सामग्री: हे पोस्टर हाती घेतलेल्या तरुणीचं नाव मेहेक मिर्झा प्रभू असून, तिच्यावर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल, असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी हिंदुस्तान टाइम्स मराठीला सांगितलं. गेट वे ऑफ इंडिया ही काही आंदोलन करण्याची जागा नाही, असं ते यावेळी म्हणाले.

मेहेकला स्पष्टीकरण द्यावं लागण्याचं कारण माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या ट्वीटमध्ये आहे. फडणवीसांनी मेहेकचा ANIने शेअर केलेला एक व्हीडिओ रिट्वीट केला आणि या सर्व वादाला तोंड फुटलं.

या व्हीडिओत मेहकच्या हातात 'फ्री काश्मीर'चा पोस्टर आणि गुलाबाचं फुल पकडून उभी असल्याची दिसते.

हाच व्हीडिओ रिट्विट करत फडणवीसांनी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यावर प्रश्नांची सरबत्ती केलीय. फडणवीस म्हणतात, "नेमकं कशासाठी आंदोलन? 'फ्री काश्मीर'च्या घोषणा कशासाठी? फुटीरतावाद्यांना आपण मुंबईत सहन कसं करु शकतो? मुख्यमंत्री कार्यालयापासून दोन किलोमीटरवर आझादी गँगकडून 'फ्री काश्मीर'च्या घोषणा? उद्धवजी, तुमच्या जवळ घडणाऱ्या या भारतविरोधी मोहिमेला सहन करणार आहात?"

फडणवीसांनंतर भाजपचे माजी खासदार किरीट सोमय्या यांनीही ट्विटरवरुन महाराष्ट्रातील सत्ताधाऱ्यांवर टीकास्त्र सोडलं.

आरोप-प्रत्यारोप सुरू

"मुंबईत गेटवे ऑफ इंडियाजवळ JNU च्या समर्थनासाठी आंदोलनं होतं, तिथं 'फ्री काश्मीर'चं फलक दाखवलं जातं आणि या आंदोलनाला शिवसेना, काँग्रेस, राष्ट्रवादीचा पाठिंबा आहे. मला भीती आहे की, ठाकरे सरकार याविरोधात कुठलीच कारवाई करणार नाही," असं किरीट सोमय्या म्हणाले.

या टीकेनंतर किरीट सोमय्या यांनी मुंबई पोलिसांच्या सहआयुक्तांकडे या पोस्टरबाबत तक्रार करुन तपासाचीही मागणी केलीय. या आंदोलनाला परवानगी होती की नाही, याबाबत चौकशीचीही मागणी सोमय्यांनी केली असून, चौकशीचं आश्वासन मुंबई पोलिसांनी त्यांना दिलंय.

या सर्व टीकांवर शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत म्हणाले, "मी वृत्तपत्रांमध्ये वाचलं की, ज्यांनी 'फ्री काश्मीर'चे फलक पकडले होते, त्या आंदोलकांनी स्पष्टीकरणं दिलंय की, काश्मीरला इंटरनेट सेवा, मोबाईल सेवा आणि इतर गोष्टींपासून मुक्त करावं. मात्र, काश्मीरला भारतापासून स्वातंत्र्याची कुणी गोष्ट करत असेल, तर ते सहन केले जाणार नाही."

राऊतांच्या प्रतिक्रियेला पुन्हा किरीट सोमय्यांनी उत्तर दिलंय. ते म्हणतात, "शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी गेटवे ऑफ इंडिया येथील भारतविरोधी 'काश्मीर को चाहिये आझादी'...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मी काश्मिरी नाहीय. मी मुंबईत जन्मलीय, इथंच वाढलीय. काल माझ्या फोटोवरून जे पसरवलं गेलं, तो मूर्खपणा आहे," असं स्पष्टीकरण 'फ्री काश्मीर'चे पोस्टर झळकवलेल्या तरुणीनं दिलंय, मात्र यावरून सध्या राज्यातलं राजकारण पेटलंय.


सामग्री: हे प्रकरण पुलवामाच्या गर्व्हनमेंट गर्ल्स हायर सेकंडरी स्कूलचं आहे.

शाळेचे मुख्याध्यापक मोहिउद्दीन शेख यांनी या व्हीडिओस दुजोरा दिला. ते म्हणाले, बुधवारी सकाळी त्यांच्या घरात दोन व्यक्ती शिरल्या. त्यांनी मुख्याध्यापकांना माफी मागायला सांगितली. त्या दोन कथित शस्त्रधारी व्यक्तींनी विद्यार्थिनींना प्रजासत्ताक दिनाच्या कार्यक्रमाला पाठवण्यावरुन नाराजी व्यक्त केली.

मुख्याध्यापकांना धमकी

मुख्याध्यापक शेख सांगतात, "ही घटना सकाळी सात वाजताची आहे. माझ्या घरात आलेल्या त्या दोन शस्त्रधारी तरुणांनी मला, तुम्ही विद्यार्थिनींना 26 जानेवारीच्या परेडसाठी तयार करत आहात, तसं करू नका, असं सांगितलं. मी त्यांना म्हणालो की, मी सरकारी कर्मचारी आहे. पण त्यांनी माझं काहीही ऐकलं नाही. धमकी देऊन गेले."

या घटनेनंतर तुम्ही काय केलंत या प्रश्नावर मुख्याध्यापक शेख सांगतात, "मी अजून कोणताही निर्णय घेतला नाही. मी सध्या शाळेतून दोन दिवसांची सुटी घेतली आहे."

पुलवामाच्या या गर्ल्स स्कूलमध्ये 1000 पेक्षा जास्त मुली शिकतात.

गोळ्या घालू, घर जाळू

दक्षिण काश्मीर कट्टरतावाद्यांचा गड मानला जातो. मागच्या काही वर्षांत कट्टरतावाद्यांचे अनेक कमांडर मारले गेले.

व्हायरल झालेल्या व्हीडिओमध्ये दोन कथित बंदूकधारी काश्मिरी भाषा बोलत आहेत. त्यात ते मुख्याध्यापकांना "त्यांच्या शाळेतल्या विद्यार्थिनींनी जर 26 जानेवारीच्या कार्यक्रमात भाग घेतला, तर त्यांना गोळ्या घालू आणि त्यांचं घर जाळू," असा इशारा देताना दिसतात.

त्यानंतर हे शस्त्रधारी मुख्याध्यापक शेख यांना सांगतात, "तुम्ही जनतेची माफी मागायला हवी. शिवाय, विद्यार्थिनींना सांगा की, कोणीही प्रजासत्ताक दिनाच्या कार्यक्रमाला जायचं नाही."

काश्मीर बंदचं आवाहन

फक्त 40000 रुपयांसाठी ते असं का करत आहेत का, असंही त्यांनी मुख्याध्यापकांना विचारल.

पोलिसांनी या प्रकरणी गुन्हा नोंदवला आहे. पुलवामाचे पोलीस अधीक्षक चौधरी असलम यांनी सांगितलं की "व्हीडिओत दिसणारे लोक कट्टरवादी असू शकतात. घटनेची चौकशी सुरू आहे."

भारत प्रशासित काश्मीरच्या फुटीरतावाद्यांनी प्रजासत्ताक दिनाला काश्मीर बंदची हाक दिली आहे आणि जनतेला 26 जानेवारी हा काळा दिवस म्हणून साजरा करण्याचं आवाहन केलं आहे.

कडक सुरक्षा व्यवस्था

फुटीरतावाद्यांनी नमाजनंतर शांततापूर्वक निदर्शनं करण्याचं आवाहन केलं आहे.

त्या पार्श्वभूमीवर, काश्मीरमध्ये कडक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काश्मीरच्या पुलवामा जिल्ह्यात एक व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. त्यात दोन कथित शस्त्रधारी व्यक्ती विद्यार्थिनींना प्रजासत्ताक दिनाच्या कार्यक्रमाला न पाठवण्याची धमकी शाळेच्या मुख्याध्यापकांना देताना दिसत आहेत.


सामग्री: हे बदल नेमके कोणत्या स्वरूपाचे आणि कसे झालेले असतील याचाच घेतलेला हा आढावा.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकानंतर सध्याच्या जगात आणि लोकांच्या जीवनशैलीत अनेक बदल झालेले असतील.


सामग्री: हे बारा सैनिक त्यांचे आयुष्यभराचे मित्र झाले नाहीत, पण त्यांचे शेवटच्या काळातले सोबती नक्की होते.

सद्दाम यांच्या शेवटच्या क्षणापर्यंत सोबत असलेल्या 551 मिलिट्री पोलिस कंपनीतून निवडल्या गेलेल्या सैनिकांना 'सुपर ट्वेल्ह्व' म्हणून ओळखलं जायचं.

या बारा सैनिकांपैकी एक असलेल्या विल बार्डेनवर्पर यांनी एक पुस्तक लिहिलं आहे. 'द प्रिझनर इन हिज पॅलेस, हिज अमेरिकन गार्ड्स, अँड व्हॉट हिस्ट्री लेफ्ट अनसेड' नावाच्या पुस्तकात त्यांनी सद्दाम हुसैन यांच्या शेवटच्या दिवसांबद्दलची माहिती दिली.

विल बार्डेनवर्पर

सद्दाम हुसैन यांना फाशी देणाऱ्या लोकांच्या ताब्यात दिल्यानंतर सद्दाम यांच्या सुरक्षेसाठी तैनात केलेल्या सर्व सैनिकांच्या डोळ्यात अश्रू आले होते, असं बार्डेनवर्पर यांनी म्हटलं आहे.

'सद्दाम आजोबांसारखेच वाटायचे'

बार्डेनवर्पर यांनी अॅडम रोजरसन या आपल्या साथीदाराचा हवाला देऊन लिहिलं आहे, "आम्ही सद्दाम यांना कधीच मनोविकृत मारेकरी म्हणून पाहिलं नाही. ते  आम्हाला आमच्या आजोबांप्रमाणे वाटायचे."

सद्दाम यांच्यावर आपल्या 148 विरोधकांच्या हत्येचा आदेश देण्याबद्दल खटला चालविण्यात आला होता.

सद्दाम यांचे शेवटचे दिवस हे इराकमधील तुरूंगात अमेरिकन गायिका मेरी जे ब्लाइजा यांची गाणी ऐकण्यात गेले. त्यांना त्यांच्या एक्सरसाइज बाइकवर बसायला आवडायचं. ते या बाइकला 'पोनी' म्हणायचे.

त्यांना गोड खायला खूप आवडायचं. मफिन्स खाण्यासाठी ते नेहमी तयार असायचे.

बार्डेनवर्पर यांनी लिहिलं आहे की, शेवटच्या दिवसात सद्दाम यांचं त्यांच्यासोबतचं वागणं खूप नम्र होतं. सद्दाम त्यांच्या काळातील सर्वांत क्रूर शासक होते, असं जराही त्यांच्या वर्तनातून जाणवायचं नाही.

कॅस्ट्रोनं शिकवलं होतं सिगार ओढायला

सद्दाम यांना 'कोहिबा' सिगार पिण्याचा शौक होता. वेट वाइप्सच्या डब्यात ते या सिगार ठेवायचे.

अनेक वर्षांपूर्वी फिडेल कॅस्ट्रोनं आपल्याला सिगार ओढायला शिकवलं असल्याचं सद्दाम सांगायचे.

फिडेल कॅस्ट्रो आणि सद्दाम हुसैन

बार्डेनवर्पर यांनी लिहिलं आहे की, सद्दाम यांना बागकामाची खूप आवड होती आणि ते तुरुंग परिसरात उगवलेल्या झाडाझुडपांनाही एखाद्या सुंदर फुलाप्रमाणेच पहायचे.

सद्दाम त्यांच्या खाण्यापिण्याबद्दल अतिशय संवेदनशील होते.

नाश्त्यामध्ये ते आधी ऑमलेट खायचे. मग मफिन आणि त्यानंतर एखादं ताजं फळ. चुकूनही जर त्यांचं ऑमलेट तुटलं, तर ते खायला नकार द्यायचे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सद्दाम हुसैनना 30 डिसेंबर 2006 साली फाशी देण्यात आली. सद्दाम हुसैन यांच्या सुरक्षेसाठी बारा अमेरिकन सैनिक तैनात करण्यात आले होते.


सामग्री: हे मतदार नेमके कोण आहेत आणि ते अमेरिकत कुठे राहतात, हे जाणून घेऊया.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत 245 दशलक्ष लोक मतदार आहेत. त्यापैकी खूप कमी लोक पुढील राष्ट्राध्यक्ष कोण असतील हे ठरवतील.


सामग्री: हे मौलवी आधी गरिबीने पिचलेल्या तरुणी हेरतात आणि त्यानंतर शियांच्या वादग्रस्त 'मुता निकाह' किंवा 'Pleasure Marriage' या धार्मिक प्रथेच्या नावाखाली त्यांची दलाली करतात. हा मुता निकाह इराकमध्ये मात्र बेकायदेशीर आहे.

या धार्मिक प्रथेनुसार शिया मुसलमान पैसे खर्च करून तात्पुरती पत्नी ठेवू शकतात. मात्र, या धार्मिक प्रथेचा वापर काही मौलवी स्त्रिया आणि लहान मुलींचं लैंगिक शोषण करण्यासाठी करत आहेत.

पाहा बीबीसीने केलेला हा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बगदाद आणि करबाला. इराकमधली या दोन सर्वाधिक पवित्र शहरांमध्ये काही मौलवी लहान मुली आणि तरुणींच्या लैंगिक शोषणाचं एक रॅकेट चालत होतं, असं बीबीसीच्या एका अंडरकव्हर मोहिमेतून उघड झालं आहे.


सामग्री: हे म्हणणं आहे मुजम्मिल आणि तजम्मुल या दोन भावंडांचं.

कर्नाटकातल्या कोलार येथे राहणा-या या दोन भावांनी लॉकडाऊनमध्ये गरिबांना जेवण देण्यासाठी आपल्या जमिनीचा काही भाग विकला. त्यातून त्यांना 25 लाख रुपये आलेत.

या पैशांमधून त्यांनी लोकांसाठी किराणा सामान आणि गरजेच्या वस्तू घेतल्या.

37 वर्षाच्या मुजम्मिल यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितले, "असे अनेक लोक आहेत जे प्रचंड गरीब आहेत. त्यांच्याकडे खाण्यासाठी काही नाही. एकेकाळी आम्हीही गरीब होतो. आम्हालाही लोकांनी भेदभाव न करत मदत केली."

लॉकडाऊनमुळे गरीब कुटुंबासमोर अनेक अडचणी निर्माण झाल्या आहेत. काम नसल्याने लोकांना मोठ्या संकटांना तोंड द्यावं लागत आहे. हे जेव्हा दोन्ही भावांच्या लक्षात आलं तेव्हा त्यांनी आपली जमीन विकण्याचा निर्णय घेतला.

मुजम्मिल सांगतात, "आम्ही ही जमीन आमच्या एका मित्राला विकली. तो चांगला माणूस आहे. त्याने आम्हाला 25 लाख रुपये दिले. या काळात अनेक मित्रांनी सहकार्य केलं. कुणी 50 हजार रुपये दिले तर कुणी 1 लाख रुपये. खरं तर आत्तापर्यंत आम्ही किती मदत केली याचा खर्च सांगणं योग्य नाही. जर देव पाहत असेल तर तेवढं पुरेसं आहे."

भेदभाव न करता केली मदत

ते सांगतात, "आम्ही गरिबांना जेवण द्यायला सुरुवात केली.  ज्या कुणालाही मदतीची गरज आहे असं आम्हाला कळलं तिथं आम्ही जायचो. त्यांना 10 किलो तांदूळ, 2 किलो पीठ, 1 किलो डाळ, 1 किलो साखर, 100-100 ग्राम लाल मिर्ची, हळद, मीठ, साबण इत्यादी साहित्य आम्ही द्यायचो."

रमजान सुरू होऊन दोन दिवस झाले आहेत आणि या दोन दिवसात आम्ही अडीच ते तीन हजार लोकांना जेवणासह इतर गरजेचे साहित्य दिले आहे.

संग्रहित छायाचित्र

दोघं भाऊ लहान असतानाच त्यांच्या वडिलांचं निधन झालं. त्यावेळी तजम्मुल चार वर्षांचे होते तर मुजम्मिल तीन वर्षांचे होते. वडिलांच्या निधनाच्या 40 दिवसातच त्यांची आईपण गेली. त्यांच्या आजीनेच त्यांना लहानाचं मोठं केलं.

मशिदीत काम करणाऱ्या एका व्यक्तीने त्यांना मशिदीत राहण्याची जागा दिली.

मशिदीजवळच्या भाजीपाल्याच्या दुकानावर दोघांनी काम करायला सुरुवात केली.

मुजम्मिल सांगतात, "आम्ही फार शिकलो नाहीत. 1995-96 मध्ये आम्ही दररोज 15-18 रुपये कमवत होतो. काही वर्षांनी माझ्या भावाने भाजीपाल्याचं दुकान टाकायचं ठरवलं."

काही काळातच दोन्ही भावांनी आणखी काही अनेक दुकानं सुरू केली. आता ते आंध्र प्रदेश आणि तमिळनाडू या ठिकाणाहून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'जर आपण धर्म पाहून लोकांना जेऊ घातलं तर देव आपल्याकडे बघणं सोडून देईल.'


सामग्री: हे रहस्य माहित असलेल्या आपल्या 5 सहकाऱ्यांना ठार मारण्यात आलं आहे, असा दावाही या कथित हॅकरने केला आहे. सय्यद शुजा असं नावं असलेल्या या व्यक्तीने त्याच्या दाव्यांच्या समर्थनासाठी कोणतेही पुरावे सादर केलेले नाहीत. शिवाय निवडणूक आयोगाने हॅकिंग संदर्भातील सर्व आरोप फेटाळले आहेत.

लंडनमधील बीबीसीचे प्रतिनिधी गगन सबरवाल या पत्रकार परिषदेला उपस्थित होते. त्यांचा हा रिपोर्ट

ही परिषद नेमकी काय होती?

इंडियन जर्नॅलिस्ट असोसिएशन ऑफ युरोप आणि फॉरेन प्रेस असोसिएशन लंडन यांनी ही परिषद आयोजित केली होती. अमेरिकेतील सायबर तज्ज्ञ या परिषदेमध्ये भारतात वापरण्यात येतं असलेलं EVM कसं हॅक केल जाऊ शकतं याचं प्रात्यक्षिक दाखवणार होता. कथित हॅकर शुजा स्वतः या परिषदेला उपस्थित राहून प्रात्याक्षिक दाखवणार होते. पण त्यांनी या परिषदेला न येता स्काईपवरून पत्रकार परिषद घेतली. काही दिवसांपूर्वी आपल्यावर भाडोत्री व्यक्तींनी हल्ला केला होता, असा दावा त्यांनी केला आहे.

शुजा यांनी या पत्रकार परिषदेत स्वतःचा चेहरा झाकला होता. आपण भारतातील Electronics Corporation of India Limited (ECIL)चे कर्मचारी होतो आणि याचं कंपनीने 2014च्या निवडणुकीसाठी EVMs बनवले होते, असा दावा त्यांनी केला.

आपण मूळचे हैदराबादचे आहोत आणि 2014पासून अमेरिकेत राजकीय आश्रय घेतला आहे, असाही दावा त्यांनी केला आहे. भारतातील इतरही काही भाषा आपल्याला अवगत आहेत, असं म्हणणाऱ्या शुजांनी संयोजकांच्या विनंतीवरून या पत्रकार परिषदेला इंग्रजीतून माहिती दिली.

शुजा यांना विचारण्यात आलेले काही प्रश्न :

प्रश्न : अमेरिका आणि काँगो या देशांत EVM कोणत्याही तक्रारींशिवाय कसे वापरले जात आहेत?

शुजा - मी अमेरिकेतील EVMचा अभ्यास केलेला नाही. तशी संधी मला मिळालेली नसल्याने मी त्याबद्दल काही सांगू शकत नाही. काँगोतील  EVM बद्दल मला काही माहिती नाही.

प्रश्न : गेल्या वर्षी भारतीय निवडणूक आयोगाने EVM हॅक करून दाखवण्याचं आव्हान दिलं होतं. तुम्ही ते आव्हान का स्वीकारलं नाही?

