सामग्री: ही स्फोटकं स्थानिक पातळीवरच बनवली जातात. बऱ्याचदा घरातीलच साहित्यापासून किंवा सणांवेळी आणलेल्या फटाक्यांपासून ही स्फोटकं बनवतात.

वन्यजीव तज्ज्ञांच्या मते, प्राण्यांना शेतातून हुसकावून लावण्यासाठी स्फोटकं किंवा इतर विविध प्रकारांचा वापर केवळ केरळमध्ये होत नाही, तर संपूर्ण भारतात होतो.

वाईल्डलाईफ सायन्स कॉलेज ऑफ फॉरेस्ट्रीचे माजी प्राध्यापक डॉ. जेकब चिरन यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, “ही स्फोटकं हत्तीसाठी नसतात.  रानडुकरांसाठी असतात. रानडुक्कर शेतात घुसून पार नासधूस करतात. आणि हे काही नवीन नाहीय.”

केरळच्या पल्लकड जिल्ह्यातील मन्नारकडमध्ये स्फोटकांनी भरलेलं अननस खाल्ल्यानं एका गरोदर हत्तिणीचा मृत्यू झाला. त्यानंतर देशभरातली प्राणीमित्रांनी संताप व्यक्त केला.

केरळचे मुख्यमंत्री पिनराई विजयन यांनी ट्वीट करून सांगितलं की, या प्रकरणाची चौकशी सुरू आहे आणि तीन संशयितांवर चौकशीचा रोख आहे.

एका अधिकाऱ्याने नाव न उघड करण्याच्या अटीवर सांगितलं की, “सध्या आम्ही दोन संशयितांची चौकशी करत आहोत. आतापर्यंत कुणालाच अटक केलेली नाही.”

पीक वाचवण्यासाठी उपाय काय?

पल्लकड जिल्ह्यात जशी घटना घडलीय, तशाच घटनेत 18 वर्षांपूर्वी एक हत्ती पूर्णपणे जखमी झाला होता. त्याच्या चेहऱ्याला गंभीर दुखापत झाली होती. डॉ. चिरन यांनीच त्याचं ऑपरेशन केलं होतं.

त्यावेळी डॉ. चिरन यांच्यासोबत अनुभवी पशूचिकित्सक प्रा. केसी पणिक्कर आणि डॉ. पीबी गिरीदास होते. या दोघांनी हत्तीला ट्रंक्विलाइज केलं होतं.

डॉ. चिरन सांगतात, “आम्ही हत्तीला वाचवू शकलो नव्हतो. कारण त्या हत्तीच्या जबड्याच्या वरच्या आणि खालच्या अशा दोन्ही भागांना गंभीर जखम झाली होती. अशा जखमा झाल्या असल्यास कुठलाच प्राणी वाचू शकत नाही.”

अशीच स्फोटकामुळे हत्ती जखमी झाल्याची शेवटची घटना एप्रिल महिन्यात घडली होती. आठ ते नऊ वर्षांचा हत्ती कोल्लम जिल्ह्यातील पुनालूर फॉरेस्ट डिव्हिजनमधील पठानपूरजवळ स्फोटकांच्या संपर्कात आला होता.

केरळचे माजी मुख्य वन्यप्राणी अधिकारी डॉ ईके ऐस्वरन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, “अशा प्रकारे हत्तीचा मृत्यू  साधा सोपा नाहीये. लोक रानडुकरांना पळून लावण्यासाठी विविध शकली लढवतात. साधारणत: हत्ती कॉफी किंवा इतर झाडांना नुकसान पोहोचवत नाहीत. हत्ती फक्त धान्य आणि केळीच्या पिकांना तुडवतात.”

डॉ. ऐस्वरन सांगतता, “रानडुकरं सगळीकडेच आहेत. मात्र, ही डुकरं जखमी झाल्याच्या घटना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केरळमध्ये शेतात वन्यप्राण्यांना येण्यापासून रोखण्यासाठी कमी तीव्रतेची स्फोटकं मांस किंवा अननसमध्ये टाकून खायला घालणं, हे नियमित होत असतं. त्यात नवीन असं काहीच नाहीय. या प्रकाराला मल्याळममध्ये ‘पन्नी पडकम’ म्हटलं जातं.’पिग क्रॅकर’ असा या त्याचा अर्थ आहे.


सामग्री: ही हत्तीण 14-15 वर्षांची असावी असा अंदाज वनाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केलाय. स्फोटकांमुळे या हत्तीणीला इतक्या वेदना झाल्या की ती तीन दिवस वेलियार नदीत उभी होती आणि मदतीसाठी आलेलं पथक तिच्यापर्यंत पोहोचू शकलं नाही. या हत्तीणीने सोंड आणि तोंड पूर्णवेळ पाण्यात बुडवून ठेवलं होतं.

पाण्यात उभ्या या हत्तीणीचा 27 मेला मृत्यू झाला. तिचा मृतदेहाचं जवळच्याच एका ठिकाणी नेऊन पोस्टमॉर्टेम करण्यात आलं. ही हत्तीण गर्भार असल्याचं त्यावेळी अधिकाऱ्यांच्या लक्षात आलं. त्यावरचाच हा रिपोर्ट.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)ॉ

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फटाके भरलेलं अननस खाऊ घातल्याने एका गर्भार हत्तीणीचा केरळमध्ये मृत्यू झालाय. माणूस आणि प्राण्यांतला संघर्ष पुन्हा एकदा यामुळे समोर आलाय.


सामग्री: हीच ती आजी

होजी बर्ड नावाची आजी आयुष्यभर अतिशय छान वागली. आता आयुष्याच्या संध्याकाळी तिला काहीतरी खोडकरपणा करायची इच्छा झाली आणि तिची रवानगी थेट तुरुंगात झाली.

शनिवारी हा सगळा प्रकार झाला. मात्र त्यांची नात पाम स्मिथ यांच्या मते पोलिसांनी तिला तुरुंगात टाकताना एक लक्ष्मणरेषा आखली.

म्हणजे काय तर प्रत्यक्ष तुरुंगात टाकण्याऐवजी तिची कसून चौकशी केली. इतकंच नाही तर तिला चहा आणि केकही खायला दिलं.

या होजी आजीला सहा मुली, 20 नातवंडं, 28 पतवंडं, 2 खापरपतवंडं आहेत. या आजीवर चोरीचा आळ होता.

"आजीवर एका किराण्याच्या दुकानातून वस्तू चोरल्याचा आरोप होता." त्यावर "मी तिथून कधीच वस्तू घेत नाही." असं उत्तर तिने दिलं.

आजीची कसून चौकशीही करण्यात आली

"पोलिसांनी तिला बेड्या घातल्या आणि व्हॅनमध्ये बसवून घेऊन गेले आणि तिची कसून चौकशी केली. तिला तुरुंगातही जायचं होतं मात्र तिथे पोलिसांनी मर्यादारेषा आखून दिली. त्याऐवजी तिला चहा आणि केक दिले."

या अनुभवामुळे आजी फारच उत्साहित होती. ती आपला अनुभव रविवारी सगळ्यांना सांगत होती असं तिच्या नातीने सांगितलं.

हा अनुभव दिल्याबद्दल आम्हाला आनंद झाला असं ट्विट मँचेस्टर पोलिसांनी केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयुष्यात काहीतरी अतरंगी गोष्टी करण्याची सगळ्यांची इच्छा असते. मँचेस्टरमध्ये एक खापरपणजी आहे. तिनेही एक इच्छा व्यक्त केली, तुरुंगात जाण्याची आणि ती काही अंशी पूर्णही झाली.


सामग्री: हुंकार रॅलीदरम्यान कन्हैया कुमार आणि जिग्नेश मेवाणी

गुजरातमध्ये दलितांना पारंपरिक कामांसाठी बाध्य करणं तसंच त्याद्वारे दलितांचं दमन करणं, या सवर्ण जातींच्या प्रयत्नांना प्रतिक्रिया म्हणून जिग्नेश हीरोच्या रूपात समोर आले आहेत.

काँग्रेसच्या पाठिंब्यानं गुजरातच्या निवडणुकीत नुकताच त्यांनी विजय मिळवला आहे.

दलितांच्या समृद्धीसाठी देशात सुरू असलेली अनेक आंदोलनं आणि संघर्ष यांचाच एक भाग म्हणजे जिग्नेश मेवाणी यांचं राजकारण आहे.

पण प्रश्न हा आहे की, जिग्नेश कोणत्या प्रकारचं राजकारण करत आहेत? त्यांच्या राजकारणाचं स्वरूप नेमकं काय आहे?

जिग्नेश यांच्या राजकारणात काहीही नवीन नाही

जिग्नेश यांची देहबोली, राजकीय संवाद आणि राजकीय बांधिलकी यांचा बारकाईनं अभ्यास केला तर या प्रश्नाचं उत्तर आपल्याला मिळू शकतं.

जिग्नेश यांच्यामुळे दलित राजकारणाच्या नवीन रूपाची चर्चा होत असली तरी मला यात काहीही नवीन वाटत नाही.

1970-80च्या दशकातील महाराष्ट्राच्या दलित राजकारणाचं नवा अविष्कार म्हणजे जिग्नेश यांचं राजकारण आहे, असं मला वाटतं.

महाराष्ट्रात त्याकाळी समोर आलेल्या दलित पँथरच्या राजकारणाचं प्रतिबिंब तुम्हाला जिग्नेशच्या राजकारणात दिसून येईल.

त्यावेळी दलित अस्मिता आणि मार्क्सवादी अस्मिता यांच्या एकत्रीकरणातून महाराष्ट्रात दलित रजकारणाचं वेगळं स्वरूप समोर आलं होतं.

जिग्नेश यांच्यामध्ये सुद्धा दलित अस्मिता आणि मार्क्सवादी अस्मिता यांचं एकत्रीकरण असलेलं दिसून येतं.

जिग्नेश यांची आक्रमकता काम करेल?

जिग्नेश यांच्यातील आक्रमकता दलित पँथरच्या आक्रमक स्वरूपाशी मिळतीजुळती आहे.  त्याच प्रकारची भाषा, त्याच प्रकारचे प्रश्न जिग्नेश यांच्या राजकारणात दिसून येतात.

दलितांना सन्मानाची वागणूक, सन्मानपूर्वक कामं आणि दलितांच्या जमिनीचे प्रश्न जिग्नेश यांच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू आहे.

जिग्नेश यांच्या देहबोलीचा सुक्ष्मपणे अभ्यास केला तर तीसुद्धा दलित पँथरच्या नेत्यांप्रमाणे आक्रमक असलेली दिसून येते.

जिग्नेश यांच्या व्यक्तिमत्वात आणि भाषेत एक प्रकारची आक्रमकता दिसून येते.

या प्रकारच्या दलित राजकारणाच्या परंपरेची सुरुवात महाराष्ट्रापासून होते. ही परंपरा कांशीराम आणि मायावती यांच्या बहुजन राजकारणापासून वेगळी आहे.

कांशीराम यांनी आपल्या बहुजन राजकारणात स्थानिकतेला महत्त्व दिलं. त्यांनी स्वत:च्या भाषेत आणि बोलीत अशी आक्रमकता विकसित केली,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जिग्नेश मेवाणी दलितांचे नवीन नेते म्हणून उदयास येत आहेत. आक्रमक आणि प्रभावी असं दलित नेतृत्व म्हणून जिग्नेश यांच्याकडे सध्या पाहिलं जात आहे.


सामग्री: हुजूर पक्षाच्या खासदारांनी कराराच्या बाजूने मतदान करावं म्हणून त्यांनी असं म्हटलं आहे. हुजूर पक्षाचे खासदार, ज्यांना ब्रिटनमध्ये टोरी असंही म्हटलं जातं, त्यांना उद्देशून बोलताना मे म्हणाल्या की, "देशहितासाठी आणि पक्षहितासाठी मी हे पद माझ्या अपेक्षेपेक्षा लवकर सोडायला तयार आहे."

मे म्हणाल्या, "टोरी खासदारांची इच्छा नाहीये की पुढच्या टप्प्यातल्या ब्रेक्झिटच्या वाटाघाटी मी कराव्यात, आणि त्यांच्या इच्छेच्या आड मी येणार नाही."

पण डेमोक्रॅटिक युनियनिस्ट पार्टी (DUP) ने म्हटलं की मे यांच्या घोषणेमुळे त्यांच्या भूमिकेत काहीही बदल होणार नाही आणि ते कराराच्या विरोधातच मतदान करणार.

बीबीसीच्या राजकीय संपादक लॉरा कुन्सबर्ग यांच्या मते DUP ने कराराला पाठिंबा द्यायला दिलेला नकार हा पंतप्रधानांना मोठा झटका आहे.

करार संमत झाला तर राजीनामा देण्याच्या पंतप्रधानांच्या घोषणेनंतर जाहीर केलेल्या निवेदनात DUPच्या नेत्या आर्लिन फॉस्टर म्हणाल्या की ब्रेक्झिटच्या सध्याच्या मसुद्यात काही महत्त्वाचे बदल करणं गरजेचं आहे, त्यातला एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे बॅकस्टॉप.

बॅकस्टॉप म्हणजे नॉदर्न आर्यलंड आणि रिपब्लिक ऑफ आर्यलंडच्या सीमारेषेवर तात्पुरत्या स्वरूपाची जकात व्यवस्था तयार करणे. जेणे करून आयरिश बॉर्डरवर चेक-पॉईंट्स उभारावे लागू नयेत.

याच मुद्द्यावर पुढे बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणाल्या की, "या कलमामुळे युकेचं सार्वभौमत्व धोक्यात येणार आहे आणि म्हणूनच आमचा पक्ष अशा मसुद्याला कधीही संमती देणार नाही."

DUPच्या नेत्या आर्लिन फॉस्टर

संसदेने मे यांच्या कराराला पाठिंबा द्यावा अशी अपेक्षा जस्टिस सेक्रेटरी डेव्हिड गॉक यांनी व्यक्त केली. "त्या दिशेने जनमतही तयार होतंय असं मला वाटतं," ते पुढे म्हणाले.

दुसऱ्या बाजूला युरोपियन रिसर्च ग्रुपचे अध्यक्ष स्टीव्ह बेकर यांनी मे यांच्या घोषणेबद्दल नाराजी व्यक्त केली. थेरेसा मे यांनी करार संमत झाला तर पंतप्रधान पदावरून पायउतार होण्याची घोषणा जरी केली असली तरी त्या नक्की कधी राजीनामा देतील याबाबत साशंकता आहे.

पण जर करार मंजूर झाला तर मे पक्षानेता पदाचा राजीनामा 22 मे (ब्रेक्झिटची तारीख) नंतर देतील पण पुढचा नेता निवडला जाईपर्यंत पंतप्रधान पदावर कायम राहतील.

पंतप्रधान कार्यालयातल्या जाणकारांच्या मते संसदेने ब्रेक्झिट करार नामंजूर केला तर मात्र या सगळ्या गोष्टींना वेगळी कलाटणी मिळेल.

करार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

यूकेच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांनी म्हटलं आहे की जर ब्रेक्झिटचा करार मंजूर झाला तर त्या राजीनामा देतील.


सामग्री: हुतात्मा चौक.

1950 सालापासून मराठी भाषिकांचं राज्य म्हणून महाराष्ट्राची निर्मिती व्हावी, अशी मागणी होत होती. 1947 साली भारत स्वतंत्र झाला असला तरी इतक्या मोठ्या देशाची प्रांतिक रचना करण्याचं मोठं काम अजून बाकी होतं. एकीकडे संस्थानांच्या विलीनीकरणाचं कामही सुरू होतं.

खुद्द महात्मा गांधींचा भाषावार प्रांतरचनेला पाठिंबा होता, पण पंतप्रधान नेहरूंबरोबर त्यांचे याबाबत मतभेद होते. धर्माच्या आधारावर फाळणी झाल्यानंतर भारताचं पुन्हा भाषिक आधारावर विभाजन व्हावं, हे नेहरूंना मान्य नव्हतं.

3 जून 1956ला मुंबईत झालेल्या या लाठीमाराचा EXCLUSIVE व्हीडिओ इथे पाहा.

संयुक्त महाराष्ट्र होण्याआधी मराठी भाषिक लोकसंख्या विविध प्रांतांमध्ये विखुरलेली होती. पश्चिम महाराष्ट्र मुंबई इलाक्यात, मराठवाडा हैदराबाद संस्थानात आणि विदर्भ मध्य प्रांतात विभागलेला होता. संयुक्त महाराष्ट्राची मागणी पुढे नेण्यासाठी काँग्रेसच्या अंतर्गतच शंकरराव देव यांच्या नेतृत्वाखाली संयुक्त महाराष्ट्र परिषद स्थापन करण्यात आली होती.

भाषावार प्रांतरचनेच्या धोरणाबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश बाळ यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "काँग्रेसच्या अधिवेशनात कायम दोन ठराव केले जायचे - स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भाषावार पुनर्रचना केली जाईल आणि प्रांतांना म्हणजेच राज्यांना स्वायत्तता दिली जाईल."

1952-53 सालच्या सुमारास देशाच्या विविध भागांत भाषावार प्रांत रचनेसाठी आंदोलनं सुरू झाली होती. 1953 साली फाझल अली, के. एम. पणीकर आणि एच. एन. कुंझरू यांचा समावेश असलेल्या राज्य पुनर्रचना आयोगासमोर संयुक्त महाराष्ट्र परिषदेनं (संयुक्त महाराष्ट्र समिती वेगळी) संयुक्त महाराष्ट्राची मागणी केली. पण आयोगाच्या शिफारसींमध्ये या मागणीला स्थान मिळालं नाही.

भाषिक पुनर्रचनेची चक्र फिरू लागली असली तरी मराठी भाषिकांच्या राज्यासाठी लढणारं नेतृत्व आणि केंद्र सरकार यांच्यातला वादाचा मुख्य मुद्दा होता मुंबईचा.

मुंबई महाराष्ट्राला देण्यास केंद्र सरकार तयार नव्हतं याबाबत महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणात असंतोष होता. मुंबईचा प्रश्न सोडवण्यासाठी केंद्र सरकारनं 'त्रिराज्य योजना' जाहीर केली. या योजनेनुसार सौराष्ट्रासह गुजरात, विदर्भ आणि मराठवाड्यासह महाराष्ट्र आणि मुंबई हे शहरराज्य अशी रचना जाहीर केली गेली. काँग्रेसने याला पाठिंबा दिला आणि नोव्हेंबर 1955 मध्ये संयुक्त महाराष्ट्र परिषद बरखास्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिवस होता 3 जून 1956. "मुंबई 5 वर्षं केंद्रशासित प्रदेश राहील" ही घोषणा पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी गिरगाव चौपाटीवरच्या आपल्या सभेत केली आणि संयुक्त महाराष्ट्रासाठी रस्त्यावर उतरलेल्या आंदोलकांमध्ये संतापाची लाट पसरली.


सामग्री: हुतात्मा सुनील कुमार यांच्यावर गया येथे लष्करी इतमामात अंत्यसंस्कार झाले होते.

जम्मू-कश्मीरमधील उरी भागामध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात हुतात्मा झालेल्या जवानाच्या वडिलांनी आपली जमीन विकून मुलाचं स्मारक बांधलं आहे.

मागील वर्षी उरी हल्ल्यात मूळचे बिहारमधील गयाचे रहिवासी सुनील कुमार विद्यार्थी हुतात्मा झाले होते.

त्यांचं स्मारक बांधू असं आश्वासन राजकीय नेत्यांनी दिलं होतं. पण, त्यांनी हे आश्वासन पाळलं नाही.

त्यामुळे वडिलांनी आपली जमीन विकून मुलाचं स्मारक बांधलं असं वृत्त आज तकनं दिलं आहे.

'त्या' दिवशी माया कोडनानी विधानसभेत होत्या: शाह

भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष अमित शाह यांनी नरोडा पाटिया हत्याकांड प्रकरणात सोमवारी न्यायालयात साक्ष दिली. या प्रकरणात गुजरातच्या माजी राज्यमंत्री माया कोडनानी या आरोपी आहेत.

ज्या दिवशी हत्याकांड झाले त्या दिवशी कोडनानी या गांधीनगरमध्ये विधानसभेत हजर होत्या असा जबाब शाह यांनी अहमदाबाद न्यायालयात नोंदवला आहे, असं वृत्त हिंदुस्तान टाइम्सनं दिलं आहे.

म्यानमार : रोहिंग्यांपाठोपाठ हिंदूंचं स्थलांतर का?

रोहिंग्या महिलांची कहाणी : मृत्यू किंवा बलात्कार!

रोहिंग्या निर्वासित आयसिस आणि आयएसआयच्या संपर्कात: केंद्र सरकार

रोहिंग्या निर्वासितांपैकी काही जण हे आयसिस आणि पाकिस्तानी गुप्तहेर विभाग आयएसआयच्या संपर्कात आहेत असं केंद्र सरकारनं सोमवारी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितलं आहे.

