सामग्री: व्होएजराचा नियंत्रण कक्ष असा लहान आहे.

कॅलिफॉर्नियातील पॅसेडिनामध्ये जेट प्रपोल्शन लॅबोरॅटरीत 'नासा'च्या व्होएजर मिशनसाठी नियंत्रण कक्ष आहे. या इथे रोजच इतिहास घडतो आहे.

मानवी इतिहासातील सर्वांत महत्त्वाकांक्षी आणि धाडसी मोहीम म्हणून व्होएजरचे नाव घेतलं जातं.

कॅसिनी शनिच्या वातावरणात नामशेष

व्हॉएजरची 40 वर्षं

गेल्या 40 वर्षांत दोन व्होएजर अवकाश यानांनी गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्युन या ग्रहांचा वेध घेतला आहे. या यानानं विश्वाचे विविध फोटो घेतले आहेत.

गेल्या 40 वर्षांत दोन व्हॉएजर अवकाश यानांनी गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून या ग्रहांचा वेध घेतला आहे.

व्होएजर मोहिमेची वैशिष्ट्यं

या मोहिमेने पृथ्वीबद्दलचा आपला दृष्टिकोन तर बदललाच शिवाय आता मानवी संस्कृती पृथ्वीपल्याड नेली आहे.

वैशिष्ट्य म्हणजे व्होएजर अजून ही कार्यरत आहे. जेव्हा व्होएजर 1 त्याच्या नियंत्रण कक्षात सिग्नल पाठवतो, तेव्हा तो पृथ्वीपासून सर्वात दूरवर गेलेल्या मानवनिर्मित यंत्रापासून आलेला असतो.

व्होएजर -1 हे अवकाश यान 2013 साली सूर्यमालेतून बाहेर पडले. 18 ऑगस्ट 2017 हे यान पृथ्वीपासून 20 अब्ज किलोमीटर अंतरावर होते. तर व्होएजर-2 पृथ्वीपासून 17 अब्ज किमोमीटर अंतरावर होते.

नासाचं जगभरात स्पेस नेटवर्क आहे. हे नेटवर्क म्हणजे जगभरात पसरलेली सॅटेलाईट डिश आहेत. अवकाशातील दूर अंतरावरील यानांतून मिळणारे सिग्नल घेण्यासाठी, त्यांची रचना करण्यात आली आहे.

जेव्हा मी या कार्यालयात गेलो, तेव्हा या मोहिमेचे नियंत्रक एन्रिक मेडिना ऑस्ट्रेलियातील कॅनबेरा येथील ग्राऊंड स्टेशनशी संपर्क साधून व्होएजर-2 शी संपर्क प्रस्थापित करत होते. सूर्यमालेच्या एका टोकावरून येणारा संदेश घेण्यासाठी 2 रिसिव्हर कार्यरत ठेवावे लागत होते.

व्होएजरने इओ या उपग्रहावरील झऱ्याचे उद्रेक टिपले आहेत. त्याचं कल्पना चित्र.

मेडिना म्हणाले, या यानांतील ट्रान्समिटरला 12 वॉट इतकी वीज लागते. ते जेव्हा 'हाय पॉवर'मध्ये असतात, तेव्हा त्यांना फ्रिजमधील दिव्याला लागते तितकी, म्हणजे 20 वॉट इतकी वीज लागते.

विचार करा, जेव्हा मी कंट्रीसाईडमध्ये लंडनपासून 40 किलोमीटरवर असतो तेव्हा मोबाइल सिग्नल मिळताना ही अडचण येते. पण येथे 20 अब्ज किलोमीटरवरून 40 वर्षे जुन्या यानांतून 12 वॉटच्या टान्समिटरमधून येणारे सिग्नल येतात.

मेडिना म्हणाले, 'मला याचं आजही आश्चर्य वाटतं. हे 1970 मधलं तंत्रज्ञान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सूर्यमालेच्या आपल्या ज्ञानात भर घालणाऱ्या व्हॉएजर मिशनला 40 वर्षं पूर्ण होत आहेत.  कॅलिफोर्नियातील 'नासा'च्या लॅबमध्ये जाऊन बीबीसीच्या पत्रकारानं घेतलेला हा भविष्यवेध.


सामग्री: व्होग आणि व्हॅनिटी फेअर मासिकांसाठी लिहिलेल्या लेखात मारिया म्हणते खांद्याला झालेल्या दुखापतीनंतर माझं शरीर 'अडथळा' ठरत आहे.

रशियाच्या मारिया शारापोव्हाने 2004 साली वयाच्या 17व्या वर्षी विंबल्डन जागतिक टेनिस स्पर्धेत पहिलं ग्रँडस्लॅम पटकावलं आणि 2012 साली फ्रेंच ओपन स्पर्धेचं ग्रँड स्लॅम जिंकत चारही मानाच्या ग्रँड स्लॅमवर नाव कोरलं.

मेलडोमिन चाचणीत दोषी सिद्ध झाल्याने 2016 साली तिच्यावर 15 महिन्यांची बंदी घालण्यात आली होती.

2017 मध्ये तिने पुनरागमन केलं. मात्र पूर्वीचा सूर तिला गवसला नाही. तसंच शारीरिक दुखापतींमुळेही ती हैराण झाली होती.

परिणामी तिचं मानांकन 373व्या स्थानापर्यंत खाली घसरलं होतं. गेल्या तीन ग्रँड स्लॅम स्पर्धांमध्ये तर ती पहिल्या फेरीतच बाद झाली.

निवृत्ती जाहीर करताना ती म्हणाली, "हे माझ्यासाठी नवीन आहे. तेव्हा मला माफ करा. टेनिस - मी अलविदा म्हणते."

ती पुढे लिहिते, "मागे वळून बघताना मला जाणवतं की टेनिस माझा पर्वत होता. माझा मार्ग डोंगर-दऱ्यांनी भरलेला होता. मात्र, या पर्वतमाथ्यावरून दिसणारी दृश्यं अप्रतिम होती."

"28 वर्षं आणि 5 ग्रँड स्लॅमनंतर आता मी पुन्हा एकदा पर्वत चढण्यासाठी सज्ज झाले आहे. अर्थातच दुसऱ्या क्षेत्रातला."

"मात्र, यशाचा अथक पाठलाग? तो कधीच कमी होणार नाही. पुढे काय आहे, याने काहीच फरक पडत नाही. मी आतापर्यंतच्या प्रवासात जे शिकले, तोच फोकस, कामातील नैतिकता पुढच्या प्रवासातही लागू करणार आहे."

"दरम्यानच्या काळात काही साध्या गोष्टी मला करायच्या आहेत. कुटुंबासोबत वेळ घालवायचा आहे. सकाळची निवांत कॉफी घ्यायची आहे. विकेंडला भटकंती करायची आहे आणि माझ्या आवडीचं वर्कआउट (डान्स क्लास) तेही करायचं आहे."

शारापोव्हा म्हणते गेल्यावर्षीच्या युएस ओपनमध्ये सेरेना विलियम्सकडून पहिल्या फेरीत 6-1, 6-1 नं झालेला पराभव तिच्यासाठी 'फायनल सिग्नल' ठरला.

ती म्हणते, "बंद दाराआड, कोर्टवर जाण्याच्या 30 मिनिटं आधी मॅच खेळता यावी, यासाठी मी खांद्यावर शस्त्रक्रिया केली होती."

"माझ्यासाठी खांद्याच्या दुखापती नवीन नाहीत. बऱ्याच शस्त्रक्रिया झाल्या आहेत आणि अनेक महिने फिजियोथेरपी घ्यावी लागली आहे."

"त्या दिवशी कोर्टवर जाणंचं माझ्यासाठी जिंकणं होतं. खरंतर जिंकण्याच्या दिशेने ते पहिलं पाऊल होतं."

त्या मॅचनंतर 2019मध्ये ती परत कोर्टवर गेली नाही. 2020मध्ये ती दोन स्पर्धां खेळली.

नवीन सहस्त्रक सुरू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाच ग्रँड स्लॅम विजेती असलेल्या मारिया शारापोव्हाने 32 व्या वर्षी निवृत्ती घेतली आहे.


सामग्री: व्होग मॅगझिनला दिलेल्या मुलाखतीत तिनं तिच्या बाळंतपणाचे, त्यानंतर वाढलेल्या वजनाचे आणि ते वजन लगेचच कमी करण्यासाठी तिनं केलेल्या चुकीच्या गोष्टींचे अनुभव शेअर केले आहेत.

"पहिल्या बाळंतपणानंतर मी ते सगळं ऐकत गेले जे लोकांनी, समाजानं मला सांगितलं. मी कसं दिसावं, माझं शरीर कसं असावं आणि मी तसंच केलं!"

"बाळंतपणानंतर तीन महिन्यांतच वजन कमी करून पूर्वीच्या फिगरला यायचा मी निर्धार केला होता. त्याकरता स्वतःला खूप त्रास दिला मी. तसं व्हावं म्हणून मी माझ्या गाण्याचे कार्यक्रमही आयोजित केले."

"आता मागे वळून बघताना तो सगळा मूर्खपणा वाटतो," ती सांगते.

दुसऱ्या बाळंतपणाच्या वेळेस मात्र तिनं हा मूर्खपणा केला नाही.

"मी माझ्या वाढलेल्या वजनात खूश होते. मी स्वतःला आहे तसं स्वीकारलं होतं. अजूनही माझे दंड, खांदे, मांड्या जाड आहेत पण ठीक आहे ना!"

"माझं ओटीपोट अजूनही सुटलेलं आहे आणि ते सुटलेलं पोट कमी करायची मला काही घाई नाही. ते माझ्या खऱ्या आयुष्याचा एक भाग आहे."

बियॉन्से हे म्हणाली आणि त्यानिमित्ताने बाळंतपणानंतर वाढलेलं वजन कमी करण्यासाठी होणारी धडपड, वजन कमी होत नसेल तर त्या स्त्रीला सहन करावं लागणारं सामाजिक दडपण आणि टोमणे यांचा विषय पुन्हा चर्चेत आला आहे.

आजही बाळंतपणानंतर स्त्रीच्या वाढलेल्या वजनावर विनोद केले जातात. ऐश्वर्या रायचं बाळंतपणानंतर वाढलेलं वजन तर जणू काही अख्ख्या भारताची समस्या बनली होती.

'आधी शेवग्याची शेंग होती आता भोपळा झाली,' टाईपचे मेसेज व्हॉटसअॅपवर फॉरवर्ड केले जातात. यासगळ्याचा त्या स्त्रीच्या मानसिकतेवर काय परिणाम होत असेल?

कल्याणला राहणाऱ्या गृहिणी भारती पितळे सांगतात, "वाईट वाटतं. माझं सीझर झालं, त्यामुळे माझं वजन खूपच वाढलं होतं. काहीजण चिडवायचे. अगं, किती वजन वाढलंय. तेव्हा थोडं मन खट्टू व्हायचं पण खरं सांगू का, मी वजन कमी करण्यासाठी काही वेगळं केलं नाही."

भारतींचं वजन नंतर काही इतर आरोग्य समस्यांनी वाढलं. उपचार झाले तेव्हा कमी झालं. पण ते होईपर्यंत त्यांना अधूनमधून टोमणे जरूर ऐकावे लागले.

"माझी आई म्हणायची की जसं जसं बाळं मोठं होतं, तसं तसं त्याच्या मागे फिरून वाढलेले वजन आपोआप कमी होतं. बाळंतपणात दूध, तूप, शिरा, सुकामेवा अशा खाण्याचा मारा होत असल्याने वजन वाढतं हे भारतींना मान्य आहे. पण ते खाणं बाळ-बाळंतिणीसाठी गरजेचं आहे," असं त्या म्हणतात.

"बाळाचं अंगावरचं दूध बंद झालं की...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझ्या पहिल्या मुलाच्या जन्मानंतर मी अक्षरशः नरकयातना भोगल्यात," हे वाक्य आहे प्रसिद्ध पॉपगायिका बियॉन्सेचं.


सामग्री: व्होलोड्यमर झेलनस्कीय

व्होलोड्यमर झेलनस्कीय या कॉमेडियनने टीव्हीवरील एका कार्यक्रमात राष्ट्राध्यक्षाची भूमिका निभावली होती. या कलाकाराला 30.4 टक्के मतं मिळाल्याचं एक्झिट पोलमध्ये उघड झालं आहे. विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को हे दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत. त्यांना 17.8 टक्के मतं आहेत.

या दोघांनी युरोपियन युनियनला धार्जिणी भूमिका घेतली आहे. हे दोघं एकमेकांविरुद्ध पुढच्या महिन्यात उभे ठाकणार आहेत. माजी पंतप्रधान युलिआ टायमोशेन्को यांना 14.2 टक्के मतं मिळाली असल्याने त्यांची निवडून येण्याची कमी आहेत.

सध्याच्या आकडेवारीने मी आनंदी आहे पण ही अंतिम निवडणूक नव्हे असं व्होलोड्यमर यांनी सांगितलं. दुसरं स्थान मिळणं हा कठोर धडा असल्याचं पोरोशेन्को यांनी म्हटलं आहे.

कोण आहेत व्होलोड्यमर झेलनस्कीय?

सर्व्हंट ऑफ द पीपल या उपहासात्मक कार्यक्रमात व्होलोड्यमर एका सामान्य माणसाची भूमिका करतात. हा सामान्य माणूस भ्रष्टाचाराविरोधात लढा देऊन राष्ट्राध्यक्षपदी पोहोचतो.

कोणताही राजकीय वारसा नसणाऱ्या व्होलोड्यमर यांनी निवडणूक प्रचाराची साचेबद्ध पद्धत तोडली आहे. त्यांनी कोणतीही रॅली घेतली नाही. अगदी मोजक्या मुलाखती त्यांनी दिल्या. त्यांची स्वत:ची अशी राजकीय मतंही नाहीत.

पेट्रो पोरोशेन्को

सोशल मीडियावर ते खूप सक्रिय आहेत. म्हणूनच युवा मतदार त्यांच्याकडे आकर्षित होण्याची शक्यता आहे.

व्होलोड्यमर रशियन आणि युक्रेनियन अशा दोन्ही भाषा बोलतात. भाषाहक्क हा युक्रेनमध्ये संवेदनशील मुद्दा आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युक्रेनमध्ये राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत कोणताही राजकीय पार्श्वभूमी नसणारा कॉमेडियन आघाडीवर आहे. एक्झिट पोलमध्ये ही बाब स्पष्ट झाली आहे.


सामग्री: व्होलोदिमीर झेलेन्स्की

"मी आपल्या विश्वासाला तडा जाऊ देणार नाही," असं झेलेन्स्की त्यांचा विजय निश्चित झाल्यावर आपल्या समर्थकांशी बोलताना म्हणाले.

ते पुढे म्हणाले, "मी अजूनही औपचारिकपणे राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान झालेलो नाही. मात्र युक्रेनचा एक नागरिक म्हणून सोव्हिएत संघाबाहेरील देशांना सांगू शकतो, की बघा.. सगळं काही शक्य आहे."

मतमोजणी जवळजवळ पूर्ण झाल्यावर त्यांना तब्बल 73 टक्क्यांपेक्षा जास्त मतं मिळाली आहेत तर त्यांचे प्रतिस्पर्धी आणि मावळते राष्ट्राध्यक्ष पेट्रो पोरोशेंको यांच्या खात्यात जवळजवळ 24 टक्केच मतं होती.

2014 पासून राष्ट्राध्यक्षपदी असलेले पोरोशेंको यांनी आपला पराभव मान्य केला आहे. पण "मी राजकारण सोडणार नाही," असं ते राजधानी कीवमध्ये आपल्या समर्थकांशी बोलताना म्हणाले.

तीन आठवड्यांपूर्वी मतदानाच्या पहिल्या टप्प्यात ते सर्वांत आघाडीवर होते. त्यावेळी 39 उमेदवार मैदानात होते.

झेलेन्स्की पुढची पाच वर्षं युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्षपदी राहतील. या पदाचा अर्थातच देशाच्या संरक्षण विभाग आणि परराष्ट्र रणनीतीवर मोठा प्रभाव असतो.

युक्रेन-रशिया संबंधांवर प्रभाव

2014च्या आधी रशियाला पाठिंबा देणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षांविरोधात युक्रेनमध्ये मोठी आंदोलनं झाली होती. त्यानंतर उद्योजक आणि अब्जावधींची संपत्ती असलेले पेरोशेंको राष्ट्राध्यक्ष झाले.

या निवडणुकीचे एक्झिट पोल जाहीर झाल्यानंतर पेरोशेंको म्हणाले होते की, "या निवडणुकीचा निकाल आपल्याला अनिश्चितता आणि भ्रमाकडे घेऊन जाईल."

"मी पद सोडतोय. पण मी हे ठामपणे सांगू इच्छितो की कुठल्याही स्थितीत मी राजकारण सोडणार नाही," असंही पोरोशेंको यावेळी म्हणाले.

मालिकेत अपघातानं झेलेन्स्की राष्ट्राध्यक्ष झाले तेव्हा..

41 वर्षांचे व्होलोदिमीर झेलेन्स्की राजकीय नर्मविनोदी नाटकातील अभिनयासाठी प्रसिद्ध आहेत. 'सर्व्हंट ऑफ द पीपल' नावाच्या या मालिकेत ते एक पात्र साकारतात, जे अपघातानं अचानक युक्रेनच्या राष्ट्रध्यक्षपदी विराजमान होतं.

त्यांनी आपल्या शोच्याच नावावर बनवलेल्या राजकीय पक्षाकडूनच राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक लढवली.

झेलेन्स्की यांच्याकडे कुठलाही राजकीय अनुभव नाही. आपण इतर उमेदवारांपेक्षा कसे वेगळे आहोत, हेच त्यांनी प्रचारादरम्यान जनतेला पटवून दिलं.

कुठलीही ठोस रणनीती किंवा इतर गोष्टी त्यांनी आपल्या निवडणूक प्रचारात समोर आणल्या नाहीत. तरीसुद्धा त्यांनी पहिल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कॉमेडियन व्होलोदिमीर झेलेन्स्की यांची युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाली आहे.


सामग्री: शंकर आणि कौशल्याचं लग्न 2015मध्ये झालं होतं.

सप्टेंबर 2018. तेलंगणातील नलगोंडा जिल्ह्यात आणखी एक ऑनर किलिंगची घटना घडली आहे. इथल्या मिरयालागुडा शहरात एका हॉस्पिटलबाहेर 24वर्षांच्या पेरुमल्ला प्रणय या तरुणाचा त्याच्या गरोदर पत्नीसमोरच खून करण्यात आला.

घटना दोन. पण कारण एकच - आंतरजातीय विवाह.

तामिळनाडूतील घटनेत 22 वर्षांच्या शंकरने कौशल्याशी लग्न केलं होतं. कौशल्या सवर्ण जातींतील असल्याने तिच्या घरच्यांचा या लग्नाला विरोध होता. यातूनच शंकरचा दिवसाढवळ्या खून करण्यात आला.

प्रणयच्या हत्येच्या बातमीने कौशल्याच्या मनात तिच्या नवऱ्याच्या खुनाच्या कटू आठवणी पुन्हा जाग्या झाल्या आहेत. बीबीसीशी बोलताना कौशल्याने तिच्या भावनांना वाट करून दिली.

"मी जेव्हा जेव्हा टीव्हीवर प्रणयच्या ऑनर किलिंगची बातमी बघते तेव्हा तेव्हा माझ्या डोळ्यासमोर शंकरच्या आठवणी ताज्या होतात. शंकरचाही असाच गळ चिरून खून करण्यात आला होता," ती सांगते. हे सांगत असताना तिची नजर शून्यात गेलेली असते.

प्रणय आणि अमृतानं आंतरजातीय विवाह केला होता.

तामिळनाडूतील उदुमलपत्तईमध्ये राहणाऱ्या कौशल्यानेही आपल्या नवऱ्याला अशाच एका घटनेत गमावलं. शंकरसुद्धा दलित होता आणि त्याला कुणी परक्याने नाही तर कौशल्याच्या कुटुंबीयांनीच ठार केलं होतं.

त्या खटल्यात स्वतः कौशल्याने साक्ष दिल्याने तिच्या कुटुंबीयांना शिक्षा झाली.

या हत्येत सामिल सहा जणांविरोधात गेल्यावर्षी कोर्टाने शिक्षा सुनावली. त्यात एक कौशल्याचे वडीलही आहेत.

