सामग्री: रॉयल आफ्रिका कंपनी तब्बल सव्वा दोन लाख आफ्रिकन वंशाच्या लोकांना बंदी बनवून गुलाम बनवलं होतं. या कंपनीचे गव्हर्नर किंग जेम्स -2 यांचा देखील पुतळा पाडण्यात आला आहे.

दक्षिण आफ्रिकेत पुतळे काढण्याची मोहीम 2015 पासूनच सुरू झाली आहे. दक्षिण आफ्रिकेतील कार्यकर्ते म्हणतात की असे पुतळे आमच्या लोकशाहीवादी देशात शोभत नाहीत आणि ते आमचं प्रतिनिधित्वही करत नाहीत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि युरोपमध्ये वंशवादी आणि वसाहतवादी लोकांचे पुतळे पाडण्याची मोहीम सुरू आहे.


सामग्री: रॉयल एनफील्ड

आणखी एक ब्रिटिश ब्रँड नॉर्टन 2019 मध्ये भारतीय कंपनीने विकत घेतला होता.

या कंपन्या ऐतिहासिक रॉयल एनफील्डच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत.

रॉयल एनफील्ड कंपनी भारतीय मालकांच्या ताब्यात आल्यानंतर नवनवी शिखरं पादाक्रांत करत आहे. या क्षेत्रातील तज्ज्ञांना मात्र एनफील्डच्या वाटचालीचं आश्चर्य वाटत नाही.

भारतीय उत्पादकांना लोकप्रिय मात्र अडचणींनी वेढलेल्या ब्रँड खरेदी करण्यात स्वारस्य असतं. या कंपन्यांचा कायापालट करू शकू असा विश्वास भारतीय उत्पादकांना असतो.

ब्रिटनमध्ये महिंद्रा

भारतीय अब्जाधीश आनंद महिंद्रा म्हणाले, "मला विश्वास आहे की बीएसए ब्रँडअंतर्गत युकेत इलेक्ट्रिक बाईकची निर्मिती करून ब्रिटनच्या मोटारबाईक इंडस्ट्रीला उभारी देऊ".

महिंद्रा ग्रुप 2021च्या मध्यापर्यंत बर्मिंगहॅममध्ये मोटारबाईक्सची असेंबल करू इच्छित आहे.

दुसरीकडे, नव्याने उभी राहिलेली बीएसए लवकरच ऑक्सफर्डशायरमधल्या बॅनबरीमध्ये संशोधन केंद्राची उभारणी करत आहे. इलेक्ट्रिक मोटारबाईक टेक्नॉलॉजी विकसित करण्यासाठी या केंद्रातलं संशोधन उपयोगी ठरेल. अर्थात या मोटारबाईक्स पेट्रोल इंजिनावर चालणाऱ्या असतील.

महिंद्रा समूहाला यंदाच्या वर्षात ब्रिटनमध्ये मोटारबाईक उत्पादन सुरू करायचं आहे.

फोर्ब्स मासिकाने दिलेल्या माहितीनुसार, महिंद्रा यांची संपत्ती 1.7 बिलिअन डॉलर्स एवढी आहे. मोटारसायकल उत्पादनांचा अनुभव असल्यानेच त्यांनी युकेत गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

बीएसए अर्थात बर्मिंगहॅम स्मॉल आर्म्स कंपनीची स्थापना 1861 मध्ये झाली. 1950पर्यंत ही कंपनी जगातली सगळ्यात मोठी बाईक उत्पादन करणारी कंपनी आहे. ट्रायम्फ आणि सनबीम ब्रँड त्यांच्याकडेच होते.

मात्र ही कंपनी दिवाळखोरीत निघाली आणि त्यांनी 1970च्या दशकात उत्पादन बंद केलं. 2016मध्ये महिंद्रा समूहाने ही कंपनी विकत घेतली.

बीएसए कंपनीची मालकी क्लासिक लिजंड्स कंपनीकडे आहे. या कंपनीत महिंद्रा समूहाची 60 टक्के भागीदारी आहे.

बीएसए कंपनीचं मुख्यालय याठिकाणी आहे जिथे बीबीसीच्या एका कार्यक्रमाचं चित्रीकरण झालं होतं.

संयुक्त उपक्रम असलेल्या या कंपनीला युके सरकारचा पाठिंबा आहे. युके सरकारने बीएसए कंपनीला इलेक्ट्रिक बाईक तयार करण्यासाठी 4.6 दशलक्ष युरो इतकं अनुदान दिलं आहे. बीएसए किमान अडीचशेहून अधिक लोकांना रोजगार मिळवून देईल अशी सरकारची अपेक्षा आहे.

"क्लासिक ब्रिटिश बाईक तरुणांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटिश मोटारबाईक कंपनी बीएसए गेल्या महिन्यात घोषणा केली की अब्जाधीश मालकाच्या अखत्यारीत कंपनीला नवी झळाळी प्राप्त करून देणार आहेत.


सामग्री: रॉयल नॅशनल पार्कजवळ वारे ताशी 74 किमी वेगानं वाहत होते. गेल्या काही दिवसांत मोठी वादळं आणि मुसळधार पावसाचा सिडनी आणि न्यू साऊथ वेल्सच्या काही भागांना तडाखा बसला आहे.

अशा हवामानामुळे हे नेत्रदीपक दृष्य दिसले आहे. या ठिकाणी वर्षातून काहीवेळा असं घडतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियातल्या सिडनीजवळील हा 'उलटा धबधबा' आहे. समुद्राकडून जोराचा वारा वाहतो आणि कड्यावर धडकतो, तेव्हा धबधब्याचं पाणी उलट्या दिशेनं उडतं, असं हवामानतज्ज्ञ सांगतात.


सामग्री: रॉयल बॉटनिक गार्डन्स येथील शास्त्रज्ञांनी वनस्पतींच्या शंभरहून अधिक प्रजाती शोधून त्याचं नामकरणही केलं आहे. या यादीमधे कीटकभक्षी वनस्पतींपासून औषधी गुण असलेली रोपं तसंच विलक्षण प्रकारच्या ऑर्किड्सचा समावेश आहे.

धबधब्यामध्ये सापडलेली औषधी वनस्पती

प्राध्यापक आयहा लेबी यांना सिएरा लिओन इथल्या एका धबधब्याजवळच्या खडकाला चिकटलेली वनस्पती आढळली. त्यांनी त्या वनस्पतीचा नमुना क्यू इथल्या रॉयल बॉटनिकल गार्डनला पाठवला. तिथं ही नवीन प्रजाती असल्याचा निर्वाळा शास्त्रज्ञांनी दिला. या वनस्पतीचं नाव तिचा शोध लावणाऱ्या प्राध्यापक लेबी यांच्या नावावरबनच लेबिया ग्रँडीफ्लोरा असं ठेवण्यात आलं.

"त्या विशिष्ट वर्गात आढळणाऱ्या प्रजातीपेक्षा लेबिया ग्रँडीफ्लोराचे गुणधर्म बरेच वेगळे दिसून आले. तेव्हाच माझ्या लक्षात आलं, की आपल्याला काहीतरी विलक्षण आढळलं आहे," प्राध्यापक आयहा लेबी यांनी सांगितलं.

"आता या औषधी वनस्पतीसोबत माझं नाव कायमस्वरुपी जोडलं गेलं आहे," असंही ते म्हणाले.

ही वनस्पती नामशेष होण्याचा धोका असलेल्या प्रजातींच्या गटात मोडते. कारण ही जिथं सापडली त्या भागात खाणकाम तसंच जलविद्युत प्रकल्पांमुळे पर्यावरणाला मोठा धोका निर्माण झाला आहे. या कामांमुळे येत्या काही वर्षांतच ही औषधी वनस्पती नामशेष होईल, अशी भीती शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

निर्जन बेटावर सापडलेली कीटकभक्षी वनस्पती

नरभक्षी वनस्पतींच्या जगभरात १५० हून अधिक जाती आहेत. नव्याने आढळलेली 'नेपेन्थेस बियाक' ही वनस्पती केवळ इंडोनेशियन न्यू गिनीच्या उत्तर किनाऱ्यावरील बेटावरच आढळून येते.

या बेटांजवळ बऱ्याचदा पर्यटकांची जहाजं थांबतात. प्रवाशांच्या नेहमी होणाऱ्या वावरामुळे या वनस्पतीचं अस्तित्वच धोक्यात आलं आहे.

तातडीने पावलं उचलली न गेल्यास ही दुर्मिळ कीटकभक्षी वनस्पती नामशेष होईल, अशी भीती क्यु येथील वनस्पती शास्त्रज्ञ डॉ. मार्टिन चीक यांनी व्यक्त केली आहे. पुढच्या पिढीसाठी आपण या वनस्पतींचं जतन करून ठेवणं आवश्यक असल्याचंही त्यांनी म्हटलं आहे.

कॅन्सरवर गुणकारी ठरू शकणारं फूल

कॉफी वर्गातील या नवीन वनस्पतीचं नाव किंडिया गँगन असं ठेवण्यात आलं आहे. पश्चिम आफ्रिकेतील गिनी इथल्या किंडियामध्ये रॉयल बॉटनिकल गार्डनच्या शास्त्रज्ञांना ही वनस्पती आढळून आली.

वाळूच्या खडकावर हे रोपं वाढतं. या वनस्पतीच्या फुलामध्ये कॅन्सरवर उपचारासाठी प्रभावी ठरणारे गुणधर्म असल्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

२०१८ हे वर्ष सरायला काही दिवसच उरले असताना यावर्षी नवीन काय कमावलं याचा लेखाजोखा मांडायला सुरुवात झाली आहे. अर्थव्यवहार, क्रीडा, मनोरंजन, व्यापार, विज्ञान यांपैकी कोणतंच क्षेत्र याला अपवाद नाही. वनस्पती विज्ञानाच्या क्षेत्रामध्येही शास्त्रज्ञांनी २०१८ या वर्षात वनस्पतींच्या अनेक प्रजाती शोधून काढल्या आहेत.


सामग्री: रॉस टेलर

दांडपट्टा स्टाईल बॅटिंगसाठी ओळखला जाणारा रॉस टेलर शंभरावी टेस्ट खेळायला उतरणार आहे. न्यूझीलंडसाठी शंभर टेस्ट खेळणारा रॉस केवळ चौथा खेळाडू ठरणार आहे.

'रॉस' लीलेची शंभरी

या दुर्मीळतेतूनच रॉसचं वेगळपण ठसावं. याबरोबरीने टेस्ट, वनडे आणि ट्वेन्टी-२० अशा तिन्ही फॉरमॅटमध्ये १०० मॅचेस खेळणारा रॉस पहिला क्रिकेटपटू ठरणार आहे. वनडे स्पेशालिस्ट अशी प्रतिमा असणाऱ्या रॉसच्या टेस्टमधल्या शंभर नंबरी मुशाफिरीवर शिक्कामोर्तब होणार आहे.

टेस्ट मॅचेसकरता तंत्रकौशल्य लागतं, संयम लागतो असं नेहमी म्हटलं जातं. अशा स्वरुपाचं तंत्र आपल्या पदरी नाही याची पुरेपूर जाण रॉसला आहे.

दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध पदार्पण केल्यानंतर मी पुन्हा टेस्ट खेळेन असं वाटलंच नव्हतं. टायमिंगच्या बाबतीत मी नशीबवान आहे, असं रॉस काही दिवसांपूर्वीच म्हणाला होता.

स्वत:मधलं उणेपण कमी करत कर्तेपण कसं निभवावं याचा प्रत्यय रॉसच्या कारकीर्दीने घडवला आहे. म्हणूनच शंभरावी टेस्टच्या निमित्ताने त्याच्या शिरपेचात मानाचा तुरा खोवला जाणार आहे.

समोअन प्रतिनिधी

न्यूझीलंडचा आधारवड झालेला रॉस समोआ संस्कृतीचा प्रतिनिधी आहे. रॉसची वाटचाल समजून घेण्यासाठी न्यूझीलंड-समोआ कनेक्शन समजून घेणं आवश्यक आहे. एकेकाळी न्यूझीलंडच्या अधिपत्याखालील समोआ हा आता स्वतंत्र देश आहे. समोआ हा बेटांचा समूह आहे. त्यांची स्वतंत्र भाषा आणि संस्कृती आहे.

रॉसची आई समोआची आहे तर वडील न्यूझीलंडचे आहेत. न्यूझीलंडमध्ये साधारण लाखभर समोअन स्थलांतरित आहेत.

न्यूझीलंड क्रिकेट संघात समोआचं प्रतिनिधित्व करणारा रॉस केवळ दुसरा खेळाडू आहे. पॅसिफिक समुद्रातल्या या बेटांच्या ठिपक्याला तब्बल 3,500 वर्षांचा इतिहास आहे. सद्यस्थितीत न्यूझीलंड-समोआ संबंध मैत्रीपूर्ण आहेत. मात्र 1914-1962 या कालावधीत समोआवर न्यूझीलंडचं राज्य होतं.

रॉस टेलर

मास्टरटोन नावाच्या रमणीय शहरी रॉसचं बालपण गेलं. पाल्मस्टॉन नॉर्थ बॉईज हायस्कूल या क्रिकेटपटू घडवण्यासाठी प्रसिद्ध शाळेत रॉसच्या क्रिकेट कौशल्यांना पैलू पाडण्याचं काम झालं.

मात्र लहानपणी रॉस उत्तम हॉकीपटू होता. प्रशिक्षकांनी रॉसमधला क्रिकेटपटू हेरला. वयोगट स्पर्धांमध्ये चांगलं खेळत रॉसने सेंट्रल डिस्ट्रिक्ट्स संघात स्थान मिळवलं.

क्रिकेटच्या माहेरघरी प्रशिक्षण आणि सराव

लॉर्ड्स स्टेडियम ही क्रिकेटची पंढरी. लॉर्ड्सच्या प्रांगणात एमसीसी यंग क्रिकेटर्स क्लबच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्रिकेटपटूंच्या आयुष्यात शंभरीचं महत्त्व अपार आहे. या तीन आकड्यांचा टिळा माथी लागावा यासाठी सर्वस्व पणाला लावायला लागतं. न्यूझीलंडचा अनुभवी बॅट्समन रॉस टेलरच्या आयुष्यात शुक्रवारी अनोखा शंभरी योग जुळून येणार आहे.


सामग्री: रॉस टेलर

शतक झळकावल्यानंतर रॉसने नेहमीच्या शैलीत म्हणजे जीभ बाहेर काढून शतक साजरं केलं. वयाच्या पस्तिशीतही रॉस असं सेलिब्रेशन का करतो? तुम्हाला माहिती आहे का?

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

शतक झळकावल्यानंतर बॅट्समन बॅट उंचावून प्रेक्षकांना तसंच संघसहकाऱ्यांना अभिवादन करतात. काहीजण आपल्या आप्तस्वकीयांना उद्देशून प्रेम व्यक्त करतात.

काहीजण हवेत उंच उडी मारून आनंद साजरा करतात. रॉस टेलर मात्र शतकी खेळी झाल्या झाल्या अख्खी जीभ बाहेर काढतो. त्याचवेळी बॅट उंचावून प्रेक्षक आणि ड्रेसिंगरुमला उद्देशून अभिवादन करतो.

रॉसने कारकीर्दीत पहिल्यांदा असं सेलिब्रेशन 2007 मध्ये इडन पार्क, ऑकलंडध्ये झालेल्या मॅचमध्ये केलं होतं. रॉसने त्या मॅचमध्ये शतक झळकावलं. 2006 मध्ये झालेल्या चॅम्पियन्स ट्रॉफी स्पर्धेसाठी न्यूझीलंडच्या संघातून वगळल्याबद्दल रॉसने निवडसमितीप्रती नाराजी म्हणून जीभ दर्शवत शतक साजरं केलं.

रॉस टेलर शतकानंतर असं सेलिब्रेशन करतो

निवडसमितीप्रती नाराजीतून सुरू झालेलं हे अनोखं सेलिब्रेशन रॉसची मुलगी मॅकेन्झीला अगदीच भावलं. शतकानंतर बाबा असं करून दाखवतात याची मॅकेन्झीला सवय झाली. सातत्यपूर्ण कामगिरीच्या बळावर रॉसने संघातील स्थान पक्कं केलं. काही वर्षांत तो न्यूझीलंडचा कर्णधारदेखील झाला. त्यामुळे निवडसमितीप्रती नाराजी होण्याचं कारण उरलं नाही मात्र आपल्या मुलीला आणि काही वर्षांनंतर मुलाला हे सेलिब्रेशन आवडत असल्याने रॉसने शतकानंतर असं करायचं थांबवलं नाही.

रॉस सोशल मीडिया हँडल्सवर अनोख्या सेलिब्रेशनचे फोटो शेअर करतो. त्यामुळे चाहत्यांनाही त्याच्या शतकानंतर हे पाहण्याची सवय लागली आहे.

न्यूझीलंडमध्ये माओरी नावाचा स्थानिक समाज आहे. त्यांच्या प्रथा परंपरेनुसार एकमेकांशी भेटताना हाका पद्धतीने अभिवादन केलं जातं. जीभ लांब बाहेर काढून आणि डोळे मोठे करून एकमेकांना अभिवादन केलं जातं.

आजही वयाच्या पस्तिशीत भारताविरुद्ध शतकी खेळी साकारल्यानंतर रॉसने जीभ बाहेर काढली आणि वेगवान शतक साजरं केलं. रॉसने या लढतीत 84 चेंडूत 10 चौकार आणि 4 षटकारांसह 109 धावांची तडाखेबंद खेळी केली. रॉसला मॅन ऑफ द मॅच पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.

रॉस टेलर

रॉसला टॉम लॅथमची साथ मिळाली. टॉमने 8 चौकार आणि 2 षटकारांसह 78 धावांची खेळी साकारली. हेन्री निकोल्सने 11 चौकारांसह 78 धावांची खेळी करत संघाच्या विजयाचा पाया रचला. या तिघांच्या दमदार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

न्यूझीलंडचा माजी कर्णधार आणि अनुभवी रॉस टेलरच्या शतकी खेळीच्या बळावर न्यूझीलंडने भारताविरुद्धची पहिली वनडे जिंकली.


सामग्री: रॉस बेट

रॉस, नील आणि हॅवलॉक या बेटांची नावं अनुक्रमे नेताजी सुभाषचंद्र बोस, शहीद द्वीप आणि स्वराज द्वीप, अशी केली जाणार आहेत. यापैकी एका बेटाला सुभाषचंद्र बोसांचं नाव देण्यास स्थानिकांनी विरोध केला आहे.

या बेटांची नावं बदलण्याबाबत स्थानिकांना कोणतीच कल्पना देण्यात आली नाही, अशी माहिती या बेटांवरील 'लोकल बॉर्न असोसिएशन'चे अध्यक्ष प्रेम किशन यांनी व्यक्त केली आहे. "आम्हाला ही सगळी माहिती वर्तमानपत्रातून समजत आहे, मात्र कोणतंही नोटिफिकेशन मिळालेलं नाही," असं प्रेम किशन म्हणतात.

लोकल बॉर्न असोसिएशनने याबाबत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना पत्रात लिहिलं आहे. रॉस, वायपर आणि चॅथॅम या तीन बेटांवर 1858 साली स्वातंत्र्यसैनिकांचा पहिला गट आला. त्यामुळे या बेटांशी आमच्या भावना जुळलेल्या आहेत."

रॉस बेटावरील गुन्हेगारांची वसाहत

"सुभाषचंद्र बोस यांच्याबद्दल आमच्या मनात नितांत आदर आहेच. मात्र पर्यटनासंबंधी बेटांचं नाव बदलण्याबाबत सरकारने पुनर्विचार करावा," असं सांगण्यास प्रेम किशन विसरत नाहीत.

पर्यटन उद्योगावर परिणाम?

प्रेम किशन पुढे म्हणतात, "अंदमान-निकोबार बेटांची नावं सुभाषचंद्र बोस यांनीही बदलली होती. मात्र त्याचे पुढे काहीच झालं नाही, हा इतिहास उपलब्ध आहे. त्यामुळे आताही नावं बदलण्यात अर्थ नाही. या बेटांचं नावं बदलल्याने हॉटेल व्यवसाय आणि पर्यटनासंबंधित व्यवसायांशी संबंधित लोकांवरही परिणाम होईल.

नील, रॉस, हॅवलॉक या तिन्ही बेटांचे ब्रँड तयार झाले आहेत. आता नव्याने त्यांचे ब्रँड तयार होणं कठीण होईल, असं इथल्या हॉटेल उद्योजकांना वाटत असल्याचं किशन सांगतात.

