सामग्री: दिल्लीत झालेल्या हिंसाचारावेळी लाल शर्ट घातलेला हा तरूण हातात बंदूक घेऊन दिसून आला.

दिल्लीत नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात (CAA) सुरू असलेल्या आंदोलनाला हिंसक वळण लागल्यामुळे 10 जणांचा मृत्यू झाला आहे. ईशान्य दिल्लीतल्या भजनपुरा, चांदबाग, जाफ्राबाद या भागात काल रात्रीपासून तणावपूर्ण शांतता आहे.

मी भजनपुरा परिसरातल्या खजुरी चौकातील पुलावर उभा होतो. ब्रिजच्या बरोबर खाली काही माणसं हातात लाठ्या-काठ्या आणि लोखंडी रॉड घेऊन उभे होते. मी खिशातला फोन काढून फोटो काढायचा प्रयत्न केला, तर त्यांनी खालून माय-बहिणीवरुन शिव्या देत मोबाईल खिशात ठेवायला सांगितला. मी मोबाईल खिशात ठेवून दिला.

तितक्यात खालच्या टोळीतले तिघे जण मोटारसायकल घेऊन पुलावर आले आणि 'फोटो मत खिंचना' असा दम मला दिला. मी नाही काढत म्हणून सांगितलं.

तितक्यात एक गाडी आली आणि त्यांनी पुलावर थांबून फोटो घ्यायला सुरुवात केली. या गाडीवर 3 जण होते. त्यांना बघून हे तिघे जण हातातला रॉड घेऊन त्यांच्यावर धावून गेले आणि 'कहा से आये हो, फोटो डिलीट करो', असं म्हणत त्यांना दम दिला. 'दिखाओ अपना आयडी कार्ड', असं म्हणत त्यांना विचारणा केली. हे बघून पुढच्या गाडीवरील तिघे अक्षरश: हादरुन गेले आणि त्यांनी हात जोडून जाऊ देण्याची विनंती केली. त्यांनतर त्यांच्याजवळची बॅग चेक करण्यात आली आणि मगच त्यांना तिथून जाऊ देण्यात आलं.

हे सुरु असतानाच खालच्या बाजूने 'जय श्रीराम'च्या घोषणांनी परिसर दणाणून गेला होता.

'आझादी लेने वाले, या आझादी देने वाले?'

'ये लोग (पुला खालचे) आझादी लेने वाले है, या आझादी देने वाले,' असा प्रश्न माझ्याशेजारच्या एकाने विचारला, तर दुसऱ्याने त्याला उत्तर दिलं की, 'आझादी देने वाले है.'

'हा, तो फिर ठीक आहे,' असं म्हणत प्रश्न विचारणारा तिथून निघून गेला.

'हिंदू का हाथ कभी देखा नहीं इन लोगो ने, अब देखेंगे. अभी इनका नमाज चल रहा है, वहा इनकी प्लॅनिंग चल रही होगी, नमाज होने के बाद ये लोग बाहर आयेंगे और फिर सुरु होगी लढाई,' असं म्हणत एकाने गाडीला किक मारली आणि खालच्या बाजूने निघून गेला.

दिल्लीत झालेल्या हिंसाचारावेळी लाल शर्ट घातलेला हा तरूण हातात बंदूक घेऊन दिसून आला.

काही क्षणानंतर दुसऱ्या बाजूचा म्हणजेच मुस्लीम गट हातात दगड, काठ्या घेऊन बाहेर आला आणि मग दोन्ही गटांनी एकमेकांवर दगडांचा मारा सुरु केला. दगड, रॉड, आगीचे गोळे जे हाताला मिळेल, ते घेऊन जमावातील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"भाई, प्लीज मारना मत, बैग मे कुछ नहीं है. में आपके पैर पडता हू, प्लीज मारना मत," मोटारसायकलवरील तिघे जण अक्षरश: घायकुतीला येऊन म्हणत होते.


सामग्री: दिल्लीत यंदा तिहेरी लढत?

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीचं वेळापत्रक मुख्य निवडणूक आयुक्त सनील अरोरा यांनी घेतलेल्या एका पत्रकार परिषदेत जाहीर केलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

70 सदस्यीय दिल्ली विधानसभेची मुदत 22 फेब्रुवारी रोजी संपणार आहे. त्याआधी नवीन विधानसभा अस्तित्वात येणं अपेक्षित आहे.

विधानसभा निवडणूक तारखा -

दिल्ली विधानसभेत सध्या 62 जागा आम आदमी पार्टीकडे, 4 जागा भाजपकडे तर 3 जागा अपक्षांकडे आहेत. दिल्लीत CBSE अंतर्गत येणाऱ्या शाळांची परीक्षा 15 फेब्रुवारीपासून आहे, त्यामुळे या निवडणुका त्यापूर्वीच होणार आहेत.

पेटलेल्या दिल्लीत निवडणुका

नागरिकत्व सुधारणा कायद्याविरोधात झालेली निदर्शनं, जामिया मिलिया इस्लामिया आणि जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठांमध्ये झालेल्या हिंसाचारांमुळे गेल्या काही दिवसात दिल्लीतलं वातावरण ढवळून निघालं आहे.

कालच रात्री JNUमध्ये झालेल्या हिंसाचारानंतर उद्भवलेल्या कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निवडणुकांवर परिणाम टाकू शकतो का, असं विचारल्यावर सुनील अरोरा म्हणाले, "आम्ही या निवडणुका घेण्याच्या दृष्टिकोनाने दिल्ली पोलीसच्या सर्व आयुक्त-उपायुक्तांशी चर्चा केली आहे. आम्हाला आशा आहे की ते मतदानासाठी अनुकूल असं वातावरण तयार करू शकतील."

गरज भासल्यास आम्ही निवडणुका पुढेही ढकलू शकतोच राज्यघटनेने निवडणूक आयोगाला ते अधिकारही दिले आहेत, असंही अरोरा म्हणाले.

केजरीवाल यांच्यासमोर आव्हान

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांच्यासमोर सत्ता कायम ठेवण्याचं आव्हान आहे. गेल्या पाच वर्षांत केलेली कामं घेऊन ते मतदारांसमोर येत आहे. आपच्या आधी 15 वर्षं दिल्लीत काँग्रेसची सत्ता होती.

भाजपला इथे गेल्या 21 वर्षांपासून सत्ता मिळालेली नाही. त्यामुळे भाजप संपूर्ण ताकदीनिशी उतरण्याची शक्यता आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्ली विधानसभा निवडणुकांसाठीचं मतदान शनिवार 8 फेब्रुवारी रोजी तर मतमोजणी मंगळवारी 11 फेब्रुवारी रोजी होणार आहे.


सामग्री: दिल्लीत स्थिरावतोय तोच, इथल्या दिवाळी पार्टीला हजेरी लावण्याचा योग आला. घरातली सजावट पाहून मन सुखावलं पण पुढच्याच क्षणी मराठी मनाचे डोळे विस्फारले गेले. कारण होतं, पार्टीच्या यजमानानांच्या घरच्या टेबलावर पत्त्यांचा रंगलेला डाव.

दुमजली घराच्या वरच्या मजल्यावर टेबलं लावून आणि छान जाजमं पसरून नटूनथटून आलेल्या पाहुण्यांना पत्ते खेळायची सोय केलेली होती. बाजूला खाण्या-पिण्याची रेलचेल. पण सगळ्या पाहुण्यांचं लक्ष होतं समोर पडणाऱ्या पत्त्यावर. एका टेबलावर रमीचा डाव सुरू होता आणि दुसऱ्या टेबलावर तीन पत्ती रंगली होती.

दिल्लीतल्या या पत्त्यांच्या परंपरेची ओळख ही अशी झाली. यानंतर अनेक दिल्लीकरांशी बोलल्यावर त्याचा उलगडाही होत गेला.

दिल्लीतला घामेजणारा पावसाळा संपून, हलकीशी थंडी पसरायला लागली की दिल्लीकरांना वेध लागतात ते थंडीचे. थंडीची चाहूल लागते न लागते तोच दिवाळी जवळ आलेली असते. खूप रोषणाई, मिठाया, खरेद्यांसाठी भरून वाहणारे दिल्लीतले बाजार... याबरोबरच दिवाळीत रंगणाऱ्या इथल्या दिवाळी पार्ट्यांची नियोजनं कानावर पडायला लागतात.

शास्त्र असतं ते. प्रत्येकानं हेच सांगितलं. लक्ष्मीपूजनाला म्हणजेच उत्तर भारतातल्या बडी दिवाळीला घराघरांमध्ये पत्ते खेळण्याची प्रथा आहे. कुटुंबाबरोबर बसून, नातेवाईकांना बोलावून पत्ते खेळणं, पैसे लावून तीन पत्ती खेळणं शुभ मानतात.

"दिवाळीच्या दिवशी घरात अंधार असू नये. दिवे रात्रभर पेटते राहिले पाहिजेत. मग त्यावर सारखं लक्ष ठेवणं आलं. तर मग नुसतं दिव्यांपाशी का बसायचं आणि कसं जागायचं. म्हणून मग पत्ते खेळायला सुरुवात झाली. ज्यामुळे जागरण सुसह्य झालं.

कुटुंबाला एकत्र वेळ घालवता येऊ लागला. हळूहळू ही प्रथाच पडली आणि आता तर त्याचं दिवाळी पार्टी म्हणून आयोजन केलं जातं," पंचकुलाला राहणाऱ्या शिवानी सांगत होत्या.

त्या त्यांच्या कुटुंबाबरोबर बडी दिवाळीला नेहमी पत्ते खेळतात. या दिवशी लहान मुलांना पण पत्ते खेळायला परवानगी असते. त्यांच्या घरी जवळचे नातेवाईक जमतात. थोडेफार पैसे लावून खेळायला मजा येते, असंही शिवानी सांगत होत्या.

शंकर आणि पार्वतीनं द्यूत खेळायला सुरुवात केली, वर्षातल्या ठरावीक दिवशी जो द्यूत खेळेल त्याची वर्षभर भरभराट होईल असं पार्वती मानयची. मग द्यूत जाऊन पत्ते आले आणि आताच्या दिवाळी पार्टीतही त्यांना अनन्यसाधारण स्थान आहे, मूळच्या महाराष्ट्रात राहणाऱ्या आणि आता गेली बारा वर्षं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंद दिवे, हलक्या आवाजातलं संगीत, फुलांची सजावट, पणत्या आणि दिव्यांच्या माळा सोडलेल्या.. दिवाळीचंच वातावरण. पण महाराष्ट्रातलं नाही. इथलं दिल्लीचं. दिल्लीच्या पार्टीतलं.


सामग्री: दिल्लीत हिंसाचाराचं दृश्य

या दंगलीत मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या पाहता, 'गेल्या सात दशकांमध्ये दिल्लीत झालेली हिंदू-मुस्लिमांमधील ही सर्वांत मोठी दंगल' असल्याचं म्हटलं जातं आहे. पण १९८४ साली तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या हत्येनंतर झालेल्या शीखविरोधी दंगलींमध्ये जवळपास तीन हजार लोकांचा मृत्यू झाला होता.

रविवारी, २३ फेब्रुवारीला दिल्लीतील ईशान्य भागांमध्ये ही दंगल सुरू झाली. आत्तापर्यंत या दंगलींचे जे व्हिडिओ समोर आले आहेत, त्यात हिंदू व मुस्लिम अशा दोन्ही जमावांच्या हातांमध्ये लाठ्या किंवा दगड दिसून येत आहेत, तर काही जण देशी हत्यारं उंचावताना आणि पेट्रोल बॉम्ब फेकताना दिसत आहेत.

उत्तर प्रदेशच्या हद्दीला लागून असलेल्या दिल्लीच्या ईशान्य भागांमध्ये हिंदू-मुस्लिमांमधील ही दंगल पेटली. यात वापरण्यात आलेल्या हत्यारांचं प्रमाण बघता दिल्ली पोलिसांच्या गुप्तचर यंत्रणेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.

दिल्ली पोलिसांच्या निष्क्रियतेबद्दल न्यायालयानेही संबंधित अधिकाऱ्यांवर ताशेरे ओढले.

'चिथावणीखोर भाषणांच्या क्लिप तुमच्यापर्यंत पोचल्या होत्या, मग एफआयआर नोंदवण्यासाठी तुम्ही कोणाची वाट बघत होतात?' असा प्रश्न दिल्ली उच्च न्यायालयातील न्यायमूर्ती एस. मुरलीधर यांनी दिल्ली पोलिसांच्या विशेष आयुक्तांना विचारला.

'शहराला आग लागली आहे, मग आता कारवाईची योग्य वेळ कधी शोधणार आहात?' असाही शेरा न्यायालयाने मारला.

'हिंसाचार थोपवण्यासाठी पुरेसं पोलीस दल तैनात करण्यात आलं होतं आणि आत्तापर्यंत या हिंसाचाराशी संबंधित प्रकरणांमध्ये शंभरहून अधिक एफआयआर नोंदवण्यात आल्या आहेत,' असा दावा दिल्लीचे पोलीस आयुक्त अमूल्य पटनायक यांनी केला.

दिल्ली पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केलं जात आहे.

त्याचप्रमाणे दिल्ली पोलिसांनी हिंसाचाराशी निगडित प्रकरणांचा तपास करण्यासाठी विशेष तपास पथकांची स्थापना केली आहे. या पथकांचं नेतृत्व दिल्लीचे उपायुक्त जॉय टिर्की व राजेश देव करतील. दोन्ही पथकांमध्ये चार सहायक आयुक्त दर्जाचे अधिकारी असतील, आणि तपासावर अतिरिक्त पोलीस आयुक्त बी.के. सिंह देखरेख ठेवतील.

राजेश देव यांनी यापूर्वी 'अतिउत्साही'पणाबद्दल निवडणूक आयोगाने तंबी दिल्ली होती.

'दिल्ली विधानसभा निवडणुकांदरम्यान शाहीन बागेजवळ गोळीबार करणाऱ्या कपिल बैंसलासंदर्भात राजेश देव यांनी प्रसारमाध्यमांसमोर अनावश्यक विधानं करण्याची गरज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीच्या ईशान्य भागांमध्ये सुरू असलेल्या हिंसाचारात शुक्रवारी संध्याकाळपर्यंत ४२ जणांचा मृत्यू झाल्याची अधिकृत आकडेवारी आहे. या हिंसाचाराचा तपास नेमकं कोण करणार आहे?


सामग्री: दिल्लीतली NEERI ही संस्था वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषदेच्या (CSIR) अखत्यारीत येते.

जानेवारीमध्ये विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांनी इकोफ्रेंडली फटाक्याचा उल्लेख केला होता. त्यानंतर NEERIने याबाबत संशोधन सुरू केलं.

इकोफ्रेंडली फटाक्यांचा आकार, आवाज आणि प्रकाश हा सामान्य फटाक्यांसारखाच असतो. फक्त त्यामुळे प्रदूषण कमी होतं.

सामान्य फटाक्यांपेक्षा इकोफ्रेंडली फटाक्यांतून तुलनेनं 40 ते 50 टक्के कमी हानिकारक गॅस निर्माण होतात.

NEERIच्या मुख्य वैज्ञानिक डॉ. साधना रायलू सांगतात, "इकोफ्रेंडली फटाक्यांपासून कमी प्रमाणात हानिकारक गॅस निर्माण होतो म्हणजे सामान्य फटाक्यांपेक्षा 40 ते 50 टक्के कमी. याचा अर्थ असा नाही की, या प्रदूषणावर पूर्णपणे ताबा मिळवता येईल. पण हो, हे कमी हानिकारक फटाके असणार आहेत."

सामान्य फटाके फोडल्याने मोठ्या प्रमाणात नायट्रोजन आणि सल्फर गॅस तयार होतो. अशा गॅसचं प्रमाण कमी करणं हा या संशोधनाचा उद्देश होता, असं त्या पुढं सांगतात.

इको फ्रेंडली फटाक्यातले घटक हे सामान्य फटाक्यांतील घटकांपेक्षा वेगळे असतात. NEERIने त्यांची वेगळी रासायनिक सूत्र बनवली आहेत.

इकोफ्रेंडली फटाक्यांचे 4 प्रकार

1. पाण्याचे कण तयार कराणारे फटाके- या प्रकारचे फटाके फोडल्यावर त्यातून पाण्याचे कण तयार होतील. त्यामध्ये नायट्रोजन आणि सल्फर गॅस मिसळले जातील. NEERIने याला Safe Water Releaser असं नाव दिलं आहे. प्रदूषण कमी करण्यासाठी हे फटाके अधिक प्रभावी ठरणार आहेत.

2. सल्फर आणि नायट्रोजन कमी करणारे फटाके - NEERIने या फटाक्यांना STAR फटाके असं नाव दिलं आहे. यामध्ये ऑक्सिडायझिंग एजंटचा उपयोग केला जातो. ते जाळल्यानंतर कमी प्रमाणात नायट्रोजन आणि सल्फर तयार होतो.

3. कमी अॅल्युमिनियमचा वापर - या फटाक्यांमध्ये 50 ते 60 टक्के अॅल्युमिनियम कमी वापरलं जातं. याला Safe Minimal Aluminium म्हणजे SAFAL असं नाव दिलं आहे.

4. सुंगधी फटाके - या फटाक्यांतून केवळ हानिकारक गॅस कमी होणार नाहीत. हे फटाके फोडल्यानंतर एक सुवासिक सुगंध येईल.

हे फटाके कुठे मिळतील?

इकोफ्रेंडली फटाके भारतीय बाजारात अजून आलेले नाहीत. NEERIने याचा शोध लावला असला तरी ते बाजारात येईपर्यंत वेळ लागणार आहेत.

ते बाजारात आणण्याआधी सरकारला त्यांची प्रात्यक्षिकं द्यावी लागतील. त्यानंतरच ते बाजारात येऊ शकतात.

सध्यातरी बाजारात सामान्य फटाके मिळत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्थेनं (NEERI) हरित स्वरुपाच्या फटाक्यांचा शोध लावला आहे. हे फटके पारंपारिक फटाक्यांप्रमाणेच असतात. पण त्यामुळे कमी प्रदूषण होतं.


सामग्री: दिल्लीतल्या एका मोहल्ला क्लिनिकमध्ये मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल

आता दिल्लीमध्ये 8 फेब्रुवारीला निवडणुका होऊ घातल्या आहेत. केजरीवाल यांनी दिलेलं वचन पूर्ण झालं का? याचा हा रिअॅलिटी चेक.

अधिकच्या आरोग्य केंद्रांची गरज का आहे?

दिल्लीमध्ये प्राथमिक आरोग्य केंद्रांची कमतरता आहे आणि हॉस्पिटल्समध्ये भरपूर गर्दी होते.

अधिकृत सरकारी आकडेवारीनुसार 2015मध्ये दिल्लीमध्ये फक्त 5 प्राथमिक आरोग्य केंद्र होती.

केजरीवाल सरकारने आश्वासित केलेल्या 'मोहल्ला क्लिनिक्स'मध्ये संपूर्ण वेळ एक डॉक्टर आणि नर्स हजर असणार होते.

अल्प उत्पन्न गटातील व्यक्ती, विशेषतः महिला आणि गृहिणींना नेहमीच्या तपासण्या, वैदयकीय चेक-अप्स आणि मोफत औषधांचा पुरवठा यासारख्या सेवा देण्याचं या आरोग्य केंद्रांचं उद्दिष्ट आहे.

किती केंद्रं उभी राहिली?

जाहीर करण्यात आलेल्या 900 पैकी फक्त अर्धी प्राथमिक आरोग्य केंद्र उभी राहिलेली आहेत. गेल्या चार महिन्यांतच यापैकी 250 आरोग्य केंद्रांचं उद्घाटन करण्यात आलेलं असल्याचं 'आप'ने मान्य केलंय.

पण जिल्ह्यातल्या या नवीन आरोग्य केंद्रांमध्ये अगदी प्राथमिक सुविधाही नसल्याचा दावा भारतीय जनता पक्षाने (भाजप) केलाय.

मोहल्ला क्लिनिक

या आरोग्य केंद्रांची कोणीही स्वतंत्रपणे पाहणी केल्याचं आम्हाला आढळलं नाही. पण टाईम्स ऑफ इंडियाने या आरोग्य केंद्रांना भेट दिली तेव्हा ती वाईट परिस्थितीत आढळली, पण भाजपने केलेला दावा अतिशयोक्तीचा असल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

यावर्षीच्या अर्थसंकल्पामध्ये आरोग्य क्षेत्रासाठीच्या एकूण 74.85 अब्ज रुपये खर्चापैकी फक्त 7%  या प्राथमिक आरोग्य केंद्रांसाठी खर्च होणार होते. गेल्या वर्षीपेक्षा हे प्रमाण घटलेलं आहे.