शुजा : मी अमेरिकेत आश्रय घेतला आहे. जर मी भारतात आलो असतो तर माझ्या सुरक्षेच्या काय शक्यता होत्या? जे हे आव्हान स्वीकारू इच्छित होते त्यांना मी पर्याय देऊ केला होता, पण त्यांनी माघार घेतली.

प्रश्न :तुम्ही आताच या विषयावर का बोलत आहात. आताच्या परिषदेतून काय साध्य होईल, असं तुम्हाला वाटतं?

शुजा :मी कशाचीही अपेक्षा करत नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लंडनमध्ये एका कथित हॅकरने 2014च्या लोकसभा आणि 2015च्या विधानसभा निवडणुकीत इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशिन (EVM) हॅक केले होते आणि त्यातूनच गोपीनाथ मुंडे यांची हत्या झाल्याचा खळबळजनक आरोप झाल्यानंतर सोशल मीडियावर या प्रकरणाची राळ उटलेली आहे. त्यातून #CongBackedHackathon #EVMHacking #EVMs #Syed Shuja #Kapil Sibal असे हॅशटॅग ट्विटरवर ट्रेंड होत होते.


सामग्री: हे राष्ट्र म्हणजे रशियातल्या फिफा विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात फ्रान्सविरुद्ध जिगरबाज खेळी करणारं क्रोएशिया! या सामन्यात क्रोएशिया हरला खरं, पण त्यांच्या खेळाडूंनी मैदानात जे गमावलं, ते त्यांच्या राष्ट्राध्यक्षांनी मैदानाबाहेर कमावलं.

क्रोएशियाच्या प्रत्येक सामन्यादरम्यान त्यांची जर्सी घालून त्यांच्या खेळाडूंना पाठिंबा देणाऱ्या कोलिंडा ग्राबर-कितारोविच यंदाच्या फिफा वर्ल्डकपचं आकर्षण ठरत होत्या. इकॉनॉमी क्लासने प्रवास करणाऱ्या, सामान्य प्रेक्षकांसाठीच्या स्टँडमध्ये बसूनच मॅच बघणाऱ्या कोलिंडा क्रोएशियाच्या अंतिम सामन्याआधीपासूनच चर्चेत होत्या.

पण अंतिम सामन्यात क्रोएशिया हरल्यानंतरही फ्रान्सचे अध्यक्ष मॅक्रोन यांचं अभिनंदन करण्यापासून ते सगळ्या खेळाडूंना मेडल देण्याच्या सोहळ्यापर्यंत कोलिंडा यांची खिलाडू वृत्ती सगळ्यांच्याच कौतुकाचा विषय बनली.

राष्ट्रप्रमुखाच्या वागण्यातून राष्ट्राच्या संस्कृतीचे प्रतिबिंब

देशाचा प्रमुख एखाद्या महत्त्वाच्या स्पर्धेतल्या सामन्यांना हजेरी लावून आपल्या खेळाडूंचं मनोधैर्य उंचावतो, ही नक्कीच कौतुकास्पद बाब असल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार आणि क्रीडा अभ्यासक राजदीप सरदेसाई सांगतात.

"युरोप-अमेरिकेत ही बाब काही नवीन नाही. पण कोलिंडा ग्राबर-कितारोविच यांनी एक वेगळंच उदाहरण जगासमोर ठेवलं आहे. त्या अत्यंत मोकळेपणे वावरत होत्या. वास्तविक त्यांच्या देशाचा पराभव झाला होता. तरीही त्या हसतमुखाने सामोऱ्या गेल्या. 'आपण हरलो असलो, तरीही उत्तम खेळ करून हरलो आहोत' हा संदेशच त्यांनी आपल्या देशवासीयांना दिला," राजदीप सांगतात.

राष्ट्रप्रमुखांच्या या वागण्यातूनच राष्ट्राच्या संस्कृतीचं प्रतिबिंब उमटतं, असंही राजदीप यांना वाटतं.

"क्रोएशियामध्ये त्यांच्या पराभवाचे पडसाद उमटले नाहीत. उलट तिथल्या प्रसारमाध्यमांनीही आपल्या संघाचं कौतुकच केलं. यात कोलिंडा यांनी हा पराभव स्वीकारणं आणि अंतिम सामन्यापर्यंत पोहोचल्याचा आनंद साजरा करणं, या गोष्टींचा मोठा वाटा आहे," राजदीप म्हणतात.

"युरोपमध्येही जर्मनीसारख्या काही देशांमध्ये लोक पटकन एकमेकांबरोबर मोकळे होत नाहीत. ब्रिटिश शिष्टाचारातही हे वागणं बसत नाही. त्यामुळे क्रोएशियाच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या या वागण्यामुळे त्या देशातल्या संस्कृतीचा एक कवडसा जगाला बघायला मिळाला," असं क्रीडा मानसशास्त्रज्ञ वरदायिनी गोऱ्हे सांगतात.

कोलिंडा यांचं वागणं म्हणजे एक ठाम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्हाला इतिहासाच्या एका धड्यात शिकलेला बाल्कन प्रदेश आठवतो का? अनेकांना हा प्रदेशच काय पण या प्रदेशातले देशही युरोपच्या नकाशावर दाखवता येणार नाहीत. पण याच बाल्कन राष्ट्रांपैकी एका राष्ट्राने गेले काही दिवस संपूर्ण जगाचं लक्ष वेधून घेतलं आहे.


सामग्री: हे रॉकेट एलन मस्क यांच्या 'स्पेस एक्स' या खाजगी कंपनीचं आहे.

मानवाचं अस्तित्व फक्त पृथ्वीवर न ठेवता त्यापुढे जाऊन इतर ग्रहांवर कसं पोहोचवता येईल यासाठी एलन मस्क यांनी 'स्पेस एक्स' या कंपनीची स्थापना केली आहे.

फॉल्कन हेवी या रॉकेटमध्ये एलन मस्क यांची टेस्ला कार ठेवण्यात आली आहे. अंतराळामध्ये जाणारी ही पहिली कार आहे. चंद्रावर मानवाला पाठवल्यानंतर पहिल्यांदाच सगळ्या जगाचं याकडे लक्ष लागलं आहे.

केनेडी स्पेस सेंटरमधल्या LC-39A प्लॅटफॉर्मवरून याआधीच्या अपोलो मिशनला सुरुवात झाली होती. त्या ठिकाणाहून या मिशनला सुद्धा सुरुवात झाली आहे.

फॉल्कन हेवी हे आतापर्यंतचं सगळ्यात जड रॉकेट आहे. येत्या काळात मंगळ ग्रहावर पोहचण्यासाठी एलन मस्क यांना फॉल्कनचा वापर करायचा आहे.

फॉल्कन हेवी रॉकेटचं वजन मुंबईच्या 5 डबल डेकर बस एवढं आहे.

70 मीटर लांबीचं फॉल्कन हेवी रॉकेट 11 किमी प्रतिसेकंद वेगानं उड्डान करतं. अंतराळात 64 टन स्थापित करण्याची त्याची क्षमता आहे. हे अंदाजे मुंबईच्या 5 डबल डेकर बस एवढं आहे.

सध्याच्या इतर रॉकेटच्या तुलनेत फॉल्कन हेवी रॉकेटमध्ये दुप्पटीनं भार उचलण्याची क्षमता आहे.

टेस्ला स्पोर्ट कार

स्पेस एक्सचे सिईओ एलन मस्क यांच्या मते या रॉकेटचं पहीलं उड्डाण यशस्वी होण्याची शक्यता केवळ 50 टक्के होती. पण मोहीम यशस्वीरित्या पार पडली.

अंतराळ प्रवासातले धोके लक्षात घेऊन एलन यांनी त्यांची जुनी लाल रंगाची टेस्ला ही स्पोर्ट्स कार यासाठी वापरली. कारच्या ड्राइव्हिंग सीटवर स्पेस सूटची व्यवस्था केली आहे.

ही मोहीम यशस्वी झाली तर टेस्ला कार आणि त्यामधला अंतराळवीर सूर्याजवळच्या अंडाकार कक्षात पोहचू शकणार आहेत. ती जागा मंगळाच्या अगदी जवळ असेल.

पण ही मोहीम यशस्वी झाल्याची सूचना शेवटच्या साडेसहा तासांत समजू शकणार आहे.

याबाबत एलन मस्क  सांगतात, "ही कार पृथ्वीपासून 400 दशलक्ष किलोमीटर एवढा दूरचा प्रवास करणार आहे. आणि तिचा वेग 11 किमी प्रतिसेकंद असणार आहे."

कोण आहे एलन मस्क?

'भविष्य अंतराळात असणार'

बीबीसीच्या न्यूज नाईट या कार्यक्रमात बोलताना एलन यांनी वेगवेगळे मुद्दे मांडले होते.

वेगवेगळ्या संशोधनाचा हवाला देत मानव हा कदाचित बहूग्रहीय प्राणी असू शकतो असं त्यांना वाटतं.

"मंगळावर आपलं एक घर असावं यापेक्षा अफलातून काय असू शकतं" असं मत सुद्धा त्यानी व्यक्त केलं होतं.

हे वाचलं का?

हे पाहिलं आहे का?

नासाचे शास्त्रज्ञ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ज्या ठिकाणावरून चंद्रावर पहिल्या अंतराळवीरानं उड्डान केलं त्याच ठिकाणावरून फॉल्कन हेवी या रॉकेटनं उड्डान केलं. अमेरिकेच्या फ्लोरिडातल्या केनेडी स्पेस सेंटरमधून फॉल्कन हेवी हे रॉकेट मंगळवारी अंतराळात पाठवण्यात आलं.


सामग्री: हे रोबो जपानच्या नर्सरीतल्या मुलांना ओळखू शकतात. ते कधी जेवतात, झोपतात याची नोंद ठेवतात.

आणखी 15 वर्षांत रोबो मुलांची नर्सरी पूर्णपणे हाताळू शकतील, असं जपानचे नर्सरी व्यावसायिक जोई सदामस्तू सांगतात.

हे रोबो रिमोटद्वारे काम करतात किंवा यात आधीच एक प्रोग्रॅम सेट करता येतो. तसंच आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सचाही यात वापर करता येतो.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जपानमध्ये सध्या कामगारांचा तुटवडा भासत आहे. त्यामुळे माणसांची कामं करण्यासाठी रोबो तयार केले जात आहेत.


सामग्री: हे लसीकरण केवळ 'कोविन ॲप'मध्ये नोंदणी केलेल्या व्यक्तींसाठी असणार आहे. तसेच सध्यातरी लशीची केवळ पहिली मात्रा घेणाऱ्यांनाच या सुविधेचा लाभ दिला जाणार आहे.

"भविष्यात लशींच्या मात्रांचा साठा ज्या प्रमाणात प्राप्त होईल, त्या अनुरूप त्या-त्या वेळी योग्य निर्णय घेतला जाईल. मात्र, मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रातील सर्वच पात्र नागरिकांचे लसीकरण व्हावे, यासाठी महापालिका आवश्यक ते सर्व नियोजन करीत असून नागरिकांनी लसीकरण करवून घेण्यासाठी गर्दी करू नये आणि कोविड प्रतिबंधात्मक नियमांचे परिपूर्ण पालन करावे," असे आवाहन महापालिका प्रशासनाने केले आहे.

मुंबईत 1 मे रोजी 'या' 5 केंद्रांवरच लसीकरण सुरू -

1. बा. य. ल. नायर सर्वोपचार रुग्णालय (मुंबई सेंट्रल परिसर).

2. सेठ वाडीलाल छत्रभुज गांधी व मोनजी अमिदास व्होरा सर्वोपचार रुग्णालय, राजावाडी (घाटकोपर परिसर)

3. डॉ. रुस्तम नरसी कूपर सर्वोपचार रुग्णालय (जुहू विलेपार्ले पश्चिम परिसर).

4. सेव्हन हिल्स रुग्णालय (अंधेरी परिसर).

5. वांद्रे कुर्ला संकुल येथील जम्बो कोविड सेंटर

मुंबईत पुढचे 3 दिवस लसीकरण बंद, साठा संपल्याने महापालिकेचा निर्णय

दरम्यान, 29 एप्रिल रोजी मुंबई महापालिकेनं सांगितलं होतं की, कोव्हिड -19 च्या लसीकरण मोहीमेसाठी पुरेसा लस साठ उपलब्ध नसल्याने 3 दिवस मुंबईतली सगळी लसीकरण केंद्र बंद राहणार आहे.

मात्र, नव्या माहितीनुसार, वरील 5 केंद्रांवर लसीकरण सुरू राहणार आहे.

मुंबईतली कोणती केंद्र दुसऱ्या दिवशी सुरू राहतील, कुठे मर्यादित साठा आहे याविषयीची माहिती महापालिकेकडून आदल्या रात्री जाहीर करण्यात येते. त्यानुसार वरील केंद्र जाहीर करण्यात आले आहेत.

गुरुवारीही (29 एप्रिल) मुंबईतली 40 खासगी लसीकरण केंद्रं साठ्याअभावी बंद ठेवण्यात आली होती. तर बुधवारी रात्री उशीरा काही प्रमाणात साठा आल्यानंतर शासकीय केंद्र साठा असेपर्यंत सुरू राहणार असल्याचं जाहीर करण्यात आलं होतं.

लस उपलब्ध होताच दुसरा डोस घेणाऱ्या आणि 45 वर्षांवरील नागरिकांचं प्राधान्याने लसीकरण करण्यात येणार असून नागरिकांनी केंद्रावर गर्दी करू नये, असं आवाहन पालिकेने केलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबई महानगरपालिका प्रशासनाला कोविड प्रतिबंधात्मक लशींच्या मोजकाच मात्रांचा नुकताच प्राप्त झाला आहे. त्यामुळे 1 मे 2021 रोजी महापालिकेच्या 5 लसीकरण केंद्रांवर केवळ 18 ते 44 या वयोगटातील व्यक्तींसाठी लसीकरण सुरू करण्यात येत आहे, असं मुंबई महापालिकेकडून स्पष्ट करण्यात आलं आहे.


सामग्री: हे वक्तव्य आहे भाजप नेते राणे यांचं. शिवसेना-राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेस यांच्या 'महाविकास आघाडी'चं सरकार सत्तेत येणार, अशी चिन्हं असताना शनिवारी सकाळी देवेंद्र यांनी मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. तर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते अजित पवार यांनी उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली.

त्यानंतर झालेल्या संपूर्ण घटनाक्रमाबदद्ल बीबीसी मराठीशी बातचित केली.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

"महाराष्ट्रात भुकंप झाला असं म्हटलं जातयं, पण हा भुकंप नसून ही गोष्ट घडणारच होती. मी काही दिवसांपूर्वी सांगितलं होतं की, महाराष्ट्रात फक्त भाजपचं सरकार बनवणार आहे आणि लवकरच सरकार बनवलं जाईल. त्याला एक आठवडा होत नाही, तोच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून देवेंद्र फडणवीस यांनी शपथ घेतली. उपमुख्यमंत्री म्हणून अजित पवार यांनी शपथ घेतली आहे. परत  भाजपचंच सरकार आलेलं आहे, सहकारी म्हणून अजित पवार यांचा पाठिंबा आहे," भाजप नेते नारायण राणे म्हणाले.

"मला वाटतं सरकार महाराष्ट्रात पाच वर्ष टिकेल, चांगलं काम करेल, कारण देवेंद्र फडणवीस यांना 5 वर्षांचा अनुभव आहे. अनेक वर्षांचा अनुभव अजित पवारांना आहे. दोघंही नेते अनुभवी आहेत,  याचा भाजपला नक्कीच फायदा होईल," असंही राणे यांनी सांगितलं.

नारायण राणे यांच्याशी प्राजक्ता पोळ यांनी केलेली बातचित-

प्रश्न - अजित पवार किती दिवसांपासून भाजपच्या संपर्कात होते?

ती माहिती देणं योग्य होणार नाही, पण आजही शिवसेना आणि कॉंग्रेसचे लोक संपर्कात आहे. याचा अर्थ असा नाही की, अजित पवारच संपर्कात होते, अनेक पक्षाचे लोक संपर्कात आहे. पण त्यांना बंद करुन ठेवलंय, हॉटेलमध्ये ठेवलयं.  अर्थात, किती दिवस ठेवू शकतील. काही लोक राहणारच नाही शिवसेनेमध्ये अथवा कॉंग्रेसमध्ये. शिवसेना किंवा शिवसेनेच्या संजय राऊतांकडून जी भाषा बोलली जाते, ती भाषा महाराष्ट्रासारख्या प्रगत राज्यात शोभणारी नाहीये.

भाजपवर होणाऱ्या आरोपांना मी येत्या दोन दिवसात उत्तर देइलच. 56 आमदार निवडून आल्यावर मुख्यमंत्री आमचा म्हणणं चुकीचं आहे.  बहुमताला 145 लोक लागतात, पण 145 नसतांना आमचंच सरकार येणार, आमचाच मुख्यमंत्री होणार असं बोलणं चुकीचं आहे भाजपला बहुमत सिद्ध करण्यासाठी 30 नोव्हेंबरपर्यंत मुदत देण्यात आली आहे. हा विश्वासदर्शक ठराव भाजप आणि अजित पवार सिद्ध करतील यावर माझा विश्वास आहे.

प्रश्न - किती आमदार संपर्कात आहे आणि फ्लोअर टेस्टच्या वेळेला ते दिसतील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"राष्ट्रवादीचे आमदार अजित पवारांनी फसवून आपल्याला राजभवनात नेलं असं म्हणत आहेत. ते काय लहान आहेत का 10-12 वर्षांचे की फसतील? मी त्या सर्व आमदारांना ओळखतो, आम्ही सोबत कामही केलयं. 1 ते 2 आमदार गेले म्हणून फरक पडत नाही, बाजारात आणखी बरेच आमदार आहे. काही येणारे आहेत, काही सीमेवर आहेत, त्यामुळे काही फरक पडत नाही."


सामग्री: हे वक्तव्य आहे विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते आणि भाजपचे नेते देवेंद्र फडणवीस यांचं. नाशिकमधील माजी आमदार बाळासाहेब सानप यांच्या भाजपप्रवेशावेळी ते बोलत होते.

विधानपरिषदेच्या शिक्षक आणि पदवीधर निवडणुका महाविकास आघाडीच्या तिन्ही पक्ष (काँग्रेस, राष्ट्रवादी आणि शिवसेना) एकत्रित सामोरे गेले. त्यात महाविकास आघाडीला 6 पैकी 5 जागा मिळाल्या होत्या. त्यानंतर अजित पवार, अनिल परब अशा अनेक वरिष्ठ नेत्यांनी आगामी निवडणुका एकत्रित लढण्याचे संकेत दिले होते.

शिक्षक आणि पदवीधर निवडणुकीच्या निकालानंतर शिवसेना नेते आणि परिवहन मंत्री अनिल परब म्हणाले होते, "महाराष्ट्रात यापुढे महाविकास आघाडी एकत्र लढल्यास दुसऱ्या कोणत्याच पक्षाला जागा राहणार नाही. या निवडणुकीत तीनही पक्ष महाविकास आघाडी म्हणून लढले आणि हे त्याचेच यश आहे. तीन पक्षांचे झेंडे जरी वेगवेगळे असले तरी अजेंडा मात्र एकच आहे."

त्यामुळे महाविकास आघाडी म्हणून आगामी निवडणुकांना शिवसेना, राष्ट्रवादी आणि काँग्रेस एकत्रित सामोरं जाण्याची शक्यता बळावली असतानाच, देवेंद्र फडणवीस यांनी मात्र याचा भाजपला फायदाच होईल, असं म्हटलंय.

महाविकास आघाडीतले तिन्ही पक्ष आगामी महापालिका किंवा इतर सर्वच निवडणुका एकत्रित लढल्यास भाजपला महाराष्ट्रात 'स्पेस' निर्माण करता येईल का? या प्रश्नाचं उत्तर आपण या बातमीतून जाणून घेऊच. तत्पूर्वी, देवेंद्र फडणवीस नेमके काय म्हणाले, हे पाहू.