रोहिंग्या निर्वासित हे भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीनं अत्यंत धोकादायक असल्याचं केंद्र सरकारनं सर्वोच्च न्यायालयात म्हटलं आहे, असं वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियानं दिलं आहे.

जर रोहिंग्या निर्वासित हे हिंदू किंवा ख्रिश्चन असते तर त्यांना बांगलादेशनं आश्रय दिला असता का? असा सवाल बांगलादेशी लेखिका तस्लिमा नसरीन यांनी केला आहे.

मानवतेच्या दृष्टीकोनातून नाही तर मतांवर डोळा ठेऊन बांगलादेश रोहिंग्यांना आश्रय देत असल्याचं नसरीन यांनी म्हटलं आहे, असं वृत्त बीबीसी हिंदीनं दिलं आहे.

रक्तपेढ्यांतील दूषित रक्तामुळं 18 जणांना एचआयव्ही

रक्तपेढ्यातील दूषित रक्तामुळं मुंबईत गेल्या वर्षभरात 18 जणांना एचआयव्हीची बाधा झाल्याचं वृत्त लोकसत्तानं दिलं आहे.

सध्या वापरात येत असलेल्या एलायझा रक्त तपासणीत पहिल्या टप्प्यातील एचआयव्हीचं निदान होत नाही.

त्यामुळं रक्तघटकांच्या संक्रमणामुळं रुग्णांना एचआयव्हीची बाधा झाली असं या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी प्रसारमाध्यमांमध्ये मंगळवारी प्रसिद्ध झालेल्या वेगवेगळ्या महत्त्वाच्या बातम्यांचा आढावा.


सामग्री: हुबेहूब माणसांसारखे दिसणारे, वागणारे, त्यांच्यासारख्या भावना असणारे रोबो अनेकदा सिनेमात दाखवले आहेत. 1980 साली आलेल्या जॉनी 5 पासून ते आताच्या अव्हेंजर्स: द एज ऑफ अल्ट्रॉन पर्यंत अनेक रोबो माणसांसारखेच होते.

पण खरंच असं होऊ शकतं का? आणि अशा रोबोंची आपल्याला किती गरज आहे?

डॉ. बेन गोअर्टजेल यांनी एक आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स सॉफ्टवेअर तयार केलं होतं. याच सॉफ्टवेअरवर आधारित सोफिया नावाचा एक रोबो तयार केला गेला. ती अगदी खऱ्याखुऱ्या बाईसारखी दिसते. हाँगकाँगच्या हॅन्सन रोबोटिक्स या कंपनीने ही रोबो तयार केली आहे.

गोअर्टजेल यांना वाटतं की रोबोट माणसांसारखे दिसायला हवेत. म्हणजे माणसांच्या मनात रोबोटविषयी जो संशय आहे तो दूर होईल. बीबीसीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं की, "येणाऱ्या काळात बनणारे रोबोट हे माणसांसारखेच असतील. कारण लोकांना असे रोबोट आवडतात."

त्यांना वाटतं की माणसांसारख्या दिसणाऱ्या रोबोटला लोक चांगल्या प्रकारे आदेश देऊ शकतील, इतकंच नाही त्यांच्याबद्दल आपल्या गर्लफ्रेंडशी गप्पाही मारू शकतील.

"मला वाटतं की सॉफ्टबॅक प्रकारचे पेपर रोबो दिसायला अगदीच वाईट असतात. पण सोफिया तुमच्या डोळ्यात डोळे घालून पाहील आणि तुमच्या चेहऱ्यावर असणारे हावभाव प्रतिबिंबित करू शकेल. एखाद्या रोबोच्या छातीवर असणाऱ्या मॉनिटरकडे बघण्यापेक्षा तिच्या डोळ्यात बघणं हा एकदम वेगळा अनुभव असेल."

आतापर्यंत 20 नवीन सोफिया रोबो बनवण्यात आले असून यापैकी 6 रोबोचा जगभरात वापर होत आहे. या रोबोचा वापर भाषणं द्यायला आणि तांत्रिक प्रशिक्षण देण्यासाठी करण्यात येत आहे.

अनेक कंपन्यांनी ग्राहकांना आकर्षित करण्याच्या उद्देश्याने सोफियाचा वापर करण्यासाठी हॅन्सन रोबॉटिक्सशी संपर्क साधलेला आहे. पण एक गोष्ट मात्र स्पष्ट आहे की सोफिया असो वा पेपररोबोसारखा मानवसदृश्य रोबो असो. पण असे रोबो तयार करणं अजूनही खूप खर्चिक आहे. खुद्द डॉ. गोअर्टजेल देखील ही गोष्ट नाकारत नाहीत.

पण अनेक रोबोटिस्ट (रोबॉटिक सायंटिस्ट) याच्याशी सहमत नाहीत.

रोबोट विद्रोह करू शकतात का?

इंट्यूशन रोबोटिक्सचे सहसंस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. स्क्युलर हे रोबो माणसाप्रमाणे दिसण्याच्या किंवा बोलण्याच्या विरोधात आहेत.

त्यांची कंपनी एलिक्यू नावाचा लहानसा सोशल रोबो बनवते. या रोबोचं उद्दिष्टं आहे ज्येष्ठांचं एकटेपण दूर करणं. हा रोबोट बोलू शकतो आणि प्रश्नांची उत्तरंही देऊ शकतो. ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या ही दिवसांपासून माणसांसारख्या दिसणाऱ्या रोबोंचा ट्रेंड वाढला आहे. पण एखादं मशीन अगदी हुबेहूब माणसासारखं दिसणं भीतीदायक नाही का? माणसाच्या भविष्याला याने काही धोका उत्पन्न होणार नाही?


सामग्री: हुसैन हक्कानी हे अमेरिकेत पाकिस्तानचे राजदूत होते आणि आतापर्यंत तीन पंतप्रधानांबरोबर त्यांनी सल्लागाराचं काम केलं आहे. नुकतंच त्यांनी 'रिइमॅजनिंग पाकिस्तान- ट्रान्सफॉर्मिंग अ डिसफंक्शनल न्युक्लियर स्टेट' नावाचं पुस्तक लिहिलं आहे.

बीबीसीनं त्यांच्याकडून एकूण परिस्थिती काय आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न केला.

हे समजून घेण्याआधी आपण ज्या पार्श्वभूमीवर हक्कानींनी हे विश्लेषण केलं आहे ती परिस्थिती आधी समजून घेऊ.

भारतानं मंगळावारी जैश-ए-मोहम्मदच्या तळावर हल्ला केला. पाकिस्ताननं त्यानंतर पत्रकार परिषद घेतली आणि म्हटलं की आम्ही योग्यवेळी भारताच्या या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देऊ. या घटनेला 24 तास संपत नाही त्याआधी पाकिस्ताननं सांगितलं की आम्ही आमच्या हद्दीत राहून भारतीय हद्दीत हल्ले केले. पुढे त्यांनी हे देखील सांगितलं की भारतीय वायुदलाची दोन विमानं आम्ही पाडली. आता सध्या एक वैमानिक पाकिस्तानच्या ताब्यात आहे.

पाकिस्तानची ही कृती जशास तसे किंवा ठोशास ठोसा या स्वरूपाची आहे असं काही जणांना वाटतं. पुलवामा हल्ल्यानंतर देशात संतापाची लाट होती तिला शांत करण्यासाठी भारताने बालाकोट हल्ला केला असं देखील काही जणांना वाटतं, पण खरा प्रश्न हा आहे की परिस्थिती हाताबाहेर जाण्याआधी ती नियंत्रणात कशी येईल?

त्याला कारण देखील तसंच आहे, मंगळवारी भारतानं अनपेक्षितपणे हल्ला केला. 1971 नंतर भारताने पहिल्यांदाच प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा ओलांडून पाकिस्तानमध्ये आपली विमानं घुसवली.

दोन्ही देशांकडे अण्वस्त्रं आहेत. पाकिस्तानी लष्करानं दहशतवादाचा वापर करून परिस्थिती चिघळवली आणि अकारण अणुयुद्धाची परिस्थिती ओढावू नये म्हणून भारताने हा मुद्दा उचलण्यासाठी चालढकल केली, असं हक्कानी सांगतात.

"भारताला वाटतं की आपण अशा काही जागा निवडल्या आहेत ज्या ठिकाणी हल्ला केला तर आपण मर्यादा ओलांडली असा संदेश जाणार नाही. त्यामुळेच भारताने 2016मध्ये सर्जिकल स्ट्राइक केलं आणि आता दहशतावादी गटाच्या तळावर हवाई हल्ले केले," असं हक्कानी सांगतात.  पाकिस्तानला भारताविरोधात युद्ध नकोय पण त्यांच्या लष्करासमोर अनेक आव्हानं आहेत.

"त्यांना पाकिस्तानच्या भूमीवर असलेल्या जिहादी संघटना बंद कराव्या वाटत नाहीत. पण त्या संघटना असणं हे समस्यांचं आगार आहे. 2011 मध्ये अमेरिकेनं पाकिस्तानमध्ये घुसून ओसामा बिन लादेनला ठार केलं होतं. आता भारतीय विमानं पाकिस्तानमध्ये घुसली, त्यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"जी स्थिती कधीही पाहिली नव्हती त्या स्थितीमध्ये सध्या हे दोन्ही देश आहेत," भारत आणि पाकिस्तानच्या तणावाच्या स्थितीवर पाकिस्तानचे माजी राजदूत हुसैन हक्कानींनी केलेलं हे भाष्य खूप काही सांगून जातं.


सामग्री: हृदयविकार आणि कर्करोग या आजारांचा वाढता धोका आहे.

विसाव्या शतकापूर्वी पेनिसिलीन या औषधाचा शोध लागला नव्हता. मात्र या औषधाच्या शोधानंतर जगण्याचं प्रमाण वाढलं. आता तर वैयक्तिक जीन्सचा अभ्यास करून औषधांची परिणामकता वाढवण्यासाठी जीनोमिक औषधांचा वापर वाढला आहे. या सगळ्याचा परिणाम म्हणून सरासरी आयुर्मान वाढलं.

शतकभरात वैद्यकीय आणि शास्त्रीय क्षेत्रातील संशोधनामुळे विकसित देशांत आयुर्मान 30 वर्षं इतक्या प्रचंड प्रमाणात वाढलं. उदाहरणार्थ इंग्लंडमध्ये पुरुषांमध्ये सरासरी आयुर्मान 79 तर महिलांमध्ये 83 इतकं झालं आहे.

पूर्वी मृत्यू आकस्मिकपणे ओढवत असे. साथीच्या संसर्गजन्य आजारांमुळे मृत्यूला सामोरं जावं लागणाऱ्यांची संख्या प्रचंड होती. आता साथीच्या आजारांना आटोक्यात आणण्यासाठी प्रभावी औषधं तयार झाली आहेत.

केवळ साथीच्या रोगांवरच नाही तर अनेक दुर्धर आजारांवर औषधोपचार शोधून काढल्यामुळे आर्युमान वाढत आहे. कर्करोगासारख्या दुर्धर आजाराचा सामना करणारी माणसंही अनेक वर्षं जगतात, पण दुसरीकडे इतर काही साधे वाटणारे आजार मृत्यूला कारण ठरत आहेत.

इंग्लंडमध्ये विस्मरण (डिमेन्शिया) हा आजार बऱ्याच प्रमाणात दिसू लागला आहे आणि अनेकांच्या मृत्यूचं कारणही बनत आहे.

मृत्यूला दूर लोटून आपण जास्तीत जास्त जगत आहोत, हे खरं. मात्र आगामी काळात निर्माण होणाऱ्या आव्हानांसाठी आपण किती तयार आहोत? येत्या काळात मृत्युदर वाढणार आहे. अन्य कशापेक्षाही हेच आव्हान मानवप्रजातीसमोर आहे.

मृत्यू लांबला तरी तो अटळ आहे आणि इंग्लंडमध्ये आता त्याचंच प्रमाण वाढणार आहे कारण वयोवृद्धांचं प्रमाण लोकसंख्येत वाढत आहे.

इंग्लंडमध्ये सध्या दरवर्षी पाच लाख माणसांचा मृत्यू होतो. पुढच्या 20 वर्षांत हे प्रमाण वीस टक्क्यांनी वाढणार आहे. जगभरात मृत्यूदर वाढण्याची लक्षणं आहेत. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अहवालात हे नमूद करण्यात आलं आहे.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अंदाजानुसार, 2015 मध्ये मृत्यूचं प्रमाण 5 कोटी 60 लाख होतं. 2030 मध्ये हे प्रमाण वाढून 7 कोटी एवढं होणार आहे.

विज्ञानाच्या आधुनिकीकरणानंतरही येत्या काही वर्षात मृत्यूदर वाढण्याची शक्यता आहे.

हृदयविकार आणि कर्करोग यासारख्या बिगरसाथीच्या मात्र दुर्धर आजारांमुळे मृत्युदर वाढणार आहे.

बहुतांशी माणसांना आयुष्याच्या शेवटच्या वर्षांमध्ये बहुविध आजारांचा सामना करावा लागण्याची शक्यता आहे. मरणापूर्वी विविध अवयव असहकार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विज्ञानाच्या प्रगतीमुळे माणसाचं आयुर्मान वाढलं आहे. मृत्यू लांबवणीवर टाकण्यात आपल्याला यश आलं आहे हे खरं, मात्र येत्या काही वर्षांत मृत्यूचं प्रमाणही लक्षणीयरीत्या वाढणार आहे आणि म्हणूनच मृत्युपंथाला लागलेल्या व्यक्तींची काळजी कशी घ्यायची हे मोठं आव्हान येणाऱ्या काळात असणार आहे.


सामग्री: हृदयाचे ठोके वाढवणाऱ्या या मॅचमध्ये शेवटपर्यंत काय होईल हे सांगता येत नव्हतं. अखेर शेवटच्या क्षणी, शेवटच्या बॉलला मुंबई इंडियन्सने चेन्नई सुपरकिंग्सला धूळ चारली.

हा शेवटचा बॉल टाकला होता मुंबईचा सगळ्यात अनुभवी बॉलर लसिथ मलिंगाने. मलिंगाला जग सगळ्यात धोकादायक यॉर्करचा जनक म्हणूनच ओळखतं.

बॅटिंग करत होता चेन्नईचा शार्दूल ठाकूर. 150 रन्सचं लक्ष्य असणाऱ्या चेन्नई सुपरकिंग्सचा शार्दूल जेव्हा क्रीझवर आला तेव्हा टीमला फक्त 4 रनांची गरज होती.

मलिंगाच्या पहिल्या बॉलवर शार्दूलने 2 रन काढले. पण शेवटच्या बॉलवर मलिंगाच्या जबरदस्त ऑफ कटरला शार्दूल बळी पडला आणि मुंबई इंडियन्सने IPLचं जेतेपद चौथ्यांदा पटकावलं.

शार्दूलला पाठवणं ही धोनीची चूक

मलिंगाने टाकलेला बॉल स्टंपच्या अगदी समोर उभ्या असलेल्या शार्दूल ठाकूरच्या पॅडवर जाऊन आदळला आणि अंपायरने आपलं बोट उचलून इशारा केला - आऊट!

हे घडताक्षणी मुंबईच्या डगआऊटमध्ये बसलेले खेळाडू हर्षोल्हासाने पिचकडे धावले.

दुसऱ्या बाजूला चेन्नईच्या गोटात निराशा पसरली. पॅड बांधून हातात बॅट घेऊन सज्ज असलेला हरभरजन सिंग रागारागात उठला. एकंदर माहोलच असा होता की मॅच फिरवणारा धोनीचा निर्णय चुकीचा होता.

क्रिकेट समीक्षक विजय लोकपल्ली यांच्या मते धोनीने खरंच मोठी चूक केली. शार्दूल ठाकूरऐवजी हरभजन सिंगला बॅटिंग करायला पाठवायला हवं होतं. हरभजन त्याच्या तडाखेबाज फलंदाजीसाठी ओळखला जातो.

तर क्रिकेट समीक्षक अयाझ मेमन यांच्यामते धोनीने शार्दूलची प्रथम श्रेणी क्रिकेटमधली कामगिरी बघून हा निर्णय घेतला असावा.

'हरभजनला पाठवायला हवं होतं'

आता जे झालं ते झालं, पण हरभजन प्रत्येक बाबतीत शार्दूलपेक्षा जास्त अनुभवी होता. मेमन म्हणतात, "दबावाखाली खेळायची शार्दूलची क्षमताही अधिक आहे."

पण ते हेही मान्य करतात की धोनीने विचार केला असेल की शार्दूल तरुण आहे, रविंद्र जाडेजा सोबतच्या भागीदारीत 1-2 रन पटकन पळून काढू शकतो. याव्यतिरिक्त शार्दूलला पाठवायचं काही कारण असेल, असं वाटत नाही.

पण जिंकता जिंकता IPLचं जेतेपद हरण्यापेक्षा दुसरी मोठी निराशादायक गोष्ट धोनी आणि टीमसाठी असू शकत नाही.

वॉटसनचं रनआऊट होणं

चेन्नईच्या पराभवाचं दुसरं कारण म्हणजे सलामीवीर शेन वॉटसनचं रन आऊट होणं.

शेन वॉटसनने मागच्या वेळेस, 2018 मध्ये हैदराबाद विरुद्ध नाबाद शतक फटकावलं होतं. आपल्या एकट्याच्या बळावर त्याने चेन्नईला तिसऱ्यांदा चँपियन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

IPLच्या 12 हंगामाची फायनल चेन्नई सुपरकिंग्स आणि मुंबई इंडियन्समध्ये खेळली गेली. ही मॅच इतकी उत्कंठावर्धक होती की अर्ध्या रात्री क्रिकेटच्या चाहत्यांची झोप उडाली.


सामग्री: हृदयाला पुरवठा होणाऱ्या रक्तापासून याची सुरुवात होती. हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या प्रमुख वाहिनीला रोहिणी म्हणतात.

वाहिनीत रक्ताची गाठ झाल्यास ती संकुचित होऊ शकते. यामुळे हृदयाला होणारा रक्तपुरवठा

थांबतो आणि त्यामुळे रक्ताबरोबर मिळणारा ऑक्सिजनही मिळणं बंद होतो आणि मग हार्ट अॅटॅक येतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हृदयविकार हा जगातला सर्वांत जीवघेणा आजार आहे. जगभरात एक तृतीयांश मृत्यू हार्ट अॅटॅकनं होतात.


सामग्री: हृषी आणि विन हे अमेरिकन गे जोडपं नुकतंच विवाहबद्ध झालं. त्यांच्या लग्नाची ही गोष्ट

वेगळा आहे म्हणजे नेमकं काय, हे मलाही कळत नव्हतं. कारण, माझ्या भावना समजून घेईल आणि मला समजावून सांगेल असं समोर कुणीही नव्हतं.

मीही दुर्लक्ष केलं आणि अभ्यासावर लक्ष केंद्रित केलं. पुढे इंजिनिअरींगच्या शिक्षणासाठी IIT ला गेल्यावर मानसशास्त्राच्या एका तासाला समलैंगिकता हा प्रकार मला पहिल्यांदा समजला. पण, तरीही मी गे आहे, असं मला वाटलं नव्हतं.

अमेरिकेत पुढचं शिक्षण घेत असताना मी समलैंगिकांसाठीच्या मदत केंद्रात गेलो. तिथे मला पहिल्यांदा कळलं की मी गे आहे. 1997 मध्ये मी लगेचच माझ्या आई-वडिलांना स्वतःविषयी सांगितलं. तेव्हा मी 22 वर्षांचा होतो.

त्यांना ते स्वीकारणं अर्थातच कठीण होतं. त्यासाठी जवळजवळ त्यांना चार वर्षं लागली. आधी त्यांनी सत्य नाकारण्याचा प्रयत्न केला. मग त्यांना अपराधी आणि मग हतबल वाटलं. दु:ख, रडणं आणि बरंच काही घडलं.

महाराष्ट्राच्या हृषिकेश आणि व्हिएतनाममधील विन यांचं अमेरिकेत प्रेम जुळलं

त्यांना वाटलं मी मुलीशी लग्न केलं तर सगळं सुरळीत होईल. मी मात्र नकार दिला. मला दुसऱ्या मुलीचं आयुष्य बरबाद करायचं नव्हतं. आई-वडिलांना माझी परिस्थिती समजावून सांगण्यात माझ्या बहिणीने मला मदत केली.

सुरुवातीच्या विरोधानंतर आई-बाबांनी माझं 'गे' असणं स्वीकारलं. नंतर तर ते दोघं अमेरिकेत आले होते. तेव्हा त्यांनी सॅन फ्रान्सिस्कोच्या 'गे परेड'मध्येही भाग घेतला. मला त्यांचा प्रचंड अभिमान वाटला.

