सामग्री: या फोटोची पुन्हा आठवण येण्याचं कारण म्हणजे हेलावणारा असाच आणखी एक फोटो समोर आला आहे.

अमेरिकेच्या हद्दीमध्ये शिरण्याच्या प्रयत्नात एक बाप-लेक नदीत वाहून गेले. या दोघांच्या मृतदेहाचा फोटो मन पिळवटवणारा आहे.

अमेरिकेत प्रवेश करण्याच्या प्रयत्नात आपला जीव धोक्यात घालू नका, अशी सूचना एल् साल्वाडोरच्या सरकारने आपल्या नागरिकांना दिली आहे.

रिओ ग्रॅण्ड नदीमध्ये बुडून एका बाप-लेकीचा मृत्यू झाल्यानंतर सरकारने ही सूचना दिली.

वडील आणि त्यांच्या मानेला घट्ट कवटाळलेल्या 23 महिन्यांच्या मुलीच्या मृतदेहाचा फोटो हृदयद्रावक आहे आणि जगभरातून याविषयी प्रतिक्रिया उमटत आहेत.

अमेरिका आणि मेक्सिकोने कागदपत्रांशिवाय येणाऱ्या स्थलांतरितांचे लोंढे रोखण्यासाठी आपले नियम अधिक कडक केले आहेत.

हे बहुतांश लोक मध्य अमेरिकेतील आहेत आणि गेल्या काही दिवसांत असे सहा बळी गेले आहेत.

होडुरास, ग्वाटेमाला आणि एल् साल्वाडोर मधील हिंसाचार आणि गरीबीपासून दूर जात अमेरिकेमध्ये आसरा घेत असल्याचं बहुतांश स्थलांतरितांचं म्हणणं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी इमिग्रेशन (एखाद्या दुसऱ्या देशात वास्तव्यासाठी जाणे)साठीचे नियम कडक केल्यानेच स्थलांतर करू पाहणाऱ्यांना असे धोकादायक मार्ग अवलंबावे लागत असल्याची टीका होत आहे.

युएस बॉर्डर पट्रोल (US Border Patrol ) च्या आकडेवारीनुसार 2018मध्ये अमेरिका-मेक्सिको बॉर्डरवर किमान 283 लोकांचा मृत्यू झाला. पण हा आकडा अजून मोठा असल्याचं मानवी हक्क कार्यकर्त्यांचं म्हणणं आहे.

मेक्सिकोच्या उत्तरेकडील टामॉलिपास राज्यातल्या माटामोरोसमधून अमेरिकेतल्या टेक्सासच्या हद्दीत जाण्याचा प्रयत्न करताना ऑस्कर अल्बर्टो मार्टिनेझ रामिरेझ (25) आणि त्यांची मुलगी वॅलेरिया वाहून गेले.

त्यांच्या नदीकाठी वाहून आलेल्या मृतदेहाचा पत्रकार जुलिया ल ड्युस यांनी काढलेला फोटो ला जॉर्नाडा या मेक्सिकन वर्तमानपत्रात छापून आला.

"मला अशी आशा आहे की या फोटोनंतर तरी कोणीतरी याविषयी काहीतरी करेल आणि यापुढे आम्हाला नदीत वाहून गेलेल्या लोकांच्या मृतदेहांचे फोटो काढावे लागणार नाही," जुलियांनी बीबीसीसोबत बोलताना सांगितलं.

सूचना : हा फोटो विचलित करणारा आहे.

काय घडलं त्या दिवशी...

आपण मेक्सिकोमध्ये दोन महिने ह्युमॅनिटेरियन (मानवतावादी) व्हिसावर राहिल्याचं रामिरेझ यांची पत्नी आणि वॅलेरियाची आई तानिया वनेस्सा आवालोस (21) यांनी सांगितल्याचं एपी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2015 मधल्या एका फोटोमुळे जगभरातल्या लोकांच्या डोळ्यांत पाणी आलं होतं. हा फोटो होता समुद्रकिनाऱ्यावर वाहून आलेल्या 3 वर्षांच्या अयलान कुर्दीच्या मृतदेहाचा.


सामग्री: या फोटोत फोनवर बोलताना त्यांचे अश्रू अनावर झाल्याचं दिसतं. प्रसारमाध्यमांमध्ये आलेल्या वृत्तांनुसार रामपुकार पंडित यांच्या मुलाचा मृत्यू झाल्याची बातमी कळताच ते 11 मे रोजी दिल्लीहून बेगूसरायमधल्या तारा बरियारपूर या आपल्या गावी जायला पायीच निघाले.

मात्र, दिल्ली-उत्तर प्रदेश सीमेवर यूपी गेटजवळ त्यांना पोलिसांनी रोखलं. यूपी पोलीस त्यांना पायी जाऊ द्यायला परवानगी देत नव्हते आणि रामपुकार यांच्याकडे खासगी गाडीने जाण्यासाठी पैसे नव्हते.

रामपुकार यांच्याकडे स्मार्टफोनही नाही आणि त्यांना तो वापरताही येत नाही. असता तर त्यांनी श्रमिक स्पेशल ट्रेनचं ऑनलाईन तिकीट काढलं असतं किंवा बिहार सरकारकडे मदतीसाठी ऑनलाईन अर्ज भरला असता.

कुठलंच साधन नाही, हातात पैसा नाही, अशा परिस्थितीत रामपुकार तीन दिवस तिथेच अडकून पडले. अखेर एका सामाजिक कार्यकर्तीच्या मदतीने रामपुकार 15 मे रोजी श्रमिक स्पेशल ट्रेनने बिहारच्या दरभंगाला पोहोचले. तिथून ते खोदावनपूरच्या क्वारंटाईन सेंटरला गेले.

पोलिसांनी रोखलं, भुरट्यांनी लुटलं

सोमवारी रामपुकार यांनी बीबीसीशी फोनवरून बातचीत केली. देशभरात चर्चा होत असलेल्या आपल्या फोटोविषयी बोलताना रामपुकार म्हणाले, "चार दिवसांपूर्वी मुलाचा मृत्यू झाला होता. त्याला शेवटचं बघताही आलं नाही. त्यामुळे किमान त्याच्या तेराव्याच्या कार्यक्रमात जाऊन वडील असण्याचं कर्तव्य पूर्ण करावं, असं वाटत होतं.

"पोलिसांनी रोखलं तेव्हा मदतीची याचना करत वणवण भटकलो. तेवढ्यात दोघांनी मला म्हटलं की ते मला सीमेपलीकडे सोडतील. पण त्या दोघांनी मला कारमध्ये बसवलं आणि मारहाण करत माझ्याकडे सगळे पैसे हिसकावून घेतले."

PTI वृत्तसंस्थेचे छायाचित्रकार अतुल यादव यांनी काढलाला हा फोटो

रामपुकार पुढे सांगत होते, "रात्री एक मॅडमजी जेवण द्यायला आल्या होत्या. त्यांनी त्यांचं कार्डही आम्हाला दिलं होतं. त्यांनाच फोन करून मी सगळं सांगत असताना कुणीतरी माझा फोटो काढला."

बीबीसीशी बोलताना रामपुकार यांनी ज्या 'मॅडमजी'चा उल्लेख केला त्यांचं नाव सलमा फ्रांसीस आहे. त्या एक सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत आणि दिल्लीतल्या एका सामाजिक संघटनेसाठी काम करतात.

सलमांविषयी बोलताना रामपुकार म्हणाले, "त्या माझ्यासाठी आई-बापापेक्षा मोठ्या आहेत. सर्वांनी मला फसवलं तेव्हा त्यांनी मला मदत केली."

घरी कसे परतले रामपुकार?

आम्ही रामपुकार यांच्याकडून सलमा फ्रांसीस यांचा मोबाईल नंबर घेतला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनमुळे घरी परतणाऱ्या हजारो प्रवाशी मजुरांचे फोटो आणि व्हीडियो सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत. यातलाच एक फोटो बिहारमधल्या बेगूसरायमध्ये राहणारे रामपुकार पंडित यांचाही आहे.


सामग्री: या फोटोत सोनिया गांधी, राहुल गांधी, प्रियंका गांधी दिसत आहे. त्यांच्याबरोबर पी.चिदंबरम सुद्धा मागे डाव्या बाजूला दिसत आहेत.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

गांधी कुटुंबीयांनी इंदिरा गांधींना ज्याप्रकारे श्रद्धांजली वाहिली त्यावरून त्यांचा धर्म लक्षात येतो असंही या फोटो दाखवून म्हटलं जात आहे.

हा फोटो गेल्या तीन महिन्यांपासून सोशल मीडियावर फिरत आहे. पण गेल्या काही दिवसांत हा फोटो मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाला. या फोटोच्या सत्यतेची पडताळणी केल्यानंतर आमच्या लक्षात आलं की हा फोटो खोटा आहे.

वास्तव

रिव्हर्स इमेज सर्चने आम्ही पाकिस्तानातले राजकीय नेते  मोहसीन डावर यांच्या ट्विटपर्यंत पोहोचलो.

त्यांच्या मते हा फोटो स्वातंत्र्यसेनानी खान अब्दुल गफार खान यांच्या अंत्यसंस्काराच्या वेळेचा आहे. ही घटना 21 जानेवारी 1988 पेशावर इथे घडलेली आहे.

Skyscrapercity या वेबसाईटवरही हा एक फोटो प्रकाशित झाला होता. हा फोटो खान यांच्या अंत्यसंस्काराचा आहे असा दावा केला आहे.

न्यूयॉर्क टाइम्स आणि  LA टाइम्समध्ये प्रकाशित झालेल्या बऱ्याच लेखांनुसार असं लक्षात आलं की राजीव गांधी आपल्या कुटुंबीयांसकट त्यांच्या अंत्यसंस्काराला उपस्थित होते.

इंदिरा गांधींचे अंत्यसंस्कार

इंदिरा गांधीची हत्या 31 ऑक्टोबर 1984 ला त्यांच्याच अंगरक्षकांनी केली. 3 नोव्हेंबरला हिंदू पद्धतीनुसार त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

त्यांच्या अंत्यसंस्काराचे अनेक व्हीडिओ उपलब्ध आहेत.

राजीव गांधी त्यांच्या आईच्या पार्थिवासमोर उभे दिसत आहे.

या फोटोंवरून असं कळतं की गांधी यांच्यावर हिंदू पद्धतीने अंत्यसंस्कार झाले आहेत.

त्यामुळे माजी पंतप्रधान राजीव गांधी आणि नरसिंह राव यांनी इंदिरा गांधींच्या मृत्यूनंतर त्यांना इस्लामिक पद्धतीने श्रद्धांजली वाहिली या दाव्यात तथ्य नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी पंतप्रधान नरसिंह राव आणि राजीव गांधी यांचा एक फोटो सध्या व्हायरल झाला आहे. त्या दोघांनी  इंदिरा गांधीच्या मृत्यूनंतर त्यांना इस्लामिक पद्धतीने श्रद्धांजली वाहिली असा दावा हा फोटो वापरून केला जात आहे.


सामग्री: या फोटोबरोबर करण्यात आलेल्या दाव्यामध्ये लिहिलं आहे, "विंग कमांडर अभिनंदन वर्धमान यांनी भाजपाला उघड पाठिंबा दिला आहे आणि इतकंच नाही तर त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना मतही दिलं आहे. आताच्या काळात नरेंद्र मोदींशिवाय दुसरी कोणतीही व्यक्ती चांगली पंतप्रधान होऊ शकत नाही. मित्रांनो लष्कराच्या एखाद्या जवानास जिवंत परत कधीच आणले नाही हे जिहादी आणि काँग्रेसच्या लक्षात आणून द्या."

27 फेब्रुवारी रोजी अभिनंदन यांचं विमान पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये पाडल्यानंतर त्यांना पकडण्यात आलं होतं. 1 मार्च रोजी त्यांना भारताकडे सोपवण्यात आलं होतं.

या काळामध्ये भारत आणि पाकिस्तान यांच्यामध्ये तणावाची स्थिती निर्माण झाली होती.

14 फेब्रुवारी रोजी काश्मीरमध्ये पुलवामा येथे सीआरपीएफच्या जवानांच्या ताफ्यावर हल्ला झाला होता. त्यामध्ये 40 जवानांचे प्राण गेले होते. 26 फेब्रुवारी रोजी भारताने पाकिस्तानच्या भूमीत हवाई हल्ले केले होते.

पाकिस्तानी जेटचा पाठलाग करणाऱ्या विमानाला पाडल्यानंतर 27 फेब्रुवारीरोजी अभिनंदन यांना पकडले असं पाकिस्तानने स्पष्ट केलं होतं.

व्हायरल झालेल्या फोटोतून अभिनंदन यांच्या लोकप्रियतेचा राजकीय फायद्यासाठी उपयोग करण्याचा प्रयत्न होत असल्याचं दिसून येतं. नमो भक्त, मोदी सेना यासारख्या उजव्या विचारसरणीच्या फेसबूक ग्रुप्सवर तो फोटो शेअर करण्यात आला आहे.

फेसबुक आणि ट्वीटरवर हजारो लोकांनी तो पाहिला आहे.

या फोटोची सत्यता पडताळण्यासाठी आमच्या व्हॉटसअप वाचकांनी हा फोटो आम्हाला पाठवला. या फोटोत केलेले दावे खोटे असल्याचं बीबीसीला समजलं. तसेच हा फोटो अभिनंदन यांचा नसल्याचंही स्पष्ट झालं.

सत्य काय आहे?

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यामध्ये तयार झालेल्या तणावपूर्वक स्थितीनंतर अभिनंदन यांचा देशभरात गौरव करण्यात आला होता. त्याच्या मिशांची स्टाइल भारतांमध्ये लोकप्रिय झाली.

या फोटोत अभिनंदन यांच्यासारख्या मिशा असणाऱ्या व्यक्तीने काळा चष्मा घातला असून त्याने गळ्यात भाजपाचं चिन्ह कमळ असलेलं उपरणं घातलं आहे.

फोटोत अभिनंदन यांच्यासारख्या दिसमाऱ्या व्यक्तीमध्ये आणि अभिनंदनमध्ये बराच फरक असल्याचं आमच्या लक्षात आलं.

अभिनंदन यांच्या ओठांच्या खाली डाव्या बाजूला तीळ आहे. मात्र फोटोतल्या व्यक्तीच्या चेहऱ्यावर तसे दिसत नाही. फोटोतल्या व्यक्तीच्या उजव्या डोळ्याजवळ तीळ आहे, मात्र असा खऱ्या अभिनंदनच्या उजव्या डोळ्याजवळ असा तीळ नाही.

फोटोतल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विंग कमांडर अभिनंदन वर्धमान यांनी भारतीय जनता पार्टीला उघड पाठिंबा दिल्याचा आणि त्यानं नरेंद्र मोदींना मत दिल्याचा दावा करणारा एक फोटो व्हायरल झाला आहे.


सामग्री: या बदलाचा अर्थ काय? कोणत्या मुद्द्यांवरून लोकांनी हा कौल दिला आहे? आणि या सगळ्यात काँग्रेस कुठेय?

बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांनी यावरच बीबीसीचे डिजिटल एडिटर मिलिंद खांडेकर यांच्याशी बातचीत केली.

आम आदमी पार्टीचा विजय होताना दिसतोय तो कशामुळे आहे? तीन गोष्टी चर्चेत होत्या: एक म्हणजे त्यांनी केलेली कामं - ते शाळा हॉस्पिटलविषयी सांगत होते. दुसरं म्हणजे त्यांनी फुकट दिलेल्या गोष्टी, आणि तिसरं म्हणजे अरविंद केजरीवांलांनी अत्यंत काळजीपूर्वक खेळलेलं राजकारण. तर यापैकी हा कशाचा विजय आहे?

मला वाटतं या तिन्ही  गोष्टींचा विजय आहे. सुरुवातीचा कल अपेक्षेनुसारच आहे. आम आदमी पार्टीला 50 पेक्षा अधिक जागा मिळतील अशी अपेक्षा होतीच.

जरी 53 किंवा 57 असे आकडे येत असले तरी माझ्या माहितीनुसार ते भाजपला अगदी एक आकडी संख्येवर थांबवतील असं त्यांना वाटत होतं. ते होताना दिसत नाहीये.

गेल्या वेळी 'आप'ला 67 जागा मिळाल्या होत्या. त्यामुळे सध्या त्यांना 14 जागांचं नुकसान झालं आहे.

हा विजय चांगला आहे. मात्र 'आप'ला जी अपेक्षा होती की भाजपला अगदी एक आकडी जागा मिळतील, तसं निदान आता तरी होताना दिसत नाहीये. पण अजूनही आपल्याला थोडी वाट पाहावी लागेल. काँग्रेसची कामगिरी कशी आहे, यावरही पुढची आकडेवारी अवलंबून आहे.

'आप'चं नशीब, हे काँग्रेसच्या हातात आहे. भाजपला 15-16 जागा मिळाल्या तरी त्यांच्यासाठी ते समाधानकारक असेल, कारण त्यांनाही कदाचित एक आकडी जागा मिळतील, असं त्यांना वाटत होतं.

भाजपने अनेकदा दावा केला होता की आम्हाला 45 ते 48 जागा मिळतील. आज सकाळी मनोज तिवारीही बोलत होते. त्यांना तो आत्मविश्वास दाखवावा लागला. ते स्वाभाविकही आहे.मात्र भाजपने जो प्रचार केला त्यात त्यांनी उघड उघड ध्रुवीकरणाचं राजकारण उघड-उघड केलं.त्या राजकारणाचा या मतमोजणीवर परिणाम दिसतोय का?

मला वाटतं भाजपने शाहीनबाग किंवा तत्सम मुद्दे आणले नसते तर त्यांना एक आकडी जागाच मिळाल्या असत्या. यामुळे दोन गोष्टी झाल्या. आरएसएस आणि भाजपच्या लोकांनी मला जी माहिती दिली त्यानुसार त्यांनी मुद्दाम हे मुद्दे समोर केले. कारण आधी भाजपचे कार्यकर्ते अगदी मरगळलेले होते.

मात्र या मुद्द्यांमुळे त्यांच्या प्रचाराला उर्जा मिळाली. त्यामुळे त्यांना मतंही मिळाली. जर त्यांना या दोन आकडी जागा मिळाल्या याचा अर्थ त्यांना या ध्रुवीकरणाचा फायदा मिळाला.

पण भाजप जिंकू शकत नाहीये. ध्रुवीकरणाचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीच्या निवडणुकांचे कल स्पष्ट होऊ लागले आहेत. सुरुवातीच्या कलांनुसार आपचं सरकार पुन्हा एकदा दिल्लीत येणार आहे. मात्र त्यांच्या जागा 2015पेक्षा कमी झाल्या आहेत.


सामग्री: या बाँबस्फोटाची जबाबदारी अद्याप कोणत्याही संघटनेने स्वीकारली नाही. पण अल-शबाब या कट्टरवादी संघटनेने याआधी अशा प्रकारचे हल्ले घडवून आणले आहेत.

अल-शबाब ही संघटना अल कायदाशी संलग्न आहे. गेल्या 10 वर्षांपासून या संघटनेने या देशात घातपाताच्या अनेक कारवाया केल्या आहेत. 2011 मध्ये या संघटनेवर बंदी घालण्यात आली होती, पण अद्यापही ते या देशात सक्रिय आहेत.

स्फोटावेळी उपस्थित असलेल्या लोकांना या घटनेचं वर्णन केलं. कारचा स्फोट झाल्यानंतर आजूबाजूला असलेल्या लोकांच्या शरीराचे तुकडे-तुकडे झाले. काही लोक तर इतके भाजले की त्यांची ओळखसुद्धा आता पटू शकत नाही, असं साकारिये अब्दुकादीर या व्यक्तीने सांगितलं.

सोमालियातले खासदार मोहम्मद अब्दिरिझाक यांच्यामते मृतांची संख्या 90च्या वर गेली आहे. पण ही मृतांची अधिकृत संख्या नसल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

माझ्या सद्भावना मृतांच्या कुटुंबीयांसोबत आहेत, असं ते म्हणाले. या महिन्याच्या सुरुवातीलाच मोगादिशू येथील हॉटेलात झालेल्या हल्ल्यात 5 जण ठार झाले होते. हा हल्ला अल-शबाबने घडवून आणला होता.

सोमालियात नेमकं घडतंय काय?