असं नेमकं का झालं हे स्पष्ट नाही. आणि 'आप'ला याविषयी विचारल्यानंतर त्यांनीही याविषयीचं उत्तर दिलं नाही.

इतर कोणती आश्वासनं देण्यात आली होती?

प्राथमिक आरोग्य केंद्रांसोबतच 'आप'ने स्त्रीरोग तज्ज्ञं, बालरोगतज्ज्ञं आणि इतर विशेष सेवा देणारी 125 पॉलिक्लिनिक्स सुरू करायचं म्हटलं होतं.

सरकारी हॉस्पिटल्सवरचा तणाव कमी करण्यासाठी हे करण्यात येणार होतं.

पण गेल्या 5 वर्षांमध्ये 125पैकी 'आप'ने फक्त 25 पॉलिक्लिनिक्स बांधली असल्याचं त्यांचीच आकडेवारी म्हणते.

सरकारी दवाखान्यांमध्ये OPDमधील रुग्णांची संख्या वाढली आहे.

याशिवाय सरकारी हॉस्पिटल्समध्ये 30,000 जादा बेड्स लावण्याचीही दिल्ली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अरविंद केजरीवाल यांनी 2015मध्ये दिल्लीच्या मुख्यमंत्रिपदाचा कार्यभार स्वीकारला तेव्हा शहरामध्ये 900 प्राथमिक आरोग्य केंद्र सुरू करण्याचं आश्वासन त्यांच्या प्रशासनाने दिलं होतं.


सामग्री: दिल्लीतल्या एका रुग्णालयातल्या भीषण परिस्थितीचं वास्तव दाखवणारा हा रिपोर्ट. देशातल्या बहुतांश रुग्णालयांत सध्या अशीच अवस्था आहे.

रिपोर्टर - योगिता लिमये

व्हीडियो - फ्रेड स्कॉट आणि संजय गांगुली

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना विषाणूच्या साथीच्या दुसऱ्या लाटेत देशभरात रुग्णसंख्येचा उद्रेक पाहायला मिळतो आहे. अगदी मोठ्या शहरांतही बेड्स शिल्लक नाहीत आणि ऑक्सिजनची टंचाई जाणवते आहे.


सामग्री: दिल्लीतल्या एलएनजेपी हॉस्पिटलमध्ये एक व्यक्ती फोनवर बोलत होती. इतर दोन जण त्यांना सावरत होते. ज्या कारखान्यात रविवारी (8 डिसेंबर) सकाळी आग लागली होती, तिथंच या व्यक्तीचा भाऊ बबलूसुद्धा काम करत होता.

घटनास्थळी पोहचूनही आपण भावाला वाचवू शकलो नाही, याचं दुःख बबलू यांचे भाऊ मोहम्मद हैदर यांना आहे.

हैदर सांगतात, "मी तिथं पोहोचलो, तेव्हा कुणीतरी म्हटलं, की तुझ्या भावाला बाहेर काढलं आहे. त्यामुळे माझं टेन्शन कमी झालं. मी 3 ते 4 लोकांना वाचवलं, पण माझा भाऊ मात्र आतच होता. मी त्याच्यापर्यंत पोहोचू शकलो नाही. त्याला भेटलो ते शवागारात."

शेजारीच बसलेली एक व्यक्ती जड स्वरात म्हणाली, "बबलू आपल्यातून गेला. राजू आणि तौकीरसुद्धा."

एलएनजेपी हॉस्पिटलमध्ये अनेक जण असे आहेत जे घटनेची माहिती मिळताच नातेवाईंकाच्या शोधात आले होते. ही मंडळी फोन करून घरच्यांना माहिती देत होती.

सगळीकडे सुजलेले डोळे, उतरलेले चेहरे आणि आवाजातील वेदना जाणवत होत्या. आगीत मृत्यूमुखी पडलेल्या आणि जखमी झालेल्यांना इथंच आणण्यात आलं होतं.

'ज्याच्याकडून काम शिकायचं होतं, तोच नाही राहिला'

28 वर्षांचे मोहम्मद अफसाद कारखान्यात जॅकेट शिवायचं काम करत होते. त्यांचे लहान भाऊ त्यांच्याकडून काम शिकण्यासाठी दिल्लीत आले होते.

पण, अफसाद यांचा कारखान्यातील आगीत मृत्यू झाला आहे. हॉस्पिटलमध्ये त्यांचे लहान भाऊ त्यांना भेटायला पोहोचले.

त्यांनी म्हटलं, "आम्हाला आधार कार्ड आणि रेशन कार्ड आणायला सांगितलं आहे. आम्हाला ते घरून मागवावं लागेल."

मोहम्मद अफसाद यांचा लहान भाऊ

"3 दिवसांपूर्वीच तो मला भेटायला आला होता. सोमवारी (9 डिसेंबरला) तो घरी जाणार होता. तिकीटही काढलं होतं. त्यासाठी माझ्याकडून काही सामान घेण्यासाठी आला होता. रविवारी मी त्याच्यासाठी काही खरेदी करणार होतो," ते पुढे सांगतात.

"त्याच्या घरी आई, वडील, बहिणी, पत्नी आणि 2 मुलं आहेत. सगळ्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह त्याच्यावर अवलंबून होता."

हॉस्पिटलमधल्या मोहम्मद सद्दामच्या काकांच्या मुलासोबतही हेच झालं आहे. त्यांना फोनवरून ही घटना समजली.

मोहम्मद सद्दाम

सद्दाम स्वत: चांदणी चौकात चष्मा दुरुस्तीचं दुकान चालवतात.

"कारखान्यात पोहोचल्यानंतर मी त्याचा मृतदेह पाहिला. त्यांना आताच एक मुलगा झाला आहे, ज्याचा चेहराही अजून त्यानं पाहिला नव्हता. तो सोमवारी घरी जाणार होता. पण जाऊ शकला नाही. घरी कमावणारा तो एकटाच होता,"...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझा भाऊ माझ्यापासून दूर जाईल, असं कधीच वाटलं नव्हतं. तो प्रत्येक गोष्ट मला विचारून करायचा. आग लागल्यावर त्यानं मला म्हटलं, दादा मला वाचव. पण मी त्याला वाचवू शकलो नाही."


सामग्री: दिल्लीतल्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्यांना क्वारंटाईनमध्ये ठेवण्यात आलं आहे.

1. दिल्लीच्या 'त्या' कार्यक्रमात महाराष्ट्रातील शंभरपेक्षा जास्त सहभागी

दिल्लीतल्या निजामुद्दीन इथली मुस्लिम संस्था तबलिगी जमातच्या धार्मिक कार्यक्रमात हजारो लोक सहभागी झाले होते. महाराष्ट्रातूनही या कार्य्रकमाला अनेकजण उपस्थित होते, अशी माहिती समोर आली आहे.

एबीपी माझाच्या वृत्तानुसार महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यातील अनेकजण या कार्य्रकमाला उपस्थित होते. पोलीस आणि आरोग्य यंत्रणांतर्फे त्यांचा शोध घेतला जात आहे. दिल्लीच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेले औरंगाबादचे 47 जण शहरात परतले आहेत. त्यातील 40 जणांची तपासणी करण्यात आली आहे.

पुणे आणि पिंपरी चिंचवड मिळून 136 जण या कार्यक्रमात सहभागी झाले होते. या सगळ्यांचा शोध घेऊन पुढील उपचार सुरू करण्यात आले आहेत.

याव्यतिरिक्त सोलापूर जिल्ह्यातील 16, नांदेड जिल्ह्यातील 13 तर परभणी जिल्ह्यातील तीन जण, अकोला जिल्ह्यातील 10 आणि चंद्रपूरच्या एकाचा यात सहभाग होता असं या वृत्तात म्हटलं आहे.

2. कस्तूरबा हॉस्पिटलची सफाई कर्मचारी कोरोना पॉझिटीव्ह

मुंबईतील कस्तूरबा रुग्णालयातील तीस वर्षीय महिला सफाई कर्मचारी कोरोना पॉझिटीव्ह आढळली असल्याची बातमी इंडियन एक्स्प्रेसने दिली आहे.

प्रतिकात्मक छायाचित्र

मुंबईतील याच हॉस्पीटलमध्ये कोव्हीड-19च्या रुग्णांवर उपचार सुरू आहेत. एकीकडे हॉस्पिटलचा स्टाफ योग्य साधन सामुग्री उपलब्ध नसल्याच्या तक्रारी करत असताना सफाई कर्मचाऱ्यांना साधे मास्क दिले जात आहेत.

कोरोना पॉझिटीव्ह आढळलेली सफाई कर्मचारी ही टिटवाळा येथील रहिवासी आहे. घरी जाऊ शकत नसल्याने ही कर्मचारी लहान मुलांसाठी असलेल्या 13 क्रमांकाच्या वार्डात तीन दिवसांपासून झोपत होती.

तिच्यात आजाराची लक्षण दिसल्यावर थ्रोट स्वॅब तपासणी करण्यात आली. त्यात ती पॉझिटीव्ह आढळून आली. याबाबत हॉस्पिटल सुपरीटेंडंट डॉ. चंद्रकांत पवार यांनी कुठलाही प्रतिसाद दिला नाही तर आरोग्य खात्याने या प्रकरणाबाबत माहिती नसल्याचं सांगितलं, असं या बातमीत म्हटलं आहे.

राज्यात आत्तापर्यंत करोनाच्या ६ हजार ३२३ चाचण्या झाल्या आहेत त्यापैकी ५ हजार १११ जणांचे नमुने हे निगेटिव्ह आले आहेत, ही माहिती आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी दिली. इतकंच नाही राज्यातल्या १३ शासकीय आणि ८ खासगी प्रयोगशाळांच्या माध्यमातून आपण दररोज करोनाच्या ५ हजार ५०० चाचण्या करु शकतो अशीही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विविध वर्तमानपत्र आणि माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या पाच महत्वाच्या बातम्यांचा घेतलेला संक्षिप्त आढावा.


सामग्री: दिल्लीतील आयटीओ परिसर

राष्ट्रीय किसान मजदूर संघटनेनं या आंदोलनातून माघार घेतली आहे. त्याचे प्रमुख नेते व्ही. एम. सिह यांनी आंदोलन वेगळ्या दिशेला जात असल्याचं म्हणत स्वतःला आंदोलनातून काढता पाय घेतला आहे.

तर तिकडे पोलिसांनी 200 आंदोलनकर्त्यांची धरपकड केली आहे.

शेतकरी आंदोलनाशी संबंधित नेते मंगळवारच्या घटनेनंतर दबावाखाली आहेत का? ज्या पद्धतीने या घटनेवर त्यांची प्रतिक्रिया येत आहे, ते पाहिल्यास लाल किल्ला प्रकरणाने हे नेते बॅकफूटवर आले आहेत का?

ज्येष्ठ पत्रकार सीमा चिश्ती यांना असं वाटत नाही. बीबीसीसोबत केलेल्या चर्चेदरम्यान त्या म्हणतात, "शेतकरी नेते खूप परिपक्व आहेत. ते अत्यंत धाडसी आहेत. त्यांना अशा प्रकारचे कार्यक्रम चालवण्याचा मोठा अनुभव आहे. ते अत्यंत स्पष्टपणे आपलं म्हणणं मांडत आले आहेत.

प्रशासन आणि माध्यमं यांच्यावर केंद्र सरकारची असलेली पकड त्यांना माहीत आहे. लाल किल्ला प्रकरणामुळे मुद्दा हरवून जाईल, याची कल्पनाही नेत्यांना आहे. त्यामुळे ते फक्त तीन कृषी कायद्यांबाबतच बोलताना दिसतात. लाल किल्ल्याच्या एका घटनेशी संपूर्ण आंदोलनाला जोडू नये यासाठी त्यांचा प्रयत्न आहे."

कृषी विषयक बाबींचे जाणकार देवेंद्र शर्मा यांच्या मते, समाज आणि माध्यमं या घटनेचं संपूर्ण खापर शेतकऱ्यांच्या डोक्यावर फोडण्याचा प्रयत्न करत आहेत. शेतकऱ्यांना अराजक तत्व किंवा दहशतवादी संबोधणं चुकीचं असल्याचंही शर्मा यांना वाटतं.

मंगळवारी घडलेल्या प्रकारानंतरसुद्धा शेतकऱ्यांमधला उत्साह कमी होणार नाही. उलट या घटनेमुळे शेतकरी अत्यंत दुःखी आहेत. आपल्या मागण्यांबाबत ते स्पष्ट आहेत. त्यामध्ये कोणताही बदल होणार नाही.

पण त्याचसोबत शेतकरी नेत्यांना याची सामूहिक जबाबदारी घ्यावी लागेल, असंही शर्मा यांनी म्हटलं.

ते सांगतात, "आंदोलनाला बसलेले लोक दुःख घेऊन आलेले आहेत. धरणे आंदोलनास बसल्यानंतर यातून तोडगा निघेल, असं त्यांना वाटलं होतं. दिल्लीच्या सीमेवर दोन महिन्यांपासून ते बसले असले तरी पंजाबमध्ये गेल्या चार महिन्यांपासून आंदोलन सुरू आहे. तरीसुद्धा याप्रकरणी अद्याप तोडगा निघालेला नाही."

दिल्लीतील दृश्य

प्रजासत्ताक दिनादिवशी घडलेल्या घटनेच्या निमित्ताने सरकारला शेतकऱ्यांचं आंदोलन दडपून टाकायचं आहे, असंही काहीजण म्हणत आहेत.

भाजप प्रवक्ते गोपाल कृष्ण अग्रवाल यांना असं वाटत नाही. सरकार कोणत्याही संधीचा लाभ घेण्याचा प्रयत्न करत नाही, असं ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंगळवारच्या घटनेनंतर उपस्थित करण्यात येत असलेला सर्वांत मोठा प्रश्न म्हणजे शेतकरी आंदोलनाचं आता काय होईल?


सामग्री: दिल्लीतील एअर कंडिशनिंग कंपनी

अर्थव्यवस्थेमधील उत्पादन क्षेत्राचं योगदान २०२५ सालापर्यंत एक चतुर्थांशापर्यंत वाढवण्याचा विडा त्यांनी उचलला होता. मोदींच्या या प्रतिज्ञेविषयी काही निष्कर्ष काढणं घाईगडबडीचं होईल, पण देशात आगामी निवडणुका तोंडावर असताना या लक्ष्याच्या दिशेने कितपत प्रगती झाली आहे, याचा अदमास 'बीबीसी रिआलिटी चेक'च्या माध्यमातून घेतला.

"मेक इन इंडिया"

सप्टेंबर २०१४मध्ये "मेक इन इंडिया" या कार्यक्रमाची सुरुवात करून नरेंद्र मोदी यांनी असं आश्वासन दिलं की, "२०२५ सालापर्यंत जीडीपीमधील उत्पादन क्षेत्राचं योगदान २५ टक्क्यांपर्यंत वाढेल."

हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी सरकार तिहेरी पावलं उचलणार आहे. यामध्ये विशिष्ट क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करणं, विद्यमान कंपन्यांना पाठबळ पुरवणं,परकीय गुंतवणुकीचा ओघ वाढवणं यांचा समावेश होता.

परंतु, काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी यांनी या कार्यक्रमावर कठोर टीका केली आहे. उत्पादनात काही 'तेजी आलेली नाही' आणि 'मेक इन इंडिया' योजना सुरू करण्यापूर्वी पुरेसा विचार करण्यात आलेला नाही, असं ते म्हणाले.

जागतिक बँकेने प्रकाशित केलेल्या आकडेवारीवर प्राथमिक नजर फिरवली असता लक्षात येतं की उत्पादन क्षेत्राचं योगदान बऱ्यापैकी कायम राहिलं आहे. २०१७ सालापर्यंत १५ टक्क्यांहून थोडं खाली हे योगदान राहिल्याचं दिसतं.

निर्धारित लक्ष्यापेक्षा हे खूपच कमी आहे, शिवाय लक्ष्य गाठण्याचं फारसं चिन्हही त्यातून दिसत नाही.

तर बँकिंग, किरकोळ क्षेत्र, वित्त व व्यावसायिक सेवा इत्यादी सेवा क्षेत्रांचा जीडीपीमधील वाटा ४९ टक्के इतका राहिला आहे.

उत्साहवर्धक चिन्हं

पण औद्योगिक वाढीमध्ये सुधारणा झाल्याची चिन्हं असल्याची सांगत सरकारने अधिक अलीकडची आकडेवारी समोर ठेवली आहे.

'मेक इन इंडिया' प्रकल्पाच्या प्रगतीसंबंधी अलीकडेच प्रकाशित झालेल्या अहवालानुसार सरकारने उत्पादन क्षेत्रात १३ टक्क्याची वाढ झाल्याचं म्हटलं आहे. २०१७-१८च्या पहिल्या तिमाहीच्या तुलनेत २०१८-१९मधील पहिल्या तिमाहीमध्ये ही वाढ झाल्याचं सरकारचं म्हणणं आहे.

भारतीय जनता पक्ष (भाजप) २०१४ साली सत्तेत आल्यानंतर पहिल्या वर्षामध्ये भारतातील परकीय गुंतवणूक वाढलेली आहे, असं भाजपचं म्हणणं आहे.

परंतु, अलीकडच्या काळात ही गती मंदावली आहे आणि सरकारी आकडेवारीनुसार या परकीय गुंतवणुकीमधील बहुतांश वाटा उत्पादन क्षेत्रात जात नसून सेवा क्षेत्राकडे जातो आहे.

"या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशाच्या उत्पादन क्षेत्रामध्ये वाढ करण्यासाठी भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एक महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम हाती घेतला.


सामग्री: दिल्लीतील एक न्यायालय बुधवारी (17 फेब्रुवारी) माजी केंद्रीय मंत्री एम. जे. अकबर यांनी पत्रकार प्रिया रमाणींविरोधात दाखल केलेल्या अब्रूनुकसानीच्या खटल्यात निर्णय दिला.

आपल्यावर झालेल्या अन्यायाविरोधात आवाज उठवणे हा गुन्हा नाही. महिलेला 10 वर्षानंतरही तक्रार करण्याचा अधिकार आहे असं न्यायाधीशांनी सुनावणीत म्हटले.

अॅडिशनल चीफ मेट्रोपॉलिटन मॅजिस्ट्रेट रवींद्र कुमार पांडे दोन्ही पक्षांच्या उपस्थितीत आपला निर्णय सुनावला.

10 फेब्रुवारीला दोन्ही पक्षांचा युक्तिवाद ऐकल्यानंतर कोर्टानं 17 फेब्रुवारीपर्यंत निकाल राखून ठेवला होता.

व्होग मासिकातल्या लेखातील लिखाणाचं संपूर्ण वाचन केल्यानंतर हे लिखाण बदनामीकारक असल्याचं कोर्टाचं मत असलं तरी या लेखातल्या एका विशिष्ट भागावर याचिकाकर्त्यांनी घेतलेला आक्षेप कोर्ट फेटाळत आहे. त्यावेळी विशाखा मार्गदर्शकतत्त्वंही नव्हतं, असंही कोर्टाने आपल्या निकालात म्हटलेलं आहे. या प्रकरणात आपलं निरीक्षण नोंदवताना कोर्टाने म्हटलं, "या आरोपांप्रती आपल्या समाजात एकप्रकारचा स्टिगमा असतो. लैंगिक अत्याचार आणि छळाचा पीडितेवर काय परिणाम होत असेल, हे समाजाने लक्षात घेतलं पाहिजे. समाजात नावलौकिक असलेली व्यक्तीसुद्धा लैंगिक अत्याचार करू शकते. अनके दशकांनंतरही एखादी स्त्री आपलं गाऱ्हाणं मांडू शकते, तसा अधिकार तिला आहे."

"लैंगिक अत्याचारामुळे स्त्रीच्या प्रतिष्ठेला आणि तिच्या आत्मविश्वासालाच तडा जातो. एखाद्या व्यक्तीच्या आत्मसन्मानाच्या किंमतीवर एखाद्याची सामाजिक प्रतिष्ठा जपली जाऊ शकत नाही", असंही कोर्टाने म्हटलं आहे.

