सामग्री: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि डॉ. माईसाहेब आंबेडकर

1947 सालातील डिसेंबरचा महिना. भारताला स्वातंत्र्य मिळून चार-साडेचार महिने लोटले होते. भारताच्या राज्यघटनेच्या निर्मितीची धुरा खांद्यावर घेतलेले डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दिल्लीतून मुंबईत काही कामानिमित्त आले होते.

मुंबईत आल्यावर बाबासाहेब विलेपार्ले येथील एस. राव या आपल्या उच्चशिक्षित मित्राला नेहमी भेटायला जात असत. इथेच एस. राव यांच्या मुलींची मैत्रीण डॉ. शारदा कबीर बाबासाहेबांना पहिल्यांदा भेटल्या.

या काळात बाबासाहेब डायबेटीस, न्युरायटीस, संधिवात, रक्तदाब अशा आजारांनी त्रस्त होते. मुंबईतील गिरगाव येथील डॉ. मालवणकर यांच्या क्लिनिकमध्ये ते नियमित तपासणी करत असत. या क्लिनिकमध्ये डॉ. शारदा कबीरही काम करत होत्या. उपचारादरम्यान त्यांची बाबासाहेबांशी विविध विषयांवर चर्चा होत असे. त्यातून ओळखही वाढत गेली.

माईसाहेब आंबेडकर

बाबासाहेबांबद्दल शारदा यांना प्रचंड आदर होता. त्यांनी त्यांच्या आत्मकथेत लिहिलंय, "डॉक्टरसाहेबांच्या सहवासात मला त्यांच्या ऐतिहासिक कार्याची जवळून प्रचिती आली आणि मी अक्षरश: दिपून गेले होते."

बाबासाहेबांच्या दुसऱ्या लग्नाची गोष्ट

1947 सालच्या डिसेंबर महिन्यातच बाबासाहेब क्लिनिकमध्ये आले असताना म्हणाले, "माझे लोक व सहकारी मला आग्रह करीत आहेत की सहचारिणी करा, परंतु मला माझ्या आवडीची, योग्यतेची व अनुरूप स्त्री मिळणे फार कठीण आहे. माझ्या कोट्यवधी लोकांसाठी मला अधिक जगायला पाहिजे व जगण्यासाठी माझ्या लोकांच्या आग्रहाचा गंभीरपणे विचार करणे क्रमप्राप्त आहे. अशा सुयोग्य स्त्रीचा शोध घेणे मी तुमच्यापासून सुरू करतो."

माईसाहेबांनी 'डॉ. आंबेडकरांच्या सहवासात' या आपल्या आत्मकथेत ही आठवण लिहून ठेवली आहे.

बाबासाहेबांनी शारदा कबीर यांना लग्नाची मागणी घातली. मात्र त्यांनी सोबत हेही सांगितलं की, आपल्या वयातील फरक आणि माझी प्रकृती यामुळे तू नकार दिलास तरी मला बिलकुल दु:ख होणार नाही.

यानंतर शारदा कबीर गोंधळात पडल्या. काय उत्तर द्यावं त्यांना कळलं नाही. त्यांनी वेळ मागून घेतला. तोपर्यंत बाबासाहेब पुन्हा दिल्लीत निघून गेले होते. दरम्यान शारदा यांनी डॉ. मालवणकर यांच्याशी याबाबत चर्चा केली. तसंच स्वतःच्या भावाचाही सल्ला मागितला.

शारदा कबीर यांचे थोरले बंधू म्हणाले, "म्हणजे तू भारताची कायदेमंत्रीण होणार तर. अजिबात नकार देऊ नकोस. पुढे जा."

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या दुसऱ्या पत्नी डॉ. सविता (माईसाहेब) आंबेडकर यांचा या आठवड्यात (27 जानेवारी) जन्मदिन होता. माईंच्या शब्दात सांगायचं तर, बाबासाहेबांच्या निधनानंतर त्यांचं आयुष्य म्हणजे एक 'कसोटीपर्व' होतं. बाबासाहेबांना मारल्याचा त्यांच्यावर संशय का व्यक्त करण्यात आला? त्याचा त्यांच्यावर काय परिणाम झाला? माईंना पुन्हा सार्वजनिक जीवनात यायला कुणी मदत केली? माईसाहेब आंबेडकरांच्या जीवनातले काही महत्त्वाचे प्रसंग टिपणारा हा लेख.


सामग्री: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचं प्रवेशद्वार

मराठवाड्यातल्या आजच्या चाळीशी-पन्नाशीतल्या लोकांनी हा लढा प्रत्यक्ष, अप्रत्यक्षपणे भोगला आहे. त्या 17 वर्षांतील नामांतर लढ्यानं दिलेले घाव आजही ताजे आहेत. भलेही जखमा भरून निघाल्या असतील. पण व्रण अजूनही कायम आहेत. भीमा कोरेगावच्या हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर 14 जानेवारीच्या नामविस्तार दिन सोहळ्याला वेगळं महत्त्व प्राप्त झालं आहे.

काल-परवा हीच मंडळी वीर योद्ध्यांच्या स्मृतीस अभिवादन करण्यासाठी भीमा कोरेगावला गेली होती. तीच मंडळी नामांतर लढ्यात वीर मरण आलेल्यांचे स्मरण करतील. कारण इतिहास विसरून नामानिराळे होता येत नाही. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर म्हणाले होते, 'जे आपला इतिहास विसरतात ते आपले भविष्य घडवू शकत नाहीत.'

पण काही मंडळी इतिहासच बदलून लोकांची दिशाभूल करतात. त्यामुळेच आपला इतिहास आठवावा लागतो. आपल्या इतिहासाचा धांडोळा घेण्याचा प्रयत्न करावा लागतो, या प्रयत्नांतूनच नवी वाट सापडत असते.

या लढ्याचा इतिहास असाच प्रेरणादायी आहे. तसेच तो दिल्या-घेतल्याचा हिशेब मांडणारा आहे. हा लढा कुणाच्या अस्मितेला ठेच पोहोचवणारा नव्हता. कुणाचा दुस्वास करणारा तर मुळीच नव्हता. ज्या डॉ. बाबासाहेबांनी झोपडी-झोपडीत ज्ञानाचा प्रकाश आणला, त्या महामानवाला अभिवादन करण्याचा हा एक छोटासा प्रयत्न होता.

विद्यापीठाच्या प्रवेशद्वारासमोर असलेला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा पुतळा

हे केवळ आंदोलन नव्हते, तर त्याला सामाजिक लढ्याचे स्वरूप आलं होतं. अनेक पुरोगामी संघटना आणि व्यक्तींचा या लढ्याला सक्रिय पाठिंबा मिळत होता. विरोधकही गप्प नव्हते. तेही दंड थोपटून उभे ठाकले होते. म्हणून तर नामांतराची लढाई संपायला १७ वर्षं लागली. एवढा दीर्घकाळ हा संघर्ष लांबत गेला.

चळवळीची पार्श्वभूमी

1972ला दलित पॅंथरची स्थापना झाली. गायरान जमिनी मिळाव्यात, विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीत वाढ व्हावी, गावातील पाणवठ्यांवर पाणी भरता यावे, यासाठी दलित पॅँथरचं आंदोलन सुरू होतं. त्या बरोबरच औरंगाबादच्या मराठवाडा विद्यापीठाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे नाव द्यावे, ही मागणी जोर धरू लागली.

1974च्या मराठवाडा विकास आंदोलनातही नामांतराची मागणी झाली. दलित युवक आघाडी ही नामांतराची याचा पाठपुरावा करत असे. 1977ला तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांनी या मागणीची दखल घेतली. तसं आश्वासनही दिलं. मात्र 1978ला महाराष्ट्रात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठवाडा विद्यापीठाचा नामविस्तार होऊन २४ वर्षं झाली पण अजूनही नामांतर किंवा नामविस्तार म्हटलं की एक प्रदीर्घ लढा आठवतो.


सामग्री: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 26 फेब्रुवारी 1955ला बीबीसी रेडिओला दिलेल्या या प्रदीर्घ मुलाखतीत महात्मा गांधी यांच्या भूमिकेबाबत परखड मतं व्यक्त केलं होती. ही मुलाखत ऐकण्यासाठी इथं क्लिक करा  आणि हीच मुलाखत शब्दरुपात खाली वाचा.

मुलाखतकार: त्यांनी [गांधींनी] दृष्टिकोनामध्ये मूलभूत बदल घडवला, असं तुम्हाला वाटत नाही?

आंबेडकर: अजिबातच नाही. किंबहुना, त्यांनी कायम दुतोंडीपणा केला. त्यांनी दोन नियतकालिकं चालवली : इंग्रजीमधून 'हरीजन', त्याआधी 'यंग इंडिया' आणि गुजरातमध्ये आणखी एक 'दीनबंधू' का अशाच कोणत्यातरी नावाचं पत्र त्यांनी चालवलं होतं. ही दोन वर्तमानपत्रं तुम्ही वाचलीत, तर श्री. गांधी लोकांना कसं फसवत होते, ते तुमच्या लक्षात येईल. इंग्रजी वर्तमानपत्रात त्यांनी जातिव्यवस्था आणि अस्पृश्यतेचा विरोधक असल्याचा आणि लोकशाहीवादी असल्याचा पवित्रा घेतला. पण तुम्ही त्यांचं गुजराती नियतकालिक वाचलंत, तर त्यांच्यातील सनातनी माणूस आपल्याला दिसतो. जातिव्यवस्था, वर्णाश्रमधर्म आणि सर्व युगांमध्ये भारताला जखडून ठेवलेल्या सनातनी तत्त्वांचं समर्थन ते या गुजराती पत्रातून करत होते.

खरंतर, 'हरीजन'मधून गांधींनी केलेली विधानं आणि गुजराती वर्तमानपत्रामधून त्यांनी केलेली विधानं, यांचा तुलनात्मक अभ्यास करून कोणीतरी गांधींचं चरित्र लिहायला हवं. त्यांच्या या वर्तमानपत्रीय लेखनाचे सात खंड आहेत. पाश्चात्त्य जगामध्ये केवळ इंग्रजी पेपर वाचला जातो, तिथे आपली प्रतिष्ठा जपण्यासाठी गांधींनी इंग्रजी पेपरमधून लोकशाही आदर्शांचं समर्थन करत असल्याची भूमिका घेतली. पण देशी भाषेतील वर्तमानपत्रात ते लोकांशी प्रत्यक्षात काय बोलत होते, तेही आपण बघायला हवं. त्याचा कोणी संदर्भही देताना दिसत नाही. त्यांची सर्व चरित्रं 'हरीजन' आणि 'यंग इंडिया'ला आधारभूत मानून लिहिलेली आहेत, त्यात गांधींच्या गुजराती लेखनाचा संदर्भ घेतलेला नाही.

मुलाखतकार: मग अनुसूचीत जाती आणि रचनांसाठी देवाप्रमाणे वागण्यामागे त्यांचा नक्की कोणता हेतू होता.

आंबेडकर: त्यांना केवळ [अस्पृश्यता निर्मूलन करायचं होतं, पण] हे पाहा, अनुसूचीत जातीबाबत दोन मुद्दे आहेत. एक तर, अस्पृश्यतेचं उच्चाटन करावं, असं आम्हाला वाटतंच. पण त्याचसोबत आम्ही इतर वर्गांच्या पातळीला यावं यासाठी आम्हाला समान संधीही मिळायला हवी, केवळ अस्पृश्यता पुसून टाकल्याने हे होणार नाही. गेली दोन हजार वर्षं आपण अस्पृश्यता टिकवून ठेवली आहे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकशाहीबाबत बाबासाहेब आंबेडकरांच्या  एक्सक्लूझिव्ह मुलाखती  नंतर बीबीसीच्या अर्काइव्हमधून आम्ही तुमच्यासाठी बाबासाहेबांची आणखी एक एक्सक्लूझिव्ह आणि स्फोटक मुलाखत घेऊन आलो आहोत.


सामग्री: डॉ. भागवत यांच्या कुटुंबीयांचं म्हणणं आहे की, गरिबी आणि खालच्या जातीतील असल्याने कॉलेजमधले सीनिअर्स त्यांचा सतत छळ करायचे आणि यामुळेच त्यांनी मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टेलमध्ये गळफास घेऊन आत्महत्या केली. मेडिकल कॉलेजच्या व्यवस्थापनाने मात्र हा आरोप फेटाळून लावला आहे.

या प्रकरणात कुटुंबीयांनी केलेल्या तक्रारीवरून पोलिसांनी प्राथमिक तपास सुरू केला असला तरी अजून एफआयआर नोंदवला नाहीये.

कुटुंबीयांनी भागवत देवांगण यांच्या पाच सीनिअर्सविरोधात तक्रार केली आहे.

गेल्या 9 दिवसांपासून या प्रकरणाचा तपास करणारे जबलपूरच्या गढा पोलीस ठाण्याचे प्रभारी राकेश तिवारी यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "या प्रकरणात आरोप करण्यात आलेल्या सर्व विद्यार्थ्यांचे जबाब नोंदवण्यात आले आहेत. सध्या कोव्हिड असल्याने अनेक डॉक्टरांची चौकशी होऊ शकलेली नाही. डीन आणि अंटी रॅगिंग समितीची बैठकही आहे. आवश्यक ते सर्व आम्ही करत आहोत."

भागवत देवांगण मध्यप्रदेशातील जबलपूर इथल्या नेताजी सुभाष चंद्र बोस मेडिकल कॉलेजमधून ऑर्थोपिडिक विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेत होते.

डॉ. भागवत देवांगण यांचे थोरले भाऊ प्रल्हाद देवांगण यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "माझ्या लहान भावाने माझ्याकडे अनेकदा तक्रार केली होती की, कॉलेजमध्ये सीनिअर्स त्याची गरिबी आणि जात यावरून सतत त्याला मारहाण करतात आणि शारिरीक-मानसिक त्रास देतात. कॉलेज व्यवस्थापनालाही याची माहिती होती. मात्र, त्यांनी कधीच यात हस्तक्षेप केला नाही आणि म्हणूनच माझ्या भावाने आत्महत्या केली."

मात्र, हॉस्टेलच्या आत रॅगिंग किंवा इतर कुठल्याही प्रकारची छळवणूक झाली नसल्याचं मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टेलचे वॉर्डन आणि कॉलेजच्या अँटी रॅगिंग कमिटीचे सदस्य डॉ. अरविंद शर्मा यांचं म्हणणं आहे.

आत्महत्या करणाऱ्या विद्यार्थ्याने कधीही हॉस्टेलमध्ये छळवणूक होत असल्याची तक्रार केली नव्हती. डॉ. अरविंद शर्मा म्हणाले, "छळवणूक आणि रॅगिंगचा विषय विभागाशी संबंधित आहे. ज्या विद्यार्थ्यांवर आरोप करण्यात आले आहेत त्यापैकी कोण-कोण हॉस्टेलवर राहतं, हे मला तपासावं लागेल."

जातीय छळ

छत्तीसगडच्या जांजगीर-चंपा जिल्ह्यातल्या राहौद या छोट्या वस्तीतील असलेले भागवत देवांगण चार भावंडांपैकी दुसऱे होते.

त्यांचे वडील वस्तीतच भाांड्यांचं दुकान चालवतात. देवांगण अति-मागास आणि अनुसूचित जातीत येतात. भागवत देवांगण अति-मागास वर्गातून होते.

सहावीपर्यंत स्थानकि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

छत्तीसगढच्या जांजगीर चांपा इथे वैद्यकीय अभ्यासक्रमाचे विद्यार्थी डॉ. भागवत देवांगण यांच्या जबलपूर मेडिकल कॉलेजमध्ये झालेल्या कथित जातीय छळानंतर आत्महत्येवरून निदर्शनं सुरू झाली आहेत.


सामग्री: डॉ. मनमोहन सिंग या राजकारणाबाहेरच्या व्यक्तिमत्वाला अर्थमंत्रिपदी नेमणं नंतर भारतानं वेगानं आर्थिक धोरणबदलांची वेगानं पावलं टाकणं याचा इतिहास मोठा रोचक आहे. 1991च्या वर्षभरात एखाद्या पॉलिटिकल थ्रिलर सिनेमात घटना घडाव्यात तशा घटना घडत गेल्या. डॉ. सिंग या घटनांचे साक्षीदार होते.

राजीव गांधींची हत्या आणि नवे पंतप्रधान

चंद्रशेखर यांचं सरकार कोसळल्यानंतर देशात निवडणुकांच्या प्रचाराचा झंझावात सुरु होता. त्यामध्येच 21 मे 1991 रोजी राजीव गांधी यांची तामिळनाडूत हत्या करण्यात आली. त्यामुळे केवळ काँग्रेस पक्षच नाही तर एकूणच मध्यवर्ती राजकीय केंद्रामध्ये गोंधळाचं आणि अनिश्चिततेचं वातावरण तयार झालं.

नवा नेता निवडीच्या प्रक्रियेत थोडा काळ गेल्यानंतर 20 जून रोजी काँग्रेस पक्षाच्या संसद सदस्य मंडळाने पी. व्ही. नरसिंह राव यांची नेता म्हणून निवड केली.

नरसिंह रावांना धक्का का बसला?

भारतीय अर्थव्यवस्थेची गाडी रुळावरून पूर्णपणे घसरली आहे हे तोपर्यंत सर्व देशाला समजलं होतं. इराकनं कुवेतवर केलेल्या चढाईमुळे आखाती युद्धाला सुरुवात झाली होती. त्यामुळे तेलाचे दरही गगनाला भिडले होते.

एनआरआय मंडळींनी भारतातील गुंतवणुकीचा हात आखडता घेतला आणि त्यामुळे भारतातील डॉलर्सची गंगाजळी लक्षणीयरित्या आटली.

या लोकांनी भारतीय बँकांमधले ऑक्टोबर 1990 पासून डॉलर्स काढून घ्यायला सुरुवात केली. केवळ तीन महिन्यात त्यांनी 20 कोटी डॉलर्स माघारी नेले.

1991च्या एप्रिल ते जून या महिन्यात 95 कोटी डॉलर्स काढून घेण्यात आले. भारताने अल्पमुदतीची कर्जं भरपूर घेतल्यामुळेही अर्थव्यवस्थेवर ताण आला होता. या सर्व पार्श्वभूमीवर नरसिंह राव पंतप्रधान झाले होते.

20 जून रोजी त्यांच्याकडे कॅबिनेट सेक्रेटरी नरेश चंद्रा आठ पानांची एक नोट घेऊन आले. येणाऱ्या पंतप्रधानांनी आणि काही मंत्रालयांनी विशेषतः अर्थ मंत्रालयाने कोणती पावलं तातडीनं उचलायला हवीत याची कल्पना देणारी ती नोट होती.

ही नोट वाचताच नरसिंह राव यांनी नरेश यांना विचारलं, "खरंच देशाची आर्थिक स्थिती इतकी वाईट आहे का?"

त्यावर चंद्रा यांनी, "नाही… याहूनही वाईट आहे", असं उत्तर दिलं. त्यानंतर चंद्रा यांनी चंद्रशेखर सरकारनं केलेल्या प्रयत्नांची माहिती दिली आणि कोणत्याही स्थितीत देशावर दिवाळखोरीची स्थिती येणार नाही यासाठी आपण प्रयत्न करण्याची गरज असल्याचं नरसिंह राव यांना सांगितलं.

नव्या अर्थमंत्र्यांची निवड

आता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बरोबर 29 वर्षांपूर्वीचा हा काळ आहे. भारत एका मोठ्या अर्थक्रांतीच्या आणि धोरण क्रांतीच्या उंबरठ्यावर होता. ही धोरणबदलांची क्रांती घडवण्यात तेव्हाचे पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव आणि अर्थमंत्री डॉ. मनमोहन सिंग यांचा मोठा वाटा आहे.


सामग्री: डॉ. मीरा चढ्ढा-बोरवणकर महाराष्ट्राच्या पोलीस महासंचालक पदावरून गेल्या वर्षी निवृत्त झाल्या.

आजही ग्रामीण भागात मासिक पाळी आल्यावर मुली शाळा सोडतात. मी जेव्हा माझं बालपण आठवते तेव्हा मासिक पाळी आल्यानंतरच्या अडचणींवर कशी मात केली ते आठवतं. त्याचं सर्व श्रेय मी माझ्या आईला देते.

