सामग्री: झाडाची फांदी तोडली तर शाप लागेल, अशी इथल्या लोकांची मान्यता आहे.

रिपोर्टर - दलजित अमी

कॅमेरामन - मंगलजीत सिंग

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंजाबमधील हे वडाचं झाड 300 वर्षं जुनं आहे. हे झाड साडेतीन एकरावर पसरलं आहे. त्याच्या विस्तारामागे एक कहाणी आहे.


सामग्री: झाम्बेझी नदी त्याच्यापासून फारशी दूर नव्हती. चाझ पॉवेलला खालच्या बाजूला अगदी काही शे मीटरांवर दरीमध्ये खडकांवर उसळणारं नदीचं पाणी दिसत होतं.  इतक्या जवळ पाणी असूनही त्याला तिथे पोचता येत नव्हतं.

"मला किती तहान लागलेली ते शब्दांत सांगताही येणार नाही," पॉवेल म्हणतात. दरीच्या वरच्या बाजूला एका कड्याच्या टोकावर ते अस्वस्थ होत बसले होते, त्यांच्याकडचं पाणी संपलेलं आणि खाली नदीपर्यंत जाण्यासाठी काहीच वाट नव्हती. प्यायला काहीतरी कसं मिळवायचं, या विचाराने त्यांच्या जीवाची काहिली झाली होती आणि ते भयग्रस्त झाले होते, असं ते सांगतात.

"तोवर मला अगदीच आजारी असल्यासारखं वाटायला लागलं," ते म्हणतात, "मला एकदम गरम वाटत होतं, आणि माझ्या शरीराचं तापमान तुमचा विश्वास बसणार नाही इतकं वाढलं."

युनायटेड किंगडममधील श्रॉपशायर इथे निसर्गमोहिमांचे मार्गदर्शक म्हणून कार्यरत आहेत. आपल्यापैकी बहुतांश लोक जी वस्तू गृहित धरून चालत असतात तिच्याविना आपण कुठे अडकून पडलो तर काय होईल, याचा अनुभव पॉवेल यांना सहन करावा लागला.

बहुतांश विकसित देशांमध्ये स्वच्छ पाणी मिळवण्यासाठी केवळ नळाची तोटी फिरवावी लागते. या भागांमधील लोक दररोज दात घासताना, शॉवरखाली आंघोळ करताना, टॉयलेटमध्ये फ्लश सोडताना विचारही न करता कित्येक लीटर पाणी गटारांमध्ये ओतत असतात. पण जगभरातील सुमारे 1.1 अब्ज लोकांना सुरक्षित पिण्याचं पाणीही उपलब्ध होत नाही, आणि एकूण 2.7 अब्ज लोकांना वर्षाकाठी किमान एक महिना पाणी मिळणं अवघड जातं.

पाणी हा पृथ्वीवरील जीवनासाठी एक मूलभूत महत्त्वाचा घटक आहे आणि आपली शरीरंही मुख्यत्वे त्यानेच बनलेली असतात. आपल्याला पाण्याविना जगायची सक्ती होते, तेव्हा परिस्थिती अत्यंत वेगाने बिघडत जाते.

झाम्बेझी नदीच्या काठाने एकट्याने मोहिमेवर गेलेलं असताना पॉवेल यांनी हा अनुभव घेतला. या नदीचा उगम झाम्बियामध्ये होतो, तिथून त्यांनी चालायला सुरुवात केली. पूर्व अंगोल्यामधून जाऊन नामिबिया व बोट्सवानाच्या सीमांवरून जात ते झाम्बिया व झिम्बाब्वेच्या सीमेवर व्हिक्टोरिया धबधब्यांनंतरच्या दरीपाशी पोचले. इथला भूभाग पार करणं खूप जास्त अवघड होतं.

"इथल्या दऱ्या खूप खोल आहेत, सुमारे 150 मैलांपर्यंत कड्यांमधून जावं लागतं," असं पॉवेल सांगतात. ऑगस्ट 2016 मधील ही गोष्ट आहे, तो वर्षातील सर्वांत उष्ण काळ होता, दिवसाच्या वेळात तापमान 50 अंशांपर्यंत जात होतं. त्या वेळी पॉवेल 38 वर्षांचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज (22 मार्च) जागतिक जल दिन आहे. पाणी हा पृथ्वीवरील एक महत्त्वाचा घटक आहे, पण हे मूल्यवान द्रव्य अचानक मिळेनासं झालं तर आपलं काय होईल?


सामग्री: झाम्बेझी नदी त्याच्यापासून फारशी दूर नव्हती. चाझ पॉवेलला खालच्या बाजूला अगदी काही शे मीटरांवर दरीमध्ये खडकांवर उसळणारं नदीचं पाणी दिसत होतं. अगदी तहान चाळवेल इतक्या जवळ पाणी असूनही त्याला तिथे पोहोचता येत नव्हतं.

"मला किती तहान लागलेली ते शब्दांत सांगताही येणार नाही," पॉवेल म्हणतात. दरीच्या वरच्या बाजूला एका कड्याच्या टोकावर ते अस्वस्थ होत बसले होते, त्यांच्याकडचं पाणी संपलेलं आणि खाली नदीपर्यंत जाण्यासाठी काहीच वाट नव्हती. प्यायला काहीतरी कसं मिळवायचं, या विचाराने त्यांच्या जीवाची काहिली झाली होती आणि ते भयग्रस्त झाले होते, असं ते सांगतात.

"तोवर मला अगदीच आजारी असल्यासारखं वाटायला लागलं," ते म्हणतात, "मला एकदम गरम वाटत होतं आणि माझ्या शरीराचं तापमान अविश्वसनीय वाटेल इतकं वाढलं."

युनायटेड किंगडममधील श्रॉपशायर इथे निसर्गमोहिमांचे मार्गदर्शक म्हणून ते कार्यरत आहेत. आपल्यापैकी बहुतांश लोक जी वस्तू गृहित धरून चालत असतात तिच्याविना आपण कुठे अडकून पडलो तर काय होईल, याचा अनुभव पॉवेल यांना सहन करावा लागला.

बहुतांश विकसित देशांमध्ये स्वच्छ पाणी मिळवण्यासाठी केवळ नळाची तोटी फिरवावी लागते. या भागांमधील लोक दररोज दात घासताना, शॉवरखाली आंघोळ करताना, टॉयलेटमध्ये फ्लश सोडताना विचारही न करता कित्येक लीटर पाणी गटारांमध्ये ओतत असतात. पण जगभरातील सुमारे १.१ अब्ज लोकांना सुरक्षित पिण्याचं पाणीही उपलब्ध होत नाही, आणि एकूण 2.7 अब्ज लोकांना वर्षाकाठी किमान एक महिना पाणी मिळणं अवघड जातं.

पाणी हा पृथ्वीवरील जीवनासाठी एक मूलभूत महत्त्वाचा घटक आहे आणि आपली शरीरंही मुख्यत्वे त्यानेच बनलेली असतात. आपल्याला पाण्याविना जगायची सक्ती होते, तेव्हा परिस्थिती अत्यंत वेगाने बिघडत जाते.

झाम्बेझी नदीच्या काठाने एकट्याने मोहिमेवर गेलेलं असताना पॉवेल यांनी हा अनुभव घेतला. या नदीचा उगम झाम्बियामध्ये होतो, तिथून त्यांनी चालायला सुरुवात केली. पूर्व अंगोल्यामधून जाऊन नामिबिया आणि बोट्सवानाच्या सीमांवरून जात ते झाम्बिया आणि झिम्बाब्वेच्या सीमेवर व्हिक्टोरिया धबधब्यांनंतरच्या दरीपाशी पोहोचले होते. इथला भूभाग पार करणं खूप जास्त अवघड होतं.

"इथल्या दऱ्या खूप खोल आहेत, सुमारे 150 मैलांपर्यंत कड्यांमधून जावं लागतं," असं पॉवेल सांगतात. ऑगस्ट 2016 मधील ही गोष्ट आहे, तो वर्षातील सर्वांत उष्ण काळ होता, दिवसाच्या वेळात तापमान 50 अंशांपर्यंत जात होतं. त्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाणी हा पृथ्वीवरील एक महत्त्वाचा घटक आहे, पण हे मूल्यवान द्रव्य अचानक मिळेनासं झालं तर आपलं काय होईल?


सामग्री: झारखंड पोलिसांचं असं म्हणणं आहे की, तबरेज यांना मारहाण करण्यात आली, यामध्ये ते जखमी झाले आणि नंतर कार्डिऍक अरेस्ट (हृदयक्रिया थांबल्याने) मुळे त्यांचा मृत्यू झाला.

म्हणून या प्रकरणातल्या आरोपींच्या विरुद्ध पोलिसांनी भारतीय दंड संहितेच्या (इंडियन पीनल कोड) कलम 302 ऐवजी कलम 304चा गुन्हा दाखल केला आहे.

पोलिसांच्या या तर्काशी सहमत व्हायचं की नाही हे आता कोर्ट ठरवेल.

या प्रकरणाची सुनावणी करणाऱ्या कोर्टाने या चार्जशीटची दखल अजून घेतलेली नाही.

सरायकेला खरसांवाचे पोलिस अधीक्षक कार्तिक एस. यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं, "तबरेज अन्सारी प्रकरणामध्ये भारतीय दंड संहितेच्या कलम 302 (खुनाचा आरोप)चा आरोप लावणं योग्य होणार नाही, असा निष्कर्ष आम्ही शवविच्छेदन अहवाल, व्हिसेरा रिपोर्ट आणि डॉक्टर्सच्या प्राथमिक तपासणीनंतर काढलाय. आम्हाला याचे पुरावे मिळाले नाहीत. म्हणून कलम 302च्या ऐवजी आम्ही कलम 304नुसार सुनावणी करण्यात यावी अशी मागणी आम्ही केली आहे."

कार्तिक एस. पुढे म्हणाले, "या प्रकरणातल्या 11 आरोपींची तपासणी पूर्ण झालीय. त्याच्या विरुद्ध कलम 304 आणि इतर कलमांखाली चार्जशीट दाखल करण्यात आली आहे. यामध्ये जन्मठेपेची शक्यता आहे. केस दाखल करताना आम्ही खुनाच्या गुन्ह्याची तक्रार दाखल करून घेतली होती. यातल्या दोन आरोपींना नंतर अटक करण्यात आली. त्यांच्याविषयी तपास सुरू आहे. एक-दोन आठवड्यांमध्ये हा तपासही पूर्ण होईल. जर या आरोपींच्या विरोधात पुरावे मिळाले तर त्यांच्यावर खुनाचा गुन्हाही दाखल करण्यात येईल. घटनेच्या वेळी तिथे कोण कोण हजर होतं हे जाणून घेण्यासाठी पोलीस फॉरेन्सिक तपास अहवालही पाहतील."

सीबीआय तपासाची मागणी

पोलिसांचं हे म्हणणं तबरजे अन्सारींची पत्नी शाईस्ता परवीन यांना पटत नाही.

पोलीस आपल्याला न्याय देऊ शकणार नाहीत असं अवघ्या विसाव्या वर्षी वैधव्य आलेल्या शाईस्तांचं म्हणणं आहे. म्हणून कलम 302 हटवण्यात आल्याची बातमी समजताच त्यांनी सरायकेला खरसांवाच्या उपायुक्तांना भेटून आपला निषेध व्यक्त केला. आजही त्यांना याबद्दल बोलणं कठीण जातं. त्या पुन्हा पुन्हा रडू लागतात.

शाईस्ता परवीन यांनी बीबीसीला सांगितलं, "त्यांना रात्रभर मारहाण होत होती. मारहाण झाली नसती, तर त्यांचा मृत्यू झाला असता का? लवकरच येईन असं सांगून ते आनंदात घराबाहेर पडले होते. पण पोलिसांनी त्यांना तुरुंगात टाकलं. धड उपचारही करण्यात आले नाही. उपचार झाले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झारखंडमधल्या बहुचर्चित तबरेज अन्सारी झुंडबळी प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या पोलिसांनी तबरेजची 'हत्या' झाली नसल्याचं म्हटलंय.


सामग्री: झारखंडच्या सिमडेगा जिल्ह्यात सीमा कुमारीचं एक छोटसं हॉटेल आहे. मात्र, गेल्या वर्षी याच महिन्यात त्या गोव्यात एका केअर होममध्ये नर्स म्हणून काम करत होत्या. कोरोना काळात त्यांनी फ्रंटलाईन आरोग्य कर्मचारी म्हणून त्यांनी सेवा बजावली.

देशात अचानक लागू करण्यात आलेल्या देशव्यापी लॉकडाऊनमुळे त्यांचं आयुष्यच बदललं.

आमच्याशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "पुन्हा असं जगण्यापेक्षा मरण बरं. मी जेव्हा-जेव्हा मागे वळून बघते माझ्या हृदयाचे ठोके वाढतात."

फ्रंटलाईन आरोग्य कर्मचारी म्हणून काम करत असताना सीमा यांना कुठलेही प्रोटेक्टिव्ह गेअर देण्यात आले नव्हते. पगार मिळालाच तर तोही निम्माच मिळेल, असं मालकानं बजावल्याचं त्या सांगतात. परिस्थिती बघून घाबरलेल्या सीमा यांनी ती नोकरीच सोडली.

त्या सांगतात, "जवळपास महिनाभर आम्ही खूप हलाखीचे दिवस काढले. आम्हाला कुठलीच मदत मिळाली नाही. पोलिसांनी पकडलं आणि ठाण्यात नेऊन डांबलं. आम्ही आवाज उठवला तेव्हा आमच्या नावांची नोंदणी झाली आणि श्रमिक स्पेशल गाड्यांमध्ये आम्हाला बसवण्यात आलं."

ट्रेन प्रवासाच्या आठवणी सांगताना सीमा म्हणतात, "सरकारची तयारी म्हणाल तर एक कर्मचारी त्यांनी दिला होता. तो सोशल डिस्टंसिंग पाळा म्हणत सतत आमच्यावर ओरडत होता. पण, तेच आम्हाला शेळ्या-मेंढ्यासारखे आत ढकलत होते. अशा परिस्थितीत आम्ही अंतर कसं पाळणार? परिस्थिती हाताळण्यासाठी प्रशासनाची पुरेशी तयारीच नव्हती."

पार्श्वभूमी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 24 मार्च 2020 रोजी देशव्यापी लॉकडाऊन घोषित केला. मात्र, त्याआधी देशातली किती राज्यं आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी लॉकडाऊन घोषित केला होता?

सरकारी माहितीनुसार तब्बल 30 राज्यं आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी. आपापल्या राज्यातल्या परिस्थितीनुसार राज्यांनी लॉकडाऊन लागू केला होता. 31 मार्च 2020 पर्यंत त्याची मुदत होती.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लॉकडाऊनची घोषणा केली तेव्हा

इथे प्रश्न असा उपस्थित होतो की वेगवेगळ्या राज्य सरकारांनी आपापल्या राज्यात आधीच लॉकडाऊन लागू केला होता तर देशव्यापी लॉकडाऊनची गरज होती का?

24 मार्च रोजी लावण्यात आलेल्या देशव्यापी लॉकडाऊनचं समर्थन करताना राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (NDMA) म्हटलं होतं, "देशभरात लागू करण्यात आलेल्या विविध उपाययोजनांच्या अंमलबजावणीत सातत्य असणं गरजेचं आहे."

स्वतः पंतप्रधान राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनामुळे भारतात लावण्यात आलेल्या लॉकडाऊनच्या घोषणेच्या वर्षपूर्ती निमित्ताने तेव्हा नेमकं काय घडलं होतं, याचा बीबीसीने घेतलेला एक्सक्लुझिव्ह आढावा :


सामग्री: झालं असं की जर्मनीतील बेंसहाईम या शहरात एका मॅनहोलच्या झाकणाला असलेल्या छिद्रातून एक मादी उंदीर बाहेर येण्यासाठी धडपडतं होती. ती गलेलठ्ठ असल्याने या छिद्रात ती अडकली होती. तिला ना तर बाहेर जाता येत होत ना आत.

एका लहान मुलीला मॅनहोलमध्ये अडकलेली ही उंदीर दिसली. तिने अग्निशमन दलाला याची माहिती कळवली.

एक उंदीर संकटात असल्याचा कॉल शहरातील अग्निशमन दलाला आल्यानंतर  तातडीने कारवाई करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. या मोहिमेला 'लहान प्राणी' असं सांकेतिक नाव देण्यात आलं.

या मोहिमेचं नेतृत्व मायकल सेहर यांच्याकडे होतं. सेहर यांना काहींनी विचारलं की उंदराला वाचवण्यासाठी इतके प्रयत्न का केले असं त्यांना विचारण्यात आलं. यावर ते म्हणाले, "ज्या प्राण्यांचा लोक तिरस्कार करतात, त्यांचाही आपण सन्मान केला पाहिजे."

सेहर आणि 9 जणांची टीम जागेवर पोहचली. पण या उंदराला सोडवणं काही शक्य होत नव्हतं. त्यांनी मॅनहोलचं झाकण काढून उभं केलं आणि मग तिला सोडवलं. त्यानंतर तिला परत त्याच गटारात सोडून देण्यात आलं.

या पूर्ण मोहिमेची शहरात मोठी चर्चा झाली नसती तरच नवल.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माणसांना आपत्तीतून आणि संकटातून वाचवण्यासाठी आपत्ती निवारण कक्ष, अग्निशमनदल आदी व्यवस्था कार्यरत असतात. यात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी अनेकदा प्राण्यांना वाचवल्याचेही आपण वाचतो. जर्मनीतील अशाच एका बचाव पथकाने चक्क एका उंदराला वाचवत आगळ्या माणुसकीचं दर्शन घडवलं आहे.


सामग्री: झालं असं की ट्रंप यांनी अती-उजवे समजल्या जाणाऱ्या 'ब्रिटन फर्स्ट' या संघटनेच्या उपनेत्या जेडा फ्रांसेन यांचे तीन व्हीडिओ ट्वीट रिट्वीट केले होते. त्यात एका मुस्लीम निर्वासिताकडून एक कुबड्या घेऊन चालणाऱ्या व्यक्तीला मारहाण होताना दाखवण्यात आलं आहे.

ट्रंप यांनी थोडाही वेळ न दवडता हे तीनही ट्वीट रिट्वीट केले.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्या या कृतीच्या प्रत्युत्तरात ब्रिटनच्या पंतप्रधान मे यांच्या कार्यालायानं म्हटलं आहे, "अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी ब्रिटनमधील अती-उजवी संघटना ब्रिटन फर्स्टतर्फे करण्यात आलेले व्हीडिओ ट्वीटला रिट्वीट करणं चुकीचं आहे."

ट्रंप यांनी मग मे यांना प्रत्युत्तरात ट्वीट केलं, "थेरेसा मे, माझ्याकडं लक्ष देऊ नका. त्याऐवजी कट्टरपंथी इस्लामिक दहशतवादावर लक्ष केंद्रीत करा, जो ब्रिटनमध्ये फोफावत आहे. आमचं बरं चाललंय."

मे यांच्या कार्यालयातर्फे सांगण्यात आलं की, "ब्रिटन फर्स्ट हे द्वेषपूर्ण गोष्टी पसरवतात, ज्या की खोट्या असतात आणि तणाव निर्माण करतात."

अमेरिका आणि ब्रिटन हे अतिशय जवळचे मित्र समजले जातात. त्यांच्यात विशेष मैत्री असल्याचं नेहमी म्हटलं जातं.

व्हीडिओमधले दावे कितपत सत्य?

अती-उजव्या विचारसरणीच्या ब्रिटीश नॅशनल पार्टीच्या सदस्यांनी 2011 मध्ये 'ब्रिटन फर्स्ट' संघटनेची स्थापना केली. ही संघटना सोशल मीडियावर विवादास्पद पोस्ट टाकण्यासाठी ओळखली जाते.

याच संघटनेच्या उपनेत्या जेडा फ्रांसेन यांचे ट्वीट ट्रंप यांनी रिट्वीट केले. ट्रंप यांचे चार कोटींहून अधिक फॉलोअर्स आहेत.

जेडा फ्रांसेन यांच्यावर "धमकी देणं तसंच अपमानास्पद किंवा अपमानजनक शब्द वापरणं किंवा वर्तणूक ठेवण्याचे" आरोप ब्रिटनमध्ये केले जातात.

ट्वीट केलेल्या एका व्हीडिओत एक मुस्लीम स्थलांतरीत डच व्यक्तीवर हल्ला करत असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे. हाच व्हीडिओ एका डच वेबसाईटवर वापरण्यात आला होता. नंतर मे 2017 मध्ये तो त्यावरून काढण्यात आला.

