सामग्री: कोव्हिड काळातही ऑक्सिजनचा पुरवठा हा इंडस्ट्रियल भागाला जास्त प्रमाणात केला जात असल्याचा आरोप काही खासगी रुग्णालयांच्या डॉक्टरांकडून तसेच व्यवस्थापनाकडून करण्यात येत आहे. त्यामुळे पुण्याचे जिल्हाधिकारी डॉ. राजेश देशमुख यांनी ऑक्सिजन उत्पादकांसोबत बैठक घेऊन 80 टक्के ऑक्सिजनचा पुरवठा हा रुग्णालयांसाठी करण्याचे आदेश दिले आहेत.

प्रत्यक्ष परिस्थिती

पुण्यात ऑक्सिजनचा पुरवठा योग्य प्रमाणात होत नसून त्यामुळे कोव्हिडचे रुग्ण दगावण्याची शक्यता असल्याची भीती डॉक्टरांकडून व्यक्त करण्यात येत आहे. औंध भागात श्वास कोव्हिड केअर चालविणारे डॉ. आनंद यन्नावार याबाबत म्हणाले, ''गेल्या आठवड्यापासून कोव्हिडच्या रुग्णांसाठी लागणारे ऑक्सिजन सिलेंडर मिळविण्यास आम्हाला अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे."

"आमच्याकडे दाखल असलेल्या रुग्णांपैकी 80 टक्के रुग्णांना सध्या ऑक्सिजनची गरज आहे. आम्ही ऑक्सिजन सिलेंडर भाडेतत्त्वावर घेतो. आम्हाला जेवढ्या ऑक्सिजन सिलेंडरची गरज आहे, त्याच्या पन्नास टक्केच पुरवठा केला जात आहे. सात सप्टेंबरला ऑक्सिजनचा मोठा तुटवडा जाणवला. ऑक्सिजन सिलेंडरची ने आण करणाऱ्या गाड्या या ऑक्सिजन प्लॅन्टच्या बाहेर आठ तास उभ्या होत्या. परंतु त्यात सिलेंडर भरले गेले नाहीत,'' यन्नावार सांगतात.

''इंडस्ट्रियल भागाला ऑक्सिजनचा जास्त पुरवठा करण्यात येत असल्याने हॉस्पिटलसाठी ऑक्सिजनच्या तुटवडा भासत असल्याचे आम्हाला पुरवठा करणाऱ्या काही पुरवठा दारांकडून सांगण्यात आले. याबाबत खरी माहिती घेणे आवश्यक आहे. गेल्या आठवड्यापासून ऑक्सिजन न मिळण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. आम्हाला वेळेवर ऑक्सिजन मिळाला नसता तर आम्हाला आमच्या इकडे येथे दाखल असलेले रुग्ण दुसरीकडे पाठवावे लागले असते,'' यन्नावार सांगतात.

सात सप्टेंबर रोजी पुण्याचे जिल्हाधिकारी डॉ. राजेश देशमुख यांनी ऑक्सिजन उत्पादकांसोबत बैठक घेतली. सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या आदेशानुसार ऑक्सिजन उत्पादकांनी एकूण उत्पादनाच्या 80 टक्के ऑक्सिजन वैद्यकीय उपचारासाठी तर 20 टक्के ऑक्सिजन औद्योगिक उत्पादनासाठी उपलब्ध करुन द्यावा, अशा सूचना त्यांनी ऑक्सिजन उत्पादकांना केल्या.

ऑक्सिजन सिलेंडर भरणाऱ्या उत्पादकांनी त्यांच्याकडे भरण्यात आलेले सिलेंडर केवळ वैद्यकीय उपचारासाठी वितरित करावेत. रुग्णालय व ऑक्सिजन सिलेंडर भरणाऱ्या छोट्या उत्पादकांपर्यंत टँकर जलदगतीने पोहोचवण्यासाठी द्रवरुपातील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुण्यात कोव्हिडचा पहिला रुग्ण सापडल्याच्या घटनेला सहा महिने पूर्ण झाले. सहा महिन्यात परिस्थिती आटोक्यात येण्याऐवजी रुग्णांचा आकडा 2 लाखांच्या वर गेला. कोरोना व्हायरसचा प्रभाव पुण्यातून अजिबात कमी होताना दिसत नाही. त्यातच ऑक्सिजनचा तुटवडा असल्याच्या वारंवार तक्रारी येत आहेत.


सामग्री: कोव्हिड काळातील ही पहिलीच परीक्षा आहे. त्यामुळे परीक्षा देतानाची मार्गदर्शक तत्त्वंही बदलली आहेत. आयोगाने जारी केलेल्या ओळखपत्रात त्यांचा उल्लेख आहेच. मात्र उल्लेख नसलेल्या बाबी सुद्धा लक्षात घेणं तितकंच गरजेचं आहे.

केंद्रावर जाताना

केंद्रावर जाताना एकाच वाहनाने शक्यतो जावं. स्वत:ची गाडी असल्यास उत्तम. कॅबने जात असल्यास वेगवेगळ्या लोकांबरोबर जाणं टाळावं. म्हणजे जाताना एक गट आणि येताना वेगळा गट असं करू नये. एकटं गेल्यास उत्तम. साधारणत: परीक्षेच्या आदल्या दिवशी परीक्षा केंद्र पाहून यावं असा संकेत असतो. मात्र सध्या तसं करू नये.

गुगल मॅपचा आधार घेऊन साधारण अंदाज घ्यावा आणि तसं नियोजन करावं. केंद्रावर जाताना बाहेरचं खाणं आणि पिणं शक्यतो टाळावं. सध्या अनेक भागात निर्बंध आहेत. त्यामुळे पोलिसांनी अडवल्यास त्यांना नम्रपणे परिस्थितीची जाणीव करून द्या. त्यांच्याशी हुज्जत घालू नका.

केंद्रावर पोहोचल्यावर

केंद्रावर गेल्यावर परिस्थितीचा आढावा घ्या. घोळक्यात जाणं अर्थातच टाळावं.  आपले जुने अगदी जिवाभावाचे मित्र मैत्रिणी भेटल्यावर त्यांना अलिंगन देणं टाळा. त्यांच्याशी अंतर ठेवून बोला. कमी बोललं तर अगदीच उत्तम (मास्कच्या आड ते दिसण्याची शक्यता कमी आहे.)

आपला वर्ग कुठे आहे, याची नोंद उमेदवार घेतातच. सोशल डिस्टन्सिंगचं पालन कटाक्षाने करावं. तिथलं वॉशरुम वापरताना काळजी घ्यावी. आयोगाने सांगितल्याप्रमाणे आरोग्य सेतू अॅप फोनवर असू द्या.

परीक्षा हॉलमध्ये गेल्यावर...

परीक्षा हॉलमध्ये गेल्यावर आपल्या जागेवर सॅनिटायझरचा फवारा मारा. मगच बसा. आपल्या हॉलमध्ये योग्य सुविधा आहेत किवा नाही याची काळजी घ्या. नसल्यास लक्षात आणून द्या.

मास्क सतत तोंडावर असू द्या. आयोगाने ग्लोव्हज घालणं अनिवार्य केलं आहे. ते उपलब्ध करून देणार असल्याचंही आयोगाने म्हटलं आहे. सध्या उन्हाळा आहे. तसंच परीक्षेचा ताण असतो. त्यामुळे हाताला घाम येणं स्वाभाविक आहे. तेव्हा ग्लोव्हज ओला होण्याची शक्यता आहे. तेव्हा एक अतिरिक्त ग्लोव्ह्ज असल्यास उत्तम, तसं पर्यवेक्षकांना लक्षात आणून द्या.

एकदा पेपर सुरू झाला की कोव्हिडचा फारसा विचार करू नका. कारण तुमच्यासारखी सगळ्यांनाच ती काळजी आहे. फक्त प्रश्नांवर लक्ष केंद्रित करा. एखादा शिंकला किंवा खोकलला तर त्याच्याकडे जळजळीत कटाक्ष टाकणं, मास्क लावण्याच्या सूचना करणे हे प्रकार टाळावेत.

दोन पेपरच्या मध्ये...

परीक्षेत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मोठ्या प्रतिक्षेनंतर येत्या रविवारी 21 तारखेला महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगातर्फे घेतली जाणारी राज्य सेवा पूर्व परीक्षा घेण्यात येणार आहे. त्यात आयोगाने ओळखपत्र जारी केले आहेत.


सामग्री: कोव्हिड निवारणासाठी नेमलेल्या कार्यकारी गटाचे प्रमुख डॉ. एन के अरोरा यांनी एका संशोधनात तशी शिफारस आरोग्य मंत्रालयाकडे केली होती. हे अंतर वाढल्यामुळे लशीची परिणामकारकता वाढते, असं संशोधनात म्हटलं होतं.

सध्या भारतात लशीच्या तुटवड्यामुळे अनेकांना दुसरा डोस मिळवण्यात अडचणी येत आहेत. अशा लोकांसाठी हा मोठा दिलासा म्हणावा लागेल. लशीचा दुसरा डोस उशिरा घेतल्यामुळे नेमका काय फरक पडणार आहे हे जाणून घेऊया.

कोव्हिशिल्ड लशीच्या दोन डोसमधील अंतर का वाढवलं?

बहुतेक कोरोना लशींचे दोन डोस घ्यायचे असतात. लशींमुळे तुमच्या शरीरात त्या आजाराशी लढा द्यायला अँटीबॉडीज तयार होऊ लागतात.

पहिल्या डोसनंतर सावकाश म्हणजे 2-3 आठवड्यात काही प्रमाणत अँटीबॉडीज निर्माण होतात. पण दुसरा डोस घेतल्यावर या प्रक्रियेला गती मिळते.

लशीच्या या दुसऱ्या डोसला बुस्टर डोस असं म्हटलं जातं. म्हणजे पहिल्या डोसला पूरक आणि वर त्याची ताकद वाढवणारा डोस.

भारतात कोव्हिड निवारणासाठी नेमलेल्या कार्यकारी गटाचे प्रमुख डॉ. एन के अरोरा यांनी अलीकडेच सरकारला शिफारस केली होती की, कोव्हिशिल्ड लशीच्या दोन डोसमधलं अंतर वाढवण्यात यावं.

ऑक्सफर्ड विद्यापीठातच मार्च 2021मध्ये यावर संशोधन झालं होतं. आणि त्यानंतर असा निष्कर्ष काढण्यात आला की, दोन डोसमधलं अंतर 12 ते 16 आठवडे असेल तर लशीची परिणामकारकता वाढते.

युके, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिकेतल्या 17187 लोकांवर यासाठी लशीचे प्रयोग करण्यात आले. सहा आठवड्यांपेक्षा कमी अंतराने दुसरा डोस दिला असेल तर परिणामकारकता 55.1% आणि किमान 12 आठवड्यांचं अंतर असताना हीच परिणामकारकता 81.3% असल्याचं दिसून आलं.

भारत सरकारने सुद्धा आता या अहवालावर आधारित भारतीय सल्लागार समितीचे निष्कर्ष मान्य करून डोसमधलं अंतर अधिकृतरित्या वाढवलं आहे.

परिणामकारकता आणि लशीपासून मिळणारं संरक्षण

कोव्हिशिल्डच्या दोन डोसमधलं अंतर दुसऱ्यांदा वाढलंय. यापूर्वी मार्च महिन्यात केंद्रसरकारने आधीच्या 4 आठवड्यांच्या अंतरावरून दोन डोसमधलं अंतर 6 ते 8 आठवडे करा असं राज्यांना कळवलं होतं.

आता काल काल केंद्र सरकारने जे अधिकृत पत्रक काढलंय त्यात त्यांनी स्पष्ट केलंय की डोसमधलं अंतर वाढवण्याचा निर्णय रियल लाईफ एक्स्पिरियन्स म्हणजे लस दिली जात असताना येणारे अनुभव आणि ताजा डेटा बघून घेण्यात आलाय.

लस शरीरावर कसं काम करते यासाठी दोन निकष वापरता येतात एक म्हणजे लशीची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑक्सफर्ड विद्यापीठात संशोधन झालेल्या कोव्हिशिल्ड लशीचा दुसरा डोस आता 12 ते 16 आठवड्यांनी देण्यात यावा, असं केंद्र सरकारने जाहीर केलं आहे. यापूर्वी दोन डोसमधलं हे अंतर 6 ते 8 आठवड्यांचं होतं.


सामग्री: कोव्हिड बरा झालेल्या काही रुग्णांमध्ये डोळे आणि नाकाच्या इन्फेक्शनच्या तक्रारीमध्ये वाढ झाली आहे. प्रसंगी काही जणांना आपला डोळा देखील गमवावा लागला आहे. एका बुरशीमुळे होणाऱ्या संसर्गामुळे अनेकांच्या मनात चिंता निर्माण झाली आहे.

बुरशीमुळे होणाऱ्या या आजाराला 'म्युकर मायकॉसिस' म्हणतात. काळी बुरशी म्हणूनही ही ओळखली जाते.

कोरोना संसर्गाचा सर्वाधिक धोका हा सहव्याधी म्हणजेच मधुमेह, उच्च-रक्तदाब, हृदयरोग असलेल्या लोकांना अधिक आहे. कोव्हिड-19 ची लागण झालेल्यांपैकी 70 टक्क्यांपेक्षा जास्त रुग्ण सहव्याधीने ग्रस्त आहेत. त्यापैकी अनेकजणांचा कोव्हिड बरा होत आहे पण तरीदेखील त्यांना या व्याधींचा त्रास होत आहे.

कोव्हिड बरा झाल्यावर काही रुग्णांना आणखी एका आजाराचा धोका आहे, तो म्हणजे म्युकर मायकॉसिस. आम्ही तज्ज्ञांकडून जाणून घेतलं हा आजार काय आहे, आणि कोणाला या आजाराचा जास्त धोका आहे.

काळ्या बुरशीचा फटका बसलेल्या रुग्णांना मोफत उपचार कसे मिळतील, याबाबत राज्य सरकारने काय म्हटले आहे हे देखील आपण पाहाणार आहोत. त्या आधी हा आजार नेमका काय आहे हे समजून घेऊत.

काय आहे 'म्युकर मायकॉसिस'?

राज्यात फेब्रुवारी महिन्यात कोरोना संसर्गाची दुसरी लाट येऊन धडकली. तज्ज्ञांच्या मते, दुसऱ्या लाटेत कोरोनामुक्त झालेल्यांमध्ये डोळे आणि नाकामध्ये होणाऱ्या संसर्गाच्या तक्रारीत वाढ झालीये.

मुंबईच्या सर जे.जे रुग्णालयाचे नाक-कान घसातज्ज्ञ विभागप्रमुख डॉ. श्रीनिवास चव्हाण सांगतात, "सोप्या शब्दात सांगायचं झालं. तर, म्युकर मायकॉसिस हा बुरशीमुळे होणारा आजार आहे."

तज्ज्ञ सांगतात, बुरशीच्या (Fungus) संसर्गाचा धोका अनेकांना असतो. सायनसमध्ये (Sinus) नाकाभोवती असलेल्या मोकळ्या जागेत ही बुरशी साठून राहाते. "ही बुरशी हवेतून पसरते. ज्या व्यक्तीला याचा संसर्ग झाला आहे, अशा व्यक्तीकडून दुसऱ्याला संसर्ग होण्याची शक्यता असते," असं डॉ. चव्हाण पुढे सांगतात.

'म्युकर मायकॉसिस' आजाराची लक्षणं?

तज्ज्ञांच्या सांगण्यानुसार, देशभरात या आजाराचे रुग्ण वाढत आहेत. यासाठी रुग्णांनी आजाराची लक्षणं वेळीच ओळखणं गरजेचं आहे.

नवी मुंबईच्या अपोलो रुग्णालयाचे नाक-कान घसातज्ज्ञ डॉ. शरद भालेकर या आजाराची चार प्रमुख लक्षणं सांगतात.

·      नाकातून रक्त येणं

·      मेंदूत संसर्ग झाल्यास तीव्र डोकेदुखी

·      डबल व्हिजन म्हणजे, एखादी गोष्ट दोन दिसून येते

'म्युकर मायकॉसिस' ची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड बरा झालेल्या रुग्णांमध्ये काळ्या बुरशीचा संसर्ग झाल्याच्या तक्रारीमध्ये वाढ झाल्यानंतर अशा रुग्णांना राज्य सरकारकडून मोफत उपचार दिले जातील अशी माहिती राज्याचे आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी दिली आहे.


सामग्री: कोव्हिड वॉर्ड मधील गंभीर आजार असणाऱ्या रुग्णांना एकटं वाटू नये म्हणून कोव्हिडमधून पूर्णपणे बरे झालेले स्वयंसेवक मदत करतायत.

त्यांना चहापाणी, हवं-नको ते पाहणं, त्यांचं म्हणणं ऐकून घेणं हे सारं ते करतायत. रुग्णांच्या नातेवाईकांना आणि मित्र-मैत्रिणींना फोनवरून गप्पा मारण्यासाठी मदतही करतायत. हॉस्पिटलमध्ये कोरोना वॉरियर्सना या व्हॉलिंटिअर्सची चांगली साथ मिळतेय.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जेरुसलेमच्या हदासाह कोव्हिड रुग्णांसाठी एक पायलट प्रोजेक्ट नुकताच सुरू करण्यात आला.


सामग्री: कोव्हिड-19 आजारावर नेमके उपचार करण्यासाठी सध्या जगभरात मोठ्या पातळीवर संशोधन आणि चाचण्या सुरू आहेत.

उपचारांवर नेमकं काय काम सुरू आहे?

कोव्हिड-19 आजारावर जगभरात 150 हून अधिक औषधांवर संशोधन करण्यात आलं आहे. यातली बरीच औषधं चलनात आहेत आणि कोव्हिड-19 च्या उपचारांमध्येही त्यांचा वापर केला जातोय. तसंच, काही औषधं आणि लशींची निर्मितीही अंतिम टप्प्यात आली आहेत.

कुठल्या प्रकारचं औषधं उपयोगी ठरू शकेल?

कोव्हिड-19 आजारात आतापर्यंत तीन प्रकारची औषधं वापरली जात आहेत.

'डेक्सामेथासोन आणि रेमडिसिव्हर औषधं प्रभावी'

डेक्सामेथासोन, हे औषध सध्या कोरोनाग्रस्तांवर उपचार करताना सर्वाधिक प्रभावी ठरतंय. कोव्हिड-19 झालेल्या रुग्णांचे प्राण वाचवण्यात या औषधाने महत्त्वाची भूमिका महत्त्वाची बजावली आहे.

अत्यंत स्वस्त दरात मिळणाऱ्या या स्टिरॉईडमुळे व्हेंटिलेटरव असलेल्या दर तिसऱ्या रुग्णाची आणि ऑक्सिजनवर असणाऱ्या दर पाचव्या रुग्णाचे जीव या औषधामुळेच वाचले आहेत. कोरोना व्हायरसशी लढताना शरीरांतर्गत सूज वाढते. कारण, आपली रोगप्रतिकारक शक्ती कोरोना व्हायरसशी लढत असते. रोगप्रतिकारक शक्तीचा जास्तीचा प्रतिकार आपल्याच शरीराला घातक ठरू शकतो.

डेक्सामेथासोन औषध नेमकं रोगप्रतिकारक शक्तीचा असा जास्तीचा प्रतिकार कमी करतं. डेक्सामेथासोनबद्दल WHO सुद्धा आशादायी आहे.

 तसंच जागतिक आरोग्य संघटनेचे डॉ. ब्रूस आइलवर्ड यांचं म्हणणं आहे की चीन भेटीनंतर त्यांच्या लक्षात आलं की रेमडेसिवीर हे औषधही कोव्हिड-19 वर प्रभावी असल्याचं दिसतं.

इबोलावर उपचार म्हणून हे औषध तयार करण्यात आलं होतं. मात्र, या औषधाचा प्राण्यांवर ट्रायल केल्यानंतर इतर अनेक प्राणघातक विषाणुंपासून उत्पन्न होणाऱ्या आजारांवरही हे औषध उपयोगी असल्याचं दिसलं.

उदा. मर्स किंवा श्वसनाशी संबंधित इतर आजारांवर. हेच औषध कोव्हिड-19 आजारावरही उपयुक्त ठरेल, अशी आशा व्यक्त होतेय.

अमेरिकेत रेमडिसिव्हर औषधाची चाचणी 1 हजार रुग्णांवर घेण्यात आली. या औषधाने त्या रुग्णांची कोरोनाची 15 दिवसांची लक्षणं 11 दिवसांवर आणली. काही रुग्णांना हेच औषध दिलं गेलं तर काही रुग्णांना वेगळ म्हणजेच प्लासिबो उपचार पद्धतीचं औषध देण्यात आलं.

