सामग्री: नीरव मोदींनी पुराव्याशी नष्ट करण्याचा आणि साक्षीदाराला धमकावण्याचा प्रयत्न केल्याची बाजू भारतानं मांडली होती. त्यालाही न्यायाधीशांनी दुजोरा दिला.

नीरव मोदींना भारताकडे प्रत्यार्पित करण्यात अडथळा नाही, आर्थर रोडच्या बराक नं 12मध्ये त्याला ठेवण्यास तो सक्षम असल्याचंही कोर्टानं म्हटलं.

नीरव मोदी यांना भारताकडे सुपूर्द केल्य़ास त्याच्यावर अन्याय होणार नाही, अशी खात्रीही कोर्टानं व्यक्त केली आहे.

नीरव मोदींचं प्रकरण काय आहे?

दोन अब्ज डॉलरची फसवणूक आणि मनी लाँड्रिंग असे आरोप नीरव मोदींवर आहेत. भारत सरकारनं नीरव मोदींच्या प्रत्यार्पणाची मागणी केलीय. हे प्रत्यार्पण थांबवण्यासाठी नीरव मोदी कोर्टात गेले आहेत.

नीरव मोदी यांचं नाव दोन प्रकरणात प्रामुख्यानं आहे. एक म्हणजे, पंजाब नॅशनल बँकेला फसवल्याप्रकरणी सीबीआयनं दाखल केलेला गुन्हा, आणि दुसरं प्रकरण म्हणजे, अंमलबजावणी संचलनालयाने दाखल केलाल मनी लाँड्रिंगचा गुन्हा.

फेब्रुवारी 2020 मध्ये भारतीय यंत्रणांनी नीरव मोदी यांच्या प्रत्यार्पणाची मागणी केली. ब्रिटनच्या गृह सचिव प्रीती पटेल यांनी या गोष्टीला दुजोराही दिला होता. यात ब्रिटनमधील Crime Prosecution Service (CPS) भारत सरकारचं प्रतिनिधित्व करतेय.

2019 च्या मार्च महिन्यात नीरव मोदी यांना अटक झाली. तेव्हापासून ते वँड्सवर्थ तुरुंगात आहेत. कोरोनामुळे ते व्हीडिओ लिंकच्या माध्यमातून कोर्टात हजर होत आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हिरे व्यापारी नीरव मोदी यांच्याविरोधात भारतात गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे आणि त्याला नीरव यांनी सामोरे गेलं पाहिजे असं मत युनायटेड किंग्डममधल्या न्यायाधीशांनी व्यक्त केलं. सकृतदर्शनी हा मनी लॉन्ड्रिंगचा खटला असल्याचं दिसत असल्याचंही न्यायाधीशांनी सांगितलं. भारतीय माध्यमांचं याकडे लक्ष असल्याची दखलही त्यांनी घेतली.


सामग्री: नील अॅन्सेल पूर्णतः अपघाताने संन्यासी झाले.

1980 च्या दशकात ते लंडनमध्ये इतर 20 लोकांसोबत अनधिकृतरित्या राहत होते. मग कोणीतरी त्यांच्या समोर वेल्शमधील पर्वताळ भागातील एका बंगलीमध्ये राहण्याचा प्रस्ताव ठेवला. यासाठी वर्षाचं केवळ 100 पौंड (130 डॉलर) भाडं भरावं लागणार होतं. अॅन्सेल यांना हा प्रस्ताव नाकारणं शक्यच नव्हतं. ही जागा अतिशय दुर्गम वनात होती, तिथे रात्री आकाशामध्ये चांदण्यांची चादर पांघरलेली दिसायची, आणि घराजवळच्या देवदार वृक्षावर गेली 20 वर्षं राहणाऱ्या डोंबकावळ्यांच्या जोडप्याचाच शेजार होता.

या निसर्गसुंदर दृश्यासोबतच टोकाचं अलगीकरणही स्वीकारावं लागणार होतं, हा यातला पेच होता. किमान युनायटेड किंगडममध्ये तरी इतक्या प्रमाणात अलगीकरण साध्य करणं अवघड होतं. अॅन्सेल एका टेकडीवरच्या शेतावर राहत होते, तिथे केवळ एकच वृद्ध भाडेकरू होता. या ठिकाणावरून सर्वांत जवळचं गावही काही मैल दूर होतं. त्यांच्याकडे फोन नव्हते. पाच वर्षं ते या घरात राहत होते आणि या कालावधीमध्ये त्यांना घरावरून एकही व्यक्ती चालत जाताना दिसली नाही.

"मला एकट्याने राहायची इतकी सवय झाली होती की एके दिवशी मी गावातल्या एका दुकानात गेलो, तर तिथल्या काउन्टरवर काही वस्तूसंबंधी विचारणा करताना माझा आवाज घोगरा झाल्याचं मला जाणवत होतं," असं ते सांगतात. "दोन आठवड्यांच्या कालावधीमध्ये मी एक शब्दही बोललो नव्हतो, असं माझ्या लक्षात आलं. आणि हीच माझ्यासाठी सर्वसाधारण परिस्थिती झाली होती."

मानवी सभ्यतेच्या अवकाशात अॅन्सेल परतले तोवर ते एकट्याने राहायला पूर्ण सरावलेले होते आणि सामाजिक जग हे त्यांच्यासाठी काहीसं धक्कादायक होतं. "इतक्या प्रमाणात बोललं जातंय, हे मला झेपत नव्हतं. मी असामाजिक व्यक्ती नाही, पण याबाबतीत मला बरंच झगडावं लागलं."

आणखी एक गोष्ट अॅन्सेल यांच्या लक्षात आली ती म्हणजे- त्यांची ओळख ओसरायला लागली होती. "आपण एकटे असतो तेव्हा आपण कोण आहोत याची जाणीव ओसरायला सुरुवात होते, कारण इतर लोकांच्या प्रतिसादांद्वारे आपल्याला स्वतःच्या प्रतिमेचं प्रतिबिंब सापडत नाही. त्यामुळे परत आल्यावर सामाजिक अवकाशामध्ये मी कोण असेन याचा काही प्रमाणात पुनर्शोध मला घ्यावा लागला," असं ते सांगतात.

आता 'फास्ट-फॉरवर्ड' करून 2020 या वर्षामध्ये येऊ. अॅन्सेल यांच्या अनुभवांचे अनुनाद आता कधी नव्हे इतक्या व्यापक प्रमाणात ऐकू येऊ शकतात. टाळेबंदी, मुखपट्ट्या आणि स्व-अलगीकरण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माणूस समाजशील प्राणी आहे, मग आपण दीर्घ काळासाठी एकटे असतो तेव्हा काय होतं?


सामग्री: नील आर्मस्ट्राँग

खरंतर सारं जग त्यांच्या पायाशी होतं पण या प्रसिद्धीचा आनंद घेण्याऐवजी ते सार्वजनिक आयुष्यातून निवृत्त झाले.

या गूढ व्यक्तीविषयी लोकांना फार काही माहिती नव्हतं. पण नील आर्मस्ट्राँग प्रत्यक्षात कसे होते याची थोडीथोडी माहिती आता समोर यायला लागली आहे.

त्यांना एकांतात रहायला आवडत असावं. कदाचित हा चांद्रमोहिमेचा परिणाम असावा कारण चंद्रावर पोहोचल्यानंतर पृथ्वीवरचं आयुष्य त्यांना अगदीच साधासोपं - नीरस वाटत असावं.

मुलाखती देणं त्यांना आवडत नसे. म्हणूनच त्यांच्याविषयीच्या या चर्चा वाढल्या आणि चंद्रावर माणूस उतरल्याला जितकी वर्षं होत गेली, तितक्या या चर्चाही वाढत गेल्या.

नील आर्मस्ट्राँग यांना भेटणाऱ्या मोजक्या नशीबवान पत्रकारांपैकी मी एक होतो. आणि मला आजवर भेटलेलो तो सर्वात शहाणा माणूस होता.

अगदी सुरुवातीला तरुण वयात मी बीबीसी लुक ईस्टसाठी काम करायचो. नील आर्मस्ट्राँग यांना क्रेनफिल्ड युनिव्हर्सिटीकडून मानद पदवी देण्यात येणार होती आणि त्यांची मुलाखत घेण्यासाठी मला सांगण्यात आलं.

तेव्हा मी घाबरलो होतो. त्यांच्या नावाच्या-कर्तृत्त्वाच्या दडपणाखाली होतो. चंद्रावर उतरणारी ही पहिली व्यक्ती होती. तरीही त्यांचं वागणं अत्यंत सौहार्दपूर्ण होतं. त्यांनी माझं दडपण घालवत माझ्या प्रश्नांची मनमोकळी आणि विचारपूर्वक उत्तरं दिली.

अपोलो कार्यक्रम रद्द करण्यात आल्याबद्दलची माझी नाराजी मी त्यांच्याजवळ व्यक्त केली. कारण त्यामुळे माझं अंतराळात जाण्याचं लहानपणीचं स्वप्न काहीसं भंगलं होतं. त्यांना माझ्या भावना समजल्या.

मी त्यांना विचारलं, "'आर्मस्ट्राँग ड्रीम'चं काय होणार आता?"

"ते स्वप्न अजूनही कायम आहे. आता कदाचित ते शक्य नसेल. पण काही काळाने ते स्वप्न पुन्हा पाहता येईल. " हे सांगताना त्यांच्या डोळ्यांत एक चमक होती.

एका पत्रकाराला बातमी देण्यापेक्षा त्यांचं उत्तर हे एका तरुणाला चांद्रमोहिमांबद्दल आशा दाखवणारं होतं.

16 वर्षांनंतर मी त्यांना पुन्हा भेटलो.

ते अपोलो मोहिमांमधले अंतराळवीर जीन सेर्नन आणि जिम लोवेल यांच्यासोबत युकेमध्ये आले होते. मानव चंद्रावर उतरल्याला 40 वर्षं झाल्याबद्दल या टूरचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

हिथ्रो विमानतळाजवळच्या एका साध्याशा हॉटेलमध्ये आम्हाला बोलवण्यात आलं. गुप्तता पाळण्याचे सक्त आदेश आम्हाला देण्यात आले होते.

 कोणत्यातरी वेगळ्याच नावांनी या अंतराळवीरांचं बुकिंग या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नील आर्मस्ट्राँग चंद्रावरून परतल्यानंतर त्यांचा अनेक देशांच्या राजा-राण्यांकडून, राष्ट्राध्यक्षांकडून - पंतप्रधानांकडून सत्कार करण्यात आला.


सामग्री: नीलम गोऱ्हे यांची जूनमध्ये जेव्हा उपसभापतीपदी निवड झाली होती. तेव्हा त्यांच्यावर हा लेख लिहिण्यात आला होता. हा लेख पुन्हा शेअर करत आहोत.

विधान परिषदेच्या उपसभापतीपदी निवड होणाऱ्या त्या दुसऱ्या महिला आहेत. यापूर्वी ऑगस्ट 1955 ते एप्रिल 1962 दरम्यान जे. टी. सिपाही मलानी यांनी हे पद भूषवलं होतं.

गेली 35 वर्षं सामाजिक आणि राजकीय जीवनात सक्रीय असलेल्या नीलमताईंच्या कारकिर्दीतला हा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा.

रिपब्लिकन पक्षातून राजकीय सुरुवात

मुंबईतल्या आयुर्वेदिक महाविद्यालयातून 1977 साली वैद्यकीय पदवी घेऊन नीलम गोऱ्हेंनी वैद्यकीय व्यवसायाला सुरुवात केली. दुसरीकडे त्यांनी युवक क्रांती दल म्हणजेच युक्रांदच्या माध्यमातून महिलांच्या प्रश्नावर काम करायला सुरुवात केली.

कुमार सप्तर्षींसारख्या काही तरुणांनी युक्रांदची सुरुवात केली होती. भूमीहिन दलित, ऊसतोडणी कामगार, मजूर, शोषित यांच्याप्रमाणेच स्त्री मुक्ती, त्यांना मिळणारी मजुरी, त्यांचं स्वातंत्र्य, त्यांचे अधिकार, त्यांचे आरोग्य या समस्यांवरही युक्रांदचं कार्य चालायचं.  त्यांच्यासोबत काम करत असतानाच 1987 पासून नीलम गोऱ्हे त्या पूर्णवेळ सामाजिक आणि राजकीय कार्यात सहभागी झाल्या.

पत्रकार युवराज मोहिते सांगतात, "नीलम गोऱ्हेंनी ज्या खुबीने स्त्रियांचे प्रश्न मांडले ते राजकीय काम होतं. काँग्रेसनेही कधी महिलांच्या प्रश्नांकडे लक्ष दिलं नव्हतं. त्यामुळे नीलम गोऱ्हेंच्या कामामुळे महिला प्रश्नाला नवं परिमाण मिळालं. त्यातून हा प्रश्न राजकारण्यांच्या अजेंड्यावर आला. शरद पवारांनीदेखील आपल्या राजकारणासाठी याचा फायदा करून घेतला."

...आणि नीलम गोऱ्हे शिवसेनेत गेल्या

राजकीय अजेंड्यावर आल्यावरच आपला प्रश्न सुटेल, असं नीलम गोऱ्हेंना वाटलं. त्यादृष्टीने त्या राजकारणात सक्रीय झाल्या. नीलम गोऱ्हेंच्या राजकीय प्रवासाची सुरुवात ही रिपब्लिकन पक्षापासून झाली. रिपब्लिकन पक्षासोबत काम करताना त्यांनी महिलांचे प्रश्न, दलितांचे प्रश्न यावर अनेक आंदोलनं केली.

त्यांनी प्रकाश आंबेडकर, रामदास आठवले यांच्यासोबत काम केलं. पुढे त्यांनी काही काळ शरद पवार यांच्यासोबतही काम केलं. कधी डावे पक्ष कधी समाजवादी अशा सर्वांसोबत नीलमताई कधी ना कधी संलग्न राहिल्या आहेत. यातून पुढे त्यांची राजकीय महत्त्वाकांक्षाही वाढत गेली.

याविषयी बोलताना पत्रकार युवराज मोहिते म्हणतात, "इतकी लढाऊ स्त्री खरंतर कायदेमंडळात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विधानपरिषदेच्या उपसभापतीपदी डॉ नीलम गोऱ्हे यांच्या बिनविरोध निवडीबद्धल मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी विधानपरिषदेत त्यांचे अभिनंदन करून शुभेच्छा दिल्या. "महिलांवरील अत्याचाराच्या घटनांमध्ये नीलमताई स्वतः धावून जातात हे आपण पाहिले आहे. त्यांची उपसभापतीपदी दुसऱ्यांदा निवड झाली असून त्यांच्या यशाची कमान अशीच उंचावत जावो," असेही मुख्यमंत्री शुभेच्छापर भाषण  करतांना म्हणाले.


सामग्री: नीला विखे -पाटील

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कोण आहेत नीला विखे-पाटील?

नीला विखे-पाटील(32) या काँग्रेस नेते बाळासाहेब विखे-पाटील यांची नात आहेत. बाळासाहेब विखे-पाटील यांचे पुत्र अशोक-विखे पाटील यांच्या त्या कन्या आहेत.

टाइम्स ऑफ इंडियाच्या बातमीनुसार, अशोक एकदा एका बिझनेस ट्रिपसाठी स्टॉकहोमला गेले. तेव्हा त्यांची आणि ईवा लील यांची भेट झाली. नंतर या दोघांनी लग्न केलं. नीला या अशोक आणि ईवा-लील यांच्या कन्या आहेत.

अशोक विखे-पाटील याबाबत सांगतात, "माझं आणि ईवाचं लग्न स्वीडनमध्ये झालं. विखे साहेबही आमच्या लग्नाला उपस्थित होते. रिसेप्शन मात्र भारतात झालं. अगदी सत्यनारायणाची पूजा करून. नीलाचा जन्म स्वीडनमध्ये झाला. एक वर्षाची असताना ती भारतात आली. त्यानंतर वयाच्या आठव्या वर्षापर्यंत ती इथेच होती."

काही कालावधीनंतर अशोक आणि ईवा एकमेकांपासून वेगळे झाले. नंतर ईवा स्वीडनला परत गेल्या. तेव्हा नीलासुद्धा आईबरोबर स्वीडनला गेल्या.

अशोक विखे-पाटील हे Vikhe Patil Foundationचे अध्यक्ष आहे. या Foundationच्या माध्यमातून 102 शैक्षणिक संस्था महाराष्ट्रात चालवल्या जातात.

नीला यांचं शिक्षण

Gothenburg School of Economicsमधून नीला यांनी MBAचं शिक्षण घेतलं आहे.

अशोक विखे-पाटील सांगतात,  "नीला खूपच निश्चयी आहे. तिनं इंग्रजी, स्वीडिश आणि स्पॅनिश असं तीन भाषांमध्ये मिळून MBA केलं.   शिक्षणानंतर तिनं पुण्यात एक वर्ष कामंही केलं."

नीला यांचं राजकारण

वयाच्या 16व्या वर्षी नीला यांनी स्वीडनमधील ग्रीन पार्टीमध्ये प्रवेश केला. 2016मध्ये वयाच्या 30व्या वर्षी त्यांना पहिल्यांदा पंतप्रधान कार्यालयात सल्लागार म्हणून नेमण्यात आलं.

"माझ्या नातीची पंतप्रधान कार्यालयात सल्लागार म्हणून निवड झाल्यामुळे मला आनंद झाला आहे. ती कुटुंबाची राजकीय परंपरा पुढे नेत आहे, याचा मला अभिमान वाटत आहे," असं त्यावेळी बाळासाहेब विखे-पाटील यांनी म्हटलं होतं.

नीला यांच्या राजकारणाविषयी अशोक सांगतात, "नीला ग्रीन पार्टीची सदस्य आहे. Stockholm city council साठी तिची सदस्य म्हणून निवड झाली आहे. नीला आता स्वीडनचे नवनिर्वाचित पंतप्रधान आणि सोशल डेमोक्रॅट पक्षाचे नेते स्टीफन लोफव्हन यांच्यासोबत काम करणार आहे.

"सोशल डेमोक्रॅट पक्षानं ग्रीन पार्टीशी आघाडी करून स्वीडनमध्ये सरकार स्थापन केलं आहे. स्वीडनच्या संसदेत तिच्या पक्षाकडून ती फर्स्ट रिझर्व्ह आहे. म्हणजे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नीला विखे-पाटील यांची स्वीडन पंतप्रधान कार्यालयात सल्लागार म्हणून निवड करण्यात आली आहे.  त्यांनी ट्वीट करून या बाबीला दुजोरा दिला आहे.


सामग्री: नीळकंठ भानू प्रकाश

वयाच्या अवघ्या 20 व्या वर्षी नीलकंठने मेंटल कॅल्युलेशन वर्ल्ड चॅम्पियनशीपमध्ये गोल्ड मेडल पटकावलं आहे. या स्पर्धेत पहिलं स्थान पटकावणारा तो पहिला भारतीय खेळाडू ठरला आहे.

भानू म्हणूनच त्याला लोक ओळखतात. या स्पर्धेत सुवर्णपदक पटकावल्यानंतर तो जगातला सर्वात वेगवान 'ह्युमन कॅलक्युलेटर' ठरला आहे.

भानूच्या डोक्यात सतत गणिताचे आकडे घोळत असतात. गणित म्हणजे एकप्रकारचा मोठा 'मानसिक खेळ' असल्याचं भानू म्हणतो. अनेकांना गणिताचा फोबिया असतो. हा फोबिया घालवणं, हेच भानूचं अंतिम ध्येय आहे.

भानू गणिताची तुलना धावण्याच्या शर्यतीशी करतो. लोकांना धावपटूचं कौतुक असतं. मात्र, मनातल्या मनात वेगात आकडेमोड करणाऱ्यांचं त्यांना कौतुक नसतं, असं भानूला वाटतं.

बीबीसी रेडिओ 1 न्यूजबीटशी बोलताना भानूनं म्हटलं, "9.8 सेकंदात 100 मीटर धावणाऱ्या उसैन बोल्टवर आपण कौतुकाचा वर्षाव करतो. कार आणि विमानांच्या या युगात वेगाने धावण्याचं काय कौतुक, असा प्रश्न आपण विचारत नाही. कारण यातून लोकांना प्रेरणा मिळते. आपलं शरीर किती अद्भूत गोष्टी करू शकतं, हे त्यातून दिसतं. गणित आणि आकडेमोडही तसंच आहे."

मेंदू व्यग्र ठेवतो

गणिताच्या जागतिक स्पर्धेत पहिलं पारितोषिक पटकावल्यामुळे गणिताची ही कला भानूला जन्मजातच मिळाली असेल, असा समज होऊ शकतो. मात्र, हे खरं नाही.

गणित प्रेमाची ही कहाणीही रंजक आहे. भानू पाच वर्षांचा असताना एका अपघातात भानूच्या मेंदुला जबर दुखापत झाली. त्यामुळे तो वर्षभर अंथरूणाला खिळून होता आणि इथूनच त्याच्या गणिताच्या जगातला त्याचा प्रवास सुरू झाला.

