सामग्री: मद्रास हायकोर्टाच्या मदुराई खंडपीठासमोर टिकटॉकच्या विरोधात दाखल झालेल्या याचिकेची सुनावणी होत होती, तेव्हा कोर्टाने हे निर्देश दिले. या अॅपमुळे चाईल्ड पॉर्नला उत्तेजन मिळतंय, असं कोर्टाचं म्हणणं आहे. कोर्टाने मीडियालासुद्धा हे अॅप वापरून बनवलेले व्हीडिओ न दाखवायला सांगितलं आहे.

हे अॅप वापरणारी लहान मुलं लैंगिक अत्याचाऱ्यांच्या तावडीत सापडण्याची शक्यता जास्त आहे, असं कोर्टाचं म्हणणं पडलं.

मदुराईचे वरिष्ठ वकील आणि सामाजिक कार्यकर्ते मुथू कुमार यांनी ही याचिका दाखल केली होती. लहान मुलांचं लैंगिक शोषण, पॉर्नोग्राफी, सांस्कृतिक मूल्यांचा ऱ्हास, लोकांनी केलेल्या आत्महत्या, अशा काही कारणांमुळे या अॅपवर बंदी घालावी, असं मुथू यांचं म्हणणं होतं.

कोर्टाने सरकारला 16 एप्रिलच्या आधी या मुद्द्यावर प्रतिक्रिया द्यायला सांगितलं आहे.

"आम्ही स्थानिक कायदा पाळणारे आहोत आणि कोर्टाच्या निकालाची प्रत आमच्या हातात येण्याची वाट पाहात आहोत," असं टिकटॉकच्या प्रतिनिधीने रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

"अॅप वापरणाऱ्यांना सुरक्षित आणि सकारात्मक वातावरण पुरवणं याला आमचं प्राधान्य असेल," असंही ही पुढे म्हणाले.

हे टिकटॉक नक्की आहे काय?

शाळेचा गणवेश घातलेली दोन मुलं 'दीवार' सिनेमातील डॉयलॉगची नक्कल करायचा प्रयत्न करतात... 'आज मेरे पास बंगला है, गाडी है, बैंक बैलन्स है. तुम्हारे पास क्या है?'

हे सगळं इतकं मजेशीर असतं की हसू येतं. इंटरनेट वापरणाऱ्या प्रत्येकानेच असे व्हीडियो बघितले असतील, जे 'टिकटॉक' या चीनी अॅपवरून युजर बनवतात. पंधरा सेकंदांपर्यंतचे हे व्हिडियो तयार करून शेअर ते व्हॉट्सअॅप, इन्स्टाग्राम तसंच इतर अॅप्सद्वारे प्रचंड शेअर केले जातात.

या अॅप्लिकेशनचे कॉपी राईट 'बाईट डान्स' या चीनी कंपनीकडे आहे. या कंपनीने सप्टेंबर 2016 मध्ये 'टिकटॉक' अॅप लॉन्च केलं. 2018साली या अॅपची लोकप्रियता प्रचंड वाढली आणि ऑक्टोबर 2018 मध्ये अमेरिकेत ते सर्वाधिक डाउनलोड केलेले अॅप ठरलं.

भारतात टिकटॉक 10 कोटींपेक्षा जास्त मोबाईलमध्ये डाऊनलोड करण्यात आलं आहे. गुगल प्लेस्टोरवर 80 लाख लोकांनी टिकटॉकचा रिव्ह्यू केला आहे. यावरूनच भारतात टिकटॉकच्या लोकप्रियतेचा अंदाज येईल.

विशेष म्हणजे टिकटॉक वापरणाऱ्यांमध्ये छोटी शहरं आणि गावाखेड्यातील लोकांची संख्या मोठी आहे. त्याहूनही आश्चर्याची बाब म्हणजे सात-आठ वर्षांच्या मुलांमध्येही टिकटॉकची क्रेझ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'टिकटॉक' या देशात लोकप्रिय होत चाललेल्या चायनिज अॅपवर बंदी घाला, अशी शिफारस मद्रास हायकोर्टाने केंद्र सरकारकडे केली आहे. म्युझिकली म्हणून सुरू झालेल्या 'टिकटॉक'चे भारतात 5.4 कोटी सक्रिय युजर्स आहेत.


सामग्री: मधुकर कड

या युद्धभूमीवर गाफील राहून चालणार नाही, असं म्हणत काम करणाऱ्या फ्रंटलाईन वर्कर्सनाही कोरोनाची लागण होतेय.

मुंब्रा पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक मधुकर कड कोव्हिड-19 आजारातून गेल्या आठवड्यात बरे झाले. त्यांनी आजाराचा सामना कसा केला? मानसिक ताण-तणावातून त्यांना कसं जावं लागलं? त्याची त्यांनीच सांगितलेली गोष्ट.

वर्षभरापूर्वी नाशिकहून मुंब्रा पोलीस ठाण्याला माझी बदली झाली होती. ते वर्ष निवडणुका, धरणे-आंदोलनं, अशा घडामोडींनी व्यापलेलं राहिलं. हे संपतं ना संपतं तोवर कोव्हिड-19 विषयीच्या बातम्या कानावर येऊ लागल्या. मार्चपर्यंत जगभरात कोरोना व्हायरसचा कहर सुरू आहे, हे ऐकत होतो. त्यात मी सायन्सचा विद्यार्थी असल्याने उत्सुकतेने सतत वाचत होतो.

आपल्याकडे काय होणार आहे, याची पुसटशी कल्पना मला आली होती. तोपर्यंत आमच्याकडे कोणत्याही प्रकारचं ट्रेनिंग किंवा माहिती पोहोचली नव्हती. देशभरात 22 मार्चला लॉकडाऊन जाहीर झाला आणि आमची जबाबदारी वाढली.

मुंब्रामध्ये एरव्हीपेक्षा अधिक गस्ती सुरू झाल्या. भाजी मार्केट, किराणा, मेडिकल दुकानं अशा अत्यावश्यक सेवांच्या ठिकाणी नियमांचं पालन नीट होतंय का, याची पाहणी आम्ही करत होतो. हे करत असताना सोशल डिस्टन्सिंगचे नियम पाळण्यावर माझ्यासह इतर सहकाऱ्यांचाही कटाक्ष होता.

30 मार्च ते 4 एप्रिल या दरम्यान आमच्या कामाचे तासही खूप वाढले. इतर गुन्ह्यांचा तपासही सुरू होता. सकाळी सुरू झालेलं काम रात्री 11 वाजता संपायचं. सगळेच जण जीव ओतून काम करत होते.

लॉकडाऊनपूर्वी मुंब्रामध्ये बाहेरून आलेल्या आणि गेलेल्या लोकांची यादी आम्हाला मिळत होती. त्यानुसार त्यांच्यावर लक्ष ठेवत होतो. नाकाबंदी, क्वारंटाईन करणं या सगळ्या गोष्टी चालू होत्या. त्या दरम्यान मुंब्र्यात राज्य राखीव पोलीस दलाच्या तुकड्या तैनात करण्यात आल्या. लोकांनी नियमांचं पालन करावं म्हणून कडेकोट बंदोबस्त सुरू होता.

माझं घर आणि कुटुंब नाशिकला असतं. ठाण्यात बदली झाल्याने मुक्काम कळव्याला असायचा. सुट्टीच्या दिवशी घरी जाणं व्हायचं.

जवळपास पंधरा दिवस कामाचे तास वाढल्याने झोपही चार-पाच तास मिळत होती. 5 एप्रिलच्या सकाळी अचानक घसा दुखायला लागला. ते दुखणं एरव्हीसारखं नव्हतं. मनात वाटूनही गेलं आपल्याला कोरोनाची लागण तर झाली नसेल?

पण मी स्वतःची खूप काळजी घेत होतो. घशाला सूज होती, ताप नव्हता, पण थोडं ब्लड प्रेशरही वाढल्यासारखं वाटू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात कोरोना विषाणूचा संसर्ग होऊ नये म्हणून कायदा आणि सुव्यवस्था राखणाऱ्या यंत्रणांवर कमालीचा ताण येतोय. हे एक प्रकारचं युद्ध आहे आणि एका व्यक्तीतून दुसऱ्यात पसरणाऱ्या कोरोना व्हायरसला अदृश्य शत्रू म्हटलं जातंय.


सामग्री: मधुबनी रेल्वे स्टेशन

ही चित्रं आता मधुबनी रेल्वे स्टेशनच्या भिंतीवर काढण्यात आली आहेत. स्थानिक कलाकारांनी रात्रीचा दिवस करून ही चित्रं काढली खरी, पण त्याबदल्यात त्यांना काय मिळालं? या प्रश्नाची चर्चा सध्या मधुबनीत सुरू आहे.

बिहारमध्ये असलेलं मधुबनी स्टेशन 14 ऑक्टोबरनंतर अतिशय सुंदर दिसत आहे. पण या सौंदर्याची निर्मिती करणारे कलाकार मात्र नाराज आहेत. आपली फसवणूक झाली अशी त्यांची भावना आहे.

हे स्टेशन रंगवणाऱ्या कलाकारांपैकी एक असलेले अशोक कुमार म्हणतात, "आम्ही रात्रंदिवस मेहनत केली. आम्हाला त्याचा ठरलेला मोबदलासुद्धा मिळाला नाही."

"रोजचे 100 रुपये मिळतील असं आम्हाला सांगितलं होतं. गिनीज बुकमध्ये नाव येईल असं देखील सांगण्यात आलं होतं. पण यापैकी काहीच झालं नाही. आमचं शोषण झालं आहे," असं अशोक कुमार म्हणतात.

समस्तीपूरच्या रेल्वे मंडळाचे डीआरएम रवींद्र जैन यांनी मात्र या आरोपांत तथ्य नसल्याचं म्हटलं आहे.

रवींद्र जैन म्हणाले, "कलाकारांनी स्वेच्छेनं हे काम केलं आहे. रेल्वेनं त्यांना प्रशस्तीपत्रक, प्रोत्साहनपर कॅश अॅवॉर्ड म्हणून 500 रुपये आणि पेंटिंगसाठी लागणारं सारं साहित्य पुरवलं. याशिवायची प्रशस्ती म्हणून या कलाकारांची नावं त्यांच्या कलाकृतींवर चितारण्यात आली आहेत."

याच विषयावर प्रकल्पाचे नोडल ऑफिसर गणनाथ झा यांना विचारलं तेव्हा यांनी बीबीसीला सांगितलं, "ज्या कलाकारांनी सर्व दिवस काम केलं त्यांना 1300 रुपये देण्यात आले. ज्यांनी थोडे कमी दिवस काम केलं त्यांना त्यानुसार पैसे दिले आहेत."

मधुबनी पेंटिंगनं रंगवलं पूर्ण स्टेशन

हे स्टेशन रंगवण्याचं काम मधुबनीतील 180 कलाकारांनी हातात घेतलं. मिथिला चित्रकला किंवा ज्याला सामान्य लोक मधुबनी पेंटिंग म्हणून ओळखतात त्या शैलीचे हे कलाकार आहे.

त्यांनी स्टेशन रंगवण्याच्या या कामाची सुरुवात महात्मा गांधी जयंतीला म्हणजेच 2 ऑक्टोबरला केली. पुढील 12 दिवस त्यांनी अथक परिश्रम करून हे काम पूर्ण केलं. स्थानिक कलाकारांनी जीव ओतून 7,005 स्क्वे. फूट भिंतीवर चित्रं काढली.

या प्रकल्पात सहभागी झालेल्या कलाकारांची नावे

त्या चित्रकारांची नावं देखील बोर्डावर लिहिण्यात आली आहेत. या कलाकारांचं श्रमदान आणि अथक प्रयत्नांमुळेच हे शक्य झालं, असंही फलकावर लिहिलेलं आहे.

कलाकाराचं कौतुक करण्यात आलं, पण त्यांना ठरवलेला मोबदला न मिळाल्यामुळे त्यांच्यात नाराजी पाहायला मिळत आहे.

'दिवसाला 100...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मधुबनीचं नाव ऐकल्यावर पहिल्यांदा डोळ्यासमोर काय येतं? तिथली सुंदर चित्रं.  या चित्रांमुळेच या शहराची ओळख आहे.


सामग्री: मधुबाला

वर्तुळाकार विस्तारलेल्या आणि दिल्लीच्या मधोमध वसलेल्या आणि ट्रेंडिंग परिसर असलेल्या कनॉट प्लेसमध्येच हे म्युझियम उभारण्यात आलं आहे.

म्युझियममध्ये आत शिरताच क्रिकेटविश्वाचा मानबिंदू असलेला मास्टरब्लास्टर सचिन तेंडुलकर आपलं स्वागत करतो. त्याच्या शेजारी देखण्या बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध ब्रायन लारा आपल्या स्वागताला सज्ज असतो.

'फुकट तेच पौष्टिक' हा फंडा इथे कामी येत नाही कारण म्युझियम पाहायचं असेल तर लहान मुलांसाठी 760 तर मोठ्यांसाठी 960 रुपये भरावेच लागतात. पैसे भरले की पबमध्ये लगावतात तसा स्टँप मनगटावर उमटवला जातो. तुम्ही फी भरली आहे याचं ते द्योतक.

राज कपूर

आत शिरतोय तोच पवनकुमार चतुर्वेदी अर्थात बजरंगी भाईजान सिनेमामधला सलमान खान झोकात उभा दिसतो.

त्याच्या अगदीसमोर डुकाटी बाईकवर टॉम क्रूज दिसतो, अगदी स्पीडमध्ये. आणि मग नजर पडते अनारकलीवर. आरस्पानी सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध मधुबाला तुमचा कलिजा खलास करते.

'आवारा हूँ मैं' म्हणणारे राज कपूर आणि 'बत्तमीज दिल' म्हणत असंख्य तरुणींच्या दिलाची धडकन बनलेला रणबीर कपूर आपलं लक्ष वेधून घेतो.

चमचमणारे डिस्को लाईट्स आणि पार्टी साँग माहोल पूर्ण करतं.

वाऱ्याच्या झोतानिशी उडणारा तिचा स्कर्ट जगभर प्रसिद्ध आहे, अशी लावण्यवती मेर्लिन मन्रो आपल्या सौंदर्यानं घायाळ करते.

मेर्लिन मन्रो

मन्रो आख्यानातून आपण बाहेर पडत नाही तोच आपल्या विनोदांनी लोटपोट करून सोडणारा कपिल शर्मा नजरेस पडतो.

अनिल कपूर

'मिस्टर इंडिया' बनून गायब होणारा 'एकदम झकास' असा अनिल कपूर आपल्या पुढ्यात दत्त म्हणून हजर असतो. तो आपल्याला करोडपती गेम खेळण्यासाठी आमंत्रण देतो. आणि हे फेक निमंत्रण नाही. चाहत्यांचं मन रिझवण्यासाठी म्युझियमवाल्यांनी खरंच क्विझची रचना केली आहे.

तुम्ही हळूहळू पुढे सरकलात की गेमिंग एरिना आहे जिथं बॉक्सर मेरी कोम, इंग्लंडचा माजी फुटबॉलपटू डेव्हीड बेकहम दिमाखात उभे आहेत. आणि तिथंच तुमच्या दिशेनं धावण्यास तयार आहेत 'फ्लाईंग शीख' अर्थात मिल्खा सिंग.

मिल्खा सिंग

आणि तिथंच एका कोपऱ्यात पृथ्वीतलावरचा वेगवान माणूस उसेन बोल्ट आपल्या सिग्नेचर बोल्ट पोजमध्ये उभा आहे.

पुढे जाऊन आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधले दिग्गज क्रिस्तियानो रोनाल्डो आणि लिओनेल मेस्सी तुमच्याकडं बॉल करतात. पुतळे एवढे जिवंत की आपण क्षणभरात पास घेण्यासाठी पाय पुढे टाकतो.

कपिल देव

त्यांच्याच समोर आहेत भारतीय क्रिकेटमधले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'प्रत्यक्षाहूनी प्रतिमा उत्कट' या उक्तीचा प्रत्यय देणाऱ्या मॅडम तुसॉद्स म्युझियमची एक शाखा राजधानी दिल्लीत अवतरली आहे. आतापर्यंत टीव्ही, इंटरनेट आणि पेपरमधून दिसणारे हे हुबेहूब पुतळे आता आपल्या सगळ्यांना 'याचि देही याचि डोळा' अनुभवता येणार आहेत.


सामग्री: मधुमेहाच्या रुग्णांना कोरोना व्हायरसचा धोका इतरांपेक्षा जास्त आहे का?

हो.

पण धोका आहे म्हणजे मधुमेह असणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीला कोरोनाची लागण झाली तर त्याचा मृत्यू होतोच का?

नाही.

यात अनेक गोष्टी समजून घेणं गरजेचं आहे. म्हणूनच आज आपण बोलणार आहोत की मधुमेहाच्या रुग्णांनी कोरोनाच्या काळात नेमकी काय विशेष काळजी घेणं गरजेचं आहे.

संशोधन- मयंक भागवत

लेखन, निवेदन- सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग- शरद बढे

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोमॉर्बिडिटी म्हणजे आधीपासूनच कुठलातरी आजार असणाऱ्या रुग्णांचा कोरोनामुळे मृत्यू होण्याचं प्रमाण जास्त आहे. या कोमॉर्बिडिटीमध्ये उच्च रक्तदाब, हृदयविकार, किडनीचे आजार आणि अर्थातच मधुमेह आहे आणि भारत मधुमेहाची म्हणजे डायबेटिसची 'जागतिक राजधानी' म्हणून ओळखला जातो.


सामग्री: मधू लिमये

बिहार जिंकणं सगळ्याच पक्षांसाठी आव्हान बनलंय. बिहारची निवडणूक इतकी आव्हानात्मक असताना, तुम्हाला असं सांगितलं की, पुण्यातला एक मराठी माणूस बिहारमधून चारवेळा खासदार झाला होता, तर तुम्हाला किती आश्चर्याचा धक्का बसेल!

अर्थात, ज्यांना या माणसाबद्दल बऱ्यापैकी ठाऊक आहे, त्यांच्यासाठी विशेष नसेलही. मात्र, तरीही आम्ही तुम्हाला काही किस्से सांगणार आहोत, ज्यातून तुम्हाला या माणसाबद्दल अधिक जाणून घेता येईल.

संसदेतील लोकसभेच्या सभागृहात हा माणूस शिरल्यानंतर सत्ताधारी बाकांवरील नेत्यांना घाम फुटत असे, की आज कुणाला धारेवर धरणार? 'बुद्धिबळ' खेळण्यात पटाईत असलेला हा नेता भलभल्यांना आपल्या शब्दांनी पुराव्यानिशी गारद करत असे, या माणसाचं नाव - मधू लिमये.

मधू लिमये

बिहारच्या राजकीय इतिहासाबद्दल जेव्हा जेव्हा बोललं जातं, तेव्हा मधू लिमये या महाराष्ट्रातील नेत्याचं नाव आवर्जून घेतलं जातं. खरंतर त्याशिवाय बिहारचा राजकीय इतिहास अपूर्णच राहील.

बिहारमधून चारवेळा खासदार

मधू लिमये हे मूळचे पुण्याचे, मात्र चारवेळा खासदार झाले तेही बिहारमधून. महाराष्ट्रातील मूळचा मराठी माणूस अशाप्रकारे इतर राज्यातून खासदार झाल्याची अशी क्वचित उदाहरणं आहेत. राज्यसभेवर इतर राज्यातून गेलेले बरेच नेते सापडतील, मात्र इतर राज्यातून लोकांमधून निवडून लोकसभेत गेलेल्या नेत्यांची नावं फार नाहीत. मधू लिमये अशा मोजक्या नेत्यांपैकी एक आहेत.

मधू लिमये हे पहिल्यांदा तिसऱ्या लोकसभेत (1964-67) निवडणुकीत जिंकले होते. यावेळी त्यांचा मतदारसंघ होता, बिहारमधील मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ. इथे पोटनिवडणूक झाली होती.

1964 सालीच सोशालिस्ट पार्टी आणि प्रजा सोशालिस्ट पार्टी हे दोन्ही पक्ष एकमेकांत विलीन झाले होते आणि त्यातून संयुक्त सोशालिस्ट पार्टी तयार झाली होते. याच संयुक्त सोशालिस्ट पार्टीच्या तिकिटावर मधू लिमये पहिल्यांदा लोकसभेत गेले होते.

