सामग्री: कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेमध्ये परिस्थिती दिवसेंदिवस बिघडत चाललीय. मोठ्या प्रमाणात कोव्हिड-19 रुग्णांना ऑक्सिजनची गरज भासतेय. पण देशभरातल्या गंभीर ऑक्सिजन तुटवड्यामुळे अनेक रुग्णांचा जीव गेला आहे.

आपल्याकडे फक्त काही तास पुरेल इतकाच ऑक्सिजन उरल्याचंही देशातल्या अनेक हॉस्पिटल्सनी म्हटलं होतं. दिल्लीच्या मॅक्स हॉस्पिटलला ऑक्सिजन पुरवठ्यासाठी कोर्टाकडे धाव घ्यावी लागली होती.

श्वास घ्यायला त्रास होत असणाऱ्या रुग्णांसाठी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने 'प्रोनिंग'च्या काही सोप्या पद्धती  सांगितल्या आहेत. याला आरोग्य मंत्रालयाने 'प्रोनिंग फॉर सेल्फ केअर' म्हटलंय.

'प्रोनिंग' केल्याने कोव्हिड-19च्या रुग्णांना त्यांच्या शरीरातली ऑक्सिजनची पातळी सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

'प्रोनिंग' म्हणजे काय?

योग्य प्रकारे पोटावर आडवं होत दीर्घ श्वास घेण्याच्या प्रक्रियेला प्रोनिंग म्हणतात. शरीरातली ऑक्सिजनची कमतरता भरून काढण्यासाठी याने मदत होते, असं आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या गाईडलाईन्समध्ये म्हटलंय.

घरातच आयसोलेशनमध्ये असणाऱ्या आणि श्वास घ्यायला त्रास होत असलेल्या वा ऑक्सिजनची पातळी कमी असणाऱ्या कोव्हिड रुग्णांसाठी हे खूप फायदेशीर असल्याचं या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये म्हटलंय.

रुग्णाला श्वास घ्यायला त्रास होत असेल वा त्याच्या शरीरातल्या ऑक्सिजनची पातळी 94 पेक्षा कमी झाली तर या पद्धतींचा वापर करावा, असं या सूचनांमध्ये म्हटलंय.

होम आयसोलेशनमध्ये असताना शरीरातली ऑक्सिजनची पातळी, रक्तदाब, रक्तातली शुगरची पातळी आणि शरीराचं तापमान या गोष्टी सतत मोजत रहाव्यात, असं सांगण्यात आलंय.

योग्य वेळी प्रोनिंग केल्याने म्हणजे विशेष पद्धतीने झोपल्याने अनेक जीव वाचू शकतात, ही पद्धत 80 टक्के परिणामकारक असल्याचं या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये म्हटलंय.

श्वसन प्रक्रियेत आणि ऑक्सिजन पातळीत सुधारणा करणाऱ्या या पद्धतीला वैद्यकीय मान्यता देण्यात आलेली आहे.

ही स्थिती पूर्णपणे सुरक्षित असून रक्तातली ऑक्सिजनची पातळी घसरल्यास या मार्गे त्यावर नियंत्रण मिळवलं जाऊ शकतं. आयसीयूमध्ये दाखल करण्यात आलेल्या रुग्णांमध्येही याचे चांगले परिणाम पहायला मिळाले आहेत.

व्हेंटिलेटर न मिळाल्यास ही प्रक्रिया करणं परिणामकारक ठरू शकतं.

पोटावर झोपण्यावर भर

प्रोनिंगदरम्यान पोटावर झोपण्यास सांगितलं जातं. यासाठी उशीचा वापर करावा असं सांगण्यात आलंय....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'प्रोनिंग' म्हणजे पोटावर पालथं झोपणं हे या कोरोना काळात ज्या रुग्णांना श्वास घेण्यास त्रास होत आहे त्यांच्यासाठी प्रोनिंग वरदान ठरू शकतं असं केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलं आहे.  पण त्याचवेळी प्रोनिंग योग्यरीत्या व्हायला हवं आणि योग्य ती काळजी घ्यायला हवी असं देखील मंत्रालयाने सुचवलं आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर नवरात्रात गरबा आणि दांडिया खेळण्यावर अनेक निर्बंध आले आहेत. मग हा व्हायरल गरबा कुठे खेळला गेलाय, असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल तर पुन्हा एकदा हा व्हीडिओ पाहा...

या व्हीडिओत काही जणांनी पीपीई किट्स घातले आहेत. काही जण बेड्सवर बसलेले दिसत आहेत. अवघ्या 37 सेकंदांचा हा व्हीडिओ आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

माहिती घेतल्यावर कळलं की, हा व्हीडिओ नेस्को कोव्हिड सेंटरमधला आहे. पण कोव्हिडच्या उपचारात सोशल डिस्टन्सिंग हा महत्त्वाचा भाग असताना, कोव्हिड सेंटरमध्ये गरबा कसा खेळला गेला, असा प्रश्न उपस्थित होतोय.

Viral Video Corona Garba : कोव्हिड सेंटरचे नियम धाब्यावर ठेवत मुंबईत रुग्णांनी खेळा गरबा

याबाबत बोलताना नेस्को कोव्हिड सेंटरमधील डॉक्टरांनी म्हटलं की, "आम्ही रुग्णांना गरबा किंवा डान्स करण्यासाठी प्रोत्साहन देत नाही. रुग्णांना परवानगी देण्यात आली नव्हती. रुग्णांनी उत्स्फूर्तपणे गरबा करण्यास सुरूवात केली. पुन्हा असा प्रकार होणार नाही याची खबरदारी घेण्यात आली आहे."

"झालेल्या प्रकारचं समर्थन करण्याचा प्रश्न नाही पण रुग्णांवर कारवाई करता येऊ शकणार नाही तसेच ज्या कर्मचाऱ्यांनी यात सहभाग घेतला आहे त्यांना समज दिली गेली आहे पण त्यांच्यावर पुढे काही कारवाई करता येणार नाही," असं डॉक्टरांनी नाव न सांगण्याच्या अटीवर बीबीसी प्रतिनिधीला सांगितलं आहे.

प्रतीकात्मक फोटो

पालिकेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या प्रकाराबद्दल म्हटलं, की "आम्ही या प्रकारची माहिती घेतली आहे. रुग्णांना अशा घटना पुन्हा घडू नये यासाठी सांगण्यात आलं आहे. कोव्हिड सेंटरमध्ये रुग्णाचे उपचार सुरू आहेत. त्यामुळे प्रशासन आणि स्टाफाही याबाबत सूचना देण्यात आल्या आहेत."

सोशल मीडियावर काय प्रतिक्रिया?

या व्हीडिओबद्दल सोशल मीडियावर अनेकांनी सकारात्मक प्रतिक्रिया दिल्या आहेत, तर काहींनी कोरोनाकाळातल्या या गरब्यावर उपहासानंही लिहिलं आहे.

संगीत आणि डान्समुळे लवकरात लवकर बरं व्हायला मदत होईल, असं एका युजरनं म्हटलं आहे.

काहींनी सुंदर म्हणत या डान्सची प्रशंसा केलीये.

फाल्गुनी पाठक गात आहे का, असं म्हणत काहींनी चिमटाही काढलाय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कालपासून सोशल मीडियावर गरब्याचा एक व्हीडिओ खूप व्हायरल झाला आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या प्रसारामुळे गेल्या दीड वर्षापासून राज्यातील शाळा बंद आहेत. सरकारने ऑनलाईन शिक्षणाचा पर्याय दिला होता परंतु जिथे साधा फोनसुद्धा लागत नाही तिथे इंटरनेट कुठे मिळणार? त्यातच प्रत्येकाकडे मोबाईल, लॅपटॉप असेल आणि त्याची साक्षरता असेल असंही नाही. त्यामुळे ग्रामीण भागातील मुलांच्या शिक्षणाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

भिंतीवरचं शिक्षण

म्हाळवडी गावाची लोकसंख्या दीड हजाराच्या दरम्यान. गावात अनेक मुलांकडे इंटरनेट आणि इतर सुविधा नव्हत्या. मग जिल्हा परिषद शाळेचे शिक्षक मुलांच्या घरी जाऊन त्यांना शिकवत होते. यात शिक्षकांचा संपूर्ण दिवस जायचा. त्यातच दररोज सर्वच मुलांना शिकवणंसुद्धा शक्य होत नव्हतं.

मुलांना शिक्षण कसं द्यायचं याबाबत गावकऱ्यांमध्ये चर्चा झाली. त्यावेळी गावातल्या भिंती जर अभ्यासक्रमाने रंगवल्या तर मुलं येता-जाता अभ्यास करु शकतील अशी कल्पना पुढे आली. राजेश बोडके या तरुण व्यावसायिकाने यासाठीचा सर्व खर्च उचलण्याचे ठरवले.

राजेश याच गावचा, याच शाळेत शिकलेला. सध्या तो पुण्यात टेलिकॉम क्षेत्रात व्यवसाय करतो. आपल्या गावासाठी, तिथल्या मुलांसाठी काहीतरी करण्याची त्याची इच्छा होती. त्यामुळे भिंती रंगविण्याचा सर्व खर्च त्याने करण्याचा निर्णय घेतला. गावातीलच संदीप बोडके या पेंटरने भिंती रंगवण्याची तयारी दर्शवली.

शाळेच्या भिंती उपयोगात आणून शिकवण्याचा प्रयोग

गावकऱ्यांच्या सहभागातून मुलांचा अभ्यासक्रम गावातील भिंतींवर रंगवण्यात आला. त्यातही लक्ष वेधून घेणारे रंग वापरण्यात आले. त्यामुळे मुलांचं लक्ष त्या भिंतींकडे जाऊ लागलं. पाहता पाहता गावातल्या भिंती अभ्यासक्रमाने सजून गेल्या.

आता मुलं येता-जाता या भिंतींजवळ थांबून अभ्यासाची उजळणी करतात. एवढंच काय तर गावकरीसुद्धा पारावर बसल्या बसल्या मुलांचा अभ्यास घेतात. या भिंती रंगविण्याचा फायदा केवळ मुलांनाच नाही तर ज्येष्ठ नागरिकांना तसेच ज्यांचं काही कारणाने शिक्षण सुटलं किंवा घेता आलं नाही अशा गावकऱ्यांना देखील होतोय.

पाढ्यांपासून ते इतिहासापर्यंत तर गणिताच्या समिकरणांपासून ते स्वच्छतेच्या सवयींपर्यंत सारं काही आता गावातल्या भिंतींवर आहे. बालवाडी ते इयत्ता सातवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम भिंतींवर रेखाटण्यात आला आहे.

जलचक्राची माहिती

खेळता-खेळता मुलं आता पाढे पाठ करु लागली आहेत. गप्पा मारताना छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास त्यांना आत्मसात होतोय. किचकट समिकरणं सतत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील म्हाळवडी गावाने भन्नाट कल्पना अमलात आणली आहे. त्यांनी संपूर्ण गावाचं रुपांतर शाळेत करून टाकलं आहे. गावातल्या सर्व भिंतीच त्यांनी शाळेच्या अभ्यासक्रमाने रंगवून टाकल्या आहेत. त्यामुळे गावातील मुलं आता खेळता-खेळता अभ्यासही करत आहेत..


सामग्री: कोरोनाच्या या वाढत्या प्रादूर्भावामुळे आता काही प्रश्नही उपस्थित होत आहेत. लॉकडाऊनची परिणामकारक अंमलबजावणी होत नाहीये का? आरोग्य व्यवस्था योग्य दिशेने काम करतेय का ? पुरेशा टेस्ट होत आहेत का ? लक्षणं दिसत नसल्यामुळे संसर्ग होतोय का ?

या आणि अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला.

त्यासाठी आम्ही सर्वप्रथम राज्य आरोग्य विभागाच्या संचालक डॉ.अर्चना पाटील यांच्याशी फोनवरुन संपर्क साधला.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "रुग्ण वाढत चालले आहेत त्याचे नेमके कारण आम्ही सांगू शकत नाही. कम्युनिटी स्प्रेड झाला आहे असं म्हणायला केंद्र सरकारने त्यासाठी कोणते निकष लावले असतील तर याची आम्हाला कल्पना नाही."

"हे खरं आहे की कोरोना रुग्णाच्या संपर्कात न येताही अनेकांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं समोर आलं आहे. पण त्याचं एक असं कारण सांगता येणार नाही."

"टीव्हीवर आपण पाहतोय की काही नागरिक बाहेर गर्दी करत आहेत. पण बाजारात गेलेल्या लोकांमध्ये पसरतोय असंही ठोस सांगता येणार नाही."

'दाटीवाटीत राहणाऱ्या वस्तीत संसर्ग अधिक'

राज्य सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, " कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा वेग लॉकडाऊननंतर मंदावला आहे. सुरुवातीला दर अडीच दिवसाला रुग्णांची संख्या दुप्पटीने वाढत होती. आता हाच कालावधी सहा दिवसांवर गेला आहे. ही दिलासादायक बाब आहे."

"रुग्णसंख्या वाढत आहे कारण आजही 20 टक्के लोकं घराबाहेर पडत आहे. मुंबई, पुण्यासारख्या शहरात लोकं दाटीवाटीच्या वस्तीत राहतात. मुंबईची घनता 29 हजार व्यक्ती/चौ.मीटर इतकी आहे. तिथे सोशल डिस्टंसिंग पाळणं शक्य होत नाही."

"मुंबईत धारावी, वरळी कोळीवाडा, वडाळा अशा परिसरात कोरोनाचे अधिक रुग्ण आढळत आहेत. पुण्यातही आपण पाहिलं तर भवानी पेठ, सय्यद नगर, कोलवा अशा दाटीवाटीच्या परिसरात संसर्ग अधिक आहे."

'कोरोना टेस्ट वाढवण्याची गरज'

इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे महाराष्ट्राचे अध्यक्ष डॉ.अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, " राज्यात कोरोना संसर्ग रोखण्यासाठी आरोग्य व्यवस्था योग्य दिशेने वाटचाल करत आहे. पण तरीही कोरोनाच्या टेस्ट वाढवण्याची गरज आहे. दर 10 लाख नागरिकांमागे किमान 5 हजार टेस्ट होणं गरजेचे आहे. पण आपण महाराष्ट्रात पाहिलं तर 10 लाख नागरिकांमागे केवळ 1500 ते 1700 टेस्ट होत आहेत. या नक्कीच पुरेशा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी राज्यात 23 मार्चला  लॉकडाऊन जाहीर केला. या निर्णयाला आता महिना पूर्ण झाला आहे. मात्र तरीही महाराष्ट्रात कोरोना रुग्णांची संख्या वाढताना दिसत आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या या संकटकाळात चीन दुहेरी आघाडीवर लढत आहे. एकीकडे कोरोनाचा प्रादूर्भाव, दुसरीकडे संपूर्ण जगाचा राग अशा कोंडीत चीन सापडला आहे.

जगभरात चीनविरोधात जी नाराजी आहे, त्यामुळे जगाची फॅक्ट्री अशी आपली ओळख चीनला गमवावी लागेल का?  भारतासाठी ही संधी आहे का?

चीन लवकरच जगाचं 'मॅन्युफॅक्चरिंग हब' ही आपली ओळख गमावून बसेल आणि आपल्यासाठी जागतिक बाजारपेठेत संधी निर्माण होईल, अशी आशा भारताला आहे. त्यामुळेच भारत जगभरातील कंपन्यांनी आपल्या इथं गुंतवणूक करावी यासाठी प्रयत्न करत आहे.

केंद्रीय रस्ते आणि वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी एका मुलाखतीत म्हटलं, की चीनची जागतिक बाजारपेठेतील पत घसरणं हे भारतासाठी फायदेशीर ठरू शकतं. कारण त्यामुळे भारतात अधिक गुंतवणूक होऊ शकेल.

उत्तर प्रदेश सरकारनं तर यासाठी विशेष टास्क फोर्सचीच स्थापना केली असून ज्या परदेशी कंपन्या चीनमधून बाहेर पडण्याचा विचार करत आहेत त्यांना राज्यात विशेष सवलती देण्याचा प्रयत्न केला जातोय.

ब्लूमबर्गनं दिलेल्या माहितीनुसार चीनमधून आपले मॅन्युफॅक्चरिंग युनिट हटवण्याचा विचार करत असलेल्या कंपन्यांसाठी भारत एक प्रचंड 'लँड पूल'ही करत आहे. गुंतवणुकीसंदर्भात भारताची अमेरिकेतील जवळपास 1 हजार बहुराष्ट्रीय कंपन्यांसोबत बोलणी सुरू आहे, अशी माहिती ब्लूमबर्गच्या वृत्तातून देण्यात आलीय.

"पण कंपन्याशी साधला जाणारा संपर्क, चर्चा आणि बोलणी ही सातत्यानं होणारी प्रक्रिया आहे. कोव्हिडमुळे केवळ या प्रक्रियेला गती मिळाली आहे. कारण अनेक कंपन्या चीनमधली आपली जोखीम कमी करू इच्छित आहेत," अशी प्रतिक्रिया भारत सरकारच्या राष्ट्रीय गुंतवणूक प्रमोशन संस्था इनव्हेस्ट इंडियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी दीपक बागला यांनी बीबीसीला दिली.

'एका रात्रीत घडणारी गोष्ट नाही'

गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी भारताकडून लक्षणीय प्रयत्न केले जात असल्याची प्रतिक्रिया भारत आणि अमेरिकेतील व्यावसायिक संबंध दृढ करणाऱ्या अमेरिका-भारत व्यवसाय परिषदेनं  (USIBC) दिलीये.

USIBC च्या अध्यक्ष आणि अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागात दक्षिण आणि मध्य आशिया विषयांच्या सहायक मंत्री म्हणून काम पाहिलेल्या निशा बिस्वाल यांनी बीबीसीला सांगितलं, की चीनमधून बाहेर पडणाऱ्या कंपन्यांना भारताकडे वळवण्यासाठी केंद्रीय आणि राज्य सरकार पातळीवर जोरदार प्रयत्न करत आहे.

"मात्र सध्याच्या परिस्थितीत गोष्टी केवळ चर्चेच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि चीनने एकमेकांचे वाणिज्य दुतावास बंद केल्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढीला लागल्याची चर्चा जगभर सुरू झाली आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या या संकटकाळात भीती मानवता आणि माणुसकी यांचा पराभव करताना दिसतेय. आपण आपल्याच माणसांच्या मदतीसाठी धावून जाताना दिसत नाही, यामागेही भीती हेच कारण आहे.

आज आपण इतरांसाठी हजर आहोत तर ते केवळ SMSद्वारे, सहवेदना व्यक्त करणारे इमोजीद्वारे आणि सोशल मीडियावरून देण्यात येणाऱ्या अमाप उपायांच्या स्वरूपात - स्मार्टफोन्स, व्हीडिओ किंवा ऑडियो संदेश हीच आजच्या संवादाची, सहवेदनेची भाषा झाली आहे.

या भीतीने मानवाला अदृश्य केलं आहे आणि याच भीतीने व्हर्च्युअल रिअलिटी आणि व्हर्च्युअल जगाचा मोठ्या प्रमाणावर विस्तार केला आहे. याच भीतीने आपल्याला त्या जागी नेऊन सोडलं आहे जिथे आपल्याला परस्परांची भीती वाटू लागली आहे. आपण एकमेकांना 'बायोलॉजिकल बाँब'च्या स्वरूपात बघू लागलोय. याच भीतीने आपल्या मानवीय देहाचं बायोलॉजिकल देहामध्ये अवमूल्यन केलंय, किंवा आपण म्हणू रूपांतर केलंय.

काही दिवसांपूर्वीच दिल्ली, मुंबई, पुणे यासारख्या शहरांमध्ये कोरोनामुळे निर्माण झालेली परिस्थिती, ठप्प झालेला कामधंदा आणि कामाच्या गावी रहायला घर नसणे, या अडचणी आणि असुरक्षिततेच्या भीतीमुळे अनेकांनी आपापल्या गावांची वाट धरली.