माझं बालपण पंजाबच्या फजलिका या ग्रामीण भागात गेलं. वडील पंजाब पोलीस दलात नोकरीला होते. आई गृहिणी. आम्ही दोन बहिणी आणि दोघं भाऊ. पण मुली आहात म्हणून असं वागा, असं आम्हाला कधी सांगितलं नाही. मी माझ्या भावांपेक्षा वेगळी आहे, हे माझ्या गावीही कधी नव्हतं.

कधी काळी माझ्या आत्याने पाळी असल्यावर अमूकला हात लावू नकोस, असं सांगितल्याचं आठवतं. पण आईने कधीच कशाला मनाई केली नाही. पाळीच्या चार दिवसात तुम्ही वेगळे आहात, असं कधीच तिने जाणवू दिलं नाही. अगदी पाळी असतानाही सायकलवर पाच किलोमीटर अंतर कापून शाळेत जायचो. आम्ही बहिणी सायकलवर अखंड हिंडायचो.

घराबाहेर मोकळं वातावरण नसतानाही आम्ही चौकटी मोडायला एका पायावर तयार असायचो. घोडेस्वारीचा मला छंद जडला. तो अनेक वर्षं मी जोपासला. अगदी पाळी असतानाही.

मीरा चढ्ढा बोरवणकर भावंडासोबत (सर्वांत उजवीकडे)

पाळीच्या त्रासाचा बाऊ केला तर मुलींच्या मानसिकतेवर परिणाम होतो, असं मला वाटतं. घरातल्या आई-वडिलांची भूमिका महत्त्वाची होती. म्हणून पाळी ही माझ्यासाठी टॅबू किंवा स्टिग्मा कधीच नव्हती.

मी वयाच्या पंचविशीपर्यंत आईसोबत राहात होते. या चार दिवसांचं तिने अवडंबर केलं असतं तर माझ्या आयुष्यातला कितीतरी वेळ वाया गेला असता. मासिक पाळी ही नैसर्गिक आहे, हा विचार सकारात्मकतेने आईने माझ्यात रुजवला.

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा पहिला लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

आईचं लग्नाआधीचं घर पाकिस्तानच्या लायलपूरमध्ये होतं. भारत-पाक फाळणीनंतर ती पंजाबमध्ये आली. ती काही काळ निर्वासितांच्या छावणीत शिक्षिका म्हणून काम करायची. स्वतंत्र विचारांची, संवेदनशील आणि आयुष्यभर पुरतील असे समानतेचे संस्कार रुजवणारी माझी आई आजही तितकीच सजग आणि एक उत्तम वाचक आहे.

तिचे आज महिला दिनाच्या दिवशी आभार मानायला हवेत!

एकही दिवस सुट्टी घेतली नाही!

मला वाटतं आपण सर्वांनीच मासिक पाळीबद्दल मोकळेपणाने बोलायला हवं. नैसर्गिक क्रिया...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महिलांच्या आयुष्यातली  महत्त्वाची  गोष्ट असणाऱ्या मासिक पाळीविषयी आता कुठे  हळूहळू  बोललं जाऊ लागलं आहे. आपल्या  व्यक्तिम त्वात  मासिक पाळीविषयीच्या संस्कारांचा कसा वाटा आहे ,  या विषयी   मीरा  चढ्ढा  बोरवणकर यांनी  बीबीसी प्रतिनिधी प्राज क्ता  धुळप यांना सांगितलेले अनुभव.


सामग्री: डॉ. यशवंत मनोहर

'जीवनव्रती' हा पुरस्कार यशवंत मनोहर यांना देण्याचा निर्णय विदर्भ साहित्य संघाच्या समितीने घेतला होता. यासंदर्भातील निमंत्रण साधारण महिन्याभरापूर्वीच त्यांना देण्यात आले होते.

माझी मूल्यं नाकारून मी हा पुरस्कार स्वीकारू शकत नाही, असं म्हणत यशवंत मनोहर यांनी हा पुरस्कार स्वीकारायला विरोध केला आहे.

तर विदर्भ साहित्य संघाचे अध्यक्ष मनोहर म्हैसाळकर यांनी डॉ. यशवंत मनोहर यांच्या तत्वांविषयी आम्हाला आदर आहे, पण त्यांनीबी आमच्या परंपरांचा आदर करावा, असं म्हटलं आहे.

याबाबत बीबीसी मराठीनं मराठी साहित्यविश्वातील साहित्यिकांच्या प्रतिक्रिया जाणून घेतल्या. तत्पूर्वी, यशवंत मनोहर आणि विदर्भ साहित्य संघ यांच्या विस्तृत भूमिका आपण समजून घेऊ. म्हणजे, पुढील चर्चा करता येऊ शकते.

यशवंत मनोहर आणि विदर्भ साहित्य संघ यांच्या भूमिका काय?

यशंवत मनोहर यांनी माध्यमांसमोर आपली भूमिका मांडताना सांगितलें, "माझी इहवादी भूमिका, माझी लेखक म्हणून भूमिका याची कल्पना साहित्य संघाला असेल असा माझा समज होता. व्यासपीठावर काय काय असेल अशी विचारणा मी केली होती. पण सरस्वतीची प्रतिमा असणार आहे असे त्यांनी मला सांगितले. तेव्हा माझी मूल्य नाकारून हा पुरस्कार स्वीकारणे मला शक्य नव्हते म्हणून मी तो नम्रपणे नाकारला."

"अशा समारंभांमध्ये सरस्वती ऐवजी सावित्रीबाई फुले, भारताची राज्यघटना यांच्या प्रतिमा का ठेवता येऊ शकत नाहीत? वाड:मयीन कार्यक्रमात साहित्यिक पु.ल. देशपांडे, कुसुमाग्रज अशा लेखकांचे फोटो का लावले जात नाहीत?" असेही प्रश्न त्यांनी उपस्थित केले

डॉ. यशवंत मनोहर

याबाबत यशवंत मनोहर यांनी बीबीसी मराठीशी अधिक विस्तृतपणे भूमिका मांडली.

ते म्हणाले, "कुणा एका व्यक्ती किंवा विदर्भ साहित्य संघावरील रागाचा मुद्दा नाहीय, हा मुद्दा मूल्यांचा आहे, व्यवस्थेचा मुद्दा आहे. मी भारत आणि महाराष्ट्रातील प्रबोधनाचा एक प्रतिनिधी आहे. शिवरायांपासून शाहू-फुले-आंबेडकरांच्या परंपरेला मी माझी आदरणीय परंपरा मानतो. मग सरस्वतीची मूर्ती असलेल्या व्यासपीठावर पुरस्कार स्वीकारणं म्हणजे मीच मला खोडून काढणं, मीच मला नकारणं ठरलं असतं. म्हणून मी स्पष्टपणे पत्रात म्हटलंय की, मी आयुष्यभर जी मूल्य जपली, त्या मूल्यांच्या विरोधात स्वत: कृती करणं हे मला मीच खोडून काढल्यासारखं आहे."

"संविधान, भारतीय प्रबोधनानुसार, परिवर्तनाच्या चळवळीचे हात धरून चाललो आहे. मी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध कवी आणि विचारवंत डॉ. यशवंत मनोहर यांनी विदर्भ साहित्य संघातर्फे देण्यात येणारा 'जीवनव्रती' पुरस्कार नाकारला. पुरस्कार सोहळ्याच्या व्यासपीठावरील सरस्वतीच्या पुतळ्याला त्यांनी विरोध केला आणि त्यातून पुरस्कार न स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला.


सामग्री: डॉ. राज सिंह कोहली 3 वर्षांचे असताना. जालियनवाला बागेत मृतदेहांच्या ढिगाऱ्याखाली अडकलेले आजोबांचे भाऊ बलवंत सिंह यांना भेटले

ब्रिटिश असणं म्हणजे, "वसाहतवादाच्या अपराधभावनेचं ओझं सतत खांद्यावर वागवण्यासारखं आहे," असं स्वतः ब्रिटिश नागरिक असलेले रग्बी उद्योजक डॉ. राज सिंह कोहली यांना वाटतं.

आई जगजीत कौर कोहलींसोबत डॉ. राज सिंह कोहली

जालियनवाला बाग हत्याकांडाला शंभर वर्षं पूर्ण झाल्या निमित्ताने ब्रिटिश संसदेत दोन्ही पक्षातील काही सदस्यांनी हा मुद्दा मांडत शेकडो निशस्त्र भारतीयांना ठार केल्याप्रकरणी ब्रिटिश सरकारने माफी मागावी, अशी सूचना केली होती. त्यावर राज सिंह कोहली यांनी आपलं म्हणणं मांडलं.

ब्रिटिश पंतप्रधान थेरेसा मे यांनीही या घटनेवर खेद व्यक्त केला. "हा ब्रिटिश वसाहतीखालील भारतीय इतिहासाला लागलेला कलंक आहे", अशी प्रतिक्रिया त्यांनी दिली. मात्र अधिकृत माफी मागितली नाही.

डॉ. कोहली यांच्या आजोबांचे भाऊ बलवंत सिंह जालियनवाला बाग हत्याकांडात मृतदेहांच्या ढिगाऱ्याखाली पडले आणि कित्येक तास तिथेच अडकले होते. डॉ. राज सिंह कोहली यांनी बीबीसी एशियन नेटवर्कला सांगितले, "मला वाटतं आता माफी मागणे व्यर्थ आहे. खरंतर काहीसं अयोग्यच."

बर्मा मिलिट्री पोलिसात असिस्टंट डेप्युटी कमिश्नर असलेले डॉ. राज सिंह कोहली यांचे पणजोबा कॅप्टन सरदार बहादूर सिंह ग्रेवाल

"गोळीबार सुरू झाला तेव्हा त्यांच्यापैकी दोघे (आजोबा) पळून जाण्यात यशस्वी झाले. ते भिंतीवरून उड्या मारून गेले की एखाद्या उघड्या गेटमधून पळून गेले, हे मी खात्रीलायक सांगू शकत नाही", ते सांगत होते.

मात्र गोळीबारानंतर त्यांना भारत सोडावा लागला.

"माझे पणजोबा बर्मा मिलिट्री पोलिसात असिस्टंट डेप्युटी कमिश्नर होते. त्यांनी आपल्या मुलांना भारत सोडायला सांगितले."

"आणि अशा रीतीने ते भारतातून बाहेर पडले."

ब्रिटनच्या महाराणी यांनी 1997 साली, तर पंतप्रधान डेव्हिड कॅमरून यांनी 2013 साली अमृतसरला भेट दिली. घडलेल्या घटनेविषयी दोघांनीही खेद व्यक्त केला होता.

जालियनवाला बागेच्या भिंतींत बुलेटच्या खुणा आजही दिसतात

मात्र एवढ्यावर डॉ. राज सिंह कोहली यांच्या 78 वर्षांच्या आई जगजीत कौर यांचं समाधान झालं नाही.

त्या म्हणाल्या, "सरकारने गोळीबाराची परवानगी दिली असो किंवा नसो. मात्र त्यांनीच नियुक्त केलेल्या अधिकाऱ्यांपैकी एकाने केलेली ही चूक होती, हे सरकारने मान्य करून कबूल केलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जालियनवाला बाग हत्याकांडाबद्दल ब्रिटिश सरकारने माफी मागणे 'व्यर्थ' आहे, ही भावना आहे 13 एप्रिल 1919 रोजी अमृतसरमध्ये घडलेल्या नरसंहारातून जिवंत बचावलेल्या तीन सुदैवी शिखांचे वंशज डॉ. राज सिंह कोहली (37) यांची.


सामग्री: डॉ. रिचर्ड हॅरिस

थायलंडच्या चियांग राय भागातील थाम लुआंग नांग नोव ही गुहा एक प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ आहे. म्यानमारच्या सीमेला लागून असलेली ही गुहा अनेक किमी खोल आहे.

त्याच गुहेत गेल्या आठवड्यात 11 ते 16 या वयोगटातल्या 12 मुलांनी 25 वर्षांच्या प्रशिक्षकासोबत प्रवेश केला आणि तिथं अडकले.

नऊ दिवसांच्या प्रयत्नानंतर शोधपथकाला या 13 जणांना शोधण्यात यश मिळालं. आणि शोध लागल्यावर खरी परीक्षा सुरू झाली.

पाहा व्हीडिओ : थायलंडमधल्या गुहेत अडकलेल्या मुलांना असं बाहेर काढत आहेत

ऑस्ट्रेलियातल्या अॅडलेडचे भूलतज्ज्ञ (anaesthetist) डॉ. रिचर्ड हॅरिस याच काळात थायलंडमध्ये सुटीवर होते. त्यांनी आपली सुटी आवरती घेतली आणि शोधमोहिमेत स्वयंसेवक म्हणून सहभागी झाले.

गुहेत सापडलेल्या मुलांची तब्येत तपासण्यासाठी आत गेलेल्या डॉक्टरांच्या पथकात ते सहभागी झाले आणि सलग तीन दिवस आतमध्ये मुलांसोबत राहिले.

त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली सगळ्यात अशक्त मुलाला पहिल्यांदा गुहेबाहेर आणण्याचा निर्णय घेण्यात आला. दोन दिवसांत टप्प्याटप्प्यानं सगळ्यांनाच गुहेबाहेर सुरक्षित आणण्यात आलं.

डॉ. हॅरिस उर्फ हॅरी हे गुहेतून बाहेर पडणाऱ्या शेवटच्या लोकांपैकी होते, असं सांगितलं जातं.

मुलांच्या सुरक्षित सुटकेचा आनंद साजरा केला जात असताना डॉ. हॅरिस यांच्यावर व्यक्तिगत आघात झाला. ही मोहिम संपल्यावर काही वेळातच, बुधवारी डॉक्टर हॅरिस यांच्या वडिलांच्या निधनाची बातमी आली.

दक्षिण ऑस्ट्रेलियातल्या रुग्णवाहिका सेवेत डॉ. हॅरिस कार्यरत आहेत. शोध मोहिमेत आलेल्या शारीरिक आणि मानसिक ताणाच्या पार्श्वभूमीवर या निधनामुळे हॅरिस यांच्या कुटुंबीयांचं दु:ख बळावलं.

"या सगळ्या घडामोडींमुळे पूर्ण आठवडा खूपच गडबडीचा होता," असं 'मेडस्टार'चे डॉ. अॅण्ड्र्यू पिर्यस म्हणाले. त्यांनी या विषयावर गोपनियता राखण्याची विनंती केली.

"हॅरी हा अतिशय उमदा माणूस आहे. या मोहिमेत मदत करण्याचा निर्णय घेताना त्यानं दुसऱ्यांदा विचार केला नसणार," असंही त्यांनी म्हटलं.

'शोध मोहिमेचा महत्त्वाचा भाग'

ब्रिटिश डायव्हर्सनी डॉ. हॅरिस यांच्या नावाचा आग्रह धरला. त्यामुळे थायलंडच्या सरकारमधील उच्चपदस्थांनी त्यांना या मोहिमेत सहभागी होण्याची विनंती केली, असं ऑस्ट्रेलिया सरकारनं स्पष्ट केलं.

"ते या शोध मोहिमेचा अविभाज्य भाग होते," असं परराष्ट्र मंत्री ज्युली बिशप यांनी सांगितलं. अशा प्रकराच्या बचाव मोहिमेचे डॉ....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ. रिचर्ड हॅरिस या ऑस्ट्रेलियन डॉक्टरांनी थायलंडच्या त्या गुहेत कौशल्याची पराकाष्ठा केली.


सामग्री: डॉ. शाहीद जमील

कोरोना विषाणूच्या वेगवेगळ्या प्रकारांचा (व्हेरियंट) शोध घेण्यासाठी भारत सरकारनं एक पॅनल तयार केलं होतं. सार्स-सीओव्ही-2 जिनोम सिक्वेन्सिंग कंसोर्टिया (INSACOG) नावाचं हे पॅनल होतं.

रॉयटर्सशी बोलताना डॉ. जमील यांनी त्यांच्या राजीनाम्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला. राजीनाम्याचं कारण मात्र त्यांनी स्पष्टपणे सांगितलं नाही. ते म्हणाले, "मी कारण सांगण्यास बांधील नाहीय."

मात्र, त्याचवेळी डॉ. जमील यांनी रॉयटर्सशी बोलताना असं म्हटलं की, "ज्यासाठी धोरण ठरवलंय, त्या पुराव्यांकडे विविध प्राधिकरणं लक्ष देत नाहीत."

INSACOG ची देखरेख करणारे बायोटेक्नोलॉजी विभागाच्या सचिव रेणू स्वरूप यांनी डॉ. शाहीद जमील यांच्या राजीनाम्यावर कुठलीच प्रतिक्रिया दिली नाहीय.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेनं केंद्रीय आरोग्यमंत्री हर्षवर्धन यांचीही डॉ. जमील यांच्या राजीनाम्यावर प्रतिक्रिया घेण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, त्यांनी कुठलाच प्रतिसाद दिला नाही.

INSACOG च्या आणखी एका सदस्यानं रॉयटर्सशी बोलताना म्हटलं की, सरकार आणि डॉ. जमील यांच्यात थेट मतभेदाची माहिती आपल्याला नाही.

याच पॅनलच्या वरिष्ठ शास्त्रज्ञांनी नाव न प्रसिद्ध करण्याच्या अटीवर रॉयटर्सला सांगितलं की, "डॉ. जमील यांच्या राजीनाम्यानं विषाणूनच्या विविध व्हेरियंटच्या शोधावर काही परिणाम होईल, असं मला वाटत नाही."

न्यूयॉर्क टाइम्समध्ये केलेली टीका

डॉ. जमील यांनी नुकतंच न्यूयॉर्क टाइम्स वृत्तपत्रात लेख लिहून भारतातील कोव्हिड-19 च्या हाताळणीवर टीका केली होती. कमी टेस्टिंग, लसीकरणाचा मंदावलेला वेग आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता अशा मुद्द्यांना या लेखात स्पर्श केला होता.

डॉ. जमील यांनी लेखात लिहिलं होतं, "भारतातील माझे शास्त्रज्ञ साथी या सर्व पद्धतीचं समर्थन करतात. मात्र, त्यांना पुराव्यांवर आधारित धोरणांसाठी विरोधाचा सामना करावा लागतोय."

देशातील कोरोनासंबंधी डेटा जमवण्याबाबत डॉ. जमील म्हणाले होते, "30 एप्रिल रोजी 800 भारतीय शास्त्रज्ञांनी पंतप्रधानांना विनंती केली होती की, डेटा मिळायला हवा. जेणेकरून संशोधन, अंदाज आणि विषाणू रोखणं यांसाठी मदत होईल."

"कोरोनाची साथ नियंत्रणाबाहेर असताना, डेटाच्या आधारे निर्णय घेणं आताही घातक आहे," असं ते म्हणाले होते.

INSACOG च्या एका सदस्यानं 'द हिंदू' या वृत्तपत्राशी बोलताना म्हटलं की, डॉ. जमील यांच्या राजीनाम्याचं कारण सरकारी दबाव असू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत सरकारच्या INSACOG पॅनलचे अध्यक्ष डॉ. शाहीद जमील यांनी पदाचा राजीनामा दिला आहे. डॉ. शाहीद जमील हे वरिष्ठ साथरोगतज्ज्ञ आहेत.


सामग्री: डॉ. शीतल आमटे यांच्या मृत्यूने आमटे कुटुंबीयांवर मोठं अरिष्ट आल्याचं सांगून आमटे कुटुंबीय या धक्क्यातून हळूहळू सावरत असल्याचं त्यांनी सांगितलं. आनंदवनचा निर्णय करण्याची ही वेळ नाही, विचारांची दिशा योग्य पद्धतीने जाण्यासाठी सावरण्याची गरज असल्याचं त्या म्हणाल्यात.

"जे घडले ते फार दुर्देवी आहे. आमटे कुटुंबीयांना यातून सावरायला वेळ लागेल. शीतल अतिशय बुद्धिमान होत्या. शीतल यांनी जे काही स्वप्नं बघितली होती आणि त्या स्वप्नांची पुढची दिशा जी काही होती, ते पूर्ण करण्यासाठी आमटे कुटुंबीय कटिबध्द आहे," असं त्या म्हणाल्या.

आजवर समाजाने आनंदवनाला दिलेले सहकार्य यापुढेही कायम राहील याची आम्हाला आशा आहे. आमटे आणि करजगी परिवार सध्या दुखा:त आहेत.

करजगी कुटुंबीयांनी जाहीर एक पत्र लिहून जे प्रश्न आनंदवनावर उपस्थित केले आहेत त्यावर आता आनंदवनाचा निर्णय करण्याची ही वेळ नाही, असं पल्लवी आमटे म्हणाल्यात.