अमृता

'मी अमृतासोबत आहे'

कौशल्या म्हणते हा आघात कधीही भरून निघणार नाही. "आपण कितीही समजूत घालण्याचा प्रयत्न केला तरी प्रणयच्या कुटुंबासाठी हा खूप कठीण काळ आहे. मात्र मला खात्री आहे अमृता लवकरच या दुःखातून स्वतःला सावरेल."

"प्रणय आणि अमृताचं एकमेकांवर फार प्रेम होतं. हे प्रेमच अमृताल पुन्हा उभं राहाण्याची ताकद देईल."

ती म्हणते, "अमृता जातिव्यवस्थेविरोधात लढेल आणि प्रणयला न्याय मिळवून देईल. तिच्या या प्रयत्नात आम्ही तिच्या सोबत आहोत."

"मला अमृताला फक्त एवढंच सांगायचं आहे की तिने पेरियार आणि आंबेडकरांविषयी जास्तीत जास्त वाचन करावं. यातून तिला धैर्य आणि ताकद मिळेल."

एका मुलाखतीत अमृताने हा आरोपही केलाय की ती गरोदर असल्यामुळेच तिच्या आईवडिलांनी प्रणयला मारून टाकलं.

"तिच्या कुटुंबीयांच्या मनात खालच्या जातींबद्दल किती द्वेष आहे, हेच यातून दिसून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मार्च 2016. 22 वर्षांच्या शंकरचा तामिळनाडूत भरदिवसा गळा चिरून खून करण्यात आला. कारण होतं त्याने सवर्ण जातीतील मुलीशी लग्न केलं होतं.


सामग्री: शंभर वर्षांपूर्वी, 31 जानेवारी 1920 रोजी हा अंक प्रकाशित झाला. तेव्हापासून कितीतरी गोष्टी बदलल्या आहेत, पण तरीही म्हणावा इतका बदल झालेला नाही.

आंबेडकरांचं माध्यमांशी असलेलं नातं व्यामिश्र होतं. त्यांनी स्वतः वर्तमानपत्रं सुरू केली, चालवली, संपादित केली आणि सल्लागार म्हणूनही काम केलं. इतर वेळी माध्यमांमध्ये त्यांच्याविषयीचं वार्तांकन होत राहिलं. पोहोच आणि जवळपास एकहाती चालवलेल्या सामाजिक चळवळी यांचा विचार केला, तर आंबेडकर हे त्या काळी सर्वाधिक प्रवास केलेले राजकीय नेते असावेत.

सामाजिक पाठिंबा आणि आर्थिक पाठबळ यांच्या अभावी आंबेडकरांची चळवळ ही गरीब लोकांची चळवळ होती. काँग्रेस पक्षासारखी त्यांची स्थिती नव्हती. त्यामुळे त्यांच्या समर्थकवर्गातील लोक कूळ वा वेठबिगार म्हणून काम करणारे वंचित होते. आर्थिकदृष्ट्या हा वर्ग सर्वांत कमी संसाधनं बाळगून होता. तर, बाहेरून फारसा पाठिंबा नसताना आंबेडकरांना हा सर्व भार स्वतःच्या खांद्यावर पेलावा लागला. माध्यमांच्या दृष्टीने हे दखलपात्र होतं.

देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय माध्यमविश्वात आंबेडकरांचं कार्य सुपरिचित होतं. देशांतर्गत माध्यमांमधील आंबेडकरांची उपस्थिती आणि त्यांचं संपादकीय कार्य यांबद्दल आपल्याला माहिती असते, पण आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये त्यांच्याविषयी झालेलं विस्तृत वार्तांकन बऱ्याच प्रमाणात अज्ञात राहिलं आहे.

लंडनमधील द टाइम्स, ऑस्ट्रेलियातील डेली मर्क्युरी, न्यूयॉर्क टाइम्स, न्यूयॉर्क अॅमस्टरडॅम न्यूज, बाल्टिमोर आफ्रो अमेरिकन, द नॉरफोक जर्नल, यांसारख्या विख्यात आंतरराष्ट्रीय वर्तमानपत्रांसह काळ्या लोकांनी चालवलेल्या वर्तमानपत्रांनी आंबेडकरांच्या अस्पृश्यताविरोधी चळवळीमध्ये आणि गांधी-आंबेडकर संघर्षामध्ये बराच रस घेतला होता.

राज्यघटना निर्मितीमधील आंबेडकरांची भूमिका, संसदेतील त्यांचे युक्तिवाद व सादरीकरणं, आणि नेहरूंच्या मंत्रिमंडळाचा त्यांनी दिलेला राजीनामा, या घडामोडींकडेही जगाचं लक्ष होतं. 'आंबेडकर इन ब्लॅक अमेरिका' या माझ्या आगामी पुस्तकासाठी काम करत असताना माझ्या निदर्शनास आलं की, आंबेडकरांच्या महान वारशाविषयी माहितीचा प्रचंड साठा जुन्या आंतरराष्ट्रीय वर्तमानपत्रांच्या प्रतींमध्ये जतन केलेला आहे.

देशांतर्गत पातळीवर आंबेडकरांनी त्यांची सामाजिक चळवळ चालवण्यासाठी माध्यमांचा आधार घेतला. उत्कट प्रादेशिक प्रेमादरापोटी त्यांनी 'मूकनायक' या त्यांच्या पहिल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"जर या हिंदुस्थान देशातील सृष्ट पदार्थांच्या व मानजातीच्या चित्रपटाकडे प्रेक्षक या नात्याने पाहिले तर, हा देश म्हणजे केवळ विषमतेचे माहेरघर आहे, असे निःसंशय दिसेल", हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'मूकनायक'च्या पहिल्या अंकात लिहिलेल्या लेखामधलं आरंभिक वाक्य आहे. हे आंबेडकरांचं पहिलंच पत्रकारी स्वरूपाचं लेखन असावं.


सामग्री: शंभरी उलटलेलं वय, पोट आणि पाठ एक झालेली बाई, अगदी नाक जमिनीला लागेल इतकी बारीक कुडी समोर आली आणि त्या आजीबाईंनी हाताची बोटं माझ्या कानशिलावर मोडून स्वागत केलं. ओळख-पाळख नसलेल्या आणि अचानकपणे घरात आलेल्या मला त्यांनी आनंदानं बसायला सांगितलं.

घर कसलं झोपडीच ती. त्या झोपडीला दोन भिंतीही नव्हत्या. फक्त दोन बाजूला भिंतीसारखा झावळ्यांचा आधार आणि वर खजुरीच्या झावळ्यांनी शाकारलेलं छप्पर. भिंती नव्हत्या म्हणून कवाडंही नव्हतीच.

मी आलो होतो यूट्यूब स्टारच्या झोपडीत. तेव्हा त्या 106 वर्षांच्या होत्या. जिथं पैसा खर्च करून लोकांना यूट्यूबवर फॉलोअर्स मिळवावे लागतात तिथं या म्हाताऱ्या बाईंच्या व्हीडिओवर जगातल्या लक्षावधी लोकांच्या उड्या पडत होत्या. या होत्या आंध्र प्रदेशातल्या गुडीवाडा गावातील मस्तानम्मा.

गेल्या वर्षी एका दिवाळी अंकासाठी लेख लिहिताना त्यांची भेट घेतली होती. तीन दिवसांपूर्वी वयाच्या 107 वर्षांचं प्रदीर्घ आयुष्य जगून मस्तानम्मांचं निधन झाल्याचं समजलं आणि त्यांच्या भेटीचा प्रसंग पुन्हा डोळ्यांसमोर आला.

'जगातील सर्वांत वृद्ध आचारी'

खरंतर मस्तानम्मा मला युट्यूबवर भेटल्या होत्या. कसं? सांगतो... गावरान झटका असलेल्या भरपूर रेसिपी या बाईंनी यूट्यूबवर प्रसिद्ध केल्या होत्या. आता तुम्ही म्हणाल त्यात काय विशेष... मस्तानम्मांचं सगळंच वेगळं होतं. जगातील सर्वात वृद्ध आचारी असं त्यांना म्हटलं जातं. बरं त्यांच्या रेसिपीही काही साध्यासुध्या नाहीत.

नुसतं लिहून घ्या साहित्य, आता पाककृती आणि नंतर पदार्थ चाखून पाहायला लावून एकदम टेस्टी आहे अशी एकछापाची पावती मिळवायची असला प्रकार या बाईंचा नव्हताच.

गुळगुळीत रंगीबेरंगी सजवलेल्या जागी एक टेबलस्पून अमूक टाका, दोन औंस ते टाका, हे सगळं 'सॉते' करुन घ्या मग 'ऑलिव्ह तेलात टॉस करा' असला नाजूक प्रकार या बाईंच्या बुकातच नव्हता.

मस्तानम्मा

नदीच्या काठावर जायचं, तिथलेच दगड- जळण घेऊन चूल पेटवायची आणि भाज्या, मांस घेऊन एकेक गावरान झणक्याच्या रेसिपी करायच्या हा त्यांचा सरळसोट कार्यक्रम.

सगळं साहित्य खटाखटा कापायचं, खसाखस चिरायचं, कोथिंबिर, मिरच्या कापायला काही सापडलं नाही तर सरळ हाताने कापायचं, मीठ-मसाला सगळं हाताच्या मापाने घालायचं. चमचे वगैरे बेतून काही घालणं त्यांच्या व्याख्येतच बसत नव्हतं.

बरं त्यांच्या रेसिपीही तुमच्या आमच्यासारख्या पावभाजी, मोदक, पुरणपोळ्यांच्या नाहीत....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हटक्या पद्धतीनं केलेल्या रेसिपींमुळे जगभरात प्रसिद्ध झालेल्या यूट्यूब स्टार मस्तानम्मा यांचं वयाच्या 107व्या वर्षी निधन झालं. वर्षभरापूर्वी त्यांच्या झोपडीत जाऊन भेट घेण्याची संधी मला मिळाली होती.


सामग्री: शकील अहमद काँग्रेसचे माजी प्रवक्ते आणि मंत्री आहेत. त्यांची यावेळची उमेदवारी सामान्य नाही. शकील अहमद यांना काँग्रेसने तिकीट नाकारल्यावर त्यांनी असं काही करून दाखवलं ज्याची कुणी कल्पनाच केली नव्हती. त्यांनी काँग्रेससोबत तीन पिढ्यांपासून असलेलं नातं तोडत पक्षाचा राजीनामा दिला आणि आपल्या पारंपरिक मतदारसंघातून अपक्ष म्हणून उमेदवारी अर्ज भरला.

मुस्लीम समाजाच्या भक्कम पाठिंब्याच्या जोरावर त्यांनी राजीनामा दिला. त्यांच्या या कृतीतून मुस्लीम समाजामध्ये असलेली चीड आणि अस्वस्थता दिसून येते. भारतीय संसदेत मुस्लिमांचं कमी होत असलेल्या प्रतिनिधित्वाबद्दल मुस्लीम समाज अस्वस्थ आहे.

गेल्याच आठवड्यात दिल्लीतले ज्येष्ठ मुस्लीम नेते शोएब इक्बाल, मार्टिन अहमद, हसन अहमद आणि आसीफ मोहम्मद खान यांनी दिल्लीतून काँग्रेसने एकही मुस्लीम उमेदवार दिला नसल्याने समाजात अस्वस्थता असल्याचं पक्षाध्यक्ष राहुल गांधी यांना कळवलं होतं आणि एकतरी मुस्लीम उमेदवार देण्याची विनंती केली होती. मात्र, राहुल गांधींनी या मागणीकडे दुर्लक्ष केलं.

"काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते असलेले शकील अहमद यांनासुद्धा स्वतःच्या मतदारसंघातून उमेदवारीसाठी भीक मागावी लागली. त्यांनी धाडसी पाऊल उचललं आहे. मात्र, हे यापूर्वीच करायला हवं होतं. केवळ मुस्लीमच काँग्रेसला विजय मिळवून देऊ शकतात", अशी प्रतिक्रिया पाटण्यातल्या धार्मिक-सामाजिक इस्लामिक संघटना असलेल्या इमरात शरिहाचे सचिव मौलाना अनिसूर रहमान काझ्मी यांनी दिली आहे. "हा आमच्याविरोधातला कट आहे. तुम्ही मुस्लिमांना तुम्हाला मत द्यायला सांगता. मात्र, तुम्ही त्यांना उमेदवारी देत नाही?"

हे आरोप निराधार नाहीत. मुस्लीम मतांसाठी चाललेला आटापिटा मुस्लीम उमेदवारासांठी दिसत नाही. बिहारमध्ये 120 उमेदवार रिंगणात आहेत. मात्र, यात मुस्लीम उमेदवारांची संख्या केवळ आठ आहे.

संपूर्ण भारतात भाजपने केवळ सात मुस्लीम उमेदवार दिले आहेत. हेच उमेदवार त्यांनी 2014 मध्येही दिले होते आणि त्यातल्या एकालाही विजयी होता आलं नव्हतं. इतिहासात हे पहिल्यांदा घडतंय जेव्हा संसदेत सत्ताधारी पक्षाचा एकही मुस्लीम प्रतिनिधी नाही. गेल्या महिन्यात कर्नाटकातले ज्येष्ठ भाजप नेते के. एस. ईश्वरप्पा यांनी एका समारोहात म्हटले होते, "अन्सारींना कळलं पाहिजे की त्यांनी (काँग्रेसने) मुस्लिमांना केवळ 'व्होट बँक' मानली आहे." आणि "आम्ही कर्नाटकात एकाही मुस्लीम उमेदवाराला तिकीट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बिहारमध्ये पेंटिग्जसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या मधुबनीमध्ये सकाळ झाली होती. उघड्या गटाराच्या चिंचोळ्या गल्लीत राजकीय समर्थक, स्थानिक व्यावसायिक आणि कार्यकर्ते त्यांचे माजी काँग्रेस नेते डॉ. शकील अहमद यांच्या घरी जमले होते. थोड्याच वेळात त्यांच्या पांढऱ्या गाड्यांचा ताफा धूळ उडवत प्रचार मोहिमेवर रवाना झाला.


सामग्री: शकील यांच्या या कोव्हिड सेंटर मध्ये सर्व 40 बेड्स हे ऑक्सिजन बेड्स आहेत. कमी पैशात आणि वेळेवर उपचार मिळू शकल्याने आजवर इथून किमान 33 रुग्ण बरे होऊन घरी गेले आहेत.

पाहा मिरजहून स्वाती पाटील यांचा रिपोर्ट

निर्मिती - गुलशनकुमार वनकर

एडिटिंग - राहुल रणसुभे

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19चे योग्य उपचार वेळेत न मिळाल्यामुळे शकील पीरजादे यांच्या आईचा काही दिवसांपूर्वी मुळे मृत्यू झाला. पण इतर रुग्णांना तत्पर मदत मिळावी यासाठी त्यांनी मिरजमध्ये हे कोव्हिड सेंटर उभारण्याचा निर्णय घेतला.


सामग्री: शकुंतला आणि राकेश यांचं कुटुंब

असे हजारो मजूर सध्या एका ठिकाणाहून दुसरीकडे जायला निघालेले आहेत. पण त्यांच्यात आणि या कुटुंबातला फरक म्हणजे शकुंतला गर्भवती होत्या. गरोदरपणाचा नववा महिना सुरू होता आणि खूप मोठा पल्ला गाठायचा होता.

हे कुटुंब जिथे काम करायचं तिथलं सगळं अन्न संपलं, मुलांची उपासमार होऊ लागली. रोजंदारीवर काम करणाऱ्या राकेश यांना दिवसाचे 400 रुपये तर शकुंतलांना दिवसाचे 300 रुपये मिळायचे.

कोरोना व्हायरसमुळे लावण्यात आलेला लॉकडाऊन महिनाभरापेक्षा जास्त चालला आणि इतक्यात तो उठण्याची चिन्हं दिसेनात.

'कोणताच पर्याय नसल्याने चालत निघालो'

नाशिकमधले काही मजूर गावी जायला निघाले होते. परत जाणारा हा दुसरा जथ्था होता. परिस्थितीसमोर हार पत्करत शकुंतला आणि त्यांचे पती राकेश यांनी या गटासोबत पायी चालत आपल्या 'उचेहरा' या गावी परतायचं ठरवलं.

शकुंतला सांगतात, "10-15 दिवसांनी बाळ होईल, असं मला वाटलं होतं. इतक्यात होईल असं वाटलं नव्हतं. खाण्यापिण्याच्या सगळ्या वस्तू संपल्या होत्या. सगळं नशिबाच्या हवाली करत आम्ही शेवटी निघालो."

राकेश सांगतात, "आम्ही सकाळी निघालो. रस्त्यात लोकांनी आम्हाला बिस्किटं, खाण्याच्या वस्तू - पाणी दिलं. आम्ही चालत राहिलो. आमच्यासोबत स्त्री - पुरुष मिळून 18 जण होते. त्यांच्यासोबत मुलंही होती. संध्याकाळ होईपर्यंत आम्ही जवळपास 60 किलोमीटर चाललो. माझ्या पत्नीने कळा येत असल्याचं सांगितलं. प्रसुती होणार असं तिला वाटत होतं. पण तिथे ना कोणतं हॉस्पिटल होतं, ना नर्स, ना कोणी सुईण."

'मूल घरी कुठेही झालं तरी आमच्यासाठी सारखीच गोष्ट'

शकुंतला सांगतात, "आमच्या या गटातल्या महिलांनी मला रस्त्याच्या कडेला असणाऱ्या झाडाखाली नेलं आणि काहीच वेळात माझ्या मुलीचा जन्म झाला. या बायकांनी बाळाची नाळ कात्रीने कापली आणि साडीने बाळाला स्वच्छ करून माझ्याकडे दिलं. आम्ही साधारण तासभर आराम केला आणि पुन्हा चालायला लागलो."

प्रातिनिधिक फोटो

पण बाळाला काही होईल किंवा आपल्या जीवाला धोका असू शकतो, अशी भीती वाटली नाही का?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना शकुंतला म्हणाल्या, "माझ्या चार मुलांची उपासमार होत होती. गरीब माणसानं मेहनत केली नाही तर पैसे कसे मिळणार? मूल घरी जन्माला येऊ दे किंवा नाही. आमच्यासाठी ही सारखीच बाब आहे."

पण आपल्याला भीती वाटल्याचं राकेश सांगतात. आईला काही झालं तर चार मुलांचं काय होईल, याची काळजी त्यांना लागून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डोक्यावर सामानाचं गाठोडं, कडेवर लहानगी लेक आणि मागे आणखी तीन लहान मुलं. यापैकी सगळ्यात मोठं मूल सात वर्षांचं. शकुंतला आणि राकेश यांचं कुटुंब नाशिकहून पायी चालत मध्य प्रदेशातल्या सतनामधल्या गावी जायला निघालं.


सामग्री: शकुंतला देवी

ही मुलगी पुढे जाऊन गायिका किंवा नृत्यांगणा होईल, असं कुटुंबीयांना वाटलं. मात्र, मोठी झाल्यावर ही मुलगी केवळ कुटुंबाचंच नव्हे, तर देशाचं नावही अभिमानाने उंचावेल आणि तेही अशा विषयात, जो विषय अनेकांना कठीण वाटलं नव्हतं.

एक गणितज्ज्ञ, ज्योतिषी, लेखिका, बासरी वादक अशा अनेक कला विलक्षण प्रतिभा असलेल्या व्यक्तीतच असू शकतात. त्या शकुंतला देवी नावाच्या व्यक्तीत होत्या.

1982 साली शकुंतला यांनी 13 अंकांचा गुणाकार केवळ 28 सेकंदात सांगून, गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद केली.

अभिनेत्री विद्या बालन ही शकुंतले देवी यांची भूमिका साकरतेय.

शकुंतला यांच्या ज्योतिषविद्येतून आपलं भविष्य जाणून घेण्यासाठी मोठ-मोठे नेते त्यांच्याकडे रांगा लावून बसत. त्यांच्या अद्भुत प्रतिभेला समजून घेण्यासाठी शास्त्रज्ञ हजारो प्रश्नांसह विचार करत बसत.

विलक्षण प्रतिभा

शकुंतला या तीन वर्षे वयाच्या असतानाच एकदा पत्ते खेळत होत्या. त्यावेळीच गणितातील त्यांची विलक्षण प्रतिभा त्यांच्या वडिलांनी हेरली होती.

वयानं लहान असतानाही शकुंतला ज्या वेगानं अंक लक्षात ठेवत असत, ते पाहून त्यांचे वडील आश्चर्यचकित होत असत. पाच वर्षांच्या झाल्यानंतर त्यांनी गणितातील प्रश्नही सहज सोडवण्यास सुरुवात केली.

