सामग्री: चक्रीवादळाच्या शक्यतेने मुंबईतील तीन कोव्हिड केंद्रातील रुग्णांना अन्यत्र हलवण्यात येणार आहे.

चक्रीवादळामुळे वादळी वारे व जोरदार पावसाची शक्यता लक्षात घेता खबरदारीचा उपाय म्हणून, मुंबईतील दहिसर, वांद्रे-कुर्ला संकुल (बीकेसी) आणि मुलुंड येथील कोव्हिड आरोग्य केंद्रांतील मिळून एकूण 580 कोव्हिडबाधित रुग्णांचे महानगरपालिकेच्या विविध रुग्णालयांमध्ये सुरक्षितपणे स्थलांतर करण्याची कार्यवाही सुरु करण्यात आली आहे.

चक्रीवादळामुळे मुंबईत ताशी सुमारे 60 ते 80 किलोमीटर वेगाने वादळीवारे वाहण्याची शक्यता हवामान खात्याने वर्तवली असून सोबत जोरदार पाऊसही कोसळू शकतो.

चक्रीवादळाचा मुंबई महानगराला थेट धोका नसला तरी मुंबई किनाऱ्याला लागून ते जात असल्याने, वादळीवारे व मुसळधार पावसाची शक्यता पाहता, खबरदारीच्या सर्व उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून कोव्हिड रुग्णांचे सुरक्षित स्थलांतर केले जात आहे.

दहिसर कोविड केंद्रातील 183, वांद्रे-कुर्ला संकुल (बीकेसी) कोविड केंद्रातील 243 आणि मुलुंड कोव्हिड केंद्रातील 154 रुग्णांचा समावेश आहे. यात अतिदक्षता उपचार, प्राणवायू पुरवठा या वर्गवारीप्रमाणे स्थलांतर करताना प्राणवायू पुरवणारे सिलेंडर्स, सुसज्ज रुग्णवाहिका, आवश्यकता भासल्यास इंजेक्शन व इतर संयंत्रांसह रुग्णांना सुरक्षितपणे स्थलांतरित करण्याचे निर्देश अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (पश्चिम उपनगरं) सुरेश काकाणी यांनी यावेळी दिले.

दरम्यान रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांमध्ये या चक्रीवादळाचा प्रभाव जाणवणार असल्याने प्रशासनाने सज्ज राहावे व मनुष्यबळ तसेच साधन सामुग्री तयार ठेवावी असं पालकमंत्री उदय सामंत यांनी म्हटलं आहे.

अरबी समुद्रात निर्माण झालेलं 'तौकते' चक्रीवादळ  कोकण किनारपट्टीपासून 350 किमीवर समुद्रात आहे. हे वादळ गुजरातच्या दिशेने मार्गक्रमण करत असून यामुळे कोकण किनारपट्टी भागात मुसळधार पाऊस येण्याची शक्यता आहे, अशी माहिती भारतीय हवामान विभागाचे अधिकारी के. एस. होसाळीकर यांनी दिली आहे.

या वादळा विषयीची अधिक माहिती देताना प्रादेशिक हवामान केंद्राच्या वैज्ञानिक शुभांगी भुते यांनी सांगितलं,

"गोवा रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्गात याचा सर्वाxत जास्त प्रभाव असेल दक्षिण कोकणात मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. सोबतच ताशी 60 ते 70 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे.

तसंच काहीवेळा वार्‍यांचा वेग ताशी 90 किलोमीटर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तौक्ते चक्रीवादळाच्या शक्यतेने मुंबईत तीन विविध कोव्हिड केंद्रातील रुग्णांना खबरदारीचा उपाय म्हणून अन्य ठिकाणी स्थलांतरित केलं जाणार आहे.


सामग्री: चयांक यांचा हात पुन्हा काम करू लागला.

मुंबईत राहणारे चयांक कुमार यांना एवढ्या मोठ्या अपघातात आपला हात गमवावा लागला असता. मात्र, वेळेत हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आल्याने त्यांना त्यांचा हात परत मिळाला. चयांक यांचा तुटलेला हात फक्त जोडला नाही तर सहा महिन्यांनंतर त्यात हालचालही जाणवू लागली.

या अपघाताबाबत चयांक सांगतात, "मी ट्रेनपासून वेगळा झालो तेव्हा माझ्या लक्षात आले की माझा हात तुटून थोड्या अंतरावर पडला होता. माझ्या हातातून खूप रक्त येत होतं आणि तीव्र वेदना होत होत्या. माझी शुद्ध हरपणार होती. मात्र, सगळी ताकद एकवटून मी उठलो, हात उचलला आणि प्लॅटफॉर्मकडे धावलो. मी एकाला मला वर ओढायची विनंती केली. मी कसाबसा प्लॅटफॉर्मवर बसलो आणि आईला फोन लावण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, माझ्या हाताला इतकं रक्त लागलं होतं की फोनही अनलॉक झाला नाही. तिथेच उभ्या असलेल्या एकाच्या मदतीने मी आईला कॉल केला."

तुटलेला अवयव पुन्हा कसा जोडतात, याची काहीच कल्पना चयांकला नव्हती. यात रेल्वे कर्मचारी आणि सरकारी हॉस्पिटलने त्याला मदत केली.

चयांक कुमार आईबरोबर

चयांक सांगतात,"मी आईला कॉल करत होतो तोवर स्टेशन मास्तर आणि जीआरपी पोलीस आले. मला स्टेचरवरून अॅम्ब्युलन्समध्ये नेण्यात आले आणि जवळच्याच सरकारी हॉस्पिटलमध्ये भर्ती करण्यात आलं. तिथून माझी आई मला कोकीलाबेन हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेली. तिथे माझ्या हातावर जवळपास आठ तास सर्जरी झाली. त्यानंतर आणखी तीन सर्जरी करण्यात आल्या."

चयांक यांचा हात सर्जरीनंतर लगेच बरा झाला नाही. त्या हातात संवेदना आणि हालचाल जाणवण्यासाठी सहा महिने लागले.

चयांक सांगतात, "सर्जरीनंतर हातात काहीच संवेदना नव्हती. काहीच जाणवत नव्हतं. नंतर सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये बोटांची हालचाल होऊ लागली. आता तर हाताला थंड-गरम संवेदना कळते. कुणी स्पर्श केला तर तेही जाणवतं. पूर्ण हालचाल होत नाही. मात्र, सुधारणा आहे. कधी कधी वाटायचं हात बरा होईल की नाही. मात्र, माझ्या आईने नेहमी माझी हिंमत वाढवली. मला धीर दिला."

इंजीनिअरिंग करणाऱ्या चयांक यांचा हात तर वाचला. मात्र, पुरेशी माहिती नसल्याने अशा अपघातांमध्ये बरेच जणांना आपला अवयव पुन्हा जोडता येत नाही. तो कायमचा गमवावा लागतो. शरीरापासून पूर्णपणे तुटलेला अवयव पुन्हा जोडता येतो. मात्र, त्यासाठी काही खबरदारी घ्यावी लागते.

चयांक कुमार यांच्या हातावर शस्त्रक्रिया करण्यात आली.

कोकिलाबेन अंबानी हॉस्पिटलमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"तो 10 एप्रिल 2018 चा दिवस होता. मी नेहमीप्रमाणे कॉलेजला जाण्यासाठी निघालो. मी रोज ट्रेनने कॉलेजला जायचो. त्या दिवशीसुद्धा मी ट्रेनमध्ये चढण्याचा प्रयत्न करत होतो. तेवढ्यात ट्रेन सुटली आणि माझा पाय घसरला. मी ट्रेन आणि ट्रॅकच्या मध्ये अडकलो. ट्रेन माझ्या डाव्या हातावरून गेली आणि माझा हात कोपरापासून वेगळा झाला. मात्र, माझी बॅग ट्रेनमध्ये अडकल्याने मी ट्रेनसोबत फरफटत गेलो."


सामग्री: चर्चने या तक्रारींकडे दुर्लक्ष केलं नाही, असं म्हणत कॅथलिक चर्चने  फेटाळले आहे.

आपल्याकडे आलेली लैंगिक छळाच्या आरोपांची प्रकरणं योग्य पद्धतीनं हाताळायला हवी होती, अशी कबुली भारतातले सर्वांत ज्येष्ठ कार्डिनल ओस्वल्ड ग्रासिअस यांनी बीबीसीकडं दिली होती.

कार्डिनल ग्रासिअस यांच्याकडे आलेल्या लैंगिक छळाच्या तक्रारींविषयी त्यांनी 'अत्याचार पीडितांना निराश केलं', असं वृत्त बीबीसीने दिले होते.

कार्डिनल ग्रासिअस मुंबईचे आर्चबिशप आहेत आणि ते पुढचे पोप होण्याची शक्यता काही जणांनी वर्तवली आहे.

लैंगिक अत्याचाराच्या तक्रारी घेऊन आल्यावर कार्डिनल ग्रेशस यांनी त्या तक्रारींकडे गांभीर्याने पाहिलं नाही, अशी व्यथा पीडितांनी मांडली आहे.

मुंबईच्या आर्चडायसेसने बीबीसीला पाठवलेल्या निवेदनात म्हटलं आहे, "2015 साली मुंबईतील एका रहिवासी पाद्रीने एका लहान मुलाचा बलात्कार केल्याची तक्रार झाली होती. तेव्हा त्या मुलाच्या आणि कुटुंबाच्या विनंतीनुसार कार्डिनल यांनी त्यांची भेट घेतली होती.

"कार्डिनल यांनी पालकांचं सांत्वन करण्याचा प्रयत्न केला होता. कार्डिनलना त्याच दिवशी रोमला निघायचं होतं. त्यामुळे तक्रार करणारे पालक गेल्यानंतर त्यांनी लगेच आरोपी पाद्रींना फोन करून त्यांच्याविरोधात आरोप झाल्याचं सांगितलं.

मुंबईतील आर्चबिशप हाऊस

या निवेदनानुसार त्या आरोपी पाद्रींनी हे आरोप फेटाळले, "पण कार्डिनल ग्रासिअस यांनी त्यांना तात्काळ काढून टाकलं. दुसऱ्या दिवशीच्या माससाठीही उपस्थित राहण्यास मनाई केली."

"तसंच कार्डिनल यांनी एका बिशपला या प्रकरणाची चौकशी करायच्या तसंच या तक्रारकर्त्या पालकांच्या संपर्कात राहण्याच्या सूचना दिल्या, आणि ते रोमला निघाले.

"रोमला पोहोचल्यानंतरही कार्डिनलनी त्या नेमलेल्या बिशपना फोन केला, तेव्हा त्या बिशपनी त्यांना सांगितलं की पीडित मुलाच्या कुटुंबाने स्वतःच पोलिसांमध्ये तक्रार दाखल केली आहे. त्यानंतर चर्चनं त्या कुटुंबाला मदत देऊ केली मात्र कुटुंबानं नाकारली," , असं या निवेदनात म्हटलं आहे.

काय आहे आरोप?

देशातील सगळ्यात वरिष्ठ पाद्री आणि व्हॅटकिनच्या बाल लैंगिक शोषणासंदर्भातील परिषदेचे महत्त्वपूर्ण संयोजक कार्डिनल ओसवाल्ड ग्रासिअस यांनी बाल लैंगिक प्रकरणाची तक्रार गांभीर्याने घेतली नाही, असा आरोप पीडित आणि त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या व्यक्तींनी केला आहे.

धर्मगुरूंकडून होणाऱ्या लैंगिक शोषणाबाबत कॅथलिक चर्चमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लहान मुलांचा लैंगिक छळाच्या तक्रारीसंदर्भात कॅथलिक चर्चने त्या मुलांच्या पालकांना निराश केलं, या बीबीसीच्या वृत्तासंदर्भात कार्डिनल चर्चने स्वतःचा बचाव केला आहे.


सामग्री: चर्चा फसली तर परिषद सोडून जाण्याचा इशारा डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला आहे.

आण्विक अस्त्रं नष्टं करण्याबाबत उत्तर कोरियावर सर्वतोपरी दडपण असायला हवं असं ट्रंप आणि जपानचे पंतप्रधान शिंझो अबे यांनी संयुक्त पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

फ्लोरिडातील ट्रंप यांच्या 'मार-अ-लागो' रिसॉर्ट याठिकाणी अबे यांचं वास्तव्य आहे.

सीआयए डायरेक्टर माइक पॉम्पेओ यांनी उत्तर कोरियात जाऊन किम यांची गुप्त भेट घेतल्याच्या वृत्त्ताला ट्रंप यांनी दुजोरा दिला. या बैठकीत सकारात्मक चर्चा झाल्याचं ट्रंप यांनी सांगितलं. काही दिवसांपूर्वीपर्यंत ट्रंप किम यांना लिटील रॉकेटमॅन असं म्हणत असत.

2000 सालानंतर पहिल्यांदाच अमेरिका आणि उत्तर कोरिया यांच्यात उच्चस्तरीय पातळीवर चर्चा होण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

जून महिन्यात ट्रंप आणि किम यांच्यात चर्चा होण्याची शक्यता आहे. मात्र या बैठकीचं ठिकाण अद्याप निश्चित नाही. दरम्यान दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष मून जेई इन पुढच्या आठवड्यात किम यांची भेट घेणार आहेत.

आण्विक अस्त्रांचं संपूर्णत: निशस्त्रीकरण करण्यासाठी उत्तर कोरिया राजी असल्याचं मून यांनी सांगितलं. उत्तर आणि दक्षिण कोरिया यांच्यात होणारी बैठक तसंच अमेरिका आणि उत्तर कोरिया यांच्यादरम्यान होणारी चर्चा यशस्वी व्हावी यासाठी सर्व पर्याय पडताळले जात आहेत असंही मून यांनी स्पष्ट केलं.

सीआयए डिरेक्टर माइक पॉम्पेओ, उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग उन आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप

बैठकीत फार काही निष्पन्न होणार नाही असं लक्षात आलं तर जाणार नाही, असं ट्रंप यांनी सूचित केलं. तसंच बैठकीला गेल्यानंतर चर्चा निष्फळ ठरतेय असं लक्षात आलं तर बैठक सोडून जाईन, असा इशाराही ट्रंप यांनी दिला आहे.

जोपर्यंत उत्तर कोरिया संपूर्ण निशस्त्रीकरण अवलंबत नाही, तोपर्यंत आम्ही दबाव आणत राहू असं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं. उत्तर कोरियानं अण्वस्त्रांचा त्याग केला तर त्यांच्यासाठी आणि जगासाठी ही अत्यंत चांगली आणि सकारात्मक गोष्ट असेल असं ट्रंप यांनी सांगितलं.

उत्तर कोरियाच्या आण्विक अस्त्रांच्या नि:शस्त्रीकरणाव्यतिरिक्त अमेरिका आणि जपान यांच्यात मुक्त आणि सर्वसमावेशक चर्चा व्हावी यादृष्टीनं ट्रंप आणि अबे यांच्यात चर्चा झाली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आण्विक अस्त्रांचं निशस्त्रीकरण करण्यासंदर्भात उत्तर कोरियाशी चर्चा अयशस्वी ठरली तर बैठक सोडून जाईन असं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं. ट्रंप आणि उत्तर कोरियाचे प्रमुख किम जाँग उन यांच्यात आण्विक अस्त्रांसंदर्भात चर्चा होणं अपेक्षित आहे.


सामग्री: चर्चेची दारं सेनेनं बंद केली- देवेंद्र फडणवीस

"अडीच वर्षाचा मुख्यमंत्री अशी चर्चा माझ्यासमोर झाली नाही. याउलट यावरून एकदा आमची चर्चा फिसकटली होती. माझ्यासमोर तरी अडीच वर्षाँचा विषय झाला नाही. पण आमच्या पक्षाचे अध्यक्ष अमित शाह यांनासुद्धा विचारलं पण असं काहीही बोलणं झालं नसल्याचं आपल्य़ाला त्यांनी सांगितलं."

"उद्धव ठाकरे यांनी माझे फोन घेतले नाहीत. आमच्याकडून चर्चेची दारं खुली होती, चर्चा आम्ही नाही तर शिवसेनेनं थांबवली, शिवसेनेनं राष्ट्रवादी आणि काँग्रेससोबत चर्चा करण्याचं धोरण स्वीकारलं," असं फडणवीस यांनी म्हटलंय.

"ज्या भाषेत बोललं जातं त्या भाषेपेक्षा जबरदस्त भाषेत उत्तर देण्याची क्षमता आमच्यात आहे," असं प्रत्युत्तर फडणवीस यांनी दिलं.

भाजप कुठलंही फोडाफोडीचं राजकारण करणार नाही, पुढचं सरकार भाजपच स्थापन करेल असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला आहे. युती तुटली आहे असं मी म्हणणार नाही, आम्ही अजून युतीत आहोत, असंही फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं.

देवेंद्र फडणवीस यांच्या पत्रकार परिषदेनंतर काही वेळात शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी मुलाखत घेऊन त्यांना प्रत्युत्तर दिले.

देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडून ही अपेक्षा नव्हती- उद्धव ठाकरे

"कोणत्याही टिकेची पर्वा न करता मी लोकांचे मुद्दे मांडत राहिलो. माझ्यावर पहिल्यांदा कुणीतरी खोटारडेपणाचा आरोप केला आहे. देवेंद्र फडणवीसांनी माझ्यावर अमित शहांचा संदर्भ घेऊन खोटे आरोप केले आहेत," असं उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं.

"शिवसेनेचा मुख्यमंत्री होण्यासाठी अमित शहा, देवेंद्र फडणवीसांच्या मदतीची गरज नाही. तसंच अमित शहांच्या उपस्थितीत आमचा फॉर्मुला ठरला होता, देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडून ही अपेक्षा नव्हती," असंही उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

"मुख्यमंत्र्यांचं स्टेटमेंट धक्कादायक होतं, त्याचं मला दुःख झालं. खाते वाटप मी मानलं असतं, पहिली अडिच वर्ष तुमची दुसरी तुमची हे मी मानलं असतं. पण पद शब्दात मुख्यमंत्रिपदसुद्धा येतं," असं उद्धव यांनी फडणवीसांच्या 'त्या' वक्तव्याबाबत म्हटलं आहे.

मी भाजपला शत्रूपक्ष मानत नाही, पण त्यांनी खोटं बोलू नये, असंही त्यांनी स्पष्ट केलं आहे.

यावेळी उद्धव ठाकरे यांनी दुष्यंत चौटाला यांच्या भाषणाच्या काही क्लिप पत्रकारांना दाखवून अशा टीका शिवसेनेनं मोदी आणि शहांवर केली नसल्याचा दावा केला आहे.

"जेव्हा युती तुटली होती तेव्हा आरएसएसकडून मला संपर्क करण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर आज प्रथमच सत्तास्थापनेबाबतच्या चर्चेसंदर्भात स्पष्ट भूमिका मांडली. गेले अनेक दिवस फारसे न बोलणाऱ्या फडणवीस यांनी आजच्या पत्रकार परिषदेत काहीही हातचं न राखता शिवसेनेसंदर्भातली आपली मतं मांडली.


सामग्री: चर्चेत सहभागी झालेले बेळगावचे तरुण-तरुणी.

गटबाजीमुळे पराभव

'महाराष्ट्र एकीकरण समिती'चा यंदाच्या निवडणुकीतला पराभव निश्चित मानला जात होता. त्याचं कारण गटबाजी. 'समिती' किरण ठाकूर यांची 'बेळगाव एकीकरण समिती' आणि दीपक दळवी यांची 'मध्यवर्ती एकीकरण समिती' या दोन गटांमध्ये विभागली गेली होती.

हे गट काही वर्षांपासून पडले आहेत, पण गेल्या निवडणुकीत काही प्रमाणात मनधरणी झाल्यानं एकत्र निवडणूक लढवली गेली होती. पण यंदा हे मतभेद पराकोटीला गेले आणि 'समिती'त ऐक्य होऊ शकलं नाही.

'राष्ट्रवादी काँग्रेस'चे अध्यक्ष शरद पवार आणि ज्येष्ठ नेते एन. डी. पाटील यांनीही मध्यस्थी करायचा प्रयत्न केला, पण ते यशस्वी होऊ शकले नाहीत. परिणामी 'समिती'चेच दोन उमेदवार समोरासमोर उभे राहिले आणि मराठी मतं विभागली गेली.

सीमालढ्यात सहभागी असलेल्या बेळगावच्या मराठी भाषिकांना आता प्रश्न सतावतो आहे की या राजकीय पराभवाचा आंदोलनावर काय परिणाम होईल?