रमाणी यांच्या वकील रेबेका जॉन यांनी कोर्टाकडे मागणी केली होती, की त्यांच्या अशीलाला या प्रकरणी निर्दोष मुक्त करण्यात यावं, दुसरीकडे अकबर यांच्या वकील गीता लुथरा यांनी म्हटलं होतं की, रमाणी यांच्या आरोपांमुळे अकबर यांची प्रतिमा मलीन झाली आहे.

'मी टू' चळवळ सुरू झाल्यानंतर प्रिया रमाणी यांनी अकबर यांच्यावर लैंगिक शोषणाचे आरोप केले होते. त्यानंतर 17 ऑक्टोबर 2018 मध्ये अकबर यांनी आपल्या मंत्रिपदाचा राजीनामा दिला होता.

ते म्हणाले होते, "माझ्यावर झालेल्या आरोपांविरुद्ध मी कोर्टात वैयक्तिक पातळीवर लढण्याचा निर्णय घेतला आहे, त्यामुळे मी पदावर राहणंही योग्य नाही. त्यामुळे मी परराष्ट्र राज्यमंत्रिपदाचा राजीनामा देतो आहे. या देशाची सेवा करण्याची संधी दिल्याबद्दल मी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ज्येष्ठ पत्रकार आणि माजी केंद्रीय मंत्री एम. जे. अकबर यांनी त्यांची एकेकाळची सहकारी प्रिया रमाणी यांच्याविरोधात अब्रुनुकसानीचा खटला दाखल केला होता. त्या खटल्यातून प्रिया रमाणी निर्दोष सुटल्या आहेत.


सामग्री: दिल्लीतील जयपूर गोल्डन हॉस्पिटलमध्ये ऑक्सिजनच्या कमतरतेमुळे शुक्रवारी (24 एप्रिल) रात्री 20 जणांचा मृत्यू झाला.

LNJP सारख्या सरकारी रुग्णालयांसह सरोज आणि फोर्टिस यांच्यासारख्या खासगी रुग्णालयातही ऑक्सिजनची कमतरता आहे. काही असहाय्य रुग्णालयांनी याप्रकरणी कोर्टातही धाव घेतली आहे.

त्याचप्रमाणे महाराष्ट्र, गुजरात, हरयाणा, मध्य प्रदेश या राज्यांमध्ये वैद्यकीय ऑक्सिजनचा मोठा तुटवडा जाणवू लागला आहे.

उत्तर प्रदेशात तर काही रुग्णालयांनी ऑक्सिजन आऊट ऑफ स्टॉकचा बोर्ड गेटवर अडकवून ठेवला आहे.

लखनौमध्ये काही रुग्णालयांनी रुग्णांना इतर ठिकाणी व्यवस्था करण्याबाबत कळवलं. दिल्लीचे लहान-मोठे रुग्णालय, नर्सिंग होम हेसुद्धा अशीच सूचना देताना दिसत आहेत.

अनेक शहरांमध्ये रुग्णांचे नातेवाईक स्वतः जाऊन ऑक्सिजन आणताना दिसत आहेत. ऑक्सिजन रि-फिलिंगसाठी लांबच लांब रांगा आहेत.

हैदराबादेत एका ऑक्सिजन निर्मिती कारखान्यात तर गर्दी इतकी वाढली की त्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी बाऊन्सर्सना पाचारण करावं लागलं.

काही दिवसांपूर्वीच नाशिकमधील झाकीर हुसैन हॉस्पिटलमध्ये ऑक्सिजन लीक झाल्याने 22 जणांचा मृत्यू झाला होता.

टँकरमधून ऑक्सिजन भरण्यात येत असताना हा अपघात घडला. ऑक्सिजन गळतीमुळे तब्बल अर्धा तास ऑक्सिजन पुरवठा बाधित झाला होता.

कोरोनाबाधित रुग्ण उपचारांची प्रतीक्षा करत प्राणांना मुकत आहेत. श्वसनक्रियेत अडथळा निर्माण झालेल्या रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी रुग्णालयांना दिवस-रात्र एक करावी लागत आहे.

सुदैवाने बेड मिळालेल्या लोकांना वाचवण्यासाठी डॉक्टरांकडून अहोरात्र मेहनत घेतली जात आहे.

सोशल मीडियावर ऑक्सिजन सिलेंडरची मागणी करणाऱ्या कित्येक पोस्ट दिसून येतील.

पण देशात ऑक्सिजनच्या संदर्भात अखेर ही परिस्थिती कशामुळे आली? ऑक्सिजनची मागणी वाढून हाहाकार माजण्याची वेळ का आली?

अनेक राज्यांत ऑक्सिजन तुटवडा कशामुळे?

ऑक्सिजन तुटवड्याचं नियोजन काही राज्यांनी चांगल्या प्रकारे केलं. केरळने सुरुवातीलाच ऑक्सिजन पुरवठा वाढवण्यास सुरुवात केली होती. तसंच त्यावर नजर राखणं सुरू केलं.

रुग्ण वाढू लागल्यानंतर केरळने ऑक्सिजन वाढवला. सद्यस्थितीत केरळकडे आवश्यकतेपेक्षा जास्त ऑक्सिजन आहे. ते इतर राज्यांनाही ऑक्सिजन पुरवठा करत आहेत.

पण दिल्ली आणि इतर काही राज्यांकडे स्वतःचे ऑक्सिजन प्लांट नाहीत. पुरवठ्यासाठी ते इतर राज्यांवर अवलंबून आहेत.

देशात कोरोनाचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजधानी दिल्लीसह देशातील अनेक भागात ऑक्सिजनचा प्रचंड तुटवडा आहे. या परिस्थितीचा गंभीर परिणाम अत्यवस्थ रुग्णांवर होताना दिसत आहे.


सामग्री: दिल्लीतील दृश्य

मी अनेक रुग्णालयांना भेट दिली, एका बस स्टँडवर गेलो आणि एका रेल्वे स्टेशनवरही जाऊन गेलो.

रस्त्यांवर एखाद-दुसरी गाडी दिसली. माझ्या गाडीच्या बाजूने जोरदार सायरन वाजवत अॅम्ब्युलन्स वेगाने निघून जात होत्या. त्यांच्या सायरनचा आवाज दूरपर्यंत माझ्या कानात गुंजत राहिला.

दोन कोटी लोकसंख्येचं दिल्ली देशाची राजधानी. शनिवार हा सुट्टीचा वार. मात्र कोरोनाने वातावरणात भेसूर शांतता भरून राहिली होती. दुकानं-मॉल्स बंद होते. ज्यांना अगदीच आवश्यक आहे अशी माणसंच बाहेर दिसत होती ज्यांच्याकडे पास आहे.

दिल्लीत तुरळक वाहनं दिसतात

दिल्लीत मागच्या शनिवार-रविवारी लॉकडाऊन लागू करण्यात आला. सोमवारी हा लॉकडाऊन आठवडाभराने वाढवण्यात आला. रविवारी दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी हा लॉकडाऊन 3 मे पर्यंत लागू असेल असं सूचित केलं.

रुग्णालयांची स्थिती

राजधानीतल्या असंख्य रुग्णालयाबाहेरचं हेच दृश्य होतं. रुग्णाच्या नातेवाईकांचा हाच प्रयत्न आहे की त्याचा श्वास सुरळीत सुरू राहावा. ऑक्सिजन मिळवण्यासाठी त्यांची अविश्रांत धडपड सुरू आहे. त्यासाठी फोनाफोनी सुरू आहे. रुग्णालयाच्या अधिकाऱ्यांपुढे गयावया करत आहेत.

मी एका रुग्णालयाच्या गेटवर पोहोचलो, तिथेच बॅरिकेडवर लिहिलं होतं की 'इथे बेड उपलब्ध नाही'.

आजारी माणसं आणि त्यांच्या नातेवाईकांच्या चेहऱ्यावर करुण भाव होते. त्यांची अस्वस्थता मी समजू शकत होतो. शेजारधर्म पाळणारे सख्खे शेजारी आणि खरीखुरी मैत्री निभावणारे अनेकजण होते.

दिल्लीतलं दृश्य

मला तेव्हा असं वाटलं की या कठीण काळात सरकार जवळपास गायब आहे. त्यावेळेस लोकांमध्ये बंधुभाव दिसतो आहे. माणुसकी जिवंत आहे.

मुस्लीम काय, हिंदू काय, श्रीमंत काय, गरीब काय. सगळेजण एकमेकाला मदत करत आहेत.

रुग्णांच्या नातेवाईकांची काळजी

मी एम्स रुग्णालयाच्या इथे पोहोचलो. देशातल्या अग्रगण्य रुग्णालयात याची नोंद होते. देशभरातून इथे रुग्ण येत असतात.

या रुग्णालयाचं प्रांगण एवढं मोठं आहे की तुम्हाला आतमध्ये नक्की कुठे जायचं हे माहिती नसेल तर तुम्ही हरवू शकता. श्रीमंत, गरीब अशा कोणत्याही वर्गाच्या माणसांवर इथे उपचार होतात.

कोव्हिड वॉर्डात जायची मला परवानगी होती आणि तशी माझी इच्छाही नव्हती. इथे कोरोनावर चांगले उपचार होतात हे मला माहिती होतं.

गेल्या वर्षी माझा भाऊ कोरोनाचा संसर्ग झाल्यानंतर याच रुग्णालयात बारा दिवस होता. जेव्हा भावाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑक्सिजन नाही, रुग्णालयांमध्ये बेड्स उपलब्ध नाही, औषधं आणि व्हेंटिलेटरची कमतरता, लॉकडाऊनमुळे कामगारांची घरवापसी हे सगळं जिथे घडतंय तिथे जायचं मी ठरवलं आणि गाडीत बसलो.


सामग्री: दिल्लीतील भाजपच्या मुख्य कार्यालयातून ते संवाद साधत होते.

त्यांनी म्हटलं, "घराणेशाही असलेले राजकीय पक्ष लोकशाहीसाठी धोकादायक बनत चालले आहेत. एका घराण्यापुरते मर्यादित राहिलेले राजकीय पक्ष असो वा घराणेशाही असलेले राजकीय पक्ष असो ते लोकशाहीसाठी सर्वांत मोठा धोका आहेत. अनेक वर्षं देशाचे नेतृत्व करणारा पक्ष एका कुटुंबाभोवती अडकला आहे. हे अत्यंत दुर्देवी आहे. यामुळे भाजपची जबाबदारी आणखी वाढते."

काही राज्यांमध्ये पक्षाच्या कार्यकर्त्यांच्या हत्येसंदर्भातही ते बोलले.

"जे लोक लोकशाहीच्या माध्यमातून आमच्याशी स्पर्धा करू शकत नाहीत. त्यांनी आमच्या कार्यकर्त्यांची हत्या करण्याचा मार्ग स्वीकारला. भाजपच्या लोकांची हत्या करून त्यांचे संकल्प पूर्ण होतील असे त्यांना वाटते. मी त्यांना समजवण्याचा प्रयत्न करतो. मला इशारा देण्याची गरज नाही. ते काम जनता करेल," असंही त्यांनी म्हटलं.

त्यांनी पुढं म्हटलं, "निवडणुका येतात-जातात. विजय-पराभव होत राहतो. पण हा मृत्यूचा खेळ लोकशाहीला अनुसरून नाही. हत्या करून मतं मिळत नाहीत."

"बिहारच्या यशाने हे दाखवून दिलं आहे की आज देशामध्ये सर्वांत महत्त्वाचा मुद्दा विकासच आहे. प्रत्येक निवडणुकीमध्ये जनता दाखवत आहे की जे विकासाबद्दल बोलतील त्यांनाच निवडून दिलं जाईल अन्यथा त्यांचे डिपॉजिटही जप्त होईल," असं मोदी यांनी म्हटले.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील महिलांचेही आभार मानले. महिला या भाजपच्या 'सायलेंट वोटर' आहेत असा दावा त्यांनी केला आहे. तसंच भाजप-एनडीएचे कार्यकर्ते नितीश कुमार यांच्या नेतृत्वात आत्मनिर्भर बिहारची संकल्पपूर्ती करतील असंही त्यांनी म्हटलं.

"वर्तमानपत्र आणि न्यूज चॅनेल्सवर सायलेंट वोटर्सची चर्चा होत आहे. हे सायलेंट वोटर्स देशाच्या महिला आहेत. भाजपच्या राज्यात महिलांना सन्मान आणि सुरक्षा दोन्ही मिळते आहे," असंही मोदींनी म्हटलं.

"आपली स्वप्नं पूर्ण करण्यासाठी तरुणांनी हातात कमळ घ्यावं," असं आवाहनही नरेंद्र मोदींनी केले आहे.

त्यांनी म्हटलं, "भाजपात अंतर्गत लोकशाही कायम राखायची आहे. तेव्हाच देशाचा पंतप्रधान बोलू शकतो, 'नड्डाजी आगे बढो हम तुम्हारे साथ है'. ज्या तरुणांसाठी राष्ट्रहित सर्वप्रथम आहे, ज्या तरुणांमध्ये लोकशाहीसाठी बांधिलकी आहे अशा तरुणांना मी आवाहन करतो. त्यांनी भाजपच्या माध्यमातून देश सेवा करावी. आपली स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी हातात कमळ घ्यावे."

हेही वाचलंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"काही पक्षांची घराणेशाही लोकशाहीसाठी धोकादायक आहे," अशी प्रतिक्रिया पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी व्यक्त केली आहे. बिहार आणि इतर काही राज्यांमधल्या पोटनिवडणुकीच्या निकालानंतर ते बोलत होते.


सामग्री: दिल्लीतील राहत्या घरी कार्डिअॅक अरेस्ट आल्यानंतर सुषमा स्वराज यांना एम्स रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. मात्र उपचारादरम्यान त्यांचं निधन झालं.

कार्डिअॅक अरेस्टपूर्वी सुषमा स्वराज यांनी संध्याकाळी साडे सातच्या सुमारास ट्वीट केलं होतं. या ट्वीटमध्ये सुषमा यांनी कलम 370 हटवल्याबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचं अभिनंदन केलं.

"पंतप्रधानजी, तुमचं हार्दिक अभिनंदन. मी आयुष्यभर या दिवसाची प्रतीक्षा करत होते." सुषमा स्वराज यांनी केलेलं ट्वीट आणि त्यानंतर अवघ्या तीनच तासात आलेलं त्यांच्या निधनाचं वृत्त यामुळे लोकांना धक्का बसला.

सुषमा स्वराज यांचं अखेरचं संभाषण कोणासोबत?

सुषमा स्वराज यांच्या निधनावर ज्येष्ठ वकील हरीश साळवे यांनीही दुःख व्यक्त केलं. हरीश साळवे यांनी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात कुलभूषण जाधव यांचा खटला लढवला होता.

मंगळवारी रात्री 8.45 च्या सुमारास सुषमा स्वराज यांचं हरीश साळवेंसोबत फोनवरून बोलणं झालं होतं. 'Times Now' या वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये हरीश साळवेंनी यासंबंधी माहिती दिली.

हरीश साळवेंनी सांगितलं, "मला प्रचंड धक्का बसला. रात्री पावणे नऊच्या सुमारास माझं सुषमाजींसोबत संभाषण झालं होतं. त्यानंतर त्यांच्या निधनाचं वृत्त आलं आणि मी निःशब्दच झालो. त्यांच्या जाण्यामुळे देशाचं नुकसान झालं आहे, त्याचबरोबर माझंही वैयक्तिक नुकसान झालंय."

"सुषमा स्वराज यांच्याशी झालेलं संभाषण हे खूपच भावनिक होतं. तुम्ही मला येऊन भेटा, असं त्या मला म्हणाल्या. कुलभूषण जाधव खटल्याची 1 रुपया फी मला तुम्हाला द्यायची आहे. उद्या सहा वाजता या," हरीश साळवेंनी सुषमा स्वराज यांच्यासोबतच्या अखेरच्या संभाषणाची आठवण सांगितली.

सुषमा यांच्या निधनावर दुःख व्यक्त करताना हरीश साळवेंनी म्हटलं, "त्या खूप आनंदी वाटत होत्या. त्यांचं नेतृत्व कमालीचं होतं. मी त्यांच्याबद्दल काय बोलू? मला माझी मोठी बहीण गमावल्यासारखं वाटतंय."

कुलभूषण जाधवची बाजू लढवणारे हरीश साळवे

ज्येष्ठ वकील हरीश साळवे यांनी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात कुलभूषण जाधव प्रकरणी भारताची बाजू मांडली होती. त्यासाठी त्यांनी अवघा एक रुपया मानधन म्हणून घेतले होते.

हेग येथील आंतरराष्ट्रीय न्यायालयानं कुलभूषण जाधवच्या फाशीला स्थगिती दिली होती. पाकिस्ताननं कुलभूषणच्या शिक्षेवर पुनर्विचार करण्याची सूचना आंतरराष्ट्रीय न्यायालयानं केली.

आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाच्या निर्णयानंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी मंगळवारी (7 ऑगस्ट) रात्री अखेरचा श्वास घेतला. कार्डिअॅक अरेस्टमुळे सुषमा स्वराज यांचं निधन झालं.


सामग्री: दिल्लीतील विज्ञान भवनात केंद्र सरकार आणि शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी यांच्यात चर्चा सुरू होती. आज म्हणजे 5 डिसेंबरची चर्चा ही पाचवी बैठक होती.

9 डिसेंबरला दुपारी 12 वाजता पुढची म्हणजे सहावी बैठक होणार आहे. या बैठकीपूर्वी केंद्र सरकार शेतकऱ्यांसमोर प्रस्ताव ठेवण्यात येईल, त्यावर विचार करून शेतकरी प्रतिनिधी बैठकीत सहभागी होतील.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दुसरीकडे, केंद्रीय कृषिमंत्री नरेंद्र सिंह तोमर म्हणाले, "किमान आधारभूत किंमत कायम राहील. एमएसपीला कुठलाच धोका नाही."

तत्पूर्वी, बैठक सुरू असताना शेतकरी प्रतिनिधी काहीसे आक्रमक सुद्धा झाले होते. "आमच्या मागण्यांसंदर्भात सकारात्मक निर्णय झाला नाही तर आम्ही चर्चा सोडून जाऊन," असा पवित्रा शेतकऱ्यांनी घेतला.

शेतकऱ्यांविरोधातील कृषी कायदे सरकारने मागे घ्यावेत असं पंजाबमधील शेतकऱ्यांचं म्हणणं आहे.

या मागणीसाठी हजारो शेतकरी दिल्लीच्या सीमेवर आपापली वाहनं, शिधा घेऊन आले आहेत. गुरुवारी केंद्र सरकार आणि शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी यांच्यात चर्चेची पहिली फेरी झाली होती. शेतकरी आंदोलकांनी 8 डिसेंबरला भारत बंदची हाक दिली आहे.

PTI च्या वृत्तानुसार, या बैठकीत केंद्र सरकारनं म्हटलं की, पंजाबच्या शेतकऱ्यांच्या भावना आम्हाला समजतात आणि त्यांची चिंता दूर करण्याची आमची तयारी आहे.

याआधी शेतकरी नेत्यांनी केंद्र सरकारला सांगितलं की, मागच्या बैठकीबाबत मुद्देसूदपणे उत्तर द्या. यावर सरकारने सहमती दर्शवली आहे.

केंद्र सरकार आणि शेतकऱ्यांच्या प्रतिनिधींमधील 5 व्या बैठकीला सुरुवात

दिल्लीतील विज्ञान भवनात केंद्र सरकार आणि शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी यांच्यातील पाचव्या बैठकीला सुरुवात झाली आहे. शेतकऱ्यांच्या प्रतिनिधींशी बोलण्यासाठी केंद्र सरकारकडून केंद्रीय कृषिमंत्री नरेंद्र सिंह तोमर आणि वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल उपस्थित आहेत.

या बैठकीआधी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, कृषिमंत्री नरेंद्रसिंह तोमर आणि वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या निवासस्थानी जाऊन बैठक घेतली.

केंद्र सरकार आणि शेतकरी प्रतिनिधी यांच्यात आजच्या बैठकीत काय घडतं आणि काही निर्णायक चर्चा होते का, याकडे देशाचं लक्ष लागलं आहे.

नरेंद्र मोदी सरकारनं आणलेल्या नवीन कृषी कायद्यांविरोधात देशभरातल्या शेतकऱ्यांनी आंदोलन सुरू केलं आहे. यात पंजाब-हरियाणातील शेतकऱ्यांची संख्या सर्वाधिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्र सरकारसोबत नव्या कृषी कायद्यांबाबत शेतकरी प्रतिनिधींची सुरू असलेली आजची (5 डिसेंबर) बैठक संपली आहे. या बैठकीत कोणताच तोडगा निघाला नाही.