लग्नाची गोष्ट

पुढे मला विन भेटला. गे डेटिंग साईटवर ऑक्टोबर 2016 मध्ये मी त्याच्याशी पहिल्यांदा बोललो. दोन दिवसांनंतर आम्ही एकत्र डिनर डेटवर गेलो. विनचा जन्म व्हिएतनाममध्ये झालाय. 1990 मध्ये तो 8 वर्षांचा असतानाच त्याचं कुटुंब अमेरिकेत रहायला आलं.

हृषिकेश आणि विनचा लग्नाचा निर्णय

आम्ही आणखी काही वेळा एकत्र फिरलो. डिसेंबर 2016 मध्ये आम्ही एकत्र ऑस्ट्रेलियाला गेलो. प्रत्येक वीकेंडला भेटत राहिलो. आणि आमच्यात प्रेमाचा बंध तयार झाला. अखेर एप्रिल 2017 मध्ये मी विनला लग्नासाठी प्रपोज केलं.

यवतमाळमध्येच लग्न

लग्न कसं झालं पाहिजे यावर मी ठाम होतो. ते माझ्या मूळ गावी यवतमाळमध्ये झालं पाहिजे असा माझा आग्रह होता. माझे कित्येक मित्र तिथे आहेत.

काही कुटुंबांशी आमची पिढ्यान् पिढ्यांची मैत्री आहे. माझ्या आयुष्यातला सर्वांत मोठा सोहळा मला त्यांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयुषमान खुराणाचा  ' शुभमंगल ज्यादा सावधान '  हा गे लग्नावर चितारलेला सिनेमा नुकताच रिलीज झाला आहे. पण महाराष्ट्रात अशा प्रकारचं लग्न 2 वर्षांपूर्वीचं झालं आहे.

माझं नाव हृषिकेश साठवणे. मी 44 वर्षांचा आहे आणि मी अमेरिकेत एका टेक्नॉलॉजी कंपनीत काम करतो. लहानपणापासून मला ही जाणीव होती की मी इतरांपेक्षा वेगळा आहे.


सामग्री: हॅलो, एमी, वन, टू, बाय-बाय या इंग्रजी शब्दांचा उच्चार हा मासा स्पष्टपणे करतो. १६वर्षांचा हा किलर व्हेल मानवी आवाजाची नक्कल करणारा पहिलाच मासा आहे.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विकी नावाचा हा किलर व्हेल मासा चक्क आपल्याशी बोलतो. त्याच्या प्रशिक्षकांनी उच्चारलेले शब्द तो लीलया उच्चारतो.


सामग्री: हे आंदोलक सदनापर्यंत पोहोचल्याने चर्चा थांबवण्यात आली होती. त्यावेळी झालेल्या हिंसाचारात 4 लोकांचा मृत्यू झाला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बुधवारी ( 6 जानेवारी) अमेरिकेच्या संसदेत चर्चा सुरू होती. तेव्हाच कॅपिटल इमारतीच्या बाहेर निदर्शनं करत असलेले ट्रंप समर्थक इमारतीत घुसले.


सामग्री: हे आंदोलन हाताळताना सरकारकडून चार मोठ्या चुका झाल्या आहेत.

पहिली चूक

ही चूक आहे की हे जाणूनबुजून झालं आहे, हे समजणं जरा अवघड आहे. 20 मार्चला अॅट्रॉसिटीज अॅक्ट संदर्भात 'सुभाष काशीनाथ महाजन विरुद्ध महाराष्ट्र सरकार' या केसवर सुप्रीम कोर्टानं निर्णय दिला.

सुप्रीम कोर्टासमोर सरकारची बाजू मांडण्यासाठी वरिष्ठ कायदा अधिकाऱ्यांऐवजी अॅडिशनल सॉलिसिटर जनरल मनिंदर सिह यांना पाठवण्यात आलं होतं.

त्यांनी अॅट्रॉसिटी कायद्याच्या बाजूनं बोलण्याऐवजी एका जुन्या केसचा संदर्भ देत संशयिताला जामिनावर सुटका करण्यात काहीही अडचण नसल्याचं स्पष्ट केलं.

अॅडिशनल सॉलिसिटर जनरल यांची अशी भूमिका ही कायद्याविरोधात होती.

सरकारच्या प्रतिनिधीने कायद्याचा बचाव करायचा असतो. अॅट्रॉसिटी कायद्याअंतर्गत दोषी आढळण्याचा दरही फार कमी असल्याचं त्यांनी न्यायालयासमोर सांगितलं.

देशात एक चतुर्थांश लोक, म्हणजे 35 कोटी अनुसूचित जाती आणि जमातीची यांची आहे. पण सरकारनं त्यांची बाजू मांडण्यात दिरंगाई केली आहे.

या कायद्याअंतर्गत खोट्या तक्रारी नोंदवल्या जातात, असं सरकारनं न्यायलयासमोर सांगितलं. त्यामुळे सुप्रीम कोर्टाने प्राथमिक तपास करण्याअगोदर अटक न करण्याचा निर्णय दिला.

दुसरी चूक

सुप्रीम कोर्टाच्या निर्णयानंतर आंदोलन सुरू होण्याची स्थिती निर्माण झाली होती. सोशल मीडियावर याची चर्चा पेटली होती.

मोदी सरकारमधील तीन मंत्री आणि अनेक खासदारांनी याबाबत पंतप्रधानांशी चर्चा केली होती. विरोधी पक्षानेही राष्टपतींची भेट घेतली होती. त्यानंतरही सरकारने कोणतंही पाऊल उचललं नाही.

आंदोलनाच्या दिवशी मात्र सरकरने पुनर्विचार याचिका टाकली. म्हणजे सरकारने राजधर्म निभवण्यात दिरंगाई केली आहे.

तिसरी चूक

हे आंदोलन पूर्वनियोजित होतं हे सगळ्यांना माहीत होतं. पण ते एवढं मोठं होईल, याचा अंदाज सरकारला आला नसावा. याअगोदर SC-ST प्रमोशनचा मुद्दा जसा दबला तसंच याचंही होईल, असं सरकारला वाटलं असावं, पण तसं झालं नाही. परिणामत: त्यांना आंदोलन व्यवस्थित हाताळता आलं नाही.

चौथी चूक

चौथी चूक ही अजून मोठी होत चालली आहे. ती म्हणजे, सुप्रीम कोर्टाच्या निर्णयावर पुनर्विचार याचिका करणं.

सुप्रीम कोर्टाच्या नियमानुसार पुनर्विचार याचिका ही ज्या खंडपीठानं निर्णय दिला होता त्यांच्याकडेच जाते.

दबावामुळे सरकारने ही याचिका टाकल्याने त्या खंडपीठाकडे दोन्ही पर्याय उपलब्ध असतात - निर्णय कायम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अॅट्रॉसिटीज अॅक्टअंतर्गत तत्काळ अटक न करता प्राथमिक तपास करण्यात यावा, सरकारी कर्मचाऱ्यांना या कायद्याअंतर्गत अटक करण्याच्या अगोदर त्यांच्या वरिष्ठांची परवानगी घ्यावी, असा निर्णय सुप्रीम कोर्टाने दिला होता. या निर्णयानंतर नाराज झालेल्या दलितांनी सोमवारी भारत बंदची हाक देत देशातल्या विविध भागात विरोध करत निदर्शनं केली. आणि या बंददरम्यान झालेल्या हिंसाचारात 10 लोकांचा बळी गेला आणि अनेक जण जखमी झाले.


सामग्री: हे आरोप करताना तोगडिया डॉक्टरांसमवेत व्हीलचेअरवरच पत्रकार परिषदेत दाखल झाले होते. हे आरोप करताना तोगडिया यांना रडू कोसळलं. माझ्या घराची झडती का घेतली जात आहे? मी सराईत गुन्हेगार आहे का? असे प्रश्नही त्यांनी उपस्थित केले.

रस्त्यात बेशुद्धावस्थेत आढळल्यानंतर त्यांना अहमदाबादमधल्या चंद्रमणी हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. त्यानंतर मंगळवारी सकाळी शुद्धीवर आल्यावर त्यांनी ही पत्रकार परिषद घेतली.

राजस्थानातील गंगापूर कोर्टानं दंगलीच्या एका प्रकरणात तोगडिया यांना समन्स बजावलं आहे. अनेकदा समन्स बजावूनही ते कोर्टात हजर न राहिल्यानं त्यांना आता आजामीनपात्र वॉरंट बजावलं आहे.

त्यामुळे राजस्थान पोलीस त्यांना सोमवारी अटक करण्यासाठी अहमदाबादमधल्या सोला पोलीस ठाण्यात पोहोचले. मात्र, ते घरी न सापडल्यानं पोलीस राजस्थानला परतले.

त्यानंतर दुपारी अडीच वाजता झेड प्लस सुरक्षा असलेले तोगडिया एका व्यक्तीसोबत ऑटोमध्ये बसून जाताना दिसले होते. यानंतर रात्री साडेआठ वाजता कोतरपूरजवळ ते बेशुद्ध अवस्थेत सापडले होते.

15 दिवसांत अनेक नोटिसा

गेल्या 15 दिवसांत तोगडिया यांना अनेक प्रकरणांची समन्स प्राप्त झाली आहेत. 1998च्या एका प्रकरणात 2017मध्ये त्यांच्याविरोधात अजामीनपात्र वॉरंट बजावण्यात आलं होतं.

त्यामुळे या प्रकरणी त्यांना कोर्टात हजर राहावं लागलं होतं. आता त्यांना राजस्थानच्या गंगापूरवरून एक वॉरंट बजावण्यात आलं असून हरियाणावरुनही त्यांच्या विरोधात वॉरंट बजावलं जाण्याची शक्यता आहे.

म्हणजेच आता जुने खटले पुन्हा तोगडियांसमोर उभे ठाकले आहेत. हा योगायोगही असेल मात्र, तोगडियांचं भाजपच्या वरिष्ठ नेत्यांसोबत वाजल्याचं बोललं जात आहे.

विश्व हिंदू परिषदेच्या प्रमुख पदाच्या निवडणुकीसाठी जेव्हा त्यांनी निवडणूक लढवली, तेव्हा त्यांनी ही निवडणूक लढवू नये, असं संघ आणि भाजपमधील एका गटाला वाटत होतं.

मात्र भुवनेश्वर इथल्या बैठकीत त्यांनी मोठं शक्ती प्रदर्शन केलं होतं. त्यानंतर त्यांना 3 वर्षांसाठी कार्यकारी प्रमुख बनवण्यात आलं.

भाजप नेत्यांसोबत मतभेद का?

असं मानलं जातं की, तोगडिया यांचे भाजपच्या नेत्यांसोबत बरेच वैचारिक मतभेद आहेत. राम मंदिर, कलम 370, समान नागरी कायदा याविषयांवर तोगडिया फार कठोर बोलतात.

गेल्या आठवड्यात पत्रकार परिषद घेऊन त्यांनी सांगितलं की, राम मंदिर निर्माण करण्यासाठी मोदी सरकारनं संसदेत एक विधेयक सादर करणं आवश्यक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"जुने खटले काढून माझ्याविरोधात षडयंत्र सरकारनं सुरू केलं आहे. सरकारला माझं एन्काऊंटर करायचं असून काही दिवसांपासून माझा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न केला जात आहे," असे आरोप विश्व हिंदू परिषदेचे आंतरराष्ट्रीय कार्यकारी अध्यक्ष डॉ. प्रवीण तोगडिया यांनी मंगळवारी सकाळी पत्रकार परिषदेत केले.


सामग्री: हे आहे डांबे. पश्चिम आफ्रिकेत अशा पद्धतीने प्राचीन काळी हा खेळ खेळला जात असे.

त्यातला हिंसका भाग कालौघात काढून टाकण्यात आला आहे. हा खेळ युट्यूबच्या माध्यमातून कोट्यवधी प्रेक्षकांसमोर पोहोचतो आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हातात दोर घेऊन एकमेकांना ठोसा-बुक्की वालं बॉक्सिंग तुम्ही पाहिलंय का?


सामग्री: हे उद्गार आहेत एनडीआरएफचे प्रमुख नितेश कुमार यांचे. पुराने वेढलेल्या कोल्हापूरला वाचवण्यासाठी आलेल्या एनडीआरएफच्या जवानांना कोल्हापूरकरांच्या माणुसकीचंही दर्शन झालं.

मुसळधार पाऊस आणि अलमट्टी धरणातील वाढत्या पाण्यामुळे कोल्हापूरला पुराचा जोरदार फटका बसला. बघता बघता हाहा:कार माजला. हजारो लोकांना आपलं घरदार नेसल्या कपड्यांनिशी सोडावं लागलं. अनेक गावं चाहूबाजूंनी पाण्याने वेढल्याने एनडीआरएफच्या जवानांनी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करून बचावकार्य केलं.

गेल्या दहा दिवसांपासून एनडीआरएफची पथकं बचावकार्य करण्यासाठी कोल्हापुरात आहेत.

NDRF चे जवान आणि नागरिकांशी संवाद साधताना नितेश कुमार

एकीकडे अस्मानी संकटांशी झुंजत असणाऱ्या कोल्हापूरकरांनी आपली माणुसकी सोडली नाही. याचा प्रत्यय एनडीआरएफच्या जवानांनाही आला.

अनेक अनुभव गाठीशी आहे, मात्र कोल्हापूरमध्ये मात्र वेगळा अनुभव आल्याचं एनडीआरएफचे जवान सांगतात.

नितेश कुमार हे एनडीआरएफचे प्रमुख आहेत. जयसिंगपूर इथं बोलताना ते म्हणाले, कठीण परिस्थितीत इथले लोक माणुसकी कशी जपतात हे डोळ्यांनी पाहिलं.

पूरग्रस्तांना दिलसा देताना NDRF जवान

"ही माणुसकी आम्ही इतर कुठेही पाहिली नाही. पैसे न घेता इतकी मदत करणं हे फक्त कोल्हापूरमध्येच घडू शकतं," असंही नितेश कुमार कोल्हापूरकरांबद्दल म्हणाले.

जिथं जीवाचा भरवसा नव्हता, काय होईल हे माहीत नव्हतं अशा वेळी धावून आलेल्या जवानांनी आपली रक्षा केल्याची भावना इथं प्रत्येकाच्या मनात आहे आणि म्हणूनच तुम्ही खरे रक्षणकर्ते सांगत कोल्हापुरातल्या मुलींबाळीनी या जवानानांच राखी बांधून प्रेम आणि आदर व्यक्त केला.

विशेषत: कोल्हापूरकरांबद्दल बोलायचं झाल्यास, अस्मानी संकटाशी झुंजताना कोल्हापूरकर डगमगले नाहीत. पुराचं पाणी ओसरल्यावर घर, व्यवसाय पुन्हा नव्याने सुरू करण्यासाठी सगळे तयारीला लागलेत.

सोशल मीडियाचा त्यासाठी आधार घेतला जात आहे. स्वतःहून वेगवेगळ्या मदतीसाठी पुढे येणाऱ्यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून त्यांचे संदेश व्हायरल केले आहेत.

प्रशासनाची वाट न पाहता स्वच्छतेची जबाबदारी स्वतःहून घेत एकमेकांना मदत करण्यात येतेय. कोल्हापूरकरांच्या या स्वभावाच सगळीकडे कौतुक होतंय.

'Rebooting Kolhapur' अशा आशयाचा संदेश सध्या सोशल मीडियावर पाठवला जातोय. पुन्हा एकदा उभं राहण्यासाठी बळ देण्याचा यामागे उद्देश आहे.

ठिकठिकाणच्या मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी चौकाचौकात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"ही माणुसकी आम्ही इतर कुठंही पाहिली नाही. पैसे न घेता इतकी मदत करणं हे फक्त कोल्हापूर मध्येच घडू शकतं."


सामग्री: हे उद्गार आहेत पी. टी. उषा यांचे. खेळाडूंसाठी ऑलिम्पिक स्पर्धा किती महत्त्वाची असते, हे या उत्तरातून स्पष्ट होतं.

यंदा 24 जुलै पासून ऑलिम्पिक स्पर्धेचा नारळ फुटेल, पण त्याचे पडघम आतापासूनच वाजू लागले आहेत. भारतासह जगभरातले खेळाडू क्रीडाविश्वातल्या सर्वोच्च स्पर्धेसाठी तयार होत आहेत.

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

2000 नंतर भारताने ऑलिम्पिक स्पर्धेत आतापर्यंत 13 पदकं पटकावली आहेत, त्यापैकी पाच पदकं महिला खेळाडूंनी जिंकली आहेत. विरोधाभास म्हणजे, 20व्या शतकात भारताने मिळवलेली सगळी पदकं पुरुष खेळाडूंनीच पटकावली होती.

त्यामुळे ऑलिम्पिक 2020च्या पार्श्वभूमीवर बीबीसीवर आजपासून या खेळांसाठी एक विशेष पान सादर करत आहे.

बीबीसी भारतातल्या सर्वोत्कृष्ट महिला क्रीडापटूंना गौरवणार आहे. क्रीडापटू आणि खेळांसाठीच्या या खास पेजवर देशभरातल्या क्रीडापटूंच्या प्रेरणादायी कहाण्या तुम्हाला वाचायला मिळतील. त्यांच्या संघर्षगाथा, त्यांच्या वाटचालीतले अडथळे आणि त्यावर त्यांनी कशी मात केली, हे सगळं या कहाण्यांद्वारे समजून घेता येईल.

भारताच्या महिला आणि खेळ यांच्यासंदर्भात एक व्यासपीठ तयार व्हावं आणि त्यानिमित्ताने जागरुकता व्हावी, हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.

याव्यतिरिक्त पहिलेवहिले बीबीसी स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर 2019 पुरस्कार मार्च 2020 मध्ये घोषित केले जातील. पुरस्कारासाठीचे संभाव्य नामाकनं फेब्रुवारीत वाचकांसमोर मांडण्यात येतील.

भारतीय महिला क्रीडापटूंच्या मौल्यवान योगदानासाठी त्यांचा सन्मान करण्यात येणार आहे. भारतीय महिला क्रीडापटूंच्या दैदिप्यमान प्रदर्शनाची दखल घेण्याची ही सर्वोत्तम संधी आहे.

पी.व्ही. सिंधू ऑलिम्पिक रौप्य पदकासह

आता रिओ ऑलिम्पिक्सचंच पाहा ना. 2016 साली झालेल्या या स्पर्धेत साक्षी मलिक आणि पी. व्ही. सिंधू या दोघींनीच भारतासाठी पदकांची कमाई केली. संपूर्ण स्पर्धेत भारताला मिळालेली दोन्ही पदकं महिला क्रीडापटूंनीच पटकावली.

ऑलिम्पिक स्पर्धेत पदक पटकावणारी साक्षी पहिली महिली कुस्तीपटू ठरली तर सिंधू ऑलिम्पिक पदक पटकावणारी सगळ्यात तरुण भारतीय खेळाडू होती. जिम्नॅस्ट दीपा कर्माकर ही ऑलिम्पिक पदकाच्या अगदी समीप पोहोचली होती.

सिंधू आणि साक्षी यांनी प्रयत्नांची पराकाष्ठा केली नसती तर भारतीत पथकाला ऑलिम्पिकमधून रित्या हाताने परतावं लागलं असतं. 1992 ऑलिम्पिकनंतर असं घडलेलं नाही.

साक्षी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"ऑलिम्पिक पदक तुला का जिंकायचंय? असा प्रश्न एका पत्रकाराने मला विचारला. तेव्हा मी त्याला सांगितलं या पदकासाठी मी आयुष्य समर्पित केलं आहे. दररोज या पदकासाठी मी मेहनत करतेय."


सामग्री: हे उद्गार आहेत पुण्यातील एका साठी पार केलेल्या आई-बाबांचे. आपली मुलांना चांगली नोकरी मिळावी यासाठी प्रयत्न करणाऱ्या या कुटुंबातील दोन्ही मुलं आज परदेशात आहेत.

सुरुवातीच्या काळात नवेपणामुळे तिकडे ये-जा करता आली मात्र आता सतत येणं-जाणं शक्य नसल्यामुळे एक नवा ताणही येत आहे. मुलांची सतत असणारी सवय आणि नातवंडांची येणारी आठवण यामुळे एकटेपणाची जाणिवही भारतात आल्यावर होत राहाते.

आज भारतातील अनेक कुटुंबांमध्ये अशी स्थिती दिसून येते. लहान शहरातून मोठ्या शहरात किंवा परदेशात मुलं जातात तेव्हा त्यांच्या मागे राहिलेल्या पालकांमध्ये विशेषतः घरातल्या आईच्या मनात Empty nest Syndrome ही भावना तयार होऊ लागते. घरट्यातली पिलं उडून गेली घरटं रिकामं झालं असं वाटायला लागून एका कौटुंबिक ताणाला सामोरे जावे लागते.