मात्र मार्गात काही ठिकाणी त्यांच्यावर केमिकलची फवारणी करण्यात आली.  हे रासायनिक स्प्रे बस, लोखंडी हँडल, फरशी, फ्रेम यासारख्या निर्जीव वस्तू निर्जंतूक करण्यासाठी वापरतात. या रासायनिक फवारणीत सोडियम हाइपोक्लोराईट हे रसायन टाकण्यात आल्याचं सांगितलं जातं, जे मानवी त्वचेसाठी घातक असतं. उत्तर प्रदेशातल्या बरेलीमध्ये ही घटना घडली.

अशीच एक घटना केरळमधल्या वायनाड जिल्ह्यातही घडली. तिथे चौकातून जात असलेल्या लोकांवर रासायनिक फवारणी करण्यात आली. मात्र कालांतराने अग्निशमन दलाने स्पष्ट केलं की त्या 'रासायनिक' फवारणीत केवळ साबणाचं पाणी होतं, घातक रसायन नव्हतं.

आपल्याच बांधवांमुळे आपल्याला आजार होईल या भीतीपोठी आपण काहीही करायला तयार आहोत, हेच या दोन घटनांवरून स्पष्ट होतं. यावरूनच भीती माणसाला किती अमानुष बनवते, हे स्पष्ट होतं. कोरोना आपल्याला स्क्रिझोफेनियासारख्या एका भयावह संसारात ढकलतोय, ज्यात आपण कुणालाही बघितलं की भीती वाटते.

अशाप्रकारच्या भीतीच्या छायेत आपण एकमेकांना आजार आणि स्वतःच्या अंताचं कारण मानू लागतो. ही भीती मानवी समूहामध्ये दीर्घ काळ उपस्थित राहिली तर 'सोशल स्क्रिझोफ्रेनिया' निर्माण करू शकते.

प्रसिद्ध विचारवंत जॉर्जियो...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना विषाणूमुळे आलेल्या आरोग्य आणीबाणीमुळे जगभरातील वेगवेगळ्या समाजांमध्ये आजार आणि मृत्यूबरोबरच भीतीही शिरकाव करते आहे. ही भीती अनेकदा रोग आणि त्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूपेक्षाही भयंकर असते, आणि हीच भीती माणसाच्या हातून चुका घडवून आणते.


सामग्री: कोरोनाच्या लॉकडाऊनचा फटका एस.टी. महामंडळाला बसलाय. यामुळेच महामंडळाने कर्मचारी कपातीचा निर्णय घेतला असून शेकडो कर्मचाऱ्यांची सेवा स्थगित करण्यात येणार आहे. 'न्यूज 18 लोकमत'ने याविषयीची बातमी दिली आहे.

एस. टी. च्या मध्यवर्ती कार्यालयातून याविषयीचं पत्र विभागीय कार्यालयांना पाठवण्यात आलंय. यानुसार 2019च्या भरतीमधली सेवा स्थगित करण्यात आलेली आहे. या काळात भरती झालेल्या चालक - वाहकांची सेवा तात्पुरती स्थगित करण्यात यावी आणि पुढे गरज लागल्यास त्यांना ज्येष्ठतेनुसार सेवेत घ्यावं असं या पत्रकात म्हटलंय. याशिवाय विविध पदांवर ज्यांचं प्रशिक्षण सुरू आहे, ते देखील थांबवण्यात आलेलं आहे.

जाहिरातीप्रमाणे कर्मचाऱ्यांची 8022 संख्या. प्रत्यक्षात मात्र 4500 कर्मचारी भरती प्रक्रियेद्वारे भरती झालेत. त्यामध्ये 3200 प्रशिक्षण घेत आहेत. प्रत्यक्षात 1300 चालक तथा वाहक कर्तव्यावर आहेत. त्याचबरोबर राज्य संवर्ग - 150 आणि अधिकारी 82 कामावर रुजू झाले आहेत असं   झी 24 तासने सांगितलं आहे.

पगार व्यवस्थित होतील, यासाठी प्रयत्न सुरू - परब

महाराष्ट्राचे परिवहन मंत्री अनिल परब यांनी सांगितलं की, "एसटी  एसटी कर्मचाऱ्यांच्या पगारासाठी महिन्याला 292 कोटी रूपये लागतात. मात्र, आता उत्पन्न थांबल्यानं सरकारकडे मदत मागितली आहे. एसटी सेवा सुरळीत होईपर्यंत महामंडळाला मदत करून कर्मचाऱ्यांचे पगार व्यवस्थित होतील, यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत."

"सरकारची आर्थिक बाजू ठप्प आहे. इतर ठिकाणहून येणारा महसूलही थांबलाय. त्यामुळे एसटी महामंडळाला कशी मदत करता येईल, याबाबत अर्थमंत्री आणि मुख्यमंत्र्यांकडे मागणी करतोय," असं परब म्हणाले.

एप्रिलपर्यंत एसटी महामंडळाचे 1000 कोटींचे नुकसान होते. गेल्या तीन महिन्यातील नुकसान दोन हजार कोटींच्या आसपास झालंय, अशीही माहिती अनिल परब यांनी दिली.

2. अभिनेत्री ऐश्वर्या राय -बच्चन नानावटीमध्ये

अभिनेत्री ऐश्वर्या राय - बच्चन आणि तिची मुलगी या दोघींनाही शुक्रवारी (17 जुलै) नानावटी रुग्णालयामध्ये दाखल करण्यात आलंय. अमिताभ आणि अभिषेक बच्चन 12 जुलैपासून नानावटी रुग्णालयामध्ये कोव्हिड 19 वर उपचार घेत आहेत. ऐश्वर्याला ताप आल्याने तिला आणि मुलीली खबरदारीचा उपाय म्हणून रुग्णालयात दाखल करण्यात आल्याचं 'लोकसत्ता'ने म्हटलंय.

ऐश्वर्या राय बच्चन

बच्चन कुटुंबातल्या चौघांची कोव्हिड टेस्ट काही दिवसांपूर्वी पॉझिटिव्ह आली होती. पण ऐश्वर्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा

1 . एस.टी. महामंडळाकडून  अनेकांची सेवा स्थगित


सामग्री: कोरोनाच्या वाढत्या प्रादुर्भावाच्या पार्श्वभूमीवर, दहावी-बारावी परीक्षांचं काय होणार? अशी टांगती तलवार विद्यार्थी आणि पालकांच्या डोक्यावर होती. मात्र विद्यार्थ्यांचं आरोग्य हे सर्वोच्च प्राधान्य आहे, त्यामुळे परीक्षा लांबणीवर टाकण्याचा निर्णय घेतला असल्याचं शिक्षणमंत्र्यांनी सांगितलं.

पण, सरकारनं बोर्डाची परीक्षा पुढे ढकलली असली, तरी शिक्षण विभागासमोरील आव्हान अद्यापही कायम आहे. एक म्हणजे मे अखेर आणि जूनपर्यंत परीक्षा पुढे ढकलली असली तरी तोपर्यंत कोरोनाचे संकट पूर्ण जाईल याची शाश्वती नाही. त्यामुळे 32 लाख विद्यार्थ्यांची परीक्षा पुन्हा सुरक्षितपणे घेण्याचं आव्हान सरकारसमोर असणार आहे.

दुसरं म्हणजे दरवर्षी मे महिन्याच्या अखेर बारावीचा निकाल जाहीर होतो, तर जूनच्या पहिल्या आठवड्यात दहावीचा. आता परीक्षेला उशीर होणार त्यामुळे निकाल रखडणार आहे. तेव्हा अकरावी, पदवी परीक्षा आणि वैद्यकीय प्रवेश प्रक्रियेलाही विलंब होणार हे स्पष्ट आहे.

त्यामुळे सरकारच्या या निर्णयावर नाराजी व्यक्त करण्यात येत आहे.

"जून महिन्यात कोरोनाचा संसर्ग होणार नाही याची काहीच गॅरंटी नाही. त्यामुळे हा निर्णय मला योग्य वाटत नाही. यामुळे पुढची प्रवेश प्रक्रिया रखडणार आणि याचा फटका केंद्रीय प्रवेशासाठी अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना बसू शकतो. अशी किती वेळा परीक्षा पुढे ढकलणार?", असा सवाल निवृत्त उपमुख्याध्यापक लीना कुलकर्णी उपस्थित करतात.

तर इंडिया वाईड पॅरेंट असोसिएशनच्या प्रमुख अनुभा श्रीवास्तव सहाय यांनी वर्षा गायकवाड यांच्या ट्वीटवर कमेंट करताना म्हटलंय, "या परिस्थितीत वेगळ्या पद्धतीने मूल्यमापन होणे हा एकमेव पर्याय असू शकतो, आपण किती वेळा आणि किती काळासाठी परीक्षा पुढे ढकलत राहणार. महाराष्ट्राने काही पर्यायी पद्धतीचा अवलंब केला पाहिजे जेणेकरून ते इतर राज्यांसाठी देखील आदर्श ठरू शकेल."

'परिस्थिती स्वीकारणं गरजेचं'

शिक्षणतज्ज्ञ निलेश निमकर सांगतात, "परीक्षा पुढे ढकलल्या म्हणजे आभाळ कोसळलं असं नाही. प्रवेशसुद्धा होतील. सगळीकडेच अपवादात्मक परिस्थिती आहे. त्यात कमीतकमी नुकसान होईल याची काळजी आपल्याला घ्यायची आहे.

"परीक्षेसाठी इतर पर्यायी यंत्रणासुद्धा अशी लगेच उभी करता येत नाही. त्यामुळे लेखी परीक्षेला काही पर्याय लगेच देता येणार नाही. प्रवेश प्रक्रियेला यंदा उशीर झाला तरी थोडं नुकसान कशाने तरी होणारच आहे. आपण परिस्थितीचा स्वीकार करायला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यभरातील दहावी-बारावीच्या विद्यार्थ्यांना दिलासा देणारा निर्णय राज्य सरकारने घेतला आहे. दहावीची परीक्षा जूनमध्ये होईल तर बारावीची परीक्षा मे महिन्याच्या अखेरीस घेण्यात येईल, असं शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी जाहीर केलं आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या संकटामुळे यंदा एसटी बसने संतांच्या पादुका पंढरपूरला नेण्यात आल्या. वाखरीत संतांच्या भेटीच्या सोहळ्यासाठी शेख यांनी एका बसची जबाबदारी सांभाळली. 'लकी ड्रॉ' मधून त्यांना बस चालवण्याचा मान मिळाला.

संतांच्या पादुकांची बस चालवण्याचा मान मिळाला याचा मला अभिमान आहे, असं आरिफ शेख सांगतात.

व्हीडिओ रिपोर्ट - गणेश पोळ, बीबीसी मराठी प्रतिनिधी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंढरपूर बस स्थानकातले आरिफ शेख यांना संत नामदेवांच्या पादुका ने-आण करण्याचा मान मिळाला आहे.


सामग्री: कोरोनाच्या संसर्गाच्या भारतातल्या केसेस झपाट्याने वाढत असल्याचं एका सरकारी शास्त्रज्ञानं मला सांगितलं. फक्त मृत्यूदर काहीसा दिलासादायक आहे. सध्याचा भारतातला 16.3% मृत्यूदर हा जगभरातल्या कोरोनाची रुग्णसंख्या जास्त असणाऱ्या इतर अनेक देशांपेक्षा कमी आहे.

टेस्टिंगचं प्रमाण वाढल्यानेही काही प्रमाणात रुग्णसंख्या वाढलेली आहे. पण ज्या वेगाने हा विषाणू पसरतोय, त्यामुळे जाणकार चिंतेत आहेत.

भारतामध्ये हा विषाणू आल्याच्या 170 दिवसांनी देशाने 10 लाखांची रुग्णसंख्या गाठली. पण 40 ते 50 लाख रुग्णसंख्येचा आकडा भारताने फक्त गेल्या 11 दिवसांत ओलांडला. एप्रिलमध्ये देशात दररोज सरासरी 62 रुग्ण आढळत होते. सप्टेंबरमध्ये ही संख्या 87,000 पेक्षा जास्त झाली आहे.

गेल्या आठवड्यातल्या प्रत्येक दिवशी भारतात 90,000 नवीन रुग्ण नोंदवण्यात आले तर रोज 1,000 पेक्षा जास्त मृत्यू झाले. देशातल्या 7 राज्यांमध्ये संसर्गाचं प्रमाण सर्वाधिक आहे. या राज्यांतली लोकसंख्या देशाच्या एकूण रुग्णसंख्येच्या 48% आहे.

एकीकडे कोरोनाचा संसर्ग वाढतोय तर दुसरीकडे ऑफिसेस, सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था, रेस्टॉरंट्स, जिम  या गोष्टी पुन्हा सुरू केल्या जात आहेत. अर्थव्यवस्थेतमध्ये सध्या झालेली घसरण ही गेल्या काही दशकांतली सर्वात मोठी घसरण आहे आणि परिस्थिती सुधारण्यासाठी कामकाज पुन्हा सुरू करण्यात येतंय.

जगातला सर्वात कठोर लॉकडाऊन भारतात लावण्यात आला. या काळात लोक घरात होते, उद्योग बंद होते आणि असंघटित क्षेत्रातल्या कोट्यवधी कामगारांच्या नोकऱ्या गेल्या आणि त्यांना पायी चालत वा बस आणि ट्रेननी प्रवास करत गावी परतावं लागलं.

पण एकीकडे संसर्गाचं प्रमाण आणि रुग्णसंख्या वाढत असताना अर्थव्यवस्थेचं कामकाज सुरू करणं हे लॉकडाऊनचा बसलेला फटका दर्शवणारं असल्याचं नोमुरा इंडिया बिझनेस रिडम्पशन इंडेक्स म्हणतो.

संसर्गग्रस्तांचा आकडा असू शकतो बराच अधिक

आतापर्यंत 50 लाखांपेक्षा जास्त भारतीयांची कोरोनासाठीची चाचणी पॉझिटिव्ह आलेली आहे आणि दररोज देशभरात 10 लाखांपेक्षा जास्त चाचण्या होत आहेत. पण तरीही जगाच्या तुलनेत चाचण्यांचं हे प्रमाण कमी आहे. Epidemiologist म्हणजे जागतिक साथीच्या आजारांच्या तज्ज्ञांच्या मते भारताल्या संसर्गग्रस्तांची संख्या प्रत्यक्षात बरीच जास्त असण्याची शक्यता आहे.

सरकारने केलेल्या अँटीबॉडी टेस्टवर आधारित पाहण्यांनुसार मेच्या सुरुवातीला 64 लाख संसर्गग्रस्त देशात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या जागतिक साथीचा नववा महिना लवकरच सुरू होईल. भारतातली कोव्हिडची एकूण रुग्णसंख्या 50 लाखांपेक्षा जास्त झालेली आहे. अमेरिकेपाठोपाठ भारतात जगातील सर्वाधिक रुग्ण आहेत. भारतात आतापर्यंत 83 हजारांपेक्षा जास्त बळी गेले आहेत.


सामग्री: कोरोनातून बरे झाल्यानंतर अशोक चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीला मुलाखत दिली.

कोरोना झाल्यानंतर मेल्याशिवाय स्वर्ग दिसत नाही, या म्हणीचा प्रत्यय आल्याचं त्यांनी सांगितलं, तर त्यांच्या मुंबईत उपचार घेण्यावरून एक व्यक्ती प्रसिद्धीसाठी राजकारण करत असल्याचा आरोपही त्यांनी यावेळी केला.

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी नीलेश धोत्रे यांनी अशोक चव्हाण यांच्याशी संवाद साधला.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

प्रश्न - तुमची तब्येत कशी आहे?

उत्तर - माझी तब्येत चांगली आहे. मी सध्या घरी आहे. माझा कोव्हिड-19 चा रिपोर्ट निगेटिव्ह आल्यानंतर मला डिस्चार्ज देण्यात आला. सध्या गेले 3-4 दिवस मी होम क्वारंटाईन आहे.

प्रश्न - तुम्हाला कोव्हिडची लक्षणं दिसत आहेत, हे केव्हा लक्षात आलं?

उत्तर - लॉकडाऊन जाहीर झाल्यापासून मी नांदेडमध्येच होतो. तिथे लोकांना मदत करण्याचं काम मी सुरू केलं होतं. त्यासाठी प्रत्येक तालुक्यात भेटी देत होतो. स्थलांतरित मजुरांचे प्रश्न, जीवनावश्यक वस्तूंचं लोकांना वाटप यांसारख्या गोष्टींवर मी लक्ष देत होतो. तेवढ्यात विधानपरिषदेची निवडणूक होणार असल्याने मला मुंबईला जाव लागलं. ती निवडणूक बिनविरोध झाल्याने मी पुन्हा नांदेडला परतलो.

रेड झोनमधून आल्यामुळे मी नांदेडला चार-पाच दिवस घरी थांबलो. यावेळी माझ्या तपासण्या डॉक्टरांनी केल्या. पण मुंबईहून आल्याच्या पाचव्या दिवशी माझा एक्स-रे काढण्यात आला. त्यात कोव्हिडची लक्षणं दिसून आली. ते कळताच मी लगेच मुंबईला निघून आलो. मुंबईला आल्यावर सुदैवाने मला उपचार मिळाले आणि लवकर डिस्चार्ज मिळाला.

प्रश्न - जेव्हा तुम्हाला कोरोना झाल्याचं कळलं, तेव्हा तुमच्या मनात नेमकी काय भावना आली?

उत्तर - मेल्याशिवाय स्वर्ग दिसत नाही, या म्हणीप्रमाणेच माझी अवस्था झाली. कोरोनामुळे आजूबाजूला निर्माण झालेलं वातावरण आपण रोज पाहतोय. यामुळे मनात भीती निर्माण झाली. तसंच, मुंबईला आल्यावर कोरोनाग्रस्तांसाठी असलेल्या हॉस्पिटलमध्येच ठेवण्यात आलं होतं. त्यामुळे शेजारील रुग्णाचा आपल्याला संसर्ग होईल ही भीती सुद्धा वाटत होती. हॉस्पिटलमध्ये भरती झाल्यावर ही चिंता दोन-तीन दिवस मनात राहिली. मात्र, वेळेत उपचार झाले त्याने लवकर बरा झाला.

प्रश्न - तुमच्यावर कोणत्या प्रकारची ट्रीटमेंट करण्यात आली?

उत्तर - जी ट्रीटमेंट सामान्यांवर करतात, तीच ट्रीटमेंट माझ्यावर करण्यात आली. इंट्राव्हेनस अँटीबायोटिक्स, हायड्रोक्लोरोक्वीनच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस नेते आणि सार्वजनिक बांधकाम मंत्री अशोक चव्हाण आता कोरोनामुक्त झाले आहेत. काही दिवसांपूर्वी त्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झाली होती. उपचारानंतर ते आता मुंबईत त्यांच्या घरी क्वारंटाईन आहेत.


सामग्री: कोरोनानंतर धर्माचं स्वरूप बदलून जाईल का?

या काळात लोक देवावर नाराज होते की त्यांच्या श्रद्धा अधिकच दृढ झाल्या हे पाहावं लागेल.

कोरोनानंतरच्या जगात धार्मिक श्रद्धा कशा बदलतायत?

याच रामायण मालिकेत सीतेची भूमिका करणाऱ्या अभिनेत्री दीपिका चिकालीया टोपीवाला यांच्यामते कोरोना व्हायरसच्या साथीनंतर जग आणखी अध्यात्मिक होईल. भारतातील मोठी लोकसंख्या 'निसर्ग आणि अध्यात्मा'च्या वाटेला जाईल असं त्या सांगतात. बागांमध्ये ध्यानाला बसलेल्या लोकांची संख्या वाढल्याचेही दिसेल असं त्या म्हणतात.

अजमेरमधील पूजनीय सूफी संत ख्वाजा मोईनुद्दिन चिश्ती यांच्या दर्ग्याची देखभाल करणारे सय्यद गोहर या व्हायरसला अल्लाचा प्रकोप मानतात.

कोरोना व्हायरसला मशिदीत घुसण्याला देवदूतच रोखतील असं गोहर आणि त्यांचे अनेक अनुयायी मानतात.