सामग्री: दिल्लीतील साकेत परिसरात राहणारे आलोक गुप्ता त्यांच्या 66 वर्षीय आईसाठी व्हेन्टिलेटर असलेला बेड शोधत आहेत. दिल्ली, फरिदाबाद, गुडगाव व नोएडा या भागांमधील सर्व रुग्णालयांशी त्यांनी संपर्क साधला, पण कुठेच त्यांना बेड उपलब्ध झाला नाही. त्यांच्या आईच्या शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी प्राणघातक अवस्थेपर्यंत खालावली आहे.

गुप्ता सांगतात, "ऑक्सिजनची पातळी 90च्या खाली गेली, तेव्हापासून मी रुग्णालयांमध्ये व्हेन्टिलेटर असलेला बेड शोधतोय. पण अजून मला बेड सापडलेला नाही. माझ्या आईला आयसीयूमध्ये दाखल करण्याची तातडीची गरज आहे."

उत्तर प्रदेशातील अलीगढमध्ये 18 वर्षीय नदीम या तरुणाला आयसीयूमध्ये बेड न मिळाल्यामुळे धाप लागून प्राण गमवावे लागले.

अलाहाबादमधील स्वरूप रानी रुग्णालयात 50 वर्षं डॉक्टर म्हणून काम केलेले 80 वर्षीय डॉ. जे. के. मिश्रा यांचा त्याच रुग्णालयात व्हेन्टिलेटर जोडलेला बेड न मिळाल्यामुळे, उपचाराविनाच मृत्यू झाला. त्यांची पत्नी शहरातील एका विख्यात डॉक्टर आहे, परंतु त्यांना आपल्या पतीचे प्राण वाचवणं शक्य झालं नाही.

राजधानी दिल्लीत व देशातील इतर शहरांमधील रुग्णालयांच्या अवस्थेचं वर्णन करताना 'भयावह' हा शब्ददेखील तोकडा पडेल. एकेका श्वासासाठी तडफडत प्राण सोडणाऱ्या लोकांच्या कित्येक बातम्या रोज पाहायला व वाचायला मिळत आहेत.

आधीपासूनच सगळ्याची कल्पना होती

गेल्या वर्षी देशातील कोरोनाची रुग्णसंख्या वाढायला लागल्यावर एक गोष्ट तरी स्पष्टपणे कळून चुकली होती की, कोव्हिड-19चा संसर्ग झाल्यावर रुग्णालयात येणाऱ्या लोकांना श्वास घ्यायला अडचण होते आणि देशात व्हेन्टिलेटरांची चणचण आहे.

संसर्ग झालेली मानवी फुफ्फुसं कमकुवत झाली, तरी त्यांना आवश्यक ऑक्सिजन पुरवून कार्यरत ठेवण्याचं काम करणारं वैद्यकीय उपकरण म्हणजे व्हेन्टिलेटर. त्याचा वापर करून गंभीर परिस्थितीमधील रुग्णांचा जीव वाचवणं शक्य होतं.

देशात 2020 साली किती व्हेन्टिलेटर उपलब्ध होते, याची सरकारी आकडेवारी उपलब्ध नाही, पण सरकारी रुग्णालयांमधील एकूण आयसीयू बेडच्या आधाराने अंदाज घ्यायचा तर देशात सुमारे 18 हजार ते 20 हजार व्हेन्टिलेटर उपलब्ध होते.

भारतातील कोरोनाच्या वाढत्या रुग्णसंख्येचा विचार करता इथे दोन लाखांपर्यंत व्हेन्टिलेटर्सची गरज भासेल, असंही म्हटलं जात होतं.

पंतप्रधान मोदी यांनी 27 मार्च 2020 रोजी पीएम केअर्स निधीची घोषणा केली. कोव्हिड-19 या आजाराच्या पार्श्वभूमीवर हा निधी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी 'पीएम केअर्स' निधीमधून व्हेन्टिलेटर्सच्या खरेदीसाठी 2000 कोटी रुपये देण्यात आले होते. या व्हेन्टिलेटर्सचं काय झालं? बीबीसीने केलेल्या तपासात असं आढळलं की-


सामग्री: दिवसभर सोशल मिडीयावर वेळ वाया घालवण्याऐवजी मोबाईवर पुस्तक वाचणं कधीही भारी, हो ना?

पण सध्याच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकांना वाचन करणं शक्य होतंच असं नाही. पण या घाईगडबडीतही थोड्या प्रयत्नांनी, नीट प्लॅनिंग करून तुम्ही पुस्तकांशी असलेलं नातं अधिक घट्ट करू शकता. कसं... ते जाणून घेण्यासाठी वाचा हे 10 मुद्दे.

1. पुस्तक ठेवा कायम सोबत

बसमध्ये, ट्रेनमध्ये आणि अगदी डॉक्टरांकडे जाताना एक पुस्तक सोबत ठेवाच. जेव्हा थोडा फावला मेळ मिळेल तेव्हा तो सत्कारणी लावता येईल.

तुम्ही कामात कितीही गुंतलेला असला तरी थोडासा फावला वेळ मिळतच असतो. या वेळेत तुम्हाला काही पानं नक्की चाळता येतील.

घरातून निघताना बॅगेत जागा नसेल तर? अशा वेळी तुम्ही पुस्तकाची प्रत सोबत न ठेवता या पुस्तकाची ई आवृत्ती किंडल किंवा स्मार्टफोनमध्ये डाऊनलोड करू शकता.

सोशल मीडियावर वेळ घालवण्याऐवजी मोबाईलवर पुस्तक वाचणं कधीही चांगलंच. हो ना?

2. वाचनाची सवय लावा

वाचन हे दैनंदिन जीवनाचा भाग होणं आवश्यक असतं. दररोज सकाळी किंवा संध्याकाळी एक ठरावीक वेळ वाचनासाठी ठेवा. दररोज प्रयत्न केले तर ही तुमची सवय होऊन जाईल.

वाचताना मन खूप विचलित होत असेल तर घड्याळात वेळ लावून वाचा

आणि जर तुमच्याकडे वेळ फारच कमी असेल तर काय कराल? अशा परिस्थितीमध्ये तुम्हाला जलद वाचनाचा पर्याय निवडता येईल. वेळ लावून वाचन केलं, तर त्या वेळात फक्त वाचनच होईल आणि तुमचं मन इतर गोष्टींकडे वेधलं जाणार नाही, विचलित होणार नाही.

3. पुस्तकांची यादी करा

ही एक चांगली सवय तुम्हाला पुस्तकांच्या अधिक जवळ नेईल. मोबाईलमध्ये किंवा कागदावर तुम्हाला कोणती पुस्तकं वाचायची आहेत त्यांची यादी करा. हातातलं पुस्तक संपण्याआधी दुसरं पुस्तक तयार ठेवा. असं जर केलं नाही तर तुमची वाचनाची सवय मोडू शकते.

पण माहितीपूर्ण आणि विश्वसनीय संदर्भावरूनच यादी बनवा. जेणेकरून तुम्हाला चांगल्या पुस्तकांची यादी करता येईल. त्यामुळे हातातील पुस्तक संपलं की नवीन पुस्तकाबद्दल उत्सुकता निर्माण राहील. (चांगली पुस्तकांची नाव शोधायची असतील तर बीबीसीच्या #LovetoReadची मदत घेऊ शकता.)

विश्नसनीय संदर्भावरुनच यादी बनवा

4. ऑडीयो पुस्तकांचा पर्याय

तुम्हाला कथा-कांदबऱ्यामध्ये आवड निर्माण करायची असेल तर अशी पुस्तकं ऐका. हल्ली ऑडिओ बुकची संकल्पना आपल्याकडे रुजली आहे. एका महिन्यासाठी मोबाईलमधील गाणी बदलून ऑडिओबुक्स भरा. ते तुम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वाचनानं माणसाचं जीवन समृद्ध होतं. नव्या जगाची ओळख, आव्हानं स्वीकारण्याची प्रेरणा असं बरंच काही पुस्तकं आपल्याला देत असतात. पुस्तकं वाचायची तर असतात. पण वेळ नाही, असं अनेकांना वाटत असतं.


सामग्री: दिवसाची सुरुवात जशी औष्णिक विद्युत केंद्राच्या सानिध्यात झाली तशी प्रदुषणाच्याही. कोळशानं संपन्न अशा चंद्रपूरचा तिढा आहे तो पर्यावरणाचा ढासळणारा समतोल. एकीकडे खाणींमुळे वाढणारं प्रदूषण, हवेत पसरणारी राख आणि धूळ आणि त्यातच इतर विदर्भापेक्षा 1-2 टक्के जास्त असणारं तापमान.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

केंद्र सरकारनं बुधवारीच कोळशाच्या खाणींमध्ये 100 टक्के FDI चा निर्णय घेतलाय. पण याचा येत्या निवडणुकीवर काहीही परिणाम होणार नाही, असं झी मीडियोचे पत्रकार आशिष अंबाडे यांना वाटतं. चंद्रपूरातील लोक एका वेगळ्या प्रकारे मतदान करतात असं ते सांगतात.

364 दिवस लोक अनेक प्रश्नांबद्दल चर्चा करतात, बोलतात. पण मतदानाच्या दिवशी बेरोजगारी, शिक्षण, प्रदूषण हे सर्व मुद्दे बाजूला पडतात आणि सगळं काही विसरत मतदान होतं असंही ते म्हणतात. प्रदूषणाची समस्याही चंद्रपूरसाठी नवीन नाही. कोळशाच्या खाणी जशा चंद्रपूरात बहरल्या तशा श्वसनाच्या, त्वचेच्या, आरोग्याच्या समस्यांचा चंद्रपूरभोवती विळखा पडला. पण विकासाच्या नावाखाली चंद्रपूरकरांनीही काही प्रमाणात त्याकडे पाठ फिरवली आणि म्हणूनच प्रदुषणाच्या बातम्या या चंद्रपूरच्या स्टेपल स्टोरीज असल्याचंही आशिष सांगतात.

चंद्रपुराला अवैध दारूविक्रीचा विळखा

प्रदूषण ही तर एक समस्या पण दारूबंदी असलेल्या जिल्ह्यात अवैध दारूची होणारी सर्रास विक्री हा तर चंद्रपूरकरांसमोर पडलेला सर्वांत मोठा आणि महत्त्वाचा प्रश्न. हे आणि असेच काही प्रश्न घेऊन आम्ही सरदार पटेल कॉलेजमध्ये पोहोचलो. 'कसलं काय भाऊ, दारू बंदी - दारू बंदी म्हणत आत्ता इथे सर्वांत दास्त दारू विकली जाते ना...' विनिता अगदी पोटतिडकीनं बोलत होती. चंद्रपूर, वर्धा आणि गडचिरोली या महाराष्ट्रातल्या तीन जिल्ह्यांमध्ये दारूबंदी आहे पण ही बंदी यशस्वीपणे राबवण्यात प्रशासनाला, यंत्रणांना आणि सरकारला यश आलंय का? तर उत्तर नाही असंच आहे.

चंद्रपूरात दारूबंदी नाही तर दारू महाग झाल्याचं मत पत्रकार संजय वैद्य मांडतात,"चंद्रपूर हे श्रमिकांचं शहर आहे. इथे फक्त महाराष्ट्रातूनच नाही तर देशातून अनेक कामगार कामासाठी येत असतात, अशा परिस्थितीत दारूबंदी करणं सरकारला खरंच शक्य आहे का? आणि जर मग शक्य नसेल तर हा फार्स का असा प्रश्नही ते विचारतायत."

सरकारनं दारूबंदीचा निर्णय घेतला खरा पण त्याचबरोबर त्याची अंमलबजावणीकडे साफ दुर्लक्ष केलं. परिणामी अवैध दारूच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सकाळी सकाळी हॉटेलच्या रूमचा पडदा बाजूला केला आणि औष्णिक विद्युत केंद्राच्या दोन अवाढव्य चिमण्या अगदी आ वासून समोर उभं होतं. चंद्रपूर म्हटलं की सगळ्यांत पहिल्यांदा डोळ्यासमोर येतात त्या कोळशाच्या खाणी आणि औष्णिक विद्युत प्रकल्प आणि आज याच चंद्रपूरात आम्ही 'महाराष्ट्र कुणाचा' या प्रश्नाचा शोध घेत घेत आलो होतो.


सामग्री: दिवाकर रावते

शिवसेनेतील पहिल्या फळीतल्या अनेक नेत्यांना मंत्रिपदापासून दूर ठेवण्यात आलंय. त्यामुळे पक्षांतर्गत नाराजी वाढत चालल्याची चर्चा सुरु झाली आहे. त्याच पार्श्वभूमीवर माजी राज्यमंत्री रवींद्र वायकर यांची CMO मध्ये नियुक्ती करून त्यांना कॅबिनेट मंत्रिपदाचा दर्जा देण्यात आलाय.

याबाबत बीबीसी मराठीनं शिवसेनेतल्या नेत्यांशी बातचीत केली आणि नाराजीची खोली किती आहे, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

दिवाकर रावते यांच्या बोलण्यातून नाराजी स्पष्टपणे दिसून येते.

वायकरांच्या नियुक्तीच्या पार्श्वभूमीवर रावतेंशी बातचीत केली असता, ते म्हणाले, "सीएमओ ऑफिसमध्ये बसवणं म्हणजे कारकुनी करायला बसवणं. आम्ही कशाला कारकुनी करायला बसू? आम्ही फिल्डवरची माणसं आहोत."

दिवाकर रावते आणि रवींद्र वायकर

केवळ मंत्रिपदाबाबतच नव्हे, तर काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत शिवसेना गेल्याचीही खंत रावतेंनी अप्रत्यक्षपणे बोलून दाखवली.

बीबीसी मराठीशी बोलताना रावते म्हणाले, "माझ्या पक्षाचा फायदा घेऊन जिवंत झालेले काँग्रेस-राष्ट्रवादी हे दोन पक्ष, जर आपापले पक्ष वाढवणार असतील, तर त्यांच्या उरावर बसून शिवसेनेचं मूळ स्वरुप जिवंत करणं, ही जबाबदारी माझी आहे."

"मी पश्चिम महाराष्ट्रात काम करतोच आहे. माझं पक्षाचं काम सुरु आहे. सरकार येतं-जातं, पक्ष कायम राहिला पाहिजे," अशी पुस्तीही रावतेंनी जोडली.

केवळ दिवाकर रावतेच नव्हे, तर रामदास कदम, दीपक सावंत, तानाजी सावंत, दीपक केसरकर, सुनील प्रभू, अर्जुन खोतकर, भास्कर जाधव असे अनेक वरिष्ठ नेत मंत्रिमंडळापासून दूर आहेत.

दिवाकर रावते आणि रवींद्र वायकर

यातील काही जणांनी जाहीरपणे नाराजीही व्यक्त केलीय.

काही दिवसांपूर्वी माजी आरोग्यमंत्री आणि शिवसेनेचे वरिष्ठ नेते दीपक सावंत यांनी माध्यमांशी बोलताना पक्षात आपल्याला काम दिलं जात नसल्याची खंत व्यक्त केली होती.

सावंत म्हणाले होते, "गेल्या जवळपास दीड वर्षांपासून मी पक्षाकडे काम मागतोय. मात्र कुठल्याच प्रकारचं काम मिळालं नाही. उद्धवसाहेबांनाही सांगितलं. पण अजून मिळालं नाही. कदाचित ते व्यस्त असतील. पण काम द्यावं. निदान पक्षाच्या स्तरावर तरी द्यावं."

मनातली खदखद पक्षप्रमुखांसमोर मांडली - तानाजी सावंत

तिकडे उस्मानाबादमधील परांडा मतदारसंघातील शिवसेनेचे आमदार आणि माजी मंत्री तानाजी सावंत यांच्याही नाराजीची चर्चा आहे. मात्र, बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी नाराजीची चर्चा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मुख्यमंत्री कार्यालय (CMO) म्हणजे कारकुनी करायला बसवणं. आम्ही फिल्डवरची माणसं आहोत. कारकुनी करायला कशाला बसू?" असा उद्विग्न सवाल माजी परिवहन मंत्री आणि शिवसेनेचे ज्येष्ठ नेते दिवाकर रावते यांनी उपस्थित केला आहे.


सामग्री: दिवाकर रावते, रामदास कदम आणि दीपक केसरकर

मंत्रिमंडळ विस्तारात राष्ट्रवादी काँग्रेसने अजित पवार, धनंजय मुंडे, जितेंद्र आव्हाड तर काँग्रेसने अशोक चव्हाण, अमित देशमुख, विश्वजित कदम यांच्यासारख्या प्रमुख चेहऱ्यांना पुन्हा मंत्रिपदाची संधी दिली. पण शिवसेनेच्या यादीवर एक नजर टाकल्यास मागच्या मंत्रिमंडळातील तीन मोठ्या चेहऱ्यांना पुन्हा संधी दिली नसल्याचं प्रकर्षाने दिसून येईल.

कोणाची नावे गायब?

उद्धव ठाकरे यांच्या नव्या सरकारमध्ये शिवसेनेचे दिवाकर रावते, रामदास कदम, दीपक केसरकर आणि दीपक सावंत या माजी मंत्र्यांचा समावेश करण्यात आलेला नाही.

1991-92 दरम्यान मुंबईचं महापौरपद भुषवलेल्या दिवाकर रावते यांचा समावेश शिवसेनेच्या ज्येष्ठ नेत्यांमध्ये होतो. दिवाकर रावते यांनी 1998-99 दरम्यान नारायण राणे यांच्या सरकारमध्ये महसूल मंत्री होते.

विधान परिषदेतील गटनेते यांसारखी मोठी पदे त्यांनी भूषवली. 2014 ते 2019 दरम्यान देवेंद्र फडणवीस सरकारच्या काळात त्यांच्याकडे परिवहन खात्यासारखं मोठं मंत्रिपद होतं. पण शिवसेनेच्याच उद्धव ठाकरे सरकारमध्ये रावते यांना मंत्रिपदाला मुकावं लागले आहे.

यातलं दुसरं मोठं नाव म्हणजे रामदास कदम. शिवसेनेचा आक्रमक चेहरा म्हणून ते ओळखले जातात. त्यांनी यापूर्वी विरोधी पक्षनेते तसंच पर्यावरण मंत्री म्हणून काम पाहिलेले आहे. पक्ष संघटनेत त्यांच्यावर नेतेपदाची जबाबदारी आहे.

फडणवीस सरकारमध्ये मंत्री असताना कदम यांनी पक्षाची बाजू नेहमीच उचलून धरल्याचं दिसून येईल. पण असं असूनसुद्धा त्यांचा समावेश या विस्तारात झालेला नाही.

रामदास कदम, दिवाकर रावते यांच्यासोबत आदित्य ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे

या यादीतलं तिसरं नावसुद्धा विशेष उल्लेखनीय आहे. दीपक केसरकर. 2014 ला स्थापन झालेल्या सरकारमध्ये देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्रीपदासोबतच गृहमंत्रीपद आपल्याकडे ठेवलं होतं. पण त्यांनी गृहराज्यमंत्रीपदाची जबाबदारी शिवसेनेच्या दीपक केसरकर यांच्याकडे दिली होती.

यासोबतच केसरकर यांच्याकडे अर्थ आणि नियोजन मंत्रालयाचीही जबाबदारी होती. 2009 मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून सावंतवाडी मतदारसंघातून निवडून आलेले केसरकर 2014 मध्ये शिवसेनेत दाखल झाले होते.

त्यावेळी नारायण राणे यांच्याशी केसरकर यांनी घेतलेला पंगा सर्वांनाच आठवत असेल. त्यावेळी काँग्रेसमध्ये असलेल्या नारायण राणेंना कंटाळून शिवसेनेत प्रवेश करत असल्याचं केसरकर यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्रिमंडळाचा विस्तार आज अखेर मोठ्या थाटात पार पडला. या विस्तारात राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या 14, शिवसेनेच्या 12 तर काँग्रेसच्या 10 मंत्र्यांना पद आणि गोपनीयतेची शपथ दिली. यापूर्वी 28 नोव्हेंबरला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यासह शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेसच्या प्रत्येकी 2 मंत्र्यांनी शपथ घेतली होती.


सामग्री: दिवाळी अंक मुखपृष्ठ

महाराष्ट्राला सांस्कृतिक आणि साहित्यिक परंपरा आहे आणि दिवाळी अंक ही त्यातलीच एक समृद्ध करणारी अनुभूती आहे. मौज, दीपावली, माहेर, हंस, अक्षर असे अनेक दिवाळी अंक अनेकांनी आपल्या पुस्तक खजिन्यात जपून ठेवलेले असतील.