गणितातले प्रश्न सोडवण्यासाठी शेजारची मुलंही शकुंतला यांच्याकडेच येत. हळूहळू गणितातील त्यांची कुशलता सर्वत्र पसरू लागली.

शकुंतला यांच्या माहितीनुसार, त्यांनी चार वर्षांच्या असतानाच म्हैसूर विद्यापीठाच्या एका मोठ्या कार्यक्रमात सहभाग घेतला होता. भारतासह जगभरात त्यांच्या गणितीय ज्ञानाबद्दल माहिती होण्याचं हे पहिलं पाऊल होतं.

शिक्षणापासून दूर

शकुंतला देवी यांचे वडील सर्कसमध्ये काम करत. शकुंतला यांनी शिक्षण घेतलं नव्हतं.

 त्यावेळी बीबीसीने त्यांची मुलाखत घेतली होती.  तेव्हा प्रश्न विचारला गेला होता की, लंडनमध्ये तुम्ही गणिताच्या प्रश्नांना व्यवस्थित सोडवलंत, पण तुम्ही शालेय शिक्षण तर घेतलं नाहीय, मग हे कसं शक्य झालं? त्यावेळी शकुंतला यांनी उत्तर दिलं, "मी इंग्रजीचंही शिक्षण घेतलं नाही, पण चांगलं इंग्रजी बोलते. शालेय शिक्षण मी घेतलं नहीय. इंग्रजीतून कादंबऱ्याही मी लिहिल्या आहेत. तामिळमध्ये कुठलाच सराव न करताही कथा लिहिल्यात."

"भाषा तर इतरांशी बोलता बोलता शिकत गेले. हिंदी मला लिहिता, वाचता येत नाही, मात्र हिंदी उत्तम बोलते. मी शिक्षण घेतलं नाही,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1929 सालच्या नोव्हेंबर महिन्यातील 4 तारखेला कन्नड कुटुंबात एका मुलीनं जन्म घेतला. या मुलीला ईश्वरी वरदान लाभल्याचं तिच्या हस्तरेषा पाहून घरातीलच एका वृद्धानं म्हटलं होतं. शकुंतला देवी असं त्या मुलीचं नाव.


सामग्री: शक्तिकांत दास

स्टेट बँक ऑफ इंडियातर्फे आयोजित बँकिंग अँड इकोनॉमिक कॉनक्लेव्हदरम्यान RBI गव्हर्नर शक्तिकांत दास बोलत होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कोरोना व्हायरसच्या संकटामुळे सध्याच्या काळात जगभरातील तंत्रज्ञान, पुरवठा साखळी, रोजगार आणि भांडवल क्षेत्रावर वाईट परिणाम झाला आहे. या साथीमुळे आपली सर्वात मोठी आर्थिक परीक्षा पाहिली जाणार आहे. आपल्या अर्थव्यवस्थेची ताकद आणि संकटाला तोंड देण्याची क्षमता यांचीही परीक्षा असेल, असं शक्तिकांत दास म्हणाले.

काही दिवसांपूर्वी बीबीसीचे प्रतिनिधी अरुणोदय मुखर्जी यांनी भारतातील अर्थव्यवस्थेवर कोरोनाच्या संभाव्य परिणामांचा आढावा घेतला होता. कोरोनाच्या तडाख्यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्था अजूनच संकटात जाईल का? या प्रश्नाचं उत्तर बीबीसीनं शोधण्याचा प्रयत्न केला होता.

राजधानी दिल्लीत राहणाऱ्या हजारो गरिबांपैकीच एक - मोहम्मद आलम. सरकारकडून मिळणाऱ्या रेशनच्या धान्यासाठीच्या रांगेत ते उभे होते. कडेवर मूल घेऊन रांगेत उभ्या राहिलेल्या मोहम्मद यांना सरकारकडून डाळ - तांदूळ मिळेल अशी अपेक्षा आहे.

ज्या फॅक्टरीमध्ये ते मजुरी करतात ती बंद झाली आणि  त्यांचं उत्पन्नही बंद झालं. आता या कठीण काळात कुटुंबाचं पोट कसं भरायची याची काळजी त्यांना भेडसावत आहे. ते सांगतात, "मी कसा राहीन, मला माहीत नाही. कुटुंबाचं पोट भरायला मला पैसे उसने घ्यावे लागतील."

अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी काही दिवसांपूर्वी पत्रकार परिषदेमध्ये म्हटलं होतं, "कोणीही उपाशी राहणार नाही यासाठी सरकार प्रयत्न करत आहे."  पण आलमसारखे अनेक जण लांबच लांब रांगांमध्ये सध्या उभे आहेत पण पुरेसं धान्य उपलब्ध नाही.

कोरोना व्हायरसच्या प्रादुर्भावामुळे सध्या देशातले लाखो लोक घरी आहेत. यातल्या अनेकांना ऑनलाईन डिलिव्हरीचा फायदा घेऊन हव्या त्या गोष्टी घरबसल्या मिळवता येतात. पण दुसरीकडे रोजीरोटीची वानवा निर्माण झालेले हजारो जण देशात अक्षरशः रस्त्यावर आले आहेत.

देशासाठी हा संकटाचा काळ आहे. 130 कोटींची लोकसंख्या असणाऱ्या भारतात 3 आठवड्यांचा लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला आहे. लोकांना घरीच थांबण्यास सांगण्यात आलं आहे. अनेक उद्योग ठप्प आहेत. अनेक जण घरून काम करत आहेत. पण उत्पादनक्षमता मोठ्या प्रमाणात कमी झालेली आहे.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी गेल्या आठवड्यात आर्थिक उपाययोजना जाहीर करताना म्हटलं होतं, "जगभरातले देश एका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरस हे गेल्या 100 वर्षांतील सर्वात मोठं आर्थिक आणि आरोग्य संकट आहे. यामुळे उत्पादन, रोजगार आणि लोकांच्या आरोग्यावर अभूतपूर्व नकारात्मक परिणाम होईल, असं वक्तव्य रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी केलं आहे.


सामग्री: शक्तिकांत दास यांनी रेपो रेटमध्ये काहीही बदल केला नाही. रेपो रेट 4 टक्केच ठेवण्यात आला आहे. कोरोनामुळे आपल्यावर आर्थिक संकट ओढावले आहे पण गेल्या तिमाहीपेक्षा यावेळी परिस्थिती सुधारली आहे असं शक्तिकांत दास यांनी म्हटलं.

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर रेपो रेट कमी केला जाऊ शकतो असा अंदाज अर्थतज्ज्ञांनी बांधला होता पण शक्तिकांत दास यांनी रेपो रेट स्थिर ठेवला आहे.

कोरोनाची लस आल्यावर आपली आर्थिक स्थिती बदलू शकते असं देखील शक्तिकांत दास यांनी म्हटलं आहे.

अर्थव्यवस्थेला बळकटी देण्यासाठी आरबीआय सर्वतोपरी प्रयत्न करत असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

'अर्थव्यवस्था वाढीचा दर उणे राहू शकतो'

चांगल्या पावसामुळे खरिपाच्या पेरणीतही वाढ झाली आहे. येत्या काळात देशाचा आर्थिक विकासदर उणेमध्ये राहण्याची शक्यता त्यांनी यावेळी व्यक्त केली. तसंच रेपो दर 4 टक्क्यांवर तर रिव्हर्स रेपो दर 3.3 टक्क्यांवर कायम ठेवण्यात आल्याचं त्यांनी सांगितलं.

"देशात सध्या महागाई दर नियंत्रणात आहे. एकीकडे दुसऱ्या देशांच्या परकीय चलनाच्या साठ्यात घट होत आहे. परंतु आपल्या परकीय चलनाच्या साठ्यातही वाढ होत आहे. जानेवारी ते जून या कालावधीत अर्थव्यवस्थेची स्थिती बिकट होती.

कोरोनामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेलाच घरघर लागली आहे. त्यामुळे या काळात अर्थव्यवस्थेची स्थिती नाजूक होती असं शक्तिकांत दास म्हणाले.

मे महिन्यात झालेल्या पत्रकार परिषदेतील मुद्दे

कोरोना उद्रेकाच्या काळात कर्जाची हप्ते फेडण्याची मुदत तीन महिन्यांनी वाढवून देण्यात आली होती. ही मुदत आता आणखी तीन महिन्यांनी वाढवून 31 ऑगस्टपर्यंत करण्यात आली  आहे. त्यामुळे कर्जदारांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी पत्रकार परिषद घेऊन कोरोनाच्या संकटकाळात अर्थव्यवस्था सावरण्यासाठी आरबीआयतर्फे घेण्यात असलेल्या उपाययोजनांची माहिती दिली.


सामग्री: शक्यता अशी आहे की यंदा एकंदरीतच कमी झालेल्या उत्पादनानं हापूसची आवक आणि व्यापार कमी असेल. पण काही व्यावसायिकांचं म्हणणं हे आहे की मे महिन्यात हापूस आंब्याची आवक वाढत जाईल.

पण एक नक्की की बाजारात हापूस आंबे घ्यायला जाणा-यांना ते हवे तितके मिळत नाहीयेत आणि मिळाले तर इतके महाग आहेत की नाकं मुरडली जाताहेत. मे महिना उजाडला तरी हापूसचे दर आवाक्यात येत नाही आहे.

कर्नाटकच्या हापूसपेक्षा देवगड-रत्नागिरीच्या चवीशी प्रामाणिक असणा-या महाराष्ट्र-जनांना यंदा हापूस जिभेला आणि डोळ्यांना, दोन्हीलाही, कमी पडतो आहे.

मुंबईच्या वाशीत असलेली कृषी उत्पन्न बाजार समितीचं मार्केट महाराष्ट्रातलं मोठं मार्केट आणि ते कोकणपट्ट्याला सर्वात जवळचंही आहे. इथं येणा-या आंब्याच्या पेट्यांवरून यंदाच्या पहिल्या टप्प्यात हापूस किती कमी झाला आहे याचा अंदाज येतो.

२ मे पर्यंतच्या आठवडाभरातली आकडेवारी पाहिली तर दिवसाला ५० हजार ते सर्वाधिक ८० हजार पेट्यांपर्यंत आंब्याची आवक झाली आहे. इथं अनेक वर्षं व्यवसाय करणाऱ्यांच्या मतानुसार दिवसाला दीड ते दोन लाख पेट्यांपर्यंत ही आवक व्हायला हवी होती.

"रत्नागिरी-देवगडच्या पट्ट्यात आंब्याचा व्यवसाय करणा-या आम्हा सगळ्यांचा एक गट आहे आणि गेली तीन वर्षं वाशीच्या मार्केट मध्ये संपूर्ण सिझन मध्ये येणा-या आंब्यांची आकडेवारी आम्ही मोजतो आहोत. यंदा नेहमीपेक्षा ते ५० टक्क्यांनी कमी आहे. आतापर्यंत एक ते दीड लाख पेट्या रोज इथे यायला हव्या होत्या," ओंकार रानडे सांगतात. रानडे यांचा गेली ३५ वर्षं हापूस आंब्याचा कौटुंबिक व्यवसाय आहे. त्यांच्या रत्नागिरीत आंब्याच्या बागा आहेत आणि उन्हाळ्याच्या विक्रीच्या काळात ते पुण्यात व्यवसाय करतात.

 नितीन जठारांचा केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे तर देशभरात आणि परदेशातही हापूस आंब्यांचा व्यवसाय आहे. त्यांच्या रत्नागिरी जिल्ह्यात आंब्याच्या बागा आहेत. `जेबी एग्रो` या त्यांच्या कंपनीनं गेल्या वर्षी साडे नऊ हजार पेट्यांचा व्यवसाय केला होता. पण यंदा ते जास्तीत जास्त ६ हजार पेट्यांपर्यंत पोहोचतील असं म्हणताहेत. " उत्पादनच यंदा कमी झालं आणि त्याचं कारण जास्त काळ लांबलेली थंडी हे आहे. यंदा मार्चच्या मध्यापर्यंत थंडी लांबली होती आणि त्याचा प्रतिकूल परिणाम झाला," जठार सांगतात.

पण लांबलेल्या थंडीमुळे काय होतं? "त्यामुळे अनेकदा मोहोर येतो. तीन वेळा मोहोर आला तर चालतं, पण त्यापेक्षा अधिक वेळा आला तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

निवडणुकीच्या आणि प्रचाराच्या ज्वरातून बाहेर आलेल्या महाराष्ट्राला आता प्रश्न हा पडलाय की, हापूस आंबा कुठे आहे? एव्हाना कोकणच्या राजानं महाराष्ट्रभरातले बाजार अद्याप भरले पाहिजे होते. पण मे उजाडला तरी हापूस अद्याप हवा तसा घराघरांत पोहोचला नाही आहे.


सामग्री: शटडाऊन टाळण्यासाठी ते सीमासुरक्षा विधेयकावर सही करणार आहेत, परंतु काँग्रेसला फाटा देऊन लष्करी निधी भिंत उभारण्यासाठी वापरता यावा यासाठी ते हे पाऊल उचलणार आहेत.

डेमॉक्रॅटिक पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांनी हा सत्तेचा गैरवापर असून कायदाविरोधी कृती आहे, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

निवडणुकीत मेक्सिकोच्या सीमेवर भिंत बांधण्याचं आश्वासन ट्रंप यांनी दिलं होतं. पण त्यासाठी त्यांना निधी मिळू शकलेला नाही.

व्हाईट हाऊसने काय म्हटलं आहे?

व्हाईट हाऊसच्या माध्यम सचिव सारा सँडर्स यांनी म्हटलं आहे, "सीमा आणि आपल्या महान देशाची सुरक्षा यासाठी राष्ट्राध्यक्ष त्यांनी दिलेलं वचन पाळण्यासाठी कटिबद्ध आहेत. सीमेवरील मानवी आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचं संकट टाळण्यासाठी ते आणीबाणी पुकारण्यासह त्यांचे अधिकार वापरणार आहेत."

ही भिंत बांधण्यासाठी ट्रंप यांना 5.7 अब्ज डॉलर इतका निधी हवा आहे. तर सध्या जो तडजोडीचा कायदा झाला आहे त्यात सीमा सुरक्षेसाठी 1.3 अब्ज डॉलरचा निधी देण्यात आला आहे. यात ट्रंप यांनी आश्वासन दिलेल्या भिंतीसाठीच्या निधीचा समावेश नाही.

या वर्षीच्या सुरुवातीलाच ट्रंप यांनी भिंतीसाठी निधी मिळावा यासाठी आणीबाणी पुकारू असं म्हटलं होतं. पण असं पाऊल चुकीचा पायंडा ठरेल, असं मत काही रिपब्लिकन नेत्यांनी व्यक्त केलं होतं.

संयुक्त राष्ट्रांच्य परिषदेत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप भाषण करताना.

तर गुरुवारी सिनेटमध्ये बोलताना रिपब्लिकन पक्षाचे नेते मिच मॅककोनेल यांनी ट्रंप यांना पाठिंबा दिला. ते म्हणाले, "सीमांचं रक्षण करण्यासाठी त्यांच्याकडे जे मार्ग उपलब्ध आहेत, त्यांचा ते वापर करत आहेत."

सिनेटमध्ये गुरुवारी 83 विरुद्ध 16 मतांनी सीमासुरक्षा विधेयक मंजूर झालं. हे विधेयक आता मंजुरीसाठी हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हकडे जाईल.

डेमोक्रॅटिक पक्षाची भूमिका काय?

सभागृहाच्या अध्यक्ष नॅन्सी पेलोसी यांनी ट्रंप यांच्या भूमिकेवर कायदेशीर बाबींची मांडणी केली आहे. सिनेटमधील डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते चक शुमर आणि पेलोसी यांनी एका निवेदनात ट्रंप यांच्यावर टीका केली आहे.

"आणीबाणी जाहीर करणं हे कायद्याला धरून नाही शिवाय राष्ट्राध्यक्षांना असलेल्या अधिकारांचा हा गैरवापर आहे. या भिंतीसाठी मेक्सिको पैसा देईल, असं वचन राष्ट्राध्यक्षांनी दिलं होतं. मेक्सिको, अमेरिकेचे नागरिक किंवा त्यांचे प्रतिनिधी यांचं या निरुपयोगी आणि अत्यंत खार्चिक भिंतीसाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि मेक्सिकोच्या सीमेवर भिंत बांधण्यासाठी निधी मिळण्याचा मार्ग मोकळा व्हावा, यासाठी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणीबाणी पुकारणार आहेत, अशी माहिती व्हाईट हाऊसने दिली आहे.


सामग्री: शटडाऊनमुळे अनेक मोठ्या संस्थांच्या कामकाजावर परिणाम झाला आहे.

भिंतीसाठी अमेरिकन काँग्रेसने निधी मंजूर करत पर्यंत शटडाऊन राहिला तरी चालेल, गरज पडल्यास देशात आणीबाणी लागू करू, असा इशारा ट्रंप यांनी दिला आहे. डेमोक्रटिक पक्षाच्या काही ज्येष्ठ नेत्यांशी चर्चा केल्यानंतर त्यांनी आपली ठाम भूमिका जाहीर केली.

22 डिसेंबर रोजी सरकार ठप्प झाल्यापासून सरकारी खर्चांमध्ये कपात करण्यात आली आहे, त्याचा सुमारे 8,00,000 कामगारांना फटका बसत आहे. हा अंशतः शटडाऊनचा तिसरा आठवडा असून, ट्रंप यांनी हे शटडाऊन "काही वर्षांसाठी" लांबलं तरी चालेल, अशी तयारी दर्शविली आहे.

वॉशिंग्टनमधील रस्त्यांवर, संग्रहालयांमध्ये शुकशुकाट दिसत असून सर्व अनावश्यक खर्च कमी करण्यात आले आहेत.

या स्थितीवर अमेरिकन लोकांनी चिंता आणि संताप व्यक्त करायला सुरुवात केली आहे.

विविध प्रकारची बिलं भरण्यात तसेच वैद्यकीय मदत मिळण्यात येणारे अडथळे, यांवर नागरिकांनी सोशल मीडियावर व्यक्त होण्यास सुरुवात केली आहे.

नॅशनल मॉल स्मारकाजवळ साठलेला कचरा

घरभाडं भरणं झालं कठीण

प्रशासन अंशतः ठप्प झाल्यामुळे अमेरिकन सरकारचा 25 टक्के निधी गोठवला गेला आहे. त्यामुळे केवळ आवश्यक सेवांमधील कर्मचारीच काम करत राहतील आणि तेही विनामोबदला.

या 'शटडाऊन'चा परिणाम अंतर्गत संरक्षण, विधि, गृहबांधणी, कृषी, वाणिज्य, गृह आणि अर्थ विभागांवर झाला आहे. आठ लाख कामगारांना निधी नसल्यामुळे काही दिवसांची सुटी देण्यात आली आहे किंवा त्यांना विनामोबदला काम करावं लागणार आहे.

सरकारचे कामकाज पुन्हा सुरू झाल्यानंतर आपल्याला मोबदला मिळेल, अशी अनेक लोकांना आशा वाटते. काही लोकांनी या काळामध्ये दुसऱ्या तात्पुरत्या स्वरूपाच्या नोकऱ्या करण्यास सुरुवात केली आहे.

व्हाईट हाऊसजवळ साठलेला कचऱ्याचे ढीग

ट्विटरवर #shutdownstories वापरून लोक आपला राग व्यक्त करत आहेत.

ज्युली बर या कर्मचारी 'बीबीसी न्यूजडे'शी बोलताना म्हणाल्या, "मी माझा जवळपास दोन आठवड्यांचा पगार गमावला असून तो मला मिळेल, असं वाटत नाही. मी एकटीच असल्यामुळे मलाच हा फटका सहन करावा लागणार आहे. जर पगाराविना काम करणं सुरू राहिलं तर मला फेब्रुवारीमध्ये घरभाडं देणं शक्य होणार नाही."

त्यांच्याबरोबरच आणखी एक सरकारी कर्मचारी म्हणाल्या, "माझ्यावर कधीही संकट कोसळू शकेल, अशी स्थिती निर्माण झाली आहे. माझ्या मुलीला ऑटिझम असून तिला सरकारडून वैद्यकीय मदत मिळते. मात्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचा मेक्सिको सीमेवर भिंत बांधण्यासाठीचा मुद्दा काँग्रेसमध्येच अडकून पडल्यावर सरकार ठप्प झालं आहे.


सामग्री: शत्रुघ्न सिन्हा हे भाजपमध्ये होते आणि पक्षाचे ज्येष्ठ नेते म्हणून त्यांची ओळख होती. अटल बिहारी वाजपेयी पंतप्रधान असताना ते त्यांच्या सरकारमध्ये मंत्री होते.