या विजयानंतर ते संयुक्त सोशालिस्ट पार्टीच्या संसदीय बोर्डाचे अध्यक्षही झाले.

मधू लिमये आणि लाडलीमोहन निगम

1967 साली झालेल्या निवडणुकीतही मधू लिमये संयुक्त सोशालिस्ट पार्टीच्या तिकिटावर मुंगेर (बिहार) मधून विजयी झाले.

मात्र, पुढे संयुक्त सोशालिस्ट पार्टीतही फूट पडली. मग मधू लिमये पुन्हा सोशालिस्ट पार्टीकडून निवडणुकीत उभे राहिले. यावेळी त्यांनी मतदारसंघही बदलला.

1973 साली बिहारमधीलच बांका मतदारसंघातून मधू लिमये निवडणुकीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिहार विधानसभा निवडणूक ऐन रंगात आलीय. सर्वच पक्षांनी कंबर कसलीय. विधानसभा निवडणूक जिंकण्यासाठी  सर्वच पक्ष जीवाचं रान करताना दिसतायेत.


सामग्री: मध्य पूर्वेतील मिडल ईस्ट रेस्पिरेटरी सिंड्रोम (MERS) या आजारात दक्षिण कोरियाचं यश दडलं आहे. MERS हा कोरोना विषाणूचाच एक प्रकार असून तो उंटामधून माणसांमध्ये पसरतो.

या आजारामुळे दक्षिण कोरियाला कोव्हिड-19 चा संसर्ग रोखण्यात कशी मदत झाली, हे जाणून घेण्यासाठी पाहा व्हीडिओ.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भौगोलिकरित्या चीनच्या जवळ असलेल्या, दाट लोकसंख्येच्या आणि जगभरातील वाहतुकीचं हब असलेल्या दक्षिण कोरियात कोरोनाचा प्रसार तुलनेनं कमी वेगानं होताना दिसतोय.


सामग्री: मध्य प्रदेश

मध्य प्रदेशमध्ये 230 जागांसाठी 76.39 टक्के मतदान झालं. इथे सध्या भाजपची सत्ता असून शिवराज सिंह चौहान मुख्यमंत्री आहे.

इथे काँग्रेसची सत्ता येऊ शकते, असं दोन पोल्सनी म्हटलं आहे. टाइम्स नाऊच्या पोलनुसार इथे भाजप सत्ता कायम राखेल तर आज तकनुसार इथे दोन्ही पक्षांमध्ये चुरशीची लढत आहे.

राजस्थान

राजस्थानमध्ये 199 जागांसाठी 59.43 टक्के मतदान झालं. इथेही सध्या भाजपची सत्ता असून वसुंधरा राजे मुख्यमंत्री आहेत.

आतापर्यंत हाती आलेल्या दोन सर्व्हेंनुसार इथे काँग्रेसची सत्ता येऊ शकते तर एक सर्व्हे दोन्ही पक्षांमध्ये अटीतटीची लढत दाखवत आहे.

याशिवाय लोकनीती-CSDSच्या एक्झिट पोलमध्येही कांग्रेसला बहुमत मिळताना दिसतंय.

छत्तीसगड

छत्तीसगडमध्ये 90 जागांसाठी 76.35 टक्के मतदान झालं. याही राज्यात भाजपचीच सत्ता असून मुख्यमंत्री रमण सिंह आहेत.

इथे तीन पोल्सनुसार भाजप तर दोन पोल्सनुसार काँग्रेसची सत्ता येऊ शकते.

तेलंगणा

तेलंगणामध्ये मुख्यमंत्री के. चंद्रशेखर राव यांच्या तेलंगणा राष्ट्र समिती आणि काँग्रेसप्रणित आघाडीमध्ये स्पर्धा आहे. इथे तेलंगणा राष्ट्र समिती जिंकत असल्याचं आतापर्यंत हाती आलेल्या पोल्सनुसार दिसत आहे.

सर्व पाच राज्यांची मतमोजणी 11 डिसेंबरला होणार आहे. मंगळवारी दुपारपर्यंत कोणत्या राज्यात कुणाची सत्ता येईल याचे चित्र स्पष्ट होईल.

मिझोरम

प्रतिक्रिया आणि विश्लेषण

पत्रकार शिवम विज ट्विटरवर - "खूप माहितीपूर्ण भाकित नाही वर्तवतोय, पण एक राजकीय अंदाज म्हणून सांगू इच्छितो - 11 डिसेंबरला भारतीय जनता पक्ष एक देखील राज्य जिंकणार नाही."

पत्रकार रोहिणी सिंह ट्विटरवर - "हे विधानसभा निवडणुकांचे निकाल काँग्रेस आणि भाजपसाठी महत्त्वाचे आहेतच. पण डिसेंबर 11 ला हेसुद्धा स्पष्ट होईल की मायावतींचा प्रभाव किती आहे, त्याची राजकीय पत वाढेल की कमी होईल."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अनेक पराभवांच्या मालिकेनंतर आता काँग्रेसला अपेक्षा आहे की त्यांना यावेळी विजयश्री मिळेल. आज मतदान संपल्यानंतर येत असलेल्या एक्झिट पोल्सच्या आकड्यांनी काँग्रेसला निश्चित आनंद झाला असेल. कारण मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये काँग्रेसची सत्ता येऊ शकते, असा अंदाज अनेक एक्झिट पोल्सनी व्यक्त केला आहे. छत्तीसगडमध्येही काँग्रेस सत्तेत येऊ शकतं, असा अंदाज काही पोल्सनी व्यक्त केला आहे.


सामग्री: मध्य प्रदेशच्या रायसेन येथे शेतकरी कल्याण संमेलनाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. या सभेत नरेंद्र मोदी यांनी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून सहभागी झाले. यावेळी बोलताना त्यांनी केंद्र सरकारच्या तीन कृषी कायद्यांचं समर्थन केलं.

"मला फक्त शेतकऱ्यांचं आयुष्य सुखकर बनवायचं आहे. त्यांची प्रगती करायची आहे. शेती आणखी आधुनिक बनवायची आहे. मी सगळ्या राजकीय पक्षांना मी हात जोडून विनंती करतो. तुम्हीच सगळं श्रेय घ्या. तुमच्या जुन्या जाहीरनाम्यांनाच मी याचं श्रेय देईन," असं मोदी म्हणाले.

ते पुढे म्हणाले, "देशभरातील शेतकऱ्यांनी नव्या कृषी कायद्यांचा स्वीकार केला. तसंच त्यांनी संभ्रम पसरवणाऱ्या लोकांना नाकारलं. ज्या शेतकऱ्यांना शंका आहे, त्यांनी पुन्हा एकदा विचार करावा. कायद्यानुसार, नैसर्गिक आपत्ती आली तरी शेतकऱ्यांना पूर्ण पैसे मिळतात. करार पद्धतीत कंपनीला नफा वाढला तरी त्याचा काही वाटा शेतकऱ्याला दिला जातो. करार फक्त शेतीसाठी आहे. जमिनीचे व्यवहार यामध्ये करण्यात येत नाहीत. करार आणि जमीन यांचा संबंधच नाही."

"नवा कायदा लागू झाल्यानंतर सहा महिने उलटले तरी एकही बाजार समिती बंद झाली नाही. मग ही अफवा का पसरवण्यात येत आहे? केंद्र सरकार बाजार समितीत आधुनिक बनवण्यासाठी 500 कोटींपेक्षा जास्त पैसे खर्च करत आहे. मग समिती बंद होईल, असं का म्हटलं जातं? स्वामीनाथन समितीचा अहवाल लागू करण्याचं काम केंद्र सरकारने केलं. जर आम्हाला MSP हटवायचा होता, तर आम्ही तो अहवाल लागू केला असता का?" असा प्रश्नही मोदींनी विचारला आहे.

सुप्रीम कोर्टाचा सल्ला शेतकऱ्यांनी नाकारला

कृषी कायद्यांवरून दिल्लीच्या सीमेवर सिंघू बॉर्डर येथे सुरू असलेल्या शेतकरी आंदोलनाचं प्रकरण आता सुप्रीम कोर्टात पोहोचलं आहे.

पण अजूनही हे तिन्ही कायदे मागे घेण्यात यावेत, अशीच शेतकरी आंदोलकांची भूमिका आहे. याप्रकरणी सुप्रीम कोर्टाने केंद्रीय समिती बनवून वाद सोडवण्यात यावा, असा सल्ला आज (शुक्रवार, 18 डिसेंबर) दिला. पण हा सुप्रीम कोर्टाचा हा सल्ला शेतकरी आंदोलकांनी नाकारला आहे.

या समितीने समस्येवर तोडगा निघणार नाही, अशीच शेतकरी नेत्यांची भूमिका आहे.

किसान मजदूर संघर्ष समितीचे सरचिटणीस श्रवण सिंह पांढेर यांनी याबाबत बोलताना सांगितलं, "समिती बनवणं या समस्येवरचा तोडगा नाही. आधीही शेतकऱ्यांनी  समिती बनवण्याचा प्रस्ताव फेटाळला होता."

शेतकरी आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"कृषी कायदे शेतकऱ्यांच्या हिताचेच आहेत, हात जोडतो, पण विरोधी पक्षांनी शेतकऱ्यांची दिशाभूल करणं बंद करा," अशी विनंती पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केली आहे.


सामग्री: मध्य प्रदेशात मुरैना जिल्ह्यातील बटेश्वर इथं 8व्या शतकातील 200 मंदिरांचे भग्नावशेष सापडले.

ही गोष्ट आहे एका मुसलमान पुरातत्व शास्त्रज्ञाची. त्यांनी आठव्या शतकातील प्राचीन हिंदू मंदिरं वाचवण्यासाठी मध्य प्रदेशातील खाण माफियांशी पंगा घेतला होता. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची मदत घेतली आणि चंबळच्या दरोडेखोरांचंही साहाय्य मागितलं.

आर्कियॉलॉजीकल सोसायटी ऑफ इंडियामध्ये कार्यरत पुरातत्व शास्त्रज्ञ के. के. मोहम्मद यांनी 2005मध्ये मध्य प्रदेशातल्या मुरैना जिल्ह्यात, बटेश्वर येथील 8व्या शतकातील 200 मंदिरांच्या जीर्णोद्धारासाठी पुढाकार घेतला.

बटेश्वर इथल्या मंदिरांचे अवशेष

नवव्या ते अकराव्या शतकाच्या दरम्यान ही मंदिरं पूर्णपणे जमीनदोस्त झालेली होती. दरोडेखोर आणि खाण माफिया यांचंच या भागात राज्य होतं.

दरोडेखोरांनी केली मदत

बटेश्वरमधील मंदिरांच्या जीर्णोद्धाराचं काम खूपच मोठे होते. त्यासाठी भरपूर वेळ द्यावा लागणार होता.

के. के. मोहम्मद म्हणतात, "ग्वाल्हेरला पोहोचताच लोकांनी बटेश्वरच्या प्राचीन मंदिरांविषयी सांगितलं. तसंच, तो दरोडेखोरांचा भाग असल्यानं काम करणं कठीण असल्याचंही सांगण्यात आलं."

"दरोडेखोरांना जेव्हा कळलं की, एक मुसलमान मंदिराच्या कामांसाठी आला आहे, तेव्हा त्यांना आर्श्चय वाटलं. त्या काळी त्या भागात राम बाबू, निर्भय गुर्जर आणि पप्पू गुर्जर यांची दहशत होती."

के के मोहम्मद, पुरातत्त्व शास्त्रज्ञ

के के मोहम्मद यांनी त्या दरोडेखोरांची भेट घेतली. त्यांनी असं काय सांगितलं की, ज्यामुळे त्या दरोडेखोरांनी मदत करण्यास लगेच होकार दिला?

या मंदिरांची उभारणी गुर्जर प्रतिहार राजांनी केली आहे. त्याच गुर्जर समुदायातले हे दरोडेखोर होते. त्यामुळे एका अर्थानं ते राजकुमारच आहेत, असं मोहम्मद यांनी त्यांना सांगितलं.

तेव्हापासून या मंदिरांच्या जीर्णोद्धाराच्या कामात त्यांनी कर्तव्य भावनेनं मदत करण्यास सुरुवात केली.

वैदिक मंत्रांची मदत

मंदिरांच्या जीर्णोद्धाराच्या कामात खूप अडचणी होत्या. एवढ्या मोठ्या परिसरात पसरलेल्या मंदिरांच्या अवशेषांतून हवे असलेले भाग शोधून काढणं महाकठीण कामा होतं.

के. मोहम्मद यांनी वैदिक मंत्रांचा अभ्यास केला आणि या मंदिराचा नकाशा समजून घेतला.

मंदिरांचे अवशेष

"मंदिरात कोणतीही मूर्ती नव्हती. त्यामुळे मंदिर कोणाचं आहे हे लक्षात येत नव्हतं. त्याचा विचार करत असतानाच आयताकृती जागा दिसली. त्यावरुन ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशातल्या भग्नावस्थेतल्या पुरातन मंदिरांचा जीर्णोद्धार करणाऱ्या मुस्लीम पुरातत्व शास्त्रज्ञाची बीबीसीचे प्रतिनिधी अनंत प्रकाश आणि सलमान रावी यांनी सांगितलेली ही विलक्षण कथा.


सामग्री: मध्य प्रदेशात राजकारण चांगलंच तापलं आहे.

भाजप मुख्यालयात सुरू असलेल्या या बैठकीला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा उपस्थित आहेत.

6.30: काँग्रेसच्या 19 आमदारांचे राजीनामे विधानसभा अध्यक्षांकडे

मध्य प्रदेश विधानसभेचे विरोधी पक्ष नेते गोपाल भार्गव, नरोत्तम मिश्रा यांच्यासह भाजपचे अन्य नेते काँग्रेसच्या 19 आमदारांचे राजीनामे सादर करण्यासाठी विधानसभा अध्यक्ष एन.पी. प्रजापती यांच्या निवासस्थानी पोहोचले.

आमच्याकडे 19 आमदारांच्या राजीनाम्याची मूळ प्रत असल्याचं भाजप नेते भूपेंद्र सिंह यांनी सांगितलं. विधानसभा अध्यक्षांना हे राजीनामे सुपुर्द करणार असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

रात्रीपर्यंत राजीनाम्यांची संख्या 30 पर्यंत जाण्याची शक्यता असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

ज्योतिरादित्य शिंदे

विद्यमान मुख्यमंत्री कमलनाथ यांनी राजीनामा द्यायला हवा आणि विश्वासदर्शक ठरावाला सामोरं जायला हवं अशी मागणी त्यांनी केली.

काँग्रेसच्या 19 आमदारांच्या राजीनाम्यावर विधानसभेच्या घटनात्मक प्रक्रियेनुसार कार्यवाही केली जाईल असं विधानसभा अध्यक्ष प्रजापती यांनी सांगितलं.

5.08: बाबांनी घेतलेल्या भूमिकेचा अभिमान- आर्यमन शिंदे

"बाबांनी घेतलेल्या ठाम भूमिकेचा मला अभिमान आहे. परंपरा असलेल्या पक्षातून बाजूला होण्यासाठी धैर्य लागतं. आमचं कुटुंब सत्तेचं भुकेलेलं नाही याचा इतिहास साक्षी आहे. जनतेला दिलेल्या वचनाप्रमाणे देशात आणि मध्य प्रदेशात सकारात्मक बदल घडवण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत", असं ज्योतिरादित्य शिंदे यांचे पुत्र आर्यमन यांनी ट्वीट केलं आहे.

4. 06 : राजीनामा देणाऱ्या आमदारांची संख्या 21

भोपाळमधील बीबीसीचे सहयोगी पत्रकार शुरैह नियाजी यांनी सांगितलं, की दोन आमदारांनी राजीनामा दिल्यानंतर पक्ष सोडणाऱ्या आमदारांची एकूण संख्या 21 झाली आहे. ऐदल सिंह कन्साना आणि बिसाहूलाल सिंह यांनी राजीनामा दिला आहे.

शुरैह यांनी दिलेल्या माहितीनुसार आतापर्यंत केवळ शिंदे यांच्या जवळचेच मानले जाणारे आमदार राजीनामा देत असल्याचं सांगितलं जात होतं. मात्र बिसाहूलाल सिंह हे दिग्विजय सिंह यांच्या जवळचे मानले जातात.

3.37 : मंत्रिपदावरुन 6 जणांना हटविण्याची शिफारस

मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री कमल नाथ यांनी राज्यपालांना चिठ्ठी लिहून 6 जणांना मंत्रिपदावरून हटविण्याची शिफारस केली आहे.

या पत्रात इमरती देवी, तुलसी सिलावट, गोविंद सिंह...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशात राजकीय घडामोडींना वेग आला आहे. कमलनाथ यांनी त्यांच्या सर्व  कॅबिनेट मंत्र्यांचे राजीनामे घेतले आहेत. ज्योतिरादित्य शिंदे यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेतली. भाजपच्या केंद्रीय निवडणूक समितीची बैठक सुरू आहे.


सामग्री: मध्य प्रदेशातल्याच मुरैना जिल्ह्यातले गोपाल कृष्णही दृष्टीहीन आहेत. त्यांचे वडील निवृत्त सिक्युरिटी गार्ड आहेत.

बिहारच्या सासाराम जिल्ह्यातून आलेल्या 21 वर्षांच्या ज्योती कुमारीचे वडील शेतकरी आहेत.

इंदू कुमारीचे वडील झारखंडमधल्या बोकारो जिल्ह्यात पँट्री चालवतात.

उत्तर प्रदेशातल्या मेरठमधून आलेले अल्बर्ट बंसला आणि त्यांच्या आजीचा उदरनिर्वाह आजोबांच्या तुटपुंज्या पेंशनवर चालतो.

हे सर्व दिल्लीतल्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातले विद्यार्थी आहेत. जेएनयू प्रशासनाने घेतलेला फी वाढीच्या निर्णयाने या सर्वांनाच धक्का बसला आहे.

जेएनयूच्या नवीन नियमांनुसार एक सीट असलेल्या खोलीचं भाडं 20 रुपयांवरून वाढवून 600 रुपये करण्यात आलं आहे. दोन जणांच्या खोलीचं भाडं 10 रुपयांवरून वाढवून 300 रुपये करण्यात आलं आहे.

विद्यार्थ्यांनी आंदोलन केल्यानंतर वाढीव दर कमी करत भाडं अनुक्रमे 300 रुपये आणि 150 रुपये करण्यात आलं.

फीवाढी विरोधात विद्यार्थ्यांनी सोमवारी हजारोंच्या संख्येने सकाळी आठ वाजेपासून संध्याकाळी सात वाजेपर्यंत आंदोलन केलं.

सर्व्हिस चार्जेसमध्ये आधी मेंटेनन्स, कुक यांच्या खर्चाचा समावेश नसायचा. आता मात्र, विद्यार्थ्यांना एकूण खर्चाच्या निम्मी रक्कम भरावी लागणार आहे.

प्रशासनाने फीवाढीत थोडी सवलत दिली आहे. मात्र, त्यावर विद्यार्थ्यांचं समाधान झालेलं नाही. शुल्क मनमानी पद्धतीने पुन्हा वाढवलं जाईल, अशी भीती त्यांना आहे.

खोल्यांचं भाडं तीन दशकांपासून वाढलेलं नाही. इतर खर्चही गेल्या दशकभरापासून वाढवलेले नाहीत,असं प्रशासनाचं म्हणणं आहे.

मात्र ही दरवाढ लागू झाली तर शिक्षण सोडावं लागेल, असं काही विद्यार्थ्यांचं म्हणणं आहे.

नवीन मॅन्युएलमध्ये ड्रेसकोडसाठी 'अॅप्रोप्रिएट' म्हणजेच 'उपयुक्त' शब्दाचा वापर करण्यात आला आहे. याचा अर्थ काय, असा प्रश्नही विद्यार्थी विचारत आहेत.

जेएनयूसाठी वाद नवे नाहीत.

विद्यापीठाबाहेर आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत असलेल्यांना 'फुकटे', 'पॅरासाईट्स', 'टुकडे-टुकडे गँग', 'राष्ट्रविरोधी' आणि 'करदात्यांच्या पैशावर वर्षानुवर्षं ऐश करणारे' म्हटलं जातं.

आंदोलनाच्या दुसऱ्या दिवशी गुरूनानक जयंतीवर मी दुपारच्या जेवणाच्या वेळी कॅम्पसच्या कावेरी हॉस्टेलवर गेलो.