आमटे आणि करजगी कुटुंबीयांना या दुख:तून सावरण्यासाठी खूप वेळ जाईल, पण काळ अनेक प्रश्नांची उत्तरे देईल असंही त्या पुढे म्हणाल्या.

डॉ.  शीतल यांच्या मृत्यूचा तपास पोलीस करत आहेत. त्या तपासातून सत्य पुढे येईलच पण आनंदवनाचं कधीही भरून न निघणारं नुकसान डॉ. शीतल यांच्या जाण्याने झालं असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

सुहासिनी करजगी आणि शिरीष करजगी या शितल आमटेंच्या सासूसासऱ्यांनी एक खुलं पत्र लिहून आमटे कुटुंबीयांना जाब विचारला आहे. त्यात त्यांनी अनेक सवाल विचारले आहेत. तसंच कौस्तुभ आमटे यांच्याबाबतही काही प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

"शितलला कसलाही मानसिक त्रास नाही आणि हा त्रास तिच्यावर जबरदस्ती लादला जातोय आणि तो पण तिच्या सख्या आई-वडीलांन कडून हे तीचे खंर दुर्भाग्य आहे," असा गंभीर आरोप करजगी दांपत्याने पत्रातून केला होता.

तपास कुठवर आलाय?

"पोलिसांनी जप्त केलेल्या मुद्देमालातून डॉ. शीतल यांच्या मृत्यू प्रकरणाचा तपास पुढे नेण्याचा आमचा प्रयत्न सुरू आहे. सध्याच्या तपासावरून डॉ. शीतल यांनी आत्महत्या केली असावी अशी वस्तुस्थिती दिसते. पण न्यायसहाय्यक प्रयोगशाळेचा अहवाल आल्यावरच या संदर्भात अधिकृत माहिती जाहीर केली जाईल," अशी माहिती चंद्रपूरचे पोलीस अधीक्षक अरविंद साळवे यांनी बीबीसी मराठीला दिली आहे.

डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांच्या मृत्यूप्रकरणात चंद्रपूर पोलिसांचा तपास सुरू आहे. डॉ. शीतल यांच्या मृत्यूस कारणीभूत औषधासह न वापरलेली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या सासरच्यांनी एक पत्रक जारी करून आमटे कुटुंबीयांवर आरोप केले होते. त्याच्या उत्तरादाखल आमटे कुटुंबातील सदस्य पल्लवी कौस्तुभ आमटे यांनी आमटे कुटुंबीयांची भूमिका जाहीर केली आहे.


सामग्री: डॉ. श्री ठाणेदार

ट्रंप-बायडेन यांच्यात सत्तेसाठी सुरू असलेली लढत अत्यंत चुरशीची  बनली आहे. पण, आपल्यासाठी ही निवडणूक अजून एका कारणामुळे महत्त्वाची आहे. एक भारतीय मराठमोळा मुंबईकर आहे, जो अमेरिकेत 'आमदार' बनलाय.

अमेरिकेच्या मिशिगन राज्यात डेमॉक्रॅटिक पक्षाचे डॉ. श्री ठाणेदार 93 टक्के मतं मिळवून आमदार म्हणून निवडून आले. गेल्या 41 वर्षांपासून अमेरिकेत राहणारे 65 वर्षांचे श्री ठाणेदार अमरिकन लोकांचं 'प्रतिनिधीत्व हाऊस ऑफ रिप्रेझेन्टेटिव्हज'मध्ये करणार आहेत.

अमेरिकेची निवडणूक प्रक्रिया कशी असते? त्यांचा अनुभव कसा होता? परप्रांतीय म्हणून त्यांच्याकडे पाहिलं गेलं? या अनेक विषयांवर त्यांच्याशी चर्चा केली.

ही निवडणूक प्रक्रिया कशी होती? तुम्ही उमेदवार म्हणून ही प्रक्रिया पाहिली आहे? या निवडणुकीत तुमचा अनुभव कसा होता?

सर्वात मोठा फरक म्हणजे पक्षाचं तिकिट पक्षश्रेष्ठी किंवा हायकमांड ठरवत नाहीत. प्रत्येक पक्ष आपल्या मतदारांनी निवडून दिलेल्या व्यक्तीला उमेदवार ठरवतो.

ट्रंप रिपब्लिकन पक्षातर्फे उमेदवार निवडले गेले. त्यांना हायकमांडने निवडलं नाही. 2016 मध्ये ट्रंप यांच्यासमोर 30 उमेदवार होते. त्यातून त्यांची निवड झाली. त्यामुळे ही प्रक्रिया खूप चांगली आहे. पक्षांतर्गत लोकशाही आहे. हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. पॉवर हायकमांडकडे नाही तर लोकांकडे आहे.

आताची निवडणूक अत्यंत चुरशीची होती. 'कांटे की टक्कर' म्हणावी लागेल. यामागची कारणं काय?

डेमोक्रॅटीक पक्षाला असं वाटलं की, ट्रंपबद्दल लोक खूप नाराज आहेत. त्यामुळे ट्रंप निवडून येणार नाहीत आणि मोठ्या मतांनी निवडणूक हरतील. या निवडणुकीत अमेरिकाभर डेमोक्रॅटिक पक्षाची निळी लाट पहायला मिळेल अशी पक्षाला अपेक्षा होती.

लोकांचा कल जाणण्यासाठी पक्षाने लोकांचं पोलिंग केलं. त्यात बायडन ट्रंप यांच्यापेक्षा 10-12 टक्के मतांनी पुढे होते. पण आता असं लक्षात आलंय की, ते पोलिंग चुकीचं होतं. खरंतर एका शास्त्रीय पद्धतीने हे करण्यात आलं होतं. मग, ते चुकीचं का होतं? तर, ट्रंप यांना लोकांचा छूपा पाठिंबा आहे. 5-10 टक्के लोक ज्यांना ते 'शाय ट्रंप सपोर्टर' असं म्हणतात. हे लोक ट्रंपना मत देणार हे उघडपणे सांगत नाहीत.

ट्रंप यांचा बोलण्याचा स्वभाव, स्टाईल, वागण्याची पद्धत त्यामुळे अनेक लोकांना सांगायचं नाहीये की त्यांचा ट्रंपना पाठिंबा आहे. अशामुळे निवडणूक आधीचा पोलिंग डेटा चुकीचा ठरला. त्यामुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष कोण होणार? व्हाईट हाऊसचं तिकीट होणाला मिळणार? याची उत्कंठा जगभरातील लोकांप्रमाणे भारतीयांना देखील आहे.


सामग्री: डॉ. सारा मार्टिन्स डा सिल्व्हा या स्कॉटलंडमधील आघाडीच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञ असून त्या वंध्यत्त्वावरील उपचारांमध्ये तज्ज्ञ आहेत. युनिव्हर्सिटी ऑफ डंडीमध्ये त्या 'रिप्रोडक्टिव्ह मेडिसिन' (Reproductive Medicine)च्या प्राध्यापक आहेत.

पुरुषांमधल्या वंध्यत्त्वावर संशोधन करून एकूणच असमानता आणि अन्यायाविषयी काम करण्याचं सारा यांचं ध्येय आहे.

सारा मार्टिन्स डा सिल्व्हा - पुरुषांमधल्या वंध्यत्वावर उपचार शक्य आहेत का?

दिल्लीमध्ये सुरू असलेल्या BBC 100 Women कार्यक्रमात बोलताना डॉ. सारा मार्टिन्स डा सिल्व्हा यांनी महिला केंद्रीत भविष्यकाळातील 'फर्टिलिटी'विषयीची आपली मतं मांडली.

त्या म्हणाल्या, "सध्या जगभरात असणारी असमानता आणि प्रजननासाठी महिलांवर असणारं दडपण कमी करण्यासाठी आपण विज्ञान, तंत्रज्ञान, गुंतवणूक आणि नाविन्य याच्या आधारे आपण पुरुषांच्या प्रजननविषयक आरोग्याबाबत संशोधन करू शकतो अशी मला आशा आहे."

म्हणजे पुरुषांच्या अंतवर्स्त्रांद्वारे  त्यांच्या आरोग्याविषयीची माहिती मिळू शकणारी यंत्रणा विकसित झाली तर? पुरुषांच्या वंध्यत्त्वाविषयीच्या अशा अत्यंत वेगळ्या कल्पना सारा यांनी या व्यासपीठावर मांडल्या.

2030मधल्या भविष्याविषयीच्या आपल्या कल्पना मांडताना सारा म्हणतात, तोपर्यंत पुरुषांच्या वंध्यत्त्वावरील उपचार हे फक्त महिलांमधील वंध्यत्त्वाच्या उपचारांशी निगडीत राहणार नाहीत. फक्त महिलांनीच या अनावश्यक आणि खासगी हक्कांचं उल्लंघन करणाऱ्या उपचारांना का सामोरं जावं, असा सवाल त्या करतात.

पुरुषांमधला 'स्पर्म काऊंट' म्हणजेच शुक्राणुंचं प्रमाण कमी होत असून मूल जन्माला घालणं त्यांच्यासाठी कठीण होत जातंय. ही आपल्यासाठी धोक्याची घंटा असल्याचं सारा म्हणतात.

गेल्या काही वर्षांमध्ये या विषयीचे पुरावे अत्यंत सढळपणे आढळत असल्याचं त्या म्हणतात. पुरुषांमधली शुक्राणूंची संख्या का कमी होत आहे आणि हे कसं रोखता येईल यावर संशोधन करण्याचं आवाहन त्यांनी जगभरातल्या संशोधकांना केलंय.

सारा म्हणतात, "वंध्यत्व ही काही फक्त महिलांची अडचण नाही." पुरुषांमधल्या वंध्यत्त्वावर संशोधन करून एकूणच असमानता आणि अन्यायाविषयी काम करण्याचं सारा यांचं ध्येय आहे.

अरण्या जोहर : 'कविता, समानता आणि भविष्य'

कवयित्री आणि स्त्रीवादी कार्यकर्त्या अरण्या जोहर यांनी BBC 100 Women मध्ये बोलताना, महिला कशाप्रकारे भविष्याचं नेतृत्त्व करू शकतात, याबद्दल उपस्थितांशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वंध्यत्व ही काही फक्त महिलांची अडचण नाही, असं सारा मार्टिन्स डा सिल्व्हा यांचं म्हणणं आहे.


सामग्री: डॉक्टर अशोक मिश्रा

मिश्रा शहरातले प्रसिद्ध डॉक्टर आहेत. त्यांचं घर आणि दवाखाना मदरशाजवळ आहे. 27 मार्च रोजी दुपारी 12 वाजता दंगलखोरांनी मदरशावर हल्ला केला होता.

अशोक मिश्रा यांनी त्यांच्या घरात मदरशामधल्या 20 मुलांना आणि 2 शिक्षकांना आश्रय दिला. यामध्ये मदरशाचे संचालक मौलाना नजीर अहमद नदवी हेसुद्धा होते.

दंगलखोर जमावानं मदरशावर हल्ला केला त्यावेळी डॉ. मिश्रा रुग्णांना तपासत होते. तेव्हा एका महिलेनं त्यांना सांगितलं की, दंगेखोरांनी मदरशावर हल्ला केला आहे आणि मुलं घाबरून घरामागे उभी आहेत. अशोक मिश्रा यांनी क्षणाचाही विलंब न करता मुलांना घरात लपवून ठेवलं.

"मी त्या मुलांना म्हणालो की, तुम्ही अजिबात घाबरू नका, आम्ही सर्व तुमच्या पाठीशी आहोत.  त्यांच्यासोबत 2 शिक्षकसुद्धा होते. सर्वांना रिलॅक्स व्हा, असं सांगितलं. त्यांनीही माझं ऐकलं. सर्व जण घाबरलेले होते. तुम्हाला कुणी काही करणार नाही, असा विश्वास त्या मुलांना दिला...." त्या दिवशीच्या घटनेबद्दल डॉ. मिश्रा सांगतात.

"वातावरण शांत झाल्यानंतर मी मुलांना सांगितलं की, पोलीस जे काही विचारतील त्याची खरी उत्तरं द्या. कुणाला घाबरायची गरज नाही. तुम्ही सगळं खरं सागितलं तरच सर्व काही पोलिसांना समजेल. त्यांना असं आश्वस्त करणं माझं कर्तव्य होतं. कोणत्याही परिस्थितीत मी त्या मुलांची सुरक्षा केलीच असती. ते नाही म्हणाले असते तरी मी त्यांना घरी घेऊन आलोच असतो," मिश्रा पुढे सांगतात.

भीती कशाची ?

अशोक मिश्रांना दंगलखोर जमावाची भीती वाटली नाही का? यावर ते सांगतात, "भीती कशाची वाटणार? या प्रकरणात मला काही भीती वाटली नाही. माणुसकीच्या नात्यानं त्यांना घरात आश्रय देणं माझं कर्तव्य होतं आणि मी ते बजावलं."

रोसडामध्ये पहिल्यांदाच असा तणाव निर्माण झाला, असं मिश्रा यांचं म्हणणं आहे. "कालपर्यंत तर रोसडा शहरात लोक एकमेकांना चाचा-भैया म्हणून हाक मारत होते. असं वातावरण होतं जिथं धार्मिक सहिष्णुता कधी पणाला लागली नव्हती," मिश्रा सांगतात.

अशोक मिश्रांच्या दवाखान्यातलं एक कॅलेंडर माझं लक्ष वेधून घेत होतं. त्यावर लिहिलं होतं, 'अयोध्या करती है आव्हान, ठाठ से हो रहा मंदिर का निर्माण.'

हे कॅलेंडर सरस्वती शिशु विद्या मंदिराचं होतं. ते बघून मी त्यांना विचारलं, "कॅलेंडर तुमच्याकडे कसं काय आलं? राम मंदिर बांधलं जावं असं तुम्हाला वाटतं का?"

"सरस्वती विद्या मंदिराचे प्रचारक आले होते आणि तेच हे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिहारच्या समस्तीपूर जिल्ह्यातल्या रोसडामध्ये गेल्या आठवड्यात दोन समाजांमध्ये दंगल झाली. दंगलखोर मशीद आणि मदरशावर हल्ले करत होते तेव्हा शहरातील डॉक्टर अशोक मिश्रा मदरशांमधल्या मुलांना स्वत:च्या घरात आश्रय देत होते.


सामग्री: डॉक्टर त्यांना बसण्याची खूण करत म्हणाल्या, "हो, असं होतं कधीकधी. ही स्पेशल कंडिशन आहे."

मात्र, डॉक्टरांच्या विरोधाभासी उत्तराने तो अधिकच उद्विग्न झाला. त्याने चिडूनच विचारलं, "हिचं पोट खूप वाढलं. त्यामुळे आम्हाला वाटलं जुळं असेल. तिला सतत उलट्याही होतात.  प्रेगनंसी हार्मोनही खूप जास्त आहे - काही लाखांत. हार्मोनची पातळी इतकी जास्त असेल तर स्कॅनमध्ये भ्रृण दिसायला हवं. पण, तुम्ही म्हणताय भ्रृण नाहीच."

तिला गर्भधारणा होऊन तीन महिने झाले होते.

डॉक्टर म्हणाल्या, "याला मोलार प्रेगनंसी म्हणतात. तिला गर्भधारणा झाली असली तरी पोटातला गर्भ वाढत नाही."

मोलार प्रेगनन्सी म्हणजे काय?

सामान्यपणे सुदृढ गर्भ तयार होण्यासाठी आणि त्याच्या उत्तम वाढीसाठी शुक्राणू बीजांडाला चिकटतो त्यावेळी वडिलांच्या क्रोमोझोम्सची (गुणसूत्र) एक जोडी आणि आईच्या क्रोमोझोम्सची एक जोडी गर्भाला मिळत असते.

मात्र, मोलार प्रेगनन्सी 'अॅबनॉर्मल प्रेगनन्सी' असते. वडिलांचा सुदृढ शुक्राणू आईच्या रिकाम्या बीजांडाला चिकटतो. या बिजांडामध्ये क्रोमोझोम्स नसतात किंवा दोन शुक्राणू रिकाम्या बीजांडाला चिकटतात. अशावेळी तयार होणाऱ्या गर्भामध्ये केवळ वडिलांचे क्रोमोझोम्स असतात. आईचे नसतात. याला Complete Molar Pregnancy म्हणतात.

मोलार प्रेगनंसीमध्ये गर्भाची सामान्य वाढ होत नाही. एखाद्या मोत्यासारख्या बुडबुड्‌यासारखा गर्भ तयार होतो.

पार्शिअल मोलर प्रेगनन्सी म्हणजे काय?

जेव्हा दोन शुक्राणू एका सुदृढ बीजांडाला चिकटतात अशावेळी क्रोमोझोम्सच्या तीन जोड्‌या तयार होतात. अशा गर्भधारणेत कधी-कधी गर्भ वाढत असल्याची लक्षणं दिसतात. मात्र, ही गर्भधारणाही अॅबनॉर्मल असल्याने वाढीची लक्षणं दिसली तरी गर्भाची प्रत्यक्ष वाढ होत नाही.

मोलार प्रेगनन्सीची लक्षणं कोणती?

यात पोटाचा आकार खूप जास्त वाढतो. खूप उलट्या होतात. ब्लिडिंगही जास्त होतं. ही मोलार प्रेगनंसीची प्रमुक लक्षणं आहेत. प्रेगनन्सी हार्मोन्सचं प्रमाण खूप मोठ्या प्रमाणावर वाढतं आणि त्यामुळेच उलट्‌याही जास्त होतात.

प्रेगनन्सी हार्मोन म्हणजे काय?

Beta-HCG हे एक विशेष हार्मोन असतं. स्त्रीला गर्भधारणा झाली की तिच्या शरीरात हे हार्मोन स्रवतं. सामान्य गर्भधारणेच्या तुलनेत मोलार प्रेगनंसीमध्ये या हार्मोनचं प्रमाण खूप जास्त असतं.

गर्भधारणेच्या पहिल्या तीन महिन्यात स्कॅनिंग करतात. यात गर्भाची वाढ व्यवस्थित होत आहे का? मोलार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हे काय आहे डॉक्टर? तुम्ही म्हणाला होतात की माझ्या बायकोला दिवस गेलेत आणि आता तुम्ही स्कॅनमध्ये बाळ दिसत नाही, असं म्हणताय?" तिच्या नवऱ्याने जरा ओरडूनच विचारलं.


सामग्री: डॉक्टरांकडे गेल्यानंतर डॉक्टर म्हणतात, अरे साधा 'फ्लू' आहे, तीन-चार दिवसात ठणठणीत होशील. आपण औषध घेतो आणि काही दिवसात ताप गायब होऊन आपण कामावर परततो.

कोरोना लस - संपूर्ण भारतीय बनावटीची कोरोना लस ऑगस्टमध्ये येण्याची शक्यता

जगभरात दरवर्षी लाखो लोक 'फ्लू' मुळे आजारी पडतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, अंदाजे 3 ते 6 लाख लोकांना दरवर्षी 'फ्लू' मुळे आपला जीव गमवावा लागतो. 'फ्लू' जरी साधा वाटत असला तरी काहीवेळा हा आजार गंभीर स्वरूपाचा, तर काही प्रकरणांमध्ये जीवघेणा ठरू शकतो.

फ्लू शॉट्स म्हणजे काय?

'इन्फ्लूएन्झा' व्हायरसमुळे होणाऱ्या इन्फेक्शनला 'सिझनल फ्लू' असं म्हणतात. सामान्यांना या 'फ्लू' पासून सुरक्षा देण्यासाठी लस उपलब्ध आहे. याला फ्लू शॉट्स असं म्हंटलं जातं.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, 'फ्लू'पासून बचावासाठी लस अत्यंत प्रभावी हत्यार आहे. 'फ्लू' विरोधातील लसीमुळे 'इन्फ्लूएन्झा' व्हायरसमुळे होणारे गंभीर आजार रोखता येऊ शकतात आणि सामान्यांचे जीव वाचवता येऊ शकतात.

'फ्लू' विरोधातील लस 'इन्फ्लूएन्झा' व्हायरसमुळे होणाऱ्या आजारांपासून संरक्षण करते. लस घेतल्यानंतर दोन आठवड्यांनी शरीरात 'फ्लू' विरोधात अॅंटीबॉडीज किंवा रोगप्रतिकारक शक्ती तयार होते. डॉक्टरांच्या मते, लसीमुळे 'फ्लू' आणि 'स्वाईन फ्लू' पासून संरक्षण होण्यास मदत मिळते.