तर काही लोकांना गोमुत्र पिऊन कोरोनापासून सुटका होते असं वाटतं.

त्यामुळे कोरोनाला दूर ठेवण्यासाठी धार्मिक प्रतीकं आणि प्रथांना अधिकृत मान्यताच मिळाली आहे असं वाटतं.

सेंटर फॉर द स्टडी ऑफ डेव्हलपिंग सोसायटीजचे डॉ. हिलाल अहमद म्हणतात, आधुनिक धर्मांमध्ये आणि विज्ञानात कोणताही संघर्ष नाही. इतकंच नाही तर त्यांनी विज्ञान योग्य असल्याची मान्यताही दिली आहे. त्यांच्यासमोर एखादी अभूतपूर्व गोष्ट आली की आपल्या धर्मात ती आधीपासूनच होती असं ते सांगतात.

धर्मांसाठी 'न्यू नॉर्मल'

एखाद्या बाबतीतील अनिश्चितता त्रासदायक असते. परंतु जोपर्यंत एखादी लस तयार होत नाही आणि ती सगळ्या लोकांना दिली जात नाही तोपर्यंत लोकांना या नव्या कोरोनोत्तर जगात आपलं रोजचं जगणं सुरू करता येणार नाही. त्यासाठी काही महिने किंवा वर्षं लागू शकतात असं तज्ज्ञ म्हणतात.

भारतातले लोक पूर्वीपेक्षा जास्त धार्मिक होतील की त्यांची शास्त्रीय समज चांगली विकसित होईल याचा अंदाज लावणं कठीण आहे. तरिही या गोंधळाच्या स्थितीतही काही संकेत मिळत आहेत.

दिल्लीमध्ये राहणाऱ्या सामाजीक कार्यकर्त्या गीता शर्मा यांचं उदाहरण घेऊ. त्या एक स्मार्ट आणि स्वतःवर विश्वास ठेवणाऱ्या कार्यकर्त्या आहेत. लॉकडाऊनमध्ये कोणतीही तक्रार न करता त्या जगत आहेत. त्यामागे काय कारण असावं असं विचारल्यावर त्या याचं श्रेय ध्यान करण्याला देतात.

त्यांच्यामते त्या आता जास्तच अध्यात्मिक झाल्या आहेत. देवानं आपल्याला अध्यात्माच्या दिशेने जाण्यासाठी एक संधी दिली आहे असं त्याचं मत आहे.

गीता या पत्रकार आहेत, या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसची साथ भारतात आल्यानंतर मंदिरं आणि मशिदी बंद केल्या गेल्या मात्र दुसरीकडे रामायण टीव्हीवर दाखवायला सुरुवात केलं. सर्वांत जास्त पाहिला गेलेला कार्यक्रम म्हणून त्याची नोंदही झाली.


सामग्री: कोरोनाने रोजगाराचं काय होणार?

अर्थशास्त्राचं नोबेल पटकावणाऱ्या अभिजीत बॅनर्जी आणि एस्टर ड्युफलो यांनीही तेव्हाच सांगितलं होतं की, जगभरातल्या देशांना मोठ्या लोकसंख्येला चरितार्थाची साधनं पुरवावी लागतील कारण सगळ्यांना रोजगार मिळू शकणार नाही.

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या मुद्यावरून बराच खल सुरू होता. कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीच्या माध्यमातून कोणती कोणती कामं होऊ शकतील? कोणाच्या नोकऱ्या राहतील आणि वाचतील?

एकीकडे जगभरातील उद्योगपती सगळं काम स्वयंचलित पद्धतीने कसं होईल याची स्वप्नं बघत होते, तर दुसरीकडे सरकार आणि समाजातील अनेकांना कोट्यवधी तरुणांच्या रोजगाराचं काय याची चिंता लागून राहिली होती.

युवाल नोआ हरारी यांनी 21 lessons for the 21st Century या पुस्तकात एकविसाव्या शतकातील 21 गोष्टी सांगतात. त्यात रोजगार दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. नव्या पिढीसाठी हा धोक्याचा इशारा आहे. आता शाळा, महाविद्यालयात शिकणाऱ्या पिढीला हे सांगणं आहे की, जेव्हा तुम्ही काम शोधू लागाल तेव्हा कदाचित नोकऱ्या नसतील.

संगणक आणि रोबो नजीकच्या भविष्यात बहुतांश नोकऱ्यांवर गदा आणतील अशी परिस्थिती नाही मात्र हे चित्र प्रत्यक्षात यायला फार वर्ष जाणार नाहीत.

ते 2050 वर्षाचं कल्पनाचित्राची मांडणी करतात.

 'डेटा इज न्यू ऑईल' असं का म्हटलं जातं?

याच धर्तीवर एलेक रॉस यांनी पुढच्या दहा वर्षातील आव्हानांची मांडणी केली. येत्या दहा वर्षांत जे नवं तंत्रज्ञान येईल, नवे शोध लागतील यामुळे आपलं काम आणि आपला घरातला वावर कसा बदलेल याचा त्यांनी अभ्यास केला.

डेटा इज न्यू ऑईल

जग कसं बदलेल, डेटा इज न्यू ऑईल असं का म्हटलं जात आहे, कंप्युटर प्रोग्रॅमिंगहून माणसाच्या प्रोग्रॅमिंगपर्यंत पोहोचलेलं तंत्रज्ञान या सगळ्याचा आढावा रॉस यांच्या The Industries of The Future पुस्तकात घेण्यात आला आहे. वेगाने बदलणाऱ्या जगात केवळ टिकून राहण्यासाठी नव्हे तर प्रगती करायची असेल तर हे पुस्तक गाईड म्हणून काम करू शकेल.

यामध्ये डेटा काय किमया करू शकतं याची झलक आहे. रोबो आपली कामं कशी करू शकतो हेही दिलं आहे. कॉम्प्युटर कोडिंगचा वापर हत्यार म्हणून कसा केला जाईल याचीही शक्यता मांडण्यात आली आहे.

जमिनीवर होणाऱ्या तसंच हवेत होणाऱ्या लढायांपेक्षा सायबर युद्ध व्हर्च्युअल युद्धाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. तिसऱ्या जगातील देश म्हणजेच विकसनशील देशांना अमेरिकेसारखी सिलिकॉन व्हॅली उभी करता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना पूर्व काळातही जगासमोर एक प्रश्न फेर धरून होता तो म्हणजे रोजगार कसा मिळणार, कुठून मिळणार आणि कोणाकोणाला मिळणार?


सामग्री: कोरोनाबाधितांची वाढणारी संख्या पाहता मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी सर्वपक्षीय नेत्यांची महत्त्वाची बैठक आज (10 एप्रिल) घेतली.  या बैठकीत उपस्थित असलेल्या सूत्रांनी राज्यात पुन्हा एकदा कठोर लॉकडाऊन लावण्याचा विचार सुरू असल्याची माहिती बीबीसी मराठीला दिली.

उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनीदेखील सोमवारी (12 एप्रिल) कॅबिनेटमधल्या महत्वाच्या मंत्र्यांची बैठक बोलवली आहे. या बैठकीत राज्यात लॉकडाऊन लावलं तर पुरेशी तयारी आहे का? याचा आढावा घेतला जाईल. मुबलक अन्नधान्य साठा, आरोग्य यंत्रणेची तयारी, मजुरांबाबतची व्यवस्था या गोष्टींचाही आढावा या बैठकीत घेतला जाईल.

महाराष्ट्रात कोरोनाचा झपाट्याने पसरणारा संसर्ग दिवसेंदिवस चिंतेचा विषय बनत चाललाय. कोरोनाला रोखण्याचं मोठं आव्हान राज्य सरकारसमोर आहे. त्यामुळे राज्यात संपूर्ण लॉकडाऊनची चाचपणी महाविकास आघाडी सरकारकडून केली जातेय. त्यासाठीच उद्धव ठाकरे यांनी सर्वपक्षीय बैठक बोलावली होती.

या बैठकीला विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांच्यासह आरोग्यमंत्री राजेश टोपे, महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात, सार्वजनिक बांधकाम मंत्री अशोक चव्हाण, विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, चंद्रकांत पाटील हे व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे सहभागी झाले होते.

मनसे नेते राज ठाकरे हे या बैठकीला उपस्थित राहणार होते. मात्र, त्यांच्या हातावर शस्त्रक्रिया झाल्याने ते बैठकीला उपस्थित राहिले नाहीत.

मुख्यमंत्र्यांनी काय भूमिका मांडली?

"कोरोनाचे अनर्थचक्र थांबवायचे असेल तर काही काळासाठी का होईना पण कडक निर्बंध लावावेच लागतील. आपल्याला प्रथम जीव वाचविण्याला प्राधान्य द्यावे लागेल. ही जर आरोग्याची आणीबाणी असेल तर प्राधान्य हे नागरिकांच्या आरोग्याला आणि जीवाला असले पाहिजे," अशी भूमिका मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मांडली.

 कडक निर्बंध लावतांना गरीब, श्रमिक, हातावर पोट असणाऱ्या वर्गाला त्रास होऊ नये ही सर्वांचीच  भूमिका आहे. त्यादृष्टीने विचार झाला पाहिजे आणि केला जाईल. पण दररोज झपाट्याने वाढणारा संसर्ग आणि रुग्णवाढ काहीही करून प्रथम रोखणे अतिशय गरजेचे आहे. सर्वानुमते एकमुखाने निर्णय घेऊन या संकटावर मात कशी करावी ते ठरविले पाहिजे. यासाठी लोकांमध्ये आपण सर्व पक्षांनी जागृती केली पाहिजे, असं मुख्यमंत्र्यांनी म्हटलं.

रुग्णसंख्या इतक्या वेगाने वाढते आहे की, आज आपण लॉकडाऊनबाबत निर्णय घेतला नाही तर उद्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात 15 दिवसांचा लॉकडाऊन लावण्याबाबत सरकारचा विचार सुरू आहे. त्यासाठी मुख्यमंत्र्यांनी उद्या (11 एप्रिल) टास्क फोर्सची बैठक बोलवली आहे. या बैठकीनंतर लॉकडाऊनबाबत निर्णय घेतला जाईल.


सामग्री: कोरोनामुळे अत्यंत कमी लोकांनाच यात्रेची परवानगी देण्यात आली आहे. सौदी अरेबियात राहत असलेल्या विदेशी नागरिकांना देखील यात्रेला जाता येऊ शकतं.

दरवेळी अंदाजे 20 लाख लोक हज यात्रा करतात. पण यावर्षी कोरोनामुळे खूप कमी लोक यात्रेला जाऊ शकतील.

कोरोनाचं संकट असल्यानं मर्यादित लोकांनाच हज यात्र करण्याची परवानगी दिली जाईल असं सौदी अरेबियाने जून महिन्यातच स्पष्ट केलं होतं.

कोरोनाचा प्रसार होऊ नये, यासाठी सोशल डिस्टन्सिंग किंवा इतर खबरदारीचे उपाय करण्यात आलेत. त्यानुसार हा निर्णय सौदी अरेबियानं घेतला.

सौदी अरेबियातले जे लोक हजसाठी येतील, त्यांच्या आरोग्य सुरक्षेसाठीही सर्व उपाययोजना केल्या जातील.

इस्लामिक कॅलेंडर चंद्रानुसार बदलत राहतं. हज बकरी ईदच्या काळात असते. मात्र यंदा हजचं आयोजन जुलै महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात होत आहे.

इस्लामच्या पाच मूलभूत स्तंभांपैकी शेवटचा स्तंभ हज मानला जातो. शारीरिक आणि आर्थिक रुपानं सक्षम असलेले मुस्लीम नागरिक आयुष्यात एकदा तरी हजची यात्रा करण्याची इच्छा बाळगून असतात.

कोरोनाचं आरोग्य संकट पाहता, यंदा हज यात्रा रद्दच होते की काय, असा अंदाज वर्तवला जात होता. मात्र, सौदी अरेबियानं यात मध्यम मार्ग काढत, आरोग्य सुरक्षेची खबरदारी घेऊन केवळ सौदी अरेबियातील भाविकांनाच हजला येण्याची परवानगी दिली.

एप्रिल महिन्यातच सौदी अरेबियातील हजसंबंधी मंत्री मोहम्मद सालेह बंतेन यांनी जगभरातील भाविकांना सांगितलं होतं की, हजला येणाऱ्यांच्या आरोग्याची सौदी अरेबियाला काळजी आहे. त्यामुळे कुणीही हजला येण्यासाठी बुकिंग करण्याची घाई करू नये.

सौदी अरेबियात आजच्या घडीला कोरोनाचे एकूण एक लाख 61 हजारहून अधिक रुग्ण आहेत. 307 जणांचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला आहे. गेल्याच आठवड्यात सौदी अरेबियानं लॉकडाऊन हटवलंय.

हज यात्रा का करतात?

इस्लामच्या एकूण पाच स्तंभांपैकी हज हा पाचवा स्तंभ आहे. स्वस्थ आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम मुसलमानांकडून एक अपेक्षा असते की, जीवनात एकदा तरी त्यांनी हज यात्रा केली पाहिजे. हज यात्रेकडे भूतकाळातली पापं मिटवण्यासाठीचं योग्य स्थान म्हणून पाहिलं जातं.

असं मानलं जातं की, हज यात्रेनंतर एखाद्या व्यक्तीचे सगळे पाप माफ केले जातात आणि तो आपलं आयुष्य पुन्हा नव्याने सुरू करू शकते.

आयुष्यात एकदा तरी हज यात्रा करावी, अशी बहुतांश मुसलमानांची इच्छा असते. जे हज यात्रेचा खर्च करू शकत नाहीत, त्यांचा खर्च...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सर्व जगभरातील मुस्लिमासाठी अत्यंत पवित्र असणाऱ्या हज यात्रेला सुरुवात झाली आहे. यावेळी ही यात्रा केवळ सौदी अरेबियात राहणाऱ्या लोकांसाठीच असल्याचं सौदी अरेबिया सरकारने स्पष्ट केलं आहे.


सामग्री: कोरोनामुळे अनेक उद्योगांना झळ बसली त्यामध्ये बांधकाम क्षेत्र हे सर्वांत मोठं आहे. भारतासारख्या विकसनशील देशामध्ये गृहबांधणी उद्योग अत्यंत वेगाने वाढणारा उद्योग होता. मात्र गेल्या काही वर्षांतील स्थितीचा आणि कोरोनाचा त्यावर परिणाम झाला आणि हा उद्योग संकटांच्या अधिकाधिक गर्तेत गेला.

या उद्योगाला संकटातून बाहेर काढण्यासाठी लोकानी घर खरेदीसाठी प्रयत्न करावेत यासाठी वेगवेगळी सरकारं प्रयत्न करत आहेत. महाराष्ट्र सरकारनेही बुधवारी (26 ऑगस्ट) स्टॅम्प ड्युटी म्हणजे मुद्रांक शुल्क कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

महाराष्ट्र सरकारचा निर्णय काय आहे?

यावर्षी आतापर्यंत मुद्रांक शुल्क 5 टक्के इतकं आकारलं जात होतं आता 31 डिसेंबरपर्यंत ते 2 टक्क्यांवर आणण्यात आलं आहे. तसेच 1 जानेवारी ते 31 मार्च 2021 पर्यंत ते 3 टक्के इतकं आकारण्यात येणार आहे. यामुळे घरखरेदीला चालना मिळेल अशी अपेक्षा आहे.

मुद्रांक शुल्क म्हणजे काय?

मालमत्ता खरेदी करताना जे मुद्रांकापोटी शुल्क द्यावं लागतं त्याला मुद्रांक शुल्क किंवा स्टॅम्प ड्युटी असं म्हटलं जातं. हे शुल्क महानगरं, शहरं आणि गावांनुसार बदलतं.

मुद्रांकशुल्क शोधण्यासाठी तसेच मालमत्तेचं बाजारमूल्य पाहाण्यासाठी वेबसाइटच्या या पेजवर जा.

मुद्रांक शुल्क राज्यनिहाय वेगवेगळंही असतं. आपल्याला नक्की किती मुद्रांक शुल्क लागेल हे जाणून घेण्यासाठी आपण खरेदी करत असलेल्या मालमत्तेचं बाजारमूल्य तुम्हाला माहिती असावं लागतं. ते मूल्य तुम्हाला http://www.igrmahhelpline.gov.in या महाराष्ट्र शासनाच्या संकेतस्थळावर मिळू शकतं.

मुद्रांक शुल्क कसं भरायचं?

महाराष्ट्रात मुद्रांक शुल्क ई-पेमेंटद्वारे, फ्रँकिंगद्वारे किंवा पारंपरिक स्टॅम्प, चिकटवायचे स्टॅम्प विकत घेऊन भरता येतं. प्रत्येक जिल्ह्याच्या कोषागार किंवा उपकोषागार कार्यालयात ते भरता येतं किंवा परवानाधारक स्टॅम्प विक्रेत्यांकडे देता येतं.

मुद्रांक शुल्क भरायला उशीर झाला तर...

मुद्रांक शुल्क भरण्यास विलंब झाल्यास कमी भरलेल्या मुद्रांक शुल्काच्या रकमेवर दरमहा 2% याप्रमाणे दंडाची आकारणी केली जाते.

हा दंड दस्तऐवजावर पहिली स्वाक्षरी केल्याच्या दिनांकापासून ते कमी पडलेले मुद्रांक शुल्क शासनजमा करण्याच्या दिनांकापर्यंत आकारला जातो.

असे कमी पडलेले मुद्रांक शुल्क आणि दंड निश्चितीची कार्यवाही संबंधित मुद्रांक जिल्हाधिकारी यांच्याकडून केली जाते. या दंडाची कमाल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांची कमी न होणारी संख्या, मागणी घटल्यामुळे बंद पडलेले उद्योग आणि त्यामुळे लाखो लोकांवर कोसळलेली बेरोजगारीची कुऱ्हाड हे चित्र भारतातच नव्हे तर जगभरात दिसून येत आहे.


सामग्री: कोरोनामुळे आपलं आयुष्य आता नेहमीकरता बदलून जाणार आहे का?

कोरोनापूर्वी म्हणजे फेब्रुवारी महिन्यापर्यंत आपण जसं आयुष्य जगत होतो, तसं आता आपण परत जगू शकू? की आता काही गोष्टी कायमच्या बदलल्या आहेत?

अनेक तज्ज्ञांच्या मते आता काही गोष्टी कायमच्या बदलू शकतात आणि पूर्वी जे नॉर्मल वाटायचं, ते आता होऊ शकणार नाही. आता अशा अनेक नवीन गोष्टी असतील ज्या आपल्यासाठी नॉर्मल झालेल्या असतील.  पाहूया गोष्ट नव्या नॉर्मलची.. सोप्या शब्दांत.

नवं नॉर्मल म्हणजे काय?

चीनच्या ज्या वुहान शहरातून कोनोना व्हायरसच्या प्रसाराची सुरुवात झाली, तिथे 76 दिवस लॉकडाऊन होतं. त्यानंतर जेव्हा गोष्टी सुरू झाल्या, तेव्हा त्या आधीसारख्या नव्हत्या. त्या शहराचा आणि तिथल्या लोकांचा चेहरामोहराच बदललेला होता.

जगात अनेक देशांमध्ये हेच होतंय. लॉकडाऊन करूनही कोव्हिड रुग्णांची संख्या काही शून्य होत नाहीये. लस यायला किमान वर्ष किंवा दीड वर्षापेक्षाही जास्त वेळ लागू शकतो. वर्ष-दीड वर्ष लॉकडाऊन करून ठेवणं कोणत्याही देशाला शक्य नाहीये.

या काळात आपल्याला आयुष्यात काही मूलभूत बदल करावे लागतील. या बदलांसकटचं जे आपलं आयुष्य असणार आहे, ते असेल आपलं नव नॉर्मल आयुष्य. ते स्वीकारण्यावाचून गत्यंतर नाही.