'अंदमान अँड निकोबार हॉटेलियर्स असोसिएशन'चे अध्यक्ष जी. भास्कर यांनीही पंतप्रधानांना पत्र लिहून आपल्या भावना कळवल्या आहेत. ते पत्रात लिहितात, "हॅवलॉक, नील, रॉस, वायपर, जॉली बॉय, नॉर्थ बे, रेडस्कीन ही सगळी पर्यटन केंद्रं झाली आहेत. त्यांची नावं बदलल्याने पर्यटनाच्या ब्रँडवर परिणाम होईल. आम्ही सरकारच्या निर्णयाचे स्वागत करतो, मात्र त्यांनी या बेटांची नावं बदलण्याऐवजी नव्याने शोधण्यात आलेल्या बेटांना स्वातंत्र्यसैनिकांची नावं द्यावी, अशी आम्ही विनंती करतो."

सरकारच्या निर्णयाचं स्वागत करतो - विश्वास पाटील

स्थानिक रहिनाशांनी या तीन बेटांची नावं बदलण्याच्या निर्णयाला विरोध केला असला तरी प्रसिद्ध लेखक आणि इतिहास अभ्यासक विश्वास पाटील यांनी  सरकारच्या निर्णयाचे स्वागत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहातील तीन बेटांची नावं 30 डिसेंबरला होणाऱ्या एका कार्यक्रमात बदलली जाणार आहेत.


सामग्री: रोख रक्कमेचं आमिष मतदारांना दाखवलं जातं.

उमेदवाराच्या बाजूनं मतदान करण्यासाठी मतदारांना काय प्रोत्साहित करत असेल? साधारणतः उमेदवाराची ओळख, त्याची विचारसरणी, जात, कामगिरी किंवा वांशिकता यामुळे तो प्रभावित होत असेल.

गरीब आणि असुरक्षित मतदारांचं मत वळवण्याकरिता लाचेच्या स्वरूपात पैसे देऊन मतदान प्रभावित करणं ही सुद्धा एक मतदानाची पद्धत मानली जाते.

कर्नाटकातील निवडणुकांच्या आधी सरकारी यंत्रणेनं दोन कोटी डॉलर्सहून अधिक पैसे आणि इतर प्रलोभनांचा खुलासा केला. जो आतापर्यंतचा सर्वांत मोठा कारनामा मानला जातो.

एका अहवालानुसार, आपल्या उमेदवाराला मतदान करण्याचं आश्वासन देणाऱ्या मतदारांच्या बँक अकाऊंटमध्ये कार्यकर्त्यांतर्फे पैसे जमा करण्यात येत होते. जर उमेदवार विजयी झाला तर आणखी जास्तीचे पैसे दिले जातील, असं आश्वासनही मतदारांना दिलं जातं होतं.

निवडणुकांच्या काळात मत खरेदी करण्यासाठी पैसे किंवा इतर वस्तू देण्याचे प्रकार भारतात होत असतात. याचं एक मुख्य कारण म्हणजे राजकारणात भयानक स्पर्धा निर्माण झाली आहे.

निकालाबाबत अनिश्चितता

1952मध्ये जिथं 55 राजकीय पक्ष होते, तिथं 2014मध्ये तब्बल 464 राजकीय पक्ष मैदानात उतरले होते.

2009मध्ये विजयातलं सरासरी अंतर हे 9.7 टक्के होतं. पहिली निवडणूक झाली तेव्हापासूनचं सर्वात कमी. 2014च्या निवडणूक लाटेत विजयाचं हे सरासरी अंतर 15 टक्के होतं.

असं असलं तरी हे प्रमाण अमेरिकेच्या 2012च्या अध्यक्षीय निवडणूकीपेक्षा (32 टक्के) आणि 2010च्या ब्रिटनच्या सार्वजनिक निवडणुकीपेक्षा (18 टक्के) कमीच आहे, असं म्हणता येईल.

निवडणुकाही अस्थिर झाल्या आहेत. राजकीय पक्षांनी कधीकाळी मतदारांना नियंत्रणात ठेवलं असेलही. पण आता ते तसं करू शकत नाही.

पक्ष आणि उमेदवारांमध्ये कधी नव्हे ते निकालाबाबत अनिश्चितता दिसू लागल्याने ते आता मतदारांवर पैशांचा डाव लावण्याचा प्रयत्न करू लागले आहेत.

अमेरिकेतील डार्टमथ कॉलेजचे सहाय्यक प्राध्यापक सायमन चॉकार्ड यांच्या नव्या संशोधनानुसार, मतदारांना लाच देऊन मत मिळवता येऊ शकत नाही.

निवडणुकीतली स्पर्धा उमेदवारांना रोख रक्कम किंवा दारू यासारखी विविध आमिषं देण्यासाठी प्रोत्साहित करत असते.

पण या पद्धतीची आमिषं फार परिणामकारक ठरत नाही, असं डॉ. चॉकार्ड यांच म्हणणं आहे, कारण प्रत्येक उमेदवाराचं भवितव्य हे समोरच्याने काय पद्धतीचं आमिष दिलं यावर ठरतं असतं.

भारतात निवडणुका चुरशीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पालघर पोटनिवडणुकीसाठी मतदारांना पैसे दिले जात असल्याचा आरोप शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी केला. याआधीही भारतात झालेल्या प्रत्येक निवडणुकीत पैशांची देवाण-घेवाण झाल्याचे आरोप झाले आहेत. खरंच मतं खरेदी करता येतात का? मतं खरेदी करून निवडणुका जिंकता येतात का?


सामग्री: रोना विल्सन

अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स इथल्या 'आर्सेनल कन्सल्टिंग' या डिजिटल फॉरेन्सिक लॅबच्या रिपोर्टवर आधारित ही बातमी आहे.

या रिपोर्टमध्ये आर्सेनलने म्हटलं आहे की कार्यकर्ते रोना विल्सन यांच्या लॅपटॉपवर इंटरनेट आणि घातक सॉफ्टवेअरचा वापर करून हल्ला करण्यात आला. या प्रदीर्घ आणि छुप्या हल्ल्यात त्यांच्या लॅपटॉपमध्ये अनेक कागदपत्रं पेरण्यात आली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हल्ल्याचा कट रचणारी कथित पत्रंही विल्सन यांच्या नकळत बाहेरून पेरण्यात आली होती, असं आर्सेनलने म्हटलं आहे.

या प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या राष्ट्रीय तपास संस्थेच्या प्रवक्त्या डॉ. जया रॉय यांनी द वॉशिंग्टन पोस्टशी बोलताना म्हटलं की विल्सन यांच्या लॅपटॉपचा फॉरेन्सिक तपास करताना त्यांना कुठल्याही प्रकारचं घातक सॉफ्टवेअर आढळलं नाही. तसंच सर्व आरोपींविरोधात "पुरेशी कागदपत्रं आणि तोंडी पुरावे" आहेत, असंही त्या म्हणाल्या.

भीमा-कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणी पुणे पोलिसांनी 2018 मध्ये डाव्या विचारांशी संबंधित अनेक विचारवंत आणि कार्यकर्त्यांना अटक केली. रोना विल्सन, सुधा भारद्वाज, गौतम नवलखा यांच्यासारख्या 14 पेक्षा जास्त लोकांना UAPA अंतर्गत अटक करण्यात आली आहे.

रोना विल्सन आणि या प्रकरणातील आरोपींच्या वकीलांनी मंगळवारी मुंबई हायकोर्टात याचिका दाखल केली आहे. या याचिकेत आरोपींवर दाखल करण्यात आलेली FIR रद्द करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.

हार्डडिस्क अमेरिकेत कशी पोहोचली?

भीमा-कोरेगाव प्रकरणातील पाच आरोपींचे वकील मिहिर देसाई बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "आम्ही या प्रकरणी झालेली पूर्ण सुनावणी रद्द करण्याची मागणी केली आहे. याचं कारण, ज्या पुराव्यांवर हे प्रकरण आधारित आहे, ते पुरावे पेरण्यात आल्याचं समोर आलं आहे. कागदपत्रं पेरल्याप्रकरणी निष्पक्ष चौकशी व्हावी अशी आमची मागणी आहे. कागदपत्रं पेरल्याचं प्रकरण चौकशीदरम्यान पुढे का आलं नाही, याची माहितीही आम्हाला हवी आहे. सरकारने या प्रकरणाकडे दुर्लक्ष केलं."

मिहीर देसाई यांनी विल्सन यांच्या लॅपटॉमधली हार्ड डिस्क मिळवून ती अमेरिकेत तपासणीसाठी पाठवली होती. "पोलिसांनी जप्त केलेल्या सर्व साहित्यांची क्लोन प्रत देण्याची मागणी आम्ही 2019 मध्ये कोर्टाकडे केली होती. कोर्टाने ही कागदपत्रं देण्याचे आदेश दिले होते," असं देसाई पुढे म्हणाले.

हायकोर्टात दाखल झालेल्या याचिकेनुसार, रोना विल्सन यांच्या वकिलांनी अमेरिकन बार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2018 सालच्या भिमा-कोरेगाव हिंसाचाराच्या तपासावर 'द वॉशिंग्टन पोस्ट' या अमेरिकेतल्या वृत्तपत्राने प्रसिद्ध केलेल्या  बातमी मुळे प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं आहे. ज्या डाव्या विचारांच्या कार्यकर्त्यांना या प्रकरणी अटक करण्यात आली, त्यांच्यापैकी किमान एकाविरोधातले पुरावे हे त्यांच्या नकळत त्यांच्या लॅपटॉमध्ये पेरण्यात आले, असं या बातमीत म्हटलं आहे.


सामग्री: रोल्स रॉयस या कंपनीने एक इंजिन बनवलं आहे. हे इंजिन अशा उडत्या टॅक्सीसाठी प्रोप्लशन सिस्टिम म्हणून काम करू शकणार आहे.

या शोधामुळे येत्या काही वर्षांत उडत्या टॅक्सीने ऑफिसला येणं शक्य होईल, असं या क्षेत्रातील तज्ज्ञांना वाटतं.

या कंपनीने Electric Vertical Take-off and Landing (EVTOL) या योजनेची तयारी केली आहे. या टॅक्सीमध्ये चार ते पाच लोक बसू शकतील.

ही टॅक्सीचा वेग 402 किमी प्रतितास असेल. ही टॅक्सी तयार करण्यासाठी रोल्स रॉयस कंपनीने इतर कंपन्यांचीही मदत घेतली आहे.

या आठवड्यात होणाऱ्या फार्नबोरो एअर शोच्या पार्श्वभूमीवर कंपनीच्या इलेक्ट्रिकल टीमचे प्रमुख रॉब वॅटसन यांनी ही माहिती दिली. ते म्हणाले, "वैयक्तिक हवाई वाहतुकीच्या क्षेत्रात आम्ही आघाडी घेतली आहे. यासाठी इतरही काही कंपन्यांची मदत घेत आहोत."

उडत्या कार आतापर्यंत फक्त सायन्स फिक्शनचाच भाग होता. आता या उडत्या कारच स्वप्न सत्यात उतरवण्यासाठी अनेक कंपन्या काम करत आहेत.

एअरबस, उबर आणि गुगलचे सहसंस्थापक लॅरी पेज यांनी गुंतवणूक केलेल्या किटी हॉक या कंपन्यांनीसुद्धा अशा प्रकारच्या प्रकल्पांची घोषणा केली आहे.

रोल्स म्हणाले, EVTOL तंत्रात गॅस टर्बाईनमधून सहा इलेक्ट्रिक प्रोपल्सरसाठी उर्जा निर्माण होईल. त्यामुळे या गाडीचा आवाज कमी होण्यास मदत होईल.

या गाडीचे पंख 90 अंशापर्यंत वाकू शकतील. त्यामुळे ही गाडी उडायला किंवा लॅंड होण्यासाठी मदत होईल. ही गाडी सध्या अस्तित्वात असलेले हेलिपॅड किंवा विमानतळं वापरू शकते.

"आम्ही आता जे काम करतोय त्यानुसार ही उडणारी गाडी 2020पर्यंत तयार होईल. व्यवहारिक पातळीवरचे विषय मार्गी लागणे महत्त्वाचा मुद्दा आहे," असं ते म्हणाले.

फार्नबोरो येथे होणाऱ्या शोमध्ये याबाबत अधिक माहिती देण्यात येणार आहे. एअरफ्रेम मेकर आणि इलेक्ट्रिकल सिस्टीमच्या विविध गोष्टींसाठी भागीदारांच्या विचार केल जाणार आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकलची गर्दी, रस्त्यावरचं ट्रॅफिक यातून मार्ग काढत ऑफीसला येण्याचं दिव्य रोजच पार पाडणाऱ्यांसाठी एक चांगली बातमी आहे. कारण येत्या काही दशकात रस्त्याने नाही तर हवेतून उडत ऑफिसला येता येईल, अशी उडती टॅक्सी निर्माण करण्यासाठी विविध कंपन्या प्रयत्न करत आहेत.


सामग्री: रोशन आणि प्रिया

एका मल्याळी गाण्यातील काही क्षणांचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. उमर लुलू यांनी दिग्दर्शित केलेला ओरु अदार लव्ह हा सिनेमा अजून रिलीज झाला नाही.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

प्रियाने डोळ्यांनी केलेली अदा तमाम तरुणांना वेड लावत आहे. प्रिया आणि रोशनची ती अदाकारी लोक फेसबुक, ट्विटर आणि व्हॉट्सअॅप घाऊक प्रमाणात शेअर करत आहेत.

'मानिक्य मलरया पुवी' हे गाणं मल्याळी साहित्यातील मपिल्ला पट्टूचा प्रकार आहे. केरळच्या मलबार भागातील मुस्लिम लग्नामध्ये गायल जायचं. पण कालांतरानं ते केरळचं लोकगीत झालं. या गाण्याला शान रहमान यांनी संगीत दिलं आहे.

प्रियाला डोळा मारणारा रोशन

या गाण्यामध्ये दिसणाऱ्या मुलाचं नाव रोशन अब्दुल रहूफ आहे. विशेष म्हणजे रोशन आणि प्रिया दोघंही नवोदित कलाकार आहेत.

सोशल मीडियावर रोशनबाबत वेगवेगळ्या चर्चा चालू आहेत. बीबीसीने थेट रोशनशी बातचीत केली.

"मला एवढी प्रसिद्धी मिळेल याची कधी कल्पनाही केली नव्हती. मला कळत नाही की मी काय बोलू. मी खूप खूश आहे," असं रोशन म्हणाला.

सध्या तो केरळमधल्या त्रिशूर जिल्ह्यातील गुरुवयूर इथे राहतो. 18 वर्षांचा रोशन सध्या BCAच्या पहिल्या वर्षात शिकत आहे.

या सिनेमासाठी त्यानं ऑडिशन दिलं होतं. त्याचा हा पहिलाच अभिनय आहे.

त्या गाण्यानं प्रियाला रोशनहून जास्त प्रसिद्धी मिळाली आहे. यावर तो म्हणाला, "असं काहीच नाही, ती माझी हिरोईन असल्यानं मी खूप आनंदी आहे."

याअगोदर अभिनय तो शिकला नव्हता. मग एवढे चांगले हावभाव कसे करू शकला? "मी अगोदर रिअॅलिटी शोमध्ये काम केलं होतं. त्याची या ठिकाणी मदत झाली."

बॉलीवुडमध्ये जाणार का?

यानंतर बॉलीवुडमध्ये जाणार का, असं विचारल्यावर रोशन म्हणाला, "आता काही माहीत नाही. पुढचं कुणाला माहीत आहे?"

प्रत्यक्षात कधी असा रोमान्स केला आहे का? "नाही नाही. कधीच नाही. प्रत्यक्षात मी एवढा रोमँटिक नाही..."

रोशनला बॉलिवूड सिनेमांचा वेडा आहे. शाहरुख खान त्याला खूप आवडतो. अभिनेत्री कोणती आवडते, असं विचारल्यावर तो चटकन, "प्रिया!" असं म्हणाला.

रोशनचे वडील कतार इथल्या एका स्पेअर पार्ट कंपनीमध्ये काम करतात. घरामध्ये आई, बहीण आणि दोन भाऊ आहेत.

त्यांच्यापैकी कुणीही सिनेमामध्ये काम करत नाही. त्यामुळे मित्रमंडळी आणि नातेवाइकांना अप्रूप असल्याचं त्यानं सांगितल.

प्रत्यक्षात कशी दिसते प्रिया?

प्रिया सध्या केरळच्या त्रिशूर इथल्या विमला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रेमात पडायला काही ठराविक दिवस लागत नाही. तरीही 14 फेब्रुवारी आपल्याकडे प्रेमाचा राष्ट्रीय सण असल्यासारखा साजरा केला जातो. त्याच मुहूर्तावर केरळची सैराट जोडी प्रिया प्रकाश आणि रोशन अब्दुल रहूफ यांना 'नॅशनल क्रश ऑफ इंडिया' असं म्हटलं जात आहे.


सामग्री: रोहतक फ्लायओव्हरवर सरकारविरोधात ठिय्या आंदोलनाला बसलेल्या नऊ महिला आहेत. यात 72 वर्षांच्या वृद्ध महिलेचाही सहभाग आहे आणि 20 वर्षांच्या तरुणीचाही. अनेक लहान मुलंही या आंदोलनात दिसतात. हे लोक भठिंडातील चक राम सिंह वालायेथील होते. 28 डिसेंबरला गावाहून याठिकाणी आणखी काही महिला येणार आहेत.

इथे येण्यासाठी ट्रॅक्टरमधून यावे लागले. सुरुवातीला टिकरी बॉर्डर पार केले. यानंतर ट्रॅक्टर, ट्रॉली आणि ट्रकमधून प्रवास केला. दोन शेतकऱ्यांनी त्यांच्या ट्रॅक्टरमध्ये जागा दिली. रोहतक फ्लायओव्हर संपताच एका तरुण शेतकऱ्याने पिवळे कापड हलवले. इथे थांबण्याचा हा संदेश होता.

आम्ही विचारले महिला कुठे आहेत? तिथे बसल्या आहेत? या नऊ महिला कृषी कायद्याचा विरोध करणाऱ्या हजारो आंदोलकांचा भाग होत्या.

पिवळ्या कपड्यात आंदोलन

महिला आंदोलकांमध्ये सहभागी झालेल्या या 48 वर्षीय सुखजित कौर उन्हात बसलेल्या. खोलवर गेलेले डोळे. त्यांनी एका चुलीकडे इशारा केला. तिथे काही भांडी पडलेली होती. लाकडंही जमा करून ट्रॉलीच्या बाजूला ठेवले होते.

सुखजीत सांगतात, "हरियाणात आमचा सामना या बॅरिकेड्सशी झाला. त्यांनी आमच्यावर पाण्याचे फवारे सोडले होते. आम्हाला इथे आंदोलन करून आता अनेक दिवस झाले." ही जागा आता त्यांच्यासाठी घराप्रमाणे झाली आहे.

या नऊ महिला 26 नोव्हेंबरपासून येथे धरणे आंदोलनावर बसल्या आहेत. ती सुद्धा आपल्या गावकऱ्यांबरोबर इथे आली. त्यापैकी काही जण आपल्या पतीसोबत आल्या. पण आंदोलनात त्या आपल्यापतीसोबत राहत नाहीत. आंदोलनात सहभागी होण्याची त्यांची स्वतंत्र पद्धत आहे.

गावात सुखजीत कौर यांच्याकडे दहा एकर जमीन होती. त्यांचा मुलगा आणि सून शेती करतात.

केंद्र सरकारच्या कृषी कायद्यांविरोधात आंदोलन करणाऱ्या 25 हजार महिलांमध्ये त्यांचा सहभाग आहे. या महिला भारतीय किसान युनियनच्या सदस्या आहेत. सुखजीत सांगतात, "आम्ही भगत सिंह यांच्या आठवणीत पिवळे कपडे घालतो. मी 20 वर्षांपूर्वी या युनियनशी जोडले गेले."

त्याठिकाणी तीन ज्येष्ठ महिला होत्या. लोखंडाच्या पायऱ्यांवरून चढत त्या ट्रॉलीमध्ये गेल्या. तरुण मुली त्यांना मदत करत होत्या.

कडाक्याची थंडी टाळण्यासाठी ट्रॉली पिवळ्या ताडपत्रींनी झाकलेल्या होत्या. ट्रॉलीच्या आतली चादर गुंडाळून एका बाजूला ठेवण्यात आली होती. आत बांबूचा एक छोटासा खांब होता, ज्यातून बल्ब टांगलेला होता.