'इन्फ्लूएन्झा' व्हायरसमुळे होणाऱ्या 'फ्लू'ची लक्षणं

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, अचानक ताप येणं, ड्राय कफ, डोकेदुखी, स्नायू आणि सांधेदुखी, घसा कोरडा पडणं आणि सर्दी ही 'सिझनल फ्लू' ची लक्षणं आहेत. जगभरात लाखो लोक डॉक्टरांकडे न जाता किंवा औषध न घेताही बरे होतात.

कोव्हिड-19 काळात फ्लू-शॉट्स किती फायदेशीर?

इन्फ्लूएन्झा सदृश्य आजार, फ्लू आणि 'स्वाईन फ्लू' मध्ये फुप्फुसांवर आघात होतो. योग्य उपचार वेळीच मिळाले नाहीत तर, न्यूमोनिया होण्याची शक्यता असते.

तज्ज्ञांच्या मते रुग्णाला न्यूमोनिया असल्यास, कोरोना व्हायरस इंन्फेक्शन होण्याची दाट शक्यता असते. त्यामुळे कोव्हिड-19 काळात 'फ्लू-शॉट्स' कोरोना व्हायरस विरोधात प्रभावी नसले, तरी आजारापासून दूर राहण्यासाठी सर्व वयोगटातील लोकांनी फ्लू-शॉट्स घ्यावेत असं मत तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना बालरोगतज्ज्ञ डॉ. राजीव बालन म्हणतात, "कोव्हिड-19 आणि फ्लूमध्ये विषाणू फुप्फुसातील एकाच रिसेप्टरला बाइंड...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऋतूत झालेला बदल ज्याला आपण सिझन चेंज असं म्हणतो किंवा तापमानात अचानक झालेल्या बदलामुळे अनेकांना ताप येतो.


सामग्री: डॉक्टरांकडे न जाता, थांब जरा… असं म्हणत पहिला प्रश्न विचारतो, 'डॉ. गुगल' ला.

बरोबर?

आपल्यापैकी प्रत्येकाने विविध कारणांसाठी 'डॉ. गुगल' ची मदत घेतलीय. अहो, 'डॉ. गुगल' म्हणजे आपलं गुगल सर्च. आजकाल कोणत्याही प्रश्नाचं उत्तर 'गुगल' कडे मिळतं.

हे खरं असलं तरी, 'गुगल' वर वैद्यकीय माहिती घेऊन औषधं घेणं अजिबात योग्य नाही. स्वत:च स्वत:चे डॉक्टर बनणं चुकीचं आहे.

कोरोना संसर्गाच्या काळात रुग्णालयात जाणं धोक्याचं आहे, असा विचार अनेकांच्या मनात येत असल्याने, लोक आपल्याला काय झालंय? हे शोधण्यासाठी गुगलवर सर्च करण्याचं प्रमाण वाढलं आहे.

गुगलवर 'चेस्ट पेन'चा सर्च वाढला

कोरोना संसर्गाच्या काळात 'गुगल' वर 'चेस्ट पेन' हा सर्च अचानक वाढला आहे. मोठ्या संख्येने लोक 'चेस्ट पेन' नावाने गुगलवर सर्च करत आहेत. अमेरिकेतील 'मायो क्लिनिक' मधील संशोधकांनी केलेल्या अभ्यासात, कोव्हिड-19 काळात गुगलवर 'चेस्ट पेन' नावाचा सर्च 34 टक्क्यांनी वाढल्याचं समोर आलं आहे. हे संशोधन 'सायन्स डेली'  या जर्नलमध्ये छापण्यात आलं आहे.

कोव्हिडच्या सुरुवातीला लोक कफ, ताप याबद्दल सर्च करत होते. पण, त्यानंतर 'चेस्ट पेन'चा सर्च वाढल्याचं पाहायला मिळालं.

भीतीपोटी केलं सर्च

वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना संसर्गाच्या काळात बदलेली लाईफस्टाईल. वर्क फ्रॉम होम, तासनतास कंप्युटरसमोर काम, खाण्यापिण्याच्या वेळेत झालेला बदल. शरीराची हालचाल कमी होणं, यामुळे अनेकांना छातीत कळ येत असल्याचं वाटतंय. लोक घाबरून पहिल्यांदा काय झालंय हे जाणून घेण्यासाठी गुगलला प्रश्न विचारत आहेत.

पुण्यात रहाणाऱ्या 37 वर्षांच्या रूपेश सिंह (नाव बदललेलं आहे) यांना काही दिवसांपूर्वी अचानक छातीत दुखल्यासारखं वाटलं. IT मध्ये कार्यरत असल्याने वर्क फ्रॉम होम, तासंनतास कंप्युटरसमोर बसणं आलंच.

ते म्हणतात "काम करत असताना अचानक छातीत कळ आली. याआधी असं झालं नव्हतं. कळायला मार्ग नव्हता नक्की काय झालंय? कोरोनाचा काळ असल्याने डॉक्टरकडे जायचं का? हा प्रश्न होता. म्हणून लक्षणं 'गुगल' करून पाहण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर डॉक्टरांना फोन करून माहिती दिली."

खरंतर, झालं काहीच नव्हतं. पण, डॉक्टर, हॉस्पिटल यांच्यापेक्षा पहिलं गुगल करून पहावं असा विचार करून गुगल सर्च केल्याचं ते सांगतात.

डॉक्टरांकडे जाण्यापेक्षा लोक 'डॉ. गुगल' ला का विचारत आहेत? हे आम्ही तज्ज्ञांकडून जाणून घेण्याचा प्रयत्न...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'जरा, छातीत दुखतंय' असं आपण अनेकवेळा म्हणतो. मग, नक्की काय झालं असेल? अॅसिडीटी असेल का आणखी काय? हे शोधण्यासाठी प्रयत्नांची शर्थ करतो.


सामग्री: डॉक्टरांच्या कामाबद्दल त्यांच्या पत्नी तृप्ती राख यांना आज अभिमान वाटतो.

'मुलगी वाचवा अभियाना' अंतर्गत डॉ. राख यांनी आजपर्यंत 786 महिलांच्या नि:शुल्क प्रसूती केल्या आहेत, कारण त्यांनी मुलींना जन्म दिला होता.

त्यांच्या या कार्यासाठी बच्चन यांनीही त्यांचा 'रिअल हिरो' असा गौरव केला आहे.

कशी झाली अभियानाची सुरुवात

आजही काही कुटुंबांमध्ये मुलगा जन्माला यावा, अशीच अपेक्षा असते. मुलगा जन्मला की आनंद साजरा होतो, मिठाई वाटली जाते.

मुलगी झाल्यास अनेकांचा हिरमोड होतो. नातेवाईक दवाखाना सोडून जातात, मुलीची आई रडत बसते.

कुलदीपक शोधण्याच्या या नादात मुलामुलींचे गुणोत्तर बिघडत आहे, हे 2011च्या जनगणनेत प्रकर्षाने जाणवलं.

भारतात दर 1000 मुलांमागे 914 मुली जन्माला येतात. ही स्थिती सुधारण्याची नितांत गरज आहे.

डॉ. गणेश राख यांनी पुण्यात 2007 मध्ये मेडीकेअर हॉस्पिटल सुरू केले. मुलींच्या जन्मदराची ही स्थिती पाच वर्षं पाहिल्यानंतर 2012 मध्ये त्यांनी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला.

"मुलगी जन्मल्यास कोणतीही फी घ्यायची नाही, असा मी 2012 साली निर्धार केला. तसंच प्रत्येक मुलीचा जन्म सेलिब्रेट करायचंही ठरवलं," असं डॉ. राख यांनी बीबीसीला सांगितलं.

पुढे या निर्धाराचं 'मुलगी वाचवा अभियानात' रूपांतर झालं.

हमालाच्या मुलाचा संघर्ष

डॉ. गणेश यांना बालपणापासून कुस्तीपटू व्हायचं होतं. पण घरी अठराविश्वे दारिद्र्य. वडील पुण्यात हमाल होते. आई लोकांच्या घरी धुणी-भांडी करायची. मग हे स्वप्न पूर्ण होणार तरी कसं?

पहिलवानी करायची म्हटलं की अंगात ताकद लागते, खूप खावं लागतं.

'गरज पडल्यास मी पुन्हा हमाली सुरू करीन', असं म्हणत डॉ. राख यांच्या अभियानाला त्यांचे वडील आदिनाथ विठ्ठल राख यांनी पाठिंबा दिला.

"सर्वांचं जेवण तू एकटाच संपवशील आणि बाकी सगळे उपाशी राहतील," असं डॉक्टरांची आई त्यांना म्हणायची.

त्यामुळं गणेश यांनी मग डॉक्टरकी करायचं ठरवलं. आईचा आधार घेत अभ्यासावर लक्ष केंद्रित केलं.

समाजात भेदभावाला सामोरे जात आणि परिस्थितीवर मात करत गणेश डॉक्टर झाले.

आधी विरोध

सुरुवातीला या अभियानाला डॉक्टरांच्या घरच्यांचा विरोध होता. परिस्थिती बेताची आणि मुलगी लहान म्हणून डॉक्टरांच्या बायकोने विरोध केला. त्यांच्या भावांचाही विरोध होताच.

2011 सालच्या जनगणनेतील मुलींच्या जन्मदरानं डॉ. राख यांना चिंतेत टाकलं होतं.

पण त्यांच्या वडिलांनी मात्र त्यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमिताभ बच्चन यांना आजवर अनेक चित्रपटांमध्ये तुम्ही हिरो म्हणून पाहिलं आहे. पण त्यांच्यासाठी हिरो कोण आहे, माहित आहे? पुण्याचे डॉ. गणेश राख.


सामग्री: डॉक्टरांच्या मते जसं सगळ्या महिलांसाठी गर्भावस्था एकसारखी नसते, तसंच मेनोपॉजची लक्षणं, त्यावेळेची शारीरिक-मानसिक अवस्थाही सगळ्या महिलांमध्ये एकसारखी नसते.

काही महिलांना मेनोपॉजच्या आधी नियमितपणे मासिक पाळी येत असते. काही महिलांमध्ये मासिक पाळीमधला रक्तस्त्रावहळूहळू कमी होतो आणि मग पाळी थांबते. काही महिलांमध्ये मासिक पाळीचं चक्र बदलत आणि पाळी महिन्याच्या महिन्याला न येता अनियमितता यायला लागते.

या कालावधीला 'पेरीमेनोपॉज' म्हणतात आणि याचा कालावधी काही महिने ते तीन-चार वर्षेही असू शकतो. जर एखाद्या महिलेला शेवटची पाळी आल्यानंतर 12 महिने पाळी आली नाही तर त्या महिलेचा मेनोपॉज सुरू झाला असं समजलं जातं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात महिलांचं मेनोपॉजचं सरासरी वय 49-51 असल्याचं मानलं जातं. पण भारतात महिलांचं मेनोपॉजचं वय 47-49 आहे. याचाच अर्थ भारतीय महिलांना जगातील महिलांच्या तुलनेत मेनोपॉज लवकर येतो.


सामग्री: डॉक्टरांच्या मते, कोव्हिड-19 नंतर होणाऱ्या या इन्फेक्शनच्या लक्षणाबाबत आई-वडीलांनी आणि घरातील सर्वांनी लक्ष ठेवलं पाहिजे. कोव्हिड-19 नंतर होत असल्याने डॉक्टरांनी या आजाराला 'कोविसाकी' असं नाव दिलं आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून राज्यात कोरोनावर यशस्वी मात केलेल्या लहान मुलांमध्ये 'Multisystem Inflammatory Syndrome in Children' (MISC) किंवा 'Paediatric Multisystem Inflammatory Syndrome (PIMS) या आजाराच्या केसेस वाढत आहेत. मुंबई, ठाणे, वाशीच नाही तर वैजापूरसारख्या भागातही कोव्हिड-19 मुक्त झालेल्या मुलांना हे इन्फेक्शन झाल्याचं आढळून आलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनामुक्त झालोल्या लहान मुलांना एक दुर्मिळ इन्फेक्शन होण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: डॉक्टरांनीही आशा सोडली होती. मात्र जेसन यांनी योग्य आहार आणि व्यायाम याच्या बळावर तब्बल 89 किलो वजन घटवलं.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जेसन यांना उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि झोपेचा आजार होता. त्यांचं वजन प्रचंड होतं.


सामग्री: डॉक्टरांवर प्रचंड ताण आहे.

कोव्हिडच्या उपचारांसाठी दिल्या जाणाऱ्या स्टिरॉइड्सने रुग्णांमध्ये साखरेचं प्रमाण वाढतं. त्यामुळे डॉ. बक्षी यांच्यासारख्या डायबेटिस विशेषज्ञाची भूमिका रुग्णांसाठी महत्त्वाची ठरते.

कोव्हिड वॉर्डच्या राऊंडवेळी सर्वसाधारणपणे डॉक्टर आपला फोन बरोबर ठेवत नाहीत. म्हणून डॉ. बक्षी यांनी नर्सिंग स्टेशनमध्ये काम करत असलेल्या एका ज्युनियर डॉक्टरचा फोन मागून घेतला आणि पंख्यासमोर विश्रांती घेणाऱ्या सहकाऱ्याचा फोटो टिपून घेतला.

पीपीई म्हणजे पर्सनल प्रोटेक्टिव्ह इक्विपमेंटचा अर्थ होतो एन-95 मास्क, सर्जिकल मास्क, गॉगल, फेस शिल्ड, गाऊन, कॅप.

पीपीई किट परिधान केला की खाता येत नाही, पाणी पिऊ शकत नाही. नैसर्गिक विधींना जाऊ शकत नाही, कुणाची काही मदत घेऊ शकत नाहीत.

तुम्ही विचार करा, तुम्हाला काही महिने असा किट घालून काम करायला सांगितलं तर? तुमची अवस्था काय होईल?

पीपीई किट घालण्याची भीती

इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर डॉ. बक्षी यांनी फोटोच्या खाली लिहिलं की, "पीपीई किट घातल्यानंतर अर्ध्या तासात घामाने भिजायला होतं. कारण तुम्ही डोक्यापासून पायापर्यंत पॅक असता.

एका वॉर्डातून दुसऱ्या वॉर्डात जाणारे डॉक्टर, नर्स, वॉर्ड हेल्पर्स, लॅब असिस्टंट, रेडियॉलॉजी स्टाफ, सफाई कर्मचारी आणि अन्य लोकांसाठी समस्या आणखीही आहेत.

पीपीई किट घालून शंभर मीटर चाललं तर धाप लागते. दोन मजले चढून गेलं तर श्वास घेणं अवघड होतं".

पीपीई किट घातला की खाता पिता येत नाही, नैसर्गिक विधींना जाता येत नाही.

डॉ. बक्षी लिहितात, "पीपीई किट घालून जेव्हा माणूस पंख्यासमोर बसतो तेव्हा पंख्याचा मोठा आवाज होतो. पण त्याची हवा आमच्यापर्यंत पोहोचत नाही. बाहेर जोरदार वारा वाहत असला तरी आम्हाला ते कळत नाही. अशा परिस्थितीत काम केल्याने मानसिक परिणामही होतो."

गेल्या वर्षभरापासून जास्त काळ लाखो डॉक्टर, मेडिकल स्टाफ आव्हानात्मक परिस्थितीत कोरोना संकटाशी दोन हात करत आहेत.

मुंबईत रेसिडेंट डॉक्टर असणाऱ्या भाग्यलक्ष्मी सांगतात, "कोव्हिडच्या दुसऱ्या लाटेमुळे आयुष्यात पहिल्यांदा कितीतरी माणसांना नकार द्यावा लागत आहे. व्हेंटिलेटर, ऑक्सिजन बेडच्या शोधात रुग्णांचे नातेवाईक फिरत आहेत. मात्र अशा कठीण परिस्थितीतही आम्हाला नाही सांगावं लागतं, कारण सगळे बेड्स भरलेले आहेत. हे अतिशय निराश करणारं आहे."

डॉक्टरांचे मृत्यू

अधिकृत आकडेवारीनुसार, कोरोना संकटाने आतापर्यंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जुलै महिन्यात बॉम्बे हॉस्पिटलमध्ये डायबेटिसचे डॉक्टर राहुल बक्षी कोव्हिड वॉर्डच्या राऊंडवर होते. तेव्हा त्यांना एका खोलीत पीपीई किट परिधान केलेला एक कर्मचारी टेबल फॅनसमोर बसल्याचं दिसलं. तो कदाचित त्याची कोव्हिड वॉर्डाची आठ तासांची ड्युटी आटोपून थोडी विश्रांती घेत असावा.


सामग्री: डॉन लीनं तिचा कॅन्सरचा अनुभव शेयर केला आहे.

6 लाख फॉलोअर्ससोबत यूट्यूबवर तिनं हा अनुभव शेयर केलाय.

या व्हीडिओत ती तिचे केस कापत आहे.

केस कापण्याच्या तिच्या व्हीडिओला 39 लाख लोकांनी पाहिलं आहे.

अनेक लोकांनी मला त्यांचा पाठिंबा दर्शवला  आहे. अपेक्षेहून जास्त लोक तो व्हीडिओ पाहतील, असं मला वाटलं नव्हतं, असं ती सांगते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेब्रुवारी महिन्यात कोरियाच्या ब्यूटी व्लॉगर डॉन ली हिला रक्ताच्या कर्करोगाचं निदान झालं.


सामग्री: डोंगरगाव (ता. नागभीड, जि. चंद्रपूर) येथील बृहदश्मयुगीन शिलास्तंभ

पण पुढची साडेचार वर्षं अमितनं चंद्रपूर व भंडाऱ्यातील गावं पिंजून काढली आणि शंभरहून अधिक एकाश्म स्मारकं हुडकून काढली. त्यानं जमा केलेल्या माहितीने भारतीय पुरातत्व खात्याला संशोधनाची नवी दिशा दिली आहे.

खरं तर अमित एका सरकारी विमा कंपनीत प्रशासकीय अधिकारी आहे. पण इतिहासाची आवड त्याला स्वस्थ बसू देत नाही. जिथे जाईल तिथे तो ऐतिहासिक स्थळांना भेट देतो. 2014 मध्ये चंद्रपुरात बदली झाल्यावर त्यानं अशीच नागभीडला भेट दिली होती.

अमित सांगतो, "नागभीडच्या शिवटेकडीच्या पायथ्याला काही एकाश्म स्मारकं (Menhirs) आहेत. ती पाहण्यासाठी मी तिथे गेलो आणि यासारखी अजून काही स्मारकं आहेत का? याचा शोध घ्यायला लागलो. इथल्या स्थानिकांना मी याबद्दल विचारल्यावर त्यांनी जंगलात अशी काही स्मारकं असू शकतात असं सांगितले. त्यातील काही लोकांनी दिलेल्या माहितीच्या आधारे मी जंगलामध्ये विविध ठिकाणी फिरलो. तेव्हा मला अशी काही ठिकाणं आढळून आली, जिथे मोठ्या प्रमाणात एकाश्म स्मारकं होती."

महापाषाणयुगात मनुष्याच्या मृत्यूनंतर त्यांची आठवण म्हणून त्या दफनस्थळी लहान मोठ्या दगडांचा खच करून त्यामध्ये एक मोठा दगड उभा केला जायचा, त्यालाच एकाश्म स्मारक किंवा शिलास्तंभ म्हणतात.  चंद्रपुर-भंडाऱ्यात सापडलेली एकाश्म स्मारकं ही 1 फुटापासून ते 13 फुट उंचीची आहेत. हे सर्व अखंड शिलास्तंभ आहेत.

चंद्रपूर - भंडाऱ्यामधील बृहद्श्मयुगीन संस्कृतीचा शोध

अमितनं चंद्रपूर आणि भंडारा जिल्ह्यामध्ये अशी आठ नवी स्थळं शोधून काढली आहेत. यामध्ये चंद्रपुरातील डोंगरगाव, नवखळा, कोरंबी, कसरला, बनवाही, मांगली तर भंडाऱ्यातील, चांदी, चन्नेवाडा या गावांतील स्मारकांचा समावेश आहे. मात्र ही गावं शोधण्यासाठी 700 ते 800 गावं पिंजून काढावी लागल्याचं तो सांगतो.