स्पेनने अलिकडेच आपला 'एक्झिट प्लॅन' अमलात आणायला सुरुवात केली. जून अखेरपर्यंत देशाला 'न्यू नॉर्मल'कडे न्यायचंय असं पंतप्रधान सांचेझ यांनी म्हटलंय,

ब्रिटनमध्ये सुद्धा याचीच चर्चा सुरू आहे. परराष्ट्र मंत्री सचिव डॉमिनिक राब यांनीही म्हटलं होतं की, ब्रिटनला लॉकडाऊन संपवण्यासाठी सगळे निर्बंध हटवून चालणार नाहीत. तर देशाला एका 'न्यू नॉर्मल'कडे जावं लागेल. शाळा-दुकानं सगळीकडे सोशल डिस्टन्सिंगचे नियम आता कायम राहतील. पण त्याहून खूप जास्त बदल आपल्या आयुष्यात होऊ शकतात.

प्रवास आणि भटकंती बंद?

भारतात अजूनही विमानप्रवास बंद आहे. अनेक देशांनी तर प्रवासावर दीर्घकाळासाठी निर्बंध घातलेत. अर्जेंटिनाने सप्टेंबरपर्यंत सर्व विमानप्रवासावर बंदी घातलीय. युकेच्या एका मंत्र्याने अलिकडेच म्हटलं होतं की, लोकांनी उन्हाळ्याच्या सुटीत प्रवास करण्याचे प्लॅन करू नयेत.

अमेरिकेतल्या अनेक बड्या विमान कंपन्यांनी आपली विमानसेवा हळूहळू सुरू करत असताना आता प्रवाशांना तसंच आपल्या कर्मचाऱ्यांना विमानातही मास्क लावून बसण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

हाँगकाँग एअरपोर्टवर तर फुल बॉडी सॅनिटायझर्स बसवले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशात तिसरं लॉकडाऊन सुरू झालं आहे. रुग्णांचा आकडा 40 हजारांच्या पुढे गेलाय. प्रत्येकाच्या मनात आता एकच प्रश्न आहेत की गोष्टी नॉर्मल कधी होणार?


सामग्री: कोरोनामुळे आर्थिक भार

आधीच रोजगारावर परिणाम झालेला आणि त्यातच ज्यांच्यावर कोरोना संसर्ग झेलण्याची वेळ आली त्यांना रुग्णालयांनी लावलेल्या वारेमाप बिलांचा भुर्दंड पडला. केंद्र सरकारने लोकांकडे सध्या असलेल्या मेडिक्लेम किंवा आरोग्य विम्यामध्येच कोव्हिड उपचारांचा समावेश करणं विमा कंपन्यांसाठी सुरुवातीला अनिवार्य केलं. त्यानंतर काही कंपन्यांनी स्वत:हून 'कोव्हिड रक्षक' आणि 'कोव्हिड कवच' अशा विमा योजना बाजारात आणल्या.

पण, त्यानंतरही लोकांना रुग्णालयात झालेला सगळा खर्च मिळालेला नाही. तर काही जणांना कॅशलेस म्हणजे स्वत: एकही पैसा न भरता विमा कंपनीकडून रुग्णालयाला परस्पर बिल चुकतं होण्याचा फायदा मिळालेला नाही.

लोकांच्या तक्रारी आहेत त्या खरं तर प्रकरणानुसार बघायला हव्या. पण, सध्या आपण काही प्रातिनिधिक उदाहरणं बघूया आणि सर्वसामान्यपणे कोव्हिड उपचारांसाठी आपण कुठलं विमा कवच घेतलं पाहिजे, विम्याबद्दल तक्रारी असतील तर त्याचं निराकरण कुठे होतं, हे बघूया…

हॉस्पिटल बिलांबद्दल लोकांच्या काय तक्रारी आहेत?

अंकित हा 27 वर्षांचा एका नावाजलेल्या कंपनीत काम करणारा तरुण आहे. दीड महिन्यांपूर्वी कोरोनाने त्यांना गाठलंच. आणि त्यांना रुग्णालयात भरती होण्याचा सल्ला मिळाला. आपल्याकडे कंपनीने दिलेला आरोग्य विमा आहे असं म्हणत अंकित यांनी जवळचं मोठं खाजगी रुग्णालय निवडलं.

तीन दिवसांच्या उपचारांनंतर रुग्णालयाने त्यांना सांगितलं की हे तुमचं प्रोव्हिजनल बिल आहे आणि यातले अठरा हजार तुम्हाला आताच भरावे लागतील. तर पुढचे उपचार मिळतील.

पूर्ण रक्कम काय आताचे अठरा हजार रुपये भरणंच अंकित यांच्यासाठी कठीण होतं. तरुण वय आणि कौंटुबिक जबाबदाऱ्या यामुळे बचत फारशी नव्हती आणि पुढचा खर्च बघून त्यांनी रुग्णालयातून काढता पाय घेतला.

कोव्हिड असताना रुग्णालयातून पळाले म्हणून मुंबई महानगरपालिकेनं उलट त्यांच्यावर कारवाई केली.

पैसे

दुसरं उदाहरण आहे प्रशांत या मध्यमवयीन इसमाचं. कोरोनाची पहिली लाट संपता संपता त्यांना संसर्ग झाला. कंपनीच्या आरोग्य विम्यात कुठल्या रुग्णालयात कॅशलेस सोय होईल, त्या रुग्णालयाचा साधारण खर्च किती असेल याचा अंदाज घेऊन त्यांनी रुग्णालयाची निवड केली.

पण, रुग्णालयातल्या चौदा दिवसांचं बिल होतं 4 लाखांच्या घरात आणि यातले 60% पैसेच विमा कंपनीने देऊ केले. ते देण्यासाठी दीड महिन्यांपेक्षा जास्त कालावधी लावला. मध्ये प्रशांत यांना स्वत:ला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या आक्रमणानंतर मागच्या वर्षभरात आपल्या सगळ्यांवर दुहेरी ताण पडला. एक म्हणजे कोरोना हा संसर्गजन्य आजार असल्यामुळे साथ पसरण्याची आणि आरोग्य संकट उभं राहण्याची भीती. दुसरीकडे साथ आटोक्यात आणण्यासाठी लॉकडाऊन लावावं लागलं त्यामुळे पडलेला आर्थिक ताण. ही परिस्थिती गरीब आणि मध्यमवर्गासाठी तोंड दाबून बुक्क्याचा मार अशीच होती.


सामग्री: कोरोनामुळे जगात लॉकडाऊन सुरू आहे. उद्योगधंदे बंद पडलेत आणि देशांच्या अर्थव्यवस्था बिकट परिस्थितीचा सामना करतायत. आणि म्हणूनच कोरोनाचा मुकाबला करण्यासाठी लागणारं आर्थिक पाठबळ उभं करताना अनेक देशांची दमछाकही होतेय.

कोरोनाचं संकट भारतात येण्यापूर्वीच भारतीय अर्थव्यवस्था घरंगळत चाललीये का, यावर अनेक प्रश्न उपस्थित झाले होते.

त्याला कारणही तसंच होतं कारण भारताचा विकासदर अपेक्षेइतका नव्हता. त्यानंतर देशात लॉकडाऊनची घोषणा झाली आणि अर्थव्यवस्थेला ब्रेक लागला.

पण 28 मार्चला कोरोनाचा सामना करण्यासाठी पंतप्रधान मोदी यांनी PM Cares Fund ची घोषणा केली आणि कोरोनाविरुद्धच्या लढाईत सहभागी होण्याचं देशाला आवाहन केलं.

पण या नवीन फंडवर अनेकांनी आक्षेप घेतलाय. PM National Relief Fund असताना आता या नवीन फंडाची खरंच गरज आहे का? आणि याचं ऑडिट करण्यात यावं अशी मागणी काँग्रेसचे खासदार राहुल गांधी यांनी केलीये.

यावरून आता PM Cares Fund वादात सापडलाय. हा वाद नेमका काय आहे? हा फंड नेमका काय आहे? कोणासाठी आहे? त्यातून केंद्र सरकार कोणाला मदत करणार आणि या PM Cares Fund चा पैसा जातोय तरी कुठे? या प्रश्नांची उत्तर शोधण्याचा हा प्रयत्न.

PM CARES Fund आहे तरी काय?

कोरोनाचा मुकाबला करण्यासाठी देशभरातील नागरिकांनी तयरी दाखवलीये. त्यासाठीच सरकार Prime Minister's Citizen Assistance and Relief in Emergency Situations Fund अर्थात PM CARES FUND ची स्थापना करत आहे असं पंतप्रधान मोदींनी 28 मार्चला जाहीर केलं होतं.

एका तंदुरुस्त भारतासाठी हे एक मोठं पाऊल ठरेल असंही मोदींनी म्हटलं. आपल्या ट्वीट्समध्ये त्यांनी असंही सांगितलं की यापुढेही जर अशी आपात्कालीन स्थिती ओढवली तर हा फंड वापरला जाईल.

हे झालं घोषणेचं. पण हा फंड आहे तरी काय? स्वतः देशाचे पंतप्रधान या PM Cares ट्रस्टचे अध्यक्ष आहेत. तर या निधीचे विश्वस्त देशाचे गृहमंत्री, परराष्ट्र मंत्री आणि अर्थमंत्री आहेत. यातील कोणतीही व्यक्ती या पदांसाठी मानधन घेणार नाही, असंही स्पष्ट करण्यात आलंय.

सरकारच्या वेबसाईटवर PM CARES ची तीन उद्दिष्ट सांगण्यात आली आहेत.

यानंतर मुद्दा उपस्थित होतो तो PM CARES फंडमध्ये कोण आणि किती मदत देऊ शकतो. तर सरकारच्या वेबसाईटनुसार कोणीही व्यक्ती किंवा कंपनी या फंडाला मदतमिधी देऊ शकतात.

त्याचप्रमाणे कंपन्यांनी या फंडला मदत केली तर CSR कायद्याअंतर्गत त्यांना त्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाच्या संकटानं संपूर्ण जगाला ग्रासलंय. लस कधी निघतेय याकडे सगळ्यांचं लक्ष लागलंय. पण एकीकडे जगासमोर कोरोना आ वासून उभा असताना दुसरीकडे आर्थिक संकटाची टांगती तलवारही आहेच.


सामग्री: कोरोनामुळे मरण पावलेल्यांवर अंत्यसंस्कार करण्यासाठी अनेकदा कुणीच धजावत नव्हतं.

अशात कोल्हापुरात बैतुलमाल कमिटीच्या सदस्यांनी पुढाकार घेतला आणि जिल्ह्यातील अनेक मृतांवर कधी दफन केलं तर कधी अग्नीसुद्धा दिला.

व्हीडिओ रिपोर्ट – स्वाती पाटील

एडिटिंग – राहुल रणसुभे

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बैतुलमाल कमिटीतील सर्व सदस्य हे मुस्लीम आहेत. मात्र त्यांनी जात-धर्म बाजूला ठेवत या संकटकाळात 200हून अधिक मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार केले आहेत.


सामग्री: कोरोनामुळे राज्यात आणि मुंबई महानगर क्षेत्रात होणाऱ्या मृत्यूंचं डेथ ऑडिट करण्यासाठी सरकारने समिती स्थापन केली होती. या समितीने आपला प्राथमिक अहवाल राज्य सरकारला दिलाय. कोरोनाची लक्षणं दिसून आल्यानंतर उशिरा रुग्णालयात दाखल झाल्याने रुग्णांचा मृत्यू झाल्याचं प्राथमिक चौकशीत समोर आलं आहे.

राज्य सरकारच्या समितीच्या अहवालातील महत्त्वाचे मुद्दे :

केईएम रुग्णालयाचे माजी अधिष्ठाता आणि मुंबईतील मोठ्या पालिका रुग्णालयाचे माजी संचालक डॉ. अविनाश सुपे यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने मुंबई महानगर क्षेत्रात कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूची कारणमीमांसा करण्यासाठी अभ्यास केला.

डॉ. अविनाश सुपे म्हणतात, "लक्षणं दिसून आल्यानंतर उशिरा रुग्णालयात पोहोचल्याने बहुतांश रुग्णांचा मृत्यू झाल्याचं या प्राथमिक अभ्यासात समोर आलंय. रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतर शून्य ते दोन दिवसात (0-2) मृत्यू होणाऱ्यांची संख्या जास्त आहे. याचं कारण म्हणजे हे रुग्ण शेवटच्या टप्प्यात, अतिगंभीर परिस्थितीत रुग्णालयात दाखल झाले. लक्षणं दिसून आल्यानंतर सरासरी रुग्णांचा मृत्यूपर्यंतचा कालावधी 6 ते 7 दिवसांचा असल्याची माहिती मिळालीय."

डॉ. सुपे म्हणतात, लोकांनी आणि खासकरून वयस्कर व्यक्तींनी, मधुमेह-उच्चरक्तदाब असलेल्या रुग्णांनी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी धोक्याचे संकेत वेळीच ओळखले पाहिजेत.

धोक्याचे कोणते संकेत ओळखावे?

"लोकांनी वेळीत धोक्याचे संकेत ओळखले आणि कोव्हिड-19 च्या रुग्णांवर उपचारासाठी असलेल्या रुग्णालयात दाखल झाले तर, जास्तीत-जास्त रुग्णांचा जीव वाचवता येणं शक्य होईल. मात्र, यासाठी लोकांनी वेळीच धोका ओळखून रुग्णालयात पोहोचलं पाहिजे," असं डॉ. सुपे पुढे म्हणाले.

कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूचं कारण

आरोग्य विभागाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार,

राज्याच्या आरोग्य संचलनालयाचे आयुक्त डॉ. अनुप कुमार यादव यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "कोरोनाग्रस्त रुग्णांची लवकरात लवकर ओळख पटवणं. रुग्णांना तात्काळ कोव्हिड-१९ रुग्णालयात दाखल करून उपचार सुरू करणं. कोव्हिड-१९ रूग्णालयात सुसज्ज उपचारपद्धती आणि मनुष्यबळ याबाबत समितीने शिफारस केली आहे. या रिपोर्टवर सरकार पुढील कारवाई करेल."

समितीने केलेल्या शिफारसी

(स्रोत- आरोग्य विभाग)

"लोकांनी लक्षण दिसल्यास वेळ न घालवता, कोव्हिड-१९ रुग्णालयात जावं. जेणेकरून त्यांच्यावर उपचार वेळेत करता येतील, असंही डॉ. अनुप कुमार यादव म्हणाले....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात, खासकरून मुंबई आणि पुण्यासारख्या महानगरात कोरोनाचं संकट अधिक गडद झालंय. मुंबईसह राज्यात कोरोनामुळे मृत्यू पावणाऱ्यांची संख्या वाढते आहे. राज्यात मृत्यूची टक्केवारी कमी झाली असली तरी, कोरोनाग्रस्तांचे मृत्यू राज्य सरकारसाठी मोठा चिंतेचा विषय आहे.


सामग्री: कोरोनामुळे राज्यातील सर्व क्षेत्रांना मोठा फटका बसला असून एकटे कृषी क्षेत्र वगळता इतर सर्व क्षेत्रात घट दिसून येत आहे. आज विधानसभेत राज्याचा 2020-21 सालचा आर्थिक पाहणी अहवाल सादर झाला. या आर्थिक पाहणी अहवालात राज्यातील हे धक्कादायक वास्तव समोर आलं आहे. राज्यात उद्योग, सेवा अशा सर्वच क्षेत्रात कोरोनामुळे घट झालेली आहे. उद्योग क्षेत्रातील घट 11.3 टक्के, सेवा क्षेत्रातील घट 9 टक्के आहे. मात्र एकट्या कृषी क्षेत्रात 11.7 टक्के वाढ झाल्याचं आर्थिक पाहणी अहवालात समोर आलंय. उद्योग क्षेत्रापैकी वस्तुनिर्मिती क्षेत्रात 11.8 टक्के घट आहे, तर सर्वात जास्त घट बांधकाम क्षेत्रात असून ती 14.6 टक्के आहे. बांधकाम क्षेत्र हा सर्वात जास्त रोजगार देणारा उद्योग आहे. त्यामुळे त्याचा मोठा फटका बसला आहे. काय आहे आर्थिक पाहणी अहवालात यासंदर्भातला हा आढावा....

आर्थिक पाहणी अहवाल

सन 2020-21 च्या पुर्वानुमानानुसार राज्य अर्थव्यवस्थेत (-) 8.0 वाढ अपेक्षित आहे. (घट झाली आहे)

सन 2019-20 च्या तुलनेत 2020-21च्या सांकेतिक स्थूल उत्पन्नात 1,56925 कोटी घट अपेक्षित आहे.

सन 2020-21 चे दरडोई राज्य उत्पन्न 188784 अपेक्षित आहे.

चांगल्या मान्सूनमुळे कृषी आणि संलग्न क्षेत्रात 2020-21 मध्ये 11.7 वाढ अपेक्षित आहे.

2020-22 मध्ये उद्योग आणि सेवा क्षेत्रात अनुक्रमे (-) 11.3 टक्के आणि (-) 9.0 टक्के वाढ अपेक्षित

उद्योगक्षेत्राला फटका

वस्तूनिर्माण आणि बांधकाम क्षेत्रावर कोव्हीडचा मोठा फटका बसला आहे. त्यात अनुक्रमे (-) 11.8 टक्के आणि (-) 14.6 टक्के वाढ अपेक्षित आहे. ( परिणामी उद्योग क्षेत्राला फटका बसला आहे.)

स्थूल उत्पादनाचा वृद्धिदर (GDP) राज्याचा 5.7 % आणि देशाचा 5.0 % राहण्याचा अंदाज.

राज्याची सन 2021-21 अर्थसंकल्पीय अंदाजानुसार महसुली खर्चाचं प्रमाण 68.7 टक्के आहे.

वित्त आयोगाच्या शिफारशीनुसार 2020-21 ते 2025-26 करिता केंद्राकडून राज्यास 337252 कोटी पैसे अपेक्षित त्यापैकी 70375 कोटी सहाय्यक अनुदाने असतील.

वार्षिक कर भरणार्‍या मालवाहतूक, पर्यटन वाहने, खनिजे, खासगी सेवा वाहने  व्यवसायीक शिबिरे वाहने आणि शालेय विद्यार्थी वाहतूक वाहने यांना 2020-21 मध्ये वार्षिक कराच्या 50 टक्के कर माफ करण्यात मान्यता देण्यात आली आहे.

ऑक्टोबर 2020 पर्यंत 37,887 कोटींच्या प्रकल्पांची नोंद झाली.  2020-21 सप्टेंबरपर्यंत राज्यात 27143 कोटींची थेट परकीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र विधिमंडळाचं अर्थसंकल्पीय अधिवेशन सध्या सुरू आहे. या अधिवेशनात आज (5 मार्च) राज्याचा आर्थिक पाहणी अहवाल अर्थमंत्री अजित पवार यांनी मांडला.


सामग्री: कोरोनामुळे लागलेल्या लॉकडाऊनच्या काळात त्यात भरच पडली. कोरोनावर वेळीच नियंत्रण आणता आलं नाही तर कोट्यवधी तरुण नोकऱ्या गमवतील अशी चिंता काही आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी व्यक्त केलीय.

भारतात रोजगाराची स्थिती काय आहे आणि मोदी सरकारने नोकरभरती थांबवल्याच्या दाव्याचं काय सत्य आहे याबद्दल जाणून घ्या सोपी गोष्ट 168 मध्ये.

 संशोधन- सिद्धनाथ गानू, बीबीसी फॅक्ट चेक टीम

लेखन-निवेदन- सिद्धनाथ गानू,

एडिटिंग- निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा )

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नरेंद्र मोदी सरकारने सातत्याने नोकरीच्या संधी वाढवण्याचं आणि आर्थिक विकासाचं आश्वासन दिलंय. पण गेला काही काळ भारतात बेरोजगारी सातत्याने वाढत चाललीय.


सामग्री: कोरोनामुळे लॉकडाऊन लागणार का?