बांबूच्या आणखी एका खांबांवर कापडे टांगले होते....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ती तिथे धीटपणे उभी होती. रस्त्याच्या मधोमध. रोहतक फ्लायओव्हरवर त्यांना थांबवण्यात आलं. सरकारच्या कृषी कायद्याला विरोध करण्यासाठी भठिंडाहून महिलांचा एक समूह ट्रॅक्टरच्याट्रॉलीवर बसून आला होता. या महिलांसाठी कृषी कायद्यातील हे काळे नियम आहेत. 'दिल्ली चलो'चा नारा ऐकून या कायद्यांचा निषेध करण्यासाठी या महिला आल्या आहेत.


सामग्री: रोहन पै घुंगट हा 31 वर्षीय तरुण गेली 12 वर्ष गोव्यातल्या तुरुंगात आहे.

"तुरुंगातील सुरुवातीचे दिवस खूप अस्वस्थेत गेले. पण असं किती दिवस चालणार? जितका वेळ आपल्या हातात आहे तो सत्कारणी लागला पाहिजे, असं वाटू लागलं. आपल्यालाच यामधून मार्ग काढायचाय हे लक्षात येताच कविता लेखन आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या शैक्षणिक अभ्यासक्रमात स्वतःला गुंतवलं," तो पुढे सांगतो.

गेल्या 12 वर्षांत रोहनने चार शैक्षणिक पदव्या मिळवल्या आहेत. आता आपल्या कृतीतून आणि बोलण्यातून तो त्याच्यामध्ये घडलेला बदल व्यक्त करतो.

"याच एकटेपणाच्या काळात चित्रकलेनं मला सोबत केली आणि माझं विश्व बदलून गेलं," जन्मठेपेची शिक्षा भोगत असलेला रोहन मोठ्या उत्साहानं सांगतो.

नुकतंच पणजीमध्ये रोहनने काढलेल्या चित्रांचं प्रदर्शन भरलं होतं. या प्रदर्शनासाठी त्याला तुरुंगातून विशेष परोल मिळाला होता, त्यामुळे त्याच्याशी संवाद साधणं शक्य झालं.

ती चूक

2006 साली घडलेल्या 'त्या' घटनेनं अख्खं गोवा हादरून गेलं होतं. रोहन तेव्हा 19 वर्षांचा होता. पणजीतील एका नामांकित महाविद्यालयात कायद्याचं शिक्षण घेत होता. आईवडील दोघेही डॉक्टर.

आपल्या व्यस्त दिनक्रमातून मुलाला वेळ देता यावा यासाठी आलटूनपालटून दोघेही वेळ काढायचे. रोहन अभ्यासात हुशार होता. मात्र चुकीच्या मित्रांच्या संगतीनं रोहनचा घात केला.

रायन पिंटो, नफियाज, शेख, शंकर तिवारी, सनी बेग आणि मंदार सुर्लकर हे सगळे अगदी घट्ट म्हणता येतील असे रोहनचे मित्र होते. या पाच जणांनी मिळून मंदारचं अपहरण करून त्याच्या घरच्यांकडून खंडणी उकळण्याचा प्लॅन आखला. खंडणीतून मिळणारे पैसे सर्वांनी मिळून वाटून घ्यायचे, असं ठरलं होतं. पण मंदारचा खून झाला!

15 ऑगस्टच्या दिवशी हे प्रकरण घडलं आणि संपूर्ण गोव्यात खळबळ माजली. त्यावेळची काही वृत्तपत्र चाळली असता या संदर्भातील अधिक माहिती त्यातून मिळाली.

गोव्यातील हेरॉल्ड या आघाडीच्या दैनिकात आलेल्या बातमीमध्ये असं लिहिलं आहे की, मंदारचं अपहरण आणि खून प्रकरणात रायन, नफियाज, शंकर, सनी आणि रोहन या पाच जणांना अटक झाली. सनी हा माफीचा साक्षीदार झाला आणि त्यामुळे या प्रकरणातील सर्व धागेदोरे समोर आले.

रोहनला सध्या लेखक आणि चित्रकार म्हणून ओळखलं जातं.

मंदारचं अपहरण करून त्याला रायनच्या उकसई मधील घरी घेऊन जात असताना रोहन मध्येच पणजीला उतरला आणि बाकी सारे उकसईला गेले. तिथून काही तासांनी मंदारच्या वडिलांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"तुरुंगातील एक एक दिवस एक वर्षासारखा वाटतो. बाहेरच्या जगात वेळेचं महत्त्व समजत नव्हतं," 31 वर्षांचा रोहन पै घुंगट सांगतो. 12 वर्षांपासून गोव्यातल्या एका तुरुंगात तो आपल्याच मित्राच्या खुनात सहभागी झाल्याप्रकरणी जन्मठेपेची शिक्षा भोगतोय.


सामग्री: रोहिंग्या मुस्लिम आणि म्यानमार संघर्ष

तूर्तास म्यानमार लष्कराने एका विशिष्ट घटनेसंदर्भात हिंसाचारातला सहभाग मान्य केला आहे. म्यानमार सेनेने हाती घेतलेल्या चौकशीनुसार, म्यांगदो नजीकच्या इनदीन गावात दहा जणांच्या हत्येप्रकरणी सैन्याचे चार जवान सामील असल्याचं उघड झालं आहे.

प्रतिकार करताना बंगाली कट्टरवाद्यांवर करण्यात आलेल्या हल्ल्यात गावकऱ्यांना मदत केल्याचं या चार सैनिकांनी सांगितलं. लष्करातर्फे प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अहवालात हे नमूद करण्यात आलं आहे.

म्यानमारचं लष्कर रोहिंग्या जहालवाद्यांचा उल्लेख 'बंगाली कट्टरवादी' असा करतं.

लष्करावर जातीय शिरकाणाचा आरोप

रखाइन प्रांतात रोहिंग्या मुसलमानांची कत्तल केल्याचा म्यानमार लष्करावर आरोप आहे. गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात भडकलेल्या हिंसाचारानंतर साडेसहा लाख रोहिंग्या मुसलमानांनी रखाइन सोडून बांगलादेशात आश्रय घेतला. हिंसाचारादरम्यान सामूहिक हत्या, बलात्कार आणि अत्याचाराच्या घटना समोर आल्या आहेत.

रोहिंग्या मुसलमानांच्या हत्याप्रकरणात सहभागाची कबुली म्यानमार लष्करानं दिली आहे.

सेना आणि स्थानिक बौद्ध नागरिकांनी मिळून आमची गावं जाळली, असा आरोप रोहिंग्या मुसलमानांनी केला होता. सामान्य नागरिकांना लक्ष्य केलं नसल्याचं सांगत लष्कराने या आरोपाचं खंडन केलं होतं. आमचं लक्ष्य रोहिंग्या जहालवादी होते, असं लष्करानं स्पष्ट केलं.

म्यानमार सरकारने पत्रकार आणि स्वतंत्र तपास यंत्रणांना रखाइन प्रांतात जाऊन वृत्तांकन करण्यावर प्रतिबंध लादला होता.

कबरीतून मिळाले दहा सांगाडे

इनदीन गावातल्या एका कब्रस्तानात दहा सांगाडे मिळाले होते. याप्रकरणाची चौकशी करू अशी घोषणा लष्कराने केली होती. यासंदर्भातील लष्कराचा अहवाल जाहीर झाला आहे. त्यानुसार गावकरी आणि लष्कराच्या सैनिकांनी मिळून दहा लोकांची हत्या केल्याची कबुली दिली आहे.

हिंसाचारामुळे साडेसहा लाख रोहिंग्या मुसलमानांनी म्यानमार सोडून बांगलादेशात आश्रय घेतला होता.

रोहिंग्या जहालवाद्यांनी बौद्ध गावकऱ्यांना धमकावून त्यांना भडकावण्याचा प्रयत्न केला होता असंही लष्कराच्या अहवालात स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

नोव्हेंरमध्ये केला होता आरोपांचा इन्कार

गेल्यावर्षी ऑगस्ट महिन्यात हा हिंसाचार भडकला होता. त्यानंतर पहिल्यांदाच म्यानमार लष्कराने रोहिंग्या मुसलमानांच्या हत्या प्रकरणातल्या सहभागाची कबुली दिली आहे.

रोहिंग्यांवर झालेल्या अत्याचाराची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रखाइन प्रांतात उसळलेल्या हिंसाचारादरम्यान रोहिंग्या मुसलमानांच्या हत्याप्रकरणात सहभाग असल्याचं म्यानमारच्या लष्करानं पहिल्यांदाच मान्य केलं आहे.


सामग्री: रोहिंग्या मुस्लीम निर्वासितांचा प्रश्न गेलं वर्षभर गाजतोच आहे. चांगल्या आयुष्याच्या शोधात बांगलादेशहून निघालेल्या काही निर्वासितांनी समुद्रमार्गे मलेशिया किंवा इतर सधन देश गाठण्याचा प्रयत्न केला. पण, त्यातले किमान दोनशे लोक जीवघेण्या समुद्र सफरीतच मारले गेले आहेत. कोव्हिड 19 च्या निर्बंधांमुळे कुठल्याही देशात या लोकांना आसरा मिळू शकत नाही. अशा निराधार अवस्थेत समुद्रात भूक नाहीतर रोगाने त्यांचा जीव गेला. यातून जे जगले-वाचले अशा तीन प्रातिनिधिक लोकांच्या या कहाण्या...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा उद्रेक म्हणावा तसा आटोक्यात आला नाही आहे. आणि बळी पडणाऱ्या लोकांमध्ये गरीब निर्वासित आणि स्थलांतरित लोकांची संख्याही जगभरात मोठी आहे.


सामग्री: रोहिंग्या शिबिरार्थींची स्थिती

'म्यानमारमधल्या राखिन प्रांतात रविवारी 28 हिंदूंचे मृतदेह सापडले'.

म्यानमार लष्कराच्या या दाव्यानं भारतासह जगभरातील प्रसारमाध्यमांचं लक्ष वेधलं.

रोहिंग्या जहालवाद्यांनी गेल्या काही महिन्यात या हिंदूंची हत्या केल्याचा कथित आरोप करण्यात येत आहे. मात्र तटस्थ सूत्रांनी या वृत्ताला दुजोरा दिलेला नाही.

दरम्यान अराकान रोहिंग्या साल्वेशन आर्मीनं (एआरएसए) म्यानमार लष्कराच्या या दाव्याचा इन्कार केला आहे. आम्ही कोणावरही हल्ला केला नसल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

रोहिंग्या मुस्लीम

म्यानमार लष्कराचा दावा

"एआरएसए संघटनेचे बंगाली जहालवादी विदेशी सरकारच्या साह्यानं म्यानमारमधील प्रमुख शहरांमध्ये हल्ला करण्याचा कट आखत आहेत", असं म्यानमार लष्कर प्रमुखांनी गेल्यावर्षी पाच सप्टेंबरला एका फेसबुकमध्ये पोस्ट लिहिलं होतं.

या पोस्टला कोणताही पुरावा नाही, कोणत्याही बातमीचा आधार नाही, पत्रकारांना या विषयासंदर्भात प्रश्न विचारण्याची संधी नाही- केवळ फेसबुक पोस्ट.

कर्मठ आणि पारंपरिक म्यानमार सेनेचं रूपांतर 21व्या शतकातील तंत्रस्नेही तरुणात झालं.

म्यानमारमधील एक दृश्य

मिजिम्मा नवाच्या वेबसाईटनं भारत आणि बांगलादेशातील सूत्रांच्या आधारे दिलेल्या बातमीनुसार पाकिस्तान आणि इस्लामिक स्टेट यांनी एआरएसए संघटनेला 25 ऑगस्टला पोलीस ठाण्यांवर हल्ला करण्यास मदत केली होती.

योगायोग म्हणजे ज्या दिवशी ही बातमी छापून आली त्याचदिवशी म्यानमार लष्करानं देशातील जहालवाद्यांना विदेशातून समर्थन मिळत असल्याचा दावा केला होता.

पोलीस ठाण्यांवर झालेल्या हल्ल्यानंतरच राखिन प्रांतात हिंसाचार उसळला होता. यातूनच रोहिंग्या प्रश्न चिघळला होता.

मिजिम्माच्या वृत्तानुसार पाकिस्तानची गुप्तहेर संघटना आयएसआएनं बांगलादेशातील चितगावमधील पर्वतराजीत एआरएसए संघटनेच्या सदस्यांना प्रशिक्षण देण्यात मदत केली.

बांगलादेशातील रोहिंग्या शरणार्थी

भारतीय कनेक्शन

म्यानमारचं लष्कर, बौद्ध आणि हिंदू जहालवाद्यांविरुद्ध जिहादी अभियान चालवणाऱ्यांना इराकमध्ये भरती होणाऱ्या इस्लामिक स्टेटच्या सदस्यांनी शुभेच्छा दिल्याचंही मिजिम्माच्या वृत्तात म्हटलं आहे.

भारताच्या गुप्तचर संघटनेनं रेकॉर्ड केलेल्या एका कॉलच्या आधारे हा दावा करण्यात आला होता.

हा गौप्यस्फोट हादरवून टाकणारा होता. म्यानमारमध्ये धोकादायक इस्लामिक स्टेट संघटनेनं पाय रोवल्याचं स्पष्ट झालं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

म्यानमारमधील रोहिंग्या प्रश्नाला आता धार्मिक वळण लागलं आहे. मात्र यामध्ये किती तथ्य आहे? यामागे कोणाचा हात आहे? याविषयी मानवाधिकार कार्यकर्ते रवी नायर यांनी मांडलेली भूमिका.


सामग्री: रोहिंग्यांच्या संहाराप्रकरणी म्यानमारच्या नेत्या आँग स्यान स्यू की यांच्यावर गुन्हा दाखल करू शकतो.

जगभरातल्या मानवाधिकार संदर्भातील घडामोडींवर संयुक्त राष्ट्रांचे प्रतिनिधी म्हणून त्यांचं बारीक लक्ष असतं. त्यामुळे त्यांचं वक्तव्य दुर्लक्षून चालणार नाही.

झैद यांचं वक्तव्याने म्यानमारच्या नेत्या आँग स्यान स्यू की यांच्यासह लष्करप्रमुख जेन आँग मिन हैइंग यांना फटका बसू शकतो. नजीकच्या भविष्यात त्यांना रोहिंग्यांच्या संहाराप्रकरणी कोर्टात राहावं लागू शकतं, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.

या महिन्याच्या सुरुवातीला झैद यांनी संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेसमोर म्यानमारमधील परिस्थिती मांडली. ते म्हणाले की, म्यानमारमध्ये पद्धतशीरपणे इतक्या मोठ्या प्रमाणावर रोहिंग्यांचा छळ झाला आहे की संहाराची शक्यता नाकारता येत नाही.

"लष्करी कारवाईचं स्वरूप पाहता, या प्रकरणातले निर्णय संयुक्त राष्ट्राचे उच्चपदस्थच घेतील," असं झैद यांनी 'बीबीसी पॅनोरमा' कार्यक्रमात बोलताना सांगितलं.

रोहिंग्यांच्या प्रश्नाने अत्यंत गंभीर रुप धारण केलं आहे.

जेनोसाईड किंवा एका विशिष्ट गटाला लक्ष्य करून संहारांबद्दल सातत्याने चर्चा होत असते. हा प्रकारच भयंकर आहे. गुन्ह्याची परिसीमा म्हणजे संहार. पण इतिहासात फारच कमी लोकांना याप्रकरणी दोषी ठरवण्यात आलं आहे.

या शब्दाची तीव्रता आणि गांभीर्य प्रथम लक्षात आली ती 'होलोकास्ट'मुळे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जर्मनीत अॅडॉल्फ हिटलरद्वारे ज्यू धर्मीयांचा संहार केला, त्याला होलोकॉस्ट संबोधलं गेलं.

दुसऱ्या महायुद्धानंतर संयुक्त राष्ट्राची स्थापना झाली आणि त्याच्याशी संलग्न झालेल्या देशांनी मग करारनाम्यावर स्वाक्षरी केली. त्यातून जेनोसाईड किंवा वंशसंहाराची व्याख्या ठरवण्यात आली.

रोहिंग्यांचा संहार झाला की नाही, हे सिद्ध करणं झैद यांचं काम नाही. हा निर्णय आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचा असेल.

मात्र म्यानमारच्या रखाईन प्रांतातल्या अल्पसंख्याक मुस्लिमांवर झालेल्या क्रूर अत्याचारांची आंतरराष्ट्रीय चौकशी व्हावी, अशी मागणी झैद यांनी केली आहे.

रोहिंग्या मुस्लिम आणि म्यानमार संघर्ष

पण हा संहार सिद्ध करणं अवघड असल्याचंही झैद यांनी सांगितलं आहे.

"अशा स्वरुपाच्या कारवाईचे आदेश कागदोपत्री दिले जात नाहीत. त्यासाठी औपचारिक सूचनाही दिल्या जात नाहीत. संहाराची प्रचिती देणारे पुरावे निश्चितच आहेत. पण ते न्यायालयाला पुरेसे ठरणार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

म्यानमारमध्ये झालेल्या रोहिंग्याच्या संहाराप्रकरणी दोषींना कडक शासन होईल, असं संयुक्त राष्ट्रांचे मानवाधिकार उच्चायुक्त झैद राद अल हुसैन यांनी सांगितलं आहे.


सामग्री: रोहिंग्यांमुळे भारताच्या अंतर्गत सुरक्षेला धोका पोहचू शकतो अशी भूमिका भारतानं घेतली आहे त्यावर थेरेसा मे यांच्या मंत्रिमंडळातील पटेल यांनी आपली भूमिका मांडली आहे.

राखिन प्रांतामध्ये वंशसंहार होत असल्यामुळे पाच लाख रोहिंग्यांना स्थलांतर करावं लागलं आहे.

"ते सर्वच जण सुरक्षेला धोका आहेत असं म्हणणं अयोग्य आहे," असं मत प्रीती पटेल यांनी व्यक्त केलं आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युकेच्या 'आंतरराष्ट्रीय विकास' खात्याच्या मंत्री प्रीती पटेल यांनी भारताच्या रोहिंग्यांबाबतच्या धोरणावर ताशेरे ओढले आहेत.


सामग्री: रोहित पवार

1. रोहित पवार - राज्य कोरोनाशी लढतंय, भाजपला राजकारणाचं पडलंय

'कोरोना'च्या संकटकाळात विरोधकांनी एकजूट दाखवावी आणि सरकारला सहकार्य करावं, असं आवाहन मुख्यमंत्री वारंवार करत आहेत. अशातच माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी यांची घेतलेली भेट किंवा उद्धव ठाकरे यांच्या विधानपरिषदेवरील नियुक्तीविरोधात हायकोर्टात दाखल झालेली याचिका, या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादीचे युवा आमदार रोहित पवार यांनी भाजपच्या राजकारणावर संताप व्यक्त केला आहे. 'टीव्ही9'ने ही बातमी दिली आहे.

'राज्य कोरोनाशी लढत आहे आणि भाजपच्या नेत्यांना राजकारणाचं पडलं आहे. त्यासाठी कधी राज्यपालांना भेटतात, तर कधी कार्यकर्त्यांच्या आडून कोर्टात जातात. पण कोर्टानेच स्वप्नभंग केल्याने आता तरी सुधरा!' असा सल्ला रोहित पवार यांनी ट्विटरवरून दिला आहे.

आज एकीकडे भाजपचं राजकारण आणि दुसऱ्या बाजूला महाराष्ट्राची जनता अशी स्थिती आहे, अशा शब्दात रोहित पवार यांनी भाजपवर टीकास्त्र सोडलं आहे

2. उमा भारती - उद्धव ठाकरे सरकार होरपळून राख होईल

"पालघरची घटना अत्यंत दुर्देवी आहे. मी ही घटना कधीही विसरू शकणार नाही. 70वर्षीय संताला बेदम मारहाण करण्यात आली. या घटनेने प्रचंड दु:ख झालं आहे. व्हीडिओमध्ये गुन्हेगार स्पष्ट दिसत आहेत. पोलीसही दिसत आहेत. तरीही हे महापाप झालं. उद्धव ठाकरे सरकार होरपळून राख होईल," असं माजी केंद्रीय मंत्री आणि भाजप नेत्या उमा भारती यांनी म्हटलं आहे. 'लोकमत'ने ही बातमी दिली आहे.

उमा भारती

जुन्या आखाड्यासोबत जवळचे संबंध आहेत. देशाने या घटनेची निंदा करायला हवी, असं त्या पुढे म्हणाल्या.

पालघरपासून साधारण दीडशे किलोमीटर अंतरावर गडचिंचले गावात जमावाने केलेल्या मारहाणीत तीन जणांचा मृत्यू झाला होता.