या ट्वीटमध्ये केलेले दावे संशयास्पद आहेत. डच वृत्तपत्र डी टेलिग्राफने म्हटलं आहे की, या व्हीडिओच्या अनुषंगाने पोलिसांनी दोन जणांना अटक केली. हे दोघं उत्तर नेदरलॅंडमधील आहेत.

डच पब्लीक प्रोसिक्यूशन सर्व्हिसच्या प्रवक्त्याने सांगितलं की संबधित व्हीडिओतील व्यक्ती ही स्थलांतरीत नसून नेदरलँडमधीलच आहे.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी रिट्वीट केलेल्या तीन ट्वीटवरून युनायटेड किंगडम (UK)च्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांच्या कार्यालयानं नाराजी व्यक्त केली. त्यावर ट्रंप यांनी त्यांना सल्ला दिला आहे की, त्यांनी ब्रिटनमधील दहशतवादावर लक्ष केंद्रीत करावं.


सामग्री: झालं असं की, आज (29 जानेवारी) सकाळी आठ वाजण्याच्या सुमारास महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे नेते संदीप देशपांडे यांनी मुंबई महापालिकेच्या कारभारावरून शिवसेनेवर टीका करणारं ट्वीट केलं.

संदीप देशपांडे यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं, "विरप्पनने जेवढं लोकांना लुटलं नसेल, त्यापेक्षा जास्त सत्ताधाऱ्यांनी महानगरपालिकेला लुटलं आहे. म्हणूनच येणाऱ्या निवडणुकीत विरप्पन गँगचा एन्काऊंटर करावाच लागेल."

या ट्वीटनंतर युवासेनेचे सचिव वरुण सरदेसाई यांनी संदीप देशपांडे यांना उत्तर देणारं ट्वीट केलं. यावेळी सरदेसाई यांनी संदीप देशपांडे यांचं नाव घेणं टाळलं.

वरुण सरदेसाई त्यांच्या ट्वीटमध्ये म्हणाले,  "खरे विरप्पन कोण हे जनतेला चांगलेच माहिती आहे. आपल्याला पण माहित करून घ्यायचे असेल, तर 'मनसे खंडणी' असे फक्त गुगल सर्च करून बघावे. गुगलच्या पहिल्याच पेज वर या बातम्या सापडतील."

असं म्हणत वरुण सरदेसाई यांनी काही बातम्यांचे स्क्रीनशॉट शेअर केले आहेत.

वरुण सरदेसाई यांच्या या उत्तरानंतर संदीप देशपांडे यांनी पुन्हा ट्वीट केले आणि म्हटलं की, "मी विरप्पनबद्दल बोललो होतो. वरुणला का झोंबलं माहित नाही."

शिवाय, संदीप देशपांडे यांनीही एक स्क्रीनशॉट शेअर करत शिवसेनेच्या नेत्यांबाबतच्या बातम्या शेअर केल्या.

"वरूण म्हणाले, गुगलवर खंडणी टाका सगळं कळेल. आम्ही टाकून बघितलं. गुगल सब जनता है!" असं ट्वीटमध्ये संदीप देशपांडे म्हणाले.

मुंबई महापालिकेची निवडणूक जसजशी जवळ येतेय, तसतशी राजकीय पक्षांमधील आरोप-प्रत्यारोप वाढत जात आहेत. संदीप देशपांडे आणि वरुण सरदेसाई यांच्यातील 'ट्वीटवॉर' त्यातीलच प्रकार मानला जातोय. अर्थात, शिवसेना आणि मनसे या दोन्ही पक्षातील वरिष्ठ नेत्यांनी अद्याप याबाबत कोणतेच भाष्य केले नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांदरम्यान कधी प्राण्यांच्या, तर कधी सिनेमांमधील पात्रांच्या उपमा येणं नवीन नाही. मात्र, शिवसेना आणि मनसेच्या दोन पदाधिकाऱ्यांमधील ट्विटरवरील आरोप-प्रत्यारोपांमध्ये 'विरप्पन' शिरला आहे.


सामग्री: झालंय असं की, सेना-भाजपा सरकार असताना महत्त्वाची खाती मिळालेल्या रामदास कदम, दिवाकर रावते, दीपक केसरकर, तानाजी सावंत अशा सीनिअर नेत्यांना उद्धव ठाकरे सरकारमध्ये मात्र दुय्यम स्थान मिळाल्याची तक्रार या नेत्यांचे जवळचे कार्यकर्ते करतायत. या नेत्यांनीही आपल्या वागणुकीतून आपली नाराजी वेळोवेळी प्रगट केली आहे, मग ते भास्कर जाधव असोत किंवा तानाजी सावंत...रामदास कदमही मंत्रिमंडळ स्थापन झाल्यापासून अधिवेशनात फारसे सक्रिय असल्याचं दिसलं नाही. यातलं कुणीही प्रसारमाध्यमांशी थेट बोलायला तयार नाही. पण मग त्यांच्या मनात नेमकं काय चाललंय? उद्धव ठाकरे नेत्यांची नाराजी कशी हाताळणार. बीबीसीचा रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

येत्या नोव्हेंबर महिन्यात महाविकास आघाडी सरकारला एक वर्षं पूर्ण होईल. कोरोनाचा उद्रेक आणि महाआघाडीतल्या तीन घटक पक्षांना सांभाळण्याची तारेवरची कसरत यामुळे आतापर्यंतचे नऊ महिने सरकारसाठी फारसे सोपे नव्हतेच. त्याचवेळी आता शिवसेना या मुख्य घटक पक्षातल्या काही ज्येष्ठ नेत्यांमध्ये नाराजी असल्याची कुरबूर ऐकू येऊ लागली आहे.


सामग्री: झाशीची राणी लक्ष्मीबाई

राणीने घोड्याचा लगाम आपल्या दातांनी दाबून ठेवला होता. ती दोन्ही हातांनी तलवार चालवत होती आणि एकाच वेळेला दोन्ही बाजूंनी वार करत होती.

कॅप्टन रॉड्रिक ब्रिग्ज यांच्याआधी एक इंग्रज अधिकारी जॉन लँग यांनाही राणी लक्ष्मीबाईंना जवळून पाहण्याची संधी मिळाली होती. पण रणांगणात नव्हे तर त्यांच्या हवेलीमध्ये.

राणी लक्ष्मीबाई यांनी जेव्हा दामोदरला दत्तक घेतलं तेव्हा इंग्रजांनी ते बेकायदेशीर घोषित केलं. त्यामुळे राणी लक्ष्मीबाईंना त्यांचा झाशीचा महाल सोडावा लागला.

त्यांनी 'रानी महल' नावाच्या एका तिमजली हवेलीमध्ये आश्रय घेतला होता.

कायदेशीर लढाईसाठी राणीने वकील जॉन लँग यांची मदत घेतली. त्यांनी नुकताच ब्रिटिश सरकारच्या विरोधातला एक खटला जिंकला होता.

गव्हर्नर जनरल लॉर्ड कॅनिंगच्या कारकिर्दीतच 1857 चा उठाव झाला.

लँग यांचा जन्म ऑस्ट्रेलियामध्ये झाला होता आणि ते मेरठमध्ये The Moffusilite  नावाचं एक वर्तमानपत्र चालवत होते.

लँग यांना फारसी आणि हिंदुस्तानी अशा दोन्ही भाषा चांगल्या येत होत्या. ईस्ट इंडिया कंपनीचे प्रशासकीय अधिकारी त्यांच्यावर नाराज होते कारण लँग नेहमीच त्यांना कायदेशीररीत्या घेरण्याचा प्रयत्न करत होते.

लँग जेव्हा पहिल्यांदा झाशीला आले तेव्हा राणीने त्यांना आणण्यासाठी एक घोड्यांचा रथ आग्र्याला पाठवला.

त्यांना झाशीला आणण्यासाठी राणीने आपले दिवाण आणि एका जवळच्या अनुयायाला पाठवलं होतं.

या अनुयायाच्या हातात बर्फानं भरलेली एक बादली होती. त्यात पाणी, बियर आणि निवडक वाइनच्या बाटल्या ठेवलेल्या होत्या. पूर्ण रस्त्यात एक नोकर त्यांना पंख्याने वारा घालत होता.

ते झाशीला पोहोचले तेव्हा लँग यांना पन्नास घोडेस्वारांनी एका पालखीत बसवून रानी महालपर्यंत आणलं. इथे राणीने एक शामियाना तयार ठेवला होता.

झाशीची राणी

राणी लक्ष्मीबाई या शामियानाच्या एका कोपऱ्यात पडद्यामागे बसल्या होत्या. तेवढ्यात अचानक त्यांचा दत्तकपुत्र दामोदरने पडदा बाजूला केला.

लँग यांची नजर राणीकडे गेली. या घटनेनंतर रेनर जेरॉस्च यांनी एक पुस्तक लिहिलं. 'द रानी ऑफ झाँसी, रेबेल अगेन्स्ट विल'.

या पुस्तकात रेनर जेरॉस्च यांनी जॉन लँग यांचं वक्तव्य दिलं होतं. ते म्हणतात, ''राणी एक मध्यम उंचीची पण तगडी महिला होती. तरुणपणी त्यांचा चेहरा खूपच सुंदर असावा पण याही वयात त्यांच्या चेहऱ्याचं आकर्षक रूप कमी झालं नव्हतं. मला एक गोष्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कॅप्टन रॉड्रिक ब्रिग्ज ही पहिली इंग्रज व्यक्ती होती ज्याने त्याच्या डोळ्यांनी राणी लक्ष्मीबाईला रणांगणात लढताना पाहिलं होतं.


सामग्री: झिनजिआंग भागातील एक मुस्लीम भाविक प्रार्थना करताना

संयुक्त राष्ट्रांच्या एका समितीला ऑगस्ट महिन्यात माहिती मिळाली की उईघूर तसंच इतर काही मुस्लीम समुदायातील लोकांना पश्चिम झिनजिआंग भागात ताब्यात घेण्यात आलं आहे. तिथे त्यांना "पुनर्शिक्षित" केलं जात असल्याचं सांगण्यात येत आहे.

उईघूर कोण आहेत?

उईघूर हे बहुतांशी मुस्लीम आहेत. पश्चिम चीनमधील झिनजिआंग भागात साधारण 1.1 कोटी उईघूर आहे. सांस्कृतिकदृष्ट्या ते स्वतःला मध्य आशियाई भागातल्या लोकांशी साम्य असणारे सांगतात, आणि त्यांची भाषाही टर्कीच्या भाषेशी मिळतीजुळती आहे.

मात्र गेल्या काही दशकांत चीनच्या बहुसंख्याक हान चिनी लोकांनी झिनजिआंग भागात स्थलांतर केलं आहे. हा समुदाय तिथे मोठ्या प्रमाणावर स्थायिक झाल्याने, आता उईघूर समुदायाला त्यांची संस्कृती आणि अस्तित्व धोक्यात असल्याची भीती वाटत आहे.

झिनजिआंग काय आहे?

हा भाग चीनच्या पश्चिम टोकाला आहे आणि हा देशाचा सगळ्यांत मोठा प्रांत आहे. या भागाच्या सीमेवर भारत, अफगाणिस्तान आणि मंगोलिया या देशांची सीमा आहे. तिबेटसारखाच हा स्वायत्त भाग आहे. याचा अर्थ कागदोपत्री तिथे स्वतंत्र प्रशासन आहे. मात्र प्रत्यक्षात केंद्रीय सरकारकडून त्यांच्यावर अनेक बंधनं आहेत.

बीबीसीला आतापर्यंत कळलं?

या भागात प्रसारमाध्यमांवर बंदी घालण्यात आली आहे, त्यामुळे तिथून माहिती मिळवणं खूप अवघड आहे. मात्र आम्ही कसंतरी तिथे जाऊन आलो. तिथे आम्हाला अनेक छावण्या आणि पोलिसांचा फौजफाटा दिसला. त्या अधिकाऱ्यांनी सर्वांच्या फोनमध्ये काही संवेदनशील मजकूर तर नाही ना, याची खात्री केली.

बीबीसीच्या न्यूजनाईट कार्यक्रमात काही माजी कैद्यांची मुलाखत घेण्यात आली, ज्यांनी या भागातून कसातरी पळ काढला.

"आम्हाला तिथे झोपू द्यायचे नाही. आम्हांला तिथे कितीतरी तास टांगून ठेवायचे आणि मग आम्हाला मारहाण व्हायची. त्यांच्याकडे जाड रबराचे आणि लाकडाचे दंडुके होते. वायरपासून त्यांनी चाबूक तयार केले होते. टोचण्यासाठी सुया होत्या. नखं उपटण्यासाठी प्लायलर्स होते. ही सगळी शस्त्रं टेबलावर ठेवलेली असायची. कधीही त्यांचा वापर व्हायचा. मी अनेकदा लोकांना किंचाळताना ऐकलं आहे." असं ओमीर नावाच्या एका माजी कैदीने सांगितलं.

अझत नावाच्या आणखी एकाने सांगितलं, "ती रात्रीच्या जेवणाची वेळ होती. कमीत कमी 1,200 लोक रिकामे प्लॅस्टिकचे वाटं हातात घेऊन उभे होते. जर जेवण हवं असेल तर चीनच्या बाजूचे गाणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनमध्ये काही अल्पसंख्याक मुस्लिमांना द्वेषपूर्ण वागणूक देण्याच्या प्रकरणावरून सरकारवर प्रचंड टीका होत आहे. या समुदायातील अनेक लोकांना ताब्यात घेण्यात आल्याचे सांगितलं जात आहे.


सामग्री: झिनत शहजादी

बेपत्ता लोकांसाठी काम करणाऱ्या आयोगाचे अध्यक्ष निवृत्त न्यायमूर्ती जावेद इकबाल यांनी बीबीसी उर्दूला दिलेल्या माहितीनुसार, झिनत शहजादी यांना पाकिस्तान-अफगानिस्तान सिमाभातून मुक्त करण्यात आलं आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी शहझाद मलिक यांच्याशी बोलताना जावेद इकबाल म्हणाले की, झिनत यांची गुरुवारी सुटका झाली. काही राष्ट्रविरोधी तत्त्व आणि परदेशी गुप्तचर संस्थांनी झिनत यांचं अपहरण केलं होतं, असं सुद्धा त्यांनी सांगितलं आहे.

झिनत यांच्या सुटकेसाठी बलुचिस्तान आणि खैबर पख्तुनख्वा प्रांतातील कबिल्यांच्या नेत्यांनी महत्वाची भूमिका बजावली आहे.

झिनत शहझादी यांचे लाहोर येथील बंद घर

झिनत शहझादी यांच्या सुटकेनंतर त्यांच्या कुटुंबीयांनी अजूनपर्यंत कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

बीबीसी प्रतिनिधी उमर दराज नंगयाना यांनी झिनत शहझादी यांच्या लाहोर येथील घरी भेट दिली असता घर बंद होते. शेजारी विचारपूस केली असता त्यांच्या घरचे एक आठवड्यापू्र्वीच बाहेरगावी गेले आहेत, असं सांगीतल.

झिनत यांच्या आईला झिनतविषयी माहिती मिळाली आहे. तसंच लवकरच आपण तिला भेटणार असल्याचं त्यांनी सांगितल्याचं शेजाऱ्याचं म्हणण आहे.

झिनत या लाहोरमधल्या एक स्थानिक टिव्ही चॅनेलसाठी काम करत होत्या.

मानवीहक्कांसाठी लढणाऱ्या वकिल हिना जिलानी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार झिनत यांचं 19 ऑगस्ट 2015 रोजी अपहरण केलं होत.

हिना जिलानी

"त्यादिवशी झिनत रिक्षानं ऑफिसकडे जात असताना दोन कोरोला कारमधून आलेल्या शस्त्रधारी लोकांनी तिचं अपहरण केलं होतं."

या घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी झिनत बेपत्ता लोकांसाठी कार्य करणाऱ्या 'कमिशन ऑफ एनफोर्स्ड डिसअॅपिअरेन्सेस' यांच्या समोर हजर होणार होत्या.

अपहरण होण्याच्या अगोदर त्या भारतीय नागरीक हमिद अंसारी यांच्या बेपत्ता होण्याच्या प्रकरणावर काम करत होत्या.

मुंबईमध्ये राहणाऱ्या हमिद अंसारी यांच्या आई आणि झिनत एकमेकांच्या संपर्कात होत्या. त्यांच्या वतीनं झिनत ही केस लढत होत्या.

झिनत यांच्या अपहरणानंतर एका वर्षातच त्यांचा भाऊ सद्दाम यांनी आत्महत्या केली होती. याअगोदर बीबीसी उर्दूला दिलेल्या मुलाखतीत झिनतच्या आईंनी तिच्या माघारी येण्याच्या आशा सोडून दिल्या आहेत असं सांगीतलं होतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार पत्रकार झिनत शहजादी यांची तब्बल दोन वर्षानंतर सुटका झाली आहे. ऑगस्ट 2015 मध्ये लाहोरमधून त्याचं अपहरण झालं होतं.


सामग्री: झिरो बजेट नैसर्गिक शेतीचे जनक सुभाष पाळेकर

त्यानिमित्तानं 'झिरो बजेट' शेती म्हणजे काय, ती कशी करतात याबाबत सुभाष पाळेकर सांगत आहेत.

जमिनीचं आरोग्य धोक्यात, शेतकऱ्याचा जीव धोक्यात, त्यामुळे सुभाष पाळेकरांचा रासायनिक शेतीला कडाडून विरोध होता. म्हणूनच त्यांनी कमी खर्चाची 'झिरो बजेट' शेती करायला सुरुवात केली.

या निर्धोक पर्यायाच्या प्रयोगामागे त्यांची 30 वर्षांची तपश्चर्या आहे.

"उत्पादन खर्च शून्य म्हणूनच त्याला 'झिरो बजेट' शेती म्हणता येईल. हे एक तंत्र आहे," असं पाळेकर सांगतात. त्यांचा दावा आहे की, अशा पद्धतीची शेती सध्या भारतात 40 लाख शेतकरी करतात आणि त्यापैकी कोणीही आत्महत्या केलेली नाही.

शेतीतल्या योगदानासाठी पाळेकरांना 2015 साली पद्मश्री पुरस्कार मिळाला आहे.

नागपूर जिल्ह्यात मकरधोकडा गावातले दिलीप राऊत आधी रासायनीक शेती करायचे. 10 वर्षांच्या रासायनिक शेतीत नापिकी, उत्पादन खर्च आणि कर्जबाजारीपणाही वाढला होता.

मग 'झिरो बजेट' शेतीबद्दल त्यांना युट्यूबवरून कळलं. आता गेली दोन वर्षं ते झिरो बजेट शेती करत आहेत. याच पद्धतीनं त्यांनी 15 एकर शेतीत डाळिंब, संत्री, मोसंबी, पपई, द्राक्ष, आलं आणि झेंडूसारखी पिकं लावली आहेत.

"मला मजुरीशिवाय कोणताही इतर खर्च येत नाही. नैसर्गिक शेतीसाठी स्वत: जीवामृत, निमार्क, दशपर्णी अर्क, निमास्त्र, ब्रम्हास्त्र आणि अग्नीअस्त्र, अशी खतं तसंच मिश्रणं तयार करतो."

या झिरो बजेट विषमुक्त शेतीमुळे जमिनीचा पोत सुधारल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. शिवाय खर्च कमी झाल्यानं त्यांच्या उत्पन्नातही वाढ झाली आहे. यावर्षी 15 एकर शेतीत 13-14 लाखांच्या निव्वळ उत्पन्नाची त्यांना अपेक्षा आहे.

सुभाष पाळेकर

दिलीप राऊत यांना ही रसायनविरहीत मिश्रणं म्हणजे संजीवनी वाटतात. "जीवामृत म्हणजे गाईचं शेण, गोमूत्र, गूळ आणि माती याचं मिश्रण. हे झाडाच्या बुंध्याशी टाकायचं. तर चीक निघणाऱ्या झाडांच्या पानांपासून केलेल्या दशपर्णी अर्क मिश्रणात मिरची-लसूण-आल्याचा ठेचा आणि तंबाखू टाकून दशपर्णी अर्क बनवायचा."

"पिकांवर मावा, तुडतुडे, फुलकिडे, रसशोषक किडे यासारखे रोग येण्यापूर्वीच प्रतिबंधक म्हणून ही रसायनविरहित कीटकनाशकं आम्ही फवारतो. शिवाय हे फवारताना काहीच अपाय होत नाही, त्यामुळे मजुरांच्या जीवाला कोणताही धोका नाही. हे गेली दोन वर्षं माझ्या शेतात सिद्ध झालं आहे," असं राऊत यांनी सांगितलं.

'लोक मला पागल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नरेंद्र मोदी सरकारनं त्यांच्या दुसऱ्या टर्मचा पहिला अर्थसंकल्प सादर करताना 'झिरो बजेट' शेतीवर भर देणार असल्याची घोषणा केली आहे.