दररोजचा कोरोनाबाधितांचा एकूण आकडा हा 25 हजारांच्या पुढेच आहे. देशाच्या एकूण रुग्णांपैकी 50 टक्क्यांहून अधिक रुग्ण एकट्या महाराष्ट्रात सापडत आहेत. त्यामुळे ही संख्या कमी करण्यासाठी राज्याच्या पातळीवर नवीन निर्बंधांवर चर्चा सुरु आहे. नागरिकांनी कोरोनाचे नियम पाळले नाहीत तर लॉकडाऊन करावा लागेल असं मुख्यंमंत्री उद्धव ठाकरे अनेकदा म्हणालेत. असं असलं तरी राज्यात पु्न्हा लॉकडाऊन खरंच शक्य आहे का ? याचा आढावा घेऊयात.

आकडे काय सांगतात?

राज्याच्या आरोग्य सर्वेक्षण विभागाच्या आकडेवारीनुसार राज्यामध्ये 24 मार्च रोजी 31,855 नवीन रुग्णांची नोंद झाली आहे. राज्यातल्या अॅक्टिव्ह रुग्णांची संख्या आता 2 लाख 47 हजार 299 एवढी झाली आहे.

महाराष्ट्रात आतापर्यंत कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या आता 25 लाख 64 हजार 881 एवढी झाली आहे.

राज्यात बुधवारी (24 मार्च) 15,098 रुग्ण बरे होऊन घरी गेले. तर कोरोनामुळे 95 मृत्यूंची नोंद झाली. मुंबईमध्ये सोमवारी 5190 नवीन रुग्णांची नोंद झाली.

पुन्हा लॉकडाऊन करणं हा एक मार्ग

नंदुरबार दौऱ्यावर असताना 19 मार्चला राज्यातील वाढत्या रुग्णंसंख्येवर चिंता व्यक्त करताना मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी लॉकडाऊनबाबत भाष्य केलं होतं, मुख्यमंत्री म्हणाले की, "कोव्हिडचा धोका वाढला आहे. पुन्हा लॉकडाऊन करणं हा एक मार्ग आहे, पण मला जनतेच्या सहकार्याची अपेक्षा आहे. गेल्या वर्षी आपल्या हातात काही नव्हतं. आता लस आली आहे. लसीकरण वाढवणे आवश्यक आहे."

गर्दी अशीच कायम राहिली तर लॉकडाऊनला लावला जाऊ शकतो.

'मुख्यमंत्र्यांशी झालेल्या चर्चेत देखील वाढती रुग्णसंख्या पाहता आणखी कठोर पद्धतीने पुढे जावं लागेल' असं मुख्यमंत्र्यांचं मत असल्याचं राजेश टोपे यांनी 22 मार्च रोजी पुण्यात आयोजित पत्रकार परिषदेत सांगितलं होतं.

3 ते 4 आठवड्यांचा लॉकडाऊन आवश्यक

सध्या रुग्ण झपाट्याने वाढत आहेत. नागरिक खबरदारी घेत नाहीयेत. विविध ठिकाणी गर्दी केली जात आहे. त्यात प्रशासनाकडून देखील फारशी कारवाई होत नाहीये. त्यामुळे वाढती रुग्णसंख्या कमी करण्यासाठी 3 ते 4 आठवड्यांचा लॉकडाऊन आवश्यक असल्याचं इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे राज्याचे माजी अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात.

"लसीकरण हा एक उपाय आहे परंतु सध्या सरसकट सर्वांना लस दिली जात नाहीये. त्याचबरोबर लस घेतल्यानंतर प्रतिकारशक्ती तयार होण्यासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या काही दिवसांपासून मुंबई-पुण्यासह राज्यातील अनेक शहरांमध्ये कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे.


सामग्री: कोरोनामुळे सध्या महाविद्यालयं बंद असल्याने सर्व अभ्यासक्रम ऑनलाइन सुरू आहेत. पण गावामध्ये इंटरनेट नसल्यामुळे स्वप्नालीवर थेट डोंगरावर झोपडी बांधून राहण्याची वेळ आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कणकवली तालुक्यातील दारिस्ते या दुर्गम भागात राहणारी स्वप्नाली पशुवैद्यकीय पदवीचा अभ्यास करत आहे.


सामग्री: कोरोनाविरुद्धच्या युद्धात टेस्ट म्हणजे चाचणी हे एक मोठं शस्त्र असल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेनं अगदी सुरुवातीपासूनच सांगितलंय. इंडियन काऊन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) नेही सुरुवातीपासून कोव्हिडच्या चाचण्यांसंबंधी नियम बनवून दिलेत.

कोरोना व्हायरस तुमच्या शरीरात शिरलाय की नाही हे तपासण्यासाठी तीन प्रकारच्या टेस्ट्स केल्या जाऊ शकतात.

पण या चाचण्यांमध्ये नेमके फरक काय आहेत आणि त्यांची अचूकता किती आहे हेही समजून घेणं तितकंच महत्त्वाचं आहे.

RT-PCR चाचणी म्हणजे काय?

 RT-PCR म्हणजे Real Time Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction.

यालाच स्वॉब टेस्ट असंही म्हटलं जातंय. या टेस्टसाठी निर्जंतुक केलेला स्वॉब नाकात घालून सँपल घेतलं जातं आणि त्यावर चाचणी करण्यात येते.

प्रयोगशाळेतल्या या तपासणीसाठी 2 ते 5 तासांचा कालावधी लागू शकतो, पण एकूणच लॅब्सवरचा भार पाहता महाराष्ट्रात खासगी प्रयोगशाळांमध्ये साधारणपणे एका दिवसांत याचे निकाल येतायत, सरकारी हॉस्पिटल्सच्या प्रयोगशाळांमध्ये यालाच 2 दिवस लागतायत.

RT-PCR Test ही कोरोनाचा संसर्ग झालाय की नाही हे खात्रीशीर पद्धतीने सांगू शकते.

ICMR ने या चाचणीला टेस्टिंगचा गोल्ड स्टँडर्ड असं म्हटलंय. तुमच्या शरीरात कोरोनाचा संसर्ग कमी प्रमाणात किंवा जास्त प्रमाणात असला तरी तो या टेस्टमार्फत कळू शकतो.

कोरोना चाचणी

रॅपिड अँटीजेन टेस्ट म्हणजे काय?

शरीरात प्रवेश करणाऱ्या विषाणूंच्या पृष्ठभागावर अँटीजेन्स असतात. आपलं शरीर या अँटीजेन्सना बाहेरून आलेला घटक म्हणजेच फॉरेन बॉडी म्हणून ओळखतं. हा घटक शरीरातला नसल्याचं आपल्याला कळतं.

या चाचण्यांमध्ये सुद्धा RT-PCR प्रमाणेच स्वॉब सँपल घेतलं जातं. पण याचा सगळ्यात मोठा फायदा म्हणजे याचे निकाल साधारण अर्ध्या तासात मिळू शकतात. या स्वॉबमध्ये कोरोनाचे विषाणू आहेत किंवा नाही हे या अँटीजेन टेस्टमध्ये कळतं. कारण, अँटीजेन्स हे विषाणूंचा एक भाग असतात.

भारत सरकारचं म्हणणं आहे की देशात सध्या दररोज 10 लाख चाचण्या केल्या जातायत. यातलं मोठं प्रमाण रॅपिट अँटिजेन टेस्ट्सचं आहे.

या टेस्टचं सँपल तपासण्यासाठी प्रयोगशाळेत न्यावं लागत नाही. त्याची तिथल्या तिथे तपासणी करता येते. ही किट्स तुलनेने स्वस्त, लवकर निकाल देणारी आणि वापरायला सोपी असल्याने याचा जगभरात मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातोय.

टेस्ट किट

पण या टेस्ट्समधून फॉल्स निगेटिव्ह म्हणजे चुकीचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एखाद्या व्यक्तीला कोरोनाचा संसर्ग झालाय की नाही हे शोधून काढण्यासाठी चाचणी हा एकमेव पर्याय आहे. आणि त्यासाठी वेगवेगळ्या चाचण्या उपलब्धही आहेत. पण यातली कोणती चाचणी सर्वाधिक अचूक निदान करते आणि तुमच्यासाठी कोणती चाचणी योग्य ठरेल हे कसं ओळखायचं?


सामग्री: कोरोनाविरोधात लढा देण्यासाठी घरात एकटं बसाव लागत आहे. कुणालाही भेटता येत नाही. तर कधी शहर, कधी राज्य तर कधी देश बंद ठेवला जात आहे. जगाच्या अशा चित्रामुळं आपल्या मनात निराशेचं वातावरण निर्माण होणं साहजिक आहे. पण यात एक आनंदाची बातमी आहे. अशा ताणतणावाच्या आणि काहीशा भीतीच्या वातावरणातही तुम्ही स्वत:ला ताजतवानं आणि चांगल्या मूडमध्ये ठेऊ शकता.

तसं बघितलं तर मानवी भावनेचं गणित खूप गुंतागुंतीचं आहे. पण आजवर त्याचा खोलवर जाऊन अभ्यासही केला आहे. बीबीसीने गेल्या काही वर्षांत याचा अभ्यास करणाऱ्या अनेक तज्ज्ञांशी चर्चा केली आहे. त्यांनी दररोजच्या जीवनातला ताणतणाव अगदी सहजरीत्या कसा कमी करता येईल याविषयी मुद्देसूद माहिती दिली आहे. त्यापैकीच काही टिप्स तुम्ही या लेखात वाचणार आहात. काही टिप्स तुम्हाला आश्चर्याचा अलगद धक्का देतील.

1. सरळ दुर्लक्ष करा

एखादा चिंतेचा मुद्दा सतत आपल्याभोवती घोंगावत राहणं साहजिक आहे. कोरोना व्हायरस, जागतिक तापमान बदल किंवा इतर मुद्देही असेच आहेत. आपल्या चिंता करण्यानं ते काही कमी होत नाहीत. तर त्याकडे तुम्ही दुर्लक्ष केलं तर तुमचा रक्तदाब सामान्य राहतो. विनाकारण होणारी घालमेल थांबते. यामुळे तुम्हाला नक्की बरं वाटेल.

2. ध्यान धारणेचा सगळ्यांनाच फायदा होत नाही

सध्याच्या काळात ध्यान धारणा केल्यानं काही लोकांना बरं वाटू शकेल. पण काहींना ध्यान केल्यानं कोणताही फरक जाणवणार नाही. यामागे एक कारण आहे. स्तब्ध राहिल्यानं एक गोष्ट मनात सारखी येऊ शकते.

मन शांत करताना किंवा निर्मळ करताना ताणतणावाच्या घटना मनात डोकावत राहू शकतात. अशा लोकांना ध्यान धारणेपेक्षा दुसऱ्या एखाद्या गोष्टीमध्ये मन अडकवण्याची गरज असते.

3.  परिस्थितीकडं बघण्याची मानसिकता बदला

आपण आपल्या भावनांना कशा प्रकारे हाताळतो, याचाही तुमच्या मनावर परिणाम होत असतो. २०१७मध्ये डेरेन ब्राऊन यांनी Happy हे पुस्तक लिहिलं होतं. त्यांच्याशी बीबीसीनं याआधी चर्चा केली. त्यावेळी त्यांनी दोन टेनिस खेळाडूचं उदाहरण दिलं होतं. एक जो "मी जिंकणारच" हा विचार घेऊन मैदानात उतरतो. जिंकणं हेच सर्वस्वी आहे असं त्याला/तिला वाटतं. पण खेळात हे लोक हरण्याच्या बेतात आले की ते त्यांच्या जिव्हारी लागतं. Mr./Ms Perfectionist साठी हा एक दु:खाचा सापळा बनतो. त्यामुळे त्यांना अधिक दु:ख, राग आणि अपराधी वाटतं. अशा कचाट्यात सापडल्यामुळं शेवटी हातात आलेला सामनाही हरून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

असं वाटतं की आता सगळं संपत चाललंय. सगळीकडं ताणतणावाचं वातावरण आहे. तरी यात एक आशेचा किरण नक्की असतो. तो शोधणं आणि त्याबाबत सकारात्मक विचार करणं महत्त्वाचं आहे. पण अशा झाकोळलेल्या वातावरणात आनंदी राहायचं म्हणजे काय करायचं?


सामग्री: कोरोनाविरोधातल्या युद्धात ही गोळी निर्णायक ठरू शकते का असा प्रश्न विचारला जात आहे.

पण या औषधावर जितका आपण भरवसा ठेवत आहोत तितकं ते परिणामकारक आहे का? पाहूया सोपी गोष्टमध्ये.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनावर अद्याप कोणतंही औषध किंवा लस निघालेली नाही पण हायड्रोक्सीक्लोरीक्विन औषधाने सर्वांच्या आशा वाढवल्या आहेत.


सामग्री: कोरोनासंसर्गावर आळा घालण्यासाठी राज्य सरकार विदर्भातील अमरावती, अकोला आणि यवतमाळमध्ये कठोर उपाययोजनाही करण्यात आल्या आहेत.

आज 21 फेब्रुवारी रोजी महाराष्ट्रात आज 6,971 नव्या रुग्णांची नोंद झाली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.

महाराष्ट्रात शनिवारी (20 फेब्रुवारी) कोरोनाचे 6,281 रुग्ण आढळून आले, तर 40 कोरोनाबाधितांचा मृत्यू झाला.

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई, पुणे आणि विदर्भातील काही जिल्ह्यात गेल्या काही दिवसांपासून कोरोनाचा संसर्ग मोठ्या प्रमाणावर पसरतोय. कोव्हिड-19 चा संसर्ग ग्रामीण भागात पसरत असल्याने राज्य सरकारची चिंता वाढलीये.


सामग्री: कोरोनासंसर्गावर आळा घालण्यासाठी राज्य सरकार विदर्भातील अमरावती, अकोला आणि यवतमाळमध्ये लॉकडाऊनचा विचार करत असल्याची माहिती उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी दिली आहे.

तर, वाशिम आणि वर्धा जिल्ह्यांमध्ये जमावबंदी लागू करण्यात आली आहे. मुंबईत गेल्या 12 फेब्रुवारीपासून 4,891 कोरोनाग्रस्त रुग्णांची नोंद झालीये.

कोरोनासंसर्ग वाढण्याची कारणं काय आहेत? हे आम्ही तज्ज्ञांशी बोलून जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

1. कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंगमध्ये शिथिल पडलेली सरकारी यंत्रणा

कोव्हिड-19 हा संसर्गजन्य आजार आहे. एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीमध्ये झपाट्याने पसरणारा. त्यामुळे कोरोनाग्रस्तांच्या संपर्कातील लोकांच कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग महत्त्वाचं आहे.

कोरोनाच्या पहिल्या टप्प्यात आरोग्य यंत्रणेकडून मोठ्या प्रमाणावर हायरिस्क व्यक्तींच कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग करण्यात आलं होतं.

याबाबत IMA महाराष्ट्रचे माजी अध्यक्ष आणि अमरावतीत वैद्यकीय सेवा देणारे जनरल फिजीशिअन डॉ. टी. सी. राठोड बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगतात, "कोरोना रुग्णांच्या संपर्कातील हायरिस्क कॉन्टॅक्टना ट्रेस करणं फार महत्त्वाचं आहे. पण, अमरावतीत सरकारी यंत्रणा यात शिथिल झाल्याचं दिसून आलं. हे रुग्ण वाढण्याचं एक प्रमुख कारण आहे."

अमरावतीमध्ये 12 फ्रेब्रूवारीपासून 3 हजार कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळून आले आहेत. तर, 18 फेब्रुवारीला अमरावती शहरात 542 रुग्ण आढळले. जिल्ह्यातील काही ठिकाणं कोरोनाचा हॉटस्पॉट ठरत आहेत.

अमरावती जिल्हा प्रशासनाने कोरोना नियंत्रणासाठी जमावबंदीचे आदेश जारी केलेत. तर, शनिवार संध्याकाळपासून सोमवार सकाळपर्यंत लॉकडाऊन घोषित करण्यात आलाय.

"पूर्वी लोक सतर्क होते. नियम पाळायचे. मात्र आता लोक नियम पाळत नाहीत," हे देखील जिल्ह्यात कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढण्याचं कारण असल्याचं डॉ. राठोड सांगतात.

2. जोमात सुरू झालेले लग्न समारंभ

लॉकडाऊन उघडल्याने राज्यात मोठ्या संख्येने लग्न समारंभ होऊ लागलेत. लग्नात 50 लोकांना परवानगी असताना मोठ्या संख्येने लोकांची हजेरी दिसू लागली आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, हे देखील कोरोनासंसर्ग पसरण्याचं एक प्रमुख कारण आहे.

राज्य सर्वेक्षण प्रमुख डॉ. प्रदीप आवटे सांगतात, "मराठवाडा, विदर्भात लग्न समारंभ पुन्हा जोमाने सुरू झालेत. कोव्हिड पूर्व काळासारखी गर्दी लग्नात पाहायला मिळत आहेत. हे टाळलं पाहिजे."

लग्न समारंभातील लोकांच्या मोठ्या संख्येने उपस्थितीवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:


सामग्री: कोरोनासाठीची ही हर्ड इम्युनिटी कधी तयार होणार, कशी तयार होणार आणि यामार्गातले धोके काय आहेत? या सगळ्यामध्ये लसीचं महत्त्वं काय आहे? आजवर कोणते रोग या हर्ड इम्युनिटीमुळे आटोक्यात आले?

समजून घेऊयात आजच्या 'सोपी गोष्ट'मध्ये.

निर्मिती - अमृता दुर्वे

सादरीकरण - अमृता दुर्वे

एडिटिंग - निलेश भोसले

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसची साथ आटोक्यात आणण्याचा एक मार्ग म्हणजे - हर्ड इम्युनिटी. या संकल्पनेचा नेमका अर्थ काय?


सामग्री: कोर्टाच्या प्रवक्त्यांनी एएफपी या एजन्सीला दिलेल्या माहितीनुसार, दोन महिला न्यायाधीश गाडीतून ऑफिसमध्ये जात असताना अज्ञात बंदूकधाऱ्यांनी त्यांच्यावर हल्ला केला.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या निर्णयानंतर अमेरिकन सैन्याला अफगाणिस्तानातून परत बोलावणं सुरू झालं आहे. त्यातच अफगाणिस्तानातील पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते आणि राजकीय व्यक्तिंना लक्ष्य केलं जात आहे.

अफगाणिस्तानमध्ये सध्या अमेरिकन लष्कराचे 2500 जवान आहेत.

अफगाणिस्तानच्या उपराष्ट्रपतींनी याच आठवड्यात बीबीसीला दिलेल्या इंटरव्ह्यूमध्ये सांगितलं होतं, की अफगाणिस्तानसारख्या अस्थिर देशात अमेरिकन सैन्य हटवल्यामुळे मोठ्या प्रमाणात हिंसाचार वाढण्याची शक्यता आहे.

रविवारी काय झालं?

या महिलांवर पाळत ठेऊन हल्ला करण्यात आला. या हल्यात ड्रायव्हर जखमी झाला आहे.

ही घटना काबुलच्या कला-ए-फतुल्लाह या परिसरात घडली. आतापर्यंत कोणत्याही संघटनेने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारलेली नाही.

हा हल्ला तालिबानकडून झाला असल्याची शक्यता आहे. पण, त्यांनी या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारलेली नाही.

तालिबानचे प्रतिनिधी आणि अफगाणिस्तान सरकार यांच्यात दोहामध्ये शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी चर्चा सुरू आहे. या चर्चेदरम्यानच या हत्या झाल्या आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अफगाणिस्तानमध्ये दोन न्यायाधीशांची हत्या करण्यात आली आहे.


सामग्री: कोर्टाबाहेर जामिनावर सुटलेल्या महिला

या अचानक आलेल्या "तात्काळ कारवाई"च्या मागणीमुळे इतिहासातलं एक प्रकरण ताजं झालं आहे आणि चर्चेत आलं आहे - ते म्हणजे नागपूरचं अक्कू यादव प्रकरण.

न्यायालयातील निवाड्याची वाट न पाहता स्वत:च न्याय करणं, अशीच घटना नागपुरात 15 वर्षांपूर्वी घडली होती. काय झालं होतं तेव्हा...?