ते तिन्ही पक्ष एकत्र लढल्यास भाजपला 'स्पेस' मिळेल - फडणवीस

देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "आता हे तिन्ही पक्ष सांगतात, एकत्र लढू. त्यांनी जरूर एकत्र लढलं पाहिजे. माझी तर इच्छाच आहे. कारण एकत्रित लढल्याने एखादा तात्कालिक फायदा त्यांना होईल. मात्र, तीन पक्ष एकत्रित आल्यानं जी राजकीय स्पेस असते. त्या स्पेसमध्ये किती लोक मावतील? हे सुद्धा महत्त्वाचं असतं. दोनच पक्ष त्या राजकीय स्पेसमध्ये मावणं कठीण जातं, हे तिघे एकत्र येण्याचं बोलत आहेत. याचा अर्थ, त्यातली सगळ्यांत मोठी स्पेस ते भाजपसाठी मोकळी करत आहेत. भाजप ती स्पेस व्यापल्याशिवाय राहणार नाही."

"देशाच्या इतिहासात जेव्हा जेव्हा भाजपला कॉर्नर केलं गेलं, तेव्हा भाजप स्वबळावर उभा राहिला. राजस्थान असो वा कर्नाटक या राज्यांमध्ये भाजपला बाजूला ठेवलं गेलं, पण ती स्पेश भाजपनं व्यापली आणि आज तिथे मोठा पक्ष झाला. त्यामुळे या तीन पक्षांनी आपल्याला संधी दिलीय," असंही देवेंद्र फडणवीस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'महाविकास आघाडीतल्या तिन्ही पक्षांनी एकत्र लढल्यास, ते सगळ्यात मोठी 'स्पेस' भाजपसाठी मोकळी करत आहेत. भाजप ती 'स्पेस' व्यापल्याशिवाय राहणार नाही.'


सामग्री: हे वक्तव्य आहे शिवसेनेचे खासदार आणि मुख्य प्रवक्ते संजय राऊत यांचं आहे. विशेष म्हणजे, शिवसेना अजून UPA मध्ये अधिकृतरित्या नाहीय. मात्र, पवार अध्यक्ष होणार असल्यास समर्थन करण्यास शिवसेना तयार असल्याचं राऊत म्हणत आहेत.

तसंच, राष्ट्रवादीचे नेते आणि महाराष्ट्राचे गृहनिर्माण मंत्री जितेंद्र आव्हाड यांनीही या चर्चांना बळ देणारं विधान केलं.

"राजकारणात प्रणब मुखर्जी, अटलबिहारी वाजपेयी हे वरिष्ठ नेते होते. त्यांच्यानंतर शरद पवार साहेब हे एकमेव अनुभवी आणि मोठे नेते आहेत. त्यामुळे त्यांच्याकडे युपीएचं पद येऊ शकतं. मात्र, हा निर्णय दिल्लीमध्ये सर्वानुमते आणि कोणाचा विरोध न होता होणं अपेक्षित आहे. पवार साहेबांनी मात्र या सगळ्याचाच इन्कार केला आहे," असं जितेंद्र आव्हाड म्हणाले.

एकीकडे शरद पवार यांच्याबाबत या चर्चा सुरू झाल्या असताना, दुसरीकडे शरद पवार यांनी मात्र UPA चे अध्यक्ष होण्याच्या शक्यता फेटाळल्या आहेत.

मात्र, तरीही शरद पवार UPA चे अध्यक्ष होऊ शकतात का, याची चर्चा अजूनही राजकीय वर्तुळात सुरूच आहे. याच प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीनं घेतला आहे.

तत्पूर्वी, आपण यूपीए म्हणजे काय, ती कधी स्थापन झाली हे पाहूया.

UPA म्हणजे काय?

संयुक्त पुरोगामी आघाडी (UPA) ही एक राजकीय पक्षांची आघाडी आहे. 2004 लोकसभा निवडणुकीनंतर सत्तेसाठी सोनिया गांधी यांनी संयुक्त पुरोगामी आघाडीच्या नावाखाली विविध राजकीय पक्षांची मोट बांधली होती. या आघाडीचं नेतृत्व स्वत: सोनिया गांधी यांनीच केलं.

2004 ला काँग्रेसने सत्तेसाठी विविध पक्षांना सोबत घेऊन बनवलेल्या आघाडीने दोनवेळा सलग केंद्रात सत्ता मिळवली. यातील 2004 च्या पहिल्या सरकारला UPA-1, तर 2009 च्या म्हणजे दुसऱ्या सरकारला UPA-2 चं सरकार असं संबोधण्यात येतं.

UPA ची स्थापना झाल्यापासून याचं नेतृत्व काँग्रेसकडेच आहे. आजतागायत सोनिया गांधी याच UPA च्या अध्यक्ष आहेत.

आता सोनिया गांधी काँग्रेसच्या हंगामी अध्यक्षा असल्या तरी त्या वयोमानामुळे आणि तब्येतीमुळे राजकारणात पूर्वीइतक्या सक्रीय राहत नाहीत. काँग्रेसचं हंगामी अध्यक्षपदही त्यांनी पर्यायानं स्वीकारल्याचं बोललं जातं. त्यामुळे UPA चं अध्यक्षपद दुसऱ्या व्यक्तीकडे जाण्याची शक्यता आहे.

मात्र, आता विरोधी पक्षांमध्ये आणि विशेषत: UPA-1 आणि UPA-2 मधील सहभागी पक्षांमध्ये राष्ट्रीय राजकारणाचा अनुभव पाहता तुलनेनं वजनदार नेता म्हणून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"शरद पवार UPA चे अध्यक्ष झाल्यास आनंदच होईल. मात्र, पवारांनी स्वत: हे फेटाळलं आहे. शरद पवार जर यूपीएचे अध्यक्ष झाले, तर आम्ही त्यांचं समर्थन करू. काँग्रेस आता कमकुवत झालीय. विरोधकांनी एकत्र येऊन UPA ला ताकद देणं गरजेचं आहे."


सामग्री: हे वाक्य कुणा कोव्हिड रुग्णाचं नाही. ते अमेरिकेतल्या एका कृष्णवर्णीय माणसाचं आहे, ज्याचा जीव एका गोऱ्या पोलिसामुळे गेला. ही ठिणगी पडताच आता देशभरात वणव्यासारख्या दंगली पसरल्या आहेत.

आधीच कोरोनामुळे हैराण झालेल्या अमेरिकेत हे नवं मोठं संकट आलंय. तिथे जाळपोळ, लुटालूट होतेय. 40 शहरांमध्ये कर्फ्यू लागलाय. पण असा उद्रेक होण्याची ही पहिली वेळ नाही. काळ्या-गोऱ्यांच्या संघर्षावरून अमेरिकेत 4 वर्षं गृहयुद्ध पेटलं होतं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

भारतात जसा जातीय संघर्ष होत आलाय, तशी अमेरिकेत वांशिक भेदभाव झाल्यामुळे हिंसक आंदोलनं झाली आहेत. पण हे का घडतंय आणि त्याचा इतिहास काय आहे?

'मला श्वास घेता येत नाहीये'

25 मे च्या दिवशी अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातल्या मिनिआपोलिस शहरात 46 वर्षांच्या जॉर्ज फ्लॉइड या माणसाला पोलिसांनी अटक करण्याचा प्रयत्न केला. फ्लॉइडवर आरोप होता एका दुकानदाराला 20 डॉलर्सची खोटी नोट दिल्याचा. पोलीस आणि फ्लॉइड यांच्यात काही काळ वाद झाला.

अमेरिकेत हजारो लोक रस्त्यांवर उतरले आहेत. त्यांच्या या संतापाचं कारण काय आहे?

त्यानंतर जमिनीवर पडलेल्या फ्लॉइड यांच्या गळ्यावर डेरेक चाऊविन या 44 वर्षांच्या पोलिसाने गुडघा दाबून ठेवला. त्याचा व्हीडिओ कॅमऱ्यात कैद झाला आणि पाहता पाहता व्हायरल झाला

त्या पोलीस अधिकाऱ्याने फ्लॉइड यांचा गळा आपल्या गुडघ्याखाली सुमारे पावणे नऊ मिनिटं दाबून ठेवला होता. फ्लॉइड सातत्याने आपण गुदमरत असल्याचं सांगताना व्हीडिओत दिसतात. मला श्वास घेता येत नाहीये, असं ते विनवणीच्या स्वरात म्हणतात. पण पोलीस काही त्याला सोडत नाहीत. फ्लॉइड बेशुद्ध झाल्यानंतरही सुमारे तीन मिनिटं या पोलिसाने आपला गुडघा हलवला नाही.

डेरेक चाऊविन

त्यानंतर निपचित पडलेल्या फ्लॉइड यांना दवाखान्यात नेलं गेलं आणि तिथे त्यांना मृत घोषित करण्यात आलं. फ्लॉइड हे एका स्थानिक पबमध्ये बाउन्सरचं काम करायचे. डेरेक चाउविन या पोलिसावर खुनाचा आरोप ठेवला गेलाय आणि त्यांच्याबरोबर असलेल्या इतर पोलिसांची चौकशी सुरू आहे.

या घटनेनंतर बघता बघता निदर्शनांचं लोण अमेरिकेत पसरलं. अमेरिकेच्या अनेक शहरांमध्ये पोलिसी अत्याचारांविरोधात निदर्शनं झाली, अनेक ठिकाणी जाळपोळ आणि दगडफेकीच्या घटना घडल्या, पोलिसांनी जमावांना पांगवण्यासाठी अश्रुधूर, पेपर स्प्रे, पाण्याचे फवारे, हवेत फायरिंग अशा तंत्रांचा वापर केला. पण एक आठवडा उलटून गेला तरी ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मला श्वास घेता येत नाहीये...हे वाक्य सध्या अमेरिकेत आणि जगात गाजतंय.


सामग्री: हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

बैरुत बंदरावर गेल्या सहा वर्षांपासून साठवून ठेवलेल्या अमोनियम नायट्रेट या अत्यंत स्फोटक रसायनाचा स्फोट होऊन ही भीषण दुर्घटना घडल्याचं राष्ट्राध्यक्ष मायकल अॅऑन यांनी म्हटलं आहे.

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लेबननची राजधानी बैरूतमध्ये झालेल्या भीषण स्फोटानंतर तपासकार्याला वेग आला आहे. बैरुत बंदरावर झालेल्या स्फोटानंतर बंदर अधिकाऱ्यांना स्थानबद्ध करण्यात आलं आहे.


सामग्री: हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

निर्भयाच्या दोषींना तिहार जेलमध्ये फाशी देण्यात येणार आहे. त्यासाठी या तुरुंगात तयारी सुरू आहे.


सामग्री: हे विधयक एप्रिल महिन्यात मांडण्यात आलं होतं, ज्यामुळे हाँगकाँगमधल्या गुन्ह्याचा आरोप असलेल्या संशयितांचं चीनमध्ये प्रत्यार्पण करणं शक्य होणार होतं.

जून महिन्यात हे विधेयक मागे घेण्यात आलं होतं आणि लॅम यांनी म्हटलं होतं की हे विधेयक मृतप्राय झालं आहे. अर्थात तेव्हाही हे विधेयक पुर्णपणे रद्द करण्यात आलं नव्हतं.

हे विधेयक पुर्णपणे रद्द करा ही निदर्शकांच्या पाच प्रमुख मागण्यांपैकी एक मागणी होती. त्यांनी सगळ्या प्रकारच्या लोकशाही हक्कांचीही मागणी केली आहे.

सोमवारी, लॅम यांच्या काही ध्वनिफिती लीक झाल्या ज्यात त्या म्हणत होत्या की हाँगकाँगमध्ये जो अभूतपूर्व राजकीय गोंधळ उडाला त्यासाठी त्या स्वतःला जबाबदार समजतात. आणि या गोंधळासाठी त्या स्वतःला माफ करू शकत नाहीत.

एप्रिलमध्ये मांडलेल्या या प्रत्यर्पण विधेयकावर बरीच टीका झाली होती. याला विरोध करणाऱ्यांचं म्हणणं होतं की हाँगकाँगच्या नागरिकांना असणाऱ्या कायदेशीर हक्कांचं उल्लंघन या विधेयकामुळे होईल तसंच बीजिंगचा विरोध करणाऱ्यांना धाकदपटशा दाखवण्यासाठी याचा वापर केला जाईल.

गेल्या 14 आठवड्यांपासून हाँगकाँगमध्ये निदर्शनं सुरू आहेत. गेल्याच आठवड्यात पुन्हा आंदोलक आणि निदर्शकांमध्ये चकामकी झाल्या.

लॅम यांनी विधेयक रद्द करण्याची घोषणा केल्यानंतर लोकशाहीचे समर्थक तसंच प्रमुख निदर्शक जोशुआ वाँग यांनी म्हटलं की ही घोषणा म्हणजे 'विशेष काही नाही, आणि आता फारच उशीर झाला आहे.'

आंदोलकांच्या सगळ्या मागण्या मान्य झाल्या पाहिजेत अशी मागणी त्यांनी ट्वीट करून केली.

निदर्शकांवर पोलिसांनी केलेला अतिरिक्त बळाच्या वापराची स्वतंत्र चौकशी व्हावी. अटक झालेल्या निदर्शकांना सोडून देण्यात यावं आणि मोठ्या प्रमाणावर राजकीय बदल घडवावेत अशा काही आंदोलकांच्या मागण्या आहेत. अधिकाऱ्यांनी या निदर्शनांना दंगली म्हणणं थांबवावं अशीही त्यांची मागणी आहे.

हाँगकाँगवर 150 वर्षं ब्रिटिशांनी राज्य केलं. त्यानंतर 1997 साली हाँगकाँग चीनच्या स्वाधीन करण्यात आलं. तेव्हापासून हाँगकाँग बऱ्यापैकी स्वायत्त प्रदेश आहे. चीनचा प्रशासकीय भाग असला तरी हाँगकाँगमध्ये वेगळी राज्यपद्धती आहे. पण चीन आता हळूहळू हाँगकाँगमध्ये आपली पकड मजबूत करतोय अशी अनेकांना भीती वाटते आहे.

हाँगकाँगचा विशेष दर्जा

चीनमधल्या इतर शहरांपेक्षा हाँगकाँग शहर वेगळं आहे. ते का वेगळं आहे, हे समजून घेण्यासाठी इतिहासावर नजर टाकणं गरजेचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या अनेक महिन्यांपासून ज्या प्रत्यार्पण विधेयकावरून हाँगकाँग धुमसतंय ते वादग्रस्त विधेयक अखेर मागे घेत असल्याची घोषणा हाँगकाँगच्या नेत्या कॅरी लॅम यांनी केली.


सामग्री: हे विधेयक सिलेक्ट कमिटीकडे पाठवण्याची मागणी काँग्रेसनं लावून धरली आहे. त्यातच अधिवेशनाचे शेवटचे दोन दिवस उरले असल्यामुळे या विधेयकाचं भविष्य टांगणीला लागलं आहे.  काँग्रेसच्या या खेळीमुळे भाजपची अडचण झाली, मात्र त्याला प्रत्युत्तर देण्याची तयारी भाजपनं केली आहे.

काँग्रेसच्या या विरोधाबाबत बोलताना केंद्रीय अर्थमंत्री अरूण जेटली म्हणाले, "काँग्रेसनं लोकसभेत दिलेला पाठिंबा म्हणजे केवळ ढोंग होते, खोटारडेपणा होता. मुस्लीम महिलांवरील शतकानुशतकांचा अंधार दूर करण्याची संधी काँग्रेसच्या विरोधामुळे प्रत्यक्षात आली नाही."

यावर बोलताना काँग्रेसचे राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेते गुलाब नबी आझाद यांनी सांगितलं की, "पतीला तुरुंगात टाकल्यानंतर महिलेला केंद्र सरकारनं निर्वाह भत्ता देण्याची आमची मागणी आहे, पण मोदी सरकार त्याला तयार नाही."

गोव्यात मिग विमानानं घेतला पेट

भारतीय नौदलाच्या 'विक्रमादित्य' या युध्दनौकेवर कार्यरत असलेल्या एका 'मिग 29 के' या लढाऊ विमानाला बुधवारी गोवा विमानतळावर अपघात होऊन ते आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडल्याचं वृत्त 'सकाळ' नं दिलं आहे.

या अपघातात विमानाला आग लागली, मात्र वैमानिक बचावला आहे.

संरक्षण खात्यानं या घटनेच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत.

लढाऊ विमानाला अपघात झाल्यानं दाबोळी विमानतळावर आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली होती.

इस्राईलबरोबरचा करार रद्द

संरक्षण मंत्रालयानं इस्राईलच्या राफेल कंपनीकडून 'अँटी टँक मिसाईल'चा खरेदी करार रद्द केल्याचं वृत्त 'हिंदुस्तान टाइम्स'नं दिलं आहे.

राफेल या कंपनीनं यासंबंधी माहिती दिली आहे. हा करार 3520 कोटींचा होता.

इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यान्याहू यांच्या भारत दौऱ्याआधी हा करार रद्द करण्यात आला आहे.

या प्रकरणी भारतीय अधिकाऱ्यांनी कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

'आप'कडून राज्यसभेचे उमेदवार ठरले

इंडियन एक्सप्रेसनं दिलेल्या वृत्तानुसार 'आप'चे ज्येष्ठ नेते संजय सिंह, सनदी लेखापाल एन डी गुप्ता आणि काँग्रेसचे माजी नेते आणि उद्योगपती संजय गुप्ता यांना आम आदमी पार्टीतर्फे राज्यसभेसाठी उमेदवारी मिळाली आहे.

'आप'चे नेते कुमार विश्वास राज्यसभेसाठी इच्छूक होते. मात्र त्यांना उमेदवारी मिळाली नाही. अरविंद केजरीवाल यांच्या निर्णयाविरोधात 'सत्य' बोलल्यामुळे ही शिक्षा मिळाल्याचं वक्तव्य विश्वास यांनी केलं आहे.

चीनचा अरुणाचलमध्ये रस्तेबांधणीचा प्रयत्न

डोकलाम वाद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तात्काळ तिहेरी तलाकवर बंदी घालणाऱ्या विधेयकाला लोकसभेत काँग्रेसनं सहमती दिली, पण राज्यसभेत मात्र काँग्रेसनं या विधेयकाला खोडा घातल्याचं वृत्त लोकसत्तानं दिलं आहे.


सामग्री: हे विमान आठ जानेवारीला तेहरान हून युक्रेनची राजधानी कीएफला जात होतं. तेहरानहून उड्डाण घेतल्यावर इराणच्या लष्कराने हे विमान चुकून पाडलं होतं. या विमानात असलेले सर्व प्रवासी मृत्युमुखी पडले. प्रवासी आणि कर्मचारी असे एकूण 176 जण ठार झाले. त्यापैकी 86 नागरिक इराणी होते.

इराणने सुरुवातीला हे विमान पाडल्याचा इन्कार केला होता. मात्र आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर संस्थांच्या मार्फत सत्य बाहेर आलं तेव्हा इराणला त्यांची चूक स्वीकारावी लागली.

इराणच्या लोकांनी लोक रस्त्यावर या घटनेविरोधात निदर्शनं केली. याशिवाय अन्य शहरांतही निदर्शनं होत आहेत. लष्कर आणि निदर्शकांमध्ये चकमक झाली. अश्रूधुराच्या नळकांड्याही फोडल्या गेल्या.

इराण आणि अमेरिकेत सध्या तणावाचं वातावरण निर्माण झालं आहे. हे विमान पाडणं म्हणजे मानवी चूक असल्याचं इराणने कबूल केलं होतं.

इराणचे लष्करप्रमुख कासिम सुलेमानी यांच्या हत्येनंतर उभय देशांमध्ये तणाव निर्माण झाला आहे.

रविवारी निदर्शनं का झाली?

कडक सुरक्षाव्यवस्था असून देखील निदर्शक रस्त्यावर आले. त्यांना थोपवण्यासाठी दंगलविरोधी पथक, इस्लामिक रिव्हॉल्युशनरी गार्ड आणि साध्या वेशात सुरक्षारक्षक उपस्थित होते.

निदर्शक इराण सरकारच्या भूमिकेचा विरोध करत असल्याचं एका व्हीडिओत स्पष्ट दिसतं. बेहिश्ती विद्यापीठाच्या मैदानावर इस्रायल आणि अमेरिकेचा राष्ट्रध्वज रंगवला होता. तिथे मात्र निदर्शक गेले नाहीत.

सोशल मीडियावरील अनेक पोस्टमध्ये आंदोलक इराण सरकारच्या विरोधात घोषणा देताना दिसत आहेत. आमचा शत्रू अमेरिका नाही, तर आपल्या जवळचा देश आहे.