पण मुलं घरापासून दूर गेल्यामुळे एकप्रकारचं रितेपणही येऊ लागतं. एकटेपणाची भावना वाढीस लागते आणि आठवणींनी कासाविस व्हायला होतं. मध्यमवयीन किंवा पन्नाशी-साठी पार केलेल्या महिलांच्या बाबतीत हे बहुतांशवेळा जास्त प्रमाणात होतं. बहुतांशवेळा अशा पालकांची दोन्ही बाजूंनी कोंडी होण्याची शक्यता असते.

परदेशात किंवा मुलांनी मोठ्या शहरात जावं म्हणून तुम्हीच तर खस्ता खाल्ल्या, तुम्हीच तर त्यांनी मोठ्या नोकऱ्या कराव्यात यासाठी प्रयत्न केले. तेव्हा तुमच्या लक्षात आले नव्हते का?  आता या एकटेपणाच्या भावनेचे रडगाणे गाण्यात काय अर्थ आहे? असा प्रश्न त्यांना विचारला जातो. त्यामुळे नक्की आपले काय चुकले याचा अर्थ लावण्यात आणखीच नैराश्य दाटून येतं.

अनेकदा परदेशात गेलेल्या मुलांचं सुरुवातीच्या काळात कौतुक असतं. तिकडंच जग एकदा पाहून यावं, नव्या गोष्टी पाहून याव्यात असं वाटतं आणि ते स्वप्नही पूर्ण होतं. सुनेचं, मुलीचं बाळंतपण करण्यासाठीही परदेशवारी होते. परंतु चार-पाच वर्षांनी या फेऱ्या नकोशा वाटू लागतात.

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या वळणांवर प्रत्येक स्त्रीला कठीण प्रसंगांना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी तिच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा क्वचितच कुणी विचार करतं. 'बाईचं मन' या मालिकेतून आम्ही तिच्या मनात डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न करत आहोत. हा लेख याच मालिकेचा एक भाग आहे. परदेशात किंवा घरापासून लांब राहाणाऱ्या पालकांच्या मनात एकटेपणाची भावना येऊ शकते. काही वेळेस हा एकटेपणा नैराश्य येण्यापर्यंतही जातो. त्याला Empty nest Syndrome असे म्हटले जाते.

साठीनंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आता आम्ही पुन्हा इकडे येऊ शकणार नाही, आम्हाला इकडे करमत नाही. तुम्हीच भारतात या."


सामग्री: हे उद्गार होते माझ्या घरी आलेल्या एका उत्तर भारतीय दुकानदाराच्या पत्नीचे. मी भाड्याचं घर सोडतोय म्हणून ते घर पाहायला आले होते. त्यांना त्यांच्या दुकानाजवळ घर हवं होतं.

साधारणपणे मुंबईत स्टेशन किती जवळ आहे, पाण्याची व्यवस्था कशी आहे, दुकानं जवळ आहेत का, याचा विचार करून भाड्याचं किंवा स्वतःचं घर घेतलं जातं. पण या जोडप्याची साधी-सोपी अपेक्षा होती - 'सिर्फ रोटी करने के लिए जगह…'

एवढी साधी अपेक्षा ऐकून थोडा धक्का बसलाच, पण विचार केल्यावर लक्षात आलं… हे लोक केवळ रोटीसाठी हजार-दीड हजार किलोमीटर लांब मुंबईत आले आहेत. आधी पाय रोवून उभं राहाणं... नाही… फक्त जिवंत राहाणं, हेच यांचं ध्येय असणार.

मुंबईत असे लाखो लोक केवळ जिवंत राहाण्याच्या उद्देशाने येतात. त्यांना मुंबई 'रोटी' देईल का, याची खात्री असते.

मुंबईत उत्तर भारतीय नकोत अशी हाकाटी पुन्हा सुरू झाली आहे. सर्व राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी आपापले झेंडे पुन्हा एकदा उंचावायला सुरू झाल्यानंतर उत्तर भारतीय म्हणजे मुंबईकरांच्या भाषेतील 'भय्ये' पुन्हा चर्चेत आले आहेत.

गेली दोन-तीन दशकं मुंबईकरांच्या विशेषतः मराठी माणसाचा हा आवडीचा चर्चेचा विषय आहे. साधारणतः निवडणुकीचा काळ आला की यावर जास्त चर्चा होते. एखाद-दुसरेवेळेस पाणीपुरी प्रकरण, अतिक्रमण, छटपूजा अशा निमित्तानेही तो डोकं वर काढत असतो. त्यामुळे उत्तर प्रदेश, बिहार यांचं मुंबईशी असलेलं नातं कधीपासूनचं आहे, हे पाहाणं गरजेचं आहे.

मौर्य-सातवाहन-क्षत्रप-राष्ट्रकूट

आताच्या चर्चा पाहून मुंबईत उत्तर भारतीय काल-परवाच आले, असं सहज वाटू शकतं. पण खरंतर मुंबई आणि उत्तर भारताचा संबंध गेली 2,000 वर्षं येत आहे.

मुंबईच्या साठे महाविद्यालयात एन्शंट इंडियन कल्चर आणि आर्किओलॉजी विभागाचे प्रमुख डॉ. सूरज पंडित यांच्या मते "बंगाल आणि बिहारशी मुंबईचे प्राचीन संबंध आहेत. तेव्हापासून मुंबईत व्यापाऱ्यांनी येणं, काही वर्षं राहून जाणं, स्थायिक होणं सुरू आहे."

नालंदा विद्यापीठ आणि मुंबईचे संबंध असल्याचेही ते सांगतात.

आता मुंबई राजधानी असलेल्या राज्यावर आज भगवा फडकला, असं सांगितलं जात असलं तरीही मुंबईवर आणि पर्यायाने आजच्या महाराष्ट्राच्या भूभागावर अनेक शतके उत्तर भारतीय सत्तांचा ताबा होता.

उत्तर कोकणावर मौर्यांपासून अनेक राजवटी राज्य करत असल्याचं मुंबईच्या सेंट झेव्हियर्स कॉलेजमधील एन्शंट इंडियन कल्चर विभागाच्या प्रमुख डॉ. अनिता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हमे सिर्फ रोटी बनाने के लिए जगह चाहिये... इतनी बडी जगह नहीं चाहिए…"


सामग्री: हे उद्गार होते मेगन रिपोनीचे, अमेरिकेच्या फुटबॉल टीमच्या कॅप्टनचे... ती मेगन जिने स्पर्धा सुरु व्हायच्या आधी सांगितलं होतं, काहीही झालं तरी मी त्या (*शिवी*) व्हाईट हाऊसमध्ये पाऊल ठेवणार नाही.

आणि अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी फक्त एवढंच म्हटलं, आधी जिंकून तर दाखवा, मग बघू तुम्हाला बोलवायचं की नाही ते.

ट्रंप, वाट्टेल ते बोलण्यासाठी आणि वादग्रस्त विधानं करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत, ते फक्त एक विधान करून गप्प बसले.

आपली मतं ठामपणे मांडणाऱ्या बाईला आरडाओरड करून गप्प बसवणं अवघड असतं. राजकीय व्यासपीठावर सगळे संकेत पाळून वादविवाद करणाऱ्या राजकारणी महिलेला भर सभेत 'नॅस्टी वुमन' (कजाग बाई) म्हणणं वेगळं, आणि जी बाई स्वतःच जाहीरपणे सांगते की माझ्याशी नडलात तर माझ्याइतकी कजाग बाई नाही कोणी. तिला कसं नॅस्टी वुमन म्हणणार?

तर अशा या गुलाबी केसांच्या, बॉयकटवाल्या, लेस्बियन खेळाडूचं तडाखेबाज भाषण अमेरिकेत चर्चेचा विषय ठरलाय. अमेरिकेतल्या आणि जगातल्या मुलींची ती आदर्श ठरू पाहतेय.

आणि म्हणूनच कदाचित या मुलींना ताब्यात ठेवू पाहणारे, त्यांनी 'मुलीसारखंच' चाकोरी न सोडता आयुष्य जगावं अशी इच्छा बाळगणारे अनेक पालक, शिक्षक, तिऱ्हाईत धास्तावलेत.

म्हणूनच कदाचित ज्या दिवशी रिपोनी आणि पोरींच्या गँगने फ्रान्स गाजवून महिला फुटबॉलचा वर्ल्डकप जिंकला, त्या दिवशी तिच्या मायदेशात तिची पोस्टर फाडली गेली, तिच्या पोस्टर्सवर घाणेरड्या कमेंटस केल्या गेल्या. तिचा तिरस्कार करणाऱ्या घोषणा लिहिल्या गेल्या.

मी विचार करतेय, जर एखादा पुरुष कॅप्टन फुटबॉलचा वर्ल्डकप जिंकला असता तर देशातले लोक असेच वागले असते का? तो सोडा, आपले धोनी-कोहली वर्ल्ड कप घेऊन घरी आले असते तर आपण त्यांना डोक्यावर घेऊन नाचलो असतो की त्यांचे पोस्टर फाडले असते?

मग मेगनच्या बाबतीत असं का? मग लक्षात आलं, तिच्याविषयी काही लोकांच्या मनात राग आहे कारण ही बाई दबत नाही, तिला दडपता येत नाही, ती याला त्याला सॉरी म्हणत बसत नाही.

एवढा वर्ल्डकप जिंकला, पण अमेरिकेतल्याच काही लोकांची प्रतिक्रिया काय होती, "ते ठीक आहे, जेतेपद वगैरे, पण वागायची काही पद्धत? ही कसली तऱ्हा धांगडधिंगा घालायची? आपल्या चँपियनशिपचा एवढा कसला माज? विनम्र राहावं की."

म्हणजे खरी मेख इथे आहे. महिलांना उद्देशून 'ग्रॅब देम बाय देअर पुसी' म्हणणारे राष्ट्राध्यक्ष चालतात अमेरिकेला, पण आपलं ते खरं करणारी, गुलाबी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

या पोरी... या पोरी रफ अँण्ड टफ आहेत, जी परिस्थिती समोर येईल तिला धडक द्यायची धमक यांच्यात आहे, बिनधास्त आहेत, त्यांना खळखळून हसायला आवडतं, आम्हाला कोणी अडवू शकत नाही, थांबवू शकत नाही. थोडक्यात रापचिक ग्रुप आहे आमचा.


सामग्री: हे एक बिटकॉईन स्कॅम आहे.

याद्वारे बराक ओबामा, जो बायडन, कान्ये वेस्ट यांच्या ऑफिशल अकाऊंट्सकडेही क्रिप्टोकरन्सीमध्ये देणगी मागण्यात आली.

यानंतर बिल गेट्स यांच्या अकाऊंटवरून करण्यात आलेल्या ट्वीटमध्ये म्हटलंय, "समाजाची परतफेड करण्यास मला प्रत्येकजण सांगत असतो, आता ती वेळ आली आहे. तुम्ही मला 1000 डॉलर् पाठवला, मी तुम्हाला 2000 डॉलर्स परत पाठवीन."

टेस्लाचे प्रमुख इलॉन मस्क यांच्या ट्विटर हँडलवरूनही अशाच प्रकारचं ट्वीट करण्यात आलं होतं. पुढच्या ३० मिनिटांत आपल्याला बिटकॉईनमध्ये पाठवण्यात आलेले पैसे दुप्पट करून देणार असल्याचं यात म्हटलं होतं.

बिटकॉईनची लिंक देत या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं, "कोव्हिडच्या जागतिक साथीमुळे मी हे दान देत आहे."

पोस्ट करण्यात आल्याच्या काही मिनिटांमध्येच ही ट्वीट्स डिलीट करण्यात आली.

मस्क यांच्या अकाऊंटवरचं पहिलं ट्वीट डिलीट करण्यात आल्यानंतर काही वेळातच दुसरं ट्वीट आलं, मग तिसरंही आलं.

रॅपर कान्ये वेस्ट, त्याची बायको आणि रिएलिटी टीव्ही स्टार किम कार्डेशियन, अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा, सध्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या स्पर्धेत असलेले जो बायडन, मीडिया क्षेत्रातले अब्जाधीश माईक ब्लूमबर्ग यांच्यासह उबर आणि अॅपलसारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या ट्विटर हँडल्सनाही टार्गेट करण्यात आलं.

यानंतर ट्विटरने तातडीने कारवाई करत ब्लू टिक - म्हणजेच व्हेरीफाईड अकाऊंट्ववरून काहीही ट्वीट करताच येणार नाही, याची खबरदारी घेतली.

पासवर्ड बदलण्यासाठीच्या रिक्वेस्टही यानंतर नाकारण्यात आल्या.

क्राऊडस्ट्राईक या सायबर सिक्युरिटी कंपनीचे सहसंस्थापक दिमित्री अल्पेरोविच यांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेला सांगितलं, "हा एखाद्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरचा आतापर्यंतचा सगळ्यात मोठा हल्ला असावा."

'अकाऊंट हॅक करण्यात आल्याच्या काही मिनिटांतच ट्विटरने अकाऊंट लॉक केला असून संबंधित ट्वीट काढून टाकण्यात आलं आहे,' असं बायडेन यांच्या कार्यालयाने म्हटलंय.

तर बिल गेट्स यांच्या प्रवक्त्याने असोसिएट प्रेस वृत्तसंस्थेला सांगितलं, "ही ट्विटरसमोरची सध्याची मोठी समस्या आहे."

तर लोकांनी या स्कॅममध्ये सहभागी होऊ नये असा इशारा देणारं ट्वीट 2017 साली जगातला पहिला बिटकॉईन अब्जाधीश होणाऱ्या कॅमरून विंकलवॉस यांनी केलंय.

हॅक झालेल्या या अकाऊंट्सवरून करण्यात आलेली ट्वीटस थोडा वेळच ऑनलाईन होती. तरीही या काळात या अकाऊंटसकडे 1,00,000...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिल गेट्स, जेफ बेझोस, इलॉन मस्क यांच्यासारख्या अब्जाधीशांसोबतच अमेरिकेतल्या अनेक दिग्गजांचे ट्विटर अकाऊंट्स एका सायबर हल्ल्याद्वारे हॅक करण्यात आले आहेत.


सामग्री: हे एकीकडे सुरू असताना, अजूनही भाजपला सत्तास्थापनेची आशा आहे की काय, असा प्रश्न उपस्थित होतो. याला कारण केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी आणि माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची वक्तव्यं.

महाराष्ट्रातील सत्तास्थापनेवर भाष्य करताना नितीन गडकरींनी म्हटलं, क्रिकेट आणि राजकारणात काहीही घडू शकतं. कधीकधी तुम्ही पराभूत होत आहात असं वाटायला लागतं, पण निर्णय त्याच्या अगदी उलट येतो.

भाजपच्या राज्य कार्यकारिणीच्या बैठकीत माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही भाजपच्या सत्तेची आशा व्यक्त केली. भाजप वगळता कुणीही राज्यात सत्ता स्थापन करू शकत नाही, असं फडणवीस म्हणाले. एबीपी माझानंही हे वृत्त प्रसिद्ध केलंय.

दुसरीकडे, शिवसेनेनं काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत सत्तास्थापनेच्या चर्चांना सुरूवात केली असली, तरी महायुती तुटल्याची आणि एनडीएमधून बाहेर पडल्याची अधिकृत घोषणा केली नाहीय.

 भाजपचा पर्याय पूर्णपणे संपला आहे का, असा सवाल उद्धव ठाकरे यांना 12 नोव्हेंबरच्या पत्रकार परिषदेच करण्यात आला होता. तेव्हा त्याला उत्तर देताना, "तुम्हाला का एवढी घाई आहे, हे राजकारण आहे, राज्यपालांनी 6 महिने दिले आहेत ना," असं सूचक उत्तर त्यांनी दिले होतं.

त्यामुळे भाजपला शिवसेनेकडून अजूनही आशा आहेत का आणि एनडीएतून बाहेर पडण्याची घोषणा न करून शिवसेनेनंही दारं उघडी ठेवलीत का, असा सहाजिक प्रश्न चर्चेच्या केंद्रस्थानी आलीय. याच प्रश्नाचा धांडोळा बीबीसी मराठीनं घेतलाय.

भाजपन नेते भातखळकर म्हणतात, 'वेट अँड वॉच'

गडकरींच्या वक्तव्याबाबत भाजपचे सरचिटणीस अतुल भातखळकर म्हणाले, भारतीय जनता पक्षाला पूर्ण विश्वास आहे की, महाराष्ट्रात फक्त भाजपचंच सरकार बनेल.

"सगळ्यांच्या मनात हा विश्वास आहे. अपक्ष आमदारांचाही भाजपलाच पाठिंबा आहे. त्यामुळं सर्वाधिक मोठा पक्ष म्हणजे 120 आमदारांचा आम्हाला पाठिंबा आहे. पाच वर्षं आम्ही कार्यक्षम सरकार दिलं असून, जनादेश भाजपच्या बाजूनं आहे," असं अतुल भातखळकर म्हणाले.

भातखळकर पुढे म्हणाले, "आता संख्या नसल्यानं सत्तास्थापनेचा दावा केला नाही. मात्र, सर्वाधिक मोठा पक्ष भाजप असल्यानं, इतर तिन्ही पक्षांनी कितीही प्रयत्न केला तरी त्यांचं सरकार येण्याची कुठलीही शक्यता नाही."

मात्र, सत्तास्थापनेसाठी आवश्यक 145 आमदारसंख्या भाजपकडे नसल्याची आठवण भातखळकरांना करून दिल्यानंतर ते म्हणाले, 'वेट अँड वॉच'

'..पण आमचं आता ठरलंय'

गडकरींच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात सत्ता स्थापनेचा तिढा सुटण्याच्या मार्गावर आहे. भाजपशी युती तोडून काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या सोबत शिवसेनेने वाटाघाटीच्या चर्चाही सुरू केल्यात. या तिन्ही पक्षांच्या चर्चेची पहिली संयुक्त फेरीही पार पडली.


सामग्री: हे ऐकताच त्या रुग्णाची पत्नी कोलकात्याच्या ओस पडलेल्या रस्त्यांवरून गाडी चालवत हॉस्पिटलमध्ये पोहोचली.

11 एप्रिलची ती रात्र होती. देशात त्यावेळी कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी अत्यंत कडक असं लॉकडाऊन सुरू होतं.

कोलकात्यातल्या AMRI हॉस्पिटलमध्ये निताईदास मुखर्जी दोन आठवड्यांपासून कोव्हिड-19 आजाराशी झुंज देत होते. डॉ. सिन्हा तिथे आयसीयूमध्ये क्रिटीकल केअर युनिट पाहत होत्या.

बेघर आणि भिकाऱ्यांसाठी सामाजिक संस्था चालवणारे 52 वर्षीय मुखर्जी व्हेंटिलेटरवर आपल्या आयुष्याची दोरी बळकट करण्यासाठी झगडत होते.

30 मार्चला संध्याकाळी अंगात प्रचंड ताप आणि श्वास घेण्यासाठी त्रास होत असल्याने त्यांना हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं होतं.

डॉक्टरांनी जेव्हा त्यांचा एक्स-रे पाहिल्यानंतर ते काळजीत पडले. मुखर्जींच्या एक्स-रेमध्ये त्यांचं फुप्फुसात काहीशी सूज आणि कफ साठल्याने तिथं पांढरा रंग दिसत होता. फुप्फुसात संपूर्ण कफ साठल्याने ऑक्सिजन शरीरात पोहोचायला अडथळा निर्माण होत होता.

त्या रात्री डॉक्टरांनी हाय फ्लो मास्कच्या सहाय्याने त्यांचा ऑक्सिजन पुरवठा वाढवण्याचा प्रयत्न केला. तसंच त्यांना मधुमेह असल्याने त्याचीही औषधं देत कोव्हिड-19 चाचणीसाठी त्यांच्या घशातून स्वॅब घेतला गेला.

दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी मुखर्जी यांचे कोव्हिडचे रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आले. तोपर्यंत मुखर्जींची अवस्था बिकट झाली होती. ऑक्सिजन शरीरात पोहोचणं अवघड झालं होतं. साधं पाणी पिण्यासाठीही ऑक्सिजन मास्क काढण्याची सोय नव्हती.

सामान्य माणसाच्या शरीरात ऑक्सिजन पोहोचण्याचं एरव्हीचं प्रमाण हे 94 टक्के ते 100 टक्क्यांच्या  दरम्यान असतं. मात्र, मुखर्जी यांची ही पातळी 83 टक्क्यांवर पोहोचली होती. एका मिनिटांत 10 ते 20 वेळा श्वास घेणं हे तसं सामान्य असतं.  मुखर्जींना मात्र एका मिनिटांत थेट 50 वेळा श्वास घेण्यासाठीचा प्रयत्न करावा लागत होता. त्यामुळे अखेरीस मुखर्जींना व्हेंटिलेटरवर ठेवण्यात आलं.