नागपूरच्या कस्तुरबा नगरात कालिचरण यादव ऊर्फ अक्कू यादव याची दहशत होती. परिसरातील लोकांना धमकावणं, खंडणी मागणं आणि खुनांच्या गुन्ह्यांमध्येही आरोपी होता. यासोबतच परिसरातील महिलांची छेड काढणं, त्यांच्यावर अत्याचार करणं, बलात्कार, अशा जवळपास 10 वर्षांपासून चालत आलेल्या अक्कूच्या जाचाला  परिसरातील महिला कंटाळल्या होत्या.

पण तो या सर्व गुन्ह्यांमधून जामिनावर यायचा. 'पोलीस माझं काहीही बिघडवू शकत नाही,' असं परिसरातील लोकांना धमकावायचा.

त्यामुळे तो कुठल्याही महिलेची छेड काढणं असो वा चाकूच्या धाकावर त्यांचं शोषण करणं असो, अक्कु राजरोसपणे कायद्याचं उल्लंघन करायचा आणि आपली दहशत लोकांमध्ये कायम ठेवायचा.

परिसरातील अक्कूची दहशत बघता अनेकांना हा परिसर सोडून दुसरीकडे राहायला जावं लागलं, तर काही कुटुंबांनी आपल्या मुली आणि महिलांना नातेवाईकांकडे राहायला पाठवून दिलं होतं.

असं नाही की परिसरात पोलीस नव्हते. ते होते, मात्र पीडित महिलांच्या तक्रारींची दखल ते घ्यायचे नाही, अक्कू यादवला त्यांच्याकडूनच अभय प्राप्त होतं, असा आरोप पोलिसांवर वारंवार होत राहिला.

कधी त्याला अटक व्हायची तरी लगेचच जामिनावर त्याची सुटका व्हायची आणि मग त्या प्रकरणातली तक्रारकर्ती त्याचं पुढचं लक्ष्य असायची. हे जाचाचं चक्र कुठे थांबण्याचं चिन्ह या महिलांना दिसत नव्हतं.

त्यामुळे या वस्तीतील महिला आणखी चिडल्या होत्या आणि अखेर या अत्याचाराविरोधात अक्कूला स्वतःच धडा शिकवण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला.

अक्कु यादव

...आणि त्याचा 'अक्कू यादव झाला'

स्थानिक पत्रकार योगेश मंडके यांनी बीबीसीला दिलेल्या माहितीनुसार अक्कू एका महिलेच्या अपहरणाच्या प्रयत्नात होता. त्यावरून परिसरातील महिला पेटून उठल्या. पोलिसांवर वाढता दबाव पाहता त्यांनी 12 ऑगस्ट 2004ला अक्कूला अटक केली आणि कोठडीत डांबलं.

दुसऱ्या दिवशी, म्हणजे 13 ऑगस्टला त्याला या प्रकरणात नागपूरच्या सेशन्स कोर्टात आणण्यात आलं. मात्र त्यापूर्वीच यशोधर नगरातील 200 महिला नागपूरच्या जिल्हा सत्र न्यायालयात ठाण मांडून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हैदराबाद बलात्कार प्रकरणातील संशियत आरोपींना पोलिसांनी चकमकीत ठार केल्यानंतर महिलांवर अत्याचार करणाऱ्यांना "तात्काळ शिक्षा" देण्याची मागणी होत आहे. अशा प्रकरणांमध्ये "आरोपींना फाशी द्या नाहीतर त्यांचा एन्काउंटर करा," अशी मागणी पीडितांच्या घरचे करत आहेत.


सामग्री: कोर्स संपल्यावर माझ्या एका विद्यार्थ्याने मला QQ ॲप डाऊनलोड करायला सांगितलं, म्हणजे आम्हाला एकमेकांच्या संपर्कात राहता आलं असतं. हे ॲप MSN मेसेंजरसारखंच डेस्कटॉपवर चालतं.

मी त्याला मला फेसबुकवर ॲड करायला सांगितलं आणि त्याचा ई-मेल ॲड्रेस मागितला. तोपर्यंत चीनमध्ये फेसबुक ब्लॉक करण्यात आलं नव्हतं.

काही मुलांनी मला त्यांचे ईमेल ॲड्रेस दिले तर खरे पण ते लक्षात ठेवणं कठीण होतं. कारण ते zwpzjg59826@126.com  असे काहीसे होते.

काही वर्षांनी मी चीनची राजधानी असणाऱ्या बीजिंग शहरात मी एक स्वतंत्र पत्रकार आणि कॉपीरायटर म्हणून काम करू लागलो. पण मी क्वचितच कोणा चिनी नागरिकासोबत ई-मेलवरून संवाद साधायचो.

बहुतेकदा मला स्मार्टफोनवरच चीनचं मेसेजिंग ॲप - वीचॅटवरून कॉपीरायटिंगचं काम यायचं.

काम पूर्ण झाल्यावर मी याच ॲपवरून काम पाठवून द्यायचो आणि त्यावरूनच मला माझे पैसे मिळत.

ही पूर्ण प्रक्रिया तिचा वेग आणि मोबाईलच्या प्रभावी वापरामुळे जादुई वाटायची.

अनेक पाश्चिमात्य देशांमध्ये ई-मेललाच प्राधान्य दिलं जातं. विशेषतः कामाच्या बाबतीत.

अमेरिका आणि ब्रिटन दोन्हीकडे ई-मेल लोकप्रिय आहे. अमेरिकेत 90.9 टक्के युजर्स आहेत आणि ब्रिटनमध्ये 86 टक्के.

इतरही अनेक देशांमध्ये ब्राऊजिंग, इंटरनेट बँकिंग, व्हिडिओ पाहणं किंवा सोशल मीडियाच्या वापरापेक्षा ईमेलचा वापर जास्त केला जातो.

पण चीनमध्ये असं नाही.

जगातल्या इतर युजर्सपेक्षा चिनी युजर्स त्यांचे ई-मेल्स 22 टक्के कमी चेक करत असल्याचं डिलॉईड कंपनीने 2018मध्ये केलेल्या मोबाईल कंझ्युमर सर्व्हेमधून समोर आलं.

जवळपास 79% चिनी स्मार्टफोन युजर्स वीचॅटचा नियमित वापर करतात आणि मेसेजिंग ॲप वापरणाऱ्या युजर्सपैकी 84.5 टक्के वीचॅट वापरतात.

वीचॅट तयार करणारी कंपनी टेनसेंटची रिसर्च टीम पेंग्विन इंटेलिजन्सच्या रिपोर्टनुसार 20 हजार लोकांच्या पाहणीमध्ये आपण रोजच्या कामकाजासाठी वीचॅट वापरत असल्याचं 88 टक्के लोकांनी सांगितलं.

तर 59.5% लोक फोन, SMS आणि फॅक्सचा वापर करतात. या सगळ्यानंतर ई-मेलचा नंबर लागतो. 22.6 टक्के लोकच ई-मेलचा वापर करतात.

ईव्हा सू एक डिजीटल ब्रँडिंग कंपनी चालवतात आणि त्यांनी अमेरिकेत बराच काळ वास्तव्य केलंय. गेली सहा वर्षं त्या शांघायमध्ये आहेत.

आपल्या परदेशी ग्राहकांशी संपर्क साधण्यासाठी आपण ई-मेल आणि लिंक्डइनचा वापर करत असलो, तरी चिनी ग्राहकांबाबत मात्र ही गोष्ट वेगळी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मे 2008मध्ये मी चीनच्या येंगशुओ नावाच्या एका लहानशा गावातल्या एका इंग्रजी शाळेत शिकवत होतो.


सामग्री: कोलंबियन पत्रकार ज्युलियथ गोन्झालेझ

कोलंबियन पत्रकार ज्युलियथ गोन्झालेझ थेरेन रशियातल्या एका रस्त्यावरून 'डॉइश वेल स्पॅनिश'वर लाइव्ह रिपोर्टिंग करत होत्या. त्याचवेळी तेथे अचानक आलेल्या एका माणसाने त्यांच्या छातीवर हात ठेवून गालावर किस केलं आणि तिथून पळ काढला.

त्यावेळी ज्युलियथ यांनी कोणताही व्यत्यय येऊ न देता बातमी पूर्ण केली. लाइव्ह संपल्यानंतर त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिलं की, "आम्ही प्रोफेशनल आहोत. आमचा आत्मसन्मान आहे. आमच्याशी असं कोणी वागता कामा नये."

डॉइशे वेलशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "त्या ठिकाणी आम्ही दोन तास होतो. जेव्हा आम्ही लाईव्ह सुरू केलं तेव्हा त्या चाहत्यानं संधीचा फायदा घेतला. लाइव्ह संपल्यावर मी त्याला शोधण्याचा प्रयत्न केला, पण तो निघून गेला होता."

गेल्या आठवड्यात रशिया आणि सौदी अरेबिया यांच्यातल्या सामन्याआधी सरान्स शहरातील रस्त्यावर हा प्रकार घडला. 'डॉइशे वेले'नं या घटनेचं फुटेज सोशल मीडियावर टाकलं आणि हा 'हल्ला' तसंच 'सार्वजनिक ठिकाणी झालेला छळ' अशा शब्दांत या घटनेचा निषेध केला.

'डॉइशे वेले'च्या प्रवक्त्या क्रिस्टिना क्यूबस यांनी त्यावर ट्वीट केलं की, "ही मस्करी नाहीये. हे किसिंगही नाही. हा एक प्रकारचा हल्लाच आहे."

गोन्झालेझ यांच्या मते, "अनेकदा चाहते कौतुकानं अभिवादन करतात, आदर व्यक्त करतात. पण या माणसानं तर मर्यादा ओलांडली."

त्यावर सोशल मीडियावर उलटसुलट चर्चा सुरू झाली. काहींनी ही घटना अतिरंजित पद्धतीनं सांगितली जात असल्याचं म्हटलं. तर, एका गटानं त्यास 'उन्मादी स्त्रीवाद' म्हटलं.

महिला क्रीडा पत्रकारांच्या छळवणुकीच्या अनेक घटना यापूर्वीही घडल्या आहेत. मार्चमध्ये 52 ब्राझिलियन पत्रकारांनी एक मोहिम सुरू केली. त्यात खेळाडू आणि चाहत्यांनी किस करण्याच्या आणि मिठी मारण्याच्या घटनांची नोंद ठेवण्यास सुरुवात केली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रशियात सुरू असलेल्या फुटबॉल वर्ल्ड कपचं वार्तांकन करताना महिला पत्रकाराचा विनयभंग झाल्याची घटना समोर आली आहे.


सामग्री: कोलंबियाजवळील प्रशांत महासागरचा फोटो

समुद्रात असे अनेक सजीव आहेत, जे दिवसा बाहेर न येता फक्त रात्रीच बाहेर येतात.

रात्री जेव्हा समुद्राच्या लाटा रोरावत किनाऱ्यावर धडकतात, तेव्हा त्यांसोबत निळ्या रंगाचे अगणित दिवे किनाऱ्यावर येतात.

प्रश्न असा पडतो की समुद्रात हा चमचमणारी निळी प्रकाशकिरणे येतात तरी कुठून?

किरणं सोडणारे बॅक्टेरिया

खरंतर समुद्रात असे अनेक जीव आहेत, ज्यांच्या शरीरात प्रकाश निर्माण होतो.

समुद्रात डाईनोफ्लॅगेट्स नावाचे जीव असतात. हे जीव रात्रीच्या अंधारात निळा प्रकाश फेकत असतात.

समुद्र किनारी चमकणारे डाईनोफ्लॅगेटस

हे जीव कॅरेबियन देशांतील समुद्र किनाऱ्यांवर मोठ्या प्रमाणावर दिसतात. रात्रीच्या वेळी यांची चमक दिसते.

विशेष करून रात्री समुद्रातून जहाज किंवा मोठा प्राणी जातो तेव्हा यांची चमक दिसते. काही वेळा डाईनोफ्लॅगेटसची संख्या वाढते.

त्यावेळी ते लालसर रंगाचे होतात. त्यावेळी त्यांना लाल ज्वर ही म्हणतात. यातील काही विषारीही असतात.

रात्रीच्यावेळी समुद्र काहीवेळा दुधी रंगाचा दिसतो. त्याला 'मिल्की सी' म्हटले जाते.  1915 ला मिल्की सी दिसला होता.

हिंदी महासागरात जावा आणि इंडोनेशियाच्या समुद्रकाठी हे दृश्य पाहता आलं होतं.

'मिल्की सी'चं रहस्य

याला मात्र डाईनोफ्लॅगेट्स जबाबदार नसतात. किरणं सोडणारे बॅक्टेरिया समुद्राच्या पृष्ठभागावर जमा होतात. त्यामुळे समुद्र सफेद रंगाचा दिसतो.

जेव्हा समुद्राच्या पृष्ठभागावर मोठ्या प्रमाणावर हे बॅक्टेरिया जमा होतात, तेव्हा समुद्राने जणू काही बर्फाची दुलई घेतली आहे, असा भास होतो.

ग्रेट व्हाईट शार्क रात्री शिकार करतात.

निर्सगाचा हा खेळ अभ्यासण्याची संधी संशोधकांना फार कमी वेळा मिळाली आहे.

 2005 ला संशोधकांना 'मिल्की सी'च्या काही सॅटेलाईट इमेज मिळल्या होत्या. हे दृश्य तीन दिवस टिपता आलं होते.

चमचमणारे मासे

खोल समुद्रात राहणाऱ्या अनेक जीवांत निळा प्रकाश निर्माण करण्याची क्षमता असते. काही जीवांची फक्त शेपूट चमकते, तर काही जीवांचं सारं शरीरच चमकत असते.

काही माशांचं पूर्ण शरीरच चकचकत असतं, तर काही माशांचे फक्त डोळे चमकतात. रात्रीच्या अंधारात समुद्राच्या खोलीत हा एकच प्रकाशाचा स्त्रोत असतो.

या जीवांमुळे समुद्राचा पृष्ठभाग चमकत असतो.

संशोधनानुसार ज्या जीवांत प्रकाश निर्माण करण्याची क्षमता नसते ते प्रकाश निर्माण करणाऱ्या जीवांशी जमवून घेतात. ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

समुद्र जितका दिवसा सुंदर दिसतो, त्याहीपेक्षा तो रात्री जास्त मनमोहक असतो. समुद्राच्या पाण्यावर जेव्हा चंद्राची किरणं पडतात, तेव्हा तो समुद्र एखाद्या रुपगर्वितेसारखा भासतो.


सामग्री: कोलंबोमध्ये पार पडलेल्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या प्रतिनिधी सोबतच्या बैठकीत राजपक्षे यांनी ही कबुली दिली. या सर्व लोकांच्या मरणाचे दाखले देण्याची प्रक्रिया सुरू केली जाईल, असं राजपक्षे यांच्या कार्यालयाकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या निवेदनात म्हटलं आहे.

बेपत्ता झालेल्या लोकांचे कुटुंबीय काही वर्षांपासून आपल्या प्रिय व्यक्ती कोठे आहेत, हे जाणून घेण्यासाठी धडपडत आहेत. त्यासाठी त्यांनी आंदोलनंही केली आहेत.

आपले नातेवाईक जिवंत आहेत, अशी आशा आजही अनेकांना आहे. बेपत्ता झालेले लोक हे लष्कराच्या ताब्यात आहेत, असाही त्यांचा समज आहे. हे सर्व लोक दररोज एकत्र येऊन आंदोलन करतात आणि त्यांच्या आप्तेष्टांच्या स्मृती जिवंत ठेवतात.

यादवी युद्धाची पार्श्वभूमी काय?

श्रीलंकन लष्करानं मे 2009 मध्ये तामिळ टायगर बंडखोरांचा बीमोड केला. लष्कर आणि बंडखोरांमधला संघर्ष हा जवळपास 26 वर्षं सुरू होता.

या संघर्षामुळे श्रीलंकेत वांशिक आधारावर उघडउघड दोन तट पडले होते- बौद्ध सिंहलींचा प्रभाव असलेलं सरकार विरुद्ध स्वतंत्र राज्याची मागणी करणारे तामीळ बंडखोर.

या संघर्षात जवळपास लाखभर लोकांनी प्राण गमावले आणि 20 हजार जण बेपत्ता झाले.

राष्ट्राध्यक्ष राजपक्षे हे तेव्हा संरक्षण सचिव होते आणि बंडखोरांचा बीमोड करण्यामध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. अनेक सिंहलींसाठी ते 'हिरो' होते, पण तामीळ समुदाय मात्र त्यांच्या पाठीशी नव्हता.

तमीळ लोकांसाठी स्वतंत्र राज्याची मागणी करत LTTE ने श्रीलंका सरकारविरोधात संघर्ष सुरू केला होता.

युद्ध संपल्यानंतर संयुक्त राष्ट्रांनी दोन्ही बाजूंना संघर्षातील हिंसाचारासाठी जबाबदार धरलं होतं. शरण आलेल्या किंवा ताब्यात घेतलेल्या तामीळ बंडखोरांच्या हत्येच्याही अनेक घटना घडल्या होत्या. यासंबंधीचे अनेक व्हीडिओ प्रसिद्ध झाल्यानंतरही सरकारनं हे आरोप फेटाळून लावले होते.

हळूहळू राजपक्षे आणि त्यांचे भाऊ महिंदा, जे तेव्हा राष्ट्राध्यक्ष होते, यांना विरोध करणारे उद्योजक, पत्रकार आणि सामाजिक कार्यकर्तेही युद्धकाळात 'गायब' झाले होते.

राजपक्षे यांनी अर्थातच यामध्ये सरकारचा हात असल्याचं नाकारलं होतं. यावर्षी गोटाभाया राजपक्षे यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं होतं, की त्यांच्याविरोधातील युद्ध गुन्ह्यांचे आरोप हे पूर्णपणे निराधार आहेत.

सरकारचं काय आहे म्हणणं?

राष्ट्राध्यक्ष गोटाभाया राजपक्षे यांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

श्रीलंकेतील यादवी युद्धादरम्यान बेपत्ता झालेले 20 हजारांहून अधिक लोक मरण पावले, असं श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष गोटाभाया राजपक्षे यांनी प्रथमच मान्य केलं आहे.


सामग्री: कोलकाताचा नऊ विकेटने पराभव झाला आणि या पराभवामुळे सनरायजर्स हैदराबादसाठी प्लेऑफ्सचं दार उघडलं. पराभवानंतरही कोलकाताच्या 14 सामन्यात सहा विजयांसह 12 गुण तर होते, मात्र नेट रनरेटमध्ये ते हैदराबादपेक्षा कमी पडले.

आता होणाऱ्या प्लेऑफ्सच्या पहिल्या क्वालिफायरमध्ये मंगळवारी चेन्नईचा सामना मुंबईशी होईल तर बुधवारी दिल्लीचा सामना हैदराबादशी होईल.

पंजाबने केला चेन्नईचा पराभव

रविवारी झालेल्या पहिल्या सामन्यात नाणेफेक जिंकून चेन्नई सुपर किंग्सने पहिले फलंदाजी केली. फॉफ डू प्लेसीच्या 96 आणि सुरेश रैनाच्या 53 धावांच्या जोरावर चेन्नईने 20 षटकात 170 धावा केल्या.

किंग्स इलेव्हन पंजाबने विजयासाठी 171 धावांचं लक्ष्य 18 षटकात चार गड्यांच्या मोबदल्यात पूर्ण केलं. सलामीचा फलंदाज के.एल. राहुलने 36 चेंडूत सात चौकार आणि पाच छटकारांच्या मदतीने 71 धावा केल्या. तर निकोलस पुरनने 36 आणि ख्रिस गेलने 28 धावा केल्या.

हरभजन सिंहने 57 धावात तीन गडी बाद केले.

पण या विजयानंतरही पंजाबचा संघ प्लेऑफमध्ये स्थान पटकावू शकला नाही.

'करो या मरो'

कोलकातासाठी रविवारचा सामना 'करो या मरो' अशी परिस्थिती होती. नाणेफेक जिंकून पहिल्यांदा फलंदाजी केल्याचाही त्यांना फायदा झाला नाही.

कोलकाताचे फलंदाज सातत्याने मुंबईच्या गोलंदाजाच्या दबावाखाली होते आणि निर्धारित 20 षटकात फक्त 133 धावाच करू शकले. सलामीचा फलंदाज क्रिस लिनने 29 चेंडूत दोन चौकार आणि चार षटकारांच्या मदतीने 47 धावा केल्या.

