगित केल्याचं जाहीर केलं. पण आता गेल्या काही दिवसांत श्रमिक एक्सप्रेस आणि विशेष राजधानी ट्रेन्स सुरू केल्या आहेत.

मध्य आणि हार्बर रेल्वेचे जनसंपर्क अधिकारी ए. के. सिंह यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "मुंबईची लोकल सुरू करण्याचा निर्णय रेल्वे मंत्रालयच घेऊ शकते. झोनल विभागात हा निर्णय घेतला जाणार नाही. सध्या रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी कर्जत ते सीएसएमटी, कसारा ते सीएसएमटी, पनवेल ते सीएसएमटी, कल्याण ते कसारा अशी शटल रेल्वे सेवा सुरू आहे. दिवसभरात शटल रेल्वेच्या 12 फेऱ्या होतात."

लोकलची ही सेवा केवळ रेल्वे कर्मचारी,गार्ड्स, मोटरमन यांच्यासाठी असल्याचंही रेल्वेने स्पष्ट केले.

केंद्राचा सध्यातरी लोकल सुरू करण्यास नकार?

मुंबईत रेल्वेत होणारी गर्दी पाहता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी सरकारकडून लागू करण्यात आलेला लॉकडाऊन शिथिल करण्यात आला. कंपनीतील 10 टक्के कर्मचाऱ्यांना कामावर येऊ देण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. पण मुंबईची लाईफलाईन समजली जाणारी लोकल रेल्वे अजून सुरू करण्यात आलेली नाही.


सामग्री: ऑक्टोबर 2012 मध्ये भावुक आवाजात बाळासाहेब ठाकरे म्हणाले होते, 'उद्धव आणि आदित्यला मी तुमच्या हवाली करत आहे. त्यांची काळजी घ्या.' त्यावेळी आदित्य 22 वर्षांचे होते आणि युवा सेनेचे अध्यक्ष होते. आता ते 29 वर्षांचे आहेत आणि उद्धव ठाकरे यांच्या सरकारमध्ये मंत्री आहेत.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

आदित्य यांचा राजकारणातला प्रवेश हा युवा सेनेच्या माध्यमातून झाला. 2010 सालच्या दसरा मेळाव्यात बाळ ठाकरेंनी युवा सेनेची घोषणा केली आणि नातू आदित्य ठाकरेंकडे या नव्या सेनेची जबाबदारी सोपवली.

आदित्य यांच्या राजकारण प्रवेशाबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार आणि शिवसेनेचे माजी खासदार भारतकुमार राऊत यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं होतं, "आदित्य ठाकरेंना कोवळ्या वयात राजकारणात आणलं गेलं. असं आणायला पाहिजे होतं की नव्हतं ही पुढची गोष्ट आहे. पण ठाकरे घराण्यातली तिसरी पिढी असल्यानं त्यावेळी त्यांच्याकडून खूप अपेक्षा होत्या."

"उद्धव ठाकरेंनी पक्षप्रमुख म्हणून धुरा सांभळल्यानंतर आदित्य ठाकरेंचा उदय झाला. उद्धव यांच्या हृदयावरची शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर त्यांच्यावर शारीरिक मर्यादा आल्या. या मर्यादांमुळेच आदित्य ठाकरेंना त्यांनी राजकारणात आणलं गेलं," असं मत राजकीय पत्रकार युवराज मोहिते यांनी व्यक्त केलं होतं.

आदित्य ठाकरे

यंदाच्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी आदित्य ठाकरे हे निवडणूक लढवणार की नाही, याबद्दल तर्क-वितर्क लावले जात होते. या सर्व तर्क-वितर्कांना पूर्णविराम देत आदित्य यांनी शिवसेनेच्या विजय संकल्प मेळाव्यात आपण वरळीतून विधानसभेची निवडणूक लढवणार असल्याचं जाहीर केलं. उमेदवारी जाहीर करण्यापूर्वी आदित्य यांनी महाराष्ट्रात 'जनआशीर्वाद यात्रा' काढली होती.

वरळीमधून आदित्य यांनी राष्ट्रवादीच्या सुरेश मानेंचा त्यांनी पराभव केला. आमदार म्हणून पहिल्यांदाच विधानसभेत प्रवेश करणारे आदित्य ठाकरे यांनी पहिल्याच टर्ममध्ये मंत्रिपदाचीही जबाबदारी स्वीकारली आहे.

"कॅबिनेट मंत्रिपद ही आनंदाची गोष्ट आहे, पण त्याचबरोबर मला जबाबदारीचीही जाण आहे," अशी प्रतिक्रिया आदित्य ठाकरे यांनी एबीपी माझाशी बोलताना व्यक्त केली. "कोणतं खातं मिळेल हे अजूनही निश्चित नाहीये. त्यासंबंधी मला पक्षाकडून कळवलं जाईल. पण पक्ष जी काही जबाबदारी देईल, ती घ्यायला मला नक्कीच आवडेल," असंही आदित्य ठाकरेंनी म्हटलं. पण प्रशासकीय कामाचा कोणताही अनुभव नसताना आदित्य ही जबाबदारी कशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उद्धव ठाकरे यांच्या मंत्रिमंडळात आदित्य ठाकरे यांनीही मंत्रिपदाची शपथ घेतली आहे. आदित्य ठाकरेंनी कॅबिनेट मंत्री म्हणून शपथ घेतली आहे.


सामग्री: ऑक्टोबर ते एप्रिल हा ऊसतोडणीचा हंगाम असतो. या दरम्यान सोमेश्वर साखर कारखान्यावर जवळपास 3 हजार ऊसतोड कामगार येतात. पण त्यांच्यापैकी बहुतेकजण माघारी गेले नाहीत.

मराठवाड्यातून सर्वात जास्त ऊसतोड कामगार पश्चिम महाराष्ट्रात स्थलांतरित होतात.  यामध्ये बीड जिल्ह्यातून स्थलांतरित होणाऱ्या कामगारांचं प्रमाण अधिक आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दरवर्षी एप्रिल महिन्यात हे लोक आपापल्या गावी परत जातात. मात्र यंदा मराठवाड्यातील भीषण दुष्काळामुळे त्यांनी बारामतीतच थांबणं पसंत केलंय.


सामग्री: ऑक्सफर्ड लस विक्रमी वेळेत तयार झाली आहे.

इतक्या अल्पावधीत लस तयार करूनही डिझायनिंग, टेस्टिंग आणि उत्पादन या कुठल्याच आघाडीवर तडजोड केलेली नाही.

वरची दोन वाक्यं तुम्हाला विरोधाभासी वाटू शकतात. प्रचंड प्रमाणावरील चाचण्यांनंतर कोरोना लस अत्यंत परिणामकारक असल्याचं काही तासांपूर्वी जाहीर करण्यात आलं. इतक्या वेगवान काळात तयार झालेली लस खरंच सुरक्षित, परिणामकारक आणि कोरोनाचा बचाव करणारी असेल का असा प्रश्न तुमच्या मनात येणं साहजिक आहे.

ऑक्सफर्ड लस इतक्या झटपट कशी तयार झाली याचीच ही गोष्ट.

शास्त्रोक्त पद्धत आणि चांगलं नशीब हे दोन्ही या लशीसंदर्भात महत्त्वाचं आहे. या लशीचं मूळ काही वर्षांपूर्वी आफ्रिका खंडात पसरलेल्या इबोला साथीमध्ये आहे. या लशीचं मूळ चिंपाझींच्या वाहत्या नाकात आहे. खिशात काहीही पैसा नाही अशा स्थितीत असलेले शास्त्रज्ञ आता खास विमानाने फिरू लागले आहेत.