याप्रकरणी शंभरहून अधिक लोकांना अटक करण्यात आली आहे. दरम्यान कोणीही याप्रकरणाला धार्मिक रंग देऊ नये, हे सगळं गैरसमजूत, अफवा यातून घडलं आहे, असं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी सांगितलं होतं.

3. उमर खालीद आणि सहकाऱ्यांवर UAPAअंतर्गत गुन्हा दाखल

काही महिन्यांपूर्वी दिल्लीत उसळलेल्या हिंसाचारप्रकरणी दिल्ली पोलिसांनी जेएनयू अर्थात जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील विद्यार्थी नेता उमर खालीद याच्यासह मीरन हैदर आणि सफूरा झरगर यांच्यावर UAPA अंतर्गत खटला दाखल करण्यात आला आहे.

'फर्स्ट पोस्ट'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

झरगर जामिया...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सचा घेतलेला आढावा.


सामग्री: रोहित पवार आणि निलेश राणे यांच्यात सध्या ट्वीटरवर चांगलीच शाब्दिक चकमक सुरू आहे. त्याचवेळी निलेश राणे यांनी ट्विटरवरून मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचा एकेरी उल्लेख करत त्यांच्यावरही टीका केली आहे.

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी नीलेश धोत्रे यांना दिलेल्या मुलाखतीत निलेश राणे यांनी या आणि इतर मुद्द्यांवर सविस्तर उत्तरं दिली आहेत. त्यांच्या मुलाखतीचा हा संपादित अंश.

मजकूर उपलब्ध नाही

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

तुमच्यात आणि रोहित पवार यांच्यात एक शाब्दिक युद्ध रंगलं आहे. रोहित म्हणतात मी कुणाच्या धमकीला घाबरत नाही. तुमचं त्यावर काय म्हणणं आहे?

मुळात मी कुणाला घाबरवलं नाही, माझा तो उद्देशही नव्हता. शरद पवार यांनी नरेंद्र मोदींना एक पत्र लिहिलं होतं. त्याची महाराष्ट्र टाईम्समधली बातमी मी ट्वीट करून 'साखर उद्योगाचं कधी ऑडिट होणार आहे की नाही? इतकी महाराष्ट्राची संपत्ती आपण एका व्यवसायाला लावतोय त्याचा कधीतरी महाराष्ट्राला हिशेब कळणार आहे की नाही?' असं विचारलं होतं.

आता मी फायनान्सचा विद्यार्थी आहे. तो माझा आवडीचा विषय आहे. त्यामुळे एखाद्या व्यावसायात आपण इतके पैसे घातले, त्याचं ऑडिट व्हावं हा माझा विषय होता. त्यात कुठेही मी पवार साहेबांचं नाव घेतलं नव्हतं.

त्यावर रोहित पवारला राग आला, त्याने जे शब्द त्याच्या ट्वीटमध्ये वापरले ते मला काही आवडले नाही. ते मला कम्फर्टेबल वाटले नाहीत, मग मी माझ्या भाषेत जे मला कळतं ते त्याला तसं उत्तर दिलं.

विषय साखर कारखान्यांचा होता, त्याच्यात मी कुठेही पवार साहेबांवर काही बोललो नाही आणि मी रोहित पवारांना ओळखतसुद्धा नाही. मी पार्थ पवारांना ओळखतो. मी सुप्रिया ताईंना ओळखतो. ना मी पवार साहोबांना टॅग केलं होतं ,ना मी राष्ट्रवादीच्या नेत्यांना टॅग केलं होतं.

रोहित पवारांच्या याच ट्वीटवर निलेश राणेंनी नाराजी व्यक्त केली

आणि त्याच्या उत्तरामधले काही शब्द मला आवडले नाही त्याच शब्दांत मी उत्तर दिलं, कारण का मी तुझ्याकडे येत नाही तू माझ्याकडे काही येण्याची गरज नाही. ही माझी पद्धत आहे.

मग ते राज्यमंत्री तनपुरे म्हणतात, टप्प्यात आले तर निलेश राणेंचा कार्यक्रम करू. ही धमकी नाही? मग ही कुठलीही भाषा? फक्त ती सभ्यतेची, त्याला जोड देणार. पण धमकी देणार, खालच्या थराची टीका करणार. राणे साहेबांनी कायम पवार कुटुंबाचा मानसन्मानच केला आहे.

पण कसं आहे की मीडियामध्ये हे सभ्य आहेत. मग यांचं चालून जातं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रोहित पवार यांचे काही शब्द खटकले म्हणूनच त्यांना प्रत्युत्तर दिलं, असंनिलेश राणे यांचं म्हणणं आहे.


सामग्री: रोहित पवार हे नावही राजकारणात गेल्या अनेक दिवसांपासून चर्चिलं जात होतं. विशेषतः, पार्थ पवारांचा लोकसभा निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतर रोहित पवारांचं भवितव्य काय याविषयी उत्सुकता होती पण त्यांनी भाजपचे मातब्बर नेते राम शिंदे यांचा पराभव केला.

कशी झाली ही लढत?

कर्जत-जामखेड मतदारसंघात मागच्या वेळेपेक्षा जास्त मतदान यंदा झालं आहे. 2014 च्या निवडणुकीत या मतदारसंघात 66.07% टक्के मतदान झालं होतं, तर यंदा 73.98 टक्के मतदान झालं. गेल्या निवडणुकीत भाजपचेच राम शिंदे 37 हजार 816 इतक्या मताधिक्याने निवडून आले होते.

पण आताच्या निवडणुकीत रोहित पवार जायंट किलर ठरतील का हा खरा प्रश्न आहे.

या संदर्भात बीबीसी मराठीचे अभिजीत कांबळे सांगतात की रोहित पवारांनी नक्कीच आव्हान निर्माण केलंय. "1995 पासून सलग भारतीय जनता पक्षाचा आमदार इथून निवडून आलेला आहे. राम शिंदे विद्यमान आमदार आहेत.

देवेंद्र फडणवीस याठिकाणी दोन वेळा प्रचारासाठी येऊन गेले. पण रोहित यांच्यासाठी ही निवडणूक सोपी नक्कीच नाही. शरद पवारांनी खास लक्ष घातलंय. जातीची समीकरणं निवडणुकांच्या निकालावर परिणाम करत असतात."

पुण्य नगरीच्या राही भिडे यांच्यानुसार, "रोहित पवारांनी चांगला जम बसवलाय. साखर कारखाना चांगल्या प्रकारे चालवला आहे. शेतकरी वर्ग त्यांच्याबरोबर आहे. रोहितचं व्यक्तिमत्व शरद पवारांसारखं संयमी आहेत. या सगळ्याचा परिणाम निवडणुकीवर होतो. या भागातल्या धनगरवाड्यांची परिस्थिती अतिशय बिकट आहे. पण त्यांच्या समाजाचा मंत्री असूनसुद्धा राम शिंदेंनी काय केलं."

"तिथून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय नऊ महिन्यांपूर्वी जाहीर करण्यात आला होता. राम शिंदे स्वतः धनगर आहेत. पण राम शिंदेंनी कधीही धनगर जमातीसाठी काही केल्याचा उल्लेखही केलेला नाही. त्यामुळे तिथे नाराजी आहे," वरिष्ठ पत्रकार संजय जोग म्हणतात.

वरिष्ठ पत्रकार किरण तारे यांच्या मते, स्थानिक मुद्द्यांचा परिणाम नक्की होणार आहे. "रोहितनं योजनाबद्ध पद्धतीनं तयारी सुरू केलेली आहे. रोहित जर त्यांचा वारसदार आहे हे लोकांसमोर मांडायचं असेल तर पवारांना त्या भागावर जोर लावणं गरजेचं होतं."

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शरद पवार यांचे नातू रोहित पवार हे कर्जत जामखेडमधून विजयी झाले आहेत. त्यांनी भाजपच्या राम शिंदेंचा पराभव केला आहे.


सामग्री: रोहित शर्मा

मुंबईने 191 धावांचा डोंगर उभारला. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना पंजाबने नियमित अंतरात विकेट्स गमावल्या. त्यांनी 143 रन्स केल्या. मुंबईने 48 रन्सच्या फरकाने विजय मिळवला.

मयांक अगरवाल आणि लोकेश राहुल जोडीने या मॅचमध्येही 38 रन्सची सलामी देत चांगली सुरुवात करून दिली. जसप्रीत बुमराहने त्रिफळाचीत करत मयांकला माघारी धाडलं. लेगस्टंप उघडा करून अॅक्रॉस खेळण्याचा मोह राहुलला नडला. राहुल चहरने त्याला आऊट केलं. त्याने 17 रन्स केल्या.

करुण नायरला भोपळाही फोडता आला नाही. निकोलस पूरनने ग्लेन मॅक्सवेलला हाताशी घेत चौथ्या विकेटसाठी 41 रन्सची भागीदारी केली. निकोलस धोकादायक ठरणार असं वाटत असतानाच जेम्स पॅटिन्सनने त्याला आऊट केलं. पूरनने 27 बॉलमध्ये 3 चौकार आणि 2 षटकारांसह 44 रन्सची खेळी केली. तडाखेबंद बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध ग्लेन मॅक्सवेलला राहुल चहरने फसवलं.

मॅक्सवेल आऊट झाल्यानंतर पुढच्या बॅट्समननी औपचारिकता म्हणून खेळ केला. जेमी नीशाम आणि सर्फराझ खान यांनी जराही संघर्ष केला नाही.

मुंबईतर्फे जेम्स पॅटिन्सन, राहुल चहर, जसप्रीत बुमराह यांनी प्रत्येकी 2 विकेट्स घेतल्या.

धोकादायक ठरू शकणाऱ्या क्विंटन डी कॉकला शेल्डॉन कॉट्रेलला झटपट आऊट केलं. त्याला भोपळाही फोडता आला नाही. चोरटी रन घेण्याचा प्रयत्न सूर्यकुमार यादवच्या अंगलट आला. तो दहा रन करून आऊट झाला.

कायरेन पोलार्ड

रोहित आणि इशान किशन जोडीने तिसऱ्या विकेटसाठी 62 रन्सची भागीदारी केली. गौतमने इशानची खेळी संपुष्टात आणली. त्याने 28 रन्स केल्या. रोहित शर्माने आयपीएल स्पर्धेत 5000 रन्सचा टप्पा ओलांडला. हा विक्रम करणारा तो केवळ तिसरा बॅट्समन आहे. रोहितने विराट कोहली आणि सुरेश रैना यांच्या पंक्तीत स्थान मिळवलं.

चौकार-षटकारांची लयलूट करत रोहितने 45 बॉलमध्ये 8 चौकार आणि 3 षटकारांसह 70 रन्सची खेळी केली. पोलार्ड-हार्दिक पंड्या जोडीने 23 बॉलमध्ये नाबाद 67 रन्सची भागीदारी केली. शेवटच्या पाच ओव्हर्समध्ये मुंबईने 89 रन्स कुटल्या. पोलार्डने 20 बॉलमध्ये 3 चौकार आणि 4 षटकारांसह 47 रन्स केल्या. हार्दिकने 3 चौकार आणि 2 षटकारांसह 11 बॉलमध्ये 30 रन्स चोपल्या.

हे वाचलंत का?

अजिंक्य रहाणे दिल्लीला का नकोसा?

सचिनची शतकं, वाळूचं वादळ, दाऊदची उपस्थिती आणि मियांदादचा सिक्सर

आयपीएलची सावत्र लीग तुम्हाला माहितेय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

व्यासायिक संघबांधणी कशी करतात याचा उत्तम वस्तुपाठ असलेल्या मुंबई इंडियन्स संघाने किंग्ज इलेव्हन पंजाबवर विजय मिळवला.


सामग्री: रोहित शर्मा

सहा वर्षांपूर्वी रोहित शर्माने कसोटी पदार्पण केलं. पदार्पणातच चमकदार कामगिरी केली. मात्र कामगिरीत सातत्य राखता न आल्याने रोहित सतत संघाच्या आतबाहेर होत राहिला. सहा वर्षांनंतर रोहितला ओपनर म्हणून खेळवण्याचा निर्णय संघव्यवस्थापनाने अखेर अंमलात आणायचा ठरवलं. रोहितने दोन्ही डावात शतक झळकावत अनोखा विक्रम केला. दोन विक्रमी खेळींसह रोहितने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या विशाखापट्टणम कसोटी विजयात निर्णायक भूमिका बजावली.

तसेच त्याने कसोटीतला सर्वाधिक सिक्सर मारण्याचा विक्रमही आपल्या नावे केला. पाकिस्तानच्या वसीम अक्रमच्या नावे एका सामन्यात बारा सिक्स मारण्याचा विक्रम होता. रोहितने दोन इनिंग्समध्ये तेरा सिक्स मारून तो मोडला.

त्याच्या या संक्रमणाविषयी.

एवढा सगळा नावलौकिक असला तरी टेस्ट टीममध्ये स्थान मिळावं यासाठी त्याची धडपड सुरू आहे. 32व्या वर्षी रोहित दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध सलामीला उतरणार आहे. हे असं का होतंय, हे समजून घेण्यासाठी थोडं मागं जायला हवं.

6 ते 10 नोव्हेंबर 2013 या कालावधीत भारत आणि वेस्ट इंडिज यांच्यात कोलकाता इथे कसोटी सामना रंगला. रोहित शर्माने या कसोटीत पदार्पण केलं.

तेव्हापासून बुधवारी विशाखापट्टणम येथे सुरू होणाऱ्या टेस्टपर्यंत सहा वर्षात भारतीय संघाने 62 कसोटी खेळल्या. यापैकी रोहित केवळ 27 कसोटी खेळला आहे. गणितीय शब्दांत सांगायचं तर रोहित फक्त 43 टक्के कसोटी खेळला. म्हणजे निम्यापेक्षाही कमी.

27 कसोटीत त्याचं अॅव्हरेज आहे 39.62. चाळिशीच्या घरात जाणारं हे अॅव्हरेज चांगलं मानलं जातं. घरच्या मैदानावर त्याचं अॅव्हरेज 85.44 असं भारीभक्कम आहे. मात्र त्याचवेळी विदेशातलं 26.32 अॅव्हरेज चिंताजनक आहे.

रोहित शर्मा

रोहितला सातत्याने खेळवलं जातं नाही तसंच एका मालिकेतल्या सगळ्या मॅचेस तो खेळत नाही, असंही आकडेवारीतून स्पष्ट होतं. असं का?

यासाठी टीम इंडियाची टेस्ट संघाची संरचना समजून घेणं आवश्यक आहे.

रोहित शर्माने पदार्पण केल्यापासून शिखर धवन, मुरली विजय आणि लोकेश राहुल आळीपाळीने ओपनर म्हणून खेळत आहेत. दुखापतींमुळे या त्रिकुटापैकी प्रत्येकाला संधी मिळते आहे. या तिघांमुळे ओपनिंग स्लॉटची समस्या टीम इंडिया जाणवली नाही.

विदेशात खेळताना या तिघांच्या कामगिरीत सातत्य नसल्याने पृथ्वी शॉ आणि त्यानंतर मयांक अगरवाल यांनी ओपनर म्हणून संधी पटकावली. परंतु कसोटी तसंच फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये मधल्या फळीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताने दक्षिण अफ्रिकेविरोधात झालेल्या सामन्यात 203 धावांनी विजय मिळवला. या विजयात रोहित शर्माने मोठा वाटा उचलला.


सामग्री: रोहित शर्मा IPL 2019 ट्रॉफीसह

शेवटच्या बॉलपर्यंत चाललेल्या या सामन्यात मुंबईने चेन्नई सुपर किंग्सला एका रनने हरवलं. आणि याबरोबरच मुंबई इंडियन्स सगळ्यात जास्त वेळा (4 वेळा) IPLचं जेतेपद पटकावणारी टीम बनली आहे.

तो सामना कसा रंगला, नेमकं मैदानाच्या आत आणि बाहेर कसा माहोल होता, हे तुम्ही इथे वाचूच शकता -

आता जाणून घेऊ या त्या प्रश्नाचं उत्तर, जो या क्षणी सर्वांच्याच मनात आहे - की या IPL खेळाडूंना लिलावाची रक्कम सोडून किती पैसा मिळाला?

खेळाडूंच्या वाटेला काय?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन प्रीमिअर लीग म्हणजेच IPLच्या 12व्या हंगामात मुंबई इंडियन्सने विजयश्री मिळवला.


सामग्री: रोहित शर्मा आणि जसप्रीत बुमराह

चेन्नईविरुद्धच्या लढतीत रोहितला मोठी खेळी करता आली नव्हती. त्याची कसर त्याने कोलकाताविरुद्ध भरून काढली. रोहितने 54 बॉलमध्ये 3 फोर आणि 6 सिक्ससह 80 रन्सची दिमाखदार खेळी केली. रोहित आणि सूर्यकुमार यादव जोडीने दुसऱ्या विकेटसाठी 90 रन्सची केलेली भागीदारी मुंबईसाठी महत्त्वपूर्ण ठरली. सूर्यकुमारने 28 बॉलमध्ये 47 रन्सची खेळी केली. सौरभ तिवारी, हार्दिक पंड्या आणि कायरेन पोलार्ड यांनी छोट्या उपयुक्त खेळी केल्या. 15.5 कोटी रुपये खर्चून ताफ्यात घेतलेल्या पॅट कमिन्सने 3 ओव्हरमध्ये 49 रन्स केल्या. मात्र त्याचवेळी सुनील नरिनने 22 रन्सच्या मोबदल्यात एक विकेट घेतली.

प्रत्युत्तरादाखल खेळताना कोलकाताने नियमित अंतरात विकेट्स गमावल्या. पॅट कमिन्सने 12 बॉलमध्ये 33 रन्स करत थोडा प्रतिकार केला. जसप्रीत बुमराहने 16व्या ओव्हरमध्ये आयोन मॉर्गन आणि आंद्रे रसेल यांना आऊट करत मुंबईचा विजय पक्का केला. मुंबईकडून ट्रेंट बोल्ट, जेम्स पॅटिन्सन, जसप्रीत बुमराह आणि राहुल चहर यांनी प्रत्येकी दोन विकेट्स घेतल्या. रोहित शर्मालाच मॅन ऑफ द मॅच पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कर्णधार रोहित शर्माचं अर्धशतक, फास्ट बॉलर्सनी केलेली शिस्तबद्ध बॉलिंग आणि त्यांना फिल्डिंगची मिळालेली उत्तम साथ या त्रिसुत्रीच्या बळावर मुंबईने आयपीएल स्पर्धेत कोलकातावरचं वर्चस्व कायम राखत विजय मिळवला. मुंबईने 195 रन्सची मजल मारली. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना कोलकाताने 146 रन्स केल्या.


सामग्री: रोहित शर्मा आणि महेंद्रसिंग धोनी

देशभरातील कोरोना रुग्णांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत असल्याने यंदाचा आयपीएल हंगाम भारतात आयोजित करणे शक्य नसल्याचं स्पष्ट झालं. सुरुवातीला आयपीएलच्या आयोजनासाठी न्यूझीलंड आणि वेस्ट इंडिज या देशांची नावं चर्चेत होती. मात्र टेलिव्हिजन प्रसारणाच्या दृष्टीने न्यूझीलंड किंवा वेस्ट इंडिजमध्ये मॅचेस आयोजित करणं सोयीचं नसल्याने ही नावं मागे पडली.

सख्खे शेजारी श्रीलंकेचा पर्यायही समोर आला होता. मात्र कोरोनाचा मर्यादित संसर्ग, बायोबबलची व्यवस्था, सगळया टीम्सची राहण्याची व्यवस्था होऊ शकेल अशी हॉटेल्स, एकमेकांच्या टप्प्यात असणारी हॉटेल्स, जाण्यायेण्याची व्यवस्था यामुळे युएईला प्राधान्य देण्यात आलं.

19 सप्टेंबरला 13व्या हंगामातील पहिली मॅच खेळवण्यात येईल तर 10 नोव्हेंबरला अंतिम लढत खेळवण्यात येईल.

सार्वत्रिक निवडणुकांमुळे 2009 मध्ये आयपीएलचा अख्खा हंगाम दक्षिण आफ्रिकेत खेळवण्यात आला होता. 2014मध्येही सार्वत्रिक निवडणुकांमुळे आयपीएलचा अर्धा हंगाम युएईतच आयोजित करण्यात आला होता.

युएईतली शारजा, अबूधाबी आणि दुबई इथे मॅचेस खेळवल्या जातील. स्पर्धेत आठ संघ असतील. लिलावानंतर प्रत्येक संघाची संरचना बदलली आहे.