चांदी (ता. पौनी, जि. भंडारा) येथील बृहदश्मयुगीन शिलापेटिका

फक्त एकाश्म स्मारकच नाहीत तर इतिहासपूर्वकाळातील अनेक दगडी रचना अमितनं शोधल्या आहेत. चंद्रपूरच्या जंगलांमध्ये सापडलेली ही स्मारकं महापाषाणयुगातील म्हणजे ती जवळपास 3000 वर्षांपूर्वीची आहेत. या स्मारकांमध्ये एकाश्म स्मारक (Menhirs), शिलावर्तुळ (Cairn circle),  शिलाप्रकोष्ठ (Dolmen) तर काही शिलापेटिका (Capstone)  असे दफनाचे प्रकार आहेत. अमितने 150 हून अधिक शिलास्तंभ, शिलावर्तुळे - 7, स्लॅबवर्तूळ - 33, शिलापेटिका -...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चंद्रपूरच्या नागभीडमधल्या शिवटेकडीला अमित भगतनं पहिल्यांदा भेट दिली, तेव्हा आपल्या हातून अशा कुठल्या पुरातन स्मारकांचा शोध लागेल असं त्याला वाटलंही नव्हतं.


सामग्री: डोक्यापासून टाचेपर्यंत दोरीनं उंची मोजायची आणि तीच दोरी निम्मी करून कमरेभोवती गुंडाळायची.

बघा करून...

निम्म्या दोरीत कंबर मावली नाही, तर त्याचा अर्थ तुमच्या अवयवांभोवती साठलेल्या चरबीचा हा प्रताप आहे.

त्यावर एकदम सोपा उपाय डॉक्टर सांगतात, कमी खा आणि जास्त व्यायाम करा!

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उंची आणि कमरेचा घेर यांचा काही संबंध असतो आणि तो एक दोरीनं मोजता येतो. करून बघा!


सामग्री: डोक्यावर तिरपी पांढरी गांधी टोपी, भेदक नजर, धोतराचा सोगा हातात धरलेला आणि तोंडाचा चंबू करून बेरकीपणानं हुंकारत निळूभाऊ बोलत.

ती त्यांची 'स्टाईल' होती. अनेक मिमिक्रीवालेसुद्धा निळूभाऊंची एवढीच नक्कल करत आणि करतात. प्रसंगी पदरची वाक्ये बोलतात आणि निळूभाऊंच्या नावावर खपवतात.

'बाई वाड्यावर या' हे वाक्य कदाचित त्यातलेच! पण हे वाक्य म्हणजे निळूभाऊंची खरी ओळख नव्हे.

खरंतर हे वाक्य निळूभाऊंनी कुठल्या चित्रपटात उच्चारलं होतं याविषयी कोणालाही माहिती नाही. (अगदी त्यांच्या मुलीला, गार्गीलाही ते असं कुठल्या चित्रपटात बोललेत का याविषयी शंका आहे.)

त्यामुळे आजच्या लोकांना 'बाई वाड्यावर या' ही निळूभाऊंची एवढीच आणि अशी ओळख राहणे हे माझ्या खट्टू होण्याचे कारण आहे.

सातारा-पुणे रस्त्यावर खंबाटकी घाटाच्या अलीकडे गेली 9 वर्षे निळूभाऊंचा फोटो रस्त्याच्या कडेला आहे आणि खाली लिहिलं आहे 'मोठा माणूस!'

निळूभाऊंची हीच ओळख मला आहे. 'मोठा अभिनेता' यापेक्षाही 'मोठा माणूस' ही निळूभाऊंची ओळख देखणी आणि खरी आहे.

चित्रपटातून दिसणारे निळू फुले मी वर्षानुवर्षे पाहतच होतो. त्यांची अनेक कामे मी पाहिलेली होती. त्यांच्याविना कुठलाही मराठी चित्रपट पूर्णच होऊ शकत नव्हता.

निळू फुले म्हणजे मराठी चित्रपटातील अमिताभ बच्चन! अनभिषिक्त सम्राट!

निळूभाऊंचं राजकारण

या सम्राटानं महाराष्ट्रातल्या ग्रामीण भागावर राज्य केलं. महाराष्ट्रातल्या सहकार चळवळीतील काँग्रेस नेता त्यांनी हुबेहूब साकारला. अमर्याद सत्ता आणि त्यातून येणारा माज निळूभाऊंनी अनेक भूमिकांतून दाखवला.

निळू फुले आणि डॉ. श्रीराम लागू

माझ्या मते लोहियावादी असणाऱ्या निळूभाऊंनी काँग्रेसवर असा राग काढला. साखर कारखानदार नेत्यांना चव्हाट्यावर आणून बदनाम करण्यात यांचा मोठा वाटा आहे.

हे सारं राजकारण निळूभाऊंना पूर्णतः ठाऊक होतं. किंबहुना हेच निळूभाऊंचं राजकारण होतं. त्याची समज या कामांमधून दिसायची. अशा प्रकारच्या भूमिका करत असताना आवाज, नजर आणि देहबोली या तीन गोष्टींवर निळूभाऊंची हुकूमत विलक्षण होती.

मराठी भाषेचे आणि त्यातल्या विविध बोलींचे त्यांना विचक्षण ज्ञान होते. ही त्यांची भाषा लोकनाट्यातून तयार झालेली होती. ती अस्सल रांगडी मराठी होती.

याचे प्रत्यंतर 'कथा अकलेच्या कांद्याची' आणि 'सखाराम बाईंडर' या नाटकातूनही येत असे. बेदरकार, बेमुर्वतखोर आणि बेजबाबदार हे तीन अवगुण ते सखाराममध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'बाई वाड्यावर या' हे गाणं ज्या ज्या वेळेस मी पाहतो त्या त्या वेळेस मी खट्टू होतो. 'बाई वाड्यावर या' असं म्हणणारे निळू फुले आजकाल जास्त 'फेमस' झालेत आणि तीच त्यांची ओळख बनली आहे.


सामग्री: डोक्यावर हंडे, कळश्या घेऊन या महिला उन्हातान्हात पाटपीट करत जायच्या. त्यात पाणी मिळेलच याची खात्री नाही.

किमान त्यांचे शारिरीक श्रम कमी व्हावे यासाठी गुजरातच्या एका स्वयंसेवी संस्थेने त्यांना या ढकलगाड्या दिल्या. ही अशी 'वॉटरव्हील्स' पूर्वीपासून आफ्रिकेत आणि भारतात राजस्थानातही वापरली जातात.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातच्या बनासकांठा जिल्ह्यातल्या एका आदिवासी जमातीच्या महिलांना पाणी आणण्यासाठी मैलोनमैल पायपीट करत जावं लागायचं.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

"ट्रंप हे एखाद्या माफिया डॉनप्रमाणे आहेत," असा आरोप कॉमी यांनी "A Higher Loyalty' या पुस्तकात केला आहे. या आरोपाबरोबरच त्यांनी काही दावे केले आहेत, ज्यांची सर्वत्र चर्चा होत आहे.

राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान झाल्यानंतर ट्रंप यांनी काही महिन्यांतच कॉमी यांची हकालपट्टी केली होती. त्यानंतर कॉमी यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे.

"माझ्यावर असलेल्या रागातूनच कॉमी यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे," असं ट्रंप यांनी ट्वीट केलं. तसंच कॉमी हे खोटारडे आणि विश्वासघातकी आहेत, असं ते म्हणाले.

कॉमी यांचं पुस्तक लवकरच प्रकाशित होणार आहे. त्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी ABC न्यूजला मुलाखत दिली. त्या मुलाखतीत कॉमी यांनी ट्रंप यांच्याबाबत केलेल्या सहा खळबळजनक दाव्यांचा हा आहे सारांश -

1. राष्ट्राध्यक्षपदी राहण्याचा नैतिक अधिकार नाही

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची मानसिक स्थिती योग्य नाही, असे आरोप यापूर्वी झाले आहेत. या आरोपात काही तथ्य आहे का, असा प्रश्न ABC न्यूजचे अॅंकर जॉर्ज स्टेफानॉपॉलस यांनी केला. त्याला उत्तर देत कॉमी म्हणाले, की ट्रंप यांना स्मृतिभ्रंश झाला आहे किंवा ते पदावर राहण्यास मानसिकदृष्ट्या सक्षम नाहीत, असं मी म्हणणार नाही. पण त्यांना राष्ट्राध्यक्ष पदावर राहण्याचा "नैतिक अधिकार नाही".

पुढं ते सांगतात, "ट्रंप हे सातत्यानं खोटं बोलत आहेत. राष्ट्रीय सुरक्षेसारख्या मोठ्या विषयांवरही ते लोकांना अंधारात ठेवतात आणि लोकांकडून अपेक्षा करतात की त्यांनी त्यांच्या म्हणण्यावर विश्वास ठेवावा. ते स्त्रियांचा आदर करत नाहीत, त्यांना ते मांसाच्या तुकड्यांसारखं वागवतात. अशा व्यक्तीला राष्ट्राध्यक्षपदी राहण्याचा नैतिक अधिकार नाही."

2. माफिया डॉन सारखं वागतात?

कॉमी यांनी या आधी अमेरिकेतील कुख्यात गॅंबिनो माफिया घराण्याचा बिमोड करण्यात भूमिका बजावली होती.

"ट्रंप यांच्याबरोबर काम करताना मला माझ्या अगोदरच्या कामाची आठवण झाली," कॉमी सांगतात. "सगळीकडे सुन्न शांतता आणि डॉन सांगेल तीच पूर्व दिशा, अशी तिथं परिस्थिती आहे. त्यांच्याकडे नैतिकतेला आणि सत्याला काहीही किंमत दिली जात नाही. आपल्या नेत्याप्रती निष्ठाच सर्वांत महत्त्वाची."

ट्रंप यांची डॉनसोबत केलेली तुलना अतिशयोक्तीपूर्ण वाटत नाही का, असा प्रश्न त्यांना ABC च्या न्यूज अॅंकरनं विचारला असता ते सांगतात, "मला तसं वाटत नाही. मी अत्यंत जबाबदारीनं हे विधान करत आहे."

"मला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे नैतिकदृष्ट्या पदावर राहण्यास अयोग्य आहेत, असा आरोप अमेरिकेच्या तपास संस्था FBIचे माजी संचालक जेम्स कॉमी यांनी केल्यानंतर खळबळ उडाली आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

"मिस्टर प्रेसिंडेट, तुम्ही अमेरिकन लोकांना ज्या सगळ्या खोट्या गोष्टी सांगितल्यात, त्याबद्दल आज साडेतीन वर्षांनी तुम्हाला खेद वाटतो का?"

अमेरिकेच्या व्हाईट हाऊसमध्ये सुरू असलेल्या पत्रकार परिषदेत विचारण्यात आलेल्या थेट प्रश्नाने राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप गडबडलेले दिसले.

प्रश्न ऐकू न आल्याचं भासवत त्यांनी विचारलं, "काय सगळं?" (All the What?)

त्यावर दाते यांनी म्हटलं, "सगळ्या खोट्या गोष्टी, असत्य...जे तुम्ही सांगितलंत."

ट्रंप या प्रश्नाकडे दुर्लक्ष करून थेट पुढच्या प्रश्नावर गेले. पण हा प्रश्न विचारणाऱ्या पत्रकाराची चर्चा सुरू झाली.

व्हाईट हाऊसमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांना हा प्रश्न विचारणाऱ्या पत्रकाराचं नाव : शिरीष दाते.

शिरीष दाते हफिंग्टन पोस्टचे 'व्हाईट हाऊस कॉरस्पाँडंट' म्हणजेच व्हाईट हाऊसचं वार्तांकन करणारे प्रतिनिधी आहेत. हा प्रश्न विचारल्यानंतर सोशल मीडियावर त्यांच्याविषयी जोरदार चर्चा सुरू आहे.

या पत्रकार परिषदेनंतर दातेंनी ट्वीट केलं, "पाच वर्षं मला त्यांना हे विचारायचं होतं."

दाते यांनी विचारलेल्या या प्रश्नानंतर सोशल मीडियावरून एकीकडे ट्रंप विरोधक त्यांचं कौतुक करत आहेत, तर ट्रंप यांचे समर्थक त्यांच्यावर टीका करत आहेत.

एस. व्ही. दाते या नावाने लेखन करणाऱ्या शिरीष दातेंनी जानेवारी महिन्यात 'द मिनिस्ट्री ऑफ अनट्रुथ' (The Ministry Of Untruth) नावाचा एक प्रदीर्घ लेख लिहिला. ट्रंप यांनी आतापर्यंत वेळोवेळी केलेले दावे आणि विधानं या लेखात पडताळून पाहण्यात आली आहेत.

शिवाय दाते ट्रंप यांच्या दाव्यांतल्या विरोधाभासांबद्दल वेळोवेळी ट्वीट्सही करत असतात.

दाते गेली तीस वर्षं अमेरिकेत पत्रकार म्हणून काम करतायत. हफिंग्टन पोस्टच्या आधी त्यांनी असोसिएटेड प्रेस, द पाम बीच पोस्ट, नॅशनल जर्नल आणि NPR साठी काम केलंय.

एस. व्ही. दाते यांनी आतापर्यंत 5 कादंबऱ्याही लिहिल्या असून 2 राजकीय व्यक्तिमत्त्वांची चरित्रं लिहिली आहेत. यामध्ये फ्लोरिडाचे माजी गव्हर्नर जेब बुश यांच्या चरित्राचा समावेश आहे.

शिरीष दाते यांना सेलिंगची आवड आहे. ट्विटरच्या त्यांच्या प्रोफाईलमध्येही त्यांनी ते लिहिलेलं आहे. 'जुनो' नावाच्या 44 फुटांच्या यॉटवरून दाते आणि त्यांच्या 2 मुलांनी अटलांटिक महासागर पार करत पुढे भूमध्य समुद्रापर्यंत प्रवास करून कॅरिबयन बेटांमार्गे परत अमेरिकेपर्यंत तब्बल दोन वर्षं 15,000 सागरी मैलांची सफर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'तुम्हाला अमेरिकन लोकांना खोटं सांगितल्याचा खेद वाटतो का,' असा थेट सवाल अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना एका पत्रकाराने विचारला.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

14 फेब्रुवारीला फ्लोरिडामध्ये एका शाळेत झालेल्या हल्ल्यात 17 निष्पाप जीवांचा बळी गेला होता. या हल्ल्यातील मृतांच्या नातलगांनी आणि बचावलेल्या लोकांनी अमेरिकेचा शस्त्र कायदाच बदलण्याची विनंती व्हाईट हाऊसला केली.

त्यावर उत्तर देताना ट्रंप यांनी शाळांना शस्त्रमुक्त क्षेत्रांमधून (Gunfree zone) वगळण्यात आलं तर शिक्षकांच्या हातात बंदुका देणं शक्य होईल, असा उपाय सुचवला आहे.

मार्जोरी स्टोनमन डग्लस हायस्कूलच्या विद्यार्थ्यांशी बुधवारी बोलताना ट्रंप म्हणाले, "एखाद्या विकृत माणसाला शाळांसारख्या शस्त्रमुक्त क्षेत्रांमध्ये हल्ला करण्याची मोठी संधी दिसते. त्याला वाटतं, 'चला, आत जाऊन हल्ला करू.'"

मार्जोरी स्टोनमन डग्लस हाय स्कूलच्या विद्यार्थ्यांशी बोलताना ट्रंप

"त्या दिवशी जर शिक्षकांच्या हातात बंदूक असती तर त्यांनी लगेच त्या हल्लेखोराला संपवून तो हल्ला आधीच रोखता आला असता," असंही ट्रंप विद्यार्थ्यांशी बोलताना म्हणाले.

'शिक्षकांनाही शस्त्रांचं प्रशिक्षण देऊ'

पण या वादग्रस्त योजनेबद्दल बोलताना ते पुढे म्हणाले, "एक म्हणजे, शाळा यापुढे शस्त्रमुक्त क्षेत्र नसाव्यात. आणि या शिक्षकांनाही शस्त्र हाताळण्यासाठी विशेष प्रशिक्षण देणं आवश्यक आहे."

"आतापर्यंत जे काही आम्ही बोललो, ते आता करूनही दाखवू. आपण बंदूक मिळवण्यासाठी अर्ज करणाऱ्यांची पार्श्वभूमीचा अधिक दक्षतेने तपास करू, विशेषतः त्यांच्या मानसिक आरोग्याची दखल घेतली घेऊ," ट्रंप सांगत होते

 हे ट्रंप यांच्याकडून या हल्ल्यांवर आलेलं  पहिलं सबळ पाऊल असल्याचं मानलं जात आहे.  देशभरात विविध ठिकाणांहून काढण्यात आलेले विद्यार्थ्यांचे मोर्चे हेसुद्धा यामागे एक विशेष कारण आहे.

फ्लोरिडा हल्ल्याला आठवडा उलटून गेल्यावर वॉशिंग्टन डीसीच्या उपनगरांमधून शेकडो तरुणांनी व्हाईट हाऊसवर मोर्चा काढत ट्रंप यांनी यापुढे अशा घटना टाळण्यासाठी काहीतरी  ठोस पावलं उचलावी, अशी मागणी केली होती.

शिकागो, इलिनॉय, पिट्सबर्ग, पेन्सिल्व्हेनिया, फिनिक्स आणि अॅरिझोनामधल्या विद्यार्थ्यांनीही वर्गांमधून बाहेर पडत रस्त्यांवरून मोर्चे काढले.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेतल्या शाळांमध्ये सतत होणाऱ्या सशस्त्र हल्ल्यांवर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी एक अनोखा मार्ग सुचवला आहे - शिक्षकांच्या हातात बंदुका दिल्या तर ते मुलांचं अशा हल्ल्यांपासून अधिक सक्षमतेने रक्षण करू शकतील.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

United Nations Relief and Works Agency (UNRWA) ही संस्था पॅलेस्टाइनच्या निराश्रितांच्या पुनर्वसनाचं काम करते. ही संस्था 'पूर्णपणे बिघडलेली' आहे, त्यामुळं आम्ही आता हा निर्णय घेत आहोत, असं अमेरिकेनं स्पष्ट केलं आहे.

अमेरिकेने म्हटलं की त्यांनी हा निर्णय पूर्ण विचाराअंती घेतला आहे.

"यापुढे आपण या संस्थेला निधी पाठवणार नाही," असं अमेरिकन प्रशासनाच्या प्रवक्त्या हेदर नॉएर्ट यांनी म्हटलं आहे.

पॅलेस्टाइनचे अध्यक्ष महमूद अब्बास यांच्या एका प्रवक्त्याने अमेरिकेच्या या निर्णयाला "आमच्या लोकांवर हल्ला" म्हटलं आहे.

"ही एक प्रकारची शिक्षाच आहे. पण या निर्णयामुळे ही वस्तुस्थिती बदलत नाही अमेरिकेचं या भागातल्या लोकांच्या पुनर्वसनात काही योगदान नाही आहे. त्यांच्या या निर्णयामुळं हा प्रश्न देखील सुटणार नाही," असं प्रवक्ते नाबिल अबू रुडेना यांनी रॉयटर्सला सांगितलं.

या निर्णयाने संयुक्त राष्ट्रांच्या आदर्शांची पायमल्ली झाल्याचं देखील ते म्हणाले.

अमेरिकन प्रशासनाच्या वक्तव्याचा संयुक्त राष्ट्राने प्रखर विरोध केला आहे. UNRWAचे प्रवक्ते ख्रिस गनेस यांनी ट्वीट करून आपला निषेध नोंदवला आहे - "UNRWAचे आरोग्य केंद्र आणि संघर्षमय स्थितीतलं कार्य हे 'पूर्णपणे बिघडलेलं' आहे ही टीका आम्ही सहन करू शकत नाही," असं ते म्हणाले.

याआधी, अमेरिकेनं संकल्प केलेल्या निधीपैकी काही भाग न देण्याचा निर्णय जानेवारीमध्ये घेतला होता. त्यानंतर आज हा निर्णय आला आहे.

काय आहे UNRWA?

1948 साली अरब-इस्रायली युद्धानंतर निर्माण झालेल्या निर्वासितांचा प्रश्न सोडवण्यासाठी UNRWAची स्थापना करण्यात आली होती. या संस्थेतर्फे मध्य पूर्व आशियातल्या निर्वासितांना आरोग्य आणि शिक्षण सेवा पुरवण्यात येते.

UNRWA देशनिहाय मदतनिधी

या संस्थेला आतापर्यंत सर्वाधिक सहकार्य अमेरिकेनं केलं आहे. अमेरिकेनं 2016मध्ये 36.8 कोटी डॉलरचा निधी दिला होता. ही रक्कम या भागात UNRWA तर्फे खर्च करण्यात आलेल्या रकमेच्या 30 टक्के आहे.

