सामग्री: आपल्या पहिल्याच स्टायपेंडमधून कुष्ठरोगग्रस्तांना मदत केल्यावर डॉ. पायल तडवीनं आपल्या भावना अशा व्यक्त केल्या होत्या. डॉक्टर बनून लोकांची सेवा करण्याचं तिचं स्वप्न होतं.

मूळच्या जळगावच्या पायलनं दुर्गम भागातल्या आदिवासींची वैद्यकीय सुविधांसाठी होणारी परवड पाहिली होती. म्हणूनच तिनं स्त्रीरोगतज्ज्ञ व्हायचं ठरवलं होतं. त्यासाठीच ती मुंबईच्या बीएल नायर हॉस्पिटलशी संलग्न टोपीवाला मेडिकल कॉलेजमध्ये पुढचं शिक्षण घेत होती.

पण 22 मे 2019 रोजी हॉस्टेल रूममध्येच तिनं स्वतःचं आयुष्य संपवून टाकलं. आपल्या तीन सीनियर्सच्या जाचाला कंटाळून तिनं हे पाऊल उचलल्याची तक्रार पायलच्या नातेवाईकांनी केली आहे. धक्कादायक गोष्ट म्हणजे या तिघी आरोपी पायलला जातीवाचक टोचून बोलत असल्याचा आरोप असून या प्रकरणी आग्रीपाडा पोलिसांनी अट्रॉसिटीचा गुन्हा दाखल केला आहे.

सहायक पोलीस आयुक्त दीपक कुंडाल यांनी दिलेल्या माहितीनुसार तिन्ही आरोपींवर भारतीय दंडविधानाचे कलम  306/34 तसंच रॅगिंगविरोधी कायदा आणि माहिती तंत्रज्ञान कायद्यातील विविध कलमांनुसार गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तपास अजून प्राथमिक स्वरूपात असून सर्वांचे जबाब नोंदवल्यावर तपासाची पुढची दिशा निश्चित होईल, अशी माहिती त्यांनी दिली.

नेमकं काय घडलं?

डॉ. पायलनं मिरज-सांगली इथून एमबीबीएसचं शिक्षण पूर्ण केलं होतं. तिला गेल्या वर्षी टोपीवाला महाविद्यालयात पोस्ट ग्रॅज्युएशनच्या पहिल्या वर्षाला प्रवेश मिळाला होता.

पायलनं मागासवर्गीयांसाठी आरक्षित प्रवर्गातून टोपीवाला महाविद्यालयात प्रवेश मिळवला होता. यावरूनच तीन सीनियर्स तिला टोचून बोलत असत आणि याच जाचाला कंटाळून अखेर तिनं आत्महत्या केली असा आरोप कुटुंबीयांनी केला आहे.

पायलची आई आबेदा तडवी यांनी 10 मे रोजी नायर हॉस्पिटलच्या अधिष्ठातांकडे पत्राद्वारे लेखी तक्रारही केली होती. कॅन्सरवरील उपचारासाठी नायर हॉस्पिटललाच आलो असताना पायलला जे सहन करावं लागत होतं, त्याचा अनुभव आपण घेतला असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

"त्यावेळीच मी तिची व्यथा आपल्यासमोर मांडणार होते. पण तिने मला गप्प बसण्यास सांगितले. तक्रार केल्यावर मला त्या मुली जास्त त्रास देतील असं तिनं सांगितल्यामुळे मी आपल्याकडे तक्रार केली नाही," असं आबेदा या लेखी तक्रारीत म्हणतात. आदिवासी समाजातून आणि बेताच्या आर्थिक परिस्थितीतून आलेली असतानाही आपली मुलगी डॉक्टर झाल्याचा अभिमान वाटत असल्याचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आम्ही अगदी छोटंसं योगदान दिलं, पण त्यांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद पाहण्यासारखा होता…"


सामग्री: आपल्या पाच वर्षांच्या मुलाला आणि दोन वर्षांच्या बाळाला स्तनपान देणाऱ्या एका आईचं मात्र असं म्हणणं आहे की तिची मुलं क्वचितच आजारी पडतात आणि अशा पद्धतीने स्तनपान देणं हे चांगलं आहे.

एमा शार्डर्लो हडसन (वय 29) असं त्यांचं नाव आहं. त्या म्हणतात दुधात अँटीबॉडीज असतात आणि ते मुलांना उपयुक्त ठरतं.

यूकेमध्ये मुलांना जेव्हापर्यंत हवं आहे आणि आईला योग्य वाटते तोपर्यंत स्तनपान देण्याचा सल्ला देण्यात येतो.

स्त्रियांनी कधी स्तनपान थांबवावं, याबाबत NHS कोणताही सल्ला देत नाही.

आईचं दूध बाळासाठी पहिल्या सहा महिन्यांसाठी अत्यावश्यक असतं. त्याशिवाय काहीही दिलं जाऊ नये, असं सल्ला दिला जातो. 6 महिन्यांनंतर इतर अन्न दिलं जातं. बाळाचं आरोग्य उत्तम राहावं, हेचं यामागचं मुख्य कारण आहे.

स्तनपान हाच सर्वोत्तम उपाय

स्तनपानाचे आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होतात. याविषयी सगळ्या आरोग्यतज्ज्ञांमध्ये एकवाक्यता आहे.

स्तनपानामुळे संसर्ग होत नाही. तसंच डायरिया, उलट्या होत नाही. तसंच नंतरच्या आयुष्यात लठ्ठपणा आणि इतर रोगांपासून बचाव होतो.

स्तनपानामुळे स्त्रियांना स्तन आणि ओव्हरीच्या कर्करोगाचा धोकाही कमी होतो.

पण किती काळ?

NHSच्या वेबसाईटनुसार इतर अन्नाबरोबर वयाच्या दोन वर्षांपर्यंत स्तनपान करणं योग्य वाटतं.

तुम्ही आणि तुमचं मूल हवा तितका काळ स्तनपानाचा आनंद घेऊ शकता, असंही या वेबसाईटवर म्हटलं आहे.

स्तनपान दोन वर्षं किंवा त्यापेक्षा अधिक काळ सुरू ठेवू शकतो, यावर जागतिक आरोग्य संघटनाही सहमत आहे.

पण रॉयल कॉलेज ऑफ पेडिअॅट्रिक्स अँड चाईल्ड हेल्थ डॉ. मॅक्स डेव्ह म्हणतात, दोन वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या बालकांना स्तनपान दिल्याने त्यांच्या आरोग्याला अधिक लाभ होत असल्याचे फारसे पुरावे नाहीत.

काहीही धोका नाही

आपल्या बाळाला स्तनपान देणं सुरू ठेवावं की बंद कराव, हा विषय अनेक बाबींशी निगडित आहे, असं तज्ज्ञांना वाटतं.

कामावर परत रुजू होणे, मित्रमैत्रिणींचा आणि कुटुंबाचा पाठिंबा, तसंच आत्मविश्वासाने स्तनपान देणं अशा अनेक गोष्टींचा त्यात समावेश होतो.

स्तनपान ही अतिशय वैयक्तिक बाब आहे, असं डॉ. डेव सांगतात.

"स्तनपानामुळे आई आणि मुलामधलं नातं दृढ होतं आणि त्यानी काहीच धोका होत नाही. त्यामुळे जे सोयीचं आहे त्यानुसार कुटुंबाने निर्णय घ्यावा," असं ते म्हणाले.

पण परिस्थिती अशी आहे की यूकेमध्ये 80 टक्के स्त्रिया बाळांना स्तनपान देतात. पण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बाळ सहा महिन्यांचं होईपर्यंत त्याला फक्त आईचं दूध द्यावं आणि त्यानंतर हळूहळू दुसरं अन्न द्यावं असं सांगतात. पण मुलं शाळेला जाऊ लागेपर्यंत त्याला स्तनपान देणं फायद्याचं ठरू शकतं का?


सामग्री: आपल्या प्रतिष्ठेचा आणि पोझिशनचा वापर करून ते तरुणींना आपल्या जाळ्यात ओढायचे आणि लैंगिक शोषण करायचे असा त्यांच्यावर आरोप आहे. वाईनस्टीन यांच्याविरोधात अनेक स्त्रियांनी तक्रार केली आहे. त्यावरूनच #Metoo हा हॅशटॅग सोशल मीडियावर ट्रेंड व्हायला लागला.

माध्यमांमधून मोठ्या प्रमाणावर टीका झाल्यानंतर हार्वी शुक्रवारी न्यूयॉर्कमध्ये पोलिसांना शरण गेले होते. त्यांच्यावरच्या खटल्याला सुरुवात झाली.

हॉलिवुड अभिनेते मॉर्गन फ्रीमन यांच्यावरही लैंगिक छळ केल्याचे आरोप झाले आहेत. फ्रीमन यांनी आपला लैंगिक छळ केला, असा आरोप आठ महिलांनी केल्यानंतर फ्रीमन यांनी माफी मागितली आहे.

मॉर्गन फ्रीमन यांनी बॅटमन ट्रायोलोजी, शॉशँक रिडम्पशन, ब्रूस ऑल्माइटी आणि मिलियन डॉलर बेबी या चित्रपटांमध्ये काम केलं आहे. "फ्रीमन यांनी माझा स्कर्ट उचलण्याचा प्रयत्न केला आणि विचारलं तू अंतर्वस्त्र घातली आहेत का?" असं प्रॉडक्शन असिस्टंटने म्हटलं आहे. ही सविस्तर बातमी वाचा.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हॉलिवुडचे बडे निर्माते हार्वी वाईनस्टीन यांच्याविरोधात लैंगिक छळ प्रकरणी काल न्यूयॉर्कमध्ये खटला सुरू झाला आहे. यासंदर्भात बीबीसीनं  बातमी नुसार   त्यांना 10 लाख डॉलरच्या जामीनावर मुक्त करण्यात आलंय.


सामग्री: आपल्या प्रत्येक फिल्मधून शाहरुख खान हे सिद्ध करण्याच्या प्रयत्नात असतोच. पण नेटफ्लिक्सवरच्या डेव्हिड लेटरमन शोमध्ये ही गोष्ट पुन्हा एकदा दिसून आली.

या शोचं नावच 'माय नेक्स्ट गेस्ट नीड्स नो इन्ट्रोडक्शन विथ डेव्हिड लेटरमन' असं आहे.

स्वतःबद्दल, स्वतःचं कुटुंब, करियर आणि मुलांबद्दल शाहरुखने या इंटरव्ह्यूमध्ये दिलखुलास गप्पा मारलेल्या आहेत.

स्वयंपाकघरात जेवण बनवणारा शाहरुख या मुलाखतीमधून पहिल्यांदाच त्याच्या फॅन्सना पहायला मिळाला.

जेव्हा शाहरूख तुरुंगात गेला होता...

अनेक वर्षांपूर्वी एका मासिकामध्ये छापून आलेल्या एका लेखाचा उल्लेख करत डेव्हिड लेटरमन यांनी शाहरुखला त्याच्या तुरुंगवारीबद्दल विचारलं. शाहरुखने सांगितलं, की हा लेख छापून आल्यानंतर नाराज होऊन रागातच त्याने या मासिकाच्या संपादकांना फोन लावला. यावर 'ही चेष्टा असल्याची' सारवासारव या संपादकाने केली.

पण रागाच्या भरात त्य़ा मासिकाच्या ऑफिसमध्ये जात आपण शिवीगाळ केल्याचं शाहरुखने कबूल केलं.

यानंतर एका फिल्मचं शूटिंग सुरू असताना पोलिस सेटवर आले आणि त्यांनी शाहरुखला सोबत यायला सांगितलं. गंमत म्हणजे सुरुवातीला शाहरुखला हे पोलिस आपले फॅन्स असून आपल्याला भेटायला आल्याचं वाटलं होतं. म्हणूनच त्याने त्यांना आपल्या कारमध्येही बसायला सांगितलं.

पण त्या मासिकाच्या संपादकाने तक्रार केल्यामुळं हे पोलिस आपल्याला अटक करायला आल्याचं शाहरुखच्या नंतर लक्षात आलं.

शाहरुखनं सांगितलं, "मग मी त्यांच्यासोबत गेलो. आयुष्यात पहिल्यांदाच मी पोलिस कोठडी पाहिली. ती अतिशय लहानशी जागा होती. तिथं अतिशय घाण होती. अगदी लघवी - विष्ठाही दिसत होती."

शाहरुखला त्या कोठडीत एक दिवस घालवाला लागला. त्यानंतर त्याला जामीन मिळाला.

जामीन मिळाल्यानंतर आपण त्याच संपादकाच्या घरावरून गेल्याचं शाहरुखने सांगितलं.

'त्या' बोल्ड सीनचा किस्सा

1993मध्ये आलेल्या 'माया मेमसाब' सिनेमात शाहरुखला चित्रपटाच्या दिग्दर्शकाच्या बायकोसोबतच एक प्रणयदृश्य चित्रित करायचं होतं. ही फिल्म 90च्या दशकातली एक बोल्ड फिल्म मानली जाते. शाहरुखसह इतर कलाकारांनीही या सिनेमात बोल्ड दृश्यं दिली होती.

चित्रपटाचे दिग्दर्शक केतन मेहता यांनी एकमेकांची ओळख व्हावी आणि प्रणय दृश्य शूट करता यावं म्हणून शाहरूखला त्यांची पत्नी दीपा साहीसोबत एक रात्र घालवायला सांगितली होती, असं 'सिने ब्लिट्झ' मासिकात छापून आलं होतं.

हा लेख वाचून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शाहरुख़ ख़ान, नाम ही काफ़ी है!


सामग्री: आपल्या बायकोला घरातही विमानात बसल्याचा 'फील' यावा, म्हणून त्यांनी हा आगळा वेगळा बंगला बांधलाय.

नायजेरियामध्ये बांधलेलं त्यांचं हे विमानातलं घर नेमकं आहे तरी कसं? पाहा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बायकोला फिरायला आवडतं म्हणून नायजेरियाच्या सैद जम्मल यांनी विमानाच्या आकाराचं घर बांधलंय.


सामग्री: आपल्या भाषणाची सुरुवातच त्यांनी बंधू आणि भगिनींनो या शब्दांपासून केली आणि सभागृहात टाळ्यांचा पाऊस पडला. या भाषणाची नोंद इतिहासात अनेक कारणांसाठी झाली आहे. शिकागो येथे झालेल्या भाषणात विवेकानंदांनी कोणते मुद्दे मांडले होते.

शिकागो येथील भाषणात मांडलेले मुद्दे

1. अमेरिकन बंधू आणि भगिनींनो तुम्ही ज्या आदर आणि प्रेमाने माझं स्वागत केलं त्यामुळे माझं हृदय उचबंळून आलं आहे. जगातली सर्वांत जुनी संत परंपरा आणि सर्व धर्मांची भूमी असलेल्या भारतमातेतर्फे मी तुम्हाला धन्यवाद देतो. सर्व जाती आणि संप्रदायाच्या लाखो-करोडो लोकांतर्फे मी तुमचे आभार मानतो.

2. सहिष्णुतेचा विचार ही पौर्वात्य देशांची जगाला देणगी आहे असा विचार माझ्या आधी काही वक्त्यांनी मांडला. त्याबद्दल मी त्यांचा ऋणी आहे.

3. मला गर्व आहे की माझा जन्म अशा धर्मात झाला आहे की ज्या धर्माने जगाला सहिष्णुता आणि सर्वधर्मांची स्वीकृती याची शिकवण दिली आहे. आम्ही केवळ सर्व धर्माचं स्वतंत्र अस्तित्वच मान्य करत नाहीत तर सर्व धर्मांचा सत्याच्याच रूपात स्वीकार करतो.

4. मला गर्व आहे की मी त्या देशात राहतो की ज्या देशाने अन्य ठिकाणी गांजलेल्या लोकांना शरण दिली आहे. मला या गोष्टीचा गर्व आहे की ज्या ज्यू लोकांचा छळ झाला त्यांना आम्ही केवळ आमच्या देशातच नव्हे तर हृदयात स्थान दिलं. ज्यू लोकांची धार्मिक स्थळ रोमन हल्लेखोरांनी उद्ध्वस्त केली होती. त्यानंतर अनेक ज्यू लोकांनी दक्षिण भारतात आश्रय घेतला.

5. मला गर्व आहे की मी अशा धर्मात जन्मलो ज्याने पारसी धर्माच्या लोकांचं या देशात स्वागत केलं आणि ते त्यांची आजतागायत मदत करत आहे.

6. यावेळी मला तो श्लोक सांगावासा वाटत आहे ज्यामध्ये असं म्हटलं आहे की ज्याप्रमाणे नद्या वेगवेगळ्या ठिकाणाहून उगम पावतात, वेगवेगळ्या मार्गाने जाऊनही त्या सागराला मिळतात त्याच प्रमाणे मनुष्यही आपल्या इच्छेनुसार वेगवेगळे पंथ निवडतो. हे पंथ भलेही वेगळे असो पण ते सर्व ईश्वरापर्यंत पोहोचवतात हा माझा विश्वास आहे.

7. हे संमेलन जगातल्या सर्वांत पवित्र सभांपैकी एक आहे. भगवद्गीतेतल्या संदेशाप्रमाणेच हे संमेलन आहे. गीतेमध्ये म्हटलं आहे की जो कुणी माझ्यापर्यंत येतो मग तो कसाही असो त्याला मी भेटतोच. लोक वेगवेगळे मार्ग निवडतात, अनेक अडचणींचा सामना करतात पण ते माझ्यापर्यंत पोहोचतातच.

8. सांप्रदायिकता, कट्टरतावाद आणि धार्मिक उन्मादाने गेल्या अनेक वर्षांपासून या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

12 जानेवारी 1863 रोजी कोलकाता येथे जन्म झालेले नरेंद्र नाथ दत्त पुढे स्वामी विवेकानंद या नावाने ओळखले गेले. वयाच्या अवघ्या 30 व्या वर्षी म्हणजेच 1893 मध्ये शिकागो येथे झालेल्या सर्वधर्म परिषदेत  स्वामी विवेकानंदांनी  आपले विचार मांडले होते.


सामग्री: आपल्या भाषणात त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर स्तुतीसुमनं उधळली आणि देशाच्या विकासासाठी पंतप्रधान मोदी यांनी आखलेली धोरणं यशस्वी ठरल्याचा दावा केला.

आम्ही हे दावे तपासून बघितले.

दावा क्र. 1 : ट्रम्प म्हणाले, "नवीन शतकात भारतीय अर्थव्यवस्थेचा आकार सहा पटींनी वाढला आहे."

रिअॅलिटी चेक : जीडीपी म्हणजेच सकल राष्ट्रीय उत्पन्न हे भारताच्या विकासदराचं परिमाण आहे. जीडीपीसंदर्भात डोनाल्ड ट्रंप यांचा दावा खरा आहे.

जागतिक नाणेनिधीनुसार (IMF) 2000 साली भारताचं सकल राष्ट्रीय उत्पन्न 477 अब्ज डॉलर होतं. 2019 साली ते जवळपास 2,940 अब्ज डॉलर्सवर पोहोचलं आहे.

म्हणजेच 2000 ते 2019 या काळात भारताचं सकल राष्ट्रीय उत्पान्न 6.2 टक्क्यांनी वाढलं आहे.

जागतिक नाणेनिधीच्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक आउटलुकनुसार 2019 साली भारत जगातली पाचव्या क्रमांकाची सर्वांत मोठी अर्थव्यवस्था आहे.

दावा क्र. 2 : ट्रम्प म्हणाले, "भारतात एका दशकात 27 कोटी लोक दारिद्ररेषेच्या वर आले."

रिअॅलिटी चेक : संयुक्त राष्ट्रांनी 2018 साली एक अहवाल प्रसिद्ध केला होता. या अहवालात संयुक्त राष्ट्रांच्या गरिबी निर्देशांकानुसार भारतात दहा वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत 2016 साली जवळपास 72 कोटी लोक गरिबीरेषेच्या वर आल्याचं म्हटलं आहे.

मात्र, याच अहवालात हेदेखील सांगण्यात आलं आहे की गरिबांच्या संख्येत घट झाली असली तरी "36 कोटी 40 लाख लोकांना अजूनही आरोग्य, पोषण, शिक्षण आणि स्वच्छता या सुविधा मिळू शकलेल्या नाहीत."

देशातल्या प्रत्येक गावाला वीजपुरवठा मिळत असल्याचं केंद्र सरकारने म्हटलं होतं.

या अहवालात असंही नमूद करण्यात आलं आहे की ज्यांना दारिद्ररेषेखालील सांगितलं जातं त्यापैकी जवळपास 25 टक्के लोक हे 10 वर्षांखालील मुलं आहेत.