त्यानंतर त्यांना जाग आली ती थेट तीन आठवड्यांनंतरच. त्यानंतरही काही दिवसांनी त्यांचा जीव वाचवणारं व्हेंटिलेटर त्यांच्यापासून वेगळं झालं.

निताईदास आणि त्यांच्या पत्नी अपराजिता

कोव्हिड-19 मुळे गंभीररित्या आजारी पडलेल्या अनेक रुग्णांचं नशीब एवढं बलवत्तर नसतं, मात्र मुखर्जी खूप नशीबवान निघाले. अमेरिकेतल्या न्यूयॉर्कमध्ये नुकत्याच झालेल्या एका संशोधनानुसार श्वास घेण्यासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"ते आजची रात्रही काढू शकणार नाहीत. सध्या त्यांची परिस्थिती एकदमच नाजूक झाली आहे," डॉ. सरस्वती सिन्हा एका रुग्णाच्या पत्नीला धीरगंभीर स्वरात फोनवरून हे सांगत होत्या.


सामग्री: हे ऐकल्यावर कुणाच्याही अंगावर शहारा येईल, किळस वाटेल. मात्र ही एक अतिशय जुनी प्रथा आहे. याला 'सीडिंग द मून' म्हणतात.

या प्रथेला मानणाऱ्या स्त्रिया मासिक पाळी आपल्याच पद्धतीने जगतात. लौराने बीबीसीला सांगितलं, "मी झाडांना पाणी टाकताना एक मंत्र म्हणते, माझं तुमच्यावर प्रेम आहे आणि मी तुमची ऋणी आहे. माझं काही चुकलं असेल तर माफ करा."

मासिक पाळीतलं रक्त चेहऱ्यावर आणि संपूर्ण शरीरावर लावताना आपल्या शरीरात एक प्रकारची शक्ती संचार करत असल्याचा भास आपल्याला होतो, असं लौरा सांगते.

सशक्त करणारी प्रथा

लौराला वाटतं या प्रथेमुळे ती सशक्त बनत आहे.

ती म्हणते, "समाजात सर्वांत मोठा भेदभाव मासिक पाळीशी जोडला गेला आहे. मासिक पाळीला अशुद्ध मानलं जातं आणि हा लज्जेचाही विषय आहे. मासिक पाळीच्या काळात स्त्रीला सर्वाधिक लाजीरवाणं वाटत असतं."

व्यवसायाने बॉडी सायकोथेरपिस्ट, डान्सर आणि लेखिका असलेल्या मोरेना कार्डोसो यांनी 2018 साली 'वर्ल्ड सीड युवर मून डे' हा कार्यक्रम सुरू केला. त्या म्हणतात, "सीडिंग द मून स्त्रियांसाठी अतिशय सोपी आणि त्यांना मजबूत करणारी पद्धत आहे."

गेल्या वर्षी या कार्यक्रमावेळी दोन हजार स्त्रियांनी त्यांच्या मासिक पाळीच्यावेळी गोळा केलेलं रक्त झाडांना टाकलं होतं.

स्त्रियांचं आध्यात्मिक कार्य

मोरेना सांगतात, "मासिक पाळीदरम्यान येणारं रक्त लज्जेचं नव्हे तर सन्मान आणि शक्तीचं प्रतिक आहे, हे लोकांना कळावं, हाच या कार्यक्रमाचा उद्देश होता."

मोरेना सांगतात मेक्सिकोसह उत्तर अमेरिका आणि पेरूमध्ये पाळीदरम्यान येणारं रक्त जमिनीवर पसरवण्यात आलं. यातून स्त्रिला गर्भधारणा होईल, अशी त्यामागची भावना होती.

मानववंश शास्त्रज्ञ डानियेला टोनेली गेली 20 वर्ष ब्राझिलच्या यूनीकॅम्प विद्यापीठात या विषयावर अभ्यास करत आहेत. इतर समाजात मासिक पाळीत होणाऱ्या रक्तस्रावाविषयी फारच नकारात्मक भावना असल्याचं त्या सांगतात.

त्या म्हणतात, "खराब रक्त निघून जाणे, म्हणजे मासिक पाळी असं मानलं जातं. त्याची तुलना मलमूत्राशी होते."

1960च्या दशकात स्त्रीवादी चळवळींनी हा दृष्टिकोन बदलण्याचा आणि स्त्रीला तिच्या शरीराविषयी मोकळेपणाने बोलण्यासाठी प्रोत्साहित करण्याचा प्रयत्न केला होता. यानंतर अनेक कलाकारांनी मासिक पाळी दरम्यान होणाऱ्या रक्तस्रावाच्या प्रतिकाचा वापर त्यांच्या राजकीय, पर्यावरणीय आणि लैंगिक विचारांना मांडण्यासाठी केला.

विशाल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

27 वर्षांची लौरा टेक्सिरिया दर महिन्याला होणाऱ्या रजोस्रावाचं रक्त गोळा करून चेहऱ्याला लावते. यानंतर उरलेल्या रक्तात पाणी टाकून ते पाणी ती झाडांना टाकते.


सामग्री: हे ऐकून अपर्णाच्या आईला प्रचंड वेदना झाल्या. त्यांनी सांगितले, "तिला मानसिक आजार नाही. तिला कधीतरी राग येतो. एवढेच."

हे उत्तर ऐकल्यावर त्यांनी थेट अपर्णाने रागात तोडलेल्या वस्तू दाखवण्यास सुरुवात केली. चहाच्या तुटलेल्या कपांना जोडायला सुरूवात केली.

त्या म्हणाल्या, "मी तुला सांगत होते श्रीमंत मुलीशी लग्न करू नको. काल तिने आपला फोन फेकला. त्याचे तुकडे झाले. किती काळ सहन करणार? "

"तिलाही स्वत: विषयी वाईट वाटते. तुम्हाला हे दिसत नाही का?"

"तिला अशी वागणूक का देत आहात? तिला एखाद्या चांगल्या मानसोपचार तज्ज्ञांना दाखवा," असा सल्ला अपर्णाच्या सासूबाईंनी अपर्णाच्या वडिलांना दिला.

वेणू मध्यस्थी करत म्हणाले, "आई! तू शांत बस!"

वेणू अपर्णाच्या वडिलांना सर म्हणतो. कारण त्यांच्या निवृत्तीपर्यंत ते दोघे एकाच ऑफिसमध्ये काम करत होते.

तुम्हाला कल्पना नाही ती काय बोलते, "उपयोगाचा नसलेला, सलत राहणारा, अकार्यक्षम. हे सगळं तरी ठिक आहे पण त्यादिवशी तिचे शब्द…"

अपर्णाच्या वडिलांनी तिच्याकडे पाहिले. त्यांना फाशीची शिक्षा दिल्यासारखे वाटत होते.

वेणू जे काही बोलतोय ते खरे आहे.

गेल्या तीन दिवसांपासून अपर्णा आणि वेणू एकमेकांशी बोलत नाहीत.

वेणूने घटनाक्रम सांगितला, त्यादिवशी ती नाईट शिफ्टहून घरी आली. मी नाष्ट्यासाठी इडली आणली पण ती शिजलेली नव्हती. कॉफीत पाणी जास्त होते.

"तू जाणीवपूर्वक असे पदार्थ बनवतो. तुला वाटते तू असे वाईट पदार्थ बनवले तर मी तुला काम सांगणार नाही," ती किंचाळली.

त्याने सांगितले, "तुला आवडले नसेल तर आपण बाहेरून मागवू." पण ती इतकी अस्थिर होती की तो काहीही बोलला तरी ती चिडचिड करत होती.

तो अतिहुशार असल्याने समस्या वाढते असं ती सांगते. शब्दाला शब्द वाढतो आणि त्यामुळे वाद वाढतो.

"तिने ताटली फोडल्यानंतर दोन आक्षेपार्ह शब्द वापरले. घाणेरड्या माझ्यापासून दूर जा. तू बिनकामाचा होतास तर लग्न का केले," असे म्हणाली.

भावनिक गुंता वाढला. खोल्या वेगळ्या झाल्या. दरवाजे बंद झाले.

अपर्णाचे शब्द वेणूच्या मनात सतत घोंगाळत होते.

"महिन्यातले अर्धे दिवस ती खूप चांगली असते आणि इतर दिवशी तिचे भयानक रूप पहायला मिळते."

"हे असे का होत आहे? मला असा राग का येतो?" असे प्रश्न तिला सारखे पडतात.

PMS (PMS- Pre Menstrual syndrome) म्हणजे काय?

पीएमएस असल्यास मासिक पाळी येण्याच्या दोन आठवडे आधी मनसिक अवस्था अत्यंत वेदनादायी असते....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मुलीला मानसिक समस्या आहे. त्यांनी ते लपवलं आणि आमच्या मुलाशी लग्न केलं," असा आरोप अपर्णाच्या सासूने केला.


सामग्री: हे ऑपरेशन यशस्वी झाल्याचा आनंद सर्वांनाच होता आपण एक अभूतपूर्व कामगिरी केली याचा अभिमान डॉक्टरांच्या डोळ्यांमध्ये दिसत होत. त्याबरोबरच दोन गोड मुलींना त्यांचं आयुष्य पुन्हा मिळाल्याचं समाधानही डॉक्टरांच्या चेहऱ्यावरून लपत नव्हतं. लंडनच्या ग्रेट ऑरमाँड स्ट्रीट या हॉस्पिटलमध्ये सगळ्यांच्या आनंदाला पारावर उरला नव्हता.

मेडिकल मिरॅकल किंवा वैद्यकीय चमत्कार म्हणावा अशीच ही घटना होती. पाकिस्तानात राहणाऱ्या जैनब बीबी यांना सफा आणि मारवा नावाच्या जुळ्या मुली झाल्या. पण जन्माच्या वेळी त्यांची डोकी एकमेकांना चिकटलेली होती. म्हणजेच त्या सयामी जुळ्या होत्या. वैद्यकीय परिभाषेत याला क्रेनियोपेगस ट्विन असं म्हटलं जातं.

जैनब बीबी या आठव्यांदा गरोदर होत्या. याआधीच्या सर्व अपत्यांना त्यांनी घरीच जन्म दिला होता. पण सोनोग्राफीमध्ये त्यांना कळलं, की यावेळी जुळं आहे आणि ती अर्भकं एकमेकांशी जोडली गेली आहेत. हे ऐकल्यावर त्यांच्या पायाखालची जमीन सरकली. मुलींच्या भवितव्याबद्दल त्यांना चिंता वाटू लागली. हॉस्पिटलमध्ये बाळंतपण झालं तर तर सगळ्या गोष्टी सुरळीत होतील असा विश्वास डॉक्टरांनी त्यांना दिला.

7 जानेवारी 2017 ला पेशावरच्या हयाताबाद हॉस्पिटलमध्ये या मुलींचा जन्म झाला. डॉक्टरांनी सांगितलं, की दोन्ही मुलींची प्रकृती उत्तम आहे. फक्त त्यांची डोकी एकमेकांना जोडलेली आहेत. जन्म झाल्यानंतर पाचव्या दिवशी जैनब यांना आपल्या मुलींना पाहता आलं. एक आई म्हणून त्यांचा आनंद गगनात मावत नव्हता. त्या सांगतात, दोन्ही मुली खूप गोड दिसत होत्या. दोघींना जावळही चांगलं होतं.

त्या इतर नॉर्मल बाळांपेक्षा वेगळ्या आहेत असं मला वाटलंही नाही. त्या 'अल्लाहची देन' होत्या.

डोकं जोडलेल्या बहिणींना वेगळं करण्याची गोष्ट - पाहा व्हीडिओ

 मुलींची नावं सफा आणि मारवा अशी ठेवली गेली. सौदी अरेबियामध्ये सफा आणि मारवा नावाच्या दोन टेकड्या आहेत. हज यात्रेमध्ये त्याचं विशेष महत्त्व आहे.

एका महिन्यानंतर आई आणि मुलींना हॉस्पिटलमधून घरी पाठवलं. मुलींचं ऑपरेशन करून त्यांना वेगळं करावं अशी सूचना त्यांना करण्यात आली. पण या ऑपरेशनमध्ये त्यांचा जीव जाऊ शकतो असा इशाराही हॉस्पिटलने दिला. त्यामुळेच ही जोखीम पत्करण्यास त्यांच्या आईने नकार दिला. त्यांच्या मनाची तयारीच होत नव्हती.

जैनब बीबी यांनी इतरही पर्याय शोधून पाहिले. योगायोगाने त्या ओवैस जिलानी या डॉक्टरांच्या संपर्कात आल्या....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑपरेशन थिएटरमध्ये एक वेगळीच गडबड सुरू होती. पाच-सहा जणांची टीम नाही तर तब्बल 20 हून अधिक तज्ज्ञ एक ऑपरेशन करत होते. त्यांचे हात एका लयीत चालत होते. त्यांच्या चेहऱ्यावर ना काही तणाव होता ना काही चिंता. कित्येक तास हे ऑपरेशन चाललं.


सामग्री: हे औषध कोरोनावर उपचार करण्यासाठी गुणकारी असल्याचा कोणताही पुरावा नाही. पण तरीही या औषधाला मान्यता दिल्यासंदर्भात विविध दावे करण्यात येत आहेत.

कोरोनील संदर्भात काय माहिती आहे?

कोरोनील हे पारंपरिकरित्या भारतीय औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या औषधी वनस्पतींचे मिश्रण आहे. भारतातील पतंजली या मोठ्या कंपनीकडून हे औषध विकले जात आहे. याला कोरोनील असं नाव देण्यात आलं आहे.

गेल्या वर्षी जून महिन्यात सर्वप्रथम या औषधाचा उल्लेख करण्यात आला. प्रसिद्ध योगगुरू बाबा रामदेव यांनी कोरोनावरील 'इलाज' म्हणून या औषधाचा प्रचार केला.

भारत सरकारच्या हस्तक्षेपानंतर या औषधाचे मार्केटिंग थांबवण्यात आले. या औषधामुळे कोरोना बरा होऊ शकतो अशी कोणतीही माहिती उपलब्ध नसल्याचं केंद्र सरकारने स्पष्ट केलं.

'इम्युनिटी बूस्टर' म्हणजेच प्रतिकारशक्ती वाढविणारं औषध म्हणून कोरोनीलची विक्री केली जाऊ शकते असंही सरकारकडून सांगण्यात आलं.

19 फेब्रुवारीला कंपनीने आणखी एक कार्यक्रम आयोजित केला. या कार्यक्रमाला केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन उपस्थित होते. कोरोनील कोरोनापासून संरक्षण आणि उपचार करू शकते असा दावा यावेळी कंपनीने पुन्हा केला.

केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन या कार्यक्रमाला उपस्थित राहिल्याने भारतातील डॉक्टरांची सर्वात मोठी संघटना असलेल्या इंडियन मेडिकल असोसिएशनने त्यांच्यावर टीका केली.

आरोग्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत 'अवैज्ञानिक औषधाची' प्रसिद्धी हा भारतातील जनतेचा अपमान असून आरोग्यमंत्री या औषधाचे समर्थन करतात का? हे स्पष्ट करावं अशी भूमिका असोसिएशनने घेतली.

या कार्यक्रमाला डॉ. हर्षवर्धन उपस्थित होते यासंदर्भात विचारण्यासाठी आम्ही आरोग्य मंत्रालयाशी संपर्क साधला, पण लेख प्रकाशित होईपर्यंत आम्हाला कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही.

पतंजली कंपनीने मंत्र्यांच्या उपस्थितीचे समर्थन केले आणि म्हटलं, "त्यांनी आयुर्वेदाला (भारताचे पारंपरिक वैद्यकशास्त्र) किंवा आधुनिक वैद्यकीय व्यवस्थेला पाठिंबा दिलेला नाही."

कोरोनीलबाबत करण्यात आलेले दावे

आपले उत्पादन कोरोनावर उपचार करते, असा दावा कंपनी वारंवार करत आहे. पतंजलीचे व्यवस्थापकीय संचालक आचार्य बाळकृष्ण यांनी बीबीसीला सांगितले, "या औषधाने लोकांवर उपचार केला आहे."

या औषधाच्या वैज्ञानिक चाचण्या झाल्या असून याचे निष्कर्ष अनेक आंतरराष्ट्रीय नियतकालिकांमध्ये प्रकाशित झाल्याचंही कंपनी सांगते.

यासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वनस्पती औषधांचे मिश्रण कोरोना विषाणूविरुद्ध प्रभावी असल्याचा दावा पुन्हा एकदा केला जातोय. कोरोनील नावाचे हे औषध नुकतेच काही सरकारी मंत्र्यांच्या उपस्थितीत लाँच करण्यात आले.


सामग्री: हे औषध भारताच्या कोव्हिडविरोधी लढ्याला बळकटी देईल असं लोकार्पण सोहळ्यावेळी आरोग्यमंत्री हर्षवर्धन यांनी म्हटलं.

हे औषध भारताच्या संरक्षण आणि विकास प्राधिकरणानं (डीआरडीओ) बनवलं आहे. काही दिवसांपूर्वीच ड्रग्ज कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडियाने 2-डीजीच्या वापराला मान्यता दिली आहे.

राजनाथ सिंह यांच्या कार्यालयानं ट्वीट करून म्हटलं की, डीआरडीओच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूक्लिअर मेडिसीन अँड अलाइड सायन्सेस (INMAS) या औषध उत्पादन करणाऱ्या विभागाने डॉक्टर रेड्डीज लॅबोरेटरीजसोबत मिळून 2-डीजी हे औषध विकसित केलं आहे.

हे औषध कोव्हिड रुग्णांची ऑक्सिजनवरील अवलंबित्व कमी करायला मदत करतं, असा दावा डीआरडीओनं केला आहे.

भारतात कोरोना संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत सर्वाधिक फटका हा ऑक्सिजनच्या अनुपलब्धतेचा बसला आहे. देशाची राजधानी दिल्लीसह अनेक राज्यांमध्ये ऑक्सिजन अभावी झालेले मृत्यू आणि ऑक्सिजन मिळविण्यासाठी सुरू असलेली रुग्णांच्या नातेवाईकांची धावाधाव माध्यमांमधून समोर येत होती.

ऑक्सिजनच्या कमतरतेची दखल घेत न्यायालयानेही केंद्र सरकारला कठोर निर्देश दिले होते.

जगभरातील अनेक देशांनी भारताला ऑक्सिजन सिलेंडर आणि ऑक्सिजन पुरवठ्यासाठी आवश्यक घटकांची वैद्यकीय मदत पाठवली होती.

रुग्णांसाठी औषध सुरक्षित

2-DG औषधांच्या मेडिकल चाचण्या झाल्या आहेत आणि ज्या रुग्णांवर औषधांच्या चाचण्या झाल्या त्यांच्या प्रकृतीत वेगाने सुधारणा झाल्याचं दिसून आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. इतकंच नाही तर हे औषध घेणाऱ्या रुग्णांना फारशी ऑक्सिजनचीही गरज पडली नसल्याचं आढळलं.

याशिवाय, हे औषध घेणाऱ्या रुग्णांची कोव्हिड आरटीपीसीआर चाचणी इतर रुग्णांच्या तुलनेत कमी दिवसात निगेटिव्ह येत असल्याचंही संशोधकांचं म्हणणं आहे.

डीआरडीओच्या संशोधकांनी गेल्या वर्षी एप्रिल महिन्यात या औषधावर काम सुरू केलं होतं. त्या प्रयोगात या औषधातले रेणू कोरोनाच्या Sars-CoV-2 विषाणूला आळा घालण्यात मदत करत असल्याचं आढळून आलं.

एप्रिल 2020 च्या प्रयोगाच्या आधारावर मे 2020 मध्ये औषधाच्या दुसऱ्या टप्प्याच्या चाचणीला परवानगी मिळाली होती.

डीआरडीओने डॉक्टर रेड्डीज लॅबच्या सहकार्याने कोव्हिड पॉझिटिव्ह रुग्णांवर या औषधाच्या क्लिनिकल चाचण्या सुरू केल्या. मे 2020 ते ऑक्टोबर 2020 या दरम्यान 2-DG औषधाच्या दुसऱ्या टप्प्याची चाचणी झाली.

या टप्प्यात रुग्णांसाठी हे औषध सुरक्षित असल्याचं म्हणजेच औषधामुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह हे आज (17 मे) 2-डीजी या औषधाचं लोकार्पण करण्यात आलं. 2-डीजी हे भारतातील कोव्हिड-19 रुग्णांसाठीचं पहिलं औषध असल्याचा दावा केला जात आहे.


सामग्री: हे कथानक आहे बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिसवरील, बिझिनेस डेली या कार्यक्रमाच्या, हू नीड्स कॅश? या भागाचे. या कार्यक्रमाचे सादरीकरण केले होते रॉब यंग यांनी, तर निर्माते होते विकी ब्रॉडबेन्ट. यावर आधारीत साराह केटिंग यांचा हा लेख.