जागतिक आरोग्य संघटना सॉलिडॅरिटी ट्रायलअंतर्गत ज्या औषधांवर संशोधन करतंय त्यात या औषधाचाही समावेश आहे. हे औषध तयार करणाऱ्या गिलीड कंपनीनेसुद्धा स्वतः एक स्वतंत्र संशोधन करायला सुरुवात केली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19 आजारावर अजून ठोस  लस किंवा औषध  सापडलेलं नाही. जगभरात यासाठीचे प्रयत्न सुरू आहेत. औषध शोधण्याचे हे प्रयत्न कुठवर आले आहेत? सध्या कोण-कोणत्या उपचार पद्धतींचा वापर सुरू आहे? या सर्व प्रश्नांची उत्तरं आपण या लेखात जाणून घेणार आहोत.


सामग्री: कोव्हिड-19 चा संसर्ग झाल्यास गर्भपाताची शक्यता?

मुंबईतील एका महिलेचा गरोदर असताना अचानक गर्भपात झाला. संशोधनानंतर स्पष्ट झालं, या महिलेचा गर्भपात कोव्हिड-19च्या संसर्गामुळे झाला. मुंबईच्या राष्ट्रीय प्रजनन आरोग्य संशोधन संस्थेने केलेल्या संशोधनात ही धक्कादायक गोष्ट समोर आली आहे.

का करण्यात आलं संशोधन?

मुंबईत राहणारी ही महिला दोन महिन्यांची गरोदर असताना एका कोव्हिड-19 पॉझिटिव्ह व्यक्तीच्या संपर्कात आली. या महिलेची कोरोना तपासणी करण्यात आली. या महिलेला कोरोनाची लक्षणं दिसून येत नव्हती. पण, तिचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आला. 14 दिवस आयसोलेशनमध्ये राहून औषधोपचारांनंतर ही महिला कोरोनामुक्त झाली.

डॉक्टरांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, कोरोनामुक्त झाल्यानंतर 13 व्या आठवड्यात ही महिला रुटीन तपासणीसाठी रुग्णालयात सोनाग्राफी करण्यासाठी गेली. तेव्हा गर्भ मृत असल्याचं डॉक्टरांच्या लक्षात आलं. याचं कारण काय असावं? याबाबत माहिती घेत असताना, गर्भपातास COVID-19 चा संसर्ग कारणीभूत असल्याचा संशय डॉक्टरांना आला.

कांदिवलीच्या ईएसआईसी (ESIS) रुग्णालयातील डॉक्टरांनी संशोधनासाठी राष्ट्रीय प्रजनन आरोग्य संशोधन संस्थेकडे संपर्क केला. ज्यानंतर या महिलेच्या गर्भपातास कोव्हिड-19 चा संसर्ग कारणीभूत आहे का? या दिशेने संशोधन सुरू झालं.

'कोव्हिड-19 मुळे झाला गर्भपात'

कोरोनाची लागण झाल्यामुळे गर्भपात झाल्याची घटना समोर आली नव्हती. राष्ट्रीय प्रजनन आरोग्य संशोधन संस्थेच्या संशोधकांच्या माहितीनुसार, कोव्हिड-19 मुळे गर्भपात झाल्याची ही बहुदा पहिलीच घटना आहे.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना संस्थेच्या मॉलिक्युलर आणि सेल्युलर बायलॉजी विभागाचे शास्त्रज्ञ डॉ. दिपक मोदी सांगतात, "आम्ही या महिलेची पुन्हा कोरोना तपासणी केली. ही महिला कोरोनामुक्त होती. मात्र, गर्भपाताचे कारण शोधण्यासाठी आम्ही प्लॅसेंटा, गर्भाशयातील अॅमनिऑटीक फ्लूईड आणि गर्भाची कोरोना चाचणी केली. धक्कादायक म्हणजे, या तिन्हीमध्ये कोव्हिड-19 व्हायरस असल्याचं आम्हाला आढळून आलं. याचा अर्थ, आईच्या गर्भाशयात गर्भाला कोरोनाची लागण झाली होती. कोरोना व्हायरस गर्भाच्या मृत्यूला कारणीभूत आहे."

कोरोनामुळे गर्भपाताची शक्यता निर्माण होते का?

खरंतर, प्लॅसेंटा आईपासून गर्भाला कोणताही संसर्ग होऊ नये यासाठी एक मजबूत भिंत म्हणून काम करते. मग असं का व्हावं? प्लॅसेंटाला छेद देवून कोव्हिड-19 व्हायरस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आत्तापर्यंत आपल्याला कोरोना व्हायरसचा संसर्ग गरोदर मातेकडून बाळाला होण्याची शक्यता असते हे माहिती होतं. पुण्यात आईच्या गर्भातच बाळाला कोरोनाची लागण झाल्याची घटना समोर आली होती. मात्र, कोव्हिड-19 च्या संसर्गामुळे मिस-कॅरेज म्हणजेच गर्भपात होऊ शकतो का?


सामग्री: कोव्हिड-19 च्या प्रादूर्भावाचा विचार करता अमेरिका आणि ब्राझीलनंतर भारत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

कोरोना व्हायरसच्या आकड्यांच्या बाबतीत भारतासाठी सप्टेंबर महिना सर्वात वाईट ठरला. या महिन्यात देशात दररोज सरासरी 1100 मृत्यूंची नोंद झाली. काही राज्यांमध्ये मृत्यूंची संख्या दिवसांगणिक वाढत चालली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना व्हायरसने भारतात आपले हातपाय खोलवर पसरले आहेत.

कोरोना व्हायरसच्या प्रसाराच्या संदर्भात भारताची परिस्थिती सध्या काय आहे, याचा आढावा बीबीसीने घेतला आहे.

महाराष्ट्रात सर्वाधिक प्रसार

कोरोनाच्या प्रसारात महाराष्ट्र भारतात सर्वात पुढे आहे. राज्यात आतापर्यंत 13 लाख जणांना कोरोनाची लागण झाली असून त्यापैकी 36 हजार रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.

कोरोनाने पहिल्या टप्प्यातच राज्यात प्रवेश केला. सुरुवातीच्या काळात महानगरं आणि नंतर ग्रामीण भागात कोरोनाने हातपाय पसरले.

राज्यात सप्टेंबर महिन्यात दररोज सरासरी 300 ते 500 मृत्यूंची नोंद होत होती. ही संख्या देशातील इतर राज्यांपेक्षा कित्येक पटीने जास्त आहे.

सुरुवातीच्या काळात मुंबईला कोरोनाने घेरलं होतं. नंतर पुण्याकडे कोरोनाचा केंद्रबिंदू वळला. राज्यात मुंबईमध्येच सर्वाधिक कोरोना मृत्यू झाले असून त्यानंतर पुण्यात 5 हजार 800 मृत्यूंची नोंद झाली आहे.

डॉ. अर्णब घोष यांच्या मते, "मुंबई हे कोरोनाव्हायरसचं भारतातलं प्रवेशद्वार ठरलं. डॉ. घोष यांनी राज्यात अँटीबॉडीच्या सिरो सर्व्हे करणाऱ्या पथकातही काम केलं आहे. प्रशासनाने केलेल्या सिरो सर्व्हेमध्ये पुण्यात तब्बल 50 टक्के लोकांच्या शरीरात कोरोना व्हायरसच्या अँटीबॉडी आढळून आल्या."

डॉ. घोष सांगतात, "सर्वांचं लक्ष मुंबईकडे होतं, त्या काळात पुणे आणि परिसरात तसंच ग्रामीण भागातही हळूहळू कोरोनाचा प्रसार झाला."

एकीकडे, रुग्णांची संख्या वाढत असताना पुण्यातील जम्बो कोव्हिड सेंटरमधील गैरसोयीबाबत मोठ्या प्रमाणात आरोप आणि चर्चा झाली.

पंजाबमधील परिस्थिती बिकटच

पंजाबमध्ये कोरोना मृत्यूंचं प्रमाण 3 टक्क्यांच्या आसपास आहे. देशातील मृत्यूंच्या प्रमाणापेक्षा पंजाबमधील मृत्यूंचं प्रमाण जवळपास दुप्पट आहे.

देशात कोरोना मृत्यूंच्या बाबतीत पंजाब नवव्या क्रमांकावर आहे. पण राज्यातील इतर काही जिल्ह्यांमध्ये मृत्यूचं प्रमाण 4 टक्क्यांपर्यंतही गेल्याचं दिसून येईल.

पंजाबमधील परिस्थितीबाबत आम्ही ब्रुकिंग इन्स्टिट्यूशनच्या डॉ. शमिका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसमुळे झालेल्या मृत्यूंच्या बाबतीत भारताने एक लाखांचा आकडा गाठला आहे.


सामग्री: कोव्हिड-19 च्या विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी भारतात 24 मार्चपासून लॉकडाऊन लागू करण्यात आला. त्यानंतर दोन-तीन दिवसांनी म्हणजे 27 मार्च 2020 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'प्राईम मिनिस्टर्स सिटिझन असिस्टन्स अँड रिलीफ इन इमर्जन्सी सिच्युएशन फंड'ची सुरुवात केली. 'PM केअर्स फंड' म्हणून तुम्हा-आम्हाला हे एव्हाना माहीत झालंय.

"सर्व भारतीयांना मी विनंती आहे की, PM केअर फंडमध्ये देणगी द्या," असं आवाहन करणारं पंतप्रधान मोदींनी ट्वीटही केलं होतं. या निधीमुळे कोरोनाविरुद्धच्या लढाईसह अशाच तणावाच्या स्थितींशी लढण्यासाठी बळ मिळेल. तसंच निरोगी भारत बनवण्यासाठी हे सर्व महत्त्वाचं असेल, असंही मोदी म्हणाले होते.

मोदींच्या आवाहनानंतर उद्योजक, सेलिब्रेटी, कंपन्या आणि सर्वसामान्य लोकांकडून शक्य तितकी भरघोस मदत देण्यास सुरुवात झाली. जवळपास आठवड्याभरातच PM केअर्स फंडातील देणग्यांची रक्कम 65 अब्जांवर पोहोचली. आता ही रक्कम 100 अब्जांच्या वर गेली असेल, असा अंदाज आहे.

PM केअर्स फंड सुरुवातीपासून वादात अडकला होता. 1948 सालापासून सुरू असलेला पंतप्रधान मदतनिधी म्हणजेच PM नॅशनल रिलीफ फंड (PMNRF) असताना PM केअर्स फंडाची गरज काय, असा प्रश्न उपस्थित केला गेला.

PM केअर्समध्ये जमा झालेला निधी PMNRF मध्ये वळवला पाहिजे, अशी मागणी काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी केली. शिवाय, हा सर्व निधी स्थलांतर करणाऱ्या मजुरांच्या कल्याणासाठी वापरला गेला पाहिजे, अशीही काँग्रेसनं मागणी केली.

PM केअर्स फंड स्थापन झालं त्या काळात, भारतातील आजवरचं सर्वाधिक मोठं स्थलांतर सुरू झालं होतं. वेगवेगळ्या राज्यात कामधंद्यासाठी गेलेले मजूर आपापल्या राज्यात परतत होते. कुणी शेकडो किलोमीटर उन्हा-तान्हातून उपाशीपोटी पायी चालत परतत होतं, तर कुणी मिळेल त्या गाडीने घरी पोहोचण्याचा प्रयत्न करत होतं. या स्थलांतरादरम्यान 100 हून अधिक नागरिकांचा मृत्यूही झाला.

त्यामुळे PM केअर्समधील रक्कम स्थलांतरित मजुरांच्या प्रवासासाठी खर्च करावी, अशी मागणी पुढे आली होती. मात्र, तसं प्रत्यक्षात सरकारी पातळीवरून घडलं नाही. विरोधी पक्षाच्या एका खासदारानं तर सरकारचा निष्काळजीपणा पाहून PM केअर्स फंडाला नाव ठेवलं - 'PM डज नॉट रिअली केअर'.

जगभरातील आकडेवारी -

कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या देशांतील आकडेवारी-

PM केअर्स फंडाची सुरुवात झाल्याच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोरोनाशी लढण्यासाठी जाहीर केलेला निधी आता वादात आडकला आहे. शिवाय, या निधीच्या पारदर्शकतेबाबतही शंका व्यक्त केली जात आहे.


सामग्री: कोव्हिड-19 देशभरात त्सुनामीसारखा पसरतोय. एका दिवसातच 3 लाखांपेक्षा जास्त रुग्ण आढळल्याने, देशभरात हाहा:कार उडालाय. कोरोनासंसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत कुटुंबच्या-कुटुंब बाधित होत आहेत. प्रत्येकाच्या मनात मला कोरोना संसर्ग होईल, किंवा झाला असेल ही भीती घर करून बसलीये.

बाजूला जरा कोणी खोकलं किंवा शिंकलं तर, लगेच आपण त्या व्यक्तीकडे संशयानं पहातो. त्या व्यक्तीपासून लांब जाण्याचा प्रयत्न करतो. अनेकांना सारखं वाटतं मला दम लागतोय. खोकला नाहीये, पण बेचैन वाटतंय. सतत एक भीती मनात रहाते, मला कोरोनासंसर्ग तर झाला नाही?

तुमच्यासोबत कधी असं घडलंय? हो ना! तुम्ही असा विचार नक्कीच केला असेल. डॉक्टरांच्या माहितीनुसार, '6 मिनिट वॉक टेस्ट' ही तुमच्या मनातील सर्व प्रश्नांचं सोपं उत्तर आहे.

'6 मिनिट वॉक टेस्ट' काय आहे?

कोरोनाव्हायरस फुफ्फुसांवर आघात करतो. ज्यामुळे श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होतो. कोव्हिड-19 संसर्ग झाल्यामुळे फुफ्फुसांची कार्यक्षमता कमी होते, असं तज्ज्ञ सांगतात.

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार, "कोव्हिड-19 काळात फुफ्फुसांचं आरोग्य किंवा कार्यक्षमता चांगली आहे का नाही. याची तपासणी करणारी सहज आणि सोपी पद्धत म्हणजे '6 मिनिट वॉक टेस्ट' किंवा '6 मिनिटं चालण्याची चाचणी."

फोर्टिस रुग्णालयाच्या इंटेन्सिव्ह केअर विभागाचे संचालक डॉ. राहुल पंडीत सांगतात, "6 मिनिट वॉक टेस्ट, व्यायामानंतर हृदय आणि फुफ्फुसांची सहनशीलता किती आहे हे शोधण्यासाठी विकसित करण्यात आली. आता याचा वापर कोव्हिडग्रस्त रुग्ण, ज्यांची ऑक्सिजन लेव्हल आराम करताना 94 पेक्षा जास्त आहे. जे लोक हाय-रिस्क आहेत. ज्यांना हृदयरोगासारखे इतर आजार आहेत. त्यांच्यासाठी केला जातोय."

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागाने लोकांना 6 मिनिट वॉक टेस्टबद्दल माहिती देण्यासाठी एक परिपत्रक जारी केलंय.

आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार, '6 मिनिट वॉक टेस्ट'च्या माध्यमातून रक्तातल्या ऑक्सिजनची लपलेली कमतरता (Happy Hypoxia) जाणून घेण्यास मदत होते. जेणेकरून गरजू रुग्णांना वेळीच रुग्णालयात दाखल करता येईल.

हॅप्पी हायपॉक्सिया म्हणजे काय?

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, रुग्णाच्या शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी कमी झाली, तरी रुग्ण सामान्यच दिसत असतो. रुग्णाला श्वास घेण्यास अडथळा होण्याची कोणतीही लक्षणं दिसून येत नाहीत. वैद्यकीय भाषेत याला 'हॅप्पी हायपॉक्सिया' (Happy Hypoxia)...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात कोरोना संसर्गाचा प्रादुर्भाव दिवसेंदिवस वाढत असताना, '6 मिनिट वॉक टेस्ट'ची सध्या सर्वत्र चर्चा सुरू आहे. आपण याबाबतच जाणून घेणार आहोत.


सामग्री: कोव्हिड-19 मधून बरे झालेल्या रुग्णांना रुग्णालयातून घरी पाठवण्याबाबतचे नियम बदलून यात अधिक मोकळीक देण्याचा निर्णय केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने शनिवारी घेतला आहे. त्यानुसार, अतिसौम्य-सौम्य आणि मध्यम तीव्रतेच्या रुग्णांमध्ये सलग तीन दिवस ताप नसेल तर नमुना चाचणी न करताही त्यांना घरी पाठवता येईल, असं केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने स्पष्ट केलं.

पण गंभीर रुग्णांना सोडण्यापूर्वी नमुना चाचणी तसेच अन्य वैद्यकीय चाचणी करावी लागणार आहे.

सध्या देशात दररोज 95,000 टेस्ट करण्याची क्षमता आहे. यामध्ये वाढ करून रोज 1 लाख 20 हजार टेस्ट करण्यात येतील. गंभीर स्वरूपाच्या रुग्णांसाठी टेस्ट किट उपलब्ध होण्यासाठी फक्त गरज असेल तेव्हाच याचा वापर करण्याची सूचना देण्यात आली आहे. या धोरणात अतिसौम्य, सौम्य व मध्यम तीव्रतेच्या रुग्णांना विनाचाचणी घरी सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. ही बातमी लोकसत्ताने दिली.

2. कर्जदार 411 कोटी बुडवून पळाले, स्टेट बँकेची सीबीआयकडे तक्रार

सहा बँकांची सुमारे 411 कोटी रुपयांची फसवणूक केल्याप्रकरणी सीबीआयने गुन्हा दाखल केलेले 'राम देव इंटरनॅशनल'चे तीन संचालक देशाबाहेर पळून गेल्याची माहिती स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. त्यांनी याप्रकरण सीबीआयकडे तक्रार दाखल केली आहे.

त्यानुसार संचालक नरेश कुमार, सुरेश कुमार आणि संगीता यांच्याविरोधात सीबीआयने गुन्हा दाखल केला आहे. या प्रकरणात बँकेचं 173 कोटी रुपयांचे नुकसान झालं आहे.

राम देव इंटरनॅशनल ही कंपनी पश्चिम आशिया आणि युरोपातील देशांत बासमती तांदूळ निर्यात करते. कर्नाल जिल्ह्यात त्यांच्या तीन राइस मिल, आठ निवड आणि प्रतवारीचे युनिट आहेत. सौदी अरेबिया आणि दुबईत कार्यालये आहेत, असे स्टेट बँकेने दाखल केलेल्या तक्रारीत म्हटलं आहे. ही बातमी महाराष्ट्र टाईम्सने दिली आहे.

3. मुंबईतून उत्तर प्रदेशसाठी जाण्यासाठी 10 ट्रेन सुटणार

मुंबईतून उत्तर प्रदेशला 10 रेल्वेगाड्या जाणार असल्याची माहिती विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी दिली आहे. ही बातमी झी 24 तासने दिली आहे.

देवेंद्र फडणवीस यांनी रेल्वेमंत्री पीयूष गोयल यांच्याशी चर्चा केली. मुंबईत काम करणाऱ्या उत्तर प्रदेशातील स्थलांतरीत मजुरांसाठी विशेष ट्रेन उपलब्ध करण्याची विनंती केली.

याला प्रतिसाद मिळाला देत पीयूष गोयल यांनी तात्काळ उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्याशी संपर्क साधला आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज विविध वृत्तपत्र आणि वेबसाईटवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.

1. कोरोना  व्हायरस : सौम्य, मध्यम तीव्रतेचे रुग्ण विनाचाचणी घरी


सामग्री: कोव्हिड-19 रुग्णांच्या उपचारासाठी या औषधाची क्लिनिकल ट्रायल सध्या सुरू आहे, ‘आपत्कालीन उपयोगासाठी’ डॉक्टर हे औषध रुग्णांना देऊ शकतात, असंही प्रशासनाने मान्य केलं आहे. पण हे औषध मिळवणं शर्मांसाठी अशक्यप्राय गोष्ट होऊन बसली – रेमडेसिव्हिर कुठेही मिळत नव्हतं.

शर्मांनी अनेक लोकांना फोन केले, सर्वत्र विचारपूस केली, पण त्यांच्या काकांची प्रकृती खालावत चालली होती. “मला अश्रू अनावर झाले होते. एकीकडे माझे काका मृत्यूशी झुंजत होते, आणि दुसरीकडे त्यांना आवश्यक असलेलं औषध मिळवायला मला संघर्ष करावा लागत होता.