सामग्री: झुल्फिकार अली भुत्तो

झुल्फिकार अली भुत्तो पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री झाल्यानंतर आपल्या पहिल्या अमेरिका दौऱ्यात ते अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष केनेडी यांना व्हाईट हाऊसमध्ये भेटण्यासाठी गेले होते. त्यांची ही भेट बरीच गाजली होती.

भुत्तो केनेडींना खूप मानायचे तर भुत्तोसुद्धा केनेडी यांच्या पसंतीचे. भेटीनंतर भुत्तो जेव्हा केनेडींचा निरोप घेत होते तेव्हा केनेडींनी म्हटलं, "जर तुम्ही अमेरिकेचे नागरिक असता तर मी तुम्हाला माझ्या कॅबिनेटमध्ये घेतलं असतं."

यावर भुत्तो उत्तरले, "राष्ट्राध्यक्ष साहेब, जर मी अमेरिकेचा नागरिक असतो तर मी तुमच्या मंत्रिमडळात नाही तर तुमच्या जागी असतो."

भुत्तो यांचा हजरजबाबीपणा संपूर्ण जगाला ठाऊक होता.

पीलू मोदी जवळचे मित्र

सिंध प्रांतातल्या लारकानामध्ये भुत्तो यांचा जन्म झाला होता. त्यांचं तरुणपण मात्र मुंबईत गेलं.

त्यांचे वडील शाहनवाज भुत्तो मुंबईत राज्यपालांच्या प्रशासकीय मंडळाचे सदस्य होते.

त्या काळी पीलू मोदी भुत्तोंचे सर्वांत जवळचे मित्र होते. पीलू मोदी हे स्वतंत्र पक्षाचे नेते आणि प्रसिद्ध खासदार होते.

भुत्तो यांच्या कारकिर्दीवर लिहिणारे सैयदा सैयदेन हमीद सांगतात, "14-15 वर्षांचे असताना भुत्तो आणि पीलू मुंबईहून मसूरीला जायचे. तिथं ते शार्लेवेल हॉटेलमध्ये थांबायचे. जेव्हा जेवण वाढलं जायचं तेव्हा ही दोघं त्या अन्नातला काही भाग बाजूला काढून ठेवायचे, जेणेकरून नंतर भूक लागल्यास त्यांना ते खाता येईल. दोघंही मुंबईच्या प्रसिद्ध केथेडरल स्कूल मध्ये शिक्षण घेत होते."

आपल्या 'जुल्फी माय फ्रेंड' या पुस्तकात पीलू मोदी लिहितात, "सुटीच्या दिवशी आम्ही दोघं सकाळी 7.30 वाजता टेनिस खेळायचो. त्यानंतर बॅडमिंटन आणि स्क्वॉश खेळायचो. रात्रीच्या जेवणानंतर जुल्फी माझ्या घरासमोर येऊन शिट्टी मारायचा. मग आम्ही मध्यरात्रीपर्यंत मुंबईच्या रस्त्यांवर फिरायचो."

भुत्तो यांनी मुश्ताक अलींचं प्लास्टर कापलं

त्या काळी भुत्तोंच्या जवळच्या मित्रांमध्ये प्रसिद्ध क्रिकेट समालोचक ओमर कुरेशी आणि भारतीय क्रिकेटपटू मुश्ताक अली यांचा समावेश होता.

भारतीय क्रिकेटर मुश्ताक अली

मोदी त्यांच्या पुस्तकात सांगतात, "मुश्ताक एक सामना खेळायला मुंबईला आले होते तेव्हा भुत्तोंच्या घरीच थांबले होते. पण सामन्यादरम्यान शूते बॅनर्जी यांच्या एका वेगवान बॉलनं मुश्ताक यांना दुखापत झाली. मग त्यांच्या हातावर प्लास्टर लावण्यात आलं आणि काही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानचं भारतासोबत 1965 आणि 1971 साली युद्ध झालं तेव्हा झुल्फिकार अली भुत्तो पाकिस्तानचे परराष्ट्रमंत्री होते. पुढे जाऊन ते देशाच्या सर्वोच्चपदी विराजमान झाले खरे, पण तिथेच त्यांनी एक निर्णय घेतला, जो थेट त्यांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरला.


सामग्री: झेंडे बनवणारा आणि शासकीय मान्यता असणाऱ्या एका गटाची ही माहिती.  या गटात 30 महिला काम करतात. वर्षभरात 30 हजार झेंडे बनवून हा गट सुमारे 3 कोटी रुपयांची उलाढाल करतो.

कर्नाटकात हुबळीजवळ या गटाची आणि त्यात काम करणाऱ्या महिलांची कहाणी जाणून घ्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोणताही राष्ट्रीय उत्सव साजरा करताना तिरंगा झेंडा डौलात फडकत असतो.


सामग्री: झेबा (मध्ये) डावीकडून दुसरी

अजिबात नाही. खरंतर दुसऱ्या धर्मातील लोकही गरबा खेळण्याचा आनंद लुटतात. गुजरातमध्ये तर अनेक मुस्लीम कुटुंब दरवर्षी गरबा खेळतात.

बीबीसी गुजरातीनं याच कुटुंबांतल्या काही मुलींशी बातचीत केली.

अहमदाबादमधील चांदखेडा इथे राहणारी झेबा दरवर्षी गरबा खेळते. "मला सुरुवातीपासूनच गरब्याविषयी आकर्षण होतं. माझ्या मित्र-मैत्रिणींमध्ये मी एकटीच मुसलमान आहे, म्हणून मला हिंदू परंपरांबद्दल माहिती आहे. पण त्यामुळे मी त्यांच्यापेक्षा वेगळी आहे असं मला कधीच वाटलं नाही," असं ती सांगते.

झेबा सांगते, "अब्बूंच्या नोकरीचं ठिकाण कालोल असल्याकारणानं आम्हाला चांदखेड्यात राहावं लागत होतं. तिथं मुस्लिमांची लोकसंख्या खूपच कमी असल्याने त्यांना त्या हिंदूबहुल भागात थोडं अस्वस्थ वाटायचं. त्यामुळे ते लखनौला निघून गेले. पण मला अहमदाबाद आवडलं म्हणून मी इथंच राहण्याचा आग्रह केला आणि अहमदाबादेतच थांबले."

झेबा पुढे सांगते की जेव्हा तिने आपली गरबा खेळण्याची आवड मैत्रिणींना सांगितली, तेवहा त्यांना आधी आश्चर्य वाटलं. पण तिनं मनातली इच्छा बोलून दाखवल्यांनतर त्या झेबाची मदत करण्यासाठी लगेच तयार झाल्या. "मग माझ्या मैत्रिणींनी मला गरबा खेळायला शिकवलं," ती सांगते.

"सोशल मीडियावर हिंदू-मुस्लीमविरोधी पोस्टची संख्या प्रचंड आहे. याचा नवीन पिढीवर परिणाम होतोय. यामुळेच वेगवेगळ्या धर्माच्या लोकांमध्ये भावनिक बंध कमी झाला आहे आणि दरी वाढत चालली आहे. नवीन पिढीनं ही दरी मिटवण्याचं काम करायला हवं," असं ती आवाहन करते.

आपण एकमेकांच्या सणावारात सहभागी झालो तर जवळीक निर्माण होऊ शकते, असं झेबाला वाटतं.

घरातच मिनी इंडिया

हेमा तारफ मंधरा या हिंदू असून त्यांनी मुस्लीम व्यक्तीशी लग्न केलंय. त्यामुळे त्यांच्या घरी दोन्ही धर्मांचे सण साजरे केले जातात. आमच्या घरात मिनी इंडिया वसतो, असं त्या म्हणतात.

हेमा कुटुंबीयांसोबत

"ईद, दिवाळी, नवरात्री आणि मोहर्रम असे सर्व सण आम्ही साजरे करतो. मी गरबा खेळला नाही, असं एखादंही वर्षं नसेल. फक्त गरोदर होते, त्या वर्षी फक्त मी गरबा खेळू शकले नव्हते," त्या अभिमानानं सांगतात.

हेमासोबत आता त्यांच्या वहिनीसुद्धा गरबा खेळतात. सुरुवातीला कुटुंबाचा विरोध होता, पण वेळेनुसार सर्व काही बदलत गेलं, असं त्या सांगतात.

"पाच वर्षं आम्ही आमच्या कुटुंबीयांपासून वेगळं राहिलो. पण आता मी माझ्या वहिनींसोबत गरबा खेळते....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नवरात्र म्हटलं की सगळीकडे गरब्याची धूम सुरू आहे. पण हा फक्त हिंदूंचा सण आहे आणि तेच तो साजरा करतात, असा एक समज आहे. प्रत्यक्षात खरच तसं आहे का?


सामग्री: झॉन्ग शनशान

झॉन्ग शनशान असं या उद्योजकाचं नाव आहे. 1996 साली चीनच्या पूर्व किनाऱ्यावरच्या झेजिआंग प्रांतात त्यांनी 'नॉन्गफू स्प्रिंग' नावाने बाटलीबंद पाण्याची कंपनी सुरू केली होती.

आणि 58.7 अब्ज डॉलर्ससह झॉन्ग शनशान आज ब्लूमबर्ग बिलिएनिअर्स इंडेक्समध्ये सर्वांत वरच्या स्थानी आहेत.

बाटलीबंद पाण्याची ही कंपनी नुकतीच स्टॉक मार्केटमध्ये लिस्ट झाली आहे. शिवाय, लस तयार करणाऱ्या एका कंपनीतले सर्वाधिक शेअर्स खरेदी केल्यामुळे त्यांच्या एकूण संपत्तीत मोठी वाढ झाली आहे.

संपत्तीत झालेल्या एवढ्या मोठ्या वाढीनंतर रिलायंस इंडस्ट्रीच्या मुकेश अंबानींनंतर ते आशिया खंडातले दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले आहेत. झाँग शनशान यांना 'लोन वुल्फ' या टोपणनावानेही ते ओळखले जातात.

इतकंच नाही जगातल्या पहिल्या 500 श्रीमंतांच्या यादीत झॉन्ग शनशान यांचा 17वा क्रमांक लागतो.

चीनमध्ये सर्वाधिक श्रीमंत लोक तंत्रज्ञान क्षेत्रातून येतात. मात्र, हुवेई, टिकटॉक आणि वुईचॅट या टेक कंपन्यांवरून अमेरिका आणि चीन यांच्यातल्या वाढत्या तणावामुळे चीनच्या टेक स्टॉकचं मूल्य बरंच घसरलं आहे.

आणि म्हणूनच सर्वात श्रीमंत उद्योजक तयार करणाऱ्या तंत्रज्ञान क्षेत्राला आता अन्न आणि किराणा क्षेत्रातून स्पर्धा निर्माण झाली आहे.

एप्रिल महिन्यातच झॉन्ग यांची 'बिजिंग वान्ताई बायोलॉजिकल फार्मसी एंटरप्राईज' ही कंपनी चीनच्या स्टॉक मार्केटमध्ये लिस्ट झाली. या कंपनीतले सर्वाधिक शेअर्स त्यांच्याकडे असल्याने ऑगस्ट महिन्यात त्यांच्या एकूण संपत्तीत तब्बल 20 अब्ज डॉलर्सची वाढ झाली.

कोव्हिड-19 आजारावरील लसीवर संशोधन करण्यासाठी आपण दोन विद्यापीठांबरोबर करार केल्याचं या कंपनीचं म्हणणं आहे.

लाल झाकणाची बाटली

या महिन्याच्या सुरुवातीलाच 'नॉन्गफू स्प्रिंग' कंपनी हाँगकाँग स्टॉक एक्स्चेंजवर लिस्ट झाली आणि पहिल्याच दिवशी कंपनीच्या शेअर्सच्या किंमतीत थोडी थोडकी नव्हे तर तब्बल 54 टक्क्यांची वाढ झाली.

नॉन्गफू स्प्रिंग कारखान्यात तयार होणाऱ्या लाल झाकण असणाऱ्या पाण्याच्या बाटल्या संपूर्ण चीनमध्ये अगदी लहान-लहान दुकानांपासून ते मोठ-मोठ्या हॉटेल्समध्येही विकल्या जातात. ही कंपनी चहा, फ्लेवर्ड व्हिटॅमिन्स ड्रिंक्स आणि ज्युस यांचंही उत्पादन घेते.

स्टॉक मार्केटमधल्या यशस्वी लिस्टिंगनंतर झॉन्ग अलिबाबाचे जॅक मा, टेंसेन्टचे पॉनी मा यांच्यासोबत चीनच्या पहिल्या तीन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बाटलीबंद पाण्याचा उद्योग असणारी व्यक्ती एका देशाची सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असू शकते, यावर कदाचित विश्वास बसणार नाही. पण आजच्या घडीला चीनमधली जी सर्वात श्रीमंत व्यक्ती आहे ती हाच व्यवसाय करते. इतकंच नाही तर या उद्योजकाने 'अलिबाबा' या जगातल्या सर्वात मोठ्या ऑनलाईन खरेदी प्लॅटफॉर्मचे सर्वेसर्वा जॅक मा यांनाही मागे टाकलं आहे.


सामग्री: टँकची साफसफाई करण्यासाठी आत उतरलेली माणसं परत न आल्यामुळे त्यांना शोधण्यासाठी आणखी माणसं उतरली. मात्र कुणीच परत आलं नाही आणि एकेक करून सगळ्यांचा जीव गेला. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, यापैकी तीन हॉटेलचे कर्मचारी होते.

याप्रकरणी हॉटेलचे मालक हसन अब्बास भोरानिया यांच्याविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

जीव गमावणाऱ्यांमध्ये तीन साफसफाई विभागाचे कर्मचारी, एक ड्रायव्हर आणि तीन हॉटेलचे कर्मचारी आहेत. सातही जणांचे मृतदेह हाती लागले आहेत, असं सब इन्स्पेक्टर के. एम. वाघेला यांनी सांगितलं.

नेमकं काय घडलं?

टँकच्या साफसफाईसाठी हे सात जण आत उतरले तेव्हा त्यांच्याकडे सुरक्षा उपकरणं नव्हती, असं पोलिसांचं म्हणणं आहे.

मृतांपैकी महेश पाटनवाडिया ट्रॅक्टर ट्रॉली चालवण्याचं काम करायचे. सेप्टिक टँकमधील कचरा उचलण्यासाठी ते घटनास्थळी गेले होते.

सेप्टिक टँकच्या सफाईकरता सफाई कर्मचारी मॅनहोलमध्ये उतरले. त्यांचा ठावठिकाणा कळत नसल्याने ड्रायव्हर आणि हॉटेलचे कर्मचारी उतरले. मात्र विषारी वायूमुळे सगळ्यांचाच मृत्यू झाला.

सेप्टिक टँकच्या साफसफाईदरम्यान सातजणांचा मृत्यू झाला.

घटनास्थळाचे दृश्य

मृतांपैकी महेश पाटनवाडिया, अशोक हरिजन, हितेश हरिजन आणि महेश हरिजन हे थुवावी या एकाच गावचे होते. अशोक आणि हितेश बापलेक असल्याचं थुवावी गावचे सरपंच चिराग पटेल यांनी सांगितलं. या दुर्घटनेमुळे गावावर शोकळळा पसरली आहे.

या गावात दलित लोकसंख्या 300-400 इतकी आहे. दलित समाजातील 5-6 जण साफसफाईचं काम करतात. सफाईच्या कामासाठी आवश्यक सुरक्षा उपकरणांविना ही माणसं काम करत असल्याचं चिराग पटेल यांनी सांगितलं.

घटनास्थळचे दृश्य

मृतांपैकी महेश हरिजन यांचे आईवडील नाहीत. त्यांच्या पश्चात पत्नी आणि बहीण असा परिवार आहे. तर विजय चौधरी आणि सहदेव वसावा  हे सुरतमधील उमरपाडा तालुक्यातील आहेत. अजयभाई वसावा नेत्रंग तालुक्यातील आहेत. हे सगळे हॉटेल कर्मचारी होते.

पोलिसांनी सगळे मृतदेह शवविच्छेदनासाठी पाठवले आहेत. त्यानंतरच हे स्पष्ट होऊ शकेल की सेप्टिक टँकमधील कोणत्या विषारी वायूमुळे हे मृत्यू झाले.

दरम्यान, "सरकार पुतळे तयार करण्यासाठी तीन हजार कोटी खर्च करू शकतं. मात्र सफाई कर्मचाऱ्यांना गटारात, मॅनहोलमध्ये उतरायला लागू नये, मानवी मैला उचलायला लागू नये यासाठी यंत्रांच्या खरेदीसाठी पैसे देऊ शकत नाहीत," असं ट्वीट गुजरातचे आमदार जिग्नेश मेवाणी यांनी केलं आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातच्या दभोई भागातील एका हॉटेलात शनिवारी सेप्टिक टँकची सफाई करण्यासाठी उतरलेल्या सात जणांचा गुदमरून मृत्यू झाला.


सामग्री: टर्कीतल्या कडव्या इस्लामिक विचारसरणीच्या लोकांची गेली अनेक वर्षं ही मागणी होती. सहाव्या शतकात कॅथिड्रल म्हणून बांधल्या गेलेल्या या वास्तूने काही शतकं मशीद तर एक शतक संग्रहालय म्हणूनही ओळख मिरवलीय. पण आता पुन्हा एकदा इथून अझान ऐकायला मिळेल. या उंच मिनारांच्या आड काय इतिहास दडलाय? पाहू या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

टर्कीच्या कोर्टाने हाया सोफियाचा संग्रहालयाचा दर्जा रद्द केल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष रेचेप तय्यप अर्दोआन यांनी त्याचं मशिदीत रुपांतर करण्याची घोषणा केली.


सामग्री: टर्कीमध्येही #10YearChallenge मुळं सोशल मीडियावर महिलांनी डोकं झाकण्यासाठी वापरायच्या स्कार्फवरून (हिजाब) वाद सुरू झाला आहे. हिजाब वापरणं बंद केलेल्या महिलांनी आपली भूमिका मांडण्यासाठी या ट्रेंडचा वापर केला आहे.

टर्कीमध्ये अनेक वर्षांपासून हिजाब हा चर्चेचा आहे. टर्कीत सार्वजनिक संस्थांमध्ये हिजाब वापरण्यावर बंदी घालण्यात आली होती. विद्यापीठातही हिजाब घालून येण्याची परवानगी नव्हती.

मात्र गेल्या दशकभरात टर्कीतलं हे चित्र बदललं. अध्यक्ष रेसिप तय्यप अर्दोगान यांनी हिजाबवरची बंदी उठवायला सुरूवात केली. हिजाब हे राजकीय आणि धार्मिक परंपरावादाचं प्रतीक असल्याचं धर्मनिरपेक्षतावादी मानतात. त्यामुळंच अर्दोगान यांचा हा निर्णय धार्मिक विचारसरणीला पाठिंबा देणारा असल्याची टीकाही करण्यात आली. याच काळात तरूण मुलींवर घरातून तसंच समाजाच्या विविध स्तरांतूनही हिजाब वापरण्यासाठी दबाव यायला लागला.

#10YearChallenge मध्ये तुमचा दहा वर्षांपूर्वीचा फोटो सोशल मीडियावर शेअर केला जातो. मात्र टर्कीमध्ये अनेक मुलींनी अगदी अलिकडच्याच काळात हिजाब न वापरण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यामुळं त्यांनी #10YearChallenge च्या ऐवजी #1yearchallenge हा हॅशटॅग वापरायला सुरूवात केली.

हिजाब नाकारणाऱ्या तरूणींपैकीच एक आहे नझान. तिनं या चॅलेंजमध्ये स्वतःचा पॅराग्लायडिंग करतानाचा फोटो टाकला आहे. 'तुमच्या धारणांप्रमाणे आणि तुम्हाला हवं तसं जगता येणं किती सुंदर असतं, हे शब्दांत मांडता येणार नाही,' असं नझाननं आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

नझानसारखंच अनेक तरूणींनी आपल्या भावना ट्वीट करून मांडल्या आहेत. यातील बरेचसे ट्वीट हे 'You'll Never Walk Alone' या सोशल प्लॅटफॉर्मवरुन रिट्वीट करण्यात आल्या आहेत. ज्यांनी हिजाबला नाकारलं किंवा ज्या हिजाब न घालण्याचा विचार करत आहेत त्यांच्याबद्दल जाणून घेतल्यामुळं इतर महिलांनाही बंधनं झुगारण्याची प्रेरणा मिळेल, या हेतूनं 'You'll Never Walk Alone'नं ट्वीट्सना प्रसिद्धी दिली आहे.