दुसऱ्या बाजूला रॉबिन उथप्पाने 47 चेंडूत अवघ्या 40 धावा केल्या. त्यांच्या या संथ खेळीमुळे कोलकाताचा प्लेऑफचा मार्ग हळूहळू बंद होत गेला.

क्रिस लिन आणि रॉबिन उथप्पाशिवाय नीतीश राणाने केवळ 13 चेंडूत 26 धावा केल्या. यांच्याशिवाय कोलकाताचा एकही फलंदाज मुंबईच्या गोलंदाजीपुढे टिकला नाही. त्यांनी अगदी दहाचा आकडाही पूर्ण केला नाही.

मुंबईकडून लसिथ मलिंगाने 35 धावात तीन, बुमराहने 31 धावात दोन आणि हार्दिक पांड्याने 20 धावा देऊन दोन गडी बाद केले.

मुंबईसमोर विजयासाठी 134 धावांचं लक्ष्य होतं. सलामीचा फलंदाज रोहित शर्माच्या नाबाद अर्धशतकी खेळीच्या भरवशावर मुंबईने 16.1 षटकांत त्यांनी निर्धारित लक्ष्य पूर्ण केलं. रोहित शर्माने 48 चेंडूत आठ चौकारांच्या मदतीने 55 धावा केल्या.

त्याचा साथीदार क्विंटन डी कॉकने 23 चेंडूत एक चौकार आणि तीन षटकारांच्या मदतीने 30 धावा केल्या आणि कोलकाताच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रविवारी वानखेडे स्टेडिअमवर झालेल्या दुसऱ्या सामन्यावर सगळ्यांची नजर होती, कारण कोलकाताने मुंबईचा पराभव केला असता तर त्यांना प्लेऑफ म्हणजे अंतिम चार मध्ये जाण्याची संधी होती. मात्र असं घडलं नाही.


सामग्री: कोलकात्याच्या विद्यासागर कॉलेजमधील विद्यासागर यांची प्रतीमा.

पश्चिम बंगालची राजधानी कोलकात्यात सातव्या आणि अंतिम टप्प्यातील मतदानाच्या आधी भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांच्या रोडशोदरम्यान झालेल्या गोंधळात आणि तोडफोडी दरम्यान ईश्वरचंद्र विद्यासागर एका रात्रीत राजकीय मुद्दा झाला आहे.

या गोंधळादरम्यान अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या कथित समर्थकांनी कॉलेज स्ट्रीट भागात असलेल्या विद्यासागर कॉलेजमध्ये घुसून तोडफोड केलीच मात्र तिथे असलेल्या ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचा पुतळाही फोडला.

मुख्यमंत्री आणि तृणमूल काँग्रेसच्या अध्यक्ष ममता बॅनर्जी यांनी लगोलग या मुद्द्याला बंगालच्या लोकांच्या भावनेशी जोडलं आणि त्याचा मुद्दा केला.

त्यांनी भाजपवर बंगालच्या महापुरुषांचा अपमान केल्याचा आरोप लावला आणि पुतळा फोडणाऱ्यांची गय केली जाणार नाही, असं सांगितलं.

ममता बॅनर्जी यांनी मंगळवारी रात्री शिक्षणमंत्री पार्थ चॅटर्जी यांच्याबरोबर घटनास्थळाची पाहणी केली. त्या म्हणतात, "भाजप बंगालच्या महापुरुषांचा अपमान करत आहे. लोक निवडणुकीच्या माध्यमातून या अपमानाचं योग्य ते उत्तर देतील. ही अतिशय लाजिरवाणी घटना आहे. आता पाणी डोक्यावरून गेलं आहे."

ममता बॅनर्जी यांच्या मते जो लोक महापुरुषांचा अशा प्रकारे अपमान करतात त्यांना राजकारणात राहण्याचा अजिबात अधिकार नाही. या घटनेचा निषेध म्हणून ममता बॅनर्जी यांनी फेसबुकवर ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचा फोटो लावला आहे.

हा मुद्दा तापू लागताच भाजपने याबाबतीत लगेच स्पष्टीकरण दिलं आहे भाजपाचे प्रदेशाध्यक्ष दिलीप घोष म्हणतात, "पुतळा फोडण्यात भाजपचा हात नाही. कॉलेजमध्ये असलेल्या समाजकंटकांचं हे काम आहे."

त्यांनी ममता बॅनर्जींवर विनाकारण राजकारण करण्याचा आरोप लावला आहे.

या तोडफोडीत सहभाग असल्याच्या आरोपाचा भाजपने इन्कार केला आहे. पोलिसांनी या प्रकरणी 26 लोकांना अटक केली आहे. पुतळा फोडणाऱ्या लोकांचा शोध घेतला जात आहे.

दुसऱ्या बाजूला विद्यासागर कॉलेजचे मुख्याध्यापक गौतम कुंडू म्हणतात, "ही अतिशय लाजिरवाणी घटना आहे. कॉलेजच्या आवारात येऊन असं नुकसान कुणी कसं करू शकतं? भाजपच्या लोकांनी फर्निचर आणि विद्यासागरांचा पुतळाही फोडला आहे.

मुख्याध्यापकांनीही पोलिसात या प्रकरणी तक्रार दिली आहे, कुंडू यांचा आरोप आहे की, हल्लेखोर एक लॅपटॉप आणि एका महिलेची पर्स घेऊन पळाले.

ईश्वरचंद्र विद्यासागर कोण होते?

ईश्वरचंद्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध शिक्षणततज्ज्ञ आणि समाजसुधारक ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांनी कधी कल्पनाही केली नसेल की त्यांच्या मृत्यूनंतर 128 वर्षांनंतर त्यांच्याच राज्यात ते निवडणुकीचा मुद्दा होतील.


सामग्री: कोलकात्यातील महिला (साल 1870)

शरीरसंबंधातून पसरणारे आजार रोखण्यासाठी ब्रिटिश राजवटीत संसर्गजन्य आजार कायदा आणण्यात आला होता. या कायद्यांतर्गत देहविक्री करणाऱ्या महिलांना नोंदणी अनिवार्य करण्यात आली होती. त्याचसोबत या महिलांना वैद्यकीय तपासणी करुन घेणं बंधनकारक करण्यात आलं होतं.

सुकीमोनी रौर यांनी आपल्या अटकेला आव्हान देत कोर्टात सुटकेसाठी याचिका दाखल केली होती.

"मी महिन्यातून दोन वेळा होणारी वैद्यकीय तपासणी केली नाही. याचं कारण मी देहविक्री करत नाही," असं त्यांनी आपल्या याचिकेत सांगितलं होतं.

नाचणाऱ्या महिलांनाही वेश्या मानलं जाई

सुकीमोनी यांनी म्हटलं होतं, "पोलिसांनी चुकीने माझं नाव देहविक्री करणाऱ्या महिलांच्या यादीत समाविष्ट केलं आणि आपण कोणत्याही पद्धतीचं तसं काम केलेलं नाही."

मार्च 1869 मध्ये कलकत्ता हायकोर्टाने आपला निकाल सुकीमोनी यांच्या बाजूने दिला होता.

कोर्टाने आपल्या निकालात स्पष्ट केलं की, "सुकीमोनी नोंदणीकृत देहविक्री करणाऱ्या नाहीत. देहविक्री करणाऱ्या महिलेला नोंदणी करण्यासाठी जबरदस्ती केली जाऊ शकत नाही. ही नोंदणी स्वेच्छेनुसार करण्यात आली पाहिजे."

हॉर्वर्ड विद्यापीठात लिंग, महिला औणि लैंगिकता यासंदर्भातील विषयाच्या प्रोफेसर दरबा मित्रा यांनी ब्रिटिश काळातील काही कागदपत्रांचा अभ्यास केला आहे. त्यांच्या असं लक्षात आलं की, ब्रिटिश काळामध्ये हजारो महिलांना आपल्या जननेंद्रियांची तपासणी न करण्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली होती.

प्रोफेसर मित्रा यांच्या 'इंडियन सेक्स लाइफ' या पुस्तकाचं प्रकाशन प्रिंसटन युनिव्हर्सिटी प्रेसद्वारे करण्यात आलं.

भारतातील वेश्याव्यवसाय करणाऱ्या महिलांबाबत ब्रिटीश अधिकाऱ्याचा लेख

मित्रा यांच्या माहितीनुसार, "ब्रिटिश सरकारी अधिकारी आणि समाजातल्या उच्चशिक्षित वर्गातील लोकांनी भारतात आधुनिक समाजाला नियंत्रित करण्यासाठी महिलांची कामेच्छा नियंत्रित करण्याबाबत विचार सुरू केला."

महिलांची सेक्स वर्कर किंवा देहविक्री करणारी महिला म्हणून नोंदणी करणं, जननेंद्रियांची तपासणी करणं ही महिलांची कामेच्छा नियंत्रित करण्याचाच एक भाग होता.

जुलै 1869 मध्ये कोलकात्यातील काही सामाजिक कार्यकर्त्यांनी जननेंद्रियांची वैद्यकीय तपासणी, देहविक्री करणाऱ्या महिलांची नोंदणी याविरोधात याचिका दाखल केली होती. हे महिलांच्या स्त्रीत्वाच्या भावनेला  आहे असं त्यांचं म्हणणं होतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कलकत्त्यातील (आता कोलकाता) ब्रिटिश पोलिसांनी साल 1868 मध्ये सुकीमोनी रौर नावाच्या एका देहविक्री करणाऱ्या महिलेला वैद्यकीय तपासणी न केल्याच्या आरोपाखाली जेलमध्ये टाकलं होतं. त्यावेळी देहविक्री करणाऱ्या नोंदणीकृत महिलांना जननेंद्रियांची तपासणी अनिवार्य करण्यात आली होती.


सामग्री: कोल्हापुरात भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी शुक्रवारी (22 मे) आंदोलन केलं, तर विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईतल्या भाजप कार्यालयाबाहेर आंदोलन केलं.

यावेळी भाजपचे नेते विनोद तावडे, मंगलप्रभात लोढा आणि इतर कार्यकर्ते काळे कपडे घालून उपस्थित होते. चेहऱ्यावर काळे मास्क आणि हातात पोस्टर दाखवून त्यांनी राज्य सरकार विरोधात 'महाराष्ट्र वचाव'चा नारा दिला. महाराष्ट्राचे राज्यशिष्टाचार मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी भाजपवर टीका करुन कोरोना विसरुन भाजपाला राजकारण प्रिय आहे का असा प्रश्न त्यांनी विचारला आहे. आदित्य ठाकरे यांनी एक ट्वीट करुन त्यात लहान मुलांनी तोंडावरुन मास्क काढल्याचे लक्षात आणून दिले. या स्थितीमध्ये मुलांना घरात ठेवणं गरजेचं असताना त्यांना संकटात लोटलं आहे अशी टीका त्यांनी भाजपवर केली आहे.

सोशल डिस्टसिंगचं पालन करत भाजपच्या नेत्यांनी हे आंदोलन केलं आहे.

चंद्रकांत पाटील यांनी त्यांच्या घराबाहेर आंदोलन केलं. 'मेरा आंगन, मेरा रणांगण' असा नारा यावेळी त्यांनी दिला. राज्यासाठी 50 हजार कोटींच्या पॅकेजची भाजपची मागणी आहे.

माजी मुख्यमंत्री आणि सध्याचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणावीस यांनी मंगळवारी राज्यपालांना निवेदन दिलं होतं. त्यानंतर 'महाराष्ट्र बचाओ' असं आंदोलन पुकारत भाजपाचे राज्यातले वेगवेगळ्या ठिकाणचे नेते जिल्हाधिकारी, तहसिलदार, आयुक्त यांना भेटत आहेत आणि निवेदन देत आहेत.

सुरुवातीला कोरोना संकटाच्या काळात विरोधी पक्ष राजकारण करतो आहे या आरोपाच्या भीतीनं सरकारवर मर्यादित टीका करणाऱ्या भाजपानं आता अधिक आक्रमक भूमिका घेतल्याचं चित्र आहे.

कोरोना संकट हाताळणीत राज्य सरकार सपशेल अपयशी ठरले आहे असं म्हणत देवेंद्र फडणवीस काल विनोद तावडे, आशिष शेलार या नेत्यांसह राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी यांना जाऊन भेटले.

"कोरोनामुळे जे संकट उभे ठाकले आहे त्याचा सामना करण्यासाठी जी प्रभावी पावले टाकण्याची गरज होती ती टाकलेली दिसत नाहीत.  त्यामुळेच महाराष्ट्रात देशातील सर्वाधिक कोरोना रुग्ण आणि मृतांची संख्या आहे आणि ही संख्या दररोज वाढते आहे," असा आरोप फडणवीस यांनी केलेला आहे.

सोबतच राज्यात आणि राज्याबाहेर जाणाऱ्या मजुरांचे होणारे हाल, शेतकरी आणि इतर वर्गांना राज्य सरकारनं अद्याप जाहीर न केलेलं आर्थिक पॅकेज यावरूनही त्यांनी ठाकरे सरकारला टीकेचं लक्ष्य केलं आहे. "राज्यात सरकार नावाची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र आणि मुंबईतल्या कोरोना संसर्गाच्या वाढत्या आकड्यांच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातली आरोग्य व्यवस्था कोसळली आहे असा आरोप करत महाराष्ट्र भाजपाने आता राज्य सरकारविरुद्ध आंदोलनाचा पवित्रा घेतला आहे.


सामग्री: कोल्हापुरी मिसळ

जोरदार थंडी आणि तिखटजाळाची मिसळ हे समीकरण कोल्हापूरकरांना आवडलं.

'Continental of Hotel Management' च्या वतीनं शेफ दिग्विजय भोसले यांनी बनवलेल्या कोल्हापूरी मिसळवर अनेकांनी ताव मारला.

मिसळीचा रटरटणारा रस्सा

सकाळच्या गुलाबी थंडीत, कोवळ्या उन्हात आबालवृद्ध मिसळ खाण्यासाठी रंकाळा तलावाकाठी असलेल्या पदपथ उद्यानात आवर्जून आले होते.

या चविष्ट उपक्रमाची नोंद लिम्का बुक ऑफ World Record मध्ये करण्यात आली आहे.

सर्व वयोगटातल्या व्यक्तींनी मिसळीवर ताव मारला

कोल्हापूर म्हटलं की खवय्यांच्या डोळ्यासमोर येतो तो तांबडा पांढरा रस्सा, कोल्हापुरी गूळ, कोल्हापुरी मटण. त्यातही मिसळ म्हटलं तर तोंडाला पाणी सुटलं नाही तरच नवल.

तरुण मंडळी मिसळीचा आस्वाद घेताना

खवय्यांची ही आवडीची कोल्हापुरी मिसळ world record मध्ये गेलीय. कारण म्हणजे 2500 हून अधिक लोकांनी मिसळ खाण्याचा हा उपक्रम...

पर्यावरण पूरक ताटामध्ये मिसळचा चिवडा, कांदा, कोथिंबीर, लिंबू, लालभडक कट, आणि ब्रेड slice असा भन्नाट बेत रविवारी पूर्ण झाला. मिसळ खाण्याच्या या उपक्रमात कोल्हापूरकर हौसेने सहभागी झाले आणि त्यांनी झणझणीत मिसळीवर ताव मारला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

खाद्यसंस्कृती जगतात कोल्हापूर जिल्ह्याची एक वेगळी ओळख आहे. ही ओळख आज पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली. निमित्त होतं मिसळ खाण्याच्या उपक्रमाचं.


सामग्री: कोल्हापूर जिल्ह्यातील पंचगंगा नदीची पाणी पातळी 36.9 इतकी आहे, तर कृष्णा नदीच्या पाणी पातळीत वाढ होऊन ही पाणी पातळी 32 फुटांवर गेली आहे.

राधानगरी, कोयना, वारणा धरणांमधून मोठया प्रमाणात विसर्ग सुरू आहे. राधानगरी धरणाचे 4 दरवाजे सुरू आहेत. यातून होणाऱ्या विसर्गामुळे पंचगंगा नदीची पाणी पातळी झपाट्याने वाढत आहे.

कोयना धरणाचे 6 दरवाजे 10 फुटांवर उघडण्यात आलेत. त्यातून 55 हजार क्युसेक विसर्ग सुरू आहे. अलमट्टी धरणातून 2 लाख 22 हजार क्युसेक विसर्ग सुरू आहे. पण सततच्या पावसामुळे सातारा, कोल्हापूर, सांगली जिल्ह्यातील नद्यांच्या पाणी पातळीत झपाट्याने वाढ होत आहे.

दरम्यान, नदीकाठच्या लोकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. जिल्ह्यातील सर्व नद्या नाले दुथडी भरून वाहत आहेत.

राधानगरीचे 4 दरवाजे उघडले

कोल्हापूर जिल्ह्यात चंदगड तालुक्यातही मुसळधार पाऊस सुरू आहे. तिलारीनगर, हेरे, कानुर या भागात रात्री अतिवृष्टी झाली आहे. त्यामुळे शेतीचं मोठं नुकसान झालं आहे.

कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या आजरा तालुक्यातील जवळपास चार बंधारे पाण्याखाली गेलेत. साळगाव बंधारा पाण्याखाली गेल्याने सहा गावांचा अंशतः संपर्क तुटला आहे.

बेळगाव वेंगुर्ला राज्यमार्गावर दाटे या गावाजवळ दुसऱ्यांदा पुराचं पाणी आल्याने वाहतूक पूर्णपणे बंद आहे

राधानगरी धरणातून27112 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. धरणाचे 4 स्वयंचलित दरवाजे खुले झाले आहेत. धरणाला एकूण 7 दरवाजे आहेत. सतत पाऊस सुरू असल्याने आणखी दरवाजे उघडण्याची शक्यता आहे.

सांगलीत कृष्णा नदीने 31 फुटाची पाणी पातळी ओलांडली आहे. तर कोयना धरणातून विसर्ग सुरुच असल्याने आज आणखी पाणी पातळी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. कृष्णा नदीची इशारा पाणी पातळी 40 फुटांची आहे.

या भागात नदी काठच्या लोकांचं स्थलांतर सुरू करण्यात आलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोल्हापूर आणि सातारा जिल्ह्यात आज 'रेड अलर्ट' घोषित करण्यात आला आहे. कोल्हापूर, सातारा आणि सांगली या जिल्ह्यात मुसळधार पाऊस सुरू आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रशासनानं सतर्कता बाळगली आहे.


सामग्री: कोल्हापूर- पुराचे संग्रहित छायाचित्र

गेल्यावर्षी कोल्हापूर शहर आणि आजूबाजूच्या तालुक्यांना पुराचा मोठा फटका बसला होता. यावर्षीही ऑगस्ट महिन्यातल्या चार दिवसांच्या पावसामुळे पुन्हा पाण्याची पातळी झपाट्याने वाढली आहे.

कोल्हापूरमध्ये पूर का येतो, गेल्या काही वर्षांमध्ये कोल्हापूरमध्ये नक्की कोणते बदल झाले आहेत?  कोल्हापुरातला पूर आणि अलमट्टी धरण यांचा काही संबंध आहे का, असे अनेक प्रश्न उपस्थित होतात. त्यांची उत्तरे शोधण्याची गरज निर्माण झाली आहे.

कोल्हापूर जिल्ह्याची रचना आणि नद्या

कोल्हापूर शहर आणि करवीर, हातकणंगले, शिरोळ या पूर येणाऱ्या तीन तालुक्यांचा विचार करता कोल्हापूर जिल्ह्यातील तुळशी, कुंभी, कासारी, भोगावती या नद्यांच्या थेट संबंध दिसून येतो.

2005 च्या पूरक्षेत्राचे अवलोकन

कोल्हापूर जिल्ह्याची रचना पाहिल्यास पश्चिमेस उंच प्रदेश आणि हळूहळू त्याची उंची पूर्वेस कमी होताना दिसते. त्यामुळे जिल्ह्याच्या पश्चिम भागातून पूर्वेस वाहाणाऱ्या या नद्या पावसाचं पाणी वेगाने घेऊन खाली येतात.