आयपीएल जेतेपद

चेन्नई सुपर किंग्स (2010, 2011, 2018)

टीम इंडियाचा कॅप्टन कुल माजी कर्णधार महेंद्रसिंग धोनीने स्वातंत्र्यदिनी अनपेक्षितपणे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली. ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप, 50ओव्हर वर्ल्डकप, चॅम्पियन्स ट्रॉफी, कसोटी क्रमवारीत अव्वल स्थान, आयपीएलची जेतेपदं या सगळ्यात धोनीचं नेतृत्व महत्त्वपूर्ण ठरलं.

वनडे क्रिकेटमधील सार्वकालीन फिनिशर्समध्ये धोनीचं नाव घेतलं जातं. चेन्नई सुपर किंग्स आणि धोनी यांचं अतिशय घट्ट नातं आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटला अलविदा केलेल्या धोनीचं संपूर्ण लक्ष्य चेन्नईला जेतेपद मिळवून देण्याकडे असेल.

महेंद्रसिंग धोनी, सुरैश रैना

धोनीच्या बरोबरीने शैलीदार फलंदाज सुरेश रैनानेही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटला अलविदा केला. आयपीएलमध्ये सर्वाधिक रन्स करणाऱ्यांच्या यादीत अव्वल तिघांमध्ये रैनाचं नाव आहे. आयपीएलमध्ये सातत्यपूर्ण चांगल्या खेळासाठी रैना प्रसिद्ध आहे.

टीम इंडियात पुनरागमनाचं उद्दिष्ट नसल्यामुळे रैना आता सगळी ऊर्जा चेन्नई सुपर किंग्ससाठी व्यतीत करू शकतो. चेन्नईच्या टीमचं सरासरी वय 32 आहे. त्यामुळे या टीमला डॅडी आर्मी म्हटलं जातं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन प्रीमिअर लीगच्या 13व्या हंगामाचे पडघम जोरात वाजू लागले आहेत. एकेक करून सगळ्या टीम्स युएईत दाखल होऊ लागल्या आहेत. दरवर्षी एप्रिल-मे महिन्यात होणारा आयपीएलचा तेरावा हंगाम कोरोनाच्या प्रादुर्भावामुळे पुढे ढकलण्यात आला.


सामग्री: रोहित शर्मा आणि श्रेयस अय्यर

19 सप्टेंबर रोजी सुरू झालेला क्रिकेटमेळा 60व्या मॅचच्या निमित्ताने अंतिम टप्प्यात आला आहे.

मुंबई इंडियन्सने 2013, 2015, 2017, 2019 अशा चारवेळा जेतेपदांवर नाव कोरलं आहे. दुसरीकडे दिल्लीचा संघ पहिल्यांदाच अंतिम फेरीत पोहोचला आहे. मुंबईचा संघ सहाव्यांदा अंतिम लढतीत खेळणार आहे.

मुंबईचे बॅट्समन जोशात

मुंबईचे सगळेच बॅट्समन उत्तम फॉर्मात आहेत. सूर्यकुमार यादवने यंदाच्या हंगामात 148.23च्या स्ट्राईकरेटसह 461 रन्स केल्या आहेत. यामध्ये चार अर्धशतकांचा समावेश आहे. सलग तीन हंगाम चारशेपेक्षा जास्त रन्स करणारा मात्र भारतासाठी न खेळलेला सूर्यकुमार पहिलाच खेळाडू आहे.

यंदा सूर्यकुमारने फिनिशरची भूमिका अंगीकारण्याचा प्रयत्न केला आहे. मुंबई इंडियन्सचा भरवशाचा बॅट्समन अशी ओळख सूर्यकुमारने निर्माण केली.

इशान किशन आणि सूर्यकुमार यादव

इशान किशनने यंदाच्या हंगामात सातत्याने प्रभावित केलं आहे. मधल्या फळीत आणि रोहित शर्मा दुखापतग्रस्त झाल्यानंतर सलामीवीर म्हणूनही इशानने छाप उमटवली आहे. इशानने यंदा 144.17च्या स्ट्राईकरेटने 483 रन्स कुटल्या आहेत. यामध्ये चार अर्धशतकांचा समावेश आहे.

क्विंटन डी कॉक याआधी दिल्ली, बेंगळुरू, हैदराबाद संघांसाठी खेळला आहे. मात्र मुंबईने क्विंटनच्या गुणकौशल्यांचा खुबीने उपयोग करून घेतला आहे. पॉवरप्लेच्या ओव्हर्समध्ये तडाखेबंद सुरुवात करून देणं, चोख विकेटकीपिंग करणं ही क्विंटनची खासियत आहे. दक्षिण आफ्रिकेचा कर्णधार असल्यामुळे त्याचा अनुभव रोहितसाठी मोलाचा ठरतो.

हार्दिक पंड्या आणि कायरेन पोलार्ड या जोडगोळीने हाणामारीच्या ओव्हर्समध्ये जास्तीत जास्त रन्स चोपून काढण्याचं तंत्र विकसित केलं आहे. अवघ्या काही ओव्हर्समध्ये या दोघांनी मॅचचं पारडं फिरवून दाखवलं आहे. हार्दिकने ऑफस्टंपच्या बाहेर मागे जाऊन काऊ कॉर्नरमध्ये सातत्याने षटकार लगावण्याचं तंत्र विकसित केलं आहे. पोलार्ड आपल्या ताकदीच्या बळावर लाँग ऑन-लाँग ऑफ पट्ट्यात षटकारांची लयलूट केली आहे. हार्दिकने यंदा 25 तर पोलार्डने 22 षटकार खेचले आहेत. या जोडगोळीला रोखणं दिल्लीसाठी अत्यंत महत्त्वाचं आहे.

कायरेन पोलार्ड आणि हार्दिक पंड्या

रोहित शर्मा दुखापतीमुळे दुसऱ्या सत्रात सगळे सामने खेळू शकलेला नाही. मांडीच्या स्नायूंना झालेल्या दुखापतीमुळे रोहितच्या कामगिरीवर परिणाम झाला आहे. मात्र फायनलमध्ये खेळण्याचा प्रदीर्घ अनुभव ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना काळात होत असलेल्या आयपीएल 13 हंगामाच्या अंतिम लढतीत मुंबई आणि दिल्ली समोरासमोर असणार आहेत.


सामग्री: रोहित शर्मा जेतेपदाचा चषक स्वीकारताना

खेळाडू, कर्णधार, सपोर्ट स्टाफ, व्यवस्थापन या सगळ्यांच्या एकत्रित प्रयत्नांच्या बळावर मुंबईने सलग दुसऱ्या वर्षी जेतेपदाची कमाई केली.

मुंबईच्या विजयात प्रत्येक खेळाडूचं योगदान आहे यातूनच त्यांची ताकद दिसून येते. एखादा खेळाडू चमकण्याऐवजी मुंबईच्या प्रत्येक खेळाडूने जिंकण्यासाठी सर्वोत्तम प्रयत्न केले आहेत.

यंदाच्या हंगामात प्रत्येक संघाला चढउतारांचा सामना करावा लागला. मात्र मुंबईने बॅटिंग-बॉलिंग आणि फिल्डिंग तिन्ही आघाड्यांवर कमालीचं सातत्य राखत सरशी साधली.

मुंबईच्या जेतेपदापर्यंतच्या वाटचालीची ही पाच कारणं.

जेतेपदासह मुंबईचा संघ

1. इशान किशन-सूर्यकुमार यादव जोडी जमली रे

भारतासाठी न खेळलेल्या या दोन खेळाडूंनी यंदाच्या हंगामात धावांचा रतीब घातला. इशानने 516 तर सूर्यकुमारने 480 रन्स केल्या. सगळ्यांत महत्त्वाचं म्हणजे या दोघांनी जबाबदारी ओळखून खेळ केला. इशानने फिटनेसवर लक्ष दिलं तसंच जास्तीत जास्त षटकार कसे लगावता येतील यावर काम केलं. हंगामात सर्वाधिक षटकार (30) लगावण्याची किमयाही इशानने केली.

रोहित शर्मा दुखापतग्रस्त झाल्यानंतर इशानला सलामीला पाठवण्यात आलं. नवीन बॉलचाही समर्थपणे सामना करू शकतो हे इशानने दाखवून दिलं. U19 संघाचा कॅप्टन असलेल्या इशानने भरपूर रन्स करत टीम इंडियासाठी दावेदारी सिद्ध केली आहे.

इशान किशन आणि सूर्यकुमार यादव

सलग तिसऱ्या हंगामात सूर्यकुमारने चारशे रन्सचा टप्पा ओलांडला. सूर्यकुमारची भारतीय संघात निवड न झाल्याने अनेकांनी आश्चर्य व्यक्त केलं. तिसऱ्या क्रमांकावर येऊन मोठ्या धावसंख्येचा पाया रचणं आणि चेसिंग करताना फिनिशर होऊन मॅच जिंकून देणं या जबाबदाऱ्या सूर्यकुमारने पेलल्या. एकेरी-दुहेरी बरोबरच चौकार-षटकार लगावण्यातल्या प्राविण्यामुळे सूर्यकुमारने आपलं वेगळेपण सिद्ध केलं.

2. बुमराह-बोल्टचा धसका

गेल्या वर्षी ट्रेंट बोल्ट दिल्ली संघाचा भाग होता. दिल्लीने ट्रेडऑफमध्ये बोल्टला मुंबईला दिलं. दिल्लीने जे गमावलं ते मुंबईने पुरेपूर कमावलं. पॉवरप्लेच्या ओव्हर्समध्ये बॅट्समन मोठ्या धावसंख्येचा पाया रचतात. मात्र ट्रेंट बोल्टने पॉवरप्लेमध्ये सर्वाधिक विकेट्स मिळवत मुंबईच्या विजयाचा पाया रचला.

ट्रेंट बोल्ट

फायनल मॅचच्या पहिल्या बॉलवर बोल्टने धोकादायक मार्कस स्टॉइनसला आऊट केलं. पुढच्याच ओव्हरमध्ये बोल्टने अनुभवी रहाणेला फसवलं.

शेवटच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयपीएल स्पर्धेत अद्भुत सातत्याची कमाल दाखवत मुंबई इंडियन्सने पाचव्या जेतेपदावर कब्जा केला. तेराव्या हंगामाच्या फायनलमध्ये मुंबईने दिल्लीला नमवत बाजी मारली.


सामग्री: रोहित शर्माने दुसऱ्या टी-20 सामन्यात वेगवान शतक ठोकलं

या आधी दक्षिण आफ्रिकेच्या डेव्हिड मिलरने बांग्लादेशविरोधात 35 बॉलमध्ये सेंच्युरी केली होती. हा आंतरराष्ट्रीय टी-20 क्रिकेटमधला सर्वांत वेगवान शतकाचा विक्रम आहे.

या शतकी खेळीदरम्यान त्याने 12 चौकार आणि 10 षटकार ठोकले. तसंच त्याने लोकेश राहुलबरोबर 165 धावांची सलामीही दिली. भारतासाठी टी-20 सामन्यांमधील ही सगळ्यात मोठी सलामी आहे.

रोहित शर्मा 13 व्या ओव्हरमध्ये आउट झाला त्या वेळी त्याच्या खात्यात 43 बॉल्समध्ये 118 धावा जमा झाल्या होत्या. श्रीलंकेचा कर्णधार थिसारा परेराच्या दोन ओव्हर्समध्ये मिळून त्याने 38 धावा कुटल्या.

कर्णधारपदाला साजेशी खेळी करत रोहितने सुरुवातीपासूनच श्रीलंकेच्या बॉलर्सवर हल्ला चढवला. 50 ते 100 हा टप्पा तर त्याने 12 बॉलमध्येच गाठला.

त्याच्याबरोबर सलामीला आलेल्या लोकेश राहुलनेही 38 बॉलमध्ये नाबाद 62 धावा केल्या आहेत. राहुलने पहिल्या टी-20मध्येही अर्धशतक ठोकलं होतं.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये हा विक्रम असला, तरीही टी-20 क्रिकेट प्रकारात वेगवान शतकाचा विक्रम ख्रिस गेलच्या नावावर आहे. त्याने 2013च्या आयपीएलमध्ये पुणे वॉरियर्सविरोधात फक्त 30 बॉलमध्ये सेंच्युरी केली होती.

तुम्ही हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वन डे क्रिकेटमधल्या आपल्या तिसऱ्या विक्रमी द्विशतकाला गवसणी घातल्यानंतर रोहित शर्माने शुक्रवारी आणखी एका जागतिक विक्रमाशी बरोबरी केली. श्रीलंकेविरुद्ध सुरू असलेल्या दुसऱ्या टी-20 सामन्यात त्याने फक्त 35 बॉलमध्ये सेंच्युरी ठोकली.


सामग्री: रोहित-राहुल

श्रीलंकेने प्रथम फलंदाजी करताना 264 धावांची मजल मारली. अँजेलो मॅथ्यूजने 113 धावांची खेळी केली. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना रोहित शर्मा आणि लोकेश राहुल यांनी शतकी खेळी साकारत टीम इंडियाने दणदणीत विजय साकारला.

वर्ल्ड कपमध्ये पाच शतकी खेळी साकारणारा रोहित शर्मा पहिलावहिला फलंदाज ठरला. श्रीलंकेविरुद्ध राजिथाच्या गोलंदाजीवर चौकार खेचत रोहितने यंदाच्या वर्ल्ड कपमधलं पाचवं शतक पूर्ण केलं. राहुलनेही रोहितकडून प्रेरणा घेत शतक झळकावलं.

मात्र शतकानंतर लगेचच रोहित रजिथाच्या गोलंदाजीवर बाद झाला. त्याने 14 चौकार आणि 2 षटकारांसह 103 धावांची खेळी केली.

अँजेलो मॅथ्यूज

रोहितच्या बरोबरीने राहुलने शतकी खेळी साजरी केली. मलिंगाच्या गोलंदाजीवर एकेरी धाव घेत राहुलने वर्ल्ड कपमधली पहिलीवहिली शतकी खेळी साकारली. राहुलने 11 चौकार आणि एका षटकारासह 111 धावांची खेळी केली.

वनडे क्रिकेटमधील सर्वोत्कृष्ट अष्टपैलू खेळाडूंमध्ये गणना होणाऱ्या श्रीलंकेच्या अँजेलो मॅथ्यूजने कारकीर्दीतील तिसरं शतक साजरं केलं. हार्दिकच्या गोलंदाजीवर चौकार खेचत मॅथ्यूजने शतक पूर्ण केलं. मॅथ्यूजच्या शतकाच्या बळावर श्रीलंकेने 264 धावांची मजल मारली. भारतातर्फे जसप्रीत बुमराहने सर्वाधिक 3 विकेट्स घेतल्या.

4 बाद 55 अशा स्थितीतून मॅथ्यूजने डाव सावरला. लहिरु थिरिमानने 53 तर धनंजय डिसिल्व्हाने 29 धावा करत मॅथ्यूजला चांगली साथ दिली.

मॅथ्यूजने 10 चौकार आणि 2 षटकारांसह 113 धावांची मॅरेथॉन खेळी केली.

शेवटच्या साखळी लढतीत भारताविरुद्ध श्रीलंकेने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतला. टीम इंडियाने रवींद्र जडेजा आणि कुलदीप यादवला संघात समाविष्ट केलं आहे. युझवेंद्र चहल आणि मोहम्मद शमी यांना विश्रांती देण्यात आली आहे. जसप्रीत बुमराहने दुसऱ्याच ओव्हरमध्ये श्रीलंकेचा कर्णधार दिमुथ करुणारत्नेला बाद केलं. पुढच्याच ओव्हरमध्ये बुमराहने कुशल परेराला धोनीकडे झेल देण्यास भाग पाडलं.

बुमराहने 57व्या वनडेत 100 विकेट्स पूर्ण करण्याचा विक्रम केला. यापेक्षा कमी वनडेत 100 विकेट्स मिळवण्याचा भारतीय विक्रम मोहम्मद शमीच्या (56व्या वनडेत) नावावर आहे.

युझवेंद्र चहलऐवजी खेळणाऱ्या रवींद्र जडेजाने पहिल्याच ओव्हरमध्ये कुशल मेंडिसला बाद केलं. त्याने 3 धावा केल्या. हार्दिकच्या फसव्या बाऊन्सरवर आविष्को फर्नांडोने धोनीकडे झेल दिला.

अँजेलो मॅथ्यूज आणि लहिरु थिरिमाने यांनी पाचव्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रोहित शर्मा आणि लोकेश राहुल यांच्या शतकी खेळींच्या बळावर टीम इंडियाने श्रीलंकेवर 7 विकेट्सनी विजय मिळवला. रोहितने 103 तर राहुलने 111 धावांची खेळी केली.


सामग्री: रौनक यांनी ही सगळी दुर्घटना प्रत्यक्ष अनुभवली होती. बचावकार्य कसं पार पडलं हे पाहिलं होतं. त्यांनी सांगितलं, "पोलिसांनी ड्रील मशीननं खिडक्या उघडल्या आणि मग कोंडलेला धूर बाहेर पडायला लागला. एक माणूस जोरजोरात ओरडत होता. ओरडत असातानाच त्यांचा मृत्यू झाला. आत गेल्यावर पोलिसांना अनेक लोक बेशुद्ध पडले होते. पहाटे तीन वाजता आग लागली होती. साडेपाच-सहा वाजेपर्यंत आम्ही इथंच होतो. हे सगळं दृश्य मी कधीच विसरू शकणार नाही."

रविवारी (8 डिसेंबर) सकाळी दिल्लीतील राणी झांसी रोडवरील अनाज मंडीत भीषण आग लागली आहे. यात 43 जण मृत्यूमुखी पडले.

घटनास्थळी दाखल झालेल्या अग्निशमन दलाच्या सुमारे 25 गाड्यांच्या मदतीने आग आटोक्यात आणण्यात आली.

दिल्ली अग्निशमन विभागाचे प्रमुख अतुल गर्ग यांनी सांगितलं, "एकूण 63 जणांचा आतापर्यंत सुखरूप बाहेर काढण्यात आलंय. जखमींना लोकनायक जयप्रकाश नारायण हॉस्पिटलमध्ये उपचारासाठी दाखल करण्यात आलंय."

अरुंद गल्ली असल्यानं अग्निशमन दलाच्या गाड्या किंवा अॅम्ब्युलन्सला घटनास्थळापर्यंत जाता येत नाहीय. त्यामुळं बचावकार्य करणारे जवान जखमींना आपल्या खांद्यावरून बाहेर आणत आहेत.

एका अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं की, "मृतांमध्ये बहुतांश लोक 15-20 वयोगटातले आहेत. ज्या बिल्डिंगला आग लागली, तिथे खेळणी बनवण्याचा कारखाना सुरू होता."

"आगीच्या भक्ष्यस्थानी आलेल्या इमारतीत मोठ्या प्रमाणात कागद आणि पुठ्ठे होते. त्यामुळं आग लागल्यानंतर मोठ्या प्रमाणात धूर झाला. परिणामी आत अडकलेल्या लोकांना अधिक त्रास झाला," अशी माहिती अतुल गर्ग यांनी दिली.

बचावकार्यात तैनात एका अधिकाऱ्याने सांगितलं की आग आटोक्यात आली असून, संपूर्ण परिसर आता पाहिला जातो आहे. आता मदतीसाठी दिल्ली नगरपालिकेला पाचारण करण्यात येत असल्याचंही त्या अधिकाऱ्याने सांगितलं.

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी घटनास्थळी दाखल भेट देऊन मृतांच्या नातेवाईकांना प्रत्येकी 10 लाख रुपयांची मदत जाहीर केली आहे. तसंच जखमींवरील उपचाराचा संपूर्ण खर्च आणि एक-एक लाख रुपयांची मदत जाहीर केली आहे.

नेत्यांनी व्यक्त केलं दुःख

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ही घटना "अत्यंत भयंकर" असल्याचं म्हटलं आहे. प्रशासनाकडून सर्वतोपरी मदत पुरवली जाईल, असंही त्यांनी ट्वीट करून सांगितलं.

पंतप्रधान मोदींचं ट्वीट

मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी सकाळी ट्वीट करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"लोक जोरजोरात मदतीसाठी याचना करत होते. खिडकीतून हात बाहेर काढून ओरडत होते. आजूबाजूच्या लोकांनी शिड्या लावून त्यांना खिडकीचे गज तोडण्यासाठी हातोडा दिला. पाणी टाकलं. धुरामुळे आत अडकलेल्यांची अवस्था वाईट झाली होती," अनाज मंडी परिसरात राहणारे रौनक खान बीबीसीशी बोलताना सांगत होते.