नाव प्रसिद्ध न करण्याच्या अटीवर You'll Never Walk Alone वेबसाईटच्या संस्थापकांनी बीबीसीला सांगितलं, "तुम्ही एकट्या नाहीये आणि तुमच्या खडतर प्रवासात या महिला तुमच्यासोबत आहेत हे सांगणं आमच्या वेबसाईटचा उद्देश आहे."

आयुष्यभर त्यांना वागवावी लागेल अशी कोणतीही गोष्ट घालण्यासाठी 13-14 वर्षांच्या मुलींना तुम्ही जबरदस्ती करू शकत नाही, असंही त्यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात प्रचंड व्हायरल होत असलेल्या #10YearChallenge मुळं प्रत्येकालाच आपलं आयुष्य थोडंसं रिवाइंड करायची संधी मिळाली आहे. या चॅलेंजमध्ये गंमतीचा भाग असला तरी अनेकांनी या माध्यमातून काही गंभीर विषयही मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे.


सामग्री: टर्म इन्शुरन्स घेतो तुमच्या पश्चात तुमच्या कुटुंबीयांची काळजी

या आठवड्यात आपण टर्म इन्शुरन्सबद्दल जाणून घेऊ या. खरंतर जाणकारांच्या मते टर्म हाच खरा इन्श्युरन्स आहे. पण, असं त्यांना का वाटतं आणि का घ्यायचा टर्म इन्शुरन्स?

टर्म इन्शुरन्स म्हणजे काय?

आयुर्विम्याचे दोन प्रकार आहेत. एक म्हणजे टर्म इन्शुरन्स आणि दुसरा कायमस्वरुपी विमा. पैकी टर्म इन्शुरन्समध्ये ठरलेल्या मुदतीपर्यंत तुम्हाला हप्ते भरायचे असतात.

पैसे तुमच्या पश्चात तुमच्या नॉमिनीला मिळतात. थोडक्यात तुमच्या नंतर तुमच्यावर अवलंबून लोकांची आर्थिक काळजी घेणारा हा इन्शुरन्स आहे.

पण, मुदतीनंतर तुम्ही जिवंत असाल तर मात्र तुम्हाला लाभ मिळत नाही. हाच इतर आयुर्विमा आणि टर्म इन्शुरन्सचा फरक आहे.

जाणून घेऊया टर्म इन्श्युरन्स विषयी.

टर्म इन्शुरन्सची गरज काय?

इन्शुरन्स तज्ज्ञ मिलिंद बने यांच्या मते, टर्म इन्शुरन्स हे एकच माध्यम आहे जे आपल्या सर्व आर्थिक जबाबदाऱ्या पूर्ण करू शकतं.

"घरातली कर्ती व्यक्ती आपल्या नोकरीच्या काळात कुटुंबीयांच्या सर्व आर्थिक गरजा भागवत असते. शास्त्रीय परिभाषेत या जबाबदारीची मोजदाद मानवी जीवन मूल्यामध्ये होत असते", बने सांगतात.

"घरातल्या सर्वांच्या आर्थिक गरजा लक्षात घेतल्या तर अशा व्यक्तीचं जीवन मूल्य हे दीड-दोन कोटींच्या घरात जातं. आणि मिळकत कमी असो किंवा जास्त, इतक्या रकमेची शाश्वती देणारा एकमेव उपलब्ध पर्याय आहे टर्म इन्शुरन्सचा."

"कमी हप्त्यात मोठा फायदा इथं मिळत असतो. त्यासाठी हा इन्श्युरन्स महत्त्वाचा आहे," मिलिंद बने यांनी टर्म इन्श्युरन्सचा अर्थ समजून सांगितला.

इन्शुरन्स उचलतो आर्थिक जबाबदारी

अलीकडे शहर असो किंवा ग्रामीण भाग. जवळ जवळ प्रत्येकावर गृहकर्ज असतं. त्यासाठी टर्म इन्शुरन्स खूप मोलाचा आहे. कर्जाची परतफेड ही मोठी आर्थिक जबाबदारी आहे. काही लाखांत किंवा कधी कधी कोटींमध्ये ही कर्जाची रक्कम असते.

कमी हप्त्यात जास्त फायदा

दुर्दैवाने कमावत्या व्यक्तीचा मृत्यू कर्ज फेडण्यापूर्वीच झाला तर? ही कल्पना भयावह आहे. कारण, हा भार आता त्यांच्या नॉमिनीला उचलावा लागणार आहे.

"पण, टर्म इन्शुरन्स एकरकमी पैसे देत असल्यामुळे तुम्ही गेल्यानंतरही ही जबाबदारी इन्शुरन्स घेतो," बने यांनी टर्म इन्श्युरन्सचा आणखी एक फायदा सांगितला.

टर्म इन्शुरन्स किती रकमेचा हवा यावरही त्यांनी शास्त्रीय दृष्टिकोन विषद केला. "एक पद्धत आहे ज्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पैशाची गोष्टमध्ये मागच्या आठवड्यात आपण सर्व प्रकारचे इन्शुरन्स पाहिले. इन्शुरन्सची संकल्पना आणि त्याची गरजही समजून घेतली.


सामग्री: टाईम मशीनने खरंच काळात प्रवास करणं शक्य आहे का?

काळ अर्थात वेळ म्हणजे विज्ञानाचा अविभाज्य भाग. या वेळेशी निगडीत असलेली कल्पना सत्यात उतरवण्यासाठी ज्या सर्वाधिक आश्वासक संकल्पना आज आहेत- त्याचा बीबीसी हॉरिझॉननं घेतलेला हा वेध.

रॉन मॅलेट यांचे एक स्वप्न आहे: त्यांना वेळेबरोबर भ्रमंती करायची आहे.

हे फक्त स्वप्नरंजन नाही - कारण मॅलेट भौतिकशास्त्राचे नमांकित प्राध्यापक आहेत. "एखाद्या विषयाबाबत आवड असलेला, त्याचा ध्यास असलेला मी एक सामान्य माणूस आहे, असा स्वतःबद्दल मी विचार करतो. आणि हाच ध्यास वेळेसोबतची भ्रमंती सत्यात येण्याची शक्यता आहे," असे ते सांगतात.

प्रा. मॅलेट यांना उर्वरित आयुष्यात टाईम मशीन बनवायचे आहे. ते सांगतात, या त्यांच्या ध्यासाची पाळंमुळं त्यांच्या आयुष्यात लहानपणीच घडलेल्या दुःखद घटनांमध्ये दडलेली आहेत.

मॅलेट यांचे वडील, सिगरेटचे शौकीन, त्यांचं वयाच्या 33 व्या वर्षीच हृदयविकाराच्या धक्क्यानं निधन झालं. तेव्हा प्रा. मॅलेट फक्त 10 वर्षांचे होते.

कोवळ्या मनावर आघात झाल्यानं ते सैरभैर झाले. आयुष्यात आलेल्या दुःखाचा विसर पाडण्यासाठी त्यांनी स्वतःला पुस्तकांच्या जगात ढकललं.

"या घटनेच्या साधारण वर्षभरानंतर, मी 11 वर्षांचा असेन, एक पुस्तक माझ्या वाचनात आलं आणि त्यानं माझं जग, माझ्या जगण्याची दिशा सारंच बदलून टाकलं. ते पुस्तक होतं एच.जी. वेल्स यांचे 'द टाइम मशीन'," कनेक्टीकट विद्यापीठात भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक असलेल्या मॅलेट यांनी बीबीसी हॉरिझॉनच्या कार्यक्रमात ही माहिती दिली.

"पुस्तकाच्या मुखपृष्ठानं माझं लक्ष वेधून घेतले. त्यात लिहलं होतं, 'काळ अथवा वेळ म्हणजे फक्त एक निर्वात पोकळी आहे, वैज्ञानिकांना हे चांगलंच माहिती आहे. ही निर्वात पोकळी असल्यानं आपण वेळेच्या मागे-पुढे असं भ्रमण करू शकतो. अगदी तसंच जसं आपण अंतराळात करतो. मी हे वाचले आणि 'हे चमत्कारिक आहे.' अशी आपसूकच प्रतिक्रिया माझ्याकडून आली."

"मला वाटलं जर मी टाईम मशीन बनवू शकलो, तर मी भूतकाळात प्रत्यक्ष जाऊ शकेन आणि माझ्या वडिलांना पुन्हा पाहू शकेन. कदाचित त्यांचा जीवही वाचवू शकेन आणि सगळं बदलून टाकू शकेन," प्रा. मॅलेट अधिक विस्तारानं सांगू लागतात.

वेळेत भ्रमण करणं कदाचित अशक्य वाटू शकेल, पण यासारख्या अनेक नैसर्गिक चमत्कारांचा उलगडा वैज्ञानिक करत आहेत. त्यामुळे कोण जाणे कदाचित मॅलेट यांचंही स्वप्न सत्यात येऊ शकेल.

रॉन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रत्येक सेकंदागणिक पुढे पुढे सरकणारा काळ. या काळासोबत भ्रमंती करणं हे एखाद्या कल्पनाविष्काराचा भाग वाटत असेल. मात्र कदाचित हे सत्यात येऊ शकेल, असा विश्वास काही भौतिकशास्त्रज्ञांना वाटत आहे.


सामग्री: टाटा स्टीलचे UKमधल्या टॅलबोट या बंदरावर असलेले स्टीलवर्कचे प्लान्ट युरोपातल्या या बड्या कंपनीत समाविष्ट होतील. या करारानंतरही UKमधले प्लान्ट बंद करण्याचा कोणताही उद्देश नसल्याचं टाटाकडून स्पष्ट करण्यात आलं.

या विलीनीकरणामुळे गुंतवणूक वाढेल आणि नोकरीतली सुरक्षितता कायम राहील अशी आशा या दोन्ही कंपन्यांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांच्या युनियननी बोलून दाखविली. युनियनचे कम्युनिटी जनरल सेक्रेटरी रॉय रिखस म्हणाले की, "या करारामुळे दीर्घ काळापर्यंत स्टील उत्पादनाची परंपरा आणि नोकऱ्यांची सुरक्षा वाढेल."

अर्थात, योग्य आणि विचारपूर्वक गुंतवणूक केल्यावरच हा व्यवसाय फलदायी ठरेल असंही रिखस यांनी स्पष्ट केलं.

गेल्या शुक्रवारी मूळ जर्मन कंपनी असलेल्या थिस्सेनक्रुप्प कंपनीच्या कार्यकारी मंडळानं या विलीनीकरणाला हिरवा कंदिल दाखवला. या दोन्ही कंपन्या गेल्या वर्षभरापासून विलीनीकरणाच्या प्रक्रियेबद्दल चर्चा करत होत्या.

टाटा स्टील आणि थिस्सेनक्रुप्प या दोन्ही कंपन्यामध्ये मिळून सुमारे 48 हजार कामगार आहेत.

नोकऱ्या जाण्याची भीती

विलीनीकरणानंतर दोन्ही कंपन्या 350 मिलियन पाऊंड ते 440 मिलियन पाऊंड वर्षाला वाचवणार आहेत. विलीनीकरणाची प्रक्रिया सुरू झाल्यानंतर गेल्या सप्टेंबरमध्ये दोन्ही कंपन्यांकडून जवळपास 4000 नोकऱ्या कमी करण्यात येतील असं सुतोवाच करण्यात आलं होतं. यातल्या अर्ध्या कंपन्या उत्पादन विभागात तर अर्ध्या नोकऱ्या व्यवस्थापन विभागात आहेत.

UK मधल्या वेल्समधले जवळपास 7000 जण टाटामध्ये कार्यरत आहेत. तर, टॅलबोट बंदरावरील टाटाच्या प्लॅन्टमध्ये जवळपास 4000 कामगार काम करत आहेत.

UKमधल्या टाटाच्या सगळ्या प्लॅन्टची विक्री करण्याची घोषणा टाटानं 2016मध्ये केली होती.

'मैलाचा दगड'

थिस्सेनक्रुप्प कंपनीचे चीफ एक्झिक्युटिव्ह हेनरिक हेसिंजर यांनी या विलीनीकरणाविषयी बोलताना सांगितलं की, "चांगल्या कार्यक्षमतेसाठी या दोन्ही कंपन्या एकत्र येण्याची गरज होती. कारण, आयातीसाठी कंपन्यांवर मोठा दबाव आहे. तसंच, उत्पादनाची अधिक क्षमता कंपन्यांमध्ये असल्याचंही त्यांनी सांगितलं."

"टाटा स्टीलसोबत विलीन होण्याचा हा निर्णय हा मैलाचा दगड असून हा खूप मोठा बदल आहे. यामुळे भविष्यात या उद्योगात खूप मोठी आर्थिक वाढ होईल,"असं थिस्सेनक्रुप्प कंपनीनं प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

कराराच्या अंतिम मसुद्यावर लवकरच सह्या होणार आहेत. त्यासाठी लागणारी सगळी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतातील आघाडीची स्टील उत्पादक कंपनी टाटा स्टील आणि युरोपातली सगळ्यांत मोठी कंपनी थिस्सेनक्रुप्प यांनी विलीनीकरणाची घोषणा केली आहे. एकत्रित कंपनी युरोपातली दुसऱ्या क्रमांकाची कंपनी होणार आहे.


सामग्री: टायफून लिंगलिंगने (Typhoon Lingling) दक्षिण कोरियात तीन तर उत्तर कोरियात पाच जणांचा जणांचा बळी घेतला आहे. आतापर्यंत या वादळामुळे 460 घरांचं नुकसान झालंय. आणि हजारो घरांचा वीज पुरवठा खंडित झालाय. याच वादळामुळे दक्षिण कोरियातली दीड लाखापेक्षा जास्त घरं अंधारात होती.

तर दुसरीकडे शेजारच्या जपानची राजधानी टोकियोजवळ टायफून फक्साई (Typhoon Faxai) हे चक्रीवादळ धडकलं असून यामुळे तब्बल 9 लाख लोक अंधारात आहेत.

लिंगलिंग वादळ दक्षिण कोरियात धडकलं, तेव्हा काढलेली सॅटेलाईट इमेज.

या लिंगलिंग वादळामुळे 178 मैलांवरील शेतीमध्ये पाणी भरलंय. यामुळे गेल्या काही काळापासून उत्तर कोरियामध्ये असलेल्या अन्नधान्याचा तुटवडा आता आणखी भीषण होण्याची भीती आहे.

उत्तर कोरियातल्या 1 कोटी लोकांना 'तातडीने अन्नधान्याची मदत' मिळणं गरजेचं आहे, असा इशारा संयुक्त राष्ट्राने दिला होता.

लिंगलिंग वादळ येत असल्याचं माहीत असूनही पुरेशी पूर्वतयारी न केल्याबद्दल उत्तर कोरियाचे नेते किम जाँग-उन यांनी तातडीची बैठक घेत अधिकाऱ्यांची कानउघडणी केली.

शेती आणि पिकं, धरणं आणि तलाव वाचवणं हे आता उत्तर कोरियाचं प्राथमिक उद्दिष्टं आहे.

दक्षिण कोरियातही याच लिंगलिंग वादळामुळे नुकसान झालंय. इथली सुमारे 1.60 लाख घरं अंधारात होती पण आता वीज पुरवठा सुरळीत करण्यात आला असून विमानसेवाही सुरू झालीय.

जपानला गेल्या दशकभरातल्या सर्वात शक्तिशाली फक्सई वादळाचा तडाखा बसलाय. ताशी 210 किलोमीटर्सच्या वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यांमुळे टोकियोमध्ये दाणादाण उडाली.

130 पेक्षा जास्त उड्डाणं रद्द करावी लागली तर ट्रेन सेवाही अनेक तास बंद होत्या.

वीज पुरवठा खंडीत करण्यात आल्याने टोकियो परिसरातले 9.1 लाख लोक अंधारात असल्याचं जपानची राष्ट्रीय वाहिनी NHKने सोमवारी सकाळी म्हटलंय.

आख्ख्या कानागावा शहराचा वीजपुरवठा खंडित झाला होता. लोकांना घराबाहेर न पडण्याच्या सूचना इथे देण्यात आल्या आहेत.

जपानमध्ये 20 सप्टेंबरपासून रग्बी वर्ल्ड कप सुरू होणार आहे आणि त्यासाठी 4 लाखांपेक्षा जास्त पर्यटक देशात दाखल होण्याची शक्यता आहे. त्यादृष्टीनेही जपानमध्ये पर्यायी उपाययोजना करण्यात येत आहेत.

टायफून फक्सई आता पॅसिफिक समुद्राच्या दिशेने गेलं असलं तरी अजूनही भूस्खलनाचा आणि पुराचा धोका आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हरिकेन डोरियनने बहामामध्ये उडवलेला हाहाःकार जगासमोर येत असतानाच आणखी दोन वादळांनी दोन शेजारी देशांमध्ये वाताहत करायला सुरुवात केलीय. सध्या लाखो लोक अंधारात अडकले आहेत.


सामग्री: टाळ-मृदुंगाच्या तालात, हरिनामाचा गजर करत संत तुकाराम महाराजांची पालखी शुक्रवारी देहूहून निघाली.

हाती वीणा आणि मुखी विठ्ठलाचे नाम!

काही वारकरी पूर्ण वारी दरम्यान हातात वीणा घेऊन जय हरी विठ्ठलचा जयघोष करतात.

जगद्गुरू तुकारामांचा 333वा पालखी सोहळ्याच्या प्रस्थानप्रसंगी देहू नगरीत भक्तांचा जनसागर लोटलाय.

काही महिला वारीदरम्यान डोक्यावर छोटंसं तुळशी वृंदावन घेऊन प्रवास करतात. तुळशीला रुखमाईचं रूप समजलं जातं.

फुगडी हा महिलांचा खेळ समजला जातो. पण वारीमध्ये स्त्री-पुरुष हा भेद नसतो सर्व वारकरीचं असतात. त्यामुळे पुरुषही फुगडी खेळताना वारीत दिसतात.

टाळ, मृदंग, वीणाच्या तालात विठ्ठलाच्या भजनात दंग झालेले वारकरी. महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून लोक देहूमध्ये येतात आणि वारीत सहभागी होतात.

वारीला निघण्यापूर्वी तुतारी वाजवताना एक सेवेकरी.

'एक तुतारी द्या मज आणुनी!'

दरम्यान, ज्ञानेश्वर माऊलींची पालखीनेही आळंदीहून पंढरपूराकडे प्रस्थान ठेवलं आहे. आळंदीचं समाधी मंदिर आणि त्यातला सुवर्णपिंपळ परिसर वारकऱ्यांनी भरून गेलाय. त्याचा हा खास 360 डिग्री व्ह्यू.

.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

समस्त महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत असलेल्या विठूरायाच्या भेटीसाठी आसुसलेल्या वारकरी संप्रदायाच्या सणाला म्हणजेच पंढरपूरच्या वारीला सुरुवात झाली आहे.


सामग्री: टिक टॉक आणि वी चॅट या लोकप्रिय अॅप्सचाही यात समावेश आहे. प्रसिद्ध अलिबाबा ग्रुपचं यूसी ब्राऊजर, फॅशन वेंडर शाईन आणि बायडू मॅप्सवरही बंदी आणण्यात आलीय. मोबाईल आणि पर्सनल कंप्युटर अशा दोन्ही ठिकाणी या अॅप्सचा वापर केला जात होता.

तातडीचे उपाय आणि राष्ट्रीय सुरक्षा अशी कारणं देत भारत सरकारनं या 59 अॅप्सवर बंदी आणलीय.

दुसरीकडे, भारत आणि चीन या दोन्ही देशांचे सैन्य लडाखमधील सीमेवर एकमेकांसमोर उभे ठाकलेत. 15 जूनच्या रात्री तर दोन्ही देशांच्या जवानांमध्ये हिंसक झटापट झाली आणि त्यात भारताचे 20 जवान मृत्युमुखी पडले.

भारताचे माहिती व प्रसारण मंत्री रविशंकर प्रसाद यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलंय की, "अॅप्सवरील ही बंदी देशाची सुरक्षा, सार्वभौमत्व आणि अखंडता यासाठी आवश्यक आहे. आम्ही भारतीय नागरिकांच्या माहिती आणि खासगीपणाशी कुठलीही छेडछाड करू देणार नाही."

माहिती व प्रसारण मंत्रालयानं आपल्या पत्रकात म्हटलंय की, "आमच्याकडे अनेकांकडून या अॅप्सबाबत तक्रारी आल्या होत्या. अँड्रॉईड आणि आयओएसवर हे अॅप्स लोकांच्या वैयक्तिक माहितीशी छेडछाड करत होते. या अॅप्सवर बंदी आणल्यानं भारतातील मोबाईल आणि इंटरनेट युजर्स अधिक सुरक्षित होतील. भारताची सुरक्षा, अखंडता आणि सार्वभौमत्व यासाठी हे गरजेचं आहे."