भानू सांगतो, "डॉक्टरांनी माझ्या पालकांना सांगितलं होतं की, या अपघातामुळे माझ्या आकलनशक्तीवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे मेंदू सतत व्यग्र ठेवण्यासाठी मी मनातल्या मनात आकडेमोड करायला सुरुवात केली. एकप्रकारे जिवंत रहाण्यासाठीच मी मेंटल कॅलक्युलेशन्स सुरू केले."

भारतात मध्यमवर्गीयांचं सर्वसाधारणपणे एकच उद्दिष्ट असतं, असं भानूला वाटतं. शिकून एखादी चांगली नोकरी मिळवायची किंवा स्वतःचा काहीतरी व्यवसाय सुरू करायचा. गणितासारख्या एखाद्या वेगळ्या क्षेत्रात करियर करण्याचा विचार सहसा होत नाही.

मात्र, गणिताविषयीच्या प्रेमामुळे याच क्षेत्रात करिअर करण्याचा त्याचा विचार आहे. लवकरच तो गणित विषयात पदवीचं शिक्षण पूर्ण करणार आहे.

मानसिक क्रीडा प्रकार

इतर अनेक मोठ्या खेळाडूंप्रमाणेच भानूसुद्धा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

20 वर्षांचा नीलकंठ भानू प्रकाश गणितातला उसैन बोल्ट आहे, असं म्हटल्यास वावगं ठरणार नाही.


सामग्री: नुकतंच अभिनेत्री दीपिका पदुकोणचे व्हॉट्सप चॅट मीडियात दाखवले जात आहे, यात ती कुणाकडेतरी ड्रग्जची मागणी  करताना दिसून येत आहे.

असंही म्हटलं जात आहे की, गेल्या काही वर्षं जुना हा संवाद आहे जो डिलिट करण्यात आला होता, पण चौकशी संस्थांना तो मिळण्यात यश आलं आहे.

पण, हे शक्य कसं झालं? व्हॉट्सअपनं स्वत:हून ही माहिती चौकशी संस्थांना पुरवली की दुसऱ्या काही पर्यायांचा वापर करून ही चॅट मीडियापर्यंत पोहोचवण्यात आली? याशिवाय व्हॉट्सअप प्रायव्हसीविषयी जे दावा करतं, त्यावर ते खरोखरच टिकतं का?

व्हॉट्सअप मेसेज स्टोअर करतं का?

व्हॉट्सअपच्या प्रायव्हसी धोरणानुसार, कंपनी सामान्यपणे यूझर्सचे मेसेज सेव्ह करून ठेवत नाही. एकदा का मेसेज समोरच्याला डिलिव्हर झाला की तो व्हॉट्सअपच्या सर्व्हरमधून डिलिट होतो.

पण, एखादा लोकप्रिय व्हीडिओ अथवा फोटो खूप मोठ्या प्रमाणावर लोक शेयर करत असतील, तर कंपनी त्याला अधिक काळासाठी जनत करून ठेवू शकते.

वापरकर्त्यांचे मेसेज एनक्रिप्टेड असतात. याचा अर्थ एका मोबाईलमधूल दुसऱ्या मोबाईलपर्यंत मेसेज पोहोचत असताना व्हॉट्सअप अथवा इतर कोणतीही थर्ड पार्टी ते वाचू शकत नाही.

वापरकर्त्यांची परफॉर्मन्स संबंधित माहितीसुद्धा व्हॉट्सअप जपून ठेवतं.  जसं की वापरकर्ता व्हॉट्सअपचा वापर कसा करतो, कशाप्रकारे दुसऱ्यांशी संवाद साधतो, ही माहिती.

व्हॉट्सअप तुमची माहिती एकत्र करू शकतं, तिचा वापर करू शकतं आणि तिला सेव्हही करू शकतं, तसंत ती शेयरसुद्धा करू शकतं. पण, केव्हा जेव्हा कंपनीला ती खालील प्रकरणांत महत्त्वाची वाटते.

एखाद्या व्यक्तीला व्हॉट्सअपची सेवा पुरवताना त्याने केलेले मेसेज स्टोअर केले जात नाही, पण विशेष परिस्थितीत ते स्टोअर केले जातात आणि शेयरही केला जातात, असं व्हॉट्सअप सांगतं.

व्हॉट्सअप चॅट कशी समोर येत आहे?

बॉलीवूडच्या ड्रग्ज प्रकरणात चॅट समोर येण्याला तीन पैलू आहेत...

व्हॉट्सअपचं एन्क्रिप्शन फक्त एका बिंदूपासून दुसऱ्या बिंदूपर्यंत आहे. म्हणजे एका फोनमधून दुसऱ्या फोनवर व्हॉट्सअपच्या माध्यमातून पाठवला जाणारा मेसेज व्हॉट्सअप अथवा तिसरी पार्टी म्हणजे सरकारी अथवा खासगी संस्था वाचू शकत नाही.

पण, त्यानंतर तो मेसेज दोन्ही फोनमध्ये कायम राहतो. तिथून डिलिट झाल्यानंतरही मेसेज पुन्हा मिळवता येतो, पणकसा?

अनेकदा वापरकर्त्यानं व्हॉट्सअपमध्ये अर्काईव्हचा पर्याय निवडलेला असतो, ज्यामुळे त्यांचं चॅट गूगल ड्राईव्ह अथवा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत मृत्यू प्रकरणाची चौकशी आता बॉलिवूडमधल्या ड्रग्ज चौकशीपर्यंत येऊन ठेपली आहे. तसंच या प्रकरणाशी संबंधित लोकांचे व्हॉट्सअप चॅट मीडियात लीक झाले आहेत. अभिनेत्री रकुल प्रीत सिंह आणि दीपिका पदुकोणची मॅनेजर करिश्मा प्रकाश यांची आज नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो चौकशी करणार आहे.


सामग्री: नुकतंच दिल्ली उच्च न्यायालयात समलिंगी विवाहांना कायदेशीर मान्यता देण्याची मागणी करणाऱ्या याचिकांवर सुनावणी दरम्यान केंद्र सरकारने याबाबत प्रतिकूल मत व्यक्त केलं आहे.

'आपल्या देशातील संसदेने तयार केलेले कायदे पुरुष आणि स्त्रीमध्ये झालेल्या विवाहालाच मान्यता देतात. वेगवेगळे धार्मिक समुदायांचे रितीरिवाज, संस्कृती आणि त्यांच्या पारंपरिक कायद्यांचा त्यात अंतर्भाव आहे. त्यात कुठल्याही प्रकारच्या हस्तक्षेपामुळे देशातल्या या कायद्यांचं संतुलन बिघडेल आणि अनागोंदी निर्माण होईल,' असं केंद्र सरकारनं दिल्ली उच्च न्यायालायत दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात म्हटलं आहे.

एवढंच नाही तर विवाहाच्या हक्काला मुलभूत हक्क मानायलासुद्धा केंद्र सरकारनं नकार दिला आहे. केंद्राच्या या प्रतिज्ञापत्राबाबत तुम्ही इथं सविस्तर वाचू शकता - समलैंगिक विवाह भारतीय मूल्यं आणि संस्कृतीत बसत नाही: केंद्र सरकार

भारतात समलिंगी विवाहांना कायदेशीर मान्यता नसल्याने अनेक समलिंगी जोडपी एकतर विदेशात जाऊन लग्न करतात आणि तिथंच ते रजिस्टर्ड करतात. किंवा काही वेळाला ते विदेशातच कायमस्वरुपी स्थलांतरित होतात.

पण राघवला मात्र तसं करायचं नाहीये. त्याला भारतातच राहायचं आहे. त्याने 9 वर्षांपूर्वी त्यांच्या पार्टनरबरोबर भारतातच लग्न केलं आहे. ते ही बेळगावसारख्या शहरात. तीन वर्षांच्या रिलेशनशिपनंतर त्याने आणि त्याच्या पार्टनरने लग्न करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या कुटुंबीयांनीसुद्धा त्यांना त्यात साथ दिली.

हिंदू वैदिक आणि ख्रिश्चन अशा दोन्ही पद्धतीने त्यांनी खासगी सोहळ्यातच विवाह केला. पण त्यांच्या लग्नाच्या 9 वर्षांनंतरही त्यांना त्यांचा विवाह कायदेशीरपणे नोंदवता आलेला नाही.

एका कायदेशीर लग्न केलेल्या स्त्रीपुरूषाच्या जोडप्याला जे अधिकार मिळतात त्यापासून ते अजूनही वंचित आहेत. लग्नाच्या 9 वर्षांनंतरही ते त्यांच्या आई-वडिलांच्याच घरी राहतात. त्यांच्या आईवडिलांचा तसा आग्रहच आहे. आई-वडिलांच्या आग्रहापायी मग तेसुद्धा एकमेकांच्या घरी येऊन-जाऊन असतात. पण त्यांनी स्वतंत्र घर घेतलेलं नाही.

"समाजात आजही लव्ह मॅरेजला कधीकधी मान्यता मिळत नाही, मग समलिंगी विवाहाला मान्यता मिळणं तर दूरच आहे. आमच्या शहराचं वातावरण दोन धर्मांमध्ये विभागलं गेलेलं आहे. अशात स्वतःहून पुढे येऊन उघडपणे समलिंगी संबंध किंवा विवाह मान्य करणं धोक्याचं वाटतं," राघव सागतो.

समलिंगी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आपला देश खूप चांगला आहे, आपल्या देशात खूप संधी आहेत म्हणून मला देश सोडायचा नाहीये. ठिक आहे आपल्या देशात सध्या समलिंगी विवाहासाठी कायदे नाहीत किंवा सरकार असे कायदे करण्याच्या बाजूने नाही. म्हणून मी देश सोडणार नाही," राघव बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगत होता.


सामग्री: नुकताच शोध लागलेल्या कबरीला भेट देण्याची संधी पत्रकारांना मिळाली.

इजिप्तच्या सांस्कृतिक मंत्रालयाचे वरिष्ठ अधिकारी मुस्तफा वाझिरी यांनी या शोधाला, गेल्या अनेक दशकांतलं एक महत्त्वपूर्ण संशोधन असल्याचं म्हटलं आहे.

कैरोच्या जवळ असलेल्या सक्कारा प्रांताजवळ सापडलेल्या या कबरीत रंगवलेल्या चित्रलिपी आहेत. तसंच राजाचा पुतळाही आहे.

भिंतींवर त्या कबरीचे मालकांची प्रतिमा आहे. या प्रतिमांत ते त्यांची आई, पत्नी आणि इतर नातेवाईकांसोबत बसलेले दिसतात.

या कबरीच्या उत्खननाला सुरुवात झाली असून शास्त्रज्ञांना इथे अजूनही रहस्यमय गोष्टींचा उलगडा होईल, अशी आशा आहे.

या रहस्यमय कबरीची ही झलक

इजिप्तमधले सर्वांत जुने आणि प्राचीन पिरॅमिड सक्कारामध्ये आढळतात. ही खासगी कबरही या परिसरात मिळाली.

ही कबर एका तळ्याखाली दबली गेली होती.

या पिरामिडच्या भिंतीवर चित्रलिपी काढण्यात आली आहे. प्राचीन काळात इजिप्तमध्ये चित्रलिपी वापरली जायची.

त्याकाळात इजिप्तमध्ये कबरींवर किंवा मंदिराच्या भिंतीवर मूर्ती कोरलेल्या असत.

मुस्तफा आब्दो हे या कबरीचं संशोधनाचं करणाऱ्यांचे प्रमुख आहेत. ही कबर १० मीटर लांब, ३ मीटर रुंद आणि ३ मीटरपेक्षा कमी उंचीची आहे.

त्या काळात देवाला खूश ठेवणं याला सर्वोच्च प्राधान्य होतं. त्यामुळे इजिप्तच्या इतिहासात पुजाऱ्यांना महत्त्वाचं स्थान आहे.

या कबीरतले रंगं अजूनही सुरक्षित आहेत.

इजिप्तमधील राजघराण्यांच्या माहितीवर या कबरीतून प्रकाश पडेल.

या शिल्पात पुजारी कुटुंबासोबत दिसतो.

हे संशोधन अजून सुरू आहे.

All pictures subject to copyright

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इजिप्त प्रसिद्ध आहे ते पिरॅमिड आणि ममींसाठी. हजारो वर्षांपूर्वीच्या या संस्कृतीचं आजही इतिहासप्रेमी, संशोधक, पर्यटक यांना कुतुहल आहे. याच इजिप्तमध्ये  शास्त्रज्ञांना ४४०० वर्षांपूर्वीची एक कबर सापडली आहे. एका पुजाऱ्याची  ही कबर असल्याचं सांगितलं जात आहे. शास्त्रज्ञांमध्ये  या कबरीच्या शोधामुळे उत्साहाचं वातावरण आहे.


सामग्री: नुकतीच निर्मला सीतारामण यांनी संरक्षण मंत्रीपदाची शपथ घेतली.

पण ही नियुक्ती अत्यंत कठीण आणि आव्हानात्मक परिस्थितीत झाल्याबद्दल कमीच बोललं गेलं. स्पष्ट शब्दांत सांगायचं झालं तर निर्मला सीतारमण या महिला आहेत, म्हणून त्या या पदासाठी पात्र नाही, असं म्हणणं योग्य नाही. आणि त्यांच्या अनुभवाच्या नावानं ओरडणाऱ्यांनी मुलायम सिंह यादव हे संरक्षण मंत्री म्हणून किती पात्र होते, हेही आधी सांगायला हवं.

संरक्षण मंत्र्यांची पात्रता

निर्मला सीतारामण यांना संरक्षण मंत्रालयात महत्त्वपूर्ण बदल करावे लागणार आहेत.

या नियुक्तीवरून असं दिसतं की संरक्षण मंत्रीपदासाठी काही विशेष पात्रता असणं गरजेचं नाही. मोदींच्या विश्वासामुळंच त्यांच्यावर या महत्त्वपूर्ण खात्याची जबाबदारी टाकण्यात आली आहे.

आता संरक्षण क्षेत्राशी संबंधित दीर्घकाळापासून वादग्रस्त असलेले प्रश्न त्यांना सोडवावे लागणार आहे. यातील सर्वात कठीण काम म्हणजे उच्च रक्षा समितीमध्ये सुधारणा करणं हे असेल. तिन्ही दलांनी एकत्र येऊन काम करावं आणि त्यासाठी चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) हे स्वतंत्र पद निर्माण करण्याचा मुद्दा अनेक दिवसांपासून प्रलंबित आहे. कारण, असं पद निर्माण करण्यासाठी खुद्द तिन्ही सैन्यांचाच विरोध आहे.

युद्धाच्या किचकट बाबी सांभाळण्यासाठी अनेक देशांनी संयुक्त सुरक्षा स्टाफची संकल्पना अवलंबली आहे. पण भारतात मात्र 20 व्या शतकात तयार करण्यात आलेला उच्च रक्षा समितीचा मसुदा वापरला जातोय.

CDS इतर सेना प्रमुखांच्या पदांवर पूर्णत: अधिकार नाही गाजवणार. पण ते सर्व मिळून युद्धजन्य परिस्थितीत महत्त्वपूर्ण काम करू शकतात.

संरक्षण मंत्रालयात बदल होणं गरजेचं

भारतीय जवानांनी आधुनिक युद्धकौशल्य आत्मसात करणं गरजेचं आहे.

पूर्णत: कारकून चालवत असलेल्या संरक्षण मंत्रालयात बदल होणं गरजेचं आहे. आज संरक्षणासंबंधी सुरू असलेल्या प्रयत्नांमध्ये संरक्षण मंत्रालयच सर्वात मोठी अडचण ठरत आहे.

दुसरं आव्हान आहे ते या क्षेत्रात आधुनिकीकरण करण्याचं. हे दोन स्तरांवर करता येईल. एक संघटनात्मक पातळीवर आणि दुसरं अंमलबजावणीच्या स्तरावर. शेकटकर समितीच्या शिफारशींमुळे काही सुधारणा केल्या गेल्या आहेत. पण त्या पुरेशा नाही आहेत. आवश्यक सुधारणांना सोयीस्करपणे केराची टोपली दाखवली आहे.

शिवाय जवानांना देण्यात येणाऱ्या ट्रेनिंगमध्येही बदल करण्याची गरज आहे, ज्यामुळे भारतीय जवान आधुनिक युद्धकौशल्य प्राप्त करतील....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजकीय विश्लेषकांना चकवा देत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी निर्मला सीतारमण यांची संरक्षण मंत्रीपदी निवड केली. या निर्णयावरुन कुणी त्यांच्यावर टीका केली तर कुणी स्तुतीवर्षाव. टीका कारण सीतारमण यांना संरक्षण क्षेत्रात कुठलाही अनुभव नाही, आणि स्तुती कारण त्या भारताच्या पूर्णवेळ काम करणाऱ्या पहिल्या संरक्षण मंत्री आहेत.


सामग्री: नुकत्याच झालेल्या जनमत चाचण्यांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीच्या शर्यतीत रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर आघाडी घेतल्याचं चित्र आहे.

केवळ राष्ट्रीय पातळीवरच नाही, तर जिथे अगदी कडवी लढत पाहायला मिळते अशा राज्यांतही बायडन यांना आघाडी मिळत आहे.

विक्रमी निवडणूक निधी जमा केल्यामुळे डेमोक्रॅटिक पक्षाला आर्थिक आघाडीवरही फायदा झाला आहे. त्यामुळे निवडणुकीच्या शेवटच्या टप्प्यातही ते माध्यमांमध्ये झळकत राहतील.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते कदाचित ट्रंप यांना निवडणुकीत पराभव पत्करावा लागू शकतो.

नेट सिल्व्हरच्या Fivethirtyeight.com ब्लॉगमध्ये बायडन यांच्या विजयाची शक्यता 87 टक्के आहे, तर डिसिजन डेस्क एचक्यूच्या मते बायडन विजयी होण्याची शक्यता 83.5 टक्के आहे.

मात्र, गेल्यावेळेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीतही हिलरी क्लिंटन याच विजयी होतील, असे अंदाज वर्तविण्यात आले होते. मात्र प्रत्यक्षात निकाल काय लागले हे आपण सगळ्यांनीच पाहिलं.

त्यामुळेच डोनाल्ड ट्रंप निकालाचे सर्व अंदाज पुन्हा एकदा चुकीचे ठरवणार का, असा प्रश्न उपस्थित होतोय. त्यांच्या विजयामुळे इतिहासाची पुनरावृत्ती होईल?

डोनाल्ड ट्रंप पुन्हा एकदा अमेरिरकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेऊ शकतात, असे संकेत देणारी पाच प्रमुख कारणं आहेत.

गेल्या निवडणुकीत झालेली प्रेसिडेन्शियल डिबेट

2016 साली एफबीआयचे तत्कालिन प्रमुख जेम्स कोमी यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीच्या केवळ 11 दिवस आधी हिलरी क्लिंटन यांच्याविरोधात चौकशी सुरू करण्याबाबत वक्तव्य केलं होतं. परराष्ट्र मंत्री असताना हिलरी क्लिंटन यांनी आपला खासगी ईमेल सर्व्हर वापरला होता, हे या चौकशीचं कारण होतं.

यानंतर जवळपास आठवडाभर हे प्रकरण गाजत होतं. त्यामुळे डोनाल्ड ट्रंप यांच्या प्रचार मोहिमेत जीव आला.

आताच्या निवडणुकीतही जर दोन आठवडे आधी अशीच एखादी राजकीय घटना घडली, तर डोनाल्ड ट्रंप यांचा विजयाचा मार्ग पुन्हा सुकर होऊ शकतो.

अर्थात, आतापर्यंत तरी हा महिना ट्रंप यांच्यासाठी वाईट वार्ताच घेऊन आला आहे. आधी त्यांच्या टॅक्स रिटर्न्सची आकडेवारी समोर आली आणि नंतर कोव्हिड-19 मुळे त्यांना हॉस्पिटलमध्ये भरती व्हावं लागलं.

जो बायडन आपला मुलगा हंटरसोबत

'न्यूयॉर्क पोस्ट'नं एका लेखात एक रहस्यमय लॅपटॉप आणि एका ईमेलचा उल्लेख केला होता. कदाचित...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत कोण जिंकणार, याचे अंदाज बांधले जात आहेत.


सामग्री: नुकत्याच झालेल्या निवडणुकांमध्ये मोदी नेतृत्वातील भाजपला पुन्हा सत्तेत येण्याची संधी मिळाली खरी पण केरळमध्ये या पक्षाला एकही जागा जिंकता आली नाही.

एका भाजप नेत्यांच्या म्हणण्यानुसार इथं मोदीविरोधी लाट दिसून आली.

ऑक्टोबर 2018 मध्ये भाजपने शबरीमला मंदिरात महिलांना प्रवेश देण्याच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरोधात मोठं आंदोलन केलं होतं. मात्र तरीही पक्षाला केरळमध्ये एकही जागा मिळाली नाही.