दावा क्र. 3 : ट्रम्प म्हणाले, "पंतप्रधान मोदी यांच्या कार्यकाळात भारतातील प्रत्येक गावात वीज पोहोचली."

रिअॅलिटी चेक : भारतातल्या प्रत्येक गावात वीज पोहोचवण्याचं आमचं उद्दीष्ट आम्ही पूर्ण केल्याची घोषणा 2018 मोदी सरकारने केली होती.

मात्र, याचा नेमका अर्थ काय, हे जाणून घेणं गरजेचं आहे.

एखाद्या गावात 10% घरं आणि शाळा, आरोग्य केंद्रांसारखी सार्वजनिक ठिकाणं पॉवर ग्रीडशी जोडल्यास त्या गावात वीज पोचल्याचं सरकार दरबारी मानलं जातं.

2014 साली मोदी पहिल्यांदा पंतप्रधान झाले. मात्र, तोवर भारतातल्या 6 लाख गावांपैकी 96% गावांमध्ये आधीच वीज पोचलेली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत दौऱ्यावर आलेले अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी गुजरातमधल्या अहमदाबाद शहरातल्या मोटेरा स्टेडिअममध्ये लाखो लोकांना संबोधित केलं.


सामग्री: आपल्या भाषणातून गृहमंत्री अमित शाह यांनी काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या शंका-कुशंकांना पूर्णविराम दिला. माध्यमं, सोशल मीडिया आणि टीकाकारांमध्ये काश्मीरबाबत सुरू असलेल्या संभ्रमावस्था त्यांनी दूर केली.

निवडणुकांनंतर नेहमीच काहीतरी परिणाम आपल्याला पाहायला मिळत असतात.

सध्या भारताच्या सत्तास्थानी असलेल्या भाजपचा पूर्वीपासूनच कलम 370 हटवण्याचा विचार होता. जनसंघाचे पंडीत दीनदयाल उपाध्याय यांच्या मते, "हे कलम काश्मीरमधल्या लोकांना राष्ट्रीय आणि भावनात्मक एकात्मतेपासून रोखत होतं."

फुटीरतावाद निर्माण करणारं हे कलम 370 हटवण्यात यावं, अशी जनतेची मानसिकता होती. त्यामुळे काहींचा अपवाद वगळता सगळ्याच राजकीय पक्षांनी मतभेद बाजूला ठेवत या निर्णयाबाबत सरकारला पाठिंबा दिला.

आम आदमी पक्षानेही वेळोवेळी भाजप सरकारचा विरोध केला आहे. पण दहशतवादाचा बिमोड करण्यासाठी आणि देशाची भौगोलिक अखंडता राखण्यासाठी आम्ही सरकारला पाठिंबा देत आहोत, असं ते म्हणाले.

यावेळी संसदेत होत असलेल्या वादविवादामुळे भारतीयांसमोर सगळं चित्र स्पष्ट झालं. कोणता राजकीय पक्ष कोणत्या बाजूला उभा आहे हे सगळेच पाहत होते. जनता सगळ्यांचं निरीक्षण करत होती, असं म्हटलं तरी हरकत नाही.

रस्त्यातला अडसर

काश्मीरप्रकरणी काँग्रेसचे व्हीपप्रमुख भुवनेश्वर कलिता यांनी राज्यसभेचा राजीनामा दिला. काँग्रेसकडून हे कलम हटवण्याला केला जाणारा विरोध हा राष्ट्रीय भावनेच्या उलट आणि आत्मघाती आहे, असं ते म्हणाले.

गेल्या अनेक वर्षांपासून जम्मू आणि काश्मीर आणि वाद असं चित्र निर्माण करण्यात आलं होतं. काश्मीर वाद पद्धतशीरपणे विनाकारण वाढवण्यात आला. सात टक्के भूभागातील मुद्द्याला वाढवून संपूर्ण राज्यात ही समस्या असल्याचं चित्र बनवलं गेलं. या सगळ्या घडामोडी जाणूनबुजून घडवल्यासारख्या वाटतात.

भारतीय स्वातंत्र्य कायदा 1947 मध्ये ब्रिटिश इंडियाच्या कोणत्याही भूभागाचं स्वातंत्र्य दर्शवण्यात आलेलं नाही. तर दोन भिन्न आणि स्वतंत्र भूभागांमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या स्थापनेचा उल्लेख केला आहे.

स्वातंत्र्यापूर्वी सगळ्या चर्चांमध्ये सक्रिय सहभाग घेणारे महाराजा हरिसिंह यांनी स्वातंत्र्याचा दावा कधीच केला नाही. संविधान सभेच्या चर्चेदरम्यान जम्मू-काश्मीरच्या चार सदस्यांनी सहभाग घेतला होता. इतर शासकांप्रमाणेच महाराजा हरिसिंह यांनी भारतीय संविधानाचं पालन करत आपले हस्ताक्षर केले होते.

कलम 370...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आम्हाला पाच वर्षं द्या. आम्ही काश्मीरला देशातलं सर्वांत विकसित राज्य बनवू," असं गृहमंत्री अमित शहा राज्यसभेतील आपल्या ऐतिहासिक भाषणात म्हणाले.


सामग्री: आपल्या भोवतालच्या प्रत्येक वस्तूत एक महत्त्वाचा वैज्ञानिक शोध दडलाय. आम्ही अशा असंख्य शोधांमधल्या आठ गोष्टी निवडल्या. ज्या वाटतात तेवढ्या साधारण नाहीत.

1. इलेक्ट्रिक बल्ब

पहिल्या इलेक्ट्रिक बल्बचा जन्म थोडा वादग्रस्त आहे. तसं तर थॉमस अल्वा एडिसन यांना बल्बचं जनक मानलं जातं, पण त्यांनी शोध लावला साधारण त्याच दरम्यान अनेकांनी पहिला बल्ब पेटवल्याचा दावा केला आहे. या वादाला कारण आहे.

थॉमस एडिसन

काचेच्या एका निर्वात भांड्यात एका पातळ तारेतून करंट सोडला की त्याचं तापमान वाढून त्यातून प्रकाशाच्या रूपात ऊर्जा उत्सर्जित होते, हा मूळ सिद्धांत आहे, जो 200 वर्षांपूर्वीच हम्फ्री डॅव्ही नावाच्या एका रसायनशास्त्रज्ञानं मांडला होता.

पण अनेकांनी वेगवेगळ्या धातूंच्या तारा आणि हवेचा दाब बदलत नेमका सर्वाधिक प्रकाश कधी मिळतो याचा अभ्यास केला. गंमत अशी की जगाच्या वेगवेगळ्या कोपऱ्यांत बसून अनेक जण हे प्रयोग करत होते. त्यामुले पहिला बल्ब कोणी पेटवला, याबाबत अचूक माहिती मिळणं तसं अवघडच आहे.

असो, पण बल्बमुळे जगात उजेड पसरला. रात्रीच्या वेळी दिवे-मशालींवर जगणारी दुनिया बल्बच्या उजेडात जग पाहू लागली. 'स्वदेस' सिनेमातला झोपडीत बल्ब लागल्यानंतर आज्जीच्या चेहऱ्यावरचा आनंद टिपणारा प्रसंग तुम्हाला लक्षात असेलंच?

अर्थात या बल्बमुळे औद्योगिकीकरणाला बळ मिळालं असलं तरी माणसासाठी एक वाईट गोष्ट घडली- नाईट शिफ्ट! रात्रपाळीच्या नोकऱ्या सुरू झाल्या आणि अनेक लोक वैतागली. साहजिक आहे ना, उत्पादन वाढलं असलं तरी लोकांच्या झोपेची मात्र बोंब झाली.

2. पहिलं इंजिन आणि वाहनउद्योग

सहसा हेनरी फोर्ड यांना वाहन उद्योगाचा जनक मानलं जातं. पण, पहिली गाडी त्यांनी बनवली होती का? फोर्ड यांचं खरं श्रेय गाड्यांचा पहिला कारखाना सुरू करण्याचं होतं.

वाफेवर चालणारी अनेक इंजिन जेम्स वॉट यांच्या जन्मापूर्वीही कार्यरत होती. मग इंजिनच्या शोधाशी त्यांचं नाव का जोडलं जातं?

जेम्स वॉट यांची कार्यशाळा

एकदा त्यांच्याकडे एक न्यूकॉमन इंजिन दुरुस्तीसाठी आलं तेव्हा त्यांना जाणवलं की ते इंजिन किती ऊर्जा वाया घालवत होतं. मग त्यांनी त्यात दुरुस्ती करून त्याला अधिक कार्यक्षम बनवलं आणि 1769मध्ये त्याचं पेटंट मिळवलं.

कार्ल बेन्झ यांनी निकोलस ओटो यांच्या इंजिनच्या मदतीनं 1886 साली एक Automobile, अर्थात एक स्वयंचलित वाहन तयार केलं. आणि त्यानंतर केवळ 15 वर्षांत लंडनच्या रस्त्यांवरचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज राष्ट्रीय विज्ञान दिवस. आज आपल्या आयुष्यात असलेल्या अनेक गोष्टी या वर्षानुवर्ष चालत आलेल्या संशोधनाचं फलित आहेत.


सामग्री: आपल्या मनातल्या असंख्य कल्पना रुपेरी पडद्यावर लीलया चितारणारे आजच्या घडीचे आघाडीचे दिग्दर्शक नागराज मंजुळे त्यांच्या दहावीच्या निकालाच्या दिवसाबद्दल सांगतात.

आता तुम्हाला आश्चर्य वाटेल कदाचित, पण एकापेक्षा एक भन्नाट मराठी चित्रपट दिग्दर्शित करणाऱ्या नागराज यांना दहावीत मराठीत जेमतेम 42 मार्क मिळाले होते. त्यांना थोडाफार हात दिला तो सामाजिक शास्त्र आणि विज्ञान या विषयांनी!

त्या वेळी तर दहावीच्या निकालाला जरा जास्तच महत्त्व होतं. आता 'दहावीनंतर काय?', अशा अनेक करिअर गायडन्स कार्यक्रमांमुळे अनेक वाटा खुल्या झाल्या आहेत. पण आजही दहावी-बारावीला बसलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी रिझल्टचा दिवस आयुष्यातला सगळ्यांत महत्त्वाचा दिवस असतो, असं नागराज यांना वाटतं.

गणिताशी छत्तीसचा आकडा!

"गणित हा विषय मला शाळेत कधीच आवडला नाही. तसा तो अनेकांना आवडत नसतोच. पण गणितात माझी दांडी गुल होणार, हे मला माहीत होतं. अभ्यासात मी यथातथाच होतो, असं म्हटलं तरी चालेल. पण गणित आणि इंग्रजी हे विषय डेंजरच वाटायचे," नागराज गणिताच्या आठवणीने आजही गंभीर होतात.

"दहावीत गणितात तर मला 150 पैकी फक्त 32 मार्क मिळाले. मला त्या विषयाची भीतीच वाटायची," नागराज सांगतात.

1992 सालची नागराज मंजुळे यांची गुणपत्रिका

इंग्रजीही नागराज यांचा नावडता विषय होता.

"मुळात इंग्रजी शिकायचं कशाला, ते शिकून काय मिळणार आहे, हेच माहीत नव्हतं. त्यात आपल्याकडे भाषा अत्यंत रूक्ष पद्धतीने शिकवल्या जातात," शिक्षण पद्धतीतील नेमक्या अवगुणांवर नागराज बोट ठेवतात.

"आपण आपली मातृभाषा बोलताना ती डायरेक्ट बोलायला सुरुवात करतो. म्हणजे व्याकरण वगैरे शिकतो, पण ते नंतर येतं. बोलायला सुरुवात केल्यावर आपल्याला 'अ- आईचा, ब- बदकाचा' वगैरे शिकवतात. इतर भाषांच्या बाबतीत म्हणजे व्याकरण आधी येतं आणि मग बोलणं शिकवलं जातं. त्यामुळेच मला कधी शाळेत शिकवलेलं इंग्रजी झेपलंच नाही."

नापास झालो आणि...

दहावीत दोन विषयांमध्ये नापास झाल्याचा पुरावा मार्कशीटच्या रूपाने हातात आला आणि नागराज यांना थोडासा धक्काच बसला, असं ते म्हणतात.

"दहावीत नापास होणं हे त्या वेळचं अगदी टोकाचं पाप होतं. नापास झालो म्हणजे सगळं संपलं असंच म्हटलं जायचं. माझ्या आजूबाजूच्यांनीही 'आता तुझं काहीच होणार नाही' छाप वाक्यं ऐकवायला सुरुवात केली होती," नागराज त्या दिवसांमध्ये हरवून जातात.

"मीसुद्धा खूप गंभीर झालो होतो. कमी मार्क मिळतील,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"1992चा मे-जून महिना होता. दहावीची परीक्षा संपलेल्या आणि निकालाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या माझ्यासारख्या सगळ्यांनाच निकालाची धाकधूक वाटत होती. निकाल लागला आणि काय, त्या परीक्षेत माझाच 'निकाल लागला' होता. मी गणित आणि इंग्रजी या दोन विषयांमध्ये नापास झालो होतो."


सामग्री: आपल्या राष्ट्राध्यक्षांना रडताना पाहण्याचा योग रशियन लोकांना फार क्वचितच येतो. पुतिन हे गेल्या 18 वर्षांपासून रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी अनेक चढउतार पाहिले आहेत. या काळात त्यांनी अनेक दुःखद घटना अनुभवल्या आहेत पण ते आपल्या सार्वजनिक जीवनात फक्त एकदाच रडले आहेत. 24 फेब्रुवारी 2000 रोजी त्यांचे राजकीय गुरू अॅनाटोली सोबचॅक यांच्या अंत्यसंस्कारावेळी पुतिन रडले होते.

सोबचॅक हे त्याकाळातील राजकीय क्षेत्रातलं मोठं नाव होतं. सोव्हिएत युनियनचं विघटन झालं तेव्हा गोर्बाचेव्ह आणि येल्स्टिन यांच्यासोबत एक महत्त्वपूर्ण राजकीय व्यक्तिमत्व म्हणून सोबचॅक यांचं नाव घेतलं जात असे.

अॅनाटोली सोबचॅक

अॅनाटोली यांच्यामुळेच व्लादिमीर पुतिन राजकारणात आले. राजकारणात येण्यापूर्वी पुतिन हे KGB या गुप्तहेर खात्याचे अधिकारी होते. त्यांच्यावर सोबचॅक यांची नजर पडली आणि त्यांनी पुतिन यांना राजकारणात आणलं. त्या वेळची नेमकी काय परिस्थिती होती? पुतिन यांना राजकारणात आणण्याचा निर्णय त्यांनी का घेतला हे कुणालाच माहीत नाही? पण त्या निर्णयाचे परिणाम अद्यापही दिसत आहेत. त्यांच्या या निर्णयामुळे सुरक्षा यंत्रणांचा प्रशासनावर इतका प्रभाव वाढला की रशियामध्ये आता लोकशाही ही नावापुरतीच उरली आहे.

2018 च्या निवडणुकीत आठ उमेदवार होते पण फक्त पुतिन यांनाच महत्त्वपूर्ण उमेदवार समजलं जात होतं.

"ही निवडणूक एखाद्या कॅसिनोतील जुगाराप्रमाणेच आहे," असा आरोप एका उमेदवाराने केला आहे. "जसं कॅसिनोत नेहमी कॅसिनो मालकच जिंकत असतो तसं रशियातल्या निवडणुकीत फक्त पुतिनच जिंकतात," असं एका उमेदवाराने म्हटलं आहे.

आणि या उमेदवाराचं नाव माहीत आहे का?

क्षणभर थांबा - त्या उमेदवाराचं नाव आहे... सेनिया सोबचॅक आणि त्या अॅनाटोली सोबचॅक यांच्या कन्या आहेत. हे तेच सोबचॅक आहेत ज्यांच्या अंत्यसंस्कारावेळी पुतिन रडले होते.

सेनिया सोबचॅक यांचे पोस्टर

सेनिया या 36 वर्षांच्या आहेत आणि राजकारणात येण्यापूर्वी त्या टीव्ही प्रेझेंटर आणि पत्रकार होत्या. या निवडणुकीतलं आणखी एक महत्त्वपूर्ण नाव आहे ते म्हणजे- अलेक्झाई नवालनी. अलेक्झाई यांना ही निवडणूक लढवण्यासाठी बंदी घालण्यात आली आहे. अलेक्झाई यांच्या समर्थकांचा असा आरोप आहे की सेनिया यांना पुतिन यांनीच उभं केलं आहे. ही निवडणूक एकतर्फी वाटू नये म्हणून पुतिन यांनी आपल्या राजकीय गुरूंच्या मुलीला निवडणुकीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुतिन यांची ओळख कणखर नेता अशी आहे, त्यामुळे पुतिन यांना भावूक झाल्याचे किंवा ते अश्रू ढाळताना कुणी पाहिलेलं नाही.


सामग्री: आपल्या वाक्यांमुळे कुणाच्या भावना दुखावल्या गेल्या असतील तर मी दिलगिरी व्यक्त करतो असं, एक पत्रक काढून इंदुरीकर यांनी म्हटलं आहे.

याआधी मात्र इंदोरीकर यांनी वेगळंच स्पष्टीकरण दिलं होतं.

"दोन तासांच्या कीर्तनात एखादं वाक्य चुकीचं जाऊ शकतं. मी जे बोललो, ते चुकीचं नाहीच. भागवत, ज्ञानेश्वरी सगळीकडे ते नमूद केलं आहे. पण या वादामुळे मला खूप त्रास होत आहे. एक दोन दिवस वाट बघेन आणि कीर्तन सोडून शेती करेन," असं स्पष्टीकरण इंदुरीकरांनी दिलं होतं.

इंदुरीकरांच्या वक्तव्याचं त्यांच्या पाठीराख्यांनी समर्थन केलं आहे, तर अनेक महिला राजकीय नेत्यांनी याविषयी प्रतिक्रिया दिल्या होत्या.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे अहमदनगर जिल्ह्यातील एका कार्यक्रमात म्हणाल्या, "पुरोगामी विचाराच्या महाराष्ट्रात अशी अंधश्रद्धा पसरवली जाणं दुर्दैवी आहे. कीर्तनकारांबद्दल माझ्या मनात सन्मानच आहे. माझी श्रद्धा आहे. पण अंधश्रद्धा नाही.

"यशवंतराव चव्हाणांच्या, दाभोळकरांच्या संस्कारात आम्ही वाढलोय. पुरोगामी विचाराच्या महाराष्ट्रात अशा प्रकारे अंधश्रद्धा पसरवणं दुर्दैवी आहे."

इंदुरीकर महाराजांनी किर्तनातून स्त्री जन्माचा विचार रुजवायला हवा, असं राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या महिला प्रदेशाध्यक्ष रूपाली चाकणकर म्हणाल्या.

"इंदुरीकर महाराज आपल्या कीर्तनातून महिला-मुलींवर अपमानास्पद आणि उपहासात्मक भाष्य करतात. मात्र, त्यांनी कीर्तनातून स्त्री जन्माचा विचार रुजवायला हवा. स्त्रियांचा आदर करायला शिकवायला हवं. टीका झाली म्हणून त्यांनी कीर्तन सोडण्याची गरज नाही," असं त्या म्हणाल्या.

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या नेत्या रूपाली पाटील ठोंबरे यांनी इंदुरीकरांच्या वक्तव्याचं समर्थन केलं आहे.

त्या म्हणाल्या, "आपल्या समाजात काही विघ्नसंतुष्ट, विकृत लोक असतात. असा त्रास देऊन माणूस आतून संपवण्याचा त्यांचा घाट असतो. पण, महाराज तुम्ही अजिबात घाबरू नका. आम्ही आपल्यासोबत आहोत. समाजात तिढा निर्माण करणारी लोक समाजच स्वीकारत नाही. आपण जे दाखले दिले ते पुरव्यनिशी दिले. त्यामुळे आपण मानसिक खच्ची होऊ देऊ नये."

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अकोले तालुक्याचे आमदार डॉ. किरण लहामटे यांनीही इंदुरीकरांना खचून न जाण्याचा सल्ला दिला आहे.

त्यांनी ट्वीट केलंय की, "महाराज तुम्ही अजिबात त्रास करून घेऊ नका. आपल्या समाजात काही विकृत लोक असतात, जे आपल्याला आतुन संपवण्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"सम तिथीला स्त्री संग केला तर मुलगा होतो आणि विषम तारखेला स्त्री संग केला तर मुलगी होते," या वक्तव्यामुळे अडचणीत आलेल्या इंदुरीकर महाराजांनी दिलगिरी व्यक्त केली आहे.