आंदोलनामुळे थकल्याचं अनेक विद्यार्थ्यांनी सांगितलं. मात्र, त्यांचा राग कमी झालेला नव्हता.

दर वाढले तर शिक्षण सोडवं लागेल : ज्योती

नर्मदा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

21 वर्षांचे एन. किशोर कुमार लहानपणापासूनच 90 टक्के दृष्टीहीन आहेत. त्यांचे वडील मध्य प्रदेशातल्या भिलाई शहरात मजूर आहेत.


सामग्री: मध्य रेल्वेच्या जनसंपर्क अधिकाऱ्यांनी ही माहिती दिली आहे. सगळ्या प्रवाशांची सुटका झाल्यामुळे आता रेस्क्यू ऑपरेशन थांबवण्यात आलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

देशाचे गृहमंत्री अमित शहा यांनी म्हटलं की, एनडीआरएफ, नेव्ही, आयएएफ आणि राज्य पोलिसांनी मिळऊन महालक्ष्मी एक्स्प्रेसमधील सगळ्या 700 प्रवाशांना सुखरूप बाहेर काढलं आहे. आम्ही परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहोत.

या सर्वांना इच्छित ठिकाणी पोहोचण्यासाठी बसेसचीही व्यवस्था करण्यात आली आहे, अशी माहिती ठाणे जिल्ह्याचे निवासी उपजिल्हाधिकारी शिवाजी पाटील यांनी दिली आहे.

सर्व प्रवासी सुखरुप असल्याचंही पाटील यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

 ट्रॅकवर पाणी साचल्यामुळे गेल्या बारा तासांपासून बदलापूर आणि वांगणीदरम्यान महालक्ष्मी एक्सप्रेस अडकून पडली आहे.

 प्रवाशांच्या सुटकेसाठी NDRF च्या बोटी तसंच नौदलाची मदत घेण्यात आली आहे.

रेल्वे सुरक्षा दल आणि पोलिस कर्मचारीही घटनास्थळी पोहोचले असून अडकलेल्या प्रवाशांना बिस्कीट तसंच पाणी पुरविण्यात आलं आहे.

गाडीमध्येच प्रसूती वेदना

दरम्यान, या गाडीमध्येच एका महिलेला प्रसूती वेदना सुरू झाल्या आहेत. रेश्मा कांबळे असं या महिलेचं नाव आहे. डॉक्टरांची टीम घटनास्थळी पोहोचल्याने त्यांनी मदत मिळाली असल्याचं शिवाजी पाटील यांनी सांगितलं.

या महिलेला महिलेला अंबरनाथ इथल्या सुश्रुत हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलंय.

या ट्रेनमध्ये नऊ गरोदर महिला आहेत. त्यांची विशेष काळजी घेतली जात आहे.

प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी आवाहन

ट्रेनमधून खाली न उतरण्याचं आवाहन मध्य रेल्वेने महालक्ष्मी एक्स्प्रेसमधील प्रवाशांना केलं आहे. "ट्रेनमध्ये तुम्ही सुरक्षित आहात. रेल्वे कर्मचारी, आरपीएफ आणि स्थानिक पोलीस तुमच्या मदतीसाठी आहेत. एनडीआरएफ आणि इतर आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांच्या सल्ल्याची वाट पाहा." असं आवाहन मध्य रेल्वेने केलं आहे.

एनडीआरएफ आणि इतर यंत्रणांकडून मदत उपलब्ध होत आहे. कुणीही गोंधळून जाऊ नये. संध्याकाळी 4 वाजेपर्यंत गाडीत पाणी येणार नाही. यदाकदाचित पाणी आलंच, तर तुम्हाला सुरक्षित ठिकाणी नेण्याची जबाबदारी पोलीस घेतील, असा दिलासा पोलिसांनी एक्स्प्रेसमध्ये जाऊन प्रवाशांना दिला.

कल्याणहून कर्जत-खोपोलीला जाणारे मार्ग सोडले तर मध्य रेल्वेच्या अन्य मार्गांवरील वाहतूक सुरू असल्याची माहितीही मध्य रेल्वे कडून देण्यात आली आहे.

...तर पाणी डब्यांमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बदलापूर आणि वांगणीदरम्यान अडकून पडलेल्या महालक्ष्मी एक्सप्रेसमधल्या सगळ्या 1050 प्रवाशांची सुखरूप सुटका झाली आहे.


सामग्री: मध्यप्रदेशमध्ये भाजप गेली 15 वर्षं सत्तेत होती. पण डिसेंबर 2018मधील विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेस सत्तेवर आली.

असं असलं तरी, काँग्रेसला या निवडणुकीत स्पष्ट बहुमत मिळालेलं नाही. 230 सदस्य संख्या असलेल्या मध्यप्रदेशच्या विधानसभेत काँग्रेसचे 114 आणि भाजपचे 109 आमदार आहेत.

समाजवादी पक्षाचा 1, बहुजन समाज पक्षाचे 2 आणि 4 अपक्ष उमेदवारांच्या मदतीनं काँग्रेसनं 121 सदस्यांचा पाठिंबा मिळवला आहे.

यानंतर कमलनाथ यांनी मध्यप्रदेशचा कारभार हाती घेतला. पण आता लोकसभा निकालानंतर पक्षाची स्थिती कमकमुवत झाली आहे.

लोकसभा निवडणुकीत मध्यप्रदेशात काँग्रेसला फक्त छिंदवाडा या एकाच मतदारसंघात विजय मिळाला आहे.

कमलनाथ यांचे प्रदेशाध्यक्षपद

पक्षाचे दिग्गज नेते ज्योतिरादित्य सिंधिया हे गुना, दिग्विजय सिंह हे भोपाळ, अजय सिंह हे सीधी आणि अरुण यादव हे खंडवामधून पराभूत झाले आहेत.

सध्या कमलनाथ मुख्यमंत्री आणि प्रदेशाध्यक्षपद दोन्ही सांभाळत आहेत.

ज्योतिरादित्य सिंधिया यांच्या समर्थकांचा एक गट मागणी करत आहे की, कमलनाथ यांनी अध्यक्षपद सोडावं आणि ते सिंधिया यांच्याकडे सोपवावं.

पण, हे पद आपल्या जवळच्या एखाद्या व्यक्तीला मिळावं, असा कमलनाथ यांचा प्रयत्न आहे.

ज्या पक्षानं 6 महिन्यांपूर्वी सत्ता मिळवली, त्या पक्षाची अशी स्थिती झाली आहे, यावर कुणाला विश्वास बसत नाहीये.

याशिवाय कमलनाथ यांना पाठिंबा देणाऱ्या अपक्ष उमेदवारांनी दबाव टाकायला सुरुवात केली आहे, जेणेकरून त्यांना मंत्रीपद पदरात पाडून घेता येईल.

मध्यप्रदेशचं राजकारण

दुसरीकडे भाजपचे नेते त्यांच्या विधानांमुळे मध्यप्रदेशचं राजकारण ढवळून काढत आहेत.

भाजप फोडाफोडीचं राजकारण करत नाही. पण, काँग्रेस स्वत:च्या कर्माने सत्ता गमावणार आहे, असं मध्यप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी म्हटलं आहे.

ज्योतिरादित्य सिंदिया, राहुल गांधी और कमलनाथ

मध्यप्रदेशच्या राजकारणाला जवळून पाहणाऱ्या राजकीय विश्लेषकांची कमलनाथ सरकारविषयी वेगवेगळी मतं आहेत.

गिरीजा शंकर सांगतात, "सरकार पडेल की तगेल हे सांगणं कठीण आहे. पण सध्या राज्यात एक प्रकारची अनिश्चितता आहे."

ते सांगतात, "या लोकसभा निवडणुकीत कमलनाथ यांना एक फायदा झाला आहे. तो म्हणजे काँग्रेसमधील जो एक अंतर्गत दबावगट होता त्यातील दिग्गज नेते ज्योतिरादित्य सिंधिया, दिग्विजय सिंह, अजय सिंह आणि अरुण यादव यांचा पराभव झाला आहे. त्यामुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशातील सामान्य जनतेच्या मनात एकच प्रश्न आहे, तो म्हणजे कमलनाथ यांचं सरकार पडणार का?


सामग्री: मध्यप्रदेशात बाळाच्या जन्माच्या खर्चासाठी ठेवावं लागतं रेशन कार्ड गहाण

जमना यांच्या घरी दोन दिवसांपासून काहीच बनलेलं नव्हतं. त्यापूर्वी या कुटुंबानं फक्त एका वेळचं जेवण केलं होतं.

भूक लागली म्हणून मागे लागणाऱ्या मुलांबद्दल जमना सांगत होत्या, "मुलं कधी पोळी मागतात तर कधी पुरी. कधी म्हणतात पराठे बनवून दे. पण तेल आणि इतर सामानसुमान घरात असेल तर बनवून देईल ना... घरात काही आहेच नाही तर काय बनवणार?"

अंत्योदय रेशन कार्ड असतानाही जमना यांच्या घरात अशी परिस्थिती आहे. हे कार्ड दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबाला दिलं जातं. यामुळे संबंधित कुटुंबाला एक रुपये किलो दरानं गहू आणि तांदूळ दिले जातात. याशिवाय ते रॉकेल आणि इतर सामानही रेशन दुकानातून खरेदी करू शकतात.

पण जमना यापैकी काहीही करू शकत नाही, कारण दीड वर्षांपूर्वी त्यांनी त्यांचं रेशन कार्ड गावातल्या एका व्यक्तीकडे गहाण ठेवलं. याच व्यक्तीजवळ गावातल्या अनेक जणांनी रेशन कार्ड गहाण ठेवले आहेत.

ही गोष्ट फक्त जमना किंवा मझेरा गावपुरती मर्यादित नाही. मध्य प्रदेशच्या शिवपुरीमधल्या 300हून अधिक सहरिया आदिवासीबहुल गावांमध्ये रेशन कार्ड गहाण ठेवण्याची एक व्यवस्थाच निर्माण झाली आहे.

'गहाण ठेवायला दुसरं काही नाही'

दोन वेळचं जेवण भागवणाऱ्या रेशन कार्डशिवाय दुसरी महत्त्वाची गोष्ट एखाद्या गरीब कुटुंबासाठी काय असू शकते. पण मग काय कारण आहे की, इथले लोक रेशन कार्ड गहाण ठेवत आहेत?

मोहन कुमार सांगतात, "माझी मुलगी आजारी होती. तिला उलट्या होत होत्या. तिच्या उपचारासाठी पैशांची गरज होती. पण आमच्याकडे पैसे नव्हते, मग उपचार कसा करणार? म्हणून मग रेशन कार्ड गहाण ठेवावं लागलं. दुसरा काही पर्यायही आमच्याकडे नव्हता."

याच कारणामुळे जमना यांनी दीड वर्षाच्या मुलाच्या उपचारासाठी कर्ज घेतलं होतं. त्याची हाडं कमजोर झाली होती. पण यानंतरही जमना आणि मोहन कुमार यांची मुलं वाचू शकली नाही. इतकंच नाही तर आतापर्यंत त्या रेशन कार्डही परत मिळवू शकल्या नाहीत.

रामश्री यांचाही मुलगा आजारानंतर मरण पावला.

"ज्याच्यासाठी कर्ज घेतलं तोच या जगात राहिला नाही. मुलगा तर वाचला नाहीच, रेशन कार्डही गहाण पडलंय..." सांगता सांगता रामश्री यांना रडू कोसळलं.

एका मुलाचा मृत्यू आणि दुसऱ्याला उपाशी पाहणं, ही हतबलता या आईच्या अश्रूंमधून दिसून येते.

रामश्री

रेशन कार्ड गहाण ठेवलेल्या अधिक लोकांनी जवळच्या व्यक्तीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चार रिकामी भांडी, उलटी पडलेली कढई, विझलेली चूल आणि तीन उपाशी मुलं... जमना यांच्या स्वयंपाकघरातलं हे चित्रं.


सामग्री: मध्यप्रदेशातल्या विदिशामध्ये संघाच्या मध्य क्षेत्राच्या समन्वयक बैठकीत याची चिन्हं पहायला मिळाली. तिथे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी मजुरांना तीळगूळ देण्याचं, घरात भांडी घासणाऱ्यांना, केशकर्तन करणाऱ्यांना आणि चपला जोडे शिवणाऱ्यांना घरी बोलावण्याचं आवाहन केलं.

याआधी 2015 मध्ये संघानं आवाहन केलं होतं की हिंदू लोकांच्या विहिरी, मंदिरं आणि स्मशानं एकाच ठिकाणी असावेत. संघाचं जातीनिर्मूलनाचं हे एक महत्त्वाचं मॉडेल आहे. हीच समरसता आणि एकात्मवाद आहे.

सगळ्या जातींचे लोक, छोटे-मोठे लोक, सगळ्यांनी समरसतेनं रहावं, संघाला हेच हवं आहे. सर्व जाती असाव्यात पण त्यात समरसता असावी.

संघ आणि आंबेडकरांच्या मॉडेलमध्ये अंतर

संघ कधीच जातीच्या निर्दालनाबद्दल बोलत नाही. जातीचं निर्दालन म्हणजे 'अनायहलेशन ऑफ कास्ट'चं मॉडेल बाबासाहेब आंबेडकरांचं आहे. बाबासाहेब जातींच्या समरसतेबद्दल कधीच बोलले नाहीत. त्यांच्यामते जातीच्या उतरंडीतच उच्च आणि नीच ही तत्त्व आहेत. त्यामुळे जाती राहतीलच आणि जातीभेदसुद्धा राहीलच.

बाबासाहेबांचं मॉडेल वंचितांना सक्षम आणि समर्थ बनवून जातीवादाला आवाहन देण्याचं काम करतं. आपल्या 'अनायहलेशन ऑफ कास्ट' मध्ये ते आवाहन करतात की त्यांना आपल्या धर्माला वाचवायला जातींचा नाश करावा लागेल. धर्मग्रंथ हा जातींचा महत्त्वाचा स्रोत आहे. त्यामुळे त्यापासून मुक्ती मिळवावी लागेल.

डॉ. आंबेडकर आणि त्यांच्या पत्नी शारदा

दुसऱ्या बाजूला संघाचं मॉडेल हे जातीयवादाला आवाहन देणारं नाही तर त्या व्यवस्थेशी एकात्म होण्यावर आधारित आहे, म्हणजेच मतभेदांसकट समरसता अनुसरण्याचं आहे. संघाच्या मॉडेलनुसार जाती तशाच राहतील. जातीच्या आधारावर उच्च आणि नीच पण राहतील, पण मिळून मिसळून राहतील.

म्हणून संघ सहभोजनासारखे कार्यक्रम आयोजित करतं. त्यात तमाम जातींचे लोक एकत्र येऊन जेवतात. एकत्र शिकल्याने, शाखेत गेल्याने, बंधुभावाने राहिल्याने जातीव्यवस्थेचा प्रश्न सुटू शकेल, असं संघाला वाटतं.

याच आधारावर संघाचे लोक दावा करतात की संघ जातीवाद मानत नाही आणि संघात जातीयवाद नाही.

उग्र प्रतिक्रिया

देशभरातून दलित अत्याचाराच्या ज्या बातम्या येत आहेत त्यावरून तरी हेच दिसत आहे की समाजात अशी समरसता कुठेच प्रस्थापित झालेली नाही. ज्या राज्यांमध्ये अनेक वर्षांपासून भाजपचं सरकार आहे किंवा संघाच्या मर्जीनं सरकार चालत आहे, तिथे कोणत्याच प्रकारची समरसता दिसत नाही.

जातीवाद तिथेही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुण्याजवळ भीमा कोरेगावात दलितांच्या वार्षिक मेळाव्यावर झालेल्या हल्ल्यानंतर उद्भवलेल्या आंदोलनामुळे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ चिंतेत आहे.


सामग्री: मध्यभागी असलेल्या या महाकाय कृष्णविवराच्या बाजूनं ही 12 कृष्णविवरं आहेत. या संदर्भातला शोधनिबंध नुकताच नेचर या नियतकालिकात प्रसिद्ध झाला आहे.

कोलंबिया विद्यापीठातले संशोधक चार्ल्स हेली आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी नासाच्या 'चंद्रा एक्स-रे' या टेलेस्कोपमधून उपलब्ध झालेल्या संग्रहित माहितीच्या आधारावर हे संशोधन केलं आहे.

आकाशगंगेच्या मध्यभागी असलेल्या महाकाय कृष्णविवराचं सॅजिटेरिअस A* (Sgr A*) असं नाव आहे. या कृष्णविवराच्या सभोवती गॅस आणि धुळीचं तेजोवलय आहे. यामध्ये ताऱ्यांचा जन्म होतो. हे तारे इथंच जगतात, इथंच मरतात आणि नंतर ते कृष्णविवरात बदलूनही जाऊ शकतात.

या तेजोवलायच्या बाहेर असणारी कृष्णविवरं Sgr A* या महाकाय कृष्णविवराच्या प्रभावाखाली असतात. ही कृष्णविवरं जसजशी त्यांची ऊर्जा गमावतात तसतशी ती Sgr A*च्या जवळ ओढली जातात आणि त्याच्या शक्तीनं बांधली जातात.

यातील काही कृष्णविवरं ताऱ्यांशी बंध रूपात असतात. याला बायनरी सिस्टिम असं म्हणतात.

अशा ब्लॅकहोल बायनरी सिस्टममध्ये प्रखर स्फोट होत असतात. यापूर्वीही या कृष्णविवरांचा शोध लावण्यासाठी या स्फोटातून निघणाऱ्या एक्स-रेंचा शोध घेतला जात होता.

अस्पष्ट आणि स्थिर

हेली म्हणाले, "आकाशगंगेचं केंद्र पृथ्वीपासून इतक दूर आहे की आपल्याला दिसू शकतील इतके प्रबळ आणि तीव्र स्फोट 100 ते 1000 वर्षांत घडतात."

म्हणून कोलंबिया विद्यापीठातल्या संशोधकांनी अशा बायनरी सिस्टिम निष्क्रिय असताना यातून कमी क्षमतेच पण सतत उत्सर्जित होणाऱ्या एक्स-रेंचा अभ्यास केला.

ते म्हणाले, "जी कृष्णविवरं सुटी असतात ती फक्त काळी असतात. ती काहीच करत नाहीत."

"पण जेव्हा कृष्णविवरं कमी वस्तुमानाच्या ताऱ्यांशी बांधलेली असतात तेव्हा त्यांतून कमी क्षमतेच्या एक्स-रेंचं उत्सर्जन होतं. ही किरणं जरी कमी क्षमतेची असली तरी त्यांचं नियमित होणारं उत्सर्जन म्हणून ती शोधता येण्यासारखी आहेत."

चंद्रा टेलेस्कोपवरील अशा एक्स-रेंच्या माहितीचा अभ्यास केला असता Sgr A*च्या आजूबाजूला 12 कृष्णविवर असल्याचं लक्षात आलं आहे. ही कृष्णविवरं Sgr A*पासून 3 प्रकाश वर्षं अंतराच्या आत आहेत.

या बायनरींचा अभ्यास केला असता या संशोधकांच्या टीमनं Sgr A*च्या भोवतीनं 300 ते 500 इतक्या संख्येनं कमी वस्तुमानाच्या बायनरी आणि कमी वस्तुमानाची किमान 10 हजार स्वतंत्र कृष्णविवरं असतील, असा अंदाज केला आहे.

हेली म्हणाले, "हे संशोधन बऱ्याच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आकाशगंगेच्या मध्यभागी महाकाय कृष्णविवर असल्याचा कयास गेल्या अनेक वर्षांपासून होता. हाच कयास उचलून धरणारं एक संशोधन पुढे आलं आहे, ज्यानुसार आपल्या आकाशगंगेच्या मध्यभागी 12 कृष्णविवरं असल्याचा निष्कर्ष संशोधकांनी काढलाय.


सामग्री: मध्यमवर्ग हा भारतीय जनता पक्षाचा प्रमुख मतदार असल्यानं हा निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे, असं या वृत्तात म्हटलं आहे.

करमुक्त उत्पन्नाच्या मर्यादेत वाढ करणं, आरोग्य विमा तसंच मुदत ठेवींवर सवलती देण्याच्या विचारात सरकार आहे, असं या वृत्तात म्हटलं आहे.

उत्तर प्रदेशमध्ये विनापरवाना लाऊडस्पीकरवर बंदी

उत्तर प्रदेशमध्ये राज्य सरकारनं विनापरवाना लाऊडस्पीकरवर बंदी घातली आहे.