“अनेक कॉल केल्यानंतर अखेर मला ते औषध मिळालं, पण त्यासाठी मला सात पट जास्त पैसे मोजावे लागले,” अभिनव म्हणाले. “मला खरंच खूप वाईट वाटतं त्या लोकांसाठी ज्यांना हे परवडणारं नसेल.”

औषधीचा धंदा अन् जुगाड

हा प्रत्यय एकट्या अभिनव शर्मांना आला असं नाही. दिल्लीत अनेक कुटुंबांना कोरोनावरच्या आवश्यक औषधींसाठी काही पट जास्त पैसे मोजावे लागत आहेत. त्यांना ही औषधं उपलब्ध होतायत पुरानी दिल्लीतील एका बाजारातून.

या बाजारात काम करणाऱ्या काही लोकांना बीबीसीने फोनवरून गाठलं, तेव्हा त्यांनी सांगितलं की योग्य तो मोबदला मिळाला तर औषधीचा जुगाड होऊन जाईल.

“मी तुमच्यासाठी तीन बाटल्यांचा जुगाड करतो, पण प्रत्येक बाटलीचे 30 हजार रुपये. आणि हो, आत्ताच्या आत्ता यावं लागेल,” एकाने आम्हाला सांगितलं. तो “औषधींचा धंदा” करत असल्याचं त्याने सांगितलं.

दुसऱ्या एकाने आम्हाला एका बाटलीचा भाव 38 हजार रुपये सांगितला. या बाटलीची अधिकृत किंमत आहे 5,400 रुपये. आणि प्रत्येक रुग्णाला सरासरी पाच ते सहा डोस लागतात.

काय असतं रेमडेसिव्हिर?

जगात जेव्हा सार्स आणि इबोलाची साथ आली होती, तेव्ही रेमडेसिव्हिर या औषधाची निर्मिती केली गेली. हे एक अँटी-व्हायरल ड्रग आहे.

अमेरिकेची औषध कंपनी गिलियाडनं हे औषध बनवलं होतं. तज्ज्ञांच्या मते खरं तर सार्स, मर्स आणि इबोलासारख्या साथीच्या रोगांमध्ये याचा उपयोग झाला खरा, पण ते तितक्या प्रमाणावर यशस्वी ठरलं नव्हतं.

पण आता SARC-CoV-2 या कोरोना व्हायरसविरोधात याचा सध्या फायदा होत असल्याचं समोर आलंय. रुग्णाच्या शरीरात जाऊन ते अशा एन्झाईम्सवर हल्ला करतं जे व्हायरसला एकाचे दोन व्हायला मदत करतात. त्यामुळे विषाणूंची शरीरात वाढ रोखता येते आणि रुग्णाचे वाचण्याची शक्यता बळावते.

जगभरात विविध रुग्णालयांमध्ये चाललेल्या क्लिनिकल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अभिनव शर्मा यांच्या काकांना खूप ताप आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागल्यानंतर दिल्लीच्या एका रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. त्यांची कोरोना व्हायरसची चाचणी पॉझिटिव्ह आढळली आणि त्यानंतर डॉक्टरांनी त्यांना रेमडिसिव्हिर आणायला सांगितलं.


सामग्री: कोव्हिड-19 विरुद्ध लढण्यासाठी आपली प्रतिकारक्षमता वाढविण्याच्या दृष्टिनं व्हिटॅमिन डी उपयुक्त ठरू शकतं का, याची चाचणी घेण्यासाठी शास्त्रज्ञ स्वयंसेवकांच्या शोधात आहेत.

आधी या चाचणीत सहभागी होणाऱ्यांच्या रक्ताची चाचणी घेतली जाईल. त्यांच्यात व्हिटॅमिन डीची कमतरता असेल तर त्यांना सहा महिने दररोज व्हिटॅमिन डीची गोळी दिली जाईल.

लंडनमधील क्वीन मेरी विद्यापीठातील संशोधकांकडून ही चाचणी घेतली जाणार आहे. या चाचणीत नेहमीच्या सप्लिमेंटपेक्षा अधिक तीव्रतेचा व्हिटॅमिन डीचा डोस वापरला जाईल. प्रमुख संशोधक डेव्हिड जोलिफ यांनी म्हटलं आहे की, या चाचणीतून काही प्रश्नांची ठोस उत्तरं मिळू शकतील. व्हिटॅमिन डी कोव्हिडविरोधात लढण्यासाठी किती प्रभावी ठरू शकतं, हे स्पष्ट होईल.

व्हिटॅमिन डी सप्लिमेंटची किंमत कमी असते, त्या वापरण्यामध्ये धोका नसतो आणि त्या सहज उपलब्धही होतात. जर व्हिटॅमिन डी परिणामकारक असेल तर कोरोना व्हायरसविरुद्धच्या या लढाईत त्याचा वापर करून घेता येईल, असं डेव्हिड जोलिफ यांनी म्हटलं.

व्हिटॅमिन डी सप्लिमेंट सुरक्षित असल्या तरी रोज शरीराला जेवढा पुरवठा आवश्यक आहे, त्यापेक्षा अधिक प्रमाणात व्हिटॅमिन डीचं सेवन हे हानीकारक ठरू शकतं.

ब्रिटिश सरकारमध्ये आरोग्य आणि आहाराशी निगडीत काम करणाऱ्या सायंटिफिक अॅडव्हायझरी कमिशन ऑन न्यूट्रिशन इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थ अँड केअर एक्सलेंस या संस्थेनेही कोरोनासंदर्भात व्हिटॅमिन डीच्या भूमिकेबाबत एक अहवाल तयार केला आहे.

व्हिटॅमिन डीबद्दल कोणता सल्ला?

कोरोना व्हायरस साथीच्या काळात बहुतांश लोक घरांमध्ये बसून आहेत. यामुळे शरिरात व्हिटॅमिन डीची कमतरता निर्माण होणं स्वाभाविक आहे. सामान्यपणे इतर वेळी लोक घराबाहेर जास्त वेळ घालवतात.

यादरम्यान त्वचेवर पडणाऱ्या उन्हामुळे व्हिटॅमिन डी आपल्याला नैसर्गिकपणे मिळतं. हे व्हिटॅमिन आपल्या शरीरासाठी उपयोगी मानलं जातं.

व्हिटॅमिन डी

ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस संस्थेनुसार, सध्याच्या काळात लोकांनी प्रतिदिन 10 मायक्रॉन व्हिटॅमिन डी घेतलं पाहिजे. विशेषतः घरातच बहुतांश वेळ घालवणाऱ्या लोकांनी हे व्हिटॅमिन घेतलं पाहिजे.

ब्रिटनमध्ये ऑक्टोबर ते मार्च महिन्यापर्यंत व्हिटॅमिन-डी घेण्याचा सल्ला पूर्वीपासूनच दिला जातो. किंबहुना, पब्लिक हेल्थ इंग्लंड (PHI) संस्थेने तर पूर्ण वर्षभर व्हिटॅमिन-डी सप्लिमेंट घेण्याचा सल्ला दिलेला आहे.

PHI च्या मते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसने जगभरात थैमान घातलेलं असताना यावर उपाय शोधण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्न सुरू आहेत. यासंदर्भात वेगवेगळे प्रयोग करण्यात येत आहेत. आता कोरोना व्हायरसविरुद्ध लढण्यासाठी व्हिटॅमिन डीचा कितपत उपयोग होऊ शकतो, याच्या शक्यता तपासण्यात येत आहेत.


सामग्री: कोव्हिड-19 विरोधातील युद्ध जिंकल्यानंतर, खरी लढाई सुरू होते पूर्ववत आयुष्य जगण्याची. पुन्हा नव्या उमेदीने उभं राहण्याची. म्हणूनच शारीरिक आरोग्यासोबत मानसिक आरोग्य चांगलं ठेवणं महत्त्वाचं आहे.

ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटरवर अधिक काळ राहून कोरोनामुक्त झालेल्या रुग्णांच्या फुफ्फुसांना इजा होण्याची प्रकरणं वाढली आहेत. या रुग्णांना दम लागणे, श्वास घेण्यास अडथळा यांसारखे त्रास सुरू झाले आहेत. त्यामुळे मुंबईतील काही कोव्हिडमुक्त रुग्णांना पुन्हा ऑक्सिजनवर ठेवावं लागत आहे.

डॉक्टरांच्या मते, कोरोनामुक्त झालो म्हणजे गाफिल राहून चालणार नाही. कोरोनामुक्त झालेल्यांनी स्वत:ची विशेष काळजी घेतली पाहिजे.

कोव्हिडमुक्त रुग्णांनी काय काळजी घ्यावी?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, रुग्णालयात राहिल्यानंतर श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होणं आणि आजारामुळे शरीरातील ताकद कमी होणं साहजिक आहे. त्यामुळे श्वास घ्यायला खूप त्रास होतो.

त्यामुळे खालील गोष्टी करणं आवश्यक आहे-

1) झोपताना डाव्या कुशीवर झोपावं. डोकं आणि मानेला आधारासाठी डोक्याखाली उशी घ्यावी. पाय गुडघ्यातून थोडे दुमडून घ्यावेत.

2) टेबलवर बसून काम करत असताना श्वास घेण्यास त्रास झाला, तर कमरेतून पुढे वाकून डोकं आणि मान टेबलवर ठेवलेल्या उशीवर ठेवावेत. हात टेबलवर आरामात ठेवावेत. उशी घेतली नाही तरी चालेल.

3) खुर्चीवर बसल्यावर त्रास झाल्यास, थोडं पुढे वाकावं आणि हात मांड्यांवर ठेवावेत

श्वास कसा घ्यावा?

एका ठिकाणी शांत बसावं. एक हात छातीवर आणि दुसरा पोटावर ठेवून डोळे बंद करून शांत बसावं. हळूवर नाकाने श्वास घ्यावा आणि तोंडाने सोडावा. नाकाने श्वास घेण्यास अडथळा होत असेल तर तोंडाने श्वास घ्यावा. शक्यतो श्वास हळूवार घेण्याचा प्रयत्न करावा.

रुग्णालयातून घरी आल्यानंतर करण्याचे व्यायाम

व्यायामामुळे श्वास घेण्यास होणारा अडथळा कमी होतो. स्नायू मजबूत होण्यास मदत होते. मानसिक ताण कमी होतो. आत्मविश्वास वाढतो. रुग्णालयात ऑक्सिजनवर ठेवण्यात आलं असेल, तर व्यायाम करताना कोणालातरी सोबत ठेवावं. व्यायाम करताना त्रास झाला तर तात्काळ डॉक्टरांना माहिती द्यावी.

सोपे व्यायाम - खांदे पुढे-मागे रोल करावेत. उभं राहून किंवा खुर्चीवर बसून डाव्या आणि उजव्या बाजूस थोडं वाकावं. पाय गुडघ्यात वाकवून उचलण्याचा प्रयत्न करावा. याला 'वॉर्मअप' असं म्हणतात.

थोडे कठीण व्यायाम- जागच्या जागी चालण्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आतापर्यंत भारतात लाखो लोकांनी कोव्हिड-19 वर यशस्वीरित्या मात केली आहे. योग्यवेळी निदान, औषधोपचार आणि सकारात्मक दृष्टिकोनाच्या बळावर लोकांनी कोरोनावर विजय मिळवलाय.


सामग्री: कोव्हिड-19 विरोधातील लढाईत रुग्णांचा जीव वाचवण्यासाठी 'रेमडेसिवीर' सामान्यांना आशेचा किरण वाटतंय. पण, कोव्हिड-19 टास्क फोर्सचे सदस्य डॉ. शशांक जोशी यांच्या सांगण्यानुसार, रेमडेसिवीरमुळे रुग्णांचा जीव वाचतो याचा कोणताच पुरावा नाही.

महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 ची दुसरी लाट त्सुनामीसारखी पसरतेय. ज्यामुळे आरोग्यसेवा कोलमडून पडलीये.

रुग्णांना बेड मिळवण्यासाठी धावाधाव करावी लागतेय. ऑक्सिजन, ICU आणि व्हेन्टिलेटर बेड्स उपलब्ध नाहीयेत. काही ठिकाणी बेड न मिळाल्याने, तर, काही ठिकाणी ऑक्सिजनच्या अभावी रुग्णांना प्राण गमवावे लागेत आहेत.

एकीकडे बेड्सचा प्रश्न गंभीर बनलाय. तर, दुसरीकडे रेमडेसिवीरसाठी रुग्णांच्या नातेवाईकांची धडपड सुरू आहे. कोरोनाविरोधातील लढाईत रेमडेसिवीर फायदेशीर आहे? कोणत्या रुग्णाला दिलं पाहिजे? महाराष्ट्राच्या टास्क फोर्सचे सदस्य डॉ. शशांक जोशी यांच्याशी बीबीसीने बातचीत केली.

प्रश्न 1. - रेमडेसिवीरमुळे कोरोना रुग्णाचा जीव वाचतो?

डॉ. शशांक जोशी- रेमडेसिवीर जीव वाचवणारं औषध अजिबात नाही. हे व्हायरसला मारणारं, अॅन्टी व्हायरल औषध आहे. याचा वापर 'इबोला' व्हायरसविरोधात केला जात होता. आता आपण याचा वापर कोव्हिडविरोधात करतोय.

कोरोना उपचार: रेमडेसिवीर कोव्हिड-19 उपचारांसाठी जादूची कांडी नाही - डॉ शशांक जोशी

या औषधाचा दुरुपयोग होऊ नये यासाठी इंडियन मेडिकल असोसिएशन, देशभरातील टास्क फोर्स आणि तज्ज्ञांनी एक पत्रक जारी केलंय.

रेमडेसिवीरला आपात्कालीन परवानगी देण्यात आली आहे. प्रायोगिक तत्त्वावर याचा वापर करण्यात येतोय.

प्रश्न 2. - रेमडेसिवीरचा फायदा काय?

डॉ. शशांक जोशी- योग्य वैद्यकीय सल्ल्याने रेमडेसिवीर घेतलं तर कोरोना रुग्णाचे रुग्णालयात राहाण्याचे दिवस कमी होतात. रेमडेसिवीरमुळे कोरोनाबाधितांची रिकव्हरी लवकर होण्यास मदत होते.

एक ते तीन दिवस रुग्णालयातील स्टे कमी होईल आणि रुग्ण लवकर बरा होण्यास मदत मिळेल.

प्रश्न 3. - रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतर किती दिवसात रेमडेसिवीर फायदेशीर ठरतं?

डॉ. शशांक जोशी- कोरोनाग्रस्त रुग्णाला रुग्णालयात दाखल केल्यानंतर पहिल्या 10 दिवसातच हे औषध काम करतं. फक्त पाच दिवस हे औषध द्यावं लागतं. याबद्दल अजिबात दुमत नाही. जगभरातील वैद्यकीय तज्ज्ञांनी याबाबत स्पष्टीकरण दिलं आहे.

नाशिकमध्ये रेमडेसिविर मिळवण्यासाठी झालेली गर्दी

प्रश्न 4. - कोणत्या रुग्णाला रेमडेसिवीर द्यावं?

डॉ. शशांक जोशी-...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"रेमडेसिवीर जीव वाचवणारं औषध नाही. लोकांच्या मनात भ्रम पसरलाय. हे औषध म्हणजे जादूची कांडी आहे. ही जादूची कांडी नाही."


सामग्री: कोव्हिड-19 व्हायरस संक्रमणाची चेन ब्रेक करण्यासाठी लसीकरण एकमेव प्रभावी पर्याय आहे. लशीमुळे घरात संसर्ग पसरण्याची शक्यता कमी झाल्याचं संशोधनातून स्पष्ट झालंय.

लस घेतल्याने आजाराची तीव्रता कमी होऊन, मृत्यूदर कमी होण्यास मदत होईल, असं तज्ज्ञ म्हणतात. भारतात 15 कोटीपेक्षा जास्त लोकांना लस देण्यात आलीये. 18 ते 44 वयोगटासाठी लसीकरण खुलं करण्यात आलं.

केंद्रांच्या सूचनेनुसार, गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांनी सद्यस्थितीत लस घेऊ नये. त्यामुळे या महिलांना लस देण्यात यावी, अशी मागणी करत स्त्रीरोगतज्ज्ञांनी सरकारचं लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न केलाय.

स्त्रीरोगतज्ज्ञांच्या संघटनेचं मत?

'फॉग्सी' (Federation of Obstetric and Gynecological Society of India) देशभरातील स्त्रीरोगतज्ज्ञांची सर्वात मोठी संघटना आहे. गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांच्या लसीकरणाबाबत 'फॉग्सी'ने एक पत्रक जारी केलंय.

त्या पत्रकात खालील मुद्दे आहेत -

स्त्रीरोगतज्ज्ञांची संघटना फॉग्सीचे अध्यक्ष डॉ. अल्पेश गांधी सांगतात, "कोरोनाची लाट येण्यापासून प्रतिबंध करायचा असेल. तर लसीकरण प्रभावी आणि दिर्घकाळ उपाय आहे. त्यामुळे गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांना लशीची सुरक्षा मिळाली पाहिजे."

"गर्भवती महिला, स्तनदा मातांना लस दिल्यामुळे होणारे फायदे, सौम्य धोक्यांपेक्षा अधिक जास्त मोलाचे आहेत," असं डॉ. गांधी पुढे म्हणतात.

गर्भवती, स्तनदा मातांच्या लसीकरणाबाबत केंद्राची भूमिका?

केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, "गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांचा लशीच्या चाचणीत सहभाग नव्हता. त्यामुळे, गर्भवती आणि ज्यांना आपण गर्भवती आहोत का नाही. याची खात्री नसेल त्यांनी सद्य स्थितीत लस घेऊ नये. स्तनदा मातांनी सद्यपरिस्थितीत कोरोनाविरोधी लस घेऊ नये."

कोरोनाविरोधी लसीचे गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांवर प्रतिकुल परिणाम होऊ शकतात, असं केंद्राचं मत आहे. त्यामुळे स्त्रीरोगतज्ज्ञांनी याकडे सरकारचं लक्ष वेधण्यासाठी पत्रक जारी केलंय.

फॉग्सीच्या माजी अध्यक्ष डॉ. नंदिता पालशेतकर सांगतात, "केंद्र सरकारला मत बदलण्यासाठी आम्ही विनंती केलीये. आमची सरकारसोबत चर्चा सुरू आहे."

दुसऱ्या लाटेत गर्भवती महिलांना संसर्ग जास्त?

देशभरात कोरोनासंसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेने हाहा:कार माजवलाय. गर्भवती महिलांनाही कोरोनासंसर्गाचा मोठा फटका बसलाय.

"कोरोनाच्या पहिल्या लाटेच्या तूलनेत, दुसऱ्या लाटेत गर्भवती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात 18 वर्षांवरील सगळ्यांचं लसीकरण आजपासून (1 मे 2021) सुरू होत आहे. मात्र, गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांना यातून वगळण्यात आलंय. त्यांना लस कधी मिळणार? हा प्रश्ना सर्वांना पडलाय. बीबीसी मराठीनं याच प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.


सामग्री: कोव्हिड-19ची साथ आटोक्यात ठेवण्यासाठी 24 मार्चपासून देशात लॉकडाऊन घोषित झाला आहे. त्यानंतर पहिले काही दिवस शेतकऱ्यांचा गोंधळ उडाला. कारण, शेतमाल विकण्याची जुनी साखळी विस्कळीत झाली होती. त्यामुळे भाज्या आणि फळं शेताच्या बांधावर सडू लागले होते.

त्यामुळे काही शेतकऱ्यांचं आवसान गळालं होतं. तर काहींनी सावरत वेगळे मार्ग काढले. त्यांनी स्वत: शहरात आणि शेजारच्या गावात जाऊन सरळ ग्राहकांना शेतमाल विकायचं ठरवलं. शेतकरी यासाठी मोबाईल फोन आणि इंटनेटचा वापर करतायेत. लॉकडाऊन संपल्यावरही शेतकरी ते ग्राहक हे 'थेट विक्रीचं मॉडेल' यशस्वी होईल, असा तरूण शेतकऱ्यांना विश्वास वाटतोय.