खूप वर्षांपूर्वीच काम सुरू झालं?

या लशीवर कोरोनाचा संसर्ग वाढल्यानंतर काम सुरू झालं हा समज चुकीचा आहे.

इबोला नावाच्या आजाराने 2014-2016 या काळात जगभरात थैमान घातलं होतं. इबोलाचा संसर्ग कसा रोखायचा हे शास्त्रज्ञांसमोर आव्हान होतं. इबोलाच्या आक्रमणात 11,000 लोकांनी जीव गमावला.

"त्यावेळी जगाने वेगाने आणि परिणाकारकतेने काम करायला हवं होतं," असं कोरोनावरच्या लशीच्या शिल्पकार सारा गिल्बर्ट यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

इबोला आटोक्यात येऊ लागल्यानंतर भविष्यात अशा स्वरुपाचा व्हायरस पसरू लागला तर काय करायचं याविषयी चर्चा सुरू झाली. संभाव्य विषाणूंची यादी तयार करण्यात आली. त्यात शेवटी 'डिसीज एक्स' नावाचा विषाणू होता.

सारा गिल्बर्ट

ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील 'द जेनेर इन्स्टिट्यूट' इथे 1976 मध्ये पहिल्यांदा लसीकरण प्रक्रिया राबवण्यात आली होती. याठिकाणी जगभरातले अग्रगण्य संशोधक काम करतात. या इन्स्टिट्यूटने ठोस माहिती नसलेल्या या व्हायरसला रोखण्यासाठी एक योजना आखली.

"एखाद्या व्हायरसचा संसर्ग फैलावू लागल्यानंतर आपण कमीत कमी वेळा कशी लस तयार करू शकतो याची आम्ही आखणी केली," असं सारा यांनी सांगितलं.

"आमची योजना संपूर्णत: फलद्रूप झाली नाही मात्र आम्ही बऱ्याच अंशी यशस्वी ठरलो."

तंत्रज्ञान ठरलं निर्णायक

या योजनेच्या केंद्रस्थानी होती लशीची शैली. या शैलीला नाव देण्यात आलं 'प्लग अँड प्ले'. स्वरुप माहिती नसलेल्या व्हायरसचा मुकाबला करण्यासाठी ही दोन तत्त्वं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संसर्गजन्य रोगावरच्या लशीच्या निर्मितीसाठी अनेकदा दहा वर्षंही लागतात. मात्र ऑक्सफर्ड विद्यापीठाने अवघ्या दहा महिन्यांत कोरोना लशीची निर्मिती केली आहे.


सामग्री: ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि अॅस्ट्राझेनका कंपनी मिळून विकसित करत असलेल्या लशीच्या उत्पादनासाठी पुण्यातल्या सीरम इन्स्टिट्यूटने करार केला आहे. इथे काही प्रमाणात लसीचं उत्पादन सुरूही झालेलं आहे. या सगळ्याविषयी जाणून घ्यायचं असेल, तर पहा आजची सोपी गोष्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाची लस मिळाली का? ती आपल्यापर्यंत कशी आणि कधी येणार? किंमत किती असणार? यासारखे अनेक प्रश्न सध्या सगळ्यांनाच पडले आहेत.


सामग्री: ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि फ्रान्सिस क्रिक संस्थेतील सर पीटर रॅटक्लिफ, हॉरवर्ड विद्यापीठातील विल्यम केलीन आणि जॉन हॉपकिन्स संस्थेतील ग्रेग सेमेन्झा या तीन शास्त्रज्ञांना यंदाचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार विभागून देण्यात आलाय.

अॅनेमिया आणि कर्करोग यांसारख्या आजारांवर उपचारासाठी या संशोधनाचं काम अत्यंत महत्त्वाचं ठरणार आहे.

हृदयविकारापासून ते फुफ्फुसाच्या आजारांपर्यंत ऑक्सिजनच्या प्रमाणाची भूमिका किती महत्त्वाची असते, हे शोधण्याचे प्रयत्न सध्या केले जात आहेत.

माझा सन्मान करण्यात आलाय, या गोष्टीचा आनंद झालाय, अशा भावना सर पीटर यांनी व्यक्त केल्यात.

"हा सन्मान माझ्या प्रयोगशाळेला समर्पित करतो, शिवाय तिथं माझ्यासोबत काम करणाऱ्यांनाही. या क्षेत्रातल्या अनेकांना आणि अर्थात माझ्या चढ-उतारात मला संयमानं सोबत देणाऱ्या माझ्या कुटुंबालाही."

नोबेल पुरस्कार देणाऱ्या स्विडिश अकादमीनं म्हटलंय, "ऑक्सिजनचं महत्त्व जाणून शतकं लोटली, मात्र ऑक्सिजनच्या प्रमाणातील बदल बदल ओळखून शरीरातील पेशींचं कार्य कसं चालतं, हे माहीत नव्हतं."

हे संशोधन इतकं महत्त्वाचं का आहे?

शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण किती आहे, या गोष्टीचं रोगप्रतिकार प्रणाली आणि गर्भाशयाच्या प्रारंभीच्या वाढीमध्ये महत्त्व असतं.

जर शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण कमी असेल, तर त्यावर उपाय म्हणून लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि रक्तवाहिन्या सक्रीय होतात.

शरीरात जेवढ्या जास्त रक्तपेशी, तेवढं शरीर ऑक्सिजन सामावून घेण्यात सक्षम होतं. त्यामुळेच खेळाडूंना उंच ठिकाणी प्रशिक्षण दिलं जातं.

त्यामुळं अॅनेमियासारख्या आजारांवर उपचारासाठी हे संशोधन महत्त्वाचं ठरेल.

"या तिन्ही शास्त्रज्ञांच्या संशोधनामुळं आरोग्याशी संबंधित अत्यंत कठीण परिस्थितीत जाणून घेण्यासाठी आणि त्यावर उपचार करण्यासाचा मार्ग मोकळा झालाय. नोबेल विजेत्या तिन्ही शास्त्रज्ञांचे आभार. ते या पुरस्कारासाठी अत्यंत योग्य आहेत," असं कँब्रिज विद्यापीठातील डॉ. अँड्र्यू मुरे यांनी म्हटलं.

वैद्यकशास्त्रातील गेल्या चार वर्षातील नोबेल विजेते :

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी ओळखून त्यानुसार पेशींचं कार्य कसं चालतं, याबाबत संशोधन करणाऱ्या तीन शास्त्रज्ञांना यंदाचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला आहे.


सामग्री: ऑक्सिजन एक्स्प्रेस

यातली पहिली ट्रेन मुंबईतल्या कळंबोली स्टेशनहून रिकामे कंटेनर्स घेऊन विशाखापट्टणमला गेली आणि तिथे या कंटनेर्समध्ये ऑक्सिजन भरून आणण्यात येणार आहे.

रेल्वे अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार सात डब्यांच्या या विशेष गाडीच्या प्रत्येक डब्यातून 16 मेट्रिक टन ऑक्सिजन आणण्यात येईल आणि या ट्रेनला रेल्वेमार्गांवर प्राधान्य दिलं जाईल.

अशा प्रकारच्या इतर गाड्या सुरू करण्याची रेल्वे मंत्रालयाची योजना आहे.

भारतामध्ये कोव्हिडचे 21 लाखांपेक्षा जास्त अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत आणि 1 लाख 82 हजारांपेक्षा जास्त जणांचा यामुळे मृत्यू झालाय.

ऑक्सिजन तुटवड्यामुळे किती मृत्यू?