यासंदर्भातलं वृत्त द हिंदूनं दिलं आहे. सर्व सार्वजनिक ठिकाणं आणि धार्मिक स्थळांवर बसवण्यात आलेले लाऊडस्पीकर काढून टाकावेत, असे आदेश सर्व जिल्हाधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना देण्यात आले आहेत, असं या वृत्तात म्हटलं आहे.

ज्यांनी विनापरवाना लाऊडस्पीकर बसवले आहेत, त्यांना परवाना घेण्यासाठी 15 जानेवारीपर्यंत मुदत देण्यात आली आहे, असं यात म्हटलं आहे.

महाराष्ट्रात काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडी शक्य

महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या विविध राजकीय आणि सामाजिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यात आघाडीची शक्यता असल्याचं वृत्त 'टाइम्स ऑफ इंडिया'नं दिलं आहे.

महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष अशोक चव्हाण यांनी ही माहिती दिल्याचं यात म्हटलं आहे.

"दोन्ही पक्षांना लाभकारक ठरत असेल तर राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाशी हातमिळवणी करण्यात काहीच अडचण नाही. पण ही आघाडी दोन्ही पक्षांना लाभदायक व्हायला हवी," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

निवडणूक रोख्यांचा विचार

निवडणुकीसाठी राजकीय पक्षांना मिळवणऱ्या निधीत पारदर्शकता आणण्यासाठी अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी निवडणूक रोख्यांचा पुरस्कार केला असल्याची बातमी 'लोकसत्ता'ने दिली आहे.

या संदर्भातील उल्लेख त्यांनी गेल्या अर्थसंकल्पीय भाषणात केला होता. गेल्या आठवड्यात त्यांनी या रोख्यांची रूपरेषा संसदेत मांडली आहे.

तसंच त्यांनी त्यांच्या फेसबुकवर पोस्ट लिहीलेल्या मजकुरात निवडणूक रोख्यांची गरज अधोरेखित केली आहे. यासंदर्भात आणखी सूचनांचं स्वागत जेटली यांनी केलं आहे.

सचिनच्या मुलीची छेड काढणाऱ्याला अटक

सचिन तेंडुलकरची मुलगी साराला वारंवार फोन करून त्रास देणाऱ्याला तरुणाला पश्चिम बंगालमध्ये अटक करण्यात आली आहे, अशी बातमी 'एबीपी माझा'नं दिली आहे.

याबाबतची तक्रार सचिननं नुकतीच मुंबईत पोलिसांत दिली होती. अटक करण्यात आलेल्या व्यक्तीचं नाव देवकुमार मिद्दी असं आहे. तसंच तो बऱ्याच वेळा सचिनच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

येत्या लोकसभा निवडणुका क्षात घेता यंदाच्या अर्थसंकल्पात मध्यमवर्गाला सवलत देण्याचा विचार केंद्र सरकार करत आहे, अशी बातमी 'टाइम्स ऑफ इंडिया'नं दिली आहे.


सामग्री: मध्ययुगातला संघर्ष, गत शतकातली महायुद्धं ही जगाच्या निवडक भूभागांवर घडून आली होती. जीवघेण्या विषाणूंच्या साथीही भयानक ठरल्या, पण तरीही काही भूभाग त्यांच्यापासून दूर राहू शकले. पण कोरोनाच विषाणू या वर्षाच्या अंताला अंटार्क्टिकापर्यंतही पोहोचला. दळणवळणाच्या अत्याधुनिक साधनांनी त्याचा प्रवास सुकर केला.

मृत्यूचे आकडे प्रत्येक प्रांतातून दिवसागणिक येत गेले. अर्थचक्र थांबलं आणि त्यानंही जीव घेतले. त्यामुळे आपल्या हयातीत हे मानवजातीवरचं अभूतपूर्व संकट पाहणाऱ्यांना हा प्रश्न पडणं स्वाभाविक आहे की, मानवाच्या इतिहासात हे वर्ष सर्वाधिक मृत्यूंचं ठरलं का?

या प्रश्नाचे दोन भाग आहेत. एक म्हणजे यंदा कोरोना विषाणूमुळे, वैद्यकीय कारणांनी, मृत्यू होणाऱ्यांची संख्या जास्त आहे का? दुसरा भाग म्हणजे या वर्षी आतापर्यंतच्या इतिहासात सर्वाधिक मानवी हानी झालेलं हे वर्षं आहे का?

सर्वाधिक मृत्यूंचं कारण हे हृदयरोग

कोरोना विषाणूचा प्रसार वेगानं झाला आणि जगभरातून येणारे मृत्यूंचे आकडे ऐकून आपण सगळेच घाबरलो. रोजचे आकडे काही हजारांच्या घरांमध्ये जाऊ लागले. अगोदर इटली, त्यानंतर अमेरिका-ब्राझिल इथल्या आकड्यांनी आघाडी घेतली. भारताचे आकडेही दडपण वाढवणारे होते.

पण त्यामुळे यंदा कोरोनामुळं झालेल्या मानवी मृत्यूंची संख्या सर्वाधिक आहे आहे का? तुलना केली तर त्याचं उत्तर नाही असं मिळतं. आजही जगभरातल्या सर्वाधिक मानवी मृत्यूंचं कारण हे हृदयरोग हे आहे.

'वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरम' नं त्यांच्या एका लेखात जगभरात कोरोनामुळं यंदा झालेल्या मृत्यूंच्या भयावह पार्श्वभूमीवर इतर कारणांमुळे होणारे मानवी मृत्यूंची आकडेवारी दिली आहे. त्यात त्यांनी 'ऑक्सफर्ड विद्यापीठा'च्या 'मार्टीन' स्कूल'च्या 'अवर वर्ल्ड इन डेटा' प्रकल्पातल्या 2017 साली झालेल्या एकूण मानवी मृत्यूंची आणि त्याच्या विविध कारणांची आकडेवारी संदर्भासाठी घेतली आहे.

त्या आकडेवारीनुसार, त्या वर्षी जेव्हा जगभरात एकूण 5.6 कोटी माणसांचा मृत्यू झाला होता, तेव्हा दिवसाला 1 लाख 47 हजार 118 जण मृत्यू पावले. यात सर्वाधिक जण हे हृदयरोगामुळे मृत्यूमुखी पडले आणि प्रत्येक दिवशी ती संख्या होती 48742. त्याखालोखाल आकडे होते कॅन्सरचे ज्यामुळं प्रत्येक दिवशी 26181 जण मृत्यूमुखी पडले.

या आकडेवारीनुसार दर दिवशी श्वसनसंस्थेच्या विकारांमुळे 10724 जण, 7010 जण हे फुफ्फुसांना झालेल्या संसर्गामुळे, 2615 जण हे एचआयव्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सरत आलेलं 2020 हे साल 'कोरोनाचं साल' म्हणून त्याची इतिहासात नोंद होईल. मानवाच्या शरीरात एका विषाणूनं प्रवेश केला आणि त्यानंतर आधुनिक जगानं मृत्यूचं थैमान पाहिलं.


सामग्री: मनकर्णाबाई तपासे आणि कैलास तपासे

18 ऑक्टोबर 2017. सकाळी 10च्या सुमारास गावातल्या पारावर लाऊड स्पीकरवरून घोषणा होते...

'कैलास तपासे, धनाजी घ्यार, हरी घ्यार, सोपान तपासे, जयराम तपासे, श्रीराम घ्यार, ज्ञानोबा घ्यार आणि वैजनाथ घ्यार,... आदी शेतकऱ्यांचं कर्ज माफ झालं आहे आणि कलेक्टर ऑफिसमध्ये त्यांचा सत्कार करण्यात येणार आहे. त्यामुळे या शेतकऱ्यांनी पत्नीसहित पाराजवळ हजर राहावं.'

तिथून 2 जीप गाड्या गावातल्या या 13 शेतकरी जोडप्यांना घेऊन हिंगोलीला जातात.

"आम्हाला कलेक्टर हाफिसला घेऊन गेले. तिथं आमदार, कलेक्टर आणि पालकमंत्र्यायनी आमचा सत्कार केला. माणसायला रुमाल, टोपी, शर्ट आणि पँटचा कपडा तर बायायला साडी-चोळी दिली. त्यानंतर आम्हाला मुख्यमंत्र्यांच्या सहीचं प्रमाणपत्र दिलं," या 13 शेतकरी जोडप्यांपैकी एक असलेल्या मनकर्णाबाई कैलास तपासे सांगतात.

पाहा व्हीडिओ : 'मुख्यमंत्र्यांच्या सहीचं प्रमाणपत्र मिळूनही कर्ज माफ झालं नाही'

हिंगोलीचे पालकमंत्री दिलीप कांबळे असून ते सामाजिक न्याय राज्यमंत्रीसुद्धा आहेत.

'नुसते सत्कारच झाले, कर्ज माफ झालं नाही'

"तुमचं कर्ज माफ झालं असं सांगून आम्हाला प्रमाणपत्र दिलं. पण आता दिवाळीला या गोष्टीला 1 वर्ष होईल, तरी आमचं कर्ज माफ झालेलं नाही," मनकर्णाबाई पुढे सांगतात.

धनाजी घ्यार आणि लक्ष्मीबाई घ्यार यांचा कपडेलत्ते देऊन सत्कार करण्यात आला होता.

साटंबा या गावाला हिंगोलीच्या बँक ऑफ बडोदा शाखेनं दत्तक घेतलं आहे. मनकर्णाबाई यांचे पती कैलास यांचं याच बँकेत खातं आहे. 2 एकर शेती असलेल्या मनकर्णाबाई यांच्या पतीनं या बँकेतून 50,000 रुपये पीक कर्ज घेतलं होतं.

"आमचे मालक दर आठवड्याला बँकेत चकरा मारतात. पण तिथले साहेब लोक म्हणतात, तुमचं कर्ज माफ झालं नाही, तुम्ही आमच्याकडे येऊ नका," बँकेतील अनुभवाबद्दल मनकर्णाबाई सांगतात.

"कर्ज माफ झालं नाही त्यामुळे आम्ही सावकाराचं कर्ज उचलून पेरण्या केल्या. यंदा डबल पेरणी झाली. दोन पेरण्या झाल्यावर काय येणार शेतात? डबलच्या पेरणीला जास्त काही येत नाही," मनकर्णाबाई त्यांची चिंता व्यक्त करतात.

कर्जमाफीचं प्रमाणपत्र मिळालं पण कर्ज माफ झालं नाही, असं साटंबा गावातल्या या शेतकऱ्यांचं म्हणणं आहे.

"बाकीच्यांचं कर्ज माफ होत आहे. पण आमचं काहीच नाही अजून. नुसते सत्कारच झाले आमचे. कर्ज माफ झालं तर आम्हाला पुन्हा कर्ज मिळेल, सावकाराकडे जायची पाळी येणार नाही,"...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

18 ऑक्टोबर 2017ला हिंगोली जिल्ह्यातल्या साटंबा गावातल्या 13 शेतकऱ्यांना कर्जमाफीची प्रमाणपत्रं देण्यात आली होती. वर्ष होत आलं तरी यातले काही शेतकरी अजूनही कर्जमाफीपासून वंचित आहेत. हिंगोलीपासून 12 किलोमीटर अंतरावरच्या साटंबा गावात जाऊन बीबीसी मराठीनं केलेला हा ग्राऊंड रिपोर्ट.


सामग्री: मनकर्णिका चित्रपटात राणी लक्ष्माबाई यांच्या जन्मतारखेवरून न्यायालयीन लढाई सुरू झाली आहे.

'मणिकर्णिका'मध्ये कंगना रणावत मुख्य भूमिकेत दिसणार आहे. झी स्टुडिओज तसंच कमल जैन आणि निशांत पिट्टी यांच्या सहनिर्मितीत हा सिनेमा तयार झाला आहे आणि तो 25 जानेवारीला देशभर प्रदर्शित होणार आहे.

पण त्यापूर्वीच लक्ष्माबाईंच्या पाचव्या पिढीचे वंशज असलेले विवेक तांबे यांनी काही आक्षेप नोंदवत निर्मात्यांना कोर्टात खेचलं आहे. आम्ही त्यांचे नेमके आक्षेप त्यांच्याकडूनच जाणून घेतले.

"19 नोव्हेंबर 1835 रोजी उत्तर प्रदेशातील वाराणसी शहरात, मराठी कऱ्हाडे ब्राह्मण कुटुंबात राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्म झाला. संसदेतर्फे काही वर्षांपूर्वी राणी लक्ष्मीबाई यांच्या स्मृतिप्रित्यर्थ एका कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. त्यावेळीही त्यांची जन्मतारीख 19 नोव्हेंबर 1835 अशीच दाखवण्यात आली. सरकारी दरबारी असलेल्या कागदपत्रांमध्येही हीच तारीख आहे.

"वर्षानुवर्षे शाळा तसंच महाविद्यालयांमध्ये राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्मदिन 19 नोव्हेंबर 1835 हेच शिकवण्यात येतं. मात्र 'मणिकर्णिका' चित्रपटाच्या पोस्टर लाँचवेळी त्यांची जन्मतारीख 19 नोव्हेंबर 1828 दाखवण्यात आली. हा बदल का करण्यात आला?" असा पहिला आक्षेप ते नोंदवतात.

देशभरातील स्मारकांवर राणी लक्ष्माबाई यांची जन्मतारीख 18 नोव्हेंबर 1835 आहे.

पहिल्या स्वातंत्र्ययुद्धा वेळी अर्थात 1857च्या स्वातंत्र्यसंग्रामात राणी लक्ष्माबाई लढल्या होत्या. त्यातच त्यांनी 1858 मध्ये त्यांनी हौतात्म्य पत्करलं. त्यावेळी त्यांचं वय 23 होतं.

परंतु, "चित्रपटात मृत्यूसमयी त्यांचं वय 30 दाखवण्यात आलं आहे. ऐतिहासिक तथ्यांची अशी मोडतोड का करण्यात आली?" असा दुसरा आक्षेप तांबे यांनी नोंदवला आहे.

मनकर्णिका चित्रपटाचं शूटिंग सुरू असताना

तांबे सांगतात की राणी लक्ष्मीबाई यांचा 1842 मध्ये राजा गंगाधर नेवाळकर यांच्याशी विवाह झाला होता. त्यावेळी त्या 7 वर्षांच्या होत्या. झाशीमधल्या गणेश मंदिरात हा विवाहसोहळा झाला होता.

"मात्र चित्रपटाच्या प्रमोशनसाठीच्या व्हीडिओत विवाहसमयी त्यांचं वय 14 दाखवण्यात आलं आहे," असा तांबे यांचा दावा आहे.

"राणी लक्ष्माबाई यांचा गर्भपात झाला, असं चित्रपटात दाखवण्यात आलं आहे. हे अगदीच चुकीचं आहे. 1851 मध्ये राणी लक्ष्माबाई यांनी एका मुलाला जन्म दिला. अवघा चार महिन्यांचा असताना या मुलाचा मृत्यू झाला. एखाद्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झाशीची राणी लक्ष्मीबाई यांच्या आयुष्यावर आधारित 'मणिकर्णिका' चित्रपट शुक्रवारी प्रदर्शित होत आहे. मात्र लक्ष्मीबाईंच्या वंशजांनी चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधीच त्यावर आक्षेप नोंदवला आहे.


सामग्री: मनमोहन सिंग यांनी नोटाबंदीवर टीका केली.

लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, छोटे उद्योजक आणि व्यावसायिकांच्या अहमदाबाद इथं झालेल्या मेळाव्यात डॉ. मनमोहन सिंग यांनी सरकारच्या धोरणांवर जोरदार टीका केली.

"नोटाबंदी आणि जीएसटी हे दोन निर्णय हा देशाच्या अर्थकारणावर आघात असून नोटाबंदी ही तर संघटित लूटच आहे", अशी टीका मनमोहन सिंग यांनी केली.

"नोटाबंदी आणि जीएसटी हे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला पार धुळीस मिळवणारे दोन निर्णय आहेत. नोटाबंदीवर संसदेत मी जी टीका केली त्यातून मोदी यांनी काहीच बोध घेतला नाही." असं ते म्हणाले.

त्यानंतर या टीकेचा प्रतिवाद करताना केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी मात्र, "संघटित लूट सिंग यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारनंच केली होती," असा आरोप केला आहे.

मनमोहन सिंग यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्येच टूजी घोटाळा, राष्ट्रकुल क्रीडा सामन्यांच्या आयोजनातला घोटाळा

आणि कोळसा खाणघोटाळा अशी भ्रष्टाचाराची अनेक प्रकरणे गाजली, याकडे जेटली यांनी पुन्हा लक्ष वेधले.

पवार-ठाकरे भेटीचा गौप्यस्फोट

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांची दहा दिवसांपूर्वी भेट घेतल्याची माहिती समोर आली आहे.

शिवसेना आणि भारतीय जनता पक्षाची सत्ता असली तरी दोघांमध्ये नेहमी कलगीतुरा रंगतो.

लोकमत आणि लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, "शिवसेना सत्तेत समाधानी दिसत नाही, असे सांगत उद्धव ठाकरे आणि संजय राऊत दहा दिवसांपूर्वी भेटीला आले होते", असा गौप्यस्फोट खा. पवार यांनी आज कर्जत इथं केला.

"परवाच्या भेटीत आमच्यात बऱ्याच विषयांवर चर्चा झाली. पण मला ते सत्तेत राहून समाधानी वाटले नाहीत.

अर्थात, सरकारचा लगेच ते पाठिंबा काढतील असे नाही. पण जर कुणी सत्तेतून बाहेर पडले तर कुणालाही मदत करण्याची आमची भूमिका नाही", असंही पवार यावेळी म्हणाले.

शिवसेना सरकारमधून बाहेर पडणार, की नारायण राणे यांचा मंत्रिमंडळात समावेश करू नये, यासाठी आणलेला हा दबाव आहे, याविषयी तर्कवितर्क लढविले जात आहेत.

आगामी युग हे हिंदू समाजाचं- मोहन भागवत

"आगामी युग हे हिंदू समाजाचं राहणार, हा केवळ आशावाद नव्हे तर ती आजच्या समाजाची गरज आहे." असं वक्तव्य राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी मंगळवारी जालना इथं केलं.

मोहन भागवत यांनी पुन्हा हिंदू देशाबद्दल भाष्य केलं.

लोकमतने दिलेल्या वृत्तानुसार, संघातर्फे जालना इथं 'समरसता संगम' आयोजित...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरात निवडणूक आणि नोटांबदीच्या वर्षपुर्तीच्या पार्श्वभूमीवर नोटाबंदी आणि संघटीत लूट यावरून काँग्रेस आणि भारतीय जनता पक्षाने एकमेकांवर आरोपांची राळ उडवली आहे.


सामग्री: मनरेगा, आरोग्य आणि शिक्षण क्षेत्र, कंपनीज अॅक्टमधील डिक्रिमिनलायझेशन, व्यवसाय सुलभता, सरकारी क्षेत्रातील उपक्रम आणि राज्य सरकारकडील संसाधनं या सात क्षेत्रांवर पत्रकार परिषदेत भर देण्यात आला.

पत्रकार परिषदेदरम्यान सीतारमण या काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यावर टीका केली. स्थलांतरित कामगारांच्या समस्येप्रती सरकार अतिशय गंभीर आहे. स्थलांतरित कामगारांना घरी परतताना त्रास होऊ नये यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न सुरू आहेत. स्थलांतरित कामगारांना पायी जाताना बघून दु:ख होतं, असं केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी सांगितलं. सीतारमण यांनी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांना लक्ष्य केलं. शनिवारी (15 मे) राहुल गांधी यांनी स्थलांतरित कामगारांची भेट घेतली होती. अर्थमंत्री म्हणाल्या की, ज्या राज्यांमध्ये काँग्रेसचं सरकार आहे त्या राज्यांनी स्थलांतरित कामगारांची काळजी घ्यावी. त्यांना घरी पोहोचण्यासाठी मदत करावी. जितक्या हव्या असतील तितक्या ट्रेन्स सांगाव्यात. "राहुल गांधी यांनी स्थलांतरित कामगारांशी चर्चा करण्यापेक्षा ते कामगारांबरोबर त्यांच्या बॅगाबोजा घेऊन चालले असते तर बरं झालं असतं. ते नाटक होतं. केंद्र सरकार प्रत्येक राज्याला मदत करत आहे," असं त्यांनी म्हटलं.