'ट्रॅक्टर भरून खरबूज विकायला गेलो'

"लॉकडाऊननंतर शेतातला माल विकण्यासाठी काही शेतकरी व्यापाऱ्यांवर अवलंबून राहत नाहीयेत. ते स्वत: भाजीपाला आणि फळं विकत आहेत, असं मी बातम्यांत पाहिलं होतं. पण माल विकायचा कसा? हेच मला माहीत नव्हतं. एक दिवस मी धडा केला. टू व्हीलरवर एक कॅरेट खरबूज ठेवले आणि शेजारच्या गावात विकायला गेलो. माल कुणी घेईल की नाही याची मनात धाकधूक होती. पण तासाभरातच सगळे खरबूज विकले. दुसऱ्या दिवसापासून मग मी ट्रॅक्टर भरून खरबूज घेऊन जायला सुरुवात केली. सकाळी 8 ते 12च्या दरम्यान सगळी विकून यायचो," असं जालना जिल्ह्यातील जाफ्राबाद तालुक्यातल्या डोलखेडा बु. गावचा अभय राऊत हा तरूण शेतकरी सांगतो.

शेतकरी आणि ग्राहक यांच्यातलं अंतर कमी झालं आहे का?

अभयने एका एकरातून तब्बल 60 क्विंटल खरबूज विकत एक लाख रुपयांहून अधिक कमाई केली आहे.

आतापर्यंत शेतकऱ्याने शेतीत पिकवायण्यापुरतंच स्वत:ला मर्यादित ठेवलं होतं. पण शेतमाल विकायचा कसा? याचा आत्मविश्वास आणि कौशल्य शेतकऱ्यांकडे नव्हतं. पण येत्या काळात त्यांना हे शिकून घ्यावंच लागणार आहे, असं अभय सांगतो.

सध्या शेतकरी दोन पातळ्यांवर शेतमाल विकताना दिसत आहेत. एका बाजुला स्वत: फिरून माल विकत आहेत. तर दुसऱ्या बाजुला शेतकरी उत्पादक कंपनीचा (FPC) सभासद होऊन शेतमाल विकत आहेत. यापैकी शेतमाल उत्पादक कंपनीद्वारे विकण्याचं प्रमाण वाढतंय, असं दिसून येत आहे.

गुगल फॉर्म, व्हॉट्सअप मेसेज, मोबाईल अॅप्स

शेतमालाची थेट विक्री ही इंटरनेट आणि मोबाईल फोनमुळे आणखी सोपी झाली आहे. पुणे जिल्ह्यातल्या अनेक शेतकरी उत्पादक कंपन्या आधी ऑनलाईन ऑर्डर घेतात. त्यासाठी गुगल फॉर्म, व्हॉट्सअप मेसेज, फोन कॉल्स, SMS यांचा वापर करतात आणि नंतर थेट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शेतकरी आजपर्यंत त्यांचा शेतमाल शहरातल्या मार्केटयार्डापर्यंत घेऊन जायचे. तिथं अडतदार मध्यस्थी करायचे आणि तो माल घाऊक/किरकोळ व्यापाऱ्यांना विकायचे. अलीकडच्या काळात व्यापारी बांधावर येऊन शेतमाल विकत घेऊन शहरातल्या ग्राहकांना विकू लागले होते. पण लॉकडाऊननंतर हे सगळंच बंद झालं. मग सुरू झाली शेतमालाची थेट विक्री.


सामग्री: कोव्हिडची साथ, दररोज येणारे मृत्यूचे आकडे, लॉकडाऊनमुळे थांबलेलं अर्थचक्र आणि नैसर्गिक आपत्तींमुळे भीतीच्या सावटाखालीच हे वर्ष गेलं. पण मानवाच्या इतिहासात हे वर्ष सर्वाधिक मृत्यूंचं आणि सर्वात विध्वंसक ठरलं का?

संशोधन – मयुरेश कोण्णूर

लेखन, निवेदन – जान्हवी मुळे

एडिटिंग – निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2020 हे वर्ष अनेकांच्या मते सर्वात वाईट वर्ष होतं.


सामग्री: कोव्हिडची सौम्य लक्षणं असणाऱ्यांनी काळजी घ्यायला हवी.

यूकेतल्या नॅशनल इन्स्टिट्युट ऑफ हेल्थ रिसर्चने लाँग कोव्हिडवर एक अहवाल सादर केला आहे. या अहवालातल्या निष्कर्षानुसार लाँग कोव्हिडचे लोकांवर चार प्रकारे परिणाम होऊ शकतात.

तसंच लाँग कोव्हिडचा सामना करत असलेल्या व्यक्तींवर मोठा मानसिक परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे अशा व्यक्तींना अधिक आधाराची गरज असते आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांनाही लाँग कोव्हिडविषयी परिपूर्ण माहिती असायला हवी.

कोरोनाने बदललं आयुष्य

कोव्हिड-19 चा सौम्य संसर्ग झालेले दोन आठवड्यात तर गंभीर संसर्ग झालेले रुग्ण तीन आठवड्यात बरे होतात, असं सांगितलं जातं.

मात्र, हजारो लोकांना लाँग कोव्हिडचा सामना करावा लागत असल्याचं या अहवालात म्हटलं आहे.

कोरोना रुग्णांच्या वाढत्या संख्येबरोबरच भविष्यात लाँग कोव्हिड रुग्णांची संख्याही वाढत जाणार, हे नक्की.

फेसबुकवरच्या लाँग कोव्हिड सपोर्ट ग्रुपच्या 14 सदस्यांच्या मुलाखती आणि ताज्या संशोधनावरून हा अहवाल तयार करण्यात आला आहे. कोरोनातून बरं होत असताना बरीच लक्षणं अधून-मधून दिसत असतात. याला 'रिकरिंग सिम्पटम्स' (recurring symptoms) म्हणतात. श्वासोच्छास, मेंदू, हृदय, रक्तवाहिन्या ते किडनी, आतडे, यकृत आणि त्वचेपर्यंत शरीरातल्या अनेक अवयवांवर रिकरिंग सिम्प्टम्सचा परिणाम दिसून येत असल्याचं अहवालात म्हटलं आहे.

चार वेगवेगळ्या सिंड्रोम्समुळे ही लक्षणं असू शकतात :

लाँग कोव्हिड असणाऱ्यांपैकी काही रुग्णांना गंभीर स्वरुपाची लागण झाल्याने त्यांना हॉस्पिटलमध्ये दिर्घकाळ उपचार घ्यावे लागले होते. मात्र, काही जण असेही होते की त्यांना कोव्हिड-19 ची अतिशय सौम्य लक्षणं होती आणि त्यांनी कोरोना चाचणीही केली नव्हती.

'लाँग कोव्हिडच्या क्रियाशील निदानामुळे (working dignosis)' लोकांना मदत होईल, असं या अहवालात म्हटलेलं आहे. वर्किंग डायग्नोसीस म्हणजे दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक संभाव्य रोगनिदानांपैकी अधिक प्रभावी पद्धत.

काही रुग्णांसाठी कोव्हिड-19 एक दीर्घकाळ टिकणारा आजार असल्याचं स्पष्ट होत आहे.

अहवालात म्हटलेलं आहे, "काही रुग्ण हॉस्पिटलमधून डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर घरी योग्य खबरदारी घेतल्यावर पूर्णपणे बरे होताच. मात्र, काहींसाठी हा अनुभव आयुष्य बदलून टाकणारा ठरतो. अनेक रुग्ण असे आहेत की ज्यांना सौम्य संसर्ग झाल्याने ते कधीच हॉस्पिटलला गेले नाही. मात्र, पुढे त्यांना अधिक गंभीर लक्षणं दिसून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात कोरोना विषाणूची बाधा होऊन गेलेल्या अनेकांना दीर्घकाळ या आजाराची लक्षण कायम असल्याचं दिसून येतंय. यालाच 'लाँग कोव्हिड' म्हणतात.


सामग्री: कोव्हिडच्या या भयावह परिस्थितीत कुणीही पुढे येत नसल्याने त्यांनी हा निर्णय घेतला. घरी लहान मुलगी असताना हे जोखमीचं काम करणं सोपं नव्हतं. पण पतीच्या पाठिंब्यामुळे हे शक्य झाल्याचं त्या सांगतात. पाहा त्यांची ही प्रेरणादायी गोष्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुण्याच्या सगाई नायर या मार्चपासून ख्रिश्चन मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार करत आहेत.


सामग्री: कोव्हिडने मरणाऱ्या लोकांचे आकडे रोज समोर येतात, थोडं हळहळून, चुकचुकून सोडून देतो आपण, कामाला लागतो. दुसऱ्या दिवशी परत आकडे येतात. तेच घडतं, तोपर्यंत जोपर्यंत ही काळाची चाहूल तुमच्या घरात लागत नाही.

अचानक आकडे फक्त आकडे न राहाता आपल्या जगण्याची धावपळ बनते. काहीतरी शाप असावा माणसाला की आपला माणूस मरत नाही तोवर काही सिरीयसली घ्यावंसच वाटत नाही. तशीच गर्दी बाहेर वाढत असते.

आभाळच फाटलं त्याला कुठे कुठे ठिगळं लावणार असं माझी आजी म्हणायची.

कोरोनाने मरणारा माणूस कसा मरतो माहितेय? श्वास कोंडून, की शेवटी त्याला जगण्यासाठी एक श्वास घेणं मुश्कील व्हावं. जो/जी गेले ते तर सुटतात, मागे राहिलेल्यांचं काय?

जे कोरोनाने जातात ना त्यांचे जवळचे, रक्ताच्या नात्याचे सहसा त्याच आजाराने ग्रस्त असतात. काही तर हॉस्पिटलमध्येच असतात. आपल्या माणसाला शेवटचा निरोप द्यायलाही त्यांना येता येत नाही. मरण स्वस्त तर झालंच आहे, एकटंही झालंय.

मी पाहिलंय स्मशानभूमीत. एकाशेजारी एक सहा-सात चिता जळत असतात आणि दर तिसऱ्या मिनीटाला एक बॉडी येत असते. माझ्या नात्यातली व्यक्ती गेली तेव्हा माझ्या शहरात कोरोनाने 40 मृत्यू झाले होते.

सविस्तरच सांगायला हवं कसं होतं ते. तुमचं शहर मोठं असेल आणि तुम्ही शहरात दोन स्मशानभूमी असण्याइतके लकी (!) असाल तर एक स्मशानभूमी कोव्हिडसाठी राखीव असते. दिवसभरात गेलेल्या लोकांच्या बॉडी दुपारनंतर रिलीज व्हायला सुरूवात होते आणि आग धगधगायला लागते.

शववाहिका येत असतात, चिता पेटत असतात. जो मेलाय त्याच्या जवळचं स्मशानभूमीत कोणीच नसतं. ते ऑलरेडी एकतर अॅडमिट असतात नाहीत क्वारंटाईन असतात. मेलेल्याला आग लावायला रक्ताचं नसतं कोणी.

नवरा, बायको, संसार, मुलं कोणीच नसतात. माझ्या नातेवाईकाच्या बाबतीत असंच झालं. लांबची चार माणसं सोडून कोणीच नव्हतं. अग्नी कोणी दिला, कोणाच्या लक्षातही नाही. तरी जी माणसं आली त्यांचं कौतुक मानायला पाहिजे की ती आली तरी. नाहीतर महानगरपालिकेची माणसं कुठे जाळतात, कशी जाळतात पत्ता नाही लागत. त्यांना तरी का दोष द्यावा? संपत नाहीये मृत्यूचा खेळ.

मेलेल्या माणसाला प्लास्टिकमध्ये गुंडाळलेलं असतं, घरी आणण्याचा प्रश्नच नसतो. थेट स्मशानात नेतात. जाळण्यासाठीही टोकन घ्यावं लागतं. काही ठिकाणी 24-36 तासांचा वेटिंग पीरियड आहे म्हणे. आमच्या माणसाला निदान स्मशानात आणल्या आणल्या आग नशिबी आली.

हॉस्पिटलमध्ये माणूस गेला रे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रातल्या कोणत्याही शहराची, खरंतर परिस्थिती पाहाता देशातल्या कोणत्याही शहराची सद्यस्थिती आहे. तुम्ही अहमदनगरचा तो व्हीडिओ पाहिला असेल जिथे एकाच चितेवर सहा जणांना अग्नी दिला. किंवा देशाच्या कोणत्यातरी नदीच्या किनारी जमिनीवरच मृतदेह ठेवून त्याभोवती लाकडं रचून पेटवलेलंही पाहिलं असेल, अगदी परवा समोर आलेला लखनऊच्या स्मशानातला अनेक मृतदेह जळतानाचा व्हीडिओही नजरेसमोरून गेला असेल. तसाच माझा एक अनुभव.


सामग्री: कोव्हिडमुळे रुग्णालयात भरती झालेल्यांचा आकडा आत्ता सर्वोच्च पातळीवर आहे. बीबीसीने लंडनमधल्या सर्वांत मोठ्या अतिदक्षता विभागांपैकी एक अशा रॉयल लंडन हॉस्पिटलमधल्या परिस्थितीचं चित्रीकरण केलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिडच्या दुसऱ्या लाटेमुळे युकेच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसवर म्हणजे NHS वर कमालीचा ताण पडतोय. हॉस्पिटलमध्ये अतिदक्षता विभागातील खाटा अपुऱ्या पडत आहेत.


सामग्री: कोव्हिडशी युद्धपातळीवर लढण्यासाठी बायडन यांनी 10 निर्णय घेतले आहेत.

यानुसार लसीकरणाचा वेग वाढवण्यात येणार आहे सोबतच कोव्हिड चाचण्यांचं प्रमाणही वाढवण्यात येईल. मास्कसारख्या अत्यावश्यक वस्तूंचं उत्पादन वाढवण्यासाठीही तातडीचे निर्णय घेण्यात आले आहेत.

या साथीवर मात करण्यासाठी काही महिन्यांचा कालावधी लागणार असला तरी सगळेजण एकत्र आल्यास आपण नक्कीच यातून बाहेर पडू, असं बायडन यांनी हे 10 निर्णय जाहीर करताना म्हटलंय.

अमेरिकेचे 46वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथविधी झाल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी बायडन यांनी हे निर्णय घेतले आहेत.

माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या धोरणांशी नवीन प्रशासनाने फारकत घेतली आहे. राज्यांनी स्वतःसाठीचे निर्णय घेण्याऐवजी आता एक राष्ट्रीय उपाययोजना वा कार्यपद्धती ठरवण्याचं धोरण असेल.

ट्रंप प्रशासनाने ज्याप्रकारे कोव्हिडच्या साथीचा प्रश्न हाताळला, त्यावर मोठी टीका झाली होती.

जगभरात अमेरिकेला कोरोना व्हायरसचा सर्वांत मोठा फटका बसला असून आतापर्यंत यामुळे 4 लाख 6 हजारांपेक्षा जास्ती जीव गेल्याचं जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठाची आकडेवारी सांगते. आतापर्यंत तब्बल 2.45 कोटी अमेरिकन नागरिकांना कोरोनाचा संसर्ग झालेला आहे.

'युद्धजन्य परिस्थिती'

आपण घेत असलेल्या 'ठोस व्यवहारी निर्णयांसाठी' मोठी किंमत मोजावी लागणार असल्याचं बायडन यांनी म्हटलंय.

"एक गोष्ट मी स्पष्ट करतो - परिस्थिती आणखी चिघळेल आणि मग त्यात सुधारणा होईल," असा इशारा बायडन यांनी दिलाय. पुढच्या महिन्यापर्यंत अमेरिकेतल्या कोव्हिड बळींची संख्या 5 लाखांवर जाण्याचा अंदाज असल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

'ही युद्धजन्य परिस्थिती आहे,' ते म्हणाले. दुसऱ्या महायुद्धाच्या तुलनेत या साथीदरम्यान अधिक अमेरिकन नागरिकांचा मृत्यू झाल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

आपल्य कार्यकाळाच्या पहिल्या 100 दिवसांमध्ये 10 कोटी लोकांना लस देण्याची आपली योजना असून 'हे आपल्या देशाने स्वीकारलेलं आतापर्यंतच सर्वांत मोठं प्रशासकीय आव्हान' असल्याचं बायडन म्बणाले आहेत.

परिस्थिती सुधारण्याआधी आणखीन बिघडेल, असं राष्ट्राध्यक्ष बायडन यांनी म्हटलंय.

अस्तित्वात असणाऱ्या लसीकरण योजनेची क्षमता आणि आवाका बायडन प्रशासन वाढवत असल्याचं मुख्य वैदयकीय सल्लागार अँथनी फाऊची यांनी म्हटलंय.

अपेक्षेनुसार जर उन्हाळा संपेपर्यंत 70 ते 85 टक्के लोकसंख्येला लस देता आली तर हिवाळा येईपर्यंत आयुष्यं काहीसं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेमध्ये थैमान घालणाऱ्या कोव्हिड 19विरुद्धचा लढा प्रखर करण्यासाठी राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी 10 महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत.


सामग्री: कोव्हिडशी लढणाऱ्या फ्रंटलाईन वॉरियर्समधले  मुस्लीम धर्मीय कसा पाळतायत रमजान याचा हा खास रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रमजानचा महिना सुरू आहे. मुस्लीमधर्मीय या काळात रोजे पाळत असतात.


सामग्री: कोव्हिशील्ड आणि कोव्हॅक्सिन या दोन लशींना मान्यता देण्यात आली आहे. युकेमध्ये ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनकाने विकसित केलेली लस भारतामध्ये सीरम इन्स्टिट्यूट कोव्हिशील्ड नावाने तयार करतेय. तर कोव्हॅक्सिन ही भारत बायोटेक कंपनी आणि इंडियन काऊन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च - ICMR ने विकसित केलेली संपूर्णपणे भारतीय लस आहे.

ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनकाच्या लशीचा आणीबाणीच्या परिस्थितीत वापर करण्याला युकेमध्ये मान्यता देण्यात आल्यानंतर, भारतातही कोव्हिशील्डला अशी परवानगी मिळेल असा अंदाज बांधला जात होता. आणि अपेक्षेप्रमाणेच सीरम इन्स्टिट्यूटच्या लशीला परवानगी मिळाली.

पण कोव्हॅक्सिनच्या वापरासाठी इतक्या लवकर परवानगी देण्यात येण्याची अपेक्षा नव्हती.

कोव्हॅक्सिनला इतक्या लवकर मान्यता देण्यात आल्याबद्दल काँग्रेस पक्षासह इतर काही आरोग्य कर्मचाऱ्यांनीही याबद्दल आक्षेप घेतलाय.

काय आहेत आक्षेप?

कोव्हिशील्ड आणि कोव्हॅक्सिन या दोन्ही लशींच्या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांचे आकडे जाहीर न करताच, ही परवानगी कशी देण्यात आली? असा आक्षेप घेतला जातोय.

एखाद्या लशीच्या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचणीदरम्यान ही लस मोठ्या संख्येतल्या गटावर तपासली जाते आणि ही लस किती टक्के लोकांवर परिणामकारक आढळून येते, हे या चाचणीच्या निष्कर्षांवरून ठरवलं जातं.

जगभरात विविध देशांमध्ये मान्यता देण्यात आलेल्या फायझर बायोएनटेक, ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनका आणि मॉर्डनाच्या लशींचं तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांचे निकाल वेगवेगळे आहेत. ऑक्सफर्डची लस 70 टक्के परिणामकारक असल्याचं सांगण्यात येतंय.

भारतामध्ये कोव्हॅक्सिनसोबतच कोव्हिशील्डही किती लोकांवर परिणामकारक ठरतेय, याविषयीही आक्षेप घेण्यात येतायत. पण ऑक्सफर्डच्या लसीच्या जगभरात इतरत्र झालेल्या चाचण्यांच्या आकडेवारीमुळे कोव्हिशील्डविषयी तुलनेने कमी आक्षेप आहेत.

भारतामध्ये 1600 स्वयंसेवकांवर कोव्हिशील्डची तिसऱ्या टप्प्यातली चाचणी करण्यात आली, आणि त्याची आकडेवारीही अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.

तर कोव्हॅक्सिनची पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यातली चाचणी 800 स्वयंसेवकांवर करण्यात आली होती, आणि तिसऱ्या टप्प्यातल्या ट्रायलमध्ये 22,500 लोकांवर ही लस तपासण्यात येण्याचं सांगण्यात येतंय, पण याविषयीची आकडेवारी सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही.

कोणी घेतला आक्षेप?

कोव्हॅक्सिनला आणीबाणीसाठीच्या वापराची परवानगी देण्यात आल्यानंतर काँग्रेस नेते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ड्रग कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया - DCGI ने रविवारी कोव्हिड-19वरच्या दोन लशींना आणीबाणीच्या परिस्थितीतील वापरासाठी मंजुरी दिली आहे.


सामग्री: कोव्हॅक्सिन (Covaxin) असं भारत बायोटेकच्या कोरोनावरील लशीचं नाव असून, ही लस भारतीय बनावटीची आहे.