अशी स्थिती का निर्माण झाली?

भाजपची केरळमध्ये सर्वोत्तम कामगिरी तिरुअनंतपूरम मतदारसंघात दिसून आली. इथं पक्षाचे उमेदवार दुसऱ्या क्रमांकावर राहिले. मणिपूरचे राज्यपालपद सोडून कुम्मणम राजशेखरन यांनी काँग्रेसच्या शशी थरूर यांच्याविरोधात निवडणूक लढवली मात्र ते विजयी झाले नाहीत.

तिरुवनंतपुरममध्ये भाजपचा उमेदवार दुसऱ्या स्थानापर्यंत जाऊ शकला. या मतदारसंघात काँग्रेसचे शशी थरूर यांचा विजय झाला.

काँग्रेसच्या नेतृत्वातील युनायटेड डेमोक्रॅटिक फ्रंट (यूडीएफ) च्या उमेदवारांना लोकांनी 20 पैकी 19 जागांवर का विजयी केलं याबाबत वेगवेगळ्या चर्चा सुरू आहेत.

केरळमध्ये सत्तेत असणारी सीपीएमप्रणित लेफ्ट डेमोक्रॅटिक फ्रंट (एलडीएफ)ला केवळ एकाच जागेवर विजय मिळाला, तेही फक्त 10 हजार मतांनी. मताधिक्याचा विचार केल्यास काँग्रेसच्या उमेदवारांनी रेकॉर्ड मतांनी विजय मिळवला आहे.

भाजपचे राज्यसभा सदस्य आणि केरळचे माजी प्रदेशाध्यक्ष व्ही. मुरलीधरन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितले, "हा निर्णय म्हणजे एलडीएफने ज्या प्रकारे शबरीमला प्रकरण हाताळले त्यावर शबरीमला भक्तांनी दिलेली प्रतिक्रिया आहे. पिनराई विजयन यांना फायदा होऊ नये असं मतदारांना वाटत होतं. सीपीएमला आव्हान देण्यासाठी काँग्रेस सक्षम होतं. त्यामुळे मतदारांनी काँग्रेसच्या पारड्यात मत टाकलं."

मात्र शबरीमला आंदोलनाच्या वेळेस राज्यात भाजपचे नेतृत्व करणाऱ्या श्रीधरन पिल्ले यांना पक्षाला एकही जागा न मिळण्यात काहीही गैर वाटत नाही. काळानुसार पक्ष भक्कम स्थितीत आला आहे.

निवडणूक लढवण्यासाठी कुम्मणम राजशेखरन यांनी मणिपूरच्या राज्यपालपदाचा राजीनामा दिला. मात्र त्यांना यश मिळाले नाही.

पिल्ले म्हणाले, जनादेश स्पष्ट आहे. जनतेने भाजपच्या मतांमध्ये 60 टक्क्यांची वाढ केली आहे. 2014 मध्ये 19 लाख मते मिळाली होती. म्हणजेच मतदारांपैकी जवळपास 10 टक्के. आता यावेळेस 32 लाख मते मिळाली आहेत. म्हणजे 16 टक्के मते.

विधानसभा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केरळमध्ये गेली अनेक दशके भारतीय जनता पार्टी आणि तिच्या आधी जनसंघाने भरपूर मेहनत केली आहे, इथं रा. स्व. संघाला बरंच यश मिळालं, भारतात सर्वांत जास्त संघ शाखा याच राज्यात भरतात असं म्हटलं जातं.


सामग्री: नुकत्याच झालेल्या मलेशियातल्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत तिने रौप्यपदक जिंकलं आहे.

काश्मिरातल्या परंपरांनुसार तिचं लग्न लवकर झालं आणि दोन वर्षात घटस्फोट झाला, पण तिने हार मानली नाही.

आज ती तिथल्या अनेक मुलींना मार्शल आर्टमध्ये ट्रेनिंग देत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अबिदा अख्तर काश्मिरमधली वुशू खेळाडू आहे. तिने आजवर अनेक पदकं जिंकली आहेत.


सामग्री: नुसता उच्चारला तरी कृतीचा भास आहे असं म्हणतात.

मिठी मारणं किंवा हग करणं हे हल्ली अगदी सामान्य समजलं जातं. सलगी किंवा आपुलकी दाखवण्याचं मिठी हे उत्तम माध्यम  आहे. खूप वर्षांनी एखादा मित्र किंवा मैत्रीण भेटल्यावर कडकडीत मिठी मारण्यासारखं सुख नाही. अवघड प्रसंगी आधार देण्यासाठी मिठीत घेतलं की मणामणाचं ओझं दूर होतं.

12 फेब्रुवारी  'व्हॅलेंटाईन वीक' मधला Hug Day किंवा 'मिठीचा दिवस' म्हणून ओळखला जातो. म्हणून तुमच्याआमच्यावरही असे अनेक हल्ले होऊ शकतात.

जसं जसं कार्पोरेट कल्चर भारतात वाढत चाललं आहे, तसं पाश्चात्यांकडे असणारे हस्तांदोलनासोबतच मिठी मारण्याचे संस्कारही रूळत आहेत. तुम्ही कोणत्या कॅटेगरीत मोडता? हस्तांदोलन करणाऱ्यांच्या की मिठी मारणाऱ्यांच्या की यापैकी कोणत्याच नाही?

आपल्या सहकाऱ्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, त्यांच्या आनंदात सहभागी होण्यासाठी किंवा कधी खेळीमेळीचं मिठी मारणं ठीक असतं. त्यानं ऑफिसमधल्या कर्मचाऱ्यांमधला ताण हलका होतो असं तज्ज्ञांचं मतं आहे.

पण वेगवेगळ्या सर्व्हेतून हेही समोर आलंय की बऱ्याच जणांना ही अशी मिठी मारलेली आवडत नाही. अमेरिकेतल्या अन्न आणि खाद्यप्रक्रिया उद्योगात केलेल्या एका सर्व्हेत 25 टक्क्यांहून अधिक स्त्रियांनी सांगितलं की त्यांना मिठी मारल्यानंतर अवघडल्यासारखं वाटतं. बऱ्याच जणींना अशी मिठी मारलेलं आवडत नाही.

अमेरिकेतल्या जॉर्जियामधील केनसॉ विद्यापीठात मानववंशशास्त्राच्या सहायक प्राध्यापक असणाऱ्या डेबरा वॉलस्मिथ सांगतात की, "मिठी मारल्यानंतर कोणाला किती अवघडल्यासारखं वाटतं किंवा राग येतो हे त्या दोन व्यक्तींमधलं नातं आणि आवडी-निवडी यावर ठरतं."

"सगळ्यात कमी त्रासदायक मिठी म्हणजे एका हातानं मारलेली मिठी. यात दोन्ही व्यक्ती शेजारी-शेजारी उभ्या असतात एकमेकांच्या कमरेभोवती हात घालून मिठी मारतात."

"सर्वाधिक त्रासदायक म्हणजे गुदमरवून टाकणारी असते ती गळाभेट. कॉलेजमधले प्राध्यापक आणि माजी बॉस यांनी अशी कडकडून मिठी मारली की सगळ्यात जास्त अवघडल्यासारखं वाटतं."

कॅनडास्थित बिझनेस कोच कारा डेरिंगर सांगतात की, "कोण कोणाला कोणत्या परिस्थितीत मिठी मारत आहे यांच्या संदर्भावर ठरतं की ती मिठी त्रासदायक आहे की दिलासादायक."

त्या हेही मान्य करतात की, "मिठी मारणं हे भूसुरूंगापेक्षा कमी नाही. कधी त्याचा अनर्थ होईल सांगता येत नाही."

मिठी मारल्यानं नाती दृढ होतात हे कारा यांना पटतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मिठी या शब्दात किती मिठास आहे


सामग्री: नुसत्या कल्पनेनंही थरकाप उडेल, अशा या परिस्थितीत अडकलेल्या जहाजांवरून भारतीय नौदल आणि तटरक्षक दलानं शेकडो जणांना सुखरूप वाचवलं. ही त्याचीच कहाणी आहे.

"हे म्हणजे सिंहाच्या मुखात हात घालायचा होता आणि सुरक्षित बाहेर पडायचं होतं," अशा शब्दांत व्हाईस अडमिरल अ‍ॅडमिरल मुरलीधर सदाशिव पवार यांनी या बचाव मोहिमेचं वर्णन केलं आहे.

पवार हे भारतीय नौदलाचे डेप्युटी चीफ ऑफ नेव्हल स्टाफ आहेत. मीडियात जारी केलेल्या व्हीडियोमध्ये ते सांगतात, "मी गेल्या चार दशकांत पाहिलेल्या सर्वांत खडतर बचाव मोहिमांपैकी ही एक आहे."

अरबी समुद्रात वादळी वाऱ्यांना तोंड देत ही बचाव मोहीम मंगळवारीही सुरू राहिली.

नेमकं काय घडलं होतं?

तौक्ते चक्रीवादळामुळे सोमवारी (17 मे) अरबी समुद्रात उधाण आलं होतं. त्याचा तडाखा बॉम्बे हाय तेलक्षेत्राजवळ ओएनजीसीसाठी काम करणाऱ्या जहाजांना बसला.

हे सगळे बार्ज म्हणजेच सपाट तळ असलेली जहाजं होती आणि ती नांगर टाकून उभी होती. पण वादळानं समुद्रात पाण्याची पातळी वाढली, आणि ही जहाजं सुटून पाण्यात हेलखावे खाऊ लागली.

पापा-305 (P-305) या बार्जवर 273 जण अडकले असल्याचा संदेश नौदलाला मिळाला. सोमवारी संध्याकाळी हा बार्ज बुडाला. त्यातल्या 180 जणांना वाचवण्यात यश आलं. बाकिच्यांचा शोध अजून सुरू आहे.

नौदलाने अडकलेल्यांची सुटका केली

तर गल कन्स्ट्रक्टर या आणखी एका बार्जवरील 137 जणांनाही नौदल आणि तटरक्षक दलानं मंगळवारी सहीसलामत वाचवलं. कुलाबा पॉइंटपासून भरकटलेलं हे जहाज पालघरमधल्या माहिमजवळ गेलं होतं.

गुजरातच्या पिपावाव बंदरापासून समुद्रात साधारण 90-92 किलोमीटरवर आणखी तीन जहाजं भरकटली. सागर-भूषण हे ड्रिल शिप (ऑईल रिग किंवा तेलाचा शोध घेणारं जहाज) 101 जणांसह भरकटलं होतं. तर सपोर्ट स्टेशन तीन (SS-3) या बार्जवर 196 जण होते. ग्रेट शिप अदिती हे आणखी एक जहाजही वादळाच्या तडाख्यात सापडलं.

या जहाजांवरील सर्वजण बचावले असून, त्यांना सुरक्षित ठिकाणी आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.

असा केला वादळाचा सामना...

नौदल आणि तटरक्षक दलाच्या बोटींनी सोमवारी बचाव मोहीम सुरू केली खरी, पण तेव्हा परिस्थिती फारच बिकट होती. 'तौक्ते' चक्रीवादळ मुंबईजवळच्या समुद्रात घोंघावत होतं आणि त्यानं अत्यंत तीव्र चक्रीवादळाचं रूप धारण केलं होतं.

बचावपथकं थेट चक्रीवादळाला जाऊन धडकणार होती, आणि तिथून लोकांना वाचवून परत आणणं मोठं खडतर आव्हान होतं.

दुपारी एकच्या सुमारास...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वीस फुटांहून उंच लाटा, ढगांमुळे दाटलेला अंधार आणि भर समुद्रात थैमान घालणारा वारा.


सामग्री: नॅथन लॉयन

100वी टेस्ट खेळणारा तो ऑस्ट्रेलियाचा 13वा आणि शेन वॉर्ननंतरचा दुसरा स्पिनर खेळाडू ठरणार आहे.

ही गोष्ट आहे 2010-11 अशेस मालिकेदरम्यानची. ऑस्ट्रेलियाचा बॅट्समन माईक हसीला इंग्लंडच्या ग्रॅमी स्वॉनविरुद्ध चांगलं खेळायचं होतं. स्वॉनसारखी गुणकौशल्यं असलेल्या बॉलरच्या बॉलिंगवर सराव मिळाला तर चांगलं होईल असं हसीला वाटत होतं. शेफील्ड शिल्ड म्हणजे ऑस्ट्रेलियातल्या स्थानिक स्पर्धेतल्या काही स्पिनर्सनी हसीला बॉलिंगचा सराव दिला. मात्र त्याने हसीचं समाधान झालं नाही.

मालिकेच्या तयारीसाठी अॅडलेडमध्ये संपूर्ण संघाचं सराव शिबीर आयोजित करण्यात आलं होतं. तोपर्यंत हसीच्या कानावर एका मुलाचं नाव आलं होतं. अडलेडला सराव सुरू झाल्यानंतर हसीने ग्राऊंडची व्यवस्था बघणारे मुख्य क्युरेटर डॅमियन हॉघ यांना त्यांच्या चमूतल्या एका मुलाला बॉलिंगसाठी पाठवा अशी विनंती केली. त्यावेळी तो मुलगा कामाचा भाग असलेला रोलर चालवत होता.

माईक हसी आणि नॅथन लॉयन

हॉघ यांनी त्या मुलाला सांगितलं- त्यांना स्वॉनसारखी बॉलिंग करणारा बॉलर सरावासाठी हवा आहे. तू रोलरचं काम थांबव आणि नेट्समध्ये जा. स्वॉनपेक्षा तू चांगला बॉलर आहेस हे सिद्ध कर. हा माझा आदेश आहे असं हॉघ म्हणाले. तो मुलगा हसला आणि काही मिनिटात हसीसमोर उभा राहिला.

दहा वर्षं डोमेस्टिक क्रिकेट खेळून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये दमदार कामगिरी करणाऱ्या हसीला या मुलाच्या बॉलिंगमध्ये काहीतरी खास जाणवलं. तांत्रिकदृष्ट्या तो मुलगा क्युरेटर म्हणजे मैदानाची जबाबदारी असणाऱ्या मंडळींपैकी एक होता.

ऑस्ट्रेलियाच्या संघातल्या बॅट्समनला सरावात बॉलिंग करणं हा त्याच्या कामाचा भाग नव्हता. पण हसीने त्या मुलातले गुण हेरले, संघव्यवस्थापनाला कल्पना दिली. सूत्रं हलली. काही महिन्यांनंतर ऑस्ट्रेलियाचा संघ श्रीलंका दौऱ्यासाठी विमानात बसला. त्या संघात तो मुलगा होता. त्याचं नाव होतं-नॅथन लॉयन.

दिग्गज शेन वॉर्नने निवृत्ती घेतल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाची स्पिनर शोधता शोधता परवड झाली. मालिकेगणिक ते स्पिनर बदलू लागले. मनापासून स्पिनर मिळत नाही म्हटल्यावर त्यांनी कॅमेरुन व्हाईट आणि स्टीव्हन स्मिथ या कामचलाऊ स्पिनर्सना मुख्य स्पिनर म्हणून खेळवून पाहिलं.

तो प्रयोग तोंडावर आपटल्यानंतर पुन्हा शोध सुरू झाला. निवडसमिती ज्या स्पिनरला संधी द्यायची, त्याच्या बॉलिंगवर प्रतिस्पर्धी संघ तुटून पडायचे. असे 11 प्रयोग झाले. हसीसारख्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियाचा नॅथन लॉयन शंभरावी टेस्ट खेळतो आहे. या विक्रमी टेस्टमध्ये लॉयन चारशे विकेट्सच्या उंबरठ्यावर आहे. क्युरेटर ते ऑस्ट्रेलियाचा प्रमुख स्पिनर हे लॉयनचं संक्रमण प्रेरणादायी आहे.


सामग्री: नॅन्सी पलोसी आणि डोनाल्ड ट्रंप

अमेरिकेच्या हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हच्या अध्यक्ष नॅन्सी पेलोसी यांनी महाभियोग सुरू करण्याची घोषणा केली.

डेमोक्रॅट्स म्हणजेच ट्रंप यांच्या प्रतिस्पर्धी पक्षाचे उमेदवार जो बिडेन आणि त्यांचा मुलगा हंटर यांच्याविरुद्धच्या कथित भ्रष्टाचार प्रकरणाची चौकशी सुरू करावी यासाठी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर जेलेन्स्की यांच्यावर दबाव आणल्याचा आरोप राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्यावर आहे.

ट्रंप यांनी या आरोपांचा इन्कार केला आहे. मात्र या प्रतिस्पर्ध्यांसंदर्भात युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांशी चर्चा केल्याचं ट्रंप यांनी मान्य केलं आहे. ट्रंप यांनी अमेरिकेच्या राज्य घटनेच्या कलमांचं उल्लंघन केलं आहे, असं नॅन्सी पलोसी यांनी म्हटलं आहे.

राष्ट्राध्यक्षांचं देशाप्रती उत्तरदायित्व असतं. ते नेमकं काय हे स्पष्ट व्हायला हवं. कोणीही कायद्यापेक्षा मोठा नाही असंही त्या म्हणाल्या.

ट्रंप यांना अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष पदावरून हटवण्यासाठी किमान 20 रिपब्लिकन पक्षाच्या खासदारांच्या पाठिंब्याची आवश्यकता आहे. दुसऱ्या शब्दांत ट्रंप यांच्याच पक्षाच्या 20 खासदारांना पक्षाविरोधात तसंच राष्ट्राध्यक्षांविरोधात बंडखोरी करावी लागेल.

आतापर्यंत अमेरिकेच्या कोणत्याही राष्ट्राध्यक्षांना महाभियोग चालवून पदावरून हटवण्यात आलेलं नाही.

जो बिडेन यांनी महाभियोगाच्या प्रक्रियेचं समर्थन केलं आहे. ट्रंप यांच्यावर महाभियोगाची प्रक्रिया चालवणं हे देशाचं दुर्दैव आहे. मात्र हे त्यांच्याच कर्माचं फळ आहे, असं म्हटलंय.

पुढच्या वर्षी होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत जो बिडेन हे ट्रंप यांच्या दावेदारीला आव्हान देऊ शकतात.

नॅन्सी पलोसी

दरम्यान, हे राजकीयदृष्ट्या माझ्यासाठी सकारात्मक असेल असं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकन संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहात, डेमोक्रॅट्स पक्षाच्या 235 खासदारांपैकी 145 महाभियोगाच्या बाजूने आहेत. महाभियोग प्रक्रियेच्या पहिल्या टप्प्यात कनिष्ठ सभागृहाने मंजुरी दिली तरी सिनेटमध्ये रिपब्लिकन पक्षाचं बहुमत असलेल्या सभागृहात पारित होणं अवघड आहे.

ओपिनियन पोल्सचे कल बघता अमेरिकेच्या नागरिकांना ही प्रक्रिया फारशी रुचलेली नाही.

ट्रंप यांच्याविरोधातलं नेमकं प्रकरण काय आहे?

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेच्या गुप्तचर संघटनेने सरकारच्या एका वॉचडॉग यंत्रणेकडे तक्रार केली होती. ट्रंप यांनी विदेशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर महाभियोग चालवण्याची औपचारिक प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.


सामग्री: नॅन्सी पेलोसी यांनी स्थलांतरिताच्या मुद्यावरून आठ तास भाषण केलं.

लहानपणी स्थलांतरित म्हणून अमेरिकेत दाखल होणाऱ्या आणि प्रशासनाकडे नोंद नसणाऱ्या व्यक्तींबद्दल नॅन्सी यांनी आपली भूमिका सदस्यांसमोर मांडली. अशा स्थलांतरितांना 'ड्रीमर्स' असं म्हटलं जातं.

स्थलांतरितांना सुरक्षा मिळावी यासाठी अर्थसंकल्पात तरतूद असण्याबाबत नॅन्सी बोलत होत्या. बुधवारी सकाळी दहा वाजता नॅन्सी यांनी बोलायला सुरुवात केली. संध्याकाळपर्यंत त्या बोलतच होत्या.

ड्रीमर्सना 'डेफरर्ड अॅक्शन फॉर चाइल्डहूड अरायव्हल स्कीम' अंतर्गत संरक्षण होतं मात्र डोनाल्ड ट्रंप अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान झाल्यानंतर त्यांनी ही योजना बंद करून टाकली.

दर दिवशी ड्रीमर्स व्यक्तींची समाजातील प्रतिमा धुळीस मिळते आहे. पर्यायाने अमेरिकन नागरिकाचं स्वप्न भंग पावतं आहे. संसदपटू म्हणून ड्रीमर्सना संरक्षण मिळवून देणं हे आपलं नैतिक कर्तव्य आहे. ड्रीमर्स आपल्या देशाची शान आहेत पण हे सगळं कागदावरच राहिलं अशा शब्दांत नॅन्सी यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

अमेरिकेतून हद्दपार होण्याची टांगती तलवार घेऊन जगणाऱ्या स्थलांतरितांच्या जीवनकहाण्या नॅन्सी यांनी मांडल्या.