त्या पुढे म्हणाल्या, सोनिया गांधी यांनी स्थलांतरित कामगारांचा प्रश्न संवेदनशीलतेने पाहण्याची आवश्यक आहे.

दरम्यान, गरजू लोकांच्या खात्यात तंत्रज्ञानामुळे तात्काळ पैसे पोहोचल्याचं सांगत निर्मला सीतारमण यांनी गरजूंच्या खात्यात 16 हजार 394 कोटी रुपये थेट जमा झाल्याचं म्हटलं.

जनधन खात्यात 10 हजार 225 कोटी रुपये जमा झाल्याची माहिती त्यांनी दिली.

देशभरात उज्ज्वला योजनेअंतर्गत 6.81 कोटी सिलेंडरचे वाटप झाल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

राज्य सरकारांना केंद्राकडून मदत

आरोग्य कर्मचाऱ्यांसाठी 50 लाख रुपयांचा विमा

मनरेगासाठी अतिरिक्त 40 हजार कोटी

कर्जदारांना दिलासा

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सलग पाचव्या दिवशी केंद्रीय अर्थमंत्रालयाची पत्रकार परिषद घेऊन वीस लाख कोटी रुपयांच्या आर्थिक पॅकेजचा लाभ नेमक्या कोणकोणत्या क्षेत्रांना आणि कसा होणार हे त्या स्पष्ट करून सांगितलं.


सामग्री: मनसा मुसा

माली या देशात 1280 ते 1337 या काळात होऊन गेलेल्या मुस्लीम राजाची ही कथा मनोरंजक अशीच आहे.

मनसा मुसा हा इतिहासातला सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती होता आणि मनसाच्या संपत्तीचा अंदाज सुद्धा लावता येणार नाही, असं 'मनी' मासिकानं म्हटलं आहे.

आफ्रिकेतल्या समृद्ध माली देशात सोन्याच्या खाणी होत्या आणि त्यांची मालकी मनसाकडेच होती.

संकोरे मशिदीचं छायाचित्र, डॉक्युमेंटरी फोटोग्राफर फ्रॅंकॉइस एडमंड फोर्टियर यांनी काढलेलं एक छायाचित्र

मुसाचा जन्म 1280मध्ये झाला आणि त्याचा मृत्यू 1337मध्ये झाला आहे, असं इतिहास तज्ज्ञ म्हणतात.

पश्चिम आफ्रिकेत नुकतीच बीबीसी पिजिन ही नवी वेबसाइट सुरू झाली आहे. त्यांनी आपल्या लेखात म्हटलं आहे, "मनसाच्या राज्याचं क्षेत्रफळ इतकं मोठं होतं की ते सुरू कुठं होतं आणि कुठं संपतं याचा अंदाज कुणालाच नव्हता."

कॅटलन अॅटलासमध्ये मुसाच्या राज्याचा समावेश करण्यात आला होता.

मॉरीटानिया, सेनेगल, गांबिया, बुर्किना फासो, माली, नाइजर, चाड आणि नायजेरिया हे देश मनसाच्या साम्राज्यात होते. मनसा मुसानं अनेक मशिदी बांधल्या होत्या. त्यापैकी काही मशिदी अजूनही अस्तित्वात आहेत.

मनसाची श्रीमंती किती?

मनसा मुसाकडे किती संपत्ती होती आणि आताच्या तुलनेत तिचं मूल्य काय याचा अंदाज लावता येणं कठीण आहे. पण इतिहासकारांनी गणितज्ज्ञ आणि अर्थतज्ज्ञांची मदत घेऊन मुसाच्या श्रीमंतीचं आताच्या काळातील मूल्य किती असेल याचा एक अंदाज घेतला आहे.

मुसाच्या संपत्तीचं आताच्या काळातील मूल्य अंदाजे 400 अब्ज डॉलर असावं, असं त्यांनी म्हटलं आहे. याच भारतीय मूल्य अडीच लाख कोटी रुपये इतकं होतं.

सध्या जगात सर्वाधिक श्रीमंत जेफ बेझोस हे आहेत. अॅमेझॉनचे संस्थापक जेफ बेझोस यांची संपत्ती 100 अब्ज डॉलर इतकी आहे. म्हणजेत मनसाकडं बेझोस यांच्यापेक्षा कितीतरी जास्त संपत्ती होती.

मुसाने अनेक मशिदी बांधल्या होत्या.

जर चलनवाढ हा घटक गृहीत धरला नाही तरीसुद्धा मनसा मुसा हा आताच्या श्रीमंतांच्या तुलनेतही श्रीमंत होता यात काहीच शंकाच नाही. अर्थात यावर अनेक जण प्रश्न उपस्थित करतात. रिलायंसचे चेअरमन मुकेश अंबानी यांची संपत्ती 30 अब्ज डॉलर इतकी आहे. म्हणजे मनसा मुसा अंबानींपेक्षा कितीतरी पट श्रीमंत होता.

मनसा मुसाचे किस्से

मनसा मुसाच्या भोवती अनेक कहाण्या गुंफलेल्या आहेत. मनसाच्या प्रसिद्ध कहाण्यांपैकी एक कथा आहे त्याच्या मक्का यात्रेची.

1324ला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातील सर्वांत धनाढ्य व्यक्ती कोण, असा प्रश्न विचारला तर आपल्या नजरेसमोर बिल गेट्स आणि जेफ बेझोस ही नाव येतात. पण जगाच्या पाठीवर असाही एक राजा होऊन गेला तो यांच्यापेक्षा चौपट श्रीमंत होता. या राजाचं नाव आहे सुलतान मनसा मुसा.


सामग्री: मनसुख हिरेन यांचा मृतहेद मुंब्रा खाडीतून पोलिसांनी ताब्यात घेतलाय.

पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, गुरूवारी संध्याकाळी 8 वाजल्याच्या आसपास मनसुख हिरेन दुकानातून घरी जाण्यासाठी बाहेर पडले. पण ते घरी परतले नाहीत. शुक्रवारी दुपारी त्यांच्या कुटुंबीयांनी नौपाडा पोलिसांमध्ये मनसुख हिरेन यांच्या गायब होण्याबाबत तक्रार केली.

पोलिसांनी चौकशी सुरू केल्यानंतर मुंब्रा खाडीत एक मृतदेह मिळाल्याचं समोर आलं. मृतदेहाचा फोटो मनसुख हिरेन यांच्याशी मिळताजूळता असल्याने पोलिसांनी चौकशी सुरू केली. त्यात हा मृतदेह मनसुख हिरेन यांचा असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

ठाण्याच्या पोलीस परिमंडळ-1चे उपायुक्त अविनाश अंबुरे यांनी मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह मिळाल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

बीबीसीशी बोलताना पोलीस उपायुक्त अविनाश अंबुरे म्हणाले, "मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह पोलिसांना सापडला आहे. या प्रकरणी चौकशी सुरू आहे. सद्यस्थितीत काहीच माहिती देता येणार नाही. आम्ही सर्व शक्यता तपासून पाहात आहोत."

मनसुख हिरेन हे कालपासून बेपत्ता होते. त्याबद्दलची तक्रार आज सकाळी दाखल करण्यात आली होती. हिरेन यांचा मृतदेह आज (5 मार्च) सकाळी साडेदहाच्या सुमारास सापडला. याबाबतचं प्रसिद्धीपत्रक लवकरच सर्वांना दिलं जाईल, असंही ठाण्यातील एका पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितलं आहे.

मुंबई पोलीस चौकशीसाठी सक्षम- गृहमंत्री

" जप्त करण्यात आलेली गाडी सॅम पीटर न्यूटन यांची होती. ती गाडी मनसुख हिरेन यांच्याकडे नुतनीकरणासाठी दिली होती. पण त्यांनी पैसे दिले नाही म्हणून मनसुख हिरेन यांनी ही गाडी स्वतःकडे ठेवून घेतली होती. मनसुख यांचा मृतदेह सापडलेला आहे. त्यांच्या शरीरावर कुठलेही घाव नाहीत. त्यांच्या मृतदेहाचं सध्या शवविच्छेदन सुरू आहे," असं गृहमंत्री अनील देशमुख यांनी म्हटलंय.

तसंच मुंबई पोलीस तपास करण्यासाठी सक्षम असल्याचं गृहमंत्र्यांनी म्हटलंय.

दरम्यान पोलीसांचा अहवाल आणि गृहमंत्र्यांचं निवेदन यामध्ये तफावत असल्याचं विरोधीपक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलंय.

"मनसूक हिरेन यांनी त्याच्या जवाबामध्ये ती गाडी त्यांनी विकत घेतली होती असं सांगितलं होतं. त्यांच्या मृतदेहाचे हात मागे बांधले होते. हे संशयास्पद आहे," असं फडणवीस यांनी म्हटलं.

 त्यांच्या मृतदेहाचे हात मागे बांधलेले नव्हते, असं गृहमंत्र्यांनी स्पष्ट केलंय. तसंच सचिन वाझे यांनी अर्णबला आत टाकलं म्हणून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुकेश अंबानी यांच्या घराजवळ स्फोटकांनी भरलेल्या गाडीच्या प्रकरणाला नाट्यमय वळण मिळत आहे. याप्रकरणी विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी विधासभेत प्रश्न उपस्थित करताच काही वेळाने याप्रकरणातील तक्रारदाराचा संशयास्पद मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.


सामग्री: मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे

ज्या कोहिनूर मिल प्रकरणी राज ठाकरेंना नोटीस बजावली गेलीये, ते प्रकरण नेमकं आहे तरी काय?

दादरमध्ये ज्या जमिनीवर कोहिनूर स्क्वेअर हा टॉवर उभा आहे, त्या ठिकाणी एकेकाळी कोहिनूर मिल क्रमांक 3 उभी होती. बंद पडलेल्या मिलच्या जागेची विक्री करण्याची जबाबदारी नॅशनल टेक्सटाईल कॉर्पोरेशनकडे असते.

या मिलचा ताबा नॅशनल टेक्सटाईल कॉर्पोरेशनकडे आल्यानंतर त्यांनी कोहिनूर मिलच्या भर मुंबईतल्या 4 एकर जागेचा 2005 साली लिलाव केला.

कोहिनूर स्क्वेअर

लिलावामध्ये मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि राजन शिरोडकर यांची मातोश्री इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि माजी मुख्यमंत्री मनोहर जोशी यांचे पुत्र उन्मेष जोशी यांची कोहिनूर सीटीएनएल यांनी संयुक्तपणे 421 कोटींची बोली लावून ही जागा विकत घेतली. सीटीएनएल ही सरकारच्या अखत्यारीत येणाऱ्या इन्फ्रास्ट्रक्चर लीजिंग अँड फायनान्शियल सर्व्हिसेस (IL & FS) या संस्थेचीच एक सबसायडरी आहे.

उन्मेष जोशींच्या कोहिनूरने सीटीएनएलसोबत भागिदारी करून लिलावात बोली लावली होती. म्हणजे राज ठाकरे आणि उन्मेष जोशी यांनी एका सरकारशी संबंधित कंपनीसोबत बोली लावली होती.

कोहिनूर

मुळात या प्रकरणात ईडीच्या तपासाचा मुख्य रोख आहे तो IL&FS या सरकारी कंपनीच्या कोहिनूर मिलच्या व्यवहारातील सहभागाबद्दल. पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी IL & FS वित्तपुरवठा किंवा गुंतवणूक करते.

कोहिनूर मिलची जागा खरेदी करण्यासाठी उन्मेष जोशी यांच्यासोबत IL & FS ने 860 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली होती. IL & FS ही गुंतवणूक काढून घेतली आणि पुन्हा काही गुंतवणूक या प्रकल्पात केली. यामध्ये IL & FS चे मोठे नुकसान झाल्याचा संशय ईडीला आहे. त्यातून याप्रकरणाचा तपास सुरू झाला आहे.

राज ठाकरे यांचा संबंध कसा?

ईडीनं राज ठाकरेंना या प्रकरणात चौकशीसाठी 22 ऑगस्टला हजर राहण्यासंबंधी नोटीस बजावली आहे. राज ठाकरेंच्या मातोश्री इन्फ्रास्ट्रक्चरचा जमीन खरेदीत सहभाग असल्यानं या व्यवहाराशी राज ठाकरेंचा संबंध येतो. राज ठाकरेंनी या प्रकल्पातील आपले शेअर्स 2008 मध्ये विकले.

राज ठाकरेंनी शेअर्स विकल्यानंतर IL & FS ने पुन्हा या प्रकल्पात गुंतवणूक केली. राज ठाकरेंनी प्रकल्पात केलेली गुंतवणूक, शेअर्स विकल्यानंतर त्यांना मिळालेला फायदा, त्यानंतर IL & FS ने केलेली गुंतवणूक हा मुद्दा ईडीच्या रडारवर आहे.

कोहिनूर

2005 मध्ये जेव्हा या जागेचा व्यवहार झाला तेव्हा राज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोहिनूर मिल प्रकरणात आर्थिक गैरव्यवहार झाल्याचा ठपका ठेवत अंमलबजावणी संचालनालयानं (ईडीनं) महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना नोटीस बजावली आहे. 22 ऑगस्टला त्यांना चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.


सामग्री: मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस

भाजप नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी आता याबाबत भाजपची भूमिका स्पष्ट केली आहे.

देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांची भूमिका भाजपला पूरक ठरेल का किंवा त्यांना सोबत घेतल्यास फायदा होईल का? हे आज सांगता येणार नाही. आम्ही राष्ट्रीय पक्ष आहोत. आमची व्यापक भूमिका आहे. राज ठाकरे यांची मराठी माणसाकरता जी भूमिका आहे ती आम्हाला मान्यच आहे. पण त्याचवेळी आमचं अगदी स्पष्ट मत आहे."

मराठी माणसाला न्याय मिळाला पाहिजे. त्याच्या हक्काकरता लढलंच पाहिजे. पण त्याच्या हक्काकरता लढणे म्हणजे अमराठी माणसाला वाळीत टाकणे, त्यांच्यावर हल्ले करणं हे आम्हाला मान्य नाही," असं विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं आहे.

मनसेने हिंदुत्वाचा झेंडा हाती घेतला आहे. त्यामुळे मनसे-भाजप एकत्र येणार का? याबाबत फडणवीसांना प्रश्न विचारलं असता त्यांनी हे सांगितलं.

राज ठाकरे

शिवसेनेनं भाजपची साथ सोडणं आणि हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर नरमाईची भूमिका घेणं, इथेच मनसे स्वत:साठी नवी राजकीय संधी शोधते आहे. ती संधी साधण्यासाठीच आता मनसे हिंदुत्वाकडे झुकेल आणि भाजपचा राज्यातला नवा पार्टनर होईल, अशी शक्यता वर्तवली जाते आहे.

राज ठाकरेंच्या मनसेशी मुंबई महानगरपालिकेत युती करायला देवेंद्र फडणवीस का नाही तयार?

"आमच्यासोबत काही छोटे मित्र पक्ष आहेत. त्या व्यतिरिक्त कुणासोबत जायचं याबाबत आम्ही निर्णय घेतलेला नाही. त्याबाबत आमची चर्चाही झालेली नाही. हिंदुत्वाचा विचार कुणी मांडत असेल तर त्याचं आकलन निश्चितपणे करता येईल. पण आजतरी आम्ही ते केलेलं नाही. सध्या तरी आमचे जे छोटे मित्र आहेत त्यांच्या भरोशावरच आम्हाला निवडणूक लढवायची आहे," असंही फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं आहे.

राज ठाकरे

मनसेनं मात्र फडणवीसांच्या या भूमिकेवर सावध प्रतिक्रिया दिली आहे.

"मनसेची स्थापना महाराष्ट्रातल्या मराठी माणसासाठी झाली आहे. निवडणुकीत युती करायची की नाही हा निर्णय पक्षप्रमुख राज ठाकरे घेतील. ते योग्य निर्णय घेतील. युतीसंदर्भात कोणाशी चर्चा सुरू असल्याचं मला तरी कल्पना नाही. ज्यावेळी ती वेळ येईल त्यावेळी बघू. मराठी माणसाच्या हितासाठी जे करावं लागेल ते करत आलोय, करत राहू," असं मनसे नेते नितीन सरदेसाई यांनी म्हटलं आहे.

"त्यांच्याकडे काय विचार सुरू आहे हे मला ठाऊक नाही. आमची मराठीची व्याख्याही व्यापक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेनेने साथ सोडल्यानंतर भाजप आता मनसेची साथ घेणार का? याविषयी राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे. परंतु भाजपने आता स्वबळावर निवडणुका लढवण्याचं पक्कं केलं आहे.


सामग्री: मनसेचे नेते बाळा नांदगावकर यांनी या दौऱ्याविषयी माहिती देताना सांगितलं, "राज ठाकरे 1 ते 9 मार्च यादरम्यानची एखादी तारीख निश्चित करणार आहेत आणि अयोध्येत प्रभू रामचंद्राच्या दर्शनासाठी जाणार आहेत."

9 मार्चला मनसेचा 15 वा वर्धापन दिन आहे. त्यामुळे यादिवशी राज ठाकरे मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या अनुषंगाने काही मोठी घोषणा करतील काय, याकडेही लक्ष असणार आहे.

राज ठाकरे यांच्या अयोध्या दौऱ्याचं भाजपनं स्वागत केलं आहे, तर राष्ट्रवादी काँग्रेसनं त्यावर टीका केली आहे.

माजी मुख्यमंत्री आणि भाजप नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं आहे की, अयोध्येला सगळ्यांनीच गेलं पाहिजे. राज ठाकरे यांच्या या दौऱ्याचा आनंद आहे.

"नुसतं एका ठिकाणी जाऊन चालत नाही, हिंदू धर्मात चारधाम आहेत. त्यामुळे लोकांनी केवळ अयोध्येत जाण्याऐवजी बद्रीनाथ किंवा पशुपतीनाथ येथेही जावे," असं राष्ट्रवादीचे नेते नवाब मलिक यांनी म्हटलं आहे.

नवाब मलिक यांच्या टीकेला प्रत्युत्तर देताना बाळा नांदगावकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं, "महाविकास आघाडीचे मुख्यमंत्री अयोध्या दौऱ्यावर गेले त्यावेळेस नवाब मलिकांनी असा प्रश्न विचारला नाही. खरं तर मुस्लीम धर्मातही हजसारख्या जागा श्रद्धेच्या मानल्या जातात, तिथं जाणाऱ्यांचा आम्ही आदर करतो. त्यांना आम्ही विचारत नाही की, तुम्ही हजलाच का जाता म्हणून?"

शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनीही राज ठाकरेंच्या अयोध्या दौऱ्यावर प्रतिक्रिया दिली आहे.

त्यांनी  म्हटलंय, "राज ठाकरे यांच्या अयोध्या दौऱ्याचे कोणीही राजकारण करू नका. राम मंदिर हा श्रद्धेचा विषय आहे. त्यामुळे कोणाला रामाचे दर्शन घ्यायला जायचे असल्यास त्याकडे राजकारण म्हणून पाहता येणार नाही."

पण, राजकीय प्रतिक्रियांच्या पलीकडे जाऊन अयोध्या दौऱ्याचा राज ठाकरे यांच्या मनसेला खरंच फायदा होईल का? मुंबई महापालिकेची निवडणूक तोंडावर असताना मनसे आणि भाजप युतीची ही नांदी ठरेल का? असे प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

भाजप-मनसे युती?

राज ठाकरेंच्या या दौऱ्यामुळे मुंबई महापालिकेची निवडणूक भाजप आणि मनसे एकत्र लढवणार का, असा प्रश्न राजकीय वर्तुळात चर्चिला जात आहे.

याविषयी विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर यांनी म्हटलं की,  "युती ही समविचारी घटकांची होत असते.  विचारधारांवर होत असते. राज ठाकरे यांनी हिंदुत्वाची भूमिका घेतली किंवा तशा प्रकारचे काही वातावरण झालं तर हिंदुत्ववादी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे 1 ते 9 मार्चदरम्यान अयोध्येचा दौरा करणार आहेत.


सामग्री: मनसेच्या जानेवारी महिन्यात झालेल्या महाअधिवेशनात अमित ठाकरेंना अधिकृतपणे सक्रिय राजकारणात लाँच केलं जाईल, असा अंदाज व्यक्त केला जात होता. हा अंदाज खरा ठरला. अमित ठाकरे यांची महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या नेतेपदी निवड करण्यात आली आहे.