भारत सरकारनं आपल्या पत्रकात कुठेही 'चिनी वस्तू' असा शब्द वापरला नाहीय. ही बंदी कशी लागू केली जाईल, याचीही कुठे उल्लेख नाही.

भारतानं अॅप्सवर आणलेल्या बंदीवर अद्याप चीनकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही.

ज्यांच्या मोबाइलमध्ये अॅप आहे त्यांना ते वापरता येईल का?

अनेकांचं असं म्हणणं आहे की त्यांच्या मोबाईलमध्ये अॅप आहे आणि ते सध्या त्याचा वापर करू शकत आहे. मग नेमकी बंदी कशावर आहे?

याबाबत टेक्नॉलॉजी एक्सपर्ट अभिषेक तेलंग यांच्याशी बीबीसी मराठीने संवाद साधला. ते म्हणतात की "या बंदीनंतर तुम्ही अॅप नव्याने इन्स्टॉल करू शकत नाहीत. पण सध्या तुमच्याजवळ अॅप असेल तर ते चालू शकतं.

"पुढे ते चालू द्यायचं की नाही, अपग्रेड होऊ द्यायचं की नाही याचा निर्णय सरकारच घेईल आणि तेव्हाच या अॅपचा वापर करता येईल की नाही हे स्पष्ट होईल," असं ते म्हणाले.

'बंदीमुळे चिनी माध्यमं नाराज?'

चीन सरकारचं प्रसारमाध्यम असलेल्या 'ग्लोबल टाइम्स'चे मुख्य संपादक हु चिजिन यांनी ट्वीट करून म्हटलंय की, "जर चिनी लोकांनी भारतीय उत्पादनांवर बहिष्कार टाकायचं म्हटले, तर त्यांना उत्पादन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत आणि चीन सीमेवर तणावपूर्ण वातावरण असतानाच, भारत सरकारनं 59 अॅप्स बंद करण्याची घोषणा केली.


सामग्री: टिपू सुलतान यांचा सर्व खजिना ब्रिटीशांनी लुटून नेला. आज त्या खजिन्यापैकी अनेक वस्तू युकेमध्ये ‘पॉव्हिस कॅसेल’मध्ये आहेत.

बीबीसीच्या साऊथ एशिया डायसपोरा रिपोर्टर गगन सभरवाल यांनी इथल्या क्लाईव्ह म्युझियमला भेट दिली आणि टिपू सुलतान यांचा खजिना उलगडून दाखवलाय.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

टिपू सुलतान ब्रिटीशांसोबत 1799च्या लढाईत मृत्यूमुखी पडले. त्यानंतर म्हैसूर राज्य ब्रिटीश साम्राज्याच्या अधिपत्त्याखाली आलं.


सामग्री: टिम कूक

पण समजा जर तुम्ही यूकेमध्ये राहात असला तर बहुतेक तुमच्या बॉसने तुम्ही वर्षभरात जेवढे पैसे कमावता, तेवढा पैसा आतापर्यंत मिळवलाही असेल.

4 जानेवारीपर्यंत यूकेच्या मोठ्या कंपन्यांच्या सीईओंनी त्यांच्या कंपनीच्या एका साधारण कर्मचाऱ्याला जे पैसे कमावण्यासाठी एक वर्ष लागतं तितके पैसे मिळवले आहेत.

पण फक्त ब्रिटिश सीईओच इतक्या वेगाने पैसै मिळवतात असं नाही.

Bloomberg या संस्थेने 22 देशांतील सीईओ आणि कर्मचारी यांच्या पगारातील तफावत यांचा अभ्यास केला आहे. यात अमेरिका आणि भारतातील सीईओ जास्त गतीने पगार मिळवतात असं दिसून आलं आहे.

The Global CEO Indexने केलेल्या विश्लेषणात सीईओ एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या वर्षिक वेतनाच्या तुलनेत किती उत्पन्न मिळवतात, याची तुलना केली आहे.

या विश्लेषणावरून दिसून येतं की अमेरिकेत उच्चपदावर काम करणारे सीईओ एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या वार्षिक उत्पन्नाइतका पैसा मिळवण्यासाठी त्यांना फक्त 1.52 दिवस लागतात.

McDonaldचे सीईओ स्टीव्ह इस्टब्रूक यांनी 2017मध्ये 21.7 दशलक्ष डॉलर इतकं उत्पन्न मिळवलं आहे.

तर भारतात हा वेळ आणखी कमी आहे. भारतात एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या वार्षिक उत्पन्नाइतका पगार मिळवण्यासाठी एखाद्या सीईओला एक दिवसही लागत नाही. फक्त 0.35 दिवसात तो हे उत्पन्न मिळवतो.

अमेरिकेतील पत्रकार सॅम पिझ्झीगटी सीईओच्या पगारावर नियंत्रण असलं पाहिजे अशी मागणी करत आहेत. त्यांनी 2016ला The Case for a Maximum Wage हे पुस्तक लिहिलं आहे. अमेरिकेत सीईओ आणि कामगार यांच्यातील पगाराची तफावत 1980शी तुलना करता आठ पटींनी वाढली आहे, असं त्यांनी लिहिलं आहे.

ते म्हणतात, "मोठ्या कंपन्यांत एखाद्या सामान्य कर्मचाऱ्याला सीईओइतकं उत्पन्न मिळवण्यासाठी 300 वर्षं काम करावं लागेल. यासाठी मॅकडोनल्ड या कंपनीमध्ये सामान्य कर्मचाऱ्याला 3101 वर्ष काम करावं लागेल."

भारतात सीईओ आणि कर्मचारी यांच्या उत्पन्नात मोठी तफावत आहे.

सर्वसाधारणपणे असं दिसून येतं की जगभरात बऱ्याच देशांत सर्वसामान्य कर्मचाऱ्या वार्षिक उत्पन्नाइतका पगार मिळवण्यासाठी सीईओंना फार तर सरासरी एक आठवडा लागतो. दक्षिण आफ्रिकेत हा कालावधी 2.99 दिवस तर चीनमध्ये 2.11 दिवस लागतात.

14 दशलक्ष डॉलर वार्षिक पगार

सीईओंना जगभरात मिळणाऱ्या पगारात तफावत आहे. अमेरिकेत उच्चपदावरील सीईओला सरासरी वार्षिक 14 दशलक्ष डॉलर इतका पगार मिळतो.

सर्वसाधारणपणे राहणीमानावरील येणारा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तर नवीन वर्षांची सुरूवात झाली आहे आणि तुम्ही तुमचा बँक बॅलन्स तपासला असेल. आणि येत्या वर्षभरात चांगली पगारवाढ मिळण्याची तुम्हाला आशा असेल.


सामग्री: टी.नटराजन

आयपीएलच्या काळात टी.नटराजनच्या नावाची चर्चो जोरात सुरू होती. पण, कोण आहे हा टी. नटराजन?

दरवर्षी आयपीएल स्पर्धेत असंख्य क्रिकेटपटूंच्या कहाण्या, त्यांची वाटचाल सामोरं येतात. यंदाचं वर्ष आहे क्रिकेटमधल्या सगळ्यात मूलभूत कौशल्यांवर अद्भुत प्रभुत्व असणाऱ्या एका गावकऱ्याची. हो, गावकरी कारण त्याचा जन्म लहानशा गावात झाला आहे, क्रिकेटही तिथेच शिकला आहे, आजही तो तिथेच राहतो मात्र आता त्याच्या नावाची चर्चा देशात नव्हे पार परदेशात होते आहे.

यंदाच्या हंगामातला गुणकौशल्यांच्या बळावर चर्चेत आलेलं नाव म्हणजे टी.नटराजन. सनरायझर्स हैदराबादसाठी खेळणाऱ्या नटराजनने 16 विकेट्स घेतल्या. मात्र चर्चा विकेटची नाही तर त्याने टाकलेल्या यॉर्कर्सची होते आहे. नटराजनने थोडेथोडके नव्हे तर तब्बल 63 यॉर्कर्स टाकले आहेत.

सोप्या भाषेत यॉर्कर म्हणजे स्टंप्सच्या बुंध्यात बॉल टाकणं. ट्वेन्टी-20 हा बॅट्समनला अनुकूल प्रकार आहे. बॉलरची कत्तल साहजिक मानली जाते. कर्दनकाळ वाटणाऱ्या बॅट्समनला रोखायचं तर यॉर्करसारखा हुकमी एक्का बॉलर्सच्या ताफ्यात असणं आवश्यक असतं. परंतु गेल्या काही वर्षात या अस्त्रावरची बॉलर्सची पकड कमी होताना दिसते आहे.

यॉर्करऐवजी शॉर्ट बॉल टाकून बॅट्समनला रोखण्याचे प्रयत्न जास्त होताना दिसतात. मात्र नटराजनने यॉर्कर तत्वाला चिकटून राहत बॉलिंग केली. एलिमिनेटरच्या मॅचमध्ये 360 बॅट्समन एबी डीव्हिलियर्ससारख्या दिग्गजाला टाकलेला यॉर्कर आणि त्रिफळा अनेक वर्ष लक्षात राहील.

असं म्हणतात की आयुष्यात चांगलं घडायला विशिष्ट वेळ यावी लागते. यंदाचं आयपीएल सुरू होईपर्यंत नटराजन हे नाव क्रिकेटरसिकांच्याही फार परिचयाचं नव्हतं. हैदराबादने नटराजनला अंतिम अकरात संधी दिली आणि त्याचे यॉर्कर पाहून दखल घेणं भाग पाडलं. हैदराबादचा कर्णधार आणि ऑस्ट्रेलियाचा धडाकेबाज सलामीवीर डेव्हिड वॉर्नरपासून आजी-माजी खेळाडूंपर्यंत अनेकजण नटराजनच्या सातत्याने यॉर्कर फेकण्याच्या हातोटीवर फिदा झालेत.

केन विल्यमसनकडून नटराजनला शाबासकी मिळाली.

याच प्रदर्शनाच्या बळावर टी. नटराजनची ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी नेट बॉलर म्हणून निवड झाली. काही दिवसांपूर्वी नटराजनच्या पत्नीने लेकीला जन्म दिला. लेकीच्या जन्मानंतर तीनच दिवसात नटराजनची ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात ट्वेन्टी-20 मालिकेसाठी निवड झाली.

यंदाचं आयपीएल नटराजनसाठी अलवार झुळूक यावी तसं आहे. पण ही झुळूक अनुभवण्यापूर्वी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या पहिल्या ट्वेन्टी-२० सामन्यात टी. नटराजनला खेळण्याची संधी मिळाली आहे. यासोबतच त्यानं ट्वेन्टी-२० सामन्यात पदार्पण केलं आहे.


सामग्री: टीएन शेषन

शेषन 1955 च्या तुकडीचे आयएएस अधिकारी होते. 1990-96 या काळात ते भारताचे मुख्य निवडणूक होते. निवडणुकीच्या काळातल्या नियमांची कडक अंमलबजावणी त्यांनी केली. त्यांच्या कार्यकाळात दोन निवडणूक आयुक्त आयोगात आणण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यांच्या कार्यासाठी त्यांना मॅगसेसे पुरस्काराने गौरविण्यात आलं होतं. निवडणूक आयुक्त म्हणून त्यांची कारकीर्द सर्वांत जास्त गाजली.  त्यांच्या कारकिर्दीचा आणि आयुष्याच्या महत्त्वांच्या प्रसंगांवर टाकलेला हा दृष्टिक्षेप

निवडणूक आयुक्तपदाची ऑफर

डिसेंबर 1990ची ती रात्र होती. थंडीचे दिवस होते. तत्कालीन केंद्रीय वाणिज्य मंत्री सुब्रमण्यम स्वामी एका पांढऱ्या अँबेसेडरमध्ये नवी दिल्लीच्या पंडारा रोडवरच्या एका घरात पोहोचले. ते घर तत्कालीन योजना आयोगाचे सदस्य टी. एन. शेषन यांचं होतं.

स्वामी अगदी आरामात त्यांच्या घरी गेले. त्याचं कारण असं की साठच्या दशकात स्वामी यांनी शेषन यांना हार्वर्ड विद्यापीठात शिकवलं होतं.

शेषन स्वामींपेक्षा वयाने लहान होते. त्या काळात सुब्रमण्यम स्वामींना जेव्हा दक्षिण भारतीय पदार्थ खायची हुक्की यायची, तेव्हा ते बिनधास्तपणे शेषन यांच्या फ्लॅटवर जायचे. शेषन त्यांना दही भात आणि रस्सम खाऊ घालायचे.

मात्र त्या रात्री ते शेषन यांच्याकडे दहीभात खायला आले नव्हते. ते पंतप्रधान चंद्रशेखर यांचे दूत म्हणून तेथे गेले होते. तिथे गेल्या गेल्या त्यांनी विचारणा केली, "तुम्हाला भारताचा मुख्य निवडणूक आयुक्त व्हायला आवडेल का?"

शेषन या प्रस्तावामुळे फारसे उत्साहित नव्हते, कारण एक दिवस आधीच कॅबिनेट सचिव विनोद पांडे यांनी हा प्रस्ताव दिला होता. तेव्हा शेषन यांनी पांडेंना नाही म्हटलं होतं. "विनोद तू वेडाबिडा तर झाला नाहीस ना? त्या निर्वाचन सदनात जायला कुणाला आवडेल?" तेव्हा शेषन म्हणाले होते.

आता पुढचे दोन तास सुब्रमण्यम स्वामी शेषन यांना हे पद स्वीकारण्यासाठी गळ घालत होते. शेषन म्हणाले की ते काही लोकांशी सल्लामसलत करून अंतिम निर्णय घेतील.

शेषन यांचं चरित्र 'शेषन- अॅन इंटिमेट स्टोरी' लिहिणारे ज्येष्ठ पत्रकार गोविंदन कुट्टी सांगतात -

"स्वामी गेल्यानंतर शेषन यांनी राजीव गांधी यांना फोन करून सांगितलं की त्यांना तातडीने भेटायचं आहे. जेव्हा ते तिथे पोहोचले तेव्हा हॉलमध्ये उत्सुकतेने त्यांची वाट पहात होते.

"शेषन यांनी फक्त पाच मिनिटांचा वेळ मागितला होता. मात्र हा वेळ लगेचच निघून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताचे माजी निवडणूक आयुक्त टी.एन. शेषन यांचे काल चेन्नईत निधन झालं. ते 86 वर्षांचे होते.


सामग्री: टीना सांगतात, मी माझ्या आहारामध्ये सुधारणा केली. जर नीट जगायचं असेल तर हे केलंच पाहिजे असं माझ्या डोक्यात होतं.

कायमची दारू सोडली पाहिजे असं माझं मत नव्हतं पण लॉकडाऊन सुरू झाल्यावर दारू पिण्यात काहीच अर्थ उरलेला नव्हता.

त्या सांगतात त्यांचा दोन वर्षाचा लहान मुलगा घरात असल्यामुळे दारू सोडणं सोपं झालं.

आम्ही बाहेर पडलोच नाही. लोकांमध्ये मिसळता आलंच नाही. घरात दारू पिणं हा काही उपाय नव्हताच.

अर्थात, साथीच्या या काळामध्ये दारूची विक्री वाढल्याचं दिसून आलं आहे. परंतु दारु कमी पिण्याचा ट्रेंडही दिसून येत आहे. जगभरात या ट्रेंडमध्ये टीनासारख्या अनेक लोकांनी सहभाग घेतला आहे.

26 वर्षांच्या टीना यांनी जुलैमध्ये पब्स आणि रेस्टोरंट्स सुरू होऊनसुद्धा दारूपासून लांबच राहाण्याचा निर्णय घेतला. 'मला दारु पिण्याची गरजच भासत नाही', असं त्या सांगतात.

कोरोना काळात दारू पिणं कमी झालं की वाढलं ?

कोरोना काळात लोक आणि दारू यांच्या संबंधातल्या अनेक बातम्या समोर आल्या.

कोरोना आरोग्य संकटात मद्यविक्रीत झपाट्याने वाढ होत असल्याने भारतासह ब्राझील, अमेरिका आणि अनेक युरोपीय देशांसह जगभरातील आरोग्य विभागाकडून इशारा देण्यात आला.

अमेरिकेत एप्रिलच्या अखेरच्या आठवड्यात लॉकडॉऊन लागू करण्यात आले तेव्हा ऑनलाईन दारूविक्री 400 टक्क्यांनी वाढली. दक्षिण आफ्रिकेसह काही देशांना तर दारू विक्री बंद करावी लागली.

ब्रिटनमध्ये राहणारी टीना सांगते, इथे एका स्वयंसेवी संस्थेने केलेल्या सर्वेक्षणात असे दिसून आले की, 30 टक्के ब्रिटिश लोक कोरोना काळात दारू पिण्याचे प्रमाण वाढल्याचे मान्य करतात.

हे वाढलेले प्रमाण चिंताजनक असले तरी दारू पिण्याचे प्रमाण कमी केल्याचे आणि दारू पूर्णपणे सोडून देण्याचाही ट्रेंड दिसून येत आहे.

या सर्वेक्षणानुसार, 37 टक्के लोक दारू पिण्याची सवय कमी करण्यासाठी सक्रिय पावलं उचलत असल्याचे दिसून आले. यामध्ये मद्यपान न करणे आणि मद्यपान पूर्णपणे सोडून देणारे लोक आहेत.

दारुचे व्यसन सोडलेले आणि आता यासाठी लोकांना थेरपी देण्याचे काम करणारे जेम टिमोन्स सांगतात, "लॉकडॉऊनमध्ये अनेक लोकांना स्वत:कडे लक्ष देण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळाला. अनेकांनी याकडे संधी म्हणून पाहिलं. या काळात लोकांना संघर्ष करावा लागला नाही असे मी म्हणणार नाही. पण लॉकडॉऊनमुळे अनेकांसाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाली."

मद्यपान नियंत्रणात ठेवण्याकडे तरुण पिढीचा कल अधिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मार्चपासून कोव्हिड-19 मुळे पूर्ण जग ठप्प झालं. परंतु टिना रॉड्रिग्ज त्यांच्या आऱोग्याबद्दल आधीपासूनच जागृत होत्या. त्यासाठी एक पर्सनल ट्रेनर त्यांच्या मदतीला होती. टीना यांनी जानेवारीपासूनच दारू पिणं सोडलं होतं.


सामग्री: टीम इंडिया

रवी शास्त्री, हेड कोच

टीम इंडियाचे हेड कोच. प्लेइंग आणि नॉन प्लेइंग स्टाफचे बॉस. आंतरराष्ट्रीय टीम्सचे कोच हे मॅन मॅनेजमेंट बघतात. कोचिंग संदर्भातलं सर्वसमावेशक धोरण ते ठरवतात. टीम इंडिया कशा पॅटर्नचं क्रिकेट खेळणार हे हेड कोच ठरवतो. खेळाडूंच्या परफॉर्मन्सचा आढावा घेणं, त्यांची कामगिरी सुधारावी म्हणून मदत करणं, बेंच स्ट्रेंथ तयार करणं या जबाबदाऱ्या मुख्य प्रशिक्षक बघतात.

रवी शास्त्री

80 टेस्ट आणि 150 वनडेंचा अनुभव असलेल्या शास्त्री यांनी अष्टपैलू खेळाडू म्हणून छाप उमटवली. 1985 मध्ये ऑस्ट्रेलियात झालेल्या वर्ल्ड चॅम्पियनशिप ऑफ क्रिकेट स्पर्धेत शास्त्री यांना प्लेयर ऑफ द सीरिज म्हणून गौरवण्यात आलं.

फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये एका ओव्हरमध्ये सहा षटकार खेचण्याचा विक्रमही शास्त्री यांच्या नावावर आहे. निवृत्ती स्वीकारल्यानंतर दोन दशकं शास्त्री यांनी कॉमेंटेटर म्हणून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये वेगळी छाप उमटवली आहे.

संजय बांगर, बॅटिंग कोच

मूळचे बीडचे असलेले बांगर टीम इंडियाच्या बॅट्समनना मार्गदर्शन करतात. भारतासाठी खेळताना उत्तम कामगिरी. फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये रेल्वे संघाच्या दमदार वाटचालीत महत्त्वपूर्ण भूमिका.

संजय बांगर

खेळाडू म्हणून निवृत्ती घेतल्यावर कोचिंगमध्ये लक्ष घातलं. बांगर यांच्या अभ्यासाचा, सूचनांचा फायदा होत असल्याचं टीम इंडियाचे शिलेदार सांगतात. फलंदाजीचा कणा बळकट राखण्यात बांगर यांचा सिंहाचा वाटा आहे.