सोमालियात गेल्या 20 हून अधिक वर्षांपासून प्रभावी सरकार अस्तित्वात नाही. तेही अशा वेळी, जेव्हा सोमालियातल्या मोठ्या भागावर युद्धजन्य स्थिती निर्माण झालीय.

अल-कायदाशी संलग्न असलेल्या 'अल शबाब' ही संघटना लोकांना सुरक्षेचं आश्वासन देऊन पाठिंबा मिळवते. मात्र, प्रत्यक्षात ही संघटना उलट काम करते.

2011 साली सोमालियात भीषण दुष्काळ असताना पाश्चिमात्य देशांनी दिलेली मदत नाकारण्यात आली, त्यावेळीच अल शबाबची विश्वासार्हतेवर प्रश्न उपस्थित झाला.

मोगादिशू आणि इतर शहरांमध्ये आता सरकारचं नियंत्रण आहे. तेथील लोकांच्याही आशा पल्लवीत झाल्यात. शिवाय, हद्दपार करण्यात आलेले अनेक सोमालियन देशता परतायला लागलेत. त्यामुळं पैसा आणि कौशल्य दोन्हीही देशाकडे वळतंय.

रस्त्यांवरची वीज, कचरा संकलना यांसारख्या सेवाही सोमालियाच्या राजधानीत म्हणजेच मोगादिशूमध्ये सुरू झाल्यात. मात्र, तरीही सोमालियात लोकशाही माध्यमातून निवडणुका घेण्यास धोकायदायक वातावरण आहे. सोमालियात 1969 साली लोकशाही माध्यमातून शेवटच्या निवडणुका झाल्या होत्या.

सोमालियात संसदेतील खासदार आणि अध्यक्ष निवडण्याची व्यवस्था अजूनही गुंतागुंतीची आहे. वयानं ज्येष्ठ असणारे लोक या निवडीत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

एका दशकानंतर पहिली निवडणूक -...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोमालियाची राजधानी मोगादिशू येथील चेकपॉइंटवर झालेल्या बाँबस्फोटात मृतांचा आकडा वाढून 76 वर गेला आहे तर अनेक जण जखमी झाल्याचं  वृत्त  आहे.


सामग्री: या बातमीबरोबरच हजारो चाहत्यांचं हृदय आपण क्षणार्धात तोडत आहोत ही जाणीव देखील त्या माध्यमांना असावी. त्यामुळेच तर RK कोण आहे इथपासून ते दीपिका याच व्यक्तीसोबत लग्न करेल का अशा चर्चा झडू लागल्या.

दीपिकानं 'एक चुटकी सिंदूर की कीमत तुम क्या जानो रमेशबाबू' असं म्हटत सिनेसृष्टीत पदार्पण केलं याला 11 वर्षं उलटली. तेव्हापासून तिच्या आयुष्यात अनेक चढउतार आले. त्या RK नावाच्या व्यक्तीचं काय झालं माहीत नाही पण आता तिनं RS म्हणजेच रणवीर सिंहसोबत लग्न केलं हे सत्य आहे.

दीपिका आणि रणवीरचं लग्न 14 नोव्हेंबर आणि 15 नोव्हेंबर या दोन दिवशी होणार आहे. म्हणजे एक कोकणी पद्धतीने आणि दुसरं सिंधी पद्धतीने. पाच वर्षांपूर्वी दोघं जण रामलीला या चित्रपटात एकत्र आले होते आणि योगायोग बघा की पाच वर्षानंतर ते लग्नाच्या बेडीत अकडले.

जेव्हा दोघांवर 'लहू मुंह लग गया' हे रोमांटिक गाणं चित्रित होत होतं तेव्हा त्यांना हा अंदाज असेल का की प्रत्यक्ष जीवनात या प्रेमाचा रंग आपल्याला लागेल आणि एकमेकांची आजन्म साथ देऊ अशा आणाभाका आपण घेऊ?

रणवीर आणि दीपिका हे दोघेही फिल्म इंडस्ट्रीतले नावाजलेले कलावंत आहेत. आणि त्यांची लव्हस्टोरीही एखाद्या सिनेमाच्या पटकथेप्रमाणेच वाटते. त्यांचं प्रेम कसं फुललं ही गोष्ट त्यांनी वेगवेगळ्या माध्यमांसमोर सांगितली आहे. पण ती सलग नाही. त्यांची कहाणी एखाद्या जिगसॉ पझलसारखी आहे पण तरीही त्याला एका सूत्रात बांधण्याचा प्रयत्न आम्ही केला आहे.

दीपिका पदुकोण तेव्हा यश आणि प्रसिद्धीच्या शिखरावर नव्हती पण तिचा एक चाहता वर्ग नक्कीच होता. त्यामुळेच तिच्या खाजगी आयुष्यात लोकांना रस होता. जशी एखादा अभिनेता किंवा अभिनेत्री विवाहबंधनात अडकले की बातमी बनते तसंच त्यांचं ब्रेकअपसुद्धा चर्चेचा विषय बनतो.

नैराश्याचा फास

दीपिकाचं ब्रेकअप झालं ही गोष्ट वाऱ्यासारखी पसरली. अनेकांना आठवत असेल की दीपिकाला नैराश्यानेही ग्रासलं होतं. अर्थात तिने कधी तिच्या नैराश्यासाठी आपल्या ब्रेकअपला जबाबदार धरलं नाही. पण तिच्या आयुष्यातला ऐन मोक्याचा काळ नैराश्याने ग्रासला होता हे नक्की.

याबाबत तिनेच खुलासा केला होता, ती सांगते "15 फेब्रुवारी 2014 ला मी झोपेतून उठले आणि मला एकटेपणा जाणवला. मला वाटलं माझ्यासमोर काही दिशा नाही. मी रडू लागले. मला लोकांनी विचारलं की मला काय झालंय, माझ्या नैराश्याचं कारण व्यावसायिक आहे की वैयक्तिक?

याच काळात रणवीर आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दीपिकाच्या मानेवर RK ही दोन अक्षरं टॅटू केली आहेत याचा शोध जेव्हा माध्यमांना लागला तेव्हा ती फक्त न्यूज उरली नाही.


सामग्री: या बेटावरल्या निसर्गसंपत्तीचं स्वर्गीय असं वर्णन केलं जातं. या निसर्गाचं जतन करण्यासाठी मेहुलिका सितेपू लढा देत आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडोनेशियातील हे अनुपम नैसर्गिक सृष्टीसौंदर्याने नटलेलं बेट प्लॅस्टिकने ग्रासलं आहे.


सामग्री: या भागांमध्ये दिल्ली एनसीआर, हरियाणा, पंजाब आणि चंदीगढचा समावेश आहे. जिथं गेल्या काही दिवसांपासून तापमान शून्य डिग्री सेल्सिअसदरम्यान राहिलं आहे.

यामुळे हवामान विभागानं सकाळी मोकळ्या जागांमध्ये न जाण्याचा सल्ला दिला आहे. कारण त्यामुळे हायपोथर्मिया आणि फ्रॉस्टबाइट यांसारखे आजार होऊ शकतात, असंही विभागानं म्हटलं आहे.

हायपोथर्मिया झाल्यानंतर तुमचं शरीर एका ठरावीक तापमानापर्यंत पोहोचतं आणि काम करणं बंद करतं, तर फ्रॉस्टबाइटमुळे पायाचे किंवा हाताची बोटे, चेहरा आदी सुन्न होतात.

हवामान विभागाचा इशारा

हवामान विभागानं आपल्या सूचनांमध्ये दारू न पिण्याचा सल्ला दिला आहे. कारण, दारू पिल्यामुळे शरीराचं तापमान खालावतं, असं हवामान विभागाचं म्हणणं आहे.

बीबीसीनं याविषयी भारतीय हवामान विभागाच्या प्रादेशिक अंदाज पूर्वानुमान केंद्राचे प्रमुख कुलदीप श्रीवास्तव यांच्याशी चर्चा केली.

त्यांनी सांगितलं, "दिल्लीत सध्या थंड हवा सुरू आहे. यामुळे तापमान 4 अंश सेल्शियस किंवा त्याहून कमी नोंदवलं जात आहे. अशावेळी सकाळच्या वेळी तुम्ही घरातून बाहेर पडायला टाळायला हवं. तसंच प्रवासही टाळावा कारण वातावरणातील धुक्यामुळे समोरच्या गोष्टी स्पष्ट दिसत नाही. अशावेळी फॉग लाईटचा वापर करावा आणि गाड्या हळू चालवाव्यात. तसंच या काळात दारू पिऊ नये, कारण त्यामुळे शरीराचं तापमान खालावतं."

दारू न पिण्याचा सल्ला का?

हवामान विभागानं 25 डिसेंबरला जारी केलेल्या सूचनांमध्ये दारू न पिण्याचा सल्ला दिला आहे.

त्यामुळे मग हवामान विभाग असा इशारा का देत आहे, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

बीबीसीनं हा प्रश्न विचारल्यानंतर श्रीवास्तव यांनी सांगितलं, याविषयावर वैद्यकीय क्षेत्रातल्या तज्ज्ञांनी संशोधन केलं आहे आणि त्या आधारावरच हवामान विभागानं असा इशारा दिला आहे.

जगभरात असे अनेक देश आहेत जिथं तापमान 10 अंश सेल्शियस ते -20 ते -30 अंश सेल्शियस इतकं कमी असतं. असं असतानाही तिथं दारूचा वापर अधिक प्रमाणात केला जातो. यात रशिया, बेलारूस, लिथुयानिया अशा देशांचा समावेश आहे. जगभरात सर्वाधिक दारू या देशांमध्ये सेवन केली जाते.

याशिवाय दारू प्यायल्यानं शरीरात उष्णता निर्माण होते, असाही एक समज आहे.

त्यामुळे मग थंडीच्या दिवसांत दारू पिऊ नये, या हवामान विभागाच्या इशाऱ्यात किती तथ्य आहे, असा प्रश्न उपस्थित होतो.

बीबीसीनं याविषयी अधिक जाणून घेण्याकरता वैद्यकीय क्षेत्रातल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय हवामान विभागानं दिल्लीसहित उत्तरेकडील काही भागात पुढचे काही दिवस शीत लहर आणि तापमान कमी राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.


सामग्री: या भागात पाण्याच्या कमकरतेमुळे मका आणि हरबरा या सारखी पीकं घेतली जातात. शेतीतून काहीच उत्पन्न मिळत नाही. म्हणून अनेक तरुण शहरात गेले आहेत, असं स्थानिक लोक सांगतात.

30 वर्षांपूर्वी त्यांनी सगळ्यात आधी पूर्णी डोंगर फिरून पाहिला. गावाकडे कुठून पाणी वळवता येईल याबाबत एक नकाशा तयार केला. त्या नकाशावर आधारीत एकट्याने 30 वर्षं कालवा खोदत राहिले. शेवटी 3 किमी लांब, 5 फूट रुंद आणि 3 फूट खोल असा कालवा तयार केला. भुइया यांनी खोदलेल्या कालव्यानंतर गावात एक तलाव बांधला गेला. त्यामूळे 3 गावांतल्या तब्बल 3 हजार लोकांना याचा फायदा झाला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लौंगी भुइया हे गेल्या  30 वर्षांपासून हे काम करत आहेत. बिहारमधल्या गया जिल्ह्यातील कोठिलवा गावचे ते रहिवासी आहेत. ते अतिमागासवर्गातल्या समुदयातून येतात. तर सध्या ते 70 वर्षांचे आहेत. यंदा चांगला पाऊस झाल्याने त्यांच्या मेहनतीचं फळ दिसत आहे.


सामग्री: या भागातून सीआरपीएफच्या गाड्यांचा ताफा चालला होता. त्या ताफ्यावर दारुगोळ्याने भरलेली मारुती सुझुकी इको कार आदळवून आत्मघातकी हल्ला करण्यात आला होता.

दहशतवादाच्या तीन दशकांच्या इतिहासामध्ये अशी घटना कधीच घडली नव्हती.

CRPFसाठी आपल्या ताफ्यावर हल्ला होणं किंवा काश्मीरमधील संघर्ष नवा नव्हता.

पण तरीही असी घटना पुन्हा घडू नये यासाठी सीआरपीएफमध्ये काही बदल करण्यात आले आहेत का? हे पाहाण्याची गरज आहे.

CRPFचे महासंचालक आनंद प्रकाश माहेश्वरी बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "CRPF अशाप्रकारच्या खलप्रवृत्तीच्या संघटनांशी लढण्यासाठी सतत पावलं उचलत आहे आणि त्याप्रकारचे बदलही घडवून आणत आहे. त्याचप्रमाणे अशा शक्ती जेथे वाढतात त्या जागाही नष्ट करण्याचा प्रयत्न सुरु असतो."

गेल्या वर्षी झालेल्या हल्ल्याच्या अहवालाबद्दल विचारल्यावर त्यांनी उत्तर दिले नाही.

2019मध्ये हा हल्ला झाल्यानंतर त्याबद्दल आधी माहिती नव्हती का असे प्रश्न उपस्थित झाले होते. जर तशी माहिती उपलब्ध असती तर ताफ्याला संरक्षण देता आले असते.

सीआरपीएफच्या अनेक अधिकाऱ्यांनी या आत्मघातकी हल्ल्यानंतर काहीही बदल झाला नसल्याचे बीबीसीला सांगितले.

कुणावर कारवाई झाली का?

एका अधिकाऱ्यांनी नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले, पुलवामा हल्ला ही चूक नव्हती. त्यामुळे कोणावरही कारवाई करण्याचा प्रश्न नाही. त्यादिवशी आम्ही कोणत्याही प्रकारच्या हल्ल्यासाठी तयार होतो मात्र VB-IEDसाठी (Vehicle Borne Improvised Explosive Device) नाही. ते म्हणजे अभ्यासक्रमाच्या बाहेरचा प्रश्न विचारल्यासारखे होते.

अर्थात अशा प्रकारे वाहनात स्फोटक भरुन हल्ला करण्याच्या अनेक घटना आधी घडल्याची आकडेवारी उपलब्ध आहे.

साऊथ एशिया टेररिझम पोर्टलवरती 2 नोव्हेंबर 2005 साली नौगाम येथे आत्मघातकी हल्लेखोराने आपली कार उडवून देऊन तीन पोलीस कर्मचारी आणि सहा नागरिकांना ठार मारल्याची माहिती आहे. तसेच इतर घटनांमध्ये वाहनांचा कार बॉम्ब म्हणून वापर झाल्याची माहिती उपलब्ध आहे.

बीबीसीने सीआरपीएफचे निवृत्त महानिरीक्षक व्हीपीएस पवार यांच्याशी चर्चा केली. तेव्हा म्हणाले, "सीआरपीएफ सतत लढण्यासाठी सज्ज असते. एका पेचप्रसंगानंतर दुसऱ्या पेचप्रसंगाच्या येथे जाऊन लढणं सुरू असतं. माझ्या मते पुलवामा घटना ही मोठी चूक होती. परंतु त्यानंतर सीआरपीएफने काय धडा घेतला याबद्दल माझ्या मनात शंका आहे."

सीआरपीएफचा ताफा आता ज्या महामार्गावरुन जात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

14 फेब्रुवारी 2019. हा दिवस बरोबर एका वर्षापूर्वीपर्यंत दक्षिण काश्मीरमधल्या लाटूमोड भागासाठी इतर दिवसांप्रमाणेच होता. पण दुपारी 3.10 नंतर सगळंच बदललं. तेही कायमचं.


सामग्री: या भाषणाची नोंद इतिहासात अनेक कारणांसाठी झाली आहे. शिकागोमध्ये झालेल्या भाषणात विवेकानंदांनी कोणते मुद्दे मांडले होते?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

स्वामी विवेकानंदांनी 1893 साली 11 सप्टेंबर रोजी शिकागोमध्ये झालेल्या सर्वधर्म परिषदेत आपले विचार मांडले होते.


सामग्री: या भाषणात बोलताना पंकजा मुंडे यांनी त्यांच्या मनात सुरू असलेली पुढची राजकीय रूपरेषा बोलून दाखवली. एका वर्षापूर्वी पार पडलेल्या विधानसभेच्या निवडणुकीत पराभूत झाल्यानंतर पहिल्यांदाच त्या भगवान गडावर दसरा मेळाव्यात बोलत होत्या.

पंकजा मुंडे यांचं राजकारण संपलं, त्या पक्षांतर करणार का? या चर्चेला उत्तर देताना त्या म्हणाल्या, "खूप चर्चा झाली मी राजकारण सोडलं घरी बसले. पण राजकारण सोडलेलं नाही. मी घर बदलणार नाही जिथे आहे तिथेचं राहणार आहे," असं म्हणत पक्षांतराच्या चर्चेला पूर्णविराम दिला.

निवडणूकीत पराभूत झाल्याची सल त्यांनी बोलून दाखवली पण यावेळी कार्यकर्त्यांना धीर सोडू नका मी संपलेली नाही हा आत्मविश्वास त्यांच्या भाषणातून दाखवून दिला.

"रात्र वैर्‍याची आहे त्यामुळे सजग राहावंच लागेल. आपली वज्रमूठ कायम असेल तर मोठी सत्ताही हादरते हे लक्षात असू द्या. धर्मकारण आणि राजकारण याची सांगड घालून आपल्याला पुढे जायचं आहे. राज्यात 120 आमदार निवडून आणायचे आहेत. बीड माझी जन्मभूमी आणि कर्मभूमी आहे. मी जिथे आहे तिथेचं आहे. मी शर्यतीतही असेन. चक्रव्यूह कसा भेदायचा हे मला चांगलंच माहीत आहे,"असं म्हणत त्यांनी पक्षातल्या आणि विरोधी पक्षातल्या सर्व राजकीय विरोधकांना सूचक इशारा दिला.

यानिमित्ताने पंकजा मुंडे यांनी भाषणातून व्यक्त केलेल्या या महत्त्वाकांक्षा भाषणापुरतीच मर्यादित राहतील की त्यांना वास्तवाची साथ मिळेल? हा प्रश्न उपस्थित झालाय.

कार्यकर्त्यांचं मनोबल वाढवणारं भाषण?

पंकजा मुंडे यांनी राजकीय मुद्यांबरोबर ऊसतोड कामगार, शेतकऱ्यांना केली जाणारी मदत या सामाजिक मुद्यांनाही हात घातला. अनेक महिन्यांनंतर पंकजा मुंडे यांच्या राजकीय भाषणाची चर्चा होतेय.

पराभूत झाल्यानंतर कार्यकर्त्यांचं मनोबल वाढवण्याची गरज असते. तसंच काहीसं पंकजा मुंडे यांचं भाषण असल्याचं राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे सांगतात.

"पंकजा मुंडे बर्‍याच दिवसांनी कार्यकर्त्यांसमोर मोकळेपणाने बोलताना दिसल्या. त्यांच्यात एक आत्मविश्वास दिसला. भविष्याचं माहिती नाही पण कार्यकर्त्यांमध्ये राजकीय ऊर्जा निर्माण करण्यासाठी हे भाषण निश्चित फायदेशीर ठरेल."

लोकमतचे सहाय्यक संपादक संदिप प्रधान म्हणतात, "कार्यकर्त्यांचं मनोबल वाढवण्यासाठी नेत्यांना काहीवेळा अतिरंजित भाषणं करावी लागतात ते पंकजा मुंडे यांनी केलं".

पंकजा मुंडेंचं आतापर्यंतचं भावनिक राजकारण?

2009 साली गोपीनाथ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आपल्याला एक दिवस शिवाजी पार्क भरवायचं आहे. एकदातरी शिवाजी पार्कवर दसरा मेळावा घेऊन दाखवणारच"...! पंकजा मुंडे यांनी भगवान गडावर केलेल्या भाषणात ही महत्त्वाकांक्षा व्यक्त केली आणि कार्यकर्त्यांचा एकच जल्लोष झाला.


सामग्री: या भाषणादरम्यान मोदी यांनी कोरोना व्हायरससंदर्भात केलेल्या चार दाव्यांची सद्यस्थिती जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसीने केला आहे.

दावा क्रमांक - 1

"सध्या कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाच्या प्रमाणात घट होताना दिसत आहे. कोरोना रुग्णांची संख्या कमी असताना भारताने वेळीच लॉकडाऊन केल्यामुळे ही संख्या मर्यादित राहिली."