मात्र बऱ्याच काळापासून ते पक्षावर नाराज होते. अनेकदा त्यांनी जाहीरपणे ही नाराजी दाखवली होती. नुकतेच ते महागटबंधनच्या रॅलीत सहभागी झाले होते. त्यांनी विद्यमान सरकारच्या विरोधात वक्तव्य केले आहे.

शत्रुघ्न सिन्हा पाटनासाहिबमधून खासदार आहेत. मात्र यावेळी पक्षाने त्यांना तिकीट दिलं नाही. तिथून यावेळी रविशंकर प्रसाद यांना तिकीट देण्यात आलं आहे.

गेली अनेक वर्षं ते मतभेद असूनही भाजपात होते. मात्र त्यांनी पक्ष सोडण्याचा निर्णय का घेतला, काँग्रेस आणि भाजपच्या विचारधारेत ते कसा ताळमेळ साधतील या विषयांवर त्यांनी बीबीसीशी संवाद साधला.

30 वर्षं भाजपात राहून पक्ष सोडण्याची वेळ का आली?

काही तरी कारण असेलच ना त्याशिवाय कोण पक्ष का सोडेल? मी माझ्या मानापमानाबदद्ल बोलत नाही. भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते लालकृष्ण अडवाणी यांच्याबरोबर काय झालं हे सगळ्यांनीच पाहिलं. ते इतके प्रक्षुब्ध झाले की त्यांना ब्लॉग लिहावा लागला. तो ब्लॉग वाचून संपूर्ण देश विचलित झाला. अरुण शौरी, यशवंत सिन्हा, मुरली मनोहर जोशी यांना इतका त्रास झाला की त्यांनी पक्षाकडे पाठ फिरवली.

सिन्हांनी काल पक्षात प्रवेश केला

तरी मी तरलो आणि पाहत होतो की लोकशाही हळुहळू हुकूमशाहीत बदलली. सामूहिक निर्णय घेण्याचा काळ लोप पावला. जेव्हा सगळे निर्णय एकाच व्यक्तीभोवती केंद्रित झाले तेव्हा मी निर्णय घेतला. स्वत:साठी काहीही मागितलं नाही. नि:स्वार्थ भावनेने पक्षाचं काम करत राहिलो.

तुम्ही वारंवार अडवाणींबद्दल बोलता. मात्र कितीही गोष्टी झाल्या तरी अडवाणी अजूनही तिथेच आहे.

लालकृष्ण अडवाणी यांनी पक्ष सोडला नाही कारण ते पक्षाचे एक मोठे नेते आहेत आणि मुख्य म्हणजे परिपक्व आहेत. काँग्रेस पक्षात अनेक दिग्गज नेते आहेत. मला आज इथे येऊन फार आनंद झाला आहे. ऐन वर्धापन दिनालाच पक्ष सोडताना मला दु:खही झालं. मी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची जिथून सुरुवात केली तो पक्षच मला सोडावा लागला.

नोटबंदी असो की जीएसटी मी कायमच हे मुद्दे उपस्थित केले. मात्र मी बंडखोरी करतोय असं चित्र उभं करण्यात आलं आहे. त्यामुळे मला पण सांगावं लागलं की खरं बोलणं जर बंडखोरी असेल तर मी बंडखोर आहे.

अडवाणींची प्रतिमा ज्येष्ठ व्यक्तीची आहे. त्यांनी पक्ष सोडला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एकेकाळी भाजपचे स्टार प्रचारक राहिलेल्या शत्रुघ्न सिन्हा यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आहे. त्यांना पाटनासाहिब या मतदारसंघातून तिकीट मिळालं आहे.


सामग्री: शनिवारच्या (9 जानेवारी) मध्यरात्री जवळपास दोन वाजता ही आगीची घटना घडली. 17 बालकं अतिदक्षता नवजात केयर युनिटमध्ये होती. त्यातील 7 जणांना वाचवण्यात यश आलं आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आगीच्या घटनेतील मृतांच्या कुटुंबाला प्रत्येकी 2 लाख रुपयांची मदत जाहीर केली आहे. तसंच जखमींना प्रत्येकी 50 हजार रुपयांची मदत देण्यात येणार आहे. पंतप्रधानांनी यासंदर्भातील माहिती ट्वीटरवरून दिली आहे.

यापूर्वी "भंडाऱ्यातील घटनेची चौकशी करण्यासाठी समिती नेमण्यात आली आहे. समितीची चौकशी पूर्ण झाल्यावर रिपोर्टच्या आधारे दोषींवर कारवाई करू. राज्यातील सर्व रुग्णाललयात फायर ऑडिट, स्ट्रक्टरल ऑडिट केलं जाईल," अशी माहिती आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी दिली आहे.

"भंडारा जिल्हा सामान्य रुग्णालयात आगीच्या घटनेतील मृतांच्या नातेवाईकांना प्रत्येकी 5 लाख रुपयांची मदत देण्यात येईल," असंही राजेश टोपे यांनी म्हटलंय.

तर "भंडारा जिल्हा सामान्य रुग्णालयात झालेल्या घटनेची उच्च  स्तरीय चौकशी जाहीर करण्यात आली आहे.  आगीच्या कारणांची चौकशी तज्ज्ञ मंडळी करत आहे. जो कुणी दोषी असेल त्यांच्यावर कडक कारवाई करण्यात येईल," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी म्हटलं आहे.

"भंडारा जिल्हा सामान्य रुग्णालयातील SNCU मध्ये आग लागल्यानं 10 बालकांचा मृत्यू झाला. रात्री दोन वाजता ही घटना घडली. सात बालकांना वाचवण्यात यश आलंय," अशी माहिती भंडारा जिल्ह्याचे शल्यचिकित्सक डॉ. प्रमोद खंडाते यांनी दिली.

दरम्यान, या घटनेच्या चौकशीला सुरुवात करण्यात आली आहे.

"मुलांच्या मृत्यूप्रकरणी पोलिसांनी चौकशी सुरू केली आहे. आग कशामुळे लागली याचं कारण शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत," अशी माहिती भंडाऱ्याचे पोलीस अधीक्षक वसंत जाधव यांनी दिली.

नेमकं काय घडलं?

शनिवारी रात्रीच्या दरम्यान अचानक जिल्हा सामान्य रुग्णालयातील आऊट बोर्न युनिटमधून धूर निघत असल्याचे समोर आलं. त्यानंतर ड्युटीवर असलेल्या नर्सने दार उघडून बघितलं असता त्या रूममध्ये मोठ्या प्रमाणात धूर होता. त्यामुळे त्यांनी लगेच रुग्णालयातील अधिकाऱ्यांना सांगितले.

त्यानंतर अग्निशमन दल घटनास्थळी पोहोचून रुग्णालयातील लोकांच्या मदतीने बचावकार्य सुरू करण्यात आलं.

या SNIC मध्ये फुटबॉल आणि इन वन अशी दोन युनिट आहेत. यापैकी मॉनिटरमध्ये असलेली 7 बालकं वाचवण्यात आले तर औट बॉल युनिटमधील 10 मुलांचा मृत्यू झाला.

मुख्यमंत्र्यांकडून घटनेच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भंडारा जिल्हा सामान्य रुग्णालयामध्ये अतिदक्षता नवजात केयर युनिटमध्ये (SNCU) आग लागल्यामुळे 10 चिमुकल्यांचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची घटना घडली.


सामग्री: शनिवारच्या (9 जानेवारी) मध्यरात्री जवळपास दोन वाजता ही आगीची घटना घडली. 17 बालकं अतिदक्षता नवजात केयर युनिटमध्ये होती. त्यातील 7 जणांना वाचवण्यात यश आलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भंडारा जिल्हा सामान्य रुग्णालयमध्ये अतिदक्षता नवजात केयर युनिटमध्ये (SNCU) आग लागल्यामुळे 10 चिमुकल्यांचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची घटना घडली आहे.


सामग्री: शनिवारी (21 नोव्हेंबर) सकाळी काबूलच्या एका रहिवाशी भागात दोन कारमधून जवळपास 20 मॉर्टर्स डागण्यात आले. या हल्ल्यात अनेक इमारती आणि कारचं नुकसान झालं. मात्र, आपण हे हल्ले केले नसल्याचं तालिबानचं म्हणणं आहे.

तालिबानसोबत शांतता चर्चा पुन्हा सुरू करण्यासाठी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पियो दोहामध्ये तालिबानच्या प्रतिनिधींची भेट घेणार आहेत.

या आठवड्याच्या सुरुवातीलाच ट्रम्प प्रशासनाने जानेवारीच्या मध्यापर्यंत अफगाणिस्तानातून 2000 अमेरिकी जवानांना माघारी बोलावलं जाईल, अशी घोषणा केली होती.

मात्र, एवढ्या घाईने अमेरिकी जवानांना माघारी बोलावल्यास तालिबान आणि इतर कट्टरपंथी घटकांचा सामना करण्याची अफगाणिस्तान सरकारची क्षमता कमी होऊन त्यांच्या अडचणीत वाढ होईल, असं म्हणत अमेरिकेच्या या निर्णयावर टीका करण्यात आली होती.

परकीय सैन्य माघारी गेल्यानंतर स्वतःच्या बळावर तालिबान किंवा इतर कट्टरतावाद्यांचा मुकाबला करण्याइतपत अफगाणिस्तान सैन्य मजबूत नसल्याचं अनेक जाणकारांना वाटतं.

तालिबाननं नाकारली हल्ल्याची जबाबदारी

शनिवारी करण्यात आलेल्या हल्ल्यात परकीय दूतावास आणि काही आंतरराष्ट्रीय कंपन्या असणाऱ्या काबुलच्या मध्यवर्ती आणि उत्तरेकडच्या भागांना लक्ष्य करण्यात आलं.

मॉर्टरचे काही भाग आपल्या परिसरातही पडले. मात्र, कुणालाही इजा झाली नसल्याचं इराणच्या दूतावासाने सांगितलं आहे.

तालिबानने हल्ल्याची जबाबदारी नाकारल्यानंतर एका स्थानिक कट्टर इस्लामिक गटाने हा हल्ला केला असावा, असा संशय व्यक्त केला जातोय.

गेल्या काही दिवसात काबुलमध्ये झालेल्या हल्ल्यांची जबाबदारी या इस्लामिक गटाने स्वीकारली होती. काही दिवसांपूर्वी याच गटाने एका शैक्षणिक संस्थेवर हल्ला केला होता. त्यात 50 जणांचा मृत्यू झाला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका-तालिबान चर्चेआधी अफगाणिस्तानची राजधानी काबुलमध्ये रॉकेट हल्ला झाला आहे. यात कमीत कमी 8 जणांचा मृत्यू झाला असून जवळपास 30 जण जखमी झाले आहेत.


सामग्री: शनिवारी (26 ऑक्टोबर) झालेल्या शिवसेना पदाधिकाऱ्यांच्या बैठकीत अडीच-अडीच वर्षं मुख्यमंत्रिपद आणि समान सत्तावाटप यांच्याबाबत लेखी देणार असेल तरच सत्तेत सहभागी होऊ, अशी चर्चा झाल्याचं शिवसेना नेते प्रताप सरनाईक यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं होतं.

यावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, भाजप अध्यक्ष अमित शाह आणि शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे मिळून निर्णय घेतील, अशी प्रतिक्रिया भाजप प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांनी दिली आहे.

दरम्यान, शिवसेनेचं दबावतंत्र झुगारून भाजपची सत्ता स्थापनेसाठीची प्रक्रिया सुरू असल्याचं दिसून आलं आहे. भारतीय जनता पक्षाच्या विधीमंडळ पक्षाचा नेता निवडीसाठीची बैठक बुधवारी (30 ऑक्टोबर) आयोजित करण्यात आली आहे.

त्यामुळे भाजपने ठरवलेल्या वेळापत्रकानुसार त्यांचं नियोजन सुरू असल्याचं स्पष्ट केलं आहे. भाजपने सत्ता स्थापनेसाठी हालचाली सुरू केल्यामुळे सध्याच्या राजकीय परिस्थितीत भाजपसमोर काय पर्याय असू शकतात, याची उत्सुकता आहे.

'सरकार युतीचंच'

शरद पवारांवर सातत्याने टीका केल्यानंतर शिवसेना राष्ट्रवादीसोबत जाऊ शकत नाही, असं ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक हेमंत देसाई यांना वाटतं.

ते सांगतात, "भाजप-सेना युतीत लढलेले असल्यामुळे काहीही झालं तरी सरकार भाजप-सेना महायुतीचंच येईल, दोन्ही पक्षांना हे माहीत आहे."

"शरद पवारांवर इतका हल्लाबोल केल्यानंतर शिवसेनेनं त्यांच्यासोबत जाणं हास्यास्पद आहे. आपल्या धोरणांच्या विरोधात जाऊन हे पाऊल शिवसेना उचलणार नाही. त्यामुळे आगामी सरकार युतीचच असेल यात शंका नाही," देसाई सांगतात.

सध्याच्या राजकीय स्थितीत कोणत्याही परिस्थितीत भाजप-सेना महायुतीचंच सरकार येण्याची शक्यता असल्याचं ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे आणि ज्येष्ठ पत्रकार यदू जोशी यांनाही वाटतं.

भाजपचं संख्याबळ महत्त्वाचं

शिवसेना असं सांगत आहे की आमचं आधीच ठरलंय, पण त्यांच्यासमोर खरंच पर्याय आहे का? याबाबत ज्येष्ठ पत्रकार यदू जोशी यांनी असं विश्लेषण केलं, "आमचा 50:50 चा फॉर्म्यूला ठरला होता. आमच्यासमोर सगळे पर्याय खुले आहेत असं जरी शिवसेना म्हणत असली तरी ते तितकं सोपं नाही."

"105 जागा जिंकणारा भाजप आणि त्यांच्यासोबत असलेले 10 अपक्ष अशी भाजपकडे 115 संख्या होते. राष्ट्रवादी काँग्रेस, काँग्रेसने आपण विरोधातच बसू असं स्पष्ट केलेलं आहे. अशा स्थितीत इतर पक्षांनी सत्ता स्थापन करण्याची कोणतीही शक्यता संपुष्टात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीचा निकाल लागल्यानंतर मुख्यमंत्री कोण होणार हीच चर्चा सगळीकडे होऊ लागली आहे. शिवसेनेनंही राजकीय परिस्थिती ओळखून मित्रपक्ष भाजपवर दबाव टाकण्याचे प्रयत्न केले आहेत.


सामग्री: शनिवारी (6 फेब्रुवारी) आयोजित पत्रकार परिषदेत नारायण राणे बोलत होते.

यावेळी नारायण राणे यांनी त्यांच्या लाईफटाईम हॉस्पिटलच्या वैद्यकीय महाविद्यालयाचं उद्घाटनाबाबत माहिती दिली.

या महाविद्यालयाचं केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते होणार आहे. उद्या (7 जानेवारी) हा कार्यक्रम संपन्न होईल, असं नारायण राणे यांनी दिली आहे.

नारायण राणे  काय म्हणाले?

महामार्गाबद्दल नितीन गडकरींना पत्र

मुंबई-गोवा महामार्गाचं काम लवकर पूर्ण करण्याची विनंती मी केंद्रीय परिवहन मंत्री नितीन गडकरी यांना पत्र लिहून केली आहे. काही ठिकाणी कंत्राटदाराने काम करण्यास नकार दिल्यामुळे तिथलं काम बाकी आहे. ते लवकर पूर्ण करण्याच्या दृष्टीने प्रयत्न करण्यात येणार आहे.

शिवसेना धरसोड वृत्तीची

पेट्रोल दरवाढीबाबत शिवसेनेने कधी आंदोलन केलं हे कळलं पण नाही. त्यांचा हा रडीचा डाव आहे. पेट्रोल कंपन्यांनी दरवाढ केल्यामुळे पेट्रोलची किंमत वाढली आहे.

शिवसेना धरसोड वृत्तीची आहे. बाळासाहेब ठाकरे यांच्यानंतर शिवसेनेत एकही कणखर नेता उरलेला नाही. त्यामुळे आंदोलनास पाठिंबा देताना त्यांना काय निर्णय घ्यावा कळत नाही. एक ना धड भाराभार चिंध्या अशी शिवसेनेची गत झाली आहे. कोण काय बोलतो, काय करतो कुणाला माहीत नाही. मातोश्रीतून बाहेर पडणार हे ठरलं होतं, पण ते काही झालं नाही. अचानक ते दिल्ली सीमेवर गाझीपूरला गेलेले दिसले.

काँग्रेसच्या नाना पटोले यांची प्रदेशाध्यक्षपदी निवड झाल्यानिमित्त शुभेच्छा देण्याव्यतिरिक्त मी काही बोलू शकत नाही. त्यांनी काँग्रेस प्रथम क्रमांकाचा पक्ष बनवणार असं म्हटलं आहे, पण ते कधी बनेल याबद्दल काही सांगितलं नाही. सध्यातरी भारतीय जनता पक्षाला कुणीच मागे टाकू शकत नाही, असंही राणे यांनी म्हटलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर रोज रात्री 8.00 वाजता कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उद्धव ठाकरे सरकार चालवत आहेत, असं कुठेच दिसत नाही. ते मातोश्रीतून बाहेर पडत नाहीत, राज्याची आर्थिक, औद्योगिक स्थिती दयनीय आहे. प्रगत महाराष्ट्र मागे चाललं आहे. केंद्रीय गृहमंत्री शनिवारी  महाराष्ट्रात  येत आहेत, त्यांच्या पायगुणाने महाविकास आघाडी सरकार जावं आणि भाजपचं कर्तबगार सरकार यावं, ही माझी इच्छा आहे, असं वक्तव्य भाजप खासदार नारायण राणे यांनी केलं आहे.


सामग्री: शनिवारी जकार्ताच्या मुख्य विमानतळावरून उड्डाण केल्यावर स्रीविजया एअर जेटचं बोईंग 737 विमान दुर्घटनाग्रस्त झालं होतं. या विमानात कर्मचाऱ्यांसह 62 प्रवासी प्रवास करत होते.

प्रचंड वेगाने खाली झेपावल्यावर पाण्यावर आदळून त्याचे तुकडे झाले अशी माहिती मिळाली आहे. आता ब्लॅकबॉक्सच्या तपासणीनंतर, बोईंग विमान कोणत्या कारणामुळे क्रॅश झालं याची माहिती समोर येईल.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडोनेशिया विमान दुर्घटनेनंतर जावा समुद्रातून विमानातले डेटा रेकॉर्डर्स ब्लॅकबॉक्स बाहेर काढण्यात तपास यंत्रणांना यश आलं.


सामग्री: शनिवारी जारी केलेल्या एका निवेदनात हा हल्ला म्हणजे एक मानवी चूक होती असं इराणने म्हटलं आहे. या हल्ल्यासाठी जबाबदार लोकांवर कारवाई करण्यात येईल असंही या निवेदनात पुढे म्हटलं आहे.

बुधवारी झालेल्या या दुर्घटनेत इराणच्या एका क्षेपणास्त्रामुळेच हे विमान कोसळल्याच्या आरोपाचा इराणने इन्कार केला होता.

युक्रेन एअरलाईन्सच्या PS752 हे विमान कोसळून झालेल्या दुर्घटनेत 176 लोकांचा मृत्यू झाला होता. इराणने अमेरिकेवर केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यानंतर काही वेळातच हा अपघात झाला होता.

इराणने अमेरिकेविरोधात हल्ल्याची तयारी केली होती. त्यामुळे हे विमान म्हणजे अमेरिकेचंच युद्धविमान असेल असा इराणचा समज झाला असावा असा दावा अमेरिकेतील प्रसारमाध्यमांनी केला होता.

काय घडलं?

युक्रेन इंटनॅशनल एअरलाईन्सचं फ्लाईट क्रमांक PS752 हे विमान बुधवारी 176 प्रवाशांना घेऊन तेहरानच्या विमानतळावरून युक्रेनची राजधानी किव्हला जात असताना उड्डाणाच्या काही मिनिटातच कोसळलं. विमानात बहुतांश प्रवासी कॅनडा आणि इराणचे होते.

युक्रेनच्या तेहरानमधल्या दूतावासाने सुरुवातीला या अपघातचं कारण इंजिनात झालेला बिघाड असल्याचं म्हटलं होतं. मात्र, काहीवेळाने तपास आयोगाच्या अहवालानंतरच विमान दुर्घटनेचं नेमकं कारण सांगता येईल, असं म्हणत त्यांनी पत्रक माघारी घेतलं होतं.