भरत अरुण, बॉलिंग कोच

वर्षानुवर्षं बॅटिंग हा भारतीय संघाचा कणा होता. बॅटिंगच्या बळावरच भारतीय संघाने अनेक शिखरं गाठली. मात्र गोलंदाजांच्या कामगिरीत सातत्य नव्हते. भारतीय संघाची गोलंदाजी बळकट करण्यातलं महत्त्वाचं नाव म्हणजे भरत अरुण. बॉलर्सना त्यांच्या अॅक्शन तसंच वेगवेगळी अस्त्रं परजण्यात अरुण मदत करतात.

भरत अरुण

विशिष्ट बॅट्समनला रोखण्यासाठी डावपेच आखणीत ते मदत करतात. मोहम्मद शमीच्या बॉलिंगची धार वाढावी यासाठी त्यांनी त्याचा रनअप कमी केला. उमेश यादवला रिव्हर्स स्विंग करण्यासाठी मदत केली. रवीचंद्रन अश्विनला पडणाऱ्या अनेकविध प्रश्नांना ते उत्तरं देतात.

आर.श्रीधर, फिल्डिंग कोच

कॅचेस विन मॅचेस म्हटलं जातं. आधुनिक क्रिकेटमध्ये फिल्डिंग हा महत्त्वपूर्ण पैलू मानला जातो. जेवढ्या रन्स वाचवल्या जातात त्या मॅच फिरवू शकतात. टीम इंडियाचं फिल्डिंग स्टँडर्ड सुधारण्यात श्रीधर यांचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वर्ल्ड कप जिंकणं हे इंग्लंडमध्ये दाखल झालेल्या प्रत्येक संघाचं उद्दिष्ट आहे. मैदानावर 15 खेळाडू दिसतात. मात्र त्यांच्याबरोबरीने एक समांतर टीम कार्यरत असते. ही माणसं प्रसिद्धीझोतात येत नाहीत. अनेकदा त्यांचं योगदान उपेक्षित राहतं. म्हणूनच या बॅकरुम टीम इंडियाचा घेतलेला हा आढावा.


सामग्री: टीम इंडिया

वर्ल्ड कपसाठी संघनिवड करताना निवडसमितीने चौथ्या क्रमांकासाठी अंबाती रायुडूऐवजी विजय शंकरच्या नावाला पसंती दिली होती.

विजय हा 'थ्री डायमेन्शल प्लेयर' अर्थात ऑलराऊंडर खेळाडू असल्याचं म्हटलं होतं. केदार जाधव, दिनेश कार्तिक, महेंद्रसिंग धोनी हे मधल्या फळीतली अन्य खेळाडू होते.

टीम इंडियासाठी शिखर धवन, रोहित शर्मा आणि विराट कोहली हे त्रिकूट भक्कम होतं. वर्ल्ड कप सुरू झाल्यानंतर टीम इंडियाने के.एल. राहुलला चौथ्या क्रमांकावर पाठवलं. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या लढतीत शिखरने शतकी खेळी साकारली मात्र त्याच्या हाताला दुखापत झाली.

ही दुखापत बरी होण्यास प्रदीर्घ कालावधी लागणार असल्याने शिखर वर्ल्ड कप खेळू शकणार नसल्याचं स्पष्ट झालं. यानंतर राहुलला सलामीला बढती देण्यात आली आणि चौथ्या क्रमांकाचा प्रश्न ऐरणीवर आला.

राहुलच्या बढतीनंतर विजयला चौथ्या क्रमांकावर खेळवण्यात आलं. विजयने तीन सामन्यात 58 धावा केल्या आणि 2 विकेट्स मिळवल्या. वेस्ट इंडिजच्या लढतीनंतर विजय शंकर दुखापतग्रस्त असल्याचं जाहीर करण्यात आलं.

विजयच्या जागी ऋषभ पंतला खेळवण्यात आलं. ऋषभने चार सामन्यात 32, 48, 4, 32 अशा खेळी केल्या.

केदार जाधवला वर्ल्ड कपमध्ये सहा सामन्यात खेळवण्यात आलं. त्याने एकूण 80 धावा केल्या. या सहा सामन्यात त्याला एकही विकेट मिळवता आली नाही.

केदार अपयशी ठरल्याने दिनेश कार्तिकला संधी देण्यात आली. तब्बल 15 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर कार्तिकचं वर्ल्ड कप पदार्पण झालं. दिनेश तीन सामन्यात मिळून फक्त 14 धावा करू शकला.

कॅप्टन कूल फिनिशर महेंद्रसिंग धोनी 34, 27, 1, 28, 56*, 42*, 35, 50 अशा खेळी साकारल्या. धोनी पाचव्या, सहाव्या आणि सातव्या क्रमांकावर खेळला.

एकूणात महेंद्रसिंग धोनीचा अपवाद वगळता टीम इंडियाची मिडल ऑर्डर डळमळीत असल्याचं स्पष्ट झालं.

वर्ल्ड कपनंतर टीम इंडियात बदल संभवतात. टीम इंडियाच्या मिडल ऑर्डरसंदर्भात चर्चा सुरू झाली आहे.

श्रेयस अय्यर

24वर्षीय मुंबईकर श्रेयस अय्यरचं नाव चर्चेत आहे. वर्ल्ड कपपूर्वी झालेल्या आयपीएल स्पर्धेत श्रेयस अय्यरने दिल्ली कॅपिटल्सचं नेतृत्व केलं होतं.

दिल्लीने पहिल्यांदाच बाद फेरी गाठली होती. स्थानिक क्रिकेटमध्ये मुंबईसाठी खेळताना श्रेयसने 54 मॅचेसमध्ये 52.18च्या सरासरीने 4592 धावा केल्या आहेत.

श्रेयस अय्यर

या धावा करताना श्रेयसने 12 शतकं आणि 23 अर्धशतकं झळकावली आहेत. श्रेयसने दोन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

न्यूझीलंडविरुद्धच्या पराभवानंतर टीम इंडियाच्या मिडल ऑर्डरमधील उणीव प्रकर्षाने स्पष्ट झाली आहे. टीम इंडिया आता वेस्ट इंडिजच्या दौऱ्यावर जाणार आहे. वर्ल्ड कपचं स्वप्न सेमी फायनलमध्ये संपुष्टात आल्यानंतर वनडे संघात बदल होणार का?


सामग्री: टीम इंडियाने ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला.

ऑस्ट्रेलियात मालिका विजय साकारणारा भारत हा केवळ पाचवा संघ ठरला आहे. याआधी वेस्ट इंडिज, इंग्लंड, दक्षिण आफ्रिका, न्यूझीलंड या संघांनी ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकली आहे. 71 वर्षांमध्ये भारतीय संघाला ऑस्ट्रेलियाच्या भूमीवर फक्त सात कसोटी सामन्यांमध्ये विजय साकारता आला आहे. मात्र मालिका विजयाने त्यांना नेहमीच दुरावलं होतं.

मात्र विराट कोहलीच्या नेतृत्वाखालील संघाने दिमाखदार खेळ करत ऑस्ट्रेलियात मालिका विजयाचा दुष्काळ संपवला. मालिकेत खेळपट्टीवर नांगर टाकून मॅरेथॉन खेळी साकारणाऱ्या चेतेश्वर पुजाराला 'मॅन ऑफ द मॅच' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.

भारतीय संघाने यापूर्वी न्यूझीलंड, वेस्ट इंडिज, इंग्लंड, श्रीलंका, बांगलादेश, पाकिस्तान, झिम्बाब्वे या देशांमध्ये कसोटी मालिका जिंकली आहे.

चेतेश्वर पुजारा आणि अजिंक्य रहाणे

सिडनी कसोटीत भारतीय संघाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. फलंदाजीसाठी अनुकूल खेळपट्टीवर भारतीय संघाने 622 धावांचा डोंगर उभारला.

चेतेश्वर पुजाराने 373 चेंडूत 193 धावांची खेळी साकारली. विकेटकीपर फलंदाज ऋषभ पंतने 15 चौकार आणि एका षटकारासह 159 धावांची खेळी केली. रवींद्र जडेजाने 81 तर मयांक अगरवालने 77 धावा केल्या.

विराट कोहली आणि अजिंक्य राहाणे जल्लोष करताना.

डावखुरा फिरकीपटू कुलदीप यादवच्या पाच विकेट्सच्या बळावर भारतीय संघाने ऑस्ट्रेलियाचा पहिला डाव 300 धावांत गुंडाळला. ऑस्ट्रेलियातर्फे मार्कस हॅरिसने सर्वाधिक 79 धावा केल्या.

तीनशेहून अधिक धावांची आघाडी हातात असल्याने विराट कोहलीने ऑस्ट्रेलियाला फॉलोऑन देण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल 31 वर्षांनंतर ऑस्ट्रेलियावर मायदेशात फॉलोऑनची नामुष्की ओढवली.

पण पावसाच्या व्यत्ययामुळे चौथ्या दिवशी फक्त 25 षटकांचा खेळ होऊ शकला.

पाचव्या दिवशीचं पहिलं सत्र पावसामुळे वाया गेलं. दुसऱ्या सत्रातही पाऊस कायम राहिल्याने उर्वरित दिवसाचा खेळ रद्द करण्यात आला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पावसाच्या सातत्यपूर्ण व्यत्ययामुळे सिडनी कसोटी अनिर्णित ठरली आणि दमदार सांघिक प्रदर्शनाच्या बळावर भारतीय क्रिकेट संघाने ऑस्ट्रेलियात पहिल्यांदाच कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला. भारतीय संघाने ही मालिका 2-1 अशी जिंकली.


सामग्री: टीममधल्या अनेकांसाठी गावाबाहेर पडण्याचा हा पहिलाच अनुभव आहे. आधीच घरातल्या लोकांचा आणि समाजाचाही विरोध पत्करून त्या फुटबॉल खेळतायत.

पण, त्याचवेळी त्यांच्या फुटबॉल प्रेमामुळेच त्यांना आज आपलं क्षितीज विस्तारण्याची संधी मिळालीय. बीबीसीशी यातल्या काही मुलींनी केलेली बातचीत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानातील चित्राल या दुर्गम आणि डोंगराळ भागात चक्क मुलींची एक फुटबॉल टीम आहे आणि आता या मुलींना इस्लामाबादमध्ये खेळण्याची संधीही मिळाली आहे.


सामग्री: टीव्ही मालिका की हिंदी चित्रपट ते स्लमडॉग मिलेनिअर, ज्युरासिक पार्क, लाईफ ऑफ पाय अशा हॉलिवुडपटांपर्यंत आपल्या भूमिकांमुळे लक्षात राहिलेल्या इरफान यांच्या आयुष्यातले हे काही खास किस्से.

'साहबजादा इरफान अली खान'

राजस्थानातल्या टोंक गावात 7 जानेवारी 1967ला इरफानचा जन्म झाला... पूर्ण नाव - साहबजादा इरफान अली खान.

त्यांच्या आईचे राजघराण्याशी संबंध होते आणि त्यांच्या वडिलांनी टायरचा उद्योग स्वतः उभारत त्यातून भरपूर पैसा मिळवलेला होता.

आपल्या कुटुंबाची श्रीमंती दाखवणारा 'साहबजादा' शब्द इरफान यांनी मात्र आपल्या नावातून काढून टाकला. त्यामुळे आपल्या स्वप्नांच्या मार्गात अडथळा येईल, असं त्यांना वाटत होतं. त्यांनी स्वतःच्या नावाचं स्पेलिंगही बदलून Irfan ऐवजी Irrfan केलं. या दोन Rमुळे होणारा Irrfanचा उच्चार आपल्याला आवडत असल्याचं त्यांनी एकदा सांगितलं होतं.

वडील गेल्यानंतर टायर बिझनेसची सूत्रं इरफान आपल्या हाती घेतील, असं घरच्यांचा अंदाज होता. पण त्यांनी तसं केलं नाही. 'अॅक्टर' होण्यावर इरफान ठाम होते.

"मी अॅक्टर होईन अशी कल्पनाही कधी कोणी केली नव्हती. मी अगदी लाजाळू होतो, बारीक होतो. पण माझी अगदी मनापासून इच्छा होती," इरफान यांनी सांगितलं होतं.

1984 मध्ये त्यांनी दिल्लीच्या नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामाच्या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज केला. आपल्याला थिएटरचा अनुभव असल्याचं खोटंच सांगत त्यांनी प्रवेश मिळवला.

"प्रवेश मिळाला नाही तर मी गुदमरून जाईन असं मला वाटलं होतं," त्यांनी एका मुलाखतीदरम्यान सांगितलं होतं.

याच ड्रामा स्कूलमध्ये त्यांना त्यांची लाईफ पार्टनर मिळाली.

"तो कायम फोकस्ड असायचा. मला आठवतंय, घरी आल्यानंतरही तो थेट बेडरूममध्ये जाई आणि जमिनीवर बसून पुस्तकं वाचायचा. बाकीचे आम्ही मात्र गप्पा टप्पा करत बसायचो," इरफानची पत्नी सुतपा सिकदर यांनी सांगितलं होतं. त्या लेखिका आहेत.

लहान पडद्यापासून मोठ्या पडद्यापर्यंत

खरंतर इरफान यांना सिनेमांमध्ये काम करण्यात रस होता. पण त्यांच्या अभिनयाच्या कारकीर्दीतले सुरुवातीचे रोल होते टीव्ही क्षेत्रातले. त्याकाळात केबलवरच्या डझनभर चॅनल्सवर अनेक मालिका सुरू होत्या. काम मिळत होतं, पण त्यातून समाधान मिळत नव्हतं.

इरफान यांनी जवळपास दशकभर झी आणि स्टार वाहिनीच्या मालिकांमध्ये काम केलं. या काळात अगदी अभिनय सोडून देण्याचा विचारही त्यांच्या मनात आला होता.

मोठ्या पडद्यावरचं त्यांचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जवळपास 80 सिनेमांमध्ये अभिनय करणाऱ्या इरफान खान यांच्या मृत्यूमुळे सगळ्याच क्षेत्रांतून हळहळ व्यक्त केली जातेय.


सामग्री: टुथपेस्ट जास्त प्रमाणात घेतली तर त्यातील काही घटक दातांसाठी हानिकारक ठरू शकतात. विशेषत: लहान मुलांना ब्रश करताना किती पेस्ट द्यावी?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

टुथब्रशला किती पेस्ट लावावी हा प्रश्न मजेदार, महत्त्वाचा तरीही व्यक्तीपरत्वे बदलणारा आहे.


सामग्री: टूरिंग टॉकिजमध्ये चित्रपट पाहणारा प्रेक्षक

जत्रा असो किंवा उरूस, टूरिंग टॉकिजमध्ये एखादा सिनेमा पाहून आल्याशिवाय घरी परतायचं नाही, असा सिनेमाबहाद्दरांचा अलिखित नियम असतो.

ज्या गावांमध्ये चित्रपटगृह नाहीत, तिथं हे फिरते टॉकिज कोट्यवधी लोकांपर्यंत सिनेमा पोहचवत आहे.

मनोरंजनाच्या नव्या साधनांमुळं टूरिंग टॉकिज संपुष्टात येण्याच्या उंबरठ्यावर

तंबू, पडदा, हाताने चालवता येणारे प्रोजेक्टर, रीळ, बांबू, दोऱ्या हे साहित्य आपल्या महाकाय ट्रकमध्ये भरून टूरिंग टॉकिजवाला एखाद्या जत्रेमध्ये पोहचतो.

जत्रेमध्ये फिरून, दमून-भागून आलेले लोक आपल्या आवडत्या कलाकाराचा आवडता चित्रपट पाहण्यासाठी विसवतात. आणि चित्रपट सुरू झाल्यानंतर काही क्षणातचं हे लोक त्या स्वप्नाच्या दुनियेत हरवून जातात.

पण आता ही समीकरणं बदलताना दिसत आहेत. अद्ययावत तंत्रज्ञान, दळण-वळणाच्या साधनांमध्ये गेल्या काही वर्षात झपाट्याने झालेली वाढ या गोष्टींमुळं लोकांच्या हाती मनोरंजनाची नवं साधनं पोहचली आहेत.

डीव्हीडी आणि मोबाइलवर सहज चित्रपट उपलब्ध होत असल्यामुळं टूरिंग टॉकिजमधील लोकांचा रस कमी होताना दिसत आहे. नव्या तंत्रज्ञानाचा फटका या व्यवसायाला बसला आहे.

2008 मध्ये अमित मधेशिया या फोटोग्राफरनं भारतातील वेगवेगळ्या टूरिंग टॉकिजची छायाचित्र काढायचा प्रकल्प हाती घेतला. या काळात त्यानं जे अनुभवलं ते त्यानं आपल्या शब्दात मांडलं आहे --

टुरिंग टॉकिज हा विषय घेऊन त्यावर सिनेमा काढायची कल्पना अमित यांना सुचली

मी 2008 ला टूरिंग टॉकिजची छायाचित्र काढण्याचं काम सुरू केलं. सिंगल स्क्रीन थिएटर एका पाठोपाठ बंद होत होती आणि मल्टिप्लेक्सचा उदय होत होता.

मनोरंजन जगताची ही मंदिरं उद्धवस्त होताना पाहून मी व्यथित झालो. हा विषय लोकांसमोर कसा मांडावा याचा विचार मी करू लागलो.

मी आणि माझा सहकारी शिर्ले अब्राहम दोघांनी यासाठी भारतभर फिरण्याची आम्ही तयारी ठेवली. पण आम्ही नेमकं काय शोधतोय हे आम्हालाही माहित नव्हतं?

मग या कामानिमित्त आम्ही एक गाव गाठलं. तिथं एक टूरिंग टॉकिज आली होती. गर्दीचा भाग होऊन चित्रपट पाहायचा, असं आम्ही ठरवलं.

चित्रपटांना खेड्यापाड्यापर्यंत नेण्याचं काम टूरिंग टॉकिजनं केलं आहे.

एका लिंबाच्या झाडाखाली गावकरी बसून चित्रपट पाहत होते. एक वृद्ध माणूस हाताने प्रोजेक्टर चालवून त्यांना चित्रपट दाखवत होता. तिथे असलेल्या मुलांच्या चेहऱ्यावरील उत्साह तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या सात दशकांपासून 'टूरिंग टॉकिज', अर्थात फिरते सिनेमागृह चंदेरी दुनियाची जादू भारतातील खेड्या-पाड्यांत पोहचवत आहेत.


सामग्री: टेलिव्हिजनचा शोध लागल्यापासून ते आतापर्यंत हजारो सिरियल तिथे प्रसारित झाल्या असतील. त्यात लाखो लोकांनी काम केलं असेल मग कधी काळी एक सिरिअल प्रसारित झाली त्यातले सहा जण पुन्हा एकत्र येऊन गप्पा मारणार तर मी काय करू.

इतकी तटस्थता किंवा स्थितप्रज्ञता माझ्याकडे हवी होती आणि दुर्दैवाने ती नाहीये. त्यामुळे फ्रेंड्स रियुनियनचा एपिसोड टेलिकास्ट होऊन भारतात येईपर्यंत मला असंच तीळ तीळ तुटत राहावं लागेल.

मला तसं काही होत नाही हे दाखवण्यासाठी मी स्वतःलाच सांगितलं आहे की ठीक आहे फार भारी गोष्ट नाही. होतच असतं असं, कमर्शिअल गोष्ट आहे ती त्याला उगीच सेंटिमेंटल व्हॅल्यू देण्याची गरज नाही. पण जितकं मी स्वतःला तसं समजावत जातो तितकाच मी त्यात रुतत जातो.

मायच्यानं सांगतो (हा मायची आण म्हणजे आईची शपथचा शॉर्टफार्म आहे) इतक्या सिरिअल पाहिल्या असतील पण फ्रेंड्ससारखं कोणत्याच सिरिअलला कधी झालं नाही. माझी सर्वांत आवडती सिरिअल नाहीये ती. अशा बराच सिरिअल्स आहेत ज्या मला फ्रेंड्सहून जास्त आवडतात.

त्यांची लिस्ट इथे देण्याचं काही कारण नाही. पण ती टेलिव्हिजनवर आलेली सर्वांत ग्रेट सिरिअल नक्कीच नाही. पण फ्रेंड्स ही फ्रेंड्सच आहे आणि तिची रिप्लेसमेंट दुसरी काहीच नाही. इव्हन त्यांचं रियुनियन देखील. हेच मला वाटतं.

फ्रेंड्सचा चाहता कसा झालो?

मी फ्रेंड्सचा फॅन आहे हे पण मला बरेच दिवस माहिती नव्हतं. फक्त ती सिरिअल पाहायचो इतकंच. म्हणजे सहा-सात वेळा पाहिली असेल फार तर. त्याला फॅन म्हणण्याइतकं काय आहे काय माहीत. आमच्या काकांनी शोले 35 वेळा पाहिला होता असं ते सांगतात. बाकी दीवार बीवार असल्या पिक्चरचं नाव काढू नका त्यांच्यासमोर तीन दिवस जातील तुमचे. ते स्टोरी सांगतात की तिकिटासाठी केवढीमोठी रांग होती वगैरे वगैरे त्याची. त्या मानाने मी फ्रेंड्ससाठी काही त्याग केला नाही.