निष्कर्ष - भारतातील संसर्गाचं प्रमाण कमी झालं, हे खरं आहे. पण लॉकडाऊनमुळेच असं झालं, हे म्हणता येणार नाही. कमी रुग्ण असताना लॉकडाऊन करणारा भारत हा एकमेव देश नाही.

भारतात सप्टेंबरमध्ये रुग्णांच्या आलेखाने परमोच्च बिंदू गाठला होता. त्यामध्ये आता घट झाली आहे. शिवाय मृत्यूंची संख्याही घटली आहे.

लॉकडाऊनचा परिणाम किती झाला, याची माहिती मिळवणं अवघड आहे. कारण, देशांतील चाचण्यांची संख्या वेळोवेळी बदलत राहते. त्यामुळे रुग्णवाढीच्या प्रमाणात थोडी घट पाहायला मिळू शकते.

भारतात लॉकडाऊन 25 मार्च रोजी लावण्यात आलं. त्यावेळी देशात 562 रुग्ण तर 9 मृत्यू अशी आकडेवारी होती. पण सलग 68 दिवसांच्या लॉकडाऊननंतर 1 जूनपर्यंत देशात 1 लाख 90 हजार 535 जणांना कोरोनाची लागण झाली होती. दरम्यान, 1 जूनपासून लॉकडाऊन टप्प्याटप्प्याने उठवण्यास सुरुवात झाली होती.

त्यानंतर रुग्णांची संख्या पाच-पट जास्त वेगाने वाढल्याचं दिसून आलं.

भारताच्या शेजारी देशांनी भारताप्रमाणेच मार्च महिन्यात किंवा आसपास लॉकडाऊन केला होता. पण भारताच्या तुलनेत त्यांच्या देशातील रुग्णांची संख्या कमी आहे.

नेपाळने 24 मार्च रोजी लॉकडाऊन केला. त्यावेळी त्यांच्या देशात फक्त 2 रुग्ण होते. श्रीलंकेने रुग्णसंख्या 78 असताना लॉकडाऊन केलं होतं.

पेरू आणि न्यूझीलंड या देशांनीसुद्धा लवकरच लॉकडाऊन केलं. पेरूने 16 मार्चला 71 रुग्ण असताना लॉकडाऊन केलं. तिथं जूनपर्यंत लॉकडाऊन कायम होतं. लॅटीन अमेरिकन देशांमध्ये पेरूतील लॉकडाऊन सर्वाधिक काळ होतं.

न्यूझीलंडमध्ये लॉकडाऊन काळातही रुग्ण वाढताना दिसले. पण त्यांची चाचण्यांची संख्या जास्त होती.

दावा क्रमांक - 2

भारतात प्रतिदशलक्ष 83 मृत्यू असं प्रमाण आहे. इतर देशांच्या तुलनेत हे अत्यंत कमी आहे. अमेरिका, ब्राझील, ब्रिटन आणि स्पेनसारख्या देशांमध्ये प्रतिदशलक्ष 600 मृत्यू असा दर आहे.

निष्कर्ष - भारतातील मृत्यूदर हा तुलनेने कमी असल्याची गोष्ट खरी आहे. पण भारतात कोरोनामुळे झालेल्या अनेक मृत्यूंची नोंदच झाली नसल्याची शक्यता तज्ज्ञांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसविरुद्धची भारताची लढाई ही सुरुच राहणार आहे, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नुकत्याच केलेल्या भाषणात म्हटलं.


सामग्री: या मंजुरीनंतर गुन्हेगार प्रत्यार्पणाचा विचार करता विजय माल्ल्यांचं प्रकरण हे अनेक अर्थांनी वेगळं ठरणार का, याचा आढावा बीबीसीचे कम्युनिटी अफेअर्स तज्ज्ञ साजिद इक्बाल यांनी घेतला आहे.

लंडनच्या मुख्य न्यायदंडाधिकारी एमा अर्बटनॉट यांनी दोन महिन्यांपूर्वीच माल्ल्या यांची प्रत्यार्पणाची याचिका फेटाळून लावली होती. माल्ल्या यांना खटला चालवण्यासाठी भारतात परत पाठवण्याचा आदेश त्यांनी दिला होता.

वेस्टमिन्स्टर मॅजिस्ट्रेट न्यायालयानं 10 डिसेंबर 2018 ला माझ्याविरोधात दिलेल्या निर्णयानंतरच मी अपील करणार असल्याचं माल्ल्या यांनी स्पष्ट केलं होतं.

मात्र गृह सचिवांच्या निर्णयाआधी अपील करण्याची संधी मला मिळाली नाही. आता मी अपीलाची प्रक्रिया सुरू करेन, असं 4 फेब्रुवारीला प्रत्यार्पणाचा निर्णय जाहीर झाल्यानंतर विजय माल्ल्या यांनी तातडीनं ट्वीट केलं होतं.

विजय माल्ल्यांना प्रत्यार्पणाच्या निर्णयाविरुद्ध अपील करण्यासाठी 14 दिवसांचा वेळ देण्यात आला आहे.

किंगफिशर एअरलाइन्सचे प्रमुख असलेल्या विजय माल्ल्या यांनी मार्च 2016 मध्ये भारतातून पलायन केलं होतं. भारतीय बँकांचे 9 हजार कोटी रुपये बुडवून माल्ल्या यांनी पलायन केलं होतं.

विजय माल्ल्या मात्र वारंवार आपण पळून आलो नाही, असंच सांगत आहेत. गेल्या वर्षी जुलै महिन्यातच आपण सर्व रक्कम परत करण्याचं बिनशर्त मान्य केलं होतं, असाही माल्ल्या यांचा दावा आहे.

परागंदा गुन्हेगारांची लांबलचक यादी

ब्रिटनच्या न्यायालयात प्रत्यार्पणाचा खटला चालविण्यात आलेले विजय माल्ल्या हे एकमेव हाय प्रोफाईल भारतीय नाहीत. अशा प्रकरणात अडकलेल्या भारतीयांची यादी बऱ्यापैकी मोठी आहे.

भारत आणि ब्रिटनमध्ये 1992 मध्ये गुन्हेगार हस्तांतरण करार करण्यात आला होता. त्यानंतर हस्तांतरणासंदर्भात समोर आलेलं पहिलं प्रकरण होतं इक्बाल मेमन ऊर्फ इक्बाल मिर्चीचं. मात्र नंतर तो खटला काढून टाकण्यात आला आणि भारतीय सरकारनं मिर्ची प्रकरणातील कायदेविषयक खर्चाची पूर्तता केली.

एप्रिल 1995 मध्ये स्कॉटलंड यार्डच्या अधिकाऱ्यांनी मिर्चीच्या घरावर छापा टाकला आणि त्याला अटक केली. त्याच्यावर 1993 च्या मुंबई बॉम्बस्फोट खटल्यात सहभागी असल्याबद्दल तसंच अंमली पदार्थ बाळगल्याप्रकरणी आरोप ठेवण्यात आले होते.

हा खटला कोर्टात येईपर्यंत इक्बाल मिर्चीवरचे हे आरोप काढून टाकण्यात आले. त्याऐवजी लंडनमधल्या आपल्या राइस मिलच्या व्यवस्थापकाची हत्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय बँकांना कोट्यवधींचा चुना लावणाऱ्या उद्योगपती विजय माल्ल्यांच्या प्रत्यार्पणाला ब्रिटनचे गृह सचिव साजिद जावेद यांनी 4 फेब्रुवारीला मंजुरी दिली.


सामग्री: या मंदिरामध्ये मंदिराला भेट देणाऱ्यांसाठी जागा, प्रार्थना सभागृह, प्रदर्शनासाठी जागा, अभ्यासाची सोय, खेळण्यासाठी जागा, बागा, पाण्याची सोय, शाकाहारी खाण्याची सोय, पुस्तकं आणि भेटवस्तूंची दुकानं असतील.

अबुधाबी आणि दुबई अशा दोन्ही शहरांमधील लोकांना या मंदिराचा लाभ घेता येणार आहे.

कसं असेल हे मंदिर?

1.    अबुधाबीचं हे मंदिर 5.5 हेक्टर क्षेत्रावर उभारण्यात येणार असून तितकीच जागा पार्किंगसाठी ठेवण्यात येणार आहे. मंदिर बांधण्यासाठी अबुधाबीचे राजकुमार आणि लष्कराचे उपप्रमुख शेख मोहम्मद बिन झायेद यांनी जमीन उपलब्ध करून दिली आहे.

2.     या मंदिरासाठी राजस्थानातील गुलाबी दगड वापरला जाणार आहे. 2,000 शिल्पकार भारतामध्ये दगड घडवून तिकडे पाठवतील. राजस्थानातील हे दगड 50 अंश सेल्सियसहून अधिक तापमानामध्ये टिकू शकतात.

4.     जयपूरमधील हवा महलसह अनेक राजवाड्यांचे बांधकाम याच दगडाचा वापर करून करण्यात आले आहे.

4.     सर्व धर्माचे लोक हिंदू संस्कृती आणि मंदिराचा अभ्यास व अनुभव घेण्यासाठी या मंदिरात जाऊ शकतील. अध्यात्म आणि सौहार्दाची प्रतीकं या मंदिराच्या शिल्पांमध्ये कोरण्यात येणार आहेत. तसंच झाडं, फुलं, मोर, हत्ती, हिंदू देवता आणि साधू यांच्या प्रतिमाही मंदिराच्या दगडांवर कोरण्यात येतील.

5.     या मंदिराची सात शिखरं अमिरातींच प्रतिनिधित्व करतील. मंदिरावर पाच घुमटही असतील.

6.      2018 साली भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या मंदिराच्या प्रतिकृतीचं अनावरण केलं होतं.

7.      या मंदिराची घोषणा झाली तेव्हा ते 2020 पर्यंत पूर्ण होईल, असं सांगण्यात आलं होतं. भारताचे राजदूत नवदीप सुरी यांनी एक-दोन वर्षांत मंदिर पूर्ण होईल, असं गेल्याच आठवड्यात सांगितलं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संयुक्त अरब अमिरातीची राजधानी अबुधाबी शहरापासून 30 मिनिटांच्या अंतरावर आणि दुबईपासून 45 मिनिटांच्या अंतरावर एका भव्य मंदिराचा शिलान्यास शनिवारी करण्यात आला.


सामग्री: या मतदारसंघातून ते विजयी ठरले आहेत. राष्ट्रवादीच्या सुरेश मानेंचा त्यांनी पराभव केला.

आदित्य ठाकरे आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अॅड. सुरेश माने यांच्यात वरळीत प्रमुख लढत होणार आहे. तर 'मराठी बिग बॉस'फेम अभिजित बिचुकलेही इथून मैदानात उतरले होते.

या लढतीला इतकं महत्त्वं का?

आदित्य ठाकरे हे शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे नातू आणि शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांचे पुत्र आहेत. गेल्या जवळपास सहा वर्षांपासून ते शिवेसना, युवासेनेच्या माध्यमातून राजकारणात सक्रिय झालेत.

भारतातील सर्वात श्रीमंत मानली जाणाऱ्या मुंबई महापालिकेवर दोन दशकाहून अधिक काळ शिवसेनेचं वर्चस्व राहिलंय. शिवाय, मुंबईतल्या शिवसेना आमदार आणि खासदारांची संख्याही लक्षणीय राहिलीय. त्यामुळं मुंबई म्हणजे शिवसेनेचं होमग्राऊंड समजलं जातं.

सचिन अहिर यांच्यासोबत आदित्य ठाकरे

बाळासाहेब ठाकरे हे कधीच निवडणुकीच्या रिंगणात उतरले नाहीत. उद्धव ठाकरे किंवा मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनीही स्वत: कधी निवडणूक लढली नाही. त्यामुळं आदित्य ठाकरे यांच्या रूपानं ठाकरे कुटुंबातील पहिलीच व्यक्ती निवडणुकीच्या रिंगणात आहे.

दुसरीकडे, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेनंही वरळीतून उमेदवार दिला नाहीय. पुतणे आदित्य ठाकरेंसाठी काका राज ठाकरे यांनी एक पाऊल मागे येण्याचा निर्णय घेतल्याचे दिसून आले.

एकूणच आदित्य ठाकरे हे वरळीतून रिंगणात उतरल्यानंच हा मतदारसंघ लक्षवेधी ठरला आहे.

किती चुरशीची लढत?

आदित्य ठाकरे यांना मुख्य आव्हान आहे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उमेदवार अॅड. सुरेश माने यांचं.

अॅड. सुरेश माने हे जवळपास 20 वर्षें बहुजन समाज पक्षात होते. मात्र, पाच वर्षांपूर्वी त्यांनी बहुजन रिपब्लिकन सोशलिस्ट पार्टीची स्थापना केली. त्यांचा हा पक्ष काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीसोबत आहे.

वरळीची जागा आघाडीत राष्ट्रवादीच्या वाट्याला आल्यानं, सुरेश माने हे राष्ट्रवादीच्या चिन्हावरच रिंगणात उतरलेत.

सुरेश माने

नव्वदच्या दशकात वरळी हे दलित आंदोलनाचं केंद्र होतं. आजही वरळी मतदारसंघात दलित मतदारांची संख्या लक्षणीय आहे.

मात्र, अॅड. सुरेश माने यांचा आदित्य ठाकरे यांच्यासमोर किती निभाव लागतो, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरेल. याचं कारण वरळीतील राष्ट्रवादीचे माजी आमदार आणि मुंबई राष्ट्रवादीचे माजी अध्यक्ष सचिन अहिर यांनीच शिवसेनेत प्रवेश केलाय. शिवाय, 2014 साली सचिन अहिर यांचा पराभव करत शिवसेनेचेच सुनील शिंदे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युवासेनेचे प्रमुख आणि शिवसेनेचे नेते आदित्य ठाकरे यांच्या रूपानं ठाकरे कुटुंबातील पहिली व्यक्ती निवडणुकीच्या रिंगणात उतरलीय. ते वरळीतून शिवसेनेचे उमेदवार आहेत.


सामग्री: या मधमाशा किती शिकू शकतात, आदेश पाळू शकतात, हे तपासण्यासाठी त्यांना त्यांच्या नेहमीच्या वातावरणातून बाहेर काढलं गेलं. त्यांना छोटे गोळे एका विशिष्ट ठिकाणी न्यायला भाग पाडलं... अगदी फुटबॉलसारखंच.

काचेखाली ठेवलेला खाऊ मिळवण्यासाठी ते दोरी खेचायलाही शिकल्याचं संशोधनकर्त्यांच्या लक्षात आलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बंबलबी मधमाशी फुटबॉल खेळू शकते. साखरेचा आवडता खाऊ मिळवण्यासाठी इतर कुठलंही अवघड कार्य ती करू शकते. विश्वास नसेल तर हा व्हीडिओ बघा.


सामग्री: या महापालिका निवडणुकांमध्ये शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस एकत्र राहतीलच. त्यात काँग्रेसला कसं सामावून घ्यायचं, त्याबद्दल चर्चा होईल, असंही राऊत म्हणाले आहेत.

त्यामुळे येणारी मुंबई महापालिकेची निवडणूक शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस एकत्र लढणार का, की या निवडणुकीत काँग्रेस एकटी पडणार, असे प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

या प्रश्नांची उत्तरं शोधण्यापूर्वी राष्ट्रवादी काँग्रेसची याविषयीची काय भूमिका आहे ते जाणून घेणं गरजेचं आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राष्ट्रीय प्रवक्ते आणि मंत्री नवाब मलिक यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, आमचं म्हणणं एकच आहे की, येणाऱ्या निवडणुका सगळ्यांनी एकत्र लढल्या पाहिजेत.

पण, मग काँग्रेस पक्षाला हे मान्य आहे का, काँग्रेस पक्ष शिवसेना आणि राष्ट्रवादीसोबत जाऊन मुंबई महापालिकेची निवडणूक लढवणार का, असा प्रश्न कायम राहतो.

याविषयी काँग्रसेची बाजू घेण्याचा आम्ही प्रयत्न केला, पण अद्याप ती मिळालेली नाहीये. काँग्रेस नेत्यांनी त्यांची भूमिका स्पष्ट केल्यानंतर बातमीत अपडेट केली जाईल.

मात्र असं असलं तरी मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष भाई जगताप यांनी आधीच म्हटलंय की, मुंबई महापालिकेची निवडणूक काँग्रेस पक्षानं स्वतंत्र लढवावी.

काँग्रेसची 'एकला चलो रे'ची भाषा कशामुळे?

काँग्रेस शिवसेनेसोबत युती करायला टाळत आहे. कारण, काँग्रेसची मुंबईत ताकद आहे, असं मत ज्येष्ठ पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषक संदीप प्रधान सांगतात.

ते सांगतात, "काँग्रेस शिवसेनेसोबत युती करायला टाळत आहे कारण, काँग्रेसची मुंबईत ताकद आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसची मुंबईत पक्षाच्या स्थापनेपासून ताकद नाहीये. राष्ट्रवादी काँग्रेस कधीच मुंबईत रुजली नाही. दुसरीकडे काँग्रेसनं शिवसेनेला मुंबईत वर्षानुवर्षं टक्कर दिली आहे. शिवसेनेसोबत गेल्यास जागावाटप अडचणीचं ठरेल असंही काँग्रेसला वाटत आहे. कारण शिवसेनेसोबत गेल्यास काही मतदारसंघांतील आपलं अस्तित्व पूर्णपणे संपुष्टात येईल, अशी भीती काँग्रेसच्या मनात असणार."

भाई जगताप

पत्रकार कृष्णात पाटील यांच्या मते, "मुंबईत काँग्रेसचं संघटन चांगलं आहे. शिवसेनेसारखीच संघटनात्मक ताकद काँग्रेसची आहे. समजा एकत्र लढायचा निर्णय झाला, तर शिवसेना काँग्रेसला किती जागा देणार हा प्रश्न येणार आहे."

जागावाटपाबाबत बोलताना संजय राऊत यांनी पुण्यातील पत्रकार परिषदेत म्हटलं की, "ज्या महापालिकेत ज्या पक्षाची ताकद आहे, त्यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यातील आगामी महापालिका निवडणुका महाविकास आघाडीतील पक्षांनी एकत्र लढवाव्यात, हे सूत्र ठरलं आहे, असं वक्तव्य शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी केलं आहे.


सामग्री: या महिलांमध्ये एकतर गर्भाशय नसतं किंवा त्यांचे गर्भाशय गर्भ धारण करण्यासाठी सक्षम नसतं. प्रत्यारोपण शस्त्रक्रियेमुळे या महिला दुसऱ्या महिलेचे गर्भाशय घेऊ शकतात. आतापर्यंत जगात 42 महिलांनी गर्भाशय प्रत्यारोपण केले आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आंतरराष्ट्रीय जर्नल आणि अप्लाइड रिसर्चने दिलेल्या माहितीनुसार जगातील 15 टक्के महिला आई होऊ शकत नाहीत. यामागे गर्भाशयासंबंधी समस्यासुद्धा कारणीभूत आहेत.


सामग्री: या महिलेनं ही तक्रार मागे घेतली असून महिलेच्या वकिलांनीही ही केस सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे.

वरिष्ठ IPS अधिकारी बीबीसीशी बोलताना म्हणाले ,"तक्रारदार महिलेने धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात तक्रार मागे घेण्याबाबत चौकशी अधिकाऱ्यांना कळवलं आहे. तक्रार मागे घेण्यासंदर्भात पोलिसांना या महिलेनं जबाब दिला आहे."

मुंबई पोलिसांच्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या मोहितीनुसार, "या महिलेने आपल्या जबाबात सांगितलं की, गेल्या काही वेळापासून तिची बहिण आणि मुंडे यांच्यात सलोख्याचे संबंध नव्हते. त्यामुळे ती  मानसिक दबावाखाली होती. "

बीबीसी मराठीने तक्रारदार महिला आणि त्यांचे वकिल रमेश त्रिपाठी यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला पण अद्याप त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकला नाही. त्यांच्याशी संपर्क झाल्यावर त्यांची बाजू अपडेट करण्यात येईल.