ट्रंप यांनी या संस्थेला जानेवारीमध्ये 6 कोटी डॉलर देऊ केले होते. या व्यतिरिक्त आणखी 6.5 कोटी डॉलरचा निधी मदतकार्याचं अवलोकन करून देऊ, असं म्हणत अमेरिकेने तो थांबवला. आता हाच 6.5 कोटी डॉलर मदतनिधी रद्द होण्याची चिन्हं आहेत.

अमेरिकेची भूमिका

अमेरिकेनं आतापर्यंत या संस्थेला इतकं सहकार्य केलं, पण आमचं कधी कौतुक झालं नाही आणि आम्हाला तसा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पॅलेस्टाइन निर्वासितांच्या शिबिरासाठी अमेरिकेने संयुक्त राष्ट्राला निधी देणं थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या या भूमिकेचं इस्राईलने स्वागत केलं असलं, तरी पॅलेस्टिनी नेत्यांसह जगभरातील अनेकांनी टीका केली आहे.

ट्रंप यांनी अमेरिकेचा इस्राईलमधला दूतावास तेल अवीवहून जेरुसलेमला हलवण्याच्या निर्णयालाही मंजुरी दिली आहे.

"ही भूमिका अमेरिकेने खरं तर कधीच घ्यायला हवी होती. इस्राईल-पॅलेस्टाइन वादात आतापर्यंत सगळ्यांनी सावध भूमिका घेतली आहे. पण त्यामुळे शांतता प्रक्रियेत काडीचाही फरक पडलेला नाही. आता अमेरिकेच्या या भूमिकेमुळे शांतता प्रक्रियेला चालना मिळेल", असा विश्वासही ट्रंप यांनी व्यक्त केला.'ट्रंप यांनी अशा प्रकारची घोषणा केली, तर त्याचे परिणाम भयानक असतील', असा इशारा पॅलेस्टिनी नेते महमूद अब्बासी यांनी दिला होता.

ट्रंप काय म्हणाले?

आपल्या ऐतिहासिक भाषणात ट्रंप यांनी आतापर्यंतच्या शांतता प्रक्रियेवर ताशेरे ओढले.

"या भागात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आतापर्यंत केलेले सगळे उपाय अयशस्वी ठरले आहेत. हेच धोरण पुन्हा वापरण्यात काही अर्थ नाही," ट्रंप म्हणाले.

"आजच्या माझ्या घोषणेमुळे इस्राईल-पॅलेस्टाइन वादाकडे एका नव्या दृष्टीकोनातून बघता येईल," असं त्यांनी आपल्या भाषणात स्पष्ट केलं.

"जेरुसलेमला इस्राईलच्या राजधानीचा दर्जा देण्यात दिरंगाई करण्याच्या धोरणामुळे शांतता प्रक्रियेत काहीच साधलेलं नाही," असं सांगत जेरुसलेम इस्राईलची राजधानी असल्याची घोषणा त्यांनी केली.

घोषणा महागात पडेल!

ट्रंप यांची घोषणा 'मृत्युला आमंत्रण' देणारी आहे, अशी खरमरीत टीका पॅलेस्टिनी पक्षांनी केली.

ट्रंप यांनी मंगळवारी काही अरब राष्ट्रांच्या प्रमुखांना आपल्या या घोषणेबद्दल पूर्वकल्पना देण्यासाठी फोन केला होता.

त्या वेळी सौदी अरेबियाचे राजे सलमान, जॉर्डनचे राजे अब्दुल्ला, इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष अब्दुल फत्ताह अल-सिसी आणि पॅलेस्टिनी नेते मुहम्मद अब्बास यांनी ट्रंप यांना स्पष्ट इशारा दिला होता.

गाझा पट्ट्यात पॅलेस्टाइन समर्थकांनी ट्रंप यांच्या घोषणेचा जोरदार निषेध केला.

ट्रंप यांनी अशी घोषणा केल्यास अरब राष्ट्रंच नाही, तर जगभरातील मुस्लिमांचा भडका उडेल आणि अमेरिकेला ते महागात पडेल, असा इशाराच अरब राष्ट्रांनी दिला होता.

अमेरिकेने बुधवारी याबाबतची अधिकृत घोषणा केल्यानंतरही पॅलेस्टिनी पक्षाने अमेरिकेच्या या भूमिकेबद्दल कठोर शब्दात नाराजी व्यक्त केली.

गाझा पट्टीच्या दक्षिण भागात पॅलेस्टाइन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य-पूर्व आशियातील अरब-इस्राईल वादाच्या इतिहासात पहिल्यांदाच अमेरिकेने निर्णायक भूमिका घेत वादग्रस्त जेरुसलेम ही इस्राईलची राजधानी असल्याची घोषणा केली.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

ट्रंप यांचा बचाव करणाऱ्यांनी ट्रंप यांची बाजू मांडली मात्र त्याचा उपयोग झाला नाही. ट्रंप यांनी व्हाईट हाऊस सोडले आहे त्यामुळे ते या कारवाईला सामोरे जाण्यात अर्थ नाही असा ट्रंप यांच्यातर्फे बचाव करण्यात आला होता. मात्र 56 विरोधात 44 मतांनी ही सुनावणी पुढे नेण्याचा निर्णय झाला.

गेल्या महिन्यात जेव्हा कॅपिटल हिल इमारतीवर हल्ला झाला तेव्हा ट्रंप यांनी अंतर्गत उठावाला उत्तेजन दिलं असा त्यांच्यावर आरोप आहे.

डेमोक्रॅटसनी ट्रंप यांच्या 6 जानेवारीच्या भाषणाचा व कॅपिटल हल्ल्याच्या व्हीडिओचा पुरावा यासाठी आधार म्हणून दाखवला.

हे भाषण म्हणजे मोठा अपराध आहे. जर महाभियोगासाठी ते पुरेसं नाही तर मग कोणतंच कृत्य महाभियोगासाठी पुरेसं नाही असं म्हणता येईल असं मेरिलँडचे संसद सदस्य जेमी रस्किन यांनी सांगितलं.

सिनेट हल्ला

तर ट्रंप यांच्या वकिलांनी माजी राष्ट्राध्यक्षांवर महाभियोग चालवणं घटनाबाह्य असल्याचं सांगत यामागे डेमोक्रॅट्स राजकीय हेतूने प्रेरित होऊन हे करत असल्याचा आऱोप केला आहे.

56 विरुद्ध 44 अशी विभागणी झाल्यामुळे 6 रिपब्लिकन्सनी आपलं मत डेमोक्रॅट्सच्या पारड्यात टाकल्याचं स्पष्ट होतं. 100 सदस्यांच्या सिनेटमध्ये ट्रंप यांना दोषी ठरवण्यासाठी दोन तृतियांश मतांची गरज आहे. ही सुनावणी किती काळ चालेल आणि त्यात साक्षीदारांना बोलावलं जाईल का हे स्पष्ट नाही. पण दोन्ही बाजूचे खासदार ही सुनावणी लवकर पूर्ण व्हावी या मताचे आहेत असं म्हटलं जातंय

याचा निर्णय काय लागेल सांगता येत नाही- अँथनी झर्चर

डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरोधातील सुनावणी सुरू होत आहे. त्याचा अंतिम निर्णय काय लागेल हे सांगता येणार नाही असं बीबीसीचे उतर अमेरिका प्रतिनिधी अँथनी झर्चर यांनी सांगितले.

डोनाल्ड ट्रंप हे व्हाईट हाऊसमधून गेले असतानाही त्यांच्यावर 'ही' कारवाई का केली जातेय?

सुनावणी व्हावी का यासाठी मतदान घेतल्यावर फक्त 6 रिपब्लिकन्सनी त्याबाजूने मतदान केले. ट्रंप यांना दोषी ठरवण्यासाठी आणखी 17 रिपब्लिकन्सनी मतं देण्याची गरज आहे.

आता ट्रंप यांच्याविरोधात कारवाईसाठी डेमोक्रॅट्स सुनावणी सुरू करतील. लोकांनी ट्रंप यांच्यावर कारवाईसाठी मतं दिली त्याचंच प्रतिबिंब या कारवाईत उमटलं अशा आशयाचा युक्तिवाद डेमोक्रॅट्स करण्याची शक्यता आहे.

आता काय होणार?

दोन्ही पक्षांना आपापली बाजू मांडायला प्रत्येकी 16 तास मिळतील. हे युक्तिवाद आठवड्याच्या अखेरीपर्यंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या सिनेटने माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रंप यांच्याविरोधात महाभियोग चालवणे घटनात्मक असल्याचं सांगत त्याची सुनावणी आजपासून सुरू करण्यास मान्यता दिली आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

डोनाल्ड ट्रंप यांच्या उरलेल्या कार्यकाळात अमेरिकेत पाच जणांना मृत्यूदंडाची शिक्षा होणार आहे. या पाचही शिक्षा पार पडल्यास ट्रंप हे अमेरिकेच्या गेल्या शतकभराच्या इतिहासात असे राष्ट्राध्यक्ष ठरतील, ज्यांच्या कार्यकाळात सर्वाधिक मृत्यूदंडाच्या शिक्षा अमलात आणल्या गेल्या.

यापैकी एक 40 वर्षीय ब्रँडन बर्नार्डला कालच मृत्यूदंड देण्यात आला.  तर 56 वर्षीय आल्फ्रेड बोर्गोईसला आज शिक्षा देण्यात येणार आहे.

अॅटर्नी जनरल विलियम बार म्हणाले, आमचं न्याय विभाग विद्यमान कायद्याचं पालन करत आहे. मात्र, टीकाकारांनी याबात चिंता व्यक्त केलीय.

राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्र हाती घेतल्यानंतर मृत्यूदंडाची शिक्षा थांबवण्यासाठी प्रयत्न केला जाईल, असं नवनियुक्त राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, "हे प्रचलित नियमबाह्य आणि अगदी टोकाचं आहे," असं डेथ पेनाल्टी इन्फॉर्मेशन सेंटर संस्थेचे संचालक नगोझी नुडुलू यांचं म्हणणं आहे.

अॅटर्नी जनरल विलियम बार

अमेरिकेचे मृत्यूदंडाविषयक धोरण

अमेरिकेत केंद्रीय आणि राज्यांच्या अशा दोन्ही न्यायसंस्था अस्तित्त्वात आहेत. यापैकी केंद्रीय सर्वोच्च न्यायालयाने 1988 साली मृत्यूदंडाच्या शिक्षेची तरतूद नव्याने अंतर्भूत केली. असं असलं तरी अमेरिकेच्या केंद्र सरकारकडून एखाद्या गुन्हेगाराला मृत्यूदंड देण्याचं प्रमाण अत्यल्प आहे.

डोनाल्ड ट्रंप राष्ट्राध्यक्षपदी निवडणूक येण्यापूर्वी अमेरिकेच्या केंद्र सरकारने केवळ तिघांना मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावली आहे. या तिन्ही शिक्षा जॉर्ज डब्लू बुश यांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या कार्यकाळात देण्यात आल्या. 2003 सालानंतर अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने एकालाही मृत्यूदंड दिलेला नाही.

याउलट अमेरिकेतल्या राज्यांनी गुन्हेगारांना मृत्यूदंड सुनावणं सुरूच ठेवलं आहे. गेल्यावर्षी एकूण 22 जणांना मृत्यूदंडाची शिक्षा झाली. अर्थात राज्यांमध्येही हे प्रमाण कमी होऊ लागलं आहे.

मृत्यूदंडाची शिक्षा रद्द करावी, यासाठी अमेरिकेतही आवाज उठू लागले आहेत. परिणामी अमेरिकेतल्याही अनेक राज्यांनी मृत्यूदंडाची शिक्षा रद्द केली आहे तर काही राज्यांनी गेल्या दशकभरात एकाही कैद्याला मृत्यूदंड दिलेला नाही.

अमेरिकेत गेल्या 30 वर्षांपासून गॅलोप सर्व्हे होतो. यात मृत्यूदंडाच्या शिक्षेबाबत लोकांची मतं विचारली जातात. यात गेल्यावर्षी पहिल्यांदा 60% लोकांनी मृत्यूदंडापेक्षा आजन्म...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीचा निकाल लागल्यानंतर विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचा कार्यकाळ संपत आला आहे. 20 जानेवारी 2021 रोजी ते नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांच्याकडे अधिकृतपणे सूत्र सोपवतील.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

डोनाल्ड ट्रंप यांनी ट्वीट करत म्हटलं की, "इराकस्थित अमेरिकेच्या दूतावासाची सुरक्षाव्यवस्था पूर्वपदावर आली आहे. आमचे अनेक सैनिक वेळेवर पोहोचले. मी या संपूर्ण प्रकरणी इराकचे राष्ट्राध्यक्ष आणि पंतप्रधानांचे आभार मानतो, कारण त्यांची अतिवेगानं आमच्या निवेदनाची दखल घेतली."

"आमच्या जीविताचं आणि मालमत्तेचं कोणत्याही प्रकारे नुकसान झाल्यास त्यासाठी इराणला जबाबदार ठरवण्यात येईल. त्यांना याची मोठी किंमत मोजावी लागेल. आणि हा काही इशारा वगैरे नाही, तर ही एक धमकी आहे. नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा."

डोनाल्ड ट्रंप यांच्या ट्वीटनंतर अमेरिकेचे संरक्षण सचिव मार्क एस्पर यांनी मध्य-पूर्व क्षेत्रात तत्काळ 750 जवानांची तुकडी पाठवण्याचं जाहीर केलं आहे.

धमकीचं कारण काय?

नुकताच अमेरिकेनं इराकस्थित इराणचा पाठिंबा असलेल्या कट्टरपंथी समुहांच्या ठिकाणांवर हल्ला केला होता.

या हल्ल्याच्या विरोधात इराकची राजधानी असलेल्या बगदादस्थित अमेरिकेच्या दूतावासावर हल्ला करण्यात आला. आंदोलकांना पांगवण्यासाठी अमेरिकी सैन्यानं अश्रूधुराचा वापर केला.

आंदोलकांनी दूतावासाबाहेरील एका सुरक्षा चौकीला आग लावली. या हल्ल्यामागे इराण असल्याचा आरोप डोनाल्ड ट्रंप यांनी केला आहे.

रविवारी अमेरिकनं पश्चिम इराक आणि पूर्व सीरियातल्या कताइब हिज्बुल्ला या कट्टरवादी संघटनेच्या तळांवर हल्ले केले होते. त्यात 25 जणांचा मृत्यू झाला होता.

शुक्रवारी इराकमधील किर्कुक या आमच्या लष्करी तळांवर हल्ले झाले होते, त्यामुळे आम्ही ही कारवाई केली, असं अमेरिकेनं म्हटलं होतं.

इराकचे पंतप्रधान अदेल अब्दुल महदी यांनी म्हटलंय, अमेरिकेच्या दूतावासावर कोणत्याही प्रकारचा हल्ला झाल्यास आणि परदेशी प्रतिनिधींचं नुकसान झाल्यास हल्लेखोरांना कायद्यानुसार शिक्षा दिली जाईल.

इराणनं याविषयी कोणतीही प्रक्रिया दिलेली नाही.

न्यूज वेबसाईट अल-सुमारियानं म्हटलंय की, जोपर्यंत अमेरिकेचा दूतावास हटवण्यात येणार नाही, तोपर्यंत दूतावासाबाहेर आंदोलन करण्याची घोषणा कताइब हिज्बुल्ला संघटनेनं केली आहे.

हिज्बुल्ला संघटना इराकमधील अमेरिकेच्या लष्करी तळांवर हल्ले करत आहे, असं अमेरिकेचं म्हणणं आहे. 2009मध्ये अमेरिकेनं या संघटनेला कट्टरवादी संघटना म्हणून घोषित केलं आहे.

इराकची शांतता आणि स्थैर्यासाठी ही संघटना धोकादायक आहे, असं अमेरिकेचं म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इराकमधील अमेरिकेच्या दूतावासावर झालेल्या हल्ल्याप्रकरणी इराणला जबाबदार ठरवल्यानंतर आता अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी इराण सरकारला धमकी दिली आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

डोनाल्ड ट्रंप यांनी न्यायाधीश म्हणून एक नाव सुचवलं आणि त्यानंतर अमेरिकेत नव्या वादाला तोंड फुटलं होतं. ती व्यक्ती म्हणजे ब्रेट कॅव्हॉनॉ. ब्रेट यांच्यावर त्यांच्या वर्गमैत्रिणीने लैंगिक छळाचा आरोप केला होता.

अर्थात तो त्यांनी नाकारला. ब्रेट यांच्या नियुक्तीआधी त्याची FBI द्वारे चौकशी झाली. या चौकशी समितीनं ब्रेट यांच्याबद्दल काय लिहिलं हे कधी समोर आलं नाही. पण सिनेटनं त्यांच्या निवडीवर शिक्कामोर्तब केलं आणि ते न्यायाधीश बनले. इतकंच नाही तर ट्रंप यांनी त्यांचं कौतुक एक 'महान व्यक्ती' असं म्हणून केलं होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

फक्त हाच निर्णय नाही तर डोनाल्ड ट्रंप यांनी अनेक असे निर्णय घेतले जे वादग्रस्त ठरले. गेल्या तीन वर्षांत त्यांनी अनेक निर्णय घेतले ज्यासाठी त्यांच्यावर विरोधकांनी आणि माध्यमांनी तोंडसुख घेतलं.

या आरोपांमध्ये काही तथ्य नाही असं ट्रंप म्हणतात पण एका संस्थेनी त्यांचं रिपोर्टकार्डच समोर आणलं आहे. त्यांच्या कारकिर्दीच्या पहिल्या दोन वर्षांचा लेखा जोखा त्यांनी मांडला आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिलेली आश्वासनं आणि अध्यक्षपदाच्या पहिल्या दोन वर्षांच्या कालावधीत पूर्ण झालेली कामं यासंदर्भात आम्ही या आकडेवारीचा अभ्यास केला.

ट्रंप आणि अमेरिकेचे याआधीचे अध्यक्ष असा तौलनिक अभ्यासही आम्ही केला.

ट्रंप यांना अमेरिकेच्या समाजाने स्वीकारलं?

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांपैकी लोकप्रियतेच्या बाबतीत ट्रंप सगळ्यांत मागे होते. दोन वर्षांनंतरही या परिस्थितीत बदल झालेला नाही.

अमेरिकेच्या जनतेने ट्रंप यांच्या नेतृत्वाला मानलं आहे का? गॉलअप नुसार ट्रंप यांच्या नेतृत्वाला मान्यतेची आकडेवारी 37 टक्के आहे.

ट्रंप यांच्याआधीचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांची मान्यतेसंदर्भात आकडेवारी 50 टक्के आहे. त्याआधीचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश 58 टक्के आणि बिल क्लिंटन 54 टक्के अशी यांची आकडेवारी आहे. ट्रंप यांच्या तुलनेत अन्य राष्ट्राध्यक्षांना मिळालेली मान्यता जास्त आहे.

ट्रंप यांच्याप्रमाणे अमेरिकेच्या समाजाची रोनाल्ड रेगन यांना पसंती नव्हती. 1983 मध्ये राष्ट्राध्यक्षपदी असणाऱ्या रेगन यांची आकडेवारी 37 टक्के होती. मात्र नंतर अमेरिकेच्या समाजाने रेगन यांना मान्यता दिली. कारण रेगन यांची दुसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाली.

ट्रंप यांना 88 टक्के रिपब्लिकन मतदारांचा पाठिंबा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सुप्रीम कोर्ट ही अमेरिकेच्या न्यायदानाच्या प्रक्रियेतील सर्वांत महत्त्वाची संस्था. त्या संस्थेत न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होणाऱ्या व्यक्तीकडे तर जगाचं लक्ष लागलेलं असतं.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

पण अमेरिकन संसदेने या मुद्द्यावर मतदान घेऊन ट्रंप यांचा नकाराधिकारच फेटाळून लावला आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्या कार्यकाळात असं पहिल्यांदाच घडलं असून हा ट्रंप यांच्यासाठी मोठा धक्का मानला जात आहे.

संसदेने नव्या वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी या मुद्द्यावर चर्चा करण्यासाठी एक विशेष सत्र बोलावलं होतं.

तत्पूर्वी, अमेरिकन काँग्रेसच्या 'हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह' या कनिष्ठ सभागृहातही विधेयकावर आधीच मतदान झालं होतं.