कर्नाटक विधानसभेची इमारत

"हे काही पहिल्यांदाच झालेलं नाही. १९९९ आणि २००८ मध्येही 'समिती'चे सगळे अधिकृत उमेदवार पराभूत झाले होते. पण त्यानंतरच्या निवडणुकांमध्ये आम्हाला यश मिळालं. त्यामुळे आता पराभव झाला असला तरीही 'सीमलढा' असाच सुरु राहणार," 'मध्यवर्ती एकीकरण समिती'चे सरचिटणीस आणि बेळगावचे माजी महापौर मालोजी अष्टेकर यांनी 'बीबीसी'कडे ही प्रतिक्रिया व्यक्त केली.

मनोहर किणेकर २०१३ मध्येही एकत्रित 'समिती'चे उमेदवार होते. पण गटबाजीतून बंडखोरी झाली आणि ते अत्यंत थोडक्या मतांनी पडले.

यंदा ते 'मध्यवर्ती समिती'तर्फे बेळगाव ग्रामीण मतदारसंघातून उभे राहिले आणि उघड गटबाजीमुळे पडले. जेव्हा आम्ही त्यांना प्रतिक्रियेसाठी विचारलं, तेव्हा ते म्हणाले, "प्रतिक्रिया वगैरे नको आता. जे सत्य आहे ते सर्वांसमोर आहे."

तरुणांनी 'समिता'ला नाकारलं?

ज्येष्ठ पत्रकार आणि विश्लेषक सर्जू काटकर यांनी 'बीबीसी मराठी'शी निवडणुकांअगोदर बोलतांना ही शक्यता बोलून दाखवली होती. निकालानंतर आज बोलतांना ते म्हणाले,

"२००८च्या निवडणुकीतही 'समिती' सगळीकडे हारली होती. पण तेव्हाच्या आणि आताच्या परिस्थितीत फरक हा की आता गटबाजी खूप झाली. ठाकूर आणि दळवींचे दोन गट होतेच, पण जे यांच्यासोबत नव्हते त्यांचा तिसरा गट होता. त्यामुळे मराठी मतदारांना तिघांमधून आपला माणूस निवडायचा होता. त्यातच प्रत्येक मराठी वृत्तपत्रानं वेगवेगळी भूमिका घेतल्यानं संभ्रम अधिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बेळगावच्या सीमालढ्यामध्ये सहभागी असलेल्या मराठी मतदारांना ज्याची भीती होती, तेच घडलं. बेळगाव जिल्ह्यातून 'महाराष्ट्र एकीकरण समिती'चा एकही उमेदवार कर्नाटकच्या विधानसभेत पोहोचला नाही. गटबाजीच्या राजकारणनं ग्रासलेल्या 'समिती'ला गेल्या निवडणुकीत जिंकलेल्या २ जागाही राखता आल्या नाहीत.


सामग्री: चर्चेतले खेळाडू

2 कोटी बेस प्राईज सात विदेशी खेळाडूंनी निश्चित केली आहे. यामध्ये ऑस्ट्रेलियाचे फास्ट बॉलर्स पॅट कमिन्स आणि जोश हेझलवूड यांचा समावेश आहे. मानसिक आजारपणामुळे खेळातून काही काळासाठी विश्रांती घेणारा ग्लेन मॅक्सवेल लिलावात कोटीच्या कोटी उड्डाणे घेऊ शकतो. मॅक्सवेल याआधी मुंबई इंडियन्स आणि किंग्ज इलेव्हन पंजाब यांच्यासाठी खेळला आहे.

ग्लेन मॅक्सवेलला कोणत्या संघाकडून खेळणार?

कोलकाता नाईट रायडर्सचा भाग असणारा ख्रिस लिन आता लिलावात आहे. अष्टपैलू मिचेल मार्श आयपीएल स्पर्धेत खेळण्यासाठी उत्सुक आहे, मात्र फिटनेस आणि वर्तन या दोन गोष्टींमुळे तो वादग्रस्त ठरला आहे.

दक्षिण आफ्रिकेचा अनुभवी फास्ट बॉलर डेल स्टेन पुनरागमनसाठी उत्सुक आहे. स्टेन याआधी डेक्कन चार्जर्स आणि रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू संघाकडून खेळला आहे.

श्रीलंकेचा माजी कर्णधार आणि अष्टपैलू अँजेलो मॅथ्यूज छाप उमटवण्यासाठी उत्सुक आहे. मात्र मॅथ्यूजचा फिटनेस संघांसाठी अडचणीचा मुद्दा ठरू शकतो.

जुनं ते सोनं

सर्वाधिक बेस प्राईज निश्चित करणाऱ्या भारतीय खेळाडूंमध्ये रॉबिन उथप्पा, पीयुष चावला, युसुफ पठाण आणि जयदेव उनाडकट यांचा समावेश आहे. या सगळ्यांनी खेळाडूंनी 1.5 कोटीची बेस प्राईज पक्की केली आहे. उथप्पा आणि चावलाला कोलकाता संघाने रिलीज केलं आहे तर सनरायझर्स हैदराबादने युसुफला वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे.

जयदेव उनाडकट

राजस्थानने 8 कोटी रुपये खर्चून गेल्या वर्षी जयदेव उनाडकटला ताफ्यात समाविष्ट केलं मात्र अपेक्षित कामगिरी न झाल्याने त्यांनी त्याला वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे.

तरुण तारे

U19 क्रिकेटमध्ये छाप उमटवल्यानंतर स्थानिक क्रिकेटमध्ये दमदार कामगिरी करणारे तीन युवा खेळाडू चर्चेत आहे. मुंबईकर यशस्वी जयस्वाल विजय हजारे करंडक स्पर्धेत द्विशतकी खेळी साकारली. आक्रमक बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध यशस्वीला ताफ्यात समाविष्ट करण्यासाठी अनेक संघ उत्सुक आहेत.

यशस्वी जयस्वाल

प्रियम गर्ग पुढील वर्षी होणाऱ्या U19 स्पर्धेत भारताचं नेतृत्व करणार आहे. मात्र त्याआधी आयपीएल संघांच्या नजरा या युवा खेळाडूवर आहेत. सातत्याने रन्स करणारा प्रियम कोणत्या संघातून खेळणार हे पाहणं उत्सुकतेचं ठरणार आहे.

प्रयास राय बर्मनला गेल्या वर्षी बेंगळुरू संघाने उत्साहात समाविष्ट केलं. मात्र एका हंगामातच त्यांचा विचार बदलला. त्यामुळे प्रयासचं नाव लिलाव यादीत आहे.

कुणाला लॉटरी लागणार?...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन प्रीमिअर लीगच्या 13व्या हंगामासाठी लिलाव कोलकाता इथं 19 डिसेंबरला होणार आहे. या लिलावात 332 खेळाडू असतील. यामध्ये भारताचे 186 खेळाडू आहेत तर विदेशी खेळाडूंची संख्या 143 आहे. असोसिएट देशांच्या तीन खेळाडूंची लिलावासाठी निवड झाली.


सामग्री: चहाप्रिय भारतीयांना कॉफीचा आस्वाद घेण्यासाठी आकृष्ट करण्याची क्लृप्ती सिद्धार्थ यांनी शोधून काढली. विचारपूर्वक पद्धतीने उभारलेल्या सुरेख डिझाईनचा कॅफे हे सिद्धार्थ यांच्या वाटचालीचं रहस्य होतं.

त्यांच्या उद्योगाच्या माध्यमातूनच तरुण वर्गात कॉफी पिण्याचं प्रमाण वाढलं.

पूर्वी कॉफी ही प्रामुख्याने दाक्षिणात्य हॉटेलांमध्ये मिळत असे. सिद्धार्थ यांनी कॉफीला देशभर पोहोचवलं. सिद्धार्थ यांनी कॉफीला सीसीडीच्या माध्यमातून ब्रँड बनवलं. देशातल्या अग्रगण्य ब्रँड्समध्ये सीसीडीचा समावेश होतो.

स्टारबक्स सारख्या प्रतिस्पर्ध्यांना मागे टाकण्यासाठी सिद्धार्थ यांनी देशभरातल्या मोठ्या तसंच निमशहरांमध्ये सीसीडी लाँच केलं.

कॉफीची विक्री वाढवणं, कॉफीचं उत्पादन घेणाऱ्या छोट्या तसंच मध्यम पातळीवरील उद्योजकांना प्रोत्साहन तसंच उदरनिर्वाह मिळवून देणं यामध्ये सिद्धार्थ यांचं योगदान निर्णायक आहे.

सीसीडी

कॉफी उत्पादन क्षेत्रात आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सातत्याने चढउतार पाहायला मिळतात. यामुळे सीसीडी पर्वाआधी हा उद्योगममूह कॉफीसाठी निर्यातीवर अवलंबून होते.

सिद्धार्थ यांनी एकहाती देशभरातील कॉफी उत्पादनाला चालना मिळवून दिली. हे नि:संशय आहे. सीसीडीआधी आम्ही निर्यातीवर अवलंबून होतो. कॉफीच्या विक्रीवर जाचक नियम होते, असं इंडियन कॉफी बोर्डाचे माजी उपाध्यक्ष डॉ. एस. एम. कावेरप्पा यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

कॉफीचं देशांतर्गत उत्पादन दरवर्षी दोन टक्क्यांनी वाढू शकलं. याचं श्रेय सिद्धार्थ यांच्या प्रयत्नांना जातं.

डॉ. कावेरप्पा स्वत: कॉफी उत्पादनात कार्यरत आहेत. 2007 ते 2009 आणि 2014 ते 2016 ते इंडियन कॉफी बोर्डाचे उपाध्यक्ष होते.

गोडागूमधील कॉफी ग्रोव्हर्स कोऑपरेटिंग मार्केटिंग सोसायटीचे अध्यक्ष एम. बी. दैवेय्या यांनी त्यांचा अनुभव सांगितला. ते म्हणाले, "काही वर्षांपूर्वी मी वैष्णोदेवीला गेलो होतो. तिथे पाच रुपयांत कॉफी प्यायलो."

कॉफी

चिकमंगळूरमधल्या कॉफी उत्पादक कुटुंबातच सिद्धार्थ यांचा जन्म झाला. मंगळूरमध्ये कॉलेजचं शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर सिद्धार्थ यांनी मुंबई गाठली. बेंगळुरूला परत येण्यापूर्वी त्यांनी एका गुंतवणूक क्षेत्रातील कंपनीत काम केलं. सीवाना सेक्युरिटीज नावाची कंपनी त्यांनी स्थापन केली.

1996 मध्ये सिद्धार्थ यांनी बेंगळुरूमधील सगळ्यांत गजबजलेला रस्ता ब्रिगेड रोडवर कॅफे कॉफी डे सुरू केलं. त्याचवेळी बेंगळुरूत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात कॉफी लोकप्रिय करण्याचं श्रेय कॅफे कॉफी डे अर्थात सीसीडीचे संस्थापक व्ही. जी. सिद्धार्थ यांना जातं.


सामग्री: चांदनीतील श्रीदेवी

श्रीदेवी बरोबर मिस्टर इंडिया सिनेमा बनवणारे दिग्दर्शक शेखर कपूर यांनी या सिनेमाच्या वेळी त्यांच्या उडालेल्या गोंधळाचं जे वर्णन केलं आहे त्यातून श्रीदेवी यांची जादू कशी होती, याची कल्पना येते.

ते म्हणतात, "हवाहवाई गाण्याचं शूटिंग सुरू होतं. त्यावेळेस मला समजत नव्हतं की श्रीदेवीचा क्लोजअप शूट करू की दूरवरून नृत्य शूट करू. त्यांचा चेहरा, चेहऱ्यावरील भाव, त्यांचे डोळे इतके सुंदर होते की श्रीदेवीला फक्त बघतच बसावं असं वाटत होतं."

ते पुढे म्हणतात, "त्यांचा चेहरा शूट करायचा तर क्लोजअप घ्यावा लागणार होता. पण त्यामुळे त्यांचं नृत्य कॅमेऱ्यातून सुटण्याची भीती होती. त्यांचं नृत्य इतकं मोहक होतं की वाटायचं दूरवरून कॅमेऱ्यात त्यांची प्रत्येक अदा टिपून घ्यावी."

प्रत्येक सिनेमामध्ये श्रीदेवीचं वेगळी होती.

'सदमा'मध्ये त्यांनी 20 वर्षांची अशी मुलगी साकार केली होती, जी आपलं आधीचं जीवन पूर्णपणे विसरली आहे. कमल हासन बरोबर त्यांच्या घरात राहताना एका सात ते आठ वर्षाच्या लहान मुलीमध्ये दिसणारं बालपण त्यांनी त्यात साकारलं होतं.

रेल्वे स्टेशनवरचा श्रीदेवी रेल्वेत बसलेली आहे, हा सीन आठवतो का? तिची स्मृती परत आलेली असते. कमल हासनला भिखारी समजून ती रुक्षपणे पुढे निघून जाते तर हतबल कमल हासन लहान मुलांचा अभिनय करून तिला जुन्या दिवसांची आठवण करून देण्याचा प्रयत्न करत असतो. कदाचित हिंदी सिनेमांतील अप्रतिम अभिनयांतील एक उत्तम नमुना म्हणजे हा सीन ठरावा.

त्या अशा एक कलावंत होत्या, ज्या कुठल्याही भूमिकेत अगदी सहजपणे सामावून जायच्या. 11 वर्षांच्या असताना त्यांनी तेलुगू सिनेमात एका अंध मुलीची भूमिका केली होती.

शुभ्र वस्त्रांमध्ये अगदी सुंदर दिसणारी 'चांदणी' आठवते. कुणीतरी नाकारल्यानं ती दुःखी तर आहे पण त्याचवेळी दूसऱ्याबरोबर जीवन पुन्हा सुरू करण्याविषयी ती अडखळत नाही. भलेही तो प्रयत्न अयशस्वी ठरतो.

आपल्या वयापेक्षा दुप्पट वय असलेल्या व्यक्तीवर प्रेम करणारी 'लम्हे' सिनेमातील पूजा. किंवा 'चालबाज'मध्ये एक अगदीच साधीभोळी आणि एक आक्रमक दोन बहिणींची दुहेरी भूमिका.

'मॉम' सिनेमात आपल्या मुलीवर झालेल्या गँगरेपचा प्रतिशोध घेण्यासाठी घेतलेल्या आईचं ते रूप ज्यात ती विचारते, "अगर गलत और बहुत गलत में से चुनना हो तो आप किसे चुनेंगे?"

गेल्याच वर्षी श्रीदेवी यांच्या फिल्म करिअरची 50 वर्षं झाली. तर 54व्या वर्षी त्यांनी जीवनाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हिंदी सिनेसृष्टीतील पहिल्या अभिनेत्री सुपरस्टार ठरलेल्या श्रीदेवी यांची अचानक एक्झिट धक्कादायक ठरली. एक परिपूर्ण कलाकार म्हणून ओळख असलेल्या श्रीदेवी सर्वच प्रकारच्या भूमिकेत फिट बसत होत्या. कॉमेडी, अॅक्शन, नृत्य, ड्रामा अशा सर्व प्रकारच्या भूमिका त्यांनी लिलया पेलल्या होत्या. 54 वर्षी त्यांचं निधन झालं, यात त्यांचं फिल्मी करीअर होतं तब्बल 50 वर्षांचं.


सामग्री: चांद्रयान-2 नं एक चांगली सुरुवात केली होती. हे यान चंद्रावर उतरू शकलं नसलं तरी ऑर्बिटर अजूनही कार्यरत असल्याचं के. सिवन यांनी म्हटलं. पुढील सात वर्षांपर्यंत ऑर्बिटर कार्यरत असेल, असं सिवन यांनी म्हटलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सतीश धवन अंतराळ केंद्रामधून 22 जुलै 2019 ला चांद्रयान-2 नं प्रक्षेपण केलं होतं. 28 ऑगस्टला या यानानं यशस्वीरित्या चंद्राच्या तिसऱ्या कक्षेत प्रवेश केला.

त्यानंतर चंद्रभूमीवर पोहोचण्यास अवघ्या काही मिनिटांचा अवधी असताना 'चांद्रयान 2' च्या मून लँडरशी इस्रोचा संपर्क तुटला होता.

"आम्हाला विक्रम मून लँडरचं चंद्रावरील ठिकाण सापडलंय आणि ऑर्बिटरनं लँडरची थर्मल इमेजही घेतलीय. मात्र अद्याप मून लँडरशी संपर्क झाला नाहीये. आम्ही संपर्कासाठी प्रयत्न करतोय. लवकरच संपर्क होईल," असं त्यावेळी इस्रो प्रमुख के सिवन यांनी सांगितलं. त्यानंतर काही दिवसांनी विक्रम मून लँडरचं ठिकाणं सापडल्याची माहिती त्यांनी दिली होती.

दरम्यान, चंद्राच्या पृष्ठभागावर 'चांद्रयान 2'च्या विक्रम लँडरचे अवशेष सापडल्याची माहिती अमेरिकेची अवकाश संशोधन संस्था 'नासा'नं दिली. 'नासा'नं विक्रम लँडरच्या अवशेषांचा फोटोही प्रसिद्ध केला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नवीन वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी इस्रोचे प्रमुख के. सिवन यांनी चांद्रयान मोहिमेसंबंधी एक महत्त्वाची घोषणा केली आहे. केंद्र सरकारनं चांद्रयान-3 ला मंजुरी दिली असून यावर काम सुरु असल्याची माहिती के. सिवन यांनी पत्रकार परिषदेमध्ये दिली.


सामग्री: चांद्रयानाची तयारी करताना भारतीय शास्त्रज्ञ.

इस्रोने यावेळी चांद्रयान -2ची घोषणा केली असून या यानाला 15 जुलैला सकाळी 2.51 वाजता आंध्रप्रदेशच्या श्रीहरीकोटाहून प्रक्षेपित केलं जाईल. या अंतराळ मोहिमेचा संपूर्ण खर्च हा 600 कोटीपेक्षा अधिक असल्याचं म्हटलं जात आहे.

3.8 टन वजन असलेल्या चांद्रयान-2 ला जीएसएलवी मार्क-तीन वरून अंतराळात प्रक्षेपित केलं जाईल.

चांद्रयान-2 ही अत्यंत महत्त्वाची अंतराळ मोहीम असून यात एक ऑर्बिटर आहे, एक 'विक्रम' नावाचं नवं लँडर आहे आणि एक 'प्रज्ञान' या नावाचं रोव्हर आहे. या मोहिमेव्दारे पहिल्यांदाच भारत चंद्राच्या पृष्ठभागावर सॉफ्ट लँडिंग करणार आहे. असं लॅंडिंग अवघड आहे असं म्हटलं जातं.

असं झालं तर चंद्राच्या पृष्ठभागावर लँड करणाऱ्या देशांच्या पंक्तीत भारताचा समावेश होईल. आणि म्हणूनच ही मोहीम भारतासाठी महत्त्वाची आहे. याव्दारे भारत चंद्राविषयी अजून संशोधन करू शकेल. इस्रोला वाटतं की ही मोहीम यशस्वी ठरेल.

चांद्रयान -1 किती यशस्वी ठरलं?

चांद्रयान -1 ही मोहीम दोन वर्षांची होती, पण उपग्रहात बिघाड झाल्यामुळे ती एका वर्षात पूर्ण करावी लागली. इस्रोने आधीच्या मोहिमेवरून धडा घेतला असून या दुसऱ्या मोहिमेच्या वेळेस अनेक बदल आणि सुधारणा केल्या आहेत.

इस्रोचे प्रमुख के सिवन यांनी चांद्रयान -2 ची घोषणा केली.

इस्रोच्या म्हणण्यानुसार, त्यांनी चांद्रयान-2 ला अशा पद्धतीनं बनवलं आहे की त्याचं ऑर्बिटर एक वर्षभर चंद्राच्या कक्षेत काम करेल. तर लँडर आणि रोव्हर हे 14 दिवसांसाठी चंद्राच्या पृष्ठभागावर काम करतील.

लँडर आणि रोव्हर 70 डिग्री अक्षांशातून चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर जातील. आजपर्यंत एकाही देशाने चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर काम केलेलं नाहीये. जिथे भारत जातोय तिथवर अजून कोणत्याही देशाने जायची हिंमत केलेली नाही.

इस्रोच्या म्हणण्यानुसार, चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाच्या पृष्ठभागावर पाण्याचे थेंब सापडले म्हणून या मोहिमेत तिथं पाणी सापडण्याची शक्यता जास्त आहे. असं झालंच तर चंद्रावर मानवी वसाहत निर्माण करण्याचे रस्ते उघडतील. हेच चांद्रयान-2 चा उद्देश आहे.

भारतीय व्यक्ती कधी चंद्रावर जाणार?

भारताच्या अंतराळ मोहिमेचं उदिष्ट भारतीय लोकांना फायदा व्हावा हे आहे. यात इस्रोला बऱ्यापैकी यश मिळालेलं आहे.

भारतातील शेतकरी, मच्छिमार किंवा सामान्य नागरिक कोणीही आज सहजपणे ATM वरून पैसे काढू शकतात. हे फक्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने(इस्रो) पुन्हा चंद्रावर आपलं यान पाठवणार असल्याची घोषणा केली आहे. याआधी ऑक्टोंबर 2008 मध्ये इस्रो चांद्रयान -1 या यानाला चंद्रावर पाठवलं होतं.


सामग्री: चाकणमध्ये झालेली जाळपोळ

मराठा आंदोलनादरम्यान राज्यात काही ठिकाणी तोडफोड आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या आहेत. आंदोलनादरम्यान होत असलेल्या हिंसाचारावर बीबीसी मराठीनं वाचकांची मतं मागितली होती.

आजचा प्रश्न

तुषार राऊत म्हणतात, "आपला समाज म्हणजे झुंडशाही नाही. काही लोक स्वतःच्या फायद्यासाठी काहीही करायला तयार होतात, हे त्याचंच उदाहरण मला वाटतं. मराठा समाजाच्या मागण्यांशी सहमत किंवा असहमत असणाऱ्या सर्वांनी शांतता मोर्चाचं स्वागत केल होतं. मागण्या मांडणं हा प्रत्येकाचा अधिकार आहे पण त्यासाठी लोकांना वेठीस धरू नये."

मराठा तरुणांनो जरा समजून घ्य, असं आवाहन राजरत्न अंभोरे करतात. ते लिहितात, "मराठा आरक्षणासाठी समाज रस्त्यावर आला आहे. हे रस्त्यावर येणं आता हिंसक होऊ लागलं आहे. पोलिसांवरही हल्ले होत आहेत. सरकारने मराठा समाजाला दिलेल्या आश्वासनांची पूर्तता झालेली नाही, ही वस्तुस्थिती आहे.

आरक्षणाचा मुद्दा न्यायालयात लटकला आहे. हा मुद्दा लगेच सुटण्यासारखा नाही. कोणताही पक्ष किंवा संघटना यांनी कितीही दावा केला असला तरी न्यायालयातच या प्रश्नावर मार्ग निघणार आहे. त्यामुळे आरक्षणाच्या मुद्द्यावर हिंसाचार करून काहीही उपयोग होणार नाही. हातात दगड घ्यायची घाई करू नका. जे ५८ मूक मोर्चांनी कमावलं ते दगडफेकीत घालवू नका."

कांतीलाल ओसवाल म्हणतात, "नदीत उडी टाकण्यापूर्वी, विष खाण्यापूर्वी घरी असणाऱ्या मायबापाची परवानगी घ्या. तुम्हाला प्रवृत्त करणारे गल्लीबोळातले नेते तुमच्या बलिदानावर आमदार होणार आहेत. आईबापाला म्हातारपणी हलाखीत सोडून मिळालेल्या आरक्षणाचा काहीही उपयोग असणार नाही. आपल्या जीवाचं मोल आपण जाणलं पाहिजे. आंदोलनांनी केवळ सरकारं बदलतात. न्यायव्यवस्थेला काहीही फरक पडत नाही."

अमेय बडदारे म्हणतात, "मराठा मोर्चाच्या आंदोलन संहितेमध्ये हिंसाचार करू नये, असे स्पष्ट लिहिलं गेलं आहे. आतापर्यंतच्या सर्व आंदोलनांचा विचार केला तर सर्व आंदोलन सुरुवातीला शांततेत सुरू होते. पण नंतर या आंदोलनाच्या उत्तरार्धात हिंसाचार सुरू झाला. आंदोलनाला गालबोट लागावं म्हणून काही समाजविघातक शक्ती आंदोलनात येऊन शांतता बिघडवण्याचं काम करतायेत. आणि सरकारचे मौन हे सुद्धा तरुणांना भडकवण्याचं काम करतेय."

सचिन कटारे म्हणतात, "समाजाला न्याय मिळावा यासाठी लोकशाही मार्गाने आंदोलनं, निदर्शनं करणं योग्य आहे. पण यासाठी जनतेला वेठीस धरणे चुकीचं आहे. आपल्याला न्याय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठा आंदोलनात काही समाजविघातक शक्ती शांतता बिघडवण्याचं काम करत आहेत आणि सरकारचं मौनसुद्धा तरुणांना भडकावण्याचं काम करत आहे, असं काही वाचकांनी सोशल मीडियावर व्यक्त केलं आहे. ५८ मूक मोर्चांनी कमावलं ते दगडफेकीत घालवू नका, असं आवाहनही काहींनी केलं आहे.


सामग्री: चाचण्यांचा वेग वाढविण्याच्या दृष्टीनं शास्त्रज्ञांच्या एका टीमनं महत्त्वाची आणि स्वस्तात होऊ शकणारी चाचणी विकसित केली आहे. प्रेग्नन्सी टेस्टप्रमाणेच या चाचणीचा परिणामही तात्काळ पाहता येईल.

क्रिस्पर नावानं ओळखल्या जाणाऱ्या जनुकीय एडिटिंग तंत्रज्ञानावर ही नवीन कोरोना चाचणी आधारित आहे. प्रसिद्ध दिग्दर्शक सत्यजित रे यांच्या गुप्तहेर कथांच्या नायकाचंच नाव चाचणीच्या किटला देण्यात आलं आहे- 'फेलुदा.'

'फेलुदा'मुळे कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे की नाही हे तासाभरात कळू शकेल आणि त्यासाठी येणारा खर्च पाचशे रुपयांच्याच आसपास असल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

टाटा कंपनीकडून फेलुदाची निर्मिती केली जात आहे. कागदाचा वापर करून केली जाणारी कोव्हिड-19 ची जगातील पहिली टेस्ट असेल.

"ही अतिशय सोपी, सुटसुटीत, विश्वासार्ह आणि रास्त दरात होणारी चाचणी आहे," असं भारत सरकारचे प्रमुख वैज्ञानिक सल्लागार प्रोफेसर के विजय राघवन यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं.

दिल्लीमधील इन्स्टिट्यूट ऑफ जेनोमिक्स आणि इंटिग्रेटिव्ह बायोलॉजी (IGIB) इथं 'फेलुदा' टेस्टवर काम सुरू आहे. काही खासगी लॅबमध्येही या टेस्ट केल्या जात आहेत. आतापर्यंत दोन हजार रुग्णांवर प्रायोगिक तत्त्वावर ही चाचणी घेण्यात आली आहे. यापैकी काही जणांची कोरोना चाचणी आधीच पॉझिटिव्ह आली होती.

या नवीन चाचणीची संवेदनशीलता 96 टक्के आणि विशिष्टता 98 टक्के असल्याचं आढळून आलं आहे. चाचणीची अचूकता या दोन प्रमाणांवर आधारित आहे. अत्यंत संवेदनशील असलेली चाचणी ज्यांना संसर्ग झाला आहे, याचं निदान होतं. विशिष्टतेच्या चाचणीमध्ये कोणाला कोरोना झाला नाहीये, हे कळतं.

याचाच अर्थ पहिल्या प्रमाणामुळे (संवेदनशीलता) 'फॉल्स निगेटिव्ह' निष्कर्ष येत नाही, तर दुसऱ्या प्रमाणामुळे (विशिष्टता) 'फॉल्स पॉझिटिव्ह' निष्कर्ष येत नाहीत. या चाचणीच्या व्यावसायिक वापराला ड्रग नियंत्रकांकडून मान्यता मिळाली आहे.

देशात कोरोना रुग्णांची संख्या साठ लाखांहून अधिक झाली आहे. रुग्णसंख्येचा विचार करता भारत हा जगातला दुसऱ्या क्रमांकाचा देश बनला आहे. कोव्हिड-19 मुळे एक लाखाहून अधिक रुग्णांना प्राण गमवावे लागले आहेत.

सुरुवातीला चाचण्यांचा वेग कमी असला तरी आता देशभरात 1200 हून जास्त लॅबमधून दिवसाला एक लाखांहून अधिक चाचण्या होत आहे. या चाचण्या दोन प्रकारच्या आहेत.

यापैकी पहिल्या चाचणी ही पॉलिमरेज चेन अॅक्शन किंवा पीसीआर स्वॅब टेस्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या चाचण्यांचं प्रमाण हा देशात सुरुवातीपासूनच चर्चेचा विषय आहे. चाचण्या वेगानं आणि अधिक प्रमाणात कशा होतील यासाठी सर्वच स्तरावर प्रयत्न सुरू आहेत.


सामग्री: चायनीज आणि अमेरिकन चित्रपट बघून त्यांनी हाचावर चालण्याचा सराव केला.

दिरार यांच्यासाठी आता हातावर चालणं हे पायानं चालण्याइतकं सोपं आहे. आता त्यांना गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये झळकायचं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हे आहेत ३२ वर्षांचे दिरार अबोहोय. यांच्या हातात प्रचंड ताकद आहे. उत्तर इथिओपियातल्या तिग्रेमध्ये ते राहतात.


सामग्री: चायनीज सेंटर ऑफ डिसीज कंट्रोल याविषयीची पाहणी केली आणि त्यातून ही माहिती मिळाली आहे.

कोरोनाव्हायरसचा संसर्ग झालेल्या 44,000 लोकांबाबत हा अभ्यास करण्यात आला. यापैकी 2.8% पुरुष आणि 1.7% महिलांचा मृत्यू झाला.

वयाच्या दृष्टिकोनातून पाहायचं झालं तर विषाणू संसर्ग झालेल्या 0.2%  लहान मुलं आणि तरुणांचा मृत्यू झाला. तर 80 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या 15% लोकांचा मृत्यू झाला आहे.

म्हणजे महिला आणि मुलांमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण होण्याची भीती कमी असल्याचं या आकडेवारीवरून म्हणायचं का?

याचे दोन पैलू आहेत.

संसर्गाचा प्रतिकार करण्याची शक्ती

महिला आणि मुलांमध्ये संसर्गाचं प्रमाण कमी आहे किंवा त्यांचं शरीर या विषाणूशी अधिक चांगल्या पद्धतीने लढतं, हे याचं एक कारण असू शकतं.

युनिव्हर्सिटी ऑफ एक्स्टरचे डॉक्टर भरत पनखनिया सांगतात, "सहसा नवीन विषाणूचा सगळ्यांनाच संसर्ग होतो. ही गोष्ट अतिशय महत्त्वाची आहे."

या विषाणूशी लढण्यासाठीची प्रतिकारक शक्ती नसल्याने असं होतं. पण जेव्हा एखादा विषाणू पसरू लागतो, तेव्हा मुलांना त्याची कमी लागण होते.

किंग्स कॉलेज लंडनच्या डॉक्टर नॅटली मॅकडरमट सांगतात, "पालक मुलांची काळजी जास्त घेतात, त्यांना धोक्यांपासून दूर ठेवतात म्हणून मुलांमध्ये संसर्गाचं प्रमाण कमी असू शकतं. "

महिलांचं काय?

कोरोनाव्हायरसमुळे झालेल्या मृत्यूंमध्ये पुरुषांच्या तुलनेत महिलांचं प्रमाण कमी आहे. पण संशोधकांना याचं आश्चर्य वाटत नाही.

फ्लूसह इतर संसर्गांबाबतही हेच पहायला मिळतं.

जीवनशैलीमुळे पुरुषांची तब्येत ही महिलांच्या तुलनेत खराब असते. धूम्रपान आणि दारू पिण्याचं प्रमाण महिलांपेक्षा पुरुषांमध्ये जास्त असतं.

डॉक्टर मॅकटरमट सांगतात, "धूम्रपानामुळे तुमच्या फुफ्फुसांचं नुकसान होतं आणि ही चांगली  बाब नाही."

चीनबाबत हे जास्त लागू असण्याची शक्यता आहे कारण एका आकडेवारीनुसार इथे धूम्रपानाचं प्रमाण पुरुषांमध्ये 52% तर महिलांमध्ये 3% आहे.

पण सोबत पुरुष आणि महिलांमधली रोगप्रतिकारक शक्ती एखाद्या संसर्गाला कसं प्रत्युत्तर देते, यावरही हे अवलंबून आहे.

युनिव्हर्सिटी ऑफ ईस्ट आंग्लीयचे प्राध्यापक पॉल हंटर सांगतात, "महिलांची रोग प्रतिकारक शक्ती पुरुषांपेक्षा वेगळी असते. ऑटो इम्यून डिसीजेस (रोग प्रतिकारक यंत्रणा अति सक्रीय झाल्याने होणारे आजार) होण्याचा धोका महिलांना जास्त असतो."

गर्भारपणात किती धोका

ढोबळपणे याचं उत्तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुरुषांच्या तुलनेत महिला आणि मुलांवर कोरोनाव्हायरसचा परिणाम कमी दिसतोय. मृतांमध्येही महिला आणि मुलांची संख्या कमी आहे.


सामग्री: चार दिवसांपूर्वी उद्धव ठाकरेंनी मुंबईत एका कार्यक्रमात बोलताना म्हटलं, "सरकारकडून आमची अपेक्षा आहे, की जसं आपण 370 कलम हा मुद्दा कोर्टात वाट न बघता आपल्या अधिकारात तो निर्णय घेतला, तसंच धाडसी पाऊल राम मंदिराच्या बाबतीत केंद्रान उचलावं."

यानंतर दोन दिवसांनी म्हणजेच 19 सप्टेंबरला पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी नाशिकमध्ये झालेल्या सभेत उद्धव ठाकरे आणि शिवसेनेवर नाव न घेता टीका केली.

ते म्हणाले, "गेल्या दोन-तीन आठवड्यांपासून काही वाचाळवीर, बडबड करणाऱ्या लोकांनी राममंदिर विषयावरून वाट्टेल ते बरळायला सुरुवात केली आहे. देशातल्या सर्व नागरिकांनी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा सन्मान राखायला हवा. हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित आहे, यावर सुनावणी सुरू आहे, सर्वोच्च न्यायालय सातत्याने वेळ काढून बाबी ऐकून घेत आहे. मग मला कळत नाही, की हे वाचाळवीर लोक कुठून उगवले आहेत? या प्रकरणी ते खोडा का घालत आहेत? आपला सर्वोच्च न्यायालयावर विश्वास असला पाहिजे."

पंतप्रधानांच्या वक्तव्याच्या दुसऱ्याच दिवशी म्हणजे 20 सप्टेंबरला मुंबईतील पत्रकार परिषदेत उद्धव ठाकरे म्हणाले, "राम मंदिरावर मी तमाम हिंदू बांधवांची भावना बोलून दाखवत आहे. कोर्टावरती आमचा विश्वास आहे, न्यायदेवतेवर आमचा विश्वास आहे. पण, हा खटला खूप वर्षं चालला आहे, त्याकरताच मी गेल्या वर्षी अयोध्येला गेलो होतो आणि मी अशी मागणी केली, कोर्टानं हा प्रश्न सुटत नसेल, तर सरकारनं धाडस करावं आणि निर्णय घ्यावा. परंतु, लवकरात लवकर या केसचा निकाल लागेल, असा पंतप्रधानांचा विश्वास असेल, त्याकरता थांबण्याची विनंती पंतप्रधानांनी केली असेल, तर ती रास्त आहे."

शिवसेना बॅकफूटवर?

शिवसेनेनी ही नरमाईची भूमिका घेतली आहे की त्यांना पंतप्रधानांचा मुद्दा पटला आहे हे जाणून घेण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

पंतप्रधानांच्या वक्तव्यामुळे शिवसेना बॅकफूटवर गेल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार राही भिडे यांचं मत आहे.

त्या सांगतात, "विधानसभा निवडणूक जवळ आल्यामुळे भाजपकडून सेनेवर दबाव आणला जात आहे. एकीकडे काँग्रेस-राष्ट्रवादीचे दिग्गज नेते भाजपमध्ये चालले आहेत, तर दुसरीकडे पंतप्रधानांनी उद्धव ठाकरेंचे कान टोचले आहेत. याशिवाय 145 किंवा त्याहून अधिक जागा मिळतील, असा भाजपला विश्वास आहे. त्यामुळे या निवडणुकीत शिवसेनेची गरज पडणार नाही, असं भाजपला वाटत आहे. हे सर्व बघितल्यास पंतप्रधानांच्या वक्तव्यानंतर उद्धव ठाकरे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सरकारनं कलम 370 प्रमाणेच राम मंदिरासाठी धाडसी पाऊल उचलावं, असं म्हणणाऱ्या उद्धव ठाकरेंनी 4 दिवसांनी या मुद्द्यावर मवाळ भूमिका घेतली. राम मंदिराचा निकाल लवकरात लवकर लागेल, असा पंतप्रधानांना विश्वास असेल, तर त्यासाठी वाट पाहणं रास्त आहे, असं त्यांनी म्हटलं आहे. त्यामुळे आता राम मंदिराबाबत उद्धव ठाकरेंची भाषा बदललीय का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.


सामग्री: चार दिवसांपूर्वी त्यांची कोरोना चाचणी पॉझिटिव्ह आली होती, असं सांगितलं जात आहे. मुंबईच्या सेव्हन हिल्स हॉस्पिटलमध्ये उपचारादरम्यानच त्यांचं निधन झालं.

नाटक, बालनाट्य, कथा गूढकथा, ललित लेखन असे वेगवेगळे साहित्यप्रकार रत्नाकर मतकरी यांनी हाताळले होते. मतकरी यांनी 70 नाटकं आणि 22 बालनाट्यं लिहिली.

'आरण्यक', 'माझं काय चुकलं?', 'जावई माझा भला', 'चार दिवस प्रेमाचे', 'घर तिघांचं हवं', 'इंदिरा' ही त्यांची काही गाजलेली नाटकं होती. 'अलबत्या-गलबत्या', 'निम्मा-शिम्मा राक्षस' यांसारखी बालनाट्यंही त्यांनी लिहिली होती.

रत्नाकर मतकरी यांनी लिहिलेल्या आणि दिग्दर्शित केलेल्या 'इन्व्हेस्टमेन्ट'या चित्रपटाला 2013 साली सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटाचा राष्ट्रीय पुरस्कारदेखील मिळाला होता.

गूढकथा हा साहित्यप्रकारही त्यांनी मराठीमध्ये रुजवला. 'गहिरे पाणी', 'खेकडा', 'मध्यरात्रीचे पडघम', 'निजधाम' हे त्यांचे गूढकथासंग्रह आहेत. त्यांच्या 'गहिरे पाणी' या कथासंग्रहावर आधारित मालिकाही गाजली होती.

गूढकथा आकृतीबंधाच्या या शक्यताच समीक्षकांच्या ध्यानात आल्या नाहीत. त्यामुळे गूढकथेचे महत्त्व मराठी साहित्याला समजलेच नाही, अशी खंतही रत्नाकर मतकरी यांनी व्यक्त केली होती. मानसशास्त्रीय दृष्टिकोन, मानवी संबंध, सामाजिक प्रश्न अशा वेगवेगळ्या पातळीवर गूढकथेच्या माध्यमातून आशय अभिव्यक्त करता येतो, असं रत्नाकर मतकरी यांचं मत होतं.

महाराष्ट्राचे साहित्य'रत्न' निखळले- मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे

"ज्येष्ठ साहित्यिक, नाटककार रत्नाकर मतकरी गेल्याची बातमी मनाला खूप वेदना देऊन जाणारी आहे. ते साहित्य विश्वातले अमूल्य असे रत्न होते. त्यांनी त्यांच्या साहित्यातून, नाटकांमधून लहान मुलांना, मोठ्यांना निखळ आनंद दिला. आमच्या पिढीतल्या लहानांचे भाव विश्व साकारले, महाराष्ट्राचे साहित्य- नाट्य क्षेत्र समृद्ध केले. एकीकडे अनेक मानाचे पुरस्कार मिळत असतांनाही  रत्नाकर मतकरी हे रसिकांना निखळ आनंद देण्यासाठी सच्चेपणाने नवनवीन साहित्य लिहीत गेले," अशा शब्दांत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी रत्नाकर मतकरी यांना श्रद्धांजली वाहिली.

त्यांचे निधन निश्चितपणे धक्का देणारे आहे. महाराष्ट्राचे साहित्य'रत्न' आज निखळले, असंही उद्धव यांनी म्हटलं.

'बहुआयामी व्यक्तिमत्व काळाच्या पडद्याआड'

ज्येष्ठ साहित्यिक रत्नाकर मतकरी यांना विविध क्षेत्रातील मान्यवरांकडून श्रद्धांजली वाहण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ज्येष्ठ साहित्यिक, नाटककार आणि रंगकर्मी रत्नाकर मतकरी यांचं रविवारी (17 मे) रात्री निधन झालं. ते 81 वर्षांचे होते.


सामग्री: चार वर्षांपूर्वी तिने मानसिक आरोग्याबाबत आपले विचार मांडले होते. यावेळी तिने बाललैंगिक अत्याचाराबाबत पोस्ट टाकली आहे.

आपल्या इंस्टाग्राम पोस्टमध्ये ती म्हणते की 'लहानपणी झालेल्या लैंगिक अत्याचारामुळे मला काही काळ नैराश्याचा सामना करावा लागला.'

"मी चौदा वर्षांची होती. तेव्हा माझ्यावर लैंगिक अत्याचार झाला. ही जराशी विचित्रच परिस्थिती होती कारण मला हेच कळत नव्हतं की ती व्यक्ती हे मुद्दामहून करत आहे की तिच्याकडून ते चुकून होत आहे. असं रोज घडत नव्हतं."

पुढे ती सांगते की "मी याबाबत माझे वडील आमिर खान आणि आई रीना दत्ता यांच्याशी बोलले. त्यांनीच मला या बिकट परिस्थितीतून बाहेर येण्याचा मार्ग दाखवला."

"ती व्यक्ती माझ्यासोबत नेमकं काय करत आहे हे समजून घेण्यासाठी मला एक वर्ष लागलं. पण जेव्हा मी माझं मन पक्कं केलं त्यावेळी मी लगेच माझ्या आई-वडिलांना इमेल केला. आणि या परिस्थितीतून बाहेर आले."

"माझा भूतकाळ मला सतावत नाही. मी आता त्या गोष्टीला घाबरत नाही. मी असा विचार करते की माझ्यासोबत हे आता तर होत नाहीये ना. माझा भूतकाळ मी केव्हाच पाठीमागे टाकलाय. मी जेव्हा 18-20 वर्षांची होते तेव्हा या गोष्टीच्या वेदना होत असत," असं इराने म्हटलं आहे.

याच व्हीडिओमध्ये इराने आमिर खान आणि रीना दत्त यांच्या घटास्फोटाबाबतही आपले विचार मांडले आहेत. "माझ्या आई-वडिलांचा घटस्फोट अतिशय शांततेनी झाला आहे. कुणाचाही कुणावर राग नाही. जुनैद आणि माझी काळजी दोघेही घेतात. लोकांना वाटतं की या गोष्टीमुळे मला कठीण प्रसंगांना तोंड द्यावं लागलं असेल पण तसं नाहीये माझे पालक जबाबदार आणि समजूतदार आहेत," असं इराने म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता कोरोना पॉडकास्ट तुम्ही बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर लाइव्ह पाहू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध अभिनेता आमिर खान याची मुलगी आणि नाट्य दिग्दर्शक इरा खानने तिच्यावर 14 व्या वर्षी लैंगिक अत्याचार झाल्याचं सांगितलं आहे. इरा सध्या 23 वर्षांची आहे.


सामग्री: चार-पाच दिवसांनी लग्नकार्य पार पडल्यानंतर सोलापूरला परतण्यासाठी रोहित यांनी ई-पाससाठी अर्ज केला, पण वेळेत पास मिळू शकला नाही. त्यामुळे आता घरी कसं परतायचं हा प्रश्न त्यांच्यासमोर होता.

पण त्यांना एक कल्पना सुचली. जिल्हांतर्गत वाहतूक सुरू होती. आपली स्वतःची गाडी त्यांनी सोलापूरहून बोलावली. पण सातारा जिल्ह्यात प्रवेश न करता तपासणी नाक्यापासून काही अंतरावर थांब, असं त्यांनी ड्रायव्हरला सांगितलं.

इथं रोहित यांनी आपला सातारा हद्दीतील प्रवास नातेवाईकाच्या गाडीतून केला. तपासणी नाक्यापासून काही अंतरावर ते गाडीतून उतरले. तिथून 100-200 मीटर अंतर चालत जाऊन त्यांनी सोलापूर हद्दीत प्रवेश केला.

तिथं त्यांनी सोलापूर शहरातून बोलावलेली गाडी त्यांची वाट पाहतच उभी होती. रोहित आणि त्यांची पत्नी या गाडीत बसले आणि त्यांनी सोलापूरची वाट धरली. (या प्रसंगातील व्यक्तीचं नाव बदललेलं आहे)

किस्सा दुसरा...

कामानिमित्त मुंबईत राहणारे दीपक(बदललेलं नाव) लॉकडाऊनमुळे आपल्या गावी सोलापूरला जाऊ शकत नव्हते. ई-पास काढण्यासाठीचं अत्यावश्यक कारण नसल्यामुळे त्यांनी काही काळ प्रतीक्षा केली. पण लॉकडाऊनचे टप्पे पुढे वाढतच गेले.

दरम्यान, रेल्वे मंत्रालयाने देशभरात 200 विशेष गाड्या सुरू केल्या. यामध्ये सोलापूरमार्गे पुढे कर्नाटक/तेलंगणात जाणाऱ्या काही गाड्यांचा समावेश असल्याचं दीपक यांनी पाहिलं.

या गाड्या सुरू झाल्या तरी महाराष्ट्रात जिल्हाबंदी लागू असल्यामुळे त्यांना राज्यांतर्गत तिकीट मिळू शकलं नव्हतं. पण इतर राज्यात जाण्यासाठी तिकीट मिळत आहे, हे त्यांच्या निदर्शनास आलं.

अखेर दीपक यांनी मुंबईवरून कर्नाटकातील कलबुर्गी स्टेशनपर्यंतचं बुकींग केलं. वेळेनुसार गाडीत बसले आणि सोलापूर आल्यानंतर आपली बॅग घेऊन स्थानकावर उतरले. जिल्हाबंदी असली तरी दीपक यांनी त्यातून पळवाट शोधून आपलं घर सहजपणे गाठलं.

जिल्हाबंदीत लोकांच्या ना-ना तऱ्हा

राज्यात जिल्हाबंदी असूनसुद्धा नागरिक मोठ्या प्रमाणात इतर जिल्ह्यांचा प्रवास करत असल्याचं आपल्याला वरील दोन उदाहरणांवरून लक्षात आलं असेल. नागरिक आपल्या मेंदूला चालना देऊन इतर जिल्ह्यत प्रवेश करण्यासाठी विविध प्रकारच्या कल्पना शोधून काढत आहेत.

राज्यातील जिल्हाबंदीचा आढावा घेण्यासाठी बीबीसी न्यूज मराठीने काही तपासणी नाक्यांची पाहणी केली. यामध्ये खालील गोष्टी प्रकर्षाने आढळून आल्या.

1.    दुसऱ्या राज्यातील कोणत्याही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रोहित आपल्या पत्नीसह एका नातेवाईकाच्या लग्नकार्यानिमित्त सोलापूरवरून साताऱ्याला गेले होते. जाताना त्यांनी रितसर ई-पास काढून खासगी गाडीने प्रवास केला. रोहित यांना सोडून ती गाडी पुन्हा सोलापूरला परतली.


सामग्री: चारा घोटाळा प्रकरणी लालूंना साडे 3 वर्षांची शिक्षा ठोठावण्यात आली आहे.

मात्र लोहिया यांच्या राजकीय मुशीत तयार झालेल्या लालूप्रसाद यादव यांना आजचे मोदीच नव्हे, तर कालचे भाजप नेते लालकृष्ण अडवाणी व इतरही सतत लक्ष्य करीत आले आहेत.

'चारा घोटाळ्या'त शिक्षा झाल्यानं लालूप्रसाद तुरुंगात गेले आहेत. त्याआधी बिहारमधील आघाडीच्या सरकारातील सत्तेचा वाटाही त्यांना गमवावा लागला आहे.

अशा वेळी लालूप्रसाद यादव याच्या राजकीय कारकिर्दीचा आढावा घेताना आणि त्यांच्या भविष्यातील वाटचालीचा अंदाज बांधताना, त्यांचा राजकारणातील उदय कसा व कोणत्या सामाजिक पार्श्वभूमीवर झाला, ते समजून घेणं गरजेचं आहे.

अन्यथा 'तुरूंगात जाण्याच्या लायकीचा एक गावरान, उल्लू व भ्रष्ट नेता', अशी प्रसार माध्यमांनी तयार केलेली लालूप्रसाद यादव यांची प्रतिमाच वाचक व प्रेक्षक यांच्या मनात ठसून राहू शकते.

खरं तर लोहिया यांच्या राजकीय मुशीतून तयार झालेल्या इतर नेत्यांपैकी लालूपसाद यादव हेच एकमेव असे आहेत की, जे राजकारणात आल्यापासून सतत 'हिंदुत्वा'च्या विरोधात कणखर भूमिका घेत आले आहेत.

लोहिया यांचे इतर सर्व चेले हे काळाच्या ओघात भाजपच्या (म्हणजे संघाच्या) मांडीला मांडी लावून बसून सत्तेची चव चाखत राहिले आहेत.

किंबहुना हे घडत आलं, ते लोहिया यांनी आखलेल्या 'बिगर काँग्रेसवादा'च्या रणनीतीमुळं. काँग्रेसचं एकपक्षीय वर्चस्व संपवायचं असल्यास इतर सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र यायला हवं, अशी ही रणनीती होती.

तशी ती आखून अमलात आणताना आपण प्रमाण मानत असलेल्या विचारांच्या पूर्णत: दुसऱ्या टोकाच्या विचारसरणीची बांधिलकी मानणाऱ्या व संघाची राजकीय आघाडी असलेल्या जनसंघाशीही हातमिळवणी करण्याची लोहिया यांची तयारी होती.

नरेंद्र मोदीच नाही, तर अडवाणी यांनीही लालूप्रसाद यादव यांना लक्ष्य केलं.

संघ-जनसंघाचा उदय आणि लोहिया यांची रणनीती

महात्मा गांधी यांच्या खुनानंतर राजकारणाच्या परिघावर फेकल्या गेलल्या संघ व जनसंघाला परत एकदा मुख्य प्रवाहात येण्याची संधी लोहिया यांच्या या रणनीतीमुळे मिळाली.

समाजवादी गट काँग्रेसमधून बाहेर पडल्यावर जो 'समाजवादी पक्ष' तयार झाला, त्याची जडणघडण ही पन्नासच्या दशकाच्या अखेरीस 'पिछडा पावे सौ मे साठ' या घोषणेद्वारे प्रतीत होणाऱ्या 'बहुजन' राजकारणाच्या आधारे झाली होती. अशी ही जडणघडण घडवून आणण्यास लोहिया हेच कारणीभूत होते.

भारतीय समाजात दलित इतर मागासवर्गीय,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान मोदी हे पंडित जवाहरलाल नेहरूंचं नाव कधीच घेत नाहीत. मात्र नेहरू आणि इंदिरा गांधी यांचे कट्टर टीकाकार डॉ. राममनोहर लोहिया यांचं नाव पंतपधान मोदी व इतर भाजप नेते आवर्जून घेतात. किंबहुना उत्तर भारतात केलेल्या बहुतेक सार्वजनिक भाषणांमध्ये दीनदयाळ उपाध्याय यांचं नाव घेतलं की, मोदी हे लोहिया यांचाही न चुकता उल्लेख करतात.


सामग्री: चारुलता टोकस आणि रामदास तडस

वांदिले हे मनसेचे वर्धा जिल्हाध्यक्ष असून ते तेली समाजातून येतात. फेब्रुवारी महिन्यात तेली समाजातील मेळाव्यात त्यांनी वरील वक्तव्य केलं. त्यांच्या या वक्तव्यावरून वर्ध्याचे खासदार रामदास तडस यांना सारवासारव करावी लागली.

"मला फक्त तेली समाजच नाही, तर सगळ्या समाजातील लोक मतदान करतात," असं स्पष्टीकरण तडस यांना द्यावं लागलं.

वर्धा लोकसभा मतदारसंघासाठी भाजपनं विद्यमान खासदार रामदास तडस यांना उमेदवारी दिली आहे. तर काँग्रेसनं महिला काँग्रेसच्या प्रदेशाध्यक्ष चारुलता टोकस यांना उमेदवारी दिली आहे. प्रत्येक निवडणुकीप्रमाणे याही वेळेस वर्ध्यात जातीय समीकरणं महत्त्वाची ठरतील, असं जाणकारांचं म्हणणं आहे.

"सध्या वर्ध्यात तेली विरुद्ध कुणबी समाज अशी लढत झाली आहे. वांदिले यांनी उपस्थित केलेल्या वादामुळे तेली-कुणबी हा मुद्दा निवडणुकीच्या केंद्रस्थानी आला आहे आणि विकासाचा मुद्दा थोडा बाजूला पडला आहे. चारुलता टोकस या कुणबी समाजाच्या आहेत, तर खासदार रामदास तडस हे तेली समाजाचे आहेत. वर्ध्यात कुणबी समाजाच्या मतदारांची संख्या सर्वाधिक आहे. त्यापेक्षा काही हजारांनी कमी तेली समाजाच्या मतदारांची संख्या आहे," वर्ध्यातील टाइम्स ऑफ इंडियाचे पत्रकार बळवंत ढगे सांगतात.

तडस की टोकस?

"वर्ध्यात मुख्य लढत तडस आणि टोकस यांच्यामध्ये आहे. तडस यांचं काम चांगलं आहे. तडस यांनी वर्ध्यात पासपोर्ट कार्यालय सुरू केलं. सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे रेल्वेचे 7 ते 8 स्टॉपेज सुरू केले. सिंचन योजनाही मार्गी लावली. त्यांचा जनसंपर्क चांगला आहे. खासदार निधीच्या खर्चाचं प्रमाण उत्तम आहे. याशिवाय सामान्यांसाठी ते नेहमी उपलब्ध असतात, याचा त्यांना फायदा होऊ शकतो. दुसरं असं की, तडस यांच्यासाठी जमेची बाजू म्हणजे आजही मोदींचा करिष्मा थोड्या प्रमाणात कायम आहे," ज्येष्ठ पत्रकार प्रशांत देशमुख सांगतात.

"असं असलं तरी परवाच वर्ध्यातल्या 70 टक्के ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांचे निकाल लागले.  यामध्ये काँग्रेस आणि भाजप यांना जवळपास सारख्याच जागा मिळाल्या आहेत. ही आश्चर्याची गोष्ट अशासाठी आहे की, आतापर्यंत नगरपरिषद, जिल्हापरिषद, आमदार, खासदार सगळ्या ठिकाणी भाजपला बहुमत मिळालं होतं. हा पहिला ट्रेंड असा आहे की, लोकांनी काँग्रेसला थोडसं सावरून घेतलं आहे. यामुळे मग भाजपचे नेते थोडे संभ्रमात पडले आहेत," ते पुढे सांगतात.

काही स्थानिक पत्रकार तडस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"रामदास तडस साहेबांना उमेदवारी न मिळाल्यास दत्ता मेघे आणि सागर मेघे यांचे पुतळे गावोगावी जाळण्यात येईल," असं  वक्तव्य  अतुल वांदिले यांनी केलं आणि वर्धा मतदारसंघातील राजकारणाची चर्चा सुरू झाली.


सामग्री: चारुलता पटेल

गुणपत्रिकेमध्ये आघाडीवर असणाऱ्या आणि टूर्नामेंटच्या आधीपासूनच वर्ल्डकपचे प्रबळ दावेदार मानल्या जाणाऱ्या भारतीय टीमला न्यूझीलंडने धक्का दिला.

भारताचा कर्णधार विराट कोहली म्हणाला त्याप्रमाणे दृढ संकल्पानिशी खेळणाऱ्या आणि मोक्याच्या क्षणी चांगला खेळ करणाऱ्या न्यूझीलंडला ओलांडून फायनलमध्ये दाखल होणं शक्य नव्हतं.

पण तरीही भारतीय संघाने या वर्ल्डकपमध्ये अनेक संस्मरणीय क्षण दिले.

उत्साही फॅन्स

न्यूझीलंडने दिलेल्या 240 धावांचा पाठलाग करताना भारताची स्थिती आधी 3 बाद 5 धावा आणि नंतर 4 बाद 24 धावा अशी झाली तेव्हा किवींचा वरचष्मा हा गर्दीच्या आवाजावरूनही जाणवत होता.

राखून ठेवलेल्या दिवशी मॅच होत असल्याने मैदान फक्त दोन तृतीयांशच भरलेलं होतं. पण तरीही अगदी एका धावेलाही मोठ्या जल्लोषात प्रतिसाद मिळत होता.

भारतीय चाहते

भारतीय टीमला सर्व मॅचेसना जल्लोषात मिळालेला पाठिंबा यावरूनच दिसून येतो. फक्त भारताचा महेंद्रसिंह धोनी आऊट झाल्यानंतरच ओल्ड ट्रॅफर्डच्या मैदानावर शांतता पसरली होती.

बांगलादेश आणि पाकिस्तानचे फॅन्सही असेच उत्साही असतात. पण भारतीय फॅन्स त्यांच्या मोठ्या संख्येमुळे या सगळ्यांवर मात करतात.

झेंडे, ढोल, शरीर रंगवलेल्या व्यक्ती अशी भारतीय टीम खेळताना भन्नाट वातावरण निर्मिती नक्की असते.

हा वर्ल्डकप कोहलीसाठी मात्र काहीसा शांत किंबहुना निराशाजनक ठरला. त्याने 9 खेळींदरम्यान 55.37च्या सरासरीने 443 धावा केल्या. त्याने पाच अर्धशतकं केली पण त्याला शतक मात्र करता आलं नाही.

या 30 वर्षीय खेळाडूसाठी उपांत्यफेरीही निराशाजनकच ठरली. त्याने न्यूझीलंडच्या विरोधात केवळ एक धाव काढली. 2015मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या सेमीफायनलमध्ये आणि 2011मध्ये पाकिस्तानच्या विरुद्धही तो एकच रन काढून आऊट झाला होता.

पण असं असूनही कोहलीने या टूर्नामेंटवर आपल्या करिश्म्याने छाप सोडली.

बांगलादेशला पराभूत करून उपांत्य फेरीमध्ये प्रवेश केल्यावर त्याचं 87 वर्षांच्या फॅन चारुलता पटेल यांना भेटायला जाणं सर्वांच्याच मनाला भिडलं. कट्टर प्रतिस्पर्धी असणाऱ्या पाकिस्तानविरुद्ध खेळताना रिप्लेमध्ये बॅट लागल्याचं दिसत नसूनही त्याने मैदान सोडलं होतं.

भारतीय चाहते

अगदी स्टीव्हन स्मिथची हेटाळणी करणाऱ्या त्याच्या पाठिराख्यांनाही त्याने असं करण्यापासून थांबवलं.

पण दुसऱ्या बाजूला तोच कोहली आहे ज्याने इंग्लंडविरुद्ध एजबॅस्टनमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

टीम इंडियाचं वर्ल्ड कप विजयाचं स्वप्न सेमी फायनलमध्ये संपुष्टात आलं. आता उरल्या आहेत फक्त आठवणी.


सामग्री: चार्ल्स डार्विन

1859 साली लिहिलेल्या On the Origin of Species या पुस्तकात डार्विननं उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडताना काळ आणि परिस्थितीनुरुप प्राण्यांमध्ये होणारे बदल, त्यांची अनुकूलनक्षमता याबद्दल पहिल्यांदाच विस्तृत मांडणी केल्याचं सांगितलं जातं. एकाच पूर्वजामधून वेगवेगळ्या प्रजाती कशा विकसित होत गेल्या हे देखील डार्विननं विस्तारानं मांडलं होतं. उत्क्रांतीचा नियम डार्विनच्या सिद्धांतालाही लागू होऊ शकतो. कारण डार्विनच्याही हजार वर्षे आधी हा उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडण्यात आला होता.

इराकमधील मुस्लिम तत्वज्ञ अल्-जहिज यांनी उत्क्रांतीची कल्पना मांडली होती. 'नैसर्गिक निवडी'च्या प्रक्रियेद्वारे प्राण्यांमध्ये कसे बदल घडून येतात, हे समजावून देण्यासाठी अल्-जहिज यांनी एक पुस्तक लिहिलं.

त्यांचं खरं नाव हे अबु उस्मान अम्र बहर अल्काननी अल्-बसरी होतं. पण ते अल्-जहिज या नावानंच ओळखले जायचे. या नावाचा अर्थ 'अतिशय बटबटीत डोळ्यांचा,' असा होतो.

कतार सरकारनं अल्-जहिज यांच्या सन्मानार्थ टपाल तिकीट प्रसिद्ध केलं होतं.

एखाद्याला अशा पद्धतीनं बोलावणं हे निश्चितच योग्य नाही. पण त्यांची ओळख या अपमानास्पद नावापेक्षाही अधिक होती. त्यांनी 'किताब अल्-हयवान' हे पुस्तक लिहिलं होतं.

सुधारणावादी चळवळीचा प्रभाव

त्यांचा जन्म इसवी सन 776 मध्ये दक्षिण इराणमधील बसरा प्रांतात झाला होता. या काळातच एक धार्मिक चळवळ सुरू झाली होती. मानवी अस्तित्त्वाचा शास्त्रशुद्ध वेध घेण्याचा प्रयत्न करणारी चळवळ त्या काळात लोकप्रिय होत होती.

अब्बासी शासनकर्त्यांच्या काळात या चळवळीला लोकमान्यता मिळत होती. ग्रीक भाषेतील अभ्यासग्रंथांचा अरेबिकमध्ये अनुवाद केला जात होता. धर्म, विज्ञान आणि तत्वज्ञानासारख्या विषयांबाबत चर्चा, वाद-प्रतिवाद होत होते. या सर्वांमधून अल्-जहिज यांची वैचारिक जडणघडण झाली.

चिनी व्यापाऱ्यांनी इराकमध्ये कागद आणला. कागदामुळं लिखाणाची प्रक्रिया सोपी झाली आणि विचारांचाही प्रसार वेगानं व्हायला लागला. अल्-जहिज हेदेखील अगदी लहान वयातच वेगवेगळ्या विषयांवर लिहायला लागले.

विज्ञान, भूगोल, तत्त्वज्ञान, अरबी भाषेचं व्याकरण आणि साहित्य हे त्यांच्या आवडीचे विषय होते. त्यांनी एकूण 200 पुस्तकं लिहिल्याचं मानलं जातं. मात्र त्यांपैकी केवळ एक तृतीयांश पुस्तकंच आज उपलब्ध आहेत.

अल्-जहिज यांचा उत्क्रांतीवाद

अल्-जहिज यांनी प्राण्यांच्या उत्क्रांतीबद्दल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्क्रांतीचा सिद्धांत म्हटलं की डार्विन हे नाव आठवतं. चार्ल्स डार्विननं मांडलेला उत्क्रांतीवाद आणि 'Survival of the Fittest' या सिद्धांताची तोंडओळख आपल्याला शाळेत असतानाच झालेली असते.


सामग्री: चालकविरहित बसचा वापर सध्या नानयांग विद्यापीठात केला जात आहे.

आपल्याकडेही दिल्ली मेट्रोच्या जनकपुरी पश्चिम ते बॉटनिकल गार्डन या मजेंटा लाइनवर चालकविरहित मेट्रो चालवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

सिंगापूर सरकारनं सिंगापूर शहर आणि लगतच्या तीन उपनगरात प्रायोगिक तत्त्वावर ही बस सुरू करण्याचं ठरवलं आहे.

तुलनेनं कमी गर्दीच्या रस्त्यांची त्यासाठी निवड केली आहे.

या बसेसचा वापर फिडर सेवेसारखा करता येईल. प्रवासी त्यातून जवळच्या बस किंवा मेट्रो स्टेशनपर्यंत जाऊ शकतील.

"जागेची टंचाई असलेल्या सिंगापूरमध्ये या चालकविरहित बसेसचा फायदा होईल. तसंच, मनुष्यबळाच्या समस्येवरही उपाय मिळेल," असं सिंगापूरचे वाहतूक मंत्री खाव बून वान यांनी सांगितलं.

या स्वयंचलित बसेसमुळे सध्याच्या बसताफ्यात भर पडेल.

सुरुवातीच्या काळात कमी गर्दीच्या वेळेत ही सेवा दिली जाणार आहे.

टोल आणि सार्वजनिक वाहतुकीस प्रोत्साहन देण्याच्या धोरणामुळे सिंगापूरमध्ये इतर दक्षिण आशियाई शहरांच्या तुलनेत वाहनांची संख्या कमी असते.

चालकविरहित तंत्रज्ञानात आघाडी घेण्याचा सिंगापूरचा मानस आहे.

सिंगापूरमध्ये चालकविरहित टॅक्सीची चाचणी सुरू आहे.

सिंगापूरमध्ये चालकविरहित वाहनांची चाचणी घेण्यासाठी नवीन केंद्र सुरू करण्यात आलं आहे.

त्या केंद्रात गाड्या, बस यांना पादचाऱ्यांची काळजी घेण्याचं, मुसळधार पावसात, बेदरकार चालक, दुचाकी आणि रस्त्यावरील इतर गोष्टींचा अंदाज घेत वाहन चालवण्याच्या क्षमतेची चाचणी करता येईल.

सिंगापूरमध्ये सध्या 10 कंपन्या चालकविरहित वाहनाची चाचणी घेत असल्याची माहिती खाव यांनी दिली.

हेही वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिंगापूरमध्ये 2022मध्ये सार्वजनिक वाहतुकीसाठी चालकविरहित बस चालवण्याची योजना आहे. चालकविरहित वाहनाचे प्रयोग जगभरात सुरू आहेत.


सामग्री: चालण्याच्या गतीची एक साधी चाचणी घेऊन शास्त्रज्ञ म्हातारे होत जाण्याची प्रक्रिया जाणून घेऊ शकतात.

संथपणे चालणाऱ्या लोकांचं शरीर लवकर म्हातारं होतंच, त्यासोबत त्यांचा चेहरा वयस्कर दिसू लागतो आणि त्यांच्या मेंदूचा आकारही लहान असल्याचं संशोधनातून निष्पन्न झालं आहे.

हे एक आश्चर्यकारक संशोधन असल्याचं शास्त्रज्ञांनी म्हटलं आहे.

साधारणपणे वयाच्या पासष्टीनंतर सर्वांगीण आरोग्य तपासण्यासाठी डॉक्टर चालण्याची गती तपासत असतात. कारण चालण्यातून स्नायूंची बळकटी, फुफ्फुसाची कार्यक्षमता, संतुलन, मणक्याची मजबूती तसंच दृष्टी या सर्वांबद्दलच योग्य अंदाज येतो.

वृद्धत्वाकडे झुकलेले असताना संथपणे चालणाऱ्या व्यक्तींना स्मृतिभ्रंश होण्याची शक्यताही जास्त असते.

समस्येचे संकेतदर्शक

न्यूझीलंडमध्ये याबाबत एक अभ्यास करण्यात आला. यामध्ये 70 च्या दशकात जन्मलेल्या म्हणजेच आता साधारणपणे  45 वर्षे वय असलेल्या व्यक्तींच्या चालण्याची तपासणी करण्यात आली.

अभ्यासात सहभागी झालेल्या व्यक्तींची शारीरिक क्षमता तसंच मेंदूची कार्यक्षमताही बारकाईने तपासण्यात आली होती. लहानपणापासून या व्यक्तींची दोन वर्षांतून एकदा आकलन आणि बुद्ध्यांक चाचणीही करण्यात आली होती.

संथ चाल हे म्हातारपणी येऊ शकणाऱ्या समस्यांचे संकेत जवळपास दहा वर्षे आधीच देत असल्याचं अभ्यासातून दिसून आलं, अशी माहिती प्रा. टेरी ई. मॉफिट यांनी दिली. मॉफिट हे लंडनच्या किग्ज कॉलेज ऑफ लंडन तसंच अमेरिकेतल्या ड्यूक युनिव्हर्सिटीतील प्रमुख लेखक आहेत.

45 वर्षे वयात चालण्याच्या वेगात बराच फरक पाहायला मिळतो. न धावता जास्तीत जास्त 4 मीटर/सेकंद इतक्या वेगाने चालता येऊ शकतं.

संथपणे चालणाऱ्या व्यक्तींमध्ये वय वेगानं वाढण्यासोबतच फुफ्फुस, दातांच्या समस्या आणि क्षीण रोगप्रतिकारक शक्ती ही लक्षणं वेगानं चालणाऱ्या व्यक्तींच्या तुलनेत अधिक दिसून आली.

सर्वात अनपेक्षित गोष्ट म्हणजे, मेंदूचं बारकाईने निरीक्षण केलं असता संथ चाल असलेल्या व्यक्तींचा मेंदू जास्त वयाचा दिसत असल्याचं संशोधनात आढळलं.

मुलं तीन वर्षांची असल्यापासूनच बुद्धिमत्ता, भाषा आणि मुलांच्या हालचाली तसंच वाढीची क्षमता यांची चाचणी घेतल्यास वयाच्या 45 व्या वर्षी त्याचं चाल कशी असेल याचा अंदाज लावता येऊ शकतो, असं संशोधनात सिद्ध झालं आहे.

संथ चालीसह मोठे होणाऱ्या मुलांचा (1.2 मीटर/सेकंद) बुद्ध्यांक वेगवान चाल असणाऱ्या मुलांच्या (1.7...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वयाच्या चाळीशीत असताना लोक कसे चालतात त्यावरून त्यांचा मेंदू आणि शरीर किती म्हातारं झालं आहे, हे कळू शकतं. शास्त्रज्ञ यासंबंधी संशोधन करत आहेत.


सामग्री: चालू आर्थिक वर्ष 2019-20मध्ये अर्थव्यवस्थेच्या प्रगतीचा विकास दर - जीडीपी 7% राहील असा अंदाज या आर्थिक सर्वेक्षणामध्ये व्यक्त करण्यात आलेला आहे.

याशिवाय भारताकडील परदेशी चलन साठा सुस्थितीमध्ये असल्याचंही यामध्ये सांगण्यात आलंय. चालू खात्यातील तूट (करंट अकाऊंट डेफिसिट) नियंत्रणात असून परदेशी कर्जाचं देणंही कमी झालेलं आहे.

बुडीत कर्जांचं (एनपीए) प्रमाण कमी झाल्याने बँकिंग प्रणालीच्या कामात सुधारणा झाली असून बँकांकडून देण्यात येणाऱ्या कर्जांमध्ये वाढ झाली आहे.

मुख्य आर्थिक सल्लागार कृष्णमूर्ती सुब्रमण्यम यांनी हा आर्थिक पाहणीचा अहवाल तयार केलेला आहे.

भारतीय अर्थव्यवस्था सुस्थितीत राहण्याचा अंदाज या पाहणीमध्ये व्यक्त करण्यात आला असून कोणत्या अडचणी येऊ शकतात याविषयीही माहिती देण्यात आली आहे.

देशातील विविध आर्थिक क्षेत्रांची परिस्थिती कशी आहे आणि यामध्ये सुधारणा करण्यासाठी काय उपाययोजना करता येतील हे देखील सांगण्यात आलं आहे.

आर्थिक पाहणीचा हा अहवाल म्हणजे भविष्यातल्या धोरणांसाठी दिशादर्शकाचं काम करतो. सरकारने कोणत्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करायला हवं, हे देखील या अहवालातून सांगण्यात येतं.

या पाहणीद्वारे सूचना देण्यात येतात, पण याची अंमलबजावणी करण्याचं कोणतंही कायदेशीर बंधन सरकारवर नसतं. म्हणूनच याकडे मार्गदर्शक तत्त्वांसारखं पाहिलं जातं.

आर्थिक पाहणी अहवालातले मुद्दे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशाची आर्थिक स्थिती आणि भविष्यातली दिशा सांगणारा आर्थिक पाहणी अहवाल (Economic Survey) अर्थमंत्री निर्मला सीतारमन यांनी संसदेत सादर केला.


सामग्री: चिंतन आणि स्मरण करण्याची वेळ

"मी पुन्हा इथं येईन असं कधीच वाटलं नव्हतं," शौनान सिंग सांगतात.

सिंग यांची धावती नजर जाफनातील पल्लई लष्करी विमानतळावरील हिरवळीकडे गेली. श्रीलंकेचे लष्करी कर्मचारी आमच्याकडे लांबून पाहतच होते.

"हा परिसर आता बदलेला दिसतो. नवं गेट, कुंपण आणि बांधकामं ही झाली आहेत," ते म्हणाले.

जुलै 1987ला जिथं लष्करी विमानानं त्यांना आणि शेकडो इतर सैनिकांना सोडलं होतं, त्या जागेकडे त्यांनी कुंपणातून पाहिलं.

लिबरेशन टायगर ऑफ तामिळ ईलमला (LTTE) निःशस्त्र करून श्रीलंकेत शांती प्रस्थापित करण्याची जबाबदारी भारताच्या द इंडियन पीसकीपिंग फोर्स (IPKF) या शांतीसेनेवर होती.

पण भारतीय सेना LTTEसोबतच युद्धात ओढली गेली. 1200 भारतीय सैनिक यात मारले गेले.

1987 ला जेव्हा श्रीलंकेत पाठवण्यातं आलं तेव्हा शौनान सिंग लष्करात मेजर होते.

या एअरबेसवर या मृत सैनिकांचं स्मारक उभारलं आहे. त्या अस्थिर 32 महिन्यांत सिंग यांनी इथं कर्तव्य बजावलं होतं.

"जेव्हा आम्ही इथं उतरलो तेव्हा श्रीलंकेच्या फौजांनी त्यांची शस्त्रं खाली ठेवली. त्यांना असं वाटलं की आम्ही हल्ला करण्यासाठीच आलो आहोत," सिंग म्हणाले.

"पण आम्ही त्यांना सांगितलं आम्ही शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आलो आहोत," सिंग यांनी त्यांची आठवण सांगितली.

पण पुढे असलेले धोके, नकाशे, आवश्यक गोपनीय माहिती, यातील काहीच भारतीय लष्कराला देण्यात आलं नव्हतं.

शांतीसेना 'तारणहार'

1987मध्ये एन. परमेश्वरन विद्यापीठात विद्यार्थी होते. त्यांनी सांगितलं, "जेव्हा शांतीसेना आली, तेव्हा श्रीलंकेतील तामिळांना वाटलं की हे आपले तारणहार आहेत, जे श्रीलंकेच्या सैन्यापासून आपल्याला मुक्त करण्यासाठी आले आहेत."

उत्तरी श्रीलंकेतील तामिळ भाषिकांमध्ये त्यांच्यावर अन्याय होत असल्याची भावना होती.

तामिळ नागरिकांना सुरुवातीला असं वाटलं की भारतीय सेना त्यांच्या मदतीसाठी आली आहे.

श्रीलंका सरकारनं सिंहाला हीच अधिकृत भाषा असल्याचा कायदा केला होता. त्यामुळं सरकारी सेवेतील तामिळ भाषिकांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला होता.

याशिवाय तामिळ भाषिकांविरुद्ध हिंसेच्या घटनाही घडल्या होत्या. 1983 च्या दंगलीत श्रीलंकेत 3000 तमिळ भाषिकांना प्राण गमवावे लागले होते.

या नागरी युद्धाचे पडसाद भारतातही उमटू लागले होते.

भारतातील बऱ्याच तामिळ भाषकांनी LTTEच्या 'तामिळ ईलम'च्या स्वप्नाला समर्थन दिलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1987 साली भारताने श्रीलंकेत तामिळ बंडखोरांसोबतच्या शस्त्रसंधीवर लक्ष ठेवण्यासाठी एक शांतीसेना पाठवली होती. पण याची परिणिती भयानक युद्धात झाली. मानवी हक्कांच्या पायमल्लीचे गंभीर आरोपही शांतीसेनेवर झाले. 30 वर्षांनंतर 'बीबीसी हिंदी'चे प्रतिनिधी विनीत खरे यांनी या युद्धात सहभागी झालेले निवृत्त मेजर जनरल शौनान सिंग यांच्यासोबत या लष्करी मोहिमेचा मागोवा घेतला.


सामग्री: चिंता नको. या तीन सोप्या स्टेप्स पटकन शिकून विजेशिवाय मोबाईल चार्ज करा!

गरजेचं सामान

एक कार युएसबी अडाप्टर (कारमधलं सिगरेट लायटर), युएसबी केबल, 9 वोल्टची बॅटरी, धातूची एक चीप आणि एक पेनाची स्प्रिंग किंवा स्क्रू आवळण्याचा पाना.

आता तुम्हाला बॅटरीतून वीज निर्माण करून मोबाईलपर्यंत पोहोचवायची आहे. त्यासाठी कमी तीव्रतेचं इलेक्ट्रिकल फिल्ड निर्माण करावं लागणार आहे, ज्यानं मोबाईल चार्ज करता येईल.

पहिली स्टेप

एका बॅटरीला दोन पोल असतात - एक पॉसिटिव आणि एक निगेटिव. या दोन्ही बाजुंना जोडणाऱ्या कोणत्याही माध्यामातून विद्युत प्रवाह होतो.  यामध्ये सर्वप्रथम आपल्याला निगेटिव पोलकडे धातूची चीप लावा.

दुसरी स्टेप

कार अडाप्टरला दुसऱ्या बाजुला म्हणजे पॉसिटीव पोलला जोडा. यातून इलेक्ट्रिक फिल्ड तयार होईल.

तिसरी स्टेप

आता चीपचे टोक आणि अडाप्टरच्या धातूकडच्या बाजूला जोडा. याने बॅटरीमधील इलेक्ट्रॉन्सचा प्रवाह सुरू होऊन वीज निर्माण होण्यास सुरुवात होते.

सगळ्या बॅटरींमध्ये इलेक्ट्रोलाइट आणि रासायनिक तत्वं असतात. त्यांच्यात प्रक्रीया होऊन इलेक्ट्रॉन्स तेजीने वाहतात आणि वीज निर्माण होते.

आणि तूमचा विजेशिवाय चालणारा चार्जर तयार आहे!

हा चार्जर मोबाईलच्या चार्जिंग पॉइंट मध्ये लावा की लगेच तुमचा फोन सुरू होईल.

ही क्लृप्ती तूम्ही अटीतटीच्या वेळी वापरू शकता.

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही सकाळी उठता आणि बघता की मोबाईलची बॅटरी संपली आहे. चार्जिंगला लावता आणि नेमकी वीज गेलेली असते. त्यातल्या त्यात पावर बँकही डिस्चार्ज झालेली. किंवा कधी असंही झालं असेल ना की तुम्ही डोंगर-दऱ्यात फिरायला गेल्यावर फोटो काढतांना तुमच्या मोबाईलची बॅटरीच संपली.


सामग्री: चित्रपट दिग्दर्शक श्याम बेनेगल, अनुराग कश्यप, मनी रत्नम, अदूर गोपालकृष्णन, अपर्णा सेन, इतिहासकार रामचंद्र गुहा यांच्यासह 49 जणांनी पंतप्रधानांना पत्र लिहून मॉब लिंचिंगच्या वाढत्या घटनांबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.

पत्रात काय लिहिलंय?

आपल्या राज्यघटनेनं देशातल्या सर्व नागरिकांना समान मानलं आहे. त्यामुळे मुस्लिम, दलित आणि इतर अल्पसंख्याकांची जमावाकडून होणारी हत्या लगेच थांबायला हवी.

2016मध्ये दलितांविरुद्ध अॅट्रोसिटीच्या 840 घटना घडल्याचं NCRBच्या आकडेवारीवरून समोर आलं आहे. आम्हाला यामुळे धक्का बसला आहे. गुन्हा सिद्ध होण्याचं प्रमाण कमी झालं आहे, असं या पत्रात म्हटलं आहे.

1 जानेवारी 2009 ते 29 ऑक्टोबर 2018 दरम्यान धार्मिक द्वेषामुळे घडलेल्या गुन्ह्यांची संख्या 254 इतकी होती. यामध्ये जवळपास 91 जणांना जीव गमवावा लागला होता, तर 579 जण जखमी झाले होते. यांतील 62 टक्के घटनांचे बळी मुस्लिम ठरले होते, असंही या पत्रात नमूद केलं आहे.

सोशल मीडियावर व्हायरल झालेलं पत्र

पंतप्रधान मोदी, तुम्ही मॉब लिंचिंगवर संसदेत टीका केली आहे. पण ते पुरेसं नाही. प्रत्यक्षात काय कारवाई केली? असा प्रश्न या सर्वांनी विचारला आहे.

देशात 'जय श्रीराम' ही घोषणा आता वादाचं मूळ बनली आहे. 'जय श्रीराम'च्या नावानं अनेक लिंचिंग होत आहे. धर्माच्या नावाखाली अशी हिंसा बघणं धक्कादायक असल्याचं पत्रात म्हटलं आहे.

सरकारविरोधात मत मांडल्यामुळे लोकांना देशद्रोही समजण्यात येऊ नये. मतभेदांशिवाय कोणतीही लोकशाही अस्तित्वात राहू शकत नाही, हा मुद्दा पत्रात अधोरेखित करण्यात आला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मॉब लिंचिंगच्या घटनांचा उल्लेख करत वेगवेगळ्या क्षेत्रातील 49 जणांनी एकत्र येत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना लिहिलेलं पत्र सोशल मीडियावर व्हायरल झालं आहे.


सामग्री: चित्रपट पाहत असताना आपल्यालाही या गोष्टीचं आश्चर्य वाटतं. आणि तुम्हीही एकदा तरी हा विचार केलाच असेल - "मी एक दिवसाचा मुख्यमंत्री झाल्यास काय करेन?"

कारण एखाद्या महत्त्वाच्या पदावर राहून आदेश देण्याचं काम करायला कोणाला नाही आवडणार?

#BBCNewsPopUp च्या टीमनं बेंगळुरूमधल्या नागरिकांना अशीच काहीशी संधी दिली आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या खुर्चीत बसण्याची एक दिवस संधी मिळाल्यास तुम्ही कोणत्या प्रश्नांकडे प्रामुख्यानं लक्ष द्याल, असा प्रश्न या टीमनं इथल्या नागरिकांना विचारला.

पाहा व्हिडीओ : बेंगळुरूच्या समस्या सोडवण्यासाठी यांना मुख्यमंत्री व्हायचंय

पण आम्ही लोकांना या खुर्चीत बसण्याची विनंती करण्याआधी आजू-बाजूला उपस्थित असलेल्या गर्दीतून एकच आवाज आला. सगळ्यांनीच आम्हाला प्रश्न केला की - बीबीसी कन्नड भाषेत सेवा कधी सुरू करणार आहे?

बीबीसीने भारतात बीबीसी हिंदी या जुन्या सेवेसह बीबीसी , बीबीसी मराठी, बीबीसी गुजराती, बीबीसी पंजाबी या नव्या सेवा सुरू केल्या आहेत.

बीबीसी कन्नड सेवाही कदाचित कालांतराने सुरू होईल. पण आता आपण आपल्या मूळ विषयाकडे वळूया. तो म्हणजे, असे कोणते विषय आहेत ज्यामुळे हे कर्नाटक सतत चर्चेत असतं, याच्या आम्ही शोधात आहोत.

एक दिवसासाठी मुख्यमंत्री झालात तर तुम्ही काय कराल या आपल्या प्रश्नाकडे आपण पुन्हा वळूयात. या प्रश्नावर बेंगळुरूमधल्या नागरिकांनी पुढील विषयांशी निगडीत समस्या वाचल्या -

वाहतूक

बेंगळुरूमध्ये होणारी वाहतूक कोंडी इथला ज्वलंत विषय असून गर्दीच्या वेळांमध्ये शहरांतली वाहतूक जवळपास ठप्प झालेली असते.

एका अहवालानुसार, बेंगळुरूमधला सामान्य नागरिक वर्षातले २४० तास वाहतूक कोंडीत घालवतो. नोकरीचं ठिकाण लांब असल्यानं तिथे पोहोचण्यास या वाहतुकीमुळे उशीर होतो, असं काहींनी सांगितलं.

बीबीसी पॉप अप टीम

अनेकांनी या कारणामुळे आपल्या नोकऱ्याही सोडल्या. ज्या लोकांनी #BBCNewsPopUp च्या एका दिवसासाठी मुख्यमंत्री होण्यासाठीच्या कार्यक्रमात सहभाग नोंदवला, त्यांतल्या प्रत्येकाने या समस्येकडे प्राधान्यानं लक्ष देऊ, असं सांगितलं.

मृत्यू पावणारे तलाव

'सिटी ऑफ लेक्स' ही बेंगळुरू शहराची ओळख आहे. मात्र आता हीच ओळख 'सिटी ऑफ बर्निंग लेक्स' अशी होत चालली आहे.

इथल्या तलावांमध्ये मोठ्या प्रमाणात कचरा गोळा झाल्याने तलावाला आगही लागली होती. या आगीमधून अनेकदा विषारी धूरही बाहेर पडतो. कारण कचऱ्यासोबत घातक सांडपाणी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'नायक' हा तुम्ही पाहिलाच असेल. यात अभिनेता अनिल कपूर राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांकडून एक दिवस राज्याचा कारभार चालवण्याचं आव्हान स्वीकारतो. तो अवघ्या २४ तासांत तो राजकीय आणि प्रशासकीय व्यवस्थेवर आपली पकड मिळवतो आणि लोकांची मनं जिंकतो. आणि चित्रपटाच्या क्लायमॅक्समध्ये तो पुन्हा दीर्घकालीन मुख्यमंत्री बनतो!


सामग्री: चित्रपटसृष्टीत लैंगिक भेदाभेद आहे आणि तो संपायला अजून बराच काळ जावा लागेल, अशी भूमिका अभिनेत्री सोनम कपूरनं मांडली आहे.

ती नेमकं काय म्हणाली हे ऐकण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

सोनम म्हणते -  "आपण तीन मुद्दे लक्षात घेतले पाहिजेत. मुळात, बऱ्याच महिलांना भेद होतोय हेच लक्षात येत नाही. काही वेगळं होत आहे, असं वाटतंच नाही.  दुसरं असं की, नेहमी गप्प बसायला सांगितलं जातं. काही घडलं असं दाखवूच नका, असं सांगितलं जातं आणि तिसरं म्हणजे, तिचाच दोष होता, असं म्हणून मोकळं व्हायचं.

हिंदी सिनेसृष्टीतली ही दरी कमी करायला अजून किती काळ लागेल? या प्रश्नावर, सोनम म्हणते, "खूप काळ लागेल. आपल्याकडे पुरुषकेंद्री सिनेमे बनवले जातात. सिनेमाचे नायकच प्रेक्षक आणतात. आर्थिकदृष्ट्या त्यांना जास्त फायदा मिळणं स्वाभाविक आहे. आपल्याकडे महिलाकेंद्री व्यावसायिक सिनेमे यायला हवेत.  म्हणजे परिस्थिती बदलेल."

"महिला आणि पुरुषांना समान महत्त्त्वाच्या भूमिका असाव्यात. म्हणजे महिला प्रेक्षकही वाढतील. पण त्याला बराच वेळ लागेल", असंही सोनम म्हणाली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुरुषी दुनियेत आपली वेगळी छाप उमटवणाऱ्या ड्रीम गर्ल्सना भेटा बीबीसीच्या खास सीरिजमध्ये. या सीरिजमध्ये आज भेटू अभिनेत्री सोनम कपूरला.


सामग्री: चित्रपटसृष्टीमध्ये यश मिळवताना त्यांनी अनेकर खडतर वाटांवरून मार्गक्रमण केलं. पण राजकारणातील त्यांचा मार्ग आणखी अवघड असणार आहे.

बालचंद्र यांच्या 1975 साली प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटाद्वारे रजनीकांत पहिल्यांदा रूपेरी पडद्यावर अवतरले. त्या चित्रपटामधील त्यांच्या पात्राचं नाव 'अबास्वरम' असं होतं, त्याचा अर्थ "सूर चुकलेला" असा होतो. दाढी वाढवलेला, अस्ताव्यस्त केसांच्या या व्यक्तिरेखेने त्यांच्यासाठी प्रसिद्धी व कीर्तीची द्वारं खुली करून दिली आणि काहीच वर्षांमध्ये तामीळ चित्रपटसृष्टीतील सर्वांत मोठ्या ताऱ्याचा उदय झाला. कोणालाच याचं भाकित वर्तवता आलं नसतं.

रजनीकांत खास त्यांच्या शैलीत, वेगात आणि मोहक पद्धतीने सर्वोच्च स्थानापर्यंतच्या पायऱ्या चढत गेले. एका टप्प्यावर आशियातील सर्वाधिक मोबदला मिळणाऱ्या अभिनेत्यांमध्ये त्यांची गणना होत होती. त्यांचा चाहतावर्ग केवळ तामिळनाडूच नव्हे, तर राष्ट्राच्या सीमा ओलांडून जगभर पसरलेला आहे.

1980-90 च्या दशकांमध्ये 'रजनीकांत' हे जादुई नाव होतं. 'सुपरस्टार' या स्थानापर्यंतचा त्यांचा प्रवास अद्भुतरम्य वाटावा असा आहे.

कंडक्टर म्हणून काम

राणोजी राव आणि रमाबाई यांच्या पोटी जन्मलेल्या शिवाजीराव गायकवाडचे बालपण बंगळुरूच्या उपनगरांमध्ये गेलं. रजनी हे त्यांच्या आईवडिलांच्या चार मुलांपैकी सर्वांत धाकटे होते. 12 डिसेंबर 1949 रोजी त्यांचा जन्म झाला.

शिवाजीरावचं शालेय शिक्षण बंगळुरूतील कवीपुरम शाळेमध्ये आणि बसवानगुडी प्रीमिअर मॉडेल स्कूल इथे झालं. लहानपणापासूनच ते चित्रपटांचे चाहते होते. एके दिवशी, ते परीक्षांसाठी राखून ठेवलेल्या पैशातून तिकीट काढून चेन्नईला आले. अनेक छोट्यामोठ्या नोकऱ्या करूनही त्यांना काही यशाची चव चाखायला मिळाली नाही. मग ते बंगळुरूला परत गेले आणि राज्य परिवहन मंडळाच्या बसमध्ये कंडक्टर म्हणून काम सुरू केलं.

कंडक्टर म्हणून काम करत असतानाही त्यांची वैशिष्ट्यपूर्ण शैली व मोहिनी होती. क्वचितप्रसंगी त्यांनी नाटकांमधूनही कामं केली. कालांतराने ते पुन्हा चेन्नईला आले आणि फिल्म इन्स्टिट्यूटमध्ये भरती झाले. 1973-74 मध्ये के. बालचंदर पाहुणे व्याख्याते म्हणून इन्स्टिट्यूटला आले असताना रजनीकांत यांची त्यांच्याशी ओळख झाली.

पण या ओळखीतून काही त्यांनी लगेच अभिनयाची संधी मिळाली नाही. त्या वेळी तोडकंमोडकं तामिळ बोलणाऱ्या रजनीकांत यांना आधी भाषा शिकून घ्यायचा सल्ला बालचंदर यांनी दिला....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रजनीकांत यांनी तामिळ चित्रपटसृष्टी प्रवेश केला तेव्हा सुरुवातीला ते खलनायकी भूमिका करत असत. आता तामिळ सिनेमाच्या शिखरावर विराजमान झाल्यावर ते राजकारणामध्ये प्रवेश करत आहेत आणि मुख्यमंत्रीपद हे त्यांचं लक्ष्य आहे.


सामग्री: चित्रपटाचे दिग्दर्शक गीएर्मो डेल टोरो हेही सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाच्या ऑस्करचे मानकरी ठरले.

लॉस एंजेलिसच्या डॉल्बी थिएटरमध्ये पार पडलेल्या या 90व्या अकादमी अवॉर्ड सोहळ्यात भारतीय अभिनेते श्रीदेवी आणि शशी कपूर यांनाही श्रद्धांजली वाहण्यात आली.

या सोहळ्यातली ही काही खास क्षणचित्रं.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चित्रपटविश्वातील प्रतिष्ठेच्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात 'द शेप ऑफ वॉटर' सर्वोत्कृष्ट चित्रपट ठरला.


सामग्री: चित्रपटाच्या माध्यमातून महात्मा गांधींचे विचार आणि त्यांच्या जीवन मूल्यांचा प्रचार-प्रसार करण्याचं आवाहन पंतप्रधानांनी या सर्व कलाकारांना भेटीदरम्यान केलं. तरूणांना गांधी विचारांशी जोडण्यासाठी कलाकारांनी मदत करावी, असंही पंतप्रधानांनी म्हटलं.

पंतप्रधानांनी म्हटलं, की चित्रपट हे संगीत आणि नृत्याच्या माध्यमातून समाजाला जोडण्याचं एक महत्त्वपूर्ण साधन बनलं आहे.

शाहरूख खान, आमीर खान, कंगना रानौत, जॅकलीन फर्नांडिस, एकता कपूर, इम्तियाज अली, अनुराग बसू, बोनी कपूर, सोनम कपूर यांच्यासह सिनेक्षेत्रातील अनेक दिग्गजांनी या कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली.

पंतप्रधानांना भेटून सर्वच कलाकर उत्साहित होते.

आमीर खाननं म्हटलं, "पंतप्रधान मोदींसोबतची ही भेट मस्त झाली. त्यांचे विचार ऐकून खूप छान वाटलं. त्यांचं व्यक्तिमत्त्व प्रेरणादायक आहे."

कंगना रानौतने म्हटलं, कला आणि कलाकारांना समजून घेणारं हे पहिलं सरकार आणि कदाचित हे पहिलेच पंतप्रधान असावेत, असं मला वाटतं. चित्रपट उद्योगाला इतका सन्मान यापूर्वी कोणीही दिला नसावा. यासाठी मी पूर्ण इंडस्ट्रीच्या वतीनं पंतप्रधानांचे आभार मानते.

एकता कपूरनं म्हटलं, माझ्यापेक्षाही जास्त कोणाला तरी इंडस्ट्रीची समज आहे, असं मला पहिल्यांदाच वाटलं. आमचं सामर्थ्य ओळखून समाजासाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा कोणीतरी देत असल्याचं जाणवलं.

चित्रपट व्यवसायासाठी आजचा दिवस अतिशय शुभ आहे. भाजप आणि नरेंद्र मोदी सत्तेवर आल्यामुळं फिल्म इंडस्ट्रीला जो फायदा झालाय, तो मी शब्दांत सांगू शकत नाही. वाजपेयीजींच्या काळातही भाजप सरकारनं चित्रपट उद्योगाकडे लक्ष दिलं होतं. वाजपेयींनी चित्रपट क्षेत्राला 'इंडस्ट्री' म्हणून मान्यता दिली. आणि त्यापूढे जाऊन मोदींनी  समस्या सोडविण्यावर भर दिला आहे, असं चित्रपट निर्माते बोनी कपूर यांनी म्हटलं.

प्रसिद्ध दिग्दर्शक अनुराग बसू हेदेखील या कार्यक्रमाला उपस्थित होते. त्यांनी म्हटलं, "जेव्हा आम्ही चित्रपट बनवतो तेव्हा याचा उद्देश काय हा विचार वारंवार मनात येतो. मनोरंजन हा एक उद्देश आहेच, पण प्रत्येक चित्रपट निर्मात्याला हा प्रश्न नेहमी पडत असतो. आज आम्हाला एक उद्देश सापडला, दिशा मिळाली, मार्ग दिसला ज्याची आम्हा सर्जनशील लोकांना प्रचंड आवश्यकता होती."

दिग्दर्शक इम्तियाज अलीनं म्हटलं, "गांधीजींवर चित्रपट बनविण्याची कल्पना फिल्म इंडस्ट्रीसाठी खूप महत्त्वाची आहे. कारण त्यांचे विचार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी शनिवारी (19 ऑक्टोबर) दिल्लीमध्ये शाहरूख खान, आमीर खान आणि कंगना रानौतसह चित्रपट आणि कलाक्षेत्रातील अनेक दिग्गजांची भेट घेतली. पंतप्रधानांनी त्यांच्यासोबत गांधी विचारांवर चर्चा केली.


सामग्री: चित्रपटात आणि मालिकांमध्ये अभिनय करण्याचं लक्ष्मीचं लहानपणापासूनचं स्वप्न होतं. लहानपणी घरी टीव्ही नसल्याने लक्ष्मी शेजाऱ्यांच्या घरी काम करायची आणि त्या मोबदल्यात टीव्ही बघायची.

टीव्ही पाहताना माधुरी दीक्षित आणि श्रीदेवी यांच्या गाण्यांवर ती नाचायची. तिची ही आवड कधी तिचं स्वप्न बनलं, हे तिलाही कळलंच नाही. आणि आज ती घरची, कुटुंबाची जबाबदारी पार पाडता पाडता आपलं स्वप्नही पूर्ण करत आहेच. एकीकडे ऑटोरिक्षा चालवता चालवता ती दुसरीकडे आपल्या स्वप्नांच्या पंखांनी सिनेक्षेत्रात उडत आहे.

स्वप्न आणि घरची जबाबदारी

लक्ष्मीच्या कुटुंबात दोन मोठ्या बहिणी आणि एक मोठा भाऊ आहे. लक्ष्मी सर्वांत लहान आहे. बालपणीच वडिलांचं छत्र हरवलं. आजारी बहीण आणि आईची जबाबदारीही लहानपणापासून तिच्यावर होती.

घरात आईला घरकामात मदत करण्यासाठी तिने शिक्षण सोडून दिलं. आठवीनंतर ती दुसऱ्यांच्या घरी घरकाम करू लगली.

आपल्या आयुष्याचं हे वास्तव माहीत असतानादेखील लक्ष्मीने स्वतःची वाट निवडली. तिला माहीत होतं की, तिला कुणी गॉडफादर नाही आणि लुक्सच्या जोरावर तिला कुणी सिनेक्षेत्रात काम देणार नाही.

अभिनय आणि आपलं स्वप्नं लक्षात घेऊन तिला तिच्या घरची आर्थिक जबाबदारीसुद्धा पेलावी लागणार होती. मग तिने आपली वाट निवडली - आता अभिनयाबरोबरच घरच्यांचा सांभाळ करण्यासाठी रिक्षा चालवते.

बोमण ईराणीने बनवलं स्टार

लक्ष्मीची मातृभाषा मराठी आहे. म्हणून तिने आजवर 'देवयानी', 'लक्ष्य', 'तू माझा सांगाती' आणि 'स्वराज्यरक्षक संभाजी' सारख्या अनेक मराठी मालिकांमध्ये काम केलं आहे. एवढंच नव्हे तर 'मुंबई पुणे मुंबई' आणि 'मराठवाडा' या चित्रपटांमध्येही तिने काम केलं आहे.

पण हे करूनसुद्धा लक्ष्मीला खरी ओळख मिळाली ती प्रसिद्ध अभिनेता बोमन ईराणी यांनी आपल्या सोशल मीडियावर शेयर केलेल्या एका व्हिडिओमुळे.

त्यांनी लिहिलं की लक्ष्मी मराठी मालिकांमध्ये काम करते आणि उरलेल्या वेळेत रिक्षा चालवून कुटुंबाचा सांभाळ करण्यासाठी ती पडद्यावर भूमिका करते.

लक्ष्मी सांगते की, "मी खूप पूर्वीपासून बोमन ईराणी यांना ओळखते. झालं असं की मी जिथं शूटिंग करत होते, त्यादिवशीच बोमन सर मुंबईत फिल्मसिटी स्टूडियोमध्ये शूटिंग करून घरी परत जात होते."

"मी माझ्या काही को-स्टार्ससोबत घरी जात होते, त्यावेळी अचानक बोमन ईराणी यांची भेट झाली. बोमन सरांच्याबद्दल मी ऐकलं होतं की ते खूप चांगले आहेत. पण त्यादिवशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'अगर किसी चीज़ को दिल से चाहो तो पूरी कायनात उसे तुमसे मिलाने की कोशिश में लग जाती है'. हा डायलॉग 'ओम शांती ओम'मधल्या शाहरुख खानवरच नव्हे तर मुंबईच्या मुलुंड भागात राहणाऱ्या 28 वर्षीय लक्ष्मी निवृत्ती पंधे यांनाही लागू होतो.


सामग्री: चित्रपटात ज्येष्ठ अभिनेते अनुपम खेर मुख्य भूमिकेत आहेत. चित्रपटाचं कथानक संजय बारु यांच्या पुस्तकावर आधारीत आहे. तर चित्रपटात बारु यांची भूमिका अक्षय खन्ना साकारत आहे.

11 जानेवारीला 'द अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर' प्रेक्षकांच्या भेटीला येईल.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

अनुपम खेर यांनी मनमोहन सिंग यांच्या आवाजाची जी हुबेहूब नक्कल केली आहे, त्यावरुन प्रेक्षकांनी त्यांचं कौतुक केलं आहे. पण त्याचवेळी रीलीजच्या तारखेवरुनही लोकांनी काही प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

विशेष म्हणजे 2019 च्या निवडणुकीत या चित्रपटातील काही संवाद चर्चेचा विषय होऊ शकतात.

ट्रेलरमधून प्रेक्षकांचं लक्ष वेधून घेणारे काही डायलॉग बघा..

संजय बारु कोण होते?

2004 ते 2008 या काळात संजय बारु पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे माध्यम सल्लागार होते.

2014 मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांच्या कार्यालयानं या पुस्तकावर टीका केली होती.

संजय बारू

'द अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर : द मेकिंग अँड अनमेकिंग ऑफ मनमोहन सिंग' या पुस्तकात संजय बारु यांनी दावा केला आहे की "कुठल्याही सरकारमध्ये सत्तेची दोन केंद्रं असू शकत नाहीत. यामुळे गडबड होऊ शकते. पण मला हे मान्य करावं लागेल की पक्षाचे अध्यक्ष सत्तेचं केंद्र आहे. आणि सरकार पक्षाला उत्तरदायित्व आहे."