याप्रकरणी विचारलेल्या प्रश्नावर उत्तर देताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी पुण्यात म्हटलं, "आम्ही याप्रकरणाची चौकशी केली त्यावेळी यात सत्यता पडताळून पाहावं असं ठरलं. सुरुवातीला हे आरोप गंभीर स्वरुपाचे आहेत, असं मी म्हटलं. पण, ज्यावेळी कागदपत्रं समोर आली त्यावेळी खोलात जायचा आम्ही निष्कर्ष काढला आणि तो योग्य होता, असं प्रथमदर्शनी दिसून येत आहे."

भाजपची महिलेवर कारवाईची मागणी

भाजप नेत्या चित्रा वाघ यांनी याविषयी प्रतिक्रिया देताना म्हटलं, "या प्रकरणी पहिल्यापासूनच भाजपची याबाबतची भूमिका स्पष्ट होती. एक चुकीचं उदाहरण आम्ही महाराष्ट्रात सेट होऊ देणार नाही, ही भूमिका आम्ही घेतली होती आणि त्यातून धनंजय मुंडेंचा राजीनामा मागितला होता.

"पण, संबंधित महिलेनं बलात्काराची तक्रार मागे घेतली आहे. त्यामुळे तिच्यावर आयपीसीअंतर्गत कारवाई करणं गरजेचं आहे. मुंबई पोलिसांनी खोटे आरोप करणाऱ्या महिलेवर तत्काळ कारवाई करावी."

धनंजय मुंडे

प्रकरण काय?

धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात एका महिलेनं बलात्काराचा आरोप केला होता.  11 जानेवारी 2021 रोजी या महिलेने तक्रारीचं पत्र ट्वीट केलं.

या ट्वीटसोबत या महिलेनं म्हटलं, "मी धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात बलात्काराची तक्रार दाखल केली आहे. पण अद्याप कोणतीही कारवाई करण्यात आलेली नाही. ओशिवरा पोलीस स्टेशन माझी तक्रारसुद्धा दखल करून घ्यायला तयार नाही."

तसंच, या महिलेनं आणि तिच्या वकिलानं माध्यमांशी संवाद साधला.

त्यावेळी कथित पीडित महिलेने सांगितलं, "धनंजय मुंडे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्याविरोधातली बलात्काराची तक्रार आता मागे घेण्यात आली आहे. ज्या महिलेने हा आरोप केला होता, तिने पोलिसांकडे जाऊन तक्रार मागे घेत जबाब नोंदवला आहे. यावर आता राजकीय प्रतिक्रियाही उमटत आहेत.


सामग्री: या महिलेला लोला असं टोपणनाव देण्यात आलं.

प्राचीन काळात वापरल्या जाणाऱ्या 'च्युईंग गम'मध्ये (एका विशिष्ट झाडाचा टार म्हणजेच झाडापासून मिळणारा डिंकासारखा पदार्थ) या बाईच्या दाताचे ठसे सापडले होते. त्या ठशाच्या डीएनएवरून शास्त्रज्ञांनी या बाईचा जेनेटिक कोड शोधून काढला आणि त्यावरून ती कशी दिसत असावी हे सांगितलं.

हाडाव्यतिरिक्त इतर कुठल्यातरी माध्यमातून प्राचीन मानवाचा संपूर्ण जिनोम तयार करण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचं संशोधकांचं म्हणणं आहे..

सहा हजार वर्षांपूर्वीच्या या स्त्रिचा रंग सावळा, केस गडद तांबडे आणि डोळे निळे असावेत, असा संशोधकांचा अंदाज आहे.

प्राचीन काळातील हा "च्युईंग गम" मानवी डीएनएचा मौल्यवान स्रोत असल्याचं कोपेनहेगन विद्यापीठातील डॉ. हॅन्नस श्रोएडर यांचं म्हणणं आहे. विशेषतः त्या काळातील ज्या काळातले मानवी अवशेष उपलब्ध नाहीत.

ते म्हणाले, "हाडाव्यतिरिक्त इतर स्रोतापासून प्राचीन मानवाचा संपूर्ण जिनोम तयार करणं खरंच खूप अद्भूत आहे."

जिनोमवरून आणखी काय माहिती मिळाली?

या स्त्रिचा संपूर्ण जिनोम किंवा जेनेटिक कोड डिकोड करण्यात आला. यावरून ती कशी दिसत असावी, याचा अंदाज बांधण्यात आला. तसंच या जिनोमवरूनही असंही दिसून आलं की ही स्त्री त्याकाळी मध्य स्कँडिनेव्हियात राहणाऱ्या मानवांपेक्षा मुख्य युरोपातील hunter-gatherers म्हणजेच शिकार, मासेमारी आणि जंगलातून अन्नधान्य गोळा करून गुजराण करणाऱ्या भटक्या शिकारी जमातीची असावी. त्यांच्यासारखाच तिचा रंग सावळा, केस गडद तांबडे आणि डोळे निळे असावेत.

हिमशिखरं वितळल्यामुळे पश्चिम युरोपातून येऊन इथे वास्तव्य करणाऱ्या लोकांमधली ती असावी, असाही अंदाज आहे.

ती उदरनिर्वाह कशी करायची?

डीएनएच्या इतर खुणांवरून बाल्टिक सागरातील डेन्मार्कमधील लोलँड बेटावरच्या सिल्थॉममध्ये जीवन अस्तित्वात होतं, याचे पुरावे सापडले आहेत. यात अक्रोड आणि बदकाचे ट्रेसेस सापडले आहेत. यावरून त्याकाळच्या आहारात या पदार्थांचा समावेश होता, हे सिद्ध होतं.

कोपेनहेगन विद्यापीठातील थेईस जेनसेन म्हणतात, "डेन्मार्कमधली ही अश्वयुगातली सर्वांत मोठी साईट आहे. या ठिकाणावरून पुरातत्त्व शास्त्रज्ञांना मिळालेल्या पुराव्यांवरून असं दिसतं की अश्मयुगाच्या उत्तरार्धात इथे जो मानव येऊन स्थिरावला त्याने जंगल स्रोतांचं मोठ्या प्रमाणात शोषण केलं. हा तो काळ होता जेव्हा स्कँडेनेव्हियामध्ये शेती आणि प्राणी पाळण्याची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हा चेहरा आहे 6000 वर्षांपूर्वी स्कँडेनेव्हियामध्ये राहणाऱ्या बाईचा.


सामग्री: या महोत्सवाला स्थानिक भाषेत 'ला सॅलिडा' किंवा 'द एक्झिट' असं संबोधलं जातं. जुलै महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो.

या दिवशी बारिचेरामधले रस्ते सुनसान दिसून येतील. दुकानदार, व्यापारी साफसफाई करणारे या दिवशी कामगार सुटी घेतात. इथल्या शाळाही बंद असतात.

कोलंबियाच्या उत्तर-मध्य भागात सँटेंडर प्रांत वसलेला आहे. या भागात आढळून येणाऱ्या 'होर्मिगस कुलोनस' किंवा बिग-बट नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या मुंग्यांच्या शोधात हे सगळे लोक जातात.

सध्याचा काळ हा या मुंग्यांचा विणीचा हंगाम आहे. त्यामुळे या काळात या मुंग्या जमा करण्यासाठी लोक प्रचंड संख्येने येतात.

प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य

मार्गारिटा हिग्वेरा एक मानसोपचार तज्ज्ञ होत्या. पण आपलं क्षेत्र बदलून त्या आता शेफ बनल्या आहेत. त्या सांगतात, "इथं मुंग्या पकडण्यासाठी प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य, असा अलिखित नियम आहे. तुम्ही जर मुंग्यांच्या वारूळासमोर पहिल्यांदा तुमची बादली ठेवली, तर तुम्ही हव्या तितक्या मुंग्या गोळा करू शकता. मग त्या जमिनीवर तुमची मालकी असो की नसो."

या भागातला वसंत ऋतूचा काळ हा मुंग्यांचा विणीचा हंगाम मानला जातो.

सुमारे दोन महिने हा हंगाम सुरू असतो. यादरम्यान स्थानिक लोक जमेल तेवढ्या मुंग्या जमा करतात. या मुंग्या साधारणतः शेंगदाण्याप्रमाणे दिसतात. त्यातील राणी मुंगीचा आकार मोठ्या झुरळाएवढा असू शकतो. बाकीच्या मुंग्या आकाराने साधारण असतात.

या मुंग्यांची चव, शेंगदाणे, पॉपकॉर्नसारखी असते. मीठ टाकून तव्यावर भाजून या मुंग्यांची 'डिश' तयार केली जाते. त्यांचे वेगवेगळे फ्लेवरही बनवले जातात.

"मला या मुंग्यांची चव अतिशय आवडते," स्वयंपाक घरात एका लहान भांड्यांमध्ये भरलेल्या मुंग्यांमधून कागदी तुकडे बाजूला काढता-काढता हिग्वेरा म्हणाल्या.

त्या पुढे सांगतात, "या मुंग्या पाहून मला जुने दिवस आठवतात. एके दिवशी आमच्या आजोबांनी एक मोठं बॅरेल भरून या मुंग्या आणल्या होत्या. आमचं संपूर्ण कुटुंब त्या बॅरेलभोवती जमा झालं होतं. आम्ही त्यापासून वेगवेगळे पदार्थ तयार केले होते."

सैनिक मुंग्यांकडून राणीचं संरक्षण

'होर्मिगस कुलोनस' मुंग्यांमध्ये राणी मुंग्या अतिशय चवदार मानल्या जातात. या मुंग्या मोठ्या आवडीने खाल्ल्या जातात.

कोलंबियाच्या जगप्रसिद्ध कॉफीपेक्षाही मुंग्यांना जास्त दर मिळतो. या मुंग्या 3 लाख पेसो (65 डॉलर) प्रति किलो दराने विकल्या जातात. त्यामुळे स्थानिकांसाठी उत्पन्नाचं एक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोलंबियातील अँडीज पर्वतरांगातलं बारिचेरा शहर. दरवर्षी या शहरात एक महत्त्वाचा उत्सव साजरा केला जातो.  हा उत्सव ख्रिसमस, नववर्ष किंवा ईस्टर यापैकी कोणताच नसतो.


सामग्री: या मागणीचं निवेदनही संभाजी ब्रिगेडनं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासह मराठा आरक्षण उपसमितीचे अध्यक्ष अशोक चव्हाण यांना पाठवलं आहे.

मराठा आरक्षणाच्या अंमलबजावणीला सुप्रीम कोर्टाने 9 सप्टेंबरला स्थगिती दिली. मराठा आरक्षणाची वैधता आणि पदव्युत्तर वैद्यकीय अभ्यासक्रमात मराठा आरक्षण या दोन विषयांसंबंधी सुप्रीम कोर्टात सध्या लढाई सुरू आहे.

मराठा आरक्षणाचा मुद्दा हा आता घटनापीठाकडे सोपविण्यात आला आहे. 102 व्या घटनादुरुस्तीनुसार राज्य शासनाला एखादा समाज: सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास प्रवर्ग म्हणजेच SEBC आहे का हे ठरण्याचा अधिकार आहे की नाही, हे आता घटनापीठ ठरवेल.

हा निकाल लागल्यानंतर पुन्हा एकदा हे प्रकरण तीन न्यायाधीशांच्या पीठाकडे येईल आणि त्यानंतर या प्रकरणाची पुढील सुनावणी होईल.

मराठा आरक्षणाच्या वैधतेचा मुद्दा उपस्थित होण्याचं कारण म्हणजे 1 डिसेंबर 2018 पासून महाराष्ट्रात सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास प्रवर्ग (SEBC) अंतर्गत मराठा समाजाला आरक्षण लागू झालं आहे. शिक्षणात 12 टक्के आणि नोकऱ्यांमध्ये 13 टक्के असं हे आरक्षणाचं प्रमाण आहे.

त्यामुळे राज्यातील एकूण आरक्षण 50 टक्क्यांच्या वर जात असल्यामुळे हे आरक्षण रद्द करण्याची मागणी करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायायात दाखल करण्यात आली.

इंद्रा साहनी खटल्यामध्ये (1992) सर्वोच्च न्यायालयानं हे स्पष्ट केलं होतं की, 15(4) आणि 16(4) या कलमांनुसार मिळणाऱ्या आरक्षणाची मर्यादा 50 टक्क्यांच्या वर जाऊ नये, जर केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारने आरक्षण 50 टक्क्यांच्या वर नेलं तर ते कमी करण्यात येईल.

पन्नास टक्क्यांच्या अटीमध्ये मराठा आरक्षण अडकलेलं असताना आता महाविकास आघाडीसमोर आरक्षण टिकविण्याचे कोणते पर्याय आहेत, यासंबंधी चर्चा सुरू आहे.  त्यातच संभाजी ब्रिगेडनं मराठा समाजाचा सरसकट ओबीसीत समावेश करावा, अशी मागणी केली आहे.

मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे खासदार अमोल कोल्हे यांनी म्हटलं की, वेळ पडली तर ओबीसी समाजानं मन मोठं करून मराठा समाजातील वंचितांना सामावून घ्यावं असं विधान केलं.

ओबीसी आरक्षणाला धक्का न लावता मराठा समाजाला आरक्षण मिळालं तर चांगलं आहे, पण जर वेळ आली तर ओबीसी समाज मन मोठं करून मराठा समाजातील वंचितांना सामावून घेऊ शकतो. कोणत्याही मार्गानं मराठा समाजाला आरक्षण मिळायला हवं, असं खासदार अमोल कोल्हे यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"न्यायमूर्ती गायकवाड आयोगाने राज्यघटनेच्या 340 कलमानुसार मराठा समाजाला ओबीसीसाठी पात्र ठरवले होते. आमचीही 1991 पासून हीच मागणी आहे, त्यामुळे मराठा समाजाचा सरसकट ओबीसीत समावेश करावा," अशी मागणी संभाजी ब्रिगेडने केली आहे.


सामग्री: या मीडियामध्ये चर्चेला आलेल्या या कथित चॅट्समधून लक्षात येतेय अर्णब गोस्वामी यांची केंद्रसरकारमधल्या बड्या मंत्र्यांशी असलेली जवळीक. कारण, बालाकोट एअरस्ट्राईक सारखा महत्त्वाचा सरकारी निर्णय गोस्वामी यांना तीन दिवस आधीच माहीत होता. आणि हे जर खरं असेल तर सरकारी गोपनीयतेचा यातून भंग होत नाही का? आणि केंद्रसरकारशी असलेल्या जवळीकीचा असा गैरवापर अर्णब गोस्वामी करत होते का, असे अनेक प्रश्न निर्माण होतात. या लीक झालेल्या चॅट्सवरून देशात आणि अगदी पाकिस्तानमध्येही राजकारण सुरू झालंय.

अर्णब यांच्या चॅट्समध्ये दडलंय काय?

कथित टीआरपी घोटाळ्याची चौकशी मुंबई पोलीस करत असताना आपल्या चौकशी अहवालात मुंबई पोलिसांनी हे व्हॉट्स अॅप चॅट्स जोडले आहेत. पाचशे पानांचे हे चॅट आहेत रिपब्लिक टीव्हीचे संपादक अर्णव गोस्वामी आणि ब्रॉडकास्ट ऑडियन्स रिसर्च काऊन्सिल अर्थात टीआरपी मोजणारी संस्था बार्कचे कार्यकारी अधिकारी पार्थो दासगुप्ता यांच्या दरम्यानचे.

२०१९च्या फेब्रुवारी ते ऑक्टोबर महिन्यात दोघांमध्ये व्हॉट्स ॲपवरून झालेलं काही संभाषण सोशल मीडियावर अलीकडे चांगलंच व्हायरल झालं आहे.

या चॅटमधून दोन मुख्य मुद्दे समोर येतात.

1) भारतीय वायूसेना बालाकोटमध्ये एअरस्ट्राईक करणार ही गोष्ट अर्णब गोस्वामी यांना 3 दिवस आधीच माहीत होती. कारण, एका चॅटमध्ये गोस्वामी म्हणतात, समथिंग बिग विल हॅपन... काहीतरी मोठं होणार आहे. आणि नेहमीच्या हल्ल्यापेक्षा हा हल्ला मोठा असेल.

2) तीच गोष्ट काश्मीरमधून कलम 370 हटवण्याच्या केंद्र सरकारच्या निर्णयाविषयी... तिचा उल्लेखही अर्णब यांनी या चॅट दरम्यान केला आहे. Also same time, something big on Kashmir, असं अर्णव यांनी म्हटलं आहे. म्हणजे त्याच दरम्यान, काश्मीरमध्येही काहीतरी मोठं घडेल.

तर बार्कचे सध्या तुरुंगात असलेले सीईओ पार्थो दासगुप्ता अर्णव यांच्याकडून टीआरपी मोजण्याच्या पद्धतीविषयी सरकारी नियमांत बदल होऊ नयेत यासाठी पंतप्रधान कार्यालयाकडून मदत व्हावी अशी विनंती अर्णब यांना करत आहेत.

त्यासाठी त्यांनी बार्कचं एक गोपनीय पत्र अर्णब यांना पाठवलं आहे. आणि अर्णब यांनी दासगुप्ता यांना मदतीचं आश्वासन दिलं आहे. पंतप्रधानांची भेट यासाठी घेणार असल्याचंही त्यांनी कळवलं आहे.

चॅट लीकचं राजकारण होतंय?

कथित टीआरपी घोटाळ्याची सुनावणी मुंबई हायकोर्टात सुरू असतानाच पोलिसांच्या चार्जशिटमध्ये असलेलं हे व्हॉट्स अॅप संभाषण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कथित टीआरपी घोटाळ्याच्या अनुषंगाने सुरू असलेल्या पोलीस तपासात रिपब्लिक टीव्हीचे संपादक अर्णब गोस्वामी आणि बार्क अर्थात ब्रॉडकास्ट ऑडियन्स रिसर्च काऊन्सिलचे कार्यकारी अधिकारी पार्थो दासगुप्ता यांच्यात झालेलं कथित व्हॉट्स अॅप चॅट उघड झाल्यामुळे अर्णब गोस्वामी नवीन वादांत घेरले गेले आहेत.


सामग्री: या मुद्द्यावरुन राजकीय मोर्चेबांधणी करणा-या विरोधकांमध्ये महत्त्वाचं नाव शरद पवारांचं आहे. राष्ट्र्रपतींना भेटायला जाणा-या विरोधी पक्षांच्या शिष्टमंडळामध्ये शरद पवारही असणार आहेत आणि 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस' 'बंद'मध्येही सहभागी होणार आहे.

पण दुसरीकडे नव्या कृषी कायद्यांच्या आणि त्यातील तरतुदींवरुन शरद पवारांनी आता घेतलेली भूमिका त्यांनी अगोदर घेतलेल्या भूमिकेशी विसंगत असल्याचा आरोप आता भाजपाकडून होतो आहे.

विशेषत: कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांबाबत आणि शेतक-यांच्या मालाला खुली बाजारपेठ मिळणं, त्यात खाजगी उद्योगांनी उतरणं याबाबत पवारांनी अगोदर कृषिमंत्री असतांना सुसंगत भूमिका घेतली होती, पण आता ते राजकीय उद्देशांसाठी आपल्याच भूमिकेवरुन परत फिरले आहेत असा आरोप भाजप करत आहे.

पवार कृषिमंत्री असतांना 2010 मध्ये त्यांनी राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांना याबद्दल लिहिलेलं पत्र भाजपाच्या दिल्लीपासून महाराष्ट्रातल्या नेत्यांनी ट्विट केलं आहे, ज्या पत्रात पवारांनी कृषी क्षेत्रातल्या खाजगी उद्योगांच्या प्रवेशाची आणि बाजार समित्यांमधल्या बदलाची आवश्यकता व्यक्त केली होती. भाजप आमदार राम कदम यांनीही हे पत्र ट्वीट केले आहे.

'पवारांची भाषा आता का बदलली?'

दिल्लीच्या तत्कालीन मुख्यमंत्री शीला दीक्षित यांना कृषिमंत्री या नात्यानं 11 ऑगस्ट 2010 रोजी लिहिलेल्या लिहिलेल्या पत्रात शरद पवार असं म्हणतात की,"कृषी क्षेत्राच्या वाढीसाठी, रोजगार निर्मितीसाठी आणि ग्रामीण भागाच्या आर्थिक उन्नतीसाठी कृषी क्षेत्राला उत्तमरीत्या कार्यरत असलेली बाजारपेठ आवश्यक आहे.