विधेयकानुसार, येत्या वर्षात अमेरिकेच्या सुरक्षा विषयक धोरणावर 740 अब्ज डॉलर खर्च केले जाणार आहेत.

संसदेने नॅशनल डिफेन्स ऑथरायझेशन अॅक्ट (ADAA) या विधेयकाला 81 विरुद्ध 13 मतांच्या फरकाने मंजुरी दिली. अमेरिकेतील संविधानानुसार, राष्ट्राध्यक्षांचा नकाराधिकार फेटाळून लावण्यासाठी दोन-तृतीयांश बहुमत असणं बंधनकारक आहे. पुरेशा बहुमतामुळे हे विधेयक फेटाळण्यात संसदेला यश आलं.

विशेष म्हणजे अमेरिकन संसदेत सध्या ट्रंप यांच्या रिपब्लिकन पक्षाची सत्ता असल्याने ही घटना महत्त्वाची मानली जात आहे.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप हे अफगाणिस्तान आणि युरोपातील अमेरिकन सैन्याची संख्या कमी करण्याच्या विरोधात आहेत. तसंच विधेयकातील सोशल मीडिया कंपन्यांची जबाबदारी ठरवणाऱ्या तरतुदीही ट्रंप यांना हटवायच्या होत्या.

हे विधेयक मंजूर होईल, अशी खात्री असल्याचं रिपब्लिकन नेते मिच मॅककोनेल यांनीच चर्चा सुरू होण्याआधी म्हटलं होतं.

अमेरिकन काँग्रेसने हे पाऊल का उचललं?

अमेरिकन काँग्रेसने मंजूर केलेल्या विधेयकाला कायद्याचं स्वरूप मिळण्यासाठी राष्ट्राध्यक्षांची स्वाक्षरी आवश्यक असते.

काही अपवादात्मक परिस्थितींमध्ये राष्ट्राध्यक्ष विधेयकावर स्वाक्षरी करण्यास नकार देऊ शकतात. याला 'व्हेटो पॉवर' (नकाराधिकार) असंही संबोधलं जातं. धोरणात्मक मुद्द्यांवर मतभेद असतील, तर असं घडताना दिसू शकतं.

पण संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये दोन-तृतीयांश बहुमत मिळालं तर विधेयक मंजूर होऊ शकतं. या फरकाने बहुमत मिळालं असेल तर राष्ट्राध्यक्षांचा व्हेटोपण फेटाळता येऊ शकतो.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी या विधेयकावर नकाराधिकार वापरल्यामुळे अमेरिकेची सुरक्षा धोक्यात आल्याचं अमेरिकन काँग्रेसमध्ये डेमोक्रेटिक पक्षाच्या सर्वात बलाढ्य नेत्या आणि हाऊस स्पीकर नॅन्सी पॅलोसी यांनी म्हटलं होतं.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी बुधवारी (30 डिसेंबर 2020) या विधेयकावर आपला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकन काँग्रेसनं मंजूर केलेल्या एका विधेयकावर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपला नकाराधिकार वापरला होता.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

पत्रकार मायकल वुल्फ यांचं 'Fire and Fury : Inside the Trump's White House' हे पुस्तक प्रकाशनापूर्वीच सगळीकडे चर्चेत आलं आहे. 5 जानेवारीला त्याचं प्रकाशन आहे. ट्रंप यांची, मुलगी इवांकालाही अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी बसवण्याची इच्छा असल्याचं याच पुस्तकात म्हटलं आहे.

व्हाईट हाऊसने मात्र या पुस्तकात करण्यात आलेल्या दाव्यांचा इन्कार केला आहे. तसंच हे दावे गैरसमज निर्माण करणारे आहेत, असंही त्यांनी म्हटलं आहे. तर, आपण या पुस्तकासाठी 200 पेक्षा जास्त लोकांशी बोललो आहोत, असं लेखक मायकल वुल्फ यांनी सांगितलं आहे.

पण एवढंच नव्हे. या पुस्तकात अशा जगाला माहिती नसलेल्या अनेक भन्नाट गोष्टी आहेत. त्यापैकी या 10 निवडक गोष्टी -

1. 'मी जिंकलो कसा?'

नोव्हेंबर 2016 मध्ये झालेल्या निवडणुकीतल्या विजयाबद्दल डोनाल्ड ट्रंप साशंक होते. त्याबद्दलचा प्रसंग वुल्फ पुस्तकात लिहितात : "निकालाच्या रात्री 8 वाजता, जसजसे निकालाचे कल येऊ लागले तसतसं ट्रंप राष्ट्राध्यक्षपदी निवड होणार असल्याचं स्पष्ट होत होतं. तेव्हा त्यांच्या मुलाने, ट्रंप ज्युनियर यानं त्याच्या मित्राला तसं सांगितलं. या बातमीमुळे मेलेनिया यांच्या डोळ्यात अश्रू येऊ लागले."

"साधारण तासाभरानं स्टीव्ह बॅनन यांचं म्हणणं खरं होऊ लागलं. पण तरीही ट्रंप यांचा आपण अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष होत असल्याचं यावर विश्वास बसत नव्हता."

2. शपथविधीचा आनंद घेता आला नाही

वुल्फ लिहितात, "ट्रंप यांना त्यांच्या शपथविधीचा आनंद घेता आला नाही. नामवंत कलाकार या सोहळ्यास हजर राहू शकले नाहीत, यावरून ते नाराज होते. त्यांना ब्लेअर हाऊसही फारसं पसंत नव्हतं. शिवाय ते त्यांच्या पत्नीशी भांडताना दिसत होते. कोणत्याही क्षणी त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू येतील, असं वाटत होतं."

परंतु, मेलेनिया ट्रंपच्या कार्यालयानं याचा इन्कार केला आहे. स्टिफिन ग्रिशम यांनी प्रसिध्द केलेल्या एका पत्रकात म्हटलं की, "मेलेनिया यांनी नेहमीच ट्रंप यांना राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या निवडणुकीत उतरण्याच्या निर्णयास पाठिंबा दिला होता. त्यांना प्रोत्साहन दिलं होतं आणि पतीच्या विजयामुळे त्यांना अत्यंत आनंद झाला."

3. ट्रंपना आवडतात मित्रांच्या पत्नी

पुस्तकाच्या एका भागात वुल्फ दावा करतात की, डोनाल्ड ट्रंप यांना मित्रांच्या पत्नींसह राहणं आवडतं. त्याने जगण्याचा आनंद त्यांना खऱ्या अर्थानं मिळतो.

"ते मित्रांच्या पत्नींचा पाठलाग...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपली अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाली, यावर डोनाल्ड ट्रंप यांना काही काळ विश्वासच बसला नव्हता. एवढंच नव्हे, तर शपथविधीच्या वेळीही ते थोडेसे घाबरलेले होते. अशा अनेक रंजक गोष्टींचा उलगडा डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावरच्या नवीन पुस्तकात केला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

माझ्यापुरतं सांगायचं झालं तर शांती चर्चा मरण पावली आहे असं ट्रंप यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं.

रविवारी कॅम्प डेव्हिड याठिकाणी ट्रंप आणि तालिबानचं शिष्टमंडळ यांच्यात चर्चा होणार होती मात्र एक दिवस आधी ट्रंप यांनी ही बैठक रद्द केली.

अमेरिका आणि तालिबान यांच्यात आधी झालेल्या समाधानाकारक वाटाघाटीनंतर शांती चर्चा सुकर होईल अशी लक्षणं होती.

दरम्यान शांती चर्चेतून माघार घेतल्याने अमेरिकेचंच नुकसान होईल असं तालिबानने म्हटलं आहे.

अफगाणिस्तानमधून अमेरिकेच्या फौजा परत बोलावण्याच्या निर्णयाला ट्रंप यांनी आपल्या परराष्ट्र धोरणाचं उदिष्ट बनवलं होतं. मात्र आता त्यांनी शांती चर्चा रद्द केली आहे. अफगाणिस्तानात कार्यरत 14,000 अमेरिकन सैनिकांबाबत विचारलं असता ट्रंप म्हणाले, आम्ही तिथून सैन्याला माघारी बोलवू इच्छितो. मात्र हे आम्ही योग्य वेळी करू.

तालिबान

अफगाणिस्तान सरकारने अमेरिकेच्या शांतता चर्चा रद्द करण्याच्या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे. अमेरिकेनं योग्य पाऊल उचलल्याचं अफगाण सरकारचं म्हणणं आहे.

शांतता चर्चा रद्द करण्यामागे काबूल इथे झालेला बाँबस्फोट कारणीभूत असल्याचं ट्रंप यांचं म्हणणं आहे. काबूलमध्ये झालेल्या या स्फोटात एका अमेरिकन सैनिकासह 12 जणांच मृत्यू झाला होता. तालिबानने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली होती.

"लोकांना मारून चर्चेच्या वेळी आपली बाजू उंचावेल असं तालिबान्यांना वाटलं. मात्र ही मोठी चूक आहे. आमची चर्चा ठरली होती. चर्चा होणार हा माझा निर्णय होता आणि चर्चा रद्द करण्याचा निर्णयही माझाच आहे. यासंदर्भात मी अन्य कुणाशी बोललो नाही किंला चर्चा केली नाही. कॅम्प डेव्हिड इथे होणारी चर्चा रद्द होण्याचं कारण म्हणजे तालिबानने जे करायला नको तेच केलं," असंही ट्रंप म्हणाले.

वाटाघाटी योग्य दिशेने

अफगाणिस्तानसाठी नियुक्त अमेरिकेचे विशेष राजदूत जल्मे खलीलजाद यांनी सोमवारी तालिबानशी शांती चर्चा होईल असं मुत्सदीपणे म्हटलं होतं.

प्रस्तावित चर्चा आणि वाटाघाटीनंतर अमेरिका पुढील 20 महिन्यांमध्ये अफगाणिस्तानमधून 5,400 सैनिकांना परत बोलावणार होतं.

अमेरिकन सैन्य माघारी परतणार का?

या प्रस्तावाला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हेच अंतिम मंजुरी देणार होते.

गुरुवारी काबूल इथं झालेल्या बाँबस्फोटानंतर, तालिबानशी चर्चेनंतरही अफगाणिस्तानमधील हिंसाचार कमी होणार नाही हे स्पष्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अफगाणिस्तानमध्ये गेल्या 18 वर्षांपासून सुरू असलेलं युद्ध संपवण्याच्या उद्देशाने तालिबानशी होणार असलेली शांती चर्चा मेली आहे असं वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

या भिंतीसाठी पैसे गोळा करण्याची मोहीम अमेरिकेत सुरू होती त्या दरम्यान लोकांकडून आलेले पैसे स्वखर्चासाठी वापरल्याचा बॅनन यांच्यावर आरोप आहे.

ब्रिटबार्ट या न्यूज वेबसाइटची जबाबदारी सांभाळल्यानंतर स्टीव्ह बॅनन यांनी ट्रंप यांच्या निवडणूक प्रचारामध्ये सहभाग घेतला. ब्रिटबार्ट ही वेबसाइट उजव्या विचारसरणीच्या लोकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे.

स्टीव्ह बॅनन

ट्रंप यांचे जावई जेरेड कुशनर यांना ते नकोसे झाले होते. बॅनन यांना बडतर्फ करण्यासाठी ते प्रयत्न करत होते असं म्हटलं जातं. प्रचार प्रमुख म्हणून नियुक्ती झाल्याच्या वर्षानंतर म्हणजेच 2017 मध्ये त्यांची हकालपट्टी करण्यात आली होती.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्यासाठी का महत्त्वाची आहे ही भिंत?

संकटापासून वाचायचं असेल तर मेक्सिको सीमेवरील भिंतीसाठी पैसा गोळा करा, असं आवाहन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं होतं.

मेक्सिकोतून कामगारांचे लोंढे अमेरिकेत येतात. त्यामुळे अमेरिका-मेक्सिको बॉर्डरवर भिंत घालूत असं डोनाल्ड ट्रंप यांनी निवडणुकीपूर्वी म्हटलं होतं. निवडून आल्यानंतरही या भिंतीवरून अमेरिकेत बराच वाद निर्माण झाल्याचं पाहायला दिसलं.

ट्रंप यांनी अमेरिका आणि मेक्सिकोच्या सीमेवर भिंत बांधण्याठी 1 बिलियन डॉलरचा (6884 कोटी 85 लाख) निधी मंजूर केला होता. "संरक्षण विभागाला रस्ते आणि सीमा बांधण्याचा आणि ड्रग्सची तस्करी होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सीमेवरचा मार्ग बंद करण्याचा आदेश देण्यात आला आहे." असं ट्रंप यांच्या कार्यालयाने म्हटलं होतं.

ट्रंप यांच्या या निर्णयामुळे अमेरिकन संसदेत गदारोळ झाला होता.

अमेरिकेत काही महिन्यांवरच निवडणुका आल्या आहेत. निवडणुकाच्याच तोंडावर ट्रंप यांच्या माजी सल्लागाराला अटक झाली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष स्टीव्ह बॅनन यांचे माजी सल्लागार स्टीव्ह बॅनन यांच्यावर लाचखोरीच्या गुन्ह्यात अटक करण्यात आली आहे. मेक्सिको बॉर्डरवर डोनाल्ड ट्रंप यांना भिंत बांधायची होती.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप

व्हाईट हाऊसच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, कुशल कामगारांसाठीचा H-1B व्हिसा, कंपनीअंतर्गत ट्रान्सफर होणारे L-1 व्हिसा, अकॅडेमिक आणि संशोधकांसाठीचे व्हिसा, तसंच हंगामी कामगारांसाठीचे H-2B व्हिसा यांवर सुधारित निर्णयाचा परिणाम होईल.

मात्र, अमेरिकेच्या व्हिसासंबंधी या निर्णयातून अन्न प्रक्रिया उद्योगात काम करणाऱ्यांना सवलत मिळू शकते.

व्हाईट हाऊसच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव न जाहीर करण्याच्या अटीवर माध्यमांना सांगितंल की, "या निर्णयामुळे कोरोनानंतरच्या काळात अमेरिकेतील नागरिकांना लवकर नोकऱ्या मिळू शकतील. ट्रंपना वाटतंय की, शक्य तेवढ्या लवकर लोकांना आपापल्या नोकरीवर परत आणलं पाहिजे."

व्हिसासंबंधी या निर्णयामुळे 5 लाख 25 हजार नोकऱ्या अमेरिकन नागरिकांसाठी उपलब्ध होतील आणि कोरोना व्हायरसमुळे निर्माण झालेल्या बेरोजगारीच्या संकटात दिलासादायक ठरेल, असं डोनाल्ड ट्रंप यांच्या कार्यालयाला वाटतं.

अमेरिकेतील इमिग्रेशन सर्व्हिसमधून मिळालेल्या डेटानुसार भारतातून व्हिसासाठी 3 लाख 9 हजार अर्ज करण्यात आले आहेत.

असाही अंदाज वर्तवला जातोय की, अमेरिकेत जे परदेशी नागरिक राहतात, त्यांच्या कायमच्या वास्तव्याच्या सुविधेवर तातडीनं प्रतिबंध लावण्याची घोषणा डोनाल्ड ट्रंप यांच्याकडून केली जाऊ शकते. परदेशातून कुणी अमेरिकेत येऊ नये, असाच एकूण प्रयत्न डोनाल्ड ट्रंप यांचा दिसून येतोय.

दरम्यान, अमेरिकेतील ज्या कंपन्या पूर्णपणे परदेशातील कर्मचाऱ्यांवर अवलंबून आहेत, त्यांनी मात्र व्हिसासंबंधीच्या या निर्णयाचा विरोध केलाय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी वर्क व्हिसा देण्यावरील बंदी या वर्षअखेरपर्यंत म्हणजेच डिसेंबरपर्यंत कायम ठेवलीय. यामुळे अमेरिकेत काम करण्याची इच्छा असलेल्या लोकांना वर्ष संपायची वाट पाहावी लागणार आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप 2016मध्ये राष्ट्राध्यक्ष होण्याआधी एक अतिशय यशस्वी उद्योजक होते, आणि त्यांच्या कंपनीने मुंबईतही एक टॉवर बांधलाय. डोनाल्ड ट्रंप यांचा व्हाईट हाऊसपर्यंतचा प्रवास तुम्हाला माहीत आहे का?

कोण आहेत डोनाल्ड ट्रंप?

डोनाल्ड ट्रंप यांचे वडील फ्रेड ट्रंप हे न्यूयॉर्कच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रातलं मोठं नाव. त्यांचं चौथं अपत्य म्हणजे डोनाल्ड ट्रंप. शाळेमध्ये व्रात्यपणा करायला लागल्यावर 13व्या वर्षी डोनाल्डची रवानगी सैनिकी शाळेत करण्यात आली.

त्यानंतर त्यांनी पेन्सलव्हेनिया विद्यापीठातल्या व्हॉर्टन स्कूल (Wharton School) मधून शिक्षण घेतलं. डोनाल्ड यांचा मोठा भाऊ - फ्रेडने पायलट व्हायचं ठरवलं आणि वडिलांच्या बिझनेसचा उत्तराधिकारी होण्याची संधी डोनाल्ड यांच्याकडे आली.

खरंतर श्रीमंत कुटुंबात जन्मलेल्या डोनाल्ड यांनी वडिलांच्या कंपनीमध्ये अगदी खालच्या पातळीवरून काम करायला सुरुवात करावी, अशी कुटुंबाची अपेक्षा होती.

पण फ्रेड ट्रंप यांचं वयाच्या 43व्या वर्षी दारूच्या व्यसनामुळे निधन झालं. यामुळे आपण आयुष्यभर दारू आणि सिगरेटपासून दूर राहिल्याचं त्यांच्या भावाचं - डोनाल्ड यांचं म्हणणं आहे.

ट्रंप टॉवरमध्ये डोनाल्ड ट्रंप

वडिलांच्या कंपनीत रुजू होण्यापूर्वी आपण वडिलांकडून 10 लाख डॉलर्सचं 'लहान' कर्जं घेऊन रिअल इस्टेट व्यवसायात प्रवेश केल्याचं डोनाल्ड ट्रंप सांगतात.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी सुरुवातीला त्यांच्या वडिलांचं न्यूयॉर्कमधल्या गृह प्रकल्पांचं काम सांभाळलं.

त्यानंतर त्यांनी 1971मध्ये कंपनीची धुरा हातात घेतली आणि कंपनीचं नाव बदलून ट्रंप ऑर्गनायझेशन केलं.

1999मध्ये फ्रेड ट्रंप यांचं निधन झालं. "ते माझं प्रेरणास्थान होते," असं डोनाल्ड ट्रंप त्यावेळी म्हणाले होते.

'बिझनेसचा बादशहा'

ट्रंप कुटुंबाचा व्यवसाय सुरुवातीला होता न्यूयॉर्कच्या ब्रुकलिन आणि क्वीन्स भागाध्ये निवासी संकुलं उभारण्याचा. डोनाल्ड ट्रंप यांनी या उद्योगाचा रोख मॅनहटनमधल्या ग्लॅमरस प्रोजेक्ट्सकडे वळवला. जुनाट कोमोडोर हॉटेलचं रुपांतर त्यांनी ग्रँड हयातमध्ये केलं. आणि सोबतच उभारलं त्यांचं आतापर्यंतच सगळ्यात प्रसिद्ध बांधकाम - फिफ्थ ॲव्हेन्यू (5th Avenue) वरचा 68 मजली ट्रंप टॉवर.

पुढे याच नावाची आणखी काही प्रसिद्ध बांधकामं उभी राहिली - ट्रंप प्लेस, ट्रंप वर्ल्ड टॉवर, ट्रंप इंटरनॅशनल हॉटेल अँड टॉवर आणि इतर काही.

याशिवाय मुंबई, इस्तंबूल आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी जो बायडन निवडून आले आहेत. त्यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांचा पराभव केला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि इम्रान खान

पाकिस्तानचे इम्रान खान आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची दावोस इथं सुरू असलेल्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरममध्ये भेट झाली.

इम्रान खान हे चांगले मित्र असल्याचं ट्रंप यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

"काश्मीरसंदर्भात तसंच भारत-पाकिस्तान यांच्यातील संबंधाबाबत बोलत आहोत. आम्ही काही मदत करू शकलो तर नक्कीच करू. आम्ही परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहोत", असं डोनाल्ड ट्रंप यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं.