सोशल मीडियावर नॅन्सी यांच्या भाषणासंदर्भात नेटिझन्सनी अनेक मुद्दे शेअर केले. नॅन्सी यांनी आठ तास भाषण केलं हे अनेकांसाठी अनोखं होतं पण याव्यतिरिक्त बोलताना त्यांनी फारच कमी वेळा त्यांनी पाणी प्यायलं. चार इंचाच्या हाय हिल्स परिधान करून त्यांनी हे भाषण केलं याकडेही अनेकांनी लक्ष वेधलं.

डेमोक्रॅट पक्षाच्या समर्थकांनी तसंच नॅन्सी यांच्या सहकाऱ्यांनी #GoNancyGO  या हॅशटॅगसह अभिनंदनपर मेसेज आणि ट्वीट केलं. दरम्यान ट्रंप यांच्या रिपब्लिकन पक्षाने याच हॅशटॅगचा आधार घेत हे भाषण म्हणजे स्टंट आहे आणि यामुळे प्रचंड वेळ वाया गेला असं म्हटलं आहे.

संसदेचं कामकाज रोखण्यासाठी 'डेकाबस्टर' प्रणाली अवलंबली जाते. मात्र नॅन्सी यांचे भाषण डेकाबस्टर नसल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं.  सदस्य म्हणून योग्य वाटेल तेवढा वेळ भाषण करण्याचा अधिकार नॅन्सी यांना आहे.

संसदेत सर्वाधिक वेळेचं भाषण करण्याचा विक्रम याआधी चॅम्प क्लार्क यांच्या नावावर होता. त्यांनी 1909 मध्ये पाच तास 15 मिनिटांचं भाषण केलं होतं.

नॅन्सी यांचं भाषण संपल्यानंतर सदनात उपस्थित सदस्यांनी टाळ्या वाजवून त्यांचं कौतुक केलं. शटडाऊन रोखण्यासंदर्भात दोन वर्षांचा करार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या संसदेत एकाच मुद्द्यावर सर्वाधिक वेळ भाषण करण्याचा विक्रम नॅन्सी पेलोसी यांनी केला आहे. 'हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह' अर्थात संसदेत नॅन्सी स्थलांतरितांच्या मुद्द्यावर आठ तास बोलत होत्या.


सामग्री: नॅशनल एक्सपर्ट ग्रुप ऑफ व्हॅक्सीन अॅडमिनिस्ट्रेशन फॉर कोव्हिड-19 ने (NEGVAC) देशातील आणि जगातील कोरोना स्थिती यांबाबत अभ्यास केला. या अभ्यासावर आधारित अहवाल स्वीकारल्यानंतर केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने ही नियमावली जाहीर केली आहे.

काही दिवसांपूर्वी केंद्र सरकारच्या निती आयोगाचे आरोग्यविषयक सदस्य डॉ. व्ही. के. पॉल यांनी याबाबत एक पत्रकार परिषद घेतली होती. पण त्यावेळी त्यांनी कोरोनातून बरे झाल्यानंतर 6 महिन्यांनी लस घेता येईल, असं म्हटलं होतं.

पण त्यापूर्वी कोरोनातून बरे झालेल्या रुग्णांना एका महिन्यानंतर लस घेता येईल, असा नियम होता. त्यामुळे गेले काही दिवस कोरोनातून बरे झालेल्या व्यक्तींच्या लसीकरणाबाबत संभ्रमावस्था निर्माण झाली होती.

या सर्व प्रश्नांचं उत्तर आता मिळालं आहे. नव्या नियमानुसार कोरोनाची लागण झालेल्या रुग्णांना निगेटिव्ह रिपोर्ट आल्यानंतर 3 महिन्यांनी लस घेता येणार आहे.

काय आहे नवी नियमावली?

1. कोव्हिड-19 ची लक्षणं असलेल्या पॉझिटिव्ह रुग्णांनी बरे झाल्यानंतर 3 महिन्यांनी कोरोना प्रतिबंधक लस घ्यावी.

2. कोरोनासंदर्भात प्लाझ्मा अथवा अँटी सार्स-2 मोनोक्लोनल अँटीबॉडीज देण्यात आलेल्या रुग्णांनीही 3 महिन्यांनंतरच लस घ्यावी.

3. कोरोनाचा पहिला डोस घेतल्यानंतर कोरोनाची लागण झाली असेल तर अशा व्यक्तींनीही बरे झाल्यानंतर 3 महिन्यांनीच कोरोना लस घ्यावी.

4. इतर गंभीर व्याधींनी ग्रस्त असलेल्या रुग्णांनीही बरे झाल्यानंतर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने 4 ते 8 आठवड्यांनी लस घ्यावी.

याशिवाय इतर काही माहितीही केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या प्रसिद्धीपत्रकात दिली आहे.

त्यानुसार, कोरोनातून बरे झालेल्या रुग्णांना रिपोर्ट निगेटिव्ह आल्यानंतर 14 दिवसांनंतर रक्तदान करता येऊ शकतं. आपल्या बाळांना स्तनपान देणाऱ्या सर्व महिलांना कोरोना प्रतिबंधक लस घेता येईल.

लसीकरणासाठी आलेल्या नागरिकांना लस घेण्यापूर्वी कोणत्याही प्रकारच्या अँटीजन चाचणीची गरज नाही, असंही पत्रकात म्हटलं आहे.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने यासंदर्भात देशातील राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना पत्र लिहिलं आहे. या सूचना लक्षात घेऊन त्यांची प्रभावी पद्धतीने अंमलबजावणी करण्यास मंत्रालयाने सांगितलं आहे.

लसीकरणाबाबतची माहिती सामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचवण्याची काळजी सर्वांनी घ्यावी, अशी सूचनाही केंद्राने केली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनातून बरे झालेल्यांचं लसीकरण करण्यासंदर्भात केंद्र सरकारने नवी नियमावली जाहीर केली आहे. कोरोनातून बरे झाल्यानंतर 3 महिन्यांनी नागरिकांना लस घेता येणार आहे.


सामग्री: नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड ब्युरो अर्थात राष्ट्रीय गुन्हे नोंद विभागाकडून प्रत्येक वर्षी देशभरातील गुन्ह्यांचा आढावा घेतला जातो.

कोणत्या प्रकारच्या गुन्ह्यांमध्ये वाढ किंवा घट झाली आहे? कोणत्या राज्यात गुन्ह्यांची काय स्थिती आहे? याची माहिती या अहवालात प्रसिद्ध केली जाते.

या अहवालात महाराष्ट्रासाठी महत्वाच्या या सात गोष्टी....

1. देशभरात महाराष्ट्र तिसऱ्या क्रमांकावर

2016 मध्ये देशात सर्वाधिक गुन्हे उत्तर प्रदेशात नोंदवले गेले. त्यानंतर क्रमांक लागतो मध्य प्रदेशचा. तर तिसऱ्या क्रमांकावर आहे महाराष्ट्र.

देशभरात नोंदवलेल्या एकूण गुन्ह्यांपैकी 8.8 टक्के गुन्हे महाराष्ट्रात नोंदवले गेले आहेत.

आकड्यांमध्ये पाहिले तर महाराष्ट्रात 2016 मध्ये आयपीसीनुसार 2 लाख 61 हजार गुन्ह्यांची नोंद झाली आहे.

2. हत्यांमध्ये बिहारनंतर महाराष्ट्र

देशभरात 2016 मध्ये सर्वाधिक हत्या उत्तर प्रदेशात झाल्या आहेत. उत्तर प्रदेशात एकूण 4 हजार 889 हत्या झाल्या आहेत. दुसरा क्रमांक बिहारचा आहे.

तर तिसरा क्रमांक आहे महाराष्ट्राचा. महाराष्ट्रात 2016 मध्ये 2 हजार 299 हत्यांची नोंद झाली आहे. देशाच्या तुलनेत ही टक्केवारी 7.6 टक्के आहे.

3. अपहरणात महाराष्ट्र बिहारच्या पुढे

देशभरात अपहरणाच्या गुन्ह्यांची सर्वाधिक नोंद उत्तर प्रदेशात झाली आहे. तर महाराष्ट्र अपहरणांमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. महाराष्ट्रात अपहरणाच्या 9 हजार 333 घटनांची नोंद झाली आहे.

देशाच्या तुलनेत ही संख्या 10.6 टक्के आहे. महाराष्ट्रानंतर बिहारचा क्रमांक आहे.

4. अल्पवयीन व्यक्तींकडून गुन्ह्यात दुसरा क्रमांक

अल्पवयीन व्यक्तींकडून होणाऱ्या गुन्ह्यांमध्ये महाराष्ट्राचा क्रमांक दुसरा आहे. महाराष्ट्रात 6 हजार 606 अशाप्रकारच्या गुन्ह्यांची नोंद झाली असून देशाच्या तुलनेत हे प्रमाण 18.4 टक्के आहे.

अल्पवयीन व्यक्तींवर होणाऱ्या सर्वाधिक गुन्ह्यांची नोंद मध्य प्रदेशात झाली आहे.

5. सायबर गुन्ह्यांमध्ये दुसरा क्रमांक

ऑनलाईन फ्रॉडचा ज्यामध्ये प्रामुख्यानं समावेश होतो त्या सायबर गुन्ह्यांमध्ये उत्तर प्रदेशचा क्रमांक पहिला तर महाराष्ट्राचा क्रमांक दुसरा आहे. महाराष्ट्रात 3 हजार 280 सायबर गुन्ह्यांची नोंद झाली आहे.

देशभराच्या आकडेवारीनुसार हे प्रमाण 19.3 टक्के आहे. महाराष्ट्रानंतर दिल्लीमध्ये सर्वाधिक सायबर गुन्हे नोंदवले गेले आहेत.

6. भ्रष्टाचाऱ्यांवरील गुन्ह्यांमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशभरातल्या गुन्हेगारीचा लेखाजोखा केंद्रीय गृहमंत्रालयाकडून प्रसिद्ध करण्यात आला आहे.


सामग्री: नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटिझन्स अर्थात NRC सर्व्हेनंतर आसाममध्ये 40 लाख लोकांना बेकायदेशीर ठरवण्यात आलं आहे. पण, अनेकांनी त्यांची नावं चुकीच्या पद्धतीनं वगळण्यात आल्याच्या तक्रारी दाखल केल्या आहेत.

मुंबईतही बांगलादेशी आहेत, असं म्हणत भाजप, मनसेने आसामप्रमाणे NRC घेण्याची मागणी केली आहे. याच मुद्द्यावर होऊ द्या चर्चामध्ये आम्ही वाचकांना त्यांच मत विचारलं होतं.

विशाल मोकळ म्हणतात, "राजकारणविरहित तपासणी होऊ देणे गरजेचे आहे. राज्य आणि केंद्र सरकारने कायद्याच्या चौकटीत राहून या विषयी खोलात जाऊन प्रशासनामार्फत ओळख पटवून योग्य न्याय द्यावा. तसेच हे ही लक्षात घ्यायला हवे की भारतीय अशिक्षित समाजात अनेक जण आता आणि आणि याआधीपण जन्म-मृत्यूची नोंद करीत नव्हते."

मिलिंद वैद्य यांच्या मते, राज्यकर्त्यांची भूमिका अगदी योग्यच आहे.

विजया पाटील म्हणतात, "काहींना अजूनही त्या आसिंधु ब्रह्मदेशापर्यंतच्या भारताची स्वप्न पडतात. त्यांचे याबाबत काय म्हणणे आहे? आणि नागरिकत्वासाठी या सर्वांनी हिंदू धर्मात प्रवेश केला तर काय म्हणणे असेल मग?"

संकेत देशपांडे म्हणतात, "योग्य भूमिका आहे. केवळ मुंबईच नव्हे तर संपूर्ण महाराष्ट्रामध्ये NRC लागू झाली पाहिजे."

कुल ऑल्वेज या नावाने फेसबुक अकाउंट असणाऱ्यांचं म्हणणं आहे, "एकदाचं संपूर्ण भारतात NRC करा आणि प्लीज त्यानंतर सर्वांना सुखाने राहू द्या."

बाबू डिसुझा म्हणतात, "साठ सालापासून राहणारे केवळ NRCमध्ये नाव नाही या एकाच कारणास्तव बाहेरचे ठरवले जातात. NRCचा उपयोग केवळ राजकीय फायद्यासाठी होत आहे. कोणतीही नोंदणी परिपूर्ण नसते. म्हणून काय त्यांचे अस्तित्व नाकारायचे? आता मुंबई ची मागणी होते. पुढेमागे अन्य शहरांतही हे लोण पसरेल. एकमेकांविषयी अविश्वास निर्माण होईल. प्रादेशिक संकुचिततेने देशाची अखंडता धोक्यात येईल."

मिलिंद म्हात्रे म्हणतात, "आधीच मुंबईत लोकसंख्या जास्त आहे. त्यामुळे हे बरोबर आहे."

प्रणिल बडगुर्जर यांच्या मते, "सत्ताधारी पुढारी आणि अधिकारी फक्त मतांसाठी लाचारी पत्करून त्यांना आधारकार्ड, मतदानकार्ड देतात."

सचिन सावंत, पंकज बोरसे, अमोल मगदूम, राजेश शिर्के, प्राजक्ता सावे, शुभम म्हात्रे यांनाही भूमिका योग्य वाटते. तर बिलाल अहमद यांना भाजप देशात अराजकता माजवत असल्याचं वाटतं. प्रवीण लोणारे यांना बांगलादेशींसह इतर राज्यातून आलेल्या लोकांनाही बाहेर काढलं पाहिजे असं वाटतं.

हेही वाचलंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आसामप्रमाणे मुंबईत NRC करण्याच्या मागणीविषयी वाचकांनी विविध मतं व्यक्त केली. अनेकांना राजकीय पक्षांची भूमिका योग्य वाटली तर काहींनी अशा तपासण्या राजकाराणविरहित असायला हवी अशी अपेक्षा व्यक्त केली.


सामग्री: नेटफ्लिक्स

यात नेटफ्लिक्स, हॉटस्टार, अॅमेझॉन प्राईम व्हीडिओ, डिस्नी हॉटस्टारसारख्या असंख्य ओटीटी प्लेयर्सचाही समावेश होतो.

या सरकारी आदेशानुसार भारत सरकारच्या (व्यवसाय वाटप) नियम 1961 नुसार 'ऑनलाईन माध्यमांद्वारे प्रदान केलेले सिनेमे आणि दृक-श्राव्य कार्यक्रमांसोबत' त्यात 'ऑनलाईन माध्यमांव्दारे दिलेल्या बातम्याही' समाविष्ट केलेल्या आहेत.

या निर्णयाने आता प्रश्न विचारला जातोय की ओटीटी प्लॅटफॉर्मबरोबरच आता डिजिटल न्यूज मीडियावरही याचा प्रभाव पडणार का?

या निर्णयातून एक गोष्ट समोर आलीये ती म्हणजे आता केंद्र सरकारकडे ओटीटी प्लॅटफॉर्म आणि डिजिटल न्यूज मीडियासाठी धोरणं ठरवण्याचा अधिकार असेल. पण अजून हे स्पष्ट नाहीये की सरकार यात सेन्सॉरशिपचा मार्ग निवडेल की अजून कोणत्या प्रकारे या प्लॅटफॉर्मवरच्या कंटेंटवर लक्ष ठेवलं जाईल.

भारतात सध्या माध्यमांसाठी स्व-नियामक संस्था अस्तित्वात आहेत. उदाहरणार्थ प्रिंट मीडियासाठी प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडिया, जी भारतातल्या वर्तमानपत्रातल्या मजकुरावर लक्ष ठेवते तर न्यूज ब्रॉडकास्टर्स असोसिएशन न्यूज चॅनेल्सवर लक्ष ठेवते. अॅडव्हर्टाझिंग स्टॅण्डर्ड काउन्सिल जाहिरातींठी निर्देशक तत्त्व जाहीर करते आणि थिएटर्समध्ये रिलीज होणाऱ्या तसंच टिव्हीवर दाखवल्या जाणाऱ्या सिनेमांसाठी सेंट्रल बोर्ड ऑफ फिल्म सर्टिफिकेशन ही संस्था आहे.

याच्याशी संबंधित लोकांचं म्हणणं काय?

डिजीटल न्यूज प्लॅटफॉर्म द न्यूज मिनीटच्या संपादक धन्या राजेंद्रन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "तत्वतः डिजीटल न्यूजला माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या अखत्यारित आणण्यास काही हरकत नाहीये."

पण ज्या घटनांनंतर हा निर्णय घेतला आहे त्यामुळे हेतूविषयी शंका निर्माण होते असं त्यांना वाटतं. त्या म्हणतात अशा प्रकारचे निर्णय अचानक बनत नाहीत. त्यांच्या मागे अनेक कारणं असतात.

हॉटस्टार

"केंद्र सरकार डिजिटल माध्यमांचं नियमन करू इच्छितं हे त्यांनी सुप्रीम कोर्टाला सांगितलं आहे. नुकतंच सरकारने डिजिटल माध्यमांमध्ये परदेशी गुंतवणूकीची मर्यादाही ठरवून दिली आहे. त्यामुळेच मला आशा आहे की जर सरकारला डिजिटल मीडियाला आपल्या अख्यत्यारित आणायचं असेल तर ते संबंधित पक्षांशी चर्चा करतील."

धन्या नुकत्याच बनवलेल्या गेलेल्या 11 डिजिटल न्यूज माध्यमांचा समूह, डिजीपब न्यूज इंडिया फाउंडेशनच्या अध्यक्ष आहेत. त्या म्हणतात की या आदेशात अनेक बाबी स्षष्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत सरकारने बुधवार, 11 नोव्हेंबरला ऑनलाईन कंटेंट प्रदान करणाऱ्या साईट्स समवेत सगळ्या ऑनलाईन न्यूज प्लॅटफॉर्मला माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या नियंत्रणाखाली आणण्याचा आदेश जारी केला.


सामग्री: नेटफ्लिक्सवरील 'अ सुटेबल बॉय' या सीरिजमधल्या एका दृश्यामुळे  वाद पेटला आहे.

या दृश्यात मंदिरात एक किसिंग सीन दाखवण्यात आला आहे आणि बॅकग्राउंडला भजन ऐकू येत आहे. मंदिर परिसरात किंसिंग सीन दाखवल्याबद्दल अनेकांनी आक्षेप नोंदवला आहे. इतकंच नाही तर एक हिंदू मुलगी एका मुस्लीम मुलाला चुंबन देतेय, यावरही काहींनी आक्षेप नोंदवला आहे.

रविवारी देशात #BoycottNetflix हा हॅशटॅग पहिल्या क्रमांकावर ट्रेंड करत होता.

या दृश्याविरोधात मध्यप्रदेशातल्या रिवामध्ये पोलीस तक्रार नोंदवल्याचं गौरव तिवारी नावाच्या एका ट्वीटर यूजरने म्हटलं आहे.

मध्य प्रदेशच्या गृहमंत्र्यांकडून चौकशीचे आदेश

हा सर्व वाद सुरू असताना मध्य प्रदेशचे गृहमंत्री नरोत्तम मिश्रा यांनी या कथित आक्षेपार्ह दृश्यामुळे एका विशिष्ट धर्माच्या भावना दुखवल्या गेल्याचं म्हटलं आहे, तसंच पोलिसांना या वादग्रस्त कंटेटच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत.

आपल्या ट्वीटर अकाउंटवरून एक व्हीडिओ पोस्ट करत नरोत्तम मिश्रांनी म्हटलं, "एका ओटीटी मीडिया प्लॅटफॉर्मवर 'अ सुटेबल बॉय' मालिका दाखवण्यात येत आहे. माझ्या मते ती आक्षेपार्ह आहे. एका मंदिरात एक व्यक्ती किसिंग सीन चित्रीत करतो आणि मागे भजन सुरू आहे. सलग दोन-तीन वेळा असं दृश्य आहे.

माझ्या मते यामुळे भावना दुखावल्या गेल्या आहेत. यासंदर्भात चौकशी करावी, असे आदेश मी अधिकाऱ्यांना दिले आहेत. ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर अशा प्रकारचा कार्यक्रम सादर करण्यामागचा उद्देश काय आहे? निर्माते-दिग्दर्शकांवर कारवाई होऊ शकते का? या सर्व मुद्द्यांची पडताळणी करून मला लवकरात लवकर कळवण्यात यावे."

ट्विटरवर आलेल्या प्रतिक्रिया

ट्वीटरवर यूजर्स #BoycottNetflix या हॅशटॅगसह ट्वीट करत आहेत. काहींनी नेटफ्लिक्सवरून 'लव्ह जिहाद'ला प्रोत्साहन दिलं जात असल्याचा आरोप केला आहे.