त्यासाठी मार्केटिंग आणि शीतगृहांसारख्या पायाभूत सुविधांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक आवश्यक आहे. ते होण्यासाठी खाजगी क्षेत्राला सहभागी करुन घेणं अत्यावश्यक आहे. तशी धोरणं आणि व्यवस्था उभाराव्या लागतील."

ही आवश्यकता मांडतांना पुढे राज्याच्या बाजार समित्यांच्या कायद्यामध्ये 2003च्या 'मॉडेल अॅक्ट'प्रमाणे बदल करावेत असंही ते मुख्यमंत्र्यांना सुचवतात. शरद पवारांचं हे पत्र उध्दृत करुन राम कदम असं विचारतात की, "त्यांनीच सुचवलेल्या धोरणांप्रमाणे नवीन कायदे आणले गेले, पण तरीही पवार यांचा विरोध का आहे? आज त्यांची भाषा बदलली आहे."

त्या पत्राबाबत शरद पवार काय म्हणाले?

8 डिसेंबर रोजी शरद पवार यांनी या पत्राबाबत खुलासा केला आहे.

या पत्राबाबत आणि भाजपच्या आरोपांबाबत विचारले असता शरद पवार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कृषी विधेयकांवरुन सुरू झालेल्या शेतकरी आंदोलनांमुळे देश ढवळून निघाला आहे आणि देशाचं राजकारणही तापलं आहे. शेतकरी संघटनांनी पुकारलेल्या 'भारत बंद'ला आता केंद्र सरकारच्या बहुतांश विरोधकांनीही पाठिंबा दिला आहे.


सामग्री: या मुलाखतीत बोलताना त्यांनी 27 ऑक्टोबरला होणार्‍या मराठा आरक्षणाच्या सुनावणीबाबत त्यांना काय वाटतं, ओबीसी-मराठा संघर्ष पेटवला जात आहे, संभाजी राजेंच्या मराठा आरक्षणाच्या भूमिकेवर त्यांना काय वाटतं, या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं या मुलाखतीतून त्यांनी दिली.

27 तारखेला सर्वोच्च न्यायालयात मराठा आरक्षणाची सुनावणी होणार आहे. ज्या न्यायमूर्तींच्या खंडपीठानं या आरक्षणाला स्थगिती दिली होती, पुन्हा त्याच न्यायमूर्तींकडे हे प्रकरण गेलं आहे. कसं बघता या घडामोडीकडे?

न्यायमूर्ती नागेश्वरराव यांचं जे खंडपीठ होतं, ज्यांनी मराठा आरक्षणाला अंतरिम स्थगिती दिली होती त्याच बेंचसमोर पुन्हा सुनावणी होण्याचा निर्णय  खरंच आश्चर्यजनक आहे. हे सर्व प्रकरण घटनापीठाकडे वर्ग करून त्यांनी अंतरिम स्थगिती दिली होती. या प्रकरणाची घटनापीठाकडे म्हणजे मोठ्या बेंचसमोर सुनावणी व्हावी अशी चर्चा झाली आणि त्यांनीच तो निर्णय दिला.

मग असं का झालं हा आमच्यासाठी प्रश्नच आहे. आमचीही हीच इच्छा आहे की याची सुनावणी घटनापीठासमोर व्हावी. हे कायदेशीरदृष्ट्यासुध्दा योग्य नाही. आमची अशी मागणीही नव्हती. मुख्य न्यायाधीशांनी घटनापीठ स्थापन करावा आणि त्यांच्यासमोर ही सुनावणी व्हावी. उद्या आम्ही कायदेतज्ञांशी चर्चा करून या संदर्भात विचारविनिमय करणार आहोत.

या घडामोडीमुळे आपली केस कोर्टात कमकुवत झाली आहे असं म्हणावं लागेल?

आपली केस याआधी कमजोर नव्हती आणि आताही कमजोर नाही. याआधी जी वकीलांची टीम होती तीच आजही आहे. 8-9 ज्येष्ठ वकील, माजी महाधिवक्ते अशी टीम आहे. त्यामुळे मराठा आरक्षणाची केस आधीही कमजोर नव्हती आणि आताही नाही.

आता मुख्य न्यायमूर्तींनी आधीच्या खंडपीठासमोर ही केस सोपवणं याचा काय परिणाम होऊ शकतो?

मुळात पुन्हा या बेंचसमोर जाऊन युक्तिवाद करायचा का? ज्या बेंचने आपल्या विरोधात निर्णय दिलेला आहे त्याच बेंचसमोर सुनावणी होणार आहे. ज्यांनी हे प्रकरण घटनापीठाकडे वर्ग करावं, असं म्हटलं त्यांच्यासमोर पुन्हा जाण्यात स्वारस्य असल्याचं मला व्यक्तिशः वाटत नाही. यात काय वेगळा युक्तिवाद करणार? अर्थात, मी काही निष्णात वकील नाही. मला मुख्यमंत्री आणि अॅडव्होकेट जनरलशी चर्चा करावी लागेल. त्यानंतर 27 तारखेला सुनावणीला हजर राहायचं की वेगळा अर्ज करायचा हा निर्णय घेतला जाईल.

वारंवार भाजपकडून हा आरोप केला जातोय की, आपलं सरकार कोर्टात कमी पडतंय? कुठे कमी पडतोय आपण?

जे कोणी लोक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सार्वजनिक बांधकाम मंत्री आणि मराठा उपसमितीचे अध्यक्ष अशोक चव्हाण यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.


सामग्री: या मुलाखतीतल अमित शाह यांनी शिवसेनेसोबतच्या राजकीय संबंधांबाबतही भाष्य केले.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांच्यात पत्रव्यवहारादरम्यान वापरलेल्या भाषेवरून निर्माण झालेल्या वादावर अमित शाह यांनी आपलं मत मांडलं.

हे पत्र आपण वाचलं असल्याचं शाह यांनी सांगितलं. पुढे बोलताना ते म्हणतात, म्हणतात, "पासिंग रेफरन्स त्यांनीसुद्धा दिला आहे. पण मला वाटतं की कोश्यारी यांनी शब्दांची निवड टाळली असती तर बरं झालं असतं."

काय आहे संपूर्ण प्रकरण?

महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून 'मंदिरं का उघडली जात नाहीयेत,' असा प्रश्न विचारला होता.

मंदिर मुद्यावर राज्यपालांचं पत्र जसंच्या तसं:

'1 जूनला लोकांना उद्देशून केलेल्या भाषणात आपण "मिशन बिगिन अगेन" "पुन:श्च हरिओम" असं म्हणाला होतात. त्याचसोबत आता लॉकडाऊन हा शब्द नाही असं देखील तुम्ही म्हणाला होतात.

पण, दुर्दैवाने लोकांसमोर उद्देशून करण्यात आलेल्या भाषणाच्या चार महिन्यांनंतरही तुम्ही राज्यातील पार्थनास्थळांवरील बंद सुरू ठेवली आहे.

एकीकडे राज्य सरकारने राज्यातील बार, हॉटेल, बीच सुरू करण्यासाठी परवानगी दिली. दुसरीकडे राज्यातील देव मात्र अजूनही लॉकडाऊनमध्ये आहेत.

तुम्ही हिंदुत्वाचा पुरस्कार करता. मात्र, मला असा प्रश्न पडतो की तुम्हाला दैवी पूर्वसूचना मिळाली आहे की काय, तुम्ही वेळोवेळी राज्यातील प्रार्थनास्थळं उघडणे पुढे ढकलता. का तुम्ही अचानक सेक्युलर झाला आहात? ज्या शब्दाचा तुम्ही तिरस्कार करत होतात.'

उद्धव ठाकरेंच प्रत्युत्तर

या पत्राला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीही पत्र लिहून उत्तर दिलं. आपल्या हिंदुत्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करू नये असा सूर त्यांच्या पत्रात होता.

"माझ्या हिंदुत्वाला आपल्या प्रमाणपत्राची आवश्यकता नाही. तसंच ते कोणाकडून शिकण्याचीही मला गरज नाही. माझ्या राज्याला अथवा माझ्या राज्याच्या राजधानीला पाकव्याप्त काश्मीर म्हणणाऱ्याचं हसत-खेळत घरात स्वागत करणं हे माझ्या हिंदुत्वात बसत नाही," असं उद्धव ठाकरे यांनी राज्यपालांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं.

"Have you suddenly turned 'Secular' yourselves, the term you hated? असा प्रश्न आपल्याला का पडावा? केवळ धर्मस्थळे उघडणे म्हणजे हिंदुत्व आणि न उघडणे म्हणजे सेक्युलर असं आपलं म्हणणं आहे का? मग आपण राज्यपालपदाची शपथ ज्या घटनेनुसार घेतलीत त्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंदिरं उघडण्याच्या मुद्द्यावरून महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना लिहिलेल्या पत्रावर अमित शाह यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.  न्यूज 18  या वृत्तवाहिनीला दिलेल्या एका मुलाखतीतील उत्तरावरून शाह यांची नाराजी दिसून येते.


सामग्री: या मुलाखतीदरम्यान राज यांनी विचारलेल्या आरक्षणासंदर्भातल्या प्रश्नाला उत्तर देताना शरद पवार म्हणाले, "हा सेन्सिटिव्ह विषय आहे. पण माझं याविषयीचं स्पष्ट मत आहे की, कुठल्याही जातीच्या आर्थिक दृष्ट्या दुबळ्या व्यक्तीला आरक्षण दिलं पाहिजे."

पवारांच्या या विधानानंतर आर्थिक निकषांवरच्या आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. दलित साहित्याचे अभ्यासक आणि महाराष्ट्र राज्य मागासवर्गीय आयोगाचे माजी सदस्य प्रा. हरि नरके यांनी याविषयी फेसबुकवर सविस्तर पोस्ट लिहिली आहे. ती मोठ्या प्रमाणावर शेअर झाली आहे. आर्थिक निकषावर आरक्षण घटनाबाह्य आणि भ्रामक कल्पना असल्याचं त्यांनी यात म्हटलं आहे.

प्रा. नरके लिहितात, "नरसिंहराव सरकारनं 25 सप्टेंबर 1991 रोजी आर्थिक निकषांवर आरक्षण दिलं होते. ते 16 नोव्हेंबर 1992 रोजी सर्वोच्च न्यायालयाच्या 9 न्यायाधीशांच्या खंडपीठानं घटनाबाह्य ठरवून रद्द केलं. या खंडपीठातल्या न्या. पी. बी. सावंत यांनी यासाठीचा घटनादुरुस्तीचा पर्यायही न्यायालयात टिकणार नाही, असं नोंदवलं होतं."

"आर्थिक निकषांवर आरक्षण दिलं तर ते सर्व जाती-धर्मांच्या लोकांना दिलं जाईल. म्हणजेच एससी, एसटी, ओबीसींना गट आणि आर्थिक आधार असं दुहेरी आरक्षण द्यावं लागेल आणि तेही घटनाविरोधी ठरेल," असं प्रा. नरके नोंदवतात.

शरद पवार आणि राज ठाकरे

"राजकीय आरक्षण आर्थिक आधारावर कसं द्यायचं याचा खुलासा जाणते लोक करतील काय?" असा सवालही त्यांनी केला आहे. यावरून जातीधारित आरक्षणावर पवारांनी केलेलं हे भाष्य आहे की, याचा काही राजकीय अर्थ निघू शकतो याची चर्चा होत आहे.

राजकीय पत्रकार प्रताप आसबे म्हणाले, "अनुसूचित जाती जमातींच्या आरक्षणाबद्दल कुणाला आक्षेप नाही. ते असायला हवं, असं शरद पवार यांनी पहिल्याच वाक्यात स्पष्ट केलं आहे. इतर समाजाच्या आरक्षणासाठी आर्थिक निकषच असायला हवा, हे यापूर्वीही पवारांनी सांगितलेलं आहे. त्यामुळे यात इतर काही राजकीय अर्थ असेल असं वाटत नाही. पहिल्यापासून पवार यांची भूमिका हीच आहे. मंडल आयोगाच्या अंमलबजावणीच्या वेळेचा अपवाद वगळता त्यांनी आरक्षणाविषयी हीच भूमिका मांडलेली आहे."

लोकसत्ताचे ज्येष्ठ पत्रकार मधु कांबळे यांनी आरक्षणाच्या विषयासंदर्भातली पार्श्वभूमी लक्षात घेतली पाहिजे, असं मत व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, "शरद पवार यांचा ओबीसी आरक्षणाला विरोध आहे, असा त्यांच्या विधानाचा अर्थ निघत नाही. मंडल आयोगाची अंमलबजावणी शरद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरे यांनी घेतलेली शरद पवारांची जाहीर मुलाखत आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून दुसऱ्या दिवशीही गाजते आहे. आरक्षणासारख्या विषयावर सावधपणे बोलताना पवारांनी जातीपेक्षा आर्थिक निकषच मोठा असल्याची भूमिका घेतली. त्यांच्या विधानाचा राजकीय अर्थ काय? मराठा आरक्षणाच्या विरोधातलं हे वक्तव्य आहे का? की हे मतांसाठीचं राजकारण आहे?


सामग्री: या मुलाखतीमध्ये त्यांनी विविध प्रश्नांना उत्तर दिली.

"आमच्या सरकाच्या काळात चांगल्या वाईट गोष्टींचं जे अमृतमंथन झालं, त्यातलं विष माझ्या वाट्याला आलं," असं विधान राज्याच्या महिला बालकल्याण विकास मंत्री पंकजा मुंडे यांनी केलं. बीबीसी मराठीच्या 'राष्ट्र महाराष्ट्र' कार्यक्रमात त्या बोलत होत्या.

बीबीसी मराठीच्या या निवडणूक विशेष कार्यक्रमात राज्यातील प्रमुख राजकीय नेते आपापली मतं आणि येत्या निवडणुकांमधली स्वतःची, स्वतःच्या पक्षाची भूमिका मांडत आहेत.

येत्या निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्षाची भूमिका, अंगणवाडी सेविका, घोटाळ्यांचे आरोप, सोशल मीडियावरचं ट्रोलिंग मुख्यमंत्रीपदाची शक्यता अशा अशा अनेक विषयांवर बीबीसी मराठीच्या मयुरेश कोण्णूर यांनी पंकजा मुंडे यांच्याशी बातचीत केली.

आपल्यावर होणाऱ्या आरोपांबाबत त्या म्हणाल्या, "मला होणाऱ्या त्रासाची कारणं काय आहेत, याचा विचार मी करत नाही. सामाजिक जीवनात असे शिंतोडे उडणार याची कल्पना मला आहे. ज्या दिवशी विरोधी पक्षनेत्याच्या नावाची घोषणा झाली, त्याच दिवशी मला पुढच्या काळामध्ये कशी वाटचाल होईल, ते समजलं होतं. माझ्यावर आरोप होणार याची चुणूक तेव्हाच लागली होती. त्यामुळे माझ्यावर आरोप का होतात, लोक कोणत्या मानसिकतेतून आरोप करतात, याचा विचार मी करत नाही," असंही त्यांनी सांगितलं.

तसंच येत्या निवडणुकांमध्ये काही पक्ष रडारवरून दूर होतील आणि माझा विषप्राशनाचा काळ संपेल, अशी टीका त्यांनी धनजंय मुंडे यांचं नाव न घेता केली.

युतीवर बोलताना...

शिवसेना-भाजपा यांच्या युतीबद्दल बोलताना त्या म्हणाल्या, "भारतीय जनता पार्टी आणि शिवसेना यांच्यामध्ये सापा-मुंगसाचं नातं कधीच नव्हतं. आम्ही 25वर्षं व्यवस्थित संसार केला आहे. त्यामुळं दोन्ही पक्षांमध्ये कोणताही बेबनाव नाही."

"मुख्यमंत्री आणि माझ्यामध्येही उत्तम मैत्री आहे. त्यांनी प्रदेशाध्यक्ष म्हणून आणि भाजयुमोच्या प्रदेशात अध्यक्षपदी काम केलं आहे. माझ्या कोणत्याही निर्णयावर मुख्यमंत्र्यांनी दबाव टाकलेला नाही. त्यांनी माझ्या कामात ढवळाढवळ केलेली नाही," असंही ते म्हणाले.

पाहा संपूर्ण मुलाखत इथे

अंगणवाडी सेविकांच्या मानधनात आपल्या कार्यकाळात दोन वेळा वाढ झाली, असं त्यांनी आवर्जून सांगत, धनगर समाजाला आमच्या कॅबिनेटच्या निर्णयानं दिलासा मिळेल, असंही मुंडे यांनी सांगितलं.

'मुख्यमंत्री होण्याची मनिषा नाही'

पंकजा मुंडे या महाराष्ट्राच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशभरात सध्या 'चौकीदार' शब्दभोवती राजकीय घमासान सुरू आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वतःच्या नावामागे 'चौकीदार' हे विशेषण लावल्यानंतर भाजपच्या अनेक नेत्यांनी तसा बदल स्वतःच्या नावात केला. पण मंत्री पंकजा मुंडे यांनी मात्र स्वतःच्या नावात तसा बदल केलेला नाही. बीबीसी मराठीच्या 'राष्ट्र महाराष्ट्र' या कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी यावर खुलासा केला. ट्विटवर होत असलेल्या ट्रोलिंगमुळे हे टाळल्याचं त्यांनी सांगितलं.


सामग्री: या मुलाचा खालच्या बाजूचा जबडा दुखत असल्यामुळे पालक त्याला चेन्नईच्या दवाखान्यात घेऊन गेले होते.

तिथं मुलाच्या तोंडात 500हून जास्त दातं असल्याचं डॉक्टरांच्या लक्षात आलं. 5 तासांची शस्त्रक्रिया केल्यानंतर हे सर्व दात बाहेर काढण्यात डॉक्टर यशस्वी झाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

या मुलाच्या तोंडातून 500हून अधिक दात बाहेर काढण्यात आले आहेत.


सामग्री: या मुलीला ऑक्टोबर महिन्यात हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं तेव्हा तिची स्थिती अतिशय गंभीर होती. तिला रक्तदोषाचा आजार होता. तिच्या प्लेटलेटस अतिशय कमी होत्या.

आता तिचं वजन वाढत असून, तिचा श्वासोच्छावासही सुरळीतपणे सुरू आहे असं तिच्यावर उपचार करणारे डॉक्टर रवी खन्ना यांनी सांगितलं.

या मुलीचे पालक कोण हे अद्यापही स्पष्ट झालं नसून, ठराविक वेळेची पूर्तता केल्यानंतर ही मुलगी एखाद्या जोडप्याला दत्तक घेता येईल.

सध्या ही मुलगी उत्तर प्रदेशातील बरेली जिल्ह्यातील सामाजिक कल्याण खात्याच्या अधिकाऱ्याचे तिची देखभाल करत आहेत.

एका गावकऱ्याला स्वत:ची मुलगी दफन करत असताना, ही मुलगी अचानक दिसली. हिंदू संस्कृतीनुसार, मृतदेह जाळून अंत्यसंस्कार केले जातात मात्र लहान मुलांचा मृत्यू झाल्यास त्यांचं दफन केलं जातं.

शेतकऱ्याने 90 सेंटीमीटर (3 फूट) खणलं असता, त्याच्या फावड्याला वस्तू लागल्याचं जाणवलं. ते एक मातीचं भांडं होतं. फावड्याच्या धक्क्याने ते भांडं फुटलं आणि आतून लहान बाळाच्या रडण्याचा आवाज येऊ लागला. त्याने ते भांडं जमिनीवर आणलं तेव्हा त्यातून या बाळाला बाहेर काढण्यात आलं.

त्या बाळाला जवळच्या हॉस्पिटलात नेण्यात आलं मात्र दोन दिवसांनंतर त्या बाळाला डॉ. खन्ना यांच्या हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. याठिकाणी अत्याधुनिक उपचार आणि सोयीसुविधा उपलब्ध आहेत.

या बाळाचा जन्म प्रसूतीच्या तारखेच्या आधी झाला असल्याचं डॉक्टरांनी सांगितलं. 30व्या आठवड्यातच तिचा जन्म झाला असावा असा अंदाज डॉक्टरांनी व्यक्त केला. तिला हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं तेव्हा तिच्या शरीरावर सुरकुत्या होत्या. तिच्या शरीराचं तापमानही कमी झालं होतं. तिच्या शरीरातली साखरेची पातळीही कमी झाली होती असं डॉक्टरांनी सांगितलं.

