सामग्री: "काँग्रेस पक्ष स्वातंत्र्यवीर सावरकर विरोधी नाही," असं मत माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी मांडलं आहे. "स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या विचारांबाबत काँग्रेसचे मतभेद आहेत मात्र त्यांच्या विचारांबाबत आदर आहे," असं मत डॉ. मनमोहन सिंग यांनी मांडलं आहे. मनमोहन सिंह यांनी मुंबईमध्ये पत्रकार परिषदेमध्ये हे विधान केलं आहे.

काँग्रेसपेक्षा जास्त देशभक्त कोणीच नाही.

"देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यात भाजप आणि आरएसएसचं नाव देखील नव्हतं. त्यामुळे काँग्रेसला देशभक्तीच्या प्रमाणपत्राची गरज नाही," असं मनमोहन सिंग म्हणाले.

"काँग्रेस स्वातंत्र्यवीर सावरकर विरोधी नाही. म्हणून इंदिरा गांधी यांनी सावरकरांच्या स्मरणार्थ त्यांच्या पोस्टल स्टँप सुरू केला होता," अशी माहितीही मनमोहन सिंग यांनी दिली. एबीपी माझानं ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

2. कुस्ती बरोबरीच्या पैलवानांसोबत खेळतात, लहान मुलांशी नाहीः शरद पवार

"कुस्ती बरोबरीच्या पैलवानांबरोबर खेळतात लहान मुलांशी नाही", असा टोला राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना लगावला. कुस्तीवरून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि शरद पवार यांच्यामध्ये टीका-प्रत्युत्तरं देऊन झाल्यावर पुन्हा एकदा शरद पवार यांनी या विषयावरून देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर निशाणा साधला आहे.

निफाड येथील सभेत बोलताना शरद पवार यांनी मुख्यमंत्र्यांचं नाव न घेता टीका केली आहे. "विद्यमान सरकारला राज्य चालवायची पद्धत ठाऊक नाही असं पवारांनी म्हटलं आहे. सत्ता आल्यावर पाय जमिनीवर आणि डोकं जागेवर ठेवायचं असतं", असा सल्लाही पवार यांनी भाजप सरकारला आहे. लोकसत्ताने ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

3. शिवरायांचा इतिहास आता सहावीपासून

चौथीच्या इतिहासाच्या पुस्तकामधून महाराष्ट्र आंतरराष्ट्रीय मंडळाच्या शाळांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आता छत्रपती शिवरायांचा इतिहास आता शिकता येणार नाही. शिवाजी महाराजांच्या कार्याची ओळख आता सहावीच्या इतिहासाच्या अभ्यासक्रमातून करून देण्यात येणार आहे. याबाबत महाराष्ट्र आंतरराष्ट्रीय मंडळाने खुलासा केला आहे.

मंडळाच्या मते, आंतरराष्ट्रीय शिक्षण मंडळाचा संपूर्ण अभ्यासक्रम हा संकल्पनाधिष्ठित आहे. पहिली ते चौथी या स्तरावर विविध संकल्पना निश्चित करून त्याभोवती सर्व विषयांची गुंफण केलेली आहे. त्यामुळे कोणताही विषय चौथीपर्यंत स्वतंत्र नाही. महाराष्ट्र राज्याच्या राज्य मंडळाच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.

1.  काँग्रेस सावरकरविरोधी नाही- डॉ. मनमोहन सिंह


सामग्री: "काही झालं तरी मला आफ्रिकेत मला हा रोग न्यायचा नव्हता." तो त्याच्या विद्यापीठाच्या हॉस्टेलमधून बोलत होता. सध्या त्याला 14 दिवसांसाठी वेगळं ठेवण्यात आलं होतं.

त्याला ताप, कोरडा खोकला झाला होता. फ्लू सारखी लक्षणं दिसत होती.

त्याला लहानपणी मलेरियाची लागण झाली होती. आता जेव्हा त्याला या रोगाची लागण झाली तेव्हा त्याला ते मलेरियाचे दिवस आठवले. त्यामुळे त्याला आणखीच भीती वाटली.

"जेव्हा मी रुग्णालयात गेलो तेव्हा मी कसा मरणार याचाच मी विचार करत होतो." तो पुढे सांगत होता.

13 दिवस त्यांना स्थानिक रुग्णालयात ठेवण्यात आलं होतं. HIV बाधित रुग्णांना जी प्रतिजैविकं(Antibiotics)  दिली जातात, तीच या विद्यार्थ्याला दिली. दोन आठवड्यांच्या उपचारानंतर त्याला सोडण्यात आलं.