विमानाने उड्डाण घेतलं तेव्हा व्हिझिबिलिटी (दृश्यमानता) चांगली होती आणि विमान चालक दलही अनुभवी होता.

कुठलाही अधिकृत अहवाल येत नाही तोवर या दुर्घटनेमागे घातपाताची शक्यता वर्तवू नये, असा इशारा युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोदिमीर झेलेन्स्की यांनी दिला आहे.

इराणने या दुर्घटनेमागे तांत्रिक बिघाड असल्याचं म्हटलं आहे. ही दुर्घटना म्हणजे दहशतवादी कारवाई नाही, असंही इराणकडून सांगण्यात आलं आहे.

विमानात कोण-कोण होतं?

विमानात 82 इराणी नागरिक, 63 कॅनेडियन नागरिक, चालक दलासह 11 युक्रेनचे नागरिक, 10 स्वीडनचे नागरिक, 4 अफगाणिस्तानचे नागरिक आणि ब्रिटन आणि जर्मनीचे प्रत्येकी 3-3 प्रवासी होते, अशी माहिती युक्रेनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी दिली आहे. मृतांमध्ये 15 मुलांचा समावेश आहे.

मात्र, दुर्घटनाग्रस्त विमानात जर्मन नागरिक होते का, याविषयी खात्रीशीर माहिती आपल्याकडे नसल्याचं जर्मनी सरकारकडून सांगण्यात आलं आहे.

इराणच्या एका अधिकाऱ्याने विमानात 147 इराणी नागरिक असल्याचं म्हटलं आहे. म्हणजेच प्रवाशांपैकी काही जणांकडे दुहेरी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युक्रेनच्या विमानावर अनवधानाने हल्ला केल्याचं इराणच्या सैन्याने म्हटलं आहे. इराणच्या सरकारी टीव्ही चॅनलने ही माहिती दिली आहे.


सामग्री: शनिवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची निवड एनडीएच्या संसदीय नेतेपदी करण्यात आली. त्यानंतर नरेंद्र मोदींनी राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांची भेट घेऊन त्यांना 353 खासदारांचं समर्थन असलेलं पत्र सादर केलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

नरेंद्र मोदी सलग दुसऱ्यांदा पंतप्रधानपदाची शपथ घेत आहेत. 2014 साली नरेंद्र मोदींच्या मंत्रिमंडळानं राष्ट्रपती भवनातच शपथ घेतली होती.

मंत्रिमंडळात कोणत्या नवीन चेहऱ्यांचा समावेश होणार, हे अजून स्पष्ट झालेलं नाहीये. त्याचप्रमाणे जुन्या मंत्रिमंडळातील कोणत्या मंत्र्यांची खाती कायम राहणार यावरही तर्क-वितर्क लढवले जात आहेत.

पहिल्यांदाच लोकसभेची निवडणूक लढवून बहुमतानं जिंकलेल्या अमित शाह यांना मंत्रिमंडळात जागा मिळणार की ते पक्षाचंच काम सांभाळणार याबद्दल राजकीय विश्लेषक अंदाज लावत आहेत. काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधींना अमेठीमध्ये पराभूत करणाऱ्या स्मृती इराणी यांना महत्त्वाचं मंत्रिपद मिळणार का, याचीही उत्सुकता आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि त्यांच्या मंत्रिमंडळाच्या शपथविधीचा दिवस निश्चित झाला असून गुरूवारी 30 मे रोजी संध्याकाळी सात वाजता मोदी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतील. राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी रविवारी ट्वीट करून ही माहिती दिली.


सामग्री: शनिवारी मेजर ध्यानचंद यांचा आज 115 वा जन्मदिवस आहे. हा दिवस भारतात क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो.

मेजर ध्यानचंद त्यांच्या काळात प्रचंड लोकप्रिय होते. बर्लिन ऑलंपिकच्या 36 वर्षांनंतर मेजर ध्यानचंद यांचे पुत्र अशोक कुमार एकदा जर्मनीला हॉकी खेळण्यासाठी गेले होते. त्यावेळी एक व्यक्ती चक्क स्ट्रेचरवर त्यांना भेटण्यासाठी आली होती.

हॉकीचे जादूगार

मेजर ध्यानचंद यांचा 29 ऑगस्ट 1905 रोजी झाला होता. त्यांना हॉकीच्या इतिहासातील सर्वोत्तम खेळाडूंपैकी एक म्हणून आजही ओळखलं जातं.

बॉक्सिंगमध्ये मोहम्मद अली, फुटबॉलमध्ये पेले आणि क्रिकेटमध्ये डॉन ब्रॅडमन यांनी आपल्या कर्तृत्वाने जी उंची गाठली, त्याच प्रकारची कामगिरी मेजर ध्यानचंद यांनी हॉकीमध्ये करून ठेवलेली आहे.

ध्यानचंद यांनी 1928 मध्ये अॅमस्टरडॅम, 1932 ला लॉस एंजेलिस आणि 1936 च्या बर्लिन ऑलंपिक स्पर्धांमध्ये सुवर्णपदक पटकावणाऱ्या भारतीय हॉकी संघाचं नेतृत्व केलं होतं.

मेजर ध्यानचंद यांचे अनेक किस्से आजसुद्धा सांगितले जातात. पण 1936 च्या बर्लिन ऑलंपिकमध्ये ध्यानचंद यांनी हिटलरचा प्रस्ताव फेटाळण्याचा किस्सा अविस्मरणीय आहे.

हिटलरची घसघशीत ऑफर नाकारली

मेजर ध्यानचंद यांचा आणि त्यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय हॉकी संघाचा तो सुवर्णकाळ होता. मेजर ध्यानचंद यांचा खेळ आवडल्यानं जर्मनीचा हुकूमशहा हिटलरने त्यांना आपल्या सैन्यात मोठं पद देऊ केलं आणि जर्मनीसाठी हॉकी खेळण्यास सांगितलं.

ध्यानचंद त्यावेळी भारतीय लष्करात लान्स नायक या कनिष्ठ पदावर कार्यरत होते. पण जर्मन सैन्यातल्या मोठ्या पदाची ऑफर ध्यानचंद यांनी स्पष्टपणे नाकारली.

"मी भारताचं मीठ खाल्लं आहे. त्यामुळे भारतासाठीच कायमचा खेळत राहीन," असं ध्यानचंद नम्रपणे हिटलरला म्हणाले.

ध्यानचंद यांचे पुत्र अशोक कुमार यांच्या मनात तर त्यांच्या कित्येक आठवणी जशाच्या तशा कोरल्या गेल्या आहेत. अशोक कुमार हेसुद्धा हॉकी खेळाडू होते. अशोक यांच्या गोलच्या बळावरच भारताने 1975 साली पाकिस्तानला हरवून हॉकी विश्वचषक जिंकला होता. बीबीसीला दिलेल्या एका विशेष मुलाखतीत त्यांनी आपल्या आठवणी सांगितल्या होत्या.

1972 मध्ये भारतीय हॉकी संघ जर्मनी दौऱ्यावर होता. मैदानावर सराव करत असताना काही लोक एका माणसाला स्ट्रेचरवर घेऊन त्याठिकाणी आले. त्या स्ट्रेचरवरच्या व्यक्तीने थेट अशोक कुमार यांना गाठलं.

त्या व्यक्तीने आपल्यासोबत काही वर्तमानपत्रातली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हॉकीचे जादूगार संबोधले जाणारे मेजर ध्यानचंद आपल्या खेळासाठी जगभरात लोकप्रिय होते. तितकेच आपल्या निडरपणासाठीही त्यांना ओळखलं जायचं. जर्मनीचा हुकूमशहा हिटलरची ऑफर धुडकावून लावल्यामुळे ध्यानचंद यांची खूप मोठी चर्चा त्या काळी झाली होती.


सामग्री: शनिवारी राजधानी दिल्लीत, "मोदी जी, आमच्या मुलांची लस परदेशात का पाठवली?" शेकडो पोस्टर्स रस्त्यांवर आढळले. या पोस्टर्समधून मोदी सरकारच्या 'व्हॅक्सिन मैत्री' कार्यक्रमावर प्रश्न उपस्थित करण्यात आलं होतं.

भारतात कोरोना संसर्गाचा झपाट्याने प्रसार होत असताना, कोव्हिडविरोधी लशींचा प्रचंड तुटवडा निर्माण झालाय. भारतीयांना लस मिळत नाहीये. मग, केंद्राने लस परदेशात का पाठवली? असा सवाल विरोधकांनी विचारलाय.

परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारताने आत्तापर्यंत 6 कोटी 60 लाखांपेक्षा जास्त लशी, 'व्हॅक्सिन मैत्री' कार्यक्रमांतर्गत परदेशात पाठवल्या आहेत.

दिल्ली पोलिसांनी पंतप्रधानांवर टीका करणाऱ्या या पोस्टर्स प्रकरणात अटकसत्र सुरू केलं. कॉंग्रेस आणि आम आदमी पक्षाने याविरोधात आक्रमक पवित्रा घेतला आहे.

"मला अटक करा"

पंतप्रधान मोदींवर टीका करणारे पोस्टर लावल्याप्रकरणी दिल्ली पोलिसांनी 25 लोकांना अटक केल्याची माहिती मिळतेय. दिल्ली पोलिसांच्या या कारवाईमुळे राजकीय वातावरण तापणं सहाजिक होतं.

सामान्यांना अटक का करता? आम्हालाही करा, असं म्हणत विरोधकांनी दिल्ली पोलिसांना खुलं आव्हान दिलं. कॉंग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांनी या पोस्टरचा फोटो ट्विट केला.

"मला सुद्धा अटक करा," असं राहुल गांधींनी लिहीलंय. तर, प्रियांका गांधी आणि कॉंग्रेसच्या अनेक नेत्यांनी या पोस्टरचा फोटो आपल्या सोशल मीडियावर प्रोफाईल पिच्चर म्हणून ठेवलाय.

आम्ही पोस्टर्स लावले- आप

आम आदमी पक्षाचे नेते दुर्गेश पाठक यांनी, "पंतप्रधान मोदींना प्रश्न विचारणारे पोस्टर्स आपच्या कार्यकर्त्यांनी लावल्याचं मान्य केलं."

दिल्लीत पत्रकारांशी बोलताना ते म्हणतात, "भारतीयांसाठीची लस परदेशात का पाठवली? हा प्रश्न आम्ही विचारला. दिल्लीत मी पोस्टर्स लावले. पोलिसांनी आमच्या कार्यकर्त्यांवर अटकेची कारवाई केली आहे."

"केंद्राने कोट्यवधी लशी परदेशात पाठवल्या. या लशी भारतातील लोकांचं लसीकरण करण्यासाठी वापरण्यात आल्या असत्या. पाकिस्तान, बांग्लादेश, इराण यांसारख्या 94 देशांमध्ये कोव्हिडविरोधी लशी पाठवण्यात आल्या," असं दुर्गेश पाठक यांनी पुढे सांगितलं.

भाजपची भूमिका

कॉंग्रेस आणि आम आदमी पक्षाने नेरेंद्र मोदींवर केलेल्या टीकेनंतर भारतीय जनता पक्षानेही पटलवार केलाय.

भाजपचे महाराष्ट्र प्रवक्त केशव उपाध्ये म्हणतात, "हा आरोप म्हणजे अक्कल शून्यतेचा प्रकार आहे. जगभरात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मोदी जी, आमच्या लेकरांची लस परदेशात का पाठवली?" असे पोस्टर्स लावल्यानंतर दिल्ली पोलिसांनी अनेकांना अटक केली. त्यानंतर काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी म्हटले की हेच पोस्टर मी शेअर केलं आहे आता मला अटक करा. हा वाद नेमका काय आहे आणि हा सुरू कसा झाला याचा आढावा.


सामग्री: शनिवारी सकाळी गोगोई यांनी एक तीन त्रिसदस्यीय खंडपीठाची आपत्कालीन बैठक बोलावून स्वत:वर लागलेले लैंगिक छळवणुकीचे आरोप चुकीचे असल्याचं सांगितलं आहे. मात्र ही कारवाई म्हणजे कायदेशीर प्रक्रियेचं उल्लंघन असल्याचं अनेक महिला वकिलांनी सांगितलं आहे.

तसंच महाधिवक्ता के.के. वेणुगोपाल यांनी आणखी एका महत्त्वाच्या मुद्द्यावर लक्ष वेधलं. लैंगिक छळवणुकीच्या प्रकरणांत पीडितेचं नाव जाहीर करायचं नसतं. मात्र शनिवारी सुनावणीच्या वेळी पीडितेच्या नावाच्या उल्लेख केल्याचं त्यांनी सांगितलं.

तक्रारकर्त्या महिलेने सुप्रीम कोर्टाच्या 22 न्यायाधीशांना पत्र लिहून या आरोपांच्या चौकशीसाठी एका विशेष समितीच्या स्थापनेची मागणी केली आहे.

अशा परिस्थितीत आरोपी म्हणून थेट सरन्यायाधीशांचं नाव सार्वजनिकरीत्या घेणं, तीन न्यायमूर्तींबरोबर बसून सरन्यायाधीशांनी आदेश देणं आणि अशा प्रकरणांची सुनावणी करण्यासाठी एक समिती असताना आणखी एका विशेष समितीची मागणी करणं किती योग्य आहे?

लैंगिक छळवणूक थांबवण्यासाठी तयार झालेल्या Sexual Harassment of Woman at Workplace (Prevention and Redressal) 2013 नुसार या बाबतीतल्या मार्गदर्शक तत्त्वांबद्दल उल्लेख केला आहे.

लैंगिक छळाची व्याख्या आणि आरोपीची ओळख

एखाद्याने नकार दिल्यावरही स्पर्श करणं किंवा स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करणं, लैंगिक संबंधाची मागणी करणं, द्वयर्थी भाषा वापरणं, पॉर्नोग्राफी दाखवणं किंवा विनासहमती लैंगिक गैरवर्तन करणं म्हणजे लैंगिक छळवणूक आहे.

कामाच्या ठिकाणी अशी कुणाची वागणूक असेल किंवा कामाच्या संदर्भात असेल तर त्याची तक्रार अंतर्गत तक्रार समितीकडे करायला हवी.

या कायद्याच्या कलम 16 नुसार दोन्ही पक्षांची तक्रार गुप्त ठेवणं अनिवार्य आहे. सध्याच्या प्रकरणात कोणत्याच समितीने सुनावणी सुरू केलेली नाही.

ज्येष्ठ वकील वृंदा ग्रोव्हर यांच्यामते "कलम 16च्या तरतुदीनुसार या कायद्याचं उद्दिष्ट लक्षात घेऊन त्याकडे बारकाईने पहायला हवं. कायद्यानुसार स्त्रियांची छळवणूक होऊ नये, म्हणून त्यांची ओळख गुप्त ठेवणं महत्त्वाचं आहे."

आरोपीची ओळख लपवणं हा या तरतुदीचा उद्देश अजिबातच नाही, असंही त्या पुढे म्हणाल्या.

तक्रारीची सुनावणी

कायद्यानुसार दहापेक्षा अधिक कर्मचारी असलेल्या प्रत्येक संस्थेत एक अंतर्गत तक्रार समिती म्हणजेच Internal Complaints Committeeची स्थापना करणं अनिवार्य आहे. त्याचं समितीचं प्रमुखपद संस्थेतील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताचे सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांच्याकडे काम केलेल्या एका ज्युनिअर महिला असिस्टंटने त्यांच्यावर लैंगिक छळाचा आरोप लावला आहे. ही बातमी आज अनेक प्रसारमाध्यमांनी दिली आहे. त्यांच्याविरुद्ध दाखल झालेल्या तक्रारीनंतर कायदेशीर प्रकिया कशा पद्धतीने पार पाडायला हवी, याबद्दल आता चर्चा सुरू झाली आहे.


सामग्री: शनिवारी सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश रंजन गोगाई यांच्या अध्यक्षतेखालील पाच न्यायाधीशांच्या घटनापीठाने सर्वसंमतीने वादग्रस्त जमिनीसंदर्भात निकाल दिला. रामलल्लाच्या बाजूने हा निर्णय लागला आणि मुस्लिम पक्षाला स्वतंत्र अशी पाच एकर जमीन मशिदीसाठी देण्याचा आदेश सर्वोच्च न्यायालयाने दिला.

देशभरातून विविध पक्षांनी, संघटनांनी संयमाने प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या आहेत. मात्र पाकिस्तानने आक्रमकपणे नाराजी व्यक्त केली.

पाकिस्तानी लष्कराचे प्रवक्ते आसिफ गफूर यांनी ट्वीट करून आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत. "जगाने पुन्हा एकदा भारताचा कट्टरवादी चेहरा पाहिला. 5 ऑगस्टला भारताने काश्मीरला असलेला घटनात्मक विशेष दर्जा रद्द केला. आज बाबरी मशिदीसंदर्भात निर्णय झाला. पाकिस्तानने अन्य धर्मांचा आदर करत गुरु नानक यांच्या भाविकांना कर्तारपूर कॉरिडॉर खुला केला," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

अयोध्या

अयोध्येसंदर्भातील निकाल म्हणजे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या कट्टरतेची झलक आहे असं मत पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी रेडिओ पाकिस्तानशी बोलताना सांगितलं.

"पाकिस्तानने ज्या दिवशी कर्तारपूर कॉरिडॉर खुला केला त्याच दिवशी अयोध्येचा निर्णय का यावा? भारतातील मुसलमान आधीच दडपणाखाली आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाच्या या निकालानंतर हे दडपण आणखी वाढेल" असं ते म्हणाले.

कुरेशी यांच्या मते या निर्णयाने भारताचा सेक्युलर चेहरा उघड झाला आहे.

भारताविरुद्ध नेहमीच वादग्रस्त विधानं करण्यासाठी प्रसिद्ध पाकिस्तानचे विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्री चौधरी फवाद हुसैन यांनी अयोध्येसंदर्भातील निकाल लाजिरवाणा, फालतू, बेकायदेशीर आणि अनैतिक असल्याचं म्हटलंय.

"ज्या वेळी हा निकाल जाहीर करण्यात आला त्यावरून अनेक प्रश्न निर्माण होतात. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने हा निकाल याच आठवड्यात का जाहीर केला? पाकिस्तानने शीख भाविकांसाठी कर्तारपूर कॉरिडॉर खुला केला त्यावर प्रतिक्रिया म्हणून भारताने हे केलं का? हा निकाल कायद्यावर आधारित आहे का भाजपच्या जाहीरनाम्यानुसार?"

पाकिस्तानामधील समा टीव्हीचे ज्येष्ठ पत्रकार नदीम मलिक यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे,"भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने वादग्रस्त निर्णय दिला आहे. वादग्रस्त जमीन हिंदूंच्या मंदिरासाठी देण्यात आली आहे. 460 जुनी मशीद हिंदूंनी 1992 मध्ये पाडली. मुसलमानांना मशिदीसाठी पाच एकर जमीन स्वतंत्र ठिकाणी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अयोध्या निकाल हा कायद्याला अनुसुरून आहे की भाजपच्या जाहीरनाम्यानुसार आहे, अशी टीका पाकिस्तानने केली आहे.


सामग्री: शनिवारी सीरियातील डौमू येथे रासायनिक हल्ला झाल्याचे वृत्त आहे.

'रशिया तयार रहा. मिसाइल येत आहे. छान, स्मार्ट अशी मिसाइल्स येत आहेत', अशा शब्दांत ट्रंप यांनी आपल्या भावना ट्वीटद्वारे व्यक्त केल्या आहेत.

अमेरिकेच्या मिसाइल तसंच साजेसं प्रत्युत्तर देण्यात येईल अशी धमकी रशियाच्या अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

बंडखोरांच्या ताब्यातील डूमा येथे रासायनिक हल्ला घडवून आणल्याचा आरोप बशार अल असादप्रणित सरकारवर आहे. मात्र सरकारने या आरोपांचं खंडन केलं आहे.

गॅस किलिंग अॅनिमल अर्थात गॅसचा मारा करून नागरिकांना यमसदनी धाडणारी माणसं अशा शब्दांत ट्रंप यांनी सीरियाच्या नेत्यांवर टीका केली आहे.

'रशियाबरोबरचे आमचे संबंध दुरावले आहेत. शीतयुद्धावेळेपेक्षाही आताचे रशियाबरोबरचे संबंध बिघडले आहेत. असं होण्याचं काहीच कारण नाही. रशियाने आपली अर्थव्यवस्था सुधारण्याच्या दृष्टीने आमच्याशी सहकार्य करायला हवं. तसं करणं सोपंही आहे. सर्व देशांनी एकत्र येऊन काम करण्याची गरज आहे. शस्त्रास्त्रांचा हव्यास कसा कमी होणार'? असं ट्वीट ट्रंप यांनी केलं आहे.