दिवाळीच्या निमित्ताने आज आपण या दिवाळी अंक परंपरेला थोडासा उजाळा देणार आहोत. पण, फ्लॅशबॅकमध्ये जाऊन... म्हणजे ही परंपरा सुरू झाली... 1909मध्ये, त्या काळात आपण जाणार आहोत.

पहिल्या दिवाळी अंकाचा मान जातो मनोरंजन वार्षिकाकडे. काशिनाथ रघुनाथ मित्र यांनी मुंबईतून प्रकाशित केलेला हा अंक आहे. या पहिल्या दिवाळी अंकातल्या काही रंजक गोष्टी इथे मांडत आहोत.

1) जाहिराती

1900चं हे दशक आहे. म्हणजे ब्रँड हा शब्द लोकांना ठाऊकही नव्हता. पण तरीसुद्धा 207 पानांच्या या अंकात तब्बल 129 जाहिराती आहेत. पहिलं पानच मुळी जाहिरातीचं आहे.

जाहिरातीही कसल्या, तर स्वदेशी साखर, नवीन शिलाई मशीन, सर्व तापांवरचे ज्वरबिंदू औषध, शाईचे नाही तर देशी शाईचे कारखानदार(स्वदेशी वस्तूंचा नारा तेव्हापासून होता).

एक जाहिरात रासायनिक प्रक्रियेनं शुद्ध केलेल्या तेलाची आहे. हल्ली घाणीच्या तेलाच्या जाहिराती दिसू लागल्या असताना त्या वेळी नवीन असलेल्या रासायनिक प्रक्रियेचा वापर करून शुद्ध केलेल्या तेलाची जाहिरात विशेष वाटते.

एक जाहिरात आहे ती नाटकी सामान विक्रेत्यांची. त्यांचं नाव आहे 'प्रिन्स ऑफ वेल्स हेअर सलून'. आणि जाहिरात काहीशी अशी आहे,

दिवाळी अंकातील जाहीराती

स्त्री व राजे पार्टीचे टोप व पट्ट्या,

ऋषींचे जटांचे टोप व दाढ्या,

रजपूत, मारवाडी दाढ्या,

हाताने हजामत करण्यासाठी सेफ्टी

वगैरे सामान मिळण्याचे ठिकाण.

बरं या सलूनमध्ये विदेशी अत्तरं आणि साबण मिळतात. इथं स्वदेशीची भानगड नाही.

पुण्याच्या सोमवार पेठेत एक गृहस्थ आप्पासाहेब घोरपडे मॅट्रिमोनिअल ब्युरो चालवत होते आणि त्यांनीही 'फक्त लग्न होणाऱ्या मुलं आणि मुलीं'ची जाहिरात दिली आहे.

जाहिरातीतील मजकूर आज वाचला तर थोडासा विनोदी वाटतो. कारण, भाषा सरळ पण, बाळबोध आणि मजकूर शब्दबंबाळ आहे. पण, तेव्हा दिवाळी अंक हे जाहिरातींवर चालत होते.

जाहिरातींमुळे ते स्वस्तात काढणं प्रकाशकांना शक्य होतं होतं. मराठी साहित्याचे अभ्यासक शशिकांत सावंत यांच्याशी याविषयी बोलणं झालं. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, दिवाळी अंक म्हणजे मराठी साहित्यातील एक चळवळ आहेत.

अगदी सुरुवातीपासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिवाळीच्या दिवसात जशी घरोघरी खरेदीची यादी तयार होते किंवा फटाके किती आणि कोणते आणायचे, पदार्थ कुठले आणि कसे बनवायचे याची चर्चा होते, तशीच चर्चा अनेक मराठी घरात होते ती म्हणजे दिवाळी अंक कुठले घ्यायचे?


सामग्री: दिवाळीत फोडलेल्या फटाक्यांचा फटका आता नागरिकांच्या आरोग्याला बसण्याची दाट शक्यता आहे.

'सफर' हा केंद्र सरकारचा वायू प्रदूषण मोजणारा प्रकल्प मुंबई, पुणे, नवी मुंबई या शहरांचे प्रदूषण नियमितपणे मोजत आहे. त्यात पुढे आलेल्या 6 धक्कादायक गोष्टी.

मुंबई, पुणे, नवी मुंबई या महानगरांच्या हवेच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक अत्यंत वाईट या पातळीवर स्थिरावला आहे.

१. मुंबई, नवी मुंबई, पुणे अत्यंत वाईट

'सफर' प्रकल्पाच्या संकेतस्थळावर कोणत्या महानगरांत कोणत्या प्रदूषित वायूंची तसेच 'पर्टिक्युलेट मॅटर' म्हणजेच घनरूप दूषित कणांची उपस्थिती आहे; त्यावरून शहराच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक काढला जातो.

हा निर्देशांक उत्तम, बरा, वाईट, अत्यंत वाईट, घातक अशा पातळ्यांमध्ये दर्शवला जातो.

यानुसार, शुक्रवारी सकाळी मुंबई, पुणे, नवी मुंबई या महानगरांच्या हवेच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक 'अत्यंत वाईट' या पातळीवर स्थिरावला होता.

त्यामुळे दिवाळीनंतर फोडण्यात आलेल्या फटाक्यांमुळे महानगरांवर ही अवस्था ओढावल्याचं दिसून येत आहे.

मुंबईत घनरूप दूषित कणांचं प्रमाण अनुक्रमे 140 आणि 233 मायक्रोग्रॅम प्रति क्युबिक मीटर इतकं प्रचंड वाढलं आहे.

२. मुंबईच्या रस्त्यांवर फिरू नका

मुंबईतील हवेची पातळी ही अत्यंत वाईट स्तरापर्यंत पोहोचली आहे. नायट्रोजन, कार्बन डायऑक्साईड, अमोनिआ, सल्फर डाय ऑक्साईड या घातक वायूंपेक्षा 'पीएम २.५' आणि 'पीएम १०' या घनरूप कणांमध्ये वातावारण दूषित करण्याची क्षमता अधिक असते.

मुंबईत या दूषित कणांचं प्रमाण अनुक्रमे 140 आणि 233 मायक्रोग्रॅम प्रति क्युबिक मीटर इतके प्रचंड वाढले आहे.

कारखाने, वाहनं आणि फटाक्यांमधून बाहेर पडलेल्या धुरामध्ये या कणांचं अस्तित्व असतं. या दोन्ही कणांची जाडी ही मानवी केसापेक्षा अधिक असते.

अशा वातावरणात ज्यांना हृदय, फुप्फूस यांचे आजार आहेत त्यांनी घरातून बाहेर न पडणं योग्य आहे.

सामान्य नागरिकांनीही रस्त्यावर न फिरता घरात थांबावं, असं या संकेत स्थळावर स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

मुंबईतील मालाड भागात शहरातील सर्वाधिक वायू प्रदूषण झाले आहे.

३. मुंबईतील मालाड 'ICUमध्ये'

'सफर'च्या माहितीनुसार, मुंबईतील मालाड भागात शहरातील सर्वाधिक वायू प्रदूषण आहे. या उपनगरातील हवेचा दर्जा केवळ खालवलाच नसून घातक पातळीपर्यंत पोहोचला आहे.

इथे पीएम २.५ कणांचं प्रमाण ४०६  मायक्रोग्रॅम प्रति क्युबिक मीटर तर, पीएम १० कणांचे ३२० ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लक्ष्मी पूजनाच्या आतषबाजीनंतर मुंबई, नवी मुंबई आणि पुण्यातील वायू प्रदूषणात मोठी भर पडली आहे. या महानगरांमधील हवेची गुणवत्ता 'अत्यंत वाईट' पातळीपर्यंत घसरली आहे.


सामग्री: दिवाळीनिमित्त प्रत्येक भारतीय घरात फराळ तयार होतो. पण नाही म्हटलं तरी फराळावर खूप ताव मारणं आरोग्याला थोडंफार हानिकारक आहेच.

बीबीसी मराठीने आज वाचकांना विचारलं होतं की दिवाळीच्या फराळावर ताव मारताना कॅलरीजचा विचार करावा का?

प्रतिक्रियांवरून लक्षात आलं की एकंदरीतच फार कमी जण दिवाळीत कॅलरीजचा विचार करायच्या मूडमध्ये आहेत.

प्रवीण सागर म्हणतात की फराळ घरचा असेल तर कॅलरीजचा विचार करायची गरज काही गरज नाही.

'महिला मंडळ फोंडाघाट' या अकाऊंटने प्रतिक्रिया दिली आहे की 'दिवाळी पाच दिवस असते. यथेच्छ ताव मारा.'

सुदर्शन व्यवहारे म्हणतात की विचार करत बसलात तर फराळ मिळणार नाही.

"फराळावर ताव मारायला हरकत नाही. फक्त कॅलरीज बर्न करायला हव्यात," असं म्हटलं आहे विशाल पाटील यांनी.

मकरंद कुलकर्णी म्हणतात की पुर्वी फक्त सणावारालाच गोडधोड व्हायचं. पण आता तसं नाही त्यामुळे जरा जपूनच फराळ खावा.

मात्र विनय टेमकरांना कॅलरीजची चिंता नाही. "आम्ही फटाके फोडताना सुप्रीम कोर्टाचा विचार करत नाही तर कॅलरीजचं काय घेऊन बसलात?"

पुष्कर हाते म्हणतात की जसा दिवाळीत फटाके वाजवताना वर्षभर होणाऱ्या प्रदूषणाचा विचार करावा तसंच दिवाळीत फराळ खाताना कॅलरीजचाही विचार करावा.

जयदीप भोसलेंनी ट्वीट केलं आहे की एक दिवस कॅलरीज विचार करायची गरज नाही.

सुमीत कामेकर मात्र म्हणतात की कॅलरीजचा विचार करायलाच हवा, कारण हार्ट अटॅक विचार न करता कधीही येतो.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सर्वांसाठी दिवाळीच्या आनंदाची व्याख्या ज्या बाबतीत समान होते ती गोष्ट म्हणजे फराळ. दिवाळीची कितीही तयारी करा, फराळाशिवाय ती अपूर्ण आहे.


सामग्री: दिवाळीला पैसे कुठेत, असा प्रश्न कडूबाई विचारतात.

पीक नीट आलं तर तीच आमच्यासाठी दिवाळी. यंदा पीक-पाणी नसताना दिवाळसण काय साजरा करणार? कडुबाई त्यांच्या हातातला कोऱ्या चहाचा पेला माझ्या हातात ठेवतात आणि एक कोपऱ्याला बसून आपली व्यथा सांगतात.

महाराष्ट्र सरकारने जाहीर केलेल्या दुष्काळग्रस्तांच्या यादीत बीड जिल्ह्यातल्या गेवराई तालुक्याचाही समावेश आहे. तिथल्याच वडगाव ढोक गावात जाऊन शेतकरी दिवाळीची काय तयारी करतायत याचा अंदाज घेण्याचा प्रयत्न केला. पण गावात कुठेच दिवाळीचा उत्साह नाही.

शेती सुकून गेल्यामुळे गावातली अर्ध्याहून अधिक मंडळी गाव सोडून कारखान्यावर कामाला गेलेली आहेत. त्यामुळे आता गावात फक्त वृध्द महिला, पुरूष आणि लहान मुलंच मागे राहिलेली दिसतात.

कडुबाई म्हणाल्या, "यंदा गोड काहीच केलं नाही. नातवंड रोज मागे लागतात हे आणा, ते आणा पण कशाने आणावं? चटणी-भाकर, ठेचा-भाकर हेच खायचं आता. सण कशाचा करता?"

सावकार म्हणतात, तुम्ही पैसे कसे फेडणार?

उद्धव यादवराव गीते

गावातले वृध्द शेतकरी उध्दव यादवराव गीते सांगतात, "यंदा दिवाळीचा सण होणारच नाही. दिवाळी साजरी करायला पैसा पाहिजे. पेरणीचा खर्च होऊन बसला. छोट्या शेतकऱ्याच्या दहा हजारापासून मोठ्या शेतकऱ्याचे तीन लाखापर्यंत पैसे गेले. पण हाताला काहीच लागलं नाही."

"दिवाळीसाठी हातात पैसेच नाहीत. सामान कसं आणावं. कुणी उधारी देत नाही. सगळ्यांनी सावकारक्या बंद केल्यात. सावकार म्हणतात तुम्ही पैसे कसे फेडणार? त्यांचंही बरोबरच आहे म्हणा. त्यामुळे कपडालत्ता घेतला नाही. आता बाराही महिने बनियनवर राहायचं.

"माझी एक एकर शेती आहे. त्यात बाजरीचं पीक घेतलं पण एक गोणीच बाजरी झाली. इतर वेळी एका एकरला १५-१६ गोण्या होतात. यावर्षी एक थेंबही पाऊस पडला नाही. तळ्यात, विहिरीला पाणी नाही.

गावातलं वातावरण उदास आहे.

शेतीला जोडधंदा म्हणून मी बैलाचा व्यापार करतो. पण धंदा बंद पडला. पाणीच नाही तर शेती कुठून करायची? इथे माणसांना खायला नाही तर बैलांना चारा, पाणी कुठून देणार," उध्दव यादवराव गीते यांनी बीबीसी मराठीसोबत बोलताना आपली कैफियत मांडली.

"सहा महिन्यापूर्वी मी पैशाने बेजार होऊन फाशी घेतली होती. गावातल्या सगळ्यांनी अडवलं म्हणून वाचलो. इतका जीवाचा कंटाळा आलाय आम्हाला. निसर्गाने आम्हाला साथ दिली असती तर आम्हाला कुणाकडे हात पसरवायचा प्रश्नच नव्हता.

चांगलं पीक आलं असतं तर दिवाळीचा आज आनंदाचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुढील सहा-आठ महिने चटणी-भाकरी खायला मिळाली तरी खूप झालं. यंदा पाऊस झाला नाही. त्यामुळे धान नाही. दिपवाळी दोन दिवसांवर येऊन ठेपलेय पण मालकाकडं कोणत्या तोंडानं काय मागावं?


सामग्री: दिवाळीसाठी सर्वत्र मुख्य बाजारपेठांमध्ये खरेदीसाठी झुंबड उडालेली आहे. कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर सलग सात-आठ महिने घरी बसलेले लोकं आता खेरीदीसाठी बाहेर पडत आहेत.

गर्दीत फिजिकल डिस्टंसिंगचे नियम पाळले जात नाही. पण तोंडावर मास्क लावल्याने आम्ही सुरक्षित आहोत अशी भावना लोकांमध्ये आहे. पण मास्क लावल्याने खरंच कोरोनापासून 100 टक्के संरक्षण मिळतं का?

वैद्यकीय तज्ज्ञांनुसार, "आपण बोलताना किंवा खोकताना ड्रॉपलेट्स बाहेर पडतात आणि हवेत पसरतात. मास्क घातल्याने तयार होणारे ड्रोपलेट्स मास्कमध्येच अडकतात किंवा मास्कमध्येच थांबवले जातात. एखाद्या व्यक्तीला संसर्ग झाला असेल, तर हे ड्रोपलेट्स मास्कमध्येच अडकल्याने दुसऱ्यांना आजारी व्यक्तीपासून संसर्ग होत नाही."

"मास्क योग्य पद्धतीने घातला नाही किंवा काही कारणांमुळे लिक झाला तर, ड्रॉपलेट्स हवेमध्ये पसरण्याची शक्यता असते. यामुळे इतरांनाही धोका असतो,"

मुंबईतल्या दादर येथे संध्याकाळी दिवाळीची खरेदी करण्यासाठी जमलेली गर्दी.

पण खरंच मास्क लावल्याने तुम्ही कोरोनापासून 100 टक्के सुरक्षित होता का? मास्क किती सुरक्षित आहेत? मास्क वापरत असताना कोणती काळजी घ्यावी? कोणत्या प्रकारचे मास्क वापरावेत? दिवाळीनंतर कोरोनाची दुसरी लाट येणार का? अशा अनेक प्रश्नांचा आढावा आपण घेणार आहोत.

गर्दीत मास्क किती सुरक्षित?

आरोग्य विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, काही आठवड्यांपासून महाराष्ट्रात दररोज साधारण 3-4 हजार कोरोनाबाधित रुग्ण आढळतात. राज्यातील सरासरी मृत्यूदर 2.63 टक्के इतका आहे.

मिशन बिगिन अगेनअंतर्गत राज्य सरकारने बाजारपेठा, दुकानं, मॉल्स, जिम, सार्वजनिक वाहतूक, सिनेमागृह अशा अनेक गोष्टी काही नियमांतर्गत सुरू केल्या आहेत. यामध्ये मास्क वापरणे, स्वच्छता राखणे आणि एकमेकांपासून अंतर ठेवणे या बाबी बंधनकारक आहेत.

दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर बाजारपेठांमध्ये खरेदीसाठी ग्राहकांची प्रचंड गर्दी आहे. ग्राहक मास्क तर वापरत आहेत पण पुरेसे अंतर राखले जात नाही असे दिसून येते. यामुळे कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो आहे. शिवाय, मास्क कोरोनापासून किती सुरक्षा देतात? असाही प्रश्न उपस्थित होतो.

मास्क वापरल्याने तोंडातून हातावाटे होणारं संक्रमण काही प्रमाणात टाळता येते. मास्क वापरल्याने शिंकताना किंवा खोकताना नाकातून किंवा तोंडातून उडणाऱ्या शिंतोड्याद्वारे विषाणूंचा संसर्ग होण्याचा धोका काही प्रमाणात कमी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आता परिस्थिती आटोक्यात आली आहे असे वाटत असले तरी दिवाळी आणि दिवाळीनंतरचे 15 दिवस आपली कसोटी असणार आहे." दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचे हे वक्तव्य अत्यंत महत्त्वाचे आहे.


सामग्री: दिव्या सूर्यदेवरा

मूळच्या चेन्नईच्या दिव्या यांचा आतापर्यंतचा प्रवास अनेकांसाठी प्रेरणादायी आहे. त्यांचं पदवीपर्यंतचं शिक्षण भारतातच झालं आणि पुढे त्या हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमध्ये दाखल झाल्या.

चेन्नईतील मध्यमवर्गीय दिव्या कशा झाल्या जनरल मोटर्सच्या CFO?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑटोमोबाइल क्षेत्रातील जागतिक पसारा असणाऱ्या जनरल मोटर्सच्या सीएफओ अर्थात मुख्य आर्थिक अधिकारीपदी भारताच्या दिव्या सूर्यदेवरा यांची नियुक्ती झाली आहे.


सामग्री: दिव्याला गरिबीमुळे संघर्ष करावा लागला आणि कुस्तीसारख्या पुरुषप्रधान खेळात सहभागी झाल्यामुळे गावात भेदभावालाही सामोरं जावं लागलं. पण पदकामागून पदकं जिंकत तिनं सगळ्या विरोधकांना चोख प्रत्युत्तर दिलं आहे.

रिपोर्टर - वंदना

कॅमेरा आणि एडिटिंग  – प्रेम भूमिनाथन

(हा रिपोर्ट बीबीसीच्या ‘द इंडियन चेंजमेकर्स’ मालिकेचा भाग आहे, ज्यात आम्ही देशाच्या वेगवेगळ्या भागातल्या प्रेरणादायी महिला खेळाडूंच्या प्रवासाची कहाणी मांडतो आहोत.)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

22 वर्षांची पैलवान दिव्या काकरान भारताच्या उगवत्या महिला खेळाडूंपैकी एक आहे. गेल्या वर्षी तिनं कुस्तीमध्ये आशियाई विजेतेपद पटकावलं होतं.


सामग्री: दिशा रवी 'फ्रायडे फॉर फ्यूचर' या अभियानाची संस्थापक सदस्य आहे. तिला दिल्ली पोलिसांच्या विशेष विभागाने शनिवारी संध्याकाळी बेंगळुरूमध्ये अटक केलं.

ग्रेटा थनबर्गने शेतकऱ्यांच्या समर्थनार्थ ट्वीट केल्यानंतर दाखल झालेल्या तक्रारीसंदर्भातील ही पहिली अटक आहे.