CT  स्कॅनमध्ये रोगाची कोणतीच लक्षणं दिसली नाही. कोरोना व्हायरसची लागण झालेला तो पहिला अफ्रिकन व्यक्ती आहे. इतकंच काय बरा होणाराही तो पहिलाच व्यक्ती आहे. त्याच्या उपचारांचा खर्च चीनने उचलला.

आफ्रिका खंडात इजिप्तमध्ये या रोगाचे रुग्ण सापडले. ज्या देशांमध्ये आरोग्य व्यवस्था तितकीशी चांगली नाही त्या देशांना या रोगाशी लढण्यास त्रास होईल असं अनेक डॉक्टरांनी सांगितलं. या रोगामुळे सध्या 1700 लोकांचा मृत्यू झाला असून 72,000  लोकांना या रोगाची लागण झाली आहे. बहुतांश प्रकरणं चीनमधीलच आहे.

"माझं शिक्षण पूर्ण झाल्याशिवाय मला घरी परतायचं नाही. चीन सरकारने माझ्या उपचाराचा खर्च उचलल्यामुळे तसंही मला घरी जायची गरज पडली नाही." तो पुढे सांगत होता.

लोकांना परत पाठवावं की नाही?

जानेवारी महिन्याच्या शेवटापासून अनेक देशांनी त्यांच्या नागरिकांना वुहान आणि आसपासच्या शहरातून मायदेशी बोलावण्यास सुरुवात केली. अमेरिका त्यात आघाडीवर होता.

हजारो अफ्रिकन विद्यार्थी, नोकरदार वर्ग आणि कुटुंबं चीनमधील वुहान  शहरात अडकली आहेत. इथूनच या रोगाचा प्रसार होण्यास सुरुवात झाली होती.  सरकारने आणखी मदत करायला हवी होती असं अनेकांना वाटतं.

"आम्ही आफ्रिकेचे नागरिक आहोत. मात्र आम्हाला जेव्हा सर्वाधिक गरज आहे तेव्हा आमचं सरकार आमची मदत करत नाहीये." असं टिस्लियानी सलिमा सांगते. ती वैद्यकीय शिक्षण घेत आहे आणि झांबियन वुहाव स्टुडंट असोसिएशनच्या अध्यक्ष आहे.

सलीमा गेल्या एक महिन्यापासून स्वत:च वेगळ्या राहते आहे. तिच्यासाठी वेळेचं काही महत्त्वच उरलेलं नाही. चीनच्या सोशल मीडिया अप्स वर अपडेट्स...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जेव्हा किम सिन्यू पावेल डार्येल, हा 21  वर्षीय विद्यार्थी कॅमरूनमध्ये आहे. तो चीनमधील जिंगझू शहरात राहतो. त्याला कोरोना विषाणूची लागण झाली तेव्हा चीन सोडायचा त्याचा कोणताही इरादा नव्हता. खरं तर त्याला ते अगदी सहज शक्य होतं.


सामग्री: "किमान 30 एप्रिलपर्यंत लॉकडाऊन राहील. किमान शब्द मी काळजीपूर्वक वापरतोय, कारण 30 एप्रिलनंतर परिस्थिती कायम राहिल्यास काही ठिकाणी बंधनं अधिक कडक करावी लागतील," असंही ते म्हणाले.

कोरोना व्हायरसचा प्रसार होऊ नये, लोकांनी एकमेकांपासून अंतर ठेवणं महत्त्वाचं आहे. त्यामुळे पूर्ण देश 21 दिवस बंद करण्याचा निर्णय पंतप्रधानांनी जाहीर केला.

14 एप्रिलला हा कालावधी संपल्यावर आता सगळं पूर्ववत होईल, अशी भाबडी आशा अनेकांच्या मनात होती. 15 एप्रिलनंतर काय-काय करणार, कुठे-कुठे जाणार, याची स्वप्नं अनेकांनी सोशल मीडियावर रंगवली होती.

पण त्याला पहिला ब्रेक लावला तो महाराष्ट्राचे आरोग्यमंत्री राजेश टोपेंनी. लॉकडाऊन संपेल, असं गृहीत धरू नका, असं टोपे म्हणाले.

...आणि लॉकडाऊन वाढवलं

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींबरोबर झालेल्या शनिवारी झालेल्या बैठकीनंतर मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी राज्यातल्या जनतेला संबोधित केलं. आणि त्यात लॉकडाऊन दोन आठवड्यांनी वाढवण्याची घोषणा केली.