"माझ्या मते सगळीकडील रोकड नाहीशी झाली, तर फार मोठे संकट ओढवेल..... हे सर्व खूप घाईघाईत घडते आहे अशी मला भीती वाटते, म्हणूनच ही समाजव्यवस्था सोयीची नाही, असे जर तुम्हाला वाटत असेल तर ही खरंच काळजी करण्याची बाब आहे."

मेजलीस जॉन्सन या स्वीडनची राजधानी असलेल्या स्टॉकहोमच्या मध्यवर्ती भागात राहतात. 73वर्षीय  वृद्ध मेजलीस जॉनसन, निवांत आयुष्य जगतात. शहराच्या आसपास भटकंती करून कॉफी शॉप्समध्ये मित्रमैत्रिणींना भेटतात. हे असे असले तरी एका गोष्टीचा त्यांच्या मनावर ताण असतोच.

गेल्या अनेक वर्षांपासून विनारोकड किंवा मुद्राविरहित (प्लास्टिक मनी) आर्थिक कारभार करण्याकडे स्वीडनचा प्रवास सुरू आहे. तेथील दुकानांतून रोखीचे व्यवहार गेल्या पाच वर्षांत निम्म्यावर आले आहेत. सध्या वीस टक्क्यांपेक्षाही कमी व्यवहार रोखीने होताना दिसतात. बसप्रवास तसेच, पर्यटन स्थळे अशा ठिकाणी नोटा, नाणी स्वरूपातील रोख देवाणघेवाणीवर कायद्याने बंदी आहे.

स्वीडनमधील कायदा म्हणतो, दुकाने रोख रक्कम स्वीकारणे नाकारू शकतात. कित्येक दुकानांवर 'नो कॅश प्लीज' अशा पाट्या लागलेल्या दिसतात. खरोखर, असे बदल स्वीकारण्याची इच्छा नसलेल्या किंवा तशी क्षमता नसलेल्या लोकांचे आयुष्य कठीणच आहे.

रोख व्यवहारांना सर्वांचाच विरोध नाही

मेजलीस जॉन्सन यांचं उदाहरण घ्या. त्या मित्रमैत्रिणीकरवी रेल्वे ई तिकीट आरक्षित करतात, मात्र त्यांचे तिकिटाचे पैसे परत देण्यासाठी मेजलीसना बँकेत जावेच लागते. त्यांच्याच शब्दात सांगायचे म्हणजे, "सामान्यतः शुल्क ७९ क्रोना म्हणजे जवळपास ९$ इतके असते, हे खरंतर खूपच जास्त वाटते, तसे ई-आरक्षण फुकटात होऊ शकते, असं ऐकलय, पण आमच्यापैकी काही जणांना ते करायला जमत नाही हीच अडचण आहे."

कपभर कॉफीचे पैसे त्या कॅफेच्या कशियरकडे द्यायचा प्रयत्न करतात, पण तो नाहीच म्हणतो. "त्याला माझे पैसे नको होते, मग मला कार्डच वापरावे लागले." त्या पुढे म्हणतात "तशीही स्टॉकहोम मध्ये एटीएमची संख्या कमी कमीच होत आहे."

कॅशलेस धसईत पुन्हा कॅशच!

निकलास अर्विडसन, स्वीडन मधील केटीएच रॉयल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजीतील प्राध्यापक, आणि देयक व्यवस्था (पेमेंट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

स्वीडनपासून भारतापर्यंत, चलनातून कागदी नोटा गायब होऊन डिजिटल व्यवहारांची गंगा वाहू लागली, तरीही काही जण कोरडेच राहण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: हे काम आता उघड-उघड होईल आणि हे करणाऱ्याला अडचण आलीच तर पोलीस त्या व्यक्तीला एक अर्ज लिहितील. त्या महाशयांची परवानगी घेतील. ते जर हो म्हटले तर त्यांना अटक केली जाईल.

दलितांना शिव्या द्या, दूषणं द्या, वेगवेगळी अवमानकारक विशेषणं द्या, त्यांच्यासोबत भेदभाव करा, या सुसंस्कृत समाजात तुमची जागा कुठे आहे याची त्यांना जाणीव करून द्या.

तुमचं कोण काय वाकडं करणार आहे?

आदिवासींवर हक्क गाजवा, त्यांना मजुरी देऊ नका, त्यांच्या कोंबड्या आणि शेळ्या उचलून न्या.

तुमचं कोण काय वाकडं करणार आहे?

जास्तीत जास्त काय होईल? ते लोक तुमची पोलिसांत तक्रार करतील. मग पोलीस तुम्हाला लगेच अटक करण्यासाठी येतील की काय?

मुळीच नाही. कारण, जवाहरलाल नेहरू यांच्या वारशामुळे दलित आणि आदिवासी शेफारलेत, डोक्यावर बसलेत असं ज्या लोकांना वाटतं त्या लोकांच्या बाजूने कायदा आहे.

या लोकांना असं वाटतं की, आरक्षणाचा फायदा घेऊन हे लोक डॉक्टर बनतात आणि चुकीचं ऑपरेशन करून रुग्णाच्या जीवावर उठतात.

आपल्या मुला-मुलीच्या अॅडमिशनसाठी लाखो रुपये मेडिकल कॉलेजला डोनेशन म्हणून देण्यासाठी हे लोक कचरत नाहीत. पण जेव्हा आरक्षणाचा विषय निघतो तेव्हा ते अचानकपणे गुणवत्तेची बाजू उचलून धरतात.

जे लोक उराँव, कोळी, भिल्ल, गोंड, पासी, कोइरी, निषाद, धोबी, दुसाध, तेली, कुंभार, कुंजडे किंवा केवट यांना कलेक्टर आणि डेप्युटी कलेक्टरच्या खुर्चीवर पाहून मनातल्या मनात कुढतात आणि आपसात त्यांची टिंगल टवाळी करून त्यांना 'सरकारी जावई' अशी विशेषणं देतात.

जर एखाद्या दलिताने अशा 'थट्टा-मस्करी'ची तक्रार केली तर आता अजिबात घाबरायची गरज नाही.

सुप्रीम कोर्टाचे न्यायमूर्ती ए. के. गोयल आणि न्या. यू. यू. ललित यांनी 20 मार्चला स्पष्ट केलं, की दलित किंवा आदिवासी यांनी तक्रार केल्यावर लगेच अटक करायची गरज नाही.

अॅट्रॉसिटी अॅक्टअंतर्गत अटक करायची असेल तर अटकेपूर्वी पूर्ण चौकशी करावी लागणार आहे.

उप-पोलीस अधीक्षक स्तरावरचा अधिकारी आधी तपास करेल आणि तो ठरवेल की या आरोपांमध्ये काही तथ्य आहे की नाही.

जर तक्रार एखाद्या सरकारी अधिकाऱ्याविरोधात असेल तर त्याच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याची परवानगी घेणं आवश्यक आहे.

जर ती व्यक्ती सरकारी अधिकारी किंवा कर्मचारी नसेल तर वरिष्ठ पोलीस अधीक्षकाकडून परवानगी घ्यावी लागणार आहे आणि जर अटक करावी लागलीच तर जामिनाची व्यवस्था देखील झाली आहे.

दलित आणि आदिवासींना सवर्ण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आतापर्यंत जे काम बंद खोलीत, अंधारात, दबक्या आवाजात होत असे आता ते काम राजरोसपणे होईल.


सामग्री: हे काही प्रश्न आहेत ज्यांचा सामना पालकांना गेल्या काही दिवसांपासून करावा लागत आहे. याचं कारण आहे ते म्हणजे त्यांच्या मुलांचे ऑनलाइन क्लास सुरू झाले आहेत. त्यांचा जास्त वेळ हा लॅपटॉप किंवा मोबाइल स्क्रीनवर जात आहे. त्याचा परिणाम त्यांच्या शरीरावर आणि मनावर होत आहे.

दिल्लीत राहणाऱ्या शर्मिला यांची मुली आयुषी सहावीत शिकत आहे.

ऑनलाईन क्लासेस सुरू झाल्यापासून आयुषी सकाळी 9 ते संध्याकाळी 5 पर्यंत लॅपटॉपवरच असते. त्यामुळे तिला पाठदुखी, कंबरदुखी आणि डोळ्यांची जळजळ होऊ लागली आहे.

शर्मिला सांगतात, जी गोष्ट पाहू नका किंवा वापरू नका म्हणून आम्ही मुलांना सांगत होतो आता तीच गोष्ट त्यांच्या हातात द्यावी लागत आहे. माझ्या मुलाचे दिवसभरात तीन चार क्लास असतात. क्लासच्या वेळी ती खुर्चीवर बसलेली असते आणि नंतर  ती बेडवर बसून किंवा लोळत पडून लॅपटॉप वापरते.

 क्लास संपल्यावर रिलॅक्स होण्यासाठी ती लॅपटॉपवर थोडं काही पाहते. या सर्व गोष्टींमुळे गेल्या महिन्यात तिला त्रास होऊ लागला. त्यानंतर मी तिच्या रूटीनमध्ये बदल केला आहे.

केंद्रीय मनुष्यबळ मंत्रालयाने ऑनलाईन शिक्षणाबाबत काही गाईडलाइन्स दिल्या आहेत. सरकारने प्रज्ञाता नावाने काढलेल्या या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये मुलांच्या ऑनलाईन क्लासेची वेळ आणि स्क्रीनचा वापर किती असावा याबाबत सूचना दिल्या आहेत.

या गाईडलाईन्समध्ये आई-वडिलांसाठी देखील भरपूर सूचना आहेत. इंटरनेटचा वापर कसा करावा तसेच नव्या परस्थितीमध्ये मुलांना कसं सामावून घ्यावं याबाबतच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

वेळोवेळी ब्रेक घेणे आणि ऑफलाइन खेळ खेळणे तसेच आई-वडिलांच्या देखरेखीखाली क्लास घेणे अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.

मंत्रालयानेच मार्गदर्शक तत्त्वं काढल्यानंतर यावरील चर्चा आणखी वाढली आहे.

या पार्श्वभूमीवर, मुलांचा स्क्रीन टाइम मर्यादित असणे किती महत्त्वाचं आहे, हे आपण पाहू. त्याचबरोबर ऑनलाईन क्लासेसच्या वेळी कोणत्या गोष्टींवर लक्ष ठेवणं अपेक्षित आहे, हेसुद्धा पाहू.

स्क्रीनटाइम म्हणजे काय?

स्क्रीनटाइम म्हणजे तुमचं मूल 24 तासांमध्ये किती काळ मोबाईल, टीव्ही, लॅपटॉप आणि टॅबलेट सारख्या गॅजेटसचा वापर करतं.

'अमेरिकन अॅकेडमी ऑफ पीडियाट्रिक्स'ने लहान मुलांच्या स्क्रीनटाइम संबंधी काही मार्गदर्शक तत्त्वं प्रसिद्ध केली आहेत. त्यामध्ये त्यांनी असं सांगितलं आहे की 18 महिन्यांपेक्षा लहान मुलांना या गॅजेटसचा वापर करू देऊ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माझ्या मुलांनी अॅंटीग्ले अर  चष्मा वापरावा की नाही?

माझ्या  मुलीच्या डोळ्यांची जळजळ होते आणि  तिचे डोळे लाल  होतात .

माझ्या मुलाला आजकाल डोकेदुखीचा त्रास होत आहे.


सामग्री: हे गुराब प्रकारचं जहाज आहे. कान्होजींच्या ताफ्यात गुराब, पाल, गलबत अशा प्रकारची जहाजं असत.

ईस्ट इंडिया कंपनीचे गव्हर्नर बून, कान्होजी आंग्रे, इंग्रज, पोर्तुगीज, मराठे, आपल्याच शहरातील सुप्रसिद्ध व्यक्तीबद्दल केलेला बेबनाव, फसवणूक आणि खोट्या आऱोपांवर रचलेल्या खटल्याचं मिश्रण या प्रकरणात आहे. आज भारतीय आणि ब्रिटिश न्यायव्यवस्थेचा अभ्यास करायचा झाला तर हे प्रकरण टाळून पुढे जाता येत नाही.

स्वतःवर आलेलं नामुष्कीचं बालंट दूर करण्यासाठी गव्हर्नर चार्ल्स बून आणि काही लोकांनी मुंबईतले व्यापारी रामा कामती यांना एका प्रकरणात गोवलं आणि रामा कामती यांना आजन्म कारावासाची शिक्षा 1720 साली ठोठावण्यात आली.

 यावर्षी या प्रकरणाला 300 वर्षे पूर्ण होत आहेत.

रामा कामती कोण होते?

रामा कामतीचे प्रकरण असं सरसकट म्हटलं जात असलं तरी त्यांच्या नावाचे उल्लेख अनेक ठिकाणी वेगवेगळ्या पद्धतीने आले आहेत. काही ठिकाणी राम कामत, रामा कामत, रामजी कामत, रामा कामटी, कोमटी असाही आलेला आहे.

काही लोकांना ते कामटी असावेत असाही समज यामुळे झाला. परंतु त्यांचे मूळ नाव कामत असे होते. गोव्यामधून आलेल्या कामत या गौड सारस्वत कुटुंबांपैकी ते होते. कोकणीमुळे कामतचे कामती झाले आणि तेच कागदपत्रांमध्ये रुढ झाले.

18 व्या शतकातल्या मुंबईचा नकाशा. यामध्ये तेव्हाची बेटांची रचना आणि समुद्र दिसून येईल.

मुंबईमधले एक सधन आणि प्रसिद्ध व्यापारी म्हणून त्यांची ओळख होती. 17 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि 18 व्या शतकाच्या सुरुवातीचा विचार केला तर त्या काळात मुंबईचा आकार अत्यंत लहान होता. मुंबईची बेटं अत्यंत लहान होती. तसेच शहरापेक्षा ते एक व्यापारी बंदराचं केंद्र म्हणून ओळखलं जात होतं.

या तेव्हाच्या लहानशा मुंबईत रामा कामतींनी स्वतःचं नाव कमावलं होतं. त्यांचा तंबाखू आणि नारळाचा व्यापार होता. ब्रिटिशांनी मुंबईत पाऊल ठेवण्याआधी त्यांचं कुटुंब मुंबईत आलं होतं असं सांगितलं जातं.

ते कंपनीच्या लष्करातील सर्वोच्च पदावर असलेले भारतीय होते. मनोहर माळगावकर यांच्या मते ते कंपनीचे सेनाप्रमुख मेजर स्टॅन्टन आणि सुभेदार यांच्यामधल्या पदावरती असावेत.

वाळकेश्वर आणि सेंट थॉमस कॅथिड्रल

लष्करी अधिकारी आणि व्यापारी असले तरी रामा कामतींना समाजातल्या त्यांच्या स्थानामुळे ओळखलं जात होतं. मुंबईतला श्रीमंत देशी माणूस, धार्मिक वृत्तीचा माणूस म्हणून त्यांची जास्त ख्याती होती. आज जे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रामा कामती हे नाव काही फक्त एका व्यक्तीचं नसून मुंबईच्या इतिहासातलं नव्हे भारताच्या न्यायदानाच्या इतिहासातलं एक महत्त्वाचं प्रकरण आहे. किंबहुना 18 व्या शतकातला सर्वात कुप्रसिद्ध खटला असंही याला म्हटलं गेलं.


सामग्री: हे गैरसमज किंवा गृहितकं खरीच असतात असं नाही, पण लोक त्यांना सत्य म्हणून स्वीकारू लागतात. अशा पाच मिथकांमागचं सत्य या विशेष लेखातून जाणून घेऊ.

1) नितीश कुमार यांना महिला मतदार अतिशय मोठ्या संख्येने मतं देतात?

महिला मतदार मोठ्या संख्येने नितीश कुमार यांना मदतान करतात, अशी लोकांची धारणा आहे, पण हे केवळ एक मिथक असल्याचं लोकनीती-सीएसडीएस यांनी केलेल्या अभ्यासातून मिळालेल्या पुराव्यानुसार स्पष्ट होतं.

किंबहुना, बिहारमधील पुरुष मतदारांइतक्या महिलाही विभागलेल्या आहेत. हे केवळ एका निवडणुकीपुरतं मर्यादित नाही, तर गेल्या दोन दशकांच्या काळात बिहारमध्ये झालेल्या सर्व विधानसभा निवडणुकांमध्ये हे दिसून आलं आहे.

 नितीश कुमार राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचे (रालोआ) सदस्य होते, तेव्हा किंवा (2015 च्या विधानसभा निवडणुकांवेळी) त्यांनी राष्ट्रीय जनता दलाशी (राजद) हातमिळवणी केली तेव्हाही, हीच परिस्थिती होती.

(संयुक्त) जनता दल व भारतीय जनता पक्ष (भाजप) यांना 2010 साली सर्वांत मोठा विजय मिळाला. या आघाडीला एकूण 39.1 टक्के मतं मिळाली. महिला मतदारांनी दिलेल्या खूप मोठ्या पाठिंब्यामुळे हा मोठा विजय त्यांना मिळवता आला, असं अनेकांना वाटत होतं. पण लोकनीती-सीएसडीएसच्या आकडेवारीनुसार, महिला मतदारांपैकी 39 टक्के मतं रालोआ उमेदवारांना मिळाली. या निवडणुकीतील महिलांच्या सरासरी मतदानाची टक्केवारीदेखील हीच होती.

2015 सालच्या विधानसभा निवडणुकांवेळी नितीश कुमारांनी लालू प्रसाद यादव यांच्या राजदशी हातमिळवणी केली आणि त्यांना 41.8 टक्के मतांसह त्यांना निर्णायक विजय मिळाला.

या निवडणुकीतही नितीश कुमार यांना लालूप्रसाद यांच्यासह (महागठबंधन म्हणून) 42 टक्के महिला मतदारांची मतं मिळाली. महिला मतदारांच्या नितीश कुमार यांना अशलेल्या पाठिंब्याचं प्रमाण आधीच्या निवडणुकांप्रमाणेच राहिलं

मुख्यमंत्री म्हणून नितीश कुमारांनी बिहारमधील महिलांसाठी विविध कल्याणकारी योजना सुरू केल्या, या वस्तुस्थितीमुळे अशी धारण निर्माण झाली आहे की, महिला मोठ्या संख्येने त्यांनाच मतदान करतात.

या कल्याणकारी योजनांना बऱ्याच महिलांनी दाद दिली आणि या योजनांचा त्यांना लाभही झाला, पण यामुळे महिलांची मतं नितीश कुमारांकडे वळली, असं म्हणता येणार नाही. लोकांच्या मतांवर प्रभाव टाकण्याबाबतीत कल्याणकारी योजना फारशा उपयोगी ठरत नाहीत.

पण निवडणुकांमधील महिलांच्या सहभागासंदर्भात बिहारमध्ये काहीच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रत्येक वेळी बिहार निवडणुकांसंबंधीची काही नवीन गृहितकं, काही गैरसमज लोकांच्या चर्चेत येताना दिसतात.


सामग्री: हे घडत असताना दीप सिद्धू तिथे होते आणि ते व्हीडिओ शूट करत होते. तेव्हापासून दीप सिद्धू चर्चेत आहेत. शेतकरी आंदोलनात दीप सिद्धूंचा सहभाग, राजकारणी आणि चित्रपट सृष्टीतील लोकांसोबतच्या त्यांच्या संबंधांवर एक दृष्टीक्षेप टाकूया.

सप्टेंबर 2020 पासून दीप सिद्धू शेतकरी आंदोलनात सहभागी झाले आणि बघता बघता त्यांनी सोशल मीडियावर अनेकांचं लक्ष वेधलं. दीप सिद्धू इंग्रजीत पोलिसांशी वाद घालत असल्याचा एक व्हीडिओसुद्धा व्हायरल झाला होता.

या व्हीडिओमध्ये ते म्हणत होते, "ही क्रांती आहे. मुद्द्याचं गांभीर्य त्यांच्या लक्षात येत नसेल तर ही क्रांती हा देश आणि दक्षिण आशियाचं भू-राजकारण बदलून टाकेल."

या व्हीडिओनंतर राष्ट्रीय मीडियाने दीप सिद्धूची दखल घेतली. शेतकरी संघटनांनी दीप सिद्धूपासून स्वतःला दूर केलं, त्यावेळीसु्द्धा बरीच चर्चा झाली होती.

सामाजिक कार्यकर्त्या आणि व्यवसायाने वकील असणाऱ्या सिरमजीत कौर सिंग यांनी शेतकरी संघटनांच्या या निर्णयाचं समर्थन केलं आणि त्याची कारणंही सांगितली.

शेतकरी आंदोलनात दीप सिद्धू आणि नेत्यांचा कल

शेतकरी आंदोलन सुरू झालं त्यावेळी दीप सिद्धूससह सर्वांचं म्हणणं होतं की ते शेतकऱ्यांच्या हितासाठी आणि शेतकरी नेत्यांच्या नेतृत्त्वाखाली (संघटनांच्या बॅनरखाली) या आंदोलनात सहभागी झाले आहेत.