बहुतांश आंदोलक महिला होत्या. आजादी स्क्वेअरवर अनेक महिला घोषणा देत असल्याचं व्हीडिओमध्ये दिसत आहे. बीबीसी पर्शियन सर्व्हिसने दिलेल्या माहितीनुसार पोलिसांनी तिथेही अश्रुधुराचा वापर केला आहे.

इराणची राजधानी तेहरान च्या विविध भागात एक हजारपेक्षा अधिक लोक  रस्त्यावर होतं असं इराणच्या अर्ध सरकारी वृत्तसंस्थेने सांगितली आहे. तेहरानशिवाय अनेक शहरांमध्ये ही निदर्शनं होत आहेत.

बीबीसी अरब अफेअर्स चे संपादक सॅबेस्टिअन अशर यांच्यामते ज्यांनी हे आंदोलन करण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा संरक्षण दलांशी होणाऱ्या चकमकीची त्यांना कल्पना असेलच, कारण भूतकाळात अनेकदा अशी आंदोलनं दडपली गेली.

शनिवारी सकाळी इराणमध्ये आंदोलक सकाळपासून जमा व्हायला सुरुवात झाली होती. सुरुवातीला त्यांनी विमान दुर्घटनेत ठार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युक्रेन एअरलाइन्सचं विमान इराणच्या लष्कराकडून पाडलं गेलं. या घटनेच्या निषेधार्थ इराणची जनता आपल्याच सरकारविरोधात रस्त्यावर उतरून निदर्शनं करत आहे.


सामग्री: हे विमान आणखी थोडं पुढं गेलं असतं तर ते काळ्या समुद्रात पडलं असतं. या विमानातील सर्व प्रवासी सुखरुप आहेत अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

पेगासस एअरलाइंसचं बोइंग 737-800 या विमानाने अंकारावरुन उड्डाण घेतलं आणि ते ट्रॅबजॉन या शहरातील विमानतळाच्या धावपट्टीवर उतरत असताना ही घटना घडली.

या विमानाची धावपट्टी समुद्राच्या किनाऱ्याला लागून आहे. समुद्र सपाटीपासून ही धावपट्टी काही फूट उंचीवर आहे.

विमानाची दिशा बदलल्यामुळं विमान धावपट्टीच्या खाली उतरलं आणि मातीच्या ढिगाऱ्यात अडकलं.

या घटनेनंतर प्रवासी सुरुवातीला घाबरले पण आपण सुरक्षित आहोत हे समजताच सर्वांचा जीव भांड्यात पडला.

आम्ही एका बाजूला कललो. विमानाचा एक भाग खालच्या बाजूला होता तर एक बाजू वर होती. या घटनेनंतर सर्वजण खूप घाबरले आणि आरडाओरडा करू लागले. असं विमानातील एक प्रवासी फातमा गोर्दू यांनी म्हटलं.

विमानातील सर्व प्रवाशांना सुखरुप बाहेर काढण्यात आल्याची माहिती ट्रॅबजॉनचे गव्हर्नर युसेल यावुज यांनी दिली.

या घटनेची चौकशी करण्याचे आदेश गव्हर्नरांनी दिले आहेत.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुर्कस्तानच्या ट्रॅबजॉन विमानतळावर एका प्रवासी विमानामध्ये खळबळ उडाली. 168 प्रवासी असलेलं एक विमान धावपट्टीवर सुखरूप उतरलं पण वेगात असतानाच धावपट्टीवरून  घसरलं आणि मातीच्या ढिगाऱ्यात अडकलं.


सामग्री: हे विमान एक सुखोई सुपरजेट-100 होतं. मॉस्कोच्या शेरेमेत्येवो विमानतळावरून या विमानाने संध्याकाळी 6.02 मिनिटांनी मरमांस्कच्या दिशेने उडालं. या विमानाने यशस्वी टेकऑफ केलं खरं, मात्र वैमानिकांनी काही वेळाने तांत्रिक बिघाड झाल्याचा इशारा देत आपत्कालीन लँडिंग करण्याचं ठरवलं. धावपट्टीवर उतरताच विमानाच्या इंजिनने पेट घेतला.

मात्र विमानावर वीज पडल्यामुळे विमानाला इमरजन्सी लँडिग करावं लागल्याची माहिती आता समोर येत आहे. विमान कर्मचारी आणि प्रवाशांनी ही माहिती दिली आहे.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

या प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या अधिकाऱ्यांनी या माहितीला दुजोरा दिलेला नाही.

आधुनिक विमानावर वीज पडली तर त्याचं नुकसान होत नाही. रशियाच्या उड्डयण विभागाने तांत्रिक कारणामुळे इमरजन्सी लँडिग करावं लागल्याची माहिती दिली आहे.

या विमानाचा ब्लॅक बॉक्स ताब्यात घेण्यात आला आहे. तपास अधिकाऱ्यांकडे तो देण्यात आला आहे.

विमान कर्मचारी आणि प्रवासी काय म्हणतात?

या विमानाचा वैमानिक डेनिस येवडिकोमव यांनी रशियाच्या प्रसारमाध्यमांना सांगितलं की वीज पडल्यामुळे एअर ट्रॅफिक कंट्रोल विभागाबरोबरचा संपर्क तुटला आणि त्यामुळे वैमानिकाला इमरजन्सी लँडिग करावं लागलं.

या विमान अपघाताची चौकशी सुरू आहे.

प्योटर येग्रोव या विमान अपघातातून बचावले आहेत. ते म्हणाले, "विमानाने झेप घेतली आणि विमानावर वीज पडली. हेलकावे घेत विमान लँड झालं. मी तर भीतीनेच मेलो होतो. "

एका प्रत्यक्षदर्क्षीच्या मते त्याने अक्षरश: नाकतोड्यासारखी उडी मारली. (नाकतोडा फक्त समोरच्या दिशेला उडी मारू शकतो.)

वीज पडल्यामुळे विमान पेट घेतं का?

रोज आकाशात लाखो विमानं उड्डाणं घेतात. त्यांच्यावर वीज पडणं ही अतिशय सामान्य बाब आहे.

पारंपरिकरीत्या विमानाच्या बांधणीसाठी अल्युमिनिअमचा वापर करतात. त्यामुळे वीज पडली तरी विमानाचं नुकसान होत नाही. विमानाचा वरचा थर हा एखाद्या सुरक्षित कवच असल्यासारखं काम करतो. त्यामुळे प्रवास सुरक्षितपणे प्रवास होतो.

आता जी नवीन विमानं बनत आहेत, ती कार्बन फायबरसारख्या हलक्या मटेरिअलपासून तयार होतात. या मटेरिअलमधील विजेची सुवाहकता तुलनेने कमी असते, पण कार्बन फायबरला अनेकदा धातूच्या जाळीचा किंवा फॉईलचा आधार लागतो.

तसंच विमानात असलेल्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचं तसंच इंधनाच्या टाकीचं कुठल्याही तारांपासून रक्षण केलं जातं. यामुळे वीज पडली तरी धोका निर्माण होत नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काल एका रशियन विमानाने मॉस्को विमानतळावर इमरजन्सी लँडिंग केल्यावर पेट घेतला. या दुर्घटनेत 41 लोकांचा मृत्यू झाला.


सामग्री: हे शक्य आहे का?

न्यूक्लिअर फ्यूजनचं शास्त्र 1930 च्या दशकापासूनच माहिती आहे. त्यावेळी प्रयोगशाळेत हायड्रोजन आयसोटोपच्या अणुचं फ्यूजन करण्यात आलं होतं.

आपण रोज हे घडताना पाहतो. सूर्य एका प्रचंड मोठ्या स्वयंभू फ्यूजन रिअॅक्टरप्रमाणे काम करतो. याच प्रकारे इतर तारेसुद्धा असंच काम करतात.

ताऱ्यांमधील फ्यूजन प्रचंड अशा गुरुत्वाकर्षण बलाने संचलित होतं. या फ्यूजनमध्ये अणु एकमेकांत मिसळून त्यांच्यात बदल घडतो. या प्रक्रियेतून मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा बाहेर पडते.

अनेक अर्थांनी फ्यूजनची वैशिष्ट्ये रसायन शास्त्राशी मिळतीजुळती आहेत. प्राचीन इराणमधील रसायन शास्त्रज्ञ आपल्या आयुष्यातील कित्येक दशकं इतर धातूंपासून सोनं तयार करण्यात घालवत असत.

फ्यूजनही एक अशी प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये अणुंचं केंद्र एकमेकांत मिसळून नव्या जड केंद्रात बदलतात. यामुळे एक वेगळं रासायनिक तत्व निर्माण होतं.

वीज बनू शकते, सोनं नाही

रसायन शास्त्रज्ञांना ही गोष्ट माहीत होती. सोनं आपल्या डोळ्यांसमोर आहे. ते कोणत्या ना कोणत्या प्रक्रियेपासून बनलं असेल.

पण सोन्यासारख्या जड वस्तू प्रत्यक्षात फ्यूजनने बनल्या आहेत, हे त्यांना लक्षात आलं नाही.

अनेक नष्ट होणाऱ्या ताऱ्यांमध्ये विस्फोट होऊन अशा प्रकारचे धातू अंतराळात पसरले आहेत.

अणुंमधील फ्यूजन सुरू करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात ऊर्जेची आवश्यकता असत. पृथ्वीवर फक्त हलक्या तत्वांचं फ्यूजनच यशस्वी ठरू शकतं. त्यामुळे इथं सोनं तयार करता येऊ शकत नाही.

फ्यूजन रिअॅक्टरमध्ये हायड्रोजन आयसोटोप सुमारे दीड कोटी डिग्री सेंटीग्रडे तापमानावर गरम केलं जातं. हे तापमान सूर्याच्या उष्णतेएवढं आहे. यामुळे एक प्लाझ्मा बनतो, ही पदार्थाची चौथी अवस्था आहे.

प्लाझ्माला चुंबकीय शक्तीने दाबलं जातं. यातून हायड्रोजन आयसोटोपशी जुळून हेलियममध्ये बदलतं. या प्रक्रियेनंतर तीव्र वेगवान असे न्यूट्रॉन बाहेर पडतात.

दरम्यान, याची प्रतिक्रिया म्हणून 17.6 मेगा इलेक्ट्रॉन वोल्ट ऊर्जा मुक्त होते. सामान्य रासायनिक दहनामुळे मिळणारी ऊर्जा ही एक कोटी पटीने जास्त आहे.

न्यूक्लिअर फिशनमध्ये वजनदार परमाणू तुटून हलक्या परमाणूमध्ये बदलतात. या उलट न्यूक्लिअर फ्यूजनमध्ये हलके परमाणू जुळून जड परमाणूमध्ये बदलतात.

याचा अर्थ फ्यूजनमध्ये हानिकारक तत्व कमी बाहेर पडतात. न्यूट्रॉनच्या स्फोटात फ्यूजन प्लांट थोडा किरणोत्सारी होतो. पण किरणोत्सारी उत्पादनं अल्पकालीन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटनने 2040 पर्यंत फ्यूजन रिअॅक्टरसह व्यावसायिक वीज केंद्र बनवण्याची घोषणा केली आहे.


सामग्री: हे शब्द आहेत कोरोनातून बरं झालेल्या डॉ. जलील पारकर यांचे. सामान्य मुंबईकरांना डॉ. पारकर यांची  ओळख आहे ती म्हणजे दिवंगत शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे डॉक्टर म्हणून.

न दिसणाऱ्या शत्रूविरोधात डॉ. पारकर ढाल बनून सामान्य मुंबईकर आणि कोरोना व्हायरसच्या मध्ये उभे होते. या कालावधीत त्यांनी 200 पेक्षा जास्त रुग्णांवर त्यांनी उपचार केले. पण रुग्णांवर उपचार करताना त्यांनाही कोरोनाची लागण झाली. पाच दिवस आयसीयूमध्ये त्यांच्यावर उपचार सुरू होते.

'मी मृत्यूला स्पर्श केलाय…' त्यांच्या या शब्दांनीच अंगावर काटा येतो. एका डॉक्टरचा जीवन-मरणाशी सुरू असलेला संघर्ष कोरोनाच्या भयानकतेची प्रचिती देतो. डॉ. पारकर आता कोरोनामुक्त होऊन मरणाच्या दाढेतून घरी परतले आहेत, असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही.

बीबीसी मराठीशी बोलताना डॉ. पारकर म्हणतात, 'मी कोरोनाला दोन्ही बाजूंनी पाहिलंय. एक डॉक्टर म्हणून रुग्णांवर उपचार करताना आणि आता स्वत: रुग्ण म्हणून आयसीयूमध्ये. कोव्हिडने मला बदललंय. माझा संपूर्ण दृष्टिकोनच बदललाय.'

फोनवरही डॉक्टरांचा आवाज किती खोल गेलाय हे जाणवत होतं. कोव्हिडमुळे आलेला अशक्तपणा आणि बोलताना लागणारी धाप यावरून कोरोनाने त्यांच्या शरीरावर केलेला आघात स्पष्ट जाणवत होता.

देशाचं आर्थिक सत्ताकेंद्र आणि कोट्यवधी लोकांचं स्वप्न असणारी मुंबई. देशात कोरोनाचा सर्वांत मोठा हॉट-स्पॉट बनली आहे. दिवसागणिक वाढणाऱ्या कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येमुळे, देशातील कोरोनाची राजधानी अशी नवी ओळख मुंबईची होऊ लागली आहे.

प्रतिनिधिक छायाचित्र

'मुंबईत कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढू लागल्यानंतर रुग्णालयात येणाऱ्यांची संख्या वाढू लागली. दिवसाला 100 पेक्षा जास्त रुग्णांची तपासणी करावी लागायची. सुरक्षेच्या सर्व उपाययोजना करूनच रुग्णांची तपासणी करायचो..पण, मला कोरोनाची लागण कशामुळे झाली याबाबत काहीच सांगू शकत नाही,' असं ते सांगतात.

मधुमेह असल्याने 'हाय रिस्क' गटातील रुग्ण

लिलावती रुग्णालयात कार्यरत असणारे 62 वर्षांचे डॉ. जलील पारकर यांना डायबिटीस आहे. मधुमेह आणि कोरोना हे कॉम्बिनेशन जीवघेणं आहे. महाराष्ट्रात कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूमागे अनियंत्रित मधुमेह हे प्रमुख कारण म्हणून पुढे आलं आहे. मधुमेह असल्याने ते एक 'हाय रिस्क' गटातील रुग्ण होते. ते स्वतः चेस्ट फिजीशिअन असल्याने त्यांनादेखील हा धोका माहिती होता.

डॉ. जलील पारकर सांगतात, '11 जूनला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मी मृत्यूला अगदी जवळून पाहिलंय..खरंतर मृत्यूला स्पर्श केलाय असं म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. त्यादिवशी मी हॉस्पिटलमध्ये योग्यवेळी पोहोचलो नसतो तर…कदाचित...मला वाटतं माझा मृत्यू झाला असता...मी जगलोच नसतो..."


सामग्री: हे शब्द आहेत कोरोनावर डॉ. स्मृती वाजपेयी-तिवारी यांचे. डॉ. स्मृती या फक्त कोव्हिड योद्धा नाही तर कोरोनावर मात करून PPE किट नावाचं चिलखत घालून पुन्हा लढाईसाठी सज्ज झालेली एक रणरागिणी आहे. कारण मुंबईच्या किंग एडवर्ड मेमोरिअल (KEM) रुग्णालयातील कोव्हिड आयसीयूची जबाबदारी त्यांच्यावर आहे.

कोव्हिड-19 शी लढताना, जीवाची पर्वा न करता सामान्यांना जीवनदान देताना काही डॉक्टर्सना कोरोनाची लागण झाली. काही मरण पावले. मात्र तरीही, न घाबरता आपलं कर्तव्य बजावण्यासाठी हे योद्धे पुन्हा मैदानात उतरलेत. त्यातल्याच एक आहेत म्हणजे डॉ. स्मृती वाजपेयी.

1 जुलै हा दिवस भारतात 'डॉक्टर्स डे' म्हणून साजरा केला जातो. प्रसिद्ध डॉ. बी. सी. रॉय यांच्या स्मृतिप्रित्यर्थ हा दिवस साजरा केला जातो.

डॉक्टरांचं समाजातील स्थान अढळ आहे. प्रत्येक जीव वाचवण्यासाठी त्यांची खटपट, अपार प्रयत्न, दिवसरात्र मेहनत आणि समाजासाठी त्यांनी दिलेलं योगदान, यांचा सन्मान करण्यासाठी 'डॉक्टर्स डे' साजरा केला जातो.

यंदाचा 'डॉक्टर्स डे' अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. भारतातील डॉक्टर्स गेल्या तीन महिन्यांपासून एका न दिसणाऱ्या शत्रूशी लढतायत. प्रत्येक जीव वाचवण्यासाठी शत्रूच्या गुहेत जावून त्याचा मुकाबला करतायत. कोरोना व्हायरस आणि सामान्यांमध्ये ढाल बनून हे डॉक्टर्स उभे आहेत.

डॉ. स्मृती म्हणतात, "कोरोनाने मला खूप काही शिकवलंय. हा आजार आपल्याला होणार नाही, याच्या भ्रमात कुणीच राहू नये. हा आजार कुणालाही होऊ शकतो. मी हा आजार एक डॉक्टर आणि कोरोनाबाधित रुग्ण म्हणून जवळून पाहिलाय, अनुभवलाय. कोव्हिडसोबत मी जगलेय आणि जगतेय."

KEM रुग्णालयातील संसर्गजन्य आजार या विभागात असोसिएट प्रोफेसर म्हणून काम करणाऱ्या डॉ. वाजपेयी मार्च महिन्यापासूनच कोव्हिड-19 ड्युटीवर आहेत.

डॉ. स्मृती म्हणतात, "कोरोनाग्रस्तांवर उपचार करताना एप्रिल महिन्याच्या शेवटी मला थोडा त्रास होऊ लागला. लक्षणं अत्यंत कमी प्रमाणात दिसून येत होती. तपासणी केली तर धक्काच बसला. माझी कोव्हिड-19 टेस्ट पॉझिटिव्ह आली होती. सुरुवातीला काही तास विश्वासच बसत नव्हता. विश्वास कसा बसणार? मी डॉक्टर आहे. हे कसं शक्य आहे? इतकी काळजी घेऊनही असं व्हावं? मनात अनेक विचार आले. पण वेळ घालवून फायदा नव्हता. मला कोरोनाची लागण झाली आहे, हे मान्य करून पुढची पावलं उचलायची होती."

देशभरातील कोव्हिड-19 योद्ध्यांप्रमाणे डॉ. स्मृती कोरोनाशी लढत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मला कोरोना वॉर्डमध्ये काम करताना, कोरोनाग्रस्तांवर उपचार करताना अजिबात भीती वाटत नाही. रुग्णांवर उपचार हे माझं कर्तव्य आहे, रुग्णांना माझी गरज आहे."


सामग्री: हे शब्द आहेत मुंबईच्या मोनिका मोरेचे. 24 वर्षांची मोनिका आता घरी चालली आहे. मोनिकावर ऑगस्ट महिन्यात हात प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया करण्यात आली होती. जवळपास एक महिना रुग्णालयात उपचार घेतल्यानंतर मोनिका आता घरी जाणार आहे.

बीबीसीशी बोलताना मोनिका म्हणते, "मी पुन्हा माझ्या हातांनी काम करावं. हे माझ्या वडिलांचं स्वप्न होतं. आता त्यांचं स्वप्न पूर्ण झालंय. मला हात मिळावेत यासाठी त्यांनी खूप कष्ट केले. रुग्णालयात धावाधाव केली. पप्पा माझ्यासोबत कायम होते आणि राहतील. आज मी त्यांनी दिलेल्या हिमतीमुळे उभी आहे. मला नवजीवन मिळालंय. पण ते पाहण्यासाठी आज पप्पा नाहीत. ते आज हवे होते."

मोनिकाचे वडील तिचा आधारस्तंभ होते. जानेवारी महिन्यात किडनीच्या आजारामुळे मोनिकाच्या वडिलांचा मृत्यू झाला.

वडिलांच्या आठवणीने बीबीसीशी बोलताना मोनिका आपले अश्रू रोखू शकली नाही. प्रत्येक शब्दागणिक तिचा हुंदका वडिलांवर तिची असलेली श्रद्धा आणि प्रेम याची प्रचिती देत होता.