राष्ट्रवादी कॅप्टन जॅक नावाच्या एका ट्वीटर यूजरने म्हटलं आहे, "नेटफ्लिक्सला मंदिर परिसरात चुंबन दृश्य चित्रित करून हिंदुंच्या भावना दुखावल्यामुळे आजच अनइन्स्टॉल करा."

विक्रांत लिहितात, "#BoycottNetflix केल्याने काहीही होणार नाही. प्रत्येकच प्लॅटफॉर्म हिंदूफोबियाने भरलेल्या कंटेटला स्थान देत आहे. आता तर या गुन्हेगार दिग्दर्शक आणि कलाकारांची ही किंवा भविष्यातली कुठलीही सीरिज बघू नये. त्यांना व्ह्यूज मिळाले नाही तर हे सर्व बंद होईल. मी अशी कुठलीच सीरीज बघितलेली नाही."

प्रिया मिश्रा लिहितात,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेटफ्लिक्स या ऑनलाईन स्ट्रिमिंग वेबसाईटवर बहिष्कार टाकण्याची मागणी करणारे ट्‌वीट करण्यात येत आहेत.


सामग्री: नेताजी सुभाषचंद्र बोस नेमक्या कोणत्या परिस्थितीत गायब झाले? त्यांचा मृत्यू कसा झाला? त्यांच्या मृत्यूच्या बातमीवर अनेक जण विश्वास का ठेवत नाहीत?

नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्याशी संबंधित याच प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न बीबीसीने केला आहे.

झियाउद्दीन यांनी गुप्तहेर यंत्रणेला चकवलं...

18 जानेवारी 1941. रात्री 1 वाजून 35 मिनिटांनी 38/2 एलगिन रोड, कोलकाता या ठिकाणी एक जर्मन वाँडरर कार येऊन थांबली.

कारचा नंबर होता बीएलए 7169. लांबलचक शेरवानी, सैल विजार आणि सोन्याच्या काड्यांचा चष्मा घातलेले विमा एजंट मोहम्मद झियाऊद्दीन यांनी कारचा मागचा दरवाजा उघडला.

ड्रायव्हर सीटवर त्यांचे पुतणे बसलेले होते. त्यांनी जाणीवपूर्वक आपल्या खोलीची लाईट बंद केली नाही. काही तासांतच ते गाढ झोपले. दरम्यान, कोलकात्याची सीमा पार करून चंदरनागोरच्या दिशेने निघून गेले.

तिथंही त्यांनी आपली गाडी थांबवली नाही. ते धनबादजवळ गोमो स्टेशनवर थांबले. पेंगुळलेल्या डोळ्यांच्या एका कुलीने झियाउद्दीन यांचं सामान उचललं.

कोलकात्याहून दिल्लीकडे जाणारी कालका मेल येताना दिसली. ते पहिल्यांदा दिल्लीला उतरले. तिथून पेशावरमार्गे ते काबूलला गेले. तिथून बर्लिन आणि त्यानंतर काही काळाने पाणबुडीचा प्रवास करून ते जपानला पोहोचले.

काही महिन्यांनंतर त्यांनी रेडिओ स्टेशनवरून आपल्या देशवासीयांशी संवाद साधला, "आमी सुभाष बोलची."

आपल्या घरात नजरकैदेत असलेल्या सुभाषचंद्र बोस यांनी विमा एजंट झियाउद्दीन यांच्या वेशात 14 गुप्तचर अधिकाऱ्यांच्या डोळ्यात धूळ फेकली. त्यांनी फक्त भारतातून पलायन केलं नाही तर जवळपास अर्ध्या जगाची सफर करून ते जपानला पोहोचले.

अंक दुसरा : नेताजी समोरून बाहेर पडा

दुसरं महायुद्ध संपत आलं होतं. जपानने शरणागती पत्करून तीन दिवस उलटून गेले होते. 18 ऑगस्ट 1945 ला सुभाषचंद्र बोस यांचं विमान इंधन भरण्यासाठी ताइपे विमानतळावर थांबलं होतं.

दुसऱ्यांदा उड्डाण करत असतानाच एक जोराचा आवाज आला. शत्रूच्या विमानभेदी तोफेचा गोळा तर विमानाला लागला नसेल ना, असं बोस यांचे सहकारी हबीबुर रहमान यांना वाटलं.

पण नंतर  विमानाच्या इंजिनाचं प्रोपेलर तुटल्याचं लक्षात आलं. विमान समोरच्या बाजूने जोरात खाली आदळलं. हबीब यांच्या डोळ्यासमोर काळकुट्ट अंधार दाटला.

काही वेळाने ते शुद्धीवर आले. विमानाच्या मागून बाहेर निघण्याचा रस्ता सामानामुळे बंद झाल्याचं त्यांनी पाहिलं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात आझाद हिंद फौजेचं नेतृत्व करणाऱ्या सुभाषचंद्र बोस यांचा मृत्यू आजसुद्धा एक रहस्यच आहे. या मुद्द्यावरून वारंवार राजकीय विश्लेषक आणि विचारवंतांमध्ये वादविवाद होताना दिसतात.


सामग्री: नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी परदेशात जाऊन भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रयत्न केले होते.

ते 18 ऑगस्ट 1945 ला फॉर्मासा (आत्ताचा तैवान) बेटांवर झालेल्या विमान अपघातात मृत्यू पावल्याचं बोललं जातं. पण त्या भोवती संशयाचं इतकं मोठं धुकं आहे की, 'अधिकृत'पणे नेताजी मृत्यू पावलेच नाहीत! म्हणून जिवंत आहेत! भारतीय लोकांच्या मनात. एक शाश्‍वत प्रेरणादायी स्रोत बनून.

खास बंगाली शैलीच्या गोल चेहर्‍याचे आकर्षक व्यक्तिमत्त्वाचे सुभाषबाबू ICS अधिकारी म्हणून निवडले गेले होते. ते सोडून त्यांनी स्वातंत्र्यलढ्यात भाग घेतला. आपल्या व्यक्तित्व, वक्तृत्व आणि कर्तृत्वानं त्यांनी सामान्य जनमानसात अढळ स्थान मिळवलं.

त्याच बळावर, साक्षात गांधीजींचा विरोध असून, गांधीजींनी देशभर काँग्रेसच्या अध्यक्षपदासाठी त्यांचे पुरस्कृत उमेदवार पट्टाभी सीतारामैय्या यांचा सक्रिय प्रचार करून सुद्धा, सुभाषबाबू काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून प्रचंड बहुमताने निवडून आले. देशभरातल्या काँग्रेसच्या प्राथमिक सदस्यांच्या पाठिंब्यानं. तरीसुद्धा त्यांना तत्कालीन पदावरून कारभार करणं अशक्य करून सोडलं. त्यांना अध्यक्षपदाचा राजीनामा द्यावा लागला.

दुसरं महायुद्ध चालू झालेलं होतं.

अशा वेळी त्यांना देशांतर्गत गुंतून न पडता, इंग्रजांच्या नजरकैदेत अडकून न रहाता, देशाबाहेर पडून स्वातंत्र्यलढा उभा करण्याची सूचना केली स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी.

नेताजी सुभाषचंद्र बोस आणि स्वातंत्र्यवीर सावरकर.

दोन्ही महान व्यक्तिमत्त्वं. दोघांचंही कार्य महान. देशासाठी सर्वस्वाचा निस्वार्थ, निरपेक्ष त्याग महान. स्वातंत्र्यानंतर भारत देशाची रचना कशी व्हावी याविषयी दोघांचीही 'व्हिजन' स्पष्ट होती.

म्हणूनच दोघे विचारांच्या दोन विरुद्ध ध्रुवांवर उभे असलेले दिसतात.

विनायक दामोदर सावरकर

सुभाषबाबू - जाणीवपूर्वक काँग्रेसच्या माध्यमातून स्वातंत्र्य चळवळीत उतरलेले.

सावरकर - काँग्रेसचे अभिजात, कट्टर विरोधक.

सुभाषबाबूंचा गांधीजींच्या अहिंसा तत्त्वावर विश्‍वास नव्हता, पण स्वातंत्र्यलढ्याची 'स्ट्रॅटेजी' म्हणून त्यांनी अहिंसा (आणि खादी, गांधीटोपी) स्वीकारलेली होती - (याची जाणीव असल्यामुळेच गांधीजींचा सुभाषबाबूंना विरोध होता.)

तर सावरकर सैद्धांतिक आणि व्यावहारिक अशा दोन्ही पातळ्यांवर स्पष्टपणे अहिंसा नाकारत होते. 'रणाविण स्वातंत्र्य कोणा मिळाले' अशी भूमिका घेऊन सावरकरांनी सशस्त्र लढा संघटित करायचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांची जयंती. देशाकरता सर्वस्वाचा त्याग केलेल्या त्यांच्या प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व आणि कार्याला माझा सलाम.


सामग्री: नेतान्याहू बेंजामिन

बेंजामिन नेतान्याहू यांनी स्पष्ट केलं की, इराणी नेतृत्वाला इस्राईलमध्ये दहशतवाद घुसवू देणार नाही. त्यांनी इराणचे परराष्ट्रमंत्री मोहम्मद जावेद जरिफ यांच्यावर टीका करताना सांगितलं की, ते उत्तम वक्ते आहेत. पण ते असत्य बोलतात. जरिफ या बैठकीत इराणचं प्रतिनिधित्व करत आहेत. पण त्यांनी अद्याप बैठकीस संबोधित केलेलं नाही.

नेतान्याहू यांनी सांगितलं की, मागील आठवड्यात इराणने इस्राईलच्या सीमेत ड्रोन पाठवला होता. हा ड्रोन आमच्या सुरक्षा सैनिकांना हाणून पाडला. पण इराण हा ड्रोन त्यांचा असल्याचं नाकारत आहेत.

त्यांनी नष्ट केलेल्या ड्रोनचा अवशेष हातात उचलून दाखवला आणि जरिफ यांच्याकडे बघून म्हणाले, "तुम्ही हा ड्रोन ओळखत असालच. तुम्ही ओळखलाच पाहिजे कारण की, हा तुमचाच ड्रोन आहे. आमची परीक्षा घेऊ नका."

बेंजामिन नेतान्याहू यांनीड्रोनचा अवशेषच सादर केला. पाहा हा व्हीडिओ

इस्राइलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी म्युनिक इथं आयोजित सिक्यूरिटी कॉन्फरन्समध्ये इराणावर हल्लाबोल केला.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी म्युनिक इथं आयोजित सिक्युरिटी कॉन्फरन्समध्ये इराणावर हल्लाबोल केला. इराण हा जगाला सर्वांत मोठा धोका असल्याचा आरोप त्यांनी केला.


सामग्री: नेतान्याहू यांनी सादर केलेली कागदपत्र 15 वर्षांपूर्वीच्या अण्वस्त्र निर्मिती प्रकल्पाची असल्याचा दावा इराणनं केला आहे. अण्वस्त्रांचा प्रचार रोखण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय करारावर स्वाक्षरी केल्यानं अणुबॉम्ब निर्मितीचा मुद्दाच उपस्थित होत नाही, असा दावा इराणनं केला आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी या करारातून बाहेर पडण्याचा इशारा दिला आहे.

अमेरिकेचे मित्रराष्ट्र इंग्लंड आणि फ्रान्स या देशांनी कराराच्या अटींचं पालन व्हावं अशी भूमिका घेतली आहे. या करारानं इराणवर निर्बंध आले आहेत. युरेनियम आधारित अण्वस्त्रं तयार करण्याची इराणची क्षमता कमी झाल्याचं फ्रान्स आणि इंग्लंडचं म्हणणं आहे.

एकमेकांचे कट्टर प्रतिस्पर्धी असलेल्या इराण आणि इस्राईल यांच्यातला वाद आता शिगेला पोहोचला आहे. इस्राईलच्या उंबरठ्यावर असलेल्या सीरियामध्ये इराणनं आपल्या सैन्याचा तळ उभा केला आहे.

इराणचं काय म्हणणं?

नेतान्याहू खोटं बोलण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत, असं इराणचे परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाचे प्रवक्ते बहराम घासेमी यांनी म्हटलं आहे. नेतान्याहू यांनी केलेले आरोप बिनबुडाचे, तथ्यहीन आणि लाजिरवाणे आहेत असंही ते म्हणाले.

इराणचा अण्वस्त्रं कार्यक्रम

नेतान्याहू यांचे आरोप म्हणजे 'इंटरनॅशनल अटॉमिक एनर्जी एजन्सी' अर्थात IAEA नं केलेल्या जुन्या आरोपांची पुनरावृत्ती असल्याचं इराणचे परराष्ट्र मंत्री जावेद झारीफ यांनी सांगितलं आहे.

इस्राईलचा दावा काय होता?

इराण विश्वासू सहकारी नाही असं इस्राईलचं म्हणणं आहे. 2015 मध्ये इराणने सहा देशांशी केलेला करार फक्त कागदोपत्री उरला आहे असा आरोप इ्स्राईलनं केला होता.

इराण सरकारनं लष्करातर्फे कार्यान्वित आण्विक प्रकल्पाची माहिती जाणीवपूर्वक लपवली असं इस्राईलचे लंडन मधले राजदूत मार्क रेजेव्ह यांनी सांगितलं. आम्ही त्यांना रंगेहाथ पकडलं आहे. कराराच्या कलमांचं इराणनं उल्लंघन केलं आहे. कराराची पूर्तता करण्यासाठी इराणनं अण्वस्त्रं निर्मितीचं काम थांबवायला हवं होतं. मात्र तसं झालं नाही असं रेजेव्ह म्हणाले.

इराणनं अमाद नावाचा अण्वस्त्रं निर्मितीचा प्रकल्प हाती घेतला होता, असा आरोप नेतान्याहू यांनी केला होता. या प्रकल्पाचा तपशील नेतान्याहू यांनी सादर केला. विज्ञान तंत्रज्ञानाच्या नावाखाली इराणध्ये अण्वस्त्रांची निर्मित होत होती, असं नेतान्याहू यांनी सांगितलं होतं.

अमेरिकेची काय भूमिका?

इराणकडे अण्वस्त्रं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अण्वस्त्रासंदर्भात इराणने जगाला अंधारात ठेवलं असं वक्तव्य इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी केलं होतं. त्याला प्रत्युत्तर देताना नेतान्याहू खोटारडे असल्याचं इराणनं म्हटलं आहे.


सामग्री: नेत्यानाहू म्हणाले की याच "इमारतीमध्ये पॅलेस्टिनी दहशतवाद्यांनी आश्रय घेतला होता. त्यामुळे या इमारतीला लक्ष्य करणे हे काही चुकीचे नाही. पण मी तुम्हाला खात्री देतो की या हल्ल्यात कोणत्याही सामान्य नागरिकाला इजा झालेली नाही, किंबहुना एकही मृत्यू झालेला नाही."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

नेमकं काय झालं होतं?

शनिवारी (15 मे)  इस्रायलच्या हवाई हल्ल्यात अमेरिकेतील वृत्तसंस्था 'द असोसिएट प्रेस' (एपी) आणि कतारमधील न्यूज चॅनल अल-जझीरासह इतर अनेक परदेशी मीडिया संस्थांची कार्यालयं असणारी इमारत जमीनदोस्त झाली.

एपी आणि अल-जझीरा यांनी कठोर शब्दात या हल्ल्याचा निषेध केला आहे.

हा हल्ला 'भयंकर आणि आश्चर्यचकित करणारा' असल्याचं एपीने म्हटलं आहे, तर इस्रायल पत्रकारांना गाझापट्टीत त्यांचं कर्तव्य बजावण्यापासून रोखत असल्याचं' अल-जझीराने म्हटलं आहे.

शनिवारी (15 मे) आपण इस्रायलच्या सैन्याला अनेक कॉल करून हा हल्ला रोखण्याची विनंती केली, पण त्यांनी हल्ला थांबवला नाही, असं एपीने म्हटलं आहे.

एपीने यासंदर्भात काढलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे, "या इमारतीत हमासचं अस्तित्व असल्याचे पुरावे द्या, अशी विनंती आम्ही इस्रायल सरकारला केली होती. पण, त्यांनी असा कुठलाच पुरावा दिला नाही. गेल्या 15 वर्षांपासून एपीचं ब्युरो ऑफिस या इमारतीत होतं. या इमारतीत हमास असल्याचे कुठलेही संकेत आजवर मिळाले नव्हते. ही अत्यंत भयंकर परिस्थिती आहे. गाझापट्टीत जे काही घडतंय त्याची फारशी माहिती यापुढे जगाला कळणार नाही. आमची कार्यालयं उद्ध्वस्त झाली आहेत."

एपी या अमेरिकी वृत्तसंस्थेने आपल्या रिपोर्टमध्ये म्हटलं आहे, "शनिवारी ज्यावेळी इस्रायलने हल्ल्याची माहिती दिली त्यावेळी आमचे 12 पत्रकार गाझा ब्युरोत काम करत होते. इस्रायली सैन्याने इमारत सोडण्यासाठी केवळ तासाभराचा वेळ दिला होता.

सुदैवाने आमचे पत्रकार गरजेचं थोडं-फार साहित्य घेऊन इमारत सोडण्यात यशस्वी झाले. त्यानंतर थोड्याच वेळात इस्रायलची तीन क्षेपणास्त्रं या 12 मजली इमारतीवर कोसळली आणि बघता बघता इमारतीच्या जागी धुराचे लोट उठू लागले."

प्रसार माध्यम स्वातंत्र्यासाठी आवाज उठवणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांनीही इस्रायलने केलेल्या हल्ल्याचा निषेध केला आहे.

इस्रायल करत असलेल्या कथित युद्धगुन्ह्यांची माहिती जगाला मिळू नये, यासाठी ते मीडियाच्या कामाला सेन्सॉर करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप या संस्थांनी केला आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गाझा सिटी येथील अल जल्ला नावाच्या इमारतीवर इस्रायलने हवाई हल्ला केला. याच इमारतीमध्ये असोसिएट प्रेस आणि अल जझीरा या दोन वृत्तसंस्थांची कार्यालयं होती. या हल्ल्यावरून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या असताना इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यानाहू यांनी या हल्ल्याचं समर्थन केलं आहे.


सामग्री: नेपाळचे पंतप्रधान ओली

ओली यांच्या या निर्णयामुळे नेपालमधील राजकारण तापलं आहे.

नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीचे प्रमुख आणि माजी पंतप्रधान पुष्प कमल दहाल प्रचंड यांनी ओली यांचा निर्णय घटनेला धरून नसल्याचं म्हटलं आहे.

ट्वीटवर जारी केलेल्या एका निवेदनात प्रचंड यांनी म्हटलंय, "आमच्या पक्षाचे प्रमुख आणि पंतप्रधान केपी ओली यांचा संसद बरखास्त करण्याचा निर्णय घटनेला धरून नाही. त्यांचा हा निर्णय निरंकुश आहे. त्यांच्या या निर्णयाचा स्थायी समिती विरोध करते.

"पक्ष हा निर्णय स्वीकारू शकत नाही. पक्ष ओली यांच्या विरोधात शिस्तभंगाची कारवाई करेल. यासंदर्भात त्यांच्याकडून स्पष्टीकरण मागवण्यात आलं आहे. नेपाळी जनतेने देशात लोकशाही  स्थापन केली होती आणि लोकमताचा अपमान हा नेपाळच्या जनतेच्या अपमान आहे."

नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीच्या स्थायी समितीनं ओली यांच्याविरोधात शिस्तभंगाची कारवाई करण्याचा प्रस्ताव आणायचा निर्णय घेतला आहे.

याआधी काय घडलं?

नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या मंत्रिमंडळाने संसद बरखास्त करण्याची शिफारस केल्यानंतर राष्ट्रपती विद्या देवी भंडारी यांनी ती मान्य केली आहे.

राष्ट्रपतींनी देशात मध्यावधी निवडणुकांची घोषणा केली आहे.

आता नेपाळमध्ये 30 एप्रिल ते 10 मे दरम्यान दोन टप्प्यात निवडणूक पार पडेल.

राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर ओली सरकारनं राजधानी काठमांडूमधील सुरक्षा वाढवली आहे.

दरम्यान, केपी ओली यांनी संसद बरखास्त करण्याची शिफारस केली होती. त्यांच्या या निर्णयाला विरोध करत 7 मंत्र्यांनी राजीनामा दिला आहे.

रविवारी (20 डिसेंबर) सकाळी मंत्रिमंडळाच्या तातडीची बैठक बोलावण्यात आली आणि त्यात संसद बरखास्त करण्याच्या शिफारशीचा निर्णय घेण्यात आला.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, "नेपाळमधील सत्ताधारी डाव्या पक्षाच्या केंद्रीय समितीचे सदस्य बिश्नू रिजाल यांनी सांगितलं की, पंतप्रधानांनी संसदीय मंडळ, केंद्रीय समिती आणि पक्ष सचिवालय इथं आपलं बहुमत गमावलं आहे. त्यांनी या स्थितीवर कुठलाही उपाय शोधण्याऐवजी संसद भंग करण्याचा निर्णय घेतला आहे."