ड्र्ग्ज कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया (DCGI) ही संस्था लशीच्या वापरासंदर्भात अंतिम निर्णय घेते. या संस्थेच्या तज्ज्ञांच्या समितीने भारत बायोटेकच्या लशीची शिफारस केली आहे.

कोव्हॅक्सिन ही स्वदेशी लस भारत बायोटेक कंपनीने इंडियन काऊन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) च्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरालॉजीसोबत मिळून तयार केली आहे.

हैदराबादस्थित भारत बायोटेक इंटरनॅशनल लिमिटेडने कोव्हॅक्सिनच्या आधी पोलिओ, रोटा व्हायरस आणि झिका व्हायरसवरील लसही विकसित केली आहे.

कोव्हॅक्सिन ही भारत सरकारने आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी दिलेली दुसरी लस ठरली आहे.

कालच (1 जानेवारी 2020) ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि अस्ट्राझेनकाद्वारा विकसित 'कोव्हिशिल्ड' लशीला केंद्र सरकारच्या एसईसीने (सब्जेक्ट एक्सपर्ट कमिटी) आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी दिली आहे.

पुणेस्थित सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाकडे कोव्हिशिल्डच्या उत्पादनाची जबाबदारी आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत बायोटेकच्या कोरोनावरील लशीला आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी देण्याची शिफारस DCGI च्या तज्ज्ञांच्या समितीने केल्याची माहिती सरकारमधील सूत्रांनी ANI वृत्तसंस्थेला दिली आहे.


सामग्री: कोहली

1. पिण्याच्या पाण्याने गाडी धुतल्याबद्दल कोहलीला 500 रुपयांचा दंड

पिण्याच्या पाण्यानं गाडी धुतल्याप्रकरणी टीम इंडियाचा कर्णधार विराट कोहलीला गुरुग्राम महापालिकेनं 500 रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

तर झालं असं की, कोहलीच्या गुरुग्राममधील निवासस्थानी काम करणारे कर्मचारी गाड्या धुण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची नासाडी करत असल्याची तक्रार शेजाऱ्यांनी केली होती.

गुरुग्राममधील DLF फेज-1 मध्ये विराट कोहलीचं घर आहे. घराबाहेर कोहलीच्या मालकीच्या सहा गाड्या उभ्या असतात. या गाड्या धुण्यासाठी कोहलीचे कर्मचारी पिण्याचं पाणी वापरत असल्याची तक्रार त्याच्या शेजाऱ्यांनी दिली होती.

तक्रारीत तथ्य आढळल्यामुळे गुरुग्राम महापालिकेनं कोहलीच्या स्टाफकडून 500 रुपयांचा दंड वसूल केला आहे.

2. अर्ध्याच तासात जेऊन परत यायचं: सरकारी अधिकाऱ्यांना आदेश

सरकारी कार्यालयांमध्ये दुपारच्या जेवणाचा कालावधी दुपारी 1 ते 2 असला तरी आता जेवण अर्ध्या तासात उरकावं लागेल, असं परिपत्रक सरकारनं जारी केलं आहे. त्यामुळे आता अर्ध्या तासात जेवण आटोपून कर्मचाऱ्यांना कामावर परत यावं लागणार आहे.  ईटीव्ही भारतनं ही बातमी दिली आहे.

सरकारनं काढलेल्या परिपत्रकात 21 ऑगस्ट 1988च्या सरकारी अध्यादेशाचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

या शासन निर्णयानुसार, शासकीय कार्यालयीन वेळेत दुपारच्या भोजनासाठी अर्धा तासाची सुटी आहे.

सामान्य नागरिक शासकीय कार्यालयात गाऱ्हाणी घेवून आले असता अधिकारी, कर्मचारी यावेळेत उपलब्ध होत नाहीत. सरकारी अधिकारी किंवा कर्मचारी कामात टाळाटाळ करतात. या तक्रारींची दखल घेऊनच सरकारनं हे परिपत्रक काढलं आहे, असं बातमीत म्हटलं आहे.

3. देवेंद्र फडणवीस काँग्रेसचे कार्यकर्ते फोडत आहेत: अशोक चव्हाण

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांना फोन करून फोडाफोडीचं राजकारण करत आहेत, असा आरोप काँग्रेसचे नेते अशोक चव्हाण यांनी केला आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

विधानसभा निवडणुकीच्या तयारी संदर्भात काँग्रेसची मुंबईत बैठक झाली. बैठकीनंतर अशोक चव्हाण यांनी माध्यमांशी संवाद साधला. त्यावेळी ते म्हणाले, "काँग्रेसच्या काही नेत्यांना मुख्यमंत्री आणि काँग्रेस सोडून गेलेले नेते फोन करून भाजपमध्ये ओढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण भाजपच्या गळाला काही लागणार नाही."

अशोक चव्हाण यांच्या आरोपांना जलसंपदा मंत्री गिरीश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: क्युबाच्या कामगार मंत्री मार्टा एलीना फेडतो म्हणाल्या, "अधिकृत उद्योगांची यादी आता 127 वरून 2,000 एवढी झाली आहे. सरकार केवळ काही क्षेत्रातील उद्योगधंद्यांनाच आपल्या कार्यक्षेत्रात कायम ठेवणार असून उर्वरित क्षेत्रातील कामांसाठी खासगी व्यवसायांना प्रोत्साहन दिले जाईल."

क्युबाच्या कम्युनिस्ट सरकारच्या नवीन धोरणानुसार, कोरोना आरोग्य संकटामुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका बसला आहे. त्यातच ट्रम्प सरकारने क्युबावर घातलेल्या निर्बंधांमुळे परिस्थिती अधिक बिकट झाली.

गेल्या सात वर्षांत क्युबाच्या अर्थव्यवस्थेत 11 टक्क्यांनी घसरण झाली आहे. गेल्या तीन दशकातील ही सर्वाधिक वाईट परिस्थिती असल्याचे सांगितले जाते.

स्थानिक माध्यमांच्या वृत्तांनुसार, "क्युबामध्ये मुलभूत वस्तूंचा पुरवठाही कमी झाला आहे. 124 उद्योगांना खासगी भागीदारीपासून वेगळे ठेवण्यात आल्याचे कामगारमंत्री फेडतो यांनी सांगितले. हे उद्योग कोणते असतील याबाबत मात्र कोणतीही माहिती देण्यात आलेली नाही."

'खासगी व्यवसायांचा विकास सुरू राहू शकेल यासाठीच अशी सुधारणा केली जात आहे. या सुधारणेमुळे खासगी क्षेत्राची उत्पादक क्षमता स्वतंत्र राहण्यास मदत मिळेल असाही दावा फेडतो यांनी एएफशी या वृत्तसंस्थेंशी बोलताना केला.

सरकारच्या या नवीन धोरणामुळे क्युबामध्ये खासगी कंपन्यांचा जवळपास सर्व आर्थिक व्यवहारांमध्ये प्रवेश करण्याचा मार्ग खुला होईल असे जाणकारांना वाटते.

हवाना येथे असलेल्या बीबीसीच्या विल ग्रँट यांनी क्युबाच्या किचकट आणि बिकट अर्थव्यवस्थेत झालेल्या या बदलांबाबत लिहिताना म्हटले, "लघू उद्योगांमार्फत नफा मिळवण्याची आशा असलेल्या उद्योजकांना यामुळे मोठा फायदा होणार आहे."

क्यूबा के नेता राउल कॅस्ट्रो आणि डोनाल्ड ट्रंप

क्युबामध्ये हजारोंच्या संख्येने छोटी शेती केली जाते. शेती हा क्युबातील मुख्य व्यवसाय आहे. याव्यतिरिक्त खासगी क्षेत्रांत कामगार, टॅक्सी चालक आणि छोटे उद्योजक काम करतात. जवळपास 6 लाख लोक खासगी क्षेत्रात काम करतात. हे लोक क्युबाच्या वर्कफोर्स म्हणजेच कामगार लोकसंख्येच्या 13 टक्के आहेत.

क्युबामध्ये सर्वांत मोठा खासगी व्यवसाय म्हणजे पर्यटन हा आहे. पण कोरोनामुळे पर्यटन व्यवसायाचेही मोठे नुकसान झाले आहे.

बीबीसीचे प्रतिनिधी विल ग्रँट यांच्यानुसार, याठिकाणी वेगाने सुधारणा केल्या जात नाहीत. त्यामुळे प्रत्यक्षात त्याचे फायदे दिसण्यासाठी वाट पहावी लागणार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्युबा सरकारने खासगी व्यावसायिकांना आता बहुतांश विभागांमध्ये काम करण्याची परवानगी देणार असल्याची घोषणा केली आहे. क्युबाच्या सरकारनियंत्रित अर्थव्यवस्थेतील ही एक मोठी सुधारणा असल्याचे म्हटले जात आहे.


सामग्री: क्रांतिसिंह नाना पाटलांच्या “प्रति सरकार”मध्ये गणपती यादव यांचा सहभाग होता.

"आम्ही इंग्रजांच्या काळात कुठल्याही कार्यक्रमात जायचं झाल्यास सायकलवरून जायचो. स्वातंत्र्य लढ्याच्या वेळेला आम्ही ठिकठिकाणी जायचो.

इंग्रजांना चाड होऊन भूमिगताला पकडून देणाऱ्या माणसाला आम्ही हुडकून काढून मार द्यायचो, पत्री लावायचो," अशी आठवण ते सांगतात.

शूटींग आणि एडिटींग - राहुल रणसुभे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सांगली जिल्ह्यातले रामपूरचे गणपती यादव दररोज किमान दोन किमी सायकल चालवतात. 98 व्या वर्षीही ते अगदी ठणठणीत आहेत.


सामग्री: क्रिकेट आणि पुरणपोळी तर त्यांचा जीव की प्राण. बीबीसीचे प्रतिनिधी झुबैर अहमद यांनी त्यांना मराठी गाणं म्हणण्याची विनंती केली आणि त्यांनी कुठलं गाणं म्हटलं.. ते ऐकण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या अनेक वर्षांपासून बेने इस्राईली किंवा मराठी ज्यू इस्राईलमध्ये राहत आहेत. भारतापासून हजारो मैल दूर असूनही भारतीय परंपरा त्यांनी जपल्या आहेत.


सामग्री: क्रिकेटपटू म्हणून सिद्ध केल्यानंतर इम्रान खान आता पाकिस्तानच्या नेतृत्वासाठी सज्ज झाले आहेत.

इम्रान खान यांची तहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पार्टी पाकिस्तानातल्या तीन प्रमुख पक्षांपैकी एक पक्ष आहे. PTIला सर्वाधिक जागा मिळाल्या आहेत. पहिल्यांदाच हा पक्ष पाकिस्तानच्या सत्तेच्या वाटेवर आहे.

पाकिस्तानच्या या संसदीय निवडणुका दहशतीच्या वातावरणातच पार पडल्या. पाकिस्तानमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी मतदान सुरू असताना क्वेटा शहरात झालेल्या जोरदार हल्ल्यात 31 जणांचा मृत्यू झाला.

त्याआधी वेगवेगळ्या ठिकाणी बंडखोरांनी केलेल्या हल्ल्यात जवळपास 170 जणांचा मृत्यू झाला होता.

या निवडणुकांमध्ये लष्करी आणि न्यायालयीन हस्तक्षेप झाला आणि निकाल फिरवण्याचा प्रयत्न झाला, असेही आरोप झाले. हे आरोप राजकीय पक्षांनीच केले होते पण लष्कर आणि न्यायालयाने मात्र याचा इन्कार केला.

इम्रान खान यांचा प्रवास

पाकिस्तानच्या या माजी क्रिकेटपटूचं फॅन फॉलोईंग जबरदस्त आहे. ते पाकिस्तानचे सेलिब्रिटी आहेत.

इम्रान खान यांची पहिली बायको जेमिमा गोल्डस्मिथ यांनी इम्रान खान यांचं अभिनंदन करणारं ट्वीट केलं आहे.

पाकिस्तानला त्यांनी 1992 साली क्रिकेट वर्ल्डकप जिंकवून देण्याबद्दल ते ओळखले जातात. पाकिस्तानचा सगळ्यात यशस्वी कॅप्टन म्हणूनही त्यांची ओळख आहे.

इम्राननी 1996 मध्ये PTI पक्ष स्थापन केला आणि राजकारणात प्रवेश केला. पण त्यांना राजकारणात दखल घेण्याजोगं यश संपादन करण्यासाठी 2013 साल उजाडावं लागलं. त्यावर्षीच्या निवडणुकांमध्ये PTI तिसरा मोठा पक्ष म्हणून समोर आला. पहिले दोन पक्ष होते, पाकिस्तान मुस्लीम लीग (नवाझ शरीफ) आणि पाकिस्तान पीपल्स पार्टी (PPP).

इम्रान खान यांच्या तहरीक-ए-इन्साफ पक्षाचं बोधचिन्ह

असं नेहमीचं म्हटलं जातं की, इम्रान यांना लष्कराचा छुपा पाठिंबा होता. त्यांचे राजकीय विरोधक त्यांना कायम लष्कराचा 'लाडका' म्हणून संबोधतात. पण इम्रान यांनी आपल्या पार्टीच्या लोकप्रियतेमागे लष्कराचा काहीही हात नाही, असं स्पष्ट केलं आहे.

आपल्या पक्षाला 2018 निवडणुकांसाठी मैदान खुलं करून दिलं याचाही त्यांनी इन्कार केला आहे.

रंगीत संगीत जीवनशैली

पूर्णवेळ राजकारणात येण्याआधी इम्रान खान यांच्या यूकेमधल्या रंगीत-संगीत जीवनशैलीची पाकिस्तानात खूप चर्चा होत होती. त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात आंतरराष्ट्रीय तसंच राष्ट्रीय माध्यमांनी खूप रस दाखवला. त्यांनी तीन लग्न...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानचे माजी क्रिकेटपटू आणि तत्कालीन संघाचे कॅप्टन इम्रान खान आता त्या देशाचे कॅप्टन होणार आहेत. त्यांची आतापर्यंतची वाटचाल औत्सुक्यपूर्ण आणि लक्षवेधी ठरली, त्यामागे अनेक वाद, राजकीय आणि वैयक्तिक कारणं आहेत. काय आहेत ही कारणं?


सामग्री: क्रिकेटवेड्या भारतात सचिन तेंडुलकरला त्याचे फॅन्स देव मानतात

16 नोव्हेंबर 2013... क्रिकेटवेड्या फॅन्सनं खचाखच भरलेलं वानखेडे स्टेडियम आणि 'सचिन... सचिन...'चा तो नारा... 200 वी टेस्ट मॅच... शेवटची इनिंग आणि कोणालाही नको असलेला तो एक क्षण...

वानखेडेच्या ड्रेसिंग रूमच्या पायऱ्यांवरुन उतरणारा तो तरुण, 24 वर्षांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीनंतर क्रिकेटला अलविदा करणार होता. सचिननं ग्राऊंडवर पाऊल ठेवलं आणि काळजाचा ठोका चुकला.

या इनिंगनंतर तो पुन्हा कधीही खेळताना दिसणार नव्हता. आणि म्हणूनच अनेकांच्या आयुष्यात कधीही न विसरता येणारा तो एक दिवस होता.

24 वर्षांच्या प्रदिर्घ कारकिर्दीनंतर सचिननं निवृत्तीची घोषणा केली.

निवृत्तीनंतर बीबीसीशी बोलताना सचिनही तो क्षण पुन्हा जगला आणि आपल्या भविष्यातील प्लॅन्सवरही त्यानं प्रकाश टाकला होता.

"गेली 24 वर्षं माझ्या आयुष्यातील सुवर्णकाळ होता. मला फक्त क्रिकेट खेळायचं होतं आणि भारताला वर्ल्ड कप जिंकून द्यायचा होता. आता ते स्वप्न पूर्ण झालं आहे आणि माझ्या आयुष्याची दुसरी इनिंग सुरू झाली आहे."

"माझ्या करिअरमध्ये ज्यांनी मला भरभरून प्रेम दिलं आता त्यांच्यासाठी काहीतरी करण्याची वेळ आली आहे."

सचिनच्या निवृत्तीला आज चार वर्षं उलटली आहेत. पण तरीही भारतातील प्रत्येक मॅचमध्ये 'सचिन... सचिन...'चा जयघोष ऐकायला मिळतोच. म्हणूनच मनात सहज विचार आला की, गेल्या 4 वर्षांत भारतीय क्रिकेट बददलं आहे का?

सचिन : एक स्वप्न

या प्रश्नाचं उत्तर वाटतं तितकं सोपं नाही. अनेकांशी बोलण्याचा प्रयत्न केला पण या महान क्रिकेटरवर, त्याच्या करिअरवर आणि त्यानंतरच्या भारतीय क्रिकेटवर बोलायला अनेकांनी नकार दिला.

असं म्हणतात, 'क्रिकेट ज्यांचा धर्म आहे. सचिन त्यांचा देव आहे'. 90 च्या दशकात बदलत्या भारतासाठी तो आशेचा किरण होता. भारताच्या टेलिव्हिजन जनरेशनचा तो पहिला सुपरस्टार होता.

जशी भारतीय अर्थव्यवस्था खुली झाली तसे भारतीय समाजात, भारतीयांच्या विचारात, राहणीमानात अनेक बदल होत गेले. तरुण पिढीच्या आकांक्षा वाढल्या, कक्षा रुंदावल्या आणि आपल्या खेळानं, आपल्या वागण्यानं याच तरुण पिढीचा सचिन आदर्श बनला.

लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत प्रत्येक भारतीयानं सचिनवर भरभरून प्रेम केलं.

या पिढीला त्यानं स्वप्न बघायला शिकवलं होतं. या पिढीला त्यानं स्वप्नांचा पाठलाग करायला शिकवलं होतं. आणि याच गोड स्वप्नात गेली 24 वर्षं भारतानं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकरच्या निवृत्तीनंतर भारतीय क्रिकेटमध्ये अनेक बदल झाले. आपली जुनी इमेज झुगारून टाकत नव्या दमाच्या या टीम इंडियानं क्रिकेट जगतामध्ये आपलं एक वेगळं स्थान निर्माण केलं आहे.


सामग्री: क्रीडा क्षेत्रात महिला खेळाडूंकडे कोणत्या दृष्टिकोनातून बघितलं जातं, यासंदर्भात बीबीसीने सर्वेक्षण केलं आहे. यात असं आढळून आलं की बहुतांश लोक महिला खेळाडूंनाही पुरूष खेळाडूंएवढंच मानधन देण्याच्या मताचे आहेत.

असं असलं तरी पुरुषांच्या तुलनेत महिला खेळाडूंचा खेळ फार मनोरंजक नसतो, असं मतही 42% लोकांनी व्यक्त केलं आहे.

महिला खेळाडूंची बाळाला जन्म देण्याची क्षमता आणि खेळाचा त्यांच्या सौंदर्यावर होणाऱ्या परिणामाविषयीही लोकांमध्ये नकारात्मक सूर दिसला.

बीबीसीने 14 राज्यांमध्ये एकूण 10,181 लोकांमध्ये हा सर्व्हे केला. यात स्त्री आणि पुरुष यांच्या जीवनात खेळाचं महत्त्व, भारतातील कुठल्या राज्यांमध्ये जास्त खेळ खेळले जातात आणि देशातील सर्वाधिक चर्चेत खेळाडूंविषयी मतं विचारण्यात आली.

या सर्वेक्षणातील प्रमुख निष्कर्ष बघूया.

महिला खेळाडूंबद्दल दृष्टिकोन

भारतात मुलं क्रिकेट, फुटबॉल, वॉलीबॉल खेळू शकतात, धावू शकतात, सायकल चालवू शकतात. मात्र, मुलींकडे खेळाचे फारसे पर्याय उपलब्ध नाहीत.

भारतीय समाजात असलेला लैंगिक भेदभाव, हे यामागचं कारण असल्याचं जाणवतं. तसं नसेल तर ज्या लोकांमध्ये हा सर्व्हे करण्यात आला, त्यातल्या एक तृतियांश लोकांनी एकापेक्षा जास्त क्रीडा प्रकार स्त्रियांसाठी योग्य नसल्याचं मत का व्यक्त केलं असतं?

यात कुस्ती, बॉक्सिंग, कबड्डी आणि वेट लिफ्टिंग या खेळांचा समावेश आहे.

अॅथलेटिक्स आणि घराच्या आत खेळले जाणारे खेळ  स्त्रियांसाठी 'सर्वात कमी अनुपयोगी' मानले जात असल्याचंही या सर्व्हेमध्ये आढळून आलं आहे.