सामग्री: आपल्या वागण्यातल्या आणि विचार करण्यातल्या 4 गोष्टींमुळे आपण किती 'लकी' आहोत हे ठरतं.

त्या गोष्टी कोणत्या हे जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नशीबवान लोक इतरांपेक्षा वेगळे वागतात आणि वेगळ्या पद्धतीने विचार करतात.


सामग्री: आपल्या संबोधनात मुख्यमंत्री म्हणाले. "60,212 रुग्णांची नोंद आज दिवसभरात झाली. साधारणतः वर्षभरापूर्वी आरोग्य सुविधा काय होती याची कल्पना मी तुम्हाला दिली होती. सध्या 523 चाचणी केंद्र राज्यात सुरू आहेत. वाढवलेल्या सुविधा देखील अपुऱ्या पडत आहेत. क्षमतेपेक्षा अधिक भार कुठल्याही यंत्रणेवर टाकला तर काही कालावधीत ती यंत्रणा कोलमडू शकते.

"राज्यात सध्या 4 हजार कोव्हिड सेंटर आहेत. साडे तीन लाख बेड आहेत. आता सुविधांवर भार येत आहेत. 10, 12 आणि एमपीएससीच्या परीक्षा पुढे ढकलल्यात पण आपली कोरोनाविरोधातची परीक्षा अजून बाकी आहे.

"1200 मेट्रिक टन ऑक्सिजनचं उत्पादन रोज राज्यात होतं. दिवसाला 850-900 मेट्रिक टन ऑक्सिजन आपण वापरतो. इतर राज्यातून ऑक्सिजन आणण्याची परवानगी केंद्राने द्यावी, अशी मागणी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना केली आहे."

हवाई वाहतुकीने ऑक्सिजनचा पुरवठा करण्यात यावा यासाठी आपण प्रयत्न करणार असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.

लसीकरणाचा वेग वाढवण्याचं आव्हान आपल्यासमोर आहे. गेल्या वर्षीपेक्षा परिस्थितीमध्ये बराच बदल घडला आहे.

या संबोधनानंतर मुख्यमंत्री कार्यालयाकडून नियमावली जाहीर होईल असं सचिवालयातील सूत्रांनी बीबीसी मराठीला सांगितले आहे.

उद्या मंत्रिमंडळाची बैठक प्रस्तावित

उद्या दुपारी 3 वाजता मंत्रिमंडळाची बैठक बोलविण्यात आली आहे. या बैठकीनंतर लॉकडाऊनची नियमावली जाहीर होण्याची शक्यता असल्याचं मंत्रालयातील वरिष्ठ मंत्री सांगत आहेत.

याआधी, 'मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आजच लॉकडाऊसंदर्भात निर्णय घेतील,' असं मुंबईचे पालकमंत्री अस्लम शेख यांनी म्हटलं आहे.

अस्लम शेख यांनी आज (13 एप्रिल) पत्रकार परिषद घेतली होती. यात त्यांनी लॉकडाऊनसंबंधी आजच मोठी घोषणा होण्याची शक्यता असल्याचं म्हटलं होतं.

त्यांनी म्हटलं, "एसओपी बनवणं सुरू आहे. टास्क फोर्सच्या बैठकीत अनेकांचे म्हणणे होते की, 21 दिवसांचा लॉकडाऊन लागू करावा. सर्वांशी चर्चा करूनच निर्णय घेणार. कोरोनाच्या वाढत्या परिस्थितीला लॉकडाऊनशिवाय पर्याय नाही असे मत सर्वांचे आहे.

लॉकडाऊन कधी लागू करायचे  याबाबत चर्चा सुरू होती पण रुग्णसंख्या प्रचंड वेगाने वाढत असल्याने जास्त वेळ दवडण्यात अर्थ नाही असे सरकारचे मत आहे. त्यामुळे संपूर्ण लॉकडाऊनची घोषणा आजच होण्याची शक्यता आहे," अशी प्रतिक्रिया अस्लम शेख यांनी माध्यमांशी बोलताना दिली आहे.

बैठका सुरू, घोषणा कधी?

गेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे थोड्याच वेळात फेसबुक लाइव्हच्या माध्यमातून जनतेशी संवाद साधत आहेत. या संवादात ते लॉकडाऊनबाबतचा निर्णय जाहीर करण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: आपल्या समाजात अविवाहित मुलीला ओझं मानलं जातं.

माझा लहान भाऊ लग्नाळू आहे. वर्तमानपत्रातल्या मॅट्रिमोनिअल जाहिरातींमध्ये भावी वहिनीचा शोध घेण्यासाठी भावाबद्दलच्या एका वर्णनाकडे माझं लक्ष गेलं.

आमच्या एका नातेवाईकांनी वर्णनातल्या एका वाक्याला लाल रंगाने अधोरेखित करून दाखवलं- मुलाला अविवाहित बहीण आहे.

"मोठी बहीण अविवाहित असणे, हे भावाच्या लग्नासाठी अडचणीचं ठरू शकतं," असं ते म्हणाले.  त्यांच्या या शब्दांनी हृदयात कोणीतरी भाला खुपसावा इतक्या वेदना झाल्या.

मन कळवळलं पण मी डोळ्यातून ओघळू पाहणाऱ्या अश्रूंना रोखलं.

मी रागाने आतल्या आत धुमसत होते. इतका अविचारी आणि मागास विचार माणसं कसा करू शकतात?

माझा श्वास जड झाला. कोणीतरी मला पकडून ठेवलं आहे, तोंडात बोळा भरलाय, हात करकचून बांधलेत असं वाटू लागलं.

अविवाहित राहण्याच्या निर्णयाने भावाच्या लग्नात मी विघ्न का ठरावं? हे मला जगाला ओरडून सांगावंसं वाटत होतं.

मात्र आजूबाजूची परिस्थिती बघता मी शांत राहणंच योग्य समजलं.

त्या वाक्याला माझा भाऊ आणि वडील विरोध करतील असं मला वाटलं. पण बाकी नातेवाईकांप्रमाणे त्यांनीही माझ्याकडे सोयीस्कर दुर्लक्ष केलं.

माझ्या आईने मला नेहमीच समजून घेतलं आहे. तिने हे संभाषण थांबवलं.

पण आपला मुलगा लग्नाला तयार झाला आहे हे आईला आनंदी होण्यासाठी पुरेसं होतं. एक वेळ अशी होती जेव्हा माझ्या पालकांनी माझ्या लग्नाचं स्वप्न पाहिलं होतं.

प्रचलित समजांना छेद देत देशातील तरुण आणि वयस्क महिला जीवनात बंड पुकारताना दिसून येत आहेत. बीबीसीची खास सीरिज #HerChoiceच्या माध्यमातून अशा 12 महिलांच्या सत्य घटना आम्ही तुमच्यासमोर घेऊन येत आहोत.

भावंडांमध्ये मी मोठी होते. माझ्या लग्नाची चर्चा आधी रंगणं साहजिक होतं.

पण मी लग्न केलं नाही. लेकीचं लग्न करून देणं, तिला सुखी पाहणं हे कोणत्याही आईवडिलांचं स्वप्न असतं. मी त्यांना या आनंदापासून दूर ठेवलं होतं. यामुळेच आईवडील आणि माझ्यात नेहमी एकप्रकाराचा तणाव राहत असे.

याच तणावाची व्याप्ती वाढून नातेवाईक तसंच मित्रमैत्रिणी यांच्यात आणि माझ्यात खटके उडत असत. काही गोष्टींची अपेक्षा केली होती. पण काही गोष्टी अनपेक्षितपणे घडल्या होत्या.

शाळेतल्या एका जुन्या मित्राने फोन केला आणि म्हणाला, तुला लग्न करायचं नाहीये हे मला ठाऊक आहे. पण तुझ्याही काही गरजा असतील. त्या तुला पूर्ण करून घ्यायच्या असतील तर मी मदत करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विचारांनी स्वतंत्र आणि आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी पण अविवाहित स्त्रीची ही कहाणी. पण अविवाहित स्त्रीकडे बघण्याचा आपल्या समाजाचा दृष्टिकोन निकोप आहे का?


सामग्री: आपल्या समाजात दुसरं लग्न मान्य होतं का?

दुसरं लग्न नेहमीच शांततेत. निवडक कुटुंबियांच्या उपस्थितीत, धूम-धडाका न करता केलं जातं. 'लग्न आयुष्यात फक्त एकदाच होतं' असं आपण अनेकवेळा सहजपणे म्हणतो.

तेलगू गायीका सुनिता उपाद्रष्टा यांनी त्यांचा अत्यंत जवळचा मित्र राम वीरप्पन यांच्यासोबत दुसरं लग्न केलं. लग्नाच्या दिवशी त्यांनी केसात गजरा घातला होता आणि लाल रंगाचं ब्लाउज घातलं होतं.

वयाच्या 42 वर्षी सुनिता यांनी लग्न केलं. त्यांच्या लग्नाचा आनंद अनेकांनी साजरा केला. पण, काहींनी याला विरोधही केला. सुनिता यांनी 19 वर्षांची असताना किरण कुमार गोपारागा यांच्याशी विवाह केला होता. मात्र, दोघांमध्ये घटस्फोट झाला होता.

लग्नातील फोटोमध्ये सुनिता यांच्यासोबत मुलगा आकाश आणि मुलगी श्रेया देखील दिसतात. ही दोन्ही मुलं पहिल्या लग्नापासून आहेत. सोशल मीडियावर शेअर करण्यात आलेला फोटो सामान्य लग्नासारखाच आहे. पण, ज्या समाजात पुरुषांच्या तूलनेत फार कमी महिला दुसरं लग्न करतात. त्या समाजाविरोधात पुकारलेलं हे बंड असल्याचं दिसून येतं.

विवाहाचे पर्याय

महिलांच्या दुसऱ्या लग्नाबाबत नेहमीच चर्चा होते. एखादी महिला नव्याने जीवन सुरू करत असेल तर समाज दोन्ही बाजूने बोलतो. चर्चा या समाजाच्या मानसिकतेवरही करण्यात आली पाहिजे. जेणेकरून आपला समाज दुसरं लग्न करणाऱ्या महिलांबद्दल काय विचार करतो हे कळून येईल.

भारतात पिढ्यान-पिढ्यांपासून लग्नासाठी मुलगी कुमारी असावी अशी अट आहे. लहान वयात विधवा झालेल्या महिला आयुष्यभर एकट्या रहात होत्या. त्यांना अशुभं मानलं जातं. पण, आता समाज बदलतोय.

प्रेम आणि दुसरं लग्न

श्रीमोई पीयु कुंडू सहा वर्षांच्या असताना त्यांच्या काकाने आईला लग्नासाठी मागणी घातली. श्रीमोई यांनी 'स्टेटस सिंगल: द ट्रूथ अबाउट बीईंग सिंगल वुमन इन इंडिया' नावाचं पुस्तक लिहीलं आहे.

श्रीमोई सांगतात, "त्यांच्या वडिलांचं आई 20 वर्षांची असताना निधन झालं. त्यावेळी श्रीमोई फक्त तीन वर्षांच्या होत्या."

वडिलांच्या मृत्यूनंतर आईने आपल्या माहेरी कोलकत्यात रहाण्याचं ठरवलं. त्या एका शाळेत शिकवत होत्या. मुलीला सांभाळण्यासाठी ट्यूशन घेत होत्या. त्याचवेळी आंध्र प्रदेशमधील एक युवक त्यांच्या घरी पेईंग गेस्ट म्हणून रहाण्यासाठी आला.

लग्न

श्रीमोई सांगतात, "नियतीने त्यांच्या रूपात माझ्यासाठी नवीन वडील पाठवले होते. पहिल्या नजरेतच ते प्रेमात पडले."

12 वर्षांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात पहिलं लग्न मोठ्या धुम-धडाक्यात साजरं होतं. पण, दुसऱ्या लग्नाचं काय? त्यात लग्न महिला करत असेल तर? दुसरं लग्न वाजत-गाजत साजरं होताना पहायला मिळत नाही. त्यामुळे हा विवाह खास होता.


सामग्री: आपल्याकडे प्रत्येक शहरांमध्ये मनोविकारतज्ज्ञ, मानसोपचारतज्ज्ञांची रुग्णालयं पूर्वीपासून आहेत. त्यांना थेट वेड्यांचा दवाखाना आणि तिथल्या डॉक्टरांना वेड्यांचे डॉक्टर असं म्हटलं जायचं.

तसंच सिनेमामध्येही एक साधा दवाखाना आणि दुसरा थेट 'वेड्यांचा' दवाखाना असे दोन भाग केलेले दाखवतात. तिथं चित्रविचित्र हावभाव करणारे लोक दाखवल्यामुळे त्याबद्दल एक प्रतिमा आपल्या मनात तयार झालेली असते. किंवा मानसिक आधार म्हणजे थेट शॉक दिले जातात असे समज करून दिलेले असतात.

परंतु 'वेड' लागण्याशिवाय इतर अनेक मानसिक समस्या असतात हे आपल्या गावीही नसतं. त्यामुळे मानसिक आरोग्याबद्दल लोकांमध्ये जागृती होणं अत्यंत आवश्यक आहे.

स्वतःला स्वीकारा

आपल्या सर्वांच्या आयुष्यात एका मर्यादेपर्यंत ताण आणि प्रश्न असतातच परंतु ते एका मर्यादेच्या पलिकडे जात असतील त्याचा आपल्या आयुष्यावर परिणाम होत असेल तर त्याकडे लक्ष देण्याची गरज आहे. आपल्या मनात सुरू असलेली खदखद मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा समुपदेशकांना सांगण्यात कोणताच कमीपणा नसतो.

प्रत्येकवेळेस डॉक्टर आपल्याला औषधेच देतात असे नाही. अनेक समस्या सुरुवातीच्या पातळीवर असतील तर समुपदेशन आणि वर्तनदोष सुधारून त्यांच्यावर मात करता येते.

सर्व बाह्य उपाय वापरूनही माझ्या स्वभावात, नकारात्मक भावनेत, खिन्न विचारांत बदल झालेला नाही हे स्वीकारून लवकरात लवकर मानसिक आधार शोधणे गरजेचं आहे.

चिंता आणि ताणाबद्दल गैरसमज

आजकालचं आयुष्य हे चिंता करण्याचं, भरपूर ताणाचं आहे त्यामुळे ताण हा जीवनाचा भाग आहे असं समजून अनेक लोक जगत असतात. सतत ताण, स्पर्धा, तुलना, असमाधान, चिंता, मानसिक अशांतता हेच जीवन समजलं जातं. त्यामुळे प्रश्न सुटण्याऐवजी ते अधिक गुंतागुंतीचे होत जातात.

अनेक जण स्वतःच्या समस्यांचं स्वतःच निदान करतात. बोलताबोलता सरळ मला डिप्रेशन आलं आहे असं म्हणून मोकळं होतात. पण नैराश्य किंवा कोणत्याही मानसिक आजाराच्या संज्ञा सहज वापराव्यात इतक्या साध्या नाहीत. आपला ताण, आपल्या मानसिक आजाराच्या समस्या अनेक पातळ्यांवर असतात. त्यांचं निदान आणि उपचार करण्याचं काम आपण डॉक्टरांवरच सोपवलं पाहिजे.

डॉक्टरांकडे कधी जायचं? स्वतःचं निरीक्षण कसं करायचं?

आपल्याला भेडसवणारी समस्या सोडवण्यासाठी डॉक्टरांकडे कधी जायचं हा मोठा प्रश्न असतो. यासाठी स्वतःचं निरीक्षण करण्याचा उपाय मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. शुभांगी पारकर सुचवतात.

त्या म्हणतात,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुझं दुखणं 'मानसिक' आहे, असं एखाद्यानं लेबल लावलं की आपल्याला धक्का बसतो. किंवा 'मानसिक' हा शब्द विचित्र पद्धतीने आणि सहजरित्या वापरला गेल्यामुळे त्यामागे एकप्रकारची भीती चिकटली आहे.


सामग्री: आफ्रिकेत वाट्याला आलेल्या सामूहिक बलात्काराच्या भयानक आठवणी मागे टाकत ती UKमध्ये आली. पण लैंगिक अत्याचार इथेही सुरूच राहिला.

लैंगिक अत्याचारापासून सुटका व्हावी म्हणून त्या मायदेशातून पळून UKमध्ये आल्या. पण इथे येऊनही त्यांची अत्याचारापासून सुटका झाली नाही. हद्दपार होण्याची भीती मनात कायम असल्याने मग पोलिसांनाही काही सांगायचं नाही, हे या स्त्रियांनी पचनी पाडून घेतलं होतं.

पण अमेरिकेतल्या हार्वी वाइनस्टीन नंतरच्या घटनांमुळे मात्र आता UKमधल्या अत्याचारित स्त्रिया अशा अत्याचारांबद्दल आपापसातच बोलू लागल्या आहेत.

ग्रेस 37 वर्षांची आहे. आजवर शारीरिक संबंध ठेवताना ग्रेसला कुणीच तिची इच्छा विचारलेली नाही.

"हे सारं भोगणारी मी एकटीच नाही. माझ्यासारख्या अनेक आहेत," हे सांगताना ग्रेसनं शेजारच्या भिंतीपलीकडे बसलेल्या तिच्यासारख्या इतर स्त्रियांकडे बोट दाखवलं.

"आम्ही UKमधल्या सर्वांत निराधार आणि असुरक्षित बायका आहोत."

ग्रेसला जे आयुष्य ओळखीचं आहे ते असंच आहे. ज्यांना कोणाचा आधार नाही त्यांचा उपभोग घेतला जातोच, हेच तिनं आजवर अनुभवलं आहे.

सतरा वर्षांची ग्रेस 1998 मध्ये लंडनमध्ये आली. तिचा जन्म पश्चिम आफ्रिकेतला. नेमका कोणत्या देशातला ते तिनं सांगितलं नाही. उघड केलं तर तिच्या नातेवाईकांना त्रास होईल याची भीती होती.

"मी फार गरीब कुटुंबातली आहे. घरी अठरा विश्व दारिद्र्य होतं," ती सांगत होती.

पंधरा वर्षांची ग्रेस आणि सतरा वर्षांची तिची मोठी बहीण. केवळ हुंड्यासाठी घरच्यांनी या दोघींचं लग्न त्यांच्या वडिलांहून मोठ्या वयाच्या माणसाशी लावून दिलं.  दोघी बहिणी त्या म्हाताऱ्याच्या आधीच्या पाच बायकांबरोबर त्याच्या टोलेजंग घरात राहू लागल्या.

आता पोटाची चिंता नव्हती. रोजच्या जेवणाची सोय झाली होती. मात्र जेवण सोडून बाकी सगळ्या गोष्टी थरकाप उडवणाऱ्या होत्या.

"फार भयानक दिवस होते ते. खूप खूप हाल झाले आमचे," तिचा छळ शब्दांत सांगता येणार नव्हता.

दोघी बहिणींना सातत्यानं शारीरिक छळाला सामोरं जावं लागलं. नवऱ्याकडून लैंगिक अत्याचार, शिव्याशाप रोजच व्हायचा. दोघींना भयानक विधींमध्ये सहभागी व्हावं लागायचं. नवऱ्याची अंधश्रद्धा होती की त्याच्या बायकांनी जनावरांचं रक्त प्यायलं तर त्याचं राजकीय भविष्य भरभराटीचं होईल. तो म्हणेल ते या दोघींना करावं लागायचं.

दोघींना एकमेकांचाच आधार होता. इतर कुणाकडेही अवाक्षर काढलं तर खैर नव्हती....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युनायटेड किंगडम  ( UK )  मधल्या काही स्त्रिया लैंगिक अत्याचाराबद्दल अवाक्षरही काढू शकत नाहीत.


सामग्री: आफ्रिकेतल्या स्वाझीलँडचे राजे मस्वाती तृतीय यांनी नुकतंच आपल्या देशाचं नाव बदलून 'द किंगडम ऑफ इस्वातिनी' असं ठेवलं.

स्वाझीलँड देशाच्या स्वातंत्र्याच्या 50व्या वर्धापनदिनी, राजाने याबाबतची अधिकृत घोषणा केली.

नवीन नावाचा अर्थ

इस्वातिनी या नावाचा अर्थ 'स्वाझी लोकांची भूमी'. गेल्या अनेक वर्षांपासून राजा मस्वाती स्वाझीलँडला इस्वातिनी असंच संबोधित करायचे. पण तरीही हा बदल अनपेक्षित होता.