हॉस्पिटलचे बेड्स, औषधं आणि मेडिकल ऑक्सिजनच्या तुटवड्याच्या बातम्या देशाच्या अनेक भागांमधून आल्या.

कोरोनाच्या रुग्णांसाठी मेडिकल ऑक्सिजन अतिशय महत्त्वाचा आहे.

ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामुळे भोपाळच्या एका हॉस्पिटलमध्ये तथाकथितपणे 6 जणांचा मृत्यू झाल्याचं इंडियन एक्स्प्रेसच्या बातमीत म्हटलं होतं.

तर मुंबईतल्या एका हॉस्पिटलमध्ये ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामुळे एका दिवसात सात जणांचा मृत्यू झाल्याचे आरोप झाल्याची बातमी एनडीटीव्हीने दिली होती.

भारतातल्या ज्या 12 राज्यांमध्ये वैद्यकीय वापरासाठीच्या ऑक्सिजनचा तुटवडा भासतोय, ती आहेत - महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात, उत्तर प्रदेश, दिल्ली, छत्तीसगड, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडू, पंजाब, हरियाणा आणि राजस्थान.

एकीकडे मध्य प्रदेशासारखी राज्यं आहेत ज्यांची वैद्यकीय वापरासाठीच्या ऑक्सिजनची मागणी पूर्ण करेल, इतकं उत्पादन करण्याची क्षमता नाही, तर दुसरीकडे ऑक्सिजन निर्मिती करणाऱ्या गुजरात, कर्नाटक आणि राजस्थान या राज्यांकडची ऑक्सिजनची मागणी वाढतेय.

सरकार काय पावलं उचलतंय?

परिस्थिती इतकी चिंताजनक आहे की, 50,000 मेट्रिक टन ऑक्सिजन आयात करण्यासाठी तयारी करण्यात येतेय. सरकारच्या एम्पॉवर्ड ग्रुप - 2 ने नऊ उद्योग वगळता इतरांच्या ऑक्सिजन वापरावर बंदी घातलेली आहे.

याशिवाय सरकारने 162 PSA मेडिकल ऑक्सिजन प्लांट सुरू करण्याचं जाहीर केलंय.

तात्पुरत्या स्वरूपाच्या या लहान प्लांटच्या मदतीने दुर्गम भागातली ऑक्सिजनची मागणी पूर्ण करता येऊ शकते. पण विनायक एअर प्रॉडक्टस प्रायव्हेट लिमिटेडच्या राजीव गुप्तांच्या मते कोव्हिडनंतर या प्लांट्सची गरज उरणार नाही.

ते सांगतात, "या प्लांटमधल्या ऑक्सिजनची शुद्धता 92-93 टक्के असते. याने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या वाढत्या संसर्गामुळे भारतातली ऑक्सिजनसाठीची मागणी वाढली. ती पूर्ण करण्यासाठी भारतीय रेल्वेने सोमवार (19 एप्रिल) रात्रीपासून ऑक्सिजन एक्सप्रेसला सुरुवात केली.


सामग्री: ऑक्सिजन पुरवठा

डॉक्टर आणि रुग्णांना ऑक्सिजनसाठी प्रचंड त्रास सहन करावा लागतोय.  आरोग्य सचिवांनी आरोग्य अधिकारी आणि सनदी अधिकाऱ्यांना ऑक्सिजनचा गैरवापर होत असण्याची शंका उपस्थित करून एक पत्र पाठवलं आहे. परंतु डॉक्टरांनी मात्र यावर संतप्त प्रतिक्रिया दिली आहे. डॉक्टरांना मेंदू नाही , असं सरकारचं म्हणणं आहे का? असा प्रश्न डॉक्टरांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना विचारला आहे.

रुग्णालयांकडून गैरवापरामुळे ऑक्सिजन तुटवडा?

राज्यात निर्माण झालेल्या या परिस्थितीला रुग्णालयं जबाबदार आहेत? ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामागे रुग्णालयांकडून होणारा ऑक्सिजनचा गैरवापर, ऑक्सिजन वाया जाणं ही कारण आहेत?

हे प्रश्न उपस्थित झाले आहेत राज्य सरकारच्या आरोग्य विभागाने 18 सप्टेंबरला महापालिका आयुक्त, जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा शल्यचिकित्सक यांना पाठवलेल्या पत्रामुळे.

आरोग्य सचिवांनी पत्रात नमूद केल्यानुसार, राज्यात दररोज 600 मेट्रिक टन ऑक्सिजनचा वापर होत आहे. यावर लक्ष ठेवलं जात असून, ऑक्सिजनचा वापर मोठ्या वेगाने वाढत आहे. आरोग्य सचिवांनी या पत्रात, व्यवसायिक फायद्यासाठी खासगी रुग्णालयांकडून ऑक्सिजनचा गैरवापर होण्याची शक्यता असल्याचा थेट प्रश्न उपस्थित केला आहे.

आरोग्य सचिव प्रदीप व्यास पत्रात म्हणतात, "रुग्णांना गरजेपेक्षा जास्त दिवस ऑक्सिजनवर ठेवणं ही खासगी रुग्णालयांची प्रवृत्ती असण्याची शक्यता आहे. पैशासाठी खासगी रुग्णालयं असं करत असण्याची शक्यता आहे. आपल्याला या गोष्टींवर कटाक्षाने लक्ष ठेवलं पाहिजे."

आरोग्य सचिवांनी उपस्थित केलेले प्रश्न

जिल्हा आणि महापालिका क्षेत्रात ऑक्सिजनची गरज असलेले रुग्ण आणि ऑक्सिजनचा वापर यात सुसंगती नाही

खासगी रुग्णालयं आणि मुंबई महापालिका रुग्णालयात ऑक्सिजनची गरज असलेले रुग्ण आणि त्यांच्यासाठी (मेट्रिक टन) वापरला जाणारा ऑक्सिजन याचा आजिबात ताळमेळ जुळत नाही

सद्य स्थितीत राज्यात पुरेसा ऑक्सिजनचा साठा उपलब्ध आहे. पण, ज्या संख्येने ऑक्सिजनचा वापर होतोय. तो पाहाता येत्या काही दिवसात हा साठा अपुरा पडेल.

ऑक्सिजन

देशभरात 5-6 टक्के रुग्ण ऑक्सिजनवर असताना. राज्यात मात्र हे प्रमाण 10 टक्के इतकं आहे.

रुग्णालयातून डिस्चार्ज घेणाऱ्यांच्या संख्येशी तुलना केली तर ही संख्या 15 टक्क्यांपर्यंत जाईल. म्हणजे देशभरातील सरासरीपेक्षा 3 पट जास्त

केंद्राने राज्यात ऑक्सिजनवर असणाऱ्या रुग्णांच्या तुलनेत ऑक्सिजनच्या वापरावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईसारख्या शहरामध्ये नियंत्रणात येत असलेला कोरोनाचा संसर्ग झपाट्याने वाढू लागला आहे. रुग्णसंख्येत दिवसेंदिवस वाढ होत असल्याने ऑक्सिजनची मागणी दिवसेंदिवस वाढू लागली आहे. अचानक रुग्णसंख्या वाढल्याने राज्यात ऑक्सिजनचा तुटवडा निर्माण झाला आहे.


सामग्री: ऑक्सिजनचा पुरवठा, औषध उपलब्धता आणि कोव्हिड-19च्या जागतिक साथीबद्दलच्या इतर काही धोरणात्मक बाबींची सुप्रीम कोर्टाने स्वतःहून दखल घेत (Suo Moto) त्यावरची सुनावणी आज होत आहे.

नागरिकांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून व्यथा मांडली तर ती चुकीची माहिती ठरवता येऊ शकणार नसल्याचं सुप्रीम कोर्टाने स्पष्ट केलंय. कोणत्याही प्रकारे माहितीची मुस्कटदाबी करू नये, अशा तक्रारींवर कारवाई  केल्यास तो कोर्टाचा अवमान समजला जाईल, असं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलंय.

आपल्या आजारी आजोबांसाठी ट्विटरवरून मदत मागणाऱ्या तरुणावर अमेठी पोलिसांनी कारवाई केली होती.

शशांक यादव नावाच्या या तरुणाने आजोबांना ऑक्सिजनची गरज असल्याचं ट्वीट करत अभिनेता सोनू सूदकडे मदत मागितली होती.

शशांक यादव यांच्या आजोबांचा नंतर मृत्यू झाला होता.

पण या मुलाच्या आजोबांना कोव्हिड नाही, त्यांना ऑक्सिजनची गरज नाही असा दावा करत अमेठी पोलिसांनी या तरुणावर पँडेमिक अॅक्टखाली अफवा पसरवण्याचा गुन्हा नोंदवला.

याविषयी ट्वीट करणाऱ्या पत्रकार आरफा खानम यांनाही अमेठी पोलिसांनी ट्वीटरवरूनच अशी ट्वीट्स न करण्याची सूचना केली होती.

पोलिसांनी अशा प्रकारे कारवाई करण्यावर मोठी टीका झाली होती. कोणत्याही प्रकारे माहिती दाबण्यात येऊ नये असं सुप्रीम कोर्टाने या प्रकरणाची दखल घेत आज म्हटलंय.

सोबतच ऑक्सिजन टँकर्स आणि सिलेंडर्सच्या पुरवठ्यासाठी कोणती पावलं उचलण्यात येत आहेत, केंद्र आणि राज्य सरकार निरक्षर नागरिकांपर्यंत लसीकरण मोहीम नेण्यासाठी काय करत आहे, असे सवालही सुप्रीम कोर्टाने उपस्थित केले आहेत.

लशींच्या पुरवठ्याबाबतही सुप्रीम कोर्टाने सवाल केले आहेत. 50 टक्के लस राज्यांनी घ्यावी असं केंद्राने म्हटलंय, पण सगळ्या राज्यांना समान लस मिळेल, याची खात्री लस उत्पादक कसे करणार? कोव्हिड-19साठी केंद्र राष्ट्रीय लसीकरण धोरणाची अंमलबजावणी का करत नाही, समान पुरवठा आणि वितरणासाठी केंद्र 100 टक्के लशी का विकत घेत नाही, असा सवाल जस्टिस चंद्रचूड यांनी उपस्थित केलाय.

18 ते 45 वयोगटातली नेमकी किती लोकसंख्या आहे, अशी विचारणा सुप्रीम कोर्टाने केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागरिकांनी सोशल मीडियावर तक्रार मांडली तर तिला चुकीची माहिती ठरवण्यात येऊ नये, असं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलंय.


सामग्री: ऑगस्ट 1997 : कोलकातामधल्या ऑल इंडिया काँग्रेस कमिटीच्याच्या सत्रात भाषण करताना ममता बॅनर्जी. ममता तेव्हा युवक काँग्रेसच्या अध्यक्ष होत्या.

2011 च्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल जसजसे स्पष्ट होत होते, तसतसा त्या घराबाहेर जमलेल्या तृणमूल काँग्रेसच्या हजारो समर्थकांचा उत्साह शिगेला पोहोचत होता. पण या सगळ्यात ममता बॅनर्जी मात्र शांत होत्या.

काँग्रेससोबतचं नातं तोडून त्यांनी स्वतःचा पक्ष तयार केल्याला 13 वर्षं उलटली होती. डाव्या पक्षांना सत्तेपासून दूर करण्याचं त्यांचं स्वप्न पूर्ण होत होतं. सोबतच त्यांनी घेतलेली एक जुनी शपथही पूर्ण होणार होती. तरीही ममता बॅनर्जी शांत होत्या.

तृणमूल काँग्रेस (TMC) मोठ्या बहुमताने सत्तेत येणार हे स्पष्ट झाल्यानंतर ममतांनी आनंदोत्सव करण्याऐवजी पुढची धोरणं ठरवायला सुरुवात केली. तेव्हा त्या केंद्रात रेल्वे मंत्री होत्या आणि त्यांनी ही विधानसभा निवडणूक लढवली नव्हती.

निकाल जाहीर झाल्यानंतर ममतांनी ती रात्र पूर्ण जागून त्यांच्या जवळच्या सहकाऱ्यांसोबतच सरकार स्थापनेचा आराखडा बनवला. ममता बॅनर्जींना जवळून ओळखणाऱ्या सोनाली गुहा यांनी ही आठवण सांगितली होती. आता मात्र तिकीट न मिळाल्याने नाराज होत सोनाली बॅनर्जी यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केलाय.

निवडणुकीचे निकाल लागल्यानंतरची ममतांची प्रतिक्रियाही संयत होती. त्या म्हणाल्या होत्या, "हा माँ, माटी और मानुष (आई, जन्मभूमी आणि स्थानिक लोक) यांचा विजय आहे. बंगालच्या लोकांसाठी हा साजरा करण्याचा क्षण आहे. पण हा दिवस येण्यासाठी गेली तीन दशकं ज्यांनी बलिदान दिलं, त्यांचं स्मरण आपण करायला हवं."

18 वर्षांपूर्वी घेतलेली शपथ

ममतांनी केलेला कोणता पण निकालाच्या दिवशी पूर्ण होत होता?

जुलै 1993. ममता बॅनर्जी युवक काँग्रेसच्या अध्यक्ष होत्या. राज्य सचिवालय रायटर्स बिल्डिंग आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी गोळीबार केला. यात 13 तरूण मारले गेले.

त्यावेळी ममता बॅनर्जीही जखमी झाल्या होत्या. पण त्याआधीही काही घडलं होतं. त्याचवर्षी 7 जानेवारीला नदिया जिल्ह्यामध्ये एका मूकबधीर मुलीवर बलात्कार झाला. तेव्हाचे मुख्यमंत्री ज्योती बसू यांची भेट घेण्यासाठी ममतांनी या पीडितेसोबत रायटर्स बिल्डिंगमध्ये जाऊन मुख्यमंत्र्यांच्या दालनाच्या दरवाज्यासमोर धरणं आंदोलन केलं होतं.

20 मे 2011 रोजी पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतल्यानंतर रायटर्स बिल्डिंगमधून समर्थकांना अभिवादन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तारीख : 12 मे 2011

स्थळ : कोलकात्याच्या कालीघाटमधलं ममता बॅनर्जींचं दोन खोल्यांचं, कच्च्या भिंतींचं कौलारू घर


सामग्री: ऑगस्ट 2018 मध्ये अॅपल कंपनी ही पहिली 1 ट्रिलियन डॉलर कंपनी झाली होती.

जगातल्या सर्वांत मोठ्या कंपनींपैकी अॅपल कंपनीचे शेअर्स गुरुवारी अचानक कोसळले. 2018च्या तिमाहित कंपनीचं उत्पन्न अपेक्षेपेक्षा कमी होण्याची शक्यता कंपनीच्या प्रवक्त्यानं एक दिवस आधीच वर्तवली होती. त्याचाच हा परिणाम आहे, असं सांगितलं जात आहे.

काही दिवसांपर्यंत कंपनीचं उत्पन्न 89 अब्ज डॉलर्स होईल असा अनुमान लावला जात होता. पण बुधवारी 84 अब्ज डॉलर्स उत्पन्न होईल असं सांगण्यात आलं.