"आज मी त्यांच्यामुळेच आहे.." असं म्हणत मोनिकाने आपल्या अश्रूंना मोकळी वाट करून दिली. एकीकडे नवीन हात मिळाल्याचा आनंद, तर, दुसरीकडे ज्यांच्यामुळे हे शक्य झालं. ते बाबा नसण्याचं दुःख मोनिकाच्या बोलण्यात स्पष्ट दिसत होतं.

मोनिका पुढे म्हणते, "खरंतर, मला कधीच वाटलं नव्हतं. मला नवीन हात मिळतील म्हणून. पप्पांनी खूप धावाधाव केली होती माझ्यासाठी. त्यामुळे कधीतरी मला हात मिळतील ही आशा होती. प्रत्यारोपणासाठी हात मिळणार आहे. तू तयार आहेस का? हे डॉक्टरांचे शब्द अजूनही कानात ऐकू येतात. डॉक्टरांनी विचारल्यावर दोन मिनिटे मला काहीच सूचलं नाही. पण, माझं स्वप्न पूर्ण होणार होतं."

मुंबईच्या ग्लोबल रुग्णालयात मोनिकावर हात प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया करण्यात आली. ग्लोबल रुग्णालयाचे प्लॅस्टिक सर्जन डॉ. नीतेश सातभाई म्हणतात, "येत्या काही दिवसात तिला कोपर हलवण्यास सांगितलं जाईल. 3-4 महिन्यांपूर्वी हात आणि बोटांची हालचाल होणं अपेक्षित आहे. तोपर्यंत तिच्या हाताचे टिश्यू आणि स्नायू बळकट होतील. तोपर्यंत तिला आपल्या दैनंदिन कामासाठी मदत घ्यावी लागेल. मोनिकाच्या हातांच्या रिकव्हरीसाठी एक ते दिड वर्ष लागेल"

"मोनिकावर हात प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया होऊन आता चार आठवडे झालेत. त्यामुळे तिला घरी सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आलाय. मैत्र घरी गेल्यानंतर तिला फिजिओथेरपी घ्यावी लागेल. त्याचसोबत कोणत्याही संसर्गापासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"अखेर माझ्या पप्पांचं स्वप्न पूर्ण झालं. ते माझ्यासोबत नाहीत. पण जिथे असतील तिथून मला पहात असतील. माझे नवे हात पहात असतील. खूप खुश झाले असतील पप्पा आज. त्यांच्या मुलीला नवे हात मिळालेत. आता त्यांची मोनिका जॉब करेल. घरच्यांची काळजी घेईल. कुटुंबाचा सांभाळ करेल"


सामग्री: हे शब्द आहेत मेरठच्या रेड लाईट एरियात आयुष्यातले काही दिवस घालवलेल्या अनिता (नाव बदललेलं आहे) यांचे. इथल्या कबाडी बाजार या रेडलाईट एरियात अनिता यांना विकण्यात आलं होतं. पण एक व्यक्ती अनिताच्या जीवनात आली आणि त्यांच पूर्ण आयुष्य बदलून गेलं.

सेक्स वर्करच्या जीवनात प्रेमाला काही स्थान नसतं असं म्हटलं जात. अनिता यांच्या जीवनात प्रेमाचा शिडकाव झाला आणि त्यांचं आयुष्य बदलून गेलं. देहविक्रीच्या व्यवसायातून कधी बाहेर पडू असं त्यांना वाटलंही नव्हतं, पण एका युवकामुळं हे घडू शकलं.

खरं तर अनिता अनेक भावनाहीन आणि कोरड्या संबंधातून गेल्या होत्या. त्यामुळे प्रेमावरचा त्यांच्या विश्वास उडाला होता, कुणावर विश्वास ठेवणं त्यांच्यासाठी कठीणच होतं. पण या प्रेमाच्या रूपाने त्यांच्या जीवनात आशेचा किरण आला आणि जगण्याची नवी उमेद मिळाली.

पुन्हा सर्वसामान्य आयुष्य जगण्याची कसलीच अपेक्षा नसलेल्या अनिताला नवं आयुष्य तर मिळालंच शिवाय समाजात पुन्हा आदराचं स्थानही मिळालं.

नोकरीच्या आमिषानं विक्री

अनिता यांना पश्चिम बंगालच्या 24 परगणा इथून मेरठला आणण्यात आलं.

"माझ्या घरी आईवडील, एक लहान भाऊ आणि बहीण होती. घरी पैशांची नेहमी चणचण असायची. अशावेळी घरात दुसऱ्या कमावत्या हाताची गरज होती. त्यामुळे मी पैसे कमावले तर घरच्यांना मदत होईल, असं मला वाटलं. शहरात नोकरी मिळवून देतो, असं मला गावातल्या एका माणसानं सांगितलं," अनिता त्यांच्या हकीकत सांगतात.

"काहीतरी काम मिळवून देतो आणि त्या बदल्यात चांगले पैसे मिळतील, असं त्यानं माझ्या आईवडिलांना सांगितलं होतं. ही घटना जवळपास 5 वर्षांपूर्वींची आहे. काही दिवस मी इथं काम केलं. त्यानंतर त्याने मला कुंटणखान्यात विकलं," अनिता सांगत होत्या.

धमक्या आणि रोजची मारहाण

आपल्याला विकलं आहे हे जेव्हा त्यांना समजलं तेव्हा मात्र अनिता यांच्या पायाखालची जमीनच सरकली. आपल्यासोबत काय झालं आहे, याबद्दल त्यांना काहीही समजत नव्हतं.

आपल्याला जाऊ दिलं जावं, अशी त्यांनी विनंती तिथल्या लोकांना वारंवार केली पण त्यांच्या हाकेला कुणी दाद दिली नाही, असं त्या सांगतात.

प्रातिनिधिक फोटो

नोकरी करण्यासाठी आलेल्या अनिता यांना सेक्स वर्कर बनावं लागलं होते. त्यांच्यासाठी हे मरण पत्करल्यासारखं होतं. सुरुवातीला अनिता यांनी खूप विरोध केला. यामुळे मग अनिता यांना मारहाण करण्यात आली. जीवे मारण्याची धमकी तसंच चेहरा खराब धमकी देण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"सुरुवातीला तो केव्हा तर कुंटणखान्यात यायचा. कधी माझ्यासोबत तर कधी दुसऱ्या मुलीसोबत वेळ घालवायचा. पण नंतर तो फक्त माझ्यासाठीच कुंटणखान्यात यायला लागला आणि मग आमच्या प्रेम फुलू लागलं"


सामग्री: हे शब्द आहेत रावळपिंडीतल्या गुलाम खान यांचे.

पाकिस्तानी लष्करी तळाजवळच्या रहिवासी भागात राहणाऱ्या खान यांच्या घरापासून थोड्याच अंतरावर पाकिस्तानी लष्कराचं विमान पडलं. या दुर्घटनेत सुमारे 18 जणांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये 5 क्रू मेंबर आणि 13 रहिवाशांचा समावेश आहे, असं बचावपथकातील अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

'द किंग एअर 350 टर्बोप्रॉप' नावाचं हे विमान प्रशिक्षणासाठी झेपावलं होतं. रावळपिंडीच्या विमानतळावर उतरण्यासाठी हवेत तीव्र वळण घेत असताना विमान खालच्या रहिवासी भागात कोसळलं. विमान पडण्यापूर्वी त्याच्या मागील भागात आग लागल्याचं प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितलं.

पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादपासून सुमारे 20 किलोमीटरवर असलेल्या रावळपिंडीमध्ये पाकिस्तानी लष्कराचं मुख्यालय आहे. हे विमान पाकिस्तानी लष्कराच्या वायुसेनेचं होतं.

पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी दुर्घटनेबाबत दुःख व्यक्त केलं. तसंच जखमींनी तातडीनं बरं होण्यासाठी प्रार्थना केल्याचं पाकिस्तान सरकारने ट्विटर करून सांगितलं.

विमान कसं क्रॅश झालं?

प्रत्यक्षदर्शीच्या म्हणण्यानुसार, विमान रात्री दोनच्या सुमारास (07.00 GMT) रहिवासी भागात कोसळलं.

यासीर बलोच सांगतात, "विमानाच्या शेपटीने पेट घेतला होता. दोन ते तीन सेकंदातच ते समोरच्या चार घरांवर पडलं आणि आग लागली.

दुर्घटनेतून वाचलेल्या यामीन यांच्या घरातील तीन सदस्य मृत्युमुखी पडले. विमान पडून आग लागलेली असताना यामीन, त्यांची पत्नी, आई-वडील बाहेर पडले. मात्र त्यांचे भाऊ आणि कुटुंबीय बाहेर पडू शकले नसल्याचं त्यांनी सांगितलं.

घटनास्थळाहून AFP वृत्तसंस्थेचा एक वार्ताहर सांगत आहे, "दुर्घटनेनंतर बराच वेळ घटनास्थळी धुराचे लोट निघत आहेत. विमानाचे अवशेष आजूबाजूला पसरलेले अजूनही पाहू शकता."

दुर्घटनेत बळी पडलेल्यांचे मृतदेहांचा कोळसा झाला आहे. त्यामुळे ओळख पटवण्यासाठी 'DNA टेस्ट' करण्याची गरज असल्याची माहिती बचावपथकाचे प्रवक्ते फारूख बट यांनी दिली.

पाकिस्तानातील एअर क्रॅशचा इतिहास

पाकिस्तानला आतापर्यंत अनेकदा विमान कोसळण्याच्या घटनांना सामोरं जावं लागलं आहे.

2010 मध्ये 'एअरब्ल्यू' कंपनीचं विमान इस्लामाबादजवळ कोसळलं होतं. त्यामध्ये तब्बल 152 जणांचा मृत्यू झाला होता. ही पाकिस्तानातील सर्वांत मोठी हवाई दुर्घटना मानली जाते.

2012 मध्ये बोईंग 737-200 हे 'भोजा एअर' कंपनीचं विमान खराब हवामानामुळे लॅंडींग करता न...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'पहाटेचे दोन वाजले होते, पण मी जागा होतो. विमान माझ्या घरावरून गेलं. त्याने हवेतच पेट घेतला आणि माझ्या डोळ्यांदेखत ते शेजारच्या घरावर पडलं. तो आवाज खूप भयानक होता. ते एक छोटं विमान होतं. आमच्या शेजारीच राहणाऱ्या कुटुंबीयांच्या घरावर ते पडलं."


सामग्री: हे शब्द तुम्हाला आठवतायत का?

'या जागतिक साथीच्या रोगाचा प्रसार थांबवण्यासाठी आणि संसर्गाची साखळी तोडण्यासाठी' 24 मार्च 2020 रोजी, संध्याकाळी 8 वाजता पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारतातलं कामकाज थांबवलं.

त्या दिवशी देशामध्ये कोव्हिड-19चे 519 रुग्ण होते आणि 9 जणांचा या साथीत मृत्यू झाला होता.

आणखी एक - आपलं सरकार राज्य सरकारांच्या साथीने आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार काम करत आहे, असंही पंतप्रधानांनी या भाषणात नमूद केलं.

किंबहुना, अडीच महिन्यांहून अधिक काळ - म्हणजे भारत सरकारने या विषाणूवर लक्ष ठेवून उपाययोजनांसाठी तयारी करायला सुरुवात केली तेव्हापासून, आपण प्रत्येकाला सोबत घेऊन प्रयत्न करतो आहोत, अशी प्रतिमा उभी केली जात होती. पंतप्रधान 'व्यक्तिशः नियमितपणे सर्व तयारीवर आणि उपाययोजनांवर देखरेख ठेवत आहेत,' असं सरकारकडून सांगितलं गेलं.

परंतु, राष्ट्रीय लॉकडाउन लादण्यासारखं अत्यंत कठोर पाऊल उचलतानाही प्रत्यक्षात सल्लामसलत पार पडल्याचा फारसा काही पुरावा बीबीसीने या संदर्भात केलेल्या सखोल तपासामध्ये आढळला नाही.

'माहितीच्या अधिकाराचा अधिनियम, 2005', अर्थात 'माहिती अधिकार कायदा' (RTI) वापरून आम्ही याबाबत तपास केला. कोव्हिड साथीवर उपाययोजना करण्याशी थेट संबंधित असलेल्या महत्त्वाच्या संस्था, सरकारी विभाग, त्याचप्रमाणे राज्य सरकारं, यांच्याशी आम्ही संपर्क साधला. राष्ट्रीय लॉकडाउन अंमलात आली तेव्हा त्याची पूर्वसूचना या विभागांना व सरकारांना होती का, याबद्दल आम्ही विचारणा केली. शिवाय, लॉकडाउन विपरित परिणाम सौम्य करण्यासाठी व लॉकडाउनची अंमलबजावणी करण्यासाठी आपापल्या खात्यामध्ये व प्रदेशामध्ये कोणती तयारी केली, याबद्दलही आम्ही प्रश्न विचारले.

या संदर्भात सरकारचा दृष्टिकोन काय होता, हे समजून घेण्यासाठी आम्ही 1 मार्च 2021 रोजी माहिती व प्रसारण मंत्रालयाशी संपर्क साधला. परंतु, आत्तापर्यंत मंत्री प्रकाश जावडेकर अथवा या मंत्रालयाचे सचिव अमित खरे यांनी मुलाखतीसाठी वेळ दिलेला नाही.

लॉकडाऊन दरम्यानचं लखनऊमधलं दृश्य

जगातील सर्वांत मोठा लॉकडाउन लागू करण्यापूर्वी आपल्याशी सल्लामसलत करण्यात आली नव्हती किंवा त्यात आपली काही भूमिका असेल याबद्दल माहितीही आपल्याला नव्हती, असा प्रतिसाद बहुतेकांनी दिला.

मग भारताने हा निर्णय कसा घेतला आणि सरकारी यंत्रणेने नागरिकांना कशारीतीने सहाय्य करणं अपेक्षित होतं? विशेषतः या यंत्रणेतील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"देशात सर्वत्र संपूर्ण लॉकडाउन होणार आहे... लोकांना त्यांच्या घराबाहेर पडण्यापासून पूर्ण प्रतिबंध घालण्यात आला आहे... घराबाहेर जायचं म्हणजे काय हे पुढील 21 दिवसांसाठी तुम्ही विसरून जा."


सामग्री: हे शब्द बदलापूरचे गणेश ताजने यांचे आहेत. वेळेवर उपचार न मिळाल्याने त्यांच्या आईचा मृत्यू झाल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. गणेश यांच्यावर ओढावलेली ही वेळ बदलापूर, अंबरनाथ, उल्हासनगरमधल्या अनेकांवर येऊन गेली आहे.

बदलापूर, अंबरनाथ आणि उल्हासनगर या उपनगरांमध्ये सध्या कोरोना उद्रेकाचे तीव्र पडसाद दिसून येत आहेत. 2 जुलैपर्यंत या तिन्ही उपनगरांत कोरोनाचे एकूण 4 हजार 945 रुग्ण आढळले असून त्यातले 2989 रुग्ण बरे झाले आहेत. तर, 117 रुग्णांचा मृत्यू झालाय. हे आकडे दररोज अंदाजे दीडशे ते दोनशेने वाढत आहेत.

ठाणे आणि कल्याण - डोंबिवलीची हीच परिस्थिती असल्याने संपूर्ण ठाणे जिल्ह्यात 11 जुलैपर्यंत पुन्हा लॉकडाऊन घोषित करण्यात आलंय. या उपनगरांमध्ये आता केवळ अत्यावश्यक सेवा सुरू आहेत. अगदी दोन आठवड्यांपूर्वीच कोरोनाचा योग्य सामना न केल्यानेच जिल्ह्यातल्या आयुक्त आणि नगरपालिका मुख्याधिकाऱ्यांच्या बदल्याही करण्यात आल्या.

संपूर्ण ठाणे जिल्ह्यात कोरोनाग्रस्तांचं प्रमाण वाढल्यानंतर या उपनगरांबद्दल चर्चा सुरू झाली. कारण, मुंबईत सरकारी नोकरीनिमित्त जाणारे अनेक कर्मचारी ठाणे ते बदलापूर पट्ट्यात राहतात. राज्याचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी देखील ठाण्यात रुग्णांचं प्रमाण वाढत असल्याबद्दल चिंता व्यक्त करणारं पत्र मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना दोन आठवड्यांपूर्वी पाठवलं होतं.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि जिल्ह्याचे पालकमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी यानंतर लगेचच ठाणे जिल्ह्यातील सगळ्या अधिकाऱ्यांची बैठक घेत रुग्णांचं ट्रेसिंग वाढवण्यावर भर देण्याचे निर्देश प्रशासनाला दिले होते.

मात्र, सध्याच्या या आरोग्याच्या परिस्थितीचा परिणाम या उपनगरांमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांवर होतोय. बदलापूर इथे राहणारे गणेश ताजने यांच्याशी आम्ही बातचीत केली. गणेश यांच्या आई मंगल ताजने यांचा कोव्हिड-19 आजारामुळे मृत्यू झाला. तर, त्यांच्या घरात या व्यतिरिक्त चार जणांना कोव्हिड-19 ची बाधा झाली होती.

'अँब्युलन्सवाल्याने 17 हजार रुपये घेतले...'

गणेश सांगतात की, "माझ्या आईची कोरोनाची टेस्ट झालेली नव्हती. तिला गंभीर लक्षणंच थेट दिसायला लागल्यानंतर आम्ही शहरातल्या खासगी डॉक्टरांकडे गेलो. तिला श्वास घ्यायला त्रास होत होता. त्यांनी उपचार करण्यासाठी नकार दिला. मग, बदलापूरहून उल्हासनगर, कळवा, ठाणे आणि शेवटी मुंबईत आम्ही आईला घेऊन गेलो. मुंबईत पोहचेपर्यंत उशिर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"बदलापूरहून आईला मुंबईला नेण्यात आख्खा दिवस गेला. बदलापूरला उपचार मिळाले नाहीत. अखेर मुंबईत सायन हॉस्पिटलमध्ये आईला नेलं, तिकडे ती दोन दिवसांत गेली. तिचा रिपोर्ट तेव्हा आला तो कोरोना पॉझिटिव्ह होता."


सामग्री: हे शेतकरी कृषी कायद्यांच्या विरोधात आंदोलन करत असलेल्या शेतकरी संघटनांशी संबंधित असल्याचं सांगितलं जात आहे.

यामध्ये काही जणांनी लाल किल्ल्याच्या बुरूजावर काही झेंडे फडकवले. या प्रकारानंतर सोशल मीडियावर याचे पडसाद उमटू लागले आहेत.

आंदोलकांनी बुरूजावरचा भारतीय झेंडा उतरवून खलिस्तानी झेंडा फडकवल्याचा दावा अनेकांकडून केला जात आहे. हे कृत्य करणाऱ्या आंदोलकांवर कारवाई करण्याची मागणी लोकांकडून केली जात आहे.

ट्विटर युजर श्याम झा यांनी लिहिलं, "काय चाललंय, हे गावातल्या तान्ह्या बाळालासुद्धा माहीत आहे. आम्ही याच मास्टरस्ट्रोकची प्रतीक्षा करत होतो. नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यकाळात लाल किल्ल्यात लोक घुसले होते, त्यांनी खलिस्तानी झेंडे फडकवले होते, हे इतिहासात कायम लक्षात राहील."

लोक लाल किल्ल्यात घुसलेले आणि झेंडे फडकवतानाचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल होत आहेत. या व्हीडिओंमध्ये लोक लाल किल्ल्यावर काही झेंडे फडकवताना दिसतात. पहिल्या नजरेत हे झेंडे केशरी आणि पिवळ्या रंगाचे दिसून येतात.

ट्विटरवरच श्वेता शालिनी नामक एका महिलेने या दोन्ही झेंड्यामधील फरक दर्शवला आहे.

त्यांनी लिहिलं, "काही लोकांच्या माहितीस्तव - कृपया दोन झेंडे पाहा, एक झेंडा म्हणजे 'केसरिया निशान साहिब.' हा झेंडा तुम्हाला प्रत्येक गुरुद्वारेत भगव्या रंगात मिळेल. दुसरा झेंडा पिवळ्या रंगाचा चौकोनी झेंडा आहे. तिसऱ्या फोटोमध्ये याचा काय अर्थ होतो, हे कळेल. #KHALISTANIflag"

PTI वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने या घटनेचा निषेध नोंदवला आहे.