बेंगळुरूमधील एक प्रसिद्ध कार्यकर्त्या तारा कृष्णास्वामी यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "पर्यावरण-संरक्षणाशी संबंधित अनेक अभियानांसंदर्भात आम्ही एकमेकांशी चर्चा केलेली आहे. पण मी तिला व्यक्तीशः ओळखत नाही. पण ती कधीही कायद्याचं उल्लंघन करत नाही, एकदाही तिने तसं केलेलं नाही, हे मात्र मी प्रत्येक वेळी पाहिलेलं आहे."

दिल्ली पोलिसांनी दिशा रवीला न्यायालयात नेल्यावर असं सांगितलं की, "दिशा रवीने गुगल डॉक्यूमेन्टद्वारे टूलकिट संपादित केलं असून, या डॉक्टुमेन्टच्या निर्मितीमध्ये आणि प्रसारामध्ये तिची मुख्य भूमिका आहे."

"या प्रकरणात तिने खलिस्तानसमर्थक 'पोएटिक जस्टिस फाउंडेशन'शी हातमिळवणी करून भारतीय राज्यसंस्थेबद्दल वैमनस्य निर्माण करणारी कृती केली असून तिनेच हे टूलकिट ग्रेटा थनबर्गला पाठवलं," असं पोलिसांनी त्यांच्या निवेदनात म्हटलं आहे.

दिशा रवीची सचोटी आणि निष्ठा याबद्दल तिच्या सोबत काम करणारे लोक सातत्याने बोलतात.

तारा कृष्णास्वामी सांगतात, "एवढंच नव्हे, तर सगळ्याच संघटना कायद्याच्या चौकटीत काम करतात. तीदेखील यात पूर्ण सहकार्य करते आणि कायम शांततेच्या मार्गाने काम करते."

दुसऱ्या कार्यकर्त्याने नाव जाहीर न करण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं की, "ती थट्टेखोर आणि अल्लड मुलगी आहे. अनेकदा कार्यक्रमांना ती उशिरा येते. याचा आम्हाला राग येतो, पण आम्ही काही बोलत नाही, कारण तिच्या सगळ्या कामात प्रचंड उत्साह असतो."

"दिशाने कधीही कोणताही कायदा मोडलेला नाही. आम्ही 'वृक्ष वाचवा' आंदोलन केलं तेव्हा तिनेच याबद्दल पोलिसांना रितसर माहिती दिली आणि अधिकाऱ्यांच्या संमतीचा कागद घेऊन आली. दिशाने कायमच प्रामाणिकपणे कायद्याच्या चौकटीत राहून काम केलेलं आहे."

या संदर्भात बीबीसीने अनेक तरुण कार्यकर्त्यांशी बोलण्याचा प्रयत्न केला, पण बहुतेकांनी या प्रकरणासंबंधी बोलायला नकार दिला किंवा कॉल घेतला नाही.

आणखी एका पर्यावरणविषयक कार्यकर्त्याने नाव जाहीर न करण्याच्या अटीवर सांगितलं की, "लोक घाबरलेले आहेत, त्यामुळे शांत आहेत."

बेकायदेशीर कृती प्रतिबंधक कायदा (यूएपीए) लावून आपल्याला अटक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बंगळुरूमधील 22 वर्षीय पर्यावरणविषयक कार्यकर्ती दिशा रवी हिच्या अटकेने पर्यावरण-संरक्षणासाठी काम करणाऱ्या तरुण-तरुणींमध्ये भीतीचं वातावरण निर्माण झालं आहे.


सामग्री: दिशावर गुन्हा दाखल झाल्यानंतर सरकारविरोधात असहमति दर्शवण्यावर प्रतिबंधच लावण्यात आला की काय असा प्रश्न उपस्थित होताना दिसत आहे. दिशाला जामीन देताना असहमती म्हणजे देशद्रोह होत नाही असं म्हटलं आहे.

22 वर्षीय दिशा रवी हिच्याविरोधात नेमक्या कोणत्या कलमांतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला, सध्या अशा प्रकारचे गुन्हे दाखल करण्याच्या प्रमाणात वाढ का झाली आहे?

काय आहे देशद्रोह कायदा?

सरकारविरोधात असंतोष निर्माण करण्याचा किंवा त्या असंतोषाला उत्तेजन देण्याचा प्रयत्न हा भारतीय दंड संहितेच्या कलम 124 ए अंतर्गत देशद्रोहाचा गुन्हा ठरतो.

या गुन्ह्यासाठी दंड अथवा जन्मठेप अथवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

एखादी सोशल मीडिया पोस्ट लाईक किंवा शेअर करणे, व्यंगचित्र काढणे किंवा शालेय नाटकात भाग घेणे या गोष्टींवरही या कायद्याअंतर्गत गुन्हा दाखल करता येऊ शकतो.

भारत ब्रिटिशांच्या राजवटीखाली असताना 1870 साली हा कायदा बनवण्यात आला होता.

सौदी अरेबिया, मलेशिया, ईराण, उझबेकिस्तान, सुदान, सेनेगल आणि टर्की या देशांमध्येही अशाच प्रकारचा देशद्रोहाचा कायदा अस्तित्वात आहे.

इंग्लंडमध्येही अशा प्रकारचा कायदा होता. 2009 मध्ये या कायद्याविरोधात बरीच निषेध आंदोलनं, चळवळ उभी राहिल्यानंतर हा कायदा रद्द करण्यात आला.

देशद्रोह कायद्याअंतर्गत गुन्हा दाखल करण्याच्या प्रमाणात वाढ

भारतात गेल्या पाच वर्षांत देशद्रोह कायद्याअंतर्गत गुन्हा दाखल करण्याच्या प्रमाणात लक्षणीय वाढ झाल्याचं दिसून आलंय.

वकील, पत्रकार आणि प्राध्यापकांच्या आर्टिकल 14 या संघटनेने जमा केलेल्या माहितीनुसार, भारतात देशद्रोहाच्या गुन्ह्यांमध्ये दरवर्षी 28 टक्के या प्रमाणात ही वाढ झाली आहे.

भारताच्या नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड्स ब्यूरोमध्ये (NCRB) 2014 पर्यंत देशद्रोह कलमाअंतर्गत दाखल गुन्ह्यांची वेगळी नोंद केली जात नव्हती. त्यावेळी या गुन्ह्याचं प्रमाणही कमी होतं.

आर्टिकल 14 या संघटनेत जमा झालेल्या आकडेवारीचं निरीक्षण करणाऱ्या लुभ्याती रंगराजन सांगतात, "पोलिसांनी गुन्हा दाखल करताना नेमकी कोणती कलमं लावली आहेत, याची नोंद आर्टिकल 14 कडून ठेवली जाते. पोलीस आणि न्यायालयीन कायदपत्रांचं निरीक्षण संघटना करते."

"NCRB ही प्रमुख गुन्हा नोंद करण्याच्या ठराविक पद्धतीने काम करते. म्हणजे कोणताही गुन्हा (देशद्रोहासह) त्यामध्ये बलात्कार किंवा खून हे गुन्हे समाविष्ट असल्यास त्या गुन्ह्याची नोंद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शेतकरी आंदोलनासंदर्भात टूलकिट बनवल्याच्या प्रकरणात दिशा रवीला अटक झाली होती. तिला जामीनही मंजूर झाला आहे. मात्र दिशावर दाखल करण्यात आलेल्या गुन्ह्यामुळे याची सर्वत्र चर्चा होऊ लागली आहे.


सामग्री: दीड तास चाललेल्या या भाषणात पंतप्रधान मोदींनी महात्मा गांधींच्या एका वक्तव्याचा उल्लेख केला, ज्याची बरीच चर्चा सुरू आहे. मोदी म्हणाले, "महात्मा गांधी म्हणाले होते की पाकिस्तानात राहणारे हिंदू आणि शीख माणसांना जेव्हा वाटेल तेव्हा ते भारतात येऊ शकतात. त्यांचं स्वागतच आहे. हे मी म्हणत नाहीये. पूज्य महात्मा गांधी म्हणाले होते. हा कायदा तत्कालीन सरकारने दिलेल्या आश्वासनाप्रमाणेच आहे."

नागरिकता दुरुस्ती कायद्याअंतर्गत पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तानहून येणाऱ्या हिंदू, शीख, बौद्ध, जैन, पारशी आणि ख्रिश्चिन समाजाच्या शरणार्थींना भारताचं नागरिकत्व देण्याची तरतूद आहे.

त्यामुळे हा कायदा मुस्लिमांविरुद्ध भेदभाव करत असल्याचा आरोप करत, या कायद्याविरोधात देशभरात आंदोलनं सुरू आहेत.

पंतप्रधान मोदी यांनी विरोधी पक्ष आणि देशाला उद्देशून हे सांगितलं की महात्मा गांधी यांना स्वातंत्र्यासाठी लढा सुरू असण्याच्या काळापासून यांना असं होणं अपेक्षित होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी रामलीला इथं भाषणादरम्यान

बीबीसीने मोदींच्या या वक्तव्याची पडताळणी केली. महात्मा गांधींचे लेख, भाषणं, पत्रं असं सगळं आम्ही वाचून काढलं.

त्यात 'कलेक्टेड वर्क ऑफ महात्मा गांधी' या ग्रंथाच्या व्हॉल्यूम 89 मध्ये आम्हाला या वक्तव्याचा उल्लेख सापडला. 26 सप्टेंबर 1947 रोजी स्वातंत्र्य मिळाल्याच्या एका महिन्यानंतरच्या एका प्रार्थनासभेत महात्मा गांधी असं म्हणाले होते.

इतिहासाचे जाणकार आणि महात्मा गांधींच्या विचारांचा अभ्यास करणाऱ्यांनी या वक्तव्याचा तत्कालीन संदर्भ जाणून घेणं आवश्यक असल्याचं म्हटलं आहे.

महात्मा गांधी

लाहोरमध्ये राहणाऱ्या पंडित ठाकूर गुरुदत्त नावाच्या व्यक्तीने महात्मा गांधी यांना स्वत:ची व्यथा ऐकवली होती. जबरदस्ती लाहोर सोडावं लागल्याचं त्याचं म्हणणं होतं. प्रत्येक व्यक्तीला मरण येईपर्यंत आपल्या जन्मस्थळी राहण्याचा अधिकार आहे, या गांधींजींच्या विचाराने तो माणूस प्रभावित होता. मात्र असं वाटूनही ते असं प्रत्यक्षात करू शकले नाहीत.

26 सप्टेंबर 1947 रोजी महात्मा गांधी आपल्या प्रार्थना सभेत म्हणाले होते:

"आज गुरू दत्त यांची भेट झाली. ते एक निष्णात डॉक्टर आहेत. स्वत:ची कहाणी सांगताना त्यांना अश्रू अनावर झाले. त्यांना माझ्याप्रति आदर वाटतो. मी सांगितलेल्या गोष्टी प्रत्यक्षात आणण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे, मात्र मी सांगितलेल्या गोष्टी अमलात आणणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीत रविवारी रामलीला मैदानावर झालेल्या सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकता दुरुस्ती कायद्यासंदर्भात देशभरात सुरू असलेल्या आंदोलनावर टीका केली.


सामग्री: दीपक मारटकर गुरुवारी मध्यरात्री त्यांच्या घरासमोर बसले असतानाच दुचाकीवरून आलेल्या 4-5 जणांनी त्यांच्यावर हल्ला केला. मारटकर यांच्यावर तीक्ष्ण हत्याराने वार करून हल्लेखोर पळून गेले.

जखमी दीपक मारटकरांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं पण उपचारांदरम्यान पहाटेच्या सुमारास त्यांचा मृत्यू झाला.

राजकीय वैमनस्यातून त्यांची हत्या झाल्याचा पोलिसांना संशय आहे आणि पोलिसांनी संशयितांना ताब्यात घेतलंय. पुढचा तपास सुरू आहे.

फरासखाना पोलीस स्टेशनचे निरीक्षक जगन्नाथ कळसकर यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "दीपक मारटकर यांच्यावर रात्री 12.15 च्या सुमारास 4 ते 5 मारेकऱ्यांना तीक्ष्ण हत्याराने वार केले. पूर्ववैमनस्यातून तसेच राजकीय कारणावरून ही घटना घडल्याची शक्यता आहे. याप्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला असून संशयितांना ताब्यात घेण्यात आले आहे. त्यांच्याकडे चौकशी करण्यात येत आहे. यात काही नावे पुढे आली असून त्या दिशेने तपास करण्यात येत आहे."

शिवसेनेचे पुण्यातले उपशहर प्रमुख विशाल धनवडे म्हणाले, "दीपक मारटकर यांची हत्या कोणी केली असेल हे आत्ता सांगणं शक्य होणार नाही. पोलीस तपासातून ते समोर येईल. परंतु ते ज्या भागात काम करत होते तो भाग संवेदनशील आहे. परवाच माझं त्यांच्याशी बोलणं झालं होतं. काही दिवसांपूर्वीच त्यांच्या वडिलांचं कोरोनामुळे निधन झालं होतं. त्यात दीपक यांचा खून झाल्याने त्यांच्या कुटुंबावर मोठा आघात झाला आहे. त्यांना दोन लहान मुली आहेत. दीपक नेहमीच सामाजिक कामांमध्ये सहभागी व्हायचे. पोलिसांनी याप्रकरणी दोषींवर लवकरात लवकर कारवाई करावी."

या घटनेमुळे पुण्यातल्या कसबा परिसरात तणावाचं वातावरण निर्माण झालंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवेसेनेशी संलग्नअसलेल्या युवा सेनेच्या पुणे शहराच्या कसबा विभागाचे प्रमुख दीपक मारटकर यांची गुरुवारी रात्री हत्या करण्यात आली. ही हत्या राजकीय वैमनस्यातून झाल्याचा संशय असल्याचं पोलिसांनी म्हटलंय.


सामग्री: दीपक साठे

माझ्या मुलानं जगभर विमानं नेली पण कसलीही घमेंड त्याला नव्हती अशा शब्दांमध्ये दीपक साठे यांच्या आई लीलाताई साठे यांनी प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे.

"माझ्या मुलाने स्वतःचे प्राण देऊन इतर लोकांचे प्राण वाचवले. तो आणि त्याचा भाऊ दोघेही लष्कर आणि वायूसेनेत कार्यरत होते. दीपक यांना सर्वच ठिकाणी पहिले पदक मिळाले. वायूसेनेची आठही पदकं त्यांना मिळाली.  घोडेस्वारीसकट सर्व खेळांमध्ये ते निपुण होते" अशा शब्दांमध्ये दीपक साठे यांच्या आईने प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. एबीपी माझा या वृत्तवाहिनीशी बोलताना त्यांनी ही प्रतिक्रिया दिली आहे.

नागपुरातील भरत नगरात दीपक साठे यांचे आई-वडील राहतात. कॅप्टन दीपक साठे यांच्या आईचा आज वाढदिवस आहे आणि आजच त्यांना आपल्या मुलाच्या अपघाती मृत्युची माहिती कळली.

"माझा मुलगा अतिशय कर्तृत्ववान होता आणि सर्व गोष्टीत तो परिपूर्ण होता, देव चांगल्या लोकांनाच आधी घेऊन जातो"अशी भावना लीलाताई साठे यांनी व्यक्त केली.

दीपक यांचे वडील कर्नल वसंत साठे हे सैन्यात होते तर मोठा भाऊ सुद्धा सैन्यात होता. दीपक साठे यांच्या वृद्ध आईवडिलांना धीर देण्यासाठी त्यांचे चुलत भाऊ सुनील साठे इतर कुटुंबीय आणि नातेवाईकांसह आज दाखल झाले.

दीपक साठे यांचे चुलत भाऊ सुनील साठे यांनी दीपक यांच्या आईवडिलांना आज या घटनेची माहिती दिली.

 बीबीसी मराठीशी बोलताना सुनील साठे म्हणाले, "काल रात्री साडेनऊ वाजता आम्हाला टीव्हीवर विमानाला अपघात झाल्याचे कळले. या विमानाचे वैमानिक दीपक साठे होते हेही कळले. नंतर वैमानिक अपघातात ठार झाल्याचे कळल्यावर आम्ही हादरलो.  नंतर 12 वाजता बातमी कन्फर्म असल्याचे समजल्यावर आम्हाला धक्का बसला.

काका काकूंना धक्का बसेल म्हणून काल सांगितले नाही. शेवटी एअर इंडियाकडून निरोप आला आणि आम्ही  दादा आणि काकू यांना आज सांगितले आज सर्व आलो त्यांना धीर देतोय."

एअर इंडिया एक्स्प्रेसचं हे विमान होतं. या अपघातात आतापर्यंत 18 जणांचा मृत्यू झाला आहे. यामध्ये पायलट दीपक साठे यांचा सुद्धा समावेश आहे. अपघातग्रस्त विमानाचं त्यांनी दोन वेळा लँडिंग करण्याचा प्रयत्न केला होता. तिसऱ्या प्रयत्नात त्यांनी विमान उतरवलं पण त्याला अपघात झाला.

धावपट्टीवर पाणी साचलं होतं, तसंच सतत पाऊस सुरू होता. त्यामुळे हा अपघात झाल्याचं बोललं जात आहे.

माजी मंत्री अल्फान्सो के. जे. यांनी त्यांच्या ट्वीटमध्ये पायलटचा मृत्यू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केरळच्या कोळीकोडमध्ये झालेल्या विमान अपघातात मुंबईकर दीपक साठे या अनुभवी पायलटचा मृत्यू झाला.


सामग्री: दीपा जोशी सांगतात, "तुम्ही म्हणताय ते खरं आहे. आम्ही लोक सँडविच बनलो आहोत. आम्हाला ऑफिसमध्ये पण काम करावं लागतं, मुलांनाही सांभाळावं लागतं आणि मोठ्यांना पण. आम्ही ऑफिसमध्ये कामात व्यग्र असलो तर त्यांना वेळ देऊ शकत नाही, त्यामुळे त्यांच्यात दुर्लक्ष केल्याची भावना निर्माण होते."

पूजा नरुला यांच्या मते, "सर्वांसाठी वेळ काढणं खूप अवघड होतं. कधी कधी मुलांची परीक्षा सुरू असते आणि मोठे आजारी पडतात. त्यांना आमची जास्त गरज असते पण तेव्हा ठरवणं खूप अवघड होतं की कुणाला प्राधान्य द्यावं.

कधी-कधी सुटीला फिरण्याची जागा ठरवणं अवघड जातं. आमची आवड काही वेगळी असते पण त्यांची काहीतरी वेगळी. अशा परिस्थितीत गोंधळ उडतो."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

30-50 वयोगटातले अनेक लोक आपली मुलं आणि आईवडिलांचा एकत्र सांभाळ करतात. कसं आहे या जनरेशनचं आयुष्य?


सामग्री: दीपाली चव्हाण आणि श्रीनिवास रेड्डी

आत्महत्येस प्रवृत्त करण्यास आणि सहआरोपी म्हणून रेड्डीवर गुन्हे दाखल करण्यात आले असल्याची माहिती धारणी पोलीस ठाणेदार विलास कुलकर्णी यांनी दिली आहे.

रेड्डी यांच्यावर यापूर्वी निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. त्यानंतर अटकपूर्व जामिनसाठी त्यांनी अचलपूर आणि नागपूर न्यायालयात अर्ज दाखल केला होता. दोन्ही ठिकाणी त्यांच्या अटकपूर्व जामीन फेटाळण्यात आला होता.

मात्र आज अखेर निलंबित अप्पर प्रधान मुख्य वनसंरक्षक श्रीनिवास रेड्डी याला सह आरोपी करून नागपूर येथून धारणी पोलिसांनी अटक केली आहे.

दीपाली चव्हाण

25 मार्चला दीपाली चव्हाण यांनी वरिष्ठ अधिकारी DFO विनोद शिवकुमार यांच्या जाचाला कंटाळून स्वतःवर गोळी झाडून आत्महत्या केली होती.

आत्महत्या करण्यापूर्वी दिपाली चव्हाण यांनी अप्पर प्रधान मुख्य वनसंरक्षक रेड्डी यांच्याकडे वारंवार शिवकुमार यांची तक्रार केली.

मात्र रेड्डी यांनी शिवकुमार याला वाचण्याचा प्रयत्न केला असा उल्लेख दीपाली चव्हाण यांनी आत्महत्येपूर्वी लिहिलेल्या पत्रात केला होता.

त्यामुळे रेड्डी हे शिवकुमार इतकेच दोषी असून त्यांच्यावर कारवाईची मागणी सर्व स्थरातून केली जात होती.

या संपूर्ण प्रकरणाचा तपास वरिष्ठ आयपीएस अधिकारी प्रज्ञा सरवदे यांच्याकडे सोपवण्यात आला होता.