नेपाळच्या घटनेचा अभ्यास करणाऱ्यांच्या मते, नेपाळमध्ये संसद बरखास्त करण्याबाबत कुठलीच स्पष्ट तरतूद घटनेत नाही. पंतप्रधानांचं पाऊल घटनेविरोधात असून, कोर्टात या निर्णयाला आव्हान दिलं जाऊ शकतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेपाळमध्ये पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांनी संसद बरखास्त करून पुन्हा एकदा निवडणुका घेण्याचं जाहीर केलं आहे.


सामग्री: नेपाळच्या महिला गिर्यारोहक

नेपाळच्या अधिकाऱ्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की 20 जण नेपाळच्या बाजूने गिर्यारोहक एव्हरेस्ट सर करण्याचा प्रयत्न करणार आहेत. यापैकी 15 नेपाळी महिला तर पाच नेपाळी पुरुष गिर्यारोहक आहेत.

यापूर्वी 2008 मध्ये सर्वाधिक दहा महिला गिर्यारोहकांनी 'एव्हरेस्ट समिट'पर्यंत पोहचण्यात यश मिळवलं होतं.

या वेळेस बहुतांश महिला गिर्यारोहक या लिंगभेद आणि पर्यावरणीय मुद्द्यांकडे जगाचं लक्ष वेधू इच्छितात.

"आमच्या टीमधील महिला गिर्यारोहकांचा दोन स्वतंत्र संदेशांवर भर असेल - एक म्हणजे महिलांची तस्करी रोखण्यासाठी पावलं उचलली जावीत, आणि दुसरं म्हणजे गौतम बुद्धांचा जन्म हा नेपाळमध्ये झाला होता, याची आठवण जगाला करून देणं," असं शर्मिला लामा यांनी एव्हरेस्टच्या बेस कॅम्पवरून बीबीसीला ही माहिती दिली.

पण हे मुद्दे का?

नेपाळमध्ये मानवी तस्करी हा गंभीर मुद्दा झाला आहे. ग्रामीण भागातील मुलींना तस्करांकडून फसवलं जातं. परदेशातल्या नोकरीचं आमिष दाखवून त्यांना घरापासून दूर करून देहविक्रीच्या व्यवसायात ढकललं जातं.

2015च्या भूकंपावेळी नुकसान झालेला परिसर हा तस्करीसाठी प्रचलित असल्याचं काही अहवाल सुचवतात.

नेपाळमधील प्रशिक्षण सुविधांमुळे महिलांना गिर्यारोहनाचं कौशल्य आत्मसात करण्यात मदत होते.

दुसरं म्हणजे, नेपाळ ही बुद्धांची जन्मभूमी आहे, हे सांगून लोकांना आकर्षित करण्याचा आमचा प्रयत्न आहे, असं लामा सांगतात. "त्यांचा जन्म भारतात झाल्याची चुकीची माहिती काही लोकं जगात पसरवत असल्याचं दिसून आलं आहे."

'घरी न सांगताच मोहिमेवर निघाली'

टीमला अनेक खडतर आव्हानांचा सामनाही करावा लागत असल्याचं त्या म्हणतात.

"आम्ही इथले (हिमालयाचा भाग) नसल्यानं या उंचीवर काम करणं आमच्यासाठी कठीण जातं. मला डोकेदुखीचा त्रास आहे. पण आणखी काही दिवस. मला खात्री आहे की त्यावर मी मात करून आम्ही लवकरच चढाईला सुरुवात करू," असा विश्वास त्या दाखवतात.

नेपाळी महिलांकडे आता आंतरराष्ट्रीय अॅक्रिडेशनही आहे.

लामा या स्वतः ट्रेकिंग गाइड आहेत आणि त्यांच्या टीममध्ये काही व्यावसायिक तर काही हौशी गिर्यारोहक आहेत. त्यापैकी एक आहे फोटोजर्नलिस्ट पूर्णिमा श्रेष्ठा.

एव्हरेस्टच्या बेस कॅम्पवर त्यांनी आधीच 'हसतमुख नेपाळी महिलांवर' एक छायाचित्र प्रर्दशन भरवलं आहे, आणि आता एव्हरेस्ट शिखरावर पोहचल्यावर तिथं असंच एक फोटो प्रदर्शन भरवण्याचा त्यांचा मानस आहे.

गेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माउंट एव्हरेस्ट - जगातल्या या सर्वोच्च शिखरावर चढाई करण्याची अनेकांची इच्छा असते. दरवर्षी शेकडो लोक या मोहिमेसाठी हिमालय गाठतात. यंदाही विक्रमी संख्येनं काही नेपाळी महिला गिर्यारोहक ही चढाई करणार आहेत.


सामग्री: नेपाळमधल्या संखुवासभा नावाच्या छोट्याशा गावातल्या जितूला नेमबाजी नावाचा खेळ असतो याची कल्पनाही नव्हती. जितूचे वडील भारतीय सैन्यात होते. चीन आणि पाकिस्तानविरुद्धच्या युद्धात त्यांनी भाग घेतला होता.

विसाव्या वर्षी वडिलांच्या पावलावर पाऊल ठेवत जितूनं भारतीय सैन्यात प्रवेश मिळवला. जितूला प्रत्यक्षात ब्रिटिश सैन्यात जायचं होतं. परंतु नियतीच्या मनात काही वेगळंच होतं.

ब्रिटिश सैन्यात नेपाळमधल्या गुरखा समाजातील व्यक्तींना घेतात. 200 वर्षांपासून ही परंपरा सुरू आहे. 2006-07 मध्ये जितू सैन्यभरतीसाठी आला होता. मात्र ब्रिटिश सैन्यासाठी भरती प्रक्रिया सुरू झाली नव्हती. मात्र त्याचवेळी भारतीय सैन्यासाठीची भरती सुरू होती. जितूनं सगळी प्रक्रिया पूर्ण केली आणि तो भारतीय सैन्याचा भाग झाला.

जितूचं पोस्टिंग लखनौ येथे झालं होतं. नेमबाजीत प्राविण्य असूनही खेळ म्हणून कारकीर्द तसंच व्यावसायिक करिअर म्हणून याकडे पाहण्याचा विचार जितूच्या डोक्यातही नव्हता.

मात्र लष्करातील वरिष्ठांनी जितूची नेमबाजीतील कौशल्य हेरत त्याला मध्य प्रदेशातील महू येथील आर्मी मार्क्समनशिप युनिट येथे पाठवलं.

परंतु जितूला याठिकाणी आपली छाप उमटवता आली नाही. अपेक्षित कामगिरी करता न आल्यानं जितूला या केंद्रातून दोनदा परत पाठवण्यात आलं. परंतु जितूनं हार मानली नाही आणि आपल्या नेमबाजी कौशल्यांवर काम करायला सुरुवात केली.

राष्ट्रीय पातळीवरील स्पर्धांमध्ये यशस्वी झाल्यानंतर जितूनं आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केलं. 11 गोरखा रायफल्स रेजिमेंटचा भाग असलेल्या नायब सुभेदार जितूनं स्कॉटलंडच्या ग्लासगोमध्ये झालेल्या कॉमनवेल्थ स्पर्धेत 50 मीटर पिस्तूल प्रकारात सुवर्णपदकाची कमाई केली. त्याचवर्षी आशियाई क्रीडा स्पर्धेही जितूनं सुवर्णपदकावर नाव कोरलं होतं.

जितू राय

2014 मध्ये नेमबाजी विश्वचषकात नऊ दिवसांच्या अंतरात जितूनं तीन पदकं पटकावली. पदकं मिळवतानाच जितूनं अनेक विक्रमांना गवसणी घातली. दैदिप्यमान प्रदर्शनामुळे जितूकडून अपेक्षा वाढल्या.

रिओ ऑलिम्पिक स्पर्धेत जितू पदकाचा प्रमुख दावेदार होता. मात्र जितूला लौकिकाला साजेशी कामगिरी करता आली नाही. ऑलिंपिक अनुभवानं खचून न जाता जितूनं नेमबाजी विश्वचषकात कांस्यपदक मिळवलं.

सातत्यपूर्ण प्रदर्शनासाठी जितू रायला प्रतिष्ठेच्या अर्जुन पुरस्काराने गौरवण्यात आलं. त्यावेळी जितूची आई नेपाळहून दिल्लीला आली होती. त्यावेळी जितूच्या नेमबाज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पिस्तूल किंग अशी बिरुदावली मिळवणाऱ्या नेमबाज जितू रायनं कॉमनवेल्थ स्पर्धेत पुरुषांच्या 10 मीटर एअर पिस्तूल प्रकारात सुवर्णपदकाचा वेध घेतला. भारताच्याच ओम मिथरवालनं याच प्रकारात कांस्यपदक मिळवलं.


सामग्री: नेपाळमधील गुरखा समाज गेली 200 वर्ष इंग्लंडच्या सैन्याचा अविभाज्य घटक आहेत. आता या सैन्यात गुरखा स्त्रियांचाही सहभाग असणार आहे.

गोरखा नावाच्या डोंगरातल्या गावावरून गुरखा हे नाव मिळालं आहे.

इंग्लंड सैन्याचा भाग होण्यासाठी अत्यंत खडतर प्रशिक्षणाला सामोरं जावं लागतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंग्लंडच्या सैन्यात आता गुरखा स्त्रिया असतील. घरच्यांचा पाठिंबा नसतानाही काही गुरखा स्त्रिया इंग्लंड सैन्याचा भाग होण्यासाठी तयार झाल्या आहेत.


सामग्री: नेपोटिझम म्हणजे हाती सत्ता वा शक्ती असणाऱ्यांनी आपल्याच ओळखीच्यांना - नातलगांना संधी देणं.

बॉलिवुडमधले गट - निर्माते - दिग्दर्शक नेपोटिझम करत असल्याचा आरोप यापूर्वीही अनेकदा झालाय.

सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येमागचं एक कारण नेपोटिझम असू शकतं अशी चर्चा त्याच्या मृत्यूनंतर लगेच सुरू झाली.

इंडस्ट्रीतल्या अनेकांनी सोशल मीडियावर सुशांतच्या मृत्यूविषयीचं दुःख व्यक्त केलं. तर अनेकांनी नेपोटिझमविषयीची नाराजी व्यक्त केली.

फॅन्सनी व्यक्त केली नाराजी

सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूचा धक्का बसलेल्या त्याच्या अनेक फॅन्सनी हळहळ तर व्यक्त केलीच पण सुशांतला श्रद्धांजली वाहणाऱ्या इतर सेलिब्रिटीजच्या पोस्टवर टीकाही केली.

करण जोहर, आलिया भट, सोनाक्षी सिन्हा, सोनम कपूर या सेलिब्रिटींना फॅन्सनी धारेवर धरलं.

सुशांतचा फोटो पोस्ट करत करण जोहरने लिहिलं होतं - "गेले वर्षभर तुझ्या संपर्कात नसल्याबद्दल मी स्वतःला दोष देतोय. अनेकदा असं वाटायचं की कदाचित तुला माणसांची गरज आहे...पण मी कधी या विचाराचा पाठपुरावा केला नाही. पुन्हा कधीही अशी चूक करणार नाही."

सुशांतच्या मृत्यूमुळे आपल्याला धक्का बसला असल्याचं सांगणारी पोस्ट आलिया भट्टनेही लिहीली होती.

पण करण जोहरच्या शोमध्येच आलिया भट्ट आणि सोनम कपूर यांनी सुशांतची थट्टा उडवली होती याची आठवण तिच्या या ट्वीटला रिप्लाय करत अनेक फॅन्सनी तिला करून दिली.

मीडियावर टीका करणाऱ्या सोनाक्षी सिन्हाच्या ट्वीटवरही फॅन्सनी तिला स्टारकिड असल्याबद्दल सुनावलं.

नेपोटिझमविषयीच्या इंडस्ट्रीतल्या प्रतिक्रिया

एकीकडे फॅन्स टीका करत असतानाच दुसरीकडे इंडस्ट्रीमधल्याच काही जणांनी यामागे नेपोटिझम हेच कारण असल्याचं म्हटलंय.

आयफा सोहळ्यादरम्यान सुशांतने नेपोटिझमविषयी मत व्यक्त केलं होतं. बॉलिवुडमध्ये नेपोटिझम आहे. पण हा नेपोटिझम काहीच प्रमाणात असल्यास आतले आणि बाहेरचे एकत्र राहू शकतात. पण नेपोटिझमुळे बाहेरच्या टॅलंटला संधी मिळाली नाही, तर ते योग्य नसल्याचं  सुशांतने या मुलाखतीदरम्यान म्हटलं होतं. सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येनंतर जुन्या मुलाखतीचा हा व्हिडिओ पुन्हा सोशल मीडियावर फिरू लागला.

अभिनेते प्रकाश राज यांनीही हा व्हिडिओ शेअर करत आपल्या भावना मांडल्या आहेत. "मी स्वतः यातून गेलो आणि तरलो, माझ्या जखमा खोल आहेत... पण या मुलाला ते सहन झालं नाही...

बॉलिवुडमधल्या कंपूशाहीविषयी कायमच टीका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूनंतर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झालीय बॉलिवुडमधल्या 'नेपोटिझम'ची.


सामग्री: नेमकं काय आहे उत्तर कोरिया प्रकरण?

उत्तर कोरियाला अण्वस्त्रे का हवीत?

दुसऱ्या महायुद्धानंतर कोरियन द्विपकल्पाचे विभाजन झाले. कम्युनिस्ट प्रभावाखाली उत्तर कोरियात हुकूमशाही आकाराला आली. उत्तर कोरिया जागतिक पटलावर जवळपास पूर्णपणे एकटा पडला आहे. आम्हाला संपवू पाहणाऱ्या जगाविरुद्ध फक्त अण्वस्त्रंच आमचं संरक्षण करू शकतात, असं उत्तर कोरियाच्या नेतृत्वाला वाटते.

कुठे होत आहेत छुप्या अणुचाचण्या?

उत्तर कोरियाचे हुकूमशहा किम जोंग-उन

अण्वस्त्रांची निर्मिती कितपत?

उत्तर कोरियाने हायड्रोजन बाँबची यशस्वी चाचणी केल्याचा दावा केला आहे. हा बाँब अणुबाँबपेक्षा बराच शक्तिशाली आहे,  तसंच तो दूरच्या पल्ल्यावर मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्रांवर बसवता येईल, असा ही उत्तर कोरियाचा दावा आहे. या देशाच्या सरकारी माध्यमांनी ही चाचणी अचूकरित्या यशस्वी झाल्याचं म्हटलं आहे.

काही विश्लेषकांना हे दावे काळजीपूर्वक घेणे आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे. गोपनीय माहितीनुसार अमेरिकेतील गुप्तचर अधिकारीही मान्य करतात की उत्तर कोरियाकडे हे बाँब लहान स्वरुपात साकरण्याची क्षमता आहे.

उत्तर कोरिया अमेरिकेला मुख्य शत्रू मानते. पण उत्तर कोरियाकडे दक्षिण कोरिया आणि जपानच्या रोखानं रॉकेट आहेत. या दोन्ही देशांत अमेरिकेचे सैन्य तैनात आहे.

उत्तर कोरियाला थांबवण्यासाठी काय झाले आहे?

निशस्त्रीकरणाच्या बदल्यात मदत देण्याच्या वाटाघाटी सातत्याने अपयशी ठरलेल्या आहेत.

संयुक्त राष्ट्रांनी सातत्याने उत्तर कोरियावर कठोर निर्बंध लादले आहेत. पण त्याचा फारसा उपयोग झालेला नाही. उत्तर कोरियाचा एकमेव मित्र असलेल्या चीनने सुद्घा उत्तर कोरियावर आर्थिक आणि राजकीय दबाव टाकला आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर कोरियाच्या संदर्भातील परिस्थिती बिकट आहे. अगदीच स्थिती बिघडली तर अण्विक युद्धाचा धोका आहे. पण हे वाटत तितक सोपं नाही आहे. नेमकं हे प्रकरण आहे तरी काय?


सामग्री: नेमका हा सीमावाद काय आहे? याचा इतिहास काय आहे? आणि याची सध्याची परिस्थिती काय आहे? जाणून घेण्यासाठी पहा आजची सोपी गोष्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कर्नाटक आणि महाराष्ट्र सीमेलगतच्या बेळगाव आणि आसपासच्या भागाच्या हक्कावरून गेली अनेक वर्षं या दोन राज्यांमध्ये वाद सुरू आहे.


सामग्री: नेमकी राज्यातील परिस्थिती जास्त अवघड बनू लागली, त्याच दरम्यान सरकारचा, मुख्यमंत्री आणि आरोग्य मंत्री यांचा प्रशासनाशी आणि राज्यातील जनतेशी थेट संवाद कमी झालेला दिसतोय.

कोव्हिड-19 आणि लॉकडाऊन या चक्रव्यूहात राज्य सरकार असे काही अडकले आहे की तातडीने काही पावले टाकली नाहीत तर सरकार आणि त्याचं असलं-नसलेलं गुडविल दोन्ही धारातीर्थी पडेल, अशी स्थिती येऊ घातली आहे.

मुख्यमंत्र्यांनी मात्र पुन्हा एकदा लॉकडाऊन वाढवण्याचा धाक घातला आहे. लॉकडाऊन ही अगदी तात्पुरती व्यवस्था होती याचा सगळ्याच धोरणकर्त्यांना सुरुवातीपासूनच विसर पडलेला आहे. आताही राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांनी संसर्ग आणि साथ दोन्ही राहणारच आहेत, हे न सांगता जणू काही साथ शिल्लक राहिली तर लोकच जबाबदार असणार आहेत, असा सूर लावला आहे.

सुरुवातीला, एप्रिल महिन्यात असं चित्र होतं की तुलनेने महाराष्ट्रात परिस्थिती बरी हाताळली जाते आहे. पण मुंबई-पुणे पट्ट्यात संसर्गाचं प्रमाण वाढत राहिलं तसं चित्र बदललं. हा लेख वाचत असताना महाराष्ट्रातील एकूण बाधितांची संख्या वीस हजारांच्या घरात पोचली असेल (म्हणजे देशातील एकूण बाधित संख्येच्या जवळपास एक तृतीयांश) आणि मृतांची संख्याही देशातील एकूण मृतांच्या एकतृतीयांश असेल.

राज्यात 7 मे पर्यंत एकूण दोन लाखांवर लोकांच्या चाचण्या झाल्या आणि त्यात बाधितांचं प्रमाण देशात सर्वांत जास्त, म्हणजे जवळपास 9 टक्के एवढं आहे. चाचण्या करण्याचं प्रमाण अजूनही वाढवायला हवं आहे.

महाराष्ट्रात दर दहा लाख लोकसंख्येच्या मागे जेमतेम 1,800 लोकांच्या चाचण्या झाल्या. हेच प्रमाण तामिळनाडूत 2,800 तर दिल्लीत 4,600 आहे. त्यामुळे तातडीने दोन गोष्टी होणं गरजेचं आहे:

कारण, वर दिलेल्या ठोकळ आकडेवारीत काहीसे चिंताजनक भौगोलिक तपशील आहेत : मुंबई परिसर विचारात घेतला तर त्यातील सर्व महापालिका क्षेत्रे मिळूनच्या भागात महाराष्ट्रातील एकूण बाधितांच्या सुमारे 75 टक्के बाधित आहेत. त्याखेरीज, नाशिक, मालेगाव आणि पुणे-पिंपरी चिंचवड या क्षेत्रांचा क्रम लागतो. म्हणजे एका परीने एका सलग पट्ट्यात हे प्रमाण जास्त आहे आणि अन्यत्र नगण्य आहे (अपवाद औरंगाबादचा).

बाधितांचे आकडे रोजच्या रोज वाढत असताना महाराष्ट्र सरकारपुढे तीन प्रकारची तातडीची आव्हाने आहेत -

नोकरशाहीचे नियंत्रण

मे महिन्याच्या सुरुवातीपासून काही प्रमाणात लॉकडाऊन शिथिल करण्याचं ठरलं. तेव्हापासून राज्यात अचानक अधिकाऱ्यांची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अधिकाऱ्यांच्या बदल्या करून नक्की काय साध्य होईल? पोलिसांच्या मदतीला केंद्रीय सुरक्षा दल आणण्याची कल्पना कुणाची? असे प्रश्न महाराष्ट्रातील परिस्थितीच्या संदर्भात अचानक निर्माण झाले आहेत.


सामग्री: नेमकी ही स्थिती काय आहे आणि त्यामुळे रुग्णाला कसा धोका पोहोचतो हे आपण पाहुयात.

'शॉर्टनेस ऑफ ब्रेथ'

कोरोना व्हायरस रुग्णाच्या फुफ्फुसांवर आघात करतो. फुफ्फुसात शिरकाव झाल्यानंतर कोरोना व्हायरस मोठ्या संख्येने पसरतो किंवा गुणाकार करतो. ज्यामुळे रुग्णांना श्वास घेण्यास त्रास होतो.