मात्र, भारतीय स्त्रियांनी लैंगिक आधारावर तयार झालेले हे समज तोडत जागतिक स्तरावर कुस्ती, बॉक्सिंग, वेट लिफ्टिंग आणि कबड्डीसारख्या  फारसं ग्लॅमर नसलेल्या खेळांमध्ये प्राविण्य दाखवलं आहे.

भारतीय महिला खेळाडूंनी ऑलिम्पिक, कॉमनवेल्थ आणि एशियन गेम्ससारख्या अनेक मानांकित जागतिक क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदक पटकावून भारताची शान वाढवली आहे.

कमी खेळाडू असलेला देश

भारतातील 64% प्रौढ कुठलाच खेळ किंवा फिजिकल अॅक्टिव्हिटीमध्ये भाग घेत नसल्याचंही या सर्व्हेमध्ये आढळलं.

लैंगिक दृष्टिकोनातून या आकडेवारीकडे बघितल्यास परिस्थिती आणखी वाईट आहे. 42% पुरुषांचं म्हणणं आहे की ते किमान एक खेळ खेळले आहेत. मात्र, स्त्रियांच्या बाबतीत चित्र वाईट आहे. केवळ 29% महिलांनी खेळात भाग घेतला आहे.

वयाच्या निकषातून बघितल्या भारतात 15 ते 24...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्रीडा क्षेत्रात महिला पुरुषांच्या बरोबरीने खेळू शकतात का? बीबीसीने केलेल्या सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या बहुतांश लोकांनी या प्रश्नाचं होकारार्थी उत्तर दिलं आहे.


सामग्री: क्रोएशियानं हाफ टाइम होईपर्यंत चांगला खेळ केला. पण फ्रान्सनं आपली आघाडी कायम ठेवली. हाफ टाइम होईपर्यंत फ्रान्सनं क्रोएशियावर 2-1नं आघाडी मिळवली होती.

मॅचच्या 18व्या मिनिटालाच क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं आत्मघातकी स्वयं गोल केला. त्यानंतर 28व्या मिनिटाला क्रोएशियाने गोल करून बरोबरी साधली.

हाफ टाइमच्या आधी 38व्या मिनिटाला फ्रान्सला पेनल्टी किक मिळाली. त्यात ग्रीजमॅननं गोल करून फ्रान्सला आघाडी 2-1 अशी आघाडी मिळवून दिली. 59व्या मिनिटाला पॉल पोग्बाने पुन्हा गोल केला. त्यानंतर फ्रान्सची स्थिती मजबूत झाली.

आजवर कुणी किती वर्ल्ड कप जिंकले?

पण क्रोएशियाने अजूनही आशा सोडली नव्हती आणि ते झुंज देत राहिले. पण 65व्या मिनिटाला फ्रान्सने चौथा गोल केला.

चार मिनिटानंतर क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं दुसरा गोल करून संघर्ष जागृत ठेवला, त्यामुळे हा सामना 70 व्या मिनिटाला 4-2 असा दिसत होता. पण हे पुरेसं ठरलं नाही.

फ्रान्सचा आदिल रामी वर्ल्ड कप हाती घेऊन जल्लोष करताना

फ्रान्सने आपलं डिफेन्स तगडं ठेवलं नि क्रोएशियाला हरवून वीस वर्षांनंतर वर्ल्डकप आपल्या नावी केला.

19 वर्षांचा एमबाप्पे सर्वोत्कृष्ट तरुण खेळाडू ठरला.

अर्जेंटिनाविरुद्ध चांगला खेळ करणारा एमबाप्पेने आज 65व्या मिनिटाला गोल केला. या ऐतिहासिक गोलमुळे तो पेलेनंतर फायनलमध्ये गोल करणारा दुसरा टीनएजर ठरला आहे. एमबाप्पे जेमतेम 19 वर्षांचा आहे.

त्याला सामन्याअखेरीस सर्वोत्कृष्ट तरुण खेळाडूचा पुरस्कार मिळाला, तर मॉड्रिकला सर्वोत्कृष्ट खेळाडूचा मान मिळाला. तर बेल्जियमचा गोलकीपर थिबॉट कोर्टिअस याला सर्वोत्कृष्ट गोलकीपरचा गोल्डन ग्लोव्ह पुरस्कार मिळाला आहे.

डिडिए डेशाँप्स यांचा नवा विक्रम

डिडिए डेशॉम्प्स

फ्रान्सच्या टीमचे कोच डिडिए डेशॉम्प्स यांनी एक नवा विक्रम केलाय. पहिल्यांदा खेळाडू म्हणून आणि नंतर कोच म्हणून त्यांनी वर्ल्डकपवर नाव कोरलंय. 20 वर्षांपूर्वी फ्रान्सने वर्ल्डकप जिंकला त्या वेळी डेशॉम्प्स त्या टीमचा भाग होते. आणि आता मॉस्कोमध्ये ते कोच असताना फ्रान्सने पुन्हा एकदा वर्ल्डकप जिंकला आहे.

ब्राझीलचे मारियो जगालो आणि जर्मनीचे फ्रान्झ बेकेनबावर यांनी यापूर्वी असा विक्रम केला आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रशियात झालेल्या FIFA वर्ल्डकपवर क्रोएशियाला हरवून फ्रान्सनं आपलं नाव कोरलं आहे. फ्रान्सनं चार तर क्रोएशियाने दोन गोल केले.


सामग्री: क्लेइतो सेंकल या घरात राहतात.

"ते आमचे धाडसी अधिकारी आहेत. उत्तर कोरिया जगभरातल्या महत्वपूर्ण घडामोडींचं केंद्र झालं आहे. यासंदर्भातील माहिती आमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचं कळीचं काम ते करत आहेत. जबाबदारी आव्हानात्मक आहे पण ती पेलण्याची क्षमता त्यांच्याकडे आहे"

ब्राझीलचे परराष्ट्रमंत्री अलोयसिओ यांचे हे उद्गार आहेत उत्तर कोरियातील राजनैतिक अधिकारी क्लेइतो सेंकल यांच्याबाबत आहेत.

मिसाइल चाचण्या, अमेरिकेविरुद्धचं वैर आणि हुकूमशहा किम जोंग उनचं नेतृत्व यासाठी कुप्रसिद्ध उत्तर कोरियात आपल्या कुटुंबीयांसह राहणारे ते एकमेव विदेशी राजनैतिक अधिकारी आहेत.

विनाशकारी मिसाइलच्या चाचण्यांमुळे उत्तर कोरियाविषयी बहुतांशी देशांच्या मनात भीती आहे.

क्लेइतो उत्तर कोरियात पत्नी आणि मुलासह राहतात. प्योंगयांग शहरात क्लेइतो एका मोठ्या घरात राहतात. याच वास्तूत ब्राझीलचं दूतावास कार्यालयही आहे.

ब्राझील आणि उत्तर कोरियाचे व्यापारी संबंध उत्तम आहेत.

सेंकलवरची जबाबदारी काय?

किम जोंग उन सर्वेसर्वा असलेल्या उत्तर कोरियात काय सुरू आहे? या देशाची ध्येयधोरणं काय आहेत? याची माहिती सेंकल ब्राझील सरकारला देतात.

उत्तर कोरिया सातत्यानं करत असलेल्या मिसाइल चाचण्यांबद्दलही सविस्तर माहिती सेंकल आपल्या देशाला पुरवतात.

बीबीसीशी बोलताना सेंकल म्हणाले, "उत्तर कोरियात राहताना आम्हाला कोणतीही भीती वाटत नाही. मात्र काहीवेळा चिंता वाटावी अशी परिस्थिती असते." सेंकल यांनी कोणत्याही राजकीय आणि वादग्रस्त मुद्यावर बोलण्यास नकार दिला.

गेल्या आठवड्य़ात संयुक्त राष्ट्रांच्या अधिवेशनात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली होती.

आमच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला तर उत्तर कोरियाचा नायनाट करण्यावाचून आमच्यापुढे पर्याय नसेल अशा शब्दांत ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाला इशारा दिला होता.

आत्मघातकी मार्गावरचा मिसाइन मॅन अशा शब्दांत ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किंम जोंग उन यांची हेटाळणी केली होती.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग उन यांच्यावर जोरदार टीका केली होती.

2009 मध्ये सुरू झाला दूतावास

सेंकल अकरा वर्ष ब्राझीलच्या परराष्ट्र मंत्रालयात कार्यरत आहेत. राजनौतिक अधिकारी म्हणून त्यांनी हरारे (झिम्बाब्वे), जिनिव्हा (स्वित्झर्लंड) अशा ठिकाणी काम केलं आहे. जून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर कोरियात राहून काम करणाऱ्या अतिदुर्मीळ राजनैतिक अधिकाऱ्यांमध्ये क्लेइतो सेंकल यांचा समावेश आहे.


सामग्री: क्लोए एलिंग

बीबीसी व्हिक्टोरिया डर्बिशायर कार्यक्रमात एलिंग हिना संपूर्ण घटनाक्रम उलगडला.

दोन दिवस एका बंद खोलीत डांबून ठेवल्यानंतर क्लोए अपहरणकर्त्याबरोबर शैय्या सोबत करण्यास तयार झाली.

ती म्हणाली, "आम्ही जेवढं एकमेकांशी बोललो तेवढी आमच्यात जवळीक निर्माण झाली. तो माझ्या प्रेमात पडल्याचं मला दिसत होतं. तिथंच मी या संधीचा फायदा घेण्याचं ठरवलं. त्याचं प्रेमात पडणं माझ्यासाठी फायद्याचं ठरणार होतं."

दक्षिण लंडनमध्ये राहणारी 20 वर्षीय क्लोए एलिंग सांगते, "गेल्या वर्षी जुलै महिन्यात 30 वर्षीय लुकाज हर्बा याने फोटोशूटसाठी तिला मिलान शहरात बोलावलं होतं."

मिलानमध्ये पोहचल्यानंतर मात्र तिला केटामाइन ड्रगचं इंजेक्शन देण्यात आलं. तिचे कपडे उतरवण्यात आले आणि बेड्या घालून एका बॅगमध्ये कोंबण्यात आलं होतं. यानंतर ही बॅग गाडीच्या डिक्कीमध्ये ठेवून मिलानपासून 120 किलोमीटर दूरवर एका फार्महाऊसमध्ये नेण्यात आलं.

लुकाज हर्बा

एलिंगचं म्हणते, जेव्हा ते फार्महाऊसवर पोहचले तेव्हा अपहरण करणाऱ्या हर्बाने तिच्याकडे तीन लाख युरोची मागणी केली. इतक्या पैशांचा बंदोबस्त न झाल्यास तिला विकण्याची धमकी त्याने दिली.

ती म्हणते, "तो जे काही बोलत होतो, ते सगळं खरं वाटत होतं. कारण तो माझ्या प्रत्येक प्रश्नाचं विस्तारानं उत्तर देत होता."

पण या दरम्यान हर्बाने एलिंगला एक प्रश्न विचारला,"मी तुला किस करू शकतो का? आपल्या दोघांमध्ये नवं नातं निर्माण होऊ शकतं का?"

हर्बाच्या या प्रश्नाने एलिंगला एक आशेचा किरण दिसला. स्वतःची सुटका करून घेण्यासाठी तिला ही चांगली संधी वाटली.

तो नविन नात्यासाठी उत्साहित होता

"पुढे मागं यावर काही तरी घडू शकतं असं सांगत मी त्याची प्रतिक्रिया जाणून घ्यायचा प्रयत्न केला," असं ती म्हणाली.

तो फारच उत्साहात होता आणि नवं नातं निर्माण करण्याविषयी विचार करत होता. तो नेहमी मला याच विषयावर बोलायचा. मलाही त्याच्या प्रेमात पडल्याचं नाटक कराव लागणार असल्याचं मला दिसलं, असं एलिंगा सांगते.

खंडणी मिळणार नाही, हे लक्षात आल्यानंतर हर्बाने एलिंगला मिलानच्या ब्रिटिश उच्चायुक्तालनजीक सोडून दिलं.

जेव्हा ते ब्रिटिश उच्चायुक्तालय उघडण्याची प्रतीक्षा करत होते, तेव्हा काही प्रत्यक्षदर्शींनी त्यांना कॅफेमध्ये थट्टामस्करी करताना बघितलं होतं.

एलिंग म्हणते "हे कदाचित विचित्र वाटू शकेल. ज्या व्यक्तीला तुम्ही आवडता आणि जो तुमच्याप्रति...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी एका बातमीने जगाचं लक्ष वेधून घेतलं होतं. इटलीमध्ये क्लोए एलिंग हीच अपहरण करून तिला 6 दिवस ओलीस ठेवलं होतं. तिला बेशुद्ध करून एका बॅगेत घालून मिलानपासून दूर नेण्यात आलं. 6 दिवसांनंतर तिची सुटका करण्यात आली. पण तिची सुटका झाली तरी कशी? या अपहरणनाट्यावर अनेकांनी शंका ही घेतली होती. या सगळ्या प्रकरणावर एलिंगनंच प्रकाश टाकला.


सामग्री: क्विंटन डी कॉक

दिल्लीने पहिल्यांदा बॅटिंग करताना 162 रन्सची मजल मारली. मुंबईने शेवटच्या ओव्हरमध्ये हे लक्ष्य गाठत विजय साकारला.

संथगतीच्या खेळपट्टीवर कशी बॅटिंग करावी याचा नमुना सादर करताना क्विंटन आणि सूर्यकुमार दोघांनीही प्रत्येकी 53 रन्सची खेळी केली. क्विंटनने 4 चौकार 3 षटकार लगावले तर सूर्यकुमारने 6 चौकार आणि एक षटकार लगावला. इशान किशनने 28 रन्स केल्या.

दुखापतग्रस्त झाल्याने दिल्लीला ऋषभ पंतला वगळावे लागले. यामुळे अजिंक्य रहाणे आणि अलेक्स कॅरे यांना संधी मिळाली. कॅरेला घेतल्याने शिमोरन हेटमायरला संघाबाहेर जावे लागले. टॉप सहापैकी दोन हिटर बॅट्समन बाहेर गेल्याने दिल्लीच्या सुरुवातीच्या चार बॅट्समनवरचं दडपण वाढलं.

शिखर धवन

यामुळेच शिखर धवनने खेळपट्टीवर नांगर टाकून बॅटिंग केली. वीस ओव्हर खेळून काढून शिखरने 52 बॉलमध्ये 69 रन्सची खेळी केली. यामध्ये 6 चौकार आणि एका षटकाराचा समावेश होता. श्रेयस अय्यरने 42 रन्सची खेळी केली. पृथ्वी शॉला केवळ चार रन्स करता आल्या.

यंदाच्या हंगामात पहिल्यांदाच संधी मिळालेल्या अजिंक्य रहाणेने 15 रन्स केल्या. कृणाल पंड्याने त्याची खेळी संपुष्टात आणली. मुंबईच्या बॉलर्सनी शिस्तबद्ध बॉलिंग करत दिल्लीला 162 रन्समध्येच रोखलं.

हे वाचलंत का?

रहाणे, गेल खरंच दुसऱ्या टीमकडून खेळणार का?

IPL जिथे सुरू आहे त्या UAEच्या टीमबद्दल तुम्हाला माहिती आहे का?

आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळणारे खेळाडू तुम्हाला माहिती आहेत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्विंटन डी कॉक आणि सूर्यकुमार यादव यांच्या दमदार अर्धशतकांच्या बळावर मुंबईने दिल्लीवर 5 विकेट्सनी विजय मिळवला.


सामग्री: क्विंस युनिव्हर्सिटी बेलफास्टमध्ये कोरोना विषाणू आणि लहान मुलं या विषयावर संशोधन सुरू आहे. या संशोधकांच्या मते कोरोना विषाणूची जी लक्षणं सांगितली जात आहेत त्यात या नवीन लक्षणांचाही समावेश करायला हवा.

सध्या कोरोना विषाणूची तीनच अधिकृत लक्षणं आहेत - ताप, खोकला, गंध आणि चव जाणे. यापैकी कुठलंही लक्षण असणाऱ्या व्यक्तीला होम आयसोलेशनचा सल्ला देण्यात आला आहे. तसंच त्या व्यक्तीला कोव्हिड-19 चाचणी करण्यासही सांगण्यात आलं आहे.

मात्र, लहान मुलांबाबत ब्रिटीश संशोधक करत असलेल्य या अभ्यासावरून लक्षणांच्या यादीत वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या संशोधनात जवळपास एक हजार लहान मुलांचा समावेश करण्यात आला. मेडरिक्स या वैद्यकीय जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या संशोधनानुसार 992 मुलांपैकी 68 मुलांच्या शरिरात कोरोना विषाणूविरोधातल्या अँटीबॉडीज आढळल्या.

ज्या मुलांमध्ये अँटीबॉडीज आढळल्या आहेत त्यातल्या निम्म्या मुलांमध्ये कोव्हिड-10 ची लक्षणंही आढळली आहेत. मात्र, यापैकी एकाही मुलाला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्याची गरज पडली नाही.

या संशोधन कार्यक्रमाचे प्रमुख डॉ. टॉम वॉटरफिल्ड सांगतात, "चांगली बाब म्हणजे विषाणूमुळे मुलांची प्रकृती फार ढासळली नाही. मात्र, त्या संक्रमित मुलांकडून विषाणू इतर किती मुलांपर्यंत पोहोचला, हे आपल्याला माहिती नाही. आमच्या संशोधनात मुलांमध्ये अतिसार आणि उलट्या ही लक्षणं म्हणून दिसली. यांचा अधिकृत लक्षणांच्या यादीमध्ये समावेश करण्याचा आमचा विचार आहे."

अमेरिकेतल्या सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोलने कोव्हिड-19 च्या लक्षणांमध्ये मळमळ, उलटी आणि अतिसार यांचा समावेश केलेला आहे.

यापूर्वी ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्विसने कोरोना विषाणूची तीन लक्षणं सांगितलेली आहेत.

ही लक्षणं आढळताच तुम्ही सतर्क होऊन सर्व ती काळजी घ्यायची आहे. यात वैद्यकीय सल्ला घेण्याचाही समावेश आहे.

तीन लक्षणं कुठली?

सारखा खोकला येणं - कोरोनाची लागण झालेली असल्यास सारखा खोकला येऊ शकतो. एकदा खोकल्याची उबळ आली की, जवळपास तासभर किंवा त्याहून अधिक वेळेसाठी खोकला येऊ शकतो. 24 तासात तीन किंवा त्याहून जास्त वेळा अशी उबळ येऊ शकते. खोकल्यामध्ये कफ असल्यास तेसुद्धा काळजीचं कारण असू शकतं.

ताप - या विषाणूमुळे थंडी वाजून ताप येताना दिसतो.

गंध आणि चव जाणे - तज्ज्ञांच्या मते खोकला आणि ताप याव्यतिरिक्त हेदेखील कोरोना विषाणूची लागण झाल्याचं महत्त्वाचं लक्षण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लहान मुलांमध्ये अतिसार, उलटी आणि पोटदुखी ही कोरोना संसर्गाची लक्षणं असू शकतात, असा ब्रिटीश संशोधकांचा दावा आहे.


सामग्री: क्विन्सलँडमधील गोल्ड कोस्टच्या स्विमिंग पूलमध्ये हा अजगर सापडला.

त्यानंतर सर्पमित्राला बोलवण्यात आले. त्यानेच या सापाला बाहेर काढून त्याला जनावरांच्या दवाखान्यात दाखल केले.

वेटर्नरी डॉक्टरांनी या अजगराच्या शरीरावरून एक दोन नव्हे तब्बल 500 गोचीड काढले, अशी माहिती सर्पमित्र टोनी हॅरिसन यांनी बीबीसीला दिली आहे. या अजगराची प्रकृती लवकरच सुधारेल, अशी आशाही त्यांनी व्यक्त केली.

या अजगराला 'निक' नाव देण्यात आले आहे. गोल्ड कोस्ट आणि ब्रिस्बेनमध्ये सर्पमित्र म्हणून काम करणारे टोनी हॅरिसन सांगतात, "या अजगराला साहजिकच खूपच त्रास होत असणार. त्यामुळेच हे गोचीड काढण्यासाठी तो स्विमिंग पूलमध्ये गेला असणार."

"त्याचा चेहऱ्यावर सूज होती. त्याचं तोंड फुगलं होतं आणि त्याच्या शरीरावर गोचीड मोठ्या प्रमाणावर प्रजनन करत असल्याने त्याला खूप वेदना होत होत्या."