पन्हाळा, शाहूवाडी, गगनबावडा, राधानगरी, भुदरगड हे तालुके पश्चिमेला आहेत. या तालुक्यांमध्ये पावसाचे प्रमाण पूर्वेच्या तालुक्यांच्या तुलनेत फारच जास्त आहे. राधानगरी, काळम्मावाडीसारखी मोठी धरणं आणि इतर लहान पाटबंधारे प्रकल्प याच भागात आहेत.

पावसाचं प्रमाण आणि त्यातले बदल

कोल्हापुरात येणाऱ्या पुराचा विचार करता पावसाच्या बदललेल्या प्रमाणाकडेही पाहिलं पाहिजे. कोल्हापूरमध्ये कमी दिवसांमध्ये जास्त पाऊस पडण्याचं प्रमाण वाढलेलं दिसून येतं. यामुळे धरणांची पाणी साठवण्याची क्षमता लवकर संपते आणि त्यांचे दरवाजे उघडावे लागतात.

राधानगरीपेक्षा गगनबावडा येथे पावसाचं प्रमाण जास्त आहे, तेथून येणारं तसंच इतर तालुक्यांमधलं पाणी कुंभी-कासारी नद्यांमधून पंचगंगा नदीमध्ये वेगानं येतं.

शिवाजी विद्यापीठातील भूगोल विभागातील प्राध्यापक डॉ. सचिन पन्हाळकर यांच्या निरीक्षणानुसार कुंभी आणि कासारी खोऱ्यामधील पाटबंधारे प्रकल्पांची क्षमता कमी असल्यामुळे तेथे पाणी साठवून ठेवणं अशक्य आहे. त्याचप्रमाणे या नद्यांमधील पाणी राधानगरीमधून सोडलेल्या पाण्यापेक्षा कमी वेळात कोल्हापूरपर्यंत येऊन पोहोचतं.

कोल्हापूर- पुराचे संग्रहित छायाचित्र

कोल्हापूरच्या पूर येणाऱ्या प्रदेशातले पाणी चटकन का ओसरत नाही याबद्दल सांगताना डॉ. पन्हाळकर म्हणाले, "कोल्हापूर शहर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

साधारणपणे प्रत्येक पावसाळ्यात कोल्हापूर जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात जोरात पाऊस सुरू झाला की कोल्हापूर शहरासह आजूबाजूच्या गावांना पुराचा विळखा पडतो. त्याची चर्चा सुरू होते, पुरामुळे नुकसान होतं, थोड्या दिवसांनी पाणी ओसरलं की ही चर्चाही ओसरून जाते.


सामग्री: कोल्हापूरचा शाही दसरा आणि त्याचं महत्वं

शारदीय नवरात्री नंतर दशमीला येणारा सण म्हणजे दसरा. छत्रपती घराण्यांचा परंपरागत असलेला हा सण प्राचीन काळापासून साजरा केला जातो. पूर्वी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दक्षिण दिग्विजयाच्या मोहिमेची सुरूवात विजयादशमीच्या मुहूर्तावर केली होती.

पावसाळ्यात असलेली शेतीची कामं उरकून पूर्वी सैन्य आपल्या प्रदेशाची सीमा ओलांडून मोहिमेवर जायचं. मोहिमेवर लागणाऱ्या साहित्याची तयारी करून सज्ज व्हायचं. त्यामुळे खंडेनवमीच्या दिवशी शस्त्रपूजन केलं जातं  आणि दशमीला विजय साजरा करण्यासाठी सीमोलंल्घन केलं जात असे.

त्यानंतरच्या काळात या सणाला प्रतिकात्मक स्वरूप मिळालं. त्यात गावाची सीमा ओलांडून आपट्याची पानं म्हणजे सोनं लुटण्याचा कार्यक्रम व्हायचा. संस्थान काळात सीमोलंल्घनासाठी मिरवणूक काढली जायची. ही मिरवणूक गावाच्या बाहेर गेल्यानंतर सोनं लुटण्यासाठी लोक गर्दी करायचे.

देशात म्हैसूर आणि कोल्हापूर संस्थानचा शाही दसरा लक्षवेधी

 कोल्हापूर संस्थानाचे मुख्यस्थान 1788 पर्यंत पन्हाळगडावर होते. त्यावेळी हा सण गडावर साजरा केला जायचा. त्यानंतरच्या काळात शिवाजी महाराजांनी ही गादी कोल्हापूरमध्ये आणली. तेव्हापासून हा सण करवीरनगरीत साजरा केला जाऊ लागला.

त्यावेळी कोटातून बाहेर येऊन म्हणजे तटबंदीच्या बाहेर येऊन गावाच्या बाहेर गंजीमाळ इथं हा सण साजरा व्हायचा. त्यानंतर नवीन राजवाडा बांधला गेला. राजर्षी शाहू महाराज नव्या राजवाड्यात राहायला गेल्यानंतर हा दसरा सण चौफाळा माळ इथं साजरा केला जाऊ लागला. त्यावरुनच या परिसराला दसरा चौक असे नाव पडलं.

राजर्षी शाहू महाराजांच्या काळात जुना राजवाडा ते दसरा चौक अशी भव्य मिरवणूक निघायची. या मिरवणुकीत छत्रपती घराण्याकडून सरदार, जहागीरदार यांना आमंत्रण दिलं जायचं. ही सगळी मंडळी आपल्या लवाजम्यासह या मिरवणुकीत सहभागी व्हायची.

यात सर्वोत्तम घोडे, उंट, शिकारखान्यातील वाघ, चित्ते यासह लष्करी दल, पायदळ सहभागी व्हायचं. छत्रपती घराण्याचं पारंपरिक वाद्य 'पी ढबाक' वाजवलं जायचं. हत्तीवर राजघराण्याचं निशाण आणि जरिपटका असायचा. पारंपरिक वेषात सैन्य सहभागी व्हायचे. अशी भव्य स्वरुपातील मिरवणूक पाहायला आजूबाजूच्या गावातून खूप लोक यायचे.

पुढे संस्थानकाळातील लवाजम्याचं स्वरुप बदलत गेलं, पण या मिरवणुकीचा थाट आजही कायम आहे.

जर्मनीतून मागवण्यात आलेली मेबॅक कार

1936 मध्ये राजाराम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऐतिहासिक महत्त्व आणि परंपरा असलेला कोल्हापूरचा शाही दसरा यावर्षी कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे रद्द करण्यात आलाय. याआधी प्लेगची साथ असताना हा सोहळा साजरा झाला नव्हता. त्यानंतर आता 100 वर्षांनी पुन्हा हा सोहळा रद्द करावा लागतो आहे.


सामग्री: कोल्हापूरच्या ऐश्वर्या डाळे आणि शर्वरी सूर्यवंशी यांनीही मोठ्या पगाराची नोकरी सोडून स्वतःचा कॅफे सुरू केलाय.

इंजिनिअर असताना असा व्यवसाय सुरू करणं सोपं नव्हतं असं त्या सांगतात.

व्हीडिओ - प्रवीण ठाकरे, स्वाती राजगोळकर-पाटील, अरविंद पारेकर

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नाशिकमधल्या सायखेड्याच्या रूपाली शिंदेने इंजिनिअरिंगनंतर चांगली नोकरी मिळत नव्हती म्हणून चहाचं दुकान सुरू केलं.


सामग्री: कोल्हापूरच्या हातकणंगले इथे दोन एकरात ही पाण्यावरची शेती केली जात आहे.

मयांक गुप्ता आणि ललित झंवर यांनी एप्रिल 2019 मध्ये हा प्रयोग सुरू केला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशातला हा पहिला अॅक्वाफोनिक म्हणजे पाण्यावरच्या तरंगत्या शेतीचा प्रयोग आहे.


सामग्री: कोळसा खाण हे या लोकांसाठी उत्पन्नाचं साधन असलं तरी तेच त्यांच्या जीवावर बेतलं आहे.

स्थानिकांनी पूर्णतः बंद न झालेल्या कोळसा खाणींविरोधात आंदोलन सुरू केलं आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी सलमान रावी यांचा रिपोर्ट.

शूट एडिट - दीपक जस्रोटीया

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झरियातील खाणी नागरिकांना आणि त्यांच्या घरांना गिळंकृत करत आहेत. आगी न रोखल्यानं झरियातले ५ लाख नागरिक दररोज भीतीच्या छायेखाली जगत आहेत.


सामग्री: कोळोशी गावच्या रितीका सावंतही त्यातल्यात. पण याही परिस्थितीत त्यांनी मार्ग काढला. कोरोनाच्या संकटांत महिलांचे नेतृत्वगुण प्रकर्षांने पुढे आले असं त्यांना मनापासून वाटतं. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर महिला नेत्यांनी कोरोनाला सक्षमपणे हाताळल्याचं चित्र आपण 2020 मध्ये पाहिलं.

पण स्थानिक पातळीवर गावखेड्यातल्या महिला नेत्याही कुठे कमी पडल्या नाहीत.  म्हणूनच बीबीसी घेऊन आलंय कोरोनाशी लढा देणाऱ्या काही महिला सरपंचांच्या प्रेरणादायी कहाण्या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊनमध्ये आणि नंतरही कोकणातल्या अनेक गावांनी आपल्या सीमा शहरातल्यांसाठी. विशेषतः मुंबईकरांसाठी बंद केल्या. गावात राहाणारेही आपलेच आणि मुंबईतून येणारेही आपलेच अशा कात्रीत अनेक गावांचे सरपंच अडकले.


सामग्री: कोव्हिड - 19 च्या जगभर पसरलेल्या साथीचा जगभरातल्या सर्वात मोठा फटका बसणाऱ्या 15 अर्थव्यवस्थांची यादी युनायटेड नेशन्स कॉन्फरन्स ऑन ट्रेड अँड डेव्हलपमेंट - UNCTAD ने जाहीर केलीय. यामध्ये भारताचाही समावेश आहे.

चीनमधल्या मंदावलेल्या अर्थव्यवस्थेचा परिणाम व्यापारावर झालेला आहे आणि यामुळे भारताला 34.8 कोटी डॉलर्सपर्यंतचा तोटा होण्याचा अंदाज आहे.

ऑर्गनायझेशन फॉर इकॉनॉमिक कोऑर्डिनेशन अँड डेव्हलपमेंट (OECD)ने देखील भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या वृद्धीचा अंदाज वर्ष 2020च्या 6.2% वरून घटवून आर्थिक वर्ष 2020-21 साठी 5.1% वर आणलेला आहे.

घाबरून जाण्याची गरज नसल्याचं एकीकडे भारतीय सरकार वारंवार सांगतंय तर दुसरीकडे विरोधकांनी कोरोना व्हायरसच्या अर्थव्यवस्थेवर होणाऱ्या परिणामांविषयी प्रश्न विचारायला सुरुवात केलेली आहे.

तेलगू देसम पक्षाचे खासदार जयदेव गल्ला लोकसभेत बोलताना म्हणाले, "कोरोना व्हायरसचा आपल्या देशावर काय आर्थिक परिणाम होणार आहे, हे आपण जाणून घेणं गरजेचं आहे."

कोणत्या क्षेत्रांवर सर्वाधिक परिणाम?

औषध उत्पादक कंपन्या

औषधांचं उत्पादन करणाऱ्या फार्मा कंपन्यांच्या महसुलावर तर परिणाम झालेलाच आहे. पण याचा आपल्या आयुष्यावरही परिणाम होणार आहे.

औषधांच्या दुकांनांमधला साठा संपतोय. देशभरातल्या मोठ्या शहरांमधले केमिस्टसनी सॅनिटायझर्स आणि मास्कसाठीची नवीन मागणी नोंदवलेली आहे, पण त्यांना गेले आठवडाभर या गोष्टींचा पुरवठा मिळालेला नाही.

लोकं आपल्याकडे गोष्टी साठवून ठेवत असल्याने आता किंमतीपेक्षा जास्त भावाने या वस्तूंची विक्री व्हायला लागली आहे.

मुंबईच्या मालाडमधील जे. के. मेडिकल स्टोअरच्या हेमंत येवलेंनी बीबीसीला सांगितलं, "आम्ही गेल्या आठवड्यातच N95 मास्कची मागणी नोंदवलेली आहे, पण ते आम्हाला अजून मिळालेले नाहीत. सॅनिटायजर्सचीही तीच स्थिती आहे. आमच्याकडे लहान बाटल्या नाहीत. सॅनिटायजर्स आणि मास्कसाठीची मागणी या आठवड्यात वाढलेली आहे आणि ती आणखीन वाढेल असं आम्हाला वाटतंय."

खारमधल्या नोबल प्लस फार्मसीचे बिचेंद्र यादव यांचंही हेच म्हणणं आहे, "आमच्याकडे मास्क आहेत पण त्यावर ते N95 आहेत असं लिहिलेलं नाही. पण तरीही लोकं ते घेत आहेत. आमच्याकडे सॅनिटायजर्सच्या फक्त 500 बाटल्या आहेत आणि नवीन स्टॉक येत नाहीये. आमचा भरपूर स्टॉक विकला गेलाय आणि तरीही मागणी कायम आहे," यादव सांगतात.

वांद्य्रातल्या मेडिकल स्टोअर्समध्ये कुठे मास्क...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसमुळे भारतासमोरच्या अडचणी वाढल्या आहेत का? या प्रश्नाचं थोडक्यात उत्तर आहे - हो.


सामग्री: कोव्हिड 19साठीची लस साऱ्या जगामध्ये देणं हे जगण्या-मरण्यातला फरक ठरवणारं आहे.

लसीकरणाची ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे. त्यात अनेक देशांमधल्या कंपन्यांचा सहभाग आहे, जगभरातल्या सरकारांनी याविषयीची वेगवेगळी वक्तव्यं केलेली आहेत आणि देशांच्या नियामक संस्था आणि अधिकाऱ्यांचा या प्रक्रियेत महत्त्वाचा सहभाग आहे. म्हणूनच लस उपलब्ध होणं, तिला मान्यता मिळणं आणि जगामध्येच लसीकरण मोहीम राबवली जाणं, ही सरळसोपी प्रक्रिया नाही.

द इकॉनिमिस्ट इंटेलिजन्स युनिट (EIU) मधले ग्लोबल फोरकास्टिंग विभागाचे संचालक अगाथे डेमरैस यांनी याविषयी सखोल संशोधन केलंय.

लशीसाठीची जगातली एकूण उत्पादन क्षमता, ही लस लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आवश्यक आरोग्यव्यवस्था, त्या देशाची एकूण लोकसंख्या आणि या देशाला किती लस परवडणार आहे यांचा अभ्यास करण्यात आला.

या संशोधनातून निष्पन्न झालेल्या गोष्टी या श्रीमंत विरुद्ध गरीब या फरकानुसार काहीशा अपेक्षित आहेत. सध्याच्या घडीला युके आणि अमेरिकेमध्ये लशींचा चांगला पुरवठा आहे. कारण लशीच्या विकास प्रक्रियेमध्ये भरपूर पैसे गुंतवणं या देशांना शक्य होतं आणि परिणामी लस मिळवण्याच्या शर्यतीत हे देश आघाडीवर होते.

कॅनडा आणि युरोपातले काही श्रीमंत देश या दोघांच्या पाठोपाठ आहेत.

कमी उत्पन्न गटामधल्या बहुतांश देशांमध्ये अद्याप लसीकरणाला सुरुवात झालेली नाही. पण याला काही अपवाद आहेत.

जगभरातल्या विविध देशांमध्ये लसीकरण कशा पद्धतीने सुरू आहे यावर एक नजर टाकूया.

जागतिक लसीकरण मोहीम

स्त्रोत: Our World in Data, ONS, gov.uk dashboard

जगभरातील लसीकरण मोहीम

                        दर 100 लोकांमागे देण्यात आलेले डोस

                            संपूर्ण मजकूर नीट पाहण्यासाठी तुमचा ब्राउजर अपडेट करा

                    सूचना : ही माहिती नियमितपणे अपडेट केली जाते. पण यामध्ये प्रत्येक देशाची ताजी आकडेवारी असेलच असं नाही. एकूण लसीकरण म्हणजे एकूण किती डोस देण्यात आले याची संख्या असून किती लोकांना लस देण्यात आली याची आकडेवारी नाही. त्यामुळे 100 लोकांमागे 100पेक्षा जास्त डोस देण्यात आले असण्याची शक्यता आहे.

                    स्त्रोत: Our World in Data, ONS, gov.uk dashboard

                    शेवटचा अपडेट २२...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनासाठीची लस आपल्याला कधी मिळणार? हा प्रश्न सध्या जगातल्या बहुतेकांना पडलाय. जगातल्या काही देशांमध्ये कोव्हिड 19साठीच्या लसीकरणाची मोहीम सुरू झालेली आहे आणि काही मोजक्याच देशांनी त्यासाठीची विशिष्टं उद्दिष्टं ठरवली आहेत. पण एकूणच जगामध्ये लसीकरणाची परिस्थिती काय आहे?


सामग्री: कोव्हिड काळात विमान प्रवासासाठीचे नवे नियम चीनच्या विमान वाहतूक मंत्रालयाने नुकतेच जाहीर केले. त्यामध्ये नॅपी वापरण्याच्या नव्या नियमाचा समावेश करण्यात आला आहे.

कोव्हिडचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात झालेल्या ठिकाणी जाणाऱ्या चार्टर विमानांसाठी ही नियमावली लागू असेल, असं विभागाने म्हटलं आहे.

जगभरात सर्वत्रच विमान वाहतुकीच्या प्रक्रियेत बदल करण्यात आला आहे. लोकांचा प्रवास थांबू नये तसंच कोरोनाचा प्रसार रोखावा, असं दुहेरी आव्हान विमान कंपन्यांसमोर आहे.

त्यामुळे कोरोना रोखण्यासाठी विमान कंपन्यां तसंच विमान वाहतूक मंत्रालयाकडून विविध प्रकारचे निर्बंध लावण्यात येत आहेत.

त्या पार्श्वभूमीवर चीनच्या विमान वाहतूक प्रशासनाने एक 49 पानी नियमावली विमानप्रवासासाठी प्रसिद्ध केली आहे.

कोरोना रुग्णांची संख्या प्रति दशलक्ष 500 पेक्षा जास्त असलेल्या देशात प्रवास करायचा असल्यास केबिन क्रूच्या कर्मचाऱ्यांना विमानातील स्वच्छतागृहाचा वापर करता येणार नाही.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

केबिन क्रूमधील कर्मचाऱ्यांनी प्रवासादरम्यान मास्क, हातमोजे, टोपी, गॉगल, फेसशिल्ड, कपडे आणि शूज झाकले जातील अशी डिस्पोजेबल आवरणं तर वापरावीतच, शिवाय त्यांनी डायपरही वापरावेत, अशी सूचना चीनच्या विमान वाहतूक मंत्रालयाने केली आहे.

सध्याच्या कोरोना संकटाचा मोठा फटका विमान वाहतूक क्षेत्राला बसला आहे. विस्कटलेली घडी बसवण्याच्या प्रयत्न या कंपन्यांकडून केला जात आहे.

विमान प्रवास सुरू राहावा यासाठी अनेक निर्बंध प्रवासी तसंच कर्मचाऱ्यांवरही घालण्यात आले आहेत.

नव्या नियमांनुसार, परदेशप्रवास करणाऱ्या विमानांसाठीचं धोरण आणखी कठोर आहे. काहींनी दोन प्रवाशांमधील एक जागा कठोरपणे रिकामी ठेवण्याचा नियम ठरवला आहे. तर काही विमानांमध्ये मास्क वापरणं अनिवार्य आहे. तसंच दोन प्रवाशांच्या मध्ये बसलेल्या प्रवाशाने पीपीई किट किंवा डिस्पोझेबल आवरण वापरावं, असा नियमही आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी विमानातील कर्मचाऱ्यांनी स्वच्छतागृहांचा वापर न करता चक्क डायपर (नॅपी) वापरावेत, अशी सूचना चीनच्या विमान वाहतूक मंत्रालयाने केली आहे.