लॉकडाऊन संपवला असता की त्यानंतर काय झालं असतं? लॉकडाऊन वाढवण्याची गरज का आहे नेमकी? सगळीकडे सध्या याच प्रश्नांवर चर्चा सुरू आहे.

लॉकडाऊन आणखी वाढवावं, अशी मागणी केरळ आणि पंजाबच्या मुख्यमंत्र्यांनी केलीये. तर 30 एप्रिलपर्यंत लॉकडाऊन वाढवण्यात येईल अशी घोषणा ओडिशाचे मुख्यमंत्री नवीन पटनाईक यांनी केली आहे. दिल्लीचाही सूर तसाच आहे.

लॉकडाऊन वाढवावं की नाही हे समजून घेण्यापूर्वी आपण हे पाहूया की लॉकडाऊन का करण्यात आलं होतं. मग आपल्या लक्षात येईल की ती उद्दिष्टं पूर्ण झालीयेत की नाही.

"लॉकडाऊन कधीपर्यंत चालेल हे आपल्या हातात आहे. शिस्त पाळली आणि संसर्गाची साखळी तोडली तर आपण त्यातून लवकर बाहेर पडू. आपण शिस्त पाळली तर भविष्यात आपला देश जागतिक महासत्ता बनू शकते," असंही उद्धव ठाकरे शनिवारच्या संदेशात म्हणाले.

त्यामुळे पुढे आपली या लॉकडाऊनमधून बाहेर पडण्याची स्ट्रॅटजी काय असेल, आणि मुख्य म्हणजे कोरोना असताना कामं करणं शक्य आहे का... याचा आढावा बीबीसी मराठीने घेतला आहे.

भारताचे माजी आर्थिक सल्लागार शंकर आचार्य यांनी बीबीसीला सांगितलं की लॉकडाऊन करण्याचे 2 उद्देश होते - एक म्हणजे, संसर्गाची साखळी तोडून प्रसाराचा वेग कमी करायचा, आणि दुसरा उद्देश म्हणजे,  मिळालेल्या वेळात तिसऱ्या टप्प्याची तयारी करायची.

प्रसाराचा वेग कमी करण्यात काही प्रमाणात भारताला यश आलंय, असं सरकारचं म्हणणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

14 एप्रिलनंतर महाराष्ट्रातील लॉकडाऊन कायम ठेवण्याचा निर्णय मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी जाहीर केला आहे.


सामग्री: "कुटुंब म्हणजे एक अशी व्यक्ती जिच्यासोबत तुम्ही मोकळेपणाने राहू शकता. दोन अशा व्यक्ती ज्यांनी एकमेकांपासून काहीच लपवलेलं नाही. ज्यांना एकमेकांवर पूर्ण विश्वास आहे. दोन शरीरं एक मन असं काहीतरी," अशीच त्यांची कुटुंबाची व्याख्या आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हर्ष आणि अॅलेक्स एक गे जोडपं आहेत.


सामग्री: "कुणी रॅम्प टू रँक म्हणतंय, तर कुणी मॉडेल टू रोल मॉडेल म्हणतंय, पण मी तीच सर्वसामान्य मुलगी आहे, जिने मनापासून UPSC ची तयारी केली. माझ्यासाठी काहीच बदललं नाही. मात्र, इतरांना माझ्याकडून प्रेरणा मिळत असेल, तर मला आनंदच आहे," असंही ऐश्वर्या सांगते.

"UPSC सर्व क्षेत्रातील, स्तरातील लोकांसाठी आहे. पैसे असले म्हणजे तुम्ही UPSC करू शकता, असं नाही. आपली गुणवत्ता, क्षमता आहे, हे जाणून घ्या आणि त्यादृष्टीने प्रयत्न करा," असंही ऐश्वर्यानं सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करूपाकिस्तानात टोळांची होतेय किलोवर विक्री शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

UPSC चा निकाल लागल्यापासून मला खूप फोन आले, अनेकांनी शुभेच्छा दिल्या. मला एवढं खरंच अपेक्षित नव्हतं, असं ऐश्वर्या सांगते.


सामग्री: "केंद्र सरकार म्हणतं ह्युमन एरर आहे. पण त्यांना जे बोलायचे ते बोलू द्या. अहवाल विधिमंडळात सादर केल्यावर मग त्यांना विचारेन," असंही राऊत म्हणाले.

तसंच, केंद्रीय उर्जामंत्री आर के सिंह यांनी फोन केला होता, पण मी अधिवेशनात होतो, अशी माहितीही नितीन राऊत यांनी दिली.

आतापर्यंत काय घडलंय?