पण माझ्या बोलण्यात फ्रेंड्सचे रेफरन्स येत तेव्हा इतर फ्रेंड्स पाहणारे मित्र मैत्रीण आपोआपच जवळ येत गेले. त्यांचं म्हणणं आहे की ते शहरातले आहेत आणि त्यांना फ्रेंड्सबद्दल कळणं किंवा त्याचा फॅन होणं हे विशेष नाही पण तू गावाकडचा असून देखील फ्रेंड्सचा चाहता कसा झाला. त्याचं उत्तर सोपं नक्कीच नाही. कारण त्याचं एक कारणही नाही.

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यावर सिरिअल पाहत गेलो आणि अजूनही पाहावी वाटते. आणखी किती दिवस पाहील माहीत नाही पण तरीदेखील त्यांच्या या प्रश्नाचं उत्तर देणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रेंड्सचं रियुनियन होणार आहे म्हणे. हा तो फिर उसका क्या….


सामग्री: टेस्ट संघाचं नेतृत्व अजिंक्य रहाणेलाच द्यावं असा सूर उमटू लागला आहे.

विराट कोहली कर्णधार आणि अजिंक्य रहाणे उपकर्णधार अशी संरचना गेली अनेक वर्ष आहे. कर्णधार दुखापत किंवा अन्य कारणांमुळे खेळू शकला नाही तर उपकर्णधाराकडे नेतृत्व सोपवण्यात येतं. कोहली आणि रहाणेच्या स्वभावात प्रचंड फरक आहे. विराट आक्रमक स्वरुपाचा आहे तर अजिंक्य शांत आहे. मात्र दोघंही आपापलं काम जाणतात.

इंग्लंडचे माजी कर्णधार मायकेल वॉन यांनी अजिंक्य रहाणेकडे नेतृत्व सोपवावं आणि कोहलीने बॅटिंगवर लक्ष केंद्रित करावं अशा आशयाचं ट्वीट केलं आहे.

ज्येष्ठ क्रीडा पत्रकार विजय लोकापल्ली यांनीही अजिंक्य रहाणेकडे टेस्ट संघाचं नेतृत्व द्यावं आणि कोहलीने वनडे तसंच ट्वेन्टी-२०मध्ये संघाची कमान सांभाळावी असं म्हटलं आहे.

हर्ष गोएंका यांनीही रहाणेला टेस्ट कॅप्टन करावं असं म्हटलं आहे.

स्पिल्ट कॅप्टन्सीची वेळ झाली आहे. रहाणेकडे टेस्ट आणि वनडे कोहली

रहाणेला टेस्ट कॅप्टन करणं हा चाहत्यांसाठी आनंदाचा क्षण असेल असं अनेकांनी म्हटलंय

रहाणेलाच कर्णधारपदी कायम ठेवता येईल का? असं नेटिझन्सनी म्हटलं आहे

कोहली खेळाडू म्हणून भारी आहे पण कर्णधारपद रहाणेकडेच द्यायला हवं असं अनेकजण म्हणत आहेत.

"एवढं सगळं असूनसुद्धा रहाणे ला कायम चे कप्तान पद मिळणार नाही. कोहोली बद्दल राग किंवा असूया नाही परंतु त्याचे ते शिव्या देणं फुकटचा माज दाखवत फिरणं. कामगिरी चांगली आहेच त्याची पण वर्तन ही तसे हवे. धोणी, रहाणे, रोहित. यांच्या वर्तनात शिस्त आणि नम्रपणा दिसून येतो", असं नेटिझन अमोल गोखले यांनी म्हटलं आहे.

रहाणेलाच कर्णधारपदी कायम ठेवा असं असंख्य क्रिकेटचाहते म्हणू लागले आहेत.

रहाणेचं नेतृत्व

2017 मध्ये ऑस्ट्रेलियाचा संघ भारत दौऱ्यावर असताना धरमशाला टेस्टमध्ये विराट कोहली दुखापतग्रस्त असल्याने खेळू शकला नाही. साहजिकच उपकर्णधार असलेल्या रहाणेकडे नेतृत्व सोपवण्यात आलं. रहाणेने पाच बॉलर्ससह खेळण्याचा निर्णय घेतला.

आधीच्या रांची इथे झालेल्या टेस्टमध्ये टीम इंडिया चार बॉलर्सच्या आक्रमणासह खेळली होती. फास्ट बॉलर इशांत शर्मा दुखापतग्रस्त झाल्याने भुवनेश्वर कुमारचा समावेश करण्यात आला. कोहलीच्या ऐवजी बॅट्समन खेळवण्याऐवजी रहाणेने चायनामन बॉलर कुलदीप यादवला संघात समाविष्ट केलं.

टेस्ट टीमचं नेतृत्व रहाणेकडे सोपवण्याची वेळ आलेय का?

रवीचंद्रन अश्विन, रवींद्र जडेजा, कुलदीप यादव असे तीन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विराट कोहलीच्या अनुपस्थितीत नव्या खेळाडूंसह ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची बॉर्डर-गावस्कर मालिका जिंकून दिल्याने अजिंक्य रहाणेलाच टेस्ट टीमचा कर्णधार करावं असा सूर सोशल मीडियात उमटू लागला आहे.


सामग्री: टेस्ला मोटर्स आणि SpaceX चे जनक इलॉन मस्क यांना अर्ध जग वेडं मानतं तर अर्ध जग त्यांच्या स्वप्नांच्या मागे वेडं आहे. हे आता काय नवीन?

"मला वाटतं की 2018च्या पूर्वार्धात आम्ही मंगळासाठीच्या अंतराळयानांच्या छोट्या फ्लाइट्स आणि राउंड ट्रिप फ्लाइट्स सुरू करू," असं मस्क यांनी अमेरिकेच्या टेक्सासमध्ये एका कार्यक्रमात म्हटलं.

आपले प्रकल्प वेळेत पूर्ण होत नाही, हे आता त्यांनाही कळून चुकलं आहे. म्हणून याप्रसंगी त्यांनी आवर्जून हे सांगितलं - "माझी कामं कशी वेळेत पूर्ण होतात, याबद्दल तुम्हाला माहिती आहेच."

टेस्लाची मॉडेल 3 इलेक्ट्रिक कार अजूनही बऱ्याच ग्राहकांपर्यंत पोहोचलेली नाही आणि टेस्ला मोटर्स अजूनही आपल्या उत्पादनात मागे आहे. तसंच त्यांचे SpaceX मधले यापूर्वीचे प्रकल्पही काही न काही कारणाने वेळेत मार्गी लागले नव्हते.

पण मंगळावर वसाहतीचा एवढा आग्रह आणि ते इतक्या लवकर साध्य करण्याची चढाओढ का?

मस्क म्हणाले की, "येत्या काळात तिसरं महायुद्ध होणार आणि त्यात अणवस्त्रांचा वापर होणार. त्यात पृथ्वीवर सर्वनाश होणार. त्यापूर्वी माणसाने मंगळावर पोहोचणं आवश्यक आहे. वेळेपूर्वी मंगळावर वसाहत प्रस्थापित केली तर काही प्रजातींचं रक्षण करता येईल."

लोकांना अशक्य वाटतील अशा प्रकल्पांसाठी ओळखले जाणारे इलॉन मस्क नक्कीच जगातल्या मोठ्या तंत्रज्ञांच्या मांदियाळीत जाऊन बसले आहेत. पण त्यांचं यश सहज आलं नाही.

आधी त्यांच्या SpaceXचे काही रॉकेट्स अपयशी झाले, ज्यामुळे त्यांच्यावर जवळजवळ दिवाळखोरीची वेळ आली होती. पण गेल्या काही उड्डाणांमध्ये आलेलं यश आणि फेब्रुवारीमध्ये त्यांनी अंतराळात सोडलेलं 'फाल्कन हेव्ही' रॉकेट सर्वत्र चर्चेचा विषय ठरलं. गंमत म्हणजे या रॉकेटमधून मस्क यांनी टेस्लाची सर्वांत नवीन स्पोर्ट्सकार टेस्ला रोडस्टर अंतराळात पाठवली होती.

मंगळावरचं जीवन कसं असेल?

आता त्यांचं ध्येय आहे मंगळावर मानवी वसाहतीची पायाभरणी करणं. मस्क यांनी तर तिथल्या जीवनाचं एक कल्पनाचित्रही या कार्यक्रमात लोकांसमोर मांडलं. ते म्हणाले, "मला वाटतं तिथे थेट लोकशाहीचं सरकार असेन. म्हणजे तिथली प्रत्येक व्यक्ती प्रत्येक विषयावर आपलं मत देऊ शकेल."

इलॉन मस्क यांच्या SpaceX कंपनीचं सादरीकरण

मस्क यांच्या मते मंगळावर माणसाने आपलं नवं जग प्रस्थापित करणं खूप आवश्यक आहे. त्यानेच माणसाची पुढची पिढी तिसऱ्या महायुद्धानंतरही जगू शकेल. "तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्या अशक्यप्राय प्रकल्पांसाठी ओळखले जाणारे टेस्ला मोटर्स आणि SpaceX चे जनक इलॉन मस्क यांनी आणखी एका महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची डेडलाइन जगासमोर मांडली आहे - पुढच्या वर्षी मंगळाच्या यानांची उड्डाण चाचणी घेणार!


सामग्री: टोकाच्या परिस्थितीतून वाट काढत त्या सरकारी अधिकारी झाल्या.

परिस्थिती अवघड असेल तेव्हा समाजातल्या शेवटच्या माणसाचा विचार करा. ज्याला कोणत्याही सोयीसुविधा मिळत नाही त्याच्या दृष्टीने योजना करा असा सल्ला त्या देतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ही कहाणी आहे इल्मा अफरोझ यांची.


सामग्री: टोकियो ऑलिंपिक होणार की नाही, असा प्रश्न आता निर्माण झालाय. याचं कारण म्हणजे कॅनडानं या ऑलिंपिकमधला आपला सहभाग रद्द केला आहे.

पहिल्यांदाच ऑलिंपिक स्पर्धा पुढे ढकलण्याची वेळ आली आहे, असं वक्तव्य जपानचे पंतप्रधान शिंझो आबे यांनी केल्यानंतर काही वेळातच कॅनडाने आपले खेळाडू ऑलिंपिकमध्ये सहभागी होणार नसल्याचं स्पष्ट केलं.

ऑलिंपिक स्पर्धा रद्द होणार नाही, पण ती पुढं ढकलणे हाच सध्याच्या परिस्थितीतला एकमेव पर्याय असल्याचंही शिंझो आबे यांनी म्हटलं होतं.

ऑस्ट्रेलियन टीमनंही आपल्या खेळाडूंना 2021 च्या स्पर्धेसाठी तयार राहण्याची सूचना केली आहे. टोकियो ऑलिंपिक जुलै 2020 मध्ये होणार होती.

कॅनडानं काय म्हटलंय?

देशातील अॅथलीट्स, स्पोर्ट्स ग्रुप तसंच कॅनडा सरकारशी चर्चा केल्यानंतर ऑलिंपिकमधून माघार घेण्याचा अतिशय 'अवघड' निर्णय आम्ही घेतला आहे, असं कॅनडाच्या ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक समितीनं म्हटलं आहे.

त्यानंतर कॅनडाच्या ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक समितीनं ऑलिंपिक समितीनं, आंतरराष्ट्रीय पॅराऑलिंपिक समिती आणि वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनशीही तात्काळ संपर्क साधून ऑलिंपिक स्पर्धा एक वर्षासाठी पुढं ढकलण्याची विनंती केली.

ऑलिंपिक पुढं ढकलणं किती अवघड आहे, याची आम्हाला कल्पना आहे, पण तरीही आमच्या खेळाडूंच्या आणि एकूणच सर्वांच्या सुरक्षा आणि आरोग्याचा प्रश्न हा अधिक महत्त्वाचा आहे, असं कॅनडाच्या ऑलिंपिक समितीच्या निवेदनात म्हटलं आहे.कॅनडानं आपली भूमिका ट्वीटरवरुन स्पष्ट करताना म्हटलं आहे

शिंझो आबेंनी काय म्हटलं होतं?

जगभरात कोरोनाचा संसर्ग झपाट्यानं होत असतानाही जपानकडून ऑलिंपिक ठरलेल्या कार्यक्रमाप्रमाणेच पार पडणार, असं सांगण्यात येत होतं. मात्र सोमवारी (23 मार्च) संसदेमध्ये बोलताना पंतप्रधान शिंझो आबे यांनी प्रथमच कबूल केलं, की टोकियो ऑलिंपिक पुढे जाऊ शकते.

"पूर्ण क्षमतेनं स्पर्धा पार पडणं सध्याच्या परिस्थितीत शक्य दिसत नाहीये. त्यामुळे ऑलिंपिक पुढे ढकलणं अपरिहार्य आहे. आमच्यासाठी खेळाडूंची सुरक्षा ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे," असं आबे यांनी म्हटलं.

पण स्पर्धा पूर्णपणे पुढे ढकलण्यात येणार नाही, हेही त्यांनी स्पष्ट केलं.

शांततेच्या काळात ऑलिंपिक कधीही रद्द करण्यात आली नाही किंवा पुढे ढकलण्यातही आली नव्हती. 1940 साली टोकियोमध्ये होणारी ऑलिंपिक दुसऱ्या महायुद्धामुळे रद्द करण्यात आली होती.

आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात कोरोनाचा प्रादूर्भाव वाढत असताना जपानमधील ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक स्पर्धांवरही त्याचं सावट पहायला मिळत आहे.


सामग्री: टोनी हे दृष्टिहीन आहेत आणि त्यांना दोन्ही कानांनी ऐकू येत नाही. पण प्रवासाचं वेड त्यांना आतापर्यंत 103 देशांमध्ये घेऊन गेलंय.

"काहींना असं वाटतं की मी प्रवास म्हणजे काय हे मला समजू शकरणार नाही. पण मला त्यांना दाखवायचंय की जग एका वेगळ्या पद्धतीने पाहणंही शक्य आहे," 41 वर्षांचा हा मुसाफिर सांगतो.

ते इथिओपियामध्ये असताना बीबीसी ट्रॅव्हल शो ने त्यांना गाठलं.

स्पर्शातून अनुभव

"मी लोकांचं बोलणं ऐकतो, डोंगरांवर चढतो-उतरतो, मी माझ्या त्वचेमार्फत आणि पायांनी गोष्टी अनुभवू शकतो, असंच मी एखादा देश पाहतो," ते सांगतात.

गाईल्स गेली 20 वर्षं विविध ठिकाणी प्रवास करत नवीन जागांचा अनुभव ते घेत आहेत.

अशाच एका प्रवासादरम्यान त्यांना त्यांची ग्रीक गर्लफ्रेंड भेटली. त्या देखील दृष्टिहीन आहेत.

गेल्या वर्षी ते तिच्यासोबतच रशियाला फिरायला गेले होते. क्षेत्रफळाने जगातला सर्वांत मोठा असणारा हा देश दोघांनी ट्रेनने प्रवास करून पालथा घातला.

पण बहुतेकवेळा ते एकटेच बॅगपॅक घेऊन फिरतात.

नव्याची नवलाई

आपल्या सगळ्या प्रवासाची ते भरपूर आधीच आखणी करतात. वडिलांच्या पेन्शन फंडातून या प्रवासाचा खर्च ते भागवतात.

बहुतेक विमान कंपन्यांच्या वेबसाईट्स या दृष्टिहीन व्यक्तींच्या वापरायोग्य नसल्याने त्यांची आई त्यांना विमानाची तिकीटं बुक करायला मदत करते.

ते जात असलेल्या देशांमध्ये राहण्याची सोय करायला मदत करू शकतील अशा लोकांशी वेबसाईट्सवरून संपर्क करत असल्याचं ते सांगतात.

"मला पुस्तक हातात घेऊन आपण इथे जाऊया - तिथे जाऊया असं ठरवता येत नाही. मी जिथे जाणार आहे त्या भागाची माहिती मला प्रवासाआधी करून घ्यावी लागते. माझी स्मरणशक्ती चांगली आहे. मी माझा मार्ग ठरवतो," ते सांगतात.

एकदा त्या जागी पोहोचल्यानंतर अनोळखी शहरांमधून स्वतःचा मार्ग काढणं त्यांच्यासाठी थ्रिल देणारं असतं.

"मी कुठे जातोय, मला कोण भेटणार आहे आणि काय होणार आहे, हे मला अनेकदा माहीत नसतं. माझ्यासाठी हेच अॅडव्हेंचर आहे."

कमी होत गेलेल्या क्षमता

गाईल्स 9 महिन्यांचे असताना त्यांचा दृष्टिदोष लक्षात आला. 10 वर्षांचे होईपर्यंत त्यांची दृष्टी पूर्णपणे गेली होती.

त्या आधी ते 6 वर्षांचे असताना त्यांना कमी ऐकू येत असल्याचं निदान डॉक्टरांनी केलं. आता ते प्रभावी श्रवणयंत्रं वापरतात, पण तरीही त्यांना सगळे आवाज ऐकू येत नाहीत.

"मी टीनएजर असताना मला मी दृष्टिहीन असल्याचं अतिशय वाईट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मी अगदी अंटार्क्टिकासकट जगातल्या सगळ्या खंडांना भेट दिलेली आहे. जगातल्या प्रत्येक देशाला भेट देणं हे माझं ध्येय आहे," टोनी गाईल्स सांगतात.


सामग्री: टोनी हॉल

यावेळी त्यांनी आताच्या काळातील पत्रकारितेसमोरील आव्हानांना BBC कसं तोंड देत आहे, याची सविस्तर माहिती दिली. त्यांच्या भाषणाचा अनुवाद इथं देत आहोत.

प्रास्ताविक

आज इथे उपस्थित राहणं ही माझ्यासाठी आनंदाची बाब आहे. या आधी अगदी दोनच वर्षांपूर्वी मला दिल्लीत यायची संधी मिळाली होती. त्या वेळी आमच्या इथल्या वृत्त विभागाचा मोठा विस्तार केला जात होता आणि चार भारतीय भाषांमध्ये आमची सेवा नव्याने सुरू होणार होती, हे निमित्त साजरं करण्यासाठी मी दिल्लीत आलो होतो.

या देशातील अधिकाधिक, लाखो लोकांपर्यंत बीबीसीच्या माध्यमातून विश्वासार्ह बातम्या पोचाव्यात, हे आमचं ध्येय होतं आणि आहे.

गेल्या वर्षी, माजी अर्थमंत्री अरुण जेटली यांच्या दुःखद निधनाची बातमी ऐकल्यानंतर पुन्हा हा विचार माझ्या मनात आला...

कारण, इथे असताना मला त्यांच्याशी बोलायची संधी मिळाली होती; सत्तरीच्या दशकात आणीबाणीदरम्यानचे त्यांचे अनुभव, त्यांनी भोगलेला 18 महिन्यांहून जास्त कालावधीचा तुरुंगवास, याबद्दल त्यांच्याशी बोलायला मिळालं.

त्या काळात त्यांनी छुप्या मार्गाने एक छोटासा ट्रान्झिस्टर तुरुंगात आणला होता आणि सकाळी सहा वाजता, पहारेकऱ्यांना जाग यायच्या आधी त्यांना या ट्रान्झिस्टरवरून बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिसच्या बातम्या ऐकता येत असत, असं त्यांनी मला सांगितलं.

जगात काय चाललंय, आपल्या स्वतःच्या देशात काय चाललंय, हे कळून घेण्यासाठी त्यांच्याकडे हा एकमेव मार्ग उपलब्ध होता, असं ते म्हणाले. तुरुंगवासामध्ये, भयग्रस्ततेमध्ये, किंवा अस्थिरतेमध्ये जगणाऱ्या इतरही अनेकांसाठी गेली जवळपास 90 वर्षं बीबीसीचं हेच स्थान राहिलं आहे.

तूर्तास बातम्यांवरील विश्वासाच्या विषयसूत्राकडे मी परत येतो. पण सुरुवातीला मला व्यापक अर्थाने विश्वासाबद्दल बोलायचं आहे. शासन, व्यवसाय, आणि माध्यमं या लोकशाही संस्थांवरचा विश्वास. खुद्द लोकशाहीवरचा विश्वास.

अव्यवस्थेच्या या नवीन युगामध्ये काय बदल घडलेत आणि त्याला आपण माध्यमकर्मी कशा प्रकारे प्रतिसाद देऊ शकतो, याबद्दल मी थोडंसं बोलणार आहे.