मात्र, काही दिवसांनंतर दीप सिद्धू यांनी शेतकरी नेत्यांच्या निर्णयावर आक्षेप घ्यायला सुरुवात केली आणि सिंघू बॉर्डरवर स्वतःचा गट तयार केला.

मात्र, त्यांची बहुतांश भाषणं ही तीन कृषी कायद्यांपेक्षा भारतीय राज्यघटनेतील बिगर-संघीय रचनेविषयी होती. ते कृषी कायद्यांविरोधात बोलत नसल्याने शेतकरी संघटनांनी सिंघू सीमेवरच्या मुख्य व्यासपीठावर त्यांचं भाषण थांबवलं होतं.

या शेतकरी संघटनांपैकी उगराहा गटाने सिद्धू शेतकरी आंदोलनाची दिशा बदलत असल्याचे स्पष्ट आरोप केले होते. दीप सिद्धू त्यांच्या सोशल मीडिया अकाउंटवरून जनरैल सिंह भिंद्रनवाले यांच्याविषयी पोस्ट करत असतात. याच कारणामुळे शेतकरी संघटनांनी त्यांच्यापासून फारकत घेतली.

शेतकरी संघटनांनी दिल्लीच्या सीमेवर जाण्याचं आवाहन केलं त्यावेळी दीप सिद्धू यांनी लोकांना माघारी येण्याचं आवाहन केलं होतं. शेतकरी संघटना स्वतःच्या हितासाठी त्यांचा वापर करत असल्याचं दीप सिद्धूचं म्हणणं होतं.

26 जानेवारी रोजी ट्रॅक्टर रॅलीच्या घोषणेनंतर दीप सिद्धू पुन्हा एकदा सक्रीय झाले आणि या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

26 जानेवारी रोजी शेतकरी आंदोलनातील एक गट शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टर रॅलीसाठी नियोजित मार्गावरून न जाता लाल किल्ल्याावर धडकला. लाल किल्ल्यावर त्यांनी निशान साहिब (शिखांचा पारंपरिक केशरी झेंडा) आणि शेतकऱ्यांचा हिरवा-पिवळा ध्वज फडकवला. दीप सिद्धू याला अटक करण्यात आल्याचे दि्लली पोलिसांच्या स्पेशल सेलने स्पष्ट केले आहे. ही माहिती एएनआय वृत्तसंस्थेने दिली आहे.


सामग्री: हे चक्रीवादळ किनाऱ्यावर धडकलं तेव्हा त्याच्या वाऱ्याचा वेग ताशी 165 से 175 किलोमीटर एवढा होता.

सकाळी साधारण 10.30 वाजता हे चक्रीवादळ ओडिशाच्या  मुख्य भूभागाकडं सरकलं, असं भारतीय हवामान खात्यानं सांगितलं.

हे वादळ उत्तर पूर्व भागाकडे सरकताना काही तासानंतर त्याचा वेग कमी होत गेला आहे.

फणी चक्रीवादळामुळे आतापर्यंत 3 लोकांचा मृत्यू  झाल्याचं राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणानं (NDRF) सांगितलं आहे.

या चक्रीवादळामुळे किनाऱ्यालगतच्या 10 लाख लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आलं आहे, असं विशेष मदतकार्य अधिकारी बिश्नुपद सेठी यांनी सांगितलं आहे.

"पूर्व किनाऱ्याला धडकल्यानंतर हे चक्रीवादळ उत्तर आणि ईशान्य दिशेला सरकेल. तसंच सध्या त्याचा वेग हा ताशी 130-140 किमी एवढा झाला आहे," असं भारतीय हवामान विभागाचे अतिरिक्त संचालक मृत्युंजय मोहापात्रा यांनी बीबीसीला सांगितलं आहे.

हे चक्रीवादळ रात्रभर ओडिशामध्ये राहील तर उद्या सकाळी म्हणजे शनिवारी ते पश्चिम बंगालकडे सरकेल. त्यावेळी त्याचा वेग ताशी 90 ते 100 किमी एवढा राहिल, असं मोहापात्रा म्हणाले.

चक्रीवादळाचा धोका अजूनही कमी झाला नाही. कारण वीजेचे खांब पडण्याची शक्यता असल्याचं सांगितलं जात आहे.

हवामान विभागाने फणी चक्रीवादळाचं केलेल्या योग्य अनुमानाचं मोहापात्रा यांनी कौतूक केलं आहे.

चक्रीवादळाचा धोका सगळ्यात जास्त कुठं आहे?

ओडिशामधल्या उत्तर किनाऱ्यावरचे जिल्हे भद्रक, जलासौर, मयूरभंज, जगतसिंहपूर या ठिकाणी वाऱ्याची गती ताशी 100 ते 130 किमी राहणार आहे. त्याचा रेल्वे आणि रस्ते वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. चक्रीवादळ शांत होत नाही तोपर्यंत लोकांनी घराबाहेर येऊ नये असं सांगण्यात आलं आहे.

सावधानतेचा इशारा म्हणून भूवनेश्वर विमानतळ मध्यत्रीपासून बंद करण्यात आला आहे. तसंच ओडिशा सरकारने पूर्व किनाऱ्यावरील दोन महत्त्वाच्या बंदरातलं कामकाज थांबवलं आहे.

आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूमध्येही हाय अलर्ट देण्यात आला आहे.

आतापर्यंत 10 लाख लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवल्याचं अधिकाऱ्यांनी बीबीसीला सांगितलं आहे. फणीच्या मार्गात असणाऱ्या पुरी शहरात जवळपास एक लाख लोक राहातात. पुरीमध्ये 858 वर्षं जुनं जगन्नाथाचे मंदिर असून त्याचंही नुकसान होण्याची शक्यता अधिकाऱ्यांनी वर्तवली आहे.

गेल्या तीन दशकांमध्ये भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर येणारे हे चौथं चक्रीवादळ आहे.

2017 आली आलेल्या ओखी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बंगालच्या खाडीकडून आलेलं फणी चक्रीवादळ ओडीशाच्या किनाऱ्यावर शुक्रवारी सकाळी 8.30 वाजता धडकलं आहे.


सामग्री: हे चित्र नायगरा धबधब्याचं आहे. गोठवणाऱ्या थंडीमुळे धबधबा तर गोठला आहेच, पण निरीक्षण पॉइंटची अशी स्थिती झाली आहे. यापूर्वी 2014च्या जानेवारीत धबधबा गोठला होता. त्यावेळी तापमान -19 से. होतं.

उत्तर कोरियाच्या प्योगयांग इथं इंटरकाँटिनेंटल बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांच्या बर्फाच्या शिल्पासमोर छायाचित्र काढण्याकरता लोक एकत्र आले होते. त्यावेळी तादाँग नदीवर फटाक्यांची आतषबाजी करण्यात आली.

नवीन वर्षाच्या स्वागतासाठी केरळमधल्या कोचिन कार्निव्हलमध्ये भाग घेण्यासाठी तयारी करत असलेला कलाकार.

31 डिसेंबरच्या रात्री इंग्लंडमधील अलान्डेल गावामधले गावकरी जळत्या डांबराची पेटी डोक्यावर घेऊन जात आहेत. ही अशी एकूण 45 माणसं आहेत, ज्यांना गायझर्स म्हटलं जातं. शेवटी ही सर्व मंडळी गावातल्या मध्यभागी जमतात आणि पेट्यांना फेकून देतात. जी व्यक्ती सर्वांत शेवटी पेटी फेकते, तिची निंदा केली जाते.

लंडनमधील 'लंडन आय'वर मोठ्या प्रमाणावर फटाक्यांची आतषबाजी करून नवीन वर्षाचं स्वागत करण्यात आलं.

ब्राझिलियन सर्फर लुकास चुम्बो 2018 सालच्या पहिल्या सत्रादरम्यान रायडिंग करताना. हे सत्र पोर्तुगालच्या नझारे इथं आयोजित करण्यात आलं होतं.

लिव्हरपूलमध्ये पार्क केलेल्या गाड्या आगीच्या भस्मासुरात जळून खाक झाल्या. एकूण 1300 वाहनं आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडली. नवीन वर्षाच्या स्वागतासाठी ईको अरेनाकडून 'लिव्हरपूल इंटरनॅशनल हॉर्स शो'चं आयोजन करण्यात आलं होतं. तेव्हाच ही आग लागल्यामुळे शेकडो लोक आगीत अडकून पडले होते.

न्यू यॉर्क सिटीच्या कोनी आयलँड पोलार बीअर क्लबवर न्यू इयर डे प्लंजमध्ये पोहणाऱ्यांनी अति थंड पाण्यात धावण्याची स्पर्धा केली.

अहमदाबाद येथे आठवडाभरासाठी आयोजित केलेल्या शिबिराच्या शेवटच्या दिवशी योग करताना शाळकरी मुले.

तुम्ही हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2018 या नवीन वर्षाच्या पहिल्या आठवड्यातील काही खास फोटो तुम्ही इथं पाहू शकता.


सामग्री: हे जाणून घेण्यासठी बीबीसीने अहमदाबाद जिल्ह्यातल्या एका गावाला भेट दिली. तिथं नरेंद्र मोदी आणि राहुल गांधी होते, अर्थातच पोस्टर-रुपात.

गावकऱ्यांना सांगण्यात आलं की तुम्ही तुमच्या मनातील प्रश्न विचारा या नेत्यां समोर विचारा, काही भावना व्यक्त करा.

काही गावकऱ्यांनी मोदींबद्दल तक्रारी आहेत, तर काहींना गांधीबद्दल फारसं माहीत नाही. पाहा काय म्हणते गुजरात्यांची 'दिल की बात'.

व्हीडिओ : दिव्या आर्य, दीपक जसरोटिया

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातमध्ये विधानसभा निवडणुकांची रणधुमाळी सुरू आहे. मोर्चे, जनसभा, भाषणं आणि आश्वासनं झाली आहेत. पण नेमका गावातला हाल काय आहे?


सामग्री: हे जीवाश्म 51.8 कोटी वर्षांपूर्वीचे असावेत असं मानलं जात आहे. या जीवाश्मांमध्ये अनेक प्राण्यांच्या शरीराचे अवयव आहे तसेच जतन झाले आहेत. या जीवांची त्वचा, आतील अवयव, डोळे अत्यंत उत्कृष्ठपणे जतन झाले आहेत.

याआधी कधीच शोध लागला नव्हता अशा प्रजातींची फॉसिल्स सापडल्यामुळे पॅलन्टॉलॉजिस्ट हा अत्यंत आश्चर्यकारक असल्याचं सांगत आहेत.

क्विंगजिआंग बायोटा नावाने गोळा केलेले हे जीवाश्म ह्युबेई प्रांतात डॅन्शुई नदीजवळ सापडले आहेत.

जीवाश्मांचे 20 हजार नमुने गोळा करण्यात आले असून त्यातल्या शेवाळ, कृमी, सागरी शैवाल, जेलीफिश यांच्या 4351 नमुन्याचं निरीक्षण झालं आहे.

पृथ्वीवरील जीवनाच्या इतिहासातील सुरुवातीच्या टप्प्यांबाबत माहिती देणारे ते महत्त्वाचे स्त्रोत असतील असं चीनच्या नॉर्थवेस्ट विद्यापीठातील प्रा. झिंगलिआंग झांग यांनी सांगितले. या शोधाबाबतची माहिती शुक्रवारी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

भूगर्भशास्त्रज्ञ आणि या संशोधनात सहभागी असलेले प्रा. रॉबर्ट गेन्स यांनी बीबीसीला पाठवलेल्या ई-मेलमध्ये माहिती दिली आहे की, यामध्ये सापडलेले बहुतांश जीवाश्म जेलीफिश, कृमींसारखे मृदू शरीराच्या जीवांचे आहेत. अशा प्राण्यांचे जीवाश्म होत नाहीत असं मानलं जायचं.

जेलीफिशचे जीवाश्म

आतापर्यंत जीवाश्मांमध्ये कठीण शरीराचे प्राणी होते. त्यांच्यामध्ये हाडांसारखे कठीण अवयव होते. हे अवयव कमी सडतात किंवा त्याचं विघटन कमी प्रमाणात होतं.

प्रा. झांग यांच्यामते क्विंगजिआंग बायोटामधील सूक्ष्मजीव वादळासारख्या अचानक घडलेल्या घटनेमुळे जीवाश्मात रुपांतर झाले असावेत त्यामुळेच त्यातील सूक्ष्म उती योग्यप्रकारे जतन झाल्या असाव्यात.

जेलीफिश, समुद्री शैवालांसारख्या जीवांचे जीवाष्म आधी कधीच पाहिलं नव्हतं असं प्रा. गेन्स यांनी सांगितले. तसेच त्यातील विविधता आश्चर्यकारक आहे.

हा गेल्या 100 वर्षांमधील हे अत्यंत महत्त्वपूर्ण  संशोधन आहे असं पॅलेन्टोलॉजिस्ट अलिसन डॅले यांनी बीबीसीला सांगितले.

अनेक जीव अचानक वेगाने चिखल आणि गाळामध्ये अडकले असावेत

या शोधामुळे मी आश्चर्यचकीत झालो आहे, अशा एखाद्या घटनेचा मी साक्षीदार होईन असं मला वाटलं नव्हतं. जेलीफिशचं जीवाश्म पहिल्यांदाच दिसत आहे. जेलीफिश हे अत्यंत मऊ शरीराचे आणि नाजूक असतात. विश्वास बसणार नाही अशा रितीने त्यांचं जतन झालं आहे.

संशोधकांचा चमू आता इतर प्रजातींची माहिती गोळा करत आहे. तसेच या प्रदेशात आणखी उत्खनन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनमधील एका नदीच्या काठी शास्त्रज्ञांना आश्चर्यकारकरित्या हजारो जीवाश्मांचा साठा सापडला आहे.


सामग्री: हे जोडपं बीच जवळच्या फ्लॅटमध्ये राहायला आलं. पण इथली अस्वच्छता, बीचवरचा कचरा पाहून ते अस्वस्थ झाले. स्वच्छतेसाठी बीचवर स्वतःच उतरायचं त्यांनी ठरवलं.

शूट एडिट - राहुल रणसुभे

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईतील समुद्र किनाऱ्यांची स्वच्छता करण्यासाठी नागरिक स्वतः पुढं येत आहेत. याचंच एक उदाहरण म्हणजे माहीम बीचच्या जवळ राहणारे इंद्रनील आणि राबिया.


सामग्री: हे झाड तोडलं जाणार नसल्याचं आपल्याला कळवण्यात आलं आहे असं ट्विट पर्यावरण मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी केलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

याआधी काय झालं?

रत्नागिरी ते नागपूर राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक 166 च्या चौपदरीकरणाचं काम सुरू आहे. या मार्गावर मिरज ते पंढरपूर दरम्यान मौजे भोसे गावात गट नंबर 436 मध्ये यल्लमा मंदिराशेजारी 400 वर्षांचा जुना वटवृक्ष आहे. मात्र, महामार्गाच्या रुंदीकरणासाठी वडाचं हे झाड तोडण्यात येणार आहे. याला वृक्षप्रेमींनी विरोध केला आहे.

वडाचे झाड किमान 1000 वर्षं जगते. त्यापासून आपल्याला पर्यावरणाच्या दृष्टीने असंख्य फायदे मिळतात. पण 400 वर्ष जुनं झाड आता तोडण्यात येणार आहे. ऐतिहासिक वारसा असलेल्या या झाडाला तोडल्यानंतर पुन्हा असे झाड येण्यासाठी 400 वर्ष वाट पहावी लागणार आहे. त्यामुळे महामार्गसाठी पर्यायी मार्गाचा विचार करावा अन्यथा उपोषणाचा इशारा वृक्षप्रेमी प्रवीण शिंदे यांनी दिला आहे.

वडाच्या या झाडाला वाचवण्यासाठी सुरू केलेल्या या मोहिमेला सह्याद्री वनराई चे सयाजी शिंदे, अरविंद जगताप यांनी पाठिंबा दिला आहे. तर वकील असीम सरोदे यांनी कायदेशीर मदतीचे आश्वासन दिले आहे.

आषाढी वारीदरम्यान मिरजमार्गे पंढरपूरला जाताना शेकडो वारकरी याच झाडाखाली विसावा घेतात. पर्यावरणाचा समतोल राखणारे हे झाड तोडू नये अशी विनंती भोसे गावातील गावकरी शिवाजी बोळी यांनी केली आहे

वडाच्या झाडाचे संवर्धन करावे या मागणीसाठी निसर्गप्रेमी आणि भोसे गावातील गावकऱ्यांनी या झाडाला मिठी मारत चिपको आंदोलन केले. यावेळी झाड वाचलेच पाहिजे अशा घोषणा देण्यात आल्या. तर वारकरी संप्रदायातील लोकांनी झाडाखाली टाळ मृदंग वाजवत भजन करत झाड वाचवण्यासाठी साद घातली आहे.

भोसे गावात 400 वर्षांपूर्वीचा महाकाय वटवृक्ष आहे त्याचा विस्तार जवळपास 400 चौ मी इतका व्यापक आहे. हा वटवृक्ष ऐतिहासिक ठेवा तर आहेच पण हे वटवाघूळ आणि दुर्मिळ प्रजातींचे निवासस्थान आहे त्यामुळं हा वटवृक्ष तोडण्यात येऊ नये अशी विनंती सांगलीचे खासदार संजयकाका पाटील यानी पत्राद्वारे नितीन गडकरी यांना केली आहे.

दरवर्षी पौष महिन्यात यल्लमा मंदिरात यात्रा भरते. यावेळी जिल्ह्यासह परराज्यातील भाविक येतात. हे भाविक याच झाडाखाली निवास करतात. त्यामुळं हे झाड तोडण्यात येऊ नये अशी विनंती करणारा ठराव मंजूर करण्यात आला आहे. भोसे गावातील गावकऱ्यांनी नुकतीच ग्रामसभा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सांगली जिल्ह्यातील भोसे गावाच्या हद्दीत असलेलं 400 वर्षांपूर्वीचं झाड राष्ट्रीय महामार्गात जाणार होतं. हे झाड वाचावं यासाठी वृक्षप्रेमींनी आणि गावकऱ्यांनी मोहीम राबवली होती. या मोहिमेला यश आलं आहे.


सामग्री: हे ठरवण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी याच आठवड्यात वॅक्सिन टास्क फोर्स म्हणजेच लस वितरण कृतीसमितीची एक बैठक घेतली. त्यातून समोर आलेल्या महत्त्वाच्या मुद्यांवर आज आपण बोलणार आहोत.

जुलै 2021 पर्यंत 25 ते 30 कोटी लोकांना लस देण्याचं उद्दिष्ट सध्या भारताने ठेवलं आहे. आणि हे उद्दिष्ट केंद्रसरकार कसं पूर्ण करणार, त्यामधले वेगवेगळे टप्पे काय आहेत. आणि त्यासाठीची व्यवस्था काय आहे ते सोपी गोष्टमध्ये जाणून घेऊया...

संशोधन – सौतिक विश्वास

लेखन, निवेदन – ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग – निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाविरोधातली लस भारतात मार्च किंवा एप्रिल पर्यंत येऊ शकेल असा अंदाज आहे हे वाक्य तुम्ही आतापर्यंत लाखो वेळा ऐकलं असेल. भारताच्या 138 कोटी लोकांपर्यंत ही लस कधी पोहोचणार आणि कशी या प्रश्नावरची चर्चाही तुमच्या कानावर आली असेल.


सामग्री: हे दुष्कर्म करणाऱ्या व्यक्तीने अत्याचार करतानाचा व्हीडिओ एका पॉर्न साईटवर टाकला. रोजने त्या पॉर्न साईटविरुद्ध संघर्ष करत तो व्हीडिओ काढून टाकायला लावला. ब्लॉग पोस्टनंतर अनेकींनी तिच्याशी संपर्क करत असाच अनुभव त्यांनाही आल्याचं सांगितलं.

इशारा: या बातमीत काही कटू अनुभवांचं वर्णन आहे.

आता 25 वर्षांची असलेली रोज त्या अनुभवाबद्दल सांगत होती.

माझ्यावर जिथं उपचार होत होते त्या रुग्णालयातल्या रुममध्ये एक नर्स आली आणि त्या मला धीर देऊ लागल्या. तुझ्या बाबतीत जे घडलं ते अतिशय दुर्देवी आहे. हे सांगताना त्यांचा आवाज कापत होता. माझ्या मुलीवरही बलात्कार झाला होता असं नर्स म्हणाल्या.

रोज यांनी नर्सकडे बघितलं. नर्सचं वय चाळिशी पार नसावं असं रोजच्या मनात आलं.