मुंबईमध्ये 12 ऑक्टोबरला झालेल्या पॉवर कटमागे चिनी हॅकर्सचा हात असल्याची शक्यता केंद्र सरकारनं फेटाळून लावली. पण राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी मात्र यामगे विदेशी शक्तींचा हात असण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.

केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालयानं प्रसिद्ध केलेल्या एका निवेदनामध्ये म्हटलं आहे की, 19 नोव्हेंबर 2020 ला आम्हाला CERT-In कडून एक ईमेल आला होता. पोसोकोच्या काही कंट्रोल सेंटर्समध्ये शॅडो पॅड या मालवेअरसंबंधीची धमकी यामध्ये होती. त्यानंतर आम्ही योग्य ती कारवाईही केली होती.

"NCIIPC नेही आम्हाला 12 फेब्रुवारीला शॅडो पॅड मालवेअरबद्दलच्या धोक्याबद्दलची माहिती दिली होती. त्यानंतर सरकारने योग्य ती कृती करत त्यासंबंधीचे सर्व NCIIPC च्या मेलमध्ये असलेले सर्व डोमेन्स आणि आयपी अड्रेस ब्लॉक केले होते," असंही ऊर्जा मंत्रालयानं आपल्या निवेदनात म्हटलं आहे.

ऑक्टोबरच्या बत्तीगुलमागे सायबर हल्ल्याची शक्यता - अनिल देशमुख

दरम्यान,  मुंबईत 12 ऑक्टोबरच्या बत्तीगुलमागे सायबर हल्ला झाला असल्याची शक्यता पुढे आल्याचं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी सांगितलं आहे. 14 ट्रोजन हॉर्सेस मालवेअर सर्व्हरमध्ये टाकण्याचा प्रयत्न झालेला असू शकतो असा अहवाल आल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

अमेरिकेतल्या न्यूयॉर्क टाइम्स आणि वॉल स्ट्रिट जर्नलमध्ये या संदर्भातलं एक वृत्त छापून आलं आहे. त्यात 12 ऑक्टोबरच्या बत्तीगुलमागे चीन आणि इतर काही देशांकडून झालेल्या सायबर हल्ला असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

त्याच पार्श्वभूमीवर गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी आज (1 मार्च 2021) मुंबईत पत्रकार परिषद घेतली. त्यावेळी गृह खात्यानं याबाबत केलेल्या चौकशीचा अहवाल गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी उर्जामंत्री नितीन राऊत यांच्याकडे सुपूर्द केला आहे.

या अहवालात नेमकं काय आहे हे सांगण्यास दोन्ही मंत्र्यांनी नकार दिला आहे. पण, काही मुलभूत माहिती त्यांनी माध्यमांच्या प्रतिनिधींना सांगितली.

"न्यूयॉर्क टाईम्सला बातमी आली आहे. अमेरिकेच्या रेकॉर्डेड फ्यूचर्स कंपनीनेही रिपोर्ट जाहीर केला....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईतील वीज कंपन्यांवरील सायबर हल्ल्याचा अहवाल उद्या (2 मार्च 2021) विधिमंडळात ठेवणार असल्याची माहिती महाराष्ट्राचे ऊर्जामंत्री नितीन राऊत यांनी दिली.


सामग्री: "केंद्र सरकार हे देशाचे सरकार आहे. ते परदेशातलं सरकार नव्हे. संकटाच्या काळात राज्य सरकारने केंद्राकडे मदत मागितली तर बिघडलं कुठे?" या शब्दांत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केंद्र सरकारला टोला लगावला आहे.

तर माजी मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्धव ठाकरेंना प्रत्युत्तर देत मुख्यमंत्र्यांना अशी थिल्लरबाजी शोभत नाही असं विधान केलं आहे. ते म्हणाले, "त्यांनी मोदीजींशी तुलना करू नये. ठाकरे सरकार फक्त टोलवाटोलवी करत आहे. काहीही झालं की केंद्र सरकारवर जबाबदारी ढकलायची. राज्य चालवायला हिंमत लागते."

"अतिशय असंवेदनशील अशाप्रकारचं हे वक्तव्य आहे. आता लोकांना मदत अपेक्षित आहे, पण अशा प्रकारची थिल्लरबाजी ही मुख्यमंत्र्यांनी करणं शोभत नाही. मुख्यमंत्र्यांना माहिती असेल की मोदीजी डायरेक्ट लडाखला जातात, तिथं कुणीही जाऊ शकत नाही. त्यामुळे मुख्यमंत्र्यानी उगीच स्वत:ची तुलना पंतप्रधानांशी करू नये."