लाल किल्यावर जे काही घडलं, तो प्रकार म्हणजे भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी आपलं बलिदान दिलेल्या लोकांचा अपमान आहे. पण अनेक ज्येष्ठ पत्रकारांनी लाल किल्ल्यावर फडकवण्यात आलेला झेंडा खलिस्तानी झेंडा असल्याचं नाकारलं आहे.

"निशान साहिब झेंडा हा खलिस्तानी झेंडा नाही. हा शीख धर्मातील पूजनीय झेंडा आहे. पण प्रजासत्ताक दिनाच्या दिवशी लाल किल्ल्यावर हा झेंडा जबरदस्तीने फडकवण्याची कोणतीच गरज नव्हती," असं ज्येष्ठ पत्रकार राजदीप सरदेसाई यांनी आपल्या ट्विटवर अकाऊंटवरून लिहिलं.

सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या फेक न्यूजची सत्यता पडताळून पाहणाऱ्या ऑल्ट न्यूजनेही यावर एक बातमी दिली. त्यांच्या मते, आंदोलकांनी लाल किल्ल्यावरच्या तिरंगा झेंड्याला कोणतंही नुकसान पोहोचवलं नाही.

तसंच, बीबीसीकडे उपलब्ध...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीत मंगळवारी प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडनंतर शेतकऱ्यांनी ट्रॅक्टर रॅलीचं आयोजन केलं होतं. यादरम्यान आंदोलक शेतकऱ्यांपैकी काहीजण लाल किल्लावरच्या बुरूजावर चढले.


सामग्री: हे संपूर्ण नेमकं प्रकरण काय आहे, ते आपण जाणून घेऊ आणि राज्य सरकारचा हा घोळ नेमका काय झाला, याचा आपण आढावा घेणार आहोत.

शासकीय सेवेतील पदोन्नतीत 33 टक्के पदं मागासवर्गीय कोट्यासाठी आरक्षित असतात. महाराष्ट्र सरकारनं 7 मे 2021 रोजी एक निर्णय घेतला आणि त्यानुसार मागासवर्गीय कोट्यातील आरक्षित पदंही खुल्या प्रवर्गातून सेवाज्येष्ठतेच्या अटीनुसार भरण्याचं जाहीर केलं.

राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे मागासवर्गीय समाजांमध्ये संतापाची लाट उसळली.

"या निर्णयामुळे मागील चार वर्षात रिक्त असलेली हजारो पदं ही खुल्या प्रवर्गातून भरली जाणं, हा मागसवर्गीयांवर अन्याय आहे," अशी भूमिका मागासवर्गीय संघटनांनी घेतली.

या निर्णयाला भाजपचे माजी मंत्री राजकुमार बडोले यांनी विरोध केला. हा निर्णय मागे घ्यावा अन्यथा रस्त्यावर उतरून आंदोलन करू असा इशारा बडोलेंनी दिला.

डॉ. नितीन राऊत

केवळ मागासवर्गीयांच्या संघटना, विरोधी पक्ष असलेला भाजप यांनीच सरकारच्या निर्णयाला विरोध केला नाही, तर सरकारमध्ये सहभागी असलेल्या काँग्रेसच्या नेत्यांनीही विरोध केला.

राज्याचे ऊर्जामंत्री नितीन राऊत हे 7 मे 2021 चा शासन निर्णय निर्णय रद्द करावा यासाठी आक्रमक झाले. या निर्णयामुळे राज्यातील आरक्षण संपुष्टात आल्याचं त्यांनी म्हटलं. उपमुख्यमंत्री अजित पवार आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांबरोबर झालेल्या बैठकीत त्यांनी ही भूमिका मांडली.

या बैठकीनंतर 7 मे 2021 च्या शासन निर्णयाला तात्पुरती स्थगिती देऊन, येत्या 7 दिवसांत विधी व न्याय विभागाचे पुन्हा मत घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

हे प्रकरण नेमकं काय आहे?

25 मे 2004 साली सुशीलकुमार शिंदे मुख्यमंत्री असताना त्यांनी मागासवर्गीयांसाठी पदोन्नतीत आरक्षण देण्याचा कायदा केला. राज्य सरकारच्या या निर्णयाला आव्हान देणारी याचिका उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आली.

20 एप्रिलचा शासन निर्णय

याचिकेवर सुनावणीदरम्यान उच्च न्यायालयाने हा कायदा रद्द न करता शासन निर्णयाला स्थगिती दिली. त्यानंतर तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या काळात उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात विशेष अनुमती याचिका दाखल करण्यात आली.

हा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयामध्ये प्रलंबित असल्यामुळे 29 डिसेंबर 2017 रोजी सामान्य सामान्य प्रशासन विभागाने मागासवर्गीयांच्या 33 टक्के आरक्षित पदांना सर्वोच्च न्यायालयाचा अंतिम निकाल लागेपर्यंत हात न लावता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दोन आठवड्यांपूर्वी महाराष्ट्र सरकारनं घेतले्या एका निर्णयामुळे दलित-ओबीसी समाजात नाराजी पसरली होती. परिणामी महाराष्ट्र सरकारला एक पाऊल मागे यावं लागलं होतं.


सामग्री: हे संशोधन म्हणजे कमी प्रमाणात दारू पिणाऱ्या व्यक्तींना आपल्या आरोग्याविषयी जागरूक करण्याचा चांगला मार्ग आहे, असं ब्रिटनच्या संशोधकांना वाटतं.

अर्थात तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की दारू पिण्याच्या तुलनेत सिगारेट ओढणं जास्त धोकादायक ठरू शकतं आणि त्याने कॅन्सरचा धोकादेखील वाढतो.

आणि हा धोका टाळायचा असेल तर सिगारेट ओढणं पूर्णपणे सोडणं, हा एकमेव पर्याय आहे.

एका सरकारी निर्देशकानुसार महिला आणि पुरुष दोघांनीही एका आठवड्यात 14 युनिटपेक्षा जास्त दारू प्यायला नको. 14 युनिट म्हणजे बीअरचे 6 पाईन्ट आणि वाईनचे 6 ग्लास.

पण या संशोधनात असं म्हटलं आहे की आरोग्याच्या दृष्टीने दारू पिण्याचं कोणतंही सुरक्षित प्रमाण नाही. कमी पिणाऱ्यांना पण कॅन्सरचा धोका असतो.

'BMC पब्लिक हेल्थ' या आरोग्यविषयक मासिकात प्रसिद्ध झालेल्या लेखात संशोधनकर्त्यांनी सांगितलं की सिगारेट न पिणाऱ्या 1000 महिला आणि पुरुष जर आठवड्याला एक बाटली दारू पीत असतील तर त्यातल्या 10 पुरुषांना आणि 14 महिलांना कॅन्सरचा धोका वाढतो.

दारूचं प्रमाण

दारू प्यायल्याने महिलांमध्ये स्तनाचा कॅन्सर तर पुरुषांमध्ये जठर आणि यकृताचा कॅन्सर होण्याच्या शक्यता वाढतात.

या संशोधनात कॅन्सर रिसर्च UKचा डेटा वापरण्यात आला आहे. तसंच या टीमने तंबाखू आणि दारूने कॅन्सर झालेल्या रुग्णांच्या डेटाचा वापर केला आहे.

ब्रेस्ट कॅन्सरवर संशोधन करणाऱ्या डॉ. मिनोक शोमेकर यांचं म्हणणं आहे की हे संशोधन अनेक महत्त्वाच्या गोष्टी समोर आणतं. पण तरीही यातल्या अनेक बाबी स्पष्ट नाहीत.

'द इंस्टिस्ट्यूट ऑफ कॅन्सर रिसर्च'मध्ये कार्यरत असणाऱ्या शोमेकर म्हणतात, "कॅन्सरचा धोका कशामुळे वाढतो हे समजणं अवघड आहे. यात अनेक बारीकसारीक गोष्टींचा साकल्याने विचार करावा लागतो. आपण हे लक्षात ठेवायला हवं की हे नवं संशोधन अनेक गृहितकांवर आधारित आहे."

दारू आणि सिगारेट प्यायल्याने शरीरावर होणारे परिणाम पूर्णपणे रोखणं अवघड आहे, असंही ते पुढे म्हणतात.

या अभ्यासात फक्त कॅन्सरचा विचार केला आहे. सिगरेट तसंच दारू प्यायल्याने इतर रोगांचा धोका वाढतो की नाही याचा काही उल्लेख नाही आहे. सिगरेट ओढणाऱ्या पुरुषांमध्ये हृदय तसंच फुफ्फुसाचे रोग जास्त होतात.

या अभ्यासात 2004च्या डेटाचा वापर केला गेला आहे तसंच कॅन्सरच्या इतर कारणांचा यात विचार केलेला नाही.

वय, आनुवांशिकता, आहार आणि जीवनशैली या गोष्टीही कॅन्सरला कारणीभूत ठरू शकतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका आठवड्यात 750 मिलीलीटर दारू प्यायल्याने कॅन्सरचा धोका तेवढाच वाढतो जेवढा एका आठवड्यात महिलांनी 10 सिगारेट ओढल्या आणि पुरुषांनी 5 सिगारेट ओढल्या तर वाढतो, असं एका संशोधनात ही बाब समोर आली आहे.


सामग्री: हे सगळं कधी संपणार? आपलं आयुष्य पूर्वपदावर कधी येणार? या प्रश्नांनी तुम्हा - आम्हालाच नव्हे तर जगातल्या प्रत्येकाला ग्रासून टाकलंय. पण या संकटातून बाहेर पडायचं असेल तर पुढच्या काही गोष्टी आपल्याला कराव्या लागतील.

मग यातून बाहेर पडण्याचा मार्ग काय?

सध्या देशात 31 जुलैपर्यंत लॉकडाऊन आहे. मात्र, काही भागात लॉकडाऊनचे नियम शिथिल करण्यात आले आहेत. पण कामकाज बंद ठेवणं, संपूर्ण शहर अशी बंदिस्त ठेवणं दीर्घकाळ परवडणारं नाही, हे स्पष्टच आहे. यामुळे प्रचंड मोठं आर्थिक आणि सामाजिक नुकसान होतच आहे.

त्यामुळे सरकारांना आता एक्झिट स्ट्रॅटजीचा विचार करावा लागणार आहे.

भारतात अनेक केंद्रीय तसंच राज्य सरकारमधले नेते आता स्पष्ट संकेत देत आहेत की अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी कामकाज सुरू करावं लागणार आहे. हे एक प्रचंड मोठं वैज्ञानिक आणि सामाजिक आव्हान असणार आहे.

या संकटातून बाहेर पडण्याचे तीन मार्ग असू शकतात-

मोठ्या प्रमाणावर टेस्टिंग आणि बाधितांचं कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग, हे प्रामुख्याने करण्याची गरज आहेच. शिवाय, कंटेनेमेंट झोन्समध्ये नियमांचं काटेकोरपणे पालन होत आहे, याची दक्षता प्रशासनाला घेणं आवश्यक आहे.

लशीचं काम कुठवर आलं?

लस महत्त्वाची आहे कारण हा कोरोना व्हायरस अत्यंत तेजीने पसरतो आहे आणि जगभरात लाखो लोकांना आतापर्यंत हा रोग झाला आहे. ऑक्सफर्ड विद्यापीठात 1,077 जणांना ही लस इंजेक्शनद्वारे टोचण्यात आली. ही लस टोचल्यानंतर या लोकांच्या शरीरात कोरोना व्हायरसविरोधात लढणाऱ्या अँटीबॉडीज आणि पांढऱ्या पेशींची निर्मिती होत असल्याचं स्पष्ट झालं. हे निकाल खूप आशादायी आहेत.

मात्र, हेच निर्णय अंतिम नाहीत. हीच लस परिणामकारक आहे हे म्हणणं सध्या धाडसाचं ठरेल. सध्या ऑक्सफर्ड विद्यापीठात मोठ्या प्रमाणात मानवी चाचण्यांना सुरुवात झाली आहे.

भारतीय बनावटीची कोव्हिड-19 विरोधातील लस 15 ऑगस्टपर्यंत लोकांसाठी उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. देशातील सर्वोच्च संशोधन संस्था इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्चने (ICMR) हैदराबादच्या भारत बायोटेक कंपनीसोबत यासाठी करार केला आहे.

क्लिनिकल ट्रायलच्या यशानंतर कोरोनाविरोधातील ही लस देशाच्या स्वातंत्र्य दिनी म्हणजेच 15 ऑगस्टला लोकांसाठी उपलब्ध करून देण्याचा आयसीएमआरचा विचार आहे.

लाखोंचा मृत्यूसुद्धा झाल आहे. त्यामुळे जर ही लस मिळाली तर लोकांच्या रोगप्रतिकार यंत्रणेला एखाद्या परकीय शक्तीविरोधात लढण्यास मदत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनामुळे सध्या सगळ्यांचच आयुष्य अस्थिर झालंय. हळूहळू औषधं मिळू लागल्याच्या बातम्या येत आहेत. मात्र, हे संकट पूर्णपणे जाईल याची अजून तरी शाश्वती मिळालेली नाही. त्यामुळे सामान्यपणे जगण्यावरचे निर्बंध कायम आहेत. यातून बाहेर पडण्यासाठी काही उपयांचा सध्या अवलंब करावा लागेल.


सामग्री: हे सगळं जेव्हा हाताबाहेर गेलं, तेव्हा स्वातीने ऑफिसच्या इंटर्नल कंप्लेंट्स कमिटीकडे (ICC) तक्रार केली. नियमानुसार समितीला तीन महिन्यांच्या आत अहवाल देणं अपेक्षित होतं. पण चार महिने उलटूनही स्वातीच्या तक्रारीवरील कारवाई काही पूर्ण झाली नाही. त्या प्रकरणाचं नेमकं झालं तरी काय, हेही तिने सांगितलं नाही.

उलट तिच्या कामातल्या उणिवा काढल्या जाऊ लागल्या. आणि एक दिवस कामातल्या चुका सांगून तिला कामावरून काढून टाकण्यात आलं.

स्वातीच्या मते तिच्या सिनियरबद्दल तक्रार करण्याची शिक्षा तिला मिळाली. तिच्या तक्रारीचं काय झालं, हेही तिला पुढे कळलं नाही.

अशावेळी एक प्रश्न उपस्थित होतो - 2013च्या कायद्यानुसार कामाच्या ठिकाणी तक्रारींचा निपटारा करण्यासाठी ICCची स्थापना झाली खरी. मात्र ती समिती योग्य पद्धतीने काम करत आहे की नाही, याची खात्री कोण देणार?

खरंतर या समित्यांमध्ये कामाच्या ठिकाणी असलेल्या व्यक्तींशिवाय बाहेरच्या आणखी एका व्यक्तीचं असणं अनिवार्य आहे. तरी महिलेला समितीच्या निष्पक्षतेबद्दल शंका असेल तर तिच्याकडे आणखी एक पर्याय उपलब्ध आहे, तो म्हणजे शी बॉक्स (SheBox).

SheBox म्हणजे काय?

शी बॉस म्हणजे सेक्शुअल हरॅसमेंट इलेक्ट्रॉनिक बॉक्स ही एक प्रकारची इलेक्ट्रॉनिक तक्रार पेटी आहे.

त्यासाठी तुम्हाला http://www.shebox.nic.in/वर जावं लागेल. ही एक तक्रार निवारण प्रणाली आहे. ही प्रणाली बाल विकास मंत्रालयातर्फे चालवली जाते.

तुम्ही या पेटीत आपली तक्रार दाखल करू शकता. इथे संगठित आणि असंगठित, खासगी आणि सरकारी सगळ्या प्रकारच्या संस्थांमध्ये काम करणाऱ्या महिला तक्रार दाखल करू शकतात.

शी बॉक्स कसं काम करतं?

सगळ्यांत आधी http://www.shebox.nic.in/ या  वेबसाईटवर जा

तिथे जाऊन तुम्ही तक्रार दाखल करू शकता. तिथे तुम्हाला दोन पर्याय मिळतील. तिथं आपल्या नोकरीच्या हिशोबाने योग्य पर्यायावर क्लिक करा.

त्यानंतर एक फॉर्म उघडेल. त्या फॉर्मममध्ये ज्यांच्याविरुद्ध तुम्ही तक्रार करत आहात त्यांच्याबाबत माहिती द्यावी लागेल. ऑफिसचीही माहिती द्यावी लागेल.

पॉर्टलवर तक्रार केल्यावर ती महिती महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाला राष्ट्रीय महिला आयोगाला पाठवावी लागेल.

आयोग त्या तक्रारीला महिलेच्या कार्यालयाच्या इंटरनल कंप्लेट कमिटी किंवा लोकल कंप्लेट कमिटीला (जर तुमच्या ऑफिसमध्ये 10 पेक्षा कमी लोक असतील तर...) पाठवतील आणि या प्रकरणी तक्रार दाखल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

स्वाती तिच्या ऑफिसमधल्या एका वरीष्ठ अधिकाऱ्याच्या कृत्यांमुळे वैतागली होती. तो वारंवार तिला त्याच्या केबिनमध्ये बोलावायचा. सारखं सिनेमा पाहण्यासाठी चलायला विचारायचा, अश्लील जोक सांगायचा. एक दिवस तर बोलता बोलतो तो तिला पॉर्न दाखवू लागला!


सामग्री: हे सरकार स्थापन करण्यासाठी भिन्न विचारधारेचे शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी हे तीन पक्ष एकत्र आले. विरोधकांकडून तीन चाकांचं हे सरकार लवकरच घसरणार अशी टीका केली गेली. पण महाविकास सरकारला आता 6 महिने पूर्ण होतायेत.

याचवेळी राहुल गांधी यांनी महाराष्ट्र सरकारमध्ये आम्ही निर्णय प्रक्रियेत कुठेही नसल्याचं वक्तव्य केलं. त्यामुळे महाविकास आघाडीत अंतर्गत नाराजी असल्याचं समोर आलंय.

पाच वर्षं महाविकास आघाडीचं सरकार टिकणार असं सांगणार्‍या मंत्र्यांमध्ये सहा महिन्यांतच मतभेद का उघड होतायेत? सहा महिन्यात महाविकास आघाडीमधला समन्वयाचा अभाव कुठे दिसतोय?  याबाबत हा रिपोर्ट.

निर्णय प्रक्रियेतला गोंधळ?

नोव्हेंबर महिन्यात अस्तित्वात आलेल्या सरकारमध्ये तिसर्‍या महिन्यापासूनच मतभेद समोर येऊ लागले.

24 जानेवारी 2020 रोजी शरद पवार यांनी भिमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणाच्या तपासावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आणि SIT मार्फत चौकशी करण्याची मागणी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंकडे केली.

त्यानंतर एल्गार परिषदेचा तपास एनआयएकडे सोपवण्याचा निर्णय केंद्राने घेतला. त्यावर शरद पवार आणि मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केंद्रावर टीका केली, पण त्यानंतर ऐनवेळी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी एल्गार परिषदेचा तपास एनआयएकडे सोपवला.

त्यावर शरद पवार यांनी उघडपणे नाराजी व्यक्त केली. गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी या तपासाचा निर्णय मुख्यमंत्र्यांनी स्वत: च्या अधिकारात घेतल्याचं पत्रकार परिषद घेऊन सांगितलं. यावरून महाविकास आघाडीतले मतभेद पहिल्यांदा जाहीरपणे उघड झाले.

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्यावरून पुन्हा एकदा शिवसेना आणि दोन्ही काँग्रेसमधले त्यांच्यातील मतभेद पुढे आले.

नवी दिल्लीत नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतल्यानंतर उद्धव ठाकरे यांनी एक पत्रकार परिषद घेतली होती त्यावेळी "सीएएमुळे कुणीही घाबरून जाण्याचं कारण नाही, एनआरसी संपूर्ण देशात होणार नाही त्यामुळे घाबरण्याचं कारण नाही," असं स्पष्टीकरण तेव्हा उद्धव ठाकरे यांनी दिलं होतं. कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादीचा सीएएला विरोध आहे.

महाविकास आघाडीने पहिल्याचं अधिवेशनात शेतकऱ्यांना कर्जमाफी देण्याचा निर्णय घेतला.

शेतकऱ्यांना दोन लाखांची कर्जमाफी म्हणजे देण्याचा निर्णय म्हणजे फक्त बुजगावणं असल्याची टीका राज्यमंत्री बच्चू कडू यांनी केली. त्यावर शिवसेनेचे राज्यमंत्री अब्दुल सत्तार यांनी बच्चू कडू हा निर्णय बुजगावणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

28 नोव्हेंबर 2019 राज्यात महाविकास आघाडीचं सरकार स्थापन झालं. या सरकारला आता सहा महिने पूर्ण झाले आहेत.