'गोट्यांची पिशवी धरल्यासारखा भास'

ते सांगतात, गोचिडीने भरलेल्या सापाच्या अंगावरून हे गोचीड काढताना गोट्यांनी भरलेली बॅग उचलल्यासारखा भास मला होत होता.

क्विन्सलँड विद्यापीठातील सह प्राध्यापक ब्रायन फ्राय सांगतात, "जंगलात फिरताना सापांच्या शरीरावर नेहमीच थोडेफार गोचीड चिकटत असतात."

मात्र या अजगराच्या शरीरावर एवढ्या मोठ्या संख्येने गोचीड चिकटल्यामुळे तो आधीच खूप आजारी असावा, असा अंदाज आहे. अतिउष्णतेमुळे तो आजारी पडला असण्याची शक्यता आहे.

सह प्राध्यापक फ्राय सांगतात, "हा प्राणी अतिशय आजारी होता आणि म्हणूनच त्याची नैसर्गिक स्वसंरक्षण यंत्रणा पार कोलमडली होती, हे स्पष्टच आहे."

"अजगराला इथे आणून त्याच्यावर उपचार केले नसते तर तो जिवंत राहिला नसता."

निकला संसर्ग झाला होता, असं टोनी हॅरिसन यांनी सांगितले आहे. मात्र आता त्याच्या प्रकृतीत सुधारणा होत आहे.

गोल्ड कोस्ट अँड ब्रिस्बेन स्नेक कॅचर्स फेसबुक पेजवर हॅरिसन यांनी टाकलेल्या एका व्हिडिओत ते म्हणतात, "निक आज अधिक उत्साही आहे."

"मात्र पुन्हा जंगलात सोडण्याइतपत तो बरा होत नाही, तोवर तो करंबिन वन्यजीव अभयारण्यातच राहणार आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियामध्ये सर्पमित्रांनी शेकडो गोचीड चिकटलेल्या अजगराला वाचवले आहे. गोडीच एक परजीवी कीटक आहे. शेळ्या, मेंढ्या, साप अशा जनावरांच्या अंगावर तो चिकटतो आणि त्यांचे रक्त शोषतो.


सामग्री: क्षि जिनपिंग

माओ कम्युनिस्ट पक्षाचे अध्यक्ष झाल्यापासून ते आता जागतिक महासत्ता झाल्यानंतरही चीनची सूत्रं कम्युनिस्ट पक्षाकडेच राहिली आहेत. यादरम्यान, कम्युनिस्ट पक्षाने विरोधी विचासरणीला मोडीत काढलंय तर कुठल्याही प्रकारचा असंतोष, आंदोलनं किंवा निषेधांचा बीमोड केला आहे.

मग चीनमध्ये सरकार नेमकं कसं काम करतं?

चीन हे एकपक्षीय सरकार आहे.

कम्युनिस्ट पक्षाची भूमिका चीनच्या घटनेत नमूद करण्यात आली आहे. चीनमध्ये अनेक छोटे पक्ष आहेत. मात्र त्यांनाही कम्युनिस्ट पक्षाला पाठिंबा देणं बंधनकारक आहे.

संस्थापक माओ यांच्या नेतृत्वाखाली कम्युनिस्ट पक्षाने कर्मठ सार्वत्रिक समाजवादाचा विचारांची नागरिकांवर सक्ती केली. मात्र तरीही ग्रेट लीप फॉरवर्ड (आर्थिक संकट), दुष्काळ तसंच सांस्कृतिक क्रांतीमुळे लक्षावधी लोकांचा मृत्यू झाला.

चीनमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाचीच सत्ता आहे.

1976 मध्ये माओ यांचा मृत्यू झाला. चीन हळूहळू कोशातून बाहेर पडला. डेंग शिआओपिंग यांच्या सुधारणावादी कार्यक्रमामुळे चीनने कात टाकली.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग 2012 मध्ये सत्तेत आले. त्यांच्याच कार्यकाळाच चीनचा जागतिक महासत्ता म्हणून उदय झाला.

पिरॅमिडसारखी संरचना

चिनी लोकसंख्येच्या 7 टक्के लोक कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्य आहेत. राजकारण असो, उद्योग असो किंवा मनोरंजन - कोणत्याही क्षेत्रात आगेकूच करायची असेल तर कम्युनिस्ट पक्षाशी एकनिष्ठा असणं अत्यावश्यक आहे.

हे सगळं अलिबाबासारख्या बलाढ्य कंपनीचे संस्थापक जॅक मा, टेलिकॉम कंपनी हुआवेचे संस्थापक रेन झेंगफेई तसंच फॅन बिंगबिंग यांच्यासारख्या सेलिब्रेटींनाही लागू होतो.

कम्युनिस्ट पक्षाविरोधात किंवा पक्षाच्या भूमिकेविरोधात कुणी बोलताना आढळलं तर त्या व्यक्तीला जाहीरपणे मागावी लागते. नाहीतर त्यांना गोपनीयरीत्या पकडून डांबून ठेवण्याची शक्यता असते. फॅनबरोबर असंच काहीसं घडलं होतं.

फॅन बिंगबिंग यांच्यावर कारवाई करण्यात आली होती.

पक्ष संघटना पायाभूत पातळीपासून नेतृत्वापर्यंतच्या सगळ्या व्यक्तींची निवड करतं. राष्ट्रीय पक्ष एक केंद्रीय समितीची नियुक्ती करतं, जी पॉलिटब्युरोची निवड करते.

ही निवड आधीच ठरलेली असते. पॉलिटब्युरोकडे या निवडणुकांचे सर्वाधिकार असतात आणि त्यांच्या परवानगीने या सर्व हालचाली होतात.

या संरचनेत अग्रस्थानी आहेत राष्ट्राध्यक्ष असतात. कम्युनिस्ट पक्षानेच त्यांचा राष्ट्राध्यक्ष होण्यासाठीचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1 ऑक्टोबर 1949 रोजी माओ झेदाँग यांनी पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनाच्या स्थापनेची घोषणा केली. म्हणजेच आज कम्युनिस्ट चीनचा 70वा वर्धापन दिन.


सामग्री: क्षेपणास्त्र चाचणी पाहताना किम जोंग उन

अमेरिकेच्या बॉम्ब वर्षाव करणाऱ्या विमानांना पाडण्याचा अधिकार असल्याची दर्पोक्ती योंग हो यांनी केली आहे.

अमेरिकेची विमानं आमच्या देशाच्या हद्दीत नसतील तरीही त्यांना पाडण्याचा अधिकारी आम्हाला आहे असंही त्यांनी पुढे सांगितलं. युद्धाची घोषणा पहिल्यांदा अमेरिकेने केली आहे हे जगानं लक्षात ठेवावं असं त्यांनी सांगितलं.

दरम्यान, अमेरिकेनं उत्तर कोरियाच्या या आरोपांना तथ्यहीन म्हणत आरोप फेटाळले आहेत.

चिथावणीकारक कृती करून उत्तर कोरियानं अमेरिकेला डिवचू नये असं अमेरिकेच्या पेंटागॉननं म्हटलं आहे.

या दोन देशांच्या एकमेकांविरुद्धच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे गैरसमजुती वाढ होणार असल्याची शक्यता आहे असं संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रवक्त्यानं म्हटलं आहे.

उत्तर कोरिया सातत्यानं क्षेपणास्त्र चाचण्या करत आहे. यासंदर्भात ट्रम्प यांनी ट्विट केलं होतं. ''संयुक्त राष्ट्र अधिवेशनात उत्तर कोरियाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांचं भाषण ऐकलं. लिटिल रॉकेट मॅनच्या विचारांचं ते प्रतिनिधित्व करणार असतील तर त्यांचं अस्तित्व फार काळ नसेल'', असं ट्रम्प ट्विटमध्ये म्हणाले होते.

कोण किती वेळ टिकेल याचं उत्तर अमेरिकेला लवकरच मिळेल अशा शब्दांत ट्रम्प यांच्या टि्वटला उत्तर कोरियाच्या मंत्र्यांनी प्रत्युत्तर दिलं होतं.

ट्रम्प यांना उत्तर कोरियात तीव्र विरोध आहे.

क्षेपणास्त्र चाचण्यांचा कार्यक्रम न थांबवल्यास उत्तर कोरियाला ताळ्यावर आणण्याचे सर्व पर्याय अमेरिकेकडे आहेत असं पेंटागॉनचे प्रवक्ते कर्नल रॉबर्ट मॅनिंग यांनी सांगितलं.

याप्रश्नावर सनदशीर मार्गानेच तोडगा निघू शकतो असं संयुक्त राष्ट्रने स्पष्ट केलं.

एकमेकांविरुद्ध तीव्र शाब्दिक आक्रमण करणारे दोन्ही देश प्रत्यक्षात युद्ध पुकारणार नाहीत असं तज्ज्ञांनी सांगितलं.

आंतरराष्ट्रीय दबाव आणि मोठ्या प्रमाणावर निर्बंध असूनही उत्तर कोरियानं क्षेपणास्त्र चाचण्यांचा सपाटा लावला आहे.

आण्विक क्षेपणास्त्रं केवळ देशाच्या सुरक्षेसाठी आहेत. आमच्यावर आक्रमण करण्याची भाषा करणाऱ्यांचा नायनाट करण्यासाठी आम्ही सुसज्ज आहोत हे दाखवण्यासाठी ही क्षेपणास्त्रं आहेत असं उत्तर कोरियाच्या नेत्यांचं म्हणणं आहे.

क्षेपणास्त्र चाचण्यांनंतर संयुक्त राष्ट्र संघटनेनं उत्तर कोरियावर आणखी बंदीची घोषणा केली आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी उत्तर कोरियाविरुद्ध युद्ध पुकारल्याचा आरोप उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री योंग हो यांनी केला आहे.


सामग्री: क्षेपणास्त्र चाचण्यांवरून उत्तर कोरिया आणि अमेरिका यांच्यातले संबंध ताणले गेले आहेत. अण्विक अस्त्रं बाळगणारा आणि हुकूमशाही सरकार असणारा देश अशी उत्तर कोरियाची ओळख आहे.

पण, कोरियाच्या स्थापनेचे जनक किम अल सुंग यांनी कोरियाच्या स्वातंत्र्यलढ्यासाठी गांधीजींच्या अहिंसा या तत्त्वाची  प्रेरणा महत्त्वाची होती असं लिहिलं आहे.

'विथ द सेंचुरी' या आपल्या पुस्तकात किम सुंग लिहितात, "कोरियातल्या एका छोट्याशा गावात गांधीजींना मानणारे असंख्य ज्येष्ठ नागरिक आहेत. कोरियन भाषेतील वर्तमानपत्रात गांधीजींचं एक पत्र प्रसिद्ध झालं होतं."

"हे पत्र या वृ्द्ध गृहस्थाला कोणीतरी वाचून दाखवलं. त्यातून प्रेरणा घेत हा माणूस अहिंसक मार्गानं स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. अहिंसेचा मार्गच कसा योग्य आहे हा विचार तो समाजात रुजवत आहे."

कोरियात गांधीजींबद्दल अजूनही आदर आहे.

याच पुस्तकात किम सुंग यांनी एक अनुभवसुद्धा सांगितला आहे. ते लिहितात, "जिलीनमध्ये असताना गांधीजींचं पत्र वाचलं. त्यावेळी पार्क सो सिम यांच्याशी बोलताना अहिंसावादी विचारसरणीवर मी टीका केली होती. जिलिनमध्ये राहणाऱ्या युवा वर्गाला गांधीजींचा मार्ग पटला नाही."

ते पुढे लिहितात "जपानच्या अहिंसेशी साधर्म्य असणाऱ्या या विचारसरणीनं आपल्याला स्वातंत्र्य मिळेल यावर कोणाचाच विश्वास नव्हता. मात्र गांधीजींच्या विचारांमुळे हिंसक आंदोलनं आणि स्वातंत्र्य चळवळीचा मार्ग सोडलेल्या राष्ट्रवादी विचारसरणीच्या नेत्यांचं आम्हाला समर्थन मिळालं."

कोरियाचे गांधी

चो मन सिक अर्थात कोरियन गांधी

नालंदा विद्यापीठाचे प्राध्यापक पंकज मोहन यांनी याविषयी बोलताना सांगितलं, "कोरियाचा स्वातंत्र्यलढा गांधीजींच्या विचारांनी प्रभावित होता. गांधीजींनी असहकार आणि स्वदेशी आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारला."

"याच धर्तीवर कोरियाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील नेत्यांनी मार्ग अनुसरला. या आंदोलनाचे प्रवर्तक चो मन सिक यांना कोरियाचे गांधी म्हटलं जातं. सिक यांच्यावर गांधीजींच्या विचारांचा प्रभाव होता."

कोरियाच्या विभाजनानंतर...

कोरियातील एका वर्तमानपत्राचे संपादक किम संग सू यांनी गांधीजींना एक पत्र लिहिलं. स्वातंत्र्य चळवळीत सहभागी व्यक्तींसाठी संदेश देण्याचं आवाहन संग यांनी गांधीजींना केलं होत.

यावर गांधीजींनी आपला प्रतिसाद कळवला.  'कोरिया अहिंसेच्या मार्गानं स्वातंत्र्य मिळवेल अशी मला आशा आहे', असा संदेश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अण्विक अस्त्रांसारखा विनाशकारी हिंसक पर्याय आजमवणारा देश ही उत्तर कोरियाची ओळख आहे. पण, एकेकाळी गांधीजींच्या अहिंसा विचारांनी कोरिया प्रभावित होता.


सामग्री: खंडणी, फसवणूक, कट रचणे आणि सामाजिक अशांतता निर्माण करणे अशा गंभीर गुन्ह्यांमध्ये ली यांक्झिया दोषी आढळली. त्यानंतर चीनमधील हेबेई प्रांतातील वुआन कोर्टाने तिला 20 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा सुनावली. तिला 20 लाख 67 हजार युआन (सुमारे 2 कोटी 65 लाख 18 हजार रुपये) इतका दंडही ठोठावण्यात आला आहे.

ली यांक्झिया आणि तिच्या मित्रासह इतर 14 जणांना या प्रकरणी कोर्टाने दोषी ठरवलं आहे.

ली यांक्झियाचा मित्र शू ची याच्यावरही खंडणी, फसवणूक आणि दुखापत करण्याचा हेतू असे गुन्हे सिद्ध झाले आहेत. त्याला साडे बारा वर्षे तुरुंगवास आणि 12 लाख युआन दंड ठोठावण्यात आला आहे. तर इतर 14 जणांना प्रत्येकी चार वर्षे तुरुंगात राहावं लागणार आहे.

ली यांक्झिया अनाथाश्रमाच्या प्रसिद्धीचा गैरवापर करत असल्याचं आढळलं. "ली यांक्झिया हिने तिचा मित्र आणि इतर 14 जणांच्या मदतीने आर्थिक फायद्यासाठी फसवणूक केली," असं वुआन कोर्टाने विबो या मायक्रोब्लॉगिंग साईटरुन प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

चीनमधील 'लव्ह मदर'

ली यांक्झिया 2006 साली पहिल्यांदा प्रकाशझोतात आली होती. वुआनमधील काही चिमुकल्यांना तिने दत्तक घेतलं होतं. त्यावेळी अनेक चिनी माध्यमांनी ली यांक्झियाच्या या कृतीचं भरभरून कौतुक केलं होतं.

त्यावेळी ली यांक्झियाने मुलं दत्तक घेण्यामागची कथा माध्यमांना सांगितली होती. तिचं लग्न झालं होतं, मात्र घटस्फोट झाल्यानंतर ती पतीपासून वेगळी राहू लागली. विभक्त झाल्यानंतर नवऱ्याने त्यांच्या मुलाला केवळ 7 हजार युआनमध्ये विकलं होतं, असं ली यांक्झिया सांगते.

मुलाला परत मिळवण्यात ली यांक्झियाला नंतर यश आलं, मात्र तिथेच तिचं आयुष्य बदल्याचं ती सांगते. आपल्या मुलाबाबतचा अनुभव गाठीशी धरून ली यांक्झियाने इतर अनाथ मुलांना आधार देण्याचं ठरवलं.

कालांतराने ली यांक्झियाकडे पैसा आला. हेबेईमधील सर्वात श्रीमंत महिला म्हणूनही तिची गणना होऊ लागली. 1990 च्या दशकात तिने एका लोह खाणकाम कंपनीत गुंतवणूक केली आणि पुढे त्याच कंपनीची ती मालकीणही झाली.

"खाणकाम कंपनीत पाच-सहा वर्षांची एक चिमुकली फिरताना दिसली. तिच्या वडिलांचं निधन झालं होतं आणि आई तिला सोडून गेली होती. त्या चिमुकलीला मी माझ्या घरी नेलं. मी दत्तक घेतलेली ती पहिली होती." असं यांझाओ मेट्रोपलीस डेलीला दिलेल्या मुलाखतीत ली यांक्झियाने सांगितलं होतं.

त्यानंतर ली यांक्झियाने अनेक मुलांना दत्तक घेण्यास सुरुवात केली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'लव्ह मदर' म्हणून चीनसह जगभरात नावाजलेल्या ली यांक्झिया या महिलेला 20 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावण्यात आली आहे. 118 चिमुकल्यांना दत्तक घेतल्यानंतर 54 वर्षीय ली यांक्झिया प्रसिद्धीच्या झोतात आली होती.


सामग्री: खंडप्राय पसरलेल्या चीनच्या मुख्य भूमीपासून तैवान भौगोलिकदृष्ट्या विलग आहे. चीनच्या समुद्री सीमेपासून जेमतेम शंभर मैल अंतरावरचं स्वतंत्र बेट म्हणजे तैवान. तैवानची लोकसंख्या साधारण दीड कोटी आहे. तैपेई ही तैवानची राजधानी.

देशाचं क्षेत्रफळ आहे फक्त 36, 188 स्क्वेअर किलोमीटर. म्हणजे आकारानं तैवान महाराष्ट्रापेक्षा खूपच छोटा आहे. परंतु आर्थिक आणि औद्योगिक विकासाच्या बाबतीत प्रगतीत सुसाट आहे. इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनं हे तैवानचं गुणवैशिष्ट्य. आपल्या दैनंदिन आयुष्यातील अनेक गॅझेट्वर 'मेड इन तैवान' असं लिहिलेलं असतं.

मँडरीन ही प्रमुख भाषा आहे. याच्याबरोबरीनं मिन नान चायनीज (तैवानीज) आणि हक्का या भाषाही बोलल्या जातात. ताओ हा इथला प्रमुख धर्म आहे. बौद्ध आणि ख्रिश्चन अनुयायींचं प्रमाणही बऱ्या आहे.

तैवानमधलं आयुर्मान पुरुषांसाठी 76 तर महिलांकरता 82 वर्षं आहे. जगण्यासाठी पोषक असं वातावरण असल्याचं हे आर्युमान द्योतक आहे.

तैवानचे दिवंगत नेते चिआंग काइ शेक यांच्यासह प्रमुख नेत्यांचे पुतळे असलेल्या पार्कातील दृश्य

ज्ञात इतिहासानुसार 1863 मध्ये चीनचाच भाग असलेला हा प्रदेश क्विंग राजवटीच्या अमलाखाली होता. साधारण सव्वादोनशे वर्षांनंतर चीन आणि जपान (सिनो-जॅपनीज) यांच्यात झालेल्या युद्धात चीनला पराभवाला सामोरं जावं लागलं. पराभवामुळे हा भाग जपानच्या ताब्यात गेला. पन्नास वर्षांनंतर दुसऱ्या महायुद्धाची अखेर झाली. अणुबॉम्बचा तडाखा झेलणाऱ्या जपानचं या युद्धात अपरिमित नुकसान झालं.

28 फेब्रुवारी 1947 हा तैवानसाठी काळा दिवस ठरला. चीनच्या सरकारविरुद्ध तैवानमध्ये अनेक वर्ष असंतोष खदखदत होता. 28 फेब्रुवारीला या असंतोषाचा उद्रेक झाला.

क्युओमिंतांग नेतृत्वाखालील चीन सरकारनं हे जनआंदोलन चिरडलं. तैवानमधील हजारो नागरिकांचा यात मृत्यू झाला. मृतांचा आकडा दहा हजार असल्याचं सांगण्यात येतं. मृतांच्या बरोबरीने तैवानचे अनेक नागरिक बेपत्ता झाले. अनेकांना तुरुंगात डांबण्यात आलं. जागतिक इतिहासातलं हे कटू पर्व '228' म्हणून ओळखलं जातं. या घटनेनं तैवानच्या स्वातंत्र्य चळवळीची ठिणगी पडली.