मंगळवारी आम्हा या बाळाला जिल्हा हॉस्पिटल अधिकाऱ्यांकडे सोपवलं. तिचं वजन 2.57 किलो एवढं होतं. बाळ आता बाटलीने दूध पिऊ लागलं आहे. बाळ आता निरोगी असून काळजीचं कारण नाही असं डॉक्टरांनी सांगितलं.

हे बाळ किती कालावधासाठी जमिनीखाली होतं हे कळू शकलं नाही. हे बाळ जिवंत कसं राहिलं याचं डॉक्टरांनाही आश्चर्य वाटतं आहे.

या बाळाला तीन ते चार दिवसांपूर्वी जमिनीखाली गाडण्यात आलं असावं असं डॉ. खन्ना यांनी सांगितलं. बाळाचा जन्म होतो तेव्हा त्यांचं पोट, मांड्या, मान इथे काही प्रमाणात चरबी असते. त्या बळावर ते काही काळ जिवंत राहू शकतात असं डॉक्टर म्हणाले.

मात्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसूतीवेळेआधीच जन्माला आलेली मात्र थडग्यात एका मातीच्या भांड्यात सापडलेली चिमुरडी आता सुखरुप आहे.


सामग्री: या मुलीला शाळेत प्रवेश मिळावा अशी इच्छा अनेकांनी व्यक्त केली आणि तसा तिला प्रवेश मिळालाही.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हैदराबादच्या या मुलीचा शाळेत डोकावणारा एक फोटो प्रसिद्ध झाला आणि सर्वत्र चर्चा सुरू झाली.


सामग्री: या मूर्ती भारत सरकारला गेल्या आठवड्यात परत करण्यात आल्या.

40 वर्षांपूर्वी चोरीला गेलेल्या मूर्ती मिळणं ही मोठी गोष्ट आहे. या मूर्तींचा शोध कसा लागला, मूर्ती भारतात कशा परतल्या, याची माहिती बीबीसी प्रतिनिधी योगिता लिमये यांनी मिळवली आहे.

15 व्या शतकात विजयनगर साम्राज्याच्या काळात बांधलेल्या मंदिरातील या मूर्ती आहेत. तामिळनाडूतील आनंदमंगलम गावात हे मंदीर आहे. इथूनच 1978 मध्ये या मूर्ती चोरीला गेल्या होत्या.

विजयनगर साम्राज्य भारतीय इतिहासात अतिशय महत्त्वाचं मानलं जातं. त्या काळात विजयनगर हे मोठं व्यापारी केंद्र होतं.

चोरीला गेलेल्या मूर्ती परत मिळवण्यासाठी इतिहासकार, कलाकार, संशोधक तसंच पोलीस आणि युकेमधील भारतीय उच्चायुक्त कार्यालयातील अधिकाऱ्यांचं योगदान महत्त्वाचं राहिलं.

चार वर्षांपूर्वी, या मूर्तींपैकी एक मूर्ती ब्रिटिश अँटीक डिलर्स असोसिएशनच्या वेबसाईटव आढळून आली. इंडिया प्राईड प्रोजेक्टमधील एका सदस्याने हा फोटो पाहताच त्याला याची ओळख पटली. तिथूनच या मूर्ती भारतात परत आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले.

इंडिया प्राईड प्रोजेक्टचे सहसंस्थापक एस. विजयकुमार सांगतात, "ही मूर्ती मुख्यतः विजयनगर साम्राज्यात वापरात आलेल्या तांब्याच्या धातूची असल्याचं आम्हाला लक्षात आलं. पण दोन्ही मूर्तींची बनावट एकसारखी असल्याने ही मूर्ती रामाची आहे की लक्ष्मणाची हे आम्हाला कळत नव्हतं."

दक्षिण भारतात अशा काही मंदिरांतील मूर्तींचे सेट गायब असल्याची माहिती या विजयकुमार यांच्या टीमला होती. त्यामध्ये लक्ष्मणाची मूर्तीही गायब होती. त्यांनी सदर फोटो त्या मूर्तींशी जुळवून पाहिले.

या दरम्यान वेगवेगळ्या ठिकाणच्या मंदिरांना त्यांनी भेट दिली. तिथं जाऊन अशा पद्धतीच्या मूर्तींची पाहणी केली. पण त्यांना फोटोतील मूर्तींसारख्या मूर्ती कुठेच आढळून आल्या नाहीत.

गेल्या वर्षी प्राईड इंडिया ग्रुपचा एक सदस्य लंडनमध्ये होता. तिथं त्यांनी पुरातन आणि दुर्मीळ वस्तूंच्या प्रदर्शनाला भेट दिली. यावेळी त्यांना त्याच प्रकारचा दुसरा एक फोटो दिसला. या फोटोतील मूर्तीही ब्रांझचीच होती. पण या मूर्तीचं मुकूट थोडंसं वेगळं होतं.

तेव्हा त्यांना हे सगळी गोष्ट लक्षात आली. हे म्हणजे मूर्तींचा पूर्ण सेट चोरीला गेलेल्या प्रकरण होतं, हे त्यांना समजलं.

त्यांनी पुन्हा आपलं संशोधन सुरू केलं. हा शोद त्यांना पुदूच्चेरीच्या फ्रेंच इन्स्टीट्यूट या पुरातन वस्तू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दक्षिण भारतातील एका मंदिरातून 40 वर्षांपूर्वी चोरीला गेलेल्या राम, सीता आणि लक्ष्मणाच्या यांच्यासह इतर तांब्याच्या मूर्ती इंग्लंडमध्ये सापडल्या आहेत.


सामग्री: या मृत्यूच्या बातमीने त्यांच्या कुटुंबाने उज्ज्वल भविष्यासाठी पाहिलेली स्वप्न आता धुळीला मिळाली आहेत. त्यांच्या लग्नाच्या तयारीत असलेल्या कुटुंबीयांना आता त्यांच्या मृतदेहाची वाट पाहावी लागतेय.

सुखचरण प्रीत यांचा गुरविंदर सिंग यांचं मूळ गाव असलेल्या पंजाबच्या संग्रूर जिल्ह्यातल्या टोलेवाल गावातून हा रिपोर्ट.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत – चीन संघर्षात गलवान खोऱ्यात मारल्या गेलेल्या भारतीय सैनिकांपैकी चार जण पंजाबचे आहेत. या चौघांपैकी एक म्हणजे गुरविंदर सिंग.


सामग्री: या मॅरेथॉनमध्ये अनेक सेलिब्रिटीही सहभागी झाले होते. अभिनेत्री, अँकर मंदिरा बेदीदेखील मॅरेथॉनमध्ये धावली.

मुंबई आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉन म्हणजे आपल्या शारीरिक क्षमतेची चाचणी असतेच, शिवाय या मॅरेथॉन स्पर्धेच्या माध्यमातून एखादा चांगला संदेश देणारे उत्साही धावपटूही दिसतात. यंदाच्या मॅरेथॉनमध्ये प्लॅस्टिकचा धोका, लोकसंख्यावाढीचा धोका, मातृभाषा हरपण्याचा धोका सांगायचा प्रयत्न झाला तर बेटी बचाओसारखे संदेशही देण्यात आले. पुरुष हक्क, पुरुषांचं आरोग्य याविषयी सांगणारं एक चित्रही लक्ष वेधून घेत होतं.

पुरुष हक्क, पुरुषांचं आरोग्य याविषयी सांगणारं एक चित्र मॅरेथॉनमध्ये लक्ष वेधून घेत होतं.

मुंबईमध्ये झालेल्या 'टाटा मुंबई मॅरेथॉन'मध्ये जगभरातील धावपटूंनी सहभाग नोंदवला. या मॅरेथॉनची काही कलरफुल क्षणचित्रं.

मुंबई मॅरेथॉनमध्ये दरवर्षीप्रमाणे यंदाही आफ्रिकन धावपटूंनी वर्चस्व राखलं. भारतीय महिलांच्या स्पर्धेत मात्र मराठी मुलींनी यश मिळवलं.

ऐतिहासीक पात्रांच्या वेशभूषेत सहभागी झालेले धावपटू.

पहाटे 5.45 वाजता मॅरेथॉनला सुरुवात झाली.

संजीवनी जाधव आणि मोनिका आथरे यांनी हाफ मॅरेथॉन स्पर्धेत यश मिळवलं. संजीवनी प्रथम तर मोनिका द्वितीय क्रमांकावर होती.

मोनिका आथरे

लोकसंख्या वाढ रोखण्याचा संदेश देणारा धावपटू

हाफ मॅरेथॉनमध्ये प्रथम आलेली संजीवनी जाधव

मातृभाषा जपा असा संदेश देणारी धावपटू.

'बेटी बचाओ'चा संदेश देण्यासाठी एका कुटुंबानं मॅरेथॉनमध्ये अशी वेषभूषा केली होती.

प्लॅस्टिकचा भस्मासूर किती भयानक ठरू शकतो हा संदेश देणारा हा धावपटू अशी बोलकी वेषभूषा करूनच रस्त्यावर उतरला होता.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई आंतररष्ट्रीय मॅरेथॉनमध्ये यंदा इथिओपियन धावपटूंचं वर्चस्व पाहायला मिळालं. भारतीय महिलांच्या स्पर्धेत महाराष्ट्राच्या धावपटूंनी खणखणीत यश मिळवलं.


सामग्री: या मोहिमेअंतर्गत सुरूवातीला संसर्गाचा सर्वाधिक धोका असलेल्या शिक्षक, आरोग्या कर्मचारी आणि सोशल वर्कर यांना लस दिली जाईल. स्पुतनिक-5च्या अजून चाचण्या सुरू असताना रशियात लसीकरणाची इतकी घाई का सुरू आहे? याविषयीचा हा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रशियात कोव्हिड-19 विरोधात लसीकरणाची देशव्यापी मोहिम सुरू करण्याचे आदेश अध्यक्ष व्लादिमिर पुतीन यांनी दिले आहेत.


सामग्री: या यंत्रातील गेअरिंग सिस्टिमच्या बारिक-सारिक बाबींकडे शास्त्रज्ञांनी विशेष लक्ष दिलं आहे.

1901 साली ग्रीकमध्ये रोमन काळातल्या एका तुटलेल्या जहाजाच्या अवशेषामध्ये हे यंत्र सापडलं होतं. याला 'अँटिकाईथेरा मेकॅनिझम' म्हणतात.

या अँटिकाईथेरा यंत्रणेच्या माध्यमातून रोमन काळात ग्रहांची स्थिती, ग्रहणाच्या तिथी, इतर खगोलीय घटना आणि तारखा यांची गणना व्हायची. प्राचीन ग्रीक उपकरण असलेलं हे 'अँटिकाईथेरा मेकॉनिझम' अनेक अर्थांनी हा एक 'अॅनालॉग कॉम्प्युटर' होता.

मात्र, या यंत्राचा केवळ एक तृतियांश भागच सुरक्षित राहिला. त्यामुळे हे यंत्र काम कसं करायचं, हे कोडं शास्त्रज्ञांना पडलं होतं. तब्बल एका शतकानंतर त्याचं उत्तर मिळाल्याचा दावा काही शास्त्रज्ञांनी केला आहे.

सुरुवातीच्या अभ्यासातून या यंत्राच्या मागचा भाग कसा काम करायचा, हे कळलं. पण, यंत्राच्या दर्शनी भागी असलेली क्लिष्ट गिअरिंग यंत्रणा आता-आतापर्यंत गूढच होती.

मात्र, यंत्राच्या 3D कॉम्प्युटर मॉडलिंगच्या मदतीने हे कोडं सोडवल्याचा दावा युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या (UCL) शास्त्रज्ञांनी केला आहे. त्यांनी यंत्राचा संपूर्ण फ्रंट पॅनल नव्याने तयार केला आणि आता यापुढे जात आधुनिक साहित्याचा वापर करत अँटिकाईथेराची संपूर्ण, एकसंध प्रतिकृती तयार करण्याचा त्यांचा इरादा आहे.

या यंत्रासंबंधीचा अभ्यास पेपर नुकताच 'Scientific Reports' या नियतकालिकात प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. यात नव्याने तयार करण्यात आलेली गिअरिंग सिस्टिम दाखवण्यात आली आहे. गिअरिंग सिस्टिमचे बारिक-सारिक तपशील आणि कॉम्प्लेक्स पार्ट्स या सर्वांकडे शास्त्रज्ञांनी विशेष लक्ष दिलं आहे.

या यंत्राचे केवळ 82 तुकडे सापडले आहेत. हा संपूर्ण यंत्राचा एक तृतियांश भाग आहे.

या पेपरचे मुख्य लेखक प्रा. टोनी फ्रिथ म्हणतात, "अत्यंत कौशल्याने तयार करण्यात आलेल्या या प्राचीन ग्रीक मास्टरपीसमध्ये सूर्य, चंद्र आणि ग्रह प्रभावी पद्धतीने दाखवले आहेत."

ते पुढे म्हणतात, "सध्या अस्तित्वात असलेल्या सर्व भौतिक पुराव्यांशी आणि प्राचीन यंत्रावरच कोरलेल्या वैज्ञानिक वर्णनाशी जुळणारं, असं आमचं मॉडेल आहे. अशाप्रकारचं हे पहिलंच मॉडेल आहे."

या यंत्राला पहिला अॅनालॉग कॉम्प्युटर सोबतच 'खगोलीय कॅलक्युलेटर' असंही म्हणतात. ब्रॉन्झ धातूपासून हे यंत्र बनवण्यात आलं होतं आणि यात बरेच गेअर्स होते.

यंत्राच्या मागच्या बाजूला ब्रह्मांडाचं वर्णन दिलंय....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातला 'सर्वांत जुना कॉम्प्युटर' नव्याने तयार करण्यात शास्त्रज्ञांना यश आलं आहे. हे यंत्र तब्बल 2 हजार वर्ष जुनं आहे. पण, शास्त्रज्ञांना हे उपकरण नव्याने बनवावं, असं का वाटलं? ते कसं काम करायचं? हे त्यांना जाणून घ्यायचं होतं.


सामग्री: या यादीत भाजपचे प्रमुख नेते, मंत्री, पदाधिकारी आणि बहुतांश विद्यमान आमदारांची नावे आहेत. पण यामध्ये एक नाव नसल्याचं ठळकपणे दिसून येत आहे. हे नाव आहे माजी महसूल मंत्री एकनाथ खडसे यांचं.

खडसे यांची उमेदवारी जाहीर झालेली नसली तरी त्यांनी मंगळवारीच (1 ऑक्टोबर) आपला अर्ज दाखल केला. त्यावेळी माध्यमांशी बोलताना खडसे यांची नाराजी दिसून आली.

खडसेंनी म्हटलं, "आज चांगला मुहूर्त असल्यामुळे मी माझा अर्ज दाखल केला आहे. आज यादीत नाव आहे की नाही याची मला कल्पना नाही. परंतु पुढच्या यादीत नाव असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अर्ज तर केलेलाच आहे. यापुढे मी यादीची वाट पाहीन. वरिष्ठांशी याबाबत बोलेन."

"आतापर्यंत 25 वर्षे झाली. मी, गोपीनाथ मुंडे, प्रमोद महाजन आणि इतर मोठ्या नेत्यांसोबत मिळून आम्ही निर्णय घ्यायचो. तिकीटवाटपाच्या प्रक्रियेत माझा सहभाग होता. राज्यभरात युती तोडण्याची घोषणा असेल किंवा भाजपने ज्या काही जबाबदाऱ्या दिल्या त्या मी पार पाडत आलेलो आहे. आता या गोष्टीला फक्त 'कालाय तस्मै नमः' असं म्हणता येईल."

2014 च्या निवडणुकीत एकनाथ खडसे मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आले होते. ते 1995 पासून सलग सहावेळा या मतदारसंघातून निवडून येतात. एकनाथ खडसे विधानसभेत विरोधी पक्षनेते होते. फडणवीस यांच्या पहिल्या मंत्रिमंडळात एकनाथ खडसे महसूल मंत्री होते. पुढे कथित भूखंड घोटाळ्याच्या आरोपावरून त्यांनी राजीनामा दिला होता. या आरोपांबाबत पुढे काहीही निष्पन्न होऊ शकलं नाही.

पण त्यानंतर खडसे यांचा समावेश मंत्रिमंडळात झाला नाही. यावरून फडणवीस आणि खडसे यांच्यात वाद असल्याचं चित्र माध्यमांमध्ये नेहमी रंगवण्यात येतं. फडणवीस आणि खडसे यांच्यामध्ये दुरावा आहे का, तसंच हा दुरावा कधी व कसा निर्माण झाला, याची उत्तरं शोधण्याचा हा प्रयत्न.

'स्पष्टवक्तेपणाचा फटका'

एकनाथ खडसे आक्रमक स्वभावाचे नेते आहेत. स्पष्टवक्तेपणा हा त्यांचा स्वभाव आहे. त्याचाच फटका खडसे यांना बसल्याचं दिव्य मराठीच्या जळगाव आवृत्तीचे निवासी संपादक विजय कापडे यांनी सांगितलं.

कापडे सांगतात, "एकनाथ खडसे हे मुक्ताईनगर मतदारसंघातून सातत्याने निवडून येतात. 2014 पर्यंत त्यांना भाजपमध्ये मानाचं स्थान होतं. 2014 च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांचं नाव मुख्यमंत्रिपदाच्या शर्यतीतही होतं. पण पुढे देवेंद्र फडणवीस यांचं नाव मुख्यमंत्रिपदासाठी पुढे आलं. त्यानंतर खडसे यांचा समावेश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विधानसभा निवडणूक 2019 साठी भारतीय जनता पक्षाच्या उमेदवारांची पहिली यादी मंगळवारी (1 ऑक्टोबर) जाहीर झाली. भाजपच्या पहिल्या यादीत 125 उमेदवारांची नावे घोषित करण्यात आली आहेत.


सामग्री: या यादीत सोशल मीडिया आणि टीव्ही स्टार कायली जेनर तिसऱ्या स्थानावर आहे. कायली कॉस्मेटिक ब्रॅण्डनं तिला गतवर्षी 1138 कोटी मिळवून दिले.

चौथ्या स्थानी 1007 कोटींसह टेलिव्हिजन स्टार जुडी आहेत. त्यांनी कोर्ट रुम या टीव्ही शोचे जुने एपिसोड विकून ही कमाई केली.

सुमारे 1638 कोटींच्या कमाईसह जॉर्ज क्लुनी दुसऱ्या स्थानी आहेत.

तर पहिला क्रमांक वादग्रस्त बॉक्सर फ्लाईड मेवेदर याचा आहे. त्यानं 1954 कोटींची कमाई केली आहे.

आजवरच्या सर्वोत्कृष्ट बॉक्सरमध्ये त्याचा समावेश होत असला तरी त्याची कारकीर्द वादांनी झाकोळली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'फोर्ब्ज'नं 2018चे सर्वाधिक कमाई करणारे सेलेब्रिटी जाहीर केलेत. त्यात फ्लाईड मेवेदर या वादग्रस्त बॉक्सरचं नाव आघाडीवर आहे. फूटबॉलपटू मेस्सी आणि रोनाल्डो हे 8व्या आणि 10व्या स्थानावर आहेत. तसंच, संगीत विश्वातले U2, एडवर्ड शिरेन, कोल्डप्ले हे या 10 जणांत आहेत.


सामग्री: या यादीतील निवडक लोकांची ही यादी. या विजेत्यांचं वैशिष्ट्यं म्हणजे ते सामान्यातील असामान्य अशा वर्गवारीत येतात.

कोणत्याही प्रसिद्धीपासून आणि ग्लॅमरपासून दूर असलेले हे लोक गेल्या कित्येक वर्षांपासून त्यांच्या क्षेत्रात अविरतपणे काम करत आहेत. त्यांच्याबद्दल आपण फारसं ऐकलंही नसेल. त्यांची ही ओळख.

नानाम्लल आजी

काही दिवसांपूर्वी तुम्ही एका नव्वदीतील आजींचा योगसाधना करतानाचा व्हीडिओ पाहिला असेल. त्यांना पद्मश्री जाहीर करण्यात आली आहे. या तामिळनाडूच्या नानाम्मल आजी कित्येक वर्षांपासून जनतेला योग शिकवत आहेत. वयाच्या आठव्या वर्षापासून त्या योग करत आहेत. आतापर्यंत त्यांनी हजारो जणांना योगसाधनेची दीक्षा दिली आहे. त्यांचे काही विद्यार्थी आता योगशिक्षक झाले आहेत.