रासायनिक हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून सीरियावर लष्करी आक्रमण करण्यासाठी अमेरिका, युके आणि फ्रान्स एकत्र येऊन काम करत आहे.

सीरिया प्रश्नावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी ट्रंप यांनी लॅटिन अमेरिकाचा पहिला अधिकृत दौरा रद्द केला. 'सीरियातील घडामोडींना चाप बसावा यासाठी मर्यादित स्वरुपाचे आक्रमण करण्यापेक्षा प्रचंड प्रमाणावर सैन्याद्वारे आक्रमण करण्याचा अमेरिका मनसुबा याद्वारे स्पष्ट झाला आहे', असं बीबीसीच्या बार्बरा प्लेइट अशर यांनी सांगितलं.

रासायनिक हल्ला झाला त्या प्रदेशाचा नकाशा

ट्रंप यांच्या ट्वीटनंतर प्रशासन सीरियासंदर्भात सज्ज झालं आहे. सीरियातील डूमा येथे नेमकं काय घडलं याचा अमेरिका अभ्यास करत आहे. ट्रंप यांच्या सूचनेप्रमाणे अमेरिकेचं लष्कर कोणत्याही स्वरुपाच्या आक्रमणासाठी तय्यार आहे असं अमेरिकेचं डिफेन्स सेक्रेटरी जेम्स मॅटिस यांनी सांगितलं.

दरम्यान सीरियाबाबत अंतिम निर्णय अद्याप झालेला नाही मात्र सर्व पर्याय पडताळून बघण्यात येत आहेत असं व्हाइट हाऊसच्या प्रवकत्या सारा सँडर्स यांनी स्पष्ट केलं.

सीरियातील रासायनिक हल्ल्यांचा बालेकिल्ला असणाऱ्या तळांना लक्ष्य करण्यात येईल असं फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी सांगितलं.

सीरियावर लष्करी आक्रमणाच्या मोहिमेसाठी कुमक पाठवण्याकरता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कथित रासायनिक हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर प्रत्युत्तर म्हणून रशियाचं मित्रराष्ट्र असलेल्या सीरियावर मिसाइल सोडू असं ट्वीट अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं आहे.


सामग्री: शनीच्या अभ्यासासाठी अमेरिकेने पाठवलेल्या कॅसिनी या यानाने गोळा केलेल्या माहितीतून संशोधकांना हा निष्कर्ष काढला आहे.

2017मध्ये ही मोहीम संपली. मोहीम संपण्यापूर्वी कॅसिनीतून हा शेवटचा डेटा उपलब्ध झाला होता. सापिएन्झा युनिव्हर्सिटी आफ रोममधील प्रा. ल्युसियानो लेस म्हणाले, " शनीच्या कडांबद्दल पूर्वी जे अंदाज बांधले जात होते त्यासाठी बरेच मॉडेल्स वापरले गेले आहेत, त्यात अचुकता कमी होती. आता आपल्याकडे थेट मापनं उपलब्ध आहेत."

या संदर्भातलं संशोधन सायन्स नियतकालिकात प्रसिद्ध झाला आहे.

शनीच्या कडांचं वय किती असेल याबद्दल संशोधकांत नेहमीच मतभेद राहिले आहेत. काहींना असं वाटतं का बर्षाच्या कणांपासून बनलेल्या या सुंदर कडा शनीच्या बरोबरीनेचं म्हणजे 4.5 अब्ज वर्षांपूर्वी अस्तित्वात आल्या असाव्यात.  तर काहींना या कडांची निर्मिती नंतरच्या काळात झाली असं वाटतं.

अमेरिका आणि युरोपची संयुक्त मोहीम असलेल्या कॅसिनी या मोहिमेच्या मदतीने या जुन्या वादावर पडदा पडू शकणार आहे.  कॅसिनीने कडा आणि शनीच्या मध्ये असलेल्या ढगाळ भागातून बराच प्रवास केला आहे. यातून बरीच माहिती मिळू शकली आहे. पूर्वी या कडांचं वस्तुमान 15,400,000,000,000,000 टन असल्याचा अंदाज होता. पण प्रत्यक्षात हे वजन 20 पट कमी आहे, असं दिसून आलं आहे. शनीच्या कडांत किती धूळ आहे आणि किती वेगाने त्यात धूळ जमा होत आहे, याचा अंदाज संशोधकांनी बांधला आहे. त्यातून संशोधकांनी कडांचं वय किती असेल याचा वेध घेतला आहे.

कॅसिनीचं कल्पना चित्र

या कडांचं वय अगदी कमी एक कोटी वर्ष असेल पण ते 10 कोटी वर्षांपेक्षा जास्त नाही. सूर्यमालेचं एकूण वय लक्षात घेतलं तर ही घटना अगदी कालची आहे, असं लेस म्हणाले.

संशोधकांच्या आणखी एका गटाने शनीच्या कडांवर अभ्यास केला आहे. या काडांतील कण किती वेगाने शनीवर आदळत आहेत, याचा अभ्यास या गटाने केला आहे. प्रत्येक अर्ध्या तासाला ऑलिंपिकचा स्पर्धेतील स्विमिंगपुलाच्या आकाराशी तुलना करता येईल इतके कण शनीवर आदळत आहेत, असं या संशोधकांनी म्हटलं आहे. म्हणजे येत्या 10 कोटी वर्षांत शनीच्या कडा पूर्णपणे संपून जातील, असं लॅनकॅस्टर विद्यापीठातील संशोधक टॉम स्टॅलार्ड यांनी म्हटलं आहे.

शनीच्या कडा आता जशा दिसतात, त्या 10 कोटी वर्षांपूर्वी जशा दिसत असतील तितक्या प्रभावी नाहीत, असं ते म्हणाले. पण शनीच्या कडांची निर्मिती कशी झाली यावर कॅसिनी माहिती देऊ शकलेलं नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अवकाश निरीक्षक, अभ्यासक यांच्या दृष्टीने सूर्यमालेतील एक महत्त्वाचा ग्रह म्हणजे शनी होय. शनीच्या भोवतीने असलेल्या कडांमुळे शनीचं वेगळंपण खुलून दिसतं. शनीच्या या कडांबद्दल नुकतंच एक संशोधन झालं असून या शनीच्या या कडांचं वय फार जास्त नसल्याचं दिसून आलं आहे. शनीच्या कडांचं वय 10 कोटी वर्षांपेक्षा जास्त नसावं असं संशोधकांचा दावा आहे. म्हणजे पृथ्वीच्या पाठीवर जेव्हा अजूनही डायनसोरसचं अस्तित्व होतं, तेव्हा या कडा निर्माण झाल्या असाव्यात.


सामग्री: शबनम

शबनमने तिचेच आईवडील, भाचे, दोन भाऊ, एक वहिनी व एक दूच्या नात्यातली बहीण यांना दुधात बेशुद्धीचं औषध घालून पाजलं, आणि त्या सगळ्यांची शुद्ध हरपल्यानंतर रात्री एक-एक करून सर्वांना कुऱ्हाडीने मारून टाकलं.

14 एप्रिल 2008- उत्तर प्रदेशात पश्चिमेला असणाऱ्या अमरोहामधील हसनपूर तालुक्यातील बावनखेडी गावातील लोक ही तारीख कधीच विसरू शकणार नाहीत.

शबनमच्या घराच्या आसपास सात थडगी आहेत आणि तिथल्या भिंतींवर आजही कायम असलेले रक्ताचे डाग या भयंकर हत्याकांडाची आठवण करून देत असतात.

शबनमला तिच्या गुन्ह्याची शिक्षा खूप आधीच मिळायला हवी होती, असं बहुतांश गावकऱ्यांना वाटतं.

या प्रकरणी पोलिसांनी तपासानंतर सांगितलं होतं की, शबनमने तिचा प्रियकर सलीम याच्या मदतीने तिचे वडील, आई, दोन भाऊ, एक वहिनी, भाचे व दूरच्या नात्यातली बहीण यांचा खून केला.

या प्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयाने शबनम व सलीम या दोघांनाही फाशीची शिक्षा सुनावली आणि राष्ट्रपतींनी या गुन्हेगारांचा दयेचा अर्ज फेटाळून लावला व फाशीची शिक्षा कायम ठेवली.

'हा गुन्हा माफी देण्यासारखा नाही'

शबनमचे काका सत्तार या घटनेच्या आठवणीने अस्वस्थ होतात. ते म्हणतात, "शबनमला फाशीची शिक्षा सुनावण्यासाठी उशीर झाला आहे. तिने केलेला गुन्हा माफी देण्यासारखा नाहीये."

ते म्हणतात, "माझं आणि शबनमचे वडील शौकत यांच्या कुटुंबाचं कामकाज सोबतच असायचं. शौकत 2000 सालच्या आधी ताहरपूरला राहत होता. तिथे इंटर कॉलेजमध्ये तो शिक्षक होता. नंतर त्याने बावनखेडीला घर बांधलं."

शबनमच्या प्रेमप्रकरणाविषयी सत्तार सांगतात, "शबनम आणि सलीम यांच्यातलं नातं कधी सुरू झालं माहीत नाही. ही घटना घडली तेव्हा रात्री काही गावकरी ताहरपूरला माझ्याकडे आले आणि त्यांनी मला या हत्याकांडाबद्दल सांगितलं.

मी आणि माझी पत्नी तिथे गेलो, तर माझ्या पायातील ताकदच गेली. समोरचं दृश्यं धडकी भरवणारं होतं. तिथे प्रेतं पडलेली होती, त्यांची डोकी नि शरीरं कापलेली होती. भय्या-भाभी, एक अविवाहित पुतण्या, मोठा पुतण्या आणि त्याची बायको नि मुलगा यांची प्रेतं कापलेल्या अवस्थेत पडलेली होती."

सत्तार यांची पत्नी फातिमाही तिथेच बसल्या होत्या. त्या मधे म्हणाल्या, "शौकत यांना आम्ही त्यांच्या मुलीबद्दल आधीही सावध केलं होतं, पण त्यांनी आमच्या सांगण्यावर विश्वास ठेवला नाही."

या घटनेबद्दल फातिमा म्हणतात, "आम्ही बावनखेडीला पोचलो तेव्हा तिथे पाय ठेवायलाही जागा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रेमसंबंधांमध्ये अडथळा ठरलेल्या आपल्याच नातलगांबद्दल तिरस्कार वाटून एकाच रात्री सात जणांचे प्राण घेतले गेले. यामागची कहाणी जीवाचा थरकाप उडवणारी होती.


सामग्री: शबरीमला कर्मा समिती आणि मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या समर्थकांमध्ये हिंसाचार उसळला. त्यात 54 वर्षीय वृद्धाचा मृत्यू झाला आहे. या प्रकरणी पोलिसांनी दोन जणांना ताब्यात घेतलं आहे.

बुधवारी दोन महिलांनी शबरीमला मंदिराच्या गाभाऱ्यात प्रवेश केल्यानंतर इथं हिंसाचार उसळला होता. शुद्धिकरणाचं कारण देत पुजाऱ्यांनी दोन तास मंदिर बंद ठेवलं होतं. या सर्व प्रकारानंतर वाढलेल्या तणावामुळे केरळमधये बंद पुकारण्यात आला आहे.

शबरीमला कर्मा समिती आणि मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या समर्थकांमध्ये झालेल्या दगडफेकीत 54 वर्षीय चंद्रन उन्नीथन जखमी झाले होते. उपचारादरम्यान रुग्णालयात त्यांचा मृत्यू झाला.

"याप्रकरणी आम्ही दोघा जणांना ताब्यात घेतलं आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतर त्यांच्या अटकेची औपचारिकता पार पाडण्यात येईल. चंद्रन हे कर्मा समितीचे समर्थक होते की नाही, याचीही चौकशी सुरू आहे," अशी माहिती पतनमथिट्टा जिल्ह्याचे पोलीस प्रमुख टी. नारायण यांनी दिली आहे.

कर्मा समितीचे कार्यकर्ते आक्रमक

शबरीमला मंदिरात दोन महिलांनी केलेल्या प्रवेशानंतर कर्मा समिती या हिंदुत्ववादी संघटनेचे शेकडो कार्यकर्ते आक्रमक झाले आहेत. निषेध व्यक्त करताना हे कार्यकर्ते हिंसकही झाले. कर्मा समितीच्या अन्य काही कार्यकर्त्यांनाही याप्रकरणी अटक होण्याची शक्यता आहे.

भाजप समर्थित कर्मा समितीनं गुरुवारी सकाळी 6 ते संध्याकाळी 6 वाजेपर्यंत बंद पुकारला आहे. तर काँग्रेस या हिंसाचाराच्या निषेधार्थ 'काळा दिवस' पाळणार आहे.

आरोग्य सेवा, दूध, भाजीपाला आणि अन्य जीवनावश्यक सेवा वगळता केरळमध्ये कडेकोट बंद पाळण्यात येत आहे. तामिळनाडू आणि केरळाच्या शेजारील राज्यांनी केरळात जाणारी वाहतूक हिंसाचाराच्या भीतीनं पूर्णपणे बंद ठेवली आहे. कर्मा समितीच्या समर्थकांनी तामीळनाडूमधून येणाऱ्या बसेस राज्याच्या सीमेवरच अडवल्या होत्या.

दरम्यान, महिलांना गाभाऱ्यात जाण्यासाठी मदत केल्यावरून भाजप आणि काँग्रेसने केरळचे मुख्यमंत्री पिनराई विजयन यांच्यावर टीका केली आहे.

त्या महिला भाविक म्हणून मंदिरामध्ये गेल्या होत्या, सरकारी अधिकारी म्हणून नाही. प्रत्येक भाविकाला मंदिरामध्ये प्रार्थना करण्याची सोय उपलब्ध करुन देणं हे सरकार म्हणून आमचं कर्तव्य आहे, असं स्पष्टीकरण मुख्यमंत्री विजयन यांनी पत्रकार परिषदेमध्ये दिलं होतं.

'फूट पाडण्याचे राजकारण'

केरळ सरकार न्यायालयाच्या आदेशाचा आदर करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शबरीमला मंदिरात 2 महिलांनी प्रवेश केल्यानंतर उसळलेल्या हिंसाचारात एकाचा मृत्यू झाला आहे. केरळमध्ये बंद पुकारण्यात आला आहे.


सामग्री: शबरीमला मंदिर प्रवेशासाठी आंदोलन करणाऱ्या कार्यकर्त्या तसंच महिलांना रोखण्यात आलं.

"माझ्या मुस्लीम भगिनींना, मी आज लाल किल्ल्यावरुन विश्वास देऊ इच्छितो. तीनवेळा तलाक म्हणून घटस्फोट देण्याच्या प्रथेमुळे मुस्लीम मुलींचं आयुष्य उध्वस्थ झालं आहे. ज्यांच्यावर तलाक स्वीकारण्याची वेळ ओढवलेली नाही, त्या दडपणाखाली आहेत. माझ्या देशातील पीडित माताभगिनी, मुस्लीम मुली यांना मी विश्वास देतो की त्यांना न्याय मिळवून देईन. त्यांच्या हक्कांसाठी सर्वस्व पणाला लावेन. तुमच्या आशा आकांक्षा पूर्ण करेन."

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 15 ऑगस्ट 2018 रोजी लाल किल्ल्यावरून केलेल्या भाषणातले हे उद्गार आहेत. या भाषणात त्यांनी सातत्याने मुस्लीम भगिनी, मुस्लीम माता, मुस्लीम मुली आणि त्यांच्या न्याय हक्कांबद्दल आग्रही मतं मांडली होती.

मात्र पंतप्रधानांनी केरळमधील शबरीमला मंदिरात महिला प्रवेशाच्या मुद्यावरून पूर्णपणे वेगळी भूमिका मांडली आहे.

ANI वृत्तसंस्थेच्या संपादिका स्मिता प्रकाश यांनी काही दिवसांपूर्वीच पंतप्रधान मोदी यांची मुलाखत घेतली. शबरीमला मंदिरात महिला प्रवेशाच्या संदर्भात प्रश्न विचारल्यावर पंतप्रधानांनी पुढील उत्तर दिलं.

"जगातील अनेक देशांमध्ये तिहेरी तलाकवर बंदी आहे. त्यामुळे हा श्रद्धेचा विषय नाही. ट्रिपल तलाक हा सामाजिक न्यायाचा विषय ठरतो. तो धार्मिक मुद्दा उरत नाही. त्यामुळे ट्रिपल तलाक आणि शबरीमला या दोन स्वतंत्र गोष्टी आहेत. दुसरी गोष्ट, सर्वांना समान अधिकार मिळावेत ही भारताची भूमिका आहे. भारतातल्या अनेक मंदिरांमध्ये पुरुषांना प्रवेश नाही आणि तिथे पुरुष जात नाहीत. मंदिराची त्या विशिष्ट परिघासाठी स्वत:ची अशी भूमिका आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीश इंदू मल्होत्रा यांनी निकाल देताना नमूद केलेल्या बाबी काळजीपूर्वक वाचणं आवश्यक आहे. हा राजकारणाचा विषय नाही. त्यांनी न्यायाधीश या भूमिकेच्या बरोबरीने एक महिला म्हणूनही अनेक गोष्टी मांडल्या आहेत. माझ्या मते यावर चर्चा होणं आवश्यक आहे."

धार्मिक आस्था

महिलांशी निगडित दोन विषयांवर पंतप्रधानांचं मत विभिन्न कसं असू शकतं?

धार्मिक ठिकाणी महिलांना प्रवेश मिळण्यासाठी आंदोलन करणाऱ्या कार्यकर्त्या तृप्ती देसाई म्हणाल्या, "पंतप्रधानांनी असं बोलायला नको होतं. ट्रिपल तलाकमुळे महिलांवर जसा अन्याय होतो तसंच शबरीमला मंदिरात महिलांना प्रवेश नाकारला जातो त्यावेळीही होतो. महिलांचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ट्रिपल तलाक आणि शबरीमला या दोन महिलांशी निगडित मुद्यांवर भारतीय जनता पक्षाची भूमिका वेगवेगळी आहे. पण असं का?


सामग्री: शबाना आझमी, श्याम बेनेगल आणि स्मिता पाटील

खुद्द कॅमेराच स्मिता पाटीलच्या प्रेमात होता, हा एक तिचा विलक्षण गुण म्हणावा लागेल. आपण अनेकदा काही लोकांसाठी 'फोटोजेनिक' असा शब्द वापरतो, तर स्मिता पाटील कमालीची 'फोटोजेनिक' होती. शिवाय, ती भावना अतिशय अलवार रितीने सादर करायची.

मी तिला 'चरणदास चोर' चित्रपटात घेतलं होतं. तिचा तो पहिलाच चित्रपट होता. तेव्हा ती बरीच अवघडलेली होती. त्यापूर्वी कधी ती घराबाहेर फारशी पडली नव्हती. आम्ही शूटिंग करायचो तेव्हा ती कोणाशी जास्त काही बोलायची नाही.

स्मिता पाटील

ती बरीच लाजरीबुजरी होती. खोलीत परतल्यावर ती तिच्या आईला पत्र लिहायची. बहुतेकदा गप्प असायची. पण तिचं खरं व्यक्तिमत्व असं नव्हतं. लोक ओळखत नव्हते तेव्हा ती अशी होती, इतकंच.

पण हळूहळू लोकांशी तिची ओळखपाळख झाल्यावर आमच्या सर्व मैफिलींमध्ये तिच्यामुळेच चैतन्य यायला लागलं. ती फिल्म-युनिटचा भागच होऊन जायची. एखाद्या सिनेतारखेप्रमाणे किंवा नायिकेप्रमाणे तिचं वागणं नसायचं, ती युनिटची सदस्य होऊन वावरायची. तिचे डोळे विलक्षण होते.

मैफिलींमध्ये चैतन्य आणणारी स्मिता

अगदी हलकीशी भावनाही तिच्या डोळ्यांमधून व्यक्त व्हायची. स्मिता पाटील आणि शबाना आझमी यांच्यात कटुता होती, असं लोक म्हणतात. पण हे काही खरं नाही. माझ्या पहिल्या चित्रपटात शबाना होती आणि तिच्या पहिल्याच चित्रपटामध्ये तिने प्रमुख नायिकेची भूमिका केली होती. त्या दोघींमध्ये तीव्र स्पर्धा असल्याच्या बातम्या येत असत, पण वास्तवात तसं काही नव्हतं. केवळ माध्यमांनीच हा विषय वाढवलेला होता.