गेल्या 16 वर्षांत पहिल्यांदाच अॅपलने उत्पन्न कमी होण्याची शक्यता जाहीर केली आहे. या इशाऱ्यानंतर कंपनीच्या शेअर्समध्ये 10 टक्क्यांनी घसरण झाली आहे.

उत्पन्न का घटलं?

गेल्या तिमाहीत चीनी बाजारतील आयफोनं खरेदीचं प्रमाण घटल्याने कंपनीचं उत्पन्न घटलं आहे. कंपनीच्या या इशाऱ्यानंतर अमेरिकेचा मुख्य शेअर बाजार Nasdaq चा निर्देशांक 3.1 टक्क्यांनी खाली पडला.

सद्यस्थितीत आयफोन मोबाईल खरेदीत मोठी घट हे यामागंच मुख्य कारण सांगितलं जात आहे.

ऑगस्ट 2018 मध्ये अॅपल कंपनी ही पहिली 1 ट्रिलियन डॉलर कंपनी झाली होती. अॅपलने अॅमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि फेसबूक सारख्या मोठ्या कंपन्यांना मागे टाकत 1 ट्रिलियन डॉलरच्या कंपनीचा मान मिळवला होता.

असं का झालं?

याआधीच्या म्हणजे 2018च्या दुसऱ्या तिमाहित कंपनीच्या उत्पन्नात वाढ होईल असं कंपनीच्या अहवालात म्हटलं होतं. त्यानंतर कंपनीचे शेअर्स वधारले होते.

पण सद्यस्थितीत आयफोन मोबाईल खरेदीत मोठी घट हे यामागचं मुख्य कारण सांगितलं जात आहे. आतापर्यंत आयफोन ग्राहक हे नवीन मोबाईल बाजारात यायच्याआधी उत्सूक असायचे.

आयफोनचं नवीन मॉडेल बाजारात आलं की आयफोन स्टोअर्सच्यासमोर लोकांच्या रांगा लागायच्या. पण आता तसं होत नाही.

"या नुकसानामुळे कंपनीचं भविष्य धोक्यात आहे, असं म्हणणं चुकीच ठरेल," असं बीबीसीचे तंत्रज्ञान प्रतिनिधी डेव्ह ली यांना वाटतं.

"आजकाल लोकांचं फोनच्या गुणवत्तेवरून नवीन फोन खरेदी करणं कमी झालं आहे. त्यात आयफोनची किंमत एक हजार डॉलर्स (एक लाख रुपये) इतकी झाली आहे," असं बीबीसीचे तंत्रज्ञान प्रतिनिधी डेव्ह ली यांनी सांगितलं.

कंपनीचं उत्पन्न घटण्याबाबत कंपनीला माहिती नव्हतं असं नाही. त्यामुळेच कंपनी नवीन क्षेत्रात आगेकूच करण्याचा प्रयत्न करत आहे. सध्या आरोग्य आणि फिटनेस क्षेत्रात चांगलीच प्रगती केली आहे. अॅपलची सेवा क्षेत्रातली कमाई ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एकाच दिवसात अॅपल कंपनीला 75अब्ज डॉलर्स म्हणजे जवळजवळ 5,25,800 कोटी रुपयांचं नुकसान झालं आहे.


सामग्री: ऑगस्ट महिन्यात कौटुंबिक सहलीवर इस्राईलला गेल्यावर त्यांनी पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यान्याहू आणि काही नेते तसंच इस्राईली अधिकाऱ्यांचीही भेट घेतली होती.

या संपूर्ण घटनाक्रमाची माहिती त्यांनी ब्रिटिश दुतावासाला दिली नव्हती.

या प्रकरणी वाद निर्माण झाल्यानंतर त्यांनी माफी मागितली.

पण ती पुरेशी ठरली नाही आणि आफ्रिका दौरा अर्धवट सोडून त्यांना मायदेशी परत यावं लागलं.

"माझ्याकडून कामाचा जो दर्जा अपेक्षित आहे, त्या दर्जाची माझी कामगिरी होत नाही," असं त्यांनी बुधवारी दिलेल्या राजीनाम्यात म्हटलं आहे.

कोण आहे प्रीती पटेल?

45 वर्षीय प्रीती पटेल या सत्ताधारी हुजूर पक्षाच्या नेत्या आहेत. पक्षातील प्रभावशाली नेत्यांमध्ये त्यांचा समावेश होतो.

जून 2016 मध्ये त्यांच्याकडे इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट मंत्रिपदाचा कार्यभार दिला होता. ब्रिटनतर्फे विकसनशील देशांना केल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीचं काम त्या बघत होत्या.

प्रीती पटेल युरोपियन युनियनवर टीका करत. हुजूर पक्षात त्यांची भुमिका महत्त्वाची होती. त्यांनी समलैंगिकांच्या विवाहाच्या विरोधात मतदान केलं होतं. तसंच धुम्रपानविरोधी अभियानातही भाग घेतला होता. प्रीती पटेल इस्राईलच्या समर्थक आहे.

पटेल यांची 2010 साली खासदार म्हणून निवड झाली होती. 2014 साली त्या ट्रेझरी मंत्री होत्या. 'ब्रेक्झिट'लाही त्यांनी पाठिंबा दिला होता. 2015 च्या निवडणुकांनंतर रोजगार मंत्रिपदी त्यांची नियुक्ती करण्यात आली.

गुजराती कुटुंबात जन्मलेल्या प्रीती पटेल युगांडाहून पळून लंडनला आल्या होत्या. त्यांचं शिक्षण 'वॅटफोर्ड ग्रामर स्कूल फॉर गर्ल्स' येथे झालं. कील आणि एसेक्स युनिव्हर्सिटीतून त्यांनी उच्च शिक्षण पूर्ण केलं. त्यांनी हुजूर पक्षाच्या केंद्रीय कार्यालयातसुद्धा काम केलं आहे.

1995 ते 1997 या काळात जेम्स गोल्डस्मिथ यांच्या नेतृत्वाखाली असलेल्या रेफरेंडम पार्टीच्या त्या प्रवक्त्या होत्या. रेफरेंडम पार्टी हा युरोपियन युनियनविरोधी पक्ष आहे.

विलियम हेग हे हुजूर पक्षाचे नेते झाल्यावर त्यांनी या पक्षात प्रवेश केला. 1997 ते 2000 या कार्यकाळात त्या डेप्युटी प्रेस सेक्रेटरी होत्या.

त्यानंतर त्यांनी मद्य उत्पादक कंपनी डायजीओ बरोबरसुद्धा काम केलं आहे.

2005 साली नॉटिंगहॅमच्या निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता. 2010 साली विटहॅममधून त्यांचा विजय झाला होता.

प्रीती पटेल माजी पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांना आदर्शस्थानी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटिश सरकारमधील भारतीय वंशाच्या मंत्री प्रीती पटेल यांनी गुप्तपणं केलेला इस्राईल दौरा वादात सापडताच त्यांनी मंत्रिपदाचा राजीनामा दिला.


सामग्री: ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात राम मंदिराचा भूमिपूजन कार्यक्रम होण्याची शक्यता आहे. भूमिपूजनाचा कार्यक्रम भव्यदिव्य असेल, असं वृत्त काही वर्तमानपत्रांनी राम मंदिर ट्रस्टच्या हवाल्याने दिलं आहे. तसंच या कार्यक्रमासाठी 50 हून जास्त व्हिआयपी येणार असल्याचंही सांगितलं जातंय.