सामग्री: लंडनच्या उत्तरेस असलेल्या हर्डफोर्टशायर या लहानशा गावात राहणारी बेट्टी ली अॅलिन्सन लॉकडाऊनच्या काळात सायकल चालवायला शिकली. तिची आजी ज्या रुग्णालयात काम करते, त्या रुग्णालयाला मदत करण्याची तिची इच्छा होती, त्यामुळे तिनं सायकलिंगचा उपक्रम हातात घेतला.

तिच्या या उपक्रमाची दखल प्रख्यात फुटबॉलपटू डेव्हिड बेक्हॅमने मे महिन्यात घेतली. "ती खरंच खूप भारी आहे," असं बेकहॅमनं म्हटलं होतं.

"मी जो काही निधी जमवला आहे, त्यामुळे मला खूप छान वाटतंय. पण आता मी थोडीशी थकलीये," बेट्टी सांगत होती.

बेट्टी ही इंग्लंडचे माजी फुटबॉलपटू इयान अॅलिन्सन यांची नात आहे. इयान अॅलिन्सन हे आर्सेनलकडून खेळायचे.

बेट्टीनं एप्रिल महिन्यात तिचा हा निधी गोळा करण्याचा उपक्रम सुरू केला होता. लॉकडाऊनमुळं तिची डिस्नेलँडची ट्रिप हुकली होती. त्याच्यासाठी तिने राखून ठेवलेले 7 पौंड तिच्याकडे होते. या रकमेपासूनच तिनं आपला निधी जमवायला सुरुवात केली.

तिची आई फेय अॅलिन्सनने सांगितलं की, "आम्हाला खूप भरभरून प्रतिसाद मिळाला."

बेट्टीनं जो काही निधी जमवला आहे, तो सगळा गार्डनर हाऊस हॉस्पाइस केअरला दिला जाईल. कोरोना व्हायरसच्या काळात अनेक कार्यक्रम रद्द झाल्यानं या सुश्रुषा केंद्राला 25 हजार पौंडांची जी रक्कम मिळणं अपेक्षित होतं, ती मिळाली नव्हती.

"युरो डिस्नेलँडची तिची ट्रिप रद्द झाल्यानं ती चांगलीच नाराज झाली होती. तिची नाराजी दूर करून काहीतरी सकारात्मक काम करावं या हेतूनं आम्ही तिला म्हटलं की, आपण आजीला मदत करूया," बेट्टीची आई सांगत होती.

"आम्ही 500 पौंड जमा करण्याचंच उद्दिष्टं ठेवलं होतं. पण नंतर जास्तीत जास्त रक्कम जमा होत गेली. पण एवढी रक्कम आम्हाला अपेक्षित नव्हती."

संपूर्ण युकेमधून बेट्टीला फुटबॉल शर्ट भेट म्हणून आले. ती सायकलिंग करताना प्रत्येक दिवशी नवीन शर्ट घालते.

सायकलिंग करताना फुटबॉलची थीम वापरण्यामागची प्रेरणा ही बेट्टीचे आजोबा इयान आणि वडील ली होते. तिचे आजोबा इयान हे सध्या सेंट अलबन्स सिटी फुटबॉल टीमचे मॅनेजर आहेत, तर वडील ली हे हेन्डन टाउनचे इन चार्ज आहेत.

"आम्हाला मदत करण्यासाठी फुटबॉल कम्युनिटी एकत्र आली होती. हे खरंच खूप मोलाचं ठरलं. तिच्या आजोबांनाही बेट्टीचा खूप अभिमान वाटतो," बेट्टीच्या आई सांगतात.

5 जुलै हा बेट्टीच्या उपक्रमाचा 75 वा दिवस होता. तिला कोणत्याही परिस्थितीत शंभर दिवस पूर्ण करायचे आहेत.

"ती अजिबात मागे हटत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाच वर्षांच्या एका चिमुरडीनं कोरोना व्हायरसच्या संकटकाळात दररोज एक मैल सायकलिंग करत 21 हजार पौंडाचा निधी जमवला आहे. शंभर दिवस सायकलिंग करत अधिकाधिक निधी जमा करण्याचा तिने निर्धार केला आहे.


सामग्री: लंडनमधील किंग हेन्री रोडवरील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारकाच्या शेजारील दोन रहिवाशांनी ही तक्रार कॅमडन काऊन्सिलकडं केलीय.

एक रहिवाशानं स्वत:चं नाव न सांगण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं की, हा रहिवाशी परिसर म्हणूनच राहिला पाहिजे, इथं स्मारक व्हायला नको.

कुठलीही परवानगी न घेता या इमारतीच्या दुरूस्तीचं काम सुरू करण्यात आलं. आता मोठ्या गर्दीनं लोक इथं येतात, असंही त्या रहिवाशानं बीबीसीला सांगितलं.

कॅमडन काऊन्सिलनं ज्यावेळी रहिवाशांशी चर्चा केली, त्यावेळी एका रहिवाशानं सांगितलं की, "इथे मोठ्या संख्येत लोक येतात आणि फोटो काढतात, गोंगाट करतात."

विशेष म्हणजे, गेल्या वर्षी म्हणजे 2018 च्या फेब्रुवारीमध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचं स्मारक ज्या इमारतीत आहे, त्या इमारतीच्या मालकानेही काऊन्सिलकडं अर्ज करून या इमारतीचं स्मारकात रूपांतराची मागणी केली होती. मात्र, रहिवाशी जागेचं भरून न निघणारं नुकसान होईल, असं कारण देत कॅमडन काऊन्सिलनं इमारत मालकाची मागणी 2018 च्या ऑक्टोबरमध्ये फेटाळली.

काही रहिवाशांचा विरोध आणि कॅमडन काऊन्सिलच्या रहिवाशी भागाबाबतच्या नियमांमुळे लंडनस्थित डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचं स्मारक अडचणीत आलंय.

पाहा व्हीडिओ : लंडनच्या शारदाताईंसाठी धम्मचक्र परिवर्तन दिन असा असतो खास

1921-22 या कालावधीत लंडनमधील 10, किंग हेन्री रोड, एनडब्ल्यू 3 इथं डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचं वास्तव्य होतं. लंडन स्कूल ऑफ  इकॉनॉमिक्समध्ये शिकत असताना बाबासाहेब इथल्या चार मजली इमारतीत राहिले होते.

'कुणालाही त्रास होत नाहीय'

स्मारकाविरोधातले आक्षेप निराशाजनक आहेत, असं बॉनी डॉब्सन म्हणतात. 78 वर्षीय बॉनी डॉब्सन या कॅनडीयन गायिका असून, त्या प्रिमरोझ हिल इथं 1969 पासून राहत होत्या. आता त्या किंग हेन्री रोडवर राहतात. म्हणजे जिथं आंबेडकरांचं स्मारक आहे.

त्या म्हणतात, माझ्या माहितीनुसार इथं येणाऱ्या लोकांमुळे कुणालाही त्रास होत नाही.

आंबेडकर स्मारक पाहण्यासाठी लोक येतात, हे पाहून डॉब्सन यांना बरं वाटतं. त्या म्हणतात, जर लोकांचे जथ्थेच्या जथ्थे येत असते, तर मला कळलं असतं.

'स्मारकाशेजारील रहिवाशांना विश्वासात घेतलंय'

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ज्या इमारतीत राहिले, तिथं स्मारक व्हावं. जेणेकरून लोकांना पाहता येईल. काही लोक या इमारतीकडे एखाद्या तीर्थस्थळासारखं पाहतात, असं संतोष दास म्हणाल्या.

संतोष दास या ब्रिटनमधील फेडरेशन ऑफ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"इथं लोकांचे जथ्थेच्या जथ्थे येतात आणि दिवस-रात्र गोंगाट सुरू असतो."


सामग्री: लंडनमधील निदर्शन

भारतीय समुदायाच्या लोकांनी आनंद साजरा केला आणि जम्मू-काश्मीरचा स्वतंत्र दर्जा काढून घेतल्याचं समर्थन केलं.

लंडनमधील भारतीय उच्चायुक्ताबाहेरील निदर्शनामध्ये दक्षिण आशियातील लोकांचे समूदाय सहभागी होते. भारत सरकारनं कलम 370बद्दलचा निर्णय रद्द करावा, अशी निदर्शकांनी मागणी केली.

ब्रिटनच्या काश्मीर काउन्सिलनं या निदर्शनाचं आयोजन केलं होतं. याला पाठिंबा देण्यासाठी काही खलिस्तानी गटही सहभागी झाले होते.

काश्मीर काउन्सिलशी संबंधित विद्यार्थ्यांनी मंगळवारी  या निदर्शनाची तयारी केली होती. यासाठी अनेक बॅनर आणि पोस्टर तयार करण्यात आले होते.

गुरुवारी (15 ऑगस्ट) झालेल्या निदर्शनामध्ये मोठ्या संख्येनं लोक सहभागी झाले होते, असा आयोजकांचा दावा आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी गगन सबरवाल यांच्या मते, काही शीख संघटनाही यात सहभागी झाल्या होत्या.

निदर्शकांनी बीबीसीला सांगितलं, "सरकारचा निर्णय म्हणजे एक प्रकारची बळजबरी आहे. कारण काश्मीरविषयी निर्णय घेण्याचा अधिकार तिथल्या स्थानिकांना असायला पाहिजे. सरकारचा निर्णय म्हणजे काश्मीरच्या नागरिकांच्या अधिकारांवर अतिक्रमण आहे. बेकायदेशीररीत्या हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे."

संयुक्त राष्ट्रानं काश्मीरच्या लोकांचं जनमत जाणून घ्यायला हवं, असं एका निदर्शकानं सांगितलं.

तर भारत सरकारच्या निर्णयाला पाठिंबा देणाऱ्यांचं म्हणणं होतं, "भारत काश्मीरपासून कन्याकुमारीपर्यंत एक आहे. आम्ही याचाच आनंद साजरा करण्यासाठी इथं जमलोय."

एका महिला समर्थकानं म्हटलं, "मी नरेंद्र मोदींचं मनापासून अभिनंदन करते. भारतासाठी ते मोठी पावलं उचलत आहेत, जे आजवर कुणीच उचलले नाहीत."

सरकारच्या निर्णयाला पाठिंबा देणारा मोर्चा

"सरकारच्या या निर्णयामुळे काश्मीरचा विकास वेगानं होईल. तुम्ही पाहा काश्मीर किती पुढं जाईल ते," असं एका समर्थकाने सांगितलं.

या निदर्शनावेळी स्कॉटलँड यार्डचे 100हून अधिक सुरक्षारक्षक तैनात होते.

लंडन वगळता बर्मिंगहम, लूटन, ब्रेडफर्ड आदि शहरांमध्येही काश्मीरच्या मुद्द्यावर भारत सरकारच्या विरोधात निदर्शनं झाली आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतानं काश्मीरचा स्वतंत्र दर्जा काढून घेतल्याचे पडसाद लंडनमध्येही उमटले आहेत. लंडनच्या भारतीय उच्चायुक्ताबाहेर या निर्णयाविरोधात काही गटांनी निदर्शनं केली तर काही गटांनी भारतीयांच्या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे.


सामग्री: लंडनमध्ये राहून फॅशन डिझायनिंगचं काम करणारा हा तरुण आहे. आयुषनं डिझाइन केलेल्या देशी साड्या आणि लेहंगा सध्या लोकप्रिय होत आहेत. पण आयुषचं काम इतर डिझायनरपेक्षा वेगळं ठरतं ते त्याच्या वेगळ्या सौंदर्यदृष्टीमुळे.

इतर डिझाइनर जे काम करतात, तेच आयुषसुद्धा करतो. पण, त्यांचं काम इतरांपेक्षा खूप वेगळं आहे. तो सर्वसामान्यांना डोळ्यापुढे ठेवून कपडे डिझाईन करतो. त्याची डिझाईन्सच नाही तर मॉडेल्ससुद्धा चाकोरी मोडून सौंदर्याचे नवे मापदंड निर्माण करतात.

या 35 वर्षीय फॅशन डिझायनरनं बनवलेल्या कपड्यांवरुन असं वाटतं की, ते तुमच्या आमच्या सर्वसामान्यांसाठी बनवले आहेत. मॉ़डेल्स कुठल्याही घरात, गल्लीत सहज दिसू शकतील अशा असतात.

आयुष त्याच्या मॉडेल्सना कृत्रिम रंगरंगोटी न करता त्यांच्यातलं सौंदर्य हेरतो. कोणतीही महिला असो... सावळी, सडपातळ, जाड किंवा बारिक.. कुणाच्याही चेहऱ्यावरील डाग फोटोशॉप वापरून पुसले जात नाहीत किंवा त्यांचा रंग उजळला जात नाही.

या महिलांना त्या जशा आहेत, तसंच दाखवलं जातं. काही वेळा आयुष त्यांचे हेच फोटो मार्केटिंगसाठीही वापरतो. त्यांच्या तरुण मुलीही असतात आणि वयस्क महिलासुद्धा.

"मी बनवलेल्या कपड्यांकडे बघून ते आपल्यासाठीच तयार करण्यात आले आहेत, असं लोकांना वाटायला हवं," आयुष सांगतो.

फॅशन डिझायनिंग का?

कोलकाता येथे लहानाचा मोठा झालेल्या आयुषला कपडे डिझाइन करण्याची आवड कशी निर्माण झाली? तर लहानपणापासूनच याची आवड होती, असं तो सांगतो.

लहानपणी आयुष आईची साडी नेसून खेळ खेळत असे. तसंच बाहुल्यांचे कपडे शिवत असे. यातूनच त्याला रंगांबद्दल आवड निर्माण झाली.

"नंतर आईची नजर कमजोर झाल्यामुळे साडीला मॅच होईल असा ब्लाऊज तिला शिवता येत नसे. मग मी तिची मदत करायला लागलो आणि यात मला आवड निर्माण झाली," असं आयुष सांगतो.

विशेष म्हणजे आयुषकडे फॅशन डिझायनिंगची कोणतीही औपचारिक पदवी नाही.

अशी झाली सुरुवात

बेंगळुरूमध्ये बीबीए करत असताना मित्रांनी त्यांना फॅशन डिझायनिंग करण्याचा सल्ला दिला.

त्यानंतर मग आयुषनं प्रयोग म्हणून चार-पाच साड्या डिझाइन करुन पाहिल्या. काही दिवसांतच त्या विकल्या गेल्या. तेव्हाच आपण या व्यवसायात यायला हवं, असं आयुषला वाटलं.

एकदा तर त्यानं हिजाब आणि साडी यांच्या एकत्रीकरणातून एक ड्रेस तयार केला. हा पोषाख इंटरनेटवर प्रचंड गाजला. काही लोकांनी याबद्दल तक्रारी सुद्धा केल्या.

आयुषनं हिजाब आणि साडीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माणसं अनेक प्रकारची असतात. काळी, गोरी, सावळी, उंच, बुटकी, जाड आणि सडपातळ. मी फक्त त्यांच्यासाठी कपडे बनवायचं काम करतो," असं आयुष केजरीवाल सांगतो.


सामग्री: लंडनमध्ये वास्तव्य असलेली अनिसा यावर्षीच्या ईद आणि हजयात्रेकडे आशेनं पाहत होती. मागच्या तीन वर्षांत तिने आई, सासरे असे जवळचे काही नातेवाईक गमावले आहेत. म्हणूनच हज यात्रेत अल्लाचा सहवास तिला मन:शांतीसाठी महत्त्वाचा वाटत होता. पण, आता निर्बंधांमुळे ती आणि कुटुंबीय हजला तर जाऊ शकणार नाहीत. तिने आपल्या गावीच सकारात्मक आणि आशादायी वातावरणात ईद साजरी करण्याचा निर्णय घेतला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या उद्रेकामुळे यंदा मुस्लीम धर्मीयांच्या पवित्र हज यात्रेवरही निर्बंध आले आहेत. सौदी अरेबियाच्या बाहेरून येणाऱ्या भाविकांवर बंदी आहे. त्यामुळे फक्त स्थानिक लोकांनाच हज यात्रा करता येणार आहे.


सामग्री: लंडनहून बीबीसीला व्हीडिओ मुलाखत देताना दीपक पालीवाल सांगत होते.

दीपक पालीवाल यांचा जन्म जयपूरमधला. मात्र, सध्या ते लंडनला स्थायिक आहेत. दीपक पालीवाल त्या मोजक्या लोकांपैकी एक आहेत ज्यांनी स्वतःहून लसीच्या चाचणीसाठी नाव नोंदवलं आहे.

कोरोनावरची लस लवकरात लवकर यावी, अशी सगळ्यांचीच इच्छा आहे. अमेरिका, ब्रिटन, भारत, चीन अशा सर्वच मोठ्या देशांमध्ये त्यासाठी संशोधनं सुरू आहेत. मात्र, कुठलीही नवीन लस बाजारात येण्याआधी तिची ह्युमन ट्रायल होते.

कोरोना विषाणूवरच्या लसीच्या ह्युमन ट्रायलमध्ये सहभागी होण्यासाठी तुम्ही पुढाकार घ्याल का? या प्रश्नाचं उत्तर बहुतेक जण 'नाही' असंच देतील.

लसीच्या ट्रायलसाठी माणसं शोधणं डॉक्टर आणि संशोधकांसाठीही अवघड असतं आणि म्हणूनच दीपकसारख्या लोकांची मदत कोरोनावरची लस शोधण्याच्या कार्यात मोलाची ठरते.

निर्णय घेणं किती अवघड होतं?

अनेकदा असं होतं की एखाद्या नाजूक क्षणी आपण निर्णय घेतो. मात्र, पुढे त्यावर ठाम राहू शकत नाही. दीपक यांनी मात्र स्वतःचा निर्णय बदलला नाही. ते ठाम राहिले. ते कसं?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना ते म्हणतात, "एप्रिल महिन्यातली गोष्ट आहे. 16 एप्रिलला मला पहिल्यांदा कळालं की मी या व्हॅक्सिन ट्रायलमध्ये सहभागी होऊ शकतो. मी माझ्या पत्नीला सांगितलं तेव्हा ती माझ्या निर्णयाच्या साफ विरोधात होती. भारतात असलेल्या माझ्या कुटुंबीयांना मी काहीही सांगितलं नाही. कारण ते माझ्या निर्णयाला विरोध करतील, हे तर उघडच होतं. त्यामुळे मी माझ्या जवळच्या मित्रांनाच याबाबत सांगितलं."

"ऑक्सफोर्ड ट्रायल सेंटरकडून मला कळवण्यात आलं की पुढच्या चेकअपसाठी मला त्यांच्या सेंटरमध्ये जावं लागेल. लंडनमध्ये यासाठीचे पाच सेंटर्स आहेत. त्यापैकी एक असलेल्या जॉर्ज हॉस्पिटलमध्ये मी गेलो. 26 एप्रिल रोजी मी तिथे पोहोचलो. माझे सर्व पॅरामीटर्स तपासण्यात आले आणि ते सर्व नॉर्मल होते."

या व्हॅक्सिन ट्रायलसाठी ऑक्सफोर्डला 1000 माणसांची गरज होती. यात अमेरिकी, आफ्रिकी, आशियाई अशा सर्वच वंशाचे लोक हवे होते.

लसीची चाचणी यशस्वी झाली तर संपूर्ण जगभरात ती वापरता यावी, यासाठी हे गरजेचं असतं.

दीपक यांनी सांगितलं की ज्या दिवशी त्यांना लसीचा पहिला शॉर्ट घ्यायला जायचं होतं त्याच दिवशी त्यांना मेसेज आला की ट्रायल दरम्यान एका स्वयंसेवकाचा मृत्यू झाला आहे.

दीपक पुढे सांगत होते, "त्यानंतर माझ्या डोक्यात तोच एक विचार सुरू होता....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"कोरोनाविरुद्धच्या लढ्यात मी काय करू शकतो? या प्रश्नाने मला भांडावून सोडलं होतं. मग एक दिवस बसल्या-बसल्या मनात विचार आला की मी माझ्या या शरीराने मदत करू शकतो. माझ्या मित्राने मला सांगितलं की ऑक्सफॉर्डमध्ये ट्रायल सुरू आहेत. त्यासाठी स्वयंसेवकांची गरज आहे आणि अशाप्रकारे मी ट्रायलसाठी नोंदणी केली."


सामग्री: लंडमधल्या उच्चभ्रू घरातल्या मुलांना शिकवण्यापासून ते भारतातल्या दुर्गम भागातील सरकारी शाळेतल्या विद्यार्थ्यांना शिकवण्याचा त्यांचा अनुभव कोरोनानंतर पूर्णपणे बदलला आहे.