शबाना प्रशिक्षित अभिनेत्री होती, तर स्मिला पाटील मात्र स्वतःला अनुभवी अभिनेत्री मानत नव्हती, असं मला वाटतं. स्मिता नैसर्गिक स्वरूपाची अभिनेत्री होती. तिने कोणतंच प्रशिक्षण घेतलेलं नव्हतं. त्यामुळे ती शबानाइतकी सक्षम नाही, असं तिला सतत वाटत असावं. पण असं काही नव्हतं. दोघीही कमालीच्या अभिनेत्री होत्या.

'मंडी' या चित्रपटात दोघींनी एकत्र काम केलं आणि तो एक बहारदार अनुभव होऊन गेला. यात स्मिताची भूमिका जबरदस्त होती. चित्रपटात शबानाचं पात्र स्मिताने रंगवलेल्या पात्राच्या संरक्षक छायेखाली राहताना दाखवलेलं आहे. वास्तवातही असंच होतं. मी एका पुस्तकातून प्रेरणा घेऊन हा चित्रपट केला होता. चित्रपटात स्मिताने रंगवलेलं पात्र एका मराठी स्त्रीचं होतं. स्मिता स्वतः मराठी होती, त्यामुळे या भूमिकेत तिने जीव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

स्मिता पाटीलची चित्रपटांमधील अभिनयाची कारकीर्दच माझ्या चित्रपटांपासून झाली. फिल्म इन्स्टिट्यूटमध्ये असताना तिने एक शॉर्ट-फिल्म तयार केली होती. त्यानंतर तिने माझ्या चित्रपटात काम केलं.


सामग्री: शब्द आठवेनासे का होतात?

तुम्हाला कोणाचं नाव आठवताना अडचण आली आहे का? बहुधा आपल्याला त्या व्यक्तीचा चेहराही मनात दिसत असतो, आणि कोणी मित्रमैत्रिणीने ते नाव सुचवलं, तर आपल्याला तात्काळ लक्षात येतं. नावांच्या बाबतीत असं अनेकदा घडत असलं, तरी हे कोणत्याही शब्दाला लागू होईल. आपल्याला ती संकल्पना आठवत नसते असं नाही, पण त्यासाठीची शब्दखूण आपल्याला सापडत नाही.

योग्य शब्द न आठवणं, ही बोधात्मक अडचण मध्यमवयीनांमध्ये व वृद्धांमध्ये सर्रास आढळते. अगदी अत्यंत परिचित शब्द व ओळखीच्या व्यक्तींची नावं यांबाबतही अचानक विसर पडणं शक्य असतं. विशेषनामं व वस्तूंची नावं, हे सर्वांत त्रासदायक शब्द असल्याचं संशोधकांना अभ्यासान्ती आढळलं आहे.

शब्दाचा विसर पडलेली ही अवस्था एखादा क्षणभर, किंवा काही मिनिटं किंवा काही तासांपर्यंत लांबू शकते आणि अनेकदा यामुळे माणूस संतापून थकतो. किंबहुना, वृद्धापकाळातील कटकटींबाबत विचारणा केली असता, शब्द न आठवण्याची समस्या वृद्ध व्यक्ती अनेकदा नमूद करतात.

आपण शोधत असलेला शब्द आपल्याला माहीत आहे, अशी संबंधित व्यक्तीला खात्री असते. तो शब्द अगदी तिच्या ओठांवर असल्यासारखं वाटतं, पण काही कारणामुळे तिला तो उच्चारता येत नाही, किमान त्या क्षणी तरी तो तिच्या तोंडातून बाहेर पडत नाही. मानसशास्त्रज्ञ अशा अनुभवांना इंग्रजीत 'टिप-ऑफ-द-टंग' (जिभेच्या टोकावर आलेलं असूनही न आठवणं) अर्थात 'टीओटी' असं संबोधतात. पण ही खरंच वाटते तितकी गोंधळाची अवस्था असते का?

ओठांवर असल्यासारखा वाटणारा शब्द तोंडातून बाहेर फुटत नाही, ही स्थिती कशी व का उद्भवते, याचा अभ्यास करताना मानसशास्त्रज्ञांना काही आव्हानांना सामोरं जावं लागतं.

या गमतीशीर परिस्थितीची साधर्म्य अवकाशातल्या सुपरनोव्हाशी आहे असं सांगितलं जातं. सुपरनोव्हा म्हणजे असा तारा जो स्फोट होण्याआधी प्रचंड चमकदार होतो आणि मग त्याचा स्फोट होतो.

सुपरनोव्हाचा अभ्यास करणाऱ्या अंतराळ वैज्ञानिकांप्रमाणेच मानसशास्त्रज्ञांना हे माहीत असतं की, ओठांवर आलेला शब्द बाहेर न फुटणारी स्थिती कधीतरी उद्भवेल, पण असं कधी होईल याचा अंदाज कोणालाच नसतो. या अनिश्चिततेमुळे या गोष्टींचा अभ्यास दोन भिन्न मार्गांनी केला जातो. नैसर्गिक पद्धतींद्वारे आणि शब्द शोधण्यात अडचणी येतील अशी परिस्थिती मुद्दामहून तयार केली जाते.

वयामुळे शब्द आठवत नाहीत असं होतं का?

अशी स्थिती किती वेळा उद्भवते आणि त्यांचं निवारण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एखादा शब्द किंवा नाव ओठांवर आल्यासारखं वाटत असतानाही पटकन आठवत नाही, हे स्मरणशक्ती कमी असल्याचं लक्षण असेलच असं नाही- आणि असे प्रसंग टाळण्याचा सोपा मार्ग आहे.


सामग्री: शमशाद वीटभट्टीवर काम करतात.

या दंगलींत मृत्युमुखी पडलेल्या कुटुंबांच्या जखमा आजही भळभळत आहेत. आमच्या कुटुंबियांच्या हत्या का करण्यात आल्या, असा त्यांचा प्रश्न आहे. तसंच यासंबंधीचे गुन्हे रद्द होत असल्यानं न्यायाची त्यांची अपेक्षाही धूसर होत चालली आहे.

दलित आणि मुस्लिमांशी संबंधित बीबीसीच्या स्पेशल सीरिजसाठी आम्ही मुझफ्फरनगर आणि शामलीच्या दंगल पीडितांना भेटलो. या दंगलीत आरोपी असलेल्या लोकांवरील खटले मागे घेतले जात आहेत.

उत्तर प्रदेशच्या शामली जिल्ह्यातल्या लिसाड आणि लख बावडी गावातल्या विस्थापित मुस्लिमांच्या मनात आजही त्यांच्या घराबद्दलच्या आठवणी कायम आहेत. दु:खद आठवणी!

मुझफ्फरनगर दंगलींत या गावांमध्ये सर्वांत जास्त हत्या झाल्या होत्या.

दंगलीनंतर देशातल्या वेगवेगळ्या भागांत इथल्या मुस्लिमांनी स्थलांतर केलं. पण वृद्ध आणि लहान मुलांनी गजबजलेल्या घराची आठवण आजही त्यांच्या मनात कायम आहे.

'आज गावातल्या मुस्लिमांची कत्तल होणार...'

यातलंच एक कुटुंब आहे कांधला इथे राहणारं शमशाद आणि त्यांची पत्नी मुन्नी यांचं. शमशाद यांची आई जरीफन यांचं त्यांच्या पांढऱ्या-काळ्या घोड्यांवर, म्हशींवर खूप प्रेम होतं. 50 वर्षीय मुन्नी सांगतात की, "त्यांच्या सासू आणि सासरे हाजी नब्बू यांचा पाळलेल्या प्राण्यांवर खूप जीव होता. इतका की दंगलींच्या काळात त्यांनी घर सोडून जायचा विचार मनातून काढून टाकला."

शमशाद आणि मुन्नी

लिसाडमध्ये दंगल सुरू झाल्यानंतर 4 दिवसांनी जरीफन यांचं कापलेलं शरीर एका तलावात सापडलं. हाजी नब्बू यांच्या हत्येचे साक्षीदार आहेत. पण आजपर्यंत त्यांचा मृतदेहाचा काही ठावठिकाणा आजवर लागलेला नाही.

आई-वडिलांच्या हत्येनंतर मिळालेल्या पैशांतून शमशाद यांनी कांधला इथे घर बांधलं. घरात बसलेले शमशाद उदासीन दिसतात. वीटभट्टीवर काम करणाऱ्या शमशाद यांचा चेहरा रापलेला आहे.

एका हातानं गळ्यात लटकलेल्या रुमालानं घाम पुसत आणि दुसऱ्या हातानं डोळ्यातले अश्रू पुसत ते सांगतात, "7 सप्टेंबर 2013ची रात्र.  संध्याकाळपासूनच गावात अफवा पसरवण्यात येत होत्या. आज मुस्लिमांची कत्तल होणार, असं जाट म्हणत होते. तेव्हाच गावातल्या अन्सार जुलाहे यांच्यावर चाकूचा वार झाल्याची बातमी कळली. मला फोनवर फोन येत होते."

"गावातले सर्व मुस्लीम घर सोडून पळ काढत होते. आज रात्री लिसाडच्या मुस्लिमांना संपवण्यात येईल, असं सांगण्यात येत होतं. आमच्या घरी, माझा मुलगा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दंगलींच्या काळात झालेल्या हत्यांबाबतचे खटले मागे करण्याचा निर्णय उत्तर प्रदेश सरकारनं घेतला आहे. यामुळे मुझफ्फरनगर आणि शामली इथले मुस्लीम हताश झाले आहेत.


सामग्री: शरजील उस्मानी

30 जानेवारी रोजी पुण्यातील गणेश कला क्रीडा रंगमंच इतं एल्गार परिषद आयोजित करण्यात आली होती. या परिषदेत वक्ता म्हणून शरजील याला आमंत्रित करण्यात आलं होतं.

"आजचा हिंदू समाज सडलेला आहे, आता मुस्लिमांना मारण्यासाठी काही कारण नको, मुस्लीम आहात हे कारण पुरेसे आहे," असं वक्तव्य शरजीलने आपल्या भाषणात केलं होतं. या वक्तव्यानंतर नवा वाद निर्माण झाला आहे. आता शरजीलच्या अटकेची मागणी भाजपाकडून करण्यात येत आहे.

कोण आहे शरजील उस्मानी?

एल्गार परिषदेमध्ये आमंत्रित करण्यात आलेला 24 वर्षीय शरजील उस्मानी हा अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठाचा विद्यार्थी नेता आहे. सीएए आणि एनआरसी या कायद्यांविरोधात केलेल्या आंदोलनासाठी तो ओळखला जातो.

15 डिसेंबर 2019 रोजी अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठामध्ये सीएए-एनआरसी या कायद्यांच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनावेळी झालेल्या संघर्षामध्ये त्याचा सहभाग असल्याच्या आरोपांवरून त्याला उत्तर प्रदेश पोलिसांकडून अटक करण्यात आली होती. सध्या तो जामीनावर बाहेर आहे.

सीएए-एनआरसी या कायद्यांविरोधात केलेल्या आंदोलनाबाबत बोलण्यासाठी शरजीलला एल्गार परिषदेमध्ये आमंत्रित करण्यात आलं होतं.

शरजीलच्या वक्तव्याच्या विरोधात भाजपच्या युवा मोर्चाचे प्रदेश सचिव अॅड. प्रदीप गावडे यांनी स्वारगेट पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रार अर्ज दाखल केला होता. या तक्रारीवरून स्वारगेट पोलिसांनी मंगळवारी रात्री आयपीसी सेक्शन 153 अ अंतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे.

एल्गार परिषदेकडूनही निषेध

"शरजीलने 'हिंदू' शब्द न वापरता ब्राह्मणवाद किंवा मनुवाद हा शब्द वापरायला हवा होता. शरजीलच्या वक्तव्याचा मी निषेध करतो" अशी प्रतिक्रीया एल्गार परिषदेचे आयोजक माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे पाटील यांनी बीबीसी मराठीला दिली.

"एल्गार परिषदेची लढाई मनुवाद आणि मनुवादीं विरोधात आहे. ज्यांना हिंदूंचा कळवळा योतो त्यांनी प्रबोधनकार ठाकरे, महात्मा फुले, विवेकानंद वाचायला हवेत. ब्राह्मणवादी जेव्हा हिंदू धर्म धोक्यात आहे,असं म्हणतात तेव्हा ब्राम्हणवाद धोक्यात असतो. आमची परिषद हिंदूंच्या विरोधात नाही तर मनुवाद्यांच्या विरोधात, नव्या पेशवाईच्या विरोधात आहे. हिंदू धर्मावर माझ्याशी शंकराचार्यांनी चर्चा करावी," असं कोळसे पाटील पुढे म्हणाले.

"उत्तर प्रदेशातील लोकांना फुले, शाहू, आंबेडकर, पेरियार यांची चळवळ माहिती नाही म्हणून ते 'हिंदू' शब्द वापरतात. एल्गार परिषदेचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हिंदू विरोधी वक्तव्य केल्याच्या आरोपावरून अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठाचा विद्यार्थी नेता शरजील उस्मानी याच्याविरोधात पुण्याच्या स्वारगेट पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.


सामग्री: शरजीलला बिहारच्या जहानाबादमध्ये त्याच्या घरातून ताब्यात घेण्यात आलं. पोलिसांनी शरजीलला अटक केली, असं माध्यमांमधून सांगितलं जात आहे. मात्र दिल्ली पोलिसांना घरी बोलावून त्यानं आत्मसमर्पण केलं, असं शरजीलच्या कुटुंबीयांचं म्हणणं आहे.

शरजीलची आई अफसां रहीम यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "जर आम्हाला शरजीलबद्दल काही समजलं तर आम्ही स्वतः त्याला तुमच्या ताब्यात देऊ, असं आम्ही पोलिसांना सांगितलं होतं.

"शरजील दिल्लीतील त्याच्या मित्रांसोबत घरी आला. मला भेटला. घरातील सगळ्यांसोबत चर्चा केली. त्यानंतर आम्ही दिल्ली पोलिसांना त्याच्याबद्दल सांगून इथं बोलावून घेतलं. शरजीलनं त्यानंतर आत्मसमर्पण केलं."

दिल्लीचे पोलीस उपायुक्त (गुन्हे) राजेश देव यांनी शरजीलच्या अटकेनंतर एक व्हीडिओ प्रसिद्ध करत म्हटलं, "शरजीलला त्याच्या घराजवळून अटक करण्यात आली आहे. आपण सरेंडर केल्याचं शरजीलनं म्हटलं आहे. मात्र यामध्ये काही तथ्यं नाही, कारण सरेंडर कोर्टात केलं जातं.

शरजीलच्या अटकेबद्दल बोलताना बिहारचे अतिरिक्त पोलीस महासंचालक जितेंद्र कुमार यांनी म्हटलं आहे, की ही दिल्ली पोलीस, अलीगढ पोलीस आणि बिहार पोलिसांची संयुक्त कारवाई होती. यामध्ये बिहार पोलिसांनी पूर्ण सहकार्य केलं आहे.

शरजीलच्या विरोधात दिल्ली, आसाम आणि अलिगडमध्ये देशद्रोहाचा खटला भरण्यात आला होता. दिल्लीतील शाहीनबागमध्ये सुरू असलेल्या नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकाविरोधातील आंदोलनात भाषण करतानाचा त्याचा एक वादग्रस्त व्हीडिओ व्हायरल झाला होता.

त्यात "जर आपल्याला आसामच्या लोकांची मदत करायची असेल तर त्याला बंद करून भारतापासून वेगळं करायलं हवं. आपण एकत्र आलो तर अख्खा ईशान्य भारत मुख्यभूमीपासून वेगळा करू शकतो. आसाम आणि भारत यांच्यातला संपर्क तुटेल तेव्हाच हे लोक आसामच्या लोकांचं म्हणणं ऐकतील," असं बोलताना तो या व्हीडिओत दिसत होता.

शरजीलला अटक झाल्यानंतर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी म्हटलं, "नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकाला विरोध करणाऱ्या शरजील इमाम याचं भाषण JNU विद्यार्थी संघटनेचा माजी अध्यक्ष कन्हैया कुमार याच्यापेक्षाही अधिक धोकादायक आहे."

नेमकं काय घडलं?

मंगळवारी (28 जानेवारी) सकाळी शरजील इमामचा मोठा भाऊ मुजम्मिल इमामला ताब्यात घेतलं गेलं होतं. सोमवारीही (27 जानेवारी) तीन लोकांना अटक करण्यात आली होती. मात्र चौकशीनंतर त्यांना सोडण्यात आलं होतं.

मुजम्मिल इमामच्या अटकेनंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातून पीएचडी करणाऱ्या शरजील इमाम याला देशविरोधी आणि प्रक्षोभक भाषण देण्याच्या कथित आरोपावरून पोलिसांनी अटक केली आहे.


सामग्री: शरद उघाडे

37 वर्षीय उघाडे जी साऊथ वॉर्डचे आयुक्त आहेत. कोरोनापासून संरक्षण कसं करावं याची माहिती ते सातत्याने लोकांना देत आहेत. त्यामुळेच ते 26 मार्चपासून आपल्या 150 सहकाऱ्यांसोबत एका हॉटेलमध्ये राहत आहेत.

मुंबईतील जी साऊथ वॉर्डात कोरोना व्हायरसचा प्रसार झाला आणि रुग्णसंख्या वाढू लागली. परिस्थिती आव्हानात्मक होती. जिजामाता झोपडपट्टी आणि जनता कॉलनी हे हॉटस्पॉट बनले. त्यामुळे संपूर्ण परिसर सील करण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला. या ठिकाणी एक चौरस किलोमीटरमागे जवळपास 82 हजार रहिवासी राहतात.

29 मार्चला जी साऊथ वॉर्डकडे येणारे सर्व प्रवेश मार्ग आणि बाहेर पडणारे एक्झिट पॉईंट्स बंद केले. कोरोनाबाधित रुग्णाच्या संपर्कात आलेल्यांना शोधण्याचे काम सुरू झाले. त्यासाठी विशेष पथके नेमण्यात आली. पुढील पाच दिवसांत रहिवाशांची प्राथमिक आरोग्य तपासणी सुरू करण्यात आली. त्यांचं सर्वेक्षणही करण्यात येत होतं.

कोळीवाडा परिसरात अती आणि कमी धोका असलेले रहिवासी अशी विभागणी करण्यात आली. ज्यांना कोरोनाचा संसर्ग होण्याचा धोका अधिक आहे अशांना विलगीकरण केंद्रात ठेवण्यात येत होते. या लोकांना सर्व वस्तू आवश्यक विलगीकरण कक्षात उपलब्ध करुन देण्यात आल्या.

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखायचा कसा? ब्ल्यू प्रिंट, काही संदर्भ, एकसमान केसेस असं काहीच नव्हतं ज्यावरुन ठोस अशी कोणतीही रणनीती कंटेनमेंट (प्रतिबंधित) झोनसाठी करता येऊ शकत होती. दाटीवाटीची वस्ती, निमुळते रस्ते, खिडकीतून हात बाहेर काढला तर समोरच्या घराच्या खिडकीत जाईल एवढं दोन घरांमधील अंतर.

धुळे जिल्ह्यातील एका झोपडपट्टीतच उघाडे लहानाचे मोठे झाले. त्यांचे वडील मिल कामगार होते. ते मोठ्या शिफ्ट्समध्ये काम करायचे. दहा बाय दहाच्या खोलीत ते राहत होते. त्यामुळे इथल्या लोकांना आपण मार्गदर्शन करू शकू असा विश्वास त्यांच्या मनात होता.

मला इथल्या समस्या माहीत आहेत, असं ते फोनवर म्हणाले.

झोपडपट्टी म्हणजे घनिष्ट संबंध आणि एका कुटुंबाचे दुसऱ्या कुटुंबाशी असलेले ऋणानुबंध असं उघाडे सांगतात.

2012 मध्ये ते मुंबई महामगरपालिकेत सहाय्यक आयुक्त या पदावर रुजू झाले. देशातली सर्वांत मोठी झोपडपट्टी आणि आशिया खंडातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वाधिक मोठी झोपडपट्टी म्हणून ओळख असलेली धारावी झोपडपट्टी त्यांच्या वॉर्ड अंतर्गत येत होती.