नेतेपदी निवड झाल्यानंतर अमित ठाकरेंनी महाअधिवेशनात 'शिक्षण' या विषयावर ठराव मांडला. तसंच अमित ठाकरेंच्या नेतृत्वात हि शिक्षण परिषद आयोजित करण्यात येईल, असंही या अधिवेशनात जाहीर करण्यात आलं होतं.

एकीकडे भगवा झेंडा आणि त्यावर शिवाजी महाराजांची राजमुद्रा वापरुन शिवसेनेकडून निसटत चाललेला आक्रमक हिंदुत्वाचा मुद्दा मनसे आपल्याकडे ओढत आहे का? तसंच आदित्य ठाकरेंच्या माध्यमातून तरुण मतदारांना आकर्षित करण्याच्या शिवसेनेच्या मनसुब्यांना अमित ठाकरेंच्या रूपानं आव्हान देण्याचा मनसेचा प्रयत्न आहे का?

एवढंच नव्हे तर, एकीकडे उद्धव ठाकरेंच्या मंत्रिमंडळात आदित्य ठाकरे मंत्री झाले असताना दुसरीकडे अमित यांच्याकडे अल्पावधीतच 'मनसे'चे नेते म्हणून जबाबदारी दिली जाणं, हा केवळ राजकीय योगायोग म्हणावा की ठाकरेंच्या नव्या पीढीचं राजकीय द्वंद्व आता महाराष्ट्राच्या पटलावर पाहायला मिळणार, असाही प्रश्न अनेकांना पडला होता..

"अमित पक्षात सक्रिय आहेत आणि लोकप्रियही आहेत. महत्त्वाच्या बैठकांनाही ते असतात. त्यांच्यावर जबाबदारी देणं पक्षासाठी योग्य ठरेल कारण प्रत्येक ठिकाणी राज ठाकरे पोहोचू शकत नाहीत," असं मनसे'चे नेते संदीप देशपांडेंनी 'बीबीसी मराठी'शी बोलताना म्हटलं होतं.

वर्षभरापूर्वी जानेवारी 2019 मध्ये त्यांचा विवाह झाला तेव्हा राज्याच्या आणि राष्ट्रीय राजकारणातले अनेक दिग्गज आवर्जून उपस्थित होते. हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीतल्या अनेक मोठ्या कलाकारांचीही उपस्थिती होती. पाहा कोणकोण आलं होतं ते - फोटो

अमित ठाकरे गेल्या पाच वर्षांपासून ते पक्षाच्या कार्यक्रमांमध्ये सक्रिय आहेत. गेल्या काही काळात पक्षातला त्यांचा वावर वाढलाय, पक्षाच्या बैठकांनाही त्यांची हजेरी असते, मनसेच्या आंदोलनांमध्येही ते वेळोवेळी दिसताहेत.

उद्धव ठाकरेंच्या शपथविधी दिवशी (26 नोव्हेंबर) अमित ठाकरे यांच्या नेतृत्वात मनसेनं नवी मुंबई महापालिकेच्या कर्मचाऱ्यांच्या वाढीव वेतनाच्या थकित रकमेसंदर्भात थाळीनाद आंदोलन केलं होतं. त्याआधी जुलै महिन्यात पक्षाचं शिष्टमंडळ घेऊन रेल्वे प्रवाशांच्या मागण्यांसाठी ते रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांना जाऊन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरेंनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या जानेवारी महिन्य़ात झालेल्या पहिल्या महाअधिवेशनात पक्षाचा नवा झेंडा सादर केला. याबरोबरच अमित ठाकरेंकडेही पक्षात नवीन जबाबदारी सोपविण्यात आली.  आज वाशी येथे झालेल्या पदाधिकाऱ्यांच्या मेळाव्यात शॅडो कॅबिनेटची घोषणा करण्यात आली. या कॅबिनेटमध्ये अमित ठाकरे यांच्याकडे पर्यटन विभागाची जबाबदारी देण्यात आली आहे.


सामग्री: मनसेच्या ६ नगरसेवकांनी शिवसेनेत प्रवेश केल्यावर राज ठाकरे यांनी उद्धव ठाकरेंची ही "नीच" आणि "भिकार" खेळी असल्याचा आरोप केला.

राज ठाकरे यांनी आज उद्धव ठाकरेंची ही "नीच" आणि "भिकार" खेळी असल्याचा आरोप केला.

ठाकरे बंधूंमधलं हे भांडण पाहून मला अॅलिस इन वंडरलँड या प्रसिद्ध इंग्रजी कथेतल्या दोन ओळी आठवल्या...

"Tweedledum and Tweedledee

      Agreed to have a battle;

For Tweedledum said Tweedledee

       Had spoiled his new rattle"

'ट्वीडलडम आणि ट्वीडलडी' नावाचे दोन भाऊ असतात. ते हुबेहूब एकमेकांसारखे दिसतात आणि वागतात. एकाला झाकावं आणि दुसऱ्याला काढावं.

त्यांच्यात कायम लुटुपुटूची भांडणं सुरू असतात. पण छोटंसं संकट आलं तरी एकमेकांच्या गळ्यात पडतात.

नागरीकरणाचा प्रवास पुढे सरकत जातो, पण मानवी स्वभाव आणि भांडणतंट्याचं स्वरूप सारखंच राहतं, हे यावरून सिद्ध होतं.

राज आणि उद्धव यांच्या नावामागे ठाकरे आडनावाचा वारसा आहे. एक आहे बाळासाहेब ठाकरेंचा मुलगा तर दुसरा आहे पुतण्या.

राज आणि उद्धव यांच्या नावामागे ठाकरे आडनावाचा वारसा आहे. एक आहे बाळासाहेब ठाकरेंचा मुलगा तर दुसरा आहे पुतण्या.

राज आणि उद्धव यांच्यातलं राजकीय नातं?

मराठी माणूस हाच दोघांच्याही राजकारणाचा केंद्रबिंदू आहे. मराठी अस्मिता आणि महाराष्ट्राची संस्कृती यांच्या संरक्षणाचे दोघेही कडवे पुरस्कर्ते. या मोहिमेत छत्रपती शिवाजी महाराज हे दोघांचं आद्य दैवत आहे.

दोघांमध्येही विचारसरणीवरून किंवा घराण्यातला असा कोणताही वाद नाही. दोघांच्याही जनाधारामध्ये कमालीचं साम्य आहे.

युवा वर्गाला आकर्षून घेण्यात राज ठाकरे यांची उद्धव ठाकरेंवर सरशी असली तरी पारंपरिक मराठी माणसाचा पाठिंबा शिवसेनेला आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना विरोध हा दोघांमधला आता समान धागा आहे. मात्र चार वर्षांपूर्वी राज ठाकरे मोदींची जाहीरपणे भरभरून स्तुती करत होते. मोदी पंतप्रधान होण्याच्या मोहिमेसाठी राज ठाकरे यांनी प्रचार केला होता.

दुसरीकडे 2014 मधल्या लोकसभा निवडणुकांपूर्वी उद्धव यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आणि भाजप यांच्यात युती झाली. ही युती म्हणजे विश्वासघात असल्याचं राज यांना वाटलं होतं.

मात्र तरीही दोन्ही भाऊ राज्यातल्या विधानसभेच्या निवडणुकीपर्यंत मोदीप्रणित भाजपबरोबरंच होते.

मात्र निवडणुका जाहीर होण्याच्या काही दिवस आधी शिवसेना-भाजप युती भंगली. त्यामुळे पुन्हा एकदा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या मुंबईतल्या सहा नगरसेवकांनी शिवसेनेत प्रवेश केल्यानंतर आता राज आणि उद्धव ठाकरे यांच्यातला वादाला नवं वळण लागलं आहे.


सामग्री: मनसेनं त्यांना आव्हान दिलं आहे तर शिवसेनेनं मात्र त्यावर सावध प्रतिक्रिया दिली आहे.

कर्नाटकच्या गुलबर्गमध्ये एका सभेत बोलताना वारिस पठाण म्हणाले, "ईंट का जवाब पत्थर, हे आता आम्ही शिकलोय. पण यासाठी एकत्र वाटचाल करावी लागेल. स्वातंत्र्य दिलं जाणार नसेल, तर ते जबरदस्तीनं मिळवावं लागेल. ते म्हणतात की, आम्ही स्त्रियांना पुढे करतो... आता तर केवळ वाघिणी बाहरे पडल्यात, तर तुम्हाला घाम फुटलाय. मग, आम्ही सगळे एकत्र आलो, तर तुमचं काय होईल, हे समजून जा. 15 कोटी आहेत, पण 100 कोटींना वरचढ आहोत, हे ध्यानात ठेवा."

वारिस पठाण यांच्या वक्तव्यावर टीका झाल्यानंतर त्यांनी सारवासारव केली आहे.

"माझं वक्तव्य चुकीच्या पद्धतीनं मांडण्यात आलं आहे. त्यासाठी मी माफी मागणार नाही. लोकांमध्ये भेद निर्माण करण्याचं काम भाजप करत आहे," असं त्यांनी म्हटलंय.

शिवसेनेचे नेते संजय राऊत यांनी या वक्तव्यावर प्रतिक्रिया देताना सावध भूमिका घेतली आहे.

"तुम्ही देशातल्या मुसलमानांची सतत दिशाभूल करत आहात. विष कालवत आहात. तुम्हाला देशातल्या मुसलमानांचा ठेका कुणी दिला आहे. महाराष्ट्रात तुम्हाला कोण विचारतंय. परत अशा प्रकारच्या भाषेचा वापर केला तर आम्हीसुद्धा उत्तर देण्यासाठी तयार आहोत. आमचं सरकार आहे आम्ही संयमानं घेऊ, पण महाराष्ट्रातला मुसलमान पूर्णपणे महाविकास आघाडीबरोबर आहे. जर तुम्हाला हे आवडत नसेल तर ज्या भाषेत तुम्हाला समजतं त्या भाषेत आम्ही उत्तर द्यायला तयार आहोत," असं संजय राऊत यांनी म्हटलंय.

दुसरीकडे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेनं वारिस पठाण यांच्या वक्तव्यावर टीका केली आहे.

मनसेनं याबाबत ट्वीट करून म्हटलंय की, "आम्ही... तुम्ही... असले भेद आम्हाला मान्य नाहीत. पण.... 'आम्ही' इतके, 'तुम्ही' तितके अशी भाषा करणाऱ्या वाचाळवीरांना 'आम्ही' इतकंच सांगतो की, जर शिवरायांचा तिसरा नेत्र उघडला तर 'तुम्ही' सगळेच भस्मसात व्हाल."

मनसेचे प्रवक्ते संदीप देशपांडे यांनी मात्र "वारीस पठाण यांना मनसे इशारा देऊ इच्छितो, दगडाच उत्तर दगडांनी आणि तलवारीला उत्तर तलवारीने," असं ट्वीट केलं आहे.

तर देशातील 15 कोटी मुस्लिमांचा ठेका तुम्हाला कोणी दिला?, असा सवाल जावेद अख्तर यांनी वारिस पठाण यांना केला आहे.

ते म्हणाले, जिनांच्या मानसिकतेचे लोक अजूनही भारतात आहेत. देशात 15 कोटी मुस्लीम एकतेनं राहत असताना त्यांच्या नावाचा ठेका तुम्हाला कुणी दिला आहे?

कॉम्रेड गोविंद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आम्ही 15 कोटी आहोत पण 120 कोटीला भारी आहोत. हे लक्षात ठेवा," असं वक्तव्य AIMIMचे राष्ट्रीय प्रवक्ते वारिस पठाण यांनी केलं आहे. त्यांच्या या वक्तव्यावर अनेकांनी प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.


सामग्री: मनसेने हिंदुत्वाची भूमिका घेतली याचे स्वागत आहे. पण परप्रांतीय लोकांवर अन्याय अत्याचार करणे हे भाजपला मान्य नाही. मनसेने आपली भूमिका बदलायला पाहिजे. हिंदुत्व व्यापक संकल्पना आहे. परप्रांतियांबाबत जर भूमिका बदलली तर भाजप मनसे एकत्र येऊ शकतात, असं भाजप प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी म्हटलं आहे.

ही बातमी एबीपी माझाने दिली आहे. चंद्रकांत पाटील यांच्या आधी भाजप नेते सुधीर मुनगंटीवार यांनी देखील सत्तेच्या खुर्चीसाठी ते एकत्र येऊ शकतात तर सत्यासाठी आम्ही का एकत्र येऊ शकत नाही? असं म्हणत मनसेसोबत युतीचे संकेत दिले होते.

2. सत्तेत बसलेली लोकं खरी तुकडे-तुकडे गँग: चिदंबरम

माजी अर्थमंत्री आणि काँग्रेसचे वरिष्ठ नेते पी चिदंबरम यांनी गुरुवारी भाजपवर जोरदार टीका केली आहे. लोकशाही निर्देशांकात भारताने 10 स्थानांची घसरण केल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

सध्याच्या सरकारमध्ये लोकशाही संस्था शक्तिहीन झाल्या आहेत आणि सत्तेत असलेली लोकं खरी 'तुकडे-तुकडे गँग' आहेत, असा आरोप चिंदबरम यांनी केला आहे.

भारताचा लोकशाही निर्देशांकात 10 स्थानांनी घसरला आहे. गेल्या दोन वर्षातल्या राजकीय घडामोडी जवळून पाहिलेल्या व्यक्तीला हे माहिती आहे की, लोकशाहीची हत्या झाली आहे. लोकशाही संस्था दुर्बळ झाल्या आहेत. तसंच, जे सत्तेत आहेत तेच खरे 'तुकडे तुकडे गँग' आहेत, असा आरोप त्यांनी भाजपवर लावला आहे. ही बातमी हिंदुस्तान टाईम्स मराठीने प्रसिद्ध केली आहे.

3. कृषी आयटीआय सुरू होणार: अजित पवार

औद्योगिक क्षेत्रात वाढलेलं डिजिटलायझेशन, ऑटोमेशन, दररोज विकसित होणारे तंत्रज्ञान, जागतिक उद्योगाची आजची गरज लक्षात घेऊन राज्यातील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांच्या (आयटीआय) प्रशिक्षणात मुलभूत बदल करण्यात येणार असल्याचं उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी सांगितलं. ही बातमी लोकमतने दिली आहे.

आगामी तीन वर्षांत आयटीआय कौशल्य विकास कार्यक्रमाअंतर्गत राज्यातील सर्व आयटीआय संस्थांचा चेहरामोहरा बदलला जाणार आहे. त्यासाठी 12 टक्के निधी शासनाच्या कौशल्य विकास कार्यक्रमाद्वारे तर उर्वरित 88 टक्के निधी खासगी संस्थांच्या माध्यमातून वस्तू व प्रशिक्षण सेवेद्वारे उपलब्ध होणार आहे. सह्याद्री अतिथीगृहात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली बैठक झाली. यामध्ये या गोष्टींचा आढावा घेण्यात आला.

4. मंत्रिपद न मिळाल्याने राजू शेट्टी वैफल्यग्रस्त: सदाभाऊ खोत

माजी खासदार राजू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वेगवेगळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या पाच महत्त्वाच्या बातम्या या आहेत :

1.   तर राज ठाकरे यांना भाजपसोबत  घेऊत  - चंद्रकांत पाटील


सामग्री: मनिका बत्रा

मनिकानं सिंगापूरच्या मेंगयू यू हिला 11-7, 11- 6, 11- 2, 11- 7 सरळ सेटमध्ये पराभूत केलं आणि विजय मिळवला.

याअगोदर विनेश फोगटनं कुस्ती स्पर्धेत महिलांच्या 50 किलो गटात फायनलमध्ये कॅनडाच्या जेसिका मॅकडोनल्ड्सला हरवून सुवर्णपदक मिळवलं.

मेरी कोमनंही गोल्ड मिळवलं. तिनं नॉर्दर्न आयर्लंडच्या क्रिस्तिनाला 4-0 असं हरवलं. पाच वेळा वर्ल्ड चॅम्पियन ठरलेल्या मेरी कोमला राष्ट्रकुल स्पर्धेत पहिल्यांदाच पदक मिळालं आहे.

सुमीत मलीक यानं पुरुषांच्या 125 किलो वजनी गटात फ्रीस्टाईल कुस्तीमध्ये सुवर्णपदक जिंकलं. नायजेरियाच्या कुस्तीपटूला फायनलमध्ये त्यानं हरवलं.

बॉक्सर गौरव सोलंकीनं त्याअगोदर  53 किलो गटात नॉर्दन आयर्लंडच्या बॉक्सरला हरवत गोल्ड जिंकलं. त्याच्या विजयानं भारताच्या खात्यावर 20वं गोल्ड जमा झालं.

शूटर संजीव राजपूत यानं 19वं गोल्ड मेडल दिलं. त्यानं 50 मीटर रायफल थ्री पोझिशन स्पर्धेत यश मिळवलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गोल्ड कोस्टला सुरू असलेल्या कॉमनवेल्थ अर्थात राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत मनिका बत्रानं टेबल टेनिस स्पर्धेत  गोल्ड मेडल जिंकलं. भारतानं आज सकाळपासून जिंकलेलं हे सातवं गोल्ड आहे.


सामग्री: मनिषा कोईराला

आता नेपाळच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेत नेपाळचा नवा राजकीय नकाशा प्रसिद्ध केला आहे. या नकाशात लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख हे नेपाळचे भाग असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे. यावरून दोन्ही देशांमधील संबंधांमध्ये तणाव वाढला असताना अभिनेत्री मनीषा कोईरालाने यासंबंधी ट्वीट करत वादात नवीन भर घातली.

मनीषाने लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख हे भाग नेपाळच्या नकाशात दाखवण्याचं समर्थन केलं.

कालापानी हा नेपाळचा भूभाग आहे, असंही त्यांनी म्हटलंय. भारतानं तयार केलेल्या नकाशानंतर निर्माण झालेल्या वादावर ओली यांनी प्रथमच गेल्यावर्षी  प्रतिक्रिया दिली होती.

भारतानं तयार केलेल्या नकाशात कालापानी भारताचा भूभाग असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे. कालापानी नेपाळच्या पश्चिम सीमेवर आहे. केपी ओली यांच्या विधानावर भारतातर्फे कोणतीही प्रतिक्रिया अजून आलेली नाही. अर्थात नेपाळ सीमेबाबत भारतानं नकाशात कोणताही बदल केलेला नाही असं भारताचं मत आहे.

नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीची युवा आघाडी असलेल्या नेपाळ युवा संगमला संबोधित करताना केपी ओली म्हणाले, "आम्ही आमची एक इंचही जमीन दुसऱ्या देशाच्या ताब्यात राहू देणार नाही, भारतानं तात्काळ तिथून मागे जावं"

नेपाळनं एक सुधारित नकाशा प्रसिद्ध करावा हा सल्ला मात्र त्यांनी नाकारला. ओली म्हणाले, "भारतानं तिथून सैन्य हटवल्यावर आम्ही त्याबाबत चर्चा करू."

भारतानं आपल्या नकाशामध्ये कालापानीचा समावेश केल्यानंतर नेपाळमध्ये गेले काही दिवस निदर्शनं होत आहेत. याबाबतीत सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षाची एकजूट आहे. नेपाळच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं एक प्रसिद्धी पत्रक काढून कालापानी नेपाळचा हिस्सा असल्याचं जाहीर केलं आहे.

नेपाळ काँग्रेसचे प्रमुख शेर बहादूर देऊबा यांनी सर्वपक्षीय बैठकीत नेपाळी जमिनीवरून भारतीय सैनिकांनी निघून जायला सांगितलं पाहिजे असं म्हटल्याचं पक्षाचे प्रवक्ते विश्व प्रकाश शर्मा यांनी ट्वीटरवर लिहिलं आहे.

नेपाळ समाजवादी पार्टीचे नेते आणि माजी पंतप्रधान बाबूराम भट्टाराय यांनी कालापानी मुद्द्यावर पंतप्रधान ओली यांनी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी चर्चा करावी असं म्हटलंय.

जम्मू-काश्मीर आणि लडाखला दोन केंद्रशासित प्रदेशात विभाल्यानंतर भारतानं नवा नकाशा प्रसिद्ध केला. या नकाशात पाकिस्तानप्रशासित काश्मीरमधील गिलगिट-बाल्टिस्तान आणि इतर प्रदेशांचाही समावेश केला गेला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेपाळमध्ये सुरु असलेल्या आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांनी म्हटलं आहे की, "कालापानी हे नेपाळ, भारत आणि तिबेट यांच्या तिन्ही सीमांना लागलेल्या भूमीत आहे, भारतानं आपलं सैन्य तिथून हटवलं पाहिजे." हे वक्तव्य ओली यांनी गेल्या वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात केलं होतं.