2017मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या सभेत भाषण करताना आणि 2014ला स्वाझीलँडच्या संसदेचं उद्घाटन करताना त्यांनी या नावाचा उल्लेख केला होता.

देशाचं नाव बदलल्यानं तिथले काही लोक मात्र नाराज आहेत.

बीबीसीचे स्वाझीलँडमधले (इस्वातिनी) प्रतिनिधी नोम्स मसेको सांगतात की, "जनतेला वाटतं, की आपल्या राजानं देशाच्या मंदावलेल्या अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यावर आपलं सगळं लक्ष केंद्रीत केलं पाहिजे."

मस्वाती यांचे वडील सोभुजा द्वितीय यांच्या निधनानंतर मस्वाती यांनी 18व्या वर्षी राज्यकारभाराची सूत्रं हाती घेतली. राजा मस्वाती यांना 15 पत्नी आहेत. त्यांच्या वडिलांनी 82 वर्षं राज्य केलं होतं. त्यांना 125 पत्नी होत्या.

मस्वाती यांना 'सिंह' म्हणून ओळखलं जातं. सरकारी निधीचा वापर ते आपल्या राजवाड्यावर आणि लक्झरी कारवर करतात त्यामुळे त्यांच्यावर टीका देखील होते.

या देशात इंटरनेट वापरण्यास बंदी नाही, पण इथल्या लोकांना इंटरनेट परवडत नाही.

या देशाची लोकसंख्या 13 लाख असून क्षेत्रफळ 17,364 स्क्वेअर किमी आहे. या देशातले बहुतेक लोक दक्षिण अफ्रिकेत काम करतात आणि घरी पैसे पाठवतात. देशात एकाधिकारशाही आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगात असे फार कमी लोकं असतात, जे आपल्या देशाचं नाव बदलू शकतात. त्यापैकी एक आहेत राजा मस्वाती.


सामग्री: आफ्रोडायटी ही सौंदर्य आणि प्रेमाची ग्रीक देवता. प्रॅक्सिटेल्स नावाच्या प्रख्यात ग्रीक शिल्पकाराने इ. स. पूर्व चौथ्या शतकात या आफ्रोडायटी देवीचं शिल्प साकारलं. हे शिल्प निर्वस्त्र होतं. असं म्हणतात की हे शिल्प इतकं अप्रतिम आणि मादक होतं की 'प्रॅक्सिटेल्सने मला निर्वस्त्र कधी बघितलं?' असा प्रश्न स्वतः देवी आफ्रोडायटीनेही विचारला असता.

ज्या तरुणीकडे बघून शिल्पकाराने हे शिल्प चितारलं ती होती फ्रीन. फ्रीन ही hetaira होती. Hetaira म्हणजे अशी वेश्या जी दिसायला देखणी आणि तेवढीच हुशार, तरबेज वाक्चतुर आणि सुशिक्षित. Hetaira अनेक पुरूषांबरोबर संबंध ठेवत नसे.

तिच्या आयुष्यात एकावेळी एकच पुरूष असायचा आणि ती त्याच्यासोबत बराच काळ एकत्र घालवायची. एकप्रकारे काही काळापुरतीची सहचारिणीच. पुरुषांना केवळ शारीरिक सुखच नाही तर त्यांचं बौद्धिक मनोरंजन करण्याचंही काम या hetaira करायच्या. प्रॅक्सिटेल्स हा hetaira चा ग्राहक होता.

फ्रीनचा जन्म थेस्पाईमधला. पुढे ती अॅथेन्सला गेली. तिचं मूळ नाव होतं नेझारिट (Mnesarete). पण, तिला फ्रीन नावानेच ओळखलं गेलं. खरंतर फ्रीन शब्दाचा ग्रीक अर्थ होतो बेडूक. पण, प्रॅक्सिटेल्सने जे तिचं वर्णन केलं आहे त्यानुसार ती अत्यंत रुपवान होती. त्याने साकारलेल्या तिच्या निर्वस्त्र शिल्पावरूनही ते दिसतं. सरळ नाक, निमुळती-गोलाकार हनुवटी, छोटेसे ओठ आणि टपोरे डोळे. तिच्या फिकट रंगावरून कदाचित तिला हे नाव पडलं असावं.

फ्रीन जितकी देखणी तितकीच कुशाग्र बुद्धी असणारी होती. तिच्या या बुद्धिमत्तेने तिला त्याकाळातल्या तत्त्ववेत्त्यांच्या पंक्तीत बसवलं. मात्र, दुर्दैव असं की, आधुनिक काळातील ज्या-ज्या कलाकारांनी तिच्याबद्दल लिहिलं, रेखाटलं किंवा चितारलं सर्वांनी तिच्या सौंदर्याचंच गुणगान केलं. तिच्या बुद्धिकौशल्याकडे मात्र दुर्लक्ष झालं.

फ्रीनबद्दल आम्ही जेवढी माहिती गोळा करण्याचा प्रयत्न केला त्यात असं आढळून आलं की, तिच्याकडे आफ्रोडायटीच्या तोडीचं रुप तर होतंच पण त्याहूनही अधिक म्हणजे ती हुशार, विनोदबुद्धी असणारी, चिकाटी असणारी आणि स्वतःवरही विनोद करण्याची ताकद असणारी होती.

सुंदर तितकीच व्यवहारकुशल फ्रीन

त्याकाळातल्या ग्रीक स्त्रियांचं आयुष्य चूल आणि मुलांपर्यंतच असायचं. त्या सहसा घराबाहेर पडत नसत. श्रीमंत घरातल्या स्त्रिया कधी तरी घराबाहेर दिसायच्या. पण तेही नवरा किंवा घरातला कुणीतरी पुरूष सोबत असेल तेव्हाच....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रीन ही प्राचीन ग्रीसमधली सर्वात देखणी तरुणी. पण ती केवळ देखणीच नव्हती तर तेवढीच बुद्धिमानही होती. पण, तिच्या या रुपानेच तिच्यावर भर न्यायालयात निर्वस्त्र व्हायला भाग पाडलं होतं.


सामग्री: आम आदमी पक्षाचे बंडखोर आमदार कपिल मिश्रांनी सकाळी एक ट्वीट केला. "दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल ट्विटरवर पॉर्न व्हीडिओ पाहताना सापडले. काल रात्री ते ट्वीटरवर पॉर्न व्हीडिओ लाईक करत होते"

केजरीवाल यांच्यावर निशाणा साधताना कपिल मिश्रांनी म्हटलं की "आणायचं होतं पूर्ण स्वराज्य, पण हे घेऊन बसलेत पॉर्न स्वराज्य"

मिश्रा यांनी पुरावा म्हणून जो व्हीडिओ शेअर केला आहे, को 60 हजाराहून अधिक वेळा पाहिला गेलाय. हजारो लोकांनी हा व्हीडिओ शेअर केला आहे.

कपिल मिश्रा यांच्याशिवाय दिल्ली भाजपचे प्रवक्ते तेजिंदर सिंग बग्गा, आयटी सेलचे पुनित अग्रवाल आणि अकाली दलाचे राष्ट्रीय प्रवक्ते मनजिंदर सिंह सिरसा यांनीही असाच एक व्हीडिओ शेअर केला आहे. याच नेत्यांच्या माध्यमातून हा व्हीडिओ शेकडो लोकांपर्यंत पोहोचला आहे.

ट्वीटरवर ट्रोल झाल्यानंतर केजरीवालांनी संबंधित ट्वीट अनलाईक केलं आहे.

यातील बहुतेक नेत्यांनी हाच दावा केला आहे, की अरविंद केजरीवाल पॉर्न व्हीडिओ पाहात होते.

बीबीसीनं या व्हीडिओची तपासणी केली. यात हा व्हीडिओ एका निर्वस्त्र माणसाचा असल्याचं समोर आलं. पण तो 'पॉर्न' व्हीडिओ असल्याचा दावा खोटा आहे.

'खतरनाक स्टंट'

हे सत्य आहे, की बुधवारी रात्री अरविंद केजरीवाल यांनी हा व्हीडिओ लाईक केला होता. ज्यावरुन त्यांना ट्रोल करणारे हा व्हीडिओ पॉर्न व्हीडिओ असल्याचं सांगतायत.

हा व्हीडिओ मूळच्या ऑस्ट्रेलियाच्या असलेल्या लेखिका आणि इंग्लंडमध्ये वकिली करणाऱ्या हेलेन डेल यांनी ट्वीट केला आहे.

बुधवारी सकाळी ट्वीट करण्यात आलेला हा व्हीडिओ जवळपास 70 लाख वेळा पाहिला गेलाय. आणि 32 हजार लोकांनी हा व्हीडिओ लाईक केला आहे.

हेलेन यांनी ट्वीटरवर लिहिलंय की हा व्हीडिओ इंटरनेटवर खूपच लोकप्रिय आहे.

हा व्हीडिओ जपानचे कॉमेडियन कोजुहाए जुएकूसा यांचा आहे. ज्यांना डायनिंग टेबलवर वापरण्यात येणाऱ्या कपड्यांशी 'खतरनाक स्टंट' करण्यासाठीही ओळखलं जातं.

जुएकुसा गेल्या 10 वर्षांपासून स्टेज कॉमेडी करतात. बऱ्याच लोकप्रिय जपानी टीव्ही शोजमध्येही ते झळकले आहेत. याच कर्तबगारीमुळे त्यांना 'Britain's Got Talent' या रिअलिटी शोच्या सेमीफायनलपर्यंत पोहोचण्याची संधी मिळाली.

यू-ट्यूब वर त्यांचे 5 हजार सबस्क्राईबर्स आहेत. ट्वीटरवर त्यांना 34 हजार जण तर इन्स्टाग्रामवर सव्वा लाख लोक फॉलो करतात.

तो व्हीडिओ पॉर्न श्रेणीत मोडत नाही

यू-ट्यूब, ट्वीटर आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांना ट्विटरवर ट्रोल केलं जातंय, आणि त्याचं कारण आहे, त्यांनी एक कथित अश्लील व्हीडिओ लाईक केल्याचं.


सामग्री: आम आदमी पार्टीच्या 20 आमदारांना अडकवण्याचा जोतींचा हा कट असल्याचं आपचं म्हणणं आहे.

आयोगाची ही शिफारस मंजूर झाल्यास दिल्लीच्या या 20 जागांवर पोटनिवडणुका होण्याची दाट शक्यता आहे. पण त्यानं अरविंद केजरीवाल यांच्या सरकारला धक्का लागण्याची शक्यता कमी आहे, कारण 70 जागांच्या दिल्ली विधानसभेत आपचे सध्या 67 आमदार आहेत. उर्वरित तिघे भाजपचे आहेत.

आपचे आमदार सौरभ भारद्वाज यांनी मात्र या शिफारसीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. निवडणूक आयुक्त अचल कुमार जोती हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी केलेल्या उपकारांची परतफेड करण्यासाठी हा कट रचत असल्याचा आरोप भारद्वाज यांनी केला आहे.

दरम्यान, आयोगाच्या या शिफारसीची बातमी बाहेर येताच काँग्रेस आणि भाजपने मुख्यमंत्री केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

दिल्ली प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष अजय माकन यांनी ट्वीट करत, "मंत्र्यांसारख्या सुविधांचा उपभोग घेणाऱ्या 20 आमदारांना निलंबित करण्यात आलं आहे. केजरीवाल यांना मुख्यमंत्री म्हणून काम करत राहण्याचा काहीही अधिकार नाहीये. अमर्याद शक्ती असलेले मंत्री आणि आमदार परदेश दौरे करत आहेत. राजकीय कर्तव्यांचं पालन कुठं होत आहे? लोकपाल कुठे गेले?" अशी विचारणा केली आहे.

भाजपच्या अनेक आमदार आणि खासदारांनीही ट्विटरवर केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

भाजपकडून ट्विटरवर केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी

लाभाचं पद म्हणजे काय?

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 102 (1)अ नुसार, वेतन किंवा भत्ता मिळेल असं इतर कोणतंही पद स्वीकारण्याचा अधिकार आमदार किंवा खासदारांना नाही.

लोकप्रतिनिधींना राज्य किंवा केंद्रातर्फे वेतन मिळतं आणि इतर भत्ते मिळतात. म्हणून त्या व्यतिरिक्त दुसरं पद जर लोकप्रतिनिधींनी स्वीकारलं तर त्यांचं सदस्यत्व रद्द केलं जाऊ शकतं, अशी तरतूद भारताच्या राज्यघटनेत आहे.

'मोदींच्या उपकारांची परतफेड करत आहेत जोती'

दरम्यान, आम आदमी पक्षाचे आमदार सौरभ भारद्वाज यांनी शुक्रवारी पत्रकार परिषद घेत आपची भूमिका मांडली. "23 जानेवारीला मुख्य निवडणूक आयुक्त अचल कुमार जोती निवृत्त होत आहेत. निवृत्तीपूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी त्यांच्यावर केलेल्या उपकारांची परतफेड करण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला आहे," असं भारद्वाज म्हणाले. आम आदमी पक्षाच्या 20 आमदारांकडे संसदीय सचिवाचे पद आहे.

"या आमदारांकडे लाभाचं पद आहे, असा आरोप चुकीचा आहे. कारण अद्याप या प्रकरणावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आम आदमी पार्टीच्या 20 आमदारांना अपात्र ठरवण्याची शिफारस निवडणूक आयोगाने केली आहे. दिल्ली विधानसभेत आमदार असूनही लाभाचं पद स्वीकारल्यामुळं त्यांना अपात्र ठरवण्यात यावं, अशी शिफारस निवडणूक आयोगानं राष्ट्रपतींकडे केली आहे.


सामग्री: आमचं बोलणं सुरू झालं. नेहमी एकदम आनंदी, उत्साही आणि happy-go-lucky असणारा तो, आज काहीतरी वेगळाच वाटत होता. मी जरा खोदून विचारल्यावर त्याने खरं काय ते सांगितलं. "अगं, खरंतर मला तुझ्याशी बोलायची जरा गरज वाटतेय. गेल्या महिनाभर मला चिंता (Anxiety) होते आहे. मला भीती पण खूप वाटतेय. मला कोरोना झाला तरी ठीक. पण माझ्या लहान मुलीला, बायकोला माझ्यामुळे झाला तर? सारखे हे असे विचार येत आहेत. काय करावं कळत नाहीये. प्लीज मला मदत कर."

आपल्यापैकी अनेकांना या कोव्हिडच्या काळात असे काही अनुभव आले असतील. आपलं मन अनेक नव्या समस्यांतून जात असल्याची जाणीव सुद्धा आपल्याला झाली असेल. काही जण जुन्या वा आजपर्यंत लपून राहिलेल्या मानसिक समस्या वर डोकं काढताना अनुभवत आहेत. तर काहींनी या मानसिक आरोग्याचे हे प्रश्न सोडवण्यासाठी आपणहून प्रयत्नसुद्धा सुरू केले आहेत.

मात्र यांवर रामबाण उपाय शोधायचे असतील, तर त्या प्रश्नांच्या मुळापाशी आपल्याला जावं लागेल. अचानक अनेकांना एवढ्या मोठ्या पातळीवर मानसिक आरोग्याच्या समस्या का बरं सुरु झाल्या?

आपल्या मनाचा एक खूप उपयोगी गुणधर्म म्हणजे Adaptation. आसपासच्या बदलांना समजून घेऊन त्यांनुसार स्वतःचे अनुकूलन करण्याची ताकद आपल्या सर्वांच्या मनांमध्ये मूळतःच असते. मात्र जेव्हा आसपासच्या परिस्थितीतील हे बदल मनाच्या अनुकूलन क्षमतेपेक्षा जास्त वेगाने घडतात, तेव्हा आपल्या मनाची गडबड होते आणि मनावर ताण येणं सुरू होतं.

प्रत्येकाची ही क्षमता, आणि अनुकूलनाचा वेग वेगवेगळा असू शकतो. त्यामुळे या बदलांना आपल्या सगळ्यांचे मन वेगवगळ्या प्रकारे प्रतिसाद देत असते.

या कोरोनाच्या काळात मात्र आपल्या वातावरणात झालेला हा बदल खूप मोठा आणि व्यापक होता. थेट जीवाचीच भीती त्या बदलाने आपणा सर्वांना दिली. त्यासोबत आलेलं लॉकडाऊन, एका दिवसांत ठप्प झालेले आर्थिक व्यवहार आणि दळणवळण यांनी तर पुढे जाऊन एक धक्का आपल्या मनांना दिला.

एवढा मोठा, बहुअंगी बदल सहज पचवणं हे आपल्यापैकी बहुतांशांना शक्य नाही. आणि याच कारणाने आपल्याला कधी नव्हे ते मानसिक समस्यांना सामोरं जावं लागत आहे.

माझ्या त्या मित्रासारख्या नेहमी अगदी आनंदी आणि पॉझिटिव्ह राहू शकणाऱ्या व्यक्तीसुद्धा याला अपवाद नाहीत.

या समस्यांमध्ये चिंता (anxiety), नैराश्य (depression), झोपेच्या समस्या, राग, चिडचिड, एकाकीपणा अग्रणी आहेत. सोबतच घरगुती भाडणं, नात्यांमधले ताणतणाव सुद्धा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जून महिन्यातली गोष्ट. घरातली सकाळची गडबड चालू होती. तेवढ्यात माझा फोन वाजला. मी काहीतरी कामात असल्याने तो उचलला नाही आणि दोनच मिनिटांतच फोन पुन्हा खणखणला. हात धुऊन मी फोन उचलायला बाहेर आले, तर तो माझ्या एका मित्राचा फोन होता. जवळजवळ चार-पाच महिन्यांनी!


सामग्री: आमच्यासाठीच नाही तर नवोदित खेळाडूंसाठीही हे फायद्याचं आहे. त्यांना लोकांना जाणून घेण्याची संधी मिळेल. ज्या खेळाडूंना सिंधू किंवा सायना व्हायचं आहे, ज्यांना बॅडमिंटनमध्ये करियर घडवायचं आहे ते आमचे सामने बघू शकतात. ते बघू शकतात की किती मेहनत करावी लागते."

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रीमियर बॅडमिंटन लीग या स्पर्धेमुळे पालकांना आणि मुलांना बॅडमिंटनची माहिती मिळेल असं प्रसिद्ध बॅडमिंटनपटू पी.व्ही.सिंधू म्हणाली."अशा लीग खूप चांगल्या असतात.


सामग्री: आमदार निलेश लंके

लंके यांनी त्यांच्या मतदारसंघामध्ये एक हजार बेड्सचं कोव्हिड केअर सेंटर सुरू केलं आहे. या ठिकाणी शंभर ऑक्सिजनच्या खाटा देखील आहेत. लंके हे स्वतः या कोव्हिड सेंटरमध्ये थांबून रुग्णांची काळजी घेत असल्याचे अनेक व्हीडिओ समोर आले आहेत. त्याचबरोबर त्यांच्या कामाचा आढावा घेणाऱ्या अनेक बातम्या देखील प्रसिद्ध झाल्या आहेत. त्यामुळे व्हायरल होणारे निलेश लंके नेमके आहेत तरी कोण?

कोण आहेत निलेश लंके?

निलेश लंके हे अहमदनगर जिल्ह्याच्या पारनेर मतदारसंघाचे आमदार आहेत. 2019 च्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये राष्ट्रवादी कॉंग्रेसच्या तिकीटावर ते निवडून आले. पहिल्यांदाच ते आमदार म्हणून निवडून आले. त्यांनी तिनवेळा निवडून आलेल्या शिवसेनेच्या विजय औटी यांचा पराभव केला.

लंके यांचे वडील हे प्राथमिक शिक्षक होते.  12 वी पर्यंतचं शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी आयटीआय केलं आहे. काहीकाळ ते काही कंपन्यांमध्ये काम करत होते. हंगा स्टेशनवर त्यांनी छोटे हॉटेल देखील सुरु केलं. परंतु काही काळाने ते बंद केलं. त्यांनंतर त्यांनी सामाजिक काम करण्यास सुरुवात केली.

शिवसेनेतून राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात

निलेश लंके हे जरी सध्या राष्ट्रवादीमध्ये असले तरी त्यांची राजकारणातील सुरुवात शिवसेनेतून झाली.

वयाच्या 15 व्या वर्षी शिवसेनेच्या शाखा प्रमुख पदापासून कामाला त्यांनी सुरुवात केली. या काळात त्यांनी आपल्या गावात मोठा जनाधार मिळवला. हंगा गावची ग्रामपंचायत देखील त्यांनी जिंकली.