जे घडलं त्याच्या 24 तासांनंतर रोजला पुन्हा त्या आठवणींनी घेरलं. भावनाशून्य पोलीस आणि क्लिनिकमधले डॉक्टर यांना रोजने जे घडलं ते सांगितलं. रोज सांगत होती त्या घटनेला, करणाऱ्याला कायदेशीर भाषेत Alleged crime किंवा कथित गुन्हा असं म्हटलं जात होतं.

अनेक तासांचा तो क्रूर आणि हिंसक अनुभव रोज सांगत असताना त्याचं वर्णन कथित असं केलं जात होतं. रोजचे वडील आणि आजी यांचा अपवाद वगळता बाकी नातेवाईकांनी रोजवर विश्वासही ठेवला नाही.

नर्सची गोष्ट वेगळी होती त्यांनी माझ्यावर विश्वास ठेवला असं रोज सांगते.

कोणीतरी मी काय म्हणतेय यावर विश्वास ठेवला. असं कुणीतरी आहे जे मला समजून घेतलं याचा मला मोठा आधार वाटला. नवं आयुष्य सुरू करता येऊ शकता हा विश्वास मिळाला.

मात्र पॉर्न वेबसाईटवर तो अत्याचार पाहणाऱ्या शेकडो आणि हजारो प्रेक्षकांकडून कोणतीही मला सहानुभूती मिळाली नाही.

दहा वर्षांनंतर रोज आपल्या कंबरेपर्यंत रुळणाऱ्या केसांकडे बाथरुममधल्या आरशात पाहात होती. आज आपल्या सुंदर केसांबरोबर ती खेळत होती. अत्याचारानंतरच्या काही महिन्यात असं करणं तिच्या मनातही आलं नसतं. घरातले सगळे आरसे तिने ब्लँकेटने झाकून ठेवले होते. ती स्वत:ला आरशात पाहूच शकत नव्हती.

या घटनेला 11 वर्षं उलटली आहेत. स्वत:ची काळजी घेण्यासाठी तिने रुटीनमध्ये काही गोष्टी पक्क्या केल्या आहेत.

केसांची काळजी घेणं हे त्याचाच एक भाग आहे. केस विंचरणे, भांग पाडणे हे तिच्यासाठी जणू काही ध्यानधारणेसारखं आहे. आपले केस सुंदर आहेत याची तिला जाणीव आहे. लोक तिला त्याविषयी चांगलं बोलत राहतात. दरदिवशी संध्याकाळी ती स्वत:साठी 'कको' नावाचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी रोज कलेंबाने एक ब्लॉग पोस्ट लिहिली होती. यामध्ये ती 14 वर्षांची असताना तिच्यावर झालेल्या बलात्काराच्या दुर्देवी अनुभवाबद्दल लिहिलं होतं.


सामग्री: हे दोन अधिकारी सोमवारी सकाळी 8 वाजल्यापासून बेपत्ता होते.

वृत्तसंस्था ANI नुसार, भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयानं दिल्लीस्थित पाकिस्तानी दूतावासाशी संपर्क करून या कर्मचाऱ्यांच्या बेपत्ता होण्याविषयी तक्रार दाखल केली होती.

पण, ANI आणि PTI  या दोन्ही वृत्तसंस्थांनी सूत्रांच्या हवाल्यानं बातमी दिली आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयानं याविषयी अधिकृत निवेदन दिलेलं नाही.

तर तिकडे पाकिस्तानातही कुणी अधिकृतरीत्या बोलायला तयार नाही.

इस्लामाबादमधील बीबीसी प्रतिनिधी शुमाईला जाफरी यांच्या मते, भारतीय उच्चायुक्तालयातील एका अधिकाऱ्यानं आपले दोन सहकारी बेपत्ता असल्याचं सांगितलं, पण याविषयी अधिकची माहिती दिली नाही.

पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयानंही कोणतंही अधिकृत निवेदन जारी केलेलं नाही.

पण, काही वेळापासून पाकिस्तानची मीडिया पोलीस सूत्रांच्या आधारे बातमी देत आहेत की, इस्लामाबाद पोलिसांनी भारतीय अधिकाऱ्यांना ताब्यात घेतलं आहे.

इस्लामाबाद पोलिसांच्या हवाल्यानं बातमी दाखवली जात आहे की, "भारतीय दूतावासातील दोन अधिकारी काळ्या रंगाची BMW (गाडी क्र. QL-104) बेशिस्तपणे चालवत होते आणि त्यांनी एका पादचाऱ्याला धडक दिली. यानंतर हे दोन्ही अधिकारी पळून जायच्या प्रयत्नात होते, पण तिथं उपस्थित असलेल्या प्रत्यक्षदर्शींनी या दोघांना पकडून पोलिसांच्या ताब्यात दिलं."

दोन्ही अधिकाऱ्यांच्या सद्यस्थितीविषयी  ना इस्लाबादच्या पोलिसांनी काही वक्तव्य केलंय, ना पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं काही प्रतिक्रिया दिलीय.

भारत सरकारकडूनही अद्याप कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही.

काही आठवड्यांपूर्वी भारत सरकारनं पाकिस्तानी उच्चायुक्तालयातील दोन अधिकाऱ्यांवर हेरगिरी करण्याचा आरोप लावत त्यांना पाकिस्तानात पाठवून दिलं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय उच्च आयुक्तालयातील दोन कर्मचारी इस्लामाबाद पोलिसांच्या ताब्यात असल्याची बातमी पाकिस्तानमधील मीडियात सुरू आहे.


सामग्री: हे नवं फीचर टिंडरसारखंच असेल पण टिंडरवर अनोळखी लोकांसोबत तुम्हाला डेटिंग करायची की नाही याचा निर्णय घ्यावा लागतो मात्र याठिकाणी तुमच्याच संपर्कातील व्यक्तीला जर तुम्ही आवडत असाल तर तुमची आणि त्या व्यक्तीची जोडी जमू शकते. ही या अॅपची जमेची बाजू आहे.

काय आहे हे फीचर?

'Secret Crush' असं या फीचरचं नाव असेल. फेसबुक डेटिंग फिचरचाच हा एक भाग असणार आहे. यात काही निवडक देशातले फेसबुक यूजर त्यांच्या फेसबुक मित्र-मैत्रिणींपैकी त्यांना आवडणाऱ्या किंवा ते ज्यांच्याकडे आकर्षित झाले आहेत अशा जास्तीत जास्त नऊ मित्रांना टॅग करू शकतील. ज्याला तुम्ही टॅग केलं असेल ते नाव जाहीर होणार नाही.

तुम्ही ज्या व्यक्तीला टॅग केलं त्याच व्यक्तीने जर तुम्हाला टॅग केलं असेल तर तुम्हा दोघांनाही मेसेज येईल की 'Matched' याचाच अर्थ आहे की तुम्ही ज्या व्यक्तीकडे आकर्षित झाला त्या व्यक्तीलाही तुमच्याबद्दल आकर्षण आहे.

फेसबुक डेटिंग फिचर आणखी 14 देशांमध्ये सुरू करण्यात येणार आहे. यात फिलिपिन्स, व्हिएतनाम आणि सिंगापूर या देशांचाही समावेश आहे. हे फिचर युरोप किंवा अमेरिकेत सध्या उपलब्ध नाही, अजून ते भारतातही उपलब्ध नाही. पण आशावादी राहा.

अजून काय बदल होणार आहेत?

फेसबुक, इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सअप या सोशल मीडिया अॅप्समध्ये लवकरच महत्त्वाचे आणि मोठे बदल होणार आहेत. फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी स्वतः या बदलांविषयी माहिती दिली.

यूजर्सची खाजगी माहिती सुरक्षित ठेवत नसल्याची सर्वत्र टीका झाल्यानंतर कंपनीने त्यांच्या वेगवेगळ्या अॅप्लिकेशन्सचे डिझाईन आणि फिचर्स बदलण्याचा निर्णय घेतला आहे.

यापुढे गोपनीयतेला सर्वोच्च प्राधान्य देणार असल्याचं झुकरबर्ग यांनी स्पष्ट केलं.

मार्क झुकरबर्ग

गेलेला विश्वास पुन्हा संपादन करण्यासाठी बरंच काही करण्याची आवश्यकता असल्याची कबुलीही त्यांनी दिली.

डेव्हलपर्ससमोर दिलेल्या भाषणात त्यांनी गोपनीयता हा कंपनीचा नवा केंद्रबिंदू असल्याचं त्यांनी जाहीर केलं.

या कंपनीचे अॅप्स वापरणाऱ्या यूजर्सना जे प्रत्यक्ष बदल दिसतील, ते आहेत...

इन्स्टाग्रामवर नवी फिचर्स येणार

मार्क झुकरबर्ग

तंत्रज्ञान क्षेत्रातल्या दिग्गज कंपन्यांकडून झालेल्या खाजगी डेटा चोरीच्या घटनांची दखल घेत झुकेरबर्ग म्हणाले, "भविष्य खाजगी आहे." ते पुढे म्हणाले, "अगदी ढोबळमानाने सांगायचं तर गोपनीयतेच्या मापदंडावर आमची कामगिरी फार चांगली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेसबुक तसेच इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सअप या सोशल मीडिया अॅपमध्ये मोठे बदल होणार आहेत. तरुण वर्गाला आपल्याकडे आकर्षित करण्यासाठी फेसबुकचे सह-संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी नवं फीचर आणलं आहे. या फीचरमुळे तुम्हाला तुमच्या सोशल सर्कलमधील व्यक्तीसोबत डेटिंग करता येऊ शकतं.


सामग्री: हे नवीन दर कोणत्याही प्रकारच्या आर्थिक सवलती न घेणाऱ्या कंपन्यांसाठी लागू असतील, तसंच आर्थिक सवलती घेणाऱ्या भारतीय कंपन्यांवरच्या कॉरपोरेट कराचा दरसुद्धा 35 टक्क्यांवरून 25 टक्क्यांवर आणण्यात आला आहे.

कॉरपोरेट दरामध्ये करण्यात आलेली कपात ही खरंतर भारतीय ग्राहकांसाठीही फायदेशीर ठरायला हवी. या सवलतीनंतर कंपन्यांनी आपल्या वस्तू आणि सेवांचे दर कमी करावे, जेणेकरून ग्राहकांना त्याचा फायदा मिळेल, असं सरकारला वाटतं. मात्र या करकपातीमुळे सरकारी गंगाजळीत 20 अब्ज 50 कोटी डॉलरची तूट पडेल, याचा सरकारला अंदाज असला तरी अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वाचं असल्याचा विश्वास त्यांना आहे.

सध्या देशात आर्थिक संकटाचे ढग आल्यामुळे उद्योग जगतातून बऱ्याच वेळापासून अशा करकपातीची मागणी होत होती. वस्तू आणि सेवा कर अर्थात GST समिती यापुढेही आणखी काही करसवलती जाहीर करेल, अशी अपेक्ष त्यांची आहे.

अर्थमंत्री सीतारामन यांनी उत्पादनक्षेत्राला चालना देण्यासाठीही काही महत्त्वाच्या घोषणा केल्या. 1 ऑक्टोबर 2019 नंतर नोंदणी झालेल्या आणि मार्च 2023 पूर्वी उत्पादन सुरू करणाऱ्या उत्पादकांसाठी कर 25 टक्क्यांवरून 15 टक्के करण्यात आला आहे.

"कॉरपोरेट करकपातीचा हा निर्णय गेल्या 28 वर्षांतील सर्वात मोठा धाडसी निर्णय आहे. ही करकपात व्यावसायिक क्षेत्राला खरंच चालना देईल, ज्यामुळे काही वस्तूंच्या किमती कमी होण्यास मदत होईल. तसंच जगभरातून भारतात गुंतवणूक करण्याची इच्छा असलेल्या बहुराष्ट्रीय कंपन्यांसाठी ही सुवर्णसंधी आहे. सरकारच्या भारताच्या मेक इन इंडिया योजनेलाही बळ मिळेल, शिवाय जागतिक पुरवठा साखळीत भारताचं स्थान भक्कम होण्यास मदत होईल," असं स्टेट बँक ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष रजनीश कुमार म्हणाले.

"हा एक खूप मोठा निर्णय आहे. अमेरिका असो, युके असो वा सिंगापूर, सध्या जगभरात अशाच प्रकारची कॉरपोरेट करकपात करण्याचा ट्रेंड सुरू आहे. भारतातील उत्पादन क्षेत्राला गती देण्याचं भारत सरकारचं धोरण आहे. ही वेळ अगदी बरोबर आहे, कारण सध्या अमेरिकेतल्या कंपन्या चीनविरुद्धच्या व्यापारयुद्धामुळे आपल्या उत्पदनांच्या निर्मितीसाठी नवीन पर्याय शोधत आहेत. त्यामुळे या निर्णयाचा फायदा होऊ शकतो," असं अर्न्स्ट अँड यंग या बाजारपेठांचा अभ्यास करणाऱ्या कंपनीचे पार्टनर परेश पारेख सांगतात.

करकपातीच्या या निर्णयामुळे गुंतवणूकदार तसंच शेअर बाजाराला सुखद धक्का बसला आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताच्या अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी देशातील कॉरपोरेट कर 30 टक्क्यांवरून आता 22 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आला आहे.


सामग्री: हे नवीन शैक्षणिक धोरण देशात तब्बल 34 वर्षानंतर आलं आहे. मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाकडून डॉ. कंस्तुरीरंगन यांच्या अध्यक्षतेखाली नवीन शैक्षणिक धोरणाचा मसुदा तयार करण्यात आला होता.

1986 रोजी पहिलं शैक्षणिक धोरण देशात लागू झालं होतं. त्यानंतर 1992 मध्ये या शैक्षणिक धोरणात बदल करण्यात आले. 2009 मध्ये शिक्षण हक्क कायदा आणला गेला ज्याची अंमलबजावणी 2013 पासून करण्यात आली.

नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार देशातील शिक्षण व्यवस्थेचं चित्र कसं बदलू शकेल?

1. बोर्डाच्या परीक्षांचे महत्त्व कमी होणार

नवीन शैक्षणिक धोरणाच्या माध्यमातून शिक्षण पद्धतीत अनेक मोठे बदल करण्यात आले आहेत.

शालेय शिक्षणाचे स्वरुप आतापर्यंत 10+2 असे होते. पण या शैक्षणिक मसुद्यात दहावीची परीक्षा ही बोर्डाची असेल असा उल्लेख करण्यात आलेला नाही. त्याऐवजी 5+3+3+4  ही नवी शिक्षण प्रणाली सुचवण्यात आली आहे.

यानुसार पहिल्या टप्प्यात म्हणजेच पहिल्या पाच वर्षात -  पूर्व प्राथमिकचे तीन वर्ष आणि इयत्ता पहिली ते दुसरीचे शिक्षण देण्यात येईल.

दुसऱ्या टप्प्यात - इयत्ता तिसरी ते पाचवीपर्यंतचे शिक्षण असेल.

तिसऱ्या टप्प्यात - सहावी ते आठवीपर्यंत शिकवण्यात येईल.

चौथ्या टप्प्यात - उर्वरित चार वर्षम्हणजे नववी ते बारावीपर्यंतचे शिक्षण असेल.

बोर्डाच्या परीक्षेचे महत्त्व कमी होणार असून वर्षातून दोन वेळा परीक्षा घेतली जाणार आहे. सेमिस्टर पॅटर्नमध्ये ही परीक्षा असणार आह, तसंच महाविद्यालयीन प्रवेशासाठी प्रवेश परीक्षा घेण्याचाही विचार आहे.

2. NCERT ठरवणार अभ्यासक्रम

शिक्षण व्यवस्थेत पहिल्यांदाच पूर्व प्राथमिक शाळेसाठी अभ्यासक्रम ठरवला जाणार आहे. देशातील सर्व पूर्व प्राथमिक शाळांना हा अभ्यासक्रम लागू असेल. NCERT हा अभ्यासक्रम ठरवणार आहे.

 तिसरीपर्यंत विद्यार्थ्यांना वाचता येईल यावर अधिक भर दिला जाणार आहे. संख्या आणि अक्षर ओळख हे यापुढे मुलभूत शिक्षण मानले जाईल.

नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार पाचवीपर्यंतचे शिक्षण मातृभाषेतून देण्यास प्राधान्य देण्यात येईल.

3. व्होकेशनल अभ्यासक्रमावर भर

तसंच नववी ते बारावीमध्ये शिक्षणासाठी कोणतीही एक शाखा नसेल तर विद्यार्थ्यांना विविध विषय निवडण्याची संधी असणार आहे. उदा- विज्ञान विषय शिकत असताना संगीत, बेकरी असे विषय अभ्यासासाठी निवडता येतील.

विज्ञान, वाणिज्य, कला यासोबत संगीत, स्पोर्ट्स, लोककला हे अभ्यासाचे विषय म्हणून विद्यार्थ्यांना निवडता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत बुधवारी (29 जुलै 2020 ) नवीन शैक्षण धोरणाला मंजुरी देण्यात आलीये. पंतप्रधान मोदींच्या पहिल्या कार्यकाळात या राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाचा मसुदा तयार करण्यात आला होता. पण गेल्या दोन ते तीन वर्षांपासून हे धोरण रखडले होते.


सामग्री: हे नॉर्मल आहे की निसर्गात काही बदल घडतोय? चक्रीवादळं कशी तयार होतात आणि कशी प्रवास करतात? पाहूया आजची सोपी गोष्ट.

संशोधन आणि सादरीकरण - सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग - निलेश भोसले

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

निसर्ग चक्रीवादळ ३ जूनला दुपारी मुंबईत धडकलं. पण, आपण आत्ता इथे हे शोधणार आहोत की हल्ली वारंवार मुंबईच्या दिशेने चक्रीवादळं का येत आहेत?


सामग्री: हे पुस्तक म्हणजे एक काल्पनाविलास असून लेखक मायकल वुल्फ धोकेबाज आहेत, असं डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

ट्रंप यांच्या जवळच्या गोटातल्या लोकांनीही त्यांच्या मानसिक आरोग्यावर प्रश्न उपस्थित केल्याचं लेखक मायकल वुल्फ यांनी त्यांच्या पुस्तकात म्हटलं आहे.

ट्रंप प्रशासनाच्या प्रथम वर्षपूर्तीच्या निमित्तानं मायकल वुल्फ यांनी हे पुस्तक लिहीलं आहे.

कँप डेविड शहरामध्ये वरिष्ठ रिपब्लिकन नेत्यांची भेट घेतल्यानंतर ट्रंप यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला. आपण एक प्रतिभाशाली विद्यार्थी तर होतोच तसंच खूप हुशारही होतो, असं ट्रंप यांनी म्हटलं.

पुस्तकात करण्यात आलेल्या दाव्यांना फेटाळून लावत ट्रंप यांनी शनिवारी एक ट्वीट केलं होतं. "मी फारच प्रज्ञावंत असून माझी सर्वांत मोठी क्षमता मानसिक स्थैर्य आहे. आणि मी खरंच स्मार्ट आहे," असं त्यांनी या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं.

'फायर अँड फ्यूरी: इनसाइड द ट्रंप व्हाइट हाऊस' या पुस्तकात करण्यात आलेल्या दाव्यांना ट्रंप प्रशासनानं फेटाळून लावलं आहे.

ट्रंप यांचं व्यक्तिमत्त्व अस्थिर आणि उतावीळ असल्याचं या पुस्तकात दर्शवण्यात आलं आहे. तसंच ते धोरण समजून घेण्यात असमर्थ आणि त्याच त्याच गोष्टी पुन्हा पुन्हा करणारी व्यक्ती असल्याच यात म्हटलं आहे.

शुक्रवारपासून या पुस्तकाची विक्री सुरू झाली आहे. हे पुस्तक विक्रीसाठी बाजारात येऊ नये, याकरिता ट्रंप प्रशासनानं प्रयत्न केले होते. बाजारात येताच हे पुस्तक 'बेस्टसेलर बूक' झालं आहे.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप हे सातत्यानं पुस्तकावर टीका करत असले तरी लेखल मायकल वुल्फ याच्या म्हणण्यानूसार, या टीकेमुळे पुस्तकाच्या विक्रीत वाढच झाली आहे.

या पुस्तकाविषयी सविस्तरपणे जाणून घेण्यासाठी हे वाचा - डोनाल्ड ट्रंप यांचं मानसिक संतुलन ढासळलं आहे का?

पाहा व्हीडिओ :  याच मुद्द्यावर प्रसार माध्यमांशी संवाद साधताना डोनाल्ड ट्रंप

President Trump: "I consider it [the book] a work of fiction"

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्या मानसिक आरोग्यावर उपस्थित करण्यात आलेल्या प्रश्नांना अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी फेटाळून लावलं आहे. एका विवादास्पद पुस्तकात त्यांच्या मानसिक आरोग्यावर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत.