सामग्री: ते म्हणाले, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी असा दावा केला होता की भाजप सरकारचा रफाल करार हा युपीएच्या काळात झालेल्या कराराहून अधिक चांगला आहे. हा करार युपीएच्या कराराच्या तुलनेत पैसे आणि वेळ वाचवणारा ठरेल असा दावा पंतप्रधानांनी केला होता, पण या दोन्ही पातळ्यांवर हा करार अपयशी ठरला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पंतप्रधान मोदी यांचा दावा होता की युपीएपेक्षा त्यांना रफाल स्वस्त मिळतील तसंच लवकर विमानं मिळतील. पण तसं झालं नाही असं राहुल म्हणाले.

द हिंदू या वृत्तपत्राने रफालबाबत नवा खुलासा केला आहे. "रफाल कराराच्या वाटाघाटीसाठी भारताच्या संरक्षण मंत्रालयाने सात जणांची एक टीम तयार केली होती. या टीममध्ये संरक्षण तज्ज्ञ होते. त्या तज्ज्ञ मंडळीपैकी तीन जणांचं असं म्हणणं होतं की या सरकारचा करार हा जुन्या करारापेक्षा अधिक चांगला नाही."

या वृत्ताचा आधार घेत काँग्रेस प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला म्हणाले की चोरी पकडली गेली आहे.

याआधी, रफाल करारावर बुधवारी राज्यसभेत कॅगचा अहवाल सादर करण्यात आला. अहवालानुसार विद्यमान नरेंद्र मोदी सरकारने यूपीएच्या तुलनेत 2.86%ने स्वस्तात करार केला आहे.

दरम्यान प्रसारमाध्यमांनी मोदी सरकारने 9 टक्क्यांनी स्वस्तात रफाल खरेदी केल्याचा दावा केला होता. मात्र तो चुकीचा असल्याचं समोर आलं आहे.

कॅगच्या अहवालात रफाल विमानांची किंमत सांगितलेली नाही. मात्र अहवालात असा दावा करण्यात आला आहे की मागच्या करारापेक्षा या करारात 36 विमानांच्या खरेदीमुळे 17.08 टक्के खर्च वाचला आहे.

राज्यसभेत हा अहवाल सादर केल्यानंतर हा अहवाल म्हणजे सत्याचा विजय आहे अशा आशयाचं ट्विट अरुण जेटलींनी केलं.

ट्वीटमध्ये ते म्हणतात, "सत्यमेव जयते, 2007 च्या तुलनेत 2016 मध्ये स्वस्त किमतीत विमानांची खरेदी झाली आहे. ते लवकरत डिलिव्हर केले जातील आणि त्यांची चांगली देखभालही केली जाईल."

कॅगचा अहवाल सादर होण्यापूर्वी UPA च्या अध्यक्षा सोनिया गांधी, काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी, माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी निदर्शनं केली आणि रफाल करारातील अनियमिततेबाबत स्पष्टीकरण मागितलं.

अरुण जेटलींनी ट्विट केलंय की, "सुप्रीम कोर्ट चूक आहे कॅग चूक आहे आणि फक्त वंशवादच योग्य आहे असं कधीही झालेलं नाही."

कॅगच्या अहवालानुसार रफालची डिलिव्हरी मागच्या कराराच्या निर्धारित वेळेआधीच होणार आहे. आधी डिलिव्हरी 72 महिन्यांत होणार होती. आता ती 71 महिन्यांत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी रफाल करारावरून पुन्हा एकदा पंतप्रधान मोदी यांच्यावर निशाणा साधला आहे. रफाल करार हा दोन पातळीवर अपयशी ठरल्याचं विधान राहुल गांधी यांनी पत्रकार परिषदेत केलं.


सामग्री: ते म्हणाले,"दुसरी एक आत्महत्या मुंबईत झाली. त्यात 13-14 पानांची स्यूसाईड नोट मिळाली आहे. त्यात उच्चपदस्थ नावं आहेत. सहा-सात टर्म खासदार राहीलेल्या माणसाने आत्महत्या केली. भाजप नेत्यांना त्याचा छळ करण्याचा परवाना मिळाला आहे का," असा प्रश्न उद्धव ठाकरे यांनी दादरा नगर आणि हवेलीचे खासदार मोहन डेलकरांच्या आत्महत्ये प्रकरणी विचारला आहे.

तसंच ही आत्महत्या 'संशयास्पद' असल्याचं मत शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी मांडलं होतं.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंच्या टीकेला प्रत्युत्तर देत या प्रकरणात कुठेही भाजप नेत्याचं नाव नसल्याचं म्हटलं आहे. "मोहन डेलकरांच्या आत्महत्येत कुठल्याही भाजप नेत्याचं नाव नाही. मोहन डेलकर यांची आत्महत्या दुर्दैवी आहे. कुठल्याही आत्महत्येची चौकशी झाली पाहिजे."

संजय राऊत यांनी शिवसेनेचं मुखपत्र 'सामना'मध्ये 'रोखठोक' सदराअंतर्गत खासदार मोहन डेलकरांच्या आत्महत्येबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले होते.

"मोहन डेलकरांना गेली किमान 20-22 वर्षं मी जवळून ओळखतो. हा माणूस सगळ्यांना थेट भिडणारा आणि नडणारा होता. तो मैदानातून पलायन करील असं कधीच वाटलं नाही," असं म्हणत संजय राऊत पुढे म्हणालेत की, डेलकरांची आत्महत्या हे साधं प्रकरण वाटत नाही.

"सुशांत राजपूतने त्याच्या एका सिनेमात 'आत्महत्या करू नये, निराश होऊ नये' असे संवाद फेकले. त्यामुळे सुशांतसारखा खंबीर मनाचा तरुण आत्महत्या कसा करील? सुशांतची आत्महत्या नसून हत्या असल्याची 'पटकथा' तयार झाली. त्या कथाकारांना डेलकरांच्या आत्महत्येमागे कोणतेच काळेबेरे दिसू नये?" असा प्रश्न संजय राऊत यांनी विचारला आहे.

याच लेखात संजय राऊत यांनी मोहन डेलकरांच्या सद्यस्थितीचाही उल्लेख केला आहे आणि त्यातून त्यांनी दादरा-नगर हवेलीतील शासन-प्रशासन, तसंच भाजपवर निशाणा साधला आहे.

राऊत यांनी लेखात लिहिलंय, "सिल्वासा हे केंद्राशासित प्रदेश. येथे निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधींपेक्षा केंद्राने नेमलेल्या प्रशासकांचेच जास्त चालते. प्रशासन आणि लोकप्रतिनिधी यांचा संघर्ष सुरूच असतो. पुन्हा निवडून आलेले खासदार हे दिल्लीतली सत्ताधारी पक्षाचे नसतील तर त्या निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधीस पिळवणुकीच्या चरकातून जावे लागते, रोज अपमानित व्हावे लागते. त्याची प्रचंड कोंडी होत असते. गेली काही वर्षं डेलकर याच पिळवणुकीच्या चरकातून जात होते."

डेलकरांनी ही खंत वेळोवेळी बोलून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दादरा-नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशातील अपक्ष खासदार मोहन डेलकर यांनी मुंबईत आत्महत्या केली. डेलकर यांचा मृतदेह मुंबईतील मरीन ड्राइव्हच्या सी-ग्रीन हॉटेलमध्ये आढळून आला. यासंदर्भात मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी भाजपवर निशाणा साधला.


सामग्री: ते म्हणाले "मी अनेक वर्षं या शब्दाचा अभ्यास केला. मी डिक्शनरींमध्ये बघितलं तर याचा अर्थ अस्पृश्य, असहाय, तुच्छ असा अनेक प्रकारचा त्या शब्दाचा अर्थ होता," पंकज तळमळीनं सांगतात.

पंकज मेश्राम यांनी दाखल केलेल्या याचिकेमुळं 'दलित' हा शब्द वापरू नका असा आदेश उच्च न्यायालयानं दिला. त्यानंतर दलित हा शब्द माध्यमांनी वापरू नये त्याऐवजी अनुसूचित जाती शब्द वापरावा असा अध्यादेश माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयानं दिला.

'दलित' हा शब्द वापरावा की नाही याबाबत संमिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. तसेच नाव बदलल्यामुळे दलितांच्या आयुष्यात बदल होईल का? हा प्रश्न देखील विचारला जात आहे. तर 'दलित' हा शब्द क्रांतीचं आणि संघर्षाचं प्रतीक बनला आहे असं देखील तज्ज्ञ म्हणतात.

'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरही हा शब्द वापरत नव्हते होते'

अमरावतीमधले पंकज मेश्राम यांनी ऑगस्ट 2016 मध्ये दलित शब्द वापरण्याला बंदी करावी अशी मागणी करणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात दाखल केली होती.

अॅड. शैलेश नारनवरे यांनी मेश्राम यांच्या वतीनं याचिका दाखल केली होती. ही याचिका करताना प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडिया, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, महाराष्ट्र सरकार यांना प्रतिवादी बनवलं होतं.

ही याचिका 6 जून 2018 रोजी निकाली निघाली. केंद्र सरकारच्या सामाजिक न्याय विभागानं दलित शब्द वापरण्यास बंदी आणणारा अध्यादेश काढला होता.

तसंच महाराष्ट्र सरकारनंही याबाबत तयारी दर्शवल्यानंतर खंडपीठानं याबाबतची कार्यवाही करण्याचे निर्देश प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडिया आणि माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय यांना दिले. त्याच आधारावर माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयानं माध्यमांसाठी हे निर्देश दिले आहेत.

"दलित हा शब्द अपमानास्पद वाटत असल्यामुळे मी याचिका दाखल करायचा विचार करत होता." असं पंकज सांगतात.

तुम्हाला याचिका का दाखल करावीशी वाटली असं विचारला असता ते सांगतात, "मी अनेक वर्षं या शब्दाचा अभ्यास केला. मी डिक्शनरींमध्ये बघितलं तर याचा अर्थ अस्पृश्य, असहाय, तुच्छ असा अनेक प्रकारचा त्या शब्दाचा अर्थ होता. म्हणजे ती या समुदायाला दिली जाणारी एक प्रकारची शिवी होती. मग लक्षात आलं की आम्हीच एकमेकांना शिव्या देत आहोत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनीही या शब्दाला विरोध केलेला आहे. भारतीय संविधानातही या शब्दाचा कुठेही उल्लेख केला गेलेला नाही."

"संविधानामध्ये अनुसूचित जाती असाच उल्लेख केलेला आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"दलित हा शब्द अपमानास्पद असल्यानं या शब्दाला विरोध करत याचिका दाखल केली," असं पंकज मेश्राम यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.


सामग्री: ते रणधीर कपूर आणि ऋषी कपूर यांचे धाकटे बंधू होते. आपले वडील राज कपूर यांच्या 'राम तेरी गंगा मैली' या सिनेमापासून त्यांनी अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. हा सिनेमा प्रचंड गाजला.

ऋषी कपूर यांच्या गाजलेल्या प्रेमग्रंथ सिनेमाचं दिग्दर्शनही त्यांनी केलं होतं.

राजीव कपूर यांनी अगदी मोजक्याच सिनेमांमध्ये काम केलं होतं.

नितू कपूर यांनी राजीव कपूर यांच्या निधनाचं दु:ख व्यक्त करत त्यांचा फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ज्येष्ठ अभिनेते राजीव कपूर यांचं हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झालं. ते 58 वर्षांचे होते. राजीव कपूर यांचे मोठे भाऊ रणधीर कपूर यांनी बीबीसीशी बोलताना ही माहिती दिली.


सामग्री: ते लेफ्टनंट कर्नल पदावरती निवृत्त झाले. त्यानंतर त्यांनी माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातही काम केलं. 2005 साली त्यांचे वडील बंधू महिंदा राजपक्षे श्रीलंकेचे अध्यक्ष बनले.

त्यानंतरची 10 वर्ष ते श्रीलंकेचे सैन्य प्रमुखही होते. श्रीलंकेत धुमाकूळ घातलेल्या लिबरेशन टायगर्स ऑफ तमिळ इलम म्हणजेच एलटीटीईच्या पाडावाचं श्रेयही याच गोटाभाया राजपक्षे यांना जातं.

श्रीलंकेतल्या गृहयुद्धात जवळपास 1 लाख लोकांनी प्राण गमावले. 2009 साली गृहयुद्ध संपलं. तरीदेखील लोक बेपत्ता होण्याचा सिलसिला सुरूच होता. या दरम्यान आत्मसमर्पण केलेल्या कट्टरतावाद्यांना ठार करण्यात आल्याचे आरोप झाले आहेत. याच काळात तब्बल 20 हजारांहून जास्त नागरिकही बेपत्ता झाले आहेत.

त्या काळात एक पांढरी व्हॅन श्रीलंकेच्या रस्त्यावरून सतत फिरायची. ही व्हॅन मानवाधिकार कार्यकर्ते किंवा एलटीटीई समर्थकांना उचलून न्यायची. गृहयुद्ध संपल्यानंतर ज्येष्ठ पत्रकार एस. व्यंकटनारायण यांनी गोटाभाया राजपक्षे यांची मुलाखत घेतली होती.

त्यावेळी गोटाभाया यांनी एलटीटीईच्या खात्म्याचं श्रेय त्यांचे वडील बंधू आणि तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे यांना दिल्याचं व्यंकटनारायण सांगतात.

ते म्हणतात, "महिंदा राजपक्षे यांनी गोटाभाया यांना सांगितलं की काहीही करून त्यांना हे युद्ध संपवायचं आहे. यासाठी त्यांना जी शस्त्रास्त्रं हवी, त्यांनी सांगावी. गोटाभाया यांनी या खास मोहिमेसाठी भारताकडून शस्त्रास्त्रं मागितली होती. मात्र, त्यावेळी मनमोहन सिंह सरकारची डीएमकेसोबत आघाडी होती. त्यामुळे त्यांनी मदत केली नाही. गोटाभाया यांनी चीन आणि पाकिस्तानकडून मदत मागितली आणि त्यांनी ती शस्त्रास्त्र गोटाभाया यांना पुरवली."

धार्मिक ध्रुवीकरणाचा फायदा

नऊ भावंडांपैकी गोटाभाया पाचव्या क्रमांकाचे. श्रीलंकेतील बहुसंख्य सिंहला समुदायाचे गोटाभाया हे श्रीलंकेतील सर्वात शक्तीशाली समजल्या जाणाऱ्या राजघराण्यातील आहेत.

राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत त्यांना 52.55% मतं मिळाली. या निवडणुकीत त्यांच्या विरोधात सजित प्रेमदासा यांचं आव्हान होतं. सजित प्रेमदासा यापूर्वीच्या मैत्रिपाला सिरीसेना सरकारमध्ये महत्त्वाच्या पदावर होते.

गोटाभाया राजपक्षे आपले बंधू आणि माजी राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे यांच्यासह

श्रीलंकेत याचवर्षी एप्रिल महिन्यात इस्टर संडेच्या दिवशी साखळी बॉम्बस्फोट झाले. त्यात 250 हून जास्त लोकांचा मृत्य झाला....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

70 वर्षीय गोटाभाया राजपक्षे यांनी नुकतीच श्रीलंकेचे आठवे अध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली. गोटाभाया यांनी तब्बल 20 वर्षं श्रीलंकेच्या सैन्यात सेवा बजावली होती.


सामग्री: ते सांगतात, "लोक मला म्हणतात की, तुमचा हा व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेयर केला जातोय. मला हे ऐकलं की भारी वाटतं. त्या व्हीडिओमुळे माझी चर्चा झाली. माझं नाव झालं. मला खूप मदत झाली."

पण, आता कोरोनाच्या साथीमुळे त्यांचा व्यवसाय ठप्प झाला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बेंजामिन आयडू हे डान्स करणारे शववाहक आहेत. त्यांचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता.


सामग्री: ते सांगायचे, बहुतांश अभिनेत्यांना अभिनयाशिवाय इतर गोष्टीच शिकायच्या आहेत.

बॉडीबिल्डिंगचा अभिनयाशी काय संबंध आहे? घोडेस्वारी आणि तलवारबाजीचा अभिनयाशी काय संबंध आहे? असा प्रश्न त्यांनी या मुलाखतीत विचारला होता.

त्यावेळी ऋषी कपूर म्हणाले होते, शरिरातले स्नायू बळकट बनवण्याआधी चेहऱ्यावरचे हावभाव तरी शिकून घ्या. अभिनय शिका. आज अभिनेते सर्वप्रथम आपला शर्ट उतरवण्याचीच घाई करतात.

या मुलाखतीत ऋषी कपूर म्हणाले होते, सध्याच्या काळात चांगला अभिनय करू शकणारे अभिनेतेच टिकू शकतात. इतर कामात कितीही पारंगत असले तरी अभिनयाचा दर्जा साधारण असलेले कलाकार इथं काम करू शकणार नाहीत.

एक अभिनेता म्हणून माझं कधीच कौतुक झालं नाही, असं ऋषी कपूर म्हणायचे. याचे जबाबदार ते स्वतःलाच मानत. प्रेक्षक आणि समीक्षकांसमोर कोणतीही नवी गोष्ट आपण केली नाही, याचा त्यांना खेद वाटायचा.

मी अभिनेत्रीसोबत रोमान्स करायचो. झाडांच्या आजूबाजूला नाचत होतो. उटी, काश्मीर आणि स्वित्झर्लंडमध्ये गाणी गात होतो. सगळ्या जगात माझं नाव स्वेटरमॅन पडलं होतं. मला कधीच वेगळ्या भूमिका दिल्या गेल्या नाहीत. त्याच वेळी माझ्या समकालीन अभिनेत्यांना वेगवेगळ्या प्रकारच्या भूमिका करण्याची संधी मिळत होती.

'माझी स्टाईल नव्हती कारण मी नैसर्गिक अभिनेता होतो'

त्या मुलाखतीत ऋषी कपूर यांनी आपली काहीच तक्रार नाही, असं सांगितलं. मुलाखतीत ऋषी कपूर पुढे म्हणाले होते, "माझं 25 वर्षांचं लांबलचक रोमँटिक करिअर राहिलं. मोठा स्टार नसलो तरी पाच मोठ्या अभिनेत्यांपैकी एक मी होतो. त्यावेळी 25 वर्षांपर्यंत असं करिअर कोणत्याच अभिनेत्याचं नव्हतं."

देव आनंद, जितेंद्र, राजेश खन्ना आणि अमिताभ बच्चन यांनीसुद्धा तीन वर्षांचा ब्रेक घेतला होता. आज फिल्म इंडस्ट्रीमध्ये तीन खानांनी (आमिर खान, सलमान खान आणि शाहरूख खान) 25 वर्षं काम केलं. कारण सध्याच्या काळात हे सोपं आहे.

आपल्या अभिनयाची कोणतीही स्टाईल नाही. पण मी एक नैसर्गिक अभिनेता आहेत, असं कपूर म्हणायचे.

ज्या अभिनेत्यांची स्टाईल होती. ते एक कलाकार या नात्याने असुरक्षित होते. त्यामुळे त्यांना या स्टाईलचा आधार घ्यावा लागला होता, असं त्यांचं मत होतं.

ऋषी कपूर यांनी गेल्या काही काळापासून वेगवेगळ्या भूमिका स्वीकारल्या. या काळात अशा भूमिका करण्याची संधी मिळत आहे, याचा त्यांना आनंद वाटायचा.

पूर्वीच्या काळी प्रत्येक अभिनेत्याला तीन-चार सिनेमे हरवणे-सापडणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रुपेरी पडद्यावरचा आपला अभिनय आणि ट्विटरवर आपले विचार स्पष्टपणे मांडण्यासाठी ऋषी कपूर प्रसिद्ध होते. पण त्यांना आजकालचे तरूण अभिनेते आवडायचे नाहीत. आज त्यांचं  मुंबईतील रुग्णालयात निधन झालं . ऋषी कपूर यांनी 2018 मध्ये बीबीसीला एक मुलाखत दिली होती. त्या मुलाखतीमधील काही भाग येथे देत आहोत.


सामग्री: ते साबरमती आश्रमाला भेट देतील की नाही याबाबत अद्याप संदिग्धता आहे. मात्र या तयारीत कोणत्याही प्रकारची उणीव राहणार नाही यासाठी निकराचे प्रयत्न सुरू आहेत. मोटेरा स्टेडियमधील कार्यक्रमानंतर मोदी आणि ट्रंप साबरमती आश्रमाला भेट देतील आणि तिथेच चर्चा करतील असं गुजरात सरकारच्या सुत्रांनी ANI या वृत्तसंस्थेला सांगितलं. बीबीसीने अद्याप या बातमीवर शिक्कामोर्तब केलेलं नाही.

सध्या शहरात विद्युत रोषणाई करण्यात आली आहे. ट्रंप यांच्या 22 किमी रोड शो दरम्यानच्या परिसरात सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली असून ठिकठिकाणी पोलीस तैनात करण्यात आले आहेत. डोनाल्ड ट्रंप, मेलानिया ट्रंप आणि मोदी यांचे होर्डिंग संपूर्ण शहरात लावण्यात आले आहेत. नमस्ते ट्रंप हा कार्यक्रम भारत अमेरिका व्यापारी संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी महत्त्वाचं मानलं जात आहे.

सध्या अहमदाबाद शहराला छावणीचं रूप आलं आहे. सगळीकडे पोलीस तैनात झाले आहेत. तैनात झालेल्या पोलिसांबरोबर ज्येष्ठ पोलीस अधिकारीही आहेत. या रस्त्यावर कायम पोलिसांच्या गाडीचा सायरन ऐकू येतो. ज्या लोकांनी काळे कपडे घातलेत किंवा रस्त्यावर पडलेल्या वस्तू याकडे गांभीर्याने पाहिलं जात आहे.

रस्त्याच्या बाजूला सुरक्षा तपासणीसाठी केबिन उभारण्यात आल्या आहेत. ज्या ठिकाणाहून ट्रंप यांचा ताफा जाणार आहे तिथल्या रोड शो मध्ये सहभागी व्हायचं असेल तर सुरक्षा तपासणी करणं अनिवार्य आहे. या 22 किमीच्या मार्गावर लोखंडी बॅरिकेड उभारले आहेत.

अहमदाबादचे पोलीस उपायुक्त विजय पटेल यांनी पत्रकार परिषदेत दिलेल्या माहितीनुसार या कार्यक्रमासाठी 12000 पोलिसांना तैनात करण्यात आलं आहे. पोलीस दल, राखीव पोलीस दल यांच्याबरोबरच साबरकांठा, मेहसेना, बनासकांठा  या जिल्ह्यातून आयपीएस अधिकाऱ्यांना पाचारण करण्यात आलं आहे.

याबरोबरच US Secret service,  NSG आणि SPG चे अधिकारीही या कार्यक्रमात सुरक्षा व्यवस्था पाहतील.

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार पोलिसांतर्फे या मार्गावर कोणताही गैरप्रकार टाळण्यासाठी Anti Drone technology  चा वापर केला जाणार आहे. या मार्गावर NSG ची अँटी स्नायपर टीम तैनात राहील.

रविवारी रस्त्यावर ज्या गाड्या दिसत आहेत, त्या अहमदाबाद महापालिकेच्या , पोलिसांच्या आणि किंवा सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या आहेत. सध्या हे विभाग या तयारीत व्यस्त आहेत.

अहमदाबाद महापालिकेचे आयुक्त विजय नेहरा यांनी ट्वीट करत लोकांना रोड शोला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या स्वागतासाठी अहमदाबाद शहर सज्ज झालं आहे. अहमदाबाद येथील सरदार पटेल स्टेडिअम किंवा मोटेरा स्टेडिअमवर ते आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी एका सभेला संबोधित करतील.


सामग्री: तेजश कोठारी मुंबईच्या नायर रुग्णालयातील लसीकरण केंद्रात आपल्याला आलेला अनुभव सांगतात. तेजश यांच्यासह साठ-सत्तर जणांना तिथे चार तास ताटकळत वाट पाहावी लागली, पण त्यांना लस मिळू शकणार नसल्याचं सांगण्यात आलं.

भारतात 18 ते 44 वयोगटासाठी कोव्हिड प्रतिबंधक लसीकरणाला सुरुवात होऊन आता बारा दिवस झाले आहेत. पण मुंबईत अजूनही लोकांना लशीसाठी कोविन अॅपवर नाव नोंदवण्यात आणि अपॉइंटमेंट घेताना अडचणी येत आहेत.

पण नोंद करण्याचा पहिला टप्पा पार केल्यावरही बुधवारी मुंबईत काहींना लस मिळण्यात अडचणी आल्या.

कोविन अॅपवर सकाळी लसीकरणासाठीचे वेळ नोंदणी सुरू असल्याचं दिसल्यावर तेजश यांनी लगेच 11 ते 2 दरम्यानची वेळ घेतली. नायर हॉस्पिटलमध्ये त्यांना लशीच्या डोससाठी वेळ मिळाली होती.

तेजश यांच्याप्रमाणेच इतर सुमारे सत्तर जणांनी नायर हॉस्पिटलमध्ये वेळ नोंदवली होती आणि त्यांना वेळ मिळाल्याची पोचपावती तसंच एसएमएसही आला होता. पण नायर रुग्णालयात पोहोचल्यावर वेगळं चित्र दिसलं.

लसीकरणावरून गोंधळाची परिस्थिती

लस घेण्यासाठी नायर रुग्णालयात आलेले एक नागरिक सांगतात, "साधारण साडेदहा वाजता आम्ही साठ सत्तर जण इथे आलो होतो. त्यांनी आमची रिसिट आणि आधार कार्ड पाहून आणि आम्हाला बाजूला बसायला सांगितलं. दहा पंधरा मिनिटांनंतर आम्हाला सांगण्यात आलं की तुमची अपॉइंटमेंट वैध नाहीतुम्हाला पुन्हा नोंदणी करावी लागेल, आज तुम्हाला लस देऊ शकत नाही.

"आम्ही आरोग्य सेतू अॅप चेक केलं तर आमची अपॉइंटमेंट तिथून गेलेली दिसली. पण आम्ही रीसीट डाऊनलोड करून ठेवली होती. पावती दाखवल्यावर अधिकाऱ्यांनी हा तांत्रिक बिघाड असल्याचं सांगितलं."

गर्दी जमा झाल्यानं पोलिस तिथे आले आणि लोकांना जायला सांगू लागले कारण सोशल डिस्टंसिंग राखणं शक्य नव्हतं.

काहींनी नायर हॉस्पिटलच्या प्रशासनाशी आणि तिथल्या अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधला. तेव्हा त्यांना आपण काहीच करू शकत नसल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

तर आरोग्य विभागाच्या हेल्पलाईनवरून हा केंद्र सरकारचा प्रश्न आहे, असं उत्तर मिळाल्याचं काहीजण सांगतात. हा लोकांच्या जीवाशी खेळ झाला, अशी प्रतिक्रिया जमलेल्या लोकांमध्ये उमटली. कुणीच प्रतिसाद देत नाहीये की जबाबदारी देत नाहीये, अशी तक्रार त्यांनी केली आहे.

चार तासांनंतरही अनेकांना नेमकं काय होत आहे याचं उत्तर मिळालं नाही. इथे नोंदणी करून आलेले अनेकजण हे दूरच्या उपनगरांतून आले होते. त्यांनीही घडल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आम्ही दहा बारा दिवसांपासून प्रयत्न करतो आहोत. आज अखेर अपॉइंटमेंट मिळाली, आणि इथे येऊन कळतं की आमचं नावच नोंदवलं गेलं नाही आणि आम्हाला लस मिळणार नाही. हे धक्कादायक आहे."


सामग्री: तेजस्वी यादव

बिहारमध्ये निवडणुकांचं बिगूल वाजलं आहे. नितीश कुमार, लालूप्रसाद यादव या मोठ्या नेत्यांची दुसरी फळीही आता रिंगणात आहे. लालूप्रसाद यांचे चिरंजीव आणि बिहारचे माजी उपमुख्यमंत्री असलेले तेजस्वी यादव यांच्या राजकीय कारकीर्दीसाठी ही निवडणूक महत्त्वाची आहे.

बिहारच्या राजकारणात उपमुख्यमंत्रिपदापर्यंत आगेकूच करणाऱ्या तेजस्वी यांनी क्रिकेटच्या मैदानावर विशेषत: आयपीएल स्पर्धेत मुशाफिरी केली आहे असं सांगितलं तर! विश्वास बसत नाहीये? पण हे अगदी खरं आहे. तेजस्वी यादव 2009 ते 2012 या कालावधीत दिल्ली डेअरडेव्हिल्स या आयपीएल संघाचा भाग होते.

2012 मध्ये आयपीएलमधील एकेक वाद उफाळून समोर येत होते. संसदेत यावर बोलताना लालू प्रसाद यादव म्हणाले होते की, माझा मुलगी तेजस्वी आयपीएल स्पर्धेत दिल्ली संघाचा भाग आहे. पण त्याला संघात निवड झालेल्या खेळाडूंना पाणी देण्यासाठीच ठेवलं आहे. खेळायची संधीच देत नाहीत.

लालूंचे हे उद्गार एका राजकारण्याचे नसून, एका त्रस्त बापाचे होते.

तेजस्वी यांचा आयपीएल प्रवास

बॅटिंग करू शकणारा बॉलर अशी तेजस्वी यांची डोमेस्टिक क्रिकेटमधली ओळख होती. प्रत्येक आयपीएल संघ नव्या तरुण खेळाडूंना ताफ्यात सामील करतो, जेणेकरून त्यांना शिकण्याची संधी मिळावी. याच विचारातून तेजस्वी यांना दिल्लीने संघात समाविष्ट केलं.

2009 मध्ये वीरेंद्र सेहवाग दिल्ली डेअरडेव्हिल्सचा कर्णधार होता. त्यावेळी दिल्ली संघात पॉल कॉलिंगवूड, एबी डीव्हिलियर्स, तिलकरत्ने दिलशान, गौतम गंभीर, ग्लेन मॅकग्रा, आशिष नेहरा, डॅनियल व्हेटोरी, डेव्हिड वॉर्नर अशा एकापेक्षा एक खेळाडूंचा समावेश होता.

2009 मध्ये दिल्लीने प्लेऑफ्समध्ये प्रवेश केला होता. पहिल्या सेमी फायनलमध्ये डेक्कन चार्जर्सने दिल्लीला ६ विकेट्सनी नमवलं होतं.

2010 मध्ये दिल्लीचं नेतृत्व गौतम गंभीरच्या हाती आलं. मात्र तरीही तेजस्वीला एकाही मॅचमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली नाही. दिल्लीला त्या हंगामात प्लेऑफ्ससाठी पात्र होता आलं नाही. 14 मॅचेसमध्ये त्यांनी 7 मॅचेस जिंकल्या तर 7 हरल्या. दिल्लीला पाचव्या क्रमांकावर समाधान मानावं लागलं.

2011 मध्ये पुन्ही वीरेंद्र सेहवागकडे दिल्लीचं नेतृत्व सोपवण्यात आलं. मात्र तरीही तेजस्वीला एकाही मॅचमध्ये खेळवण्यात आलं नाही. त्या हंगामात दिल्लीने जेमी होप्स, वरुण आरोन, अजित आगरकर, आरोन फिंच, कॉलिन इन्ग्राम, इरफान पठाण, रोलँफ व्हँन डर मर्व्ह यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिहार निवडणुकांमध्ये आरजेडीचा चेहरा असलेले तेजस्वी यादव आयपीएल स्पर्धेत खेळायचे सांगितलं तर!


सामग्री: तेजस्वी यादव

बुधवारीही (4 नोव्हेंबर) सकाळपासून 16-17 सभा घेतल्या. त्यानंतर मधेपुराच्या सागर सेवा सदनमध्ये त्यांची मुलाखत बीबीसीने घेतली. यावेळी तेजस्वी यादव यांनी नितीश कुमार सरकारवर आरोपांच्या फैरी झाडल्या. बिहारमध्ये बेरोजगारी हा मुद्दा कधीच नव्हता. या निवडणुकीत हा प्रमुख मुद्दा बनला आहे. लोक स्थलांतर करत आहेत. तसंच नितीश कुमार यांचं सरकार भ्रष्टाचारी असून त्यांनी 60-60 घोटाळे केल्याचा आरोप तेजस्वी यादव यांनी केला.

तेजस्वी यादव यांच्या मुलाखतीतील संपादित अंश इथं देत आहोत.

प्रश्न - तुम्हाला प्रतिसाद कसा मिळतोय, काय अपेक्षा आहेत?

उत्तर - लोकांमध्ये खूप उत्साह आहे. आम्ही एक अजेंडा पुढे ठेवला आहे. कमाई, शिक्षण, औषध आणि सिंचन. हेच निवडणुकीचे मुद्दे असतील. आम्ही याच गोष्टी लोकांसमोर मांडायचं ठरवलं आहे. भ्रष्टाचार हा इथला प्रमुख मुद्दा आहे. नितीशकुमार यांच्याविरुद्ध लोकांमध्ये फक्त आक्रोशच नाही, तर द्वेषसुद्धा आहे. गेल्या 15 वर्षांपासून त्यांचं सरकार आहे. पण लोकांना काहीच मिळालं नाही. लोकांना स्थलांतर करावं लागलं. यामुळेच आम्ही महागठबंधन करून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला.

प्रश्न - या निवडणुकीचा अजेंडा 10 लाख रोजगार हा आहे. हे एक आंदोलन असल्याचं तुम्ही म्हणत आहात. पण ही कल्पना लोकांकडून मिळाली की तुमचीच कल्पना लोकांकडून मांडली गेली?

उत्तर - आम्ही निवडणुकीत कधीच बेरोजगारी हा मुद्दा बनल्याचं आतापर्यंत पाहिलं नाही. पण बिहारमध्ये कोरोना काळात बेरोजगारीचा दर सर्वाधिक आहे. इथं बेरोजगारी दर 46 टक्के आहे. लोकांमध्ये गेल्यानंतर त्यांच्या अडचणी तुम्हाला समजतात.आम्ही आधीही लोकांचे मुद्दे घेतले. कोरोना काळात बेरोजगारी हटाव यात्रेवर आम्ही निघालो होतो. लोकांच्या मूलभूत गरजा म्हणजेच अन्न, वस्त्र, निवारा यांचा मुद्दा आम्ही पुढे केला होता. 15 वर्षं राज्याची सत्ता उपभोगणाऱ्यांकडे कोणताच उपाय नाही.

प्रश्न - तुम्ही 15 वर्षांची गोष्ट करत आहात. पण NDA आघाडी तुमच्या वडिलांचा जंगलराज हा मुद्दा बनवण्याचा प्रयत्न करत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आपल्या सभांमध्ये लालू-राबडी यांचा काळ आठवा, असं सांगत असतात. याबाबत तुम्ही काय सांगाल? तुमचं सरकार आल्यास कायदा आणि सुव्यवस्था कशी राखली जाईल?

उत्तर - गेल्या 15 वर्षांत त्यांनी काहीच केलं नाही. म्हणूनच जंगलराजचा मुद्दा बनवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

ते इतिहासातील गोष्टी उकरून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिहार निवडणुकीच्या प्रचारासाठी गुरुवार (5 नोव्हेंबर) शेवटचा दिवस होता. सत्ताधारी जनता दल (संयुक्त)-भाजप यांच्या आघाडीला राजद-काँग्रेसच्या महागठबंधनचं कडवं आव्हान आहे. महागठबंधनचे नेते तेजस्वी यादव  यांनी प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी 17 सभा घेतल्या. आतापर्यंत त्यांनी जवळपास 230 प्रचारसभा बिहार निवडणुकीसाठी घेतल्या. इतक्या सभा इतर कोणत्याच नेत्याने घेतलेल्या नाहीत.


सामग्री: तेल अविव्हजवळच्या लोड शहरात दंगली उसळल्यानंतर आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे.

लोड शहरामध्ये उसळलेल्या दंगलींमध्ये इस्रायली अरबांचा सहभाग होता. यामध्ये गाड्या पेटवून देण्यात आल्या. तर एका कारवर रॉकेट आदळल्याने इस्रायली अरब बाप-लेकीचा यात मृत्यू झाला.

गाझामधल्या द हनाडी टॉवर या 13 मजली इमारतीवर हवाई हल्ला करण्यात आला. हल्ला होण्याच्या दीड तास आधीच इथले रहिवासी आणि स्थानिकांनी परिसर रिकामा करावा अशा सूचना देण्यात आल्या होत्या, असं रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने म्हटलंय.

पण आपण रॉकेट्सनी हल्ला करत गाझामधल्या दहशतवाद्यांना लक्ष्य करत असल्याचं इस्रायलच्या सैन्याने म्हटलंय.

गेल्या काही वर्षांमधला हा सर्वांत भयानक हिंसाचार असून यामध्ये आतापर्यंत 40 जण मारले गेले आहेत.

सोमवार संध्याकाळपासून पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी मध्य आणि दक्षिण इस्रायलच्या दिशेने हजारापेक्षा जास्त रॉकेट्स डागली असल्याचं इस्रायलच्या लष्कराने म्हटलंय.

तेल अविव्हजवळच्या लोड शहरात झालेल्या दंगलींत अनेक वाहनं, दुकानं, सिनेगॉग पेटवून देण्यात आले.

तर इमारतींवर हवाई हल्ला करण्यात आल्यानंतर तेल अविव आणि बीरशेबावर 200 पेक्षा जास्त क्षेपणास्त्रं डागल्याचं पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी म्हटलंय.

तेल अविवजवळच्या लोड शहरात इस्रायली अरबांनी निदर्शनं केली. त्याचं रूपांतर नंतर दंगलींत झालं. आंदोलकांनी पोलिसांवर दगडफेक केली, तर प्रत्युत्तरादाखल पोलिसांनी स्टेन ग्रेनेड वापरले. या दंगलींत 12 जण जखमी झाले आहेत.

एका कारवर रॉकेट आदळल्याने इस्रायली अरब बाप-लेकीचा यात मृत्यू झाला, तर आई या हल्ल्यात जखमी झाल्याची बातमी टाईम्स ऑफ इस्रायलने दिली आहे.

हॉलॉनमध्ये हल्ला झालेली बस

सिनेगॉग आणि काही दुकानंही पेटवून देण्यात आल्याचं इस्रायली माध्यमांनी म्हटलंय.

जेरूसलेममध्ये अशांतता निर्माण झाल्यानंतरच्या गेल्या काही दिवसांमध्ये दोन्ही बाजूंनी शांतता बाळगण्याचं आवाहन आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून करण्यात येतंय.

कट्टरवाद्यांनी इस्रायलमधल्या जेरुसलेम आणि इतर भागांच्या दिशेने शेकडो रॉकेट्स डागलेली आहेत.

इस्रायलमधल्या या भागांमध्ये 3 जण मारले गेले आहेत. तर इस्रायलने केलेल्या हवाई हल्ल्यात किमान 28 पॅलेस्टाईन नागरिक मारले गेले आहेत.

हमास या कट्टरवादी गटाने गेल्या काही वर्षांत पहिल्यांदाच जेरुसलेमच्या दिशेने रॉकेट्स डागत मर्यादेचं उल्लंघन केलं असल्याचं इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इस्रायलमधल्या लोड (Lod) या मध्यवर्ती शहरामध्ये उसळलेल्या दंगलींनंतर या शहरात आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे. तर गाझापट्टीतल्या एका बहुमजली इमारतीवर इस्रायलने हवाई हल्ला करून ती पाडल्यानंतर आपण इस्रायलमधल्या तेल अविव शहरावर 1000 क्षेपणास्त्रं डागल्याचं पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी म्हटलंय.


सामग्री: तेलंगणा राष्ट्रीय समितीने अपेक्षेप्रमाणे सर्वाधिक जागा मिळवत मनपा राखली असली. इथं मोठी ताकद असलेल्या एमआयएम पक्षानेही वर्चस्व कायम राखलंय. पण, भारतीय जनता पार्टीने लक्षवेधी कामगिरी करत ४० जागांचा आकडा ओलांडला. आणि महत्त्वाचं म्हणजे सत्तारुढ तेलंगणा राष्ट्रीय समितीच्या मतांना खिंडारही पाडलं.

या निवडणूक प्रचारात भाजपने अमित शाह, योगी आदित्यनाथ, स्मृती इराणी आणि राष्ट्रीय अध्यक्ष जे पी नड्डा यांना उतरवलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय जनता पार्टीने पुरेपूर जोर लावलेल्या आणि जोरदार शक्तीप्रदर्शन केलेल्या हैदराबाद मनपा निवडणुकीचा निकाल अखेर लागला.


सामग्री: तेलंगणा विधानसभा बरखास्त तर होणारच ती तर काळ्या दगडावरची रेघ होती. नव्यानं स्थापन झालेल्या तेलंगणा राज्याच्या विधानसभेची पहिली निवडणूक 16व्या लोकसभेच्या 2014च्या निवडणुकीसोबतच झाली होती. आंध्र प्रदेशचं विभाजन झाल्यावर, पहिलं सरकार स्थापन झालं ते के. चंद्रशेखर राव यांच्या नेतृत्वाखाली 2 जून 2014 रोजी.

सरकारचा नऊ महिन्यांचा कार्यकाळ शिल्लक असूनही मुख्यमंत्र्यांनी विधानसभा बरखास्त करण्याची शिफारस केली. ती राज्यपाल ESL नरसिम्हा यांनी तत्काळ मान्य केली. तसंच केसीआर यांना काळजीवाहू मुख्यमंत्री म्हणून काम पाहण्यास सांगितलं आहे.

आता निवडणुका कधी घ्यायच्या याचा निर्णय निवडणूक आयोग घेईल. त्यात केंद्र सरकारचं मतही महत्त्वाचं ठरणार आहे.

मोदी सरकारच्या काही निर्णयांवर टीका करतानाच केसीआर यांनी नरेंद्र मोदी यांच्याशी व्यक्तिगत पातळीवर चांगले संबंध ठेवले होते. आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देण्याच्या मुद्दयावरून लोकसभेत दाखल करण्यात आलेल्या अविश्वास प्रस्तावाच्या वेळी बोलताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केसीआर याचं कौतुक केलं होतं.

मुख्यमंत्र्यांनी घेतली मोदींची भेट.

विधानसभा बरखास्तीचा निर्णय घेण्यापूर्वी केसीआर यांनी दिल्लीमध्ये पंतप्रधानांची भेटही घेतली होती. डिसेंबर महिन्यात होऊ घातलेल्या राजस्थान, छत्तीसगढ आणि मध्य प्रदेश या तीन राज्यांच्या निवडणुकांबरोबरच तेलंगणामध्येही निवडणूक होणे अपेक्षित आहे.

नेमकं धोरण काय?

विधानसभेचा कार्यकाळ शिल्लक असताना मुदतीआधी ती बरखास्त करणे हा जनतेच्या पैशांचा अपव्यय नाही का? केसीआर यांनी काहीही कारणं दिली असली तरी राजकीय पार्श्वभूमी हेच प्राथमिक कारण आहे.

केसीआर यांना केंद्राच्या राजकारणात अधिक रस आहे. स्वत:ला केंद्रात महत्त्वाचं स्थान मिळवायचं आणि राज्याची धूरा मुलगा के. तारका रामाराव यांच्या हाती सोपवायची असा त्यांचा इरादा आहे.

विधानसभा बरखास्त झाल्यावर पक्षाची जाहीर सभा झाली.

बहुतांश राजकीय निरिक्षकांचं म्हणण्यानुसार, मोदी लाट आता ओसरली आहे आणि काँग्रेसला फारसं काही साध्य करता आलेलं नाही. त्यामुळेच प्रादेशिक पक्षांना चांगले दिवस येतील आणि केंद्रात महत्त्वाची जबाबदारी मिळेल, अशी प्रादेशिक नेत्यांची धारणा झाली आहे. त्यासाठी देवेगौडा यांच्या पंतप्रधानपदाचा दाखला दिला जातो.

केंद्रात चर्चेत राहायचं असेल तर प्रदेशातलं राजकारण त्यांच्याभोवती फिरायला हवं, याची जाणीव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तेलंगणा विधानसभा बरखास्त तर होणारच होती. यामागची नेमकी कारणं काय आणि नियोजन कसं केलं गेलं?


सामग्री: तेलंगणाच्या नालगोंडाच्या जिल्ह्यात ऑनर किलिंगचं हे प्रकरण समोर आलं आहे. जिल्ह्यातील मिरयालागुडा शहराच्या बाहेर 24 वर्षीय पेरुमल्ला प्रणय या युवकाची त्याच्या गरोदर पत्नीसमोर निर्घृणपणे हत्या करण्यात आली.

डॉक्टरकडून पत्नीची तपासणी करून ते दोघं हॉस्पिटलमधून बाहेर पडले होते. तेव्हा दोन अज्ञात व्यक्तींनी धारदार शस्त्रांनी प्रणयच्या मानेवर जोरदार प्रहार केले. त्यात प्रणयचा जागच्या जागीच मृत्यू झाला.

प्रणय आणि अमृता यांचं यावर्षी 31 जानेवारीला लग्न झालं होतं. त्यांचा प्रेमविवाह होता आणि त्यामुळेच दोघांचे कुटुंबीय त्यांच्यावर नाराज होते. दरम्यान प्रणयच्या घरच्यांनी अमृताला स्वीकारलं होतं. अमृताच्या घरचे मात्र नाराज होते.

हे सगळं प्रकरण ऑनर किलिंगचं असावं, असा पोलिसांना संशय आहे.

"हे प्रकरण ऑनर किलिंगचं आहे असं समजूनच या प्रकरणाचा तपास करत आहोत," अशी माहिती जिल्ह्याचे पोलीस अधीक्षक रंगनाथ यांनी बीबीसी तेलुगूशी बोलताना दिली.

अमृताच्या वडिलांवर संशय

प्रणय दलित समाजाचा तर अमृता आर्य वैश्य समुदायाची आहे. अमृताच्या वडिलांचा रिअल इस्टेटचा व्यवसाय आहे. पोलिसांना अमृताच्या वडिलांवर हत्या केल्याचा संशय आहे. कारण दोघांनी कुटुंबीयांच्या मर्जीविरुद्ध लग्न केलं होतं.

प्रणय आणि अमृता

त्या दोघांची मैत्री झाली तेव्हा प्रणय 10वीत आणि अमृता 9वीत शिकत होती. दोघांचं शिक्षण बी.टेक.पर्यंत झालं आहे. दोघांनी आपल्या कुटुंबीयांकडे लग्नाची परवानगी मागितली होती.  अमृताचे वडील मारुती राव यांनी लग्नाला ठाम नकार दिला होता.

मुलीला परत बोलावण्याचे प्रयत्न

त्यानंतर दोघांनी हैद्राबादमध्ये जाऊन आर्य समाजाच्या विधींनुसार लग्न केलं. दोघं परत आले आणि प्रणयच्या घरात राहू लागले.

लग्नानंतर मारुती राव यांनी मुलीला परत बोलावण्याचा प्रयत्न केला मात्र तिने याला नकार दिला.

प्रणयच्या लग्नानंतर दोनच महिन्यात त्यांना प्रणयची हत्या करायची होती आणि त्यामुळे प्रणयसुद्धा काळजीत होता, असं सांगण्यात येतं.

त्यातच अमृता गरोदर राहिली.

शुक्रवारी प्रणय आणि त्याची आई अमृताला घेऊन मिरयालागुडाच्या खासगी इस्पितळात तपासणीसाठी घेऊन गेली आणि तिथेच ही घटना घडली.

सीसीटीव्हीत कैद झाली घटना

ते दुपारी 12 वाजता आत गेले. 1.30 वाजता तपासणी झाल्यावर जेव्हा ते बाहेर आले तेव्हा एका व्यक्ती त्यांचा पाठलाग करू लागली. ते काही अंतरावर गेले होते तोवर या व्यक्तीने प्रणयच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ती 5 महिन्यांची गरोदर होती. ती आणि तिचा नवरा, सासू हॉस्पिटलमध्ये तपासणीसाठी आले होते. डॉक्टरना भेटून ते बाहेर पडले. हॉस्पिटलच्या गेट बाहेर येताच मागून आलेल्या एका व्यक्तीने नवऱ्याच्या मानेवर दोन वार केले. काही कळण्याच्या आतचं नवरा जागीच गतप्राण झाला.


सामग्री: तेलंगणाच्या रंगरेड्डी जिल्ह्यातील अब्दुल्लापूरमेट विभागाच्या तहसीलदार विजया रेड्डी या सोमवारी (4 नोव्हेंबर) दुपारी त्यांच्या चेंबरमध्ये होत्या. तेव्हा ही भयंकर घटना घडली. त्यात तहसीलदार विजया रेड्डी यांचा मृत्यू झाला.

अब्दुल्लापूरमेट विभागाच्या गोरेल्ली गावातील सुरेश नावाच्या शेतकऱ्यानं हे कृत्य केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं आहे.

दुपारच्या जेवणाच्या सुट्टीत सुरेश तहसील कार्यालयात आला. तहसीलदार चेंबरमध्ये येताच दार पेटवून दिलं आणि विजया यांनाही पेटवलं, अशी माहिती प्रत्यक्षदर्शींनी दिली आहे. या घटनेत सुरेशसह तहसीलदार विजया यांचा चालक आणि अन्य एक व्यक्ती भाजली आहे.

जखमींना हयातनगर येथील एका हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. जखमींपैकी एकाची प्रकृती अत्यंत गंभीर असल्याचं पोलिसांनी सांगितलं आहे.

घटनेची माहिती मिळताच रंगरेड्डीचे जिल्हाधिकारी, राचकोंडाचे पोलीस आयुक्त महेश भागवत आणि पोलीस उपायुक्त सनप्रीत सिंग यांनी घटनास्थळी धाव घेतली.

मृत तहसीलदाराचं पूर्ण नाव पुट्टा विजया रेड्डी असं होतं. त्यांचे पती सुभाष रेड्डी हे पदवी महाविद्यालयात प्राध्यापक आहेत. त्यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी अशी दोन अपत्य आहेत.

विजया रेड्डी मूळच्या नालगोंडा जिल्ह्यातील मुनीक्कोडू मंडलम कलवालपल्ली गावच्या होत्या. त्यांनी 2009 मध्ये गट-2 मधून सरकारी नोकरीला सुरुवात केली होती.

'जमिनीच्या वादातून हल्ला'

सुरेशनं हा हल्ला जमिनीच्या वादातून केला असून तपास सुरू आहे आणि लवकरच यासंबंधीचे अधिक तपशील जाहीर करण्यात येतील, अशी माहिती राचकोंडाचे पोलीस आयुक्त महेश भागवत यांनी प्रसारमाध्यमांना दिली.

सुरेशच्या जमिनीसंदर्भात खटला सुरू असून जमीन तपशिलाबाबत महसूल नोंदीत दुरुस्ती केल्यामुळे वाद निर्माण झाल्याचं पोलिसांनी सांगितलं.

विजया रेड्डी यांच्यावर झालेल्या हल्ल्यावर राज्यमंत्री सविता इंद्र रेड्डी यांनी खंत व्यक्त केली. महसूल विभागाच्या अडचणींचा राग एखाद्या अधिकाऱ्याच्या जीवावर काढणे अतिशय वाईट असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

उपजिल्हाधिकारी तसंच तहसीलदार असोसिएशनतर्फेही या घटनेचा तीव्र निषेध करण्यात आला आहे.

तेलंगणा राज्याच्या उपजिल्हाधिकारी असोसिएशनच्या प्रवक्त्या व्ही. लच्छी रेड्डी आणि तेलंगणा तहसीलदार असोसिएशनचे प्रवक्ते एस. रामू यांनी अब्दुल्लापूरमेटच्या तहसीलदार विजया रेड्डी यांच्यावरचा हल्ला अतिशय क्रूर असल्याचं म्हटलं आहे.

या संदर्भात त्यांनी एक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जमिनीच्या वादातून एका शेतकऱ्यानं तहसीलदाराला जिवंत जाळल्याची धक्कादायक घटना तेलंगणामध्ये घडली.


सामग्री: तेलंगणातली निवडणूक ही तेलंगणा राष्ट्र समिती आणि अन्य पक्ष अशी झाली.

बीबीसी तेलुगूचे संपादक GS राममोहन यांनी तेलंगणाचा विजयाचा अर्थ उलगडून सांगितला.

 1. कल्याणकारी योजना

मुख्यमंत्री चंद्रशेखर राव यांनी नव्या राज्यातल्या जनतेसाठी भरमसाठ कल्याणकारी योजना जाहीर केल्या. या योजनांची काही प्रमाणात यशस्वी अंमलबजावणी हे राव आणि पर्यायाने TRSच्या निवडणुकीतील विजयाचा मंत्र आहे.

चंद्रशेखर राव यांनी शेतकऱ्यांसाठी राबवलेली योजना लक्षणीय ठरली. 'रायुतू बंधू' म्हणजेच 'शेतकऱ्यांचा मित्र' योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना दोन पिकांसाठी मिळन प्रति एकर 8,000 रुपये देण्याचा निर्णय त्यांच्या सरकारने घेतला. अन्य राज्यांमध्ये शेतीशी निगडीत प्रश्नांनी सत्ताधाऱ्यांना अडचणीत आणलं. मात्र राव यांच्या पक्षाला शेतकऱ्यांसाठी योजनेनं तारलं आहे.

तब्बल 43, 791 कोटी रुपये खर्चून मिशन भगीरथ योजना कार्यान्वित करण्यात आली. यानुसार प्रत्येक गावात पिण्याचं शुद्ध पाणी देण्यात येत आहे. कल्याणलक्ष्मी योजनेअंतर्गत लग्नासाठी आर्थिक साहाय्य देण्यात येतं. मायलेकांच्या आरोग्यासाठी अम्मा ओडी आणि केसीआर किट योजना राबवण्यात आली.

आरोग्यलक्ष्मी योजनेअंतर्गत गरोदर महिला, ज्येष्ठ नागरिक तसंच आजारी व्यक्तींना निधी पुरवण्यात येतो. डबल बेडरुम हाऊसिंग योजनेअंतर्गत गरीब जनतेला घरं देण्यात आली.

2. जातींसाठी योजना

राव प्रशासनाने जातीनिहाय योजना हाती घेतल्या. भिक्षुकी करणाऱ्यांना ब्राह्मणांना राव प्रशासनाने आर्थिक साहाय्य केलं. तेलंगणा मेंढीवाटप योजनेअंतर्गत 1 कोटी 28 लाख लोकांना मेंढ्यांचं वाटप करण्यात आलं.

प्रत्येक जातीसाठी काही ना काही योजना राव यांनी जाहीर केली आणि तो निधी त्या समाजापर्यंत पोहोचेल, याची काळजीही घेतली. त्यामुळे चंद्रशेखर राव यांचीही लोकप्रियता वाढली. लोकशाही व्यवस्थेतलं सरकार असलं तरी चंद्रशेखर राव यांचा कारभार एखाद्या सरंजामासारखा आहे. एखाद्या राजाप्रमाणे त्यांची प्रशासनावर हुकूमत आहे.

के. टी. रामा राव हे तेलंगणा राष्ट्र समिती पक्षाचा आधुनिक चेहरा आहेत.

3. 'लार्जर दॅन लाईफ' प्रतिमा

तेलंगण राज्याच्या निर्मितीत चंद्रशेखर राव यांची भूमिका मोलाची आहे. त्यांनी केलेल्या आमरण उपोषणामुळे आणि नंतरच्या तीव्र आंदोलनामुळे या राज्याची निर्मिती शक्य झाली. त्यामुळे 'लार्जर दॅन लाईफ' अशी त्यांची प्रतिमा आहे.

मात्र त्याचवेळी त्यांचा मुलगा के.टी. रामा राव हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशभरातील निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्ष आणि काँग्रेस या दोन पक्षांदरम्यानची लढाई असताना तेलंगणात के.चंद्रशेखर राव यांच्या नेतृत्वाखालील तेलंगणा राष्ट्रसमितीने दणदणीत विजय मिळवला. काय आहेत TRSच्या विजयाची कारणं?


सामग्री: तेलतुंबडेंवर नक्की कोणते आरोप?

31 डिसेंबर 2017ला झालेल्या एल्गार परिषदेनंतर भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात काही विचारवंतांना, लेखकांना 28 ऑगस्ट 2018 ला अटक करण्यात आली होती. हे अटकसत्र सुरू असताना आनंद तेलतुंबडे यांच्या घरावरही छापा मारण्यात आला होता.

आनंद तेलतुंबडेंच्या मते पोलिसांनी कोणतंही वॉरंट नसताना त्यांच्या अनुपस्थितीत घराची झडती घेतली. घराचे चित्रीकरण केलं आणि घर पुन्हा बंद केलं. तेव्हा तेलतुंबडे मुंबईत होते. हा सगळा प्रकार समजल्यावर त्यांची पत्नी गोव्याला गेली आणि पोलिसांत तक्रार दाखल केली.

31 ऑगस्ट 2018ला तत्कालीन अतिरिक्त पोलीस महासंचालक परमबीर सिंह यांनी पुण्यात एक पत्रकार परिषद घेतली होती. त्यात पाच कार्यकर्त्यांसह आनंद तेलतुंबडे यांचाही भीमा कोरेगाव प्रकरणात सहभाग असल्याच्या समर्थनार्थ एक पत्र सादर केलं. ते पत्र कुणी 'कॉम्रेड' यांनी लिहिल्याचा पोलिसांनी उल्लेख केला.

"एप्रिल 2018मध्ये पॅरिसमध्ये एक परिषद आयोजित केली होती. त्यात आनंद तेलतुंबडेंची मुलाखतही झाली होती. त्या परिषदेचा खर्च माओवाद्यांनी केला होता आणि मुलाखत घेण्याची व्यवस्थाही माओवाद्यांनी केली होती," असा आरोप पोलिसांनी केला होता.

परिषदेच्या आयोजकांनी या आरोपांचा स्पष्ट शब्दात निषेध केला आहे, असं तेलतुंबडे यांचं म्हणणं आहे.

भीमा-कोरेगाव हिंसाचार

दरम्यान, FIR रद्द करण्यासाठी तेलतुंबडे यांनी मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. न्यायालयाने पोलिसांना तेलतुंबडे यांच्याविरोधात असलेल्या आरोपांची यादी असलेले प्रतिज्ञापत्र सादर करण्यास सांगितलं. पोलिसांनी ते सादरही केले. या आरोपांचा प्रतिवाद करणारे सर्व मुद्दे मांडले आणि कोणताही गंभीर गुन्हा उभा राहत नाही हे सिद्ध केल्याचं तेलतुंबडे यांनी सांगितलं.

या आरोपांशिवाय IIT मद्रासमध्ये पेरियार स्टडी सर्कल आयोजित करण्याची जबाबदारी 'आनंद' नामक व्यक्तीची होती, असं पोलिसांनी सादर केलेल्या कागदपत्रांत म्हटलं आहे.

"मात्र मी तेव्हा खरगपूरच्या IITमध्ये प्राध्यापक होतो. त्यामुळे हे शक्य नाही," असं तेलतुंबडे म्हणतात.

त्याचप्रमाणे अनुराधा गांधी मेमोरियल कमिटीच्या बैठकीत त्यांनी 'उत्तम' सल्ला दिल्याचा उल्लेख पोलिसांच्या सादर केलेल्या कागदपत्रांत आहे. मात्र अनेक वर्षं या संस्थेच्या बैठकीलाच गेलेलो नाही, असं ते म्हणतात.

आणखी एका पत्रात 'आनंद'ने गडचिरोली येथील सत्यशोधन तडीस नेण्यासाठी आयोजन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीमा कोरेगावप्रकरणात आत्मसमर्पणासाठी सुप्रीम कोर्टाने आनंद तेलतुंबडे आणि गौतम नवलखा यांना दिलेली एक आठवड्याची मुदत आज संपत आहे. त्यामुळे त्यांना आज अटक होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्याआधी त्यांनी एक खुलं पत्र लिहिलं आहे.


सामग्री: तेलुगू देसम पक्षानं राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे.

1. टीडीपीच्या मंत्र्यांचे राजीनामे

विभाजनानंतर आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देण्यावरून केंद्र सरकार आणि आंध्र प्रदेशच्या सरकारमध्ये तणावाचे वातावरण होते. यातून तोडगा निघू न शकल्यानं तेलुगू देसम पार्टीनं राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला. लोकसत्तानं यासंदर्भातली बातमी दिली आहे.

आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री आणि तेलुगू देसम पार्टीचे प्रमुख चंद्राबाबू नायडू यांनी केंद्रातले त्यांचे मंत्री अशोक गणपती राजू आणि वाय. एस. चौधरी यांना मंत्रिपदाचा राजीनामा देण्याचे आदेश दिले. गुरुवारी हे मंत्री आपल्या पदाचा राजीनामा देतील.

दरम्यान आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देता येणार नाही. मात्र राज्यासाठी विशेष पॅकेज देण्यास आम्ही कटिबद्ध आहोत, असं अर्थमंत्री अरूण जेटली यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केलं.

2. दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबाना रेशन दुकानातून साखर नाही

दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबांना रेशन दुकानांवर यापुढे साखर मिळणार नाही. राज्यातल्या 45 लाख कुटुंबांना या निर्णयाचा फटका बसणार आहे. दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबाना पूर्वीप्रमाणे साखर देण्याचा प्रस्ताव राज्य सरकारनं केंद्र सरकारकडे पाठवला होता. मात्र केंद्र सरकारनं हा प्रस्ताव फेटाळून लावला. एबीपी माझाने याबाबतची बातमी दिली आहे.

अन्न आणि नागरी पुरवठा मंत्री गिरीश बापट यांनी विधानसभेत लेखी उत्तरात यासंदर्भात माहिती दिली. दुसरीकडे अंत्योदय योजनेतल्या गरीब कुटुंबांना रेशनवर मिळणाऱ्या साखरेचे दर वाढवले आहेत. अंत्योदय योजनेतल्या कुटुंबांना रेशनवर एक किलो साखर 20 रुपयांना मिळणार आहे. पूर्वी 15 रुपये प्रतिकिलो दरानं साखर मिळत होती.

3. पीएनबी घोटाळा 29 हजार कोटींचा

पंजाब नॅशनल बँकेचा घोटाळा 12 हजार 700 कोटींचा नव्हे तर 29 हजार कोटी रुपयांचा असल्याचं उघड झालं आहे. यूपीए सरकारच्या काळात 9 हजार कोटी रुपयांचा अपहार झाला तर भाजप सरकारच्या काळात 20 हजार कोटी रुपयांचा भ्रष्टाचार झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे. एबीपी माझाने यासंदर्भात वृत्त दिलं आहे.

पीएनबी घोटाळा 29 हजार कोटींचा झाला असल्याचं उघड झालं आहे.

पीएनबीच्या कागदपत्रांची छाननी सीबीआय, आयकर विभाग, ईडी आणि सीरियस फ्रॉड इन्व्हेस्टिगेशन ऑफिस करत आहेत. बँकिंग व्यवस्थेतलं एलओयू अर्थात लेटर ऑफ अंडरटेकिंग हे बँक आणि कर्ज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: तेव्हा उन्नाव आणि कठुआ इथं लहान मुलींवर बलात्कार होऊन काही दिवस उलटले होते. देशभरात थोडंफार आंदोलनाचं, निषेधाचं वारं होतं. दिल्लीतल्या निर्भया प्रकरणानंतर प्रथमच थोडंफार वातावरण तयार होत होतं. पण त्यातही सोशल मीडियावर व्यक्त होण्यापलीकडे फारसं होत नव्हतं. किरण नगरकर अशा विषयांवर सतत आपलं मत उघडपणे मांडायचे म्हणून त्यांना भेटायचं ठरवलं होतं.

त्यांना भेटण्याचा कोणताच मार्ग माहिती नव्हता. एका पत्रकार मित्राने त्यांच्या घरचा नंबर दिला होता तो सुरू नव्हता. शेवटी त्यांना नंबरसाठी इ-मेलच पाठवला. किरण नगरकरांचं त्याला उत्तर आलं. त्यांचा पत्ताही बदलला होता. तो त्यांनी नीट सांगून कसं यायचं हे सांगितलं. वेळही दिली.

नगरकरांसारख्या इतक्या मोठ्या लेखकानं वेळ द्यायला चटकन हो म्हणणं थोडं आश्चर्यकारक होतंच पण त्यांना भेटायचं म्हणून धाकधूक वाटायला लागली. त्यांच्याशी बोलायचं म्हणजे माझा होमवर्क नीट पाहिजे म्हणून त्यांच्या सगळ्या जुन्या बातम्यांची कात्रणं डोळ्यांखालून घातली. काय.. कसं बोलायचं याचा हिशेब करत त्यांच्या फ्लॅटसमोर उभा राहिलो. पण दार उघडून समोर आलेले नगरकर एकदम भारी मोकळ्या स्वभावाचे निघाले. हा कोण मुलगा, मला दुपारचा भेटणार, प्रश्न विचारत बसणार असला एकही विचार त्यांच्या मनात आला नसावा. उलट भरभरून स्वागत करत त्यांनी मुलाखतीला सुरूवात करायला सांगितलं.

किरण नगरकर

उन्नाव, कठुआचे बलात्कार, कदाचित "पद्मावत" की कोणत्या चित्रपटाला तेव्हा होत असलेला विरोध, डोनल्ड ट्रंप यांनी बांधायला काढलेली मेक्सिकोची भिंत असं एकेक विषयांवर बोलणं सुरू झालं. नुकतेच कोणत्यातरी एका निदर्शनात सहभागी झाले होते. त्यावरूनच त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.

एखाद्या चुकीच्या गोष्टीला विरोध करायला आपण घराबाहेर पडलंच पाहिजे. तुम्ही कितीजण जमता याला काही महत्त्व नाही, तुम्ही घराबाहेर पडून जमता याला महत्त्व आहे. सुशिक्षित लोक सारखे आपल्याच जगात रमायला लागले तर ते धोक्याचं लक्षण आहे. तिकडे अमेरिकेत ट्रंपनी भिंत बांधायला काढली तर तिथले सगळे बुद्धिजीवी आंदोलनात उतरले. आपल्याकडे मात्र असलं काही होत नाही, असं म्हणतच बोलायला सुरुवात केली.

बोलताबोलता आमची गाडी इतिहासावर गेली. नगरकर म्हणाले आपण महात्मा गांधी, पं. जवाहरलाल नेहरू, मौलाना आजाद यांना कधीच विसरून गेलो आहे. आपल्याला अहिंसेच्या बळावर स्वातंत्र्य मिळालं असताना आज सगळ्यांना हिंसेचा मार्ग जवळचा वाटाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"तुम्ही अस्वस्थ कसे होत नाही..." किरण नगरकर थोडे संतापलेच. "आपल्या देशात इतकं सगळं चाललंय आणि तुम्हा लोकांना गप्प बसवतंच कसं? ते आगरकर, कर्वे सगळं विसरून गेलात…? आपली ही परंपरा तुम्ही विसरताच कसे?"  मुलाखतीत माझ्या प्रश्नांना उत्तर देताना नगरकर असे एकेक प्रश्न माझ्याच समोर उभे करत होते. दोन दिवसांपूर्वी नगरकर गेले आणि तो प्रसंग डोळ्यासमोर येऊ लागला.


सामग्री: तेव्हा गावकऱ्यांनी आणि आजी-माजी सैनिकांनी पुढाकार घेऊन कोव्हिड सेंटर उभं करायचं ठरवलं.

रिपोर्ट- स्वाती पाटील

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सैनिकांचं गाव म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कोल्हापूरमधील गिरगावमध्ये एका माजी सैनिकाचा कोव्हिडमुळे मृत्यू झाला. कोरोनाच्या वाढत्या संसर्गामुळे अख्खं गाव हादरुन गेलं.


सामग्री: तेव्हा प्रश्न असा पडतो की, ज्याचं कुठे अस्तित्वही नव्हतं त्या प्रजातीनं आता इंग्लंडमध्ये खळबळ का माजवली आहे?

सरकारचं म्हणणं आहे की कोरोनाची ही प्रजाती अधिक वेगानं पसरत आहे.

सरकार या प्रजातीविषयी अधिक माहिती मिळवत आहे. पण, सध्यातरी अनिश्चितता आणि अनेक अनुत्तरित प्रश्न सगळ्यांसमोर आहेत.

विषाणू हे नेहमीच म्यूटेट (रूप बदलत) होत असतात. त्यामुळे विषाणू जर रुप बदलत असेल तर त्यावर लक्ष केंद्रीत करणं महत्त्वाचं असतं.

या प्रजातीची चिंता का?

तीन गोष्टींमुळे या प्रजातीनं सगळ्यांचं ध्यान आकर्षित केलं आहे.

या सगळ्या गोष्टींमुळे नवीन प्रजातीचा प्रसार होत आहे. असं असलं तरी या प्रजातीविषयी निश्चित अशी माहिती नाहीये.

योग्य वेळी योग्य ठिकाणी ही प्रजाती पोहोचली तर तिचा प्रसार अधिक वाढू शकतो. याचं लंडन हे उदाहरणं आहे, जिथं आतापर्यंत कडक निर्बंध लादण्यात आले नव्हते.

"सध्या यासंदर्भात प्रयोगशाळेत प्रयोग करणं गरजेचं आहे. पण, सध्याची परिस्थिती पाहता या प्रयोगांचा निकाल येण्यासाठी आणि प्रजातीचा प्रसार थांबवण्याची कार्यवाही करण्यासाठी आपण काही महिने थांबू शकतो असं मला वाटत नाही," असं Covid-19 Genomics UK Consortiumचे प्राध्यापक निक लोमन व्यक्त करतात.

किती वेगानं प्रसार?

सप्टेंबर महिन्यात पहिल्यांदा या प्रजातीविषयी माहिती मिळाली. नोव्हेंबरमध्ये कोरोनाच्या एक-चतुर्थांश रुग्णांमध्ये ही प्रजाती आढळून आली. डिसेंबरमध्ये एकूण कोरोना रुग्णांच्या दोन-तृतीयांश रुग्णांमध्ये ही प्रजाती आढळली.

ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी म्हटलंय की, विषाणूच्या नव्या प्रजातीविषयी ठोस अशी माहिती नाहीये. पण, यामुळे कोरोनाची लागण होते आणि पहिल्यापेक्षा 70 टक्के अधिक वेगानं त्याचा प्रसार होतो.

यावरून कोरोना व्हायरसची ही नवी प्रजाती किती वेगानं पसरतेय याचा तुम्हाला अंदाज येईल.

शुक्रवारी इम्पिरिअल कॉलेज लंडन येथील डॉ. एरिक व्होल्झ यांनी सादर केलेल्या सादरीकरणात ही 70% संख्या दिसून आली.

चर्चेदरम्यान ते म्हणाले, "हे सांगणं खरोखरच घाईचं होईल. पण, आतापर्यंत आपण जे पाहत आहोत त्यावरून ही प्रजाती वेगान पसरत आहे. यापूर्वी कधीही पसरली नाही त्या वेगानं पसरत आहे. त्यामुळे यावर लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे."

ही प्रजाती किती संसर्गजन्य असू शकते, याचा निश्चित असा आकडा नाही.

पण, हा प्रसार 70 टक्क्यांपेक्षा अधिक किंवा 70 टक्क्यांहून कमीसुद्धा असू शकतो, असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युरोपात कोरोना व्हायरसची नवी प्रजाती सापडल्यामुळे वेगवेगळ्या देशांतील निर्बंध अधिक कडक करण्यात आले आहेत. इतकंच काय तर इतर देशांनी यूकेमधून येणाऱ्या विमान प्रवासावर बंदी घातली आहे.


सामग्री: तेव्हा बीबीसीने एक लेख प्रकाशित केला होता. ब्रिटनच्या न्यायालयांमध्ये मल्ल्या यांच्या प्रत्यर्पणाआधी भारतीयांच्या प्रत्यर्पणाची प्रकरणं आली होती का? त्यांचं पुढे काय झालं मग? याआधी कोणाला ब्रिटनहून भारतात प्रत्यर्पित केलं गेलं आहे का? अशा प्रश्नांचा आढावा त्या लेखातून घेण्यात आला होता. तोच लेख पुन्हा प्रकाशित करत आहोत.

22 सप्टेंबर 1992 साली भारत आणि ब्रिटनमध्ये प्रत्यर्पण करारावर सह्या झाल्या. त्यानंतर इक्बाल मेमन उर्फ इक्बाल मिर्ची पहिले असे भारतीय बनले ज्यांना या प्रकरणात कोर्टात जावं लागलं.

अर्थात या केसमध्ये सबळ पुरावे नसल्यामुळे गुन्हा सिद्ध होऊ शकला नाही आणि भारत सरकारला इक्बाल मिर्ची यांना केसचा खर्च द्यावा लागला.

एप्रिल 1995 साली स्कॉटलंड यार्डने मिर्ची यांच्या घरावर छापे मारून त्यांना 1993 चे मुंबई साखळी बॉम्बस्फोट आणि ड्रग्सच्या प्रकरणांमध्ये अटक केली होती.

पण जेव्हा केस कोर्टात पोहोचली, तेव्हा त्यांच्यावर आधी लावलेले आरोप बदलून लंडनच्या राईस मिलच्या मॅनेजरच्या हत्येचा आरोप लावला गेला. नोकरी सोडल्यानंतर या मॅनेजरची लगेचच मुंबईत हत्या झाली होती.

त्यावेळेस कोर्टाने यात काही अर्थ नाही, असं म्हणत प्रत्यर्पणाच्या विनंतीला नकार दिला होता.

भारताने याविरोधात कोणतंही अपिल केलं नाही आणि भारत सरकारला याचा कायदेशीर खर्च इक्बाल मिर्ची यांना द्यावा लागला.

ब्रिटिश कोर्टातलं दुसरं असं प्रकरण म्हणजे मोहम्मद उमरजी पटेल उर्फ हनीफ टायगरचं प्रत्यर्पण. ही एक हाय प्रोफाईल केस होती. 1993 साली सुरतच्या एका बाजारात झालेल्या कथित ग्रेनेड हल्ल्यात एका शाळकरी मुलीचा मृत्यू झाला होता. या प्रकरणी हनीफ यांचा शोध चालू होता.

गर्दी असलेल्या रेल्वेस्थानकावर दुसरा ग्रेनेड हल्ला करण्याची योजना आखण्याचाही त्यांच्यावर आरोप आहे. एप्रिल 1993 ला झालेल्या या हल्ल्यात 12 रेल्वे प्रवासी गंभीररित्या जखमी झाले होते.

2017 साली माध्यमांमध्ये बातम्या आल्या की प्रत्यर्पणापासून वाचवण्यासाठी टायगर हनीफची केस ब्रिटनच्या गृहमंत्र्यांकडे 'अजूनही विचाराधीन' आहे. गृहमंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी बीबीसीला सांगितलं की यात अजून काहीही बदल झालेला नाही.

ब्रिटनहून आतापर्यंत फक्त एक प्रत्यर्पण

2002 च्या गुजरात दंगलींच्या प्रकरणात समीर भाई वीनू पटेलला 16 ऑक्टोबर 2016 साली ब्रिटनहून भारतात आणलं गेलं होतं. ब्रिटनहून भारतात प्रत्यर्पणाच्या केसेसमध्ये इतकंच यश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटनच्या एका कोर्टाने 25 फेब्रुवारी 2021 ला भारतीय उद्योगपती नीरव मोदी यांच्या भारतात प्रत्यर्पणाला मंजुरी दिलेली आहे. दोन वर्षांपूर्वी फेब्रुवारी 2019 मध्ये अजून एक भारतीय उद्योगपती विजय मल्ल्या यांच्याही भारतात प्रत्यर्पणाला मंजुरी देण्यात आली होती.


सामग्री: तेव्हा राज कपूर आपल्या पहिल्या सिनेमासाठी स्टुडिओ शोधत होते. नर्गिसची आई जद्दनबाई फेमस स्टुडिओमध्ये 'रोमिओ अँड ज्युलिएट'चं शूटिंग करत असल्याचं राजना समजलं. तिथं कोणत्या प्रकारच्या सोयी आहेत, हे राजना जाणून घ्यायचं होतं.

राज कपूर थेट त्यांच्या घरी पोहोचले तेव्हा नर्गिस यांनीच दरवाजा उघडला. दार उघडण्यासाठी त्या स्वयंपाकघरातून धावत आल्या होत्या. स्वयंपाकघरात त्या भजी तळत होत्या.

या धांदलीमध्ये त्यांचा हात केसांना लागला आणि हाताचं बेसन केसांनाही लागलं. बस्स! नर्गिसच्या याच रूपावर राज कपूर भाळले.

'आग'चं शूटिंग

त्यानंतर त्यांनी हाच प्रसंग अगदी हुबेहूब ऋषी कपूर आणि डिंपल कपाडिया यांच्यासाठी 'बॉबी' सिनेमात वापरला. पण या भेटीवर नर्गिस कशा व्यक्त झाल्या, हे फारच कमी लोकांना माहिती आहे.

या घटनेबाबत नर्गिस यांनी आपली सगळ्यात जवळची मैत्रिण नीलमला सांगितल्याचं TS जॉर्ज यांनी 'द लाइफ अँड टाइम्स ऑफ नर्गिस' पुस्तकात लिहून ठेवलं आहे. नीलमला सांगताना नर्गिस म्हणाल्या होत्या, "एक जाडजूड, निळ्या डोळ्यांचा मुलगा आमच्या घरी आला होता. 'आग'चं शूटिंग सुरू होतं, तेव्हापासून हा मुलगा माझ्यावर लाईन मारत होता," असंही त्यांनी नीलमला सांगितलं होतं.

जेव्हा नर्गिस राज कपूरचा पहिला सिनेमा म्हणजे 'आग'मध्ये काम करण्यासाठी तयार झाल्या, तेव्हा पोस्टरवर तिचं नाव कामिनी कौशल आणि निगार सुल्ताना यांच्या नावांच्या वर लिहिलं जावं, असा आग्रह नर्गिसच्या आईने धरला होता.

पृथ्विराज कपूर यांच्या आग्रहावरून जद्दनबाई आपल्या मुलीच्या कामासाठी फक्त दहा हजार रुपयांची फी घेण्यास तयार झाल्या.

कपूर घराणं

परंतु त्यानंतर आपल्या बहिणीला 40 हजार रुपये मेहनताना द्यावा, अशी मागणी नर्गिस यांचा भाऊ अख्तर हुसैन यांनी केली... आणि तसं झालंही.

कपूर घराणे एकाच फ्रेममध्ये

'आग'चं शूटिंग खंडाळ्यात झालं होतं. नर्गिसची संशयखोर आई जद्दनबाई त्यांच्याबरोबर खंडाळ्याला गेली होती. जेव्हा राज कपूर यांनी 'बरसात' चित्रपटाचं शूटिंग काश्मीरमध्ये करण्याची इच्छा व्यक्त केली तेव्हा जद्दनबाई यांनी त्याला थेट नकार दिला. मग शेवटी महाबळेश्वरमध्येच काश्मीर तयार करण्यात आलं आणि शूटिंग झालं.

या नात्याबद्दल कपूर घराण्यातही तणाव होता. पृथ्विराज कपूर यांनी आपल्या मुलाला समजावण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्यांच्यावर काहीही परिणाम झाला नाही. 'आवारा' चित्रपटाच्या वेळेस जद्दनबाईंचं निधन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1948 साली नर्गिस आणि राज कपूर पहिल्यांदा भेटले तेव्हा त्यांचं वय होतं 20 आणि तोपर्यंत त्यांनी 20 चित्रपटांमध्ये कामही केलं होतं. राज कपूर तेव्हा 22 वर्षांचे होते. तोपर्यंत त्यांना दिग्दर्शनाची संधी मिळाली नव्हती. पण या दोघांच्या भेटीची कहाणी एकदम रंजक आहे.


सामग्री: तेव्हा वर्ग सुरू झाला होता. आणि समोर 20-21 वर्षांची मुलं त्यांच्या शिक्षिका आणि फळ्याकडे बघत होती.

अचानक आज्जी दिसल्यावर पहिल्या बाकावर बसलेल्या मुलीला वाटलं, शिक्षिकेची आई किंवा नातेवाईक आली आहे.

त्यांनी शिकवण्यात गुंग झालेल्या शिक्षिकेला तसं सांगितलंही.

पण, आज्जीबाई उडालेली गंमत बघत शांतपणे त्या मुलीच्या शेजारी रिक्त असलेल्या बाकावर बसल्या.

जमलेल्या 70-80 मुलांप्रमाणेच या आज्जीही ICWA या अवघड समजल्या जाणाऱ्या वाणिज्य अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या कोर्सचा धडा गिरवणार होत्या.

नाही. हा प्रसंग मी काजोलच्या 'हेलिकॉप्टर इला' चित्रपटातून चोरलेला किंवा उचललेला नाही.

हा अगदी ओरिजिनल प्रसंग आहे. आणि आता 65 वर्षांच्या झालेल्या त्या आजी श्रीमती विनया नागराज यांनी काही तासांपूर्वीच मला तो सांगितला. विशेष म्हणजे या आजीनी गेल्याच आठवड्यात ICWAचा अभ्यासक्रम पहिल्या प्रयत्नात पूर्णही करून दाखवला आहे.

या अभ्यासक्रमाची यशस्वीतेची टक्केवारी 15 ते 20 इतकी असते. म्हणजे शंभरामध्ये फक्त 15 ते 20 मुलं परीक्षा पास होतात. सीएच्या खालोखाल कठीण अभ्यासक्रम तो मानला जातो. आणि त्यात विनया नागराज यांनी 59% गुण मिळवून बाजी मारली आहे.

'मुलं चांगल्या ठिकाणी नोकरीला आहेत. नातू आता समजदार झाला आहे. मग अशावेळी फक्त टीव्ही बघत का वेळ घालवायचा. त्यापेक्षा कॉलेजनंतर जे करता आलं नाही ते स्वप्न का पूर्ण करू नये,' असं म्हणत विनया यांनी आपला मागच्या दोन वर्षांचा काळ सत्कारणी लावला आहे.

'मुलगी सीए असेल तर मुलगा मिळणार नाही'

विनया यांचं बालपण आधी कोल्हापूर आणि पुढे मुंबईत विले पार्ल्याला गेलं आहे. माध्यमिक शिक्षणक्रम म्हणजे तेव्हाची अकरावी त्यांनी उपजत हुशारीमुळे 14व्या वर्षीच पूर्ण केली. त्यानंतर बीकॉमही त्या मुंबईच्या डहाणूकर कॉलेजमधून 18 व्या वर्षी झाल्या.

पण, ते वर्षं होतं 1974 मुंबई सारख्या ठिकाणीही मुली फारशा बाहेर दिसायच्या नाहीत. आणि कॉलेजमध्ये सुद्धा एखादी मुलींची रांग सोडली तर बाकी अख्खा वर्ग मुलांनीच भरलेला असायचा, असं विनया सांगतात.

अशा परिस्थितीत मुलीला सीए व्हायचंय ही गोष्ट वडिलांना आणि घरी रुचणारी नव्हती. सीएच नाही तर मुलीने नोकरी करण्यालाही घरून विरोध होता.

त्यामुळे विनया यांचं हे स्वप्न तेव्हा अपूर्णच राहिलं.

पुढे काही कारणांनी एमकॉमची परीक्षाही त्यांना देता आली नाही.

तेवढ्यात लग्न झालं आणि दोन मुलांबरोबर प्रापंचिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2018च्या सप्टेंबर महिन्यात पुण्यातल्या सहकारनगर जवळच्या ICWA चॅप्टर क्लासमध्ये 64 वर्षांच्या एक आज्जीबाई एका वर्गात शिरल्या.


सामग्री: तेव्हापासून आपल्या अभिनयाने त्यांनी प्रेक्षकांची मने जिंकली. 2014 ला आलेल्या 'लय भारी' या अॅक्शनपॅक चित्रपटातून त्यांनी मराठी चित्रपटसृष्टीतही प्रवेश केला.

रितेशचा 'हाऊसफुल 4' हा चित्रपट दिवाळीच्या मुहूर्तावर प्रदर्शित होण्यासाठी सज्ज आहे. त्याच्या प्रमोशनसाठी रितेश देशमुख आपल्या सहकलाकारांसोबत ठिकठिकाणी फिरताना दिसत आहेत. पण चित्रपटाच्या प्रमोशनसोबतच निवडणुकीला उभ्या असलेल्या आपल्या दोन भावांसाठीही तो जोरदार प्रचार करतानाही दिसत आहेत.

माजी मुख्यमंत्री दिवंगत विलासराव देशमुख यांना तीन मुलं. थोरले अमित देशमुख गेली दहा वर्षे आमदार आहेत. रितेश यांनी बॉलीवूडमध्ये आपलं बस्तान बसवलं आहे. तर जिल्हा परिषद सदस्य असलेले धीरज पहिल्यांदाच विधानसभेच्या आखाड्यात उतरले आहेत.

विधानसभा निवडणुकीत अमित देशमुख हे लातूर शहर तर धीरज देशमुख हे लातूर ग्रामीण मतदारसंघातून उभे आहेत. दोघांच्याही प्रचारात देशमुख कुटुंबीय आक्रमकपणे उतरले आहेत. नुकत्याच आयोजित एका प्रचारसभेत रितेश देशमुख यांनी आपल्या भावांच्या प्रचारासाठी एक तडफदार भाषण केलं.

सोप्या गोष्टींची सवय नाही

आपल्या भाषणादरम्यान रितेश यांनी म्हटलं, "लातूर शहर आणि लातूर ग्रामीण या मतदारसंघांना प्रचंड मोठा वारसा आहे. विलासराव देशमुख, शिवराज पाटील-चाकूरकर आणि दिलीपराव देशमुख यांचा वारसा या मतदारसंघांना लाभला आहे. आपले आमदार अमित देशमुख आणि आज धीरज देशमुखसुद्धा हा वारसा चालवणार आहेत, याची ग्वाही मला तुमच्या उत्साहात दिसते."

"मुंबईत असताना बऱ्याच वेळा मला लोकांनी विचारलं,की यावेळी निवडणुकीला उभे राहणार आहात का? अवघड परिस्थिती आहे. त्यावेळी मी म्हटलं, अवघड परिस्थिती असली तर काय झालं? आम्ही लातूरकर आहोत, सोप्या गोष्टींची आम्हाला सवय नाही. तुमचा आशीर्वाद असेल, प्रेम असेल आणि विश्वास असेल तर इथं कुठलीही गोष्ट अडचणीची आहे, असं मला वाटत नाही."

राजकीय परिस्थितीवर भाष्य

भाषणात रितेश यांनी पुढं म्हटलं, "आमचा व्यवसाय अॅक्टींगचा आहे. आम्हाला मेकअप करून कॅमेऱ्यासमोर उभं राहावं लागतं. तेव्हाच चांगलं दिसतो. यांच्या रस्त्यात इतके खड्डे आहेत. निवडणुकांपूर्वी हे खड्डे भरतील. हे म्हणजे मेकअप करण्यासारखं आहे. मेकअप किती जरी चांगला असला तरी तो खरा चेहरा लपवू शकत नाही. तुमचा खरा चेहरा लोकांसमोर येणार आणि आलेला आहे. मी विरोधकांना सांगू इच्छितो, की तुम्ही आता काळजी करा."

बॉलीवूड अभिनेते राजकीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रितेश देशमुख यांची महाराष्ट्रासह देशातली ओळख ही अभिनेता म्हणून आहे. 2003 साली प्रदर्शित झालेल्या 'तुझे मेरी कसम' या चित्रपटातून त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केलं.


सामग्री: तेव्हापासून शीतयुद्धादरम्यान वापरण्यात येणाऱ्या अनेक गुप्त पद्धतींचा खुलासा अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्था CIAने केलाय. कबुतरांना कशा प्रकारे प्रशिक्षण देऊन त्यांचा हेरगिरीसाठी वापर करण्यात यायचं, हे CIAने सांगितलंय.

सोव्हिएत संघामधल्या संवदेनशील भागांमध्ये जाऊन तिथले फोटो गुप्तपणे क्लिक करण्याचं प्रशिक्षण या कबुतरांना देण्यात यायचं. एखाद्या खिडकीजवळ जाऊन उपकरण कसं ठेवायचं, हे देखील कबुतरांना शिकवण्यात यायचं, असं CIAने सांगितलंय. कबुतरांसोबतच डॉल्फिन्सचाही अशाचप्रकारे हेरगिरीसाठी वापर करण्यात येई.

गुप्तचर संस्थेने हाती घेतलेली मोहीम यशस्वी करण्यासाठी या प्राण्यांची मोठी मदत झाल्याचं CIAचं म्हणणं आहे.

CIAचं मुख्यालय व्हर्जिनियामध्ये आहे. या मुख्यालायत एक म्युझियम आहे पण ते आता सामान्य जनतेसाठी खुलं नाही.

मी एकदा त्या संग्रहालयाच्या तेव्हाच्या संचालकांची मुलाखत घेतली होती आणि अचंबित करणाऱ्या अनेक गोष्टी मला तिथे पहायला मिळाल्या होत्या. तिथे एका कबुतराचं मॉडेल होतं, ज्यावर कॅमेरा बांधण्यात आला होता.

तेव्हा मी दुसऱ्या महायुद्धाशी संबंधित एक पुस्तक लिहीत होतो. ब्रिटनकडून केल्या जाणाऱ्या कबुतरांच्या वापराविषयीची माहिती मी तेव्हा गोळा करत होतो. कॅमेरा बांधलेलं कबुतराचं मॉडेल CIA म्युझियममध्ये पाहून माझं कुतूहल वाढलं. पण त्यावेळी त्यांनी मला याविषयीची फार काही माहिती दिली नाही.

1970मध्ये झालेल्या या ऑपरेशनचं सांकेतिक नाव होतं 'टकाना'. यामध्ये फोटो काढण्यासाठी कबुतरांचा वापर करण्यात आला होता.

गुप्त मोहिमेसाठी कबुतरांचा वापर

कबुतरांचं वैशिष्ट्यं म्हणजे त्यांची स्मरणशक्ती खूप चांगली असते. शिवाय कबुतरं अगदी आज्ञाधारक असतात.

त्यांना कुठल्याही भागातून उडवलं तरी अनेक मैलांचं अंतर कापून घरी कसं परतायचं, हे त्यांना माहीत असतं. म्हणूनच CIA कबुतरांचा वापर गुप्त मोहिमेसाठी करत असे.

पूर्वीच्या काळी कबुतरांचा वापर निरोप पोहोचवण्यासाठी केल्याचं ऐकिवात आहे. पण हेरगिरीसाठी पहिल्यांदा कबुतरांचा वापर करण्यात आला तो पहिल्या महायुद्धादरम्यान.

ब्रिटीश गुप्तचर विभागाच्या फारशा प्रसिद्ध नसलेल्या MI 14(डी) - MI 149(D) शाखेने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान गुप्तपणे कबुतर सेवा सुरू केली.

यामध्ये कबुतरांना एखाद्या डब्यामध्ये ठेवून पॅराशूटला बांधून युरोपातल्या आकाशात सोडून देण्यात येई. या कबुतरांच्या सोबत काही सामानही असे.

एका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

18 सप्टेंबर 1947 रोजी अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ट्रुमन यांनी राष्ट्रीय सुरश्रा कायदा 1947 वर शिक्कामोर्तब केले नि जगातील सर्वांत शक्तिशाली अशा Central Investigation Agency किंवा CIAचा जन्म झाला.


सामग्री: तैवान न्यूज या वेबसाईटनुसार, "पिंगटाँग काऊंटीमध्ये ट्रॅफिक सिग्नलवरच्या दिव्यांमध्ये जोडप्यांचं डिझाईन असणाऱ्या 40 पादचारी चिन्हांचं अनावरण नुकतंच करण्यात आलं आहे."

लाल रंगाच्या दिव्यात त्यातील माणूस गुडघ्यांवर बसून प्रेयसीला प्रपोज करताना दिसून येत आहे, तर हिरव्या रंगाचा माणूस प्रेयसीचा हात हातात घेऊन रस्ता ओलांडताना दिसून येत आहे.

डिसेंबरमध्ये पिंगटाँग काऊंटी पोलिसांकडून या डिझाईन्सची मर्यादित कालावधीकरिता चाचणी घेण्यात आली होती.

डिसेंबरमध्येच त्यांनी 2018पासून संपूर्ण देशभरात ही डिझाईन्स वापरण्यासाठी हिरवा कंदील दाखवला होता. त्यांच्यानुसार, या नव्या प्रणालीमुळे देशातले 18 वर्षं जुने असलेले ट्रॅफिकचे दिवे जास्त आकर्षक दिसतील.

"या डिझाईनमुळे पिंगटाँग काऊंटी प्रेक्षणीय बनेल आणि प्रेमानं गजबजलेलं वाटेल," असं पिंगटाँग काऊंटीचे महापौर पेन-मेन-अॅन यांनी तैवान न्यूजशी बोलताना सांगितलं.

"या नवीन डिझाईन्समधून सुरक्षेसाठी खबरदारी बाळगण्याचं सांगण्यात आलं आहे," असं डिझायनर चेंग-दा-वेई सांगतात.

"यामुळे लोकांचं सुरक्षित प्रवासाकडे लक्ष वेधलं जाईल, तसंच तरूणांमध्ये जागरुकता वाढण्यास मदत होईल," असं त्यांनी डिसेंबरमध्ये अॅपल डेलीला सांगितलं होतं.

असं असलं तरी ट्रॅफिक लाईट डिझाईनमध्ये बदल करणारा तैवान हा काही पहिला देश नाही. संस्कृतीविषयक जागरुकतेसाठी बऱ्याच देशांनी यापूर्वीच असं पाऊल उचललं आहे.

मेलबर्न शहरातल्या ट्रॅफिक लाईट सिग्नलवरील महिला पात्रं.

नेदरलँडमधल्या यूट्रेक्ट शहरात ट्रॅफिक लाईटवर मिफ्फी या सशाच्या कार्टून प्रतिमेचं चित्रण करण्यात आलं होतं. डिक ब्रूना यांना श्रद्धांजली म्हणून असा बदल करण्यात आला होता.

तसंच मार्च 2017मध्ये लिंगभेदाकडे लक्ष वेधण्यासाठी ऑस्ट्रलियाच्या मेलबर्न शहरात ट्रॅफिक लाईट सिग्नलवर महिलाविषयक पात्र डिझाईन करण्यात आले होते.

(केरी अॅलन यांचा रिपोर्ट)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तैवानमध्ये लाल आणि हिरव्या रंगाच्या ट्रॅफिक सिग्नलच्या दिव्यांमध्ये असलेल्या पुरुषांना 'व्हॅलेंटाईन डे'च्या पूर्वसंध्येला गर्लफ्रेंड मिळाली आहे.


सामग्री: तो अनुभव आठवडाभर माझ्या मनात जिवंत होता. मी एका वेगळ्याच विश्वात असल्याचा भास मला होत होता. त्याला कारणही अर्थात तसंच होतं.

माझं लग्न होत नव्हतं. गुजरातमधल्या ज्या शहरात मी राहतो तिथे पुरुषांच्या तुलनेत स्त्रियांची संख्या कमी आहे. त्यामुळे माझ्यासारख्या अनेक तरुणांची लग्नं होत नाहीत.

लग्न ठरवण्यासाठी गेलेल्या माझ्या आईवडिलांना बरंच काही ऐकावं लागायचं. तुमच्या मुलाला सरकारी नोकरी असती तर बरं झालं असतं.

खाजगी कंपनीतल्या नोकरीचा काय भरवसा? शिवाय तुमच्याकडे फार जमीनही नाही, वगैरे.

त्यावेळी माझा पगार 8,000 रुपये महिना होता. मी घरात सर्वात थोरला होतो आणि लग्न जुळत नव्हतं. मला वाटायचं कुठलंही स्थळ चालेल. लग्न झालं तर किमान समाजात मान तरी राहील.

जेव्हा माझ्यापेक्षा कमी पगार असलेल्या माझ्या मित्राचं लग्न झालं तेव्हा तर हद्दच झाली. त्याच्या वडिलांकडे 20 एकर जमीन होती, म्हणूनही असेल कदाचित...

आनंदाचा सोपा मार्ग

आम्ही चार मित्र होतो. दारु पिण्यासाठी अधून-मधून जवळच्या शहरात जायचो.  कदाचित 'त्या' दिवशी माझ्या मित्रांना माझं दुःख कळलं असावं.

ग्लासमध्ये बिअर ओतत माझा मित्र म्हणाला, "अरे, इतकी काळजी का करतो? चल माझ्याबरोबर. लग्न झाल्यावरही इतकी मजा येणार नाही. हे जग किती सुंदर आहे ते बघ. त्याचा आनंद घे. ये माझ्याबरोबर..."

मला काहीच सुचत नव्हतं. पण माझे मित्र मला समजावत होते. अखेर आम्ही सगळे एका हॉटेलमध्ये गेलोच.

मी बऱ्याचदा ब्लू फिल्मस् बघितल्या होत्या. पण खऱ्या आयुष्यात एका स्त्रीसोबत मी पहिल्यांदाच होतो.

त्यानंतर मला सवयच लागली. मी वारंवार हॉटेलमध्ये जाऊ लागलो. पाच वर्षं झाली. स्वतःच्या आनंदासाठीचा हा सोपा मार्ग होता.

मात्र एक दिवस माझ्या वडिलांना कळलं आणि त्यांचा पारा चढला. माझ्यावर हात उचलू शकत नव्हते. त्यामुळे खूप आरडाओरडा केला.

"असं करताना लाज वाटली नाही? एकदा आपल्या आई-बहिणींचा तरी विचार करायला हवा होता. त्या कुठल्या तोंडानं समाजात फिरतील?."

आई आणि बहीण... दोघीही रडत होत्या. बहिणीच्या सासरीसुद्धा हे कळलं होतं.

कुटुंबीय नाराज

मी म्हटलं, "मित्रांनी दारू पाजली आणि हॉटेलमध्ये घेऊन गेले. मी नशेत होतो. मला कळलंच नाही." नंतर चूक झाली म्हणून सगळ्यांची माफी मागितली.

"मग इतकी वर्षं तीच चूक वारंवार कशी होत राहिली?" या वडिलांच्या प्रश्नाचं उत्तर मी देऊ शकलो नाही.

बहीण आणि भाऊजी सुद्धा ओरडत होते. ते सर्व ऐकून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ती एक अतिशय अविस्मरणीय रात्र होती. 28 वर्षांच्या आयुष्यात मी पहिल्यांदाच एका स्त्रीला स्पर्श केला होता. ती माझी पत्नी नव्हती तर एक देहविक्रय करणारी स्त्री होती. मात्र त्यामुळे काहीच फरक पडत नव्हता. माझ्या इच्छा पूर्ण झाल्या आणि म्हणून मी खूप आनंदात होतो.


सामग्री: तो जिथे जातोय तिथे वायरलेस इंटरनेट उपल्ब्ध नाही आणि फोनचा डेटाही तिथे चालत नाही. म्हणजेच मग तिथे गेल्यावर त्याला सोशल मीडिया पाहायला मिळत नाही आणि इमेल्सही पाहता येत नाही.

अगदी फोन करण्यासाठी किंवा घेण्यासाठीही ठराविक ठिकाणी गेल्यावरच सिग्नल मिळतो. "माझा फोन फक्त वेळ दाखवण्यापुरता उरतो," डेव्हिड म्हणतो. तो एका डिजिटल कॉन्फरन्स कॉलिंग कंपनीचा संस्थापक आहे.

4 दिवसांच्या या सुटीदरम्यान पहिला एक-दीड दिवस तो संपर्कक्षेत्राच्या बाहेर असल्यामुळे कासावीस असतो. डेटा कनेक्टिविटी कुठे मिळतेय का, हे तो पुन्हापुन्हा तपासून पाहतो. मंद वायरलेस कनेक्शन असलेल्या जवळच्या हॉटेलला जावं का, याचा विचार करतो.

 जेव्हा कधी फोनला सिग्नल मिळतो, तेव्हा तो ऑफिसला फोन करण्याचा प्रयत्न करतो. यासगळ्यापासून दूर राहणं, त्याला सुरुवातीला तरी कठीण जातं. "असं वाटतं की जणू आभाळच कोसळतंय. अशी सेपरेशन अॅंक्झायटी (एखाद्या गोष्टीपासून दूर होण्याची चिंता) आपल्याला अगदी वेडं  करते," तो म्हणतो.

चिंतेचं युग

ऑनलाईन वेळ घालवणं हे अनुत्पादक वा निष्फळ असतं, हे आपल्याला माहितीच आहे. पण ही समस्या वाढत आहे.

 यापूर्वी कधीही लोक त्यांच्या स्मार्टफोनच्या इतके आहारी गेले नव्हते असं 2016मध्ये डिलॉईटने केलेल्या अभ्यासात म्हटलं आहेत. तर Pew Reserchनुसार फेसबुकचे 1.86 बिलियन अॅक्टिव्ह युजर्स आहेत. (म्हणजे दर सात लोकांपैकी दोघे) आणि इंटरनेट वापरणाऱ्यांपैकी 24% आता ट्विटर वापरतात, तर 29% लिंक्डइन वापरतात. त्याहीपेक्षा महत्त्वाचं म्हणजे फेसबुकने असं सांगितलं की, युजर्स सरासरी रोज 50 मिनिटं फेसबुकवर असतात.

पण जरी आपण काम करत असताना फेसबुकच्या चर्चांमध्ये सहभागी व्हायचं नाही, किंवा जेवणाच्या टेबलवर फोन वापरायचा नाही असं ठरवलं, तरी असे अनेकजण आहेत ज्यांना हे करणं कठीण जातं.

सोशल मीडियापासून दूर जाण्याने हुरहूर निर्माण होते आणि पुन्हा लॉग इन करण्याची इच्छा होते, असं बोस्टन विद्यापीठातील मानसशास्त्राचे प्राध्यापक स्टेफान हॉफमन सांगतात.

याला डिजिटल अॅँक्झायटी म्हणता येईल. स्वतःच्या सोशल मीडिया वापराबाबतची ही दीर्घकालीन नकारात्मक भावना असते.

सोशल मीडियाचा वापर कमी करण्यात जर अपयश आलं तर ते अधिक निराश करणारं असतं, असं हॉफन सांगतात. ज्यांना फोनपासून दूर राहणं जमत नाही त्यांना निराश वाटण्याची शक्यता असते.

स्मार्ट फोनमुळे मिळालेली कनेक्टिविटी वा संपर्क आपण गमावू,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लाँग बीच, कॅलिफोर्नियामधल्या आपल्या घरून जेव्हा पनामाच्या दक्षिण किनारपट्टीवरील घरात काही दिवसांसाठी जायला जेव्हा डेव्हिड एरिक्सन निघतो, तेव्हा जरा नाखुशीनेच त्याचा स्मार्टफोन तो घरी सोडतो.


सामग्री: तो दिवस माझ्या चांगलाच स्मरणात आहे. माझा मुलगा हर्षू तेव्हा मुंबई IITमध्ये इंजिनियरिंगचे शिक्षण घेत होता. M.Techच्या अभ्यासक्रमाचे त्याचे चौथे सेमेस्टर सुरू होते. तो मुंबईला हॉस्टेलवर रहात असे. तो दोनतीन दिवसांच्या छोट्या सुट्टीवर घरी आला होता.

दुसऱ्या दिवशी हर्षूने मला आणि सुलूला (हर्षूची आई) आमच्या बैठकीच्या खोलीत बोलावून घेतले आणि गंभीर चेहऱ्याने 'मला तुम्हाला काही महत्त्वाचे सांगायचे आहे' असे सांगितले. मला वाटले चिरंजीवांनी कुणा मुलीबरोबर सूत जुळवले असणार. मनातल्या मनात मी, 'ये शादी नही हो सकती...' अशा डायलॉग्जची जुळवाजुळव करायला सुरुवात केली.

हर्षूने बोलायला सुरुवात केली. तो नुकताच एका शिबिराला जाऊन आला होता. तरुणतरुणींची स्वतःबद्दल, समाजाबद्दल, देशाबद्दल आणि एकूणच आयुष्याबद्दल समज विकसित व्हावी असा या शिबिरामागील उद्देश होता. त्या शिबिरात सामील झालेल्या तरुणाईला त्यांच्या लैंगिकतेबद्दल सजग करण्याच्या दृष्टीने एक सत्र आयोजिले होते. हर्षूने त्या सत्राची हकीगत सांगायला सुरुवात केली.

पण त्याने कोणाशी जमवले आहे हे ऐकायला मी अधीर झालो होतो. पण या पठ्ठ्याच्या सत्राच्या हकीगतीचे गुऱ्हाळ संपेचना! त्या सत्राच्या शेवटी कुणाला काही सांगायचे आहे का, असे विचारल्यावर याने हात वर केला आणि सर्वांना असे सांगितले की, "माझ्या लैंगिक कलाबद्दल माझी मनस्थिती व्दिधा आहे. मी भिन्नलैंगिक नाही. मी समलैंगिक आहे असे मला वाटते!"

हर्षूचे हे बोलणे ऐकून मी स्तंभित झालो. मला काय प्रतिक्रिया द्यावी हे कळेनासे झाले. हा आपली खेचत तर नाही ना? असेही वाटून गेले. शेवटी मी त्याला विचारले की तू जे सांगतो आहेस याबद्दल तुझी खात्री आहे का? त्यावर त्याने मान डोलावून, 'हो!' असे उत्तर दिले.

सुलूने त्याला काही प्रश्न विचारले. प्रश्न नक्की काय होते ते या क्षणी मला स्मरत नाही, कारण हर्षूच्या या कथनामुळे माझ्या डोक्यात विचारांचे मोहोळ उठलेले होते.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

मला समलैंगिकता या विषयाबद्दल थोडीफार माहिती होती. पण ती साहित्य, सिनेमा आणि मासिकांमध्ये कधीमधी वाचलेले लेख या माध्यमातून. हा विषय थेट माझ्या उंबऱ्याला येऊन भिडेल हे माझ्यासाठी सर्वस्वी अनपेक्षित होते.

आमची चर्चा, 'हं! ठीक आहे. आपण यावर सगळेच जरा विचार करू!' या नोटवर संपली. फार काही प्रश्नोत्तरे झाली नाहीत. हर्षू दोन दिवसांनी मुंबईला गेला. आम्हालाही आपापले रुटीन होते, कमिटमेंट्स...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सुप्रीम कोर्टाच्या निकालानंतर एका गे मुलाच्या वडिलांनी सांगितली त्यांच्या प्रवासाची कथा.


सामग्री: तो वांद्र्याच्या ज्या भाड्याच्या घरामध्ये राहात होता त्याच फ्लॅटमध्ये त्याने आत्महत्या केली.

सुशांतच्या आत्महत्येचं कारण अद्याप समजलेलं नाही. परंतु त्याला गेले सहा महिने नैराश्यानं ग्रासलेलं होतं असं सांगितलं जातंय. सुशांतचा मुंबईत स्वतःचा एक फ्लॅट होता पण त्याला मोठ्या घरात राहायचं होतं म्हणून तो या फ्लॅटमध्ये गेल्या आठ महिन्यांपासून राहात होता. या फ्लॅटमध्ये तो एकटाच राहात नसे.

त्याच्याबरोबर त्याचे क्रिएटिव्ह मॅनेजर, त्याचा एक मित्र आणि जेवण करणारा एक नोकरही राहात होता. रविवारची सकाळ सुशांतच्या आयुष्यातली शेवटची सकाळ असेल असा या घरात राहाणाऱ्या कोणीही विचार केला नव्हता. सुशांत सिंहच्या नोकराने पोलिसांना सांगितले, सकाळपर्यंत सर्व काही ठीक होतं.

सकाळी 6.30 वाजता सुशांत उठला होता. 9 वाजता त्याला डाळिंबाचा रस दिला आणि तो त्याने प्यायलाही होता. त्यानंतर 9 वाजता सुशांतने बहिणीशी गप्पा मारल्या. त्यानंतर अभिनयाची कारकीर्द ज्याच्या बरोबर सुरू केली त्या महेश शेट्टीशीही त्याने फोनवर संवाद साधला. हे दोघे एकता कपूरच्या किस देश मे होगा मेरा दिल मालिकेत होते. दोघेही चांगले मित्र होते. सुशांतने शेवटचा फोन त्यालाच केला.

त्यानंतर तो खोलीत गेला आणि आतून लॉक करुन घेतले. सकाळी 10 वाजता जेवणाबद्दल विचारायला गेल्यावर सुशांतने प्रतिसाद दिला नाही. त्यानंतर दोन तीन तासांनी मॅनेजरने सुशांतच्या बहिणीला फोन केला. बहीण आल्यावर कुलूप उघडणाऱ्या माणसाला बोलावण्यात आलं आणि दरवाजा उघडला.

त्यानंतर त्यांना जे दृश्य समोर दिसलं त्याने सर्वांनाच धक्का बसला. पोलिसांच्या मते सुशांतचा मृत्यू सकाळी 10 ते दुपारी 1 च्या मध्ये झाला असावा. त्याचा मृतदेह पाहून नोकराने पोलिसांना फोन केला. पोलिसांनी माध्यमांशी बोलताना आपल्याला त्याच्या मृत्यूची बातमी दोन वाजता मिळाल्याचे सांगितले. पोलीस 2.30 वाजता त्याच्या घरी पोहोचले आणि तपास सुरू केला.

पोलिसांना अद्याप कोणतीही सुसाईड नोट मिळालेली नाही. त्याच्या मृतदेहाला संध्याकाळी साडेपाच वाजता आरएन कूपर रुग्णालयात नेण्यात आले. तेथे त्याच्यावर पोस्ट मार्टेम होईल. मुंबई डीसीपी झोन-9 च्या अभिषेक त्रिमुखे यांनी म्हटलं आहे की पोस्टमार्टेमचा अहवाल आल्यावरच योग्य कारण सांगता येईल.

अद्याप कोणतीही संदिग्ध वस्तू सापडली नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. सुशांत राजपूत 34 वर्षांचा अभिनेता होता. त्याने आपल्या अभिनयाद्वारे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बॉलीवूड अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतचे निधन झाले आहे. ही बातमी ऐकणाऱ्या प्रत्येकाचे डोळे पाणावल्याशिवाय राहिले नाहीत. टीव्ही मालिकेत अभिनयाचा ठसा उमटवल्यानंतर सिनेजगतामध्येही चांगलं नाव कमावणाऱ्या सुशांतने आत्महत्या केली आहे. त्याच्या मृत्यू प्रकरणाची सीबीआय चौकशी करण्यात यावी अशी मागणी त्याची मैत्रिण रिया चक्रवर्तीने केली आहे. ही मागणी तिने ट्वीटरवर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्याकडे केली आहे.


सामग्री: तो शब्दांत सांगता येणार नाही, त्यासाठी तुम्हाला फुग्यात बसून उडतच जावं लागेल.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पिसासारखं अलगद उडत जाणं, वाटलं तर जमिनीवरच्या लोकांशी गप्पा मारायच्या हा एक जादूई अनुभव आहे.


सामग्री: तो सतत त्याची सोंड आजुबाजुला हलवत होता. हे लोकांच्या लक्षात आल्यावर त्याच्या सुटकेसाठी एक मोठी मोहीम राबवण्यात आली. आता त्याला कंबोडियातल्या वन्यजीव अभयरण्यात सोडण्यात येणार आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कावनला श्रीलंकेनं पाकिस्तानला भेट म्हणून दिलं होतं. पण पाकिस्तानमध्ये त्यांची व्यवस्थित देखभाल झाली नाही.


सामग्री: तोपर्यंत मुंबई महानगर, पश्चिम आणि मध्य उपनगरं त्याचबरोबर ठाणे, डोंबिवली, कल्याण, भिवंडी या शहरांपर्यंत वीज पुरवठा खंडित झालेला होता आणि त्याचा फटका उपनगरी रेल्वेसेवा, शहरातील अत्यावश्यक सेवा, रस्त्यांवरील सिग्नल यंत्रणेलाही बसला.

पुढच्या दोन तासांमध्ये वीज पुरवठा पुन्हा सुरू करण्यात महावितरणला यश आलं. पण, मुंबईसारख्या औद्योगिक राजधानीत घडलेल्या या प्रकारामुळे काही तास सगळ्याच यंत्रणेचा गोंधळ उडाला हे नक्की.

एरवी मुंबई सारख्या शहरात चोवीस तास वीज पुरवठा सुरू असतो. इथली वीज अचानक गायब होत नाही. पण, असं एखादं वीजसंकट येतं तेव्हा कुतुहल निर्माण होतं, की शहराला असा चोवीस तास पुरवठा कसा शक्य होतो? इथं वीज क्वचितच का जाते? हा वीज पुरवठा कोण करतं?

मुंबईला वीज पुरवठा कसा होतो?

तुम्हाला हे ठाऊक आहे का, की भारतात या घडीला सरकारी आकडेवारीनुसार, एकूण 2 लाख 75 हजार मेगावॅट इतकी वीजनिर्मिती होते. आणि वीज वापराची सरासरी काढली तर देशातल्या प्रत्येक घरात दर तासाला सरासरी एक हजार किलोवॅट इतकी वीजेची मागणी आहे.

महाराष्ट्र राज्याला लॉकडाऊनपूर्वीचा विचार केला तर सरासरी दिवसाला 22 हजार मेगावॅट इतक्या विजेची गरज लागते आणि यातली जवळ जवळ 8 ते 12 टक्के म्हणजे 3300 मेगावॅट वीज ही एकट्या मुंबई शहराला लागते. ही विजेची मागणी अचानक कमी झाली किंवा अचानक वाढली तर पुरवठा आणि मागणी यांच्यातलं संतुलन जाऊन आतासारखं वीजेचं संकट येऊ शकतं.

मुंबईनगरी विजेच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण आहे आणि आपली विजेची गरज मागची कित्येक वर्षं स्वत:च पूर्ण करत आलेली आहे. अगदी दहा ते पंधरा वर्षांपूर्वीपर्यंत ही परिस्थिती होती. मुंबईतल्या वीज निर्मिती आणि पुरवठा व्यवस्थेला 'आयलँडिंग व्यवस्था' (बेटावर वीज पुरवठा करणारी व्यवस्था) असं म्हटलं जातं. त्यानंतर मात्र जशी विजेची मागणी वाढली तशी टाटा पॉवर आणि पूर्वी रिलायन्स एनर्जी या कंपन्यांना वीज निर्मिती आणि पुरवठ्याचं कंत्राट देण्यात आलं.

मुंबई पी

इथल्या ऊर्जा निर्मिती प्रकल्पांमधून तयार झालेली वीज उच्च दाबाच्या विजेच्या तारांमधून जवळच्या वीज केंद्रांपर्यंत पोहोचवली जाते. तिथून ती वीज उपकेंद्र आणि पुढे विजेच्या तारांच्या आणि ग्रिड्सच्या माध्यमातून घराघरांपर्यंत पोहोचवली जाते. मुंबईतल्या घरोघरी ही वीज पोहोचवण्याचं काम मुंबई महानगर परिसरात बेस्ट म्हणजेच बाँबे इलेक्ट्रिक सप्लाय अँड ट्रान्सपोर्ट तर उपनगरात टाटा पॉवर आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी सोमवारी (12 ऑक्टोबर) सकाळीच मुंबई शहरातल्या बहुतेक भागातली वीज गायब झाली. 10 वाजून 15 मिनिटांनी वीज पुरवठा बिघाडाच्या या प्रकरणाची नोंद शहराला वीज पुरवठा करणाऱ्या बाँबे इलेक्ट्रिक सप्लाय अँड ट्रान्सपोर्ट या कंपनीने घेतली.


सामग्री: तौक्ते चक्रीवादळ आता रायगड आणि मुंबईच्या दिशेनं वळलाय. किनारपट्टीपासून आत समुद्रात हे चक्रीवादळ असलं तरी किनारपट्टीच्या भागात वाऱ्यामुळे नुकसानीची शक्यता पाहता, प्रशासनाकडून खबरदारी घेण्यात येत आहे.

हवामान खात्यानेही पुढील काही तासांसाठी सतकर्तेचा इशारा दिला आहे.

भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर तौक्ते चक्रीवादळ घोंगावत आहे. आज (16 मे) सकाळी या चक्रीवादळानं आणखी रौद्ररूप धारण केलं. वेधशाळेनं या वादळानं 'व्हेरी सीव्हियर सायक्लॉनिक स्टॉर्म' म्हणजे अतितीव्र चक्रीवादळाची पातळी गाठली असल्याचं जाहीर केलं आहे.

मुंबईत लाईफगार्ड्स तैनात

मुंबईच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील तयारीबाबत काही वेळापूर्वी मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी माध्यमांना माहिती दिली.

मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी सांगितलं की, "तौक्ते चक्रीवादळ गोव्याहून पुढे सरकून रत्नागिरीच्या जवळ आलं आहे. आम्ही सर्व परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहोत. या चक्रीवादळामुळे मोठी समस्या निर्माण होऊ शकते. समुद्र किनाऱ्याजवळ लाईफगार्ड्स तैनात करण्यात आलेत."

महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीपासून तौक्ते चक्रीवादळ साधारण दोनशे ते तीनशे किलोमीटरवर असेल, पण त्याच्या प्रभावामुळे किनारी प्रदेशात वेगवान वारे वाहण्याची आणि मुसळधार पावसाची शक्यता कायम आहे.

रायगड : समुद्रकिनाऱ्यावरील 5,924 नागरिकांचं स्थलांतर

चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर रायगड जिल्ह्यातील समुद्रकिनारी राहणाऱ्या आतापर्यंत 5 हजार 942 नागरिकांचे स्थलांतर पूर्ण झालं आहे.

अलिबाग-339, पेण-158, मुरुड-1067, पनवेल-168, उरण-451, कर्जत-0, खालापूर-176, माणगाव-490, रोहा- 72, सुधागड-165, तळा- 135, महाड-1080, पोलादपूर-86, म्हसळा- 397,  श्रीवर्धन- 1158 अशी तालुकानिहाय स्थलांतर झालेल्यांची आकडेवारी आहे.

तसंच, रायगडच्या जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन कक्षात चक्रीवादळासंदर्भात उपाययोजनांसाठी 'वॉर रूम' कार्यान्वित करण्यात आली आहे.

रत्नागिरी : घरं, वाहनांवर झाडं पडली, पाऊस सुरूच

रत्नागिरी शहरामध्ये वाऱ्यासह जोरदार पाऊस अद्यापही सुरुच आहे. चक्रीवादळ आता हळुहळू गुहागरच्या देशेनं सरकणार आहे. राजापूर आणि रत्नागिरी जिल्ह्यामध्ये घरांवर, वाहनांवर झाडं कोसळण्याच्या घटना घडल्या आहेत.

तौक्ते चक्रीवादळामुळे रत्नागिरीत झालेलं नुकसान

चक्रीवादळामुळे जिल्हा प्रशासनानं आज रत्नागिरी, राजापूर, गुहागर, दापोली आणि मंडणगड या पाच तालुक्यांमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तौक्ते चक्रीवादळाचा तडाखा सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी या दोन जिल्ह्यांना बसला आहे. तौक्तेमुळे रत्नागिरीमध्ये अनेक ठिकाणी झाडं कोसळली आहेत, तर सिंधुदुर्गात 100 हून अधिक घरांचं नुकसान झालंय.


सामग्री: त्या आधी अंटार्क्टिका म्हणजे काय आहे, हे थोडंसं जाणून घेऊ या.

अंटार्क्टिका म्हणजे पृथ्वीवर असणाऱ्या सात खंडांपैकी एक खंड. पृथ्वीवरील सर्वात कमी तापमान असणारा प्रदेश म्हणून अंटार्क्टिका प्रसिद्ध आहे, कारण यावर फक्त आणि फक्त बर्फाचं साम्राज्य आहे. याच खंडावर पृथ्वीचा भौगोलिक दक्षिण ध्रुव देखील आहे.

भारत सरकारद्वारे दरवर्षी इथे वैज्ञानिक संशोधन मोहिमा राबविल्या जातात. या अशा ठिकाणी वर्षभर राहण्याची आणि काम करण्याची संधी मला मिळाली ही गणपती बाप्पाचीच कृपा म्हणावी लागेल.

सन 2016. घरापासून 12,000 हजार किलोमीटर दूर सर्वबाजूंनी समुद्राने वेढलेल्या बर्फाने आच्छादलेल्या महाकाय बेटावर राहायला येऊन जवळजवळ 8-9 महिने झाले होते. रोजची कामं करून दिवस काढायचं काम सुरू होतं. या दिवसात सूर्य केवळ 3-4 तासच दिसायचा!

काम नसताना सहकाऱ्यांशी गप्पा मारत वेळ घालवणं यासारखा विरंगुळा इथे नव्हता. अशातच एकेदिवशी सहकाऱ्यांबरोबर गप्पा मारताना एकजण म्हणाला, "अरे! आता गणेशोत्सव 15 दिवसांवर आलाय. आपल्याकडे जोरात तयारी सुरू झाली असेल ना?"

"हो ना रे. आपल्याला आता या सगळ्याची यावर्षी मजा घेता येणार नाही," असं म्हणत दोघंही चुकचुकलो. पण मनात मात्र गणेशोत्सवाचाच विचार घोळत राहिला.

लहानपणापासून घरातील गौरी-गणपतीची आरास करण्यापासून ते पूजा-अर्चा, नैवेद्य करेपर्यंत दहा दिवस कसे जायचे, कळायचंच नाही. मात्र यंदा हे सगळं करता येणार नाही, याची हूरहूर मनाला होत होती.

दोन दिवस याच विचारात गेले. जुन्या आठवणी डोळ्यासमोरून तरळून गेल्या. विचार करता करता सरतेशेवटी मनाने पक्कं केलंच की, यंदा छोट्या प्रमाणात का होईना पण गणेशोतसव साजरा करायचाच.

त्यासाठी सर्वप्रथम एका सहकाऱ्याशी चर्चा केली. त्यानेही माझ्या कल्पनेस होकार दर्शवला. मग काय? लागलो आम्ही तयारीला.

संशोधन केंद्रात "प्रार्थनागृह" नावाची खोली होती. इथे मोहिमेतील सर्व जातीधर्माचे सदस्य प्रार्थना करू शकायचे. आम्ही दर मंगळवारी सामूहिक आरतीचे आयोजन करायचो. म्हणून गणपती याच प्रार्थनागृहात मांडायचा, असं आम्ही ठरवलं. या प्रार्थनागृहात फार आधी कुणी एका गणेशभक्ताने सुंदर अशी सुबक गणेशाची लहानशी मूर्ती आणून ठेवली होती. याच छानशा मूर्तीची गणेशोत्सवाच्या काळात प्राणप्रतिष्ठा करायची, असं ठरलं.

गणपतीच्या मूर्तीचं सारंकाही ठरल्यानंतर आम्ही आमचा मोर्चा आरास करण्याकडे वळविला. आपल्याकडे गणेशोत्सव म्हटलं की गणपती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गणेशोत्सव सातासमुद्रापार केव्हाच पोहोचला आहे. पण अंटार्क्टिकावरही गणेशोत्सव धुमधडाक्यात साजरा केला जाऊ शकतो, याची कल्पनाच कुणी केली नसेल. आज मी तुम्हाला अशाच अनुभवलेल्या गणेशोत्सवाची गोष्ट सांगणार आहे.


सामग्री: त्या आपल्या कपड्यांशी संबंधित अंधश्रद्धेचा वापर निषेध आंदोलनादरम्यान करत आहेत. याला 'सारोंग क्रांती' म्हणून संबोधण्यात येत आहे.

सारोंगचा वापर

म्यानमारमध्ये जर कुणी पुरुष एखाद्या महिलेच्या 'सारोंग'खालून गेल्यास तो आपला पुरुषार्थ गमावतो, अशी एक अंधश्रद्धा आहे. पण म्यानमारमध्ये व्यापक स्वरुपात ही गोष्ट अनेक जण मानतात.

म्यानमारमध्ये पुरुषांच्या लैंगिक शक्तीला 'हपोन' असं संबोधलं जातं. तर दक्षिण-पूर्व आशियातील महिला कंबरेवर वापरत असलेल्या एका वस्त्राला सारोंग असं संबोधण्यात येतं.

पोलीस कर्मचारी आणि लष्करी जवान येथील रहिवासी भागात घुसण्याचा आणि लोकांना अटक करण्याच्या प्रयत्नात आहेत. त्यांना यापासून रोखण्यासाठी अनेक शहरांमध्ये महिलांनी आपले सारोंग रस्त्या-रस्त्यांवर लटकवून ठेवले आहेत. काही ठिकाणी याचा परिणामही पाहायला मिळाला.

सोशल मीडियावर येथील काही व्हीडिओसुद्धा व्हायरल झाले होते. यामध्ये पोलीस कर्मचारी गल्लीत घुसण्याआधी हे कपडे तारेवरून खाली उतरवताना दिसतात.

आंदोलक म्यानमारमधील लष्करी राजवटीचा विरोध करत आहेत. देशातील नागरिकांनी निवडून दिलेल्या सरकारमधील नेत्यांना तत्काळ मुक्त करावं, अशी मागणी लोकांकडून केली जात आहे.

म्यानमारच्या पंतप्रधान आंग सान सू ची यासुद्धा सध्या अटकेत आहेत. त्यांना एक फेब्रुवारी रोजी लष्कराने सत्तेतून हटवलं होतं.

निवडणुकीत विश्वासघात केल्याच्या उत्तरादाखल ही कारवाई करण्यात आल्याचं लष्कराने म्हटलं. यानंतर लष्करप्रमुखांना सत्ता सोपवण्यात आली होती.

देशात एका वर्षासाठी आणीबाणी घोषित करण्यात आल्याचं लष्कराने म्हटलं आहे.

लैंगिक शक्तीवर परिणामाबाबत अंधश्रद्धा

म्यानमारच्या महिलांच्या मते, त्यांनी सारोंग क्रांती करण्यासाठी परंपरागत मान्यतांचा वापर केला.

हुतून लिन नामक एका विद्यार्थ्याने म्हटलं, "एखाद्या महिलेचं सारोंग हे अशुद्ध कापड असतं. हे जर माझ्यावर ठेवण्यात आलं तर माझी लैंगिक शक्ती कमी होईल, असं मानलं जातं. मी ही अंधश्रद्धा पाळतच लहानाचा मोठा झालो आहे."

म्यानमारच्या लेखिका मिमी आय सध्या ब्रिटनमध्ये राहतात. त्या सांगतात, "आंदोलक महिला आपल्या हितासाठी या लैंगिक अंधश्रद्धेचा वापर करत आहेत."

त्या म्हणाल्या, "अंधश्रद्धेचं मूळ स्वरुप असं नव्हतं. एखादा पुरुष सारोंगमुळे आपली लैंगिक शक्ती गमावेल, असं आधी कधीच म्हटलं नव्हतं. हे कापड अशुद्ध मानलं गेलं कारण पूर्वी महिलांना फक्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

म्यानमारमधील महिला लष्करी राजवटीचा विरोध करण्यासाठी एका आगळ्यावेगळ्या पद्धतीने निषेध नोंदवत आहेत.


सामग्री: त्या उस्मान शेख यांची बहीण होत्या असंही म्हटलं जातं. एका कथेनुसार जेव्हा महात्मा फुलेंनी मुलींसाठी शाळा सुरू केली तेव्हा त्यांचा वडिलांनी त्यांना घराबाहेर काढलं. त्यावेळेस उस्मान शेख यांनी त्यांना आपल्याकडे जागा दिली. पण उस्मान शेख यांच्याविषयीही फारशी माहिती मिळत नाही.

फातिमा शेख यांच्याविषयी एक धागा सापडतो 'सावित्रीबाई फुले समग्र वांङ्मय' या पुस्तकात. त्या पुस्तकात एक फोटो आहे, ज्यात सावित्रीबाईंच्या शेजारी आणखी एक महिला बसली आहे. ही महिला दुसरी-तिसरी कोणी नसून फातिमा शेख आहेत.

बीबीसी घेऊन आलंय एक खास सीरिज 'सावित्रीच्या सोबतिणी'त्या महिलांच्या आयुष्यावर प्रकाश टाकायला ज्यांनी लोकशाही, मानवी हक्क आणि महिला सबलीकरण यासाठी मोठं काम केलं पण ज्यांच्याविषयी आजही फारशी माहिती नाही. या दहा महिला जर भारतीय इतिहासात नसत्या तर आज आपल्याला वेगळंच चित्र दिसलं असतं.

या मालिकेतील हे व्हीडिओ पाहिलेत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सावित्रीबाईंच्या या सहशिक्षिकेविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही. सावित्रीबाई आणि ज्योतिबा फुलेंच्या कार्याबद्दल समग्रमपणे लिहिणाऱ्या लोकांकडेही फातिमा शेख यांच्याबद्दल फारशी माहिती उपलब्ध नाही.


सामग्री: त्या काळात अनौपचारिक पद्धतीने हा शब्दप्रयोग अंमली पदार्थांच्या सेवनामुळे होणाऱ्या दुष्परिणामांसाठी वापरला जायचा.

उदाहरणार्थ मेंदूची सक्रियता कमी होणं. सतत पार्ट्यांना जाणाऱ्यांमध्ये ही सर्वसामान्य बाब होती.

न्यूयॉर्कमध्ये जर्मन-अमेरिकी मानसशास्त्रज्ञ हर्बर्ट फ्रायडेनबर्गर यांनी 1974 मध्ये पहिल्यांदा व्यसनाधीन आणि बेघर लोकांच्या एका क्लिनिकमध्ये या आजाराचं निदान केलं. मात्र, ते व्यसनाधीन व्यक्तींचा विचार करत नव्हते.

क्लिनिक चालवणारे स्वयंसेवक अनेक समस्यांना तोंड देत होते. त्यांच्याकडे काम खूप होतं. मात्र, त्यांच्याकडे प्रेरणा नव्हती आणि मानसिकदृष्ट्या ते थकलेले होते.

सुरुवातीला त्यांना हे काम खूप नफा मिळवून देणारं वाटलं होतं. मात्र, आता त्यांची फार चिडचिड होऊ लागली होती. ते खिन्न झाले होते. रुग्णांची नीट काळजी घेणं, त्यांना जमत नव्हतं.

विश्वव्यापी आजार

फ्रायडेनबर्गर यांनी या गंभीर अवस्थेला 'दीर्घकाळ अधिक काम केल्याने येणारा थकवा' म्हटलं. याचं वर्णन करण्यासाठी त्यांनी 'बर्नआउट' शब्द वापरला.

हा शब्द लगेच लोकप्रिय झाला. आज जगभरात हा शब्द वापरला जातो.

बर्नआउट किती व्यापक आहे, याची आकडेवारी येणं खूप अवघड आहे. 2018 साली एकट्या ब्रिटनमध्ये 5,95,000 लोक कामाच्या तणावाने ग्रस्त होते.

खेळाडू याने ग्रासले आहेत. 'यूट्यूब स्टार' ग्रासले आहेत. उद्योजक चिंतेत आहेत. स्वतः फ्रायडेनबर्गर यांनादेखील हा त्रास झाला होता.

गेल्या महिन्यात जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) या विश्वव्यापी समस्येला आजार असल्याचं जाहीर केलं.

आजारांच्या वर्गीकरणाच्या आंतरराष्ट्रीय मॅन्युअलमध्ये याला सततच्या कामाच्या ताणातून उद्भवणारा सिन्ड्रोम म्हटलं आहे.

WHO नुसार बर्नआउटची तीन तत्वं आहेत - थकवा, नोकरीचा कंटाळा आणि खराब कामगिरी

याकडे दुर्लक्ष करणं आणि त्यावर उपचार घ्यायला उशीर करणं धोकादायक आहे. इतर कुठल्याही आजाराप्रमाणे हा आजार वाढू दिला आणि उशिरा उपचार घेतले, तर त्याचा म्हणावा तसा उपयोग होत नाही.

कामाचा कंटाळा

तुम्हाला एकूणातच खूप कंटाळा आला आहे, हे कसं कळणार.

आयर्लँडच्या डब्लिन काउंटीमधल्या मानसोपचारतज्ज्ञ सिओबन मरे म्हणतात, "बर्नआउटच्या सुरुवातीची लक्षणं बरीचशी उदासीनतेसारखी असतात."

मरे यांनी 'द बर्नआउट सोल्युशन' नावाचं पुस्तक लिहिलं आहे. त्या मद्य आणि साखर याचा अतिवापर टाळण्याचा सल्ला देतात.

थकवा दूर होत नसेल तर त्याकडे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1970च्या दशकाच्या सुरुवातीला तुम्ही 'बर्नआउट' पीडित असल्याचं म्हटलं असतं तर काही जणांनी तुमच्याकडे आश्चर्याने पाहिलं असतं, हे निश्चित.


सामग्री: त्या खेळायला जात असताना त्यांना मुलं टोमणे मारायची. पण त्यांनी आपला खेळ थांबवला नाही.

अत्यंत कठीण परिस्थितीमध्ये त्यांना आपला खेळ सुरू ठेवला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झोहरा अब्दुल्ला आणि उम्मे कुलसम या पाकिस्तान प्रशासित काश्मीरमधील खैबर पख्तुनवा भागात राहणाऱ्या बहिणी आहेत. पेशावर अंडर 19 या टीमकडून या दोघी स्क्वॉश खेळतात.


सामग्री: त्या जपानच्या आग्नेयेला असलेल्या किकाई बेटांवर राहत होत्या.

या वर्षी जानेवरी महिन्यात ताजिमा यांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. त्यांच्या वैद्यकीय अहवालानुसार त्यांचा मृत्यू याच हॉस्पिटलमध्ये झाला.

त्यांच्या नावावर अनेक विक्रमांची नोंद आहे. आशिया खंडातल्या सर्वांत वयोवृद्ध जिवंत व्यक्ती म्हणून त्यांच्या नावाची नोंद झाली. तसंच त्यानंतर या निकषावर संपूर्ण जगात त्या तिसऱ्या क्रमांकावर होत्या.

गिनिज बुकच्या नोंदीनुसार 19व्या शतकात जन्माला आलेल्या आणि 21व्या शतकातही जिवंत असलेल्या ताजिमा या एकमेव व्यक्ती होत्या. त्यांचा जन्म 4 ऑगस्ट 1900 रोजी झाला. म्हणजे त्यांनी 19व्या शतकातले शेवटचे काही दिवस बघितले, विसावं शतक पूर्ण बघितलं आणि 21व्या शतकही त्या तब्बल 17-18 वर्षं जगल्या.

जपानमधल्या प्रसारमाध्यमांच्या म्हणण्यानुसार ताजिमा यांचे सध्या 160 वंशज आहेत, ज्यात नऊ मुलं, 28 नातवंडं, 56 पंतवंडं आणि त्यांची 35 मुलं यांचा समावेश आहे.

ताजिमा यांच्यानंतर जगातली सर्वांत वयोवृद्ध व्यक्तीही जपानमध्येच आहे. जपानच्या चियो योशिदा या आता जगातल्या सर्वांत वयोवृद्ध व्यक्ती बनल्या आहेत. त्यांचं वय 116 वर्षं एवढं आहे.

नबी ताजिमा

जपानची वृत्तवाहिनी NHK यांच्या वृत्तानुसार आपल्या आयुष्याच्या काही शेवटच्या दिवसांमध्ये ताजिमा जास्त वेळ झोपूनच होत्या. प्रदीर्घ काळ त्या बोलतही नव्हत्या. त्यांचा आहार मात्र व्यवस्थित होता, दिवसातून तीन वेळा.

शंभर वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेले 67,000 लोक सध्या जपानमध्ये आहेत, असं जपानच्या स्थानिक प्रशासनाने स्पष्ट केलं आहे. संपूर्ण आशिया खंडातल्या देशांमध्ये शंभरी पार केलेले एवढे जास्त लोक इतर कोणत्याही देशात नाहीत.

एवढंच नाही, तर वयोवृद्ध नागरिकांच्या बाबतीत इतर कोणत्याही देशांची तुलना जपानशी होऊ शकत नाही. जपान सरकारच्या आकडेवारीनुसार एकूण लोकसंख्येच्या 26 टक्के लोकसंख्या 65 वर्षं किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाची आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तब्बल 117 पावसाळे पाहणाऱ्या जपानच्या नबी ताजिमा यांचं निधन झालं. 117 वर्षं आणि 261 दिवस एवढं दीर्घ आयुष्य लाभलेल्या ताजिमा यांचं नाव गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्येही 'सर्वांत वयोवृद्ध व्यक्ती' म्हणून नोंदवण्यात आलं होतं.


सामग्री: त्या डिप्रेशनच्या बळी ठरल्या होत्या.

त्या सांगतात, "डिप्रेशनविरुद्धचा माझा लढा कमी वयातच सुरू झाला. लहान आणि तरुणपणी मी इतरांसारखीच वाढले. लग्नानंतर मी अतिप्रमाणात दारू प्यायला लागले. नंतर मी खाण्यापिण्यावर कंट्रोल केलं आणि व्यायाम सुरु केला. काही काळानंतर माझा घटस्फोट झाला. मी अनेकदा आत्महत्येचा प्रयत्न केला."

भावाच्या आत्महत्येनंतर शीतल यांचं आयुष्य बदललं. कसं, ते पाहा या व्हीडिओत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शीतल कोटक या बॉडी बिल्डर आहेत. सध्या त्या अनेक स्पर्धा गाजवत आहेत.


सामग्री: त्या तडाखेबाज होत्या, कणखर होत्या. तरी राजकारणाबाहेरही अनेक गोष्टींमध्ये त्यांना रस होता. कुणालाही भुरळ पडावी असं त्यांचं व्यक्तिमत्व होतं.

त्यांना कलाकार, लेखक, चित्रकार आणि प्रतिभावंतांच्या बरोबर वेळ घालवणं आवडत असे. आणि हो... त्यांची विनोदबुद्धीही तल्लख होती.

31 ऑक्टोबर 1984ला त्यांची हत्या झाली. यानंतर माझ्या आयुष्यातून वसंत पूर्णपणे निघून गेला आहे, असं मला वाटू लागलं होतं.

मी सर्वांशी प्रेमानं वागावं आणि सर्वांचा सन्मान करावा यासाठी त्यांनी मला नेहमी प्रोत्साहित केलं होतं.

मी त्यांचा शतशः आभारी आहे. त्यांनी मला खूप काही शिकवलं. कदाचित मलाही माहीत नसेल त्याहून अधिक मला त्यांच्याकडून मिळालं आहे.

जे लोक आयुष्यात खूप तोलून मापून वागतात किंवा समस्या आल्यावर मागे हटतात असे लोक त्यांना आवडत नसत. दांभिकपणा करणाऱ्यांचा तर त्या आपल्या नजरेतूनच पराभव करत असत.

भ्याडपणा त्यांना बिलकुल खपत नसे. प्रवाहाविरुद्ध पोहण्याची त्यांच्यात धमक होती. त्यांनी अनेक सामाजिक आणि राजकीय बंधनं झुगारून दिली होती.

28 ऑगस्ट 1968ला त्यांनी मला पहिल्यांदा पत्र लिहिलं होतं. माझा मुलगा - भगतचा जन्म झाला, त्यावेळी अभिनंदन म्हणून त्यांनी हे पत्र लिहिलं होतं.

प्रिय नटवर,

जेव्हा मला माझ्या सचिवानं ही आनंदाची बातमी सांगितली त्याचवेळी मी तुमच्याशी बोलण्याचा प्रयत्न केला. पण काही कारणानं बोलणं झालं नाही.

तुमच्या घरात छोटा पाहुणा आल्याबद्दल तुमचं अभिनंदन. तुमच्या आयुष्यात सर्व प्रकारचा आनंद येवो आणि तुमचा मुलगा मोठा झाल्यावर उज्ज्वल कामगिरी करो हीच ईश्वरचरणी प्रार्थना.

तुमची विश्वासू ,

इंदिरा गांधी

27 जानेवारी 1970मध्ये मी इंदिरा गांधी यांना एक चिठ्ठी पाठवली होती. त्यांना काय म्हणून संबोधित करावं, मायना काय असावा याबद्दल मी खूप विचार केला.

प्रिय मॅडम, मॅडम, प्रिय मिसेज गांधी, प्रिय श्रीमती गांधी, प्रिय प्रधानमंत्री... असा खूप विचार करून मी थकून गेलो. शेवटी नोट पाठवावी असा मी विचार केला आणि लिहिलं -

दोन आठवडे झाले आहेत. मी बिछान्यावर पडून आहे. कारण मला स्लिप डिस्कचा त्रास सुरू झाला आहे. 11 तारखेला मी माझ्या मुलाला टेडी बिअर उचलून द्यायला खाली वाकलो आणि तेव्हाच हा त्रास सुरू झाला.

मला वाटत असे की, मी 40 वर्षांचा होईन तेव्हा माझ्याकडं आनंदी राहण्याची खूप कारणं असतील. माझ्या वेदना कमी होतील. पण मी सध्या दिल्लीपासून दूर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'इंदिरा गांधी या खूप गंभीर आहेत,' अशी बहुतेकांची धारणा होती. पण त्याउलट त्यांचं व्यक्तिमत्व आकर्षक, दुसऱ्याची काळजी घेणारं आणि खेळकर असंही होतं. ही गोष्ट खूप कमी लोकांना ठाऊक आहे.


सामग्री: त्या दिवशीचं तापमान 45 डिग्री होतं. रात्री आठ वाजताही वातावरणात उष्मा जाणवत होता. दर दहा मिनिटांनी जाणारी वीज आणि गोंधळात मला अचानक किंचाळण्याचा आवाज आला.

दरवाज्याआडून पाहिलं एक महिला मला दिसली. तिने पलंगाला घट्ट पकडलं होतं. तिचं नाव सुधा आणि वय साधारण 27 वर्षं.

दुसऱ्याच क्षणी रडत रडत सुधा मटकन खाली बसली. पलंगावर निपचित पडलेल्या रोहितची मृत्यूशी झुंज नुकतीच संपली होती.

तेवढ्यात आपल्या निर्जीव मुलाचा पाय पकडून सुधा जोरात किंचाळली. एक क्षण मला असं वाटलं की तिचा आवाज रुग्णालयाच्या चार भिंतीपल्याड संपूर्ण शहरात घुमतो आहे. डॉक्टरांच्या आदेशानंतर तिला वॉर्डच्या बाहेर नेण्यात आलं.

एका आईचं आपल्या मुलासाठीचं दु:ख किती गहिरं आणि खोल असू शकतं हे गेल्या पंधरवाड्यात आयसीयूच्या वॉर्डात मला कळलं आहे.

इथे लागोपाठ मरत असलेल्या मुलांच्या आयांच्या दु:खाची सीमा नाही. वॉर्डच्या एका कोपऱ्यात उभं राहून त्यांचं रडणं मी ऐकत असते.

चमकी तापाने (एन्सिफिलायटिस) आतापर्यंत 121 मुलांनी आपला जीव गमावला आहे. लहान मुलांच्या मृत्यूंचं तांडव थांबायचं नावच घेत नाहीये.

रोहितचे वडील अनिस साहनी

वॉर्डच्या बाहेर उभे असलेले अनिल सहानी शुद्ध गमावत चाललेल्या त्यांच्या पत्नीला धीर देण्याचा प्रयत्न करत आहे. वॉर्डच्या आत रोहितची आजी तिच्या नातवाच्या पायांवर आपलं डोकं टेकवून रडत होती.

घामाने ओथंबलेले अनिल सांगतात की त्यांचा मुलगा रात्री ठीक होता.

"आधी एक तास त्याला मेडिकल कॉलेजमध्ये दाखल केलं होतं. डॉक्टर सांगतात की आधी तो ब्रेन डेड झाला आणि आता तो मरण पावला."

अनिल असं बोलत होताच तेवढ्यात वॉर्डमधली वीज गेली. मोबाईल फोनच्या उजेडात त्यांच्या डोळ्यातले अश्रू आणि घामाच्या धारा स्पष्टपणे दिसत होत्या.

रुग्णालयात मी थोडी पुढे गेले तेव्हा मला लघवी, घाम, कचरा आणि फिनाईलचा दुर्गंध आला. मोकळ्या जागेत दोन्ही बाजूंना रुग्ण होते. त्यांचे आप्तस्वकीय पाणी, वीज, हात पंखे यांची व्यवस्था होतेय का ते चाचपण्यात मग्न होते.

पिण्याचं पाणी, स्वच्छतागृहं, पंखे आणि खाटांसारख्या मूलभूत सुविधांसाठी आसुसलेल्या मुजफ्फरपूरमधलं हे मेडिकल कॉलेज एक सरकारी हॉस्पिटलऐवजी एक ओसाड रखरखीत प्रदेशच आहे की काय असं क्षणभर वाटतं.

बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार, केंद्रीय आरोग्यमंत्री हर्षवर्धन या सगळ्या मंडळींनी मुजफ्फरपूरचा दौरा केला आहे. मात्र जनतेला आश्वासनांशिवाय काहीही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सडलेला कचरा, फिनाईल, मृतदेह यांच्यात बुडालेल्या मुजफ्फरपूरमध्ये रात्रीचे आठ वाजले होते. पहिल्या मजल्यावर असलेल्या आयसीयूच्या बाहेर असलेल्या चपला-जोडांच्या ढिगाऱ्यात मी उभे होते. काचेच्या दरवाज्याआडून मी पाहत होते.


सामग्री: त्या दिवशीच्या, त्या कार्यक्रमाचा तो क्लायमॅक्स असणं अपेक्षित होतं. पण काहीतरी विपरीत घडलंय असं वाटत होतं. त्या जादूगारानं त्या सहायक मुलीच्या हातावर हात घासले आणि तिला पुन्हा जिवंत करण्याचा प्रयत्न करायला सुरुवात केली. तिनं काहीच प्रतिसाद दिला नाही. त्याने मान हलवत तिचा चेहरा एका काळ्या कापडानं झाकला.

इतक्यात कार्यक्रमाचे सूत्रधार रिचर्ड डिंबलबी यांनी कॅमेऱ्यासमोर येऊन कार्यक्रम संपल्याची घोषणा केली.

9 एप्रिल 1956ची ही गोष्ट!

हा कार्यक्रम संपला आणि क्रेडिट्स म्हणजे श्रेयनामावली जशी सुरू झाली तसे लाईम ग्रोव्ह स्टुडिओमधले दूरध्वनी खणखणू लागले.

पाश्चिमात्य जादूई दुनियेत प्रवेश मिळवण्यासाठी सरकार यांना खूप संघर्ष करावा लागला. लंडनचं 'ड्यूक ऑफ यॉर्क' हे नाट्यगृह तीन आठवड्यांच्या काळासाठी आरक्षित केलं होतं, पण मोजकीच तिकिटं विकली गेली होती. पॅनोरामामध्ये येण्याच्या संधीचा काहीही करून पूर्ण फायदा उठवायचा असं सरकार यांनी ठरवलं होतं.

वेळेबाहेर जात असल्याने सरकार यांचा कार्यक्रम असा अचानक संपला असं अधिकृत स्पष्टीकरण देण्यात आलं. पण त्यांच्या कारकिर्दीचा पाठपुरावा केलेल्या कुणालाही ते पटणारं नव्हतं. त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्यांनीसुद्धा हे कबूल केलं होतं की वेळेच्या बाबतीत ते चोख होते. त्यांच्या सहकारी असणाऱ्या दीप्ती डे यांना त्या धारदार पोलादी पात्याने कापून तसंच सोडून जाणं हा तर हातचलाखीचा उच्चतम नमुना होता.

दुसऱ्या दिवशीच्या वर्तमानपत्रात या बातमीनं धुमाकूळ घातला. "किंचाळणाऱ्या मुलीचे दोन तुकडे - टीव्हीवर मोठा धक्का" आणि "करवतीने तुकडे करणाऱ्या सरकार यांनी प्रेक्षकांना हादरवून सोडलं" अशा मथळ्यांखाली बातम्या छापून आल्या. ड्यूक ऑफ यॉर्क मधली त्यांच्या कार्यक्रमाची सगळी तिकीटं विकली गेली.

सरकार हे प्रोतूल चंद्र सरकार म्हणून, 23 फेब्रुवारी 1913 रोजी बंगालच्या, (आता बांगलादेशातल्या) तांगाईल जिल्ह्यातल्या आशेकपूर गावी जन्माला आले.

शाळेत गणितात ते अव्वल होते - काही लोक म्हणायचे की ते असामान्य आहेत - पण जादू - हातचलाखी यांच्यातच त्यांना खरी गती होती. त्यांनी त्यांचं नाव बदलून इंग्रजीतल्या 'sorcerer' म्हणजे जादूगार या शब्दाजवळ जाणारं 'सोरकार' असं केलं. ते सर्कशींमधून, नाट्यगृहांत आणि वेगवेगळ्या क्लब्समध्ये जादूचे प्रयोग करू लागले.

बंगालमधल्या गावांपलीकडे अन्य कुठेही माहिती नसतानाही त्यांनी स्वतःचा "The World's...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका रहस्यमयी दिसणाऱ्या पौर्वात्य जादूगारानं एका 17 वर्षांच्या मुलीला वश करून, तिला एका बाकावर झोपवलं आणि जणू काही ती म्हणजे खाटकासमोर असणारा मांसाचा तुकडा असावा अशा पद्धतीनं तिचे मोठ्या करवतीनं दोन तुकडे केले.


सामग्री: त्या दिवसापासून काश्मीरमधून विस्थापित झालेले काश्मिरी पंडित घरवापसीचं स्वप्न पाहू लागले होते. आपण काश्मिरच्या वेशीवरच जाऊन पोहोचलो आहोत असं त्यांना वाटू लागलं. खिडकीतून त्यांना स्वप्नातलं काश्मीर दिसत होतं.

मात्र एका वर्षानंतर काश्मिरी पंडितांच्या मनात फसवलं गेल्याची भावना आहे. वर्षभरापूर्वी स्वप्न दाखवणाऱ्या खिडकीत फक्त उभं राहता येतंय आणि आपल्या मातीत जाऊन वसण्याचं स्वप्न स्वप्नच राहिलं आहे.

काश्मिरी पंडित समाजाचं प्रतिनिधित्व करणारी संस्था म्हणजे पनून काश्मीर. या संस्थेचे ज्येष्ठ नेते डॉ. अग्निशेखर यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगितलं की, केंद्र सरकारने पाच ऑगस्टला एवढा ऐतिहासिक निर्णय घेतला परंतु काश्मिरी पंडितांच्या पुनर्वसनासंदर्भात त्यांनी कोणताही ठोस निर्णय किंवा उपाययोजना केलेली नाही.

डॉ.अग्निशेखर यांच्या मते, प्रत्यक्षात काहीच बदललेलं नाही. वर्षभरापूर्वी काश्मीर नावाची खिडकी आमच्यासाठी उघडली, मात्र 365 दिवसांनंतरही त्याच खिडकीशी उभं राहून आम्ही काश्मीरकडे पाहत आहोत.

ते पुढे सांगतात, "5 ऑगस्टचा दिवस आनंद साजरा करण्याचा दिवस आहे, तसाच आमच्यासाठी काळजीचा दिवस आहे. आमच्यासाठी आशेचा किरण दाखवणारा हा दिवस आहे आणि त्याचवेळी अनिश्चित भविष्याचा दिवस आहे".

"गेल्या वर्षभरात जे काही बदल झाले आहेत ते बाह्य स्वरुपाचे आहेत, मानसिकता जराही बदललेली नाही. आधीची सरकारं जे करायची तसंच हे सरकार वागत आहे".

गेल्या तीस वर्षांपासून पनून काश्मीरच्या झेंड्याखाली आमचा संघर्ष सुरू आहे. परंतु सरकारने आम्हाला कधी चर्चेसाठी बोलावलं नाही की आमच्या रोडमॅपबद्दल विचारणा केली नाही.

"सरकारला यासंदर्भात विचार करणं आवश्यक आहे. काश्मीर खोऱ्यात काश्मीरी पंडितांचा नरसंहार झाला होता हे सरकारला संसदेत मान्य करावं लागेल. तरच काश्मीररमध्ये परत येण्याचा आमचा मार्ग सुकर होऊ शकतो".

"दोन खोल्यांचे चार हजार फ्लॅट निर्माण करून त्याच्या चाव्या आमच्या हातात द्यायच्या अशा धोरणाचा आम्ही भाग होऊ इच्छित नाही. आम्हाला आमच्या जमिनीवर राहायचं आहे. आमच्या भावी पिढ्यांनीही इथे यावं असं आम्हाला वाटतं. परंतु हे सगळं आमच्या मनाप्रमाणे व्हावं".

"केंद्र सरकारने कलम 370 रद्द केलं. त्यामुळे काश्मिरी पंडितांना एकाच ठिकाणी पुनर्वसन करण्याच्या योजनेला सरकार हिरवा कंदील असा त्यांना आशावाद आहे," असं डॉ. अग्निशेखर यांना वाटतं.

'साठ वर्षांपूर्वीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

5 ऑगस्ट 2019 रोजी केंद्र सरकारने जम्मू काश्मीर राज्याला असलेला विशेष दर्जा देणारं घटनेतलं कलम 370 आणि 35A रद्द करण्याचा निर्णय घेतला. या राज्याची पुनर्रचना करून त्याची जम्मू-काश्मीर आणि लडाख अशा दोन केंद्रशासित प्रदेशात विभागणी करण्यात आली.


सामग्री: त्या दुर्घटनेत दोन हत्ती जिवंत राहिले.

धबधब्यात पडून 6 हत्ती दगावल्याची बातमी सुरुवातीला मिळाली होती. मात्र, काही दिवसांनंतर पाण्याच्या प्रवाहात आणखी 5 हत्तींचे मृतदेह सापडले.

सुरुवातीला असं मानलं गेलं होतं की धबधब्यात पडलेल्या एका पिल्लाला वाचवताना या हत्तींचा मृत्यू झाला. खाओ याई राष्ट्रीय उद्यानातल्या रेंजर्सने ही माहिती दिली होती. या अभयारण्यात 'हेऊ नॅरोक' (नरकातील धबधबा) नावाचा दीडशे मीटर उंच धबधबा आहे.

हा अत्यंत धोकादायक धबधबा असल्याचं म्हणतात. या धबधब्यावरून जाताना हत्तीचं पिल्लू पाय घसरून पडलं आणि त्याला वाचवण्यासाठी म्हणून इतर हत्तींनी धबधब्यात उडी घेतली असावी, असा अंदाज बांधण्यात आला होता.

या धबधब्यात घसरून पडून हत्तींचा मृत्यू झाला होता.

एकाच वेळी एकाच कळपातल्या 11 हत्तींचा मृत्यू ही केवळ त्या कळपासाठीच हादरवून टाकणारी घटना नव्हती. तर या घटनेविषयी जी माहिती सांगण्यात आली, त्यामुळे सर्वांनाच धक्का बसला. हत्तींनी जे बलिदान दिलं, ते वाचून जगभरातले वाचक हळहळले. आमची बातमीही लाखो वाचकांनी वाचली.

मात्र, भावना बाजूला ठेवून जरा विचार करूया. हत्तींकडे पिल्लाला वाचवण्यासाठी स्वतःचा जीव धोक्यात टाकण्याइतपत सहानुभूती आणि कौशल्य असू शकेल का? आणि कदाचित याघडीला यापेक्षा महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे या दुर्घटनेतून बचावलेल्या हत्तींवर या घटनेचा काय परिणाम झाला असेल?

न्यूयॉर्कमधल्या हंटर कॉलेज सिटी युनिवर्सिटीत मानसशास्त्राचे सहप्राध्यापक असलेले डॉ. जोशुआ प्लॉटनिक दशकभराहूनही अधिक काळापासून थायलंडमधल्या हत्तींचा अभ्यास करत आहेत.

त्यांनी बीबीसीला सांगितलं की, प्रत्यक्ष साक्षीदाराच्या अभावी नेमकं काय घडलं असेल, हे आपण सांगू शकत नाही. मात्र, "हा अंदाज नक्कीच बांधता येऊ शकतो की कुटुंबातला एखादा सदस्य संकटात असेल तर कळपातले इतर हत्ती त्याला वाचवण्यासाठी शक्य ते सर्व करू शकतात."

हत्तींना धोका ओळखता येतो आणि त्यातून सुरक्षित बाहेर पडण्यासाठी ते एकत्र येऊन मार्ग शोधतात, याचे ठोस पुरावे आहेत.

हत्तींची दुर्घटना

मात्र, डॉ. प्लॉटनिक म्हणतात की "अशा धोकादायक परिस्थितीत सर्वच्या सर्व हत्ती धबधब्यावर जातील", याची शक्यता कमी वाटते.

कदाचित हा एक भयंकर अपघात असावा.

विएन्नामधल्या युनिवर्सिटी ऑफ व्हेटर्नरी मेडिसीनमध्ये हत्तींचे तज्ज्ञ असलेल्या डॉ. रॅचेल डेल यादेखील मान्य करतात की हत्ती 'स्वतःच्या प्राणांची बाजी लावूनही'...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या आठवड्यात थायलंडमध्ये एक मोठी दुर्घटना घडली. थायलंडच्या राष्ट्रीय अभयारण्यातल्या एका धबधब्यात पडून एकाच कळपातल्या तब्बल 11 हत्तींचा मृत्यू झाला होता.


सामग्री: त्या नैराश्याच्या गर्तेत होत्या असं आमटे कुटुंबीयांनी काही दिवसांपूर्वी काढलेल्या पत्रकात म्हटले आहे.

डॉ. शीतल आमटे या ज्येष्ठ समाजसेवक डॉ. विकास आमटे आणि डॉ. भारती आमटे यांची मुलगी आहेत. रॅमन मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित समाजसेवक बाबा आमटे हे डॉ. शीतल यांचे आजोबा होत.

आमटे परिवारातल्या तिसऱ्या पिढीतील डॉ. शीतल आमटे यांनी 2004 मध्ये नागपूरच्या वैद्यकीय महाविद्यालयातून एमबीबीएस झाल्यानंतर टाटा इन्स्टिट्युट ऑफ सोशल सायन्सेसमधून सोशल एन्थ्रोप्रनरशीपची डिग्री घेतली. अपंगत्वावरील डॉक्टर तज्ज्ञ म्हणून त्यांनी आनंदवनात कामाला सुरुवात केली.

आनंदवनला जगभरातील नेटवर्कमध्ये जोडण्यात त्यांचा हातखंडा होता. फोटोग्राफी आणि चित्रकला हे छंद जोपासणाऱ्या डॉ.शीतल सजग पालकत्वाच्या अभियानातही पुढाकार घेत होत्या.

डॉ. शीतल आमटे यांचे पती गौतम कराजगी हे इंजिनिअर आणि व्यवस्थापन तज्ज्ञ आहेत. मल्टिनॅशनल कंपनीतील नोकरी सोडल्यानंतर त्यांनी आनंदवनात महारोगी सेवा समितीच्या ट्रस्टी म्हणून नेमणूक झाली. डॉ शीतल यांना सहा वर्षांचा मुलगा आहे.

महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी

सध्या त्या आनंदवन येथील महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) म्हणून कार्यरत होत्या.

2016 मध्ये महारोगी सेवा समितीची नवी कार्यकारणी जाहीर झाली. यात डॅा. शीतल आमटे - कराजगी आणि त्यांचे पती गौतम - कराजगी यांना स्थान देण्यात आलं होतं.

तेव्हापासून त्या महारोगी सेवा समितीच्या CEO पदावर कार्यरत होत्या. त्यांचे पती गौतम - कराजगी यांना अंतर्गत व्यवस्थापक म्हणून जबाबदारी देण्यात आली होती.

भारतात वैद्यकीय क्षेत्रात नेतृत्व करणाऱ्या तरुणांसाठी त्यांनी मशाल आणि चिराग हे दोन उपक्रम सुरु केले. तर भारतभरातील अपंगत्व आलेल्या लोकांना मदत करण्यासाठी निजबल हे सेंटर सुरू केलं. पब्लिक हेल्थ नेटवर्कमध्येही त्यांचा सहभाग होता.

आनंदवन, सोमनाथ प्रकल्प, लोक बिरादरी प्रकल्प, लोकबिरादरी प्रकल्प नागेपल्ली, लोकबिरादरी प्रकल्प खमंचरू, अशोकवन प्रकल्प नागपूर, ग्रामीण विकास प्रकल्प मुळगव्हाण, ग्रामीण विकास प्रकल्प चेतीदेवळी, महारोगी सेवा समिती चंद्रपूर आणि ग्रामीण विकास संस्था वरोरा असे 10 प्रकल्प महारोगी सेवा समितीच्या अंतर्गत येतात.

त्यामुळे महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून त्या करत असलेल्या कामाचं अनेकजण कौतुक करत असत.

'आनंदवन'ला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ. शीतल आमटे यांचे चंद्रपूर जिल्ह्यातील आनंदवन येथे निधन झाले. त्या 38 वर्षांच्या होत्या. डॉ. शीतल आमटे या आनंदवन येथील महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी होत्या.