पण 27 फेब्रुवारी 2018 रोजी झालेल्या वादामुळे त्यांना शिवसेनेतून काढण्यात आलं. त्यानंतर त्यांनी निलेश लंके प्रतिष्ठानच्या मार्फत सामाजिक काम करण्यास सुरुवात केली.

27 फेब्रुवारी 2018 च्या सभेत काय झालं?

शिवसेनाप्रमुख उद्धव ठाकरे 27 फेब्रुवारी 2018 या दिवशी पारनेरच्या दौऱ्यावर होते. तसंच त्यांची सभा देखील आयोजित करण्यात आली होती. या दौऱ्याच्यावेळी गोंधळ झाला.

या घटनेविषयी बीबीसी मराठीने दैनिक लोकमतचे अहमदनगरचे आवृत्तीप्रमुख सुधीर लंके यांच्याकडून जाणून घेतलं. सुधीर लंके आणि निलेश लंके यांच्या आडनावात जरी साम्य असलं तरी दोघांचा एकमेकांशी कुठलाही संबंध नाही.

सुधीर लंके सांगतात, "फेब्रुवारी 2018 रोजी उद्धव ठाकरे पारनेरमध्ये आले होते. ठाकरे यांच्या दौऱ्यात गोंधळ झाला. काही कार्यकर्ते ठाकरे यांच्या गाडीसमोर आडवे झाले. दगडफेक देखील झाली होती. या दौऱ्याला गालबोट लावण्याचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सध्या सोशल मीडियावर अहमदनगरच्या पारनेरचे आमदार निलेश लंके यांच्या कार्याचे कौतुक होताना दिसत आहे.


सामग्री: आमिर खान

पांचजन्यने आपल्या कव्हर स्टोरीमध्ये बॉलीवुडमधल्या काही अभिनेत्यांना राष्ट्रभक्त म्हटलं आहे. तर आमिर खानसारख्या काही अभिनेत्यांच्या गेल्या काही काळातल्या 'कृतींवरून' त्यांच्या राष्ट्रभक्तीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

या लेखात लिहिलं आहे, "एकीकडे अक्षय कुमार, अजय देवगण, जॉन अब्राहम आणि कंगणा राणावतसह काही स्टार्स आणि फिल्ममेकर आहेत जे राष्ट्रवाद आणि राष्ट्रभक्तीपर चित्रपट तयार करणं किंवा त्यात भूमिका साकारून देशाप्रती आपली निष्ठा दाखवत आहेत.

तर दुसरीकडे आमिर खानसारखे नट आहेत ज्यांना भारताच्या शत्रू राष्ट्रांशी मैत्री वाढवण्यात काहीच गैर वाटत नाही. मग तो विश्वासघातकी चीन असो किंवा मग पाकिस्तानशी हातमिळवणी करून भारतविरोधात जिहादी इरादे ठेवणारा तुर्कस्तान असो, जिथे आजकाल आमिर खानने तंबू ठोकला आहे," असं पांचजन्यने म्हटलं आहे.

पांचजन्यचे संपादक हितेश शंकर यांनी 'द हिंदू' या वृत्तपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं की आमिर खानने 'लगान', 'सरफरोश', '1857 : द रायजिंग' यासारखे चित्रपट बनवले आहेत. मात्र, सध्या ते जे काही करत आहेत ते राष्ट्रवादाच्या श्रेणीत येत नाहीत.

आमिर खान

हितेश शंकर म्हणतात, "आमिर खान यांनी तुर्कीचे अध्यक्ष अर्दोआन यांच्या पत्नीची भेट घेतल्याने भारतात भावनांना धक्का बसला आहे. अर्दोआन सरकारने जम्मू-काश्मीर मुद्द्यावर भारताच्या कायदेशीर पावलांचा विरोध केला आहे."

ते पुढे म्हणाले, "आम्हाला हेसुद्धा जाणून घ्यायचं होतं की चीनमध्ये आमिर खान इतर बॉलीवुड अभिनेत्यांपेक्षा अधिक लोकप्रिय का आहेत? 'सुल्तान' (सलमान खानचा चित्रपट) चित्रपटाच्या तुलनेत चीनमध्ये 'दंगल' चित्रपट अधिक चालला. खरंतर दोन्ही चित्रपटांचा विषय जवळपास सारखाच होता. आमिर खान काही विशेष चीनी ब्रँडची जाहिरात करतात आणि चीनमध्ये सरकारने प्रमोट केल्याशिवाय कुणी काहीही करू शकत नाही."

पांचजन्यमध्ये छापून आलेल्या या लेखाचं शीर्षक आहे - 'ड्रॅगनचा प्रिय खान'

या लेखातही म्हटलं आहे, "चीनप्रती खान यांचे प्रेम पूर्वीपासूनच संशयाच्या भोवऱ्यात आहे. अशा परिस्थितीत तुर्कीच्या त्यांच्या दौऱ्यातून काय संदेश मिळतो. हे काही लपून नाही."

पांचजन्यमधील उतारा

लेखात काही वर्षांपूर्वी एका पुरस्कार वितरण सोहळ्यादरम्यान आमिर खान यांनी केलेल्या एका वक्तव्याचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. देशात असहिष्णुता वाढत असल्याचं ते त्यावेळी म्हणाले होते.

त्यावेळी आमिर खान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचं मुखपत्र असलेल्या पांचजन्यने चित्रपट अभिनेता आमिर खानच्या देशभक्तीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारा लेख लिहिला आहे. यात आमीर खानच्या चीन प्रेमाचाही उल्लेख आहे.


सामग्री: आम्रपाली जर्मन बेकरी येथे झालेल्या स्फोटात जखमी झाल्या होत्या.

नर्सिंगचं प्रशिक्षण घेतलेल्या आम्रपाली तेव्हा नोकरी सोडून पुढच्या शिक्षणाची तयारी करत होत्या.

13 फेब्रुवारीच्या त्या संध्याकाळी त्या जर्मन बेकरीमध्ये आपल्या मित्र मैत्रिणींना भेटणार होत्या.

पण त्याच वेळी जर्मन बेकरीमध्ये बॉम्बस्फोट झाला आणि एरवी शांत असणारं पुणे शहर हादरून गेलं.

त्या स्फोटात पाच परदेशी नागरिकांसह सतरा जणांचा जीव गेला तर 64 जण जखमी झाले होते, त्यात आम्रपालीचाही समावेश होता.

ती संध्याकाळ...

आठ वर्षांनंतरही आम्रपालीला ती संध्याकाळ अगदी स्पष्ट आठवते.

"व्हॅलेन्टाईन डेचा आदला दिवस असल्यानं तेव्हा जर्मन बेकरीत बरीच गर्दी होती. आत प्रवेश मिळण्यासाठी आणि जागा मिळण्यासाठीही वेळ लागला. माझा मित्र ऑर्डर देण्यासाठी किचन काऊंटरजवळ गेला होता. मी घड्याळात वेळ पाहात होते तेव्हाच मोठा स्फोट झाला," त्या सांगत होत्या.

स्फोटाच्या धक्क्यानं खुर्चीत बसलेल्या आम्रपाली कोसळल्या. "मी काही काळ बेशुद्ध  होते. भानावर आले तेव्हाही कानात तो आवाज घुमत होता. सुरुवातीला मी कुठे आहे, काय झालंय हेच समजत नव्हतं," त्या म्हणाल्या.

त्यांना हळूहळू आवाज ऐकू येऊ लागले, तेव्हा आसपास भयाण चित्र दिसत होतं.

"मी ढिगाऱ्याखाली अडकले होते. माझ्या आसपासची माणसं मदतीसाठी हाका मारत होती. स्फोटानं छिन्नविछिन्न झालेली शरीरं, रक्त आणि मांसांचं थारोळं, पेट घेतल्यावर आकांत करणारी आणि प्राण सोडणारी माणसं.. मी हे सगळं पाहिलं आहे," त्या दिवसाची आठवणीनं त्यांचं मन आजही शहारतं.

आम्रपाली हे सगळं सांगतात तेव्हा अंगावर काटा आल्याशिवाय राहात नाही. "स्फोट होण्याआधी काही वेळापूर्वी माझ्या शेजारी बसलेली एक मुलगी आगीनं वेढली होती. तिच्या चेहऱ्यावरचे निरागस भाव आणि माझ्याकडे मदत मागणारा तिचा मित्र हे दृश्य आजही मी विसरू शकणार नाही. मला तेव्हा अगदी असहाय्य वाटलं होतं."

त्या परिस्थितीही आम्रपालीनी स्वतःला सावरलं.

"वैद्यकीय प्रशिक्षणादरम्यान आम्हाला सांगितलं होतं की अशा परिस्थितीत आपल्या मेंदूवर ताबा ठेवायचा. झोप येऊ द्यायची नाही, रक्त वगैरे पाहून घाबरून जायचं नाही. मी तेच केलं," त्या सांगतात.

आम्रपालींनी स्वतःला ढिगाऱ्यातून मोकळं करण्याचा प्रयत्न केला. आपल्या पायाचं हाड मोडलं असल्याचं आम्रपालींच्या लक्षात आलं.

मनोधैर्याची परीक्षा

आम्रपाली सांगतात, "काही वेळानंतर लोक मदतीसाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज जर्मन बेकरी स्फोटाला 10 वर्षं पूर्ण झाले आहेत. पुण्याच्या विश्रांतवाडीत राहणाऱ्या आम्रपाली चव्हाण त्या दिवशी नेहमीप्रमाणे कॉफी पिण्यासाठी जर्मन बेकरीत गेल्या, तेव्हा आपलं आयुष्य बदलून जाणार आहे याची त्यांना कल्पना नव्हती.


सामग्री: आम्हाला मूल नकोय कारण...

ज्यांनी या जगात आणलं त्यांच्याच विरोधात एखाद्या मुलाने तरुण वयात असं पाऊल का उचलावं, हा एक प्रश्न पडतोच. पण जर खुद्द आई-वडिलांनीच मूल जन्माला घालण्याचा निर्णय विचारपूर्वक घेतला तर कदाचित पुढील अनेक प्रश्न उद्भवणारच नाहीत.

विशेष म्हणजे मूल जन्माला घालणं, हे आपलं आद्य कर्तव्य मानणाऱ्या लोकांच्या गर्दीत समाजात अशी अनेक तरुण जोडपी आहेत, ज्यांनी ठरवून मूल जन्माला न घालण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यासाठी त्यांची कारणंही तितकीच ठोस आहेत. त्याच कारणांचा घेतलेला हा वेध.

'नवीन पिढीसाठी मागे काय सोडून जातोय?'

"लोकसंख्येचा महापूर आल्याचं आपण सगळेच बोलतो, पण त्यावर काय करतो? आत्ताच आपण नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा मुक्तहस्तपणे वापर करत आहोत, तर मग पुढच्या पिढीसाठी मागे काय सोडून जातोय, हा खरा प्रश्न आहे. म्हणूनच आम्हाला मूल नको असण्याच्या निर्णयावर आम्ही ठाम आहोत," असं मत पुण्याच्या संग्राम खोपडे यांनी बीबीसी मराठीसोबत बोलताना व्यक्त केलं.

डॉ. रिचा आणि संग्राम यांच्या लग्नाला दोन वर्षं झाली असली तरी गेली सहा वर्षं ते एकमेकांना ओळखतात. त्यामुळे लग्नाच्या आधीच त्यांनी मूल होऊ न देण्याचा निर्णय घेतल्याचं सांगितलं.

डॉ. रिचा यांच्या मते, "98 टक्के लोकांचे जेनेटिक्स हे चांगले नसतात. मग नवीन पिढी जन्माला घालण्याचा अटट्हास कशाला करायचा?"

"वैद्यकशास्त्र पुढे जातंय त्यामुळे माणसाचं आयुर्मान वाढणार आहे. त्यामुळे प्रत्येकाने आपापली जबाबदारी ओळखून वागलं पाहिजे, एवढंच आम्हाला वाटतं," असं रिचा म्हणाल्या.

"आमच्या कुटुंबीयांनी आमच्या निर्णयाला कधीच विरोध केला नाही. एवढंच नव्हे तर आमचे अनेक तरुण मित्र-मैत्रीणदेखील याच विचारांचे आहेत. माझ्या बहिणीला सहा वर्षांची मुलगी आहे आणि माझं तिच्यावर जीवापाड प्रेम आहे. मुलांवर प्रेम असण्याची ही भावना मला पुरेशी वाटते," असंही रिचा पुढे म्हणाल्या.

'नवीन जीवाला धकाधकीचं आयुष्य देण्याची इच्छा नाही'

सुप्रिया आणि कौशिक वर्तक यांच्या लग्नाला दहा वर्षं झाली असून सध्यातरी ते पक्के मुंबईकर आहेत. मुंबईचं धकाधकीचं जीवन ते रोज अनुभवतात आणि त्यामुळे आणखी दहा वर्षांनी त्यांना स्वत:लाच हे शहर सोडून मुंबईबाहेर राहायला जायचं आहे.

"असं असताना आणखीन एका नवीन जीवाला जन्म देऊन त्याला हे धकाधकीचं आयुष्य देण्याची त्यांची अजिबात इच्छा नाही," असं सुप्रिया वर्तक बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाल्या....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही माझ्या परवानगीशिवाय मला जन्माला का घातलं, म्हणत मुंबईच्या रफाएल सॅम्युएल या 27 वर्षांच्या तरुणाने त्याच्याच आईवडिलांना कोर्टात खेचण्याची तयारी केली आहे. ज्या 'मानव जन्मविरोधी' किंवा anti-natalism तत्त्वज्ञानावर त्याचा हा निर्णय आधारित आहे, त्याची या प्रकरणामुळे बरीच चर्चा होते आहे.


सामग्री: आम्हालाही मनमुराद जगण्याचा अधिकार आहे असं त्या म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

या आहेत हॅना ओलाटेजू. त्या सोशल मीडिया इन्फ्ल्युएन्सर आहेत. त्यांना हात-पाय नाहीत परंतु तरीही त्या कार्यशील आहेत.


सामग्री: आम्ही अगदी खास अशा पाच गोष्टी निवडल्या आहेत. यापैकी काही तर कदाचित तुम्हाला माहीत असतील.

पण एक काम करा ना, तुम्ही त्या सरळ बघाच आणि मग आम्हाला सांगा- तुम्हाला हे माहिती होतं का?

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

या काही अशा गोष्टी आहेत ज्या ऐकून तुम्हाला हसू येईल, अचंबा वाटेल आणि कदाचित काहीतरी चांगलं करण्याची प्रेरणाही मिळेल.


सामग्री: आम्ही एकत्र आल्याचं पाहून काही लोकांच्या पोटात दुखतंय. पण त्यांच्या पोटदुखीचा इलाज माझ्याकडे आहे, अमित शहांकडे आहे आणि मुख्य म्हणजे मतदारांकडे आहे, असं शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी अहमदाबादमध्ये झालेल्या सभेत म्हटलं होतं.

भाजप अध्यक्ष अमित शहांचा उमेदवारी अर्ज दाखल करण्यासाठी भाजपच्या सहकारी पक्षांचे नेते अहमदाबादमध्ये हजर झाले होते. त्या ठिकाणी उद्धव ठाकरे देखील होते. अगदी काही महिन्यांपूर्वी भारतीय जनता पक्षावर कडाडून टीका करणाऱ्या शिवसेनेनं आपला पवित्रा बदलला.

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये शिवसेना प्रवक्ते संजय राऊत म्हणाले की 'आम्ही प्रत्येकावर टीका करतो. जेव्हा आमचं सरकार होतं तेव्हा देखील सामनातून सरकारी धोरणांवर टीका व्हायची.'

काही महिन्यांपूर्वी झालेल्या टीकेबद्दल बोलताना उद्धव ठाकरे अहमदाबादमध्ये म्हणाले की 'आम्ही फक्त एकमेकांच्या हातात हात घेतले नाहीत तर आमची मनं देखील जुळली आहेत.'

गेल्या काही दिवसांत शिवसेना आणि भाजपने एकमेकांना नाराज न करण्याचं धोरण अवलंबल्याचं दिसत आहे. जालन्यात अर्जुन खोतकर बंड करण्याच्या पवित्र्यात होते त्यांची समजूत उद्धव ठाकरे यांनी काढली.

त्यानंतर पालघरची जागा भाजपकडे होती. ती जागा भाजपने तर दिलीच पण त्याबरोबर आपला उमेदवार राजेंद्र गावित यांना देखील भाजपनं शिवसेनेला दिलं. त्या ठिकाणी श्रीनिवास वनगा हे बंडखोरी करतील अशी शक्यता होती, पण त्यांना विधीमंडळावर पाठवण्याचं वचन शिवसेना पक्षप्रमुखांनी देऊन संभाव्य बंडखोरी रोखली.

तर आता, शिवसेना नेतृत्वावर सातत्याने टीका करणाऱ्या भाजप खासदार किरीट सोमय्यांना भाजपनं उमेदवारी नाकारली आहे. त्यांच्या नावाला शिवसेनेचा विरोध होता.

खरंच दिलजमाई की पर्याय नाही?

शिवसेना आणि भाजप एकत्र आले की विरोधकांचं पोट दुखतं असं उद्धव ठाकरे म्हणतात पण तरी देखील हा प्रश्न उरतोच की शिवसेना-भाजप यांची खरंच दिलजमाई झाली आहे की एकमेकांशिवाय पर्याय नाही?

सोमय्यांचं तिकीट जाण्यामागे काय कारण असावं असं विचारलं असता ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर सांगतात की शिवसेना नेतृत्वावर टीका केल्यामुळे त्यांची उमेदवारी गेली असावी.

"भारतीय जनता पक्षाने यावेळी शिवसेनेसमोर मान झुकवली असाच किरीट सोमय्यांच्या पत्ता कापण्याचा अर्थ काढावा लागेल," असं अकोलकर सांगतात.

"जेव्हा युती झाली त्यानंतर शिवसेनेनी जालना आणि पालघर या ठिकाणी नमती भूमिका घेतली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

किरीट सोमय्या यांना तिकीट नाकारून भाजपनं शिवसेनेची साथ त्यांच्यासाठी किती महत्त्वाची आहे याचा संदेश देण्याचा प्रयत्न केला आहे. पण काही दिवसांपूर्वीच कचाकचा भांडणारे हे पक्ष सर्वच कठीण मुद्द्यांवर सामोपचारानं जुळवून घेताना दिसत आहेत. त्याची कारणं काय आहेत?


सामग्री: आम्ही चहाचा कपही उचलत नाही. असं सांगणारेही अनेक पुरुष दिसतात.

आणि स्वयंपाकघरात पुरुषांची लुडबुड न चालणाऱ्याही बऱ्याच महिला असतात.

पण पुण्याच्या मेघा गोखलेंनी खास पुरुषांसाठी कुकिंग क्लास सुरू केला आहे.

मेघा या अभिनेत्री, लेखिका आणि दिग्दर्शक आहेत. गेल्या 12 वर्षांपासून त्या हा क्लास चालवतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजही स्वयंपाक म्हणजे बायकांचंच काम समजलं जातं.


सामग्री: आम्ही रेल्वे ट्रॅकवर नव्हतो. त्यापासून थोड्या अंतरावर होतो. फटाक्यांचा आवाज आला आणि नूर खूश झाली. तेव्हा हे माहिती नव्हतं की तिचा हा आनंद काही क्षणांत दु:खात बदलून जाईल," अमृतसर येथील रेल्वे अपघाताविषयी सांगताना किमती लाल यांचे डोळे पाणावले होते.

त्यांच्यावर अमृतसरच्या गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत.

दुर्घटनेनंतर 15 मिनिटांतच त्यांना कळलं होतं की, रेल्वे अपघातात त्यांची मुलगी अनू आणि नात नूर यांचा मृत्यू झाला आहे.

अमृतसरमधल्या जोडा फाटक या ठिकाणी रावण दहनाच्यावेळी रेल्वेखाली सापडून 62 ठार तर 150वर जखमी झाले आहेत.

किमती लाल

"मी आणि माझी मुलगी रेल्वे ट्रॅकवर नव्हतो. घटना घडली तेव्हा लोकांनी आम्हाला पायदळी तुडवलं," लाल सांगतात.

दरवर्षी दसरा मेळाव्याला येणाऱ्या किमती लाल यांना यावर्षी अशी घटना घडेल असं वाटलं नव्हतं.

याच अपघातात जखमी झालेल्या सपनासुद्धा गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये भरती आहेत. बहिणीसोबत त्या कार्यक्रमाला गेल्या होत्या. सपना यांच्या बहिणीचा मृत्यू झाला आहे, तर सपना यांच्या डोक्यास इजा झाली आहे.