त्यावेळी पंतप्रधान कार्यालयानं हे असे दावे म्हणजे आपल्या पदाचा दुरुपयोग असून आर्थिक फायदा करुन घेण्यासाठीचा प्रयत्न सुरु असल्याचं म्हटलं होतं.

पुस्तकात संजय बारु यांनी कुठले दावे केले आहेत?

लोकांच्या प्रतिक्रिया

अंकित कुमार यांच्या मते, "मनमोहन सिंग यांच्यावरची फिल्म येत्या लोकसभा निवडणुकांवर मोठा परिणाम करणारी ठरणार आहे. या चित्रपटावरुन मोठा राजकीय ड्रामा होण्याची शक्यता आहे."

भावना अरोडा म्हणतात की "मनमोहन सिंग अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर होते, आणि या अॅक्सिडेंटनंतरच त्यांचा आवाजही गेला."

यूट्यूबवर अंकित प्रभाकर यांनी लिहिलंय की "या चित्रपटातून काँग्रेसला खलनायक म्हणून रंगवण्याचा प्रयत्न सुरु आहे. यामुळे कदाचित काँग्रेस 2019 च्या निवडणुकीत पराभूत होईल. मग पुन्हा अब की बार मोदी सरकार"

ट्रेलरचे स्क्रीनशॉट्स घेऊन काही लोक मीम बनवून शेअर करतायत.

संजू शर्मा म्हणतात की "या ट्रेलरच्या माध्यमातून काँग्रेसला चुकीच्या पद्धतीनं रंगवलं जातंय."

इकराम पटेल यांच्या मते "अगदी निवडणुकीआधी हा चित्रपट रीलीज होत आहे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मनमोहन सिंग यांच्या जीवनावरील चित्रपट ' द अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर ' या चित्रपटाचा ट्रेलर रीलीज झाल्यापासून ट्वीटरवर टॉप ट्रेंडमध्ये आहे.


सामग्री: चित्रपटातलं दृश्य

इकडे आदित्सी नावाचा माणूस जवळच्या जंगलाच्या दिशेने जोरजोरात ओरडत पळू लागतो. खवळलेल्या समुद्रामुळे बोट उलटल्यावर त्या मुलाला आदित्सीनं किनाऱ्यावर आणलेलं असतं. आपणच त्याच्या मृत्यूला कारणीभूत आहोत असं त्याला वाटायला लागतं.

ही कथा आहे कॅनेडियन फॅमिली ट्रॅजिडी फिल्म 'एज ऑफ द नाईफ' किंवा 'स्गावाऊ कुऊना' चित्रपटातील. कुटुंबव्यवस्था, प्रेम, विश्वासघात, व्यक्तीला गमावणं अशा सर्व भावनिक मुद्द्यांवर हा सिनेमा आधारित आहे.

या सिनेमाचं सर्वांत वैशिष्ट्यपूर्ण वेगळेपण म्हणजे त्याची हैदा भाषा. द फर्स्ट पिपल्स कल्चर कौन्सीलच्या माहितीनुसार जगात ही भाषा बोलणारे केवळ 20 लोकच शिल्लक राहिले आहेत. ती भाषा अत्यंत वेगाने नामशेष होत चालली आहे.

हेलेन हाइग ब्राऊन आणि ग्वाई एडनशॉ यांनी हा सिनेमा तयार केला असून. एडनशॉ स्वतः हैदा समुदायातील असून त्याने चित्रपटाचं दिग्दर्शित केला आहे. 'एज ऑफ द नाईफ'मधून आम्ही कथा सांगत असलो तरी हैदा भाषा शिकण्याचा तो एक मार्गही ठरू शकतो', असं एडनशॉ म्हणतो.

डीएन ब्राऊन म्हणजे ग्वाई एडनशॉच्या आजीनेही या चित्रपटामध्ये काम केलं आहे. हैदा बोलणाऱ्या मोजक्या लोकांपैकी त्या एक आहेत.

या चित्रपटामुळं आमच्या मुलांना हैदा भाषा शिकण्यास मदत होईल असं त्यांचं मत आहे.

हैदा ग्वाई नावाच्या बेटांच्या समूहावर हैदा जमाती राहतात. कॅनडाच्या पश्चिमेस सुमारे 100 किमी अंतरावर ही बेटं आहेत. एज ऑफ द नाईफमधील कार्यकाळ 19 व्या शतकातील दाखवण्यात आला आहे.

डिएन ब्राऊन आजी आणि त्यांची नात झायला एमा (एज ऑफ द नाईफ सिनेमातलं दृश्य)

सिनेमात दोन हैदा जमाती हिवाळ्यामध्ये खायला उपयोगी पडावे यासाठी अन्न तयार करायला एकत्र येतात. यातील हैदा लोक छातीवर गोंदलेले, अंगात स्प्रूस झाडांपासून तयार केलेले झगे घातलेले दाखवले आहेत.

सिनेमात एका कुटुंबाचं चित्रण करण्यात आलं आहे. हैदा ग्वाई द्वीपसमूहावर इंग्रजांनी 1853 साली वसाहत तयार केली. त्याला क्वीन शार्लोट बेटे असं नाव देण्यात आलं.

युरोपियन वसाहतवाद्यांनी हैदा लोकांमध्ये देवीसारख्या रोगांचे जंतू असलेल्या ब्लँकेटस आणि रूमाल वाटून त्यांच्यामध्ये रोगराई पसरवली असं मानलं जातं. यामुळे त्यांची संख्या 10,000 वरून 588 वर आली.

या अत्यंत क्रूरपणे राज्यं खालसा करण्याच्या पद्धतीची चिन्हं सिनेमात दिसून येतात. आदित्सीचं जंगलात पळून गेल्यावर बेभान होणं आणि आदिम माणसासारखं स्वतःला हरवून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

समुद्र किनारा. एका ओळीनं उभी असलेली सुरुची झाडं आणि तिथल्या वाळूत समुद्रातून वाहून आलेला मुलाचा मृतदेह. आई धावत येऊन त्या निष्प्राण कलेवराला छातीशी कवटाळते आणि रडू लागते.


सामग्री: चित्रा पाटील

मराठवाड्यातल्या चित्रा पाटील प्रचंड मानसिक ताण-तणाव आणि छळानंतर आयुष्यात पुन्हा उभ्या राहिल्या आहेत.

चित्रा पाटील सातवीत शिकत होत्या तोपर्यंत त्यांच्या आयुष्यात सगळं ठीक सुरू होतं. एक दिवस अचानक वडिलांनी त्यांचं लग्न ठरवून टाकलं. म्हणजे आज ठरलं आणि उद्या बोहल्यावर चढायचं असं वडिलांनी फर्मानच काढलं. अवघ्या बारा वर्षांच्या चित्राच्या मनावर पहिला आघात झाला. घरात दोन लहान बहिणी, सर्वांत लहान भाऊ होता. मोठी असल्याने या भावंडांची जबाबदारी काहीशी चित्रावरच होती.

आई शेतात राबायची तर वडील शेतात कमी आणि जुगाराच्या अड्ड्यावरच जास्त असायचे. व्यसनाने जखडलेल्या वडिलांना मुलीच्या जबाबदारीतून मोकळं व्हायचं होतं. आपल्या मालकीच्या दहा एकर जमिनीपैकी दोन एकर जमीन हुंडा म्हणून द्यायला ते तयारही झाले.

पहिला मानसिक आघात

तेव्हा चित्रा वयातही आल्या नव्हत्या. आधी लग्न लावून टाकू आणि एक-दोन वर्षांमध्ये मासिक पाळी आल्यावर लेकीला सासरी धाडू म्हणत वडील लग्नाची घाई करत होते.

होणारा नवरा थोडा-थोडका नाही तर तब्बल दुप्पट वयाचा होता. या बालविवाहाला चित्रा यांच्या आजीचा आणि आत्येचा कडवा विरोध होता.

इतका की आजी भांड-भांड भांडली आणि तिने लग्नाच्या दिवशी चित्रा यांना शेतात लपवून ठेवलं. लग्न सकाळी लागणार होतं, ते त्यांना हुडकून काढल्यावर संध्याकाळी लागलं. चित्रा वयाच्या अकराव्या वर्षीच विवाहबद्ध झाल्या होत्या.

ठरल्याप्रमाणे ती माहेरीच राहणार होती. फक्त सणासुदीला किंवा घरच्या कार्यक्रमांना तिला सासरे घेऊन जायला यायचे आणि घरी परत आणून सोडायचे. अशी दोन वर्षं गेली, मग तीन... पण पाळी काही येईना. नातेवाईकांमध्ये, गावात कुजबूज सुरू झाली. मासिक पाळी सुरू होण्यासाठी खासगी दवाखान्यात जाऊन वर्षभर उपचारही केले. तरीही पाळी आली नाही.

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या वळणांवर प्रत्येक स्त्रीला कठीण प्रसांगाना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी तिच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा क्वचितच कुणी विचार करतं. 'बाईचं मन' या मालिकेतून आम्ही तिच्या मनात डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न करत आहोत. हा लेख या सीरिजचा भाग आहे. महिला एकल होतात म्हणजे काय होतं? त्या कोणत्या कारणांमुळे एकल होतात, त्यांच्या मनावर त्याचा कसा परिणाम होतो आणि त्या बिकट प्रसंगांवर कशी मात करतात या प्रश्नांचा उहापोह करणारा हा लेख.

हळुहळू सासरची मंडळी यायची बंद झाली. चित्रांचं शिक्षण मात्र थांबलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एकल महिलांची संख्या वर्षागणिक वाढतेय, असं अधिकृत आकडेवारीतून पुढे आलंय. एकल महिला म्हणजे कुटुंबाच्या आणि समाजाच्या आधाराशिवाय आयुष्य जगण्यासाठी धडपड करणाऱ्या महिला.


सामग्री: चित्रा वाघ यांनी यावेळी उद्धव ठाकरे सरकारवर हल्लाबोल केला आहे. उद्धव ठाकरे यांच्याकडून अपेक्षा आहेत त्यांनी कारवाई करावी असं त्या म्हणाल्या आहेत.

उद्धव ठाकरे जर मुख्यमंत्री नसते तर त्यांनी संजय राठोडला फाडून खाल्ल असतं, असंही चित्रा वाघ म्हणाल्या आहेत.

त्यांच्या पतीवर झालेले लाच घेतल्याचे आरोप आणि त्या प्रकरणी आता दाखल करण्यात आलेल्या गुन्ह्यावर प्रतिक्रिया देताना चित्रा वाघ म्हणाल्या,

"एफआयआरची कॉपी माझ्या घरी पाठवायला तुमच्याकडची माणसं संपली आहेत का. माझ्या नवऱ्याने एक रुपया पण नाही घेतला. तो त्या ठिकाणी नव्हता. आता जनतेला कळू द्या की खरं काय आहे ते," असं आव्हान चित्रा वाघ यांनी दिलं आहे.

"आज मला पवार साहेबांची फार आठवण येत आहे. 2017 मध्ये जेव्हा पहिली एफआयआर दाखल झाली तेव्हा शरद पवारांनी मला बोलावून घेतलं. तो बापच आहे माझा. त्यांना मी एफआयआरची कॉपी दाखवली. ते म्हणाले चित्रा यात तुझ्या नवऱ्याचं नावच नाहीये."

"त्या केसमध्ये त्यांना चित्रा वाघ यांना अडकवायचं होतं. त्यांनी मुंबई बँकेला पत्र पाठवलं. चित्रा वाघ यांनी घेतलेल्या 30 लाखांच्या लोनची माहिती द्या. जे कर्ज मी घेतलंच नाही त्याची माहिती मागितली होती."

"लोकांवरील 2011 पासूनच्या केसेस एसीबीकडे पेडिंग आहेत, त्यांच काय झालं? या केसमधल्या मुख्य आरोपी डॉ. गजानन भगतची अजून चौकशीच सुरू आहे आणि माझ्या नवऱ्यावर गुन्हा दाखल केला. मी न्यायालयात लढेन. फक्त चित्रा वाघचा नवरा आहे याची शिक्षा किशोर वाघांना दिली जात आहे."

"मी तुम्हाला पुरून उरेल, माझ्यावर कितीही गुन्हे दाखल केले तरी मी रोज बोलणार. जोपर्यंत संजय राठोड यांच्यावर गुन्हा दाखल होत नाही तोपर्यंत मी शांत बसणार नाही."

ही तक्रार आम्ही स्यू मोटोमध्ये घेऊ शकत नाही असं पोलिसांनी लिहून द्यावं मग पुढे पाहाते असं आव्हान सुद्धा चित्रा वाघ यांनी दिलं आहेत -  पूजा चव्हाण प्रकरण : पोलीस स्वतःहून म्हणजेच स्यू मोटो गुन्हा कधी दाखल करू शकतात?

पूजा आणि त्यांचा परिवाराच्या बदनामीचा कुठलाही हेतू नाहीये, गुन्हेगाराला जात नसते, असं चित्रा वाघ पुढे म्हणाल्यात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चित्रा वाघ यांचे पती किशोर वाघ यांच्यावर बेहिशेबी मालमत्ते प्रकरणी गुन्हा दाखल झाल्याचं वृत्त वेगवेगळ्या वृत्तवाहिन्या चालवत आहेत. त्यावर चित्रा वाघ यांनी नाशिकमध्ये घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत स्पष्टीकरण दिलं आहे.


सामग्री: चित्रा वाघ यांनी राष्ट्रवादी महिला काँग्रेसच्या अध्यक्षापदाचा आणि पक्षाचाही राजीनामा दिला आहे. वाघ यांनी शुक्रवारी (26 जुलै) ट्विटरवरून ही घोषणा केली.

"मी राष्ट्रवादी महिला काँग्रेस, महाराष्ट्र प्रदेशचा आणि पक्षाच्या प्राथमिक सदस्यत्वाचा राजीनामा देत आहे," असं चित्रा वाघ यांनी म्हटलं आहे.

चित्रा वाघ दिवसभर (शुक्रवार) राष्ट्रवादीच्या कार्यालयात होत्या. त्यांनी कार्यकर्त्यांच्या भेटीगाठी घेतल्या पण संध्याकाळी कार्यालयातून गेल्यानंतर त्यांनी ट्विटरवरून राजीनाम्याची घोषणा केली.

तर पिचड यांनी ही घोषणा अहमदनगरमधल्या अकोले इथे झालेल्या मेळाव्यात केली

राज ठाकरेंनी अनेकदा त्यांच्या भाषणांमधून 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'चा उल्लेख शरद पवारांनी बांधलेली 'निवडून येणा-या नेत्यांची मोळी' असा केला होता. पण ज्या 'मोळी'ची उपमा त्यांनी दिली होती, 'राष्ट्रवादी'ची ती मोळी आता सुटू लागली आहे, का हा प्रश्न महाराष्ट्राच्या राजकारणातल्या सध्याच्या घडमोडींकडे पाहता उपस्थित होत आहे.

जे अनेक वर्षं, बहुतांशी स्थापनेपासून 'राष्ट्रवादी'सोबत होते, ते प्रस्थापित नेते निवडणुकीच्या तोंडावर पक्ष सोडतांना दिसत आहेत. चित्रा वाघांच्या दोनच दिवस आधी सचिन अहिर यांनी घड्याळ सोडून हाती शिवबंधन बांधले होते.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मुंबई अध्यक्ष आणि माजी आमदार सचिन अहिर यांनी शिवसेनेत प्रवेश केला आहे.

'राष्ट्रवादी'तल्या दुस-या फळीतल्या नेत्यांमधलं महत्वाचं नाव म्हणून अहिर यांच्याकडे पाहिलं गेलं. पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्याचा काही भाग हाच बालेकिल्ला बनलेल्या 'राष्ट्रवादी'च्या पाठीमागे मुंबईत तशी ताकद कधीच उभी राहिली नाही. सचिन अहिर वा संजय दिना पाटील यांच्यासारख्या निवडून येणा-या लोकप्रतिनिधींच्या जोरावरच मुंबईत  'राष्ट्रवादी'चं स्थानं होतं.

सचिन अहिर यांना त्यामुळेच मंत्रिपदही देण्यात आलं होतं. त्यामुळे अहिर मुंबई प्रदेशाध्यक्ष असतांना शिवसेनेत जाणं हा 'राष्ट्रवादी'ला मोठा धक्का आहे.

अहिरांपाठोपाठ पक्षाला सोडचिठ्ठी देण्याच्या विचारात असलेल्या 'राष्ट्रवादी'मधल्या इतरही बड्या नावांची चर्चा लगेचच सुरु झाली आहे. त्यातलं महत्वाचं म्हणजे छगन भुजबळ यांचं. छगन भुजबळ येत्या आठवड्याभरात शिवसेनेमध्ये जातील अशा आशयाच्या बातम्या सर्वत्र फिरताहेत.

छगन भुजबळांनी स्वत: या अशा प्रकारच्या चर्चांमध्ये काहीही तथ्य नसल्याचं म्हटलं आहे. सचिन अहिर यांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सचिन अहिर यांनी राष्ट्रवादी पक्ष सोडल्यानंतर आता चित्रा वाघ तसंच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि शरद पवार यांचे खंदे समर्थक माजी मंत्री मधुकर पिचड आणि त्यांचे चिरंजीव अकोल्याचे आमदार वैभव पिचड यांनीही राष्ट्रवादी काँग्रेसला सोडचिठ्ठी दिली आहे.


सामग्री: चिदंबरम यांना घेऊन जाताना सीबीआयचे अधिकारी

त्यांच्या जोरबाग येथील निवासस्थानावरुन त्यांना सीबीआय मुख्यालयात नेण्यात आलं आहे. आकाशवाणीनं चिदंबरम यांना अटक झाल्याचं वृत्त दिलं आहे. त्यांना आज सीबीआय कोर्टात हजर केलं जाण्याची शक्यता आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सर्वोच्च न्यायालयानं जामीन अर्ज फेटाळल्यानंतर चिदंबरम यांनी काँग्रेस मुख्यालयात पत्रकार परिषद घेतली. दहा मिनिटांतच ते आपल्या निवासस्थानाकडे रवाना झाले.

पाठोपाठ सीबीआय आणि ईडीची पथकंही त्यांच्या घराकडे निघाली. बाहेर थांबून काही वेळ गेट वाजवल्यानंतर कोणताही प्रतिसाद न मिळाल्यानं भिंतीवरून उड्या मारून आत जाण्याचा प्रयत्न सीबीआयच्या अधिकाऱ्यांनी केला.

यामागे भाजप नाही तर दुसरं कोणं?

चिदंबरम यांना ताब्यात घेण्यावरुन जो काही ड्रामा झाला, त्याबद्दल त्यांचे पुत्र कार्ती चिदंबरम यांनी माध्यमांना प्रतिक्रिया दिली. "यामागे सरळसरळ भाजपचाच हात आहे. दुसरं कोण हे करणार? डोनाल्ड ट्रम्प तर नाही ना!" अशी खोचक टिप्पणी कार्ति चिदंबरम यांनी केली.

"चिदंबरम यांना यापूर्वीही ईडीनं अनेकदा नोटीस बजावली होती आणि प्रत्येक वेळी ते ईडीसमोर हजरही झाले होते. आम्ही या सर्वाविरोधात कोर्टात जाऊ," असंही कार्ति चिदंबरम यांनी म्हटलं.

पत्रकार परिषदेत चिदंबरम यांनी काय म्हटलं?

गेल्या 24 तासात खूप काही घडलं आहे. गोंधळही आहे. हा गोंधळ दूर करण्यासाठी मी आलो आहे. मी कोणतंही गैरकृत्य केलेलं नाही. माझ्यावरील आरोपात काहीही तथ्य नाही, असं चिदंबरम यांनी काँग्रेस मुख्यालयात घेतलेल्या पत्रकार परिषद म्हटलं.

आयएनएक्स मीडिया कंपनीप्रकरणी मी आरोपी नाही. माझ्या कुटुंबावरच्या कोणत्याही व्यक्तीवर आरोपपत्र नाही. एफआयआर सीबीआयने दाखल केला आहे, असंही चिदंबरम यांनी म्हटलं.

मंगळवारी संध्याकाळी सीबीआय तसंच ईडीची पथकं चिदंबरम यांच्या निवासस्थानी पोहोचली होती. मात्र चिदंबरम निवासस्थानी नव्हते. त्यांच्याविरुद्ध लुकआऊट नोटीसही जारी करण्यात आली होती.

मंगळवार संध्याकाळपासून चिदंबरम कुठे आहेत, असा प्रश्न उपस्थित होत होता. त्यानंतर बुधवारी रात्री आठ वाजता चिदंबरम यांनी काँग्रेस मुख्यालयात पत्रकार परिषद घेतली.