दोन दिवसांपासून एक सदस्यीय समितीने कसून चौकशी केली. काल जवळपास तीन तास प्रज्ञा सरवदे यांनी पोलीस अधीक्षक कार्यालयात प्रकरणाची चौकशी केली.

चौकशीनंतर रेड्डी यांच्यावर गुन्हा दाखल करून त्यांना अटक करण्यात आली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मेळघाटातील हरीसाल रेंजच्या RFO दीपाली चव्हाण आत्महत्या प्रकरणी निलंबित अपर प्रधान मुख्य वन वनसंरक्षक श्रीनिवासन रेड्डी यांना धारणी पोलिसांनी अटक केली आहे.


सामग्री: दीपिका पदुकोण JNUमध्ये

आज दिवसाअखेरीस अभिनेत्री दीपिका पदुकोणने दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाला भेट दिली. रविवारच्या हिंसाचारात जखमी झालेली JNUSUची अध्यक्ष आयेशी घोषची तिने विचारपूस केली.

दीपिका सध्या तिच्या 'छपाक' या आगामी चित्रपटाच्या प्रमोशनसाठी दोन दिवस दिल्लीत आहे.

JNUचा विद्यार्थी नेता उमर खालिदने तिचे आभार व्यक्त केले आहेत. "फॅसिस्ट शक्तींविरोधात विद्यार्थी आणि तरुणांच्या पाठीशी उभे राहण्यासाठी धन्यवाद दीपिका. काळ बदलतो आहे," असं तो म्हणाला.

"खान चाचा आता तरी बोलणार का?" असा प्रश्न त्याने आमिर, शाहरुख आणि सलमान खान यांना टॅग करून विचारला आहे.

मात्र तिच्या या भेटीनंतर काही क्षणातच ट्विटरवर #BoycottChhapaak चा ट्रेंड सुरू झाला. अनेकांनी दीपिका ही फक्त आपल्या सिनेमाचं प्रमोशन करण्याच्या दृष्टीने JNUला गेली असल्याचं म्हटलं.

मुंबईतलं आंदोलन हलवलं

दरम्यान, जेएनयू येथे झालेल्या हिंसाचाराविरोधात सुरू करण्यात आलेलं आंदोलन थांबवण्याचा निर्णय आंदोलकांनी घेतला. हे आंदोलन यशस्वी झाल्याचं आंदोलकांचं म्हणणं आहे.

दिल्लीतील JNU विद्यापीठात झालेल्या हिंसाचाराच्या निषेधार्थ मुंबईतील गेट ऑफ इंडिया येथे विद्यार्थ्यांचं आंदोलन सुरू होतं.

गेट वे ऑफ इंडियाऐवजी आंदोलकांनी आझाद मैदानावर निदर्शनं करावीत असं पोलिसांचं म्हणणं होतं. पण आंदोलकांनी आझाद मैदानावर जाण्यास तयार नव्हते त्यामुळे पोलिसांनी त्यांना उचलून व्हॅनमध्ये बसवलं.

या आंदोलनामुळे वाहतूक व्यवस्था विस्कळीत होत आहे आणि नागरिकांना त्रास होत आहे त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी शांततापूर्ण मार्गाने आझाद मैदानावर निदर्शनं करावीत असं पोलिसांनी म्हटलं.

मुंबईच्या गेटवे ऑफ इंडियावर अनेक महाविद्यालयाच्या विद्यार्थांनी निदर्शनं केली, तर TISS, IIT-बाँबे सह अनेक मोठ्या शिक्षण संस्थांनी जेएनयूला पाठिंबा दर्शविला आहे.

दरम्यान, पोलिसांनी आंदोलकांना आझाद मैदानात नेल्यावर आंदोलन थांबवण्यात आलं.

"पोलिसांनी आम्हाला जबरदस्तीनं आझाद मैदानात आणलं. मात्र, आता आम्ही आमचं आंदोलन थांबवत आहोत. आमचं आंदोलन यशस्वी झालंय. मात्र, आमचा विरोध कायम राहील, त्यासाठीच्या कार्यक्रम आमच्याकडे खूप कार्यक्रम आहेत," असं आंदोलक कपिल अगरवाल यांनी सांगितलं.

6  जानेवारीला काय झालं?

10.15: 'फ्री काश्मीर'च्या मुद्द्यावर फडणवीसांचा सवाल

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी JNU हिंसाचाराचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीतल्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात झालेल्या हल्ल्याचे पडसाद महाराष्ट्रासह देशभरात उमटत आहेत.


सामग्री: दीपिका पदुकोण आणि रणवीर सिंह यांच्या लग्नाचे पहिले फोटो

इटलीच्या लेक कोमो इथल्या 'विला डेल बालबीएनलो' या निसर्गरम्य ठिकाणी हा विवाहसोहळा मोठ्या दिमाखात पार पडला.

गेल्या दोन दिवसांपासून लग्नातल्या इतर विधींना सुरुवात झाली आणि मंगळवारी कोकणी पद्धतीनेच दीप-वीरचा साखरपुडा झाला. नंतर मोजक्या कुटुंबीयांच्या उपस्थितीत राजेशाही थाटात लग्न झालं. गुरुवारी सिंधी पद्धतीने हे दोघे पुन्हा विवाहबद्ध झाले. दीपिका कोकणी तर रणवीर सिंधी आहे. त्याचं आडनाव भवनानी आहे.

लग्नाच्या पार्श्वभूमीवर लेक कोमो परिसरात कडेकोड सुरक्षाव्यवस्था असल्यामुळे लग्नविधीचे फोटो किंवा व्हीडिओ आतापर्यंत समोर आले नव्हते. पण सोशल मीडियावर #DeepikaWedsRanveer हा हॅशटॅग ट्रेंड होताच, आणि दोघांवरही त्यांचे मित्र आणि चाहते शुभेच्छांचा वर्षाव करत आहेत.

आता अखेर हे फोटो त्यांनी स्वतः आपापल्या सोशल मीडिया अकाउंट्सवरून शेअर केले आहेत.

दीपिका पदुकोण आणि रणवीर सिंह यांच्या लग्नाचे पहिले फोटो

संजय लीला भन्साळींच्या 'रामलीला'मध्ये रणवीर-दीपिका एकत्र आले आणि दोघांची मनेही त्याचवेळी जुळली. 'बाजीराव-मस्तानी' आणि 'पद्मावत'सारख्या भन्साळींच्याच दोन आणखी हिट चित्रपटांमध्ये हे दोघं एकत्र झळकले आहेत.

लेक कोमोची सगळ्यांवर जादू...

लेक कोमो, जिथे रणवीर आणि दीपिका यांचं लग्न झालं, हा इटलीतला तिसरा सर्वांत मोठा तलाव आहे. एवढंच नाही तर हा जगातील सर्वांत खोल तलावांपैकी एक आहे. रोमन काळापासून श्रीमंत लोकांचे लेक कोमो हे सर्वांत आवडीचं स्थळ राहिलं आहे.

लेक कोमो

रोमन युगापासून लेक कोमो लग्नाच्या डेस्टिनेशनसाठी प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी हजारोंच्या संख्यने पर्यटन इथे फिरायला येतात.

विशेष म्हणजे लेक कोमोजवळ सर्व इमारतींची रचना गॉथिक पद्धतीने करण्यात आली आहे. इथला पूर्ण परिसर इथल्या रंग-बिरंगी इमारतींसाठीही ओळखला जातो.

इथे राहणाऱ्यांमध्ये सेलिब्रिटीजची संख्या जास्त आहे. हॉलीवुडचे फेमस सेलिब्रिटीज जॉर्ज क्लूनी आणि मडोना यांचं इथे एक आलिशान घरसुद्धा आहे. फक्त लग्न किंवा साखरपुड्यासाठीच नाही तर चित्रपटांच्या शूटिंगसाठीही ही जागा प्रसिद्ध आहे.

लेक कोमोची सगळ्यांना भुरळ

इटलीत लग्न करणारं रणवीर-दीपिका पहिलंच जोडपं नाही. गेल्या वर्षी विराट-अनुष्का यांना देखील इटलीने आपल्या सौंदर्याची भुरळ घातली होती. पण इटलीत जाऊन लग्न करायला बॉलीवुडच्या या पिढीत सुरुवात केली ती राणी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तर हे आहेत दीपिका पदुकोण आणि रणवीर सिंहच्या लग्नाचे पहिले फोटो. कोकणी आणि सिंधी अशा दोन्ही पारंपरिक पद्धतीने पार पडलेल्या या विवाहसोहळ्यात दोघांच्याही चेहऱ्यावर आनंद ओसंडून वाहतोय.


सामग्री: दीपिका पदुकोण राणी पद्मावती यांची भूमिका साकारत आहे.

'हिंदुस्थान टाइम्स'नं दिलेल्या बातमीनुसार, गुजरातचे मुख्यमंत्री विजय रूपाणी यांनी पत्रकारांशी बोलताना ही माहिती दिली.

रजपूत समाजाच्या भावना दुखावल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे गुजरातमध्ये हा सिनेमा प्रदर्शित करता येणार नाही, असं रूपाणी यांनी सांगितलं.

दरम्यान, विश्व हिंदू परिषदेनंही या सिनेमाच्या विरोधकांना पाठिंबा दिला आहे. हिंदूंच्या भावनांशी खेळू नये असं आवाहनही त्यांनी निर्मात्यांना केलं आहे.

यूकेच्या सेन्सॉर बोर्डाने परवानगी दिल्यामुळे पद्मावती चित्रपट ब्रिटनमध्ये प्रदर्शित होणार आहे, अशी बातमी महाराष्ट्र टाईम्सने दिली आहे.

पद्मावतीवरून वाद सुरू होण्यापूर्वीच हा चित्रपट ब्रिटनच्या सेन्सॉर बोर्डाकडे मान्यतेसाठी पाठवण्यात आला होता, असं भन्साळींच्या प्रॉडक्शन हाऊसकडून सांगण्यात आलं, असं बातमीत म्हटलं आहे.

'इंडियन एक्सप्रेस'नं, भाजप नेते सूरजपाल अमू आणि कर्णी सेनेचे मुख्य लोकेंद्रसिंह कल्वी या दोघांशी बोलून बातमी केली आहे.

'पद्मावती' या सिनेमाच्या विरोधात बोलणाऱ्या या दोघांनीही तो सिनेमा न पाहताच, विरोधी भूमिका घेतली असल्याचं या बातमीत म्हटलं आहे.

'कॅन्सर म्हणजे पापाचं फळ'

आपण केलेल्या पापांमुळे लोकांना कॅन्सर होतो. तो दैवी न्यायच आहे, असं विधान आसामचे आरोग्यमंत्री हिमंता बिस्वा शर्मा यांनी केल्याची बातमी 'टाइम्स ऑफ इंडिया'नं  दिली आहे.

"पाप केलं की देव त्याची शिक्षा देतो. एखाद्या तरुणाला कॅन्सर होतो किंवा अपघात होतो. त्याची पार्श्वभूमी तपासली तर लक्षात येतं की, तो दैवी न्याय असतो. दुसरं काही नाही", असं शर्मा म्हणाले.

शिक्षकांना नियुक्तीचं पत्र देण्याच्या कार्यक्रमात शर्मा बोलत होते.

दररोज आठ शेतकरी लावतात गळ्याला फास

नापिकी आणि कर्जबाजारीपणामुळे शेतकऱ्यांनी आत्महत्या करू नये, म्हणून राज्य सरकारनं कर्जमाफी देऊ केली आहे.

तरीही राज्यातील शेतकरी आत्महत्यांचं सत्र थांबलेलं नाही. दररोज आठ, याप्रमाणे गेल्या दहा महिन्यांत २,४१४ शेतक-यांनी मृत्यूला कवटाळलं असल्याची बातमी 'लोकमत'नं दिली आहे.

कीटकनाशकातून विषबाधा झाल्यानं प्रवीण सोयमचा (23) मृत्यू झाला.

दुष्काळ, अतिवृष्टी, गारपीट यासारख्या नैसर्गिक संकटांमुळे शेतीवर आलेली नापिकी, बी-बियाण्यांवरील वाढता खर्च, शेतमालाचे पडलेले भाव, घटलेली उत्पादकता आणि त्यातून आलेला कर्जबाजारीपणा, या कारणांस्तव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संजय लीला भन्साळी दिग्दर्शित 'पद्मावती' या सिनेमाबद्दलचा वाद दिवसेंदिवस वाढत आहे. गुजरातमधल्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर तिथल्या सरकारनंही या सिनेमाच्या प्रदर्शनावर बंदी घातली आहे.


सामग्री: दीपिका पदुकोण राणी पद्मावती यांची भूमिका साकारत आहे.

ऐतिहासिक घटना तसंच इतिहासकालीन व्यक्तिमत्त्वांवर आधारित चित्रपट नेहमीच वादाच्या भोवऱ्यात अडकल्याची उदाहरणं वाढत चालली आहेत.

नक्की वाद काय?

14व्या शतकातील मुस्लीम राजा अल्लाऊद्दीन खिलजी आणि हिंदू धर्मीय राजपूत समाजातील राणी पद्मावती यांची कहाणी म्हणजे पद्मावती चित्रपट.

दीपिका पदुकोण राणी पद्मावती यांच्या भूमिकेत आहे, तर रणवीर सिंग अल्लाऊद्दीन खिलजी असणार आहे.

चित्रपटात पद्मावती आणि अल्लाऊद्दीन यांच्यात प्रेमाचे उत्कट प्रसंग दाखवण्यात आल्याचं काही हिंदू गट आणि राजपूत समाजाला वाटतं. मात्र चित्रपटाच्या निर्मात्यांनी याचा इन्कार केला आहे.

सोळाव्या शतकातील कवी मलीक मुहम्मद जयासी लिखित पद्मावत या कवितेतील पद्मावती राणी हे काल्पनिक पात्र आहे.

अवधी भाषेतील ही प्रसिद्ध कलाकृती आहे. मुस्लीम राजा अल्लाऊद्दीन खिलजी यांनी केलेल्या आक्रमणात राजपूत राजांनी आपला जीव गमावला. पद्मावती या दिवंगत राजपूत राजांची पत्नी. पतीचा सन्मान वाचवण्यासाठी राणी पद्मावती सती गेल्या. जयासी यांच्या काव्यात राणी पद्मावतींच्या कारकीर्दीचा गुणगौरव करण्यात आला आहे.

साधारण 700 वर्षांपूर्वी सत्ताधारी तसंच राजपूत समाजात सतीची प्रथा रुढ होती. लढाईत पती गमावलेल्या विधवा स्त्रिया सती जात असत. आक्रमण करणाऱ्या प्रतिस्पर्ध्यांकडून अब्रू वाचावी म्हणून हे टोकाचं पाऊल त्या उचलच असत. मात्र काही वर्षांतच समाजाचा दृष्टिकोन बदलला आणि पतीवरील निष्ठा म्हणून सतीची परंपरा रूढ झाली.

सामाजिक सुधारकांच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांनंतर ब्रिटिश सरकारनं 1829 मध्ये सतीच्या प्रथेवर बंदी घातली.

हिंदू राणीच्या सौंदर्याची मोहिनी पडलेल्या मुस्लीम राजानं राणीच्या साम्राज्यावर अर्थात तिच्या पतीच्या राज्यावर आक्रमण केले.  1600 व्या शतकात या कलाकृतीची निर्मिती झाल्याचं इतिहासकारांनी सांगितलं. मात्र प्रत्यक्षात अशा स्वरुपाचं आक्रमण दोनशे वर्षांपूर्वी झाल्याचं इतिहासकार सांगतात.

पद्मावती चित्रपटातील काही दृश्यांना हिंदू तसंच राजपूत संघटनांचा विरोध आहे.

राणी पद्मावती हे लोकसंस्कृतीत दंतकथा सदरात गणलं जाणारं व्यक्तिमत्व आहे. त्यांच्या उदाहरणातून सती परंपरेला बळकटी मिळाल्यानं त्यांचं व्यक्तिमत्व वादग्रस्त आहे.

पद्मावती चित्रपटाला होणारा विरोध पाहता राणी पद्मावती राजपूत समाजाला पूजनीय आहेत. आदर्श पतीव्रतेचं प्रतीक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संजय लीला भन्साळी दिग्दर्शित पद्मावती चित्रपटाला उजव्या विचारसरणीच्या तसंच विशिष्ट जातींच्या संघटनांनी आक्षेप घेतला आहे. सुधा जी. टिळक यांनी हे प्रकरण नेमकं काय आहे याचा घेतलेला आढावा.


सामग्री: दीर्घकाळासाठी पृथ्वीसाठी ही मोठी समस्या ठरेल.

बीबीसी सायन्सच्या प्रतिनिधी व्हिक्टोरिया गिल यांचं याविषयीचं स्पष्टीकरण पुढील प्रमाणं :

अंटार्क्टिकावर अफाट बर्फाची चादर

या शुभ्र खंडावर चार किलोमीटर जाडीपर्यंतचा बर्फाचा थर आहे. याला जगाचा 'आईस बॉक्स' असंही म्हटलं जातं.

पृथ्वीवरील 90 टक्के ताजं पाणी त्यात असतं. ही बर्फाची चादर खूप जड आहे.

काही ठिकाणी तर या बर्फाच्या चादरी खालील जमीन समुद्रपातळीच्या खाली ढकलली गेली आहे.

तापमान वाढीचा परिणाम

जागतिक तापमानवाढीचा परिणाम इथंही पहायला मिळतो. अंटार्क्टिकावरील बर्फाचं प्रमाण कमी किंवा अधिक झाल्याचं चित्र स्पष्ट किंवा सुसंगत नाही.

समुद्रतळाशी बर्फाच्या चादरीचा थेट संपर्क आहे किंवा नाही यावर ते ठरतं.  यानुसार बर्फाची चादर वेगवेगळ्या पद्धतीनं प्रतिसाद देत असते.

पण ताज्या आकडेवारीनुसार, संपूर्ण अंटार्क्टिकावर दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर म्हणजे जवळपास 200 अब्ज टन बर्फ विरघळत आहे.

अंटार्क्टिकावरील बर्फ वेगानं होत आहे कमी

24 स्वतंत्र उपग्रहांनी नोंदवलेल्या माहितीनुसार 2012 नंतर अंटार्क्टिकावरील बर्फ कमी होण्याचं प्रमाण तिप्पट झालं आहे. यावरील अभ्यास एका जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झाला आहे. यामुळे दरवर्षी समुद्राची पाणीपातळी 0.6 मिलीमीटरने वाढत आहे.

जगभरातील समुद्राची पातळी दरवर्षी तीन मिलीमीटर वाढत असल्याचं आपण जेव्हा म्हणत असतो तेव्हा अंटार्क्टिकामधील वितळलेल्या बर्फाचं त्यात फार मोठं योगदान असतं.

अंटार्क्टिका : संशोधन आणि शांतीसाठीचा प्रदेश

1959मध्ये वॉशिंग्टन इथं 12 देशांनी अंटार्क्टिका संधीवर स्वाक्षरी केली. हा संपूर्ण खंड शांतीचं प्रतीक आणि विज्ञान संशोधासाठी असेल असं त्यानुसार ठरलं.

या खंडावर मूळ मनुष्यवस्ती नसून आतापर्यंत कधी या प्रदेशावरून युद्धही झालेलं नाही.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंटार्क्टिकावरील बर्फ वेगानं वितळत आहे. अंटार्क्टिकाचं निरीक्षण करणाऱ्या उपग्रहांनी दरवर्षी समुद्रात वितळून मिसळणाऱ्या बर्फाच्या प्रमाणात वाढ झाल्याचं निरीक्षण नोंदवलं आहे.


सामग्री: दुती चंदः 2020 ऑलिम्पिकमध्ये पदक मिळवण्याची आकांक्षा

त्यामुळे चार फूट अकरा इंच उंचीची भारतीय स्प्रिन्टर दुती चंदकडे पाहिल्यावर ती आशियातील सध्याची सर्वांत वेगवान महिला धावपटू आहे, यावर कुणाचा पटकन विश्वास बसणार नाही.

सहखेळाडू आपल्याला प्रेमाने 'स्प्रिन्ट क्वीन' असं संबोधत असल्याचं दुती हसत सांगते.

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

"2012 साली मी एक छोटी कार जिंकले होते, त्यानंतर मित्रमैत्रिणींनी मला 'नॅनो' अशी हाक मारायला सुरुवात केली. पण आता मी वयाने मोठी झाल्यामुळे सगळे जण मला दीदी अशी हाक मारतात."

धावपटू होण्याचा विचार मनात कसा आला?