वैद्यकीय भाषेत याला 'शॉर्टनेस ऑफ ब्रेथ' असं म्हणतात. क्रिटिकल स्टेजमध्ये श्वास घेता येत नाही, शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी प्रचंड खालावते आणि रुग्णाला ऑक्सिजन किंवा व्हेन्टिलेटर सपोर्टची गरज भासते.

रुग्णाला श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होत असेल तर डॉक्टर तातडीने कोरोनाची तपासणी करण्याची सूचना करतात. श्वास घेण्यास त्रास होणं, कोरोनाचा संसर्ग झाल्याचं हे एक प्रमुख लक्षण आहे.

हॅप्पी हायपॉक्सिया म्हणजे काय?

मुंबई आणि महाराष्ट्रात डॉक्टरांना कोव्हिड-19 चं एक दुर्मिळ लक्षण पाहायला मिळत आहे. ज्यामध्ये कोव्हिड पॉझिटिव्ह रुग्णांच्या शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण खूप कमी असलं, तरी रुग्णांना श्वास घेण्यास त्रास होत नाही.

शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी कमी झाली असली तरी रुग्ण सामान्य दिसत असतो. श्वास घेण्यास अडथळा होण्याची लक्षणं दिसून येत नाहीत. वैद्यकीय भाषेत डॉक्टर याला 'हॅप्पी हायपॉक्सिया' 'Happy Hypoxia' असं म्हणतात.

महाराष्ट्रात कोव्हिड-19 मुळे 26 जूनपर्यंत 7106 रुग्णांचा मृत्यू झालाय. तर मुंबईत 4000 पेक्षा जास्त कोरोनाग्रस्तांचा मृत्यू झालाय. राज्यातही 'हॅप्पी हायपॉक्सिया' च्या केसेस समोर आल्या आहेत.

डॉक्टरांना झाला हॅप्पी हायपॉक्सियाचा त

मुंबईतील सांताक्रूज परिसरातील प्रसिद्ध जनरल फिजीशिअन डॉ. वसंत शेणॉय यांनाही 'हॅप्पी हायपोक्सिया'चा त्रास झाला होता. शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यामुळे त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं. काही दिवसांपूर्वीच डॉ. शेणॉय कोव्हिडवर मात करून घरी परतले. पण, अजूनही त्यांना दर मिनिटाला अर्धा लीटर ऑक्सिजन घ्यावा लागतोय.

हॅप्पी हायपॉक्सियाचा त्रास कसा होतो? ओळखता येतो का? याबाबत आम्ही डॉ. शेणॉय यांचे अनुभव जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

बीबीसीशी बोलताना डॉ. वसंत शेणॉय म्हणतात, "सामान्य व्यक्तीच्या शरीरात 95 ते 99 टक्के ऑक्सिजन असतो. रक्तातील ऑक्सिजनचं प्रमाण 90 टक्क्यांपेक्षा कमी झालं तर श्वास घेण्यास त्रास सुरू होतो. मला 8-10 दिवस ताप होता, अचानक एक दिवस शरीरातील ऑक्सिजन 80 टक्क्यांवर पोहोचल्याचं लक्षात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19 मुळे आतापर्यंत जगभरात 6 लाखाहून अधिक लोकांचे जीव गेले आहेत. हे आकडे दिवसेंदिवस वाढत आहेत. महाराष्ट्रातली परिस्थिती गंभीर होत चालली आहे. या आजारासोबत जर हॅप्पी हायपोक्सिया नावाची स्थिती असेल तर त्या रुग्णाच्या त्रासात आणखी भर होते.


सामग्री: नेवलानी यांच्यावर भ्रष्टाचाराचे आरोप असल्यानं ते अपात्र ठरल्याचं रशियातल्या केंद्रीय निवडणूक आयोगानं स्पष्ट केलं आहे. मात्र, आयोगाची ही कारवाई राजकीयदृष्टीनं प्रेरीत असल्याचं नेवलानी यांचं म्हणणं आहे.

म्हणून मार्चमध्ये होणाऱ्या या निवडणुकीत मतदान करू नका, अशा सूचना नेवलानी यांनी त्यांच्या समर्थकांना दिल्या आहेत. 41 वर्षीय नेवलानी हे रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन यांना विरोध करणारे रशियातील एकमेव नेते आहेत.

"आम्ही मतदानच करायचं नाही असा निर्णय घेतला आहे. कारण, आता जे काही होत आहे त्याला आदर्श निवडणूक प्रक्रिया म्हणत नाहीत," असं नेवलानी यांनी या निर्णयानंतर सांगितलं. या निर्णयाविरोधात देशभरात आंदोलन करणार आहोत असंही त्यांनी जाहीर केलं.

पुतिन यांच्याविरोधात भ्रष्टाचाराचे आंदोलन आक्रमकपणे चालविणारे नेते अशी नेवलानी यांची ख्याती आहे. मात्र, सध्या त्यांच्यावरच भ्रष्टाचाराचे आरोप झाल्यानं त्यांना निवडणूक लढविण्यास पाच वर्षांची बंदी घालण्यात आली आहे.

"आम्ही कायद्यातील तरतूदींनुसार ही कारवाई केली आहे," असं आयोगाच्या प्रमुख एला पॅमफिलोवा यांनी स्पष्ट केलं. आयोगाच्या 13 पैकी 12 सदस्यांनी नेवलानी यांची उमेदवारी फेटाळून लावली आहे. तर, एका सदस्यानं नेवलानी यांनी सरकारी निर्णयात व्यक्तिगत लाभाच्या दृष्टीनं हस्तक्षेप केल्याचं म्हटलं आहे.

निवडणूक लढवण्यावर बंदी घालणं म्हणजे खरं बोलण्यापासून वंचित ठेवण्याचा प्रकार असल्याचं नेवलानी यांनी सांगितलं. तसंच, या बंदीमुळे रशियातील लाखो नागरिकांच्या मतदानाचा अधिकार नाकारला जात असल्याचं मत त्यांनी मांडलं.

"पुतिन यांनी त्यांच्याविरोधात निवडणूक कोणी लढवायची हे देखील ठरवून टाकलं आहे. ज्यांच्यापासून धोका नाही अशांचीच ते निवड करतात. रशियाच्या सर्वोच्च न्यायालयात याप्रकरणी दाद मागणार आहे," असंही नेवलानी यांनी स्पष्ट केलं.

रविवारी नेवलानी यांनी आपली उमेदवारी वाचवण्यासाठी 500 सह्या गोळा केल्या. जेणेकरुन याचा निवडणूक आयोगावर दबाव निर्माण करता येईल आणि निवडणूक लढविण्याची संधी त्यांना मिळू शकेल.

नेवलानी यांचा प्रचार कुठपर्यंत?

बीबीसीच्या मॉस्कोतील प्रतिनिधी सारा रेन्सफोर्ड यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अॅलेक्झी नेवलानी हे रशियातील फार मोठे पुतिन विरोधक नाहीत. मात्र, त्यांनी पुतिन यांच्याविरोधात सुरू केलेले भ्रष्टाचार विरोधी आंदोलन हे रशियात विशेष गाजले आहे.

गेल्या अनेक महिन्यांपासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रशियातील विरोधी पक्षनेते अॅलेक्झी नेवलानी यांना पुढील वर्षी होणाऱ्या अध्यक्षीय निवडणूक लढवण्यास मज्जाव करण्यात आला आहे.


सामग्री: नेहमीच्या पद्धतीप्रमाणं सभापती, उपसभापती यांच्या निवडणुकांनंतर बहुतांशवेळा सर्वपक्षीय नेते त्यांचं कौतुकच करतात. आदर व्यक्त करतात आणि त्यांच्या कार्यकाळात चांगलं कामकाज होईल अशी आशा व्यक्त करतात. पण पी. एम. सईद यांच्या निवडणुकीनंतर तत्कालीन विरोधी पक्षनेते शरद पवार यांनी मात्र आपल्या भाषणात सईद यांच्या कौतुकाबरोबर काही गोष्टी सांगितल्या.

 त्या ऐकल्या तर शरद पवार किती बारकाईने राजकारणाचा अभ्यास करून आपले निर्णय घेत असतील आणि एखाद्या निर्णयासाठी किती आधीपासून तयारी करत असतील याचा विचार करता येतो.

या भाषणात शरद पवार यांनी पी. एम. सईद लक्षद्वीपमधून सतत नऊ वेळा निवडून आले आहेत आणि त्यांच्या यशामागे कदाचित त्या मतदारसंघात केवळ 34 हजार मतदार आहेत हेसुद्धा एक कारण असावं असं सांगितलं. सईद यांच्याविरुद्ध उभा असलेला नेता दरवेळी एकच असतो आणि तो ज्या पक्षाकडे वारं वाहात असतं त्या पक्षाकडून तिकीट मिळवून निवडणूक लढवतो असं निरीक्षणही शरद पवार यांनी मांडलं होतं.

आता लक्षद्वीप मतदारसंघ म्हटला तर एक दूरचा आणि फारसं कोणाचा लक्ष नसलेला मतदारसंघ वाटतो. पण शरद पवार यांचं मात्र या मतदारसंघाकडे लक्ष होतं आणि त्यांच्या राजकारणाची पद्धत कशी आहे हे पुढच्या काळात दिसून आलं.

लक्षद्वीपमध्ये  पुढे शरद पवार यांनी काय केलं?

शरद पवार यांनी 1999 साली काँग्रेसमधून राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना केली आणि याचवर्षी झालेल्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये पी. एम. सईद दहाव्यांदा निवडून आले. मात्र 2004 साली सईद यांना तेव्हा जनता दल युनायटेडमध्ये असलेल्या पी. पोकुन्ही कोया यांच्याकडून पराभव पत्करावा लागला. फक्त 71 मतांनी कोया निवडून आले.

पुढच्या म्हणजे 2009 च्या निवडणुकीत हे कोया राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये सामील झाले. पण पी. एम. सईद यांचे पुत्र मुहम्मद हमदुल्ला सईद यांनी त्यांना पराभूत केलं. राष्ट्रवादी काँग्रेसची लक्षद्वीपमध्ये 2009ची पहिलीच निवडणूक होती.

 या निवडणुकीत अपयश आलं तरी शरद पवार यांनी या मतदारसंघावरचं लक्ष कमी केलं नाही. 2014 साली मुहम्मद सईद यांना राष्ट्रवादीच्या पी. पी. मोहम्मद फैजल यांनी पराभूत केलं. त्यानंतर 2019 सालीसुद्धा पी. पी. मोहम्मद फैजल यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर यश मिळवलं. महाराष्ट्रातील नेहमीच्या मतदारसंघाप्रमाणे शरद पवार यांनी एक सुरक्षित मतदारसंघ कायमचा जोडला.

राष्ट्रीय पक्ष

1999 साली सोनिया गांधी मूळच्या परदेशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

17 डिसेंबर 1998. सर्वसामान्य भारतीयांसाठी एक साधासुधा दिवस असला तरी लोकसभेत विरोधीपक्षांसाठी महत्त्वाचा दिवस होता. लक्षद्वीपमधून सातत्यानं निवडून येणारे काँग्रेसचे पी. एम. सईद त्या दिवशी लोकसभेचे उपसभापती म्हणून निवडले गेले होते.


सामग्री: नेहा फक्त 23 वर्षांची आहे. 2017मध्ये दीर्घ आजारपणानंतर तिच्या वडिलांचं निधन झालं.

घर चालवण्यासाठी तिची आई लेदर आणि सायकलींच्या फॅक्टरीत काम करायची.

"मी पेपरमध्ये येणारी महिला खेळाडूंची नाव वाचली होती. माझ्या मैत्रिणीने मलाही विचारलं खेळशील का? मला मोह आवरला नाही कारण तिने सांगितलं की चांगले कपडे, बुट आणि इतर गोष्टी मिळतील. तेव्हा माझ्याकडे यापैकी काही नव्हतं," नेहा सांगते.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोनिपतची नेहा गोयल भारतीय महिला हॉकी टीममध्ये मिड-फिल्डर आहे. नेहा शाळेत असल्यापासून हॉकी खेळतेय.


सामग्री: नेहा भोसले

गेल्या काही वर्षांपासून मुलींनीही या स्पर्धेत आघाडी घेतली आहे. देशाच्या विविध भागातून वेगवेगळ्या परिस्थितीशी संघर्ष करत मुली यश मिळवत आहेत. यावर्षीही निवड झालेल्या 829 उमेदवारांपैकी 197 मुली आहेत.

काश्मीरमधून यावर्षी 13 मुलींनी अंतिम यादीत स्थान मिळवलं आहे. तर तामिळनाडूतून एक दृष्टिहीन मुलीने अंतिम यादीत स्थान मिळवलं आहे.

महाराष्ट्रातून मुलींनी नेत्रदीपक यश मिळवण्याची परंपरा यावर्षीही कायम आहे.  यावर्षी  मुंबईची नेहा भोसले राज्यातून पहिली आली आहे. तिने या परीक्षेत 15 वा आणि महाराष्ट्रात प्रथम क्रमांक मिळवला आहे. हे स्पृहणीय यश तिने कसं मिळवलं याबद्दल बीबीसी मराठीने तिच्याशी संवाद साधला.

नेहा मुळची मुंबईची.  तिचं शिक्षण मुंबईतच झालं. त्यानंतर तिने  IIIM लखनौ मधून MBA केलं. MBA नंतर मी एका खासगी कंपनीत तीन वर्ष काम केलं, तिथे काम करताना तिला  परीक्षा द्यावी असं वाटलं मात्र काम करताना  तेवढा वेळ मिळत नव्हता. मग 2017 ला नोकरी सोडून नेहाने पूर्णवेळ अभ्यासाला सुरुवात केली.

याबद्दल बोलताना नेहा सांगते, "मी खरंतर द्विधा मन:स्थिती मध्ये होती. माझं प्रेरणास्थान इंद्रा नुयी होत्या. त्यांनी IIM मधून MBA केल्यावर पुन्हा अमेरिकेत जाऊनही MBA केलं. तसंच मलाही करायचं होतं. MBA केल्यानंतर माझ्या एक दोन मित्रांनी या नागरी सेवा परीक्षेची तयारी करायला सुरुवात केली होती. त्यांनी मला सांगितलं की तू ही देऊन पहा.

 त्याचवेळी मी GMAT ही दिली होती. त्याचा स्कोरही चांगला होता. त्याआधी एकदा तरी देऊन बघावा अशी इच्छा होती. माझ्या मित्रमैत्रिणींनीही मला प्रोत्साहन दिलं. पहिल्या प्रयत्नानंतर मला असं वाटलं की मी हे करू शकते आणि मग दुसऱ्यांदा प्रयत्न केला आणि मी पास झाले."

क्लासेसचा फायदा

नेहाने दुसऱ्या प्रयत्नात हे यश मिळवलं. तिचा समाजशास्त्र विषय होता. तिने  दिल्लीतले सगळे क्लासेस ऑनलाईन पद्धतीने केले. या क्लासेसचा यशात मोठा वाटा असल्याचं ती सांगते.

UPSC

"मी मुख्यत: ऑनलाईन क्लास केले होते. त्यांचे लेक्चर्स, टेस्ट, मी काढलेल्या नोट्स यावर मी जास्त भर दिला, उत्तरं लिहिणं. मी पूर्व परीक्षा आणि मुख्य परीक्षा यात फारसा फरक केलाच नाही. पूर्वपरीक्षेच्या दोन महिने आधी मी फक्त तोच अभ्यास केला. मर्यादित स्रोतांचा वापर केला."

मुलाखतीचं आव्हान

कोरोनामुळे यावेळी नागरी सेवा परीक्षेचे वेळापत्रकही कोलमडलं. नेहाची मुलाखत 20...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्रीय लोकसेवा आयोगातर्फे घेतल्या जाणाऱ्या नागरी सेवा परीक्षेचा निकाल गेल्या आठवड्यात लागला. हा निकाल लागला की यशवंत विद्यार्थ्यांच्या प्रैरणादायी कथा विविध माध्यमांवर येतात.


सामग्री: नेहाली उपशाम

माझं सासर भीमा कोरेगाव आहे आणि त्यामुळेच या गावाशी माझं जवळचं नातं आहे.

भीमा कोरेगावला भारतीय इतिहासात महत्त्वाचं स्थान आहे. इथंच 'शूद्रां'नी त्यांच्यावर होणाऱ्या जातीय अत्याचाराविरोधात लढा दिला होता. या लढाईला 1 जानेवारी 2018ला 200 वर्षं पूर्ण होत होती. म्हणून पुण्यात त्याच्या उत्सवाची तयारी दोन दिवसांपूर्वीच सुरू झाली होती.

आम्ही 'रणरागिणी' या संस्थेमध्ये चळवळीत काम करणाऱ्या महिलांना एकत्र आणण्याचं काम गेल्या तीन वर्षांपासून करत आहोत. यंदाही या उत्सवात सहभागी होण्यासाठी आम्ही 1 जानेवारीला पहाटेच भीमा कोरेगावात पोहोचलो होतो.

तिथं विजयस्तंभाच्या मागे असलेल्या मैदानावर आम्ही स्टॉल लावला. पण काही वेळानं तिथली सगळी दुकानं, फार्मसी, हॉटेलं अचानक बंद होऊ लागली.

काहीतरी वेगळं घडत आहे असा आम्हाला संशय आला. कारण यापूर्वी असं कधी बघितलं नव्हतं.

विजयस्तंभापासून एक किलेमीटर अंतरावर असलेल्या पार्किंगमध्ये आमची इनोव्हा गाडी होती. गाडीतून आम्ही काही सामानाचे खोके स्टॉलवर घेऊन जाण्यासाठी बाहेर काढताना दोन माणसं आमच्याकडं आली. "तुम्ही स्टॉल लावू शकत नाही," असं त्यांनी आम्हाला धमकावलं.

पण आम्ही महिलांनी या धमक्यांकडे दुर्लक्ष केलं आणि आमच्या स्टॉलकडे निघून गेलो.

आगीचा कल्लोळ दिसू लागला!

त्यानंतर तासाभरात आमच्या लक्षात आलं की आमचे फोन काम करत नव्हते. मग आम्हाला भीमा नदीच्या पलीकडून आगीचा कल्लोळ दिसू लागला.

मुंबईत निदर्शनं करणारे भीमानुयायी

तितक्यात आमच्या गाडीकडे चक्कर टाकायला गेलेला माझा दीर धावत-धावत आला. त्यानं सांगितलं की, "कुणीतरी आपल्या गाडीची तोडफोड केली आहे, सगळ्या काचा फोडल्या आहेत. जवळपास दीडशेहून अधिक लोकांचा घोळका, हाती भगवे झेंडे घेऊन येत आहेत. मी कसाबसा त्यांच्या तावडीतून आपला जीव वाचवून आलोय."

आम्ही बाहेर आलो तेव्हा सगळीकडे गोंधळ उडाल्याचं दिसत होतं. लोक इकडंतिकडं पळत होते.

आम्ही काही विचार करायच्या आतच समोरून तलवारी हातात घेतलेला लोकांचा गट आमच्यावर धावून आला. बाजूलाच पोलीस होते, पण आम्हाला त्यांच्यापासून संरक्षण द्यायचं सोडून पोलिसांनी उलट आमच्यावरच लाठीचार्ज सुरू केला.

तिथल्या प्रत्येक घराच्या बाल्कनीत दगडांनी भरलेल्या थैल्या आधीच होत्या. त्या घरांमधल्या स्त्रिया दगडं जमावाच्या दिशेनं फेकत होत्या. तेवढ्यात एक म्हातारा माणूस तिथं आला आणि त्याने एक मोठा दगड अशोक चक्राचं चिन्ह...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मी नेहाली उपशाम. मुंबईच्या एका आंतरराष्ट्रीय कंपनीत मी कामाला आहे. लहानपणापासूनच मी दरवर्षी भीमा कोरेगावला भेट देत आहे. वर्षाच्या पहिल्या दिवशी विजयस्तंभाचं दर्शन घेऊन मला ऊर्जा मिळते.


सामग्री: नैसर्गिक आपत्तीने वेढलेल्या केरळमध्ये मी गेल्या एक आठवड्यापासून वार्तांकन करतेय. मी जेव्हा वार्तांकन करायला सुरुवात केली तेव्हा एक दिवस माझ्यावरच कोणाला वाचवण्याची वेळ येईल याची मला कल्पना नव्हती.

साठीच्या वयातली एका महिलेनं माझ्याकडे मदत मागितली. मी तिचे डोळे पुसले आणि तिला मिठी मारली. "मी जिल्हाधिकाऱ्यांना कळवलं आहे आई, काळजी करू नका, आपण सुरक्षित बाहेर पडू," मी म्हणाले.