लालकृष्ण आडवाणी, मुरली मनोहर जोशी, उमा भारती, विनय कटियार यांच्यासह राम मंदिर उभारण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणारे सर्व भाजप नेते, सरसंघचालक मोहन भागवत यांना या सोहळ्याचं निमंत्रण देणार असल्याचंही मीडिया रिपोर्टमध्ये सांगण्यात येतंय.

कोरोना विषाणूच्या साथीच्या उद्रेकामुळे राम मंदिर भूमिपूजनाचा मुहूर्त लांबणीवर पडला होता. आता मात्र सोशल डिस्टंसिंगसह सर्व नियमांचं पालन करत भूमिपूजन सोहळा पार पाडण्याचा आराखडा आखला जातोय.

शनिवारी (18 जुलै) राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टची दुसरी बैठक झाली. बैठकीनंतर ट्रस्टचे सदस्य आणि भाजप नेते कामेश्वर चौपाल यांनी सांगितलं की राम मंदिराच्या भूमिपूजनासाठी 3 किंवा 5 ऑगस्ट या तारखांचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला आहे. मात्र, भूमिपूजनच्या तारखेचा अंतिम निर्णय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी घेतील.

मीडियामध्ये आलेल्या वृत्तांनुसार या भूमिपूजन कार्यक्रमासाठी स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, या कार्यक्रमासाठी ट्रस्टतर्फे विश्व हिंदू परिषद, हिंदू महासभा, वेगवेगळ्या आखाड्यांचे प्रमुख, अशा राम मंदिर आंदोलनात सहभाग घेतलेल्या सर्वांना निमंत्रण दिलं जाण्याची शक्यता आहे.

मात्र, शिवसेनेला या भूमिपूजनाचं निमंत्रण मिळेल का, हे अजून गुलदस्त्यातच आहे. शिवसेना नेते संजय राऊत म्हणाले आहेत की राम मंदिरासाठी कुणाच्या निमंत्रणाची गरज नाही.

फडणवीस सरकारच्या काळातच शिवसेना सत्तेत असूनही भाजपवर टीका करायची एकही संधी सोडत नव्हती. त्यानंतर निवडणूक काळात दोघांचे मतभेद टोकाला गेले. तरीही समेट घडवून अखेर शिवसेना आणि भाजप यांनी विधानसभा निवडणूक एकत्र लढवली.

मात्र, निवडणूक निकालानंतर शिवसेनेने पहिल्याच पत्रकार परिषदेत भाजपला निर्वाणीचा इशारा दिला. अखेर शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांनी मिळून भाजपचे सरकार स्थापनेचे प्रयत्न हाणून पाडले. भाजपच्या हाती आलेला सत्तेचा घास शिवसेनेने ज्या पद्धतीने हिरावला, ते भाजपच्या चांगलंच जिव्हारी लागलं आहे.

त्यामुळे आता शिवसेनेला राम मंदिर भूमिपूजनाचं निमंत्रण मिळण्याची शक्यता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राम मंदिराच्या मुद्द्यावरून गेल्या दीड-दोन वर्षात कुरघोडीचं राजकारण करणारे भाजप आणि शिवसेना यांच्यात या मुद्द्यावरून पुन्हा एकदा राजकारण रंगणार असं चित्र आहे.


सामग्री: ऑटोक्लस्टर कोव्हिड सेंटर

वाबळे यांना महापालिकेच्या कोव्हिड केअर सेंटरमध्ये बेड मिळाला खरा, पण दोन दिवसातच त्यांची प्राणज्योत मालवली. वाबळे यांच्या कुटुंबियांनी महापालिकेच्या रुग्णालयात बेड साठी एक लाख रुपये मोजल्याची बाब बाहेर आली आणि एकच खळबळ माजली.

कोव्हिडच्या दुसऱ्या लाटेत संपूर्ण भारतातील लोक हतबल झाल्याचं चित्र आहे. ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटर बेडची वानवा आहे. तो मिळवण्यासाठी लोक वाटेल त्या थराला जातात. वाबळे कुटुंबीय हे त्याचं प्रातिनिधिक उदाहरण आहे. या घटनेविषयी अधिक माहिती घेत असताना अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या.

अमोल थोरात हे सुरेखा वाबळे यांचे जावई. त्या आजारी पडल्यापासून त्यांच्याबरोबर होते.  ते म्हणाले, "माझ्या सासूबाईंची तब्येत खराब झाली, तेव्हा आम्हाला खासगी रुग्णालयात बेड हवा होता. आम्हाला महापालिकेच्या हॉस्पिटलमध्ये बेड मिळणार हे माहिती असतं तर आम्ही पैसेच दिले नसते. कारण खासगी हॉस्पिटलासाठी आम्ही प्रयत्न करत होतोच. मी सचिन कसबे नामक व्यक्तीच्या संपर्कात होतो. आम्ही त्यांना पद्मजा हॉस्पिटलमध्ये भेटायला गेलो. आम्हाला वाटलं तिथेच बेड मिळेल. पण तिथे बेड नव्हता. त्याऐवजी दुसरीकडे बेड देतो असं त्यांनी आम्हाला सांगितलं. त्यासाठी 1 लाख रुपये मागितले. आम्ही तीन दिवस बेड शोधत होतो पण कुठेच मिळाला नाही. त्यामुळे आम्ही तसेच चिंतेत होतो. या माणसाने आम्हाला आशेचा किरण दिला. मात्र पैसे जमा केल्याशिवाय हॉस्पिटलचं नाव सांगणार नाही, असं ते म्हणाले. तरी आम्ही तयार झालो.

सुरेखा वाबळे

"आम्ही पंधरा ते वीस मिनिटांत पैशांची व्यवस्था केली आणि कसबेंनी सांगितल्याप्रमाणे एका मुलाकडे ते सुपूर्द केले. पंधरा वीस मिनिटांनी आम्हाला महापालिका संचलित ऑटोक्लस्टर कोव्हिड केअर सेंटरला बेड मिळाल. तिथे जायला सांगितलं. इथे माझ्या सासूबाईंची तब्येत बिघडत चालली होती, त्यामुळे आम्हाला कसंही करून बेड हवाच होता. ऑटोक्ल्स्टरला आम्ही सासूबाईंना दाखल केलं. तेव्हापासून आम्ही सतत डॉक्टरांच्या संपर्कात होतो. शेवटी डॉक्टरने चिडून संपर्क करायला मनाई केली. मग आम्हाला कसबेंकडूनच ख्यालीखुशाली कळू लागली. 28 तारखेला सकाळी मला, तुमचा पेशंट सिरियस असल्याचा फोन आला. म्हणून आम्ही त्यांना भेटायला गेलो. त्या दिवशीच त्यांचा मृत्यू झाला. नंतर ही गोष्ट नगरसेवक कुंदन गायकवाड यांना कळली." थोरात पुढे सांगत होते.

कुंदन गायकवाड हे पिंपरी चिंचवड महापालिकेचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पिंपरी चिंचवड मध्ये सुरेखा वाबळे यांना कोव्हिडची लागण झाल्याने पिंपरी चिंचवडमध्ये ऑक्सिकेअर हॉस्पिटलमध्ये दाखल करावं लागलं होतं. त्यांची प्रकृती ढासळली आणि ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटर बेडसाठी शोधाशोध सुरू झाली. त्यासाठी त्यांच्या घरच्यांनी तब्बल एक लाख रुपये मोजले.


सामग्री: ऑनलाइन शॉपिंग तसंच व्यवहार करताना काळजी घेणं आवश्यक आहे.