पाहा व्हीडिओ : नानाम्मल नावाच्या 98 वर्षांच्या आजी दररोज योगासनं करतात.

वेद प्रकाश नंदा

वेद प्रकाश नंदा हे अनिवासी भारतीय आहेत. ते कायदेपंडित आहेत. त्यांनी कायद्यावर अनेक पुस्तकं लिहिली आहेत. सध्या ते डेनव्हर विद्यापीठात प्राध्यापक आहेत. आंतरराष्ट्रीय कायदे संशोधनासाठी त्यांनी वेद नंदा सेंटर फॉर इंटरनॅशनल अॅंड कम्परेटिव्ह लॉ ही संस्था स्थापन केली आहे.

रोमूलस व्हिटेकर

या वन्य जीव संवर्धकाची 'स्नेक मॅन ऑफ इंडिया' अशी ओळख आहे. तामिळनाडू आणि अंदमान निकोबार या भागात ते जैव-विविधतेचं संवर्धन करण्याचं काम गेली 6 दशकं करत आहेत.

त्यांचा जन्म अमेरिकेतला आहे, पण त्यांनी भारतीय नागरिकत्व स्वीकारलं आहे. त्यांनी मद्रास स्नेक पार्कची स्थापना केली आहे. तसंच मगरींच्या संवर्धनासाठी त्यांनी क्रोकोडाइल बॅंक ट्रस्टची स्थापना केली आहे.

दामोदर गणेश बापट

गेल्या तीन दशकांहून अधिक काळ ते कुष्ठरोग्यांची सेवा करत आहेत. छत्तीसगड राज्यातील चंपा इथे जांगिर जिल्ह्यात त्यांचा आश्रम आहे.

आपल्या 19 स्वयंसेवकांच्या साहाय्याने त्यांनी आतापर्यंत हजारो रुग्णांची सेवा केली आहे. त्यांचा जन्म अमरावती जिल्ह्यातला. नागपूरमध्ये त्यांनी शिक्षण घेतलं आणि छत्तीसगडमध्ये जाऊन ते रुग्णांची सेवा करू लागले.

इब्राहिम सुतार

सुतार यांना सर्व जण 'कन्नड कबीर' या नावानं ओळखतात. गेल्या 44 वर्षांपासून ते भजनाच्या माध्यमातून हिंदू-मुस्लीम या दोन समुदायांना एकत्र आणण्याचं कार्य करत आहेत. लोकगीतांच्या माध्यमातून सामाजिक समतेचं कार्य ते करत आहेत.

सुभाषिणी मिस्त्री

सुभाषिणी यांचे पती वैद्यकीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला केंद्र सरकारने पद्म पुरस्कारांची यादी जाहीर केली. विविध क्षेत्रात उल्लेखनीय कामिगिरी करणाऱ्या लोकांची निवड या पुरस्कारासाठी झाली आहे.


सामग्री: या यादीमुळं आधीच विविध कारणाने नाराज असलेल्या राज्य भाजपमधील नेत्यांच्या नाराजीत आणखीच भर पडण्याची शक्यता आहे.

दुसरीकडे, विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांचं महाराष्ट्रातल्या राजकारणातील महत्त्व वाढलंय हे आजच्या तिकीटवाटपातून दिसून येतं. मात्र ते त्यांची वेगळी टीम आणू पाहत आहेत का? देवेंद्र फडणवीस जातीची समीकरणं कशी साधत आहेत अशा अनेक प्रश्नांबाबत आम्ही विविध राजकीय विश्लेषकांशी संवाद साधला.

'देवेंद्रच चेहरा आणि मोहरा'

देवेंद्र फडणवीस हाच आता भाजपचा चेहरा आणि नवा मोहरा निर्माण करायचा आहे असं ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक संजय मिस्कीन यांना वाटतं ते म्हणतात, "जनसामान्यांमध्ये प्रतिमा असलेल्या नेत्यांची फळी मोडून काढायची आहे त्यामुळे गोपीचंद पडळकर यांच्यासारख्या अत्यंत उतावीळ नेत्याला त्यांनी उमेदवारी दिली आहे. पडळकर यांच्यासारख्या लोकाधार नसलेल्या चेहऱ्यांना पुढे करायचं आहे हे या निवडणुकीत दिसून येतंय."

"मुळात विधानसभेच्या निवडणुकीत बावनकुळेंच्या रुपात त्यांनी तेली समाजाच्या उमेदवारांना डावललं. त्याचा फटका त्यांना बसला. त्यांची सत्ता यामुळे गेली तरी त्यांनी हे तमाम राजकीय विश्लेषकांचं मत आहे. मोठ्या नेत्यांना तिकीट न देता फक्त वाक्चातुर्य असलेल्या लोकांना शरद पवार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांवर टीका करण्यासाठी राजकारणाचा पाया रचणं हा उद्देश आहे."

नाकारलेल्यांवर पक्षश्रेष्ठींचा राग

गेल्यावर्षी झालेल्या विधानसभा निवडणुकीच्या वेळी या चौघांना तिकीट नाकारण्यात आलं होतं. या निर्णयाने महाराष्ट्राच्या राजकीय विश्वात खळबळ माजली होती. त्यानंतर वेळोवेळी खडसे यांनी आपली नाराजी बोलून दाखवली होती. पंकजा मुंडे यांनीही त्यांची नाराजी दाखवण्याचे वेगवेगळे प्रयत्न केले खरे. पण त्यांचा तो प्रयत्न फारसा यशस्वी झाला नाही.

मात्र या ज्येष्ठ नेत्यांना तिकीट नाकारण्यात देवेंद्र फडणवीसांचा फारसा हात नाही असं लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक यदू जोशी यांना वाटतं.

"देवेंद्र फडणवीस आणि चंद्रकांत पाटील यांच्याकडे पक्षाची सूत्रं आहेत. त्यामुळे  महाराष्ट्रात विधान परिषदेसंदर्भात त्यांचं मत लक्षात घेणं अतिशय स्वाभाविक आहे. त्यांनी आणि चंद्रकांत पाटलांनी खडसे, मुंडे आणि बावनकुळेंचं नाव दिल्लीला पाठवलं होतं हे खुद्द खडसेंनीच सांगितलं आहे. त्यांचं नाव राज्यसभेच्या वेळीही पाठवलं होतं. पण पक्षश्रेष्ठींनी ते मान्य केलं नाही. त्यामुळे खडसे, मुंडे किंवा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजपची विधानपरिषदेची यादी जाहीर झाली आहे. पंकजा मुंडे, एकनाथ खडसे, विनोद तावडे आणि चंद्रशेखर बावनकुळे या नेत्यांना डावलून रणजितसिंह मोहिते पाटील, गोपीचंद पडळकर, प्रवीण दटके, डॉ. अजित गोपछडे या नेत्यांना भाजपने उमेदवारी जाहीर केली.


सामग्री: या युद्धात मैदान आहे इंटरनेट आणि शस्त्र आहेत कंटेट किंवा या योद्धांद्वारे बनवले जाणारे व्हीडिओ. आणि आता या बातमीचं निमित्त ठरला आहे एक रोस्ट व्हीडिओ, जो युट्यूबने आक्षेपार्ह म्हणत काढून टाकला आहे.

तुम्ही म्हणाल आता रोस्ट म्हणजे काय? तर एखाद्यावर अगदी टोकाचे विनोद करून त्याची पार 'उतरवून टाकणे', याला रोस्ट म्हणतात. Roast म्हणजे भाजणे. आपण पापड किंवा भरतासाठी वांगी भाजतो अगदी तसंच.

युद्धाचं निमित्त काय?

गेल्या काही काळापासून टिकटॉकची लोकप्रियता देशात सातत्याने वाढते आहेत. अवघ्या 15-30 सेकंदांच्या व्हीडिओंमध्ये लोक एखाद्या डायलॉगवर मिमिक्री करून किंवा गाण्यावर नाचून लोकप्रिय झाले आहेत. तसे अनेक "टिकटॉक स्टार" भारताने गेल्या काही काळात तयार केले आहेत.

मात्र यामुळे तुलनेनं लांब आणि बऱ्यापैकी ओरिजनल व्हीडिओ बनवणारे युट्यूबर्स चिडले. त्यांच्यापैकीच एकाने 'या टिकटॉकवाल्यांना काय कळतं ओरिजनल कंटेट वगैरे', अशी भाषा करणारा व्हीडिओ बनवला.

त्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी मैदानात आला आमिर सिद्दिकी नावाचा एक टिकटॉक स्टार. आमिर हा स्वतःला एक सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर म्हणवतो आणि टिकटॉकवर जवळपास 6 लाख फॉलोअर्स आहेत. इन्स्टाग्रामवर त्याला चांगलीच फॉलोइंग आहे.

त्याने एक व्हीडिओ तयार करत युट्यूबर्सना आवाहन केलं की तुम्ही तुमचे व्हीडिओ बनवा, आम्ही आमचे बनवतो. कशाला वाद करायचाय?

यावरच चिडला कॅरी मिनाती नावाचा एक युट्यूबर. फरिदाबादचा कॅरी मिनाती उर्फ 20 वर्षांचा अजय नागर हा देशातल्या अव्वल तरुण, एकल युट्युबर्सपैकी एक आहे.

युट्यूबवर लाखो सब्सक्राईबर्स असलेल्या कॅरी मिनातीने एक व्हीडिओ बनवत आमिरला चांगलंच रोस्ट केलं. अतिशय शिवराळ भाषेत कॅरी मिनातीने आमिरचे टिकटॉक व्हीडिओ किती 'थुकरट' असतात, तुमचा कंटेट किती फालतू असतो, हे सांगण्याचा प्रयत्न केला.

कॅरी मिनातीचा हा व्हीडिओ यूट्यूबवरुन काढून टाकण्यात आला आहे.

हा व्हीडिओ इतका लोकप्रिय ठरला की त्याने भारतातले आजवरचे युट्यूबचे सर्व विक्रम मोडले, असं काही बातम्यांमध्ये सांगण्यात आलंय. अवघ्या 24 तासात त्याला 40 लाखांपेक्षा जास्त लाईक्स आणि सुमारे 24 लाखांपेक्षा जास्त व्ह्यूज मिळाले होते.

युट्यूबने का काढला तो व्हीडिओ?

या विक्रमी व्हीडिओमधून देशातल्या इतर युट्यूबर्सचे सब्सक्रायबर्सही चांगलेच वाढले, त्यामुळे एकंदर हे युद्ध त्यांनी जिंकलं, असा दावा करण्यात आला.

मात्र त्यानंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अख्खं जग कोरोनाविरोधात एकत्र येऊन लढत असतानाच, गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडियावर हे एक भलतच युद्ध पेटलेलं आहे - टिकटॉक विरुद्ध युट्यूब.


सामग्री: या युद्धानं 10 लाख अफगाणी नागकिक आणि 15 हजार सोव्हिएत युनियनच्या सैनिकांचा बळी घेतला. मात्र या युद्धामुळं अफगाणिस्तानातलं एक छोटंसं गाव अजूनही मृत्यूच्या उंबरठ्यावर आहे.

याचं कारण आहे तत्कालिन सोव्हिएत युनियनच्या फौजांनी मागं ठेवलेली शस्त्रास्त्रं. या गावातली घरांसाठी बांधकाम साहित्य चक्क ही क्षेपणास्त्रंच वापरली आहेत. दारुगोळ्याच्या कोठारावर वसलेल्या या गावाचं भवितव्य आता काय असणार आहे?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अफगाणिस्तानमधून सोव्हिएत युनियननं माघार घेऊन तीस वर्षांचा काळ लोटला आहे. 15 फेब्रुवारी 1989 ला रशियन फौजांनी अफगाणिस्तानमधून माघार घेतली.


सामग्री: या योजनेअंतर्गत आतापर्यंत 19 हजार गावांना दुष्काळमुक्त केलं आहे, असा दावा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केला आहे.

पण, 2014च्या तुलनेत 2019मध्ये राज्यातील टँकरची संख्या 31 पटींनी वाढली आहे. 6 ऑक्टोबर 2014ला राज्यात 38 टँकरनं पाणीपुरवठा सुरू होता. आजघडीला म्हणजेच 7 ऑक्टोबर 2019ला राज्यात 1176 टँकरनं पाणीपुरवठा सुरू आहे.

रिपोर्ट - श्रीकांत बंगाळे

शूट - नितेश राऊत आणि शशी केवडकर

एडिट - शाहनवाझ

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जलयुक्त शिवार योजनेअंतर्गत 2019पर्यंत संपूर्ण महाराष्ट्र पाणी टंचाईमुक्त करू, असा निर्धार राज्य सरकारनं केला आहे.


सामग्री: या योजनेचे तपशील अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी बुधवारी (13 मे) पत्रकार परिषद घेऊन स्पष्ट केले.

सीतारमण यांनी जाहीर केलेल्या योजनांमध्ये सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम आकारांचे उद्योग, बांधकाम क्षेत्र, वित्त संस्था आणि त्याचबरोबर मध्यमवर्गीयांशी संबंधित काही घोषणा होत्या.

यातल्या मध्यमवर्गीयांसाठी असलेल्या पाच महत्त्वाच्या घोषणा समजून घेऊया.

1. भविष्यनिर्वाह निधीच्या हप्त्यात दिलासा

पगारदार मध्यमवर्गीयांच्या हातात जास्त पैसा खेळता रहावा, यासाठी केंद्र सरकारने एक सवलत देऊ केली आहे. आपल्या पगारातील 12 टक्के रक्कम आपण आपल्या भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच पीएफ खात्यात टाकत असतो. तशी ती टाकणं एरवी बंधनकारक आहे.

पण आता कोरोनामुळे उद्भवलेल्या आर्थिक तंगीची परिस्थिती बघून केंद्रसरकारने या हप्त्याची टक्केवारी पुढच्या तीन महिन्यांसाठी कमी केली आहे. 12 टक्क्यांवरून हा वाटा 10 टक्क्यांवर आणला आहे.

म्हणजे जून, जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यांत आपल्या पगारातून भविष्य निर्वाह निधीसाठी दहा टक्के रक्कमच कापली जाईल. आपल्या वाट्याबरोबरच कंपनी जो वाटा आपल्या भविष्य निर्वाह निधीत देत असते तो वाटाही 12 टक्क्यांवरून 10 टक्क्यांवर आणला आहे.

त्यामुळे आपल्या पगारातून पुढच्या तीन महिन्यांसाठी नेहमीपेक्षा कमी रक्कम कापली जाईल आणि तेवढी जास्त रक्कम आपल्याला पगारात दिसू शकेल. अर्थात, हा बदल तीन महिन्यांसाठीच आहे.

सरकारी कंपन्या आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांना मात्र या सवलतींतून वगळण्यात आलं आहे.

या सवलतीचा अर्थ आम्ही या विषयातील तज्ज्ञ वसंत कुलकर्णी यांच्याकडून समजून घेतला.

"मध्यमवर्गीय आणि शेतकरी हा देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. आणि सगळ्यांत मोठा ग्राहक आहे. त्याच्या हातात पैसा खेळता असेल तर तो पैसा तो गरजेच्या वस्तूंवर खर्च करेल. आणि पर्यायाने पैसा पुन्हा अर्थव्यवस्थेत खेळेत. त्यासाठी ही सवलत सरकारने देऊ केली आहे. लोकांकडे खर्च करता येण्याजोगा पैसा वाढावा हा त्यामागे हेतू आहे. यातून बाजारपेठेत वस्तूंना मागणी वाढेल आणि देशाचं अर्थचक्र सुरू राहील, " वसंत कुलकर्णी यांनी सांगितलं.

या योजनेचा फायदा पगार देणाऱ्या कंपन्यांनाही होणार आहे. तो सांगताना कुलकर्णी यांनी म्हटलं की, कंपन्यांसाठी प्रत्येक कामगारामागे खर्च करावी लागणारी रक्कम कमी होईल.

2.  15,000 पेक्षा कमी पगार असणाऱ्यांसाठी काय सवलत?

अशा लोकांसाठी यावर्षी मार्च...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मंगळवारी (12 मे) 'आत्मनिर्भर भारत' या नावाने 20 लाख कोटी रुपयांची आर्थिक योजना जाहीर केली.


सामग्री: या राजीनाम्यानंतर शिवसेना एनडीएतून अधिकृतपणे बाहेर पडली का, असा प्रश्न उपस्थित होऊ लागला. संसदीय कामकाजमंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी रविवारी (17 नोव्हेंबर) या प्रश्नाचं उत्तर दिलं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

शिवसेना नेत्यांची बसण्याची जागा बदलण्यात आली असून ते विरोधी बाकांवर बसतील असं स्पष्ट करण्यात आलं. या सर्व पार्श्वभूमीवर शिवसेनेचं एनडीएतील स्थान, सरकार स्थापनेच्या चर्चा तसंच मुख्यमंत्रिपदावरचा शिवसेनेचा दावा यासंबंधी शिवसेना खासदार अनिल देसाई यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.

राज्यसभेतील शिवसेनेच्या जागा आता बदलल्यात, अशी चर्चा आहे. शिवसेना आता विरोधी बाकांवर बसणार का?

- हो. कालच या प्रकारचं एक पत्र आम्हाला सेक्रेटरिएटकडून आलं. यामध्ये मी, संजय आणि राजकुमार धूत यांची राज्य सभेतील आसनव्यवस्था बदलण्यात आली आहे.

आमचा जो काही डिव्हीजन नंबर असेल तोसुद्धा त्या अनुषंगाने बदलला आहे. ट्रेझरी बेंचेसवर होतो, तिथून आता विरोधी बाकांवर टाकण्यात आला आहे. ठीक आहे. शेवटी सभागृहामध्ये देशासाठी कायदा बनवणं आणि देशाच्या ज्या काही महत्त्वाच्या समस्या आहेत, त्या सभागृहापुढे मांडून त्याचा पाठपुरावा करणं आणि संघर्ष करून न्याय मिळवणं, हे खासदार म्हणून आपलं काम आहे. ते काम कुठेही बसलो तरी करणं स्वाभाविक आहे.

पण याचा अर्थ युती अधिकृतपणे तुटली असा आहे का? शिवसेना आता असं स्पष्टपणे म्हणेल का?

- जी कृती झाली आहे, आमची जर आसनंच बदलली आहेत, तर त्याचा अर्थ स्पष्ट आहे.

म्हणजे तुम्ही आता एनडीएचा भाग नाहीये?

- मला वाटतं, की आता याची केवळ औपचारिकताच बाकी आहे.

शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची चर्चा कुठपर्यंत आली आहे? पहिला ड्राफ्ट तयार आहे, असं कळंतय. उद्धव ठाकरे, सोनिया गांधी आणि शरद पवार अंतिम निर्णय घेणार, असं समजतंय. चर्चा कोणत्या टप्प्यावर आलीये आणि सरकार कधीपर्यंत स्थापन होणार?

- तीनही पक्षांकडून आपापल्या पक्षाध्यक्षांनी नेमून दिलेली मंडळी आहेत. शिवसेनेकडून सुभाष देसाई, एकनाथ शिंदे आहेत. काँग्रेसकडून पृथ्वीराज चव्हाण, सुशीलकुमार शिंदे यांच्यासारखी नेतेमंडळी आहेत. राष्ट्रवादीकडून जयंत पाटील, छगन भुजबळ, जयंत पाटील आहेत.

हे सर्वजण बसून कॉमन मिनिमम कार्यक्रम किंवा जे काही महत्त्वाचे मुद्दे असतील त्यावर चर्चा करत आहेत, आपापल्या पक्षाध्यक्षांना त्यासंबंधीची माहिती देत आहेत. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे या सर्व चर्चेवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात सत्ता स्थापनेसाठी शिवसेना काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत चर्चा करत आहे. चर्चेला सुरूवात होत असतानाच शिवसेना खासदार अरविंद सावंत यांनी आपल्या केंद्रीय मंत्रिपदाचा राजीनामाही दिला.