'रेल्वे येत आहे हे समजलं नाही'

"रावणदहनाच्या ठिकाणापासून आम्ही दूर होतो. रेल्वे ट्रॅकजवळ एक एलईडी स्क्रीन लावलेली होती आणि आम्ही त्यावर दहनाचा कार्यक्रम बघत होतो.

ट्रॅकवरून 3 रेल्वे गेल्या होत्या, पण ही ट्रेन आली तेव्हा आम्हाला काहीच समजलं नाही," सपना घडलेल्या घटनेबद्दल सांगतात.

सपना

गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये जवळपास 70 लोकांना उपचारासाठी दाखल करण्यात आलं आहे.

अपघातानंतर हॉस्पिटलमध्ये लोक आपापल्या नातेवाईकांना शोधण्यासाठी आले होते. शवागाराशेजारी गर्दी जमलेली होती.

अपघातात जवळच्या लोकांना गमावलेली माणसं रात्री उशीरापर्यंत तिथं होती. अजूनही तिथं 25 मृतदेह आहेत.

मदतीचा हात

अपघाताग्रस्तांना मदत करण्यासाठी अनेक लोक पुढे आले. कुणी रक्तदान केलं, तर कुणी रुग्णांसाठी जेवण दिलं.

गंभीर जखमी रुग्णांना आसपासच्या दवाखान्यांमध्ये पाठवण्यात आलं आहे.

गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये आम्हाला हृदयेश भेटले. अपघातात त्यांचे भाऊ जखमी झाले आहेत. त्यांचे भाऊ अनेक वर्षांपासून इथल्या कार्यक्रमाला येत असत.

नशीबानं वाचवलं

पवन यांच्या पत्नीवर हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरुवात आहेत. तेसुद्धा रेल्वे ट्रॅकवर उपस्थित होते.

ते सांगतात, "माझी मुलगी माझ्या खांद्यावर बसलेली होती. पत्नी हातात हात घालून उभी होती. आम्ही रेल्वे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझी मुलगी अनू दसऱ्यासाठी माहेरी अमृतसरला आली होती. तिची दीड वर्षांची मुलगी नूर माझ्या मांडीवर बसलेली होती."


सामग्री: आम्ही संयुक्त राष्ट्र संघटनेत काश्मिरी नागरिकांच्या हक्कांना पुन्हा एकदा पाठिंबा दर्शवल्याबद्दल राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांचे आभार, अशी प्रतिक्रिया पाकिस्तानचे पंतप्रधान इमरान खान यांनी ट्वीटरवर दिली आहे.

तत्पूर्वी, त्याच्या एक दिवस आधीच पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या 75 व्या वर्धापनदिनाचं औचित्य साधून भाषण केलं होतं. यावेळीही त्यांनी काश्मीरचाच मुद्दा उपस्थित केला होता.

"काश्मीर संघर्षाचा मुद्दा आशिया खंडात शांतता आणि स्थैर्य आणण्याच्या दृष्टीकोनातून महत्त्वाचा आहे, अजूनसुद्धा हा ज्वलंत मुद्दा आहे. जम्मू काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द केल्यानंतर परिस्थिती आणखी बिघडली आहे," असं अर्दोआन आपल्या भाषणात म्हणाले.

तुर्कस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांनी हे वक्तव्य रेकॉर्डेड व्हीडिओ संदेशाच्या माध्यमातून केलं.

अर्दोआन यांच्या या भूमिकेवर भारताने कठोर आक्षेप घेतला आहे. संयुक्त राष्ट्रातील भारताचे प्रतिनिधी टी. एस. त्रिमूर्ती म्हणाले, "भारताच्या जम्मू काश्मीर या केंद्र शासित प्रदेशाबाबत राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांचं वक्तव्य आम्ही पाहिलं. हा भारताच्या अंतर्गत विषयांत हस्तक्षेप आहे. भारतासाठी हे स्वीकारार्ह नाही. तुर्कस्तानने दुसऱ्या देशांच्या सार्वभौमत्वाचा सन्मान करणं शिकायला हवं."

गेल्या वर्षी 5 ऑगस्ट रोजी कलम 370 हटवण्यात आल्यानंतर तुर्कस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने यावर अशाच प्रकारची टीका केली होती. तेव्हा भारताने ते अनुचित असल्याचं म्हटलं होतं. त्यानंतर यावर्षी फेब्रुवारी महिन्यात अर्दोआन पाकिस्तान दौऱ्यावर गेले होते. त्यावेळी त्यांनी पाकिस्तानी संसदेलाही संबोधित केलं. "काश्मीरचा मुद्दा पाकिस्तानसाठी जितका महत्त्वाचा आहे तितकाच तुर्कस्तानच्या लोकांसाठीही तो महत्त्वाचा आहे," असं अर्दोआन त्यावेळी म्हणाले होते.

मंगळवारी संयु्क्त राष्ट्राच्या आमसभेत अर्दोआन म्हणाले, "आपण सर्वजण काश्मीर प्रश्नी समाधान, संवाद, युएन प्रस्ताव आणि काश्मिरी लोकांच्या अपेक्षांचा हिशोब करण्याच्या बाजूने आहोत."

गेल्या वर्षीच्या आमसभेतही अर्दोआन यांनी काश्मीरचा मुद्दा उपस्थित केला होता.

वॉशिंग्टन पोस्टचे पत्रकार इशान थरूर यांनी या भाषणावरून अर्दोआन यांच्यावर टीका आहे. "अर्दोआन पॅलेस्टाईन, काश्मीर आणि नरगोरनो कॅरबेक या मुद्द्यांवर भाषणबाजी करतात. पण त्यांनी झिनजियांग प्रांतातील वीगर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुर्कस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष रेचेप तैय्यप अर्दोआन यांनी पुन्हा एकदा काश्मीरचा मुद्दा संयुक्त राष्ट्रात उपस्थित केला आहे. भारताने याला आक्षेप नोंदवला आहे. पण दुसरीकडे, पाकिस्तानचे याचं कौतुक केलं आहे.


सामग्री: आयआयटी दिल्लीत झालेल्या या कार्यक्रमात फेसबुकच्या वतीने मनीष खंडुरी, गुगलच्या वतीने ईरीन जे. डब्लू आणि ट्विटरच्या वतीने विजया गड्डे सहभागी झाले होते.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील या कंपन्यांनी फेक न्यूज रोखण्यासमोरील असलेल्या आव्हानांवर चर्चा केली.

खंडुरी फेसबुकमध्ये फेक न्यूजच्या अनुषंगाने काम पाहतात. ते म्हणाले, "आमच्या प्लॅटफॉर्मच्या अस्तित्वासाठीचा हा मोठा धोका आहे. आम्ही हा विषय अत्यंत गंभीरपणे घेत आहोत. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म म्हणून संवादाच्या गुणवत्ता आमच्यासाठी केंद्रस्थानी आहे. यावर चुकीच्या माहितीचा प्रभाव पडत आहे. आम्ही एक सोशल मीडिया आहोत, आणि आम्हाला समाजात सकारात्मक हस्तक्षेप करायचा आहे. फेक न्यूजच काम अगदी याच्या विरोधात चालतं."

गुगलच्या दक्षिण आशियातील न्यूज लॅबचे प्रमुख इरीन म्हणाले, "ही एक मोठी समस्या असल्याचं गुगलनं स्वीकारलं आहे. यावर उपाय शोधणं हे आम्ही आमची जबाबदारी मानतो. जेव्हा लोक गुगलवर येतात तेव्हा ते उत्तर शोधत असतात. तंत्रज्ञान, पत्रकार आणि इतरांच्या मदतीने आम्ही दर्जेदार कंटेंट देऊ शकतो."

ट्विटरच्या ट्रस्ट सेफ्टी विभागाच्या ग्लोबल हेड विजया गाड्डे, "ट्विटरचा उद्देश लोकसंवाद वाढवा हाच आहे. जेव्हा लोक ट्विटरवर येतात तेव्हा त्यांना काय सुरू आहे हे जाणून घ्यायचं असतं किंवा त्यांना याबद्दल जगाला सांगायचं असतं. जर दर्जेदार कंटेंट देता आला नाही तर लोक आमचं व्यासपीठ वापरायचं बंद करतील."

सोशल मीडियाची जबाबदारी

अमेरिकेतील निवडणुकीत झालेल्या हस्तक्षेपाच्या मुद्यावर मार्क झुकरबर्ग यांनी अमेरिकेच्या कायदे मंडळासमोर हजर व्हावं लागलं होतं. पण भारतात जेव्हा भारतात लिचिंगच्या घटना घडल्या तेव्हा मात्र त्यांनी सार्वजनिकपणे काहीही खुलासा का  केला नाही, असा प्रश्न खंडुरी यांना विचारण्यात आला. यावर ते म्हणाले, "भारतात जे घडत आहे, त्याबद्दल झुकरबर्ग यांना रस आहे. या समस्येवर मार्ग काढण्यासाठी मोठी टीम बनवण्यात आली आहे. भारतात होणाऱ्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर फेसबुकने वॉशिंग्टनमध्ये वॉररूम बनवली आहे."

व्हॉट्सअपवर जे प्रश्न उपस्थित होत आहेत, त्यावर खंडुरी म्हणाले, "आम्हीही सध्या शिकत आहोत. या प्लॅटफॉर्मवर चांगल्या बाबीसुद्धा आहेत. यावर बरीच माहिती शेअर केली जाते. आम्ही भारतात बरंच काही बदलत आहोत. या समस्येला आम्ही गांभीरपणे घेतलं आहे. त्यावर उपाय करण्यासाठी काही बदल केले जात आहेत."

निवडणुकीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेक न्यूजच्या मुद्यावर बीबीसीच्या भारतातील 7 शहरांत #BeyondFakeNews या उपक्रमांतर्गत परिषद घेण्यात आली. दिल्लीत झालेल्या परिषदेत फेसबुक, गुगल आणि ट्वीटर या कंपन्यांच्या प्रतिनिधींनी भारतात फेक न्यूज ही गंभीर समस्या असल्याचं मान्य केलं.  तसेच या समस्येचा सामना कसं करायचं यावर काम सुरू असल्याचंही या कंपन्यांनी सांगितलं.


सामग्री: आयएस च्या लोकांनी पूर्वीप्रमाणेच स्थानिक सरकारी अधिकाऱ्यांच्या हत्या करायला सुरुवात केली आहे. इथले लोक त्यामुळे भीतीच्या वातावरणात जगत आहेत. कुर्दीश फौजा आणि अमेरिकन, फ्रेंच, ब्रिटीश लढाऊ विमानं आयएसशी युद्धभूमीवर लढत आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसमुळे एकीकडे जग थांबल्यासारखं झालं असताना दुसरीकडे सीरिया आणि इराकमध्ये युद्धाला पुन्हा सुरुवात झाली आहे. इस्लामिक स्टेटने इथे पुन्हा डोकं वर काढलं आहे.


सामग्री: आयकर अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, कर चोरी प्रकरणी या अभिनेत्यांवर छापेमारी सुरू करण्यात आली आहे. याचसोबत फॅंटम फिल्मवरही छापासत्र सुरू करण्यात आलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि अल्पसंख्याक विकासमंत्री नवाब मलिक यांनीही या प्रकरणी केंद्र सरकारवर टीका करताना म्हटलं, "ज्या पद्धतीने अनुराग कश्यम आणि तापसी पन्नू यांच्या घरी आणि आस्थापनेवर छापा मारण्यात आला यातून हे दिसते की जे लोक केंद्र सरकार विरोधात भूमिका घेतात त्यांच्यावर दबाव टाकण्याचा प्रयत्न केला जात आहे."

काँग्रेसनेही अशीच टीका केली होती.

यानंतर अनुराग कश्यप हे नाव पुन्हा चर्चेत आलं.

अनुराग हे केवळ आपल्या चित्रपटांसाठीच ओळखले जात नाहीत, तर रोखठोक भूमिकांसाठीही ओळखले जातात. बीबीसी प्रतिनिधी विकास त्रिवेदी यांनी जून 2020 मध्ये अनुराग कश्यप यांच्याशी संवाद साधला होता. या मुलाखतीत अनुराग यांनी आपली चित्रपट निर्मितीची प्रक्रिया, माध्यमांबद्दलची भूमिका, आपली राजकीय मतं यावर भाष्य केलं होतं. या मुलाखतीचा संपादित अंश.

एक मुलगा रोज झाडाखाली उभा राहून चिंचा पाडण्याचा प्रयत्न करायचा. पण त्याचा नेम लागायचा नाही. दगड लांब जाऊन पडायचा. लोक त्याच्याकडे पाहून हसायचे. एक दिवस त्या मुलानं मारलेला दगड दुसऱ्या मुलाला जाऊन लागला. तो मुलगा चिंचा पाडणाऱ्या मुलाला शाळेत त्रास द्यायचा. नंतर कळलं की, खरंतर तो मुलगा दुसऱ्या मुलाला दगड कसा मारता येईल याचीच प्रॅक्टिस करत होता आणि लोकांना असं वाटावं की, हा तर बिचारा चिंचा पाडत होता.

एखाद्या शाळकरी मुलानं अशाप्रकारच्या गोष्टी लिहिणं कोणाच्या पचनी पडणारं नव्हतं. त्यामुळे या मुलाच्या गोष्टी कधीच छापून आल्या नाहीत. शेवटी त्यानं गोष्टी लिहिणंच थांबवलं.

अर्थात, मोठा झाल्यावर पुन्हा एकदा त्याचं लिखाण सुरू झालं. तो 40-50 पानं हातानं सहजच लिहून काढायचा.

काही कथांनी त्याला नाव मिळवून दिलं आणि काहींनी केवळ पैसे. मालिका, चित्रपट लिहिले. त्यानंतर त्यानं एका अशा नावानं चित्रपट बनविण्याचा विचार केला, ज्या नावाच्या चित्रपटाला 2020 साली ऑस्कर मिळालं होतं. पण नंतर त्यानं आपल्या चित्रपटाचं नाव बदलण्याचा विचार केला. कारण या नवख्या दिग्दर्शकाला वाटलं की, 'पॅरासाइट' हे नाव लोकांना चटकन समजणार नाही. त्यामुळे 'पॅरासाइट' हे नाव बदलून पांच हे नाव ठेवण्यात आलं. 'पांच' हा चित्रपट आजतागायत थिएटर्समध्ये प्रदर्शित झाला नाही.

चिंचा पाडणाऱ्या मुलाची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध चित्रपट दिग्दर्शक आणि निर्माता अनुराग कश्यप आणि अभिनेत्री तापसी पन्नू यांच्या घरावर तसेच कार्यालयांवर आयकर विभागाकडून छापे मारण्यात आले.


सामग्री: आयटी व्यावसायिक तुषार अत्रे

1. मराठी आयटी व्यावसायिकाची अमेरिकेत हत्या

भारतीय वंशाचे आयटी व्यावसायिक तुषार अत्रे यांची अमेरिकेत अपहरण करून हत्या करण्यात आली आहे. याविषयीची बातमी NDTVने दिली आहे. 50 वर्षीय तुषार यांची सिलीकॉन व्हॅलीमध्ये अत्रेटेक या नावाने कंपनी होती.

त्यांचं मंगळवारी राहत्या घरातून अपहरण करण्यात आलं होतं. त्यांचा मृतदेह त्यांच्या कारमध्ये सापडला.

तुषार हे यशस्वी आणि लक्षाधीश उद्योजक होते.

2. संजय निरूपम : प्रचारात सहभागी होणार नाही

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते संजय निरुपम यांनी तिकीट वाटपावर संताप व्यक्त केला आहे. तिकीट वाटपात आपल्या समर्थकांकडे दुर्लक्ष करण्यात आल्याने संजय निरुपम यांनी जाहीर नाराजी व्यक्त केली आहे.

निरुपम यांनी एक ट्वीट करत आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. याबाबतचं वृत्त एबीपी माझाने दिलं आहे.

काँग्रेसमधील खदखद निवडणुकीच्या तोंडावर पुन्हा बाहेर आली आहे. पक्षाला आता माझी गरज वाटत नाहीये, असं ट्वीट करत संजय निरुपम यांनी आपली नाराजी व्यक्त केली आहे.

मी सुचवलेल्या नावांकडे पक्षश्रेष्ठींनी दुर्लक्ष केलं असं म्हणत कोणत्याही प्रचारात सहभागी न होण्याचा पवित्रा निरुपमांनी घेतला आहे.

ज्या प्रमाणे पक्षश्रेष्ठी माझ्याशी वागत आहेत, ते पाहता पक्ष सोडण्याची वेळ फार दूर आहे, असं वाटत नाही, असं सूचक विधानही निरुपम यांनी केलं आहे.

3. पीएमसी बँक घोटाळा प्रकरणी एचडीआयएलच्या दोन संचालकांना अटक

पीएमसी बँक घोटाळ्याप्रकरणी एचडीआयएलच्या दोन संचालकांना अटक करण्यात आली असून त्यांची 3500 कोटींची संपत्ती आणि दहा खाती गोठविण्यात आली आहेत. ही बातमी टीव्ही9 च्या वेबसाईटने दिली आहे.

पीएमसी बँकेचं कर्ज बुडवणारे एडीआयएलचे व्यवस्थापकीय संचालक राकेश वाधवान आणि त्यांचे चिरंजीव सारंग वाधवान आणि राकेश वाधवान यांना मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेने अट केली आहे.

पीएमसी बँकेचं कर्ज घेऊन बुडवणाऱ्या एकूण 44 मोठ्या खात्यांपैकी 10 खाती ही एचडीआयएल आणि वाधवा यांच्याशी संबंधित आहेत. त्यामुळे ही कारवाई महत्त्वाची मानली जात आहे.

दरम्यान, गृहनिर्माण क्षेत्रातील 'एचडीआयएल' समूहाशी निगडित कर्ज घोटाळ्यामुळे र्निबध आलेल्या 'पीएमसी बँके'च्या ठेवीदारांना खात्यातून रक्कम काढण्याची मर्यादेत रिझव्‍र्ह बँकेने आणखी वाढ केली असून ती आता 10 हजारांवरून 25,000 रुपये करण्यात आली असल्याचे गुरुवारी स्पष्ट केले. ही बातमी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.


सामग्री: आयटीओ परिसरात ट्रॅक्टर चालवणाऱ्या एका शेतकऱ्याचा मृत्यू झाला आहे. त्याचा ट्रॅक्टरचा कोलमडला. आयटीओ परिसरात आंदोलकांना पांगवण्यासाठी अश्रूधुराचा वापर करण्यात येत होता. या शेतकऱ्याचा मृत्यू नेमका कसा झाला हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

दरम्यान ट्रॅक्टर परेड शांततामय पद्धतीने करायची होती हा आमचा सहमतीने घेतलेला निर्णय होता. मात्र ज्या पद्धतीने गोष्टी घडल्या आहेत ते योग्य नाही असं शेतकरी नेत्याने सांगितलं.

ठिकठिकाणी शेतकऱ्यांनी पोलिसांनी उभे केलेले बॅरिकेड्स तोडले आहेत, तर पोलिसांनी अश्रुधुराच्या नळकांड्या फोडल्या आहेत.

एएनआय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, शेतकरी आंदोलक लाल किल्ल्यापर्यंत पोहोचले आहेत. आंदोलकांनी शीखधर्मीयांचा झेंडा लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवर फडकावला. अनेक शेतकरी लाल किल्ल्याच्या दिशेने जात आहेत.

शेकडो निदर्शक शेतकरी लाल किल्ल्याच्या बाहेर पोहोचले. आम्ही इथेच निदर्शनं करणार, असं निदर्शक म्हणत आहेत.

मध्य आयटीओ भागात शेतकरी आंदोलक पोहोचले आहेत. एएनआय या वृत्तसंस्थेनं एक व्हीडिओ प्रसिद्ध केला आहे. या व्हीडिओमध्ये काही आंदोलकांनी एका पोलिस कर्मचाऱ्याला गर्दीतून वाचवत बाहेर काढलं.

काही शेतकऱयांनी पोलिसांवर दगडफेक करण्याचाही प्रयत्न केल्याची माहिती मिळत आहे. पण या वृत्ताला अजून कोणताही दुजोरा मिळालेला नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रजासत्ताक दिनानिमित्त शेतकऱ्यांनी काढलेल्या ट्रॅक्टर रॅलीला ठिकठिकाणी हिंसक वळण लागलं असून पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये झटापट झाल्याचंही पाहायला मिळत आहे. यामध्ये एकाचा मृत्यू झाला आहे. बीबीसी प्रतिनिधी विकास त्रिवेदी यांनी ही माहिती दिली आहे.