दिल्ली पोलिसांनी शिवम चोपडा आणि सचिन जैन नामक दोन व्यक्तींना अटक केली आहे. त्यांच्यावर अमेझॉन या ऑनलाईन शॉपिंग पोर्टलला लाखो रुपयांचा गंडा घातल्याचा आरोप आहे.

दिल्ली पोलिसांच्या सायबर सेलचे सब इन्स्पेक्टर विकास कुहार यांनी बीबीसीशी बोलतांना सांगितलं की, "शिवम अमेझॉन वरून फोन विकत घेत असे आणि डिलीव्हरी न झाल्याचा बहाणा करत शॉपिंग पोर्टलकडून पैसे परत मागत असे."

"सचिनवर आरोप आहे की त्याने  शिवमला फसवणुकीसाठी 150 प्री अक्टिव्हेटेड सीम कार्ड्स पुरवली. अशा प्रकारे 166 फोन विकत घेतले. हे फोन नंतर या दुकलीने विकले."

दिल्ली पोलिसांनी ऑनलाइन तक्रारींची दखल घेत कार्यवाही केली.

पोलिसांनी सांगितलं की, अटकेच्या वेळी दोघांकडे 25 फोन, 12 लाख रुपये, 40 बँकाचे पासबुक आणि दोन मालमत्तेचे कागद सापडले.

पहिलंच प्रकरण नाही

तंत्रज्ञानाचा वापर करून फसवणुक करण्याचं हे पहिलं प्रकरण नाही. वेळेच्या अभावामुळे आजकल ऑनलाईन शॉपिंगचं प्रमाण वाढलं आहे. सरकारदेखील डिजिटल पेमेंटला उत्तेजन देत आहे.

त्यामुळे लोकांना असलेल्या कमी माहितीचा फायदा घेऊन त्यांना फसवण्याच्या प्रकरणात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. काही पोर्टलच्या माध्यमातून लोकांना फसवण्यात येतं तर काही जण पोर्टललाच थेट गंडा घालतात.

पवित्रा वेलपुरी प्रकरण

याच वर्षी जुलै महिन्यात पुण्यात पवित्रा वेलपुरी यांनी प्रसिद्ध वेबसाईट OLX वर लहान मुलांची बाबागाडी विकण्याची जाहिरात दिली होती. एका व्यक्तीने ती विकत घेण्यासाठी स्वारस्य दाखवलं. पैशाची बोलणी झाल्यावर पवित्रा यांनी त्या व्यक्तीला आपल्या बँक खात्याची माहिती पाठवली.

काही मिनिटांतच पवित्रा यांच्या खात्यात 13500 रुपये जमा झाल्याचा त्यांना मेसेज आला पण तो स्ट्रॉलर फक्त 3500 रुपयांचा होता. पवित्रा यांनी फोन करून त्या व्यक्तीला अतिरिक्त पैसै जमा झाल्याची माहिती दिली.

त्या व्यक्तीने अनवधानाने जास्त पैसै जमा झाल्याचं सांगितलं. तसंच त्यांनी दहा हजार रुपये पेटीएमने आपल्या आईच्या खात्यात पाठवायला सांगितलं.

पुण्याच्या पवित्रा वेलापुरी यांना ऑनलाइन घोटाळ्याचा फटका बसला होता.

पवित्रा पैसे पाठवणार होत्या, पण सावधगिरीचा उपाय म्हणून त्यांनी एकदा बँक अकाउंट चेक केलं तेव्हा त्यांना मोठा धक्का बसला. कारण त्यांच्या खात्यात पैसै जमा झालेच नव्हते.

ज्या व्यक्तीने स्ट्रॉलर विकत घेतला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑनलाइन शॉपिंग अनेकांच्या आयुष्याचा भाग झाला आहे. मात्र त्याचवेळी ऑनलाइन घोटाळ्यांचं प्रमाण वाढलं आहे. सणासुदीच्या काळात घोटाळ्यांपासून वाचण्यासाठी काय करावं यासंदर्भात तज्ज्ञांनी दिलेला सल्ला.


सामग्री: ऑनलाईन डेटिंग अॅप तुम्हाला अधिक आकर्षक जोडीदार दाखवतील?

जोडीदाराच्या अनुरुप असणं योग्य असतं का?

लग्न झालेली माणसं खूश असतात का?

एकाच व्यक्तीसोबत संपूर्ण जीवन व्यतीत करणं तुमच्यासाठी खरंच चांगलं आहे?

या प्रश्नांची उत्तरं तुम्हाला चकित करू शकतात.  बीबीसीनं एका संशोधनाद्वारे या प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.

माझ्या टाईपचा मुलगा किंवा मुलगी

डिजिटल युगात ऑनलाईन डेटिंगचं प्रमाण वाढलं आहे. आज बहुतेक जण इंटरनेटवर जोडीदार शोधत आहेत. पण लाखो लोकांमध्ये तुम्हाला तुमचा स्वत:चा लूक भीतीदायक वाटू शकतो.

पण घाबरायचं कारण नाही. तुम्ही जेव्हा केव्हा नवीन फोटो पाहता तेव्हा तो जुन्या फोटोपेक्षा चांगलाच दिसतो. याचा अर्थ सौंदर्याशी निगडित आपला विचार अनुवांशिक नसून काळानुरुप बदलणारा असतो.

डेटिंग अॅपवर प्रत्येक क्षणी बदलत्या फोटोंच्या वेगानं आपला सौंदर्याचा दृष्टीकोन बदलत जातो.

त्यामुळे सुंदर लोकांचे फोटो पाहून तुमच्या मनात वाईट भावना येत असतील तर वाईट वाटायचं कारण नाही. कारण ही बाब काही वेळेपुरती मर्यादित असते. चिरस्थायी नसते.

बहुतेकदा लोकांना पाहिल्या पाहिल्या एखादा फोटो प्रचंड आवडतो. तुम्हालाही ही संधी अचानक लाभू शकते.

आपण ज्या चेहऱ्यांना कमीत कमी बघत असतो, तेच आपणाला आकर्षक वाटत असतात.

मनोविकार तज्ज्ञांच्या मते, आपण ज्या चेहऱ्यांना वेगानं बघत पुढे जातो, कधीकधी त्यांनाच पुन्हा पाहण्याची इच्छा मनात जागृत होते.

आपण आपल्या संभाव्य जोडीदाराला मिस नको करायला, हे यामागचं कारण असतं.

विपरित मूडचा परिणाम

काही खास सवयी असतात ज्या दोघांकडेही असल्यास चांगलं समजलं जातं. पण तुमचे विचार जोडीदारापेक्षा वेगळे असावेत आणि हे चांगलं असतं असं तुम्हाला वाटत असेल तर ते चुकीचं आहे.

सारखीसारखी चीडचीड करण्याची सवय कुणाला पसंत पडेल? जर कुणी होकार द्यायला उशीर लावत नसेल तर ते तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतं.

जी माणसं जास्त फिकीर करतात त्यांना स्वत:ला नाकारलं जाण्याची भीती वाटत असते. अशा लोकांना त्यांच्या सारख्या विचारांचे जोडीदार मिळाल्यास त्यांनी या गोष्टीची खात्री पटते.

रात्री उशीरापर्यंत जागणं किंवा सकाळी लवकर उठण्याची सवय दोघांनाही असेल तर हीसुद्धा मजेशीर बाब आहे. यामुळे एकमेकांसोबत अधिक वेळ घालवण्याची संधी मिळते.

पण यामुळे त्रासही होऊ शकतो. जर कुणी कामाला जास्तच वाहून घेतलं असेल आणि त्यांचा जोडीदारही तसाच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही जीवनात अशा वळणावर आहात की तुम्हाला तुमच्या आयुष्यात एखाद्या व्यक्तीला सहभागी करून घ्यायचं तर  आहे, पण तुम्हाला खालील प्रश्न पडले आहेत.