लोकशाहीवरील विश्वास

या वर्षारंभी मी लंडनमध्ये 'एडलमन ट्रस्ट बॅरोमीटर'च्या उद्घाटन प्रसंगी बोललो. 28 देशांमधील व्यवसाय, शासन, माध्यमं आणि बिगरसरकारी संस्था (एनजीओ) यांच्यावरील विश्वासाचा मागोवा घेणारे हे वार्षिक सर्वेक्षण असतं, हे आपल्यापैकी अनेकांना माहीत असेलच.

गेल्या वीस वर्षांमध्ये घडलेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकांचा लोकशाहीवरचा विश्वास बळकट होण्यासाठी माध्यमांची विश्वासार्हता महत्त्वाची आहे, असं प्रतिपादन BBCचे डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल यांनी केलं आहे. ते Times Global Summit या कार्यक्रमात नवी दिल्लीत बोलत होते.


सामग्री: टोरी खासदार हेडी एलन

'अ हिस्टरी ऑफ विमेन इन पार्लमेंट' पुस्तकाच्या लेखिका आणि लेबर पार्टीच्या खासदार रेचल रिव्ह्स यांनी म्हटलं आहे, की पहिल्या महिला खासदार नॅन्सी एस्टर यांनी अथक परिश्रमांनंतर पुरुष खासदारांमध्ये स्वतःची जागा तयार केली होती.

मात्र अलीकडे महिला खासदारांना बलात्कार आणि हत्येच्या धमक्या सातत्यानं दिल्या जातात. या पार्श्वभूमीवर 50 पेक्षा जास्त खासदारांनी 12 डिसेंबर रोजी होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये सहभागी होणार नसल्याचं म्हटलं आहे.

आपल्यावर होणाऱ्या घाणेरड्या टीकेमुळे हा निर्णय घेतल्याचं यापैकी काही महिला खासदारांनी सांगितलं आहे.

युकेच्या सांस्कृतिक मंत्री निक्की मॉर्गन यांनासुद्धा अनेक धमक्या मिळाल्या. 64 वर्षांच्या रॉबर्ट विडलरनी त्यांना फोनवरुन धमकी देताना म्हटलं होतं, की तुझे दिवस मोजायला लाग. रॉबर्ट विडलरना 18 महिन्यांसाठी तुरुंगात जावं लागलं आहे.

निक्की सांगतात, की खासदार असण्याचा त्यांच्या कौटुंबिक आयुष्यावरही थेट परिणाम होतो. गेल्या दशकभरात लोकांच्या टीकांचं स्वरूप पूर्ण बदललं आहे. सध्या ब्रेक्झिटवर वादविवाद सुरू आहेत आणि बऱ्याच लोकांना याबद्दल मतं द्यायची आहेत.

लिबरल डेमोक्रॅट आणि माजी टोरी खासदार हेडी एलन यांनासुद्धा जीवे मारण्याची धमकी देण्यात आली. या धमकीमुळे त्यांनी निवडणुका न लढवण्याचा विचार केला आहे. एका 51 वर्षांच्या व्यक्तीनं त्यांना बनावट ईमेलवरून ब्रेक्झिट विषयाशी संबंधित मेल पाठवला होता. या व्यक्तीलाही 42 आठवड्यांचा तुरुंगवास सुनावण्यात आला आहे.

एलन यांनी आपल्या मतदार संघातील लोकांना एक पत्र लिहिले आहे. त्यात त्यांनी म्हटलं आहे, "कुणालाही कुठल्याही नोकरीत धमक्या, घाबरवणारे ईमेल, सोशल मीडियावर घाणेरड्या टीका यांना सामोरं जायला लागू नये. लोकांना स्वतःच्या घरी पॅनिक अलार्म लावायला लागू नये. सार्वजनिक मुद्द्यांवर लोकांची मतं नक्कीच असू शकतात. पण लोकं आपली मर्यादा पार करतात. या वागण्याचा परिणाम फार भयंकर असतो, कधी कधी तर अमानवी असतो."

या लोकांना पराभूत करा

जे नेते ब्रिटननं युरोपीय महासंघातच राहावं, बाहेर पडू नये अशी भूमिका घेतात त्यांनांच अशा प्रकारच्या धमक्या मिळत आहेत, असं नाही.

निक्की मॉर्गन

ब्रेक्झिटच्या समर्थक अँड्रिया जेनकिन्स यांनाही अभद्र टीका सहन करावी लागली आहे. ईमेलवरून धमक्यांबरोबरच त्यांच्या मतदारसंघातील कार्यालयात आत्महत्येचे एक सूचक चित्रही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटनमध्ये महिला खासदारांवर असभ्यपणे टीका करण्याचं प्रमाण वाढत चाललं आहे. अशाप्रकारच्या टीकेमधून सावरणं महाकठीण असतं, असं काही महिला नेत्यांचं म्हणणं आहे.


सामग्री: टोरी गौ

गौ हे तैवानमधील अतिश्रीमंतांपैकी एक आहेत आणि बुधवारी त्यांनी कॉमिंग्टनच्या मुख्यालयात घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत आपली उमेदवारी जाहीर केली.

टेरी गौ यांची फॉक्सकॉन कंपनी इलेक्ट्रॉनिक्स कंपन्यांना सुटे भाग पुरवते. या व्यवसायातून टेरो गौ यांनी अब्जावधी रुपयांची मालमत्ता कमावली. या कंपनीने अॅपल आयफोनचे अनेक मॉडेल तयार केले आहेत.

संपूर्ण तैवान बेटावर शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी तैवानची समुद्री देवता असलेल्या माझूनेच आपल्याला निवडणूक लढण्यास सांगितलं, असा दावा त्यांनी केला आहे.

चीनशी मैत्रीपूर्ण धोरणांचा पुरस्कार करणाऱ्या कॉमिंग्टन या विरोधी पक्षाच्या प्राथमिक फेरीच्या निवडणुकीत टेरी गौ उभे आहेत. या फेरीतून एकाचीच निवड होईल जो पुढे चालून अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीसाठी उमेदवार असेल.

सध्या तैवानचे बीजिंगसोबतचे संबंध ताणले गेले आहेत. अशा परिस्थितीत जानेवारी 2020 मध्ये तैवानमध्ये सार्वत्रिक निवडणूक पार पडणार आहे. टेक-बिलिनिअर असलेल्या टेरी गौ यांना कॉमिंग्टन पक्षातून अध्यक्षीयपदासाठी उमेदवारी मिळाल्यास ते तैवानच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष साई इंग-वेन यांच्यापुढे मोठं आव्हान उभं करू शकतात.

आपली उमेदवारी जाहीर करताना ते म्हणाले, "माझी निवड झाल्यास जानेवारी 2020 मध्ये होणाऱ्या अध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत मी कॉमिंग्टन पक्षाचं प्रतिनिधित्व करेन. मात्र माझी निवड झाली नाही तर मी मेहनत घेतली नाही, असा त्याचा अर्थ होईल."

"त्यानंतर पक्षातील प्रायमरी निवडणुकीतून अध्यक्षपदाचा उमेदवार म्हणून ज्याची निवड होईल, त्याला मी पूर्णपणे पाठिंबा देईल."

पक्षमुख्यालयातील पत्रकार परिषदेपूर्वी त्यांनी तायपैईच्या एका प्रसिद्ध मंदिरात पूजा केली आणि राजकारणात पाऊल ठेवण्यासाठी आपल्याला देवानेच प्रेरणा दिल्याचं सांगितलं. ते म्हणाले, "तीन दिवसांपूर्वी माझू (समुद्रदेवता) माझ्या स्वप्नात आली.  तैवानच्या लोकांना त्रास व्हावा, हे माझूला मान्य नाही. त्यामुळे मी काहीतरी करावे, असे माझूने मला सांगितले."

याच देवतेने मला लहानपणापासून आतापर्यंत सांभाळल्याचे त्यांनी सांगितले. "मी माझूचा देवपुत्र आहे.  तैवानच्या जनतेसाठी मला बरेच काही करायचं आहे. मी माझूच्या आदेशांचं नक्कीच पालन करेन."

चीनशी मैत्रीपूर्ण संबंधाचे पुरस्कर्ते टेरी गौ

दक्षिण चीन आणि  तैवान, मलेशिया आणि व्हिएतनाम यासारख्या ताओई आणि बौद्ध समुदाय असलेल्या देशांमध्ये माझू या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

टोरी गौ... तैवानमधील एक मोठं प्रस्थ. तैवानची सर्वांत मोठी इलेक्ट्रॉनिक कंपनी असेलल्या फॉक्सकॉनचे संस्थापक मालक. हे अब्जाधीश टोरी गौ अध्यक्षीय निवडणूक रिंगणात उतरले आहेत. आणि यासाठी देवानेच आपली शिफारस केल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.


सामग्री: ट्यूलिपची रोपं नेदरलॅंडवरुन भारतात एअरलिफ्ट करुन आणली गेली होती. भारताच्या वेगवेगळ्या राज्यातून लोक काश्मीरमध्ये ही फुलं पाहण्यासाठी येतात.

फुलांच्या सौंदर्यासोबत इथल्या लोकगीतांचा आनंदही घेतला जातो. रंगीबेरंगी फुलं, त्यांचा सुगंध आणि ती पहायला येणाऱ्या पर्यटकांनी भविष्यासाठी आशेचा एक किरण जागवला आहे.

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काश्मीरचं ट्यूलिप गार्डन सुंदर सुंदर फुलांनी बहरलं आहे. या गार्डनमध्ये 15 लाखांपेक्षा जास्त फुलं आहेत.


सामग्री: ट्रंप 24 आणि 25 फेब्रुवारी हे दोन दिवस भारतात असणार आहेत. या दोन दिवसात ते दिल्ली आणि अहमदाबादचा दौरा करतील.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा अमेरिकेत जेवढा भव्य स्वागत सोहळा झाला होता, त्याच धर्तीवर ट्रंप यांच्याही स्वागताची तयारी सुरू आहे. अमेरिकेतील ह्युस्टनमध्ये 'हाउडी मोदी' कार्यक्रम झाला होता. तसाच अहमदाबादमध्ये 'केम छो ट्रंप' कार्यक्रम आखण्यात येतोय. गुजराती भाषेत 'केम छो ट्रंप' म्हणजे 'तुम्ही कसे आहात ट्रंप?'

या कार्यक्रमांतर्गत अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रंप भारतीयांना संबोधित करणार असल्याचं कळतं. यावेळी ट्रंप यांच्यासोबत भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदीसुद्धा असणार आहेत.

मात्र, अहमदाबादमध्ये राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचा ताफा ज्या मार्गाने जाणार आहे त्या मार्गावर एक झोपडपट्टी येते. ही झोपडपट्टी लपवण्यासाठी एक भिंत उभारण्यात येणार आहे. मात्र, स्थानिकांकडून याला विरोध होतोय. ही झोपडपट्टी अहमदाबाद एअरपोर्टहून साबरमती आश्रमाच्या मार्गावर आहे.

स्थानिक जनता मात्र सरकारच्या या निर्णयावर नाराज आहे त्यांचा भिंत उभारण्याला विरोध आहे.

झोपडपट्टी लपवण्यासाठी भिंत

गुजरातमधल्या स्थानिक वृत्तपत्रांमध्ये गुरुवारी ही बातमी प्रसिद्ध झाली की ट्रम्प यांच्या मार्गातली एक झोपडपट्टी लपवण्यासाठी सहा ते सात फूट उंच भिंत उभारण्यात येत आहे. ही भिंत जवळपास अर्धा किमी लांब आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी तेजस वैद्य यांनी सांगितलं की अहमदाबाद शहरातल्या इंदिरा ब्रिज लगतच्या सरणियावास भागातून राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांचा ताफा जाणार आहे. या झोपडपट्टीत जवळपास अडीच हजार लोक राहतात.

सरकार गरिबी लपवू इच्छिते. झोपडपट्टी दिसू नये, असं सरकारला वाटत असल्याचं स्थानिकांचं म्हणणं आहे. सरकारला झोपडपट्टी नको असेल तर ते सरकारी खर्चातून पक्की घरं का बांधून देत नाही.

वस्तीत राहणाऱ्या कमलाबेन म्हणतात, "दोन-तीन दिवसांपासून काम सुरू आहे. ही भिंत उभारल्याने आमची वस्ती बंदिस्त होईल. हवा, प्रकाश बंद होईल. इथी सिवेजची व्यवस्था नाही. वीज, पाणी याची सोय नाही. अंधारात रहावं लागतं. झोपडपट्टीतला रस्ता इतका छोटा आहे की धडपडत तिथून जातात. गुडघ्यापर्यंत पाणी साचतं."

पूर्वी पडदे लावून लपवायचे झोपड्या

आणखी एका रहिवाशी महिलेने सांगितलं की भिंत उभारली नाही तर इथून जाताना अमेरिकेच्या अध्यक्षांना आमची खरी परिस्थिती दिसेल. मात्र, सरकारला वास्तव लपवायचं आहे.

हा भाग...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांची पत्नी मेलॅनिया ट्रंप भारत दौऱ्यावर येत आहेत. त्यांच्या स्वागताची जय्यत तयारी सध्या सुरू आहे.


सामग्री: ट्रंप आणि किम हे कधीच चांगले शत्रुंची मैत्री होणारा का यावर जगाचं लक्ष

भेटीच्या ठिकाणाची शक्यता

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे काही अटींवर उत्तर कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष किम जाँग उन यांची थेट भेट घेण्यास तयार झाले आहेत. ट्रंप आणि किम यांच्यातील बहुचर्चित भेटीविषयी आता एक अट ठेवण्यात आली आहे. त्यानुसार, उत्तर कोरियाने काही ठोस पावलं उचलली नंतरच ही भेट शक्य होऊ शकेल.

"जोवर उत्तर कोरिया आधी मान्य केल्याप्रमाणे काही ठोस पावलं उचलत नाही, तोवर ही बैठक होऊ शकत नाही," असं व्हाइट हाऊसच्या प्रवक्त्या सॅरा सँडर्स यांनी स्पष्ट केलं आहे.

अर्थात, उत्तर कोरियानं नेमकी कोणती आश्वासने दिली आणि त्याकरता त्यांना कोणती पावलं उचलायची आहेत, याविषयी सँडर्स यांनी काहीच स्पष्ट केलेलं नाही.

उत्तर कोरियाच्या बोलण्यात आणि प्रत्यक्ष कृतीत सुसूत्रता येईल, तेव्हाच ट्रंप यांच्यासोबत त्यांची बैठक होईल, असं सँडर्स यांनी सांगितलं.

आता प्रश्न आहे तो भेटीच्या ठिकाणाबद्दलचा. हे दोन नेते समोरासमोर कोठे भेटतील?

खरंतर सत्ताग्रहण केल्यापासून किम जाँग-उन हे आजपर्यंत कधीच देशाच्या बाहेर पडलले नाहीत. त्यामुळे ही भेट उत्तर आणि दक्षिण कोरियाच्या सीमेवर होण्याची शक्यता आहे. किंवा एखाद्या तटस्थ देशात.

उत्तर कोरियात भेट घडेल का?

या शिखर संमेलनाबद्दल दोन्ही देशांमध्ये सहमती कायम राहिली तरच हे दोन्ही देश अशा ठिकाणांची नावं जाहीर करतील. हे ठिकाण निवडले जाताना दोन्ही देश स्वत:चं हित कशात आहे, याचीही काळजी घेतील.

अशा परिस्थितीत उत्तर आणि दक्षिण कोरियाची सीमा ही सर्वाधिक तटस्थ जागा राहू शकते. परंतु तिथं झोपडीवजा निळ्या रंगांचं एक बांधकाम आहे. तिथं भेटणं हे या दोन्ही नेत्यांच्या सुरक्षिततेसाठी योग्य ठरणार नाही. कारण 2018 मधील जागतिक पातळीवरची ही सर्वांत मोठी राजकीय घटना ठरू शकते.

त्यामुळे कदाचित डोनाल्ड ट्रंप हे प्याँगयोंगला येण्याचं निमंत्रण स्वीकारू शकतात.

तथापि, उत्तर कोरियाचा दौरा करणारे अमेरिकेचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष म्हणून ट्रंप यांना इतिहास रचण्याची इच्छा असणं स्वाभाविक आहे. पण ते तितकंसं सोपं नाही.

जुन 2017मध्ये उत्तर कोरियाच्या जेलमधून सुटका झाल्यानंतर अमेरिकचा विद्यार्थी ओट्टो बार्म्बियार याचा मृत्यू झाला होता.

यानंतर, फार गरजेचं असेल तरच उत्तर कोरियाचा दौरा करावा, शिवाय तिथं जाण्याआधी स्वतःचं मृत्यूपत्र बनवून ठेवावं, असा इशारा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे काही अटींवर उत्तर कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष किम जाँग-उन यांच्याशी थेट भेट घेण्यास तयार झाले आहेत. कुठं होऊ शकते ही भेट?


सामग्री: ट्रंप आणि पुतीन

शीतयुद्धादरम्यान अण्वस्त्रांसंबंधी केलेल्या या कराराला आणि जागतिक आण्विक निशस्त्रीकरणाला हा मोठा धक्का मानला जात आहे.

रशियाने INF कराराचे अनेकदा उल्लंघन केल्याचा आरोप डोनल्ड ट्रंप यांनी सातत्याने केला आहे.

हा करार आज शनिवारी स्थगित होईल. ट्रंप प्रशासनानुसार जर रशिया या कराराचे उल्लंघन करत राहिला तर अमेरिका सहा महिन्यांमध्ये या करारातून बाहेर पडेल.

'या करारात स्वाक्षरी करणाऱ्या सर्वांनी शेवटपर्यंत आपल्या शब्दावर ठाम राहणं महत्त्वाचं होतं' असं ट्रंप यांनी मत व्यक्त केलं होतं. तर पुतिन म्हणाले, "आमच्या अमेरिकन सहकाऱ्याने या करारातील स्वतःचा सहभाग मागे स्थगित केला आहे, आम्हीही आमचा सहभाग स्थगित ठेवत आहोत. या संदर्भातील आमचे सर्व पर्याय पहिल्यासारखेच चर्चेला खुले असतील."

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पाँपेओ म्हणाले, "रशियाने गेली अनेक वर्षं या कराराचं उल्लंघन करून अमेरिका आणि युरोपाची सुरक्षा धोक्यात आणली."

आयएनएफ कराराच्या अंतर्गत 1989 साली एसएस-23 क्षेपणास्त्रे नष्ट करण्यात आली.

ट्रंप म्हणाले, "करारातील एक पक्ष त्याचे पालन करत नाही. आम्ही त्याचे पालन करत आहोत. मात्र दुसरा पक्ष (रशिया) त्याचे पालन करत नसल्यामुळे (आता) आम्हीही कराराचे पालन करणार नाही. सर्वांना एका व्यापक करारात समाविष्ट करणं आणि हा नवा करार अधिक चांगला असेल अशी मला आशा आहे, मात्र सर्वांना त्याचं पालन करावं लागेल."

मात्र अमेरिकेच्या निर्णयावर रशियानं टीका केली आहे. "आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर वचनबद्धतेचे अमेरिकेनं उल्लंघन केलं आहे," अशी प्रतिक्रिया रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं दिली असून अमेरिकेचे आरोप निराधार असल्याचं रशियानं म्हटलं आहे.

रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्ता मारिया जखारोवा म्हणाल्या, "आपले आरोप सिद्ध करण्यासाठी कोणतेही पुरावे नव्हते."

मिखाइल गोर्बाचेव्ह आणि रेनॉल्ड रेगन यांनी या करारावर स्वाक्षरी केली होती

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्यावर टीका करताना त्या म्हणाल्या, "रशिया या कराराचं कथित उल्लंघन केल्याचं आम्ही ऐकत असतो. परंतु असं उल्लंघन कधी झाल्याचा पुरावा एखाद्या ट्वीटपलिकडे ते काहीच उपलब्ध करू शकत नाहीत हे रशियन मंत्र्यांनी वारंवार सांगितलं आहे. पुराव्यादाखल एक साधा तुकडाही मिळालेला नाही की उपग्रहाचे छायाचित्रही मिळालेले नाही."

हा करार स्थगित करण्याच्या अमेरिकेच्या निर्णयाला NATOने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेला बराच काळ रशियाला ताकीद दिल्यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रंप यांनी अखेर Intermedia Range Nuclear Force म्हणजेच INF करार स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला. अमेरिकेच्या या निर्णयानंतर रशियानेही या करारामधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे. रशियाचे राष्ट्रध्यक्ष वाल्दिमिर पुतिन यांनी रशिया नवीन क्षेपणास्त्रांची निर्मिती सुरू करणार असल्याचंही जाहीर केलं आहे.