सामग्री: आयपीएलमध्ये खेळाडूबरोबरच , तंत्रज्ञ, टीम मॅनेजर्स, चीअर लीडर्स, समालोचक यांना देखील चांगलं मानधन दिलं जातं. इतकं करूनही आयपीएल व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी आहे. हे कसं घडतं?

आयपीएल संघांना पैसा मिळतो कसा?

आयपीएल संघांसाठी उत्पन्नाचा प्रमुख स्रोत म्हणजे स्पर्धेचे मुख्य प्रायोजक. उदाहरणार्थ यंदा ड्रीम11 स्पर्धेचे टायटल स्पॉन्सर आहेत. याव्यतिरिक्त अन्य कंपन्याही विविध कारणांसाठी प्रायोजक आहेत. हे प्रायोजक बीसीसीसाआयला एक विशिष्ट रक्कम देतात. या रकमेपैकी 60 % रक्कम आठ संघांमध्ये समान वितरित केली जाते. ही रक्कम मिळण्याची हमी प्रत्येक संघाला असते. दरवर्षी मुख्य प्रायोजक आणि अन्य छोट्यामोठ्या प्रायोजकांच्या माध्यमातून त्यांना ही रक्कम मिळते.

आयपीएल संघांचा उत्पन्नाचा दुसरा मोठा स्रोत म्हणजे ब्रॉडकास्टिंग राईट्स. सध्या आयपीएलच्या प्रसारणाचे हक्क स्टार स्पोर्ट्सकडे आहेत. त्यांनी याकरता बीसीसीआयला एवढी रक्कम दिली आहे. या रकमेपैकी ठराविक रक्कम आयपीएल संघांमध्ये समान वितरित केली जाते. या रकमेचीही हमी असते कारण मैदानावर येऊन मॅच बघणाऱ्या प्रेक्षकांच्या तुलनेत टीव्हीवर आयपीएल मॅच पाहणाऱ्यांची संख्या अधिक असते. ब्रॉडकास्ट राईट्स एका चॅनेलला दिले जातात. मात्र ही लीग जगभरातल्या विविध देशांमध्ये वेगवेगळ्या चॅनेलवर दाखवली जाते. त्यातून येणाऱ्या नफ्याचा हिस्साही आयपीएल संघांना मिळतो.

तिसरा उत्पन्नाचा स्रोत म्हणजे प्रत्येक आयपीएल संघाचे स्वत:चे प्रायोजक असतात. खेळाडूंच्या जर्सीवर विविध ठिकाणी या प्रायोजकांची नावं तुम्हाला दिसतील. प्रत्येक प्रायोजकाकडून आयपीएल संघाला ठराविक रक्कम मिळते. जर्सीवर, सरावाच्या किटवर प्रायोजकांच्या ब्रँडचं नाव तुम्हाला दिसेल. जितके जास्त प्रायोजक, तेवढी नावं जास्त आणि तेवढी कमाईही जास्त.

खेळाडूंच्या जर्सीवर प्रायोजकांची नावं तुम्ही पाहू शकता

गेट मनी म्हणजे स्टेडियमवर तिकीट काढून येणाऱ्या प्रेक्षकांच्या माध्यमातून मिळणारा पैसा. प्रत्येक स्टेडियमची प्रेक्षकक्षमता ठरलेली असते. आयपीएल संघासाठी होम आणि अवे मॅचेस असतात. उदाहरणार्थ वानखेडे स्टेडियमवर होणाऱ्या मॅचेस या मुंबई इंडियन्स संघाकरता होम मॅचेस असतात. या मॅचेसला भरपूर गर्दी होण्याची शक्यता असते. काही तिकिटांची ऑनलाईन विक्री होते तर काही प्रत्यक्ष ग्राऊंडवर उपलब्ध असतात. यातून आयपीएल संघांना थेट पैसा मिळतो.

प्रत्येक आयपीएल संघ मर्चंडायझिंगच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन प्रीमिअर लीग स्पर्धा म्हटलं की पैशाची चर्चा होते. खेळाडूंना लागणाऱ्या कोट्यवधींच्या बोली डोळ्यासमोर तरळू लागतात. ब्रॉडकास्ट राईट्स आणि स्पॉन्सरशिपची चर्चा होते. पण हे आयपीएलचं पैशाचं गणित नेमकं चालतं तरी कसं?


सामग्री: आयपीएलमध्ये रैना ज्या टीमकडून खेळायचा त्या चेन्नई सुपर किंग्जने रैना खासगी कारणांमुळे परतल्याचं सांगितलं आहे, तसंच रैना यावर्षी आयपीएलमध्ये खेळणार नाही, असंही स्पष्ट केलं आहे.

रैना आयपीएलसाठी दुबईत असताना इकडे पंजाबमध्ये त्याच्या आत्याच्या घरी दरोडेखोरांनी हल्ला केला. हल्ल्यात आत्याच्या पतीचा मृत्यू झाला तर आत्या आणि त्यांची मुलं गंभीर जखमी झाली.

सुरेश रैनाने नुकतंच मौन सोडून याबाबतचा खुलासा केला आहे. रैनाने सांगितल्याप्रमाणे हल्ल्यात जखमी झालेल्या त्यांच्या एका आतेभावाचाही सोमवारी (31 ऑगस्ट)  उपचारादरम्यान मृत्यू झाला, तर आत्याची परिस्थिती अजूनही गंभीर आहे.

सुरेश रैनाने पंजाब पोलिसांवरही प्रश्नचिन्हं उपस्थित केलं आहे.

यासंदर्भात रैनाने केलेल्या एका ट्विटमध्ये म्हटलं आहे, "पंजाबमध्ये माझ्या कुटुंबीयांसोबत जे घडलं ते भयंकरच्याही पलीकडचं होतं. माझ्या मामांची हत्या करण्यात आली. माझी आत्या आणि माझे आतेभाऊ गंभीर जखमी झाले आहेत. गेले काही दिवस मृत्यूशी झूंज देत असलेल्या माझ्या एका आतेभावाचाही काल रात्री मृत्यू झाला. माझ्या आत्याची प्रकृती अजूनही अत्यंत गंभीर आहे आणि त्या लाईफ सपोर्ट सिस्टिमवर आहे."

रैना पुढे लिहितो, "त्या रात्री काय घडलं आणि कुणी केलं, हे आम्हाला अजूनही कळलेलं नाही. माझी पंजाब पोलिसांना विनंती आहे की, त्यांनी या प्रकरणात लक्ष घालावं. कमीत कमी आम्हाला एवढं तरी कळायला हवं की हे केलं कुणी? ते गुन्हेगार सुटता कामा नये."

रैनाने ट्वीटमध्ये पंजाबचं मुख्यमंत्री कार्यालय आणि मुख्यमंत्री अमरिंदर सिंह यांनाही टॅग केलं आहे. मात्र, रैना याने आयपीएल सोडून येण्यामागच्या कारणाचा उल्लेख या ट्वीटमध्ये केलेला नाही.

सुरेश रैनाच्या आत्या पंजाबमधल्या पठाणकोटमध्ये राहतात. 19 ऑगस्टच्या रात्री त्यांच्या घरी दरोडेखोरांनी हल्ला चढवला होता. हल्ल्यात दरोडेखोरांनी रैनाच्या आत्या आणि मामांवर धारदार शस्त्राने वार केले. त्यातच मामांवर मृत्यू झाला, तर आत्या गंभीर जखमी झाल्या. त्यांच्यावर हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत. मात्र, त्यांची प्रकृती अत्यंत गंभीर आहे.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती आणि आयपीएल वाद

सुरेश रैनाने 15 ऑगस्ट रोजी महेंद्र सिंह धोनीसोबतच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्त होत असल्याची घोषणा केली होती. मात्र, आयपीएलमध्ये खेळणार असल्याचं म्हटलं होतं. आयपीएलमध्ये तो चेन्नई सुपर किंग्जचा सदस्य आहे, तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दुबईत होणारी आयपीएल स्पर्धा सोडून भारतात परतलेला क्रिकेपटू सुरेश रैना सध्या चर्चेत आहे. स्पर्धा न खेळताच माघारी येण्याचं कारण काय, हा प्रश्न सर्वांनाच पडला आहे.


सामग्री: आयफोन 11 प्रो

भारतीय बाजारपेठेत आयफोन 11 आणि आयफोन 11 प्रोची किंमत अनुक्रमे 64 हजार आणि 99 हजारापासून सुरू होईल.

या नव्या फोनचं प्रो मॉडेलची बॅटरी आधीच्या अॅपल XS पेक्षा चार ते पाच तास जास्त चालेल असं कंपनीने म्हटलं आहे.

पण यो फोनमध्ये 5G सुविधा नाही.

याबरोबरच अॅपलने त्यांचं स्मार्टवॉचही लॉन्च केलं आहे, ज्याचा डिस्प्ले, सदैव सुरू (ऑलवेज ऑन) असेल.

या मालिकेतले स्मार्टवॉचेस कितीवेळा स्क्रीन रिफ्रेश करायचा हे ठरवतात, बॅटरी वाचवण्यासाठी बॅकलाईट कमी करतात आणि या घड्याळांची बॅटरी 18 तास चालेल असं कंपनीचं म्हणणं आहे.

या घड्याळाला टायटॅनियम कव्हरचाही पर्याय आहे तसंच त्यात होकायंत्रही दिलं आहे. या घड्याळाची आणखी काही वैशिष्ट्यं म्हणजे वापरकर्त्याच्या आसपास आवाजाने धोक्याची पातळी ओलांडली की हे घड्याळ वापरकर्त्याला इशारा देतं. तसंच या घड्याळाने मासिक पाळीचीही नोंद ठेवता येते.

"अॅपलने आरोग्य आणि सुरक्षेसंदर्भात जे फिचर्स आणले आहेत ते मला फारच आवडले. पण झोपेचा अभ्यास करणारं फिचर याच्यात नाही हे कळल्यावर माझी थोडी निराशा झाली," तंत्रज्ञानाचे अभ्यासकर्ते पॅट्रीक मोरहेड यांनी बीबीसीला सांगितलं.

यूकेमधली रिसर्च फर्म IDCनुसार जागतिक स्मार्टवॉचच्या बाजारपेठेत अॅपलचा हिस्सा 49 टक्के इतका आहे. यूकेमधलं सर्वाधिक विकलं जाणारं हे स्मार्टवॉच आहे.

नव्या फोनमधल्या कॅमेऱ्याचे फिचर्स

नव्या आयफोनच्या कॅमेऱ्याचं खास वैशिष्ट्य म्हणजे त्यात असलेला 'अल्ट्रावाईड' कॅमेरा. यात 2x ऑप्टिकल झूम-आऊटचाही पर्याय आहे.

11 प्रो मॉडेलमधे आधीच्या मॉडेल्ससारख्याचं टेलिफोटो आणि नॉर्मल लेन्स आहेत तर बेसिक आयफोन 11 मध्ये फक्त अल्ट्रावाईड आणि स्टॅडर्ड लेन्स आहेत. फ्रंट कॅमेरा वापरून स्लो-मोशन व्हीडिओ शुट करण्याची सुविधाही यात आहे.

या फोनमध्ये नाईटमोडचंही फिचर आहे. यामुळे अंधाऱ्या ठिकाणी फोटो काढणं सोपं होतं आणि फोटो चांगले येतात. गुगल, सॅमसंग आणि हुवेई यांच्या फोन ही सुविधा आधीपासूनच आहे.

अॅपलचा दावा आहे की त्यांचं सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट (CPU) आणि ग्राफिक प्रोसेसिंग युनिट (GPU) इतर कोणत्याही अँड्रॉईड फोनपेक्षा जास्त शक्तीशाली आहेत.

याव्यतिरिक्त यामध्ये असलेल्या चीपमध्ये न्युरल इंजिन आहे, ज्यामुळे अवघडतले अवघड गणित पटकन होतात त्यामुळे फोनचा परफॉर्मन्स A12 (आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सपेक्षा) 20 टक्क्यांनी वेगवान होतो.

अर्थात हे नवे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अॅपलने आता त्यांचा नवा फोन, आयफोन 11 प्रो बाजारात आणला आहे. कंपनीचा दावा आहे की या फोनमध्ये आधीच्या मॉडल्सपेक्षा जास्त कॅमेरे आहेत, त्याचा प्रोसेसर आधीपेक्षा जास्त शक्तीशाली आहे आणि हा फोन आधीच्या मॉडेल्सपेक्षा कमी बॅटरी खातो.


सामग्री: आयर्लंडचे पंतप्रधान लिओ वराडकर हे त्यांच्या मूळ गावी भेटीवर आले आहेत.

जून 2017 साली पंतप्रधान झाल्यानंतर हा त्यांचा पहिलाच भारत दौरा आहे.

"हा माझ्यासाठी एक महत्त्वाचा क्षण आहे. मी माझे आईवडील, माझ्या बहिणी आणि त्यांचे नवरे, काही नातवंडं आणि माझ्या पार्टनरबरोबर इथे आलोय. म्हणजे याला एक मोठ्ठा कौटुंबिक दौराच म्हणता येईल," असं त्यांनी PTI वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

"माझ्यासाठी हा दौरा खास आहे. हा माझा खासगी दौरा आहे, पण मला एक पंतप्रधान म्हणून औपचारिक दौरा करायला आवडेल," असंही ते म्हणाले.

त्यांचे वडील अशोक वराडकर हे पेशानं डॉक्टर होते. 1960साली ते भारतातून इंग्लंडला गेले. तिथेच त्यांनी आयरिश वंशाच्या आणि पेशानं नर्स असलेल्या मरियम यांच्याशी लग्न केलं. त्यानंतर 70च्या दशकात हे जोडपं आयर्लंडला राहायला गेलं.

लिओ यांचा जन्म 18 जानेवारी 1979मध्ये आयर्लंडची राजधानी असलेल्या डब्लिन शहरात झाला. ट्रिनिटी कॉलेजमधून त्यांनी मेडिकलचं शिक्षण पूर्ण केलं.

त्यांचं असं स्वागत करण्यात आलं.

वैद्यकीय व्यवसायाकडून त्यांची वाटचाल राजकारणाकडे झाली. पण ते राजकारणात तरुण वयापासूनच रस घेत होते.

"डॉक्टर फक्त मोजक्याच प्रमाणात रुग्णांना मदत करू शकतात. पण आरोग्यमंत्री मात्र मोठ्या प्रमाणावर लोकांचं आयुष्य बदलवू शकतात," असं लिओ यांनी 1999मध्ये म्हटलं होतं.

आयर्लंडचे पहिले 'गे' पंतप्रधान

वयाच्या 20व्या वर्षी लिओ यांनी स्थानिक निवडणूक लढवली. पण या निवडणुकीत त्यांना पराभवाला सामोरं जावं लागलं.

डबलिन प्राईड परेडमध्ये लिओ वराडकर

यानंतर लिओ यांच्या राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात झाली. 27व्या वर्षी ते संसदेत निवडून आले. 2011 ते 2013 या कालावधीत त्यांनी वाहतूक, पर्यटन आणि क्रीडा मंत्रिपद भूषवलं. त्यानंतर 2014 ते 2016 या काळात ते आयर्लंडचे आरोग्यमंत्री होते.

"विषाचा प्याला मी गोड वाईनमध्ये रुपांतरित करू शकेन की नाही, हे मी खात्रीनं सांगू शकत नसलो, तरी आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी शक्य तेवढे सर्व प्रयत्न मी करणार आहे," असं लिओ वराडकर आरोग्य मंत्रिपद स्वीकारताना म्हणाले होते.

त्यानंतर 2017मध्ये फाइन गेल पक्षाच्या लिओ वराडकर यांनी सिमोन कोव्हिने यांचा पराभव केला आणि आयर्लंडच्या पंतप्रधानपदी त्यांची निवड झाली. याबरोबरच 39 वर्षीय लिओ आयर्लंडचे आतापर्यंतचे सर्वांत तरुण पंतप्रधान ठरले. तसंच आयर्लंडचे पहिले समलैंगिक पंतप्रधान म्हणूनही त्यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयर्लंडचे पंतप्रधान लिओ वराडकर हे सिंधुदुर्गातल्या मालवण येथील वराड या त्यांच्या मूळ गावी भेटीवर आले आहेत.


सामग्री: आयसिसला पाकिस्तानातून निधीपुरवठा कसा होतो

आतंकवाद्यांना आर्थिक मदत पोहोचवणाऱ्या टोळीला पोलिसांनी कराचीत केलेल्या छापेमारीत अटक केली आहे.

पोलिसांनी या प्रकरणी कराचीतील एनईडी विद्यापीठातील मोहम्मद उमर बिन खालिद नावाच्या विद्यार्थ्याला अटक केली आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, 'मोहम्मद उमर बिन खालिद इस्लामिक स्टेटच्या महिलांशी संपर्कात होता.'

पण, मोहम्मदच्या आईने याआधी त्याला डिसेंबरमध्ये अटक केल्यानंतर हायकोर्टात याचिका दाखल केली होती. ज्यात 'माझ्या मुलाचा कोणत्याही संघटनेशी संबंध नाही' असा दावा त्यांनी केला होता.

संशयित पुन्हा अटकेत

सोमवारी आतंकवाद विरोधी पथकाचे डीआयजी उमर शाहिद पत्रकार परिषदेत माहिती देताना म्हणाले, 'आरोपी मोहम्मद उमर बिन खालिदला कॅन्ट स्टेशनवरून अटक करण्यात आली. याआधी 17 डिसेंबरला त्याला ताब्यात घेण्यात आलं होतं.'

ते पुढे म्हणतात, 'सीटीडीला मिळालेल्या माहितीनुसार, काही लोक पाकिस्तानमधून आर्थिक मदत गोळा करून विविध माध्यमांनी इस्लामिक स्टेटसाठी परदेशी पाठवत होते.'

अटक करताना मोहम्मद उमर बिन खालिदकडून दोन मोबाईल फोन जप्त करण्यात आले. त्यावेळी ठोस पुरावे नसल्याने त्याला जामीनावर सोडण्यात आलं होतं.

मोबाईल फोनमधून मिळाली माहिती

डीआयजी उमर शाहिद यांच्या म्हणण्यानुसार, 'आरोपीकडून जप्त करण्यात आलेल्या मोबाईल फोनची फॉरेन्सिक तपासणी करण्यात आली होती. या तपासणीनंतर आरोपीचे इस्लामिक स्टेटसोबत संबंध असल्याचं समोर आलं. पाकिस्तानातून पैसे गोळा करून सीरियाला पाठवणाऱ्या टोळीचा मोहम्मद एक सूत्रधार आहे.'

सीरिया आणि पाकिस्तान कनेक्शन?

"आरोपी सीरिया आणि पाकिस्तानमधील इस्लामिक स्टेटच्या महिलांच्या माध्यमातून त्यांच्याशी थेट संपर्कात होता."

त्यांच्या माहितीनुसार, अज्ञात व्यक्ती ईपीजेच्या (ऑनलाइन मनी ट्रान्सफर अॅप) माध्यमातून पैसे ट्रान्सफर करत होते.

हा पैसे उमरला पाठवला जायचा. आणि उमर पुढे हैदराबादच्या एका व्यक्तीला ईपीजेच्या माध्यमातून पाठवायचा. हा व्यक्ती ही रक्कम डॉलरमध्ये बदलून बिटकॉइनच्या मदतीने सीरियामध्ये पाठवायचा.

महिलांच्या माध्यमातून संपर्कात

पोलीस अधीक्षक राजा उमर खत्ताब बीबीसीशी बोलताना सांगतात, "पहिल्यांदा आतंकवाद्यांना डिजिटल स्वरूपात आर्थिक मदत करण्याचं प्रकरण उघडकीस आलं आहे."

ते पुढे सांगतात, "उमर पैशासाठी नाही तर, वैचारिकरित्या इस्लामिक स्टेटसोबत जोडलेला होता. "

महिलांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानमधून सीरियात आतंकवादी संघटना इस्लामिक स्टेटला आर्थिक रसद पुरवली जात होती. डिजिटल करन्सी 'बिटकॉईन' च्या माध्यमातून हा पैसा पुरवण्यात येत असल्याचा दावा, पाकिस्तानच्या आतंकवाद विरोधी पोलिसांनी केला आहे.


सामग्री: आयसीयू डायरी

या सब्जेक्टला कसल्याच संवेदना नसतात.