सामग्री: ऑनलाईन पद्धतीनं तुम्ही डिजिटल स्वाक्षरीचा सातबारा घरबसल्या काढू शकता आणि तो सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी वापरताही येतो. यासंबंधीचा शासन निर्णय महसूल विभागानं जारी केला आहे.

त्यानुसार आता सर्व शासकीय तसंच पतसंस्था आणि बँकांच्या कार्यालयामध्ये डिजिटल स्वाक्षरीचा सातबारा उतारा चालणार आहे.

पण, डिजिटल सही असलेला सातबारा कसा काढायचा आणि तो वाचायचा कसा, याबद्दलची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.

डिजिटल सातबारा कसा काढायचा?

सातबारा काढण्यासाठी सगळ्यात अगोदर तुम्हाला गुगलवर bhulekh.mahabhumi.gov.in असं सर्च करावं लागेल.

त्यानंतर तुमच्यासमोर महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागाची वेबसाईट ओपन होईल.

या वेबसाईटवर उजवीकडे तुम्हाला Digitally Signed 7/12  किंवा 'डिजिटल स्वाक्षरीत सातबारा पाहण्यासाठी इथं क्लिक करा' हा पर्याय दिसेल.

यावर तुम्ही क्लिक केल्यास 'आपला 7/12' नावाचं एक नवीन पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल.

 तुम्ही जर आधीच या वेबसाईटवर नोंदणी केली असेल, तर लॉग-इन आयडी आणि पासवर्ड वापरून तुम्ही या साईटवरील सेवांचा लाभ घेऊ शकता.

पण, जर तुम्ही पहिल्यांदाच नवीन सातबारा काढण्यासाठी इथं आला असेल, तर मोबाईल क्रमांक वापरूनही तुम्हाला सातबारा काढता येईल.

ते कसं तर त्यासाठी OTP Based Login या पर्यायावर तुम्हाला क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर Enter Mobile Numberच्या खालच्या रकान्यात तुमचा मोबाईल नंबर टाकायचा आहे. आणि मग Send OTP या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

एकदा का तुम्ही या पर्यायावर क्लिक केलं की, OTP sent on your mobile असा मेसेज तिथं येईल.

याचा अर्थ तुमच्या मोबाईलवर एक OTP म्हणजेच One Time Password म्हणजेच काही आकडे पाठवलेले असतात, ते जसेच्या तसे तुम्हाला Enter OTPच्या खालच्या रकान्यात टाकायचे आहेत.

त्यानंतर Verify OTP या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

पुढे तुमच्यासमोर एक आपला सातबारा नावानं एक नवीन पेज ओपन होईल. या पेजवर  Digitally signed 7/12, Digitally signed 8A, Digitally signed Property card, Recharge Account, Payment History,  Payment Status असे वेगवेगळे पर्याय दिसतील.

यातल्या Digitally signed 7/12  या पर्यायावर तुम्हाला क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर 'डिजिटल स्वाक्षरीत सातबारा' असं शीर्षक असलेलं पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल. यामध्ये सगळ्यात शेवटी सूचना दिलेली आहे की, "Rs.15 will be charged for download of every...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सातबारा काढण्यासाठी आता तुम्हाला तलाठी कार्यालयात खेटे घालण्याची गरज नाही.


सामग्री: ऑप्रा विन्फ्रे यांनी प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मर्कल यांची मुलाखत घेतली.

प्रिन्स हॅरी आणि पत्नी मेगन मर्कल यांनी प्रसिद्ध मुलाखतकार ऑप्रा विन्फ्रे यांना मुलाखत दिली. त्यामध्ये त्यांनी अनेक गौप्यस्फोट केले.

इंग्लंडमधील टॅब्लॉइड अर्थात सनसनाटी बातम्या देणारी माध्यमं पाखंडी आहेत आणि समाजात विष पसरवण्याचं काम करतात. त्यांच्यामुळे भीती आणि नियंत्रणाची भावना निर्माण होते असं हॅरी यांनी सांगितलं.

प्रिन्स ऑफ वेल्स यांना अशी प्रसारमाध्यमं असणाऱ्या वातावरणाशी जुळवून घ्यावं लागलं. दरम्यान प्रसारमाध्यमं पाखंडी नसून, धनाढ्य आणि सत्ताधाऱ्यांना जाब विचारण्याचं काम आम्ही करतो असं द सोसायटी ऑफ एडिटर्सने म्हटलं आहे.

सोशल मीडियामुळे प्रसारमाध्यमांशी असलेले संबंध टोकाला गेले. शाही राजघराण्याचं स्वत:ची माध्यम यंत्रणा आम्हा दोघांबाबत पसरवल्या जाणाऱ्या खोट्यानाट्या बातम्या थांबवू शकली नाही असं मेगन यांनी सांगितलं.

बहुचर्चित अशा या मुलाखतीत हॅरी आणि मेगन यांच्या आयुष्यातील वैयक्तिक मुद्यांना ऑप्रा यांनी हात घातला. वंशभेद, मानसिक आरोग्य, प्रसारमाध्यमांशी संबंध, बाळाच्या रंगाची चिंता, शाही घराण्यातील अंतर्गत गोष्टी याबद्दल या जोडगोळीने भाष्य केलं.

दोन तासांची ही मुलाखत अमेरिकेसह इंग्लंडमध्ये प्रसारित झाली.

या मुलाखतीत हॅरी-मेगन जोडीने अनेक गोष्टींना वाचा फोडली.

-शाही राजघराण्याचा भाग झाल्यानंतर एकाकी वाटायचं, जगूच नये असं वाटायचं असं मेगन यांनी सांगितलं.

-आमच्या बाळाचा रंग काय असेल याची चिंता शाही राजघराण्यातील काही व्यक्तींनी व्यक्त केल्याचं मेगन यांनी स्पष्ट केलं.

-ही चिंता राणी एलिझाबेथ तसंच ड्यूक ऑफ एडिनबर्ग यांना नव्हती असं ऑप्रा यांनी स्पष्ट केलं.

-मुलाखतीदरम्यान हॅरी-मेगन दांपत्याने दुसऱ्या मुलासंदर्भात घोषणा केली. आम्हाला मुलगी होणार आहे आणि काही महिन्यांमध्ये मेगनची प्रसूती होईल असं हॅरी यांनी सांगितलं.

-विवाहाचा सार्वजनिक सोहळा रंगण्याआधीच तीन दिवस आमच्या पद्धतीने लग्न केल्याचं हॅरी-मेगन यांनी स्पष्ट केलं.

-माझे वडील आणि भाऊ राजघराण्यात अडकले आहेत अशा शब्दात हॅरी यांनी आपल्या कुटुंबीयांच्या स्थितीचं वर्णन केलं.

-गेल्या वर्षीच्या सुरुवातीपासून राजघराण्याने आमच्याशी असलेले आर्थिक व्यवहार तोडून टाकले. वडिलांनी आमच्याशी फोनवर बोलणं देखील सोडून दिलं.

-भावावर प्रचंड प्रेम आहे, त्याच्याशी आणि वडिलांशी असलेले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सनसनाटी प्रसारमाध्यमांनी समाजात आमच्याविरुद्ध पसरवलेला वंशभेद हेच इंग्लंड सोडण्याचं प्रमुख कारण असल्याचं द ड्यूक ऑफ ससेक्स अर्थात प्रिन्स हॅरी यांनी सांगितलं.