राज्यात बहुतांश जिल्ह्यात अतिवृष्टीमुळे ओला दुष्काळ ओढावला आहे. मराठवाड्यात उस्मानाबाद, नांदेड तर पश्चिम महाराष्ट्रात सोलापूर, सांगली सातारा, पुणे यांसारख्या जिल्ह्यात संपूर्ण शेतीच पाण्याखाली गेल्याची स्थिती आहे.

अतिवृष्टी आणि पुरासारख्या नैसर्गिक आपत्तीवेळी शेतकऱ्यांना मदत जाहीर करण्याची जबाबदारी कुणाची असते? नैसर्गिक आपत्ती निवारण केंद्रातून मदत मिळण्याची प्रक्रिया नेमकी काय आहे? जेव्हा केंद्रात आणि राज्यात एकमेकांचे विरोधक असलेल्या पक्षाचे सरकार असते तेव्हा मदतनिधी जाहीर करण्यावरून राजकारण केलं जातं का? अशा सर्व बाबींचा आढावा आपण घेणार आहोत.

शेतकऱ्यांना मदत निधी देण्याचे नियम काय आहेत?

नैसर्गिक आपत्तीमध्ये शेतकऱ्यांना मदत निधी जाहीर करण्यावरून सध्या राज्य सरकार विरुद्ध केंद्र सरकार असं चित्र निर्माण झालं आहे.

अतिवृष्टी झालेल्या भागांची पाहणी करण्यासाठी सध्या सर्वच महत्त्वाचे नेते दौऱ्यांवर आहेत.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी शेतीच्या नुकसानीची पाहणी करण्यासाठी नुकताच सोलापूर दौरा केला. तर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनीही उस्मानाबादच्या शेतकऱ्यांची भेट घेतली.

महाविकास आघाडीच्या दोन्ही महत्त्वाच्या नेत्यांनी या संकटाच्या काळात केंद्र सरकारने मदत केली पाहिजे अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे.

शरद पवार म्हणाले, "या नुकसानीला एकटं राज्य तोंड देऊ शकणार नाही, केंद्राकडून मदत मिळाली पाहिजे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात अतिवृष्टीमुळे पीकांचं अतोनात नुकसान झालं आहे. अनेक ठिकाणी शेती पाण्याखाली गेली असून गुरांना देण्यासाठी चाराही शिल्लक नाही. बळीराजा हवालदिल झालेला असताना आर्थिक मदत कुणी द्यायची? केंद्र सरकारने की राज्य सरकारने? यावरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये दावे-प्रतिदावे सुरू आहेत.


सामग्री: "केपी ओली शर्मा यांचं पक्षाचं सदस्यत्व रद्द करण्यात आलं आहे," अशी माहिती नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीचे प्रवक्ते नारायण काजी श्रेष्ठ यांनी दिली.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

आज (24 जानेवारी) संध्याकाळी नेपाळ कम्युनिस्ट पक्षाची बैठक होती. यात ओली यांच्या पक्षातून हकालपट्टीचा निर्णय घेण्यात आला

याआधी काय घडलं?

नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या मंत्रिमंडळाने संसद बरखास्त करण्याची शिफारस केल्यानंतर राष्ट्रपती विद्या देवी भंडारी यांनी ती मान्य केली आहे.

राष्ट्रपतींनी देशात मध्यावधी निवडणुकांची घोषणा केली आहे.

आता नेपाळमध्ये 30 एप्रिल ते 10 मे दरम्यान दोन टप्प्यात निवडणूक पार पडेल.

राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर ओली सरकारनं राजधानी काठमांडूमधील सुरक्षा वाढवली आहे.

दरम्यान, केपी ओली यांनी संसद बरखास्त करण्याची शिफारस केली होती. त्यांच्या या निर्णयाला विरोध करत 7 मंत्र्यांनी राजीनामा दिला आहे.

रविवारी (20 डिसेंबर) सकाळी मंत्रिमंडळाच्या तातडीची बैठक बोलावण्यात आली आणि त्यात संसद बरखास्त करण्याच्या शिफारशीचा निर्णय घेण्यात आला.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, "नेपाळमधील सत्ताधारी डाव्या पक्षाच्या केंद्रीय समितीचे सदस्य बिश्नू रिजाल यांनी सांगितलं की, पंतप्रधानांनी संसदीय मंडळ, केंद्रीय समिती आणि पक्ष सचिवालय इथं आपलं बहुमत गमावलं आहे. त्यांनी या स्थितीवर कुठलाही उपाय शोधण्याऐवजी संसद भंग करण्याचा निर्णय घेतला आहे."