सामग्री: हे सर्व जण विलगीकरणात असून त्यांचे कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग सुरू आहे. आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी ही माहिती दिली आहे.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी आज (4 जानेवारी) वर्षा येथे कोरोना लसीकरणाबाबत बैठक घेतली तसेच ब्रिटनहून आलेल्या 8 प्रवाशांना नव्या विषाणूची लागण झालेली आहे त्याबाबत आरोग्य विभाग व मनपा आयुक्त यांच्याशी चर्चा केली व अधिक दक्षता ठेवण्याच्या सूचना दिल्या.

कोरोना लसीकरणाची ड्राय रन नुकतीच झाली. आता केंद्र शासनाकडून लस मिळाल्यानंतर प्रत्यक्षात लसीकरणाला सुरूवात होईल. त्याबाबतच्या तयारीचा आढावा मुख्यमंत्र्यांनी घेतला. यावेळी आरोग्यमंत्री राजेश टोपे व टास्क फोर्सचे डॉ. शशांक जोशी दूरदृष्यप्रणालीद्वारे सहभागी झाले होते.

प्रातिनिधिक

मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी म्हटलं, की ब्रिटनमधून थेट मुंबईत उतरलेल्या प्रवाशांना नियमाप्रमाणे विमानतळावरून संस्थात्मक विलगीकरणात पाठविण्यात येते मात्र. गेल्या काही दिवसांपासून असे निदर्शनास आले आहे की, इतर राज्यातील विमानतळांवर उतरून प्रवाशी देशांतर्गत प्रवास करून महाराष्ट्रात येतात. त्यामुळे त्यांचा मागोवा काढणे शक्य होत नाही. केंद्र सरकारने अशा परदेश प्रवास करून आलेल्यांना त्या-त्या विमानतळांवरून क्वारंटाईन करावे.

नव्या कोरोना विषाणूची लागण झालेले 8 प्रवाशी सध्या संस्थात्मक विलगिकरणात असून त्यांच्यावर लक्ष ठेवण्यात आले आहे. त्यांचा संपर्क कुणाकुणाशी आला ते  काटेकोरपणे शोधण्यात येत आहे, अशी माहिती आरोग्य प्रधान सचिव डॉ प्रदीप व्यास यांनी वर्षा येथील बैठकीत दिली

युकेमध्ये सापडली होती कोरोना व्हायरसची नवी स्ट्रेन

युकेमध्ये कोरोना व्हायरसची नवी स्ट्रेन (प्रजात) सापडल्याच्या बातम्या गेल्या काही दिवसांपासून येत आहेत. या बातम्यांची दखल घेऊन जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) युके सरकारसोबत याविषयी सखोल चर्चा केली.

कोरोना व्हायरसच्या मूळ प्रजातीपेक्षा नव्या प्रजातीचा प्रसार जास्त वेगाने होत आहे. पण ही प्रजात जास्त जीवघेणी नाही. युकेसह नेदरलँड्स, डेन्मार्क आणि ऑस्ट्रेलियातही नवी प्रजात सापडल्याचं WHO ने बीबीसीला सांगितलं.

सध्या कोरोना व्हायरसवरच्या लशी बाजारात येण्यास सुरुवात झाली आहे. अशा स्थितीत कोरोनाच्या या नव्या प्रजातीतील फरकामुळे त्याच्यावर लशीचा प्रभाव पडेल की नाही हा प्रश्न उपस्थित करण्यात येत होता.

पण कोरोनाच्या नव्या प्रजातीवर लस कशा पद्धतीने परिणाम करते, हे अद्याप स्पष्ट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ब्रिटनमधून परतलेल्या महाराष्ट्रातील 8 प्रवाशांमध्ये नवीन कोरोनाची लक्षणे आढळून आली असून त्यातील मुंबईतील 5, पुणे, ठाणे आणि मीरा भाईंदर मधील प्रत्येकी एक जणांचा समावेश आहे.


सामग्री: हे सर्व नवरे मुलगे घोड्यावरून सभामंडपात आले. असं करून त्यांनी अगदी छोट्या मात्र प्रभावी पद्धतीने लग्नाच्या वरातीत केवळ उच्चवर्णीयच घोड्यावर बसू शकतात, ही जुनी परंपरा मोडीत काढली. त्यांच्या या कृतीने जातीय तणाव निर्माण झाला. अखेर या वरातीसाठी पोलीस सुरक्षा मागवावी लागली.

या सामूहिक विवाह सोहळ्याच्या आयोजकांपैकी एक असलेल्या योगेश भाषा यांनी बीबीसीला सांगितलं की, "दलित समाजाला स्पष्ट संदेश द्यायचा होता की ते आता भेदाभेद सहन करणार नाही. धोराजी भागातल्या जवळपास 80% दलितांना उत्तम शिक्षण मिळाल्याचं त्यांनी सांगितलं."

ते पुढे म्हणतात, "बहुतांश विद्यार्थ्यांनी इंजीनिअरिंग, लॉ आणि मेडिकल या शाखांमध्ये प्रवेश घेतलाय. अशा वेळी ते आपल्या दैनंदिन आयुष्यात जातीभेदाला थारा देतील का? जातीय भेदभाव संपवण्याचा संदेश देण्यासाठी आम्ही सामूहिक विवाह सोहळ्यात घोड्यावरून वरात काढली होती."

अशा प्रकारची ही काही एकमेव घटना नाही.

'जातीव्यवस्थेला आव्हान'

अशा अनेक घटना भारतात घडत आहेत. घोड्यावरून वरात काढणं, मिश्या ठेवणं, अशा छोट्याछोट्या कृतीतूनही दलित तरुण आपलं सामाजिक स्थान बळकट करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

या घटनांमधून दलितांच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षांसोबतच दलित विरुद्ध दलितेतर असा संघर्षही वाढताना दिसत आहे.

आश्चर्य म्हणजे संघर्ष करणारे शिक्षित आहेत आणि त्यांच्यावर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा आणि त्यांनी दिलेल्या शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा या संदेशाचा प्रभाव आहे.

दलितांच्या हक्कांसाठी लढणारे कार्यकर्ते आणि लेखक मार्टिन मॅकवान म्हणतात की दलितांकडून होणारा प्रतिकार हा तर दडपशाही करणाऱ्या वर्गाकडून आव्हानांची सुरुवात आहे. ते म्हणतात, "या घटना वाढतच जाणार आहेत. कारण शिकलेला दलित उदरनिर्वाहासाठी गावातल्या किंवा छोट्या शहरातल्या श्रीमंतांवर अवलंबून नाही. तर ते शहरातल्या कामगार वर्गावर अवलंबून आहेत."

वरातीत घोड्यावर का नाही बसायचं?

लोहर गावातल्या मेहूल परमार या दलित तरुणाचं उदाहरण घेऊ. गेल्या महिन्यात मेहूलचं लग्न झालं. तेव्हा त्यानेही पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली परंपरा मोडत घोड्यावरून वरात काढली. मेहूल गावात राहतो. मात्र, कामासाठी जवळच्या अहमदाबाद शहरात जातो. बीबीसी गुजरातीशी बोलताना मेहूल म्हणाला,"आम्ही कमावतो आणि आमची खर्च करण्याची ऐपत असेल तर आम्ही वरातीत घोड्यावर का बसायचं नाही?" लोहर गावात स्वतःच्या लग्नात घोड्यावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मे महिना होता. गुजरातमधल्या राजकोट इथे धोराजी भागात एक सामूहिक विवाह सोहळा संपन्न होत होता. या सोहळ्यात सहभागी झालेल्या वरांमध्ये 11 दलित होते.


सामग्री: हे सांगताना असित कुमार मोदींच्या डोळ्यांत एक वेगळीच चमक येते. असित झारखंड पोलिस सेवेत इन्स्पेक्टर पदावर कार्यरत आहेत. आपल्या 25 वर्षांच्या कारकिर्दीत असित यांनी 800हून अधिक बॉम्ब निकामी केले आहेत. यामध्ये मोठा विध्वंस करू शकणाऱ्या 40 किलो वजनाच्या बाँबचाही समावेश होता. असित मोदींच्या बोटांनी त्यांना कधीच दगा दिला नाही. आतापर्यंत प्रत्येक वेळी बाँब निकामी करण्यात ते यशस्वी ठरले आहेत.

मुख्यमंत्री पदकानं असित यांना गौरविण्यात आलं असून पोलिस विभागानंही अनेक प्रशस्तिपत्रकांनी त्यांचा सन्मान केला आहे. झारखंडचे पोलिस महासंचालक दिनेश कुमार पांडेय यांनी नुकतंच दहा हजार रुपयांचे पारितोषिक देऊन त्यांचा सन्मान केला.

सध्या असित अतिशय व्यस्त आहेत. आपल्या मुलांना आणि पत्नीलाही ते वेळ देऊ शकत नाहीत. आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी पोलिसांनी तयारी सुरू केली आहे.

असित मोदी यांच्यावर पोलिस जवानांच्या प्रशिक्षणाची जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे. भूसुरुंग कसे ओळखायचे तसंच बाँबपासून स्वतःचा बचाव कसा करायचा, यावर असित यांच्या प्रशिक्षणाचा मुख्य भर असेल.

पोलिस महासंचालक दिनेश कुमार पांडेय यांनी असित मोदींच्या कामाची खूप स्तुती केली. "असित मोदींच्या शौर्याचा पोलीस दलाला अभिमान आहे. 800हून अधिक बाँब निकामी करणं ही खूप मोठी कामगिरी आहे," असं पांडेय यांनी म्हटलं.

'पतीवर पूर्ण विश्वास आहे'

असित मोदी यांची पत्नी सुचित्रा गृहिणी आहेत. आपल्या पतीची ओळख एक शूर पोलीस अधिकारी म्हणून आहे, या गोष्टीचा त्यांना अभिमान आहे. त्यामुळेच असित कुटुंबाला वेळ देऊ शकत नाहीत, याचा त्यांना खेद वाटत नाही. मात्र जेव्हा जेव्हा असित बॉम्ब निकामी करण्यासाठी जातात तेव्हा काळजीनं सुचित्रा यांना झोप लागत नाही.

असित कुमार मोदी पत्नी सुचित्रासह

सुचित्रा यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "जेव्हा हे घराबाहेर पडतो, तेव्हा भीती वाटतेच. पण पुन्हा असं वाटतं, की देव आपल्या पाठीशी आहे. शिवाय माझा माझ्या पतीवर पूर्ण विश्वास आहे. याच विश्वासाच्या बळावर आम्ही त्यांची वाट पाहतो."

"कधी कधी त्यांची वाट पाहण्यात 3-4 दिवसही जातात. त्यांच्या मोबाईलला नेटवर्क नसेल तेव्हा तर काळजीत अजूनच भर पडते."

पोलिस सेवेत आल्यावरच पाहिला बाँब

असित कुमार हे बिहारमधील 1994च्या बॅचचे सब-इन्स्पेक्टर आहेत. सध्या ते इन्स्पेक्टर पदावर कार्यरत आहेत. आपल्या मुलानं पोलिस सेवेत जावं अशी असित कुमार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझे वडील शिक्षक होते. त्यामुळे लहानपणी मला साधा सुतळी बॉम्ब फोडण्याची परवानगीही मोठ्या मुश्किलिनं मिळायची. माझा हात भाजेल, अशी काळजी वडिलांना सतत वाटायची. अनेकदा दिवाळीमध्ये आम्ही साधा फुलबाजाही उडवला नाही. आता मात्र मोठे मोठे बॉम्ब निकामी करताना भीती वाटत नाही. फटाके वाजवण्यापेक्षाही हे काम सोपं आहे. मी हे काम खूप एन्जॉय करतो."


सामग्री: हे हत्यार म्हणजे खिळे लावलेला लोखंडी रॉड.

भारत-चीन सीमेवर हजर असणाऱ्या भारतीय लष्करातील एका जेष्ठ अधिकाऱ्यानेही बीबीसीला हा फोटो पाठवलाय. याच अवजाराने चिनी सैनिकांनी भारतीय सैनिकांवर हल्ला केला होता, असं त्यांनी म्हटलंय.

15-16 जूनला लडाखच्या गलवान खोऱ्यात LACवर झालेल्या झटापटीत भारतीय लष्कराच्या एका कर्नलसह 20 जवानांचा मृत्यू झाला होता. चीनचे सैनिकही मारले गेले असल्याचा भारताचा दावा आहे, पण चीनने याविषयीची कोणतीही अधिकृत माहिती जाहीर केलेली नाही.

आपल्या सैन्याचं कोणत्याही प्रकारचं नुकसान झाल्याचं चीनने मान्य केलेलं नाही.

दोन्ही देशांदरम्यान आधीपासूनच असणारा ताणाव या घटनेमुळे आणखीन वाढलाय. या दोन्ही देशांनी एकमेकांवर आपल्या भागावर अतिक्रमण करण्याचा आरोप केलाय.

संरक्षण तज्ज्ञ अजय शुक्ला यांनी सगळ्यांत पहिल्यांदा हा फोटो ट्वीट करत म्हटलं होतं - असं हत्यार वापरणं 'क्रूर' आहे.

1996मध्ये भारत आणि चीनदरम्यान झालेल्या करारानुसार सीमा भागातला ताण वाढू नये यासाठी कोणत्याही प्रकारचं अवजार बाळगण्यावर बंदी आहे.

भारत-चीन सीमेवर तैनात असणाऱ्या भारतीय जवानांकडे शस्त्रं होती, पण त्यांनी करार पाळत या शस्त्रांचा वापर केला नसल्याचं भारताच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी म्हटलंय.

भारतात ट्विटर आणि इतर सोशल मीडियावर हा फोटो भरपूर शेअर केला जातोय. पण चीन किंवा भारतीय अधिकाऱ्यांनी यावर कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

14,000 फूट उंचीवरच्या एका दुर्गम भागामध्ये ही झटापट झाली आणि अनेक जवान इथून वेगाने वाहणाऱ्या गलवान नदीत कोसळल्याचं मीडियात आलेल्या बातम्यांमध्ये म्हटलंय. इथलं तापमान शून्याच्या आसपास आहे.

चार दशकांनंतर चीन सीमेजवळ संघर्षादरम्यान मृत्यू

गलवान खोऱ्याच्या भागात गेल्या काही आठवड्यांमध्ये भारतीय आणि चिनी लष्करादरम्यान तणाव निर्माण झाला होता. सोमवारच्या घटनेनंतर हा ताण अधिक वाढलाय. 45 वर्षांनंतर भारत-चीन सीमेवरच्या संघर्षात जवानांचा मृत्यू झालाय.

या झटापटीदरम्यान 40 चिनी सैनिक मारले गेल्याचं भारतीय माध्यमांमध्ये आलेल्या बातम्यांमध्ये म्हटलंय, पण या वृत्ताला दुजोरा मिळालेला नाही. चीनने याविषयी अद्याप काहीही विधान केलेलं नाही. अनेक भारतीय जवान अजूनही बेपत्ता असल्याचीही चर्चा होती.

पण कोणताही भारतीय जवान बेपत्ता वा चिनी सैन्याच्या ताब्यात नसल्याचं गुरुवारी भारतीय लष्कर आणि नंतर परराष्ट्र मंत्रालयाच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोशल मीडिया आणि इतरत्र एका हत्याराचा फोटो सध्या शेअर केला जातोय. गलवान खोऱ्यात भारत-चीनमधल्या लाईन ऑफ अॅक्चुअल कंट्रोल (LAC)वर दोन्ही देशांच्या लष्करामध्ये झालेल्या झटापटीदरम्यान चिनी सैनिकांनी हे हत्यार वापरलं होतं, असं म्हटलं जातंय.


सामग्री: हेतल डेढिया या चित्रपट आणि मालिका चित्रिकरणावेळी गॅफिंग अर्थात प्रकाशयोजनेचं काम करतात.

कोणता लाइट कधी लागेल, तो लाइट कुठे असेल आणि त्याचा परिणाम काय होईल हे लक्षात घेऊन त्यांना काम करायचं असतं.

या क्षेत्रात पुरुषांचं वर्चस्व आहे. हेतल या क्षेत्रात आल्या त्या वेळी एकही स्त्री इथे काम करत नव्हती.

विविध कॅमेऱ्यांच्यावेळी कुठली प्रकाशयोजना करू शकतो आणि कुठली नाही हे समजून काम करावं लागतं.

"प्रत्येक महिलेनं गॅफिंगचं काम एकदा तरी करावं असं मला वाटतं. आम्ही नवा विचार मांडू शकतो."  असं हेतल सांगतात.

स्टोरी- जाल्टसन एसी आणि विष्णू वर्धन

निर्माती -  जान्हवी मुळे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुरुषी दुनियेत आपली वेगळी छाप उमटवणाऱ्या ड्रीम गर्ल्सना भेटा बीबीसीच्या खास सीरिजमध्ये. या सीरिजमध्ये आज भेटू या गॅफर हेतल डेढिया यांना.


सामग्री: हेमंत करकरे

1993 च्या स्फोटानंतर 26/11 नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या हल्ल्याचे परिणाम मुंबईकरांच्या मनावर आजही दिसून येतात. हेमंत करकरे, विजय साळसकर, अशोक कामटे, तुकाराम ओंबळे यांच्यासारख्या पोलिसांना आणि NSG कमांडो संदीप उन्नीकृष्णन यांना या हल्ल्यात प्राण गमवावे लागले होते.

साध्वी प्रज्ञा सिंह यांनी नुकत्याच केलेल्या एका विधानामुळे या हल्ल्याची खपली पुन्हा एकदा निघाली आहे. भोपाळमधून भाजपतर्फे लोकसभेची निवडणूक लढवणाऱ्या साध्वी प्रज्ञा सिंह यांनी महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकाचे (ATS) दिवंगत प्रमुख हेमंत करकरे यांच्याबाबत वादग्रस्त विधान केलं आहे.

निवडणुकीचा प्रचार करत असताना एका सभेमध्ये आपल्याच शापामुळे हेमंत करकरे यांचा मृत्यू झाला आहे, असं विधान त्यांनी केलं आहे.  2006 साली मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणाचा तपास करकरे यांनी केला होता तसंच साध्वी प्रज्ञा सिंहची चौकशीही त्यांनी केली होती.

भारतीय जनता पार्टीने या विधानाशी आपला संबंध नसल्याचं सांगत हे विधान साध्वी यांचे वैयक्तिक असून त्याचा पक्षाशी संबंध नसल्याचं स्पष्ट केलं आहे.

दरम्यान, शुक्रवारी दिवसभर या विधानावरून गदारोळ झाल्यानंतर साध्वी यांनीही आपले शब्द परत घेत असल्याचं सांगितलं आहे.

साध्वी प्रज्ञा सिंह यांना भाजपाने भोपाळमधून तिकीट दिले आहे.

पण या सर्व प्रसंगामुळे पुन्हा चर्चेत आलेलं नाव म्हणजे हेमंत करकरे.

हेमंत करकरे यांचं नाव कसं आलं चर्चेत?

हेमंत करकरे महाराष्ट्र ATSचे प्रमुख होते आणि 2008 साली मुंबईत झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यामध्ये त्यांचा मृत्यू झाला होता. त्यांच्या पराक्रमाबद्दल त्यांना 2009 साली मरणोत्तर अशोक चक्र देऊन गौरविण्यात आलं होतं.

साध्वी प्रज्ञा सिंह प्रचारादरम्यान म्हणाल्या, "माझी चौकशी करण्यासाठी हेमंत करकरे यांना मुंबईत बोलवण्यात आलं. तेव्हा मी मुंबईच्या जेलमध्ये होते. जर पुरावा नसेल तर साध्वीला सोडून द्या असं सांगण्यात आलं होतं. पण तरीही मी पुरावे घेऊन येईन आणि या साध्वीला सोडणार नाही, असं करकरे सांगत राहिले."

"हा देशद्रोह होता. हे धर्मविरोधी होतं. असं का झालं, तसं का झालं असले प्रश्न ते मला विचारायची. पण मी 'काय माहिती, देव जाणे' असं उत्तर द्यायचे. मग हे सगळं समजायला मला देवाकडं जावं लागेल का, असं ते विचारायचे. तेव्हा जर तुम्हाला गरज असेल तर तुम्ही अवश्य जा, असं सांगायचे," असं साध्वी म्हणाल्या.