उघाडे यांच्यासाठी आव्हानात्मक परिस्थिती नवीन नाही. यापूर्वीच्या पोस्टिंगमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्या स्वत:च्याच घरात दरवाजाबाहेर उभं राहून शरद उघाडे पत्नीकडे पाहून हसत होते. त्यांच्या पत्नीचा त्यादिवशी वाढदिवस होता. 8 मे रोजी त्यासाठीच ते घराबाहेर आले. पण घरात जाऊन पत्नीला साध्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छाही देऊ शकले नाहीत.


सामग्री: शरद पवार

"जनतेने आम्हाला विरोधी पक्षात बसण्याचा कौल दिला आहे. सरकार स्थापन करण्याची जबाबदारी भाजप-शिवसेनेची आहे," असं पवार म्हणाले. शिवसेनेला काँग्रेस-राष्ट्रवादी पाठिंबा देणार का? या प्रश्नावर पवारांच्या उत्तराने गूढ वाढवलं आहे.

"शिवसेनेसोबत चर्चा नाकारता येत नाही. शिवसेनेकडून अद्याप विचारणा झालेली नाही. यासंदर्भात उद्धव ठाकरे यांच्याकडून विचारणा व्हायला हवी. आम्हाला कोणाकडूनही प्रस्ताव दिलेला नाही. त्यामुळे पाठिंबा देण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही," असं पवार यांनी सांगितलं.

'मी मुख्यमंत्री होणार नाही'

महाराष्ट्रात शरद पवार पुन्हा मुख्यमंत्री बनणार का? या प्रश्नाला नाही म्हणत पवारांनी या चर्चेला पूर्णविराम दिला.

काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधींना महाराष्ट्रातल्या राजकीय परिस्थितीची माहिती दिली. काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते या बैठकीला उपस्थित होते. राज्यातली स्थिती भाजपला अनुकूल नाही. मात्र सर्वाधिक मताधिक्य भाजपकडे आहे. सोनिया गांधी यांची पुन्हा भेट घेणार असून, त्यानंतर नेमकं काय ते सांगू शकेन असं पवार म्हणाले.

170चा आकडा आला कुठून?

शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी 170 आमदारांचा पाठिंबा असल्याचं म्हटलं होतं. शिवसेनेचा मुख्यमंत्री होईल आणि शिवतीर्थावर शपथविधी होईल असं संजय राऊत म्हणाले होते. मात्र हा 170चा आकडा संजय राऊत यांनी कुठून काढला ते माहिती नाही. भाजपातील आमदार त्यांच्या पाठिशी असावेत असा टोला पवार यांनी लगावला.

राज्यपालांची सदिच्छा भेट-राऊत

दरम्यान राज्यातील सत्तास्थापनेत शिवसेनेचा कोणताही अडथळा नाही असं शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी सांगितलं. राऊत यांच्यासह शिवसेना नेते रामदास कदम यांनी महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांची भेट घेतली.

ही केवळ सदिच्छा भेट असल्याचंही त्यांनी सांगितलं. सत्तास्थापनेत शिवसेनेचा कोणताही अडथळा नाही. सरकारस्थापनेला का उशीर होत आहे याची माहिती आम्हाला नाही. घटनेनुसार जे योग्य असेल त्यासाठी शिवसेना सहकार्य करेल. त्यामुळे लवकरात लवकर सरकार स्थापन व्हावं असं राऊत यांनी स्पष्ट केलं.

राज्याला कायद्याची आणि राजकारणाची जाण असणारे राज्यपाल मिळाले आहेत. राज्यपाल हे तटस्थ असतात, ते कोणत्याही पक्षाचे नसतात. त्यामुळे ते त्यांचा निर्णय घेतील असं राऊत म्हणाले.

लवकरच सरकार स्थापन होईल- मुख्यमंत्री

दरम्यान सत्तेच्या समीकरणासंदर्भात कोण काय बोलतंय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेनेला पाठिंबा देण्याबाबत काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांच्याबरोबर झालेल्या चर्चेत कुठलीही चर्चा झालेली नाही. पण भविष्यात काय घडेल ते आता सांगू शकत नाही असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: शरद पवार

1. 'राम मंदिर बांधून कोरोना जाईल, असं काहींना वाटतं' - शरद पवार

उत्तर प्रदेशातील अयोध्येमध्ये राममंदिराचं काम ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात सुरू होणार आहे. राम मंदिराचं भूमिपूजन 5 ऑगस्टला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते पार पडणार आहे.

या भूमीपूजनाच्या कार्यक्रमावर राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी भाष्य केलं आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

"कोणत्या गोष्टीला महत्त्व द्यायचं हे ठरवलं पाहिजे. आम्हाला वाटतं की कोरोना संपवला पाहिजे आणि काही लोकांना वाटतं की मंदिर बांधून कोरोना जाईल. लॉकडाऊनमुळे लोकांचं आर्थिक नुकसान होत आहे त्याकडे राज्य, केंद्र सरकारने लक्ष दिलं पाहिजे," असं शरद पवारांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, पवारांच्या वक्तव्यावर भाजपनं पलटवार केला आहे.

"मंदिर बांधून व देवाची उपासना करुन कोरोना जाणार नसेल, तर राज्याचे मुख्यमंत्री उध्दव ठाकरे यांनी पंढरपूर येथे जाऊन विठ्ठलाच्या चरणी महाराष्ट्रातील नव्हे तर देशभरातील कोरोना जाऊ दे असे साकडे का घातले? त्याचे उत्तर आपल्याकडे आहे काय?" असा सवाल विरोधी पक्ष नेते प्रविण दरेकर यांनी केला आहे.

2. विधान परिषदेच्या 18 जागा रिक्त

पदवीधर मतदारसंघातील तीन, तर शिक्षक मतदारसंघातील दोन आमदारांची मुदत रविवारी (19 जुलै) संपली आहे. त्यामुळे विधान परिषदेच्या रिक्त जागांची संख्या 18 झाली आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

सतीश चव्हाण (औरंगाबाद पदवीधर), अनिल सोले (नागपूर पदवीधर), श्रीकांत देशपांडे (अमरावती शिक्षक) आणि दत्तात्रय सावंत (पुणे शिक्षक) या चार आमदारांची मुदत रविवारी संपुष्टात आली. पुणे पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांची विधानसभेवर निवड झाल्याने पुणे पदवीधर मतदारसंघाची जागा रिक्त होती.

विधान परिषदेच्या एकूण 78  पैकी 18 जागा रिक्त झाल्या आहेत. राज्यपाल नियुक्त 12, पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघातील 5, तर धुळे-नंदूरबार स्थानिक स्वराज्य संस्था अशा 18 जागा सध्या रिक्त आहेत.

3. पहिली ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांना आजपासून 'सह्याद्री'वरून धडे

"कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर इयत्ता पहिली ते आठवीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांना सर्व विषयांचे मराठी माध्यमातील शिक्षण दूरदर्शनच्या 'सह्याद्री' वाहिनीवरून 20 जुलैपासून दैनंदिन मालिकेद्वारे दिले जाणार आहे. इयत्ता नववी ते बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठीसुद्धा शासनाकडून लवकरच निर्णय घेतला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


सामग्री: शरद पवार

1. कितीही खटले दाखल करा, पुरुन उरेन- शरद पवार

ज्यांचा संबंध नाही त्यांच्यावर खटले दाखल करायचे. कुठल्यातरी लोकांचा आदेशाचा वापर करून खटले दाखल केले जात आहेत. त्यांना सांगून ठेवतो या सर्व खटल्यांना हा बारामतीकर पुरुन उरल्याशिवाय राहणार नाही. काय  करायचं ते करा असा इशारा राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांनी दिला आहे. 'एबीपी माझा'ने ही बातमी दिली आहे.

राज्यातील निवडणूक तरुणांनी ताब्यात घेतली आहे हे चित्र आहे. तरुणांचा दर्या आमच्या बाजूने आहे आणि संपत्तीचा डोंगर भाजपकडे आहे. हा डोंगर उद्ध्वस्त करण्याची ताकद तरुणांमध्ये आहे. तो गप्प बसणार नाही असं शरद पवार म्हणाले.

समाजातील एकही घटक समाधानी नाही. शेती, कारखानदारी, कामगार, अल्पसंख्याक कुणाच्याही हिताची जपणूक झालेली नाही असा आरोप पवार यांनी केला.

2. शिवसेनेच्या टीकेला निवडणुकीनंतर मातोश्रीसमोर जाऊन उत्तर देईन-राणे

शिवसेनेच्या टीकेला निवडणुकीनंतर मातोश्रीसमोर जाऊन उत्तर देईन असा इशारा माजी मुख्यमंत्री आणि खासदार नारायण राणे यांनी दिला. मला कोकणचा विकास करायचा आहे, मात्र शिवसेनेकडे विकासाची दृष्टी नाही असं ते म्हणाले. 'लोकसत्ता'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

नारायण राणे

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात मी विविध योजना आणल्या. सी वर्ल्डसारखा महत्त्वाकांक्षा प्रकल्प भांडून आणला. भूसंपादनासाठी शंभर कोटीची तरतूद केली. पाच वर्षांत एक इंच जमीन तरी संपादित झाली का? या प्रकल्पाची एक वीट तरी लागली का? कपाळ करंट्यामुळे हा प्रकल्प रखडला. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दोन वर्षात प्रकल्प पूर्ण होण्याचा शब्द दिला आहे असं राणे म्हणाले.

3. पीयूष गोएल यांना माझ्या कार्यक्षमतेबाबत साशंकता-अभिजीत बॅनर्जी

काँग्रेस पक्षाप्रमाणे भाजपने समाजातील उपेक्षित वर्गाबाबत आकडेवारी मागितली असती, मी त्यांना खोटं सांगितलं असतं का? मी काँग्रेसला जे उत्तर दिलं तेच भाजपला दिलं असतं.

मी माझ्या कामाशी प्रामाणिक आहे आणि कोणाबरोबरही काम करत असेन तरी प्रामाणिक राहीन. मात्र केंद्रीय रेल्वेमंत्री पीयुष गोएल यांना माझ्या कार्यक्षमतेबद्दल साशंकता आहे असं नोबेल पुरस्कार विजेते अर्थतज्ज्ञ अभिजीत बॅनर्जी यांनी सांगितलं. 'एनडीटीव्ही'ने यासंदर्भात बातमी दिली.

अभिजीत बॅनर्जी आणि एस्थेर डुफ्लो

आर्थिक भूमिकेबाबत मी गोंधळलेला नाही. आम्ही अनेक राज्य सरकारबरोबर काम केलं. आम्ही गुजरातच्या प्रदूषण मंडळाबरोबर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.


सामग्री: शरद पवार

1. पळपुट्यांचा समाचार जनताच घेईल: शरद पवार

"सामान्य जनतेच्या पाठिंब्यावर निवडून येऊन पळपुटेपणाची भूमिका घेणाऱ्यांचा समाचार जनताच घेईल," असं वक्तव्य राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं आहे.  महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

नवी मुंबईत आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यकर्ता मेळाव्यात शरद पवार बोलत होते.

ते म्हणाले, "काहीजण चुकीच्या वाटेवर जातील, असं वाटलं नव्हतं. पण, तसं झालं आहे. आता त्याची चिंता करण्याचं कारण नाही. महाराष्ट्र हे स्वाभिमानी लोकांचं राज्य आहे. येथील लोक स्वाभिमानाशी तडजोड करत नाहीत. म्हणूनच ही जनता जेव्हा मतदान करेल, तेव्हा पळपुट्यांचा नक्कीच समाचार घेईल. दिल्लीश्वरांकडून अपमानास्पद वागणूक घेऊन ज्यांनी तह केला त्यांना धडा मिळेल."

"राज्यात दरवर्षी 16 हजार शेतकरी आत्महत्या करत आहेत. हातचे रोजगारही जात आहेत. ज्यांनी ही परिस्थिती निर्माण केली, त्यांच्या पदराखाली जाण्याचा नाही, तर त्यांच्यासोबत संघर्ष करण्याचा हा काळ आहे," असंही ते म्हणाले.

2. शेतीसाठीचा पैसा योग्यप्रकारे वापरला जातोय का? - RBI

शेतीसाठी दिला जाणारा पैसा योग्य हातात पोहोचतोय का, असा प्रश्न 'रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया'नं (RBI) विचारला आहे. बिझनेस स्टँडर्डनं ही बातमी दिली आहे.

काही राज्यांमध्ये कृषी क्षेत्राला केला जाणारा पतपुरवठा हा या क्षेत्रातील सकल उत्पन्नाच्या तुलनेत जास्त होता, असं RBIच्या इंटर्नल वर्किंग ग्रुपच्या अहवालातून समोर आलं आहे.

कृषीसाठी केला जाणारा पतपुरवठा इतर क्षेत्रांमध्ये वळवण्यात आला आहे, असं यातून निदर्शनास येतं. तेलंगणा, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडू आणि पंजाब या राज्यांचा या प्रकारात समावेश होत असल्याचं बातमीत म्हटलं आहे.

3. देशाच्या मॅपिंगसाठी 300 ड्रोनचा वापर

देशाचं मॅपिंग करण्यासाठी 'सर्व्हे ऑफ इंडिया' पहिल्यांदाच ड्रोनचा वापर करणार आहे. यासाठी संस्था 300 ड्रोन वापरणार आहे, द हिंदूनं ही बातमी दिली आहे.

प्रातिनिधिक फोटो

"जमिनीचे चांगल्या दर्जाचे नकाशे प्रदान करण्याचं आमचं ध्येय आहे," असं संस्थेचे संचालक गिरीश कुमार यांनी म्हटलं आहे.

पुढच्या 2 वर्षांत देशाच्या 75 टक्के भौगोलिक क्षेत्राचं मॅपिंग करण्याचं संस्थेचं उद्दिष्ट आहे. यासाठी 300 ड्रोन वापरण्यात येणार असून सध्या 30 ड्रोनच्या साहाय्याननं प्रात्यक्षिकं केली जात आहेत.

4. विरोधकांचं महत्त्व कमी झालं, तर राजकर्ता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: शरद पवार

1. राम मंदिरासाठी ट्रस्ट, तर मग मशिदीसाठी का नाही? : शरद पवार

"तुम्ही जसं राम मंदिराच्या उभारणीसाठी ट्रस्टची स्थापना करू शकता, मशिदीच्या उभारणीसाठी ट्रस्ट का  निर्माण करू शकत नाही?, असा सवाल राष्ट्रवादी काँग्रेसेचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केला आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

अयोध्येत राम मंदिर उभारणीसाठी केंद्र सरकारकडून श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यास (ट्रस्ट)ची स्थापन करण्यात आली आहे. दिल्लीत या ट्रस्टची पहिली बैठक बुधवारी पार पडली.

लखनऊमध्ये बोलताना शरद पवार यांनी म्हटलं, "राम मंदिरासाठी ट्रस्ट, तर मग मशिदीसाठी का नाही?  देश तर सर्वांचा आहे, सर्वांसाठी आहे."

"लोकांमध्ये फूट पाडून राज्य करा, हे भाजपचं धोरण आता जनतेनं ओळखलं आहे. जनता आता तुमच्या थापांना बळी पडणार नाही. CAA आणि NRCमध्ये काही त्रुटी आहेत, यामध्ये मुस्लीम अल्पसंख्याकांकडे दुर्लक्ष करण्यात आलं आहे," असंही पवार म्हणाले.

2. हिंगणघाट प्रकरणातील आरोपीचा आत्महत्येचा प्रयत्न

हिंगणघाट प्रकरणातील आरोपीनं नागपुरातील मध्यवर्ती कारागृहात फाशी लावून आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला आहे. लोकमतनं ही बातमी दिलीय.

वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाटमध्ये आरोपी विकेश नगराळे याने प्राध्यापक असलेल्या एका महिलेच्या अंगावर पेट्रोल टाकून तिला जाळण्याचा प्रयत्न केला होता. याप्रकरणातील पीडितेचं उपचारादरम्यान निधन झालं होतं.

विकेशला 14 दिवसांच्या न्यायालयीन कोठडीत पाठवण्यात आलं आहे. सुरक्षेच्या कारणांवरून त्याला कारागृहातील अंडासेलमध्ये ठेवण्यात आलं आहे.

3. जवानांशी दुर्व्यवहार - महाराष्ट्र सदनातील अधिकारी कार्यमुक्त

दिल्लीतल्या येथील महाराष्ट्र सदनातील उपहारगृहात सैन्य दलाच्या बॅंड पथकातील जवानांसमवेत दुर्व्यवहार केल्याप्रकरणी सदनचे सहायक निवासी आयुक्त (राजशिष्टाचार) विजय कायरकर यांना पदावरून कार्यमुक्त करण्यात आलं आहे.

राज्याचे राजशिष्टाचार मंत्री आदित्य ठाकरे यांच्या आदेशानंतर ही कारवाई करण्यात आली आहे. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिली आहे.

आदित्य ठाकरे

महाराष्ट्र सदनात बुधवारी (19 फेब्रुवारी) सकाळी शिवजयंतीनिमित्त आयोजित कार्यक्रमात सैन्य दलाच्या गोरखा रेजीमेंटचं बँड पथक छत्रपती शिवाजी महाराजांना मानवंदना देण्यासाठी सहभागी झालं होतं.

कार्यक्रम संपल्यानंतर पथकातील जवान सदनच्या उपहारगृहातील एक्झिक्युटीव्ह डायनिंग हॉलमध्ये जेवणासाठी गेले....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


सामग्री: शरद पवार

1. शरद पवारांनी या वयात निवडणूक लढवू नये - चंद्रकांत पाटील

"मी माढा लोकसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवावी, अशी मागणी विजयसिंह मोहिते पाटील यांनी केली आहे. मात्र माझी निवडणूक लढण्याची इच्छा नाही, पण या बाबत विचार करून सांगू," असं शरद पवार यांनी पुण्यात एका कार्यक्रमात बोलताना सांगितलं.

यावर प्रतिक्रिया देताना राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील म्हणाले की, "शरद पवारांनी या वयात लोकसभा लढवू नये. माढा मतदारसंघ भाजपच्या वाट्याला आल्यास, भाजप त्यांचा पराभव करेल."

ई-टीव्ही भारतनं ही बातमी दिली आहे.

"शरद पवार छोट्यातल्या छोट्या कार्यकर्त्यांचा विचार करतात. एक लोकसभा म्हणजे जवळजवळ 600 गावं मतदारसंघात येतात. एवढ्या मोठ्या परिसरात त्यांनी या वयात फिरणं अवघड आहे. त्यामुळे त्यांनी लोकसभा न लढवलेलीच बरी. पण त्यांनी लोकसभा लढवलीच तर त्यांचा भाजप पराभव करेल," असंही पाटील यांनी म्हटलं आहे.

2. विधानसभा बरखास्त होणार नाही - मुख्यमंत्री

"पायाखालची जमीन सरकल्यानं विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुका एकत्र होणार असल्याचं वक्तव्य विरोधक करत आहेत. मात्र सरकार कार्यकाळ पूर्ण करेल. विधानसभा बरखास्त होणार नाही," असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

देवेंद्र फडणवीस

विधिमंडळाचं अर्थसंकल्पीय अधिवेशन संपताच राज्य सरकार बरखास्त करून लोकसभेसोबतच विधानसभा निवडणूक घेण्याच्या हालचाली सुरू आहेत, असं वक्तव्य काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष अशोक चव्हाण यांनी केलं होतं.

"अशोक चव्हाणांचे विधान चुकीचं असून त्यांना भविष्य वर्तवण्याची सवय लागली आहे," असं मुख्यमंत्र्यांनी म्हटलं आहे.

3. राम मुस्लिमांचेही पूर्वज - बाबा रामदेव

"अयोध्येत राममंदिराची उभारणी देशाच्या सन्मानाशी जोडलेली आहे आमि प्रभू राम हे केवळ हिंदूंचे नव्हे तर मुस्लिमांचेही पूर्वज होते," असं वक्तव्य बाबा रामदेव यांनी केलं आहे. सकाळनं ही बातमी दिली आहे.

गुजरातमधील खेडा जिल्ह्यातील नडियाद येथे पत्रकारांबरोबर बोलताना, राममंदिराचा मुद्दा मतपेटीच्या राजकारणाशी जोडलेला नसल्याचा त्यांनी म्हटलं.

बाबा रामदेव

"अयोध्येतच राममंदिर बांधावयास हवं, अयोध्येत नाही तर कोठे बांधणार? अयोध्या हीच प्रभू रामांची जन्मभूमी असल्याची वस्तुस्थिती वादातीत आहे," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

4. 8 दिवसांत शिक्षक भरतीची जाहिरात काढणार - विनोद तावडे

शिक्षणमंत्री विनोद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वेगवेगळ्या वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.