मी  कायद्यापासून पळ काढत नव्हतो, तर माझ्या वकिलांसोबत या खटल्याच्या कागदपत्रांची जुळवाजुळव करत होतो, असं स्पष्टीकरण चिदंबरम यांनी दिलं.

चिदंबरम यांनी म्हटलं, की मी फरारी झालो आहे असं सांगण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयएनएक्स कंपनीतील विदेशी गुंतवणुकीसंदर्भातील कथित गैरव्यवहारप्रकरणातील आरोपी माजी अर्थमंत्री पी.चिदंबरम यांना सीबीआयनं ताब्यात घेतलं आहे.


सामग्री: चीन आणि भारत यांच्यात सीमावाद आणि स्पर्धा कायमच होती. मात्र, वाढत्या आर्थिक अवलंबित्वामुळे ही स्पर्धा आणि वाद सतत दाबला जात होता. गलवान खोऱ्यात झालेल्या हिंसक हाणामारीच्या घटनेने मात्र दोन्ही देशांमध्ये तणाव पुन्हा उफाळून आला आहे.

या हाणामारीत भारताचे 20 जवान शहीद झाले. या घटनेसंबंधी चीन आणि भारत दोघंही एकमेकांवर हल्ला चढवल्याचा आरोप करत आहेत. भारतात तर चीनविरोधी संतापाची लाट उसळली आहे. चिनी वस्तुंवर बहिष्कार टाकण्याची मागणी होऊ लागली आहे.

अशा परिस्थितीत चीन आणि भारत यांच्यातले संबंध लवकर रुळावर येतील, अशी शक्यता धूसरच म्हणावी लागेल. नागरिकांच्या भावनांचा उद्रेक झाला आहे. तिकडे सीमेवर दोन्ही पक्ष मागे हटायला तयार नाही. स्वतः पंतप्रधानांनीही प्राणांची बाजी लावणाऱ्या सैनिकांना विसरणार नाही, असं म्हटलं आहे.

अशा परिस्थितीत चीनशी दुरावत चाललेल्या संबंधांमध्ये समतोल साधण्यासाठी भारताकडे कोणते पर्याय आहेत? चीनचा मुकाबला करत भारत दक्षिण आशियात आपली पकड कशी मजबूत करू शकतो?

संबंध सुरळीत व्हायला वेळ लागेल

जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातल्या चिनी अध्ययन केंद्रातील प्राध्यापक श्रीकांत कोंडापल्ली यांच्या मते भारत आणि चीन यांच्यातले संबंध सुधारणं खूप अवघड असल्याचं दिसतंय.

जवानांचा मृत्यू झाल्याने या संबंधांवर मोठा विपरित परिणाम होणार आहे. परस्पर विश्वास निर्माण करण्याच्या प्रयत्नांनाही खिळ बसली आहे.

ते म्हणतात, "चीनविरोधी राष्ट्रीय भावनेचा व्यवसायावरही परिणाम होणार आहे. चीनी वस्तुंवर बहिष्कार टाकण्याचं आवाहन करण्यात येतंय. अशा परिस्थितीत संबंध सामान्य करणं, सोपं नसेल. खरंतर डिप्लोमसी आणि व्यापार कायम सुरूच असतो. मात्र, बाहेरून बघता त्यात उत्साह दिसत नाही. व्यापारी अवलंबित्व वाढल्यामुळे लोकांचा संपर्क वाढला होता आणि अंतर कमी झालं होतं. ते पुनर्प्रस्थापित करण्यासाठी वेळ लागेल."

भारत आणि चीन एकमेकांचे सहकारी आहेत आणि त्याचवेळी प्रतिस्पर्धीही आहेत. त्यामुळे दुरावत चाललेल्या संबंधांसोबत चीनने भारतासमोर आव्हान उभं केलं तर त्याचा मुकाबल करणं आणि समतोल साधणं, यासाठी भारताकडे कोणते पर्याय असतील?

जाणकारांच्या मते दोन्ही देशांमधले संबंध कितीही चांगले दिसत असले तरीही एकप्रकारचं अंतर्गत अंतर आणि प्रतिस्पर्धा कायम असते. दोन्ही देशांच्या आपापल्या महत्त्वाकांक्षा आहेत. याच कारणामुळे भारत आशियामध्ये चीनसोबत समतोल कायम ठेवण्यासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांची 2014 साली अहमदाबादमध्ये झालेली भेट असो किंवा 2019 साली महाबलीपूरममध्ये झालेली भेट. दोन्ही वेळेला या दोन देशांमधले संबंध मधूर असल्याचं जाणवत होतं. मात्र, हा गोडवा आता संपला आहे. इतकंच नाही तर गोडव्याच्या जागी आता कटुता आली आहे.


सामग्री: चीन जेनेटिक्सच्या क्षेत्रात वेगाने भरारी घेतंय. पण अनेकांनी प्राण्यांचं क्लोन करण्याच्या व्यवसायावर टीका केली आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉली नावाची मेंढी आठवते? जगातली ती पहिली क्लोन होती. पण आता चीनमध्ये पाळीव प्राण्यांचे क्लोन करून द्यायचा व्यवसाय फोफावला आहे.


सामग्री: चीन मधील सत्ताधारी कम्युनिस्ट पक्ष नास्तिकतेचं समर्थन करतो.

अधिकृतरीत्या नास्तिक असून देखील सत्ताधारी कम्युनिस्ट पक्ष इथल्या धर्मांना नष्ट करण्यात अपयशी ठरला आहे.

चीनमधील सरकारी माध्यमांनुसार, कम्युनिस्ट पक्षाच्या निवृत्त सदस्यांनाही कोणत्याही धर्माचं पालन करण्यास बंदी घालण्यात आली आहे.

आपला देश नास्तिक असून प्रत्येक धर्म पाळणाऱ्या व्यक्तीला चीनमध्ये स्वातंत्र्य असल्याचा दावा नेहमी चीनकडून करण्यात येतो.

चीनमध्ये धार्मिक स्वातंत्र्य असलं तरी धार्मिक उपक्रम स्वतंत्रपणे राबवण्यात अनेकदा अडचणी येताना दिसतात.

धर्मावर नियंत्रण

चीनमध्ये प्रत्येक चर्चला कोणत्याही कार्यक्रमासाठी सरकारची मंजुरी घ्यावी लागते. तसंच चर्चच्या कारभारावर देखील सरकारी नियंत्रण असतं.

पारंपरिक बौद्ध आणि ताओइजम हे धर्म मानणारे जवळपास 30 ते 40 कोटी लोक चीनमध्ये राहतात.

चीनच्या शिंजियांग प्रांतातील मुस्लिमांना सुद्धा अनेक सरकारी निर्बंध सहन करावे लागत आहेत.

चीन हा 21 व्या शतकातल्या जगातील बलाढ्य देशांच्या यादीत येऊन उभा राहिला आहे. तसंच जगातील सर्वाधिक उत्पादन करणार देश म्हणून देखील चीनकडे पाहिलं जातं.

मात्र, चीन एवढा बलाढ्य असला तरी या देशातील धर्मांना मात्र लाचार होऊन आपलं अस्तित्व टिकवावं लागत आहे. चीनच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे अंदाजे साडेआठ कोटी सदस्य आहेत.

या सगळ्या सदस्यांना कोणत्याही धर्माचं पालन करण्यावर सक्त बंदी घालण्यात आली आहे.

जर कोणताही सदस्य धर्माचं पालन करताना आढळला तर त्याला कडक शिक्षा करण्याची तरतूदही करण्यात आली आहे.

धर्म येतो विचारसरणीच्या आड

धार्मिक आस्था डाव्या विचारसरणीला कमकुवत करते अशी चीनमधल्या सरकारची धारणा आहे. त्यामुळे पक्षाच्या सदस्यांना मार्क्सवादी नास्तिक बनण्यास सांगितलं जातं.

चीनच्या शिंजियांग प्रांतातील मुस्लिमांना सुद्धा अनेक सरकारी निर्बंध सहन करावे लागत आहेत.

पक्षाच्या सदस्यांना या कडक नियमांचं पालन करावंच लागतं. चीनचे पहिले कम्युनिस्ट नेते माओ-त्से-तुंग यांनी धर्म संपवण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यांनी नास्तिकतावादाचा पुरस्कार केला होता.

तरी देखील चीनमधील धर्मांचा विचार केला तर तीन धर्मांचा उल्लेख प्रामुख्यानं केला जातो. ते म्हणजे कन्फ्युशियनिजम, बौद्ध आणि ताओइजम.

कम्युनिस्ट पक्षाच्या कठोर नियमांनंतरही हे धर्म देशात उभे राहिले आहेत.

इथं बौद्ध, ख्रिश्चन, इस्लाम आणि ताओइजम या धर्मांना मानणारे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीन हा देश अधिकृतरित्या नास्तिक देश आहे. चीनमधील सत्ताधारी कम्युनिस्ट पक्ष देखील कोणत्याही धर्माचं पालन करत नाही आणि नास्तिकतेचचं समर्थन या पक्षाकडून केलं जातं.


सामग्री: चीन सध्या अनेक अडचणींनी घेरला गेलेला आहे, पण तरीही पूर्ण जगाला आव्हान देतोय. चीनने नुकताच हाँगकाँगमध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा लागू केला.

पाश्चिमात्य देशांनी चीनच्या या कृतीचा निषेध केला. अमेरिका आणि ब्रिटनने काही करारातून माघारही घेतली. चीनमधला सत्ताधारी पक्ष चिनी कम्युनिस्ट पक्षाने गेल्या काही वर्षांपासून हाँगकाँगची स्वायत्तता काढून घेण्याचे प्रयत्न सुरू केले आहेत. त्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा इथे लागू होणं अपेक्षित होतंच. पण विशेष बाब अशी आहे की चीनची सगळ्या बाजूंनी कोंडी झाली असतानाही त्यांनी असं केलं.

4 मे रोजी वृत्तसंस्था रॉयटर्सने एक रिपोर्ट प्रकाशित केला होता. यात म्हटलं होतं की 1989 साली तिआनामन चौकात झालेल्या हत्याकांडानंतर जगात चीनविरोधी भावनेची लाट उसळली होती, त्याहीपेक्षा मोठी लाट सध्या जगात उसळली आहे. परिणामी जगभरातले देश कोरोना व्हायरसमुळे चीनच्या विरोधात गेले आहेत आणि अमेरिका तर सरळ चीनच्या विरोधात उभी ठाकली आहे. अमेरिकेत जसजशा कोरोना व्हायरस संक्रमणाच्या केसेस वाढत जातील तसं तसं हा विरोध अजूनच धारदार होईल.

हाँगकाँगमधल्या नागरिकांनी गेल्या वर्षी या विधेयकाचा जोरदार विरोध केला होता. हाँगकाँगमध्ये चीनच्या कम्युनिस्ट पार्टीचा पराभवही झाला होता. तरीही वर्षाच्या आतच चीनने हा कायदा लागू केला आहे. आधीच चीनवर कोव्हिड-19 मुळे जगभरातून टीका होतेय. या संपूर्ण प्रकारणात चीनने पारदर्शकता बाळगली नाही असा आरोप चीनवर केला जातोय.

 राजकीय संबंधांची समीक्षा

जगभरातले अनेक मोठे देश चीनशी असणाऱ्या राजकीय आणि व्यापारी संबंधावर नव्याने विचार करत आहेत. चीनमधून आयात होणाऱ्या मालावरही निर्बंध लावले गेलेत.

फक्त पाश्चिमात्य देश नाही तर भारतासारख्या शेजारी देशांसोबतही चीन आक्रमतेने वागतोय. खरंतर भारताशी असणाऱ्या व्यापारी संबंधामुळे चीनला अब्जावधी डॉलर्सचा फायदा होऊ शकतो. अमेरिका चीनला चहुबाजूने झटके देतोय. मग अशात जगभरातल्या नेत्यांना नाराज करणारी पावलं चीन का उचलतोय?

 रेनमिन युनिवर्सिटी ऑफ चायनामध्ये आंतरराष्ट्रीय संबंधांचे प्रोफेसर असणारे शी यिनहोंग यांनी एका कॉलेजच्या ऑनलाईन सेमिनारमध्ये बोलताना म्हटलं होतं, "आमचं उदिष्ट चीनच्या राजकीय व्यवस्थेला श्रेष्ठ ठरवणं आणि जेव्हा सगळं जग कोरोना संकटाशी झुंजत आहे तेव्हा चीनला वैश्विक नेता बनवणं हे आहे. पण प्रश्न असा आहे की चीनला या जागतिक साथी दरम्यान जगात जी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेने जुलै महिन्यात ह्युस्टन येथील चिनी दुतावास बंद केल्यानंतर चीनने अमेरिकेचे चेंग्दू येथील वाणिज्य दुतावास बंद केले. यातून चीनने आपली आक्रमकता दाखवली आहे असं तज्ज्ञ सांगतात.


सामग्री: चीन सरकारने त्यांच्या या भूमिकेचं आता समर्थन केलं आहे. याबाबत आपली भूमिका सार्वजनिकरित्या जाहीर करण्याची चीन सरकारची ही पहिलीच वेळ आहे.

तियानानमेन चौकात केलेल्या कारवाईला तीस वर्षं पूर्ण होत आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर चीनचे संरक्षण मंत्री वी फेंघे यांनी त्यावेळी वाढत्या अशांततेला आळा घालण्यासाठी हे पाऊल उचलावं लागलं होते, असं वक्तव्य केलं आहे.

1989 मध्ये तियानानमेन चौकात विद्यार्थी आणि मजूर एकत्र आले होते. हे लोक स्वातंत्र्याची मागणी करत होते. मात्र चीनच्या डाव्या विचारसरणीच्या सरकारने हे आंदोलन दडपलं होतं.

या घटनेच्या वार्तांकनावरही मोठ्या प्रमाणावर बंधनं घालण्यात आली होती. या घटनेवर फारसं कोणी बोलतही नाही.

सहा आठवडे चाललेल्या या आंदोलनाला तीस वर्षं पूर्ण झाली. एप्रिलमध्ये सुरू झालेल्या या आंदोलनाचा शेवट 3-4 जूनला बीजिंगला झालेल्या नरसंहाराने झाला.

मंत्री काय म्हणाले?

सिंगापूरमध्ये व्यापार आणि सुरक्षेशी निगडीत एका कार्यक्रमात चीनचे संरक्षण मंत्री वी फेंघे यांना या प्रकरणाच्या संदर्भात एक प्रश्न विचारला. तेव्हा ते म्हणाले, "गेल्या 30 वर्षांत कम्युनिस्ट पक्षाच्या प्रशासनकाळात अनेक महत्त्वाचे बदल झाले आहेत. चार जूनची घटना हाताळण्यात सरकार अपयशी ठरलं असं लोकांना का वाटत असावं? ती घटना म्हणजे एक राजकीय वादळ होतं. ते वादळ शमवण्यासाठी केंद्र सरकारने काही पावलं उचलली. ते योग्य धोरण होतं."

तियानानमेन घटनेला 30 वर्षं होत असल्यानं चीनच्या अनेक ट्वीटर हॅंडलवरून ट्वीट करण्यात आले होतं. ट्वीटरने ते ट्वीट काढून टाकले आणि त्यासंदर्भात माफीही मागितली. त्यानंतर चीनच्या मंत्र्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

ट्वीटर वापरकर्त्यांनी या प्रकरणी कंपनीवर टीका केली आहे.

1989 ला काय झालं होतं?

एप्रिल 1989 मध्ये 10 लाखांपेक्षा अधिक आंदोलक स्वातंत्र्याची मागणी करत बिजिंगमधल्या प्रसिद्ध तियानमेन चौकात एकत्र आले. चीनच्या कम्युनिस्ट प्रशासनाच्या इतिहासातलं हे सगळ्यांत मोठं आंदोलन होतं. हे आंदोलन सहा आठवडे सुरू होतं.

या आंदोलनाचं लोण शहरं आणि विद्यापीठातही पोहोचलं होतं. कथित हुकुमशाही संपवून लोकशाहीची मागणी आंदोलक करत होते.

काही लोकांनी वाढती महागाई, कमी पगार आणि घरांसंबंधित मागण्या केल्या. तीन जूनच्या रात्री सैन्याचे रणगाडे तियानमेन चौकात पोहोचले आणि तिथं उपस्थित लोकांवर गोळीबार करण्यात आला. त्यात अनेक लोकांचा मृत्यू झाला.

या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनच्या तियानानमेन चौकात 1989 मध्ये लोकशाहीच्या समर्थनार्थ मोठी निदर्शनं झाली होती. चीन सरकारने त्यावेळी निदर्शकांना थोपवण्यासाठी गोळीबार केला होता.


सामग्री: चीन, अरुणाचल प्रदेश, युरेनियम

अरुणाचल प्रदेश भाजपचे प्रवक्ते डॉमॅनिक तादार यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "आम्ही आमच्या राज्यात आपल्या जमिनीवर काम करत आहोत. यावर चीनने बोलणं चुकीचं आहे. अशा प्रतिसादाला आम्ही थारा देत नाही. अरुणाचल प्रदेशातल्या शिऱ्योमी जिल्ह्यात युरेनियमचे साठे असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. हा आमच्या राज्याच्या जिल्ह्याचा भाग आहे. शिऱ्योमी भारत आणि अरुणाचल प्रदेशचा अविभाज्य भाग आहे".

ते पुढे सांगतात, "शिऱ्योमी जिल्हा अरुणाचल प्रदेश राज्यात येतो. चीन नेहमीच अशा पद्धतीचे आक्षेप नोंदवत असतो. जेव्हाही आम्ही अरुणाचल प्रदेशात काही काम हात घेतो, पंतप्रधान-राष्ट्रपती या भागाला भेट देतात तेव्हा चीनला आक्षेप असतो. चीनचं सरकार आणि तिथली माणसं हे सहन करू शकत नाहीत. आक्षेप घेण्याची ही चुकीची पद्धत चीनने सोडून द्यायला हवी".

चीनला आक्षेप काय आहे?

चीनमधलं सरकारी वृत्तपत्र ग्लोबल टाईम्सने बुधवारी यासंदर्भात बातमी दिली. अरुणाचल प्रदेशात युरेनियमच्या साठ्यांसंदर्भात भारताने काम हाती घेतलं आहे, यावर चीनच्या अधिकाऱ्यांनी नाराजी व्यक्त केली. भारताचा युरेनियम कार्यक्रम बेकायदेशीर असल्याचं चीनच्या अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

ग्लोबल टाईम्सने 17 मार्च रोजी छापलेल्या बातमीत म्हटलं, चीनच्या विशेषज्ञांनी दक्षिण तिबेटमध्ये भारताने बेकायदेशीर पद्धतीने युरेनियमचे साठे शोधून काढणं आणि त्याच्या सनसनाटी वृत्तांकनासाठी भारतीय प्रसारमाध्यमांना दोषी ठरवलं आहे. चीनच्या प्रदेश बळकावण्याची भारताची वृत्ती यातून दिसते असं ग्लोबल टाईम्सने म्हटलं आहे.

अशा पद्धतीचं वागणं भारत-चीन संबंध आणखी जटिल करू शकतं असं चीनच्या विशेषज्ञांचं म्हणणं आहे.

भारत-चीन संघर्ष जुना आहे.

अरुणाचल प्रदेश हा वादग्रस्त भाग असल्याचा चीनचा दावा आहे. चीन या भागाला दक्षिण तिबेट असं संबोधतो. अरुणाचल प्रदेश भारताचा अविभाज्य भाग आहे हे चीनला मान्य नाही.

ग्लोबल टाईम्सनुसार, गेल्या शतकात, तथाकथित अरुणाचल प्रदेशची निर्मिती बेकायदेशीर पद्धतीने करण्यात आली. चीनच्या जवळजवळ 90,000 किलोमीटर प्रदेशावर भारताचा ताबा आहे असं ग्लोबल टाईम्सने म्हटलं आहे.

दोन दिवसांपूर्वी भारतातल्या प्रमुख वर्तमानपत्रांमध्ये एक बातमी प्रसिद्ध झाली होती. बातमीत असं म्हटलं होतं की, भारत-चीन सीमेपासून केवळ तीन किलोमीटरवर असलेल्या अरुणाचल प्रदेशातील एका ठिकाणी युरेनियमचे साठे शोधण्याचं काम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अरुणाचल प्रदेशमध्ये युरेनियमचे साठे आहेत हे लक्षात आल्यानंतर या भागात अनेक शोधप्रकल्प सुरू झाले आहेत. चीनने याप्रती आक्षेप नोंदवला आहे. सत्ताधारी भाजपने मात्र भारत आपल्या अधिकारक्षेत्रात, भूभागात शोधप्रकल्प आणत असेल तर चीनला त्यावर बोलण्याचा अधिकार नाही असं म्हटलं आहे.