पुढे साध्वी म्हणाल्या, "मला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1993 साली मुंबईत झालेले बॉम्बस्फोट, दंगल, 2006 साली लोकल ट्रेनमध्ये झालेले स्फोट, 2008 साली ठिकठिकाणी झालेले हल्ले आणि 2011 साली पुन्हा झालेली स्फोटांची मालिका यासर्वांची आठवण आली तरी मुंबईकराच्या काळजाचा ठोका चुकतो.


सामग्री: हेमंत करकरे यांचा 2008मध्ये मुंबईवर झालेल्या कट्टरवादी हल्ल्यात मृत्यू झाला होता. त्यांच्या शौर्यासाठी त्यांना अशोकचक्र पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं होतं.

मालेगाव येथील बॉम्बस्फोटातील आरोपी आणि भोपाळच्या भाजपच्या उमेदवार साध्वी प्रज्ञा ठाकूर यांनी केलेल्या वादग्रस्त वक्तव्यानंतर हेमंत करकरे पुन्हा एकदा चर्चेत आले.

प्रज्ञा ठाकूर यांच्या वक्तव्याबद्दल टीकेची झोड उठली. भाजपनेही त्यांच्यापासून अंतर राखणं पसंत केलं. प्रज्ञा ठाकूर यांनी आपलं वक्तव्य मागे घेतलं. आयपीएस असोसिएशननेही या वक्तव्यावर टीका केली होती.

करकरेंच्या कुटुंबियांना काय वाटतं?

किरण देव हे हेमंत करकरे यांची पत्नी कविता यांचे भाऊ आहेत. कविता यांचं 2014ला निधन झालं.

किरण देव मुंबईतच राहतात. त्यांचा रियल इस्टेटचा व्यवसाय आहे.

ते म्हणाले, "कविता माझ्यापेक्षा तीन वर्षांनी मोठी होती. मी हेमंतला अगदी जवळून ओळखायचो. प्रज्ञा ठाकूरच्या म्हणण्याने काय होतंय? ती जे बोलतेय ते सगळं चुकीचं आहे."

प्रज्ञा ठाकूरला तिकीट देण्याच्या मुद्द्यावरही ते प्रश्न उपस्थित करतात. ते म्हणतात, "मी स्वत:ही भाजपचा समर्थक आहे. मात्र त्यांना तिकीट देण्याच्या मुद्द्यावरून मला काही प्रश्न पडले आहेत. जर पक्ष शहिदांचा सन्मान करतं तर त्यांना तिकीट का दिलं जातं? भाजप तिला विरोध का करत नाही?"

प्रज्ञा ठाकूर यांनी, 'मी हेमंत करकरे यांना शाप दिला,'  असं वक्तव्य केलं होतं. त्याबद्दल ते म्हणाले, "पहिली गोष्ट अशी की मी अशा गोष्टीवर विश्वास नाही. कुणीही सुशिक्षित व्यक्ती अशा गोष्टींवर विश्वास ठेवणार नाही. हेमंत करकरे मुंबई हल्ल्यात शहीद झाले आहेत हे सगळ्यांना माहिती आहे. आज त्यांची तीनही मुलं आपापल्या जागी सुखात आहे. प्रज्ञा ठाकूरने शाप दिला असता तर हे सगळं झालं असतं का?"

किरण यांच्या मते हेमंत करकरे एक धाडसी, शिस्तप्रिय पोलीस अधिकारी होते.

ते म्हणतात, "ते एक उत्तम पोलीस अधिकारी होते. त्यांना अनेक पदकं मिळाली आहेत. ते सगळ्याच बाबतीत अतिशय बुद्धिमान होते."

'लाखात एक होते'

"त्यांच्यासारखा पोलीस अधिकारी होणे नाही. ते अतिशय सुशिक्षित आणि शालीन होते.  आम्हाला त्यांच्यावर गर्व होता. ते लाखात एक आहेत. मी त्यांच्याबद्दल इतकंच सांगेन." किरण भावविवश होऊन सांगत होते.

किरण देव

हेमंत आणि कविता यांचं लग्न झालं तेव्हा हेमंत एका खासगी कंपनीत कामाला होते. लग्नानंतर ते युपीएससीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आमचा हेमंत लाखात एक होता," असं म्हणणं आहे हेमंत करकरे यांचे मेहुणे किरण देव यांचं.


सामग्री: हेमंत सोरेन हे झारखंड मुक्ती मोर्चाचे (JMM) अध्यक्ष आहेत. JMM-काँग्रेस-राजद ही महाआघाडी हेमंत सोरेन यांना आपला मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार घोषित करूनच निवडणुकीला सामोरी गेलीय.

संथाल परगनामधील दुमका आणि बरहेट अशा दोन विधानसभा मतदारसंघातून हेमंत सोरेन निवडणूक लढत आहेत. त्यापैकी त्यांचा दुमका मतदारसंघातून विजय झाला आहे.

पुढचे मुख्यमंत्री म्हणून हेमंत सोरेन यांचं नाव निश्चित मानलं जात आहे.

 कोण आहेत हेमंत सोरेन?

हेमंत सोरेन यांना राजकारणाचं बाळकडू घरातूनच मिळालंय. हेमंत सोरेन यांचा जन्म रामगढ जिल्ह्यातल्या नेमरा इथं झाला.

पटना इथं हेमंत यांनी आपलं सुरुवातीचं शिक्षण घेतलं. त्यानंतर बीआयटी मेसरामध्ये प्रवेश घेतला. तिथं त्यांना मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घ्यायचं होतं, मात्र त्यांनी तो कोर्स पूर्ण केला नाही.

44 वर्षीय हेमंत सोरेन हे शिबू सोरेन यांचे दुसरे सुपुत्र. मोठा भाऊ दुर्गा सोरेन यांच्या आकाली मृत्यू झाल्यानंतर हेमंत सोरेन यांनी राजकारणात पाऊल ठेवलं.

हेमंत हे 2009-2010 मध्ये राज्यसभेत खासदार होते. त्यानंतर ते आमदार बनले आणि 2013 साली पहिल्यांदा झारखंडच्या मुख्यमंत्रिपदावर विराजमान झाले. त्यावेळी सोरेन यांच्या झारखंड मुक्ती मोर्चाला काँग्रेस आणि राष्ट्रीय जनता दलानं समर्थन दिलं होतं.

झारखंड विधानसभेच्या आता झालेल्या निवडणुकीतही झारखंड मुक्ती मोर्चासोबत काँग्रेस आणि राजद होती.

सध्या ते रांचीतल्या कांके रोडवरील सरकारी निवासस्थानी पत्नी कल्पना यांच्यासोबत राहतात. त्यांना दोन मुलं आहेत.

हेमंत सोरेन पहिल्यांदा असे बनले मुख्यमंत्री

2013 साली झारखंडचे पाचवे मुख्यमंत्री बनण्यापूर्वी हेमंत सोरेन हे 2010 साली अर्जुन मुंडा सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री होते. त्यावेळी JMM आणि भाजपनं अडीच-अडीच वर्षांसाठी मुख्यमंत्रिपदाचा फॉर्म्युला ठरवून सरकार बनवलं होतं. मात्र दोन्ही पक्षात मतभेद झाले आणि दोन वर्षं चार महिने सात दिवसात सरकार कोसळलं.

त्यानंतर काँग्रेस आणि राजदनं JMMला समर्थन दिलं. त्यामुळं जुलै 2013 मध्ये हेमंत सोरेन यांच्या नेतृत्त्वात झारखंडमध्ये सरकार स्थापन झालं आणि त्यावेळी पहिल्यांदा हेमंत सोरेन झारखंडचे मुख्यमंत्री बनले. हे सरकार एक वर्षं पाच महिने 15 दिवस चाललं. त्यानंतर पुन्हा विधानसभा निवडणुका झाल्या.

2014 सालच्या विधानसभा निवडणुकीत JMMने हेमंत सोरेन यांच्या नेतृत्त्वातच निवडणूक लढवली आणि त्यात 19 जागा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

झारखंड मुक्ती मोर्चा आणि काँग्रेस-राजद महाआघाडीनं झारखंड विधानसभा निवडणुकीत भाजपचा पराभव केला आहे.


सामग्री: हेमांबिकाला मासिक पाळीत रजा घेणं हा कमकुवतपणा वाटत नाही.

"माझा मासिक पाळीचा पहिला किंवा दुसरा दिवस खूपच वेदनादायी असतो. कधीकधी ऑफिसमध्ये जाऊन किंवा फिल्डवर जाऊन काम करणं शक्यच होत नाही. त्यामुळे पाळीच्या काळात मला रजा घ्यावी लागते आणि हा मला माझा कमकुवतपणा वाटत नाही", हेमांबिका केटी सांगतात.

"मी माझं काम खूप जबाबदारीने आणि उत्तम करते. मी अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि कष्टाळू आहे," त्या पुढे सांगतात. हेमांबिका केटी मुंबईतल्या 'कल्चरमशिन' या  मीडिया कंपनीत सीनिअर क्रिएटिव्ह प्रोड्युसर म्हणून काम करतात.

ज्यांना पाळीच्या काळात पहिल्या किंवा दुसऱ्या दिवशी खूप त्रास होतो त्यांच्यासाठी एक दिवसाची रजा घेण्याचा पर्याय हेमांबिका यांच्या कंपनीमध्ये आहे.

त्या  म्हणतात, "मला 'पीरिअड लीव्ह' मिळू शकते, असं कधीच वाटलं नव्हतं. आधी जेव्हा असा त्रास व्हायचा तेव्हा मी बॉसला मेसेज करून सांगायचे. माझं पोट दुखतंय, बरं वाटत नाहीये, वगैरेसारखे ते मेसेज असायचे. त्यामुळे माझी रजा 'सिक लिव्ह' मध्ये धरली जायची."

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

"आता मात्र मी माझी रजा FOP म्हणजेच 'फर्स्ट डे ऑफ पीरियड' या नावाने घेते. त्यामुळे पाळीच्या काळात त्रास होत असेल तर हे बॉसला कसं सांगू, रजा कशी घेऊ, असे प्रश्न मला पडत नाहीत किंवा अपराधीही वाटत नाही", हेमांबिका म्हणाल्या.

मासिक पाळीच्या काळात रजा घेण्याचा पर्याय 'कल्चरमशिन' या कंपनीमध्ये आहे.

या कंपनीच्या मनुष्यबळ अध्यक्ष (प्रेसिडिंट, HR) देवलिना मजुमदार यांनी त्यांच्या महिला आणि पुरुष सहकाऱ्यांशी विचारविनिमय करून, महिलांना पाळीच्या काळात एक दिवस रजेचा पर्याय देण्याचा निर्णय घेतला. अशी रजा वर्षातले सरसकट 12 दिवस दिलेली नाही. "ही पर्यायी रजा आहे. ऑफिसमधल्या 7 ते 8 टक्के महिला या पर्यायाचा वापर करतात", देवलिना सांगतात.

देवलिना मजुमदार यांनी पीरियड लीव्हसंदर्भात ऑनलाईन मोहीमही सुरू केली आहे.

कल्चरमशीन या संस्थेत असोसिएट प्रोड्युसर म्हणून काम करणारे अनिकेत तारी म्हणतात, "मी आधी ज्या कंपनीत काम करायचो तिथे कुणी पिरियड्सबद्दल उघडपणे बोलायचं नाही. माझ्या सहकारी महिलेने मला सांगितलं की - मला बरं वाटत नाहीये, पोट दुखतंय तर मी आम्ही समजून घ्यायचो....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मासिक पाळीच्या काळात एक किंवा दोन दिवसाची रजा असावी का? या प्रश्नावरून भारतात नव्हे तर जगभरात बरीच चर्चा सुरू आहे. सरकारने याबद्दल अजून कोणतंही धोरण ठरवलेलं नाही. काही कॉर्पोरेट कंपन्यांनी याची अंमलबजावणी केली आहे. त्यांनी हे कसं केलं, कर्मचाऱ्यांची प्रतिक्रिया काय होती, कसा प्रतिसाद मिळाला? हे आम्ही जाणून घेतलं.


सामग्री: हेलन आणि धर्मेंद्र एका कॅबरेमध्ये

हिंदी सिनेमांमध्ये हेलन आणि तिच्या कॅबेरे डान्सची सुरुवात किती शाही पद्धतीने व्हायची, याचा अंदाज 1971 साली आलेल्या 'कारवाँ' सिनेमातील या डायलॉगवरून येतो. या उद्घोषणेनंतर पडद्यावर हेलन अवतरते आणि सादर करते प्रचंड गाजलेला आणि आजही पार्ट्यांची शान असणारा कॅबरे - पिया तू..... अब तो आ जा...

रिचा चढ्ढा आणि क्रिकेटर श्रीसंत यांचा एक सिनेमा येत आहे. यात रिचा एक कॅबेरे डान्सर आहे. 50 आणि 60च्या दशकात हिंदी सिनेमांमध्ये कॅबेरे डान्स हमखास असायचा.

हेलन, जयश्री टी, बिंदू, अरुणा इराणी, पद्मा खन्ना - या सर्व कलावंत सिनेमांमध्ये कॅबेरे करून प्रसिद्ध झाल्या आहेत.

हिंदी सिनेमांमध्ये कॅबरेचा इतिहास सांगायचा झाला तर, हेलनच्याही आधी 40 आणि 50च्या दशकात अँग्लो-इंडियन वंशाची कुकू या डान्ससाठी प्रसिद्ध होती. राज कपूरच्या 'आवारा', 'बरसात', महबूब खान यांच्या 'आन'मधील तिचे डान्स फार गाजले.

म्युझिक वेबसाईट साँगपीडियाच्या संस्थापक दीपा एका गाण्याचा उल्लेख करतात - गीता दत्त यांचा आवाज आणि ओपी नय्यर यांचं संगीत असलेल्या 'मिस्टर अँड मिसेस 55' सिनेमातील नीले आसमानी, बुझो तो ये नैना बाबू किसके लिए है.

या गाण्यात मधुबाला आहे, मात्र गाण्यात कॅबेरे करणारी कुकू सगळ्यांचं लक्ष वेधून घेते.

कॅबेरे क्वीन हेलन

कुकूनेच हेलनला सिनेसृष्टीत आणलं. त्यावेळी हेलन केवळ 12-13 वर्षांची होती. हेलन कुकूच्या मागे कोरसमध्ये डान्स करायची.

हेलन एका कॅबरेमध्ये

कुकूच्या तालमीत हेलन सर्वांत लोकप्रिय कॅबेरे डान्सर म्हणून चमकली. ती 1969 मध्ये 'करले प्यार करले की दिन है ये ही' असं म्हणणारी क्लब डान्सर रीटा झाली तर 1978 साली 'डॉन'मध्ये अमिताभ बच्चनचं लक्ष विचलित करायला 'ये मेरा दिल...' गाणारी कामिनी झाली. कधी ती 'पिया तू अब तो आ जा'च्या तालावर थिरकली तर कधी 'अनामिका'मध्ये व्हॅम्पच्या भूमिकेत 'आज की रात कोई आने को है...' गाताना दिसली.

कमालीची लवचिकता, झगमगणारे कपडे, भडक मेकअप, जाळीदार स्टॉकिंग्स आणि त्यात कॅबरे, हे हेलनचं वैशिष्ट्य बनलं.

कथानकाला पुढे न्यायचे कॅबेरे

50-60च्या दशकातील सिनेमातील कथानकातच कॅबेरे असायचा. आजच्या आयटम नंबर आणि त्या काळातील कॅबरेमध्ये हाच फरक असल्याचं द सॉन्गपीडियाच्या दीपा सांगतात.

उदाहरणार्थ, 1971 साली आलेल्या 'कटी पतंग' सिनेमातील बिंदूचा तो हिट कॅबरे - 'मेरा नाम है शबनम, प्यार से लोग मुझे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"लेडिज अँड जेंटलमॅन, जिस प्रोग्राम का आपको इंतजार था, वो अब शुरू होता है. दिल थामकर बैठिए, पेश-ऐ-खिदमत है हिंदुस्तान की मशहूर डान्सर, वन अँड द ओनली वन... मोनिका."


सामग्री: हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

पण त्यांच्याकडे कोणती संपत्ती नेमकी किती आहे? ते त्यांचे पैसे कुठे गुंतवतात?

अशाच काही प्रश्नांची उत्तरं आज आपण या व्हीडिओमध्ये शोधणार आहोत.

निर्मिती - गुलशनकुमार वनकर

एडिटिंग – अरविंद पारेकर

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या मंत्रिमंडळातील इतर नेत्यांसोबत त्यांच्या संपत्तीचाही तपशील जाहीर केला आहे. त्यानुसार त्यांच्याकडे जूनच्या अखेरपर्यंत तब्बल 2.85 कोटी रुपयांची मालमत्ता आहे.


सामग्री: हैदराबाद महापालिकेच्या एकूण 150पैकी 149 जागांचा निकाल हाती आलाय.

यामध्ये टीआरएसने 55 जागा जिंकल्या आहेत.

भाजपला 48 जागी विजय मिळालाय.

तर MIMने 44 जागा जिंकल्या आहेत.

काँग्रेसला फक्त 2 जागी यश मिळालंय.

गेल्या निवडणुकीमध्ये 4 जागा जिंकणाऱ्या भाजपने 48 जागा जिंकत मोठा पल्ला पार केला असून हा पक्षासाठी मोठा विजय असल्याचं भाजपचे आमदार टी. राजा सिंग यांनी म्हटलंय.

भाजपचे आमदार टी. राजा सिंग

GHMC निवडणूक निकालांबद्दल शुक्रवारी (4 डिसेंबर) संध्याकाळी बीबीसीच्या प्रतिनिधी दीप्ती बथिनी यांच्याशी बोलताना ते म्हणाले, "आम्हाला 100 जागा जिंकण्याची अपेक्षा होती. तितक्या जागा मिळालेल्या नसल्या तरी आमची कामगिरी चांगली आहे."

या निवडणुकीत काँग्रेसला 2 जागा जिंकता आल्यायत.

त्यानंतर तेलंगणा प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष उत्तम कुमार रेड्डी यांनी पदाचा राजीनामा दिलाय.

GHMC मध्ये एकूण 150 जागा आहेत. या ठिकाणी सध्या तेलंगणा राष्ट्र समितीची सत्ता आहे.

या निवडणुकीसाठी भाजपने आपली पूर्ण ताकद पणाला लावली होती.

भाजपचे अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांनी हैदराबादमध्ये रोड-शो केला. तर स्मृती इराणी, प्रकाश जावडेकर यांच्यासारखे केंद्रीय मंत्री हैदराबादमध्ये प्रचारासाठी गेले होते. भाजप युवा मोर्चाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष, खासदार तेजस्वी सूर्या यांनी आठवडाभर प्रचार केला होता.

बिहारमध्ये भाजपच्या विजयाचे शिल्पकार, वरिष्ठ नेते भूपेंद्र यादव यांच्यावर पक्षाने या निवडणुकांची जबाबदारी सोपवली होती.

हैदराबाद महापालिका निवडणूक

या आधी झालेल्या महापालिका निवडणुकीत तेलंगणा राष्ट्र समिती (टीआरएस) ला 99 जागा मिळाल्या होत्या. असदुद्दीन औवैसी यांच्या एमआयएमला 44, तर भाजपच्या पदरात फक्त 4 जागा पडल्या होत्या.

केंद्रीय मंत्री स्मृती हैदराबादच्या निवडणुकीत सक्रिय होत्या.

सामान्यत: महापालिका निवडणूक ही स्थानिक मुद्यांवर लढली जाते. वीज, पाणी, रस्ते आणि कचरा हे पालिका निवडणुकीतील प्रमुख मुद्दे असतात. राज्य किंवा केंद्रीय स्तरावरील मोठे नेते पालिका निवडणुकीच्या प्रचारात उतरल्यास, ही मोठी गोष्ट मानली जाते.

प्रादेशिक पक्षांचे अध्यक्ष प्रचारात उतरल्यास आपण समजू शकतो. पण, एखाद्या राष्ट्रीय पक्षाचे नेते प्रचारात उतरल्यास, लक्षात येतं की या निवडणुकीत त्या पक्षाचं सर्वस्व पणाला लागलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हैदराबाद महापालिका निवडणुकीमध्ये कोणत्याही एका पक्षाला बहुमत मिळालेलं नाही.