आता रील लाईफमधून रिअल लाईफमध्ये या. गेल्या वर्षाभरापासून कोरोना संकटाच्या काळात कितीतरी डॉक्टरांनी कितीतरी रुग्ण बघितले, त्यांच्यावर उपचार केले आणि सर्वतोपरी प्रयत्न करून अनेकांना वाचवलं, काहींना गमावलंही.

रोज रुग्ण आणि मृत्यू यांच्या मध्ये उभे असलेले डॉक्टर यांनी कसोशीने लढा दिला, देत आहेत. त्यांनी आजाराचं जे तांडव बघितलं ते केवळ 'वॉरिअर' या एका शब्दाने पूर्ण होणारं नाही.

कोव्हिड आयसीयू वॉर्डमध्ये दाखल झालेल्या एखाद्या रुग्णाला मृत्यूच्या दाढेतून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करणं किती कठीण असेल? हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसी घेऊन आलंय - ICU डायरी.

पुढचे काही दिवस तुम्ही ICU वॉर्डात ड्युटी करणाऱ्या डॉ. दीपशीखा घोष यांचा अनुभव इथे वाचाल. यातून तुम्हालाही कळेल की डॉक्टरसाठी रुग्ण म्हणजे केवळ एक 'सब्जेक्ट' नसतो.

अशाच काही उदास, काही स्मितहास्याची किनार लाभलेले तर काही अबोल अनुभवांसोबत घेऊन येत आहोत… #ICUDiary

रोज सकाळी आम्ही एक गोष्ट तुमच्यासाठी घेऊन येऊ.

दिवस तिसरा-

एका वयोवृद्ध व्यक्ती काही आठवड्यांपूर्वी आमच्या रुग्णालयात दाखल झाली होती. त्या व्यक्तीच्या शरीरात तीव्र ताप भरलेला होता. तसंच त्यांची ऑक्सिजनची पातळीही बरीच खालावली होती. त्यांना अतिदक्षता कक्षात (ICU) दाखल करण्यात आलं.

सदर व्यक्ती खूपच अस्वस्थ वाटत होती. त्यांना नॉन इन्व्हेसिव्ह व्हेंटीलेशनवर (NIV) ठेवण्यात आलं. तिथं ते मास्क वारंवार काढून टाकत होते. टाळाटाळ करत होते. ते खूपच संभ्रमावस्थेत असल्याचं त्यांच्याशी बोलल्यानंतर मला कळालं.

त्यानंतर आम्ही त्यांच्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधला. त्यांच्या पत्नीला त्यांचं वागणं समजावून सांगितलं.

त्यांनी मास्क काढू नये, म्हणून आम्हाला त्यांच्यावर फिजिकल रिस्ट्रेंट्स लावावे लागतील, असं आम्ही म्हटलं. त्यांची पत्नी म्हणाली, "हवं ते करा, पण त्याच्या शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी वाढवा."

मी म्हटलं, "मी त्यांच्यावर बारकाईने लक्ष ठेवीन."

त्यावर त्या म्हणाल्या "वेळेवर चहा मिळाला नाही, तर ते थोडे चिडचिडे होतात. त्यामुळे त्यांना चहा देत राहा आणि त्यांची काळजी घ्या."

यावर मी काहीच बोलू शकले नाही. मी म्हणाले, "आम्ही योग्य ती काळजी घेऊ, चिंता करू नका. नंतर त्या व्यक्तीला चहा आणून देण्यास सांगितलं. आम्ही रिस्ट्रेंट्स लावल्यानंतर ते दोन तास शांत होते. पुढचे दोन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही मुन्नाभाई MBBS सिनेमा बघितला असेल? डिग्री नसतानाही फुल 'इमोशनल होल्डर' मुन्नाभाई जेव्हा हॉस्पिटलला पोहोचतो तेव्हा आनंद बॅनर्जी नावाच्या एका रुग्णासाठी 'सब्जेक्ट' हे संबोधन त्याला अस्वस्थ करतं.


सामग्री: आयसीयूमध्येच कोरोनाग्रस्त रुग्णांना प्रथम ऑक्सिजन मास्क लावला जातो आणि त्यानंतर प्रकृती जास्त बिघडली तर व्हेंटिलेटरवर ठेवलं जातं. या आयसीयूमध्ये असणारी यंत्रणा आणि तिथले डॉक्टर्स हेच रुग्णाला उपचार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

काही कोरोनाग्रस्तांना आयसीयूची गरज का लागते?

कोरोना व्हायरस हा थेट मानवी शरीराच्या श्वसन यंत्रणेवर म्हणजे फुप्फुसावर हल्ला करतो. यामुळे छातीत कफ साठल्याने अनेकांना श्वास घ्यायला त्रास होतो. यासाठी आयसीयूमध्ये प्रत्येक कोरोनाबाधित रुग्णाला व्हेंटिलेटरवर ठेवलं जात नाही. पण, बहुतेकांना ऑक्सिजन मास्कद्वारे सातत्याने ऑक्सिजन पुरवला जातो.

ऑक्सिजन सिलिंडरला जोडलेल्या नळीद्वारे हा ऑक्सिजन मास्कद्वारे रुग्णाच्या नाकावाटे शरीरात प्रवेश करतो. यावेळी रुग्णांना बेशुद्ध केलं जात नाही, ते जागेच असतात.

आयसीयू (ICU) म्हणजे काय?

आयसीयू म्हणजेच इंटेनसिव्ह केअर युनिट. आयसीयूमध्ये अतिगंभीर अवस्थेत असलेल्या रुग्णांवर उपचार होतात. या कक्षात डॉक्टर आणि नर्सेस थेट रुग्णाची काळजी घेत असतात.

एका आयसीयूमध्ये हाताच्या बोटावर मोजण्या इतपतच रुग्ण असतात आणि त्यांच्यापेक्षा जास्त संख्येनं आरोग्य कर्मचारी असतात. त्यामुळे प्रत्येक रुग्णाकडे एका व्यक्तीला काळजीपूर्वक लक्ष देता येतं. आयसीयूमध्ये मानवी शरीराची तपासणी सतत करण्यासाठी अनेक उपकरणं प्रत्येक रुग्णाच्या बेडपाशी असतात.

आयसीयूची गरज कोणाला भासते?

अनेक कारणांमुळे एखाद्या रुग्णाला आयसीयूची गरज ऐनवेळी भासू शकते. काही रुग्णांना एखाद्या मोठ्या ऑपरेशननंतर या कक्षाची गरज लागते. तर, काहींना रस्ते अपघातासारख्या दुर्देवी घटनेनंतर आयसीयूची गरज लागते. तसंच, कर्करोगासारख्या घातक आजारांमुळे आजारी पडलेल्या रुग्णांनाही आयसीयूची गरज बहुतेकदा लागताना आपण पाहतो.

व्हेंटिलेटर कसं काम करतं?

आयसीयूमधल्या रुग्णांना व्हेंटिलेटरवर ठेवलेलं असताना बऱ्याच टयूब्स, केबल्सद्वारे काही मशिन्स जोडलेली असतात. यावरून रुग्ण उपचारांना कसा प्रतिसाद देत आहे आणि रुग्णाचे महत्त्वाचे अवयव कसं काम करतात हे याद्वारे डॉक्टरांना कळतं.

त्यानुसार, डॉक्टर रुग्णाला नसांवाटे महत्त्वाची औषधं देतात. यावेळी सलाईनद्वारे शरीरात ताकद यावी यासाठी व्हिटॅमिन्सही दिले जातात.

आयसीयूमधून बरं होताना...

आयसीयूमध्ये केल्या गेलेल्या उपचारांनंतर आणि त्यानंतर केल्या गेलेल्या रक्ताच्या वगैरे तपासण्यांनंतर रुग्णाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाग्रस्त रुग्णांना श्वास घ्यायला त्रास होत असल्याने त्यांना सध्या आयसीयूमध्ये म्हणजेच अतिदक्षता विभागात भरती केलं जात आहे. या आयसीयूमध्येच कोरोनाग्रस्त रुग्णांच्या जीवन - मरणाच्या प्रश्नावर सध्या उत्तर सापडतंय.


सामग्री: आयसॅक न्यूटन नसता तर आपलं आयुष्य कसं असतं याची कल्पना करणं देखील अवघड आहे. न्यूटननं गती आणि गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावला. न्यूटनचे शोध हे आजच्या आधुनिक युगाचा पाया समजले जातात.

न्यूटन हा प्रतिभावान होता यात शंका नाही, पण त्याच्या नावाभोवती गूढतेचं वलय होतं. "ईश्वरानं निर्माण केलेली सृष्टी समजून घेण्यास फक्त आपणच समर्थ आहोत," असं न्यूटनला वाटत असे.

जगाकडे पाहण्याचा एक बुद्धिवादी दृष्टिकोन देणारा न्यूटन, वैयक्तिक आयुष्यात मात्र तर्कनिष्ठ नव्हता, असं म्हटलं जातं. हेवेदावे, भांडणं आणि स्वतःच्या प्रतिष्ठेसाठी वाट्टेल ते पणाला लावण्याची तयारी असं न्यूटनचं वर्णन केलं जात असे. बीबीसीच्या "iWonder" या वेबसाइटनं न्यूटनच्या गूढ व्यक्तिमत्वाचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्या माहितीवर आधारित हा लेख.

न्यूटनचा जन्म

न्यूटनचा जन्म इंग्लंडमधील लिंकनशायरमधील वूल्सथॉर्प या ठिकाणी 4 जानेवारी 1643 रोजी झाला.

लिंकनशायरच्या वूल्सथॉर्प या गावात न्यूटनचा जन्म झाला होता. ( न्यूटनच्या घराचं चित्र)

सध्या प्रचलित असलेल्या कालगणनेनुसार न्यूटनचा जन्म 4 जानेवारीचा. पण तत्कालीन दिनदर्शिकेनुसार तो ख्रिसमसच्या दिवशी म्हणजेस 25 डिसेंबरला जन्माला आला.

जन्मल्यावर न्यूटनची प्रकृती अत्यंत नाजूक होती. न्यूटन जगेल की नाही हे सांगता येणं कठीण होतं. त्याबरोबरच इंग्लंडमध्ये गृहयुद्ध सुरू होतं. लिंकनशायरच्या वूल्सथॉर्प या गावात रोगराई पसरली होती. या गावाला प्लेगनं पछाडलं होतं. अशा स्थितीत न्यूटन वाचणार की नाही असं वाटत होतं.

सावत्र वडिलांचा तिरस्कार

न्यूटनची आई गरोदर असतानाच त्याच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. न्यूटन तीन वर्षांचा झाल्यानंतर न्यूटनच्या आईनं दुसरं लग्न केलं. न्यूटन आपल्या सावत्र वडिलांचा तिरस्कार करत असे. हा तिरस्कार इतका टोकाला गेला, "मी तुमचं घर जाळून टाकीन." अशी धमकी न्यूटननं दिली होती.

घरात कलहाची स्थिती असल्यामुळे न्यूटन आपला वेळ पुस्तक वाचण्यात घालवायचा. तो कधीच कथा, कादंबऱ्या आणि कवितांमध्ये रमला नाही. विज्ञान आणि गणिताची पुस्तकं वाचण्याचा त्याला छंद जडला होता. न्यूटनच्या आईला वाटत असे की त्याने आपलं शेत सांभाळावं पण न्यूटनच्या शिक्षकांनी त्याची प्रतिभा ओळखली होती. त्यानं पुढं खूप शिकावं असं त्याच्या शिक्षकांना वाटत असे.

ट्रिनिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश

केंब्रिजमधील ट्रिनिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतल्यावर त्याच्या विचारांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावण्यासाठी आईनस्टाईनला गणिताचा कुठलाही उपयोग झाला नाही, असं वक्तव्य केंद्रीय मंत्री पीयुष गोयल यांनी केलं.

त्यानंतर काँग्रेसनं त्यावर ट्वीट करून आईनस्टाईने नाही, तर न्यूटनने गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावला आणि त्यासाठी त्याला गणिताचा नक्कीच उपयोग झाला असं प्रत्युत्तर दिलं.

त्यानंतर सोशल मीडियावर आईनस्टाईन आणि न्यूटन यांच्याविषयी लोकांनी बोलायला सुरुवात केली. प्रत्यक्षात गुरुत्वाकर्षणाचा प्राथमिक शोध न्यूटननं लावला. आईनस्टाईननं त्यावर पुढे संशोधन केलं


सामग्री: आयुर्वेदाच्या परंपरागत उपचार पद्धतीत हळदीचा वापर अनेक शतकांपासून होतोय. मानवी शरीरात तीन तऱ्हेच्या प्रवृत्ती आहेत - वात,पित्त आणि कफ असं आयुर्वेद म्हणतं आणि हळद ही एकमेव औषधी वनस्पती आहे जी या तिन्ही प्रकारच्या दोषांना बरं करते. असंही मानलं जातं की, हळदीत अँटीऑक्सिडंट आणि अँटीसेप्टिक गुणधर्म असतात.

फक्त औषधी गुणधर्मच नाही, हळदीचं स्थान भारतीय स्वयंपाकघरात अढळ आहे. हळदीशिवाय ना कुठली भाजी पूर्ण होत ना वरण. शुभकार्याला हळद हवीच.

खेळता खेळता पोरं धडपडली तर थोडी हळद लावून पुन्हा हुंदडायला मोकळी आणि एखाद्या सुबक ठेंगणीला अजून छान दिसायचं असेल तर घरगुती लेपात चिमूटभर हळद हवीच. इतकी हळद आपल्या जगण्यात मिसळून गेलीये.

पण जर तुम्हाला म्हटलं या हळदीवर एकेकाळी अमेरिकेच्या एका कंपनीनी दावा सांगितला होता तर? त्याहीपुढे जाऊन जर त्यावेळेस आपल्या शास्त्रज्ञांनी हा दावा मोडून काढून खटला जिंकला नसता, तर आज आपल्या घरात हळद वापरायला कदाचित आपल्याला त्या अमेरिकन कंपनीची परवानगी घ्यावी लागली असती.

मग नक्की काय घडलं तेव्हा? हातातून गेलेली हळद आपल्या शास्त्रज्ञ आणि कायदेतज्ज्ञांनी कशी पुन्हा आपल्या स्वयंपाकघरातल्या मसाल्याच्या डब्यात आणून ठेवली? ही त्याचीच गोष्ट.

कसं लढलं गेलं हळदीचं युद्ध?

हल्दीघाटीची लढाई तुम्ही ऐकली असेल, पण या हळदीच्या युद्धाची रम्यकथा तितकीच सुरस आहे. ती सुरु होते 1995 साली जेव्हा दोन भारतीय वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांनी दावा केला की त्यांनी हळदीतले औषधी गुण 'शोधून काढले' आहेत.

सुमन के दास आणि हरिहर पी कोली तेव्हा मिसीसिपी मेडिकल सेंटरमध्ये काम करत होते. त्यांनी हळदीच्या औषधी गुणांचा दावा अमेरिकेच्या पेटंट ऑफिसमध्ये दाखल केला आणि गंमत म्हणजे 1995 साली त्यांना याचं पेटंट मिळालं.

याचा सरळ सरळ अर्थ होता की आता हळदीचा वापर तिच्या औषधी गुणांसाठी कोणीही करू शकणार नव्हतं. इतकंच नाही तर हळदीच्या औषधी गुणांसाठी विक्री आणि वाटप करण्याचे संपूर्ण अधिकार त्यांना गेले. अर्थातच भारतात अनेक जणांना याचा धक्का बसला.

पेटंटच्या नियमानुसार निसर्गात उपलब्ध असणाऱ्या कोणत्याही नैसर्गिक गोष्टीचं पेटंट घेता येत नाही त्यामुळे हळदीच्या झाडावर, पिकावर कोणाचा अधिकार नव्हता.

पण हळदीची पूड, जी आपण अनंतकाळापासून स्वयंपाकात वापरतोय, त्याच्या औषधी गुणधर्मांसाठी हे पेटंट दिलं होतं. म्हणजे तुम्ही फोडणीला हळद टाकू शकत होता, पण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हळद, काढा, आयुर्वेदिक औषधं सध्या परवलीचे शब्द झालेत. तुमच्यापैकी अनेक जण रोज रात्री दूध-हळद घेतल्याशिवाय झोपत नसतील.


सामग्री: आयुष्यमान भारतशी संलग्न असलेले देशातील 10 हजार हॉस्पिटल आणि केंद्रीय आरोग्य योजनेतील 687 रुग्णालयात कोरोनाची लस दिली जाईल.

कोविन 2.0 अॅपच्या वापराबाबत युजरनेम आणि पासवर्ड खासगी रुग्णालयांना देण्यात येणार आहे.

खासगी हॉस्पिटलमध्ये देणाऱ्यात येणाऱ्या कोरोना लशीच्या प्रत्येक डोसची किंमत 250 रुपये असेल.

येत्या 1 मार्च 2021 पासून 60 वर्षांवरील सर्व व्यक्तींना लस देण्यात येईल, तसेच 45 ते 59 वयोगटातील इतर आजार असलेल्यांनाही लस दिली जाईल.

राज्य सरकारच्या आरोग्य विमा योजनेशी संलग्न असलेल्या खासगी हॉस्पिटलमध्येही लस दिली जाऊ शकते. याबाबत निर्णयाचं राज्य सरकारला स्वातंत्र्य देण्यात आलं आहे.

सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयं, जिल्हा रुग्णालयं, ग्रामीण रुग्णालयं, कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केंद्र यांचा देखील कोव्हिड लसीकरण केंद्र म्हणून वापर करता येईल. तसंच, सरकारी कंपन्यांनाही (Public Sector Units) कोव्हिड लसीकरण केंद्र म्हणून वापरता येईल

सरकारी लसीकरण केंद्रावर मोफत लस दिली जाईल आणि त्याचा पूर्ण खर्च केंद्र सरकार करणार आहे.

कोरोना लसीकरणाबाबत तुमच्या मनातील 13 प्रश्नांची सविस्तर उत्तरं

16 जानेवारी 2021 पासून भारतामध्ये कोव्हिड -19 साठीच्या लसीकरणाला सुरुवात झालेली आहे. भारत सरकारने या देशव्यापी लसीकरण मोहीमेसाठी अर्थसंकल्पात 35,000 कोटींची तरतूद केली आहे.

देशामध्ये सध्या 2 लशींच्या मदतीने लसीकरण सुरू झालेलं आहे आणि यासोबतच येत्या 6 महिन्यांत आणखीन 2 लशी उपलब्ध होणार असल्याचं अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी अर्थसंकल्पीय भाषणादरम्यान सांगितलं.

ही लसीकरण मोहीम, लशीची उपयुक्तता आणि सुरक्षितता, ही लस कोणाला मिळणार या सगळ्याविषयीची वेगवेगळी चर्चा सध्या सुरू आहे. म्हणूनच लशीविषयीच्या सर्व प्रश्नांची ही उत्तरं.

1. लस कोणाला मिळणार?

या लसीकरणाच्या पहिल्या टप्प्यामध्ये तीन कोटी आरोग्यसेवा कर्मचारी आणि फ्रंटलाईन वर्कर्सना लस देण्यात येणार आहे.

त्यानंतरच्या टप्प्यामध्ये 50 वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या व्यक्ती आणि इतर व्याधी असणाऱ्या 50 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या व्यक्तींना लस देण्यात येईल. भारतात असे 27 कोटी लोक आहेत.

सगळ्यात आधी आरोग्यसेवा कर्मचारी म्हणजेच डॉक्टर्स, नर्स, पॅरामेडिक्स आणि आरोग्य यंत्रणेशी संबंधित लोकांना लस दिली जाईल. या सगळ्यांची संख्या 80 लाख ते 1 कोटींच्या घरात असल्याचं सांगितलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाची लस आता खासगी हॉस्पिटलमध्येही उपलब्ध असेल. केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयानं  याबाबत माहिती दिली .


सामग्री: आयुष्यातल्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये वेगवेगळे दागिने घालायची पद्धत मसाई आणि संभरु जमातींमध्ये होती .

हे मणी पूर्वी शहामृगाच्या अंड्यांचं कवच, प्राण्यांची हाडं, फळांच्या बिया, स्फटिक, रंगीत दगड, हस्तिदंत, सोनं किंवा चांदीपासून बनत.

या दागिन्यांना धार्मिक महत्त्वंही आहे. वय वाढेल तसे या दागिन्यामधील मणी बदलतात.

व्हीडिओ - अनघा पाठक, बीबीसी मराठी प्रतिनिधी

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केनियातले मूळ रहिवासी त्यांच्या मण्यांच्या दागिन्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत. या मण्यांचे रंग, आकार आणि दागिन्यांचे डिझाइन्स त्या त्या जमातीनुसार ठरतात.