भारतात डिजिटल शिक्षणासाठी डिजिटल साधनं उपलब्ध असणं अतिमहत्त्वाचं ठरलं आहे. भारतासाठी हे एक आव्हान आहे.

कोरोनानंतरच्या जगात मुलांच्या शिक्षणाचे मार्गही बदलतील?

सध्या अस्तित्वात असलेली शैक्षणिक धोरणं बदलण्याची गरज असल्याचं, असं फोनवरील मुलाखतीदरम्यान बेनीवाल यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"मी लंडनमध्ये जास्तीत जास्त 10 विद्यार्थ्यांचा 'झूम'वर क्लास घेते. इथं बहुतेक विद्यार्थ्यांना स्वत:ची खोली असते,

तसंच त्यांच्याकडे लॅपटॉप किंवा टॅबलेट्स असतात. यांतील बहुतेक मुलं ही तंत्रस्नेही असतात."

आता दिल्लीत अनेक शाळा आणि विद्यापीठांनी ऑनलाईन शिक्षण देण्याचा उपक्रम हाती घेतला आहे. मात्र शिक्षणतज्ज्ञ आणि विद्यार्थ्यांचा याबाबतचा अनुभव वेगवेगळा आहे.

"अनेक ठिकाणी ऑनलाईनकडे वळतं होणं आमच्यासाठी सोपं ठरलं. लॉकडाऊन जाहीर केल्यानंतर लगेच आम्ही ऑनलाईनकडे वळालो. जवळपास सगळे वर्ग गुगल मीट किंवा झूमवर घेतले जात होते," दिल्लीतल्या अशोका यूनिव्हर्सिटीतील प्राध्यापक सैकत मजूमदार सांगतात.

"पण, असं असलं तरी विद्यापाठीत काही विद्यार्थी असे आहेत, ज्यांना इंटरनेट कनेक्शनविषयी समस्या आहेत. यामध्ये काश्मीर आणि इतर दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांचा सामावेश आहे."

देशातील अनेक खासगी शाळांनी आता झूम अॅपवर वर्ग घेण्यास सुरुवात केली आहे. पण, ही फक्त तात्पुरती सोय आहे, असं अनेक पालकांचं म्हणणं आहे.

नाव  न छापण्याच्या अटीवर एका दोन मुलांच्या पालकानं बीबीसीला सांगितलं, "माझे दोन्ही मुलं नियमितपणे झूमवरच्या शिकवणी वर्गाला हजेरी लावतात. पण, ऑनलाईन शिक्षणाच्या अनुभवाची गुणवत्ता ही ठीक आहे. शिक्षकाला विद्यार्थ्याशी वन-टू-वन संवाद साधायला इथं मर्यादा येते."

याशिवाय कॅम्पस एक्सपरियन्सची संकल्पना कोरोनामुळे पूर्णपणे बदलल्याचं विद्यार्थी, शिक्षक आणि पालकांशी बोलल्यानंतर माझ्या लक्षात आलं.

"आमचं पुढचं सत्र ऑनलाईन होण्याची दाट शक्यता आहे. आम्ही विद्यार्थ्यांना ऑनलाईन पद्धतीनं अभ्यासक्रम देत आहोत. पण, असं असलं तरी काही प्रमाणात हे काम आव्हानात्मक असणार आहे," सैकत सांगतात.

एकदा लॉकडाऊन संपल्यानंतर पुन्हा कशा पद्धतीनं शाळा आणि विद्यापीठांनी सुरुवात करावी हा सुद्धा प्रश्न आहे. सोशल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बुद्धिबळ शिक्षिका अनुराधा बेनीवाल या इंग्लंड आणि भारतातल्या विद्यार्थ्यांना शिकवत आहेत.


सामग्री: लक्षणं असूनही कोरोना रिपोर्ट निगटिव्ह येण्याचं प्रमाण वाढलं आहे.

कोरोनासंसर्ग झालाय का नाही हे शोधण्यासाठी दोन प्रकारच्या टेस्ट केल्या जातात-

·      RT-PCR

·      आणि अॅन्टीजीन टेस्ट

तुमच्यासोबत कधी असं झालंय की, कोरोना संसर्गाची सगळी लक्षणं असूनही टेस्ट निगेटिव्ह आलीये? तुमच्यापैकी काही लोकांना हा अनुभव नक्कीच आला असेल. 'फॉल्स पॉझिटिव्ह, फॉल्स निगेटिव्ह' हे शब्द तुम्ही फॅमिली डॉक्टरांकडून ऐकले असतील.

मग, सगळी लक्षणं असूनही टेस्ट निगेटिव्ह का येते? यामागे नेमकं काय कारण आहे? म्युटेट झालेल (बदललेला) व्हायरस टेस्टमधून निसटतोय? असे प्रश्न तुम्हाला पडले असतील. तज्ज्ञांकडून आम्ही या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

RT-PCR टेस्ट म्हणजे काय?

RT-PCR म्हणजे Real Time Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction. सामान्य भाषेत याला 'स्वॅब टेस्ट' म्हणतात. या टेस्टमध्ये नाकातून किंवा घशातून स्वॅब (नमुना) घेतला जातो.

कोरोना चाचणी

तज्ज्ञांच्या मते, RT-PCR टेस्ट, कोव्हिड-19 चा संसर्ग झाला आहे किंवा नाही, हे खात्रीशीर पद्धतीने सांगू शकते. जगभरातील डॉक्टर RT-PCR ला 'गोल्ड टेस्ट' मानतात.

कशी केली जाते टेस्ट?

तज्ज्ञांच्या मते, रुग्णाच्या नाकातून किंवा घशातून नमुना घेतल्यानंतर, कॉटनस्वॉब द्रव पदार्थ असलेल्या ट्यूबमध्ये मिसळला जातो. या ट्यूबमध्ये असलेल्या द्रव पदार्थात कॉटनवर असलेला व्हायरस मिसळतो आणि जिवंत रहातो. त्यानंतर हा नमुना प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी नेला जातो.

लक्षणं असूनही टेस्ट निगेटिव्ह येते?

मुंबई रहाणाऱ्या नम्रता गोरे (नाव बदललेलं) यांना पाच दिवस ताप होता. पण, टेस्ट निगेटिव्ह आली होती.

"लक्षणं दिसून आल्यानंतर डॉक्टरांनी RT-PCR करण्याचा सल्ला दिला. टेस्ट निगेटिव्ह आली. पण, ताप-खोकला थांबला नाही. डॉक्टरांनी उपचार सुरू केले.  पुन्हा काही दिवसांनंतर केलेल्या टेस्टमध्ये कोरोनासंसर्ग असल्याचं स्पष्ट झालं."

तज्ज्ञांच्या मते, RT-PCR चाचणीने आपल्याला कोरोना संसर्गाचे खात्रीशीर रिझल्ट मिळतात. पण, काहीवेळा लक्षणं असूनही टेस्टचा रिपोर्ट निगेटिव्ह येतो.

कोरोना चाचणी

वाशीच्या फोर्टिस-हिरानंदानी रुग्णालयाच्या इंटर्नल मेडिसिन विभागाच्या संचालक डॉ. फराह इंगळे सांगतात, "काही रुग्णांमध्ये कोव्हिडची सर्व प्राथमिक लक्षणं दिसत असतात. पण, त्यांची टेस्ट निगेटिव्ह येते. याला वैद्यकीय भाषेत 'फॉल्स निगेटिव्ह'...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना संसर्गाची प्रमुख लक्षणं म्हणजे ताप, सर्दी, खोकला, कफ, अंगदुखी, खूप थकवा आणि जुलाब आहेत. लक्षणं दिसून येताच, डॉक्टर तातडीने टेस्ट करण्यास सांगतात. कोरोनासंसर्ग झालाय की नाही, हे तपासण्यासाठी टेस्ट हा खात्रीशीर पर्याय आहे.


सामग्री: लक्ष्मण झुला

हा व्हीडिओ त्या महिलेने सोशल मीडियावर पोस्टही केला होता.

इंटरनेट नियमानुसार या महिलेवर गुन्हा दाखल करण्यात आला असून, दोषी आढळल्यास तिला तीन वर्षापर्यंतच्या कारावासाची शिक्षा होऊ शकते असं एएफपी वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

दरम्यान या महिलेला जामिनावर सोडण्यात आलं असून, हा व्हीडिओ ज्वेलरी उद्योगाच्या प्रमोशनसाठी तयार केल्याचं या महिलेनं सांगितलं.

फ्रान्समधील या गोष्टी आक्षेपार्ह मानल्या जात नाहीत. हृषिकेश हे पवित्र ठिकाण आहे. लक्ष्मण झुला या ठिकाणी हिंदू देव राम, त्यांचे बंधू लक्ष्मण आणि पत्नी सीता यांनी गंगा नदी पार केली होती. त्यामुळे लक्ष्मण झुला हे पवित्र ठिकाण आहे असं पोलीस स्थानकाचे प्रमुख आर.के.साकलानी यांनी स्पष्ट केलं.

या महिलेची ओळख जाहीर करण्यात आलेली नाही. पोलिसांना या व्हीडिओबाबत कळताच त्यांनी गुरुवारी या महिलेला अटक केली.

चौकशीदरम्यान आपणच नग्नावस्थेत हा व्हीडिओ केल्याचं त्या महिलेनं मान्य केलं. मात्र भारतात असं करण्याला परवानगी नसल्याचं माहिती नाही असंही तिने सांगितलं. बेड-नेकलेस ज्वेलरी उद्योगाच्या प्रमोशनसाठी हा व्हीडिओ आणि फोटोशूट करण्यात आलं असं तपास अधिकाऱ्यांनी हिंदुस्तान टाईम्सला सांगितलं.

पुढील काही महिने याप्रकरणाची चौकशी सुरू राहील.

गंगा नदीवरील लक्ष्मण झुला हे पवित्र स्थान मानलं जातं. देशातून तसेच विदेशातून हजारो पर्यटक याठिकाणाला भेट देण्यासाठी येतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तराखंड राज्यातील हृषिकेश इथल्या प्रसिद्ध लक्ष्मण झुल्यावर नग्नावस्थेत व्हीडिओ काढल्याप्रकरणी फ्रेंच महिलेला अटक करण्यात आली आहे.


सामग्री: लक्ष्मीची प्रतिमा

धनत्रयोदशीने दिवाळीची सुरुवात झाली आहे. जगभरातले भारतीय पाच दिवसांचा हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा करत आहेत.

लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी लक्ष्मीच्या ज्या चित्राची पूजा होते ते ऐतिहासिक तर आहेच शिवाय भारतीय कला जगतात तिच्या समृद्ध वारशाच्या अनेक कथाही सांगितल्या जातात.

कला इतिहासाचे जाणकार सांगतात गेल्या शतकातील सुप्रसिद्ध कलावंत असलेले राजा रवी वर्मा यांनी देवी लक्ष्मीचं पहिलं चित्र काढलं. हिंदूंच्या अनेक देवी-देवतांची चित्र त्यांनीच सर्वप्रथम चितारल्याचं बोललं जातं.

बडोद्याच्या प्रसिद्ध लक्ष्मी-विलास महालात राजा रवी वर्मा यांनी चितारलेलं लक्ष्मीचं पहिलं मूळ चित्र अजूनही आहे.

राजा रवी वर्मा यांनी हे चित्र 1891 साली काढल्याचं कला इतिहासाच्या जाणकार आणि बडोद्याच्या फतेसिंह संग्रहालयाच्या प्रमुख मंदा हिंगोराव सांगतात.

लक्ष्मीची प्रतिमा पहिल्यांदा चित्रकार राजा रवीवर्मा यांनी चितारली.

त्या म्हणतात, "लक्ष्मी आणि सरस्वती यांचं चित्र चितारणारे चित्रकार म्हणून राजा रवी वर्मा यांचं नाव फारच प्रसिद्ध झालं होतं. त्या काळी बडोदा प्रांताचे शासक असलेले महाराज सयाजीराव गायकवाड तिसरे यांच्यासाठी ही चित्र काढण्यात आली होती. आसपासच्या चेहऱ्यांमधून प्रेरणा घेऊन राजा रवी वर्मा यांनी हिंदू देवतांची सुंदर चित्र साकारली."

"लक्ष्मीचं हे चित्र नंतर प्रिंट करण्यात आलं आणि अशा प्रकारे त्यांनी काढलेलं लक्ष्मीचं चित्र भारतात घराघरात पोहोचलं," असं त्या म्हणाल्या.

हिंगोराव सांगतात, "आधीही देवी लक्ष्मीची चित्र होती. मात्र राजा रवी वर्मा यांनी जो मानवी चेहरा या चित्रात दाखवला तसा पूर्वीच्या चित्रांमध्ये नव्हता."

रवी वर्मा यांनी देवी लक्ष्मीला मानवी चेहरा दिला. रवी वर्मा यांनी साडी नेसलेली लक्ष्मी चितारली.

दरबार हॉलमधल्या मूळ चित्रात दोन्ही बाजूला दोन हत्ती आहेत. मात्र प्रिंट केलेल्या चित्रात एकच हत्ती आहे.

प्राध्यापक रतन परिमू कला इतिहासाचे अभ्यासक आणि महाराज सयाजीराव विद्यापीठातील कला इतिहास विभागाचे माजी प्रमुख आहेत. त्यांच्या मते चित्रात जी साडी लक्ष्मीने नेसली आहे ती मराठी नववार आहे.

लक्ष्मीची प्रतिमा

रवी वर्मा यांना मराठी संस्कृतीची चांगली जाण होती. त्यांच्या इतर चित्रांमधूनही ते स्पष्ट दिसतं. लक्ष्मीची ही प्रतिमा फार लोकप्रिय ठरली आणि देशात घराघरात पोहोचली.

प्रा. परिमू म्हणतात, "रवी वर्मा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिवाळीच्या पाच दिवसांतील सर्वांत महत्त्वाचा दिवस म्हणजे लक्ष्मीपूजन होय. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी लक्ष्मीच्या फोटोची पूजा केली जाते. पण देवीचा हा फोटो पहिल्यांदा कोणी चितारला असेल?


सामग्री: लक्ष्मीबाई गायकवाड (80)

मेट्रो प्रकल्पामुळे आरेच्या प्रजापूरपाड्यातल्या काही लोकांना चकालाच्या एसआरए इमारतीत घरं देण्यात आली आहेत. त्यातल्याच एका 260 चौरस फुटांच्या घरात लक्ष्मीबाई राहातात.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

लक्ष्मीबाई बोरिवलीच्या काजूपाड्यातून लग्न करुन प्रजापूरपाड्यात राहायला आल्या आणि गेली अनेक वर्षं त्या तिथंच राहिल्या. त्या सांगतात, "या मधल्या काळात आरे प्रकल्पाचा तबेला तिथं आला, तिथं सिप्झ आलं आणि आता तिथं मेट्रो प्रकल्प आला. हे सगळं आमच्या डोळ्यांसमोर झालं आहे.

आम्हाला तिथून हुसकावून लावलं आणि इथं पाडा नव्हताच असं दाखवण्यात आलं. आम्ही कोकणा आदिवासी आहोत. जवळच्या सारीपूतनगरचं नाव पुढे करून इथं पाडा नव्हताच असं सांगण्यात आलं आणि आम्हाला तिथून हलवलं."

लक्ष्मीबाई त्यांच्या मुलीबरोबर लहानशा घरात राहातात. इथं आल्यापासून आपली तब्येत बिघडली असं त्या सांगतात.

लक्ष्मीबाई सांगतात, "मेट्रो प्रकल्प आला तेव्हा मी तिथून जाणार नाही अशी भूमिका घेतली. मी एकटी तिथं राहिले. तिथं मी दिवसभर काम करायची. सकाळपासून लाकडं गोळा कर, शेतात काम कर, कोंबड्या सांभाळ, भाजी पिकव असं सुरु असायचं.

पण एकेदिवशी मेट्रोवाले आले आणि सगळं सामान बाहेर फेकून द्यायला सुरुवात केली. तांदूळ, धान्य, मसाले, भांडीकुंडी घराबाहेर काढून फेकायला सुरुवात केली. जे हाताला लागलं तितकं या घरात आणू शकले. काही कोंबड्या नातलगांकडे पाठवून दिल्या, काही हरवल्याही. एवढा त्रास मला कोणीच दिला नाही."

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या वळणांवर प्रत्येक स्त्रीला कठीण प्रसंगांना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी तिच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा क्वचितच कुणी विचार करतं. 'बाईचं मन' या मालिकेतून आम्ही तिच्या मनात डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न करत आहोत.

लक्ष्मीबाई आता त्यांच्या एका मुलीबरोबर एसआरए म्हणजे झोपडपट्टी पुनर्वसन योजनेमधून बांधलेल्या इमारतीत 12व्या मजल्यावर राहातात. लिफ्टसाठी बराच वेळ घालवल्यावर, अंधाऱ्या पॅसेजमधून गेल्यावर लक्ष्मीबाईंचं घर दिसतं.

इथं त्यांच्याबरोबर त्यांची एक मुलगी राहाते आणि बाकीचे नातलग इतर इमारतींमध्ये राहातात. लक्ष्मीबाई इथं आल्यापासून त्यांच्या प्रकृतीवर परिणाम झाला आहे. या लहानशा घरात त्यांचा वावर एका कॉटपुरता मर्यादित राहिला आहे.

लक्ष्मीबाई आणि त्यांची कॉट. 'मी दिवसभर या कॉटवर बसून असते', असं त्या सांगतात.

त्या म्हणतात, "इथं मला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझी भरपूर झाडं होती. पेरु होते, केळी होत्या, कोंबड्या होत्या... ते सगळं सोडून आता मीच इथं या खुराड्यात येऊन बसलेय." 80 वर्षांच्या लक्ष्मीबाई रामजी गायकवाड त्यांच्या लहानशा खोलीत बसून सांगत होत्या.


सामग्री: लक्ष्मीविलास बँकेचं डीबीएस बँकेत विलीनीकरण करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आलाय. हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास डीबीएस बँक 2500 कोटींचं भांडवल लक्ष्मीविलास बँकेत ओतेल.

निर्बंध असेपर्यंत बँकेच्या ग्राहकांना जास्तीत जास्त 25,000 रुपये खात्यातून काढता येणार आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या सांगण्यावरून केंद्र सरकारने लक्ष्मीविलास बँकेवर 30 दिवसांसाठी निर्बंध घातले आहेत. बँकेच्या विलीनीकरणासाठी योजना मांडण्यात आलीय.


सामग्री: लक्ष्य सेन

लक्ष्य सेननं अंतिम लढतीत जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानी असलेल्या थायलंडच्या कुनलावूत वितीडिसकरनला 21-19, 21-18 असं नमवत जेतेपदाला गवसणी घातली.

आशियाई बॅडमिंटन ज्युनियर स्पर्धेचं जेतेपद पटकावणारा लक्ष्य केवळ तिसरा भारतीय बॅडमिंटनपटू आहे. याआधी गौतम ठक्कर (1965), पी.व्ही. सिंधू (2012) यांनी या स्पर्धेत सुवर्णपदकाची कमाई केली होती.

लक्ष्यनं दोन वर्षांपूर्वी याच स्पर्धेत कांस्यपदक मिळवलं होतं.

बेंगळुरूस्थित प्रकाश पदुकोण अकादमीचा विद्यार्थी असणाऱ्या लक्ष्यनं गेल्या वर्षी ज्युनियर जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानी झेप घेतली होती. लक्ष्य मूळचा उत्तराखंडमधील अल्मोराचा आहे.

2016मध्ये लक्ष्यनं इटानगर येथे झालेल्या वरिष्ठ राष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेच्या जेतेपदावर नाव कोरलं होतं. त्याच वर्षी लक्ष्यनं ऑल इंडिया सीनियर रँकिंग स्पर्धेच्या जेतेपदावरही कब्जा केला होता. हे दुहेरी यश साकारणारा लक्ष्य देशातला सगळ्यात लहान वयाचा बॅडमिंटनपटू ठरला होता. लक्ष्यचा भाऊ चिराग हाही बॅडमिंटनपटू आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जाकार्तामध्ये सुरू असलेल्या आशियाई ज्युनियर बॅडमिंटन स्पर्धेत लक्ष्य सेननं बॅडमिंटन स्पर्धेत रविवारी सुवर्णपदक पटकावलं आहे.


सामग्री: लखनौच्या दारूल उलूम नद्वातुल उलामा विद्यापीठात संघर्ष

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी तर या कारवाईची तुलना जालियनवाला बाग हत्याकांडाशी केली. पोलिसांच्या याच कारवाईनंतर देशभरातील अनेक विद्यापीठांमध्ये आंदोलनं सुरू झाली.

पण नेमकं झालं काय?

जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठाच्या कुलगुरू प्रा. नजमा अख्तर यांनी पोलिसाच्या विनापरवानगी घुसण्यावर जोरदार आक्षेप घेतलाय. पोलिसांनी केलेल्या मारहाणीच्या विरोधात दिल्ली पोलिसांविरोधात FIR दाखल करणार असल्याचं म्हटलंय.

नजमा अख्तर म्हणाल्या, "जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठातील व्यक्तींकडून कोणत्याही आंदोलनाची हाक दिली नव्हती. विद्यापीठाच्या आजूबाजूला ज्या कॉलनी आहेत, तेथून आंदोलनाची हाक दिली गेली होती. त्या लोकांनी मोर्चा काढला होता, त्यावेळी त्यांची पोलिसांशी झटापट झाली. पोलीस पाठलाग करत असताना काही आंदोलक विद्यापीठाच्या आवारात आले. त्यांच्या मागे मग पोलीस लायब्ररीपर्यंत पोहोचले.

"पोलिसांनी तिथे बसलेल्या विद्यार्थ्यांनाही बेदम मारहाण केली. जर पोलिसांनी विद्यापीठाला कळवलं असतं तर प्रॉक्टर पोलिसांसोबत आले असते. कोण बाहेरचे आहेत आणि कोण विद्यार्थी आहेत, हे प्रॉक्टर पोलिसांना सांगू शकले असते."

"दिल्ली पोलिसांनी विद्यापीठाच्या आवारात विनापरवानगी घुसणे हे अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. आम्ही याबाबत केंद्रीय मंत्र्यांकडे तक्रार करणार आहोत. सगळ्या विद्यापीठांमध्ये असा नियम बनणार आहे का की पोलीस असेच कुठेही विनापरवानगी घुसतील? बाहेर हजारो लोक रस्त्यावर होते आणि तुम्ही हाताच्या बोटावर मोजता येईल इतक्या लोकांसाठी आवारात घुसला?"

दिल्ली पोलिसांचं म्हणणं काय?

दिल्ली पोलिसांना कुलगुरूंनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नावर विचारलं असता त्यांनी परवानगीबाबत कोणतंही भाष्य न करता आम्ही जमावाच्या मागे विद्यापीठाच्या आवारात गेल्याचा खुलासा केला आहे.

एका पत्रकार परिषदेत उत्तर देताना दिल्ली पोलिसांचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी एम. एस. रंधावा यांनी म्हटलं, "आम्ही हिंसक जमावाला पांगवण्याचा प्रयत्न करत होतो, तेव्हा ते विद्यापीठाच्या आत गेले. आम्ही त्यांच्या मागे गेलो, तेव्हा त्यांनी आमच्यावर दगडफेक केली. आम्ही याची सखोल चौकशी करत आहोत."

दिल्ली पोलीस आणि जामिया मिलिया इस्लामियाच्या विद्यार्थ्यांचा संघर्ष

'जामिया'च्या कुलगुरू आणि दिल्ली पोलिसांनी मांडलेल्या बाजूच्या पार्श्वभूमीवर आम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनादरम्यान दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठात पोलिसांनी विद्यार्थ्यांवर केलेल्या कारवाईबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहे.


सामग्री: लग्न झाल्यानंतर या मुलींना अत्याचाराला सामोरं जावं लागतं.

आखाती देशातील पुरुष आपल्या सुट्टीच्या काळात हैदराबादमध्ये येऊन अल्पवयीन मुलींसोबत लग्न करतात.

या मुलींना 'हॉलिडे ब्राइड्स' म्हटलं जातं. अशाच एका मुलीचं हे आत्मकथन.

रिपोर्टर- दीप्ती बत्तिनी

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पैशांसाठी काही गरीब मुस्लीम कुटुंबातील लोक आपल्या मुलींचं लग्नं आखाती देशातील श्रीमंत पुरुषांसोबत लावून देतात, अशी माहिती हैदराबाद पोलिसांनी दिली आहे.


सामग्री: लग्न झाल्यानंतर रत्नाच्या डोळ्यात सुखी संसाराची खूप स्वप्नं होती

लग्नानंतर सुरुवातीचे काही दिवस चांगले गेले. तिचा नवरा बी.टेक झालेला होता, तिची हौस पूर्ण करत होता, फक्त रात्री तिच्याजवळ आला की आडदांडपणा करायचा.

मोबाइलवर भलते सलते व्हीडिओ बघायचा. रत्नालाही जबरदस्ती दाखवायचा आणि व्हीडिओमधे जे दाखवलं आहे ते सगळं रत्नाने आपल्याला करू द्यायलाच हवं अशी मागणी करायचा.

सुरुवातीला रत्नाने हे सहन केलं, नवऱ्याचा आडदांडपणा हळूहळू कमी होईल अशी तिची अपेक्षा होती. पण तसं न होता त्याचा रानटीपणा वाढतच गेला. तो रात्रभर मोबाईलवर वेगवेगळे पॉर्न व्हीडिओ लावून ठेवायचा आणि तिच्यासोबत जबरदस्ती करायचा. सकाळपर्यंत रत्नाच्या सर्वांगावर जखमा असत.

तो उत्तेजक गोळ्याही घेई आणि जर रत्नाने हे सगळं करायला नकार दिला किंवा त्याच्या मते ती त्याला खुश ठेवण्यात कमी पडली तर तिला मारहाण ठरलेलीच!

घरामधे दोघंच राहात असल्याने तिला सोडवायलाही कोणी नसायचं. एके दिवशी पॉर्न व्हीडिओमध्ये दाखवल्याप्रमाणे त्याने रत्नाचे पाय वरती पंख्याला दोरीने बांधून ठेवले आणि तशा अवस्थेत तिच्याशी गुरासारखा सेक्स केला.

शेवटी हे सगळं सहनशक्तीच्या पलीकडे गेल्याने रत्नाने नवऱ्यापासून घटस्फोट घेतला. तिच्या सुखी संसाराचं स्वप्न भंगलं होतं. रत्ना सध्या तिच्या माहेरी राहते.

दारू किंवा इतर नशा आणि पॉर्न यामुळे बऱ्याच स्त्रियांना छळाला तोंड द्यावं लागतं आहे."

टाटा ट्रस्ट आणि राज्य सरकार यांच्या सहयोगाने स्थापन झालेल्या महिला व बाल सहाय्यता समितीच्या नांदेड जिल्हयातील समाजसेविका राधा गवरे सांगतात, "घरगुती हिंसाचाराच्या ज्या घटना घडतात त्यात पॉर्न पाहून तशा प्रकारच्या सेक्सची मागणी बायकोकडे करणं, तिने नकार दिल्यास तिला मारहाण करणं किंवा तिच्यावर जबरदस्ती करणं अशा घटनाच आजकाल जास्त समोर येत आहेत,"

त्या असंही सांगतात की, "यात सुशिक्षित- अशिक्षित, शहरी-ग्रामीण असला काही भेद नाही. सगळीकडे सारखीच परिस्थिती आहे. दारू किंवा इतर नशा आणि पॉर्न यामुळे बऱ्याच स्त्रियांना छळाला तोंड द्यावं लागत आहे."

स्वस्त इंटरनेटमुळे वाढते अत्याचार

व्हीडोली या व्हीडिओ ट्रॅकिंग साईटचे सहसंस्थापक सुब्रत कार यांच्या मते, स्वस्त स्मार्टफोन आणि जवळपास फुकट इंटरनेट यामुळे भारतात पॉर्न पाहण्याचं प्रमाण जवळपास दुपटीने वाढलं आहे. "आम्ही नुकताच एक सर्व्हे केला आणि त्यावेळी ही गोष्ट आमच्या लक्षात आली",...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठवाड्यात राहणारी रत्ना (नाव बदललं आहे) जेव्हा लग्न करून तिच्या नवऱ्याच्या घरी आली तेव्हा तिच्या डोळ्यात सुखी संसाराची बरीच स्वप्नं होती. हिंदी सिनेमाच्या हिरो-हिरोईन सारखं आपलंही आयुष्य रोमँटिक गोष्टींनी भरलेलं असेल असंच तिला वाटत होतं.


सामग्री: लग्न समारंभांवर अवलंबून असणाऱ्या अनेक उद्योगांनाही त्याचा फटका बसलाय, अब्जावधी रुपयांची उलाढाल होणाऱ्या उद्योगांना पुढल्या काळात सावरायला वेळ लागणार आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी निखिल इनामदार यांचा रिपोर्ट पाहुया.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतातले भव्यदिव्य लग्नसोहळे हा जगभरात कुतूहलाचा विषय असतो. एरव्ही जागतिक मंदीचा फटका न बसणाऱ्या लग्नसोहळ्यांवर कोरोना संकटामुळे मोठा परिणाम झालाय.


सामग्री: लग्न, बाळाचा जन्म अशा शुभप्रसंगी ती नाचगाणं करून बक्षीस मिळवून आपला उदरनिर्वाह चालवायची. तिच्या मृत्यूच्या काही दिवस आधीच ती प्रियकराला सोडून दुसऱ्या पुरुषासोबत रहायला गेली होती.

तिच्या पहिल्या प्रियकरानेच सूडाच्या भावनेने तिचा खून केल्याचा निर्वाळा तत्कालीन ब्रिटिश न्यायाधीशांनी दिला. या खटल्यादरम्यान न्यायाधीशांनी तृतीयपंथीयांचा उल्लेख 'भिन्नलिंगी वस्त्र परिधान करणारे', 'भिकारी' आणि 'अनैसर्गिक वेश्या' असं संबोधून केला होता.

एका न्यायाधीशाने आपल्या निकालात तृतीयपंथीयांना या 'ब्रिटिश वसाहतीवरचं ओझं' म्हटलं होतं. तर एकाने त्यांचं अस्तित्व ब्रिटिश सरकारसाठी ठपका असल्याचं म्हटलं.

एका तृतीयपंथीयाविषयी न्यायाधीशांकडून आलेल्या या प्रतिक्रिया आश्चर्यचकित करणाऱ्या होत्या. कारण या खटल्यात तीच पीडित होती.

इतिहासकार डॉ. जेसिका हिंची यांच्या मते या हत्याकांडाने ब्रिटिशांमध्ये तृतियापंथीयांविषयी असलेली 'नैतिक दहशत' उघड झाली.

डॉ. हिंची म्हणतात, "खरंतर ती या गुन्ह्यात पीडित होती. मात्र, तृतीयपंथीय गुन्हेगार आणि अनैतिक असतात, असा त्यातून अर्थ काढण्यात आला."

तृतीयपंथीय सांभाळ करण्यायोग्यच नसल्याचं ब्रिटिश अधिकाऱ्यांना वाटू लागलं होतं. तृतीयपंथीय म्हणजे 'घाण, आजार, संसर्ग, डाग' आहेत, अशीच त्यांची ओळख तयार करण्यात येत होती. 'पुरूषांशी शरीरसंबंध ठेवण्याचं व्यसन असलेल्या' व्यक्ती, अशीच त्यांची प्रतिमा तयार करण्यात येत होती. तृतीयपंथीय केवळ 'सामाजिक नैतिकेतला' धोका आहेत, असं नाही तर 'वसाहतवादी राजकीय सत्तेलाही धोका' असल्याचा तत्कालीन अधिकाऱ्यांचा समज होता.

सिंगापूरच्या नानयांग टेक्नॉलॉजिकल इन्स्टिट्यूटमध्ये इतिहासाच्या सहप्राध्यापक असलेल्या डॉ. हिंची यांनी जवळपास एक दशक भारतातील ब्रिटिश सरकारच्या काळातील तृतीयपंथीयांसंबंधीच्या ऐतिहासिक दस्तावेजांचा अभ्यास केला. या दस्तावेजातून त्यांना त्या काळात भारतात तृतियपंथीयांवर ब्रिटिश सरकारच्या कायद्यांचा काय परिणाम झाला, याचा सखोल अभ्यास करता आला. या अभ्यासाचं सार त्यांनी 'Governing Gender and Sexuality in Colonial India' या पुस्तकात दिलंय.

तृतीयपंथीय हे स्त्रियांसारखा वेश परिधान करतात. त्यांचे अंडकोष काढलेले असतात किंवा ते तसेच जन्माला आलेले असतात. त्यांच्यात गुरू-शिष्य परंपरा असते. वेगवेगळ्या संस्कृतींमध्ये त्यांना फार महत्त्व आहे. राजा-महाराजांच्या काळात जनानखान्याची राखण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑगस्ट 1852 मधली ही गोष्ट. उत्तर प्रदेशातल्या मैनपुरीमध्ये 'बुरा' या तृतीयपंथीयाची निर्घृण हत्या करण्यात झाली. बुरा त्याकाळच्या वायव्य भारतात आपल्या दोन शिष्य आणि प्रियकरासोबत राहायची.


सामग्री: लग्नानंतर एखादी स्त्री कुमारिका नसेल तर तिला नवऱ्याने बेदखल करण्याची भीती असते. अगदी वाईट परिस्थितीत तिची हत्या होण्याचीही शक्यता असते.

त्यामुळेच अधिकाधिक महिला आपलं "कौमार्य परत मिळवण्याच्या" शस्त्रक्रियेचा आधार घेतात. त्याला हायमेनोप्लास्टी (Hymenoplasty) असं म्हणतात. या शस्त्रक्रियेत योनिमार्गाच्या प्रवेशद्वारावर असणारा कौमार्य पडदा पूर्ववत केला जातो.

मात्र इंग्लंडमधील काही कार्यकर्ते कौमार्य परत मिळवण्यासाठीच्या या शस्त्रक्रियेवर बंदी घालण्याची मागणी करत आहे. त्यांच्या मते या शस्त्रक्रियेचे वैद्यकीयदृष्ट्या काहीही फायदे नाहीत.

मात्र दुसऱ्या बाजूला बंदी आणली तर बायका ही शस्त्रक्रिया लपूनछपून करतील, अशीही भीती व्यक्त करण्यात येत आहे.

'दहशतीत जगणं'

हलालेह ताहेरी यांनी Middle Eastern Women and Society Organisationची स्थापना केली आहे. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं की मोरोक्कोच्या एक मुलीने तिच्या वडिलांपासून लपून लंडनमध्ये आश्रय घेतला होता. कौमार्याच्या कारणावरून तिच्याच वडिलांनी तिला मारायची सुपारी कुणाला तरी दिली होती.

ती युकेमध्ये 2014 साली आली. ती एका व्यक्तीला भेटली आणि ते दोघं एकत्र राहू लागले. जेव्हा तिच्या वडिलांना या नात्याबद्दल कळलं, तेव्हा त्यांनी तिला मोरोक्कोला परत येण्यास सांगितलं. तिथे परतल्यावर त्यांनी तिला "कौमार्य चाचणीसाठी" डॉक्टरकडे नेलं. तेव्हा वैद्यकीय चाचणीत ती कुमारिका नसल्याचं लक्षात आलं.

ती लगेचच लंडनमध्ये परतली आणि तिला आता दहशतीत आहे की तिचे वडील तिला शोधतील. आज ती 26 वर्षांची आहे.

मोरोक्कोतील एका 40 वर्षीय शिक्षिकेने सांगितलं की वयाच्या विशीत त्यांना ही शस्त्रक्रिया करण्यास भाग पाडलं गेलं. त्यामुळे त्यांच्या मुलींना हा त्रास होणार नाही, याची त्या पूरेपूर काळजी घेत आहेत.

"मी कधीही माझ्या मुलींबरोबर होऊ देणार नाही. मी त्यांना मुक्त रहायला शिकवणार आहे."

'लग्नाची पहिली रात्र'

संडे टाइम्सच्या एका वृत्तानुसार सध्या युकेमध्ये 22 खासगी दवाखाने आहेत, जिथे कौमार्य पडदा "पूर्ववत" करण्याची शस्त्रक्रिया केली जाते. एक तासाच्या या शस्त्रक्रियेसाठी ते 3000 पौंडपर्यंत फी आकारतात.

महिला हक्क कार्यकर्त्यांच्या मते मुस्लीम महिलांमधील भीतीचा हे क्लिनिक फायदा घेत आहेत. लग्नानंतर त्यांच्या "पावित्र्यावर" प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ नये, या भीतीपोटी स्त्रिया या शस्त्रक्रिया करवून घेत आहेत.

अनेक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लग्नानंतरच्या पहिल्या रात्री कौमार्य पडदा त्याच्या मूळ रूपात असण्याला खूप महत्त्व दिलं जातं, जगभरात कोणत्याही संस्कृतीत तो तसा असणं म्हणजे पावित्र्याचं लक्षण समजलं जातं.


सामग्री: लठ्ठ मुलांमध्ये अकारण चिंता तसंच भावनिक असंतुलन यांसारख्या मानसिक समस्या आढळून येत असल्याचं युकेमधील एका अभ्यासामधून समोर आलं आहे.

लठ्ठपणा आणि मानसिक आरोग्य या दोन्ही गोष्टी एकमेकांशी जोडलेल्या असतात, असं लिव्हरपूल येथील संशोधकांना आढळून आलं आहे. मुलं जशी मोठी होतात, तशा या समस्याही वाढत असल्याचं संशोधनातून समोर आलं आहे.

ज्या मुलींचा BMI (Body Mass Index) आवश्यकतेपेक्षा अधिक असतो, अशा मुलींना मुलांच्या तुलनेत नैराश्य लवकर ग्रासतं.

या समस्येमागची नेमकी कारणं काय आहेत, हे शोधण्याचा प्रयत्न मात्र संशोधनातून झाला नाही. लठ्ठपणा आणि मानसिक आजार या दोन्हीमागे दारिद्र्य हा एक घटक असल्याचं संशोधनातून मांडण्यात आलं आहे.

लठ्ठपणा आणि मानसिक आरोग्यावर केलेल्या या संशोधनातले निष्कर्ष हे ग्लास्गोमध्ये होणाऱ्या European Congress on Obesity मध्ये सादर करण्यात येतील.

संशोधकांनी 2000 ते 2002 या वर्षांत युकेमध्ये जन्मलेल्या 17 हजारांहून अधिक मुलांची माहिती गोळा करून त्याचं विश्लेषण केलं.

संशोधकांनी गोळा केलेल्या माहितीमध्ये मुलांची उंची आणि वजन यासोबतच त्यांना वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर भेडसावणाऱ्या भावनिक समस्यांची माहिती घेतली.

वयाच्या तिसऱ्या, पाचव्या, सातव्या, अकराव्या आणि चौदाव्या वर्षी या मुलांचं वर्तन नेमकं कसं होतं, याची माहिती पालकांकडूनच घेण्यात आली होती.

सातव्या वर्षापासून लठ्ठपणा आणि भावनिक समस्यांचा एकमेकांशी असलेला संबंध उघड व्हायला सुरूवात होते. त्यापूर्वी या दोन्हींमधला संबंध स्पष्टपणे दिसून येत नाही.

लठ्ठपणाचं दुष्टचक्र

आमच्या संशोधनातून लठ्ठपणा आणि भावनिक समस्यांचा संबंध स्पष्ट झाला, असं लिव्हरपूल युनिव्हर्सिटीमधील मानसशास्त्राच्या व्याख्याता डॉ. शार्लेट हार्डमन यांनी स्पष्ट केलं.

लठ्ठपणाच्या समस्येनं ग्रासलेल्या मुलांवर उपचार करणाऱ्यांसाठी ही नवीन माहिती उपयुक्त आहे. "बऱ्याचदा लोकांना असं वाटतं, की कमी खाल्लं आणि अधिक व्यायाम केल्यावर काहीच त्रास होणार नाही. पण हे इतकं सोपं नाहीये."

"वयाच्या सातव्या वर्षापासून ही मुलं लठ्ठपणा आणि मानसिक आजाराच्या दुष्टचक्रात अडकतात," असं डॉ. हार्डमन सांगतात.

लहान मुलांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर दिसून येणाऱ्या या समस्या सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टिनं चिंतेचा विषय आहे. कारण मोठेपणीही आरोग्यावर याचे दुष्परिणाम दिसून येतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वयाच्या सातव्या वर्षी जर तुमचं मुल लठ्ठ असेल तर ही धोक्याची घंटा आहे. कारण वयाच्या अकराव्या वर्षापर्यंत त्याला नैराश्य गाठू शकतं.


सामग्री: लठ्ठपणामुळे कॅन्सर होऊ शकतो हे सिद्ध झालेलं आहे. आणि अशा शर्करायुक्त पेयांनी वजन वाढू शकतं.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शर्करायुक्त ज्यूस आणि शीतपेयांवर अनेकदा वाद होतात की ते आरोग्याला चांगले आहेत की वजन वाढवणारे?