अमेरिका भारत-पाकिस्तान संबंध तसंच काश्मीरसंदर्भात अमेरिका मोलाची भूमिका बजावू शकते, असं इम्रान खान यांनी सांगितलं. "पाकिस्तानसाठी भारत हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. अमेरिका यासंदर्भात मदत करू शकतं. अन्य देश करू शकत नाहीत," असं इम्रान म्हणाले.

दुसरीकडे, काश्मीर हा आमचा अंतर्गत मुद्दा आहे, अशी भारताची ठाम भूमिका राहिली आहे.

याआधीही ट्रंप यांनी काश्मीरप्रश्नी स्वारस्य दाखवलं होतं.

प्रादेशिक तणाव कमी करण्याच्या दृष्टीने नरेंद्र मोदींची काय योजना आहे तसंच जगातील सगळ्यात मोठं लोकशाही राष्ट्र असलेल्या भारताचा काश्मिरमधील नागरिकांच्या मानवाधिकार हक्कांबाबत काय भूमिका आहे, हे अमेरिकेला जाणून घ्यायचंय, अशा आशयाच्या बातम्या प्रसारमाध्यमांनी काही महिन्यांपूर्वीही दिल्या होत्या.

काश्मीरप्रश्नी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मध्यस्थी करण्याचा प्रस्ताव दिल्यापासून ट्रंप सातत्याने काश्मीर या मुद्यावर बोलत आहेत. अनेकदा त्यांनी हे जाणीवपूर्वक केलं आहे.

या आठवड्याची सुरुवात करताना ट्रंप यांनी खास आपल्या शैलीत काश्मीरच्या मुद्यावर आपलं म्हणणं मांडलं. ते म्हणाले, "काश्मीर हा क्लिष्ट मुद्दा आहे. काश्मिरमध्ये हिंदूही राहतात आणि मुसलमानही राहतात. दोन्ही धर्माच्या नागरिकांमध्ये शांतता नांदेल आणि ते एकोप्याने राहू शकतील हे ठामपणे सांगता येत नाही. अशा परिस्थितीत मी काश्मीरप्रश्नी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मध्यस्थी हीच सगळ्यात चांगली गोष्ट करू शकतो. एकमेकांबरोबर शांततेत राहू शकत नाहीत असे दोन देश शेजारी असणं ही स्फोटक परिस्थिती आहे.

मोदी-इम्रान यांच्याशी फोनवरून केली चर्चा

ट्रंप यांनी पंतप्रधान मोदी आणि पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांच्यासोबत दूरध्वनीवरून चर्चा केली. पाकिस्तानातील काही नेत्यांकडून भारतविरोधी वक्तव्यं आणि हिंसेला खतपाणी घालणं शांतता निर्माण करण्यासाठी अनुकूल नाही, असं मोदी यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काश्मीरप्रश्नी पाकिस्तानला मदत करण्यास तयार असल्याचं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी पुन्हा म्हटलं आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग उन यांच्यात शाब्दिक चकमकी झडत असतात

"राष्ट्राध्यक्ष आणि त्यांचं प्रशासन गेल्या पंचवीस वर्षांपासून उत्तर कोरियाशी चर्चा करीत आहेत. मात्र त्यातून काहीच निष्पन्न झालं नाही." असं ट्वीच ट्रंप यांनी केलं.

मात्र उत्तर कोरियाविरोधात ही कुठली एक गोष्ट काम करू शकेल याचं उत्तर त्यांनी दिलेलं नाही.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी क्षेपणास्त्र चाचणी करणाऱ्या उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली.

अमेरिका आणि उत्तर कोरियामध्ये शाब्दिक चकमकी उडत आहे. उत्तर कोरियानं त्यांचा आण्विक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम ताबडतोब थांबवावा असं अमेरिकेला वाटतं.

लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रावर लावता येऊ शकणारी सक्षम लहान आकाराची आण्विक अस्त्र  विकसित केल्याचा दावा उत्तर कोरियाकडून केला जातो.

अमेरिकेच्या राष्ट्रहितासाठी आणि सहकारी देशांच्या रक्षणासाठी गरज पडल्यास उत्तर कोरियाला आम्ही नेस्तनाबूत करू अशी धमकी ट्रंप यांनी याआधीच दिली आहे.

वॉशिंग्टनमधील बीबीसी प्रतिनिधी लॉरा बिकर याबाबत सांगतात, "शनिवारी करण्यात आलेलं हे ट्विट अमेरिकी नेत्यांच्या सांकेतिक घोषणांचा एक भाग आहे."

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेचे परराष्ट्रंत्री रेक्स टिलरसन यांनी उत्तर कोरियाशी थेट चर्चा करण्याचा प्रयत्न केल्याची माहिती समोर आली होती.

सप्टेंबर महिन्यात अमेरिकेची विमानं उत्तर कोरियाजवळून उडाली होती.

यावर राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी "आपली उर्जा वाचवून ठेवा रेक्स, आपल्याला जे काही करायचं आहे ते आपण करू." असं ट्वीट केलं होतं. जागतिक पातळीवर त्याचीही बरीच चर्चा झाली.

परराष्ट्रमंत्री रेक्स टिलरसन यांच्यासोबत आपले चांगले संबंध असल्याचं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी शनिवारी जोर देऊन सांगितलं. मात्र टिलरसन हे आणखी कठोर होऊ शकतात असंही त्यांनी म्हटलं होतं.

त्यापूर्वी टिलरसन यांनी, त्यांच्यात आणि राष्ट्राध्यक्षांमध्ये विसंवाद असल्याच्या बातम्यांमध्ये काहीच तथ्य नसल्याचं म्हंटलं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी उत्तर कोरियावर केलेली ताजी टीका ही धमकीवजा इशारा असू शकतो. मात्र बीबीसी प्रतिनीधीच्या म्हणण्यानुसार, "भीती ही आहे की उत्तर कोरिया हे गांभिर्यानं घेऊन धोका समजू शकते."

सप्टेंबरमध्ये उत्तर कोरियानं आंतरराष्ट्रीय दबावाला दुलर्क्षित करत सहावी आण्विक चाचणी घेतली होती. तसंच प्रशांत महासागरात आणखी एक आण्विक चाचणी घेण्याचं जाहीर केलं.

सप्टेंबर महिन्यातच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर कोरियाशी वर्षानुवर्षे चर्चा करूनही त्यातून काहीच हाती न लागल्यानं "आता फक्त एकच गोष्ट काम करू शकते" असा इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग-उन

उत्तर कोरियावर असलेले निर्बंध उचलण्यात यावे, अशी किम यांची मागणी होती जी अमेरिकेनं धुडकावून लावली. "निर्बंधांवरून काही करार होऊ शकला नाही. उत्तर कोरियावरचे सर्व निर्बंध पूर्णपणे उठवण्यात यावेत, अशी त्यांची मागणी होती. हे आम्ही करू शकत नाही," असं ट्रंप यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

"कधी कधी तुम्हाला बैठकीतून उठून जावं लागतं आणि ही तशीच एक बैठक होती," ट्रंप म्हणाले.

या दोन्ही नेत्यांमध्ये झालेली ही दुसरी बैठक होती. भविष्यात अशी बैठक होईल की नाही, याची तूर्तास योजना नसल्याचं त्यांनी म्हटलं.

हा करार पूर्ण झाला असता तर त्यावर सह्या करण्याचा सोहळा पार पडला असता आणि मग सहभोजन केलं असतं, असं व्हाईट हाऊसच्या कार्यक्रम पत्रिकेवर नमूद होतं. पण करार न झाल्यामुळे ही योजना बारगळली.

यापूर्वी सिंगापूर येथे झालेल्या परिषदेमध्ये फारसे काही साध्य झाले नसल्याची टीका झाली होती. त्यामुळे हनोई येथील परिषदेमध्ये अण्वस्त्रमुक्तीचा करार होण्यासाठी ट्रंप दबाव आणतील, असं वाटलं होतं.

अण्वस्त्रमुक्तीचा अर्थ दोन्ही देश कसा घेतात, याबाद्दल साशंकता आहे.

निर्बंध मागे घेण्यासाठी उत्तर कोरियाने आपल्याकडच्या सर्व अण्वस्त्रांचा त्याग करावा, अशी अमेरिकेने भूमिका पूर्वीच घेतली होती. मात्र ही अट उत्तर कोरियाबरोबरच्या चर्चेमधील अडथळ मानली जाते.

अण्वस्त्रमुक्तीचा काय अर्थ अभिप्रेत आहे, असं ट्रंप यांना मंगळवारी विचारलं असता ते म्हणाले, त्याचं उत्तर सोपं आहे, "आपली अण्वस्त्रांपासून सुटका होण्याची गरज आहे."

ते अमेरिकन शिष्टमंडळाला म्हणाले, "हनोई येथे होत असलेल्या चर्चेमध्ये नक्कीच सकारात्मक तोडगा निघेल अशी आशा मला होती. पण करार झाला नाही. पण या चर्चेमुळे मी भविष्याबाबत आशावादी आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि नॉर्थ कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांच्यातील व्हिएतनामच्या हॅनोईमध्ये झालेली भेट कोणत्याही ठोस कराराशिवायच आटोपली.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग-उन हे 12 जूनला सिंगापूरमध्ये भेटणार होती

12 जूनला उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन आणि ट्रंप यांची सिंगापूर येथे बैठक होणार होती. या बैठकीकडे साऱ्या जगाचं लक्ष होतं. किम जाँग-उन यांनी आपल्या प्रसिद्धिपत्रकात वापरलेली भाषा ही द्वेषपूर्ण आणि रागाने भरलेली होती असं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

उत्तर कोरियाचे मंत्री च्वे सन-ही यांनी अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष माइक पेन्स यांच्यावर निशाणा साधला आहे. "जे ट्रंप बोलतात अगदी तीच भाषा पेन्स यांची असते ते ट्रंप यांचे पॉलिटिकल डमी आहेत," असं त्यांनी म्हटलं.

असं म्हटलं जातं की, ही शिखर परिषद फिसकटण्याची सुरुवात राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार जॉन बॉल्टन यांच्याकडे या चर्चेची सूत्रं दिल्यापासूनच झाली. उत्तर कोरियाच्या चर्चेतून काय अपेक्षित आहे याची आखणी करण्याची जबाबदारी बोल्टन यांना देण्यात आली होती.

उत्तर कोरियाचं संपूर्ण अण्वस्त्र निशस्त्रीकरण हे बोल्टन यांचं लक्ष्य होतं. उत्तर कोरियानं आपली अण्वस्त्रं आणि रासायनिक अस्त्रं नष्ट करावीत असं वचन सिंगापूर बैठकीत मिळावं अशी बोल्टन यांची इच्छा होती.

उत्तर कोरियासोबत होणाऱ्या मुत्सद्देगिरीबाबत बोल्टन हे गंभीर नव्हते अशी पण एक शक्यता आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागारपदी नियुक्ती होण्याआधीपासूनच बोल्टन यांचा किम आणि ट्रंप भेटीला विरोध होता.

2003मध्ये ज्याप्रमाणे लीबियाचं निशस्त्रीकरण करण्यात आलं होतं त्याच धर्तीवर उत्तर कोरियाचं निशस्त्रीकरण करण्यात यावं, असं बोल्टन यांना वाटत होतं. या निशस्त्रीकरणानंतर लीबियाचे तत्कालीन हुकूमशहा मुआमार गडाफी यांना आपला अणुकार्यक्रम थांबवावा लागला होता.

लीबियाचं भूत

लीबियाबरोबरची तुलना उत्तर कोरियाला आवडली नाही आणि त्यांनी याबाबत थेट उल्लेख देखील केला होता. उत्तर कोरियाचे मंत्री च्वे सन-ही म्हणतात, "लीबियाची आणि आमची तुलना होऊच शकत नाही. आम्ही पूर्णपणे अण्वस्त्रधारी देश आहोत. आमच्याकडे इंटरकाँटिनेंटल बॅलिस्टिक मिसाइल आहेत. त्यांना थर्मोन्युक्लियर अस्त्रं देखील फिट करता येतात. आमच्या तुलनेत लीबियाची शक्ती काहीच नव्हती. त्यांच्याकडे थोडीफारच उपकरणं होती."

लीबियाच्या अनुभवावरून किम यांनी एक धडा घेतला आहे. तो म्हणजे जर निशस्त्रीकरण केलं तर आपली गत देखील गडाफीप्रमाणे होईल हे निश्चित आहे, असं त्यांना वाटतं.

ट्रंप यांच्या सूचनेला, उत्तर कोरियाने एखाद्या धमकीप्रमाणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांची भाषा द्वेषपूर्ण आहे, असं म्हणत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सिंगापूर येथे होणारी बैठक रद्द केली. ट्रंप यांना शांत नोबेल पारितोषिक मिळण्याची शक्यता होती पण उत्तर कोरियामुळं ती संधी गेल्याचं खापर फोडण्यात येत आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांची बहीण

 मेरीअॅन ट्रंप बॅरी यांनी राष्ट्राध्यक्षांवर केलेल्या टीकेचं हे रेकॉर्डिंग त्यांची भाची मेरी ट्रंप यांनी केलं होतं. मेरी ट्रंप यांनीच मागच्या महिन्यात डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर लिहिलेलं पुस्तक प्रकाशित केलं आहे.

"ते अखंड बडबड करणारे आणि खोटारडे आहेत. देवा, त्यांचा खोटेपणा आणि क्रौर्य..." असं मेरीअॅन ट्रंप बॅरी म्हणत असल्याचं या रेकॉर्डिंगमध्ये ऐकू येतंय.

आपल्यावर भविष्यात खटला दाखल होऊ नये म्हणून आपण हे रेकॉर्डिंग केल्याचं मेरी ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

व्हाईट हाऊसकडून प्रसिद्ध केलेल्या एका पत्रकात ट्रंप यांनी या प्रकरणावर उत्तर दिलंय. ते म्हणतात, "रोज काही ना काहीतरी असतंच. याच्याकडे कोण लक्ष देतंय."

या रेकॉर्डिंगबद्दल वॉशिंग्टन पोस्टने पहिल्यांदा बातमी दिली होती. त्यानंतर असोसिएट प्रेसने ते रेकॉर्डिंग मिळवलं.

डोनाल्ड ट्रंप

'त्यांच्यावतीने दुसऱ्या कोणीतरी परीक्षा दिली'

या गुप्त रेकॉर्डिंगमध्ये श्रीमती बॅरी ट्रंप यांच्या स्थलांतरित लोकांविषयक धोरणावर टीका करत आहेत. या धोरणामुळे लहान मुलांना सीमेवरच्या डिटेन्शन सेंटर्समध्ये त्यांच्या पालकांपासून वेगळं ठेवलं गेलं होतं. "त्यांना फक्त आपल्या समर्थकांना खूश करायचं आहे," त्या म्हणाल्या.

आपल्या 'टू मच आणि अँड नेव्हर इनफ : हाऊ माय फॅमिली क्रिएटेड द वर्ल्डस् मोस्ट डेंजरस मॅन' या पुस्तकात मेरी ट्रंप यांनी दावा केला आहे की त्यांचे मामा - डोनाल्ड ट्रंप यांनी विद्यापीठात अॅडमिशन मिळवण्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या SAT या परिक्षेत मित्राला बसवलं. यासाठी त्यांनी त्या मित्राला पैसेही दिले होते.

श्रीमती बॅरी या घटनेचा उल्लेख या रेकॉर्डिंगमध्ये करताना दिसून येतंय. ट्रंप यांनी ज्या मित्राला पैसै दिले तोही आपल्याला आठवतो असा ओझरता उल्लेख आहे.

"त्यांना (ट्रंप) युनिव्हर्सिटी ऑफ पेन्सिलव्हेनियामध्ये अॅडमिशन कशी मिळाली? कारण त्यांनी आपल्याऐवजी परीक्षा देण्यासाठी दुसरं कोणाला तरी पैसे दिले."

श्रीमती बॅरी यांनी सार्वजनिकरित्या ट्रंप यांना नेहमीच पाठिंबा दिला आहे आणि म्हटलंय की त्या दोघांमध्ये नेहमीच आपुलकीचे संबंध होते. आपल्याला दवाखान्यात दाखल केलेले असताना ट्रंप कसे त्यांना रोज भेटायला यायचे याची आठवणही त्यांनी एकदा सांगितली होती.

"ते एकदा आले असते तरी चाललं असतं, त्यांचं कर्तव्य पूर्ण झालं असतं. पण तरी ते रोज यायचे. हे प्रेम आहे, कारण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची मोठी बहीण, माजी फेडरल न्यायाधीश मेरीअॅन ट्रंप यांनी आपला भाऊ तत्त्वहीन असल्याचं म्हटलं आहे. या संभाषणाच्या गुप्त रेकॉर्डिंगमध्ये हे उघड झालंय.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि मेलानिया ट्रंप यांचं बकिंगहॅम पॅलेसमध्ये औपचारिक स्वागत करण्यात आलं आणि त्यानंतर त्यांच्यासाठी एक छोटेखानी भोजनाचा कार्यक्रमही आयोजित केला गेला. भोजनासाठी तऱ्हेतऱ्हेचे पदार्थ होते. ट्रंप यांच्यासोबत भोजनासाठी प्रिन्स चार्ल्सही उपस्थित होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दरम्यान ट्रंप यांनी ट्वीट करून 'लंडनचा दौरा खूप छान सुरू आहे,' असं म्हटलं.

त्यांनी पुढे लिहिलं, की राजघराणं अतिशय अगत्यशील आहे आणि अमेरिका-ब्रिटनचं संबंधही मजबूत आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी लंडन दौऱ्याबद्दल अजून एक ट्वीट करताना म्हटलं, की दोन्ही देशांदरम्यान व्यापाराशी संबंधित महत्त्वाचा करार होण्याची शक्यता आहे.

ट्रंप आणि लंडनच्या महापौरांमध्ये वाद

डोनाल्ड ट्रंप यांनी लंडनचे महापौर सादिक खान यांच्यावर टीका केली होती.

या दौऱ्यापूर्वी डोनाल्ड ट्रंप आणि सादिक खान यांच्यामध्ये 'ट्विटर वॉर' पहायला मिळालं होतं.

ट्रंप यांनी सादिक खान यांच्याबद्दल ट्वीट केलं होतं की, "लंडनचे महापौर म्हणून सादिक खान यांनी अतिशय खराब कामगिरी केली आहे. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या दौऱ्यामुळे ते अतिशय त्रासलेले दिसतात. खरंतर ब्रिटन आणि अमेरिकेचे मैत्रीचे संबंध आहेत. त्यांनी माझ्याकडे लक्ष देण्याऐवजी लंडनमधील गुन्हेगारीवर लक्ष द्यायला हवं."

ट्रंप यांच्या स्वागतासाठी पायघड्या घालायची काही गरज नाहीये, असं वक्तव्य सादिक खान यांनीही केलं होतं.

सादिक खान यांनी ट्विटरवर एक व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. त्यामध्ये त्यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांना उद्देशून टिप्पणी केली होती. महिलांसोबत कसं वागायचं यासंबंधी त्याचं हे वक्तव्य होतं.

ट्रंप यांच्या विरोधात आंदोलन

डोनाल्ड ट्रंप आणि मेलानिया ट्रंप सोमवारी जेव्हा लंडनला पोहोचले, तेव्हा त्यांची राहण्याची व्यवस्था सेंट्रल लंडनमध्ये असलेल्या अमेरिकन राजदूतांच्या निवासस्थानी करण्यात आली होती.

ब्रिटनमधील अनेक शहरांमध्ये ट्रंप यांच्या दौऱ्याचा निषेध करण्यासाठी आंदोलनं करण्यात आली आहेत. लंडन, मँचेस्टर, बेलफास्ट तसंच बर्मिंगहॅम शहरांत ट्रंपविरोधी आंदोलनं केली गेली.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरोधात आंदोलन

मजूर पक्षाचे नेते जेरेमी कोरबिन यांनी सरकारनं ट्रंप यांच्यासाठी आयोजित भोजनाच्या कार्यक्रमात भाग न घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. एवढंच नाही तर जेरेमी लंडनमध्ये होणाऱ्या ट्रंपविरोधी आंदोलनात भाग घेऊ शकतात, भाषणही करू शकतात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे तीन दिवसांच्या ब्रिटन दौऱ्यावर आहेत. आपल्या या दौऱ्याची सुरुवात त्यांनी ब्रिटनच्या महाराणी एलिझाबेथ यांची भेट घेऊन केली. यावेळी ट्रंप यांची पत्नी मेलानिया ट्रंपही उपस्थित होत्या.