दोनच वर्षांत कम्युनिस्ट नेते माओ त्से तुंग यांनी चीनची सूत्रं हाती घेतली. माओंविरुद्ध पराभवाला सामोरं जावं लागलेले राष्ट्रीय नेते चिआंग काइ शेक यांनी चीनमधून पळ काढत तैवान गाठलं. 228 या घटनेनंतर हादरलेल्या तैवानला चिआंग यांच्या रुपात कणखर नेतृत्व लाभलं. 1975 पर्यंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

त्यांचं स्वत:चं सरकार आहे, राष्ट्रपती आहेत, राजमुद्रा आहे. सीमांचं रक्षण करण्यासाठी लष्करी बळही आहे. पण तरीही त्यांना संपूर्ण राष्ट्राचा दर्जा नाही. ही कहाणी आहे तैवानची. औपचारिकदृष्ट्या तैवानचं नाव आहे 'रिपब्लिक ऑफ चायना' अर्थात चीनचं प्रजासत्ताक असं आहे.


सामग्री: खगोलशास्त्रज्ञांच्या एका आंतरराष्ट्रीय समुहाने असा दावा केला आहे की, शुक्राच्या वातावरणात एक प्रकारचा वायू असल्याचं त्यांच्या संशोधनात दिसलं. हा वायू सूक्ष्म जीवजंतूंनीच वातावरणात सोडला असणार असं या शास्त्रज्ञांचं गृहितक आहे. अर्थात, वायूच्या उगमाचं आणखी एखादं कारण असू शकतं हे ते नाकारत नाहीत. पण, असं दुसरं ठोस कारणही संशोधनातून मिळालेलं नाही.

त्यामुळे सध्या जगभरातील खगोल शास्त्रज्ञांच्या वर्तुळात शुक्र ग्रहावरील संभाव्य जीवसृष्टी हा चर्चेचा आणि कुतुहलाचा विषय ठरलीय. बीबीसीचे विज्ञानविषयक प्रतिनिधी पल्लभ घोष यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शुक्र ग्रहावरही जीवसृष्टी असू शकते असा सबळ पुरावा काही खगोल शास्त्रज्ञांच्या हाती लागला आहे.


सामग्री: खगोलीय भाषेत त्याला 'Pale Blue Dot' असं म्हणतात. वोएजर-1 या अंतराळयानाने पृथ्वीपासून तब्बल 6 अब्ज किमी अंतरावरून मागे वळून हे छायाचित्र टिपलं होतं. या घटनेला काल 14 फेब्रुवारी रोजी 30 वर्षं पूर्ण झाली आहेत.

यानिमित्ताने नासाने 30 वर्षं जुन्या या छायाचित्रावर आधुनिक तंत्रज्ञान आणि स्वॉफ्टवेअरच्या माध्यमातून पुनर्प्रक्रिया करून अधिक स्पष्ट प्रत जारी केली आहे.

मूळ छायाचित्राचा मान राखत ही प्रक्रिया केल्याचं नासाने म्हटलं आहे.

या चित्रात पृथ्वी अजूनही विशाल अंतराळात एकमेव, चमकदार निळा ठिपका असल्याचं दिसतं, आणि नवीन छायाचित्रातही या ठिपक्यावर सूर्यप्रकाश पडलेला दिसतो. फरक एवढाच की नवीन छायाचित्र अधिक 'स्वच्छ' आहे आणि त्यात पृथ्वी चटकन ओळखता येते.

वोएजर-1 या अंतराळ यानाने अवकाशात काही फोटो काढले आणि त्यानंतर यानातील ऊर्जेची बचत करण्यासाठी त्याचा कॅमेरा बंद करण्यात आला. जेव्हा कॅमेरा बंद करण्याची कमांड देण्यात आली तेव्हा शेवटी काढलेल्या काही फोटोंमध्ये पृथ्वीचं हे छायाचित्र हाती आलं होतं.

यानाने ग्रहांचा दौरा पूर्ण केला होता आणि ते तारकासमूहाकडे निघाल्याने कॅमेऱ्याची गरज नव्हती.

मात्र, या मोहिमेत इमेजिंग वैज्ञानिक म्हणून काम करत असलेले कार्ल सॅगन आणि कॅरोलिन पोर्को या दोन शास्त्रज्ञांनी आपल्या वरिष्ठांना गळ घातली, आणि पावर डाऊन कमांड पाठवण्यापूर्वी संपूर्ण 'सौर मालिकेचा फॅमिली पोट्रोट' तयार करण्यास सांगितलं.

वोएजर यानाने पाठवलेल्या 60 फ्रेम्समध्ये सूर्य आणि सहा मोठे ग्रह दिसले. यात शुक्र, पृथ्वी, गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून हे सहा ग्रह या फ्रेम्समध्ये दिसले.

बुध आणि मंगळ (प्लुटोसुद्धा) यानाने काढलेल्या फोटोमध्ये टिपले गेले नाही. त्यामागे बरीच कारणं आहेत. उदाहरणार्थ, लाल ग्रह असलेला मंगळ कॅमेरा ऑप्टिक्सच्या आत सूर्यकिरणं बाऊंस झाल्यामुळे दिसू शकला नाही.

आजवर वेगवेगळ्या अंतराळयानांनी अवकाशातली अनेक छायाचित्रं टिपली आहेत. मात्र 'फिकट निळा ठिपक्याचं' हे छायाचित्र इतकं गाजण्यामागंच एक कारण म्हणजे सॅगन यांनी या ठिपक्याविषयी लिहिलेलं पुस्तक.

त्यांनी Pale Blue Dot : A Vision of the Human Future in Space हे पुस्तक लिहिलं आहे. या पुस्तकात ते लिहितात, "पुन्हा एकदा त्या ठिपक्याकडे नीट पहा. ते आपलं घर आहे. ते आहोत आपण." ते पुढे म्हणतात, "हा सूर्यकिरणांमध्ये तरंगणारा बारिकसा धुलीकण आहे."

या लिखाणाच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजवर अंतराळातून काढण्यात आलेल्या छायाचित्रांपैकी हे छायाचित्र सर्वोत्तम आहे, यात शंका नाही. या चित्रात जो फिकट निळा ठिपका दिसतोय ती आपली पृथ्वी आहे.


सामग्री: खट्टर यांची ही बैठक करनालमधील कैमला गावामध्ये होणार होती. या बैठकीत मनोहरलाल खट्टर केंद्र सरकारच्या तीन नवीन कृषी कायद्याबद्दल शेतकऱ्यांशी संवाद साधणार होते.

मात्र शेतकऱ्यांनी या बैठकीला मोठ्या प्रमाणावर विरोध केला. शेतकऱ्यांना अडविण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर पोलिस तैनात करण्यात आले होते.

पोलिसांनी शेतकऱ्यांवर अश्रू धूर आणि पाण्याचे फवारे मारले. मात्र तरीही शेतकरी खट्टर यांच्या बैठकीच्या ठिकाणी पोहोचले.

बीबीसी पंजाबीचे सत सिंह यांच्या मते शेतकऱ्यांनी आसपासच्या शेतांमध्ये आश्रय घेत स्वतःचा पोलिसांपासून बचाव केला. अजूनही तिथली परिस्थिती तणावपूर्ण आहे.

दरम्यान आंदोलकांनी खट्टर यांचं हेलिकॉप्टर उतरवण्यासाठी बनवलेलं हेलिपॅडच खोदलं. त्यामुळे खट्टर यांना आपला कार्यक्रम रद्द करावा लागला.

त्याआधी हरियाणा पोलिसांनी आंदोलकांना गावात घुसण्यापासून रोखण्यासाठी बॅरिकेड लावले होते. खट्टर जिथे भाजप समर्थक शेतकऱ्यांना संबोधित करणार होते, तिथल्या मुख्य प्रवेशद्वारापाशीच आंदोलक शेतकऱ्यांनी तोडफोड सुरू केली.

कार्यक्रम न होऊ देण्याचा इशारा

मुख्यमंत्री किसान पंचायत करणार होते, तर आम्हाला तिथे प्रवेश का करू दिला नाही, असा शेतकऱ्यांचा प्रश्न होता.

जेव्हा आम्ही सभा रोखण्यासाठी जात होतो, तेव्हा भाजप कार्यकर्त्यांनी आमच्यावर दगडफेक केली, असा आरोप आंदोलक शेतकरी व्हीडिओमध्ये करताना दिसत आहेत.

यामुळे शेतकऱ्यांना राग आला. शेतकरी संघटनांनी राज्य आणि स्थानिक प्रशासनाला कार्यक्रम रद्द करण्यासाठी आधीच विनंती केली होती.

कार्यक्रम रद्द केला नाही, तर आम्ही तो होऊ देणार नाही, असा इशाराही शेतकऱ्यांनी दिला होता.

पण मुख्यमंत्री खट्टर हा कार्यक्रम करण्यावर ठाम होते.

शेतकऱ्यांवर अश्रूधुराचा मारा

किसान सभेचे अध्यक्ष प्रीत सिंह यांनी हा खऱ्या शेतकऱ्यांनी खोट्या शेतकऱ्यांवर मिळविलेला विजय असल्याचं म्हटलं.

त्यांनी म्हटलं, "शेतकरी रस्त्यावर बसून आंदोलन करत आहेत, हे खट्टर यांना माहीत असायला हवं. अशावेळी किसान पंचायतीच्या नावाखाली ते खोट्या शेतकऱ्यांना गोळा करून राजकारण करू शकत नाहीत. भाजपच्या कोणत्याही नेत्यानं असं केलं तर त्याच्यासोबतही हेच केलं जाईल."

भाजपच्या कोणत्याही नेत्यानं या प्रकरणी माध्यमांशी बोलायला नकार दिला. आम्ही परिस्थिती सांभाळण्यात व्यस्त आहोत, असं म्हणत त्यांनी बोलणं टाळलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शेतकऱ्यांनी केलेल्या विरोध प्रदर्शनामुळे हरियाणाचे मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर यांची पूर्वनियोजित किसान पंचायत रद्द करण्यात आली.


सामग्री: खडकवासला धरण

हवामान विभागानं दिलेल्या माहितीनुसार पुणे आणि सातारा परिसरात येत्या 24 तासांत अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

या पावसामुळे काही भागांमध्ये पूर येण्याची शक्यता सुद्धा हवामान विभागानं व्यक्त केली आहे. हवामान विभागाचे उपसंचालक के. एस. होसाळीकर यांनी याबाबतची माहिती ट्वीट करून दिली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पुणे शहरात आज पावसानं दमदार हजेरी लावलीय.

पुण्याजवळील खडकवासला आणि पानशेत धरणं 100 टक्के भरली आहेत. खडकवासला धरणातून 9 हजार तर पानशेत धरणातून 2 हजार क्यूसेक्स वेगाने पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

पंचगंगेनं इशारा पातळी ओलांडली

कोल्हापूरमध्ये पंचगाग नदीने इशारा पातळी ओलांडली आहे. सध्याची पाणी पातळी 39.8 फूट आहे.

राधानगरी धरणाचे 2 दरवाजे सुरू आहेत त्यातून पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. तर कर्नाटकातील अलमट्टी धरणातून 250000 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

कोल्हापुरातील प्रयाग चिखली, वडणगे, आंबेवाडी या नदीकाठच्या गावातून लोकांनी स्थलांतर करावं असं आवाहन NDRF, जिल्हा प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून करण्यात येत आहे. त्यानुसार गावकरी स्थलांतरित होत आहेत.

कृष्णा नदीच्या पाणी पातळीत वाढ

सांगलीमध्ये कृष्णा नदीची पाणी पातळी 38 फुटांवर पोहोचली आहे

सांगली शहरातील सूर्यवंशी प्लॉट, आरवडे प्लॉट, साईनाथ कॉलनी, दत्तनगर, इनामदार प्लॉट या भागातल्या 200 कुटुंबांना स्थलांतरित करण्यात आलं आहे.

ब्रह्मणाळ दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर नेदरलँडहून अत्याधुनिक 8 बोटी मागवण्यात आल्यात. यातील 6 बोटी पलूस तालुक्यातील पूर क्षेत्रात आहेत तर 2 बोटी सांगली शहरात आहेत.

88 बंधारे पाण्याखाली

राधानगरी धरणातून  4,256 क्युसेक तर अलमट्टी धरणातून 2,50,000 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. तर कोयनेतून 55958 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

राधानगरी धरणात सध्या 233.24 दशलक्ष घनमीटर पाणीसाठा आहे. आज सकाळी 7 वाजताच्या अहवालानुसार राधानगरी धरणाचे 4 आणि 5 क्रमांकाचे स्वयंचलित दरवाजे उघडले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुणे, सातारा, कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आणि मराठवाड्यात जोरदार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.


सामग्री: खडकाळ बेटावरील अल्काट्रॅझ तुरुंग.

सॅन फ्रान्सिस्को किनाऱ्यासमोरच्या खडकाळ बेटावर हे तुरुंग एखाद्या बुरुजाप्रमाणे उभं आहे.

1930 ते 1960 या कालावधीत अमेरिकेतल्या गंभीर गुन्ह्यांमध्ये दोषी ठरलेल्या आरोपींची रवानगी अल्काट्रॅझमध्ये होत असे.

क्रुर आरोपींनाही दरदरून घाम फुटेल, त्यांच्या मनात गुन्ह्याविषयी जरब निर्माण होईल असा हा तुरुंग.

या तुरुंगात रवानगी म्हणजे थेट निरोपाचा रस्ता असं समीकरण पक्कं होतं.

या तुरुंगाच्या संरक्षक भिंती अभेद्य अशा. तुरुंगाच्या बाहेर अथांग पाणी. इथून सुटका नाहीच अशी स्थिती.

अमेरिकेच्या इतिहासातल्या अनेक कुख्यात गुन्हेगारांची या तुरुंगानं दाणादाण उडवून दिली आहे.

एकेकाळी गुन्हेगारांसाठी नरकयातना ठरलेलं हे तुरुंग आता जगभरातल्या पर्यटकांसाठी प्रमुख आकर्षण आहे.

चिंचोळ्या अंधाऱ्या बरॅक्समधलं वातावरण कसं असेल हे जाणून घेण्यासाठी आता जगभरातले पर्यटक अल्काट्रॅझमध्ये गर्दी करतात.

अल्काट्रॅझ तुरुंगातल्या खोल्या अशा असत.

पण या अंधारकोठडीतून सुटकेचा मार्ग गुन्हेगारांनी शोधून काढला होता का? अमेरिकेच्या इतिहासात या तुरुंगासंदर्भातल्या अनेक दंतकथा नोंदल्या गेल्या आहेत. गुन्हेगाराच्या मनाचा ताबा घेणाऱ्या या तुरुंगातून सुरक्षित बाहेर पडण्याचा प्रयत्न इतिहासात एकदा झाला होता.

या तुरुंगातून सुटका करून घेणाऱ्या त्रिकुटापैकी एकानं लिहिलेलं गूढ पत्र समोर आलं आहे. 1962 मध्ये या त्रिकुटानं अल्काट्रॅझच्या अवघड गडावरून पलायन केलं होतं.

जॉन अँगलिन असल्याचा दावा करणाऱ्या व्यक्तीनं या पलायनासंदर्भात सॅनफ्रान्सिस्को पोलिसांना 2013 मध्ये लिहिलं होतं. पण हे पत्र पाच वर्षांनंतर आता जगासमोर आलं आहे.

"माझं नाव जॉन अँगलिन. 1962 मध्ये अल्काट्रॅझ तुरुंगातून पळून जाण्यात मी यशस्वी ठरलो. त्या रात्री आम्ही पलायन केलं. पण सुटका करून घेण्याचा आनंद क्षणभंगुर ठरला," असं पत्रात म्हटलं आहे.

त्या रात्रीपासून ते तिघेजण जगातल्या सगळ्यांत मोस्ट वाँटेड यादीत अग्रणी आहेत. छायाचित्रानुसार ते तिघं साधारण असे दिसतात.

पत्रात काय?

जॉन आणि क्लेरन्स अँगलिन या बंधुंसह फ्रँक मॉरिस यांनीही अल्काट्रॅझमधून पलायन केल्यानंतर एका वृद्धाश्रमात उरलेलं जीवन व्यतीत केलं. जवळपास पन्नास वर्षांपूर्वी या त्रिकुटानं पलायन केलं होतं.

क्लेरन्स अँगलिन यांनी 2008 मध्ये तर मॉरिस यांनी 2005 मध्ये जगाचा निरोप घेतला असं जॉन यांनी लिहिलं आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हे आहे अमेरिकेतलं एक महाभयंकर तुरुंग. कैद्यांसाठी कर्दनकाळ ठरलेल्या या ठिकाणाचं नाव आहे - अल्काट्रॅझ.


सामग्री: खडसेंनी अनेकदा जाहीर व्यासपीठांवरुन, मुलाखतींमधून सातत्यानं हा राग प्रकटही केला आहे. पण एक प्रश्न अनुत्तरीत आहे वा हे कुतूहल सर्वांच्या मनात आहे की पक्षशिस्तीबाबत कायम जागृत असणारा 'भारतीय जनता पक्ष' खडसेंवर कारवाई का करत नाही?

देवेंद्र फडणवीसांच्या मंत्रिमंडळातून आरोप झाल्यावर पायउतार झाल्यावर एकनाथ खडसे सातत्यानं त्यांच्यावर कसा अन्याय झाला आहे सांगत आले आहेत. खडसेंच्या या उघड नाराजीची आणि पक्षविरोधी व्यक्तव्यांचे परिणाम त्यांना झेलावेही लागले. त्यांचं त्यांच्या स्वत:च्या मुक्ताईनगर मतदारसंघाचं तिकिट कापलं गेलं.

त्यांच्या जागेवर तिथं उभ्या राहिलेल्या त्यांच्या मुलीचाही पराभव झाला. त्यानंतर विधानपरिषद असेल वा राज्यसभा, खडसेंच्या नावाचा विचार झाला नाही. मात्र इतर पक्षांतून भाजपात आलेल्यांना मात्र अशा जागा मिळाल्या. खडसेंना संघटनात्मक पदावरही जबाबदारी मिळाली नाही. या सगळ्याकडे त्यांना त्यांच्या नाराजीची मिळालेली शिक्षा असंच पाहिलं गेलं.

असं असलं तरी खडसे त्यांची नाराजी जाहीरपणे बोलत राहिले. नुकत्याच त्यांच्यावर लिहिल्या गेलेल्या पुस्तकाच्या निमित्तानं हे सगळं पुन्हा वर आलं. त्यावेळेस बोलतांना 'फडणवीसांच्या कारस्थानांवर मी पुस्तक लिहिणार आहे' असंही खडसे बोलून गेले. इतकंच नव्हे तर दुस-या पक्षांमध्ये जाण्याची इच्छा असल्याचे संकेतही देत राहिले.

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची महत्त्वाकांक्षी योजना म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जलयुक्त शिवाय योजनेबाबत सध्या चर्चा सुरू आहेत. या योजनेची चौकशी SIT मार्फत करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने नुकताच घेतला आहे. याबाबतही खडसे यांनी प्रतिक्रिया दिली.

"जलयुक्त शिवार योजनेबाबत सरकारकडे अनेक तक्रारी आहेत, असं मुख्यमंत्री ठाकरे यांनी सांगितलं होतं. स्वतः फडणवीस यांनीही जलयुक्त शिवारमध्ये गैरव्यवहार असल्यास चौकशी करा, असं सांगितलं आहे. त्यामुळे आता गैरव्यवहार असल्यास किंवा दोषी असल्यास सत्य बाहेर येईल, असं खडसे म्हणाले.

आता पुन्हा त्यांच्या 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'मध्ये जाण्याच्या बातम्या येत आहेत. असं सगळं असतांनाही भाजपाने इतक्या वर्षांत त्यांच्यावर कोणतीही कारवाई केली नाही. असं का? किंबहुना देवेंद्र फडणवीस, चंद्रकांत पाटील अशा नेत्यांकडून खडसेंविषयीची सबुरीचीच भाषा वापरली गेली आहे.

याआधी बंड पुकारलेल्यांविरुद्ध भाजपनं काय केलं?

एखादा ज्येष्ठ नेता पक्षाविरुद्ध जाणं हे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजपचे गेली काही वर्षं नाराज असलेले नेते एकनाथ खडसे 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'मध्ये जाणार असल्याच्या बातम्या पुन्हा एकदा येऊ लागल्या आहेत. अद्याप खडसे वा 'राष्ट्रवादी' यांच्यापैकी कोणीही याला दुजोरा दिला नाही आहे. पण खडसेंचा भाजप आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यावरचा राग हे काही गुपित राहिलं नाही आहे.