सामग्री: मनीष कुमार 2010 मध्ये नौदलात रुजू झाले, आता ते सबी म्हणून ओळखल्या जातात.

मनीष कुमार गिरी सात वर्षांपूर्वी नौदलात रुजू झाले होते. मागच्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये त्यांनी लिंगबदलाची शस्त्रक्रिया केली आणि स्त्री बनून आपलं नाव सबी असं ठेवलं.

बीबीसीशी बोलतांना सबी म्हणाल्या, "मला वाटतं ही शस्त्रक्रिया केल्यामुळेच मला नोकरीवरून काढण्यात आलं आहे."

सबीला दिलेल्या नोटीशीत "आपल्या सेवेची आता गरज नाही",  असं म्हटलं आहे.

नौदलाने जारी केलेल्या प्रसिद्धीपत्रकात सांगितलं आहे की, लिंग बदलल्यामुळे मनीष गिरी नौदलात सेवेसाठी पात्र नाही.

मनोरुग्णालयात ठेवलं होतं

सबी सांगत होत्या, "माझी शस्त्रक्रिया दिल्लीत झाली. तेव्हा मी रजेवर होते. जेव्हा मी कामावर रुजू झाले तेव्हा मला इन्फेक्शन झालं होतं.  एक महिना मला नौदलाच्या सर्जिकल वॉर्डमध्ये ठेवण्यात आलं होतं.

मनीष यांनी सात वर्ष नौदलात सेवा केली.

जेव्हा इन्फेक्शन बरं झालं तेव्हा मला पाच महिने मला मनोरुग्ण विभागात ठेवलं."

स्त्रीत्वाची जाणीव कधी झाली?

सबी सांगतात, "तो एक तुरुंगच होता. त्यांना माहित होतं की, मी लिंगबदलाची शस्त्रक्रिया केली आहे. आता मी पुरुष नाही. तरी मला पुरुष सुरक्षारक्षकांबरोबर ठेवण्यात आलं."

सबी पुढे सांगतात, "मी सारखं विचारायचे की, मला कधी बाहेर काढतील. मी डिप्रेशनमध्ये होते. माझ्यावर उपचार सुरू होते. मी विचार करायचे की, मी काय चूक केली म्हणून माझ्याबरोबर असं होतं आहे."

पहिल्यांदा जेव्हा स्त्रीत्वाची जाणीव झाली तेव्हा कसं वाटलं हे सांगताना त्या म्हणाल्या, "मला आधीसुद्धा असं वाटायचं. पण 2011 मध्ये ही जाणीव आणखी तीव्र झाली. हे काय होतं आहे आणि आता मी काय करू असा मी विचार करत रहायचे."

"सोशल मीडियाच्या माध्यमातून माझ्यासारख्या काही लोकांना मी भेटले. त्यांना भेटून बरं वाटलं. मला कळलं की मी एकटी नाही. माझ्यासारखे अनेक लोक आहेत. त्या मित्रांनी माझी मदत केली आणि मला सांगितलं की लिंगबदल शस्त्रक्रिया होऊ शकते." सबी सांगत होत्या.

मी अनेकदा नौदलाच्या डॉक्टरांना भेटले, मला खूप वेळा मनोरुग्ण वॉर्डात ठेवलं पण माझी समस्या ते सोडवू शकले नाहीत असं सबींनी स्पष्ट केलं.

"मी न सांगता रजा घेऊन 20 दिवसांसाठी माझ्या मित्रांकडे  गेले. जेव्हा मी परत आले तेव्हा मला 60 दिवस कोठडीत ठेवण्यात आलं. नौदलाने मग मला विशाखापट्टणमला पाठवलं.

आता सबी म्हणून त्या आपली ओळख निर्माण करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय नौदलातील एका व्यक्तीला लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया केल्यामुळे नोकरी गमवावी लागली आहे.


सामग्री: मनीष मिश्रा पोलीस अधिकारी होते.

मनिष मिश्रा अनेक वर्षांपासून रस्त्यावरच राहात होते. काही दिवसांपूर्वीच त्यांना या आश्रमात आणलं गेलं आहे. त्यांना भेटायला येणारे पोलीस अधिकारी कधी काळी त्यांचे बॅचमेट होते.

स्वर्ग सदन आश्रमाचे संचालक पवन सूर्यवंशींनी सांगितलं की, "मनीष मिश्रा इथे नीट राहात आहेत, आश्रमात त्यांची चांगली देखभाल केली जातेय आणि त्यांना बरं वाटतंय. त्यांना भेटायला सतत त्यांचे बॅचमेट येत आहेत आणि त्यांच्या जुन्या दिवसांच्या आठवणी जाग्या करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आमचा प्रयत्न आहे की त्यांना कमीत कमी 4-5 महिने इथे ठेवावं म्हणजे ते पूर्णपणे बरे होतील."

मनीष मिश्रांची कहाणी जाणून घ्यायची असेल तर आपल्याला थोडं मागे जावं लागेल. 10 नोव्हेंबरला ग्वाल्हेर विधानसभा पोटनिवडणुकांची मतमोजणी चालू होती. त्याच रात्री जवळपास 1.30 वाजता पोलीस खात्याचे दोन डीएसपी गस्त घालत होते. याच सुमारास त्यांना ग्वाल्हेरच्या झाशीरोड भागात एक व्यक्ती थंडीत कुडकुडताना दिसला.

त्या व्यक्तीची अवस्था पाहून एका अधिकाऱ्याने आपले बुट तर दुसऱ्याने आपलं जॅकेट त्या भिकाऱ्याला दिलं. यानंतर ते दोन्ही अधिकारी तिथून जायला लागले इतक्यात त्या व्यक्तीने दोन्ही अधिकाऱ्यांना नावानिशी हाक मारली.

पोलिस अधिकाऱ्याची सध्याची स्थिती

दोन्ही अधिकाऱ्यांना आश्चर्य वाटलं की आपलं नाव या व्यक्तीला कसं माहिती? त्याच्याशी बोलल्यावर कळालं की ते त्यांच्याच बॅचचे पोलीस सब-इन्स्पेक्टर मनीष मिश्रा होते. मिळालेल्या माहितीनुसार मिश्रा गेल्या दहा वर्षांपासून असंच रस्त्यावर राहून जगत आहेत.

मनीष मिश्रा मध्य प्रदेश पोलिसांच्या 1999 च्या बॅचचे अधिकारी होते. त्यांच्याविषयी म्हटलं जातं की ते उत्तम नेमबाज होते. ज्या दोन पोलीस अधिकाऱ्यांना ते मतमोजणीच्या दिवशी थंडीने कुडकुडत रस्त्यात बसलेले आढळले त्यांची नाव डीएसपी रत्नेश सिंह तोमर आणि विजय भदौरिया आहेत.

बिघडलेलं मानसिक संतुलन

रत्नेश सिंह तोमर यांनी सांगितलं की, "मानसिक संतुलन बिघडल्यामुळे त्यांची अशी परिस्थिती झाली. आधी ते आपल्या कुटुंबासोबत राहायचे पण घरातून पळून जायचे. त्यामुळे कुटुंबाने त्यांची खबरबात घेणं बंद केलं."

पोलीस अधिकाऱ्याची अवस्था अशी झाली होती

मनीष यांना आपल्या सोबत घेऊन जाण्याची या दोन्ही अधिकाऱ्यांची इच्छा होती पण त्यांनी जायला नकार दिला.

त्यानंतर या अधिकाऱ्यांनी मनीष यांना स्वयंसेवी संस्थेमार्फत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशातल्या ग्वाल्हेरमधल्या स्वर्ग सदन आश्रमात आजकाल मनीष मिश्रा नामक एका व्यक्तीला भेटायला पोलीस अधिकाऱ्यांची ये-जा चालू आहे.


सामग्री: मनीषाने लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख हे भाग नेपाळच्या नकाशात दाखवण्याचं समर्थन केलं.

दिवंगत भाजप नेत्या सुषमा स्वराज यांचे पती स्वराज कौशल यांनी काही ट्वीट्स करून मनीषा कोईराला प्रत्युत्तर दिलं आहे.

त्यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे की, बाळा, मी तुझ्यासोबत वाद नाही घालू शकत. मी नेहमीच तुला मुलगी मानत आलोय. जेव्हा तू आम्हाला 1942- अ लव्ह स्टोरी चित्रपटाच्या प्रीमियरला आमंत्रित केलं होतं, तेव्हा मी पूर्णवेळ थांबू शकलो नाही. पण सुषमानं सगळा चित्रपट पाहिला. त्यावेळी बांसुरी तुझ्या मांडीवर बसून होती.

1977 आणि त्यानंतर तू साउथ एक्स इथे राहात होतीस. साकेतमधल्या एपीजे शाळेत तू जायचीस. तुझे वडील प्रकाश कोईराला मला भावासारखे आहेत आणि तुझी आई सुषमा कोईराला माझी वहिनी. आम्ही एकत्र अनेक कठीण प्रसंगांनाही सामोरं गेलो आहोत, असं स्वराज कौशल यांनी लिहिलं आहे.

त्यानंतर स्वराज कौशल यांनी कोईराला कुटुंबीय तसंच नेपाळच्या राजकारणातील ऐतिहासिक घडामोडींबद्दल, त्यातील भारताच्या सहभागाबद्दल सविस्तर लिहून मनीषाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

मनीषा कोईरालाने नेपाळची परराष्ट्रमंत्री प्रदीप गयावली यांचं एक ट्वीट रिट्वीट केलं. गयावली यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख नकाशात सामील करण्याचा निर्णय मंत्रिपरिषदेनं घेतला असून लवकरच तो प्रसिद्ध केला जाईल असं म्हटलं होतं.

मनीषाने त्यांचं हे ट्वीट रिट्वीट करताना म्हटलं होतं, की आपल्या छोट्या राष्ट्राचा अभिमान टिकवून ठेवल्याबद्दल धन्यवाद. आपण तीन महान राष्ट्रांसोबत शांततापूर्ण आणि सन्मानजनक चर्चेची अपेक्षा ठेवूया.

त्यानंतर मनीषाने नेपाळचे माजी राजे ज्ञानेंद्र यांचं ट्वीट रिट्वीट केलं. त्यामध्ये तिने काही म्हटलं नाही. पण ज्ञानेंद्र यांनीही नेपाळच्या नवीन नकाशाचं समर्थन केलं आहे.

मनीषा कोईरालाच्या या ट्वीटनंतर सोशल मीडियावरून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या. अनेकांनी तिला देश सोडून जाण्याबद्दलही सुनावलं.

अभिनेत्री मनीषा कोईराला ही मूळ नेपाळची असून तिथल्या राजघराण्याशी संबंधित आहे.

काय आहे हे प्रकरणं?

नेपाळच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेत नेपाळचा नवा राजकीय नकाशा प्रसिद्ध केला आहे. या नकाशात लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख हे नेपाळचे भाग असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे.

या भागांवरचा आपला हक्क योग्य असल्याचा नेपाळचा दावा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेपाळच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेत नेपाळचा नवा राजकीय नकाशा प्रसिद्ध केला आहे. या नकाशात लिम्पियाधुरा, कालापाणी आणि लिपुलेख हे नेपाळचे भाग असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे. यावरून दोन्ही देशांमधील संबंधांमध्ये तणाव वाढला असताना अभिनेत्री मनीषा कोईरालाने यासंबंधी ट्वीट करत वादात नवीन भर घातली.


सामग्री: मनू त्यागी नावाच्या या इसमाने त्याच्या मित्राच्या वॅगन - आर गाडीसह आणखी एक कार OLX वर 14 वेळा विकली.

हा माणूस वॅगन आर आणि स्विफ्ट डिझायर गाडी विकण्यासाठीची जाहिरात OLX वर पोस्ट करत असे.

त्यासाठी ग्राहक मिळाल्यावर तो या गाडीचा व्यवहार करे, पण गाडीची डिलीव्हरी करण्यापूर्वी गाडीत GPS ट्रॅकर लावत असे. विक्री केल्याच्या काही काळानंतर तो या ट्रॅकरच्या मदतीने कारचा मागोवा घेई आणि दुसरी चावी वापरत कार चोरत असे.

चोरी केलेल्या या कारला खोटी नंबरप्लेट लावून पुन्हा या गाडीची विक्री ऑनलाईन करण्यात येई.

मार्चमध्ये मनू त्यागीने एका कार डीलरला असाच चुना लावला. त्याने या कारची विक्री केली, गाडी त्याला दिली आणि त्याच रात्री त्याच्या घरून गाडी चोरली.

पण या कार डीलरच्या मित्राने याच कार विक्रीसाठीची जाहिरात ऑनलाईन पाहिली आणि बिंग फुटलं.

आपण लोकांना त्याच त्याच गाड्या विकून फसवलं असल्याचं या व्यक्तीने चौकशीत मान्य केल्याचं पोलिसांनी म्हटलंय.

खोटी नंबर प्लेट असणारी वॅगन आर, दोन मोबाईल फोन्स, खोटं पॅन कार्ड आणि रोख रक्कम या इसमाकडून जप्त करण्यात आलेली आहे.

जवळपास सात प्रकरणांमध्ये पोलीस या मनू त्यागीचा शोध घेत होते. त्याच्यावर खुनाचा प्रयत्न केल्याचा गुन्हाही यापूर्वी दाखल झालेला आहे. तर फसवणुकीची 5 प्रकरणंही आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गाड्यांची ऑनलाईन विक्री करून मग त्या चोरून पुन्हा विकणाऱ्या एका व्यक्तीला नोयडा पोलिसांनी अटक केलीय. या माणसाने OLX वर 14 वेळा आतापर्यंत गाड्या विकल्या आहेत.


सामग्री: मनोज अहिरवाल आणि त्यांची आई कालीबाई यांना घरी जाण्याची ओढ आहे.

बांद्रा स्टेशनवरून रेल्वेगाड्या सुरू होणार अशी अफवा पसरली. आणि सोशल डिस्टन्सिंगचे नियम धाब्यावर बसवत त्यांनी स्वतःसह इतरांचाही जीव धोक्यात घातला.

या मजुरांना आपल्या घरी जायचं होतं. गावी जाण्यासाठी सरकारने वाहतुकीची सोय करावी अशी मागणी जमलेले मजूर करत होते. तर पोलीस त्यांना पांगवण्याचे सर्वतोपरी प्रयत्न करत होते.

मुंबईतल्या या घटनेआधी काही दिवस गुजरातच्या सूरत शहरात हजारो टेक्सटाईल कामगारांनी रस्त्यावर उतरत निदर्शनं केली.

त्याच दरम्यान राजधानी दिल्लीमध्ये हजारो स्थलांतरित लोक यमुना नदीजवळच्या फ्लायओव्हरखाली आसरा शोधत होते. या ठिकाणी नदीचं ओबडधोबड पात्र आहे. आणि शहरातले नाले इथेच नदीला जाऊन मिळतात.

गरीबीने गांजलेल्या काही पुरुषांनी सांगितलं की, गेले तीन दिवस ते उपाशी आहेत. त्यांची तात्पुरती राहण्याची सोय जिथे झाली होती त्या जागेला आग लागली. आता आपलं बस्तान त्यांनी दुसऱ्या एका निवाऱ्यात हलवलंय.

या घटनांमुळे भारतातल्या खेड्यापाड्यातून शहराकडे पोटापाण्यासाठी स्थलांतर करणाऱ्या लाखो गरीबांकडे सगळ्यांचं लक्ष वेधलं गेलं. लॉकडाऊनने या मजुरांची एका दिवसात 'ना काम ना दाम' अशी अवस्था करून घरापासून दूर उघड्यावर टाकलं.

भारतात स्थलांतरित कामगारांचा प्रश्न असा पहिल्यांदाच समोर आला नाहीये. पण यावेळी देशभरातल्या ४ कोटी स्थलांतरित कामगारांना मदत करणं अशक्य होऊन बसलं.

अनेकजण घरकाम, बांधकाम, ड्रायव्हर, माळी, रोजंदारी आणि छोट्या-मोठ्या वस्तूंच्या विक्रीसाठी  गावातून शहराकडे स्थलांतर करतात.

स्थलातंरित कामगारांसंबंधी नियोजनाचा अभाव आणि कोरोना संकटावेळी त्यांच्यासारख्या गरिबांचे झालेले हाल ही भारतासाठी शरमेची बाब आहे, असं टिकाकारांचं म्हणणं आहे.

शेल्टरमध्ये, फुटपाथवर झोपणारे, फ्लायओव्हरखाली राहणारे हे कामगार आता अस्वस्थ झाले आहेत. लवकर निर्बंध उठवले जावेत याची ते वाट पाहतायत.

काही दिवसांपूर्वी मी पूर्व दिल्लीतल्या एका शेल्टर होमला भेट दिली. एका शाळेच्या इमारतीत दिल्ली सरकारने हे शेल्टर सुरू केलंय.

सध्या ३८० स्थलांतरित कामगारांना इथे आसरा मिळालाय. इथे काही जणांशी मी बोलले तेव्हा प्रत्येकाचा एकच प्रश्न होता- 'मी घरी कधी जाऊ शकेन?'

"पोलिसांनी आम्हाला सांगितलं की तुम्हाला घरी जायला मदत करू. पण ते आम्हाला इथे घेऊन आले. आमची निराशा केली," मनोज सांगत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाला रोखण्यासाठी देशभरात लॉकडाऊनचा कालावधी वाढवला आणि त्यानंतर हजारो स्थलांतरित मजूर घरी जाण्याच्या अपेक्षेने मुंबईच्या बांद्रा रेल्वे स्टेशनबाहेर जमा झाले.


सामग्री: मनोहर पर्रिकर

मनोहर पर्रिकर यांच्या निधनानं गोव्याच्या राजकीय आणि सामाजिक परिघावर मोठा परिणाम होणार आहे. IITमधून उत्तीर्ण झालेले ते देशातील पहिले मुख्यमंत्री होते. प्रशासन आणि सुसंवाद यासाठी त्यांनी दिलेलं योगदान कधी विसरता येणार नाही.

'सॉफ्ट हिंदुत्वा'चा पुरस्कर्ता अशी स्वत:ची प्रतिमा निर्माण करण्याला प्राधान्य देणारे भाजपचे कदाचित देशातील पहिले राजकारणी असतील. त्यांनी गोव्यात धर्मनिरपेक्ष आणि उदारमतवादी राजकारणाला पसंती दिली. पर्रिकरांना उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यात राजकारण करायचं असतं तर ते असेच उदारमतवादी राजकारणी राहिले असते का? असा प्रश्न मनात आल्यावाचून राहत नाही.

सत्ता सगळ्यांमध्ये बदल घडवून आणते. त्यांच्या पक्षाचा पाठिंबा असलेलं सरकार जेव्हा उलथवण्याची वेळ आली तेव्हा त्यांच्यासाठी  सत्तेचा मार्ग पुन्हा मोकळा झाला. यावेळी त्यांनी स्वत:ला एक प्रामाणिक आणि धार्मिक नेता म्हणून स्वत:ला सादर केलं.

अस्थिरता आणि भ्रष्टाचाराच्या गर्तेत गेलेल्या राज्याला पूर्वपदावर आणण्याचं उद्दिष्ट त्यांच्या डोळ्यासमोर होतं. लोकांनी पक्षावरील विश्वास गमावला तेव्हा पर्रिकरांनी  प्रामाणिकपणाने जनतेत जीव ओतण्याचं काम केलं. मध्यवर्गीय आणि संरक्षित मतदारांची त्यांनी मनं जिंकली. पर्रिकर या वर्गाचे हिरो झाले होते.

त्यांच्या स्वत:च्या पक्षात त्यांना आव्हान देणारं कुणी नव्हतं ही त्यांच्याविषयीची आणखी एक महत्त्वाची बाब होती. गोवा विधानसभेत भाजपच्या तिकिटावर निवडून गेलेल्या पहिल्या 4 आमदारांपैकी ते एक होते. त्यांचं साहसी व्यक्तिमत्व आणि IITचा अनुभव यामुळे त्यांची देशात एक वेगळीच छाप पडली.