दुती ओडिशातील जाजपूर जिल्ह्यातील आहे. तिच्या कुटुंबात सहा बहिणी व एक भाऊ यांसह एकूण मिळून नऊ लोक आहेत. वडील कपडे शिवायचं काम करतात. स्वाभाविकपणे धावपटू होण्यासाठी दुतीला खूप संघर्ष करावा लागला.

तिची मोठी बहीण सरस्वती चंदसुद्धा राज्यस्तरीय स्प्रिन्टर राहिलेली आहे. धावणाऱ्या बहिणीकडे पाहून दुतीनेही धावपटू होण्याचा निर्धार केला.

ती सांगते, "माझ्या बहिणीने मला धावण्याची प्रेरणा दिली. आमच्याकडे शिक्षणासाठीही पैसे नव्हते. त्या वेळी बहीण म्हणाली, स्पोर्ट्समध्ये गेली, तर शाळेत चॅम्पिअन होशील. मग तुझ्या शिक्षणाचा खर्च शाळा करेल. पुढे जाऊन स्पोर्ट्स कोट्यातून नोकरीही मिळेल. या विचारानेच मी धावायला सुरुवात केली."

समोर अडचणींचा डोंगर उभा होता

दुतीच्या वाटेतील आव्हानं नुकतीच कुठे सुरू झाली होती. धावताना तिच्याकडे बूट नव्हते, ट्रॅक नव्हता आणि युक्तीच्या चार गोष्टी सांगण्यासाठी कोणी प्रशिक्षकही नव्हता. दर आठवड्याला दोन-तीन दिवसांसाठी तिला गावावरून भुवनेश्वरला यावं लागायचं. त्यासाठी आवश्यक साधनसामग्री जमवणं जवळपास अशक्य होतं. दुतीने अनेक रात्री रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर घालवल्या आहेत.

"सुरुवातीला मी एकटीच धावायचे. कधी रस्त्यावर, तर कधी गावाजवळच्या नदीकिनाऱ्यापाशी अनवाणी धावायचे. मग 2005 साली सरकारी क्षेत्रातून माझी निवड स्पोर्ट्स हॉस्टेलमध्ये झाली. तिथे मला पहिल्यांदा प्रशिक्षक चित्तरंजन महापात्रा भेटले. सुरुवातीच्या काळात त्यांनी माझी तयारी करून घेतली."

पहिल्यांदा पदक जिंकल्यानंतरचा आनंद

दुतीला लवकरच कष्टाचं फळ मिळालं. 2007 साली तिने पहिल्यांदा राष्ट्रीय स्पर्धेत पदक पटकावलं. त्यानंतर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील पदकासाठी मात्र तिला सहा वर्षं वाट पाहावी लागली.

2013...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एखाद्या स्प्रिन्टरचा उल्लेख होतो, तेव्हा आपल्या डोळ्यांसमोर वेगाने धावणाऱ्या, उंच देहयष्टी असलेल्या धावपटूचं चित्र उभं राहातं.


सामग्री: दुबईच्या अनेक इमारती भारतातून स्थलांतरित कामगारांनी उभारल्या आहेत.

कतार आणि सौदी अरेबियामध्ये तणावाचं वातावरण निर्माण झाल्यानंतर हजारो कामगारांच्या नोकऱ्या गेल्या. बदललेल्या वातावरणात आपली देखील नोकरी जाईल की काय? अशी भीती UAEमध्ये राहणाऱ्या कामगारांना वाटत आहे.

प्रातिनिधिक

UAEचं सौदी अरेबियाला समर्थन आहे त्यामुळं त्यांना अशी भीती वाटत आहे. सुदैवानं UAEमध्ये अद्यापही भारतीय कामगारांना चांगली मागणी आहे. कुशल आणि अकुशल अशा दोन्ही प्रकारच्या कामगारांना नोकरीच्या अनेक संधी या ठिकाणी उपलब्ध आहेत.

नुकताच मी दुबईमध्ये काम करणाऱ्या भारतीय कामगारांची भेट घेतली. कामगारांसाठी इथं वसाहत तयार करण्यात आली आहे. इथं अगदी मोजक्या सुविधा उपलब्ध आहेत. या वसाहतीला 'लेबर कॅम्प' म्हटलं जातं.

मी कतारमध्ये श्रमिकांसाठी असणाऱ्या शिबिरांची छायाचित्रं पाहिली. या शिबिरांची अवस्था दयनीय आहे. मला वाटलं, कदाचित दुबईतल्या वसाहतींची अवस्था देखील अशीच असेल.

चार मजली इमारतीमध्ये 304 खोल्या आहेत.

पण इथे गेल्यावर मला आश्चर्याचा सुखद धक्का बसला. कारण भारतामध्ये जिथे मजूर वर्ग राहतो ती ठिकाणं झोपडपट्ट्यांसारखी असतात. पण दुबईत तसं नाही. भारतातील मध्यमवर्गीय जशा वसाहतींमध्ये राहतात तशीच ही वसाहत आहे, असं मला जाणवलं.

हे निवासी शिबीर चार मजली इमारतीमध्ये आहे. या ठिकाणी 304 खोल्या आहेत, ज्या आतून विद्यार्थ्यांच्या वसतिगृहासारख्या वाटतात.

एका खोलीमध्ये साधारणतः तीन-चार जण राहतात. तिथं सामान ठेवण्यासाठी देखील जागा आहे. तसंच प्रत्येक रूममध्ये एक फ्रीज आहे आणि एसी आहे. स्वच्छतागृह आणि स्वयंपाक घर अशा सर्व सुविधांनी सज्ज आहे. यांचा वापर सर्वजण करतात.

"एकत्र राहण्याचा आम्हाला आनंद आहे, त्यामुळं घरापासून दूर राहिल्याचं दुःख थोडं हलकं होतं," असं या ठिकाणी राहणारे कामगार म्हणतात. मी या ठिकाणी काही जणांना भेटलो. ते बिहारच्या सिवन जिल्ह्यातून आले होते. इथं येण्यासाठी त्यांना 60 ते 75 हजार रुपये उसने घ्यावे लागले. कष्टाचं काम करणाऱ्यांसाठी ही रक्कम खूप आहे.

"हे खरं आहे, की हे ठिकाण राहण्यासाठी आदर्श नाही. पण मला कष्ट पडल्यामुळं माझ्या कुटुंबातील दहा जणांची स्थिती बदलत असेल तर हे कष्ट घ्यायची माझी तयारी आहे," असं सोनू यादव निर्विकारपणे म्हणाले.

अशा श्रमिक शिबिरांची संख्या दुबईमध्ये मोठ्या प्रमाणात आहे. अशा शिबिरांमध्ये साधारणतः 20 लाख भारतीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युनायटेड अरब अमिराती (UAE) म्हटलं की आपल्या डोळ्यासमोर येतात उंच इमारती, अत्याधुनिक मॉल्स, सुंदर कारंजी आणि विस्तीर्ण रस्ते. यामुळं UAE मधली शहरं स्वप्नाहून सुंदर दिसतात. अबू धाबी असो वा दुबई, इथे इमारतींचं बांधकाम सतत होताना दिसतं. पण या शहराच्या प्रगतीमध्ये हातभार लावणारे कामगार कसे राहतात? बीबीसीचे प्रतिनिधी झुबैर अहमद यांनी घेतलेला आढावा.


सामग्री: दुबईतून नेदरलॅंडसला जाणाऱ्या विमानात नुकताच हा प्रकार घडला. एका प्रवाशाच्या सततच्या पादण्यामुळे विमानात दुर्गंधी पसरली. सहप्रवासी हैराण झाल्याने या विमानाचं इमर्जन्सी लँडिंग करावं लागलं. हे विमान दुबईतून नेदरलँड्सला जात होतं पण परिस्थिती इतकी बिकट झाली की विमानाला ऑस्ट्रियामध्येच उतरवावं लागलं.

त्या घटनेला 'फार्ट अटॅक' असं म्हटलं गेलं. ही घटना ट्रांसेविया एअरलाईन्सच्या एका विमानात घडली.

ही बातमी वाचून मला हसू येत होतं. पण या खरंतर या बातमीवर हसण्यापेक्षा ज्याच्यामुळे विमान उतरवावं  लागलं 'त्या' प्रवाशाबद्दल आपण सहानुभूती दाखवायला हवी.

कारण त्या व्यक्तीने हे कृत्य नक्कीच मुद्दाम  केलेलं नाही.

आपण खरंच कोणते गॅसेस सोडतो?

पण याचं खरं कारण काय आहे? पादणं म्हणजे नक्की काय असतं? ते कोणाच्या हातात असतं का? त्याला थांबवलं जाऊ शकतं का?

'हेल्थलाईन'च्या मते पादणं किंवा फार्ट म्हणजे आतड्यातला गॅस बाहेर काढण्याची प्रक्रिया आहे. यामुळे जेवण पचतं.

पचनसंस्थेतील पोट, छोटे आतडे, मोठे आतडे, कोलनं, गुदाशय या सगळ्या भागात गॅस असतो.

शरीरात गॅसेसचे प्रमाण वाढतं त्यामुळे आपण पादतो. त्याची कारणं अशी आहेत.

     1. दिवसभर आपल्या शरीरात हवा जाते. एखादा पदार्थ खाताना किंवा कार्बोनेटेड पेय घेतलं तरी शरीरात हवा जास्त जाते.

     2. छोट्या आतड्यांत बॅक्टेरियाचं प्रमाण वाढणं हेसुद्धा गॅसेस वाढण्याचं एक कारण आहे. त्याचीसुद्धा अनेक कारणं आहेत. टाईप 2 प्रकारचा मधुमेह, जठराचा आजार अशा अनेक गोष्टी गॅसेससाठी जबाबदार असतात.

    3. पूर्णपणे न पचलेली कर्बोदकं हेसुद्धा गॅसेस तयार होण्याचं मोठं कारण आहे. छोट्या आतड्यातील विकरं सगळं अन्न पचवू शकत नाही. जेव्हा कमी पचलेली कर्बोदकं कोलोन किंवा गुद्द्वाराकडे पोहोचतात, तेव्हा बॅक्टेरिया त्या पदार्थाला हायड्रोजन किंवा कार्बन डायऑक्साईडमध्ये बदलवतात.

पोट कधी दुखतं?

हे गॅसेस कुठे ना कुठे तरी जातातच. त्यातले काही गॅसेस शरीर शोषून घेतात. पण त्याचा मोठा भाग मलाशयाच्या वरच्या भागात एकत्र येतो. कोलनच्या भिंतीवर दबाव वाढायला सुरुवात होते आणि पोट दुखण्यास सुरुवात होते. शिवाय छातीतही अस्वस्थ वाटायला लागतं.

अशा परिस्थितीमध्ये पादल्याने शरीरातले गॅसेस बाहेर काढता येतात. पण या गॅसेसला थांबवण्याचा प्रयत्न केला तर काय होतं?

खरंतर पादणं थांबवायला नको. पण हे लक्षात घ्यायला हवं की हा गॅस काही वेळानंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विमानाचं इमर्जन्सी लॅंडिंग करावं लागणं, म्हणजे नक्कीच काही तरी गंभीर प्रकार घडला असणार. त्याशिवाय विमानचं इमर्जन्सी लँडिंग होणं कसं शक्य आहे? पण ऑस्ट्रियामध्ये मात्र प्रवाशाच्या पादल्याने विमानाचं लँडिंग करायची वेळ आली. वाचून आश्चर्य वाटेल, पण असा प्रकार खरोखरचं घडला आहे.


सामग्री: दुबईमध्ये स्थायिक झालेले 36 वर्षांचे खालेद आणि 35 वर्षांच्या परी लग्नबंधनात अडकले. जवळपास आठ वर्षांपासून ते एकमेकांना ओळखत होते.

लग्नानंतर काही दिवसांनी दोघंही हनिमूनसाठी दुबईहून मेक्सिकोच्या कैनकुनला रवाना झाले. तोवर खरंतर कोरोना विषाणूची चर्चा सुरू झाली होती. मात्र जगभरात त्याचं थैमान सुरू झालेलं नव्हतं.

हनिमून साजरा करत असलेल्या खालेद आणि परी यांना कोरोना विषाणूच्या संसर्गाची तशी फारशी काळजी नव्हती. पण गर्दीच्या ठिकाणी जाणं ते टाळू लागले.

मात्र लवकरच हे चित्र पालटेल आणि सगळं ठप्प होईल, असा विचारही त्यांनी केला नव्हता.

19 मार्च रोजी हे दोघे तुर्कीमार्गे UAEला परत येत असताना लॉकडाऊन सुरू झाला.

बीबीसीशी बोलताना परी म्हणाल्या, "आम्ही विमानात बसलो आणि तोवर इंटरनेटही सुरू होतं. त्यावेळी आमच्या मोबाईलवर अनेक मेसेजेस आले होते. तुम्ही दुबईला येऊ शकणार आहात का? नवीन नियम लागू झाले आहेत. बाहेरून येणाऱ्यांवर बंदी घालण्यात आली आहे."

पण दोघंही विमानात बसले होते. त्यामुळे त्यांना खात्री वाटत होती की ते दुबईला पोहोचतील. मात्र, इस्तंबुलला त्यांना कनेक्टिंग फ्लाईटमध्ये चढण्यापासून रोखण्यात आलं आणि तुम्ही जाऊ शकत नाही, असं स्पष्ट शब्दात सांगण्यात आलं.

मेक्सिकोहून त्यांचं विमान उडणार त्याचवेळी नवीन नियम लागू झाले होते. तुर्कीमध्येही निर्बंध लागू करण्यात आले होते, त्यामुळे या जोडप्याला शहरातही जाता येत नव्हतं. ते इस्तंबूल विमानतळावर अडकून पडले.

त्यांच्याकडे वैध बोर्डिंग पास नव्हता. त्यामुळे टॉयलेटरीज आणि कपडे घेण्यासाठीही त्यांना बराच संघर्ष करावा लागला. स्वतःचं सामानही ते घेऊ शकत नव्हते.

यूएईला ते जाऊ शकत नव्हते. इजिप्तच्या फ्लाईट रद्द झाल्या होत्या. त्यामुळे या परिस्थितीतून बाहेर पडण्यासाठी त्यांना काहीतरी करावंच लागणार होतं.

परी सांगतात, "शेवटी आम्ही गुगलची मदत घ्यायचं ठरवलं. कुठल्या कुठल्या देशांमध्ये इजिप्तच्या नागरिकांना व्हिसाची गरज नाही, ते बघितलं. त्यानंतर अशा कुठल्या देशांच्या फ्लाईट्स सुरू आहेत, ते तपासलं आणि आम्हाला मालदीवचा पर्याय दिसला."

हिंद महासागरातलं हे बेट पांढरी वाळू आणी आकाशी रंगाच्या पाण्यासाठी जगप्रसिद्ध आहे. जगातल्या सर्वात सुंदर ठिकाणांपैकी हे एक. खालेद आणि परी यांनीसुद्धा हनिमूनसाठी मेक्सिकोनंतर मालदीवचाच पर्याय निवडला होता.

परी सांगत होत्या, "इमिग्रेशन काउंटरच्या आत गेलो तेव्हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इजिप्तची राजधानी कैरोमध्ये 6 मार्च रोजी झालेल्या एका लग्नापासून ही कहाणी सुरू होते.


सामग्री: दुबईहून प्रवास करून आलेले पुण्यातील दोन प्रवासी बाधित आढळल्यानंतर त्यांच्या निकटसहवासितांचा शोध घेणं सुरु होतं. या रुग्णांसोबतचे मुंबईतील दोन सहप्रवाशांनाही कोरोनाचा संसर्ग झाल्याचं आता स्पष्ट झालं आहे.

कस्तुरबा मध्यवर्ती प्रयोगशाळेनं या दोन रुग्णांची टेस्ट पॉझिटिव्ह आल्याचं स्पष्ट केलं. या दोन रुग्णांमुळे आता महाराष्ट्रातील कोरोनाग्रस्तांचा आकडा 7 वर गेला आहे.

अगदी दोन-अडीच महिन्यांपूर्वी 'कोरोना व्हायरस' हा शब्दही जगभरातल्या अनेकांनी ऐकला नव्हता. पण या विषाणूनं आज जगभरातल्या अनेकांची झोप उडवली आहे, असं म्हटलं तर वावगं ठरू नये.

कोरोना व्हायरस आणि त्याची लागण झाल्यानं होणारा कोव्हिड-19 हा आजार अंटार्क्टिकाचा अपवाद वगळला, तर जगातल्या प्रत्येक खंडात पोहोचला आहे. भारतातही केरळ पाठोपाठ दिल्ली आणि तेलंगणात त्याचे रुग्ण आढळून आले आहेत.

जागतिकीकरणामुळे जग एकत्र येत गेलं, तसं अशा साथी पसरण्याचा वेग वाढला आहे. शहरी भागांत, जिथे लोक मोठ्या संख्येनं एकत्रित येतात अशा ठिकाणी, या रोगाचा उद्रेक होण्याची भीती जास्त असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. त्या पार्श्वभूमीवर मुंबईसारख्या शहरांसमोर कोणती आव्हानं आहेत आणि त्याचा सामना करण्यासाठी आपण समर्थ आहोत का, असा प्रश्न पडतो.

मोठ्या शहरांसमोर मोठं आव्हान

महाराष्ट्राचा विचार केला, तर 2011च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रात 45.23 टक्के लोक शहरांत राहतात. सरकारी आकडेवारीनुसार हे प्रमाण आता पन्नास टक्क्यांवर पोहोचलं आहे. दुसरीकडे 2.2 कोटी लोकसंख्या असलेलं मुंबई हे देशातलं सर्वात घनदाट लोकवस्तीचं शहर आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या 2013 सालच्या आकडेवारीनुसार इथे प्रत्येक चौरस किलोमीटरवर 31 हजारहून अधिक लोक राहतात. लोकसंख्येची ही घनता एखाद्या रोगावर नियंत्रणातला मोठा अडथळा ठरू शकते.

तसंच कुठल्याही फ्लूची साथ पसरली तर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतून तिचा सहापट प्रसार होऊ शकतो, असं फ्लूच्या अभ्यासातून समोर आलं आहे. त्यामुळं एखादी साथ पसरली, तर मुंबईसमोरचा धोका आणखी वाढतो. या शहरात केवळ लोकलनं दररोज प्रवास करणाऱ्यांची संख्या ऐंशी लाखांवर गेली आहे.

शाळा, महाविद्यालयं, कार्यालयं, मॉल्स, सिनेमागृहं अशा सार्वजनिक जागांची संख्याही शहरात जास्त असते. तसंच गर्दीच्या जागी स्वच्छतेची कमतरताही मोठ्या प्रमाणात जाणवते. या सर्व गोष्टींमुळे मोठ्या शहरांत साथीच्या रोगांना आळा घालणं आव्हानात्मक बनतं. ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईमध्येही दोन जणांना कोरोनाचा संसर्ग झाला असल्याचं आढळून आलं आहे. मुंबईतल्या दोन रुग्णांची टेस्ट पॉझिटिव्ह आली आहे.


सामग्री: दुर्गम भागातल्या आरोग्य केंद्रांना याद्वारे कमीतकमी वेळात औषधं मिळू शकतील.

पश्चिम आफ्रिकेच्या पहिल्या ड्रोन कॉरिडॉरमधून हा ड्रोन सोडण्यात आला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिएरा लिओनमध्ये दुर्गम भागातल्या वैद्यकीय सेवांसाठी ड्रोन वापरण्याची शक्कल लढवण्यात आली आहे.


सामग्री: दुर्गम भागातल्या मुलांकडे ऑनलाईन शिक्षणाची सोय नाही, त्यात जमवाजमव केली तरी मुलांना कंटाळा. त्यामुळे मुलांची शिकण्याची ओढ कमी झाल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. सुरुवातीला त्या मुलांच्या घरी जाऊन शिकवत असल्या तरी कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढल्याने तेही बंद झालं. या उपक्रमाला मुलांचा छान प्रतिसाद मिळत असल्याचं त्या सांगतात.

रिपोर्टर- अनघा पाठक

कॅमेरा- प्रवीण ठाकरे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नलिनी आहिरे नाशिक जिल्ह्यातल्या बाणगंगानगर या जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शाळेत शिकवतात. ऑनलाईन शिक्षण या वस्तीपाड्यावरच्या मुलांना कंटाळवाणं वाटू नये म्हणून त्यांनी कठपुतळ्यांव्दारे शिकवण्याची शक्कल लढवली.