सामग्री: या रुग्णांचं वर्गीकरण माईल्ड (सौम्य), मॉडरेट (मध्यम) आणि सिव्हियर (गंभीर) अशा प्रकारांमध्ये करण्यात आलं आहे आणि या रुग्णांवर कसे उपचार करावेत याविषयीच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

मजकूर उपलब्ध नाही

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

एम्स आणि ICMRच्या नवीन गाईडलाईन्स

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एम्स, ICMR, कोव्हिड 19 टास्क फोर्स आणि जॉइंट मॉनिटरिंग ग्रूपने कोव्हिड 19च्या वयस्कर रुग्णांवरच्या उपचारांसाठीची नवीन कार्यपद्धती जाहीर केली आहे.


सामग्री: या रुग्णालयात जखमींवर उपचार सुरू आहेत.

विमान अपघातातील जखमींवर मुख्यत: कोळीकोडमधील MIMS हॉस्पिटल आणि बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये उपचार सुरू आहेत.

या सर्व हॉस्पिटल्सच्या बाहेर अपघातग्रस्तांच्या नातेवाईकांनीही गर्दी केलीय. आपल्या नातेवाईकाला किरकोळ दुखापत झाल्यानं काहीसे हायसं वाटून बसलेले कुटुंबीयसुद्धा इथे आहेत आणि आपल्या नातेवाईकाचा या अपघातात जीव गेल्यानं त्याचा मृतदेह ताब्यात घेण्यासाठी थांबलेले कुटुंबीय सुद्धा आहेत.

काही कुटुंबीयांना तर अजून त्यांच्या नातेवाईकाच्या आरोग्याबाबत नेमकी काय स्थिती आहे, हेच कळलं नाहीय.

अपघातात अनेकजण जखमी झाले आणि परिणामी रक्ताचीही गरज भासली. त्यामुळे रक्तदानासाठी आलेल्यांची गर्दीही हॉस्पिटलबाहेर दिसून येते.

जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 35 जणांवर उपचार सुरू आहेत आणि BMH हॉस्पिटलमध्ये 25 जणांवर उपचार सुरू  आहेत. आतापर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, MIMS मध्ये उपचार घेणाऱ्या चार, तर BMH मधील दोन प्रवाशांना मृत घोषित करण्यात आले आहे."

उपजिल्हाधिकारी हिमा यांच्याकडे MIMS मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी देण्यात आली आहे. हिमा यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगितलं की, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 39 प्रवाशांना भरती करण्यात आलं होतं. त्यातील चार जणांचा मृत्यू झाला आहे. शिवाय, आणखी चार प्रवाशांची प्रकृती गंभीर आहे."

ज्या प्रवाशांना हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आले, त्यांची कोरोना चाचणीही करण्यात आली. सर्वांची कोरोना चाचणी निगेटिव्ह आली आहे, अशीही माहिती हिमा यांनी दिली.

जिल्हा प्रशासनाचे वरिष्ठ अधिकारी अब्दुल रेहमान यांच्याकडे बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी आहे. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "28 प्रवाशांना उपचारासाठी BMH मध्ये दाखल करण्यात आलं. त्यातील दोघांचा आधीच मृत्यू झाला होता."

एका प्रवाशाला बेबी मेमोरियल हॉस्पिटलमधून डिस्चार्जही देण्यात आल्याची माहिती रेहमान यांनी दिली.

तसंच, BMH मध्ये आता एकूण 25 जण उपचार घेत आहेत आणि त्यातील एकाची प्रकृती गंभीर आहे, अशी माहिती रेहमान यांनी बीबीसीला दिली.

कुणी दिलासादायक बातमीची, तर कुणी मृतदेहाची वाट पाहतोय...

करुणाकरन वरियथ हे मूळचे मलप्पुरम जिल्ह्यातील आहेत. ते आणि त्यांच्या कुटुंबातील आणखी एकजण MIMS हॉस्पिटलबाहेर उभे होते. त्यांचा पुतण्या सुधीर वरियथ हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोळीकोडमधील बहुतांश मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये सध्या शोकाकुल वातावरण आहे.


सामग्री: या रेस्टॉरंटमध्ये पारंपरिक खाद्य पदार्थ मिळतात. नाचणी आणि तांदळाची भाकर इथली स्पेशल डिश आहे.

अजून काय काय मिळतं इथं?  पाहा व्हीडिओ.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातमधल्या व्यारा इथं आदिवासी महिलांनी एकत्र येऊन रेस्टॉरंट सुरू केलं आहे.


सामग्री: या रॉकेटनं अमेरिकेतल्या फ्लोरिडा इथून केप कॅनव्हराल एअर फोर्स स्टेशनवरून हे उड्डाण केलं. जवळपास 48 कोटी किलोमीटरचा प्रवास करून 18 फेब्रुवारी 2021ला पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावर उतरेल.

आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या एकाच महिन्यात चीन, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि आता अमेरिकेनं मंगळावर यान पाठवलं आहे.

याच महिन्यात प्रथम चीनचं तियानवेन-1 आणि नंतर युएईचं होप हे यान मंगळाकडे झेपावलं आहे. मंगळावरची जीवसृष्टी, तिथल्या वातावरणाचा आणि मातीचा अभ्यास या मंगळ मोहिमांकडून केला जाणार आहे.

इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर कसं असेल?

अमेरिकेच्या यानामधली विशेष गोष्ट म्हणजे पर्सिविअरन्स हे 1 टनाचं रोव्हर मंगळावर उतरणार आहे. या रोव्हरसोबतच एक अत्यंत छोटेखानी हेलिकॉप्टरही असेल. या हेलिकॉप्टरचं नाव इंजिन्युईटी आहे.

रोव्हर मंगळावर स्थिरावल्यानंतर त्यातून हे इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर बाहेर येईल आणि मंगळाच्या आकाशात पहिल्यांदा उड्डाण करेल. यावेळी रोव्हर आपल्या कॅमेऱ्यामार्फत या हेलिकॉप्टरचे फोटो घेणार आहे.

मंगळाच्या वातावरणात हवेत चालणारं यंत्र उडू शकतं का? या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्यासाठी हे हेलिकॉप्टर वजा उडणारं यंत्र पाठवलं गेलं आहे. याचं वजन अवघं 1.8 किलो इतकं आहे. याला दोन गोलाकार फिरू शकणारे पंखे आहेत.

पर्सिविअरन्स रोव्हर कसं काम करेल?

पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावरच्या जेझेरो क्रेटरवर म्हणजेच मंगळावरच्या 40 किलोमीटरचा परिघ असलेल्या मोठ्या गोलाकर खड्ड्यावर उतरेल. यापूर्वी या क्रेटरचे उपग्रहांमार्फत नासाने फोटो घेतले होते. त्यावरून या क्रेटरमध्ये काही वर्षांपूर्वी सरोवर असल्याची शंका आहे.

मंगळावर असलेली जीवसृष्टी शोधणं हे या रोव्हरचं मुख्य काम आहे. मंगळावर जीवाणू आहेत का? याचा सुद्धा शोध घेतला जाईल. मुळात म्हणजे हे रोव्हर पुन्हा पृथ्वीकडे परतणार आहे. त्यानंतर रोव्हरकडून आलेल्या नमुन्यांची सविस्तर चाचणी केली जाईल.

नासामधले संशोधक आणि या रोव्हर असलेल्या कॅमेऱ्यांच्या उपकरणांचे प्रमुख संयोजक जिम बेल सांगतात की, "या रोव्हरवर अत्याधुनिक असे 23 कॅमेरे बसवण्यता आले आहेत. तसंच, या रोव्हर प्रथमच मायक्रोफोन म्हणजे माईक बसवण्यात आला आहे. जेणेकरून जेव्हा हे रोव्हर आपलं खोदकाम मंगळाच्या भूमीवर सुरू करेल तेव्हा येणारे आवाज आम्हाला ऐकता येतील आणि त्याचा अभ्यास करता येईल."

तसंच, या रोव्हरसोबत एक मानवाला वापरता येऊ शकेल असा स्पेससुटही पाठवण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नासाच्या  मंगळ मोहिमेला  आज (30 जुलै) सुरुवात झाली. भारतीय प्रमाणवेळेनुसार संध्याकाळी 5 वाजून 20 मिनिटांनी नासाच्या पर्सिवरन्स (Perseverance) आणि इंजिन्युईटी (Ingenuity) हेलिकॉप्टरला घेऊन अॅटलास रॉकेटनं उड्डाण केलं.


सामग्री: या रोबोंमुळे ज्या लोकांना गर्लफ्रेंड किंवा पार्टनर नाही त्यांचा एकटेपणा दूर होऊ शकतो असं म्हटलं जातं पण या अशा रोबोंमुळे नुकसान देखील होऊ शकतं अशी शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

कृत्रिम बुद्धिमत्तेसहित (Artificial intelligence) उपलब्ध असलेल्या सेक्स रोबोच्या वापरामुळे व्यक्ती आणि समाजाला मानसिक तसंच नैतिक धोका वाढत चालल्याचं अमेरिकेतील संशोधकांनी म्हटलं आहे.

याप्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा निरीक्षणापासून बचाव होत आहे, कारण चौकशी संस्थांना यापद्धतीचा तपास करण्याची लाज वाटते, असं संशोधक म्हणतात.

यापद्धतीच्या रोबोच्या अनियंत्रित वापरावर निर्बंध आणावेत, असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. ड्यूक युनिव्हर्सिटीच्या डॉ. क्रिस्टीन हेंड्रेन यांनी बीबीसी न्यूजला सांगितले की "यामुळे होणारं नुकसान खूप अधिक आहे" काही रोबोट्सचं प्रोग्रामिंग तर निषेध करणं, बलात्काराचा सीन निर्माण करणं या पद्धतीनं केलेलं असतं."

तर काही रोबो लहान मुलांसारखे दिसतात. यापद्धतीचा रोबो विकसित करणाऱ्या एका जपानमधील व्यक्तीनं कबुलीजबाब दिलाय की, "माझ्या मनात लहान मुलांविषयी येणाऱ्या इच्छांवर निर्बंध आणण्याचं काम हा रोबो करतोय."

अशा प्रवृत्तींना चालना देणारे रोबो समाजात असणं हे फायद्यापेक्षा नुकसानच अधिक करू शकतं असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. अशा रोबोंना मान्यता देणं म्हणजे अशा कृत्यांना अप्रत्यक्षरीत्या चालना दिल्या सारखं ठरू शकेल अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे.

अमेरिकन असोसिएशन फॉर अॅडव्हान्समेंट ऑफ सायन्सच्या वार्षिक बैठकीत डॉ. हेंड्रेन बोलत होते, "अनेक सेक्स रोबोची जाहिरात ऑनलाईन केली जाते. अमेरिकेतील रियलरोबोटिक्स या कंपनीनं आपल्या हार्मनी रोबोटची जाहिरात करणार व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. त्यात त्यांनी या रोबोटची किंमत सहा ते साडे सात लाख रुपये असल्याचं सांगितलं आहे."

ही एक मनुष्याच्या आकाराची बाहुली आहे. जी डोळे मिचकावू शकते, तसंच ओठांची हालचाल करून बोलूही शकते.

स्कॉटिश भाषेत ती म्हणते, "जर तुम्ही योग्य ती पावले उचलली तर परमोच्च आनंदाची अनुभूती तुम्हाला होईल."

या कंपनीचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी मॅट मॅकमुलेन स्पष्ट करतात, "या बाहुलीकडे कृत्रिम बुद्धिमत्ता आहे, जी तिला तिच्या मालकाशी संबंध विकसित करण्यासाठी मदत करते. ती तुमच्याबदद्लची माहिती, तुमच्या आवडीनिवडी आणि अनुभव या गोष्टी लक्षात ठेवते."

कॅथलीन रिचर्डसन या डी मॉन्टफोर्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून लोकांच्या आवडीप्रमाणे सेक्स रोबो तयार करून देण्याचं आश्वासन काही कंपन्या देत आहेत. हे रोबो तुमच्या आवडी निवडी लक्षात ठेऊन तुमच्याशी संबंध ठेवतील असा दावा या कंपन्यांकडून केला जातो. त्यांच्या जाहिरातांना प्रतिसाद देणाऱ्यांची संख्या कमी नाहीये.


सामग्री: या लग्नात अमिताभ बच्चनपासून दीपिका-रणवीरपर्यंत अवघं बॉलिवुड अवतरलं. फारसे लग्नसमारंभात न दिसणारे रजनीकांतही सपत्निक चेन्नईहून आले. सचित तेंडुलकरनेही उपस्थिती लावली. लता मंगेशकरांनी खास या जोडप्यासाठी प्रार्थना रेकॉर्ड करून पाठवली. जगप्रसिद्ध पॉपस्टार बियॉन्सेही परफॉर्म करून गेली. यातले अनेक कलावंत असे वावरले जणू हे त्यांच्या घरचं कार्य होतं. या वावरावर आणि कोट्यवधी रुपयांच्या खर्चावर अनेकांनी टीका केली.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

फेसबुक युजर सचिन माळी म्हणतात, "ईशा अंबानींच्या लग्नात अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान वाढपी म्हणून ताट वाढत होते. खरंच अर्थमेव जयते."

शशी चंद्रा यांच्या मते अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान यांनी एखाद्या गरीब मुलीच्या लग्नात जाऊन असं काही केलं असतं तर त्या कुटुंबाच्या आनंदाला पारावार उरला नसता. अमिताभ आणि आमीर हे स्वत:च्या प्रसिद्धीसाठी हे सगळं करत आहेत, असं त्यांना वाटतं.

तर अभिषेकच्या लग्नातही अमिताभ यांनी असा पाहुणचार केला नसेल, अशी खोचक प्रतिक्रिया फरहात या ट्विटर युजरने दिली आहे.

एस. बालाकृष्णन यांनी या प्रकारावर टीकेची झोड उठवली आहे.

ते म्हणतात, "ईशा अंबानी यांना शुभेच्छा आहेतच. मात्र ईशाच्या वडिलांनी (मुकेश अंबानी) यांनी पैशाचा जो खेळ मांडला आहे त्याकडेही दुर्लक्ष करून चालणार नाही. अमिताभ बच्चन आणि तिन्ही खान प्रभुतींनी वाढपी म्हणून काम करत आणि नृत्याविष्कार दाखवत स्वत:चं हसं करून घेतलं आहे."

अभिषेक बच्चन आणि सज्जन गोठ

यातल्या काही प्रतिक्रिया गैरसमजातून दिल्याचं अंबानींच्या सोशल मीडियाच्या पाठीराख्यांचं म्हणणं आहे. त्यातच अभिषेक बच्चन यांनी त्यांच्या वडिलांवर होत असलेल्या टीकेला उत्तर देत लिलिहं आहे की अमिताभ बच्चन केवळ सज्जन गोठ नावाची परंपरा पाळत होते.

पण अमिताभ बच्चन कधीपासून अंबानींच्या घरातले सदस्य झाले, या टीकेला त्यांनी उत्तर दिलं नाही.

मुलीच्या घरच्यांनी पंगतीत बसलेल्या मुलाच्या घरच्यांना आणि पाहुण्यांना पोटभर खाऊ घालण्याची प्रथा मारवाडी-गुजराती समाजात आहे. त्याला सज्जन गोठ म्हणतात.

ही प्रथा मराठी लग्नातील व्याही भोजनासारखी असते. एकदा मुलाच्या घरच्यांचं जेवण झालं की मुलाच्या घरचे मुलीच्या घरच्यांना प्रेमाने खाऊ घालतात.

या प्रथेतूनच अमिताभ बच्चन यांनी पंगतीत वाढपीची भूमिका निभावली असं चिराग या ट्विटर युजर्सचं मत आहे.

चिराग यांच्याप्रमाणेच अनेक युजर्सनी अमिताभ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतातल्या लग्न समारंभात पंगतींची पद्धत आता हद्दपार होते आहे. पण ईशा अंबानीच्या लग्नात एक विशेष पंगत रंगली. कारण त्यात वाढपी होते सुपरस्टार अमिताभ बच्चन आणि आमिर खान. या पंगतीचा व्हीडिओ व्हारयल झाल्यानंतर अनेकांनी सोशल मीडियावर प्रश्न उपस्थित केला की मुकेश अंबानी भारतातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती असल्यामुळे बॉलिवुड त्यांच्यासमोर लोटांगण घालत आहेत का?


सामग्री: या लशींचा फायदा 75 वर्षांच्या वर असणारे जेष्ठ नागरिक, कोमॉर्बिडीटी असणारे पेशंट आणि इतर नागरिक अशा सगळ्याच वयोगटांना झाला आहे.

द ऑफिस फॉर नॅशनल स्टॅटेस्टिक्स आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठ यांनी केलेल्या या अभ्यासात असं आढळून आलं की दोन्ही प्रकारच्या लशी घेतलेल्या सगळ्या वयोगटात शक्तीशाली अँटीबॉडी रिस्पॉन्स तयार झाला आहे.

दोन्हीपैकी कोणतीही एक लस घेतलेल्या लोकांमध्ये सारख्याच प्रकारचा रिस्पॉन्स आढळून आल्याचं ते म्हणाले.

या संशोधनात दोन अभ्यास निबंधांचा समावेश होता, जे अजून कुठे प्रसिद्ध झालेले नाहीत किंवा इतर संशोधकांनी त्याचा आढावा घेतलेला नाही. पण या संशोधनात यूकेतल्या 3,70,000 लोकांचा अभ्यास केलला आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर लोकांचा अभ्यास करणारा हा पहिलाच अभ्यास ठरला आहे.

या अभ्यासातून नियंत्रित चाचणीत केलेले नाही, तर खऱ्याखुऱ्या जगात केलेल्या अभ्यासाचे निष्कर्ष समाविष्ट आहेत. लस कोव्हिड-19 च्या विरोधात नक्की कशी काम करते, त्यामुळे लोकांचं कोरोना व्हायरसपासून कसं सरंक्षण होतं हे समोर आलेलं आहे.

पहिल्या अभ्यासात असं दिसून आलं की, ऑक्सफर्ड-ॲस्ट्राझेनेका (कोव्हिशिल्ड) किंवा फायझरपैकी कोणत्याही लशीचा एक डोस घेतलेल्या लोकांना कोरोना व्हायरसचा नवा संसर्ग व्हायचं प्रमाण 65 टक्क्यांनी कमी झालं आहे.

नव्या व्हेरिएंटपासून संरक्षण

डिसेंबर 2020 ते एप्रिल 2021 या काळात दिलेल्या लशींच्या अभ्यासात लक्षात आलं की लस दिल्यानंतर 3 आठवड्यानंतर लक्षणं दिसत असणाऱ्या संसर्गाचं प्रमाण 74 टक्क्यांनी कमी झालं तर लक्षणं दिसत नसलेल्या (असिंप्टॉमॅटिक) संसर्गाचं प्रमाण 57 टक्क्यांनी कमी झालं.

ज्यांना फायझरचा दुसरा डोस मिळाला त्यांना संसर्ग होण्याची शक्यता 90 टक्क्यांनी कमी झाली. पण ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्रझेंकाबाबतीत या गोष्टीला दुजोरा मिळू शकला नाही कारण या अभ्यासात समावेश झालेल्या फार कमी लोकांना या लशीचा दुसरा डोस मिळाला.

पण या अभ्यासात हे दिसून आलं की दोन्ही लशी त्यावेळेस यूकेमध्ये पसरलेल्या केंट व्हेरिएंट (B117) च्या विरोधात काम करतात.

ऑक्सफर्डच्या नटफिल्ड इथल्या लोकसंख्येचं आरोग्य या विभागात काम करणारे डॉ कोएन पॉवेल्स यांनी सांगितलं की दोन डोसमध्ये जास्त अंतर असावं ही गोष्ट आमच्या हाती आलेल्या डेटाने सिद्ध झाली.

"पहिल्या डोसनंतर जे सरंक्षण मिळतं त्याने हे सिद्ध होतं की पहिल्या आणि दुसऱ्या डोसमध्ये 12 आठवड्यांचं अंतर असावं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'ऑक्सफर्ड ॲस्ट्राझेनेका (जी भारतात कोव्हिशिल्ड या नावाने दिली जाते) किंवा फायझर या लशींचा एक डोस जरी घेतला, तरी कोव्हिड-19 चा संसर्ग होण्याचा प्रमाण झपाट्याने कमी होतं,' असं यूकेमधल्या एका अभ्यासात समोर आलं आहे.