भाजपमधील कट्टर आवाजांना त्यांनी गोव्यापासून दूर ठेवणं पसंत केलं. त्यांनी स्वत:ची प्रतिमा अति-उजव्या विचारसरणीचा व्यक्ती अशी होऊ दिली नाही. "हे गोव्यातील भाजप आहे आणि इथे गोष्टी वेगळ्या पद्धतीनं होतात," असं ते नेहमी म्हणायचे.

पर्रिकर यांनीच मोदींचं नाव पंतप्रधानपदासाठी सुचवलं

असं असलं तरी, 2014च्या लोकसभा निवडणुकीत पंतप्रधान पदाचे भाजपचे उमेदवार म्हणून त्यांनी नरेंद्र मोदींच्या नावाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. गोव्यातल्या एका बैठकीत ते म्हणाले होते, "पंतप्रधानपदासाठी नरेंद्र मोदी हे भाजपसाठी सर्वांत चांगला पर्याय आहे." दुसऱ्या दिवशी मी त्यांना भेटलो, तेव्हा ते म्हणाले, "कसंय ना काही गोष्टी बोलाव्या लागतात आणि त्याचं  टायमिंग उत्तम असावं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर यांचं गेल्या वर्षी निधन झालं. पर्रिकर यांच्या निधनानंतर त्यांच्या सहृदयानं जागवलेल्या या आठवणी.


सामग्री: मन्नारमधल्या एका बस स्थानकाजवळ एका इमारतीसाठी काही कामगार खोदकाम करत असताना 90 सांगाडे आढळून आले. यानंतर स्थानिक न्यायालयानं या जागेचं पूर्ण उत्खनन करण्याचे आदेश दिले आहेत.

2009 मध्ये श्रीलंकेतलं गृहयुद्ध संपल्यापासून उत्तर श्रीलंकेत सापडलेलं हे दुसरं मोठं कब्रस्तान आहे. श्रीलंकेत 26 वर्षं सैन्य आणि तामिळ फुटीरतावाद्यांमध्ये गृहयुद्ध चाललं. या युद्धात तब्बल एक लाख लोकांचा मृत्यू झाला तर अनेक जण बेपत्ता झाले.

लहान मुलांचेही सांगाडे

कोलंबो जवळच्या केलानिया विद्यापीठातील फोरेंसिक आर्केओलॉजिस्ट प्रा. राज सोमदेवा या उत्खनन कार्यात आपल्या सहकाऱ्यांसह संशोधन करत आहेत. त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "हा संपूर्ण परिसर दोन भागात विभागता येतील. यातल्या एका भागात दफनभूमी आढळली आहे. तर दुसऱ्या भागात मानवी सांगाड्याचे अवशेष विखुरलेल्या स्थितीत आढळले आहेत."

अजून खूप मोठ्या जागेत उत्खनन करणं बाकी असून यापेक्षा जास्त मानवी सांगाड्यांचे अवशेष सापडण्याची शक्यता असल्याचं त्यांनी सांगितलं. या अवशेषांमध्ये सहा लहान मुलांचे सांगाडेही होते.

या लोकांना नेमकं कुणी मारलं? एवढ्या मोठ्या संख्येनं मरण पावलेले नेमके कोण लोक आहेत? तसंच या लोकांना कधी मारण्यात आलं? हे अजून तरी अस्पष्ट आहे.

स्थानिक पोलिसांनी या जागेला संरक्षण पुरवलं आहे, जेणेकरून इथे कुणालाच छेडछाड किंवा हस्तक्षेप करता येणार नाही आणि तज्ज्ञांना सांगाड्यांची हाडं, समोर दिसणाऱ्या कवट्या मातीतून अलगद वेगळ्या काढता येतील. छोटे ब्रश आणि अवजारांच्या सहाय्यानं या सांगाड्यांना बारकाईनं वेगळं काढण्याची प्रक्रिया सध्या वेगानं सुरू आहे.

या सांगाड्यांसोबत कपडे आणि इतर कोणतेही पुरावे आढळलेले नाहीत. त्यामुळे मृतांची ओळख पटवणं अवघड झालं आहे.

मन्नार शहरात वांशिक अल्पसंख्याक गटात तामिळभाषिकांची संख्या सर्वाधिक आहे. गृहयुद्धाच्या काळात मन्नार शहर लष्कराच्या अधिपत्याखाली होतं. प्रभाकरन यांच्या Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) चं या भागात आणि भोवतालच्या जिल्ह्यांत वर्चस्व होतं. अत्यंत क्रूरपणे लढल्यानंतर लष्करानं 10 वर्षांपूर्वी हा संपूर्ण जिल्हा ताब्यात घेतला होता.

तज्ज्ञांपुढे प्रश्नचिन्ह

या दफनभूमीत ज्या पद्धतीनं मृतदेह ठेवण्यात आले आहेत, त्या रचनेवरून उत्खनन करणाऱ्या तज्ज्ञांपुढेही प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं आहे. सोमदेवा याबद्दल सांगतात, "आम्ही या मृतदेहांच्या रचनेमुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर श्रीलंकेतल्या मन्नारमध्ये मोठ्या संख्येनं मानवी सांगाड्यांचे अवशेष आढळून आले आहेत. कोणे एकेकाळी युद्ध झालेल्या या भागात आढळलेल्या या अवशेषांचं तज्ज्ञांकडून परीक्षण सध्या सुरू आहे.


सामग्री: ममता बनर्जी आणि शुभेन्दु अधिकारी

नंदिग्राम - नावात ग्राम असलं तरी नंदिग्राम काही गाव नाही.

ज्या नंदिग्रामचं नाव सध्या चर्चेत आहे तो एक विधानसभा मतदारसंघ आहे आणि यात 138 गावं येतात.

पश्चिम बंगालमधल्या पूर्व मिदनापूर जिल्ह्यातील नंदिग्राम राजधानी कोलकात्यापासून 160 किमी अंतरावर आहे.

14 मार्च 2008 ला नंदीग्राममध्ये झालेली एक शोकसभा

इथे नंदिग्राम नावाचं एक छोटं शहर किंवा वस्तीही आहे. मात्र, तिथे जेमतेम 5-6 हजार लोकवस्ती आहे. दुसरीकडे नंदिग्राम विधानसभा मतदारसंघाची लोकसंख्या 2011च्या जनगणनेनुसार सव्वा तीन लाखांहून जास्त आहे.

याचाच अर्थ नंदिग्राम हा छोटी-छोटी गावं आणि शेतकरी असलेला भाग आहे. 13 वर्षांपूर्वी इथल्या शेतकऱ्यांनी आपल्या जमिनी वाचवण्यासाठी जो संघर्ष केला त्याला आंदोलनाचं रुप देत 2011 सालच्या विधानसभा निवडणुकीत ममता बॅनर्जी डाव्यांचा 34 वर्षांपासूनचा अभेद्य किल्ला भेदत विजयी झाल्या.

नंदिग्राम पुन्हा एकदा चर्चेत आहे. नव्हे सर्वात जास्त चर्चेत आहे. 2021 साली एकूण सहा राज्यांमध्ये निवडणुका होत आहेत. यापैकी सर्वाधिक चर्चा पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीची आहे आणि पश्चिम बंगालमधल्या 294 जागांपैकी सर्वाधिक चर्चा होतेय ती नंदिग्राम विधानसभा मतदारसंघाची.

सुभेंदू अधिकारी नंदिग्राममधून तृणमूल काँग्रेसचे आमदार होते. मात्र, ऐन निवडणुकीच्या तोंडावर बंडखोरी करत त्यांनी भाजपकडून तिकीट मिळवलं. हा ममतांसाठी मोठा धक्का होता. संतापलेल्या ममतांनी याच नंदिग्राममधून निवडणूक लढवण्याचा निर्धार व्यक्त केला.

तिकडे सुभेंदू अधिकारी यांनीही मुख्यमंत्र्यांचा 50 हजार मतांनी पराभव केला नाही तर राजकारण सोडेन, अशी घोषणा केली.

2007 में नंदीग्राममध्ये ठिकठिकाणी रस्ते तोडण्यात आले होते.

त्यामुळे येत्या 1 एप्रिल रोजी नंदिग्रामच्या मतदारांना ठरवायचं आहे की ते दीदीची साथ देणार की दादाची.

नंदिग्राममध्ये काय घडलं होतं?

नंदिग्राममध्ये काय घडलं होतं, हे थोडक्यात असं सांगता येईल की तत्कालीन राज्य सरकारने एका खाजगी कंपनीच्या कारखान्यासाठी इथे भूसंपादन सुरू केलं. त्याला शेतकऱ्यांनी तीव्र विरोध केला. त्यामुळे हिंसाचार भडकला आणि डाव्यांच्या सरकारची अधोगती सुरू झाली.

2007 साली ज्यावेळी नंदिग्राममध्ये हिंसाचार झाला त्यावेळी पश्चिम बंगालमध्ये डाव्या आघाडीचं सरकार होतं. 1977 सालापासून मुख्यमंत्री असणारे ज्योती बसू यांनी वयाच्या 86 व्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पश्चिम बंगालमधील नंदिग्राम सध्या बरंच चर्चेत आहे. 10 मार्च रोजी नंदिग्राममधून उमेदवारी अर्ज भरायला गेलेल्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्यावर हल्ला झाल्याने राजकीय तापमान वाढलं आहे. ममतांना 50 हजार मतांनी पराभूत करण्याचं आव्हान दिलेले ममतांचे जुने सहकारी शुभेंदू अधिकारी यांनीही दोन दिवसांनंतर भाजपकडून उमेदवारी अर्ज दाखल केला. मात्र, एकीकडे राजकीय वातावरण तापलेलं असताना नंदिग्राममधली परिस्थिती कशी आहे? त्याचा हा ग्राउंड रिपोर्ट...


सामग्री: ममता बॅनर्जी

1. मोदी सरकारने पाकिस्तानातल्या कारवाईचे पुरावे द्यावे - ममता बॅनर्जी

भारताने पाकिस्तानच्या बालाकोटमध्ये केलेल्या हवाई हल्ल्याचे काही तर पुरावे मोदी सरकारने द्यावे, अशी मागणी बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी केली आहे.

दैनिक जागरणने दिलेल्या बातमीनुसार, दिल्लीत भाजप-विरोधी पक्षांची एक बैठक आटोपून कोलकात्याला परतल्यानंतर तृणमूल काँग्रेसच्या प्रमुखांनी माध्यमांच्या प्रतिनिधींशी संवाद साधला. तेव्हा त्या म्हणाल्या, "पंतप्रधान मोदींनी हल्ला केल्यानंतर विरोधी नेत्यांची एक साधी बैठकही बोलावली नाही. त्यातच अनेक आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये अशा बातम्या येत आहेत की भारताने केलेल्या हल्ल्यात एकही जण मारला गेला नाही, तर काही वृत्तांनुसार एकाचा जीव गेला आहे."

"मग अशात मोदी सरकारने पूर्ण माहिती द्यावी. नाहीतर असं वाटतंय की मोदी जवानांच्या रक्ताचं राजकारण करत आहेत. कुणी जवानांबरोबर असं कसं करू शकतं?" असा प्रश्नही त्यांनी उपस्थित केला आहे.

2. आंतरराष्ट्रीय सीमेजवळ राहणाऱ्या नागरिकांना आरक्षण

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने गुरुवारी जम्मू काश्मीर राज्याबाबत दोन महत्त्वाचे निर्णय घेतल्याचं वृत्त सामनाने प्रसिद्ध केले आहे.

जम्मू-काश्मीर आरक्षण कायदा 2014मध्ये बदल करण्यासाठी आता अध्यादेश काढण्यात येत आहे. या राज्यात आंतरराष्ट्रीय सीमेजवळ राहाणाऱ्या नागरिकांना आरक्षण देण्यात येणार आहे. यापूर्वी फक्त नियंत्रण रेषेजवळ राहाणाऱ्या लोकांना आरक्षण देण्यात आले होते.

तसंच राज्यातील गरीब सवर्णांनाही आरक्षण देण्यात येणार आहे.

केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी हे निर्णय जाहीर केले.

शिवाय, केंद्रीय मंत्रिमंडळाने राजकोट येथे विमानतळाला मंजुरी दिली आहे. त्याच प्रमाणे कानपूर आणि आग्रा शहरांसाठी मेट्रो रेल्वेच्या योजनेला मंजुरी मिळाली आहे.

3. नारायण राणेंच्या पक्षाला 'बादली' चिन्ह

येत्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांसाठी नारायण राणे यांच्या महाराष्ट्र स्वाभिमान पक्षाला 'बादली' हे निवडणूक चिन्ह मिळाले आहे. हे चिन्ह मिळाल्यावर संपूर्ण राज्यभरात सर्व शक्तीनिशी निवडणुका लढवू, असे राणे यांनी सांगितलं आहे.

आज (शुक्रवारी) मुंबईतील रंगशारदा सभागृहात राणे यांनी कोकणवासीयांचा मेळावा आयोजित केला असून आगामी काळातील राजकीय वाटचालीवर ते सविस्तर भाष्य करणार आहेत.

भाजपा आणि शिवसेना यांची युती झाल्यावर नारायण राणे कोणती भूमिका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 महत्त्वाच्या बातम्या अशा:


सामग्री: ममता बॅनर्जी

तसं तर ममता यांचं राजकीय जीवन आव्हानं आणि संघर्षमय राहिलं आहे.

पश्चिम बंगालच्या आगामी निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाने उभं केलेलं आव्हान, पक्षांतर्गत बंडखोरी लक्षात घेता ममता यांच्यासाठी ही निवडणूक कसोटीसमान असेल अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगू लागली आहे.

आतापर्यंत सरकार आणि पक्षात ज्या नेत्याचा आवाज बुलंद समजला जात असे. त्या नेत्याविरुद्ध पक्षातच नाराजी असेल तर अशा चर्चा होणं साहजिक आहे.

काँग्रेसमधून बाहेर पडलेल्या ममता यांनी डाव्या पक्षांना टक्कर देत सत्ता मिळवली. यंदाच्या निवडणुकीतल्या आव्हानाने घाबरुन पिछाडीवर जाण्याऐवजी ममता यांनी भाजपचा सामना करण्यासाठी डावपेच आखले आहेत.

2006 विधानसभा निवडणुकांपासून म्हणजे जवळपास गेली पंधरा वर्ष तृणमूल काँग्रेस आणि ममता बॅनर्जी हे जणू समानार्थी शब्द झाले आहेत.

प्रशांत किशोर यांची उपस्थिती

ममता यांच्या निर्णयावर प्रश्न उपस्थित करू शकतील एवढी हिंमत पक्षातल्या नेत्यांमध्ये नव्हती. मात्र गेल्या तीन ते चार वर्षात ममता यांची पक्षावरची पकड कमी होऊ लागल्याचं जाणवतं आहे.

दहा वर्ष सत्तेत राहिल्यानंतर नेत्यांमध्ये असंतोषाची भावना तयार होत आहे. काही नाराज आहेत.

प्रशांत किशोर

भाजपने लोकसभा निवडणुकांपासूनच पश्चिम बंगालबाबत आक्रमक पवित्रा स्वीकारला आहे. भाजपने तृणमूलच्या नेत्यांना आपल्याकडे खेचण्याचा चंग बांधला आहे. ममता यांच्यासाठी हे गंभीर आव्हान ठरू शकतं.

लोकसभा निवडणुकांनंतर ममता यांनी निवडणूक तज्ज्ञ प्रशांत किशोर यांना पाचारण केलं होतं. मात्र ही खेळीही ठसा उमटवताना दिसत नाही.

पक्षातल्या खदखदीचं कारण शोधायला आलेले प्रशांत आता स्वत:च नेत्यांच्या असंतोषाचं कारण ठरू लागले आहेत. अनेक नेत्यांनी तृणमूल सोडण्यामागे प्रशांत किशोरच असल्याचं स्पष्ट होऊ लागलं आहे. मात्र तरीही ममता यांचा किशोर यांच्यावरील विश्वास कायम आहे.

प्रतिमा संवर्धनासाठी प्रयत्न

प्रशांत यांनी ममता आणि त्यांच्या सरकारची प्रतिमा चमकदार करण्यासाठी अनेक योजना आखल्या, राबवल्या. दोन वर्षांपूर्वी 'दीदी के बोलो' नावाचं अभियान सुरू करण्यात आलं. यामध्ये नागरिक ममता यांना थेट फोन करून आपली समस्या मांडू शकतो.

सरकारी योजनांमध्ये आपला हिस्सा खाणाऱ्या नेत्यांवर कारवाई करण्यात आली.

पश्चिम बंगालमध्ये निवडणुका होत आहेत.

काही नेते पक्षाची आणि सरकारची प्रतिमा मलिन करण्याचा प्रयत्न करत आहेत हा संदेश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'बंगालची वाघीण' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तृणमूल काँग्रेसच्या अध्यक्ष आणि मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी राजकीय कारकीर्दीतल्या सगळ्यात कठीण कालखंडातून जात आहेत का?


सामग्री: ममता बॅनर्जी

पीएम मोदी यांच्या भाषणाआधी ममता बॅनर्जी यांना मंचावर बोलावण्यात आलं तेव्हा उपस्थितांमधून जय श्रीरामच्या घोषणा देण्यात आले. घोषणा देणाऱ्यांना थांबवून आता मुख्यमंत्र्यांना बोलू द्या असं आवाहन करण्यात आलं तेव्हा ममता बॅनर्जी यांचे

"ना बोलबे ना...आमी बोलबे ना..." हे शब्द कानावर आले.

त्यानंतर त्यांनी मंचावर येत सरकारी कार्यक्रमाची एक विशिष्ट मर्यादा असली पाहिजे. हा सरकारी कार्यक्रम आहे. हा एखाद्या राजकीय पक्षाचा कार्यक्रम नाही. हा कार्यक्रम कोलकात्यात घेतल्याबद्दल मी पंतप्रधान आणि सांस्कृतिक मंत्र्याचीं आभारी आहे. मात्र आमंत्रण देऊन असे अपमानित करणं आपल्याला शोभत नाही. मी याच्याविरुद्ध आणखी काही बोलू इच्छित नाही असं मी तुम्हा लोकांना सांगते. जय हिंद. जय बांगला असं म्हणून त्या जागेवर जाऊन बसल्या.

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी भारतात चार राजधान्यांची आवश्यकता व्यक्त केली असून, त्यात पश्चिम बंगालची राजधानी कोलकात्यालाही स्थान देण्याची मागणी केलीय.

ममता बॅनर्जी म्हणाल्या, "मला वाटतं की, भारताला चार राजधान्या हव्यात. इंग्रजांनी कोलकात्यातून संपूर्ण देशावर सत्ता गाजवली. देशात केवळ एकच राजधानी का असावी?"

सुभाषचंद्र बोस यांचा आज जन्मदिन आहे. हे निमित्त साधत तृणमूल काँग्रेस आणि भाजप अशा दोन्ही पक्षांनी पश्चिम बंगालमध्ये विविध कार्यक्रमांचं आयोजन केलं आहे. या सर्व कार्यक्रमांना काही दिवसांवर येऊन ठेपलेल्या विधानसभा निवडणुकीची पार्श्वभूमीही आहे.

अशाच एका कार्यक्रमात ममता बॅनर्जी यांनी देशाला चार राजधान्यांची गरज व्यक्त केली.

यावेळी ममता बॅनर्जी म्हणाल्या, "नेताजींनी जेव्हा आझाद हिंद सेनेची स्थापना केली, तेव्हा गुजरात, बंगाल, तामिळनाडू अशा सर्व ठिकाणच्या लोकांना त्यात स्थान दिलं. 'तोडा आणि राज्य करा' या ब्रिटिशांच्या नियमाविरोधात ते उभे राहिले."

"आजचा दिवस 'देशनायक' दिवस आहे. रवींद्रनाथ टागोरांनी नेताजींना 'देशनायक' म्हटलं होतं," असंही त्या म्हणाल्या.

यावेळी ममता बॅनर्जी यांनी आझाद हिंद सेनेचा पुतळा उभारण्याची घोषणा केली.

ममता बॅनर्जी या सुभाषचंद्र बोस यांच्या 125 व्या जन्मदिनाचे औचित्य साधत कोलकात्यातील श्याम बाजार ते रेड रोड या मार्गावर पायी चालल्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या 125 व्या जयंती कार्यक्रमातच पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांना संताप अनावर झाला. या कार्यक्रमात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह पश्चिम बंगालचे राज्यपाल जगदीप धनखड उपस्थित होते.