पण स्थानिक आमदारानं मला सांगितलं की, "सध्यातरी त्या रुग्णाला वाचवणं शक्य होणार नाही. कारण माझ्या आणि शेजारच्या भागातही पुराचं पाणी घुसलं आहे. त्यामुळे सध्या हे सातमजली हॉटेल सोडू नका नाही कारण लोकांची निवाऱ्यासाठी गर्दी केलेल्या बचाव शिबिरांमध्ये जाण्याऐवजी इथेच राहणं सोयीस्कर होईल."

"तुमचं हॉटेल हे आता एका बेटासारखं झालं आहे. आम्ही तुम्हाला लगेच वाचवू शकत नाही. पण तुमच्यापर्यंत काहीतरी अन्न पोहोचवण्याचा नक्कीच प्रयत्न करू," अशा शब्दांत एर्नाकुलमच्या आमदार हिबी एडन यांनी बचावकार्यात व्यग्र असतानाही मला धीर देण्याचा प्रयत्न केला.

सूर्योदयाची प्रतीक्षा

माझ्या हॉटेलमध्ये पिण्याच्या पाण्याचा साठा आता कमी होत होता आणि तळघरात पाणी साचलं होतं. पाणी कमी होऊन ते पहिल्या मजल्यावर शिरू नये यासाठी सगळेजण प्रार्थना करत होते.

"पिण्याचं पाणी अतिशय कमी आहे. आपल्या हॉटेलच्या बाजूला असलेल्या बचाव शिबिरातसुद्धा पाणी कमी आहे. आमच्याकडे दुसरा काहीही पर्याय नाही,"  असं आमच्या मॅनेजरने आम्हाला सांगितलं.

आम्ही आता पाऊस थांबण्याची आणि सुर्योदयाची वाट पाहत होतो.

गेल्या तीन दिवसांपासून लोकांना घेऊन जाणाऱ्या ट्रकचा आवाज ऐकते आहे, लोकांना हवाई मार्गानं वाचवण्यासाठी हेलिकॉप्टर येत आहेत. अग्निशमन दलाच्या बोटीतून लोकांना नेण्यात येत आहे. या आवाजामुळे मला मध्यरात्री जाग येते. हजारो लोक झगडत आहे. मदतीसाठी याचना करणारे लोक मला दिसत आहेत.

वार्तांकनाच्या पहिल्या दिवशी मी इडुक्की येथील पीडितांची भेट घेतली. हा केरळमधला डोंगराळ भाग आहे आणि तिथे भूस्ख्लनाच्या अनेक घटना घडल्या आहेत. तसंच स्थानिक चर्चमध्ये असलेल्या बचाव शिबिरालाही भेट दिली. आईवडील गमावलेली मुलं, म्हातारपणीचा एकमेव आधार असलेलं घर गमावलेली माणसं, झालेल्या नुकसानामुळे शोकमग्न झालेली अनेक माणसं अजून माझ्या डोळ्यासमोर आहेत. मी जेव्हा त्यांना भेटले तेव्हा त्यांनी मला काहीही विचारलं नाही. पण त्यांचा चेहरा मला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मॅडम माझ्या नवऱ्याचं नुकतंच ट्रान्सप्लान्टचं ऑपरेशन झालं आहे. आम्हाला सुरक्षित नेण्यासाठी तुम्ही मदत करू शकता का?" ...पत्रकार संकटकाळी आधार म्हणून धावून आला होता.


सामग्री: नैसर्गिक प्रक्रियांमधील मानवी हस्तक्षेपामुळे जमिनीचं तापमान दिवसेंदिवस वाढत आहे, असं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

अमेरिकेची अंतराळ संस्था नासा आणि ब्रिटनच्या हवामान विभागानं या बाबीला दुजोरा दिला आहे की, अल निनोचा प्रभाव नसतानाही 2017 हे वर्ष आतापर्यंतचं सर्वांत उष्ण वर्ष ठरलं आहे.

या दोन्ही संघटनांनी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, 2017 हे आतापर्यंतचं सर्वाधिक दुसऱ्या अथवा तिसऱ्या क्रमांकाचं उष्ण वर्ष ठरलं होतं.

167 वर्षांच्या आकडेवारीचा बारकाईनं अभ्यास करून तयार करण्यात आलेला हा अहवाल चिंता वाढवणारा आहे.

निसर्गावर माणसाचं आक्रमण

ब्रिटनच्या हवामान विभागाचे कार्यकारी संचालक पीटर स्टॉट यांच्या मते, "या आकडेवारीमध्ये लक्ष देण्यासारखी बाब म्हणजे अल निनोचा प्रभाव जाणवत नसतानाही 2017 हे वर्ष आतापर्यंतच्या सर्वाधिक उष्ण वर्षांतलं एक ठरलं आहे.

"याचा अर्थ स्पष्ट आहे की, नैसर्गिक प्रक्रियांवर मानवी हस्तक्षेप वरचढ ठरत आहे", असं स्टॉट म्हणाले.

मागील वर्ष हे 1998 सालापेक्षाही अधिक उष्ण होतं. असं असलं तरी 1998 मध्ये जमिनीच्या वाढलेल्या तापमानासाठी अल निनोला जबाबदार धरण्यात आलं होतं.

नासानं त्यांच्या अभ्यासात दावा केला आहे की, अल निनोमुळे अंटार्क्टिकावर दरवर्षी दहा इंच बर्फ वितळत आहे.

हवामानाचं चक्र बिघडलं

शास्त्रज्ञांनी म्हटलं होतं की, "अल निनोमुळे समुद्राच्या उबदार पाण्याचा प्रवाह अंटार्क्टिकाच्या दिशेनं होतो आहे. त्यामुळे अंटार्क्टिकातलं  बर्फ वितळत आहे."

प्रशांत महासागराचा पूर्व भाग म्हणजेच दक्षिण अमेरिकेच्या महासागरातील तापमान वाढल्यानं अल निनोची परिस्थिती उद्भवते. यामुळेच हवामानाचं सामान्य कालचक्र बिघडतं. पूर आणि दुष्काळासारखी वाईट परिस्थिती ओढावते. याच अल निनोमुळे भारतात मान्सूनचा पॅटर्न बदलतो, असं काही अभ्यासकांची चिंता आहे.

"चिंता यामुळे वाटते की, 1850 नंतरच्या सर्वाधिक उष्ण 18 वर्षांतील 17 वर्षं याच शतकातील आहेत", असं जागतिक हवामान विभागातील शास्त्रज्ञ उमर बद्दौर यांनी सांगितलं.

शास्त्रज्ञ उमर बद्दौर यांचं म्हणणं आहे की, "सर्वाधिक उष्ण वर्षांची क्रमवारी ही काही मोठी बातमी नाही. मोठी बातमी आणि मोठा प्रश्न आहे यासंबंधीचा ट्रेंड."

याचा अर्थ तुम्हाला आता या उष्णतेचा कल जाणून घ्यावा लागणार आहे. तसंच बर्फासारख्या समुद्रासाठी विशेष असलेल्या इतर बाबींवर याचा काय परिणाम होत आहे हेही समजून घ्यावं लागणार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नैसर्गातील मानवी हस्तक्षेप आपल्या आसपासचं वातावरणच नव्हे तर जमिनीचा एकंदरीत पोतच बिघडवण्यास कारणीभूत ठरत आहेत.


सामग्री: नॉरफॉकमधल्या क्वाड्रम इन्स्टिट्यूटमध्ये या संरचनेवर विशेष संशोधन सुरू आहे. एका राष्ट्रीय प्रकल्पाचा भाग म्हणून हे काम इथं सुरू आहे. संरचनेचा अभ्यास करून व्हायरसचा उद्रेक रोखण्याचा हा प्रयत्न आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युकेमधील शास्त्रज्ञांना कोरोना व्हायरसचे वेगवेगळे प्रकार आढळले आहेत. म्हणजेच कोरोना व्हारसची संरचना काही प्रांतांमध्ये बदलतेय.


सामग्री: नॉर्दन टेरिटरी पार्क्स आणि ऑस्ट्रेलियाच्या वन्यजीव खात्याने या सापाचे फोटो शेअर केले. हे फोटो शेअर करताना ते म्हणाले की हा साप 'विलक्षण' आहे. या सापाचं नाव त्यांनी मोंटी पायथन असं ठेवलं होतं.

नैसर्गिक उत्परिवर्तन किंवा नॅच्युरल म्युटेशनमुळे या सापाला तीन डोळे होते असं वैज्ञानिक सांगतात. ऑस्ट्रेलियातल्या डार्विन या ठिकाणाजवळ हम्पटी डू नावाचं एक छोटं शहर आहे त्या ठिकाणी वनअधिकाऱ्यांना हा साप आढळला होता.

या सापाची लांबी 15 इंच होती आणि त्याच्या स्थितीमुळे त्याला खाताना अडचण होत होती असं अधिकाऱ्यांनी बीबीसीला सांगितलं.

या सापाचा अभ्यास करण्यात आला. दोन डोके एकत्र झाल्यामुळे या सापात हे व्यंग झालं असावं अशी शंका वैज्ञानिकांना आली होती. पण एक्स-रेचं निरीक्षण केल्यावर त्यांना कळलं की सापाला एकच तोंड आहे आणि त्याच्या कवटीवर एक जास्तीचा डोळा आहे.

हा साप तिन्ही डोळ्यांनी पाहू शकत होता असं वैज्ञानिक सांगतात.

सर्पतज्ज्ञ ब्रायन फ्राय सांगतात की "म्युटेशन हा उत्क्रांतीतला नैसर्गिक भाग आहे. जेव्हा प्रत्येक बाळ जन्माला येतं तेव्हा काही प्रमाणात म्युटेशन होतं. पण या सापाच्या दुर्दैवामुळे त्याला तीन डोळे मिळाले."

"मी या आधी कधीही तीन डोळ्यांचा साप पाहिलेला नव्हता. आमच्या प्रयोगशाळेत दोन तोंडांचा साप आहे. हा साप म्हणजे एका वेगळ्या प्रकारचं म्युटेशन आहे." असं ब्रायन सांगतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मार्च महिन्यात ऑस्ट्रेलियात महामार्गाच्या कडेला तीन डोळ्यांचा साप आढळला होता. त्या सापाचे फोटो अधिकाऱ्यांनी शेअर देखील केले होते. या सापाचं निधन झाल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.


सामग्री: नोकरी मिळाल्याची बातमी समजल्यावर अक्षरश: रडू कोसळलं, असं मार्विया मलिक यांनी बीबीसी उर्दूशी बोलताना सांगितलं. मार्विया यांनी पत्रकारितेची पदवी घेतली आहे. याआधी त्या मॉडेलिंग करत होत्या.

तीन महिन्यांचे प्रशिक्षण घेतल्यानंतर गेल्या शुक्रवारी (23 मार्च) मार्विया यांनी पहिल्यांदा न्यूज शो सादर केला.

पाकिस्तानमध्ये तृतीयपंथी लोकांबरोबर भेदभाव केला जातो. त्यांना सहजासहजी नोकरी मिळत नाही. त्यामुळे त्यांना भीक मागून, नृत्य किंवा वेश्याव्यवसाय करून पोट भरावं लागतं.

"माझ्या ध्येयाची पहिली पायरी मी गाठली आहे," असं त्या सांगतात.

पाकिस्तानमधील तृतीयपंथी समुदायाचं जीवनमान उंचावण्यासाठी या कामाची मदत होईल, असं मार्विया यांना वाटतं.

त्या पुढे सांगतात, "आम्हालाही समान वागणूक द्यावी आणि भेदभाव करू नये. समान हक्क द्यावा आणि आम्हाला तृतीयपंथी म्हणून वेगळी वागणूक देण्याऐवजी इतर नागरिकांप्रमाणे वागवावं. माझ्या कुटुंबाला मी मॉडेलिंग करते हे माहीत आहे. आता न्यूज चॅनेलमध्ये नोकरी मिळाल्याचं त्यांना सोशल मीडियाच्या माध्यमातून समजलं असेलच."

घरच्यांनी मार्विया यांना घराबाहेर काढल असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

मार्विया यांची  गुणवत्तेच्या आधारावर निवड केली आहे. त्यांच्या जेंडरचा विचार केलेला नाही, असं कोहिनूर न्यूज चॅनेलचे मालक जुनैद अन्सारी यांनी VOA News शी बोलताना सांगितलं.

या महिन्याच्या (मार्च) सुरुवातीला तृतीयपंथी समुदायाच्या हक्कांना संरक्षण देणाऱ्या विधेयकाला पाकिस्तानच्या सिनेटनं पाठिंबा दर्शवला आहे. या विधेयकात तृतीयपंथीयांना त्यांचं जेंडर ठरवण्याचा अधिकार देण्यात यावा असं म्हटलं आहे.

जून 2016 साली तृतीयपंथी हक्कांसाठी लढणाऱ्या कार्यकर्त्या अलिशा यांना वेळेवर वैदकीय मदत न मिळाल्यानं जीव गमवावा लागला होता.

23 वर्षीय अलिशा यांच्यावर आठ  गोळया घातल्या गेल्या होत्या. गंभीर स्थितीत हॉस्पिटलमध्ये दाखल केल्यानंतर त्यांना कोणत्या विभागात (महिला की पुरुष) ठेवायचं या गोंधळात वेळ गेल्यामुळे मृत्यू झाला, असं अलिशा यांच्या मित्रांनी सांगितलं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानच्या एका न्यूज टीव्ही चॅनेलनं नुकतंच तृतीयपंथी मार्विया मलिक यांना अँकर म्हणून नोकरी दिली आहे.


सामग्री: नोटबंदी आणि GSTमुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला - अरविंद सुब्रह्मण्यम

बीबीसीला दिलेल्या एक्सक्ल्युझिव्ह मुलाखतीत बोलताना त्यांनी सरकार आणि रिझर्व्ह बँकेतल्या तणावाबाबत टिप्पणी केली आहे.

सुब्रह्मण्यम यांनी जून महिन्यात देशाच्या मुख्य आर्थिक सल्लागार पदाचा राजीनामा दिला होता. त्यानंतर त्यांनी आपल्या नवीन पुस्तकात नोटाबंदीच्या निर्णयाला एक राक्षसी निर्णय संबोधलं आहे.

समीर हाश्मी यांनी त्यासंदर्भात सुब्रह्मण्यम यांना हा प्रश्न विचारला तेव्हा ते म्हणाले, "आधी नोटाबंदी झाली आणि मग त्यानंतर GST आलं. या दोन्ही निर्णयामुळे रोखीचा तुटवडा निर्माण झाला. अर्थव्यवस्थेची सध्याची स्थिती पाहिली तर त्यावर या दोन निर्णयांचा मोठा परिणाम झालेला दिसतो. माझा नेहमीच GST ला पाठिंबा होता. मात्र GST चं मला जे आकलन झालं त्याप्रमाणे GST वरही नोटबंदीच्या निर्णयाचा परिणाम झाला आहे."

सरकारने सल्ला घेतला होता का?

दोन वर्षांआधी केंद्र सरकारने पाचशे आणि हजारांच्या नोटांवर बंदी घातली. काळ्या पैशावर आळा घालणं हा या निर्णयाचा मुख्य उद्देश असल्याचं सांगितलं गेलं. खरंतर त्यानंतर अशी आकडेवारी समोर आली की 99 टक्के नोटा बँकांमध्ये परत आल्या. नोटबंदीमुळे आयकर भरणाऱ्या लोकांच्या संख्येत वाढ झाली. त्यामुळे हा फायद्याचा सौदा होता असं सरकारतर्फे सांगण्यात आलं.

नोटबंदीमुळे जास्त नुकसान झालं का, या प्रश्नावर उत्तर देताना सुब्रह्मण्यम म्हणाले, "मला असं वाटतं की कोणीही शॉर्ट टर्म किंवा लाँग टर्मच्या फायदा किंवा तोट्याचा विचार केलेला नाही. मात्र ते होऊ शकतं. काही लोक म्हणतील की निर्णयामुळे फायदा झाला किंवा काही लोकांना नुकसान झाल्यासारखं वाटेल."

ते पुढे म्हणतात, "एका विश्लेषकाच्या रुपात मी जे फ्रेमवर्क तयार केलं ते अजूनही आपल्या जागी आहेत. मी दिलेला जो आराखडा आहे तो अजूनही सरकारकडे तसाच पडून आहे. उलट त्याचं आणखी काय करता येईल असाच मी नेहमी विचार करत असतो."

अरविंद सुब्रह्मण्यम यांनी आपल्या पुस्तकात सरकारनं नोटबंदी करताना त्यांचा सल्ला घेतला होता की नाही याबाबत उल्लेख केलेला नाही. यावेळीही त्यांनी हे सांगण्यास नकार दिला.

ते म्हणाले, "मी पुस्तकात म्हटलं आहे की या गोष्टी सार्वजनिक करणं उचित नाही. नोटबंदीचा निर्णय म्हणजे नक्की काय होतं आणि अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने यावर काय परिणाम होतात हे सांगण्यावर माझं लक्ष जास्त होतं. हा माझा दृष्टिकोन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

RBI च्या स्वायत्ततेचं रक्षण करायला हवं. त्याचबरोबर RBIनेही सहकार्य करायला हवं, असं भारताचे माजी मुख्य आर्थिक सल्लागार अरविंद सुब्रह्मण्यम म्हणाले.


सामग्री: नोटाबंदी आणि जीएसटीमुळे गेल्यावर्षी भारतीय अर्थव्यवस्था घसरली आहे. देशाच्या वाढत्या गरजेपुढे सध्याचा 7 टक्के विकासदरही कमी असल्याचे मत माजी गव्हर्नर रघुराम राजन यांनी व्यक्त केले आहे. बर्कलेतील कॅलिफोर्निया विद्यापीठामध्ये ते बोलत होते. अशी बातमी लोकसत्ताने दिली आहे.

नोटाबंदी आणि 'जीएसटी'च्या अंमलबजावणीतील त्रुटींचा मोठा फटका भारताच्या अर्थव्यवस्थेला बसला आहे. जीएसटी आणि नोटाबंदी लागू होण्यापूर्वी चार वर्षांपर्यंत (2012-2016) भारताच्या विकासदरामध्ये वेगाने वाढ होत होती, असेही रघुराम राजन म्हणाले. भारताची अर्थव्यवस्था जगातील इतर देशांच्या अर्थव्यवस्थांच्या तुलनेत दुप्पट वेगाने वाढत आहे. मात्र भारतीय अर्थव्यवस्थेचा आलेख चढता असला तरीही देशातील रोजगाराच्या संधी वाढत नाही, अशी खंतही त्यांनी व्यक्त केली.

2) सांगलीच्या हळदीला मिळाला जीआय टॅग

भारत सरकारच्या 'Geographical Indications Registry' या कार्यालयाने 7 नोव्हेंबर रोजी सांगली हळदीला 'जीआय' टॅग जाहीर केला. या निर्णयामुळे देशातील हळदीची बाजारपेठ वाढण्याबरोबरच आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतही गुणवत्ता सिद्ध करण्याची संधी सांगलीच्या हळदीला मिळाली आहे, असं अॅग्रोवनच्या बातमीत म्हटलं आहे.

सांगली जिल्हा हा द्राक्षे, ऊस व भाजीपाला या पिकांबरोबरच हळदीसाठीही प्रसिद्ध आहे.

प्रतिकात्मक

जिल्ह्यातील कवठे महांकाळ तालुक्यातील शिरढोण येथील शिवराज्य हळद उत्पादक शेतीकरी स्वयंसाहायता गटातील शेतकऱ्यांनी हळदीला 'जीआय' मिळावे, यासाठी सन 2013पासूनच प्रयत्न सुरू केले होते. 'जीआय' विषयातील पुणे येथील तज्ज्ञ गणेश हिंगमिरे म्हणाले, की आम्ही सांगलीची हळद या नावाने जीआय मिळावा यासाठी भारत सरकारच्या 'भौगोलिक उपदर्शन रजिस्ट्री' कार्यालयाकडे ऑगस्ट-2014मध्ये अर्ज दाखल केला होता.

3) नेरुळ ते खारकोपर पहिली लोकल

मध्य रेल्वेवरील नेरुळ ते उरण रेल्वे मार्गातील पहिला टप्पा असलेल्या नेरुळ ते खारकोपर दरम्यान आज, रविवारी पहिली लोकल धावणार आहे. गेल्या 20 वर्षांपासून हा प्रकल्प रखडला होता, अशी बातमी महाराष्ट्र टाइम्सने दिली आहे.

मुंबई लोकल (फाईल फोटो)

यासोबतच आज दिवसभर मुंबई उपनगरी मार्गावर प्रवाशांना विविध सुविधा उपलब्ध होणार आहेत. सहा नवीन पादचारी पूल, सरकते जिने, लिफ्ट, नवीन तिकीट कार्यालये, प्रसाधनगृहे, एटीव्हीएम मशिन, इंडिकेटर अशी रेल्वेची 'सुविधा एक्स्प्रेस'च जणू उपनगरी मार्गावर धावणार आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात :-

1)  ' नोटाबंदी, जीएसटीमुळे अर्थव्यवस्थेची घसरगुंडी ' - रघुराम राजन