नेपाळच्या घटनेचा अभ्यास करणाऱ्यांच्या मते, नेपाळमध्ये संसद बरखास्त करण्याबाबत कुठलीच स्पष्ट तरतूद घटनेत नाही. पंतप्रधानांचं पाऊल घटनेविरोधात असून, कोर्टात या निर्णयाला आव्हान दिलं जाऊ शकतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेपाळचे काळजीवाहू पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांना पक्षातून काढून टाकण्यात आलं आहे. नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीच्या केंद्रीय समितीतल्या बंडखोर गटानं ओली यांच्यावर पक्षातून काढण्याची कारवाई केली.


सामग्री: "कोरोना संकट काळात कला आणि संस्कृती जतन करण्यासाठी सरकारीने पावलं उचलायला हवी", असा संदेश त्यांनी दिलाय.

57 वर्षांच्या अभिनेत्री कोरेन मासिरो यांनी सीजर अवॉर्ड सोहळ्यात हे पाऊल उचललं. फ्रान्समध्ये सीजर पुरस्काराला ऑक्सर इतकंच महत्त्वाचं मानलं जातं.

मासिरो व्यासपिठावर गाढवाचा कॉस्च्युम परिधान करून गेल्या होत्या. त्याखाली त्यांनी रक्ताने माखलेला ड्रेस घातला होता. व्यासपीठावर पोहोचल्यावर त्यांनी हे दोन्ही ड्रेस काढले आणि विवस्त्र झाल्या.

फ्रान्समध्ये तीन महिन्यांहूनही अधिक काळापासून चित्रपटगृह बंद आहेत. अनेक कलाकारांना सरकारचा हा निर्णय रुचलेला नाही.

सीजर पुरस्कार सोहळ्याच्या आयोजकांनी मासिरो यांना 'बेस्ट कॉस्च्युम' पुरस्कार देण्यासाठी मंचावर आमंत्रित केलं होतं.

पण, व्यासपीठावर येताच विवस्त्र होऊन त्यांनी सर्वच उपस्थितांना आश्चर्याचा धक्का दिला.

मासिरो पुरस्कार सोहळ्याला आल्या तेव्हा त्यांनी हा ड्रेस घातला होता.

त्यांनी शरीरावर काही संदेशही लिहिले होते. त्यांनी लिहिलं होतं, "संस्कृती नाही, तर भविष्य नाही."

आणखी एक संदेश त्यांनी पाठीवर लिहिला होता. फ्रान्सचे पंतप्रधान जीएन कास्टेक्स यांना उद्देशून त्या लिहितात, "आम्हाला आमची कला परत करा, जीएन."

फ्रान्समधल्या इतरही अनेक कलाकारांनी पंतप्रधानांना असंच आवाहन केलं आहे.

या पुरस्कार सोहळ्याचा शेवट असा झाला.

सीजर पुरस्कार सोहळ्यात बेस्ट स्क्रीनप्लेचा पुरस्कार पटकावणाऱ्या स्टेफनी डेमॉस्टिअर म्हणाल्या, "माझी मुलं झाराच्या शोरूममध्ये जाऊन कपडे खरेदी करू शकतात. पण, ते चित्रपट बघायला जाऊ शकत नाही. हे मला कळत नाही."

गेल्या वर्षी डिसेंबर महिन्यात फ्रान्समधले शेकडो कलाकार, दिग्दर्शक, संगीतकार, समीक्षक आणि कला जगतातल्या इतर अनेकांनी पॅरिसच्या रस्त्यावर उतरत सरकारविरोधी निदर्शनं केली होती. 'इतर अनेक ठिकाणचे निर्बंध उठवण्यात आले आहेत. त्याचप्रमाणे कला केंद्रांवरूनही निर्बंध उठवून ती खुली करावी', अशी मागणी त्यावेळी करण्यात आली होती.

यावर्षी सीझर पुरस्कार सोहळ्यात एल्बर्ट डुपोंटेल यांच्या 'गुडबाय मॉरॉन्स' चित्रपटाला बेस्ट फिल्म पुरस्कार मिळाला. तर डेन्मार्कमध्ये बनलेल्या 'अनादर राउंड' चित्रपटाला बेस्ट फॉरेन फिल्मचा पुरस्कार मिळाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्समधल्या एका अभिनेत्रीने सरकारपर्यंत आपला संदेश पोहोचवण्यासाठी एका पुरस्कार सोहळ्यात व्यासपीठावरच कपडे काढले.


सामग्री: "कोरोना संदर्भात जनजागृती म्हणून दूरसंचार विभागाने गेली अनेक महिने कॉलर ट्यून म्हणून कोरोनाची माहिती देण्यात येत आहे. पण, आता बऱ्यापैकी जनजागृती झाली आहे आणि या कॉलरट्यून मुळे अनेकदा महत्त्वाचे फोन असले तरी विलंब होतो अथवा लागत नाही.

"त्यामुळे जी काही जनजागृती करायची ती विविध माध्यमातून जाहिरातीद्वारे होतच आहे. त्यामुळे आता ही कॉलर ट्यून त्वरित बंद करावी," असं नांदगावकर यांनी ट्वीट करत म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

नांदगावकर यांच्या ट्वीट नंतर सोशल मीडियावर अनेकांनी यावर प्रतिक्रिया द्यायला सुरुवात केली आहे.

सुबोध नाईकडे यांनी ट्वीट करत म्हटलंय, "एकदम अचूक मुद्दा आहे हा. अर्धा वेळ ह्या कारणामुळे घाईच्या कामाला खूप विलंब होतो."

तर विकास यांनी म्हटलंय, "अगदी योग्य आणि अचुक मुद्दा आहे. या कॉलर ट्यूनमुळे तर कधी-कधी आपण ज्या व्यक्तीला कॉल लावलाय त्यांच्याशी काय बोलायचे आहे तेही विसरायला होते."

दिलीप कासर्डेकर यांनी ट्वीट केलंय की, "टीव्हीवर कोरोना. वर्तमानपत्र उघडले की कोरोना. महत्त्वाचं काम असेल फोन लावला तर आधी हे ऐकायचं. या सततच्या माऱ्यामुळे एक नैराश्याचे वातावरण तयार होण्यास मदत होत आहे. एखादी मोहीम राबविण्याची गरज आहे आपण नक्कीच लक्ष द्याल."

"एस. टी. ने प्रवास केला तर ई-पास गरजेचा नाही. पण खाजगी वाहनानं प्रवास केला तर मात्र ई-पास लागणार. साहेब कॉलरट्यून पेक्षा हा विषय जास्त महत्त्वाचा आहे असं मला वाटतं," असं ट्वीट श्रीराम शिंदे यांनी म्हटलं आहे.

अशोक वनारे यांनी फेसबुक कमेंटमध्ये प्रश्न विचारला आहे की, "साहेब जो शेतकरी नियमित कर्ज फेड करतो, त्याला कधी कर्जमाफी भेटणार?"

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे नेते बाळा नांदगावकर यांनी कोरोना व्हायरस संदर्भातली कॉलर ट्यून बंद करण्याची मागणी केली आहे.


सामग्री: "खरं तर खूप आनंद होतोय अशातला भाग नाही. एका विशिष्ट विचारानं काम करणारा मी कार्यकर्ता आहे. राजकारणात काही निर्णय परिस्थितीनुसार घ्यावं लागतात. ते निर्णय योग्य आहेत की नाही हे काळच ठरवतो", अशी प्रतिक्रिया सचिन अहिर यांनी शिवसेनेत प्रवेश करताना व्यक्त केली.

"आदित्य तरूण आहे. त्यांच्याशी बोलल्यानंतर जाणवलं, की विकासाच्या वेगळ्या कल्पना त्यांच्या मनात आहेत. त्यामुळेच त्याला साथ देण्याची माझी जबाबदारी आहे," असंही अहिर यांनी म्हटलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेस सोडताना काय भावना आहेत, याबद्दल माध्यमांशी बोलताना सचिन अहिर यांनी सांगितलं,  "शरद पवार माझ्या हृदयामध्ये आहेत. त्यांचं ते स्थान कायम राहील."

मी त्यांना या निर्णयाबद्दल सांगण्यासाठी भेटण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांची भेट घेऊ शकली नसल्याचंही सचिन अहिर यांनी सांगितलं.

सचिन अहिर यांनी बुधवारी संध्याकाळी त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील प्रमुख पदाधिकाऱ्यांची बैठक घेऊन आपल्या भावी वाटचालीची कल्पना कार्यकर्त्यांना दिली. परिस्थितीनुसार निर्णय घ्यावे लागतात. आतापर्यंत जशी साथ दिलीत, तशी पुढेही द्या, असं आवाहन त्यांनी या बैठकीत कार्यकर्त्यांना केलं.

त्यानंतर सचिन अहिर यांच्या शिवसेनेच्या प्रवेशाचं समर्थन करणारे बॅनर्सही  कार्यकर्त्यांनी लावले होते.

सचिन अहिर यांच्यासोबतच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते छगन भुजबळही शिवसेनेत प्रवेश करण्याच्या चर्चा सुरू होत्या. भुजबळ यांनी माध्यमांशी बोलताना या सर्व अफवा असल्याचं सांगत शिवसेना प्रवेशाचं वृत्त फेटाळून लावलं.

'फोडाफोडीची संस्कृती आम्हाला मान्य नाही'

सचिन अहिर यांनी पक्षात प्रवेश केल्यानंतर शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे म्हणाले, "राजकारण हे राजकारणासारखं करावं लागतं. पण पक्ष फोडाफोडीची संस्कृती शिवसेनेला मान्य नाही. आम्ही माणसं जिंकत आहोत. आम्हाला फोडलेली माणसं नको आहेत, मनानं जिंकलेली माणसं हवी आहेत. "

"नवीन माणसं येत असताना आपण त्यांना का पक्षात घेत आहोत, त्यांच्यावर कोणती जबाबदारी सोपवली जाईल याचा विचार करूनच आम्ही त्यांचं स्वागत करतो," असंही उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं.

'सेनेची स्वप्नं साकार करायला अहिर यांची मदत होईल'

सचिन अहिर यांच्या शिवसेना प्रवेशावर आदित्य ठाकरे म्हणाले, "काही दिवसांपासून आमची चर्चा सुरू होती. वेगवेगळ्या विषयांवर बोलत होतो. तेव्हा लक्षात आलं, की आपण वेगवेगळ्या पक्षात आहोत. पण महाराष्ट्रासाठी,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसला मोठा धक्का बसला आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मुंबई अध्यक्ष आणि माजी आमदार सचिन अहिर शिवसेनेत प्रवेश केला आहे.


सामग्री: "खूप त्रासलोय."

"दिवस खराब गेला वाटतं आज. मी मदत करू शकतो. सांग, काय झालं?"

"काही नाही, ऑफिसचं टेन्शन"

"खूप बिझी होतास का? असं झालं तरी काय?"

वरील चॅट वाचून हा दोन व्यक्तींमधला संवाद आहे, असं वाटेल. मात्र, हा संवाद एक व्यक्ती (माझ्यात) आणि एका कृत्रिम प्रज्ञेच्या (आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स) चॅटबॉट यांच्यात झालेल्या संवादातला एक छोटासा भाग आहे.

चॅटबॉटची मदत

मानसिक आरोग्याशी संबंधित मोबाईल अॅपवरील हे चॅटबॉट्स मानसिक तणावातून जाणाऱ्यांशी बोलण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे.

चिंता (Anxiety) आणि नैराश्य (Depressioon) या मानसिक समस्यांचा सामना करत असलेल्या व्यक्तींचा त्रास कमी करण्यात हे बॉट्स मदत करू शकतात, असा कंपनीचा दावा आहे.

मानसिक आरोग्याशीसंबंधित समस्या असणाऱ्यांना मदत करण्यासाठी अनेक कंपन्या अशा अॅपवर काम करत आहेत, जे तणावाच्या वेळी तुमच्याशी बोलू शकतील.

संवाद साधताना चॅटबॉटला कुठल्याही प्रकारच्या मानवी मदतीची गरज पडत नाही. चॅटबॉटने हुबेहूब एखाद्या व्यक्तीप्रमाणे गप्पा माराव्या, असा प्रयत्न असतो.

मेंटल हेल्थ चॅटबॉट समजून घेण्याआधी तो काम कसा करतो, हे जाणून घेणं गरजेचं आहे.

आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स चॅटबॉट आहे तरी काय?

'चॅटबॉट' या शब्दाचा अर्थ आहे चॅट करणारा बॉट. सोप्या शब्दात सांगायचं तर असा रोबो जो तुमच्याशी बोलू शकतो.

मात्र, आपल्या मनात रोबोची जशी संकल्पना असते तसा हा नाही. हा रोबो दिसत नाही किंवा आपण त्याला हातही लावू शकत नाही.

हा एक कॉम्प्युटर प्रोग्राम आहे. मोबाईल अॅपवर तो उपलब्ध होतो.

तुम्ही काय बोलता त्याचा योग्य अर्थ लावून संवाद साधू शकेल, अशा पद्धतीने हा प्रोग्राम केलेला असतो.

कृत्रिम प्रज्ञा तंत्रज्ञानाने तो स्वतःच शिकतो आणि स्वतःमध्ये हव्या त्या सुधारणा करत असतो.

कस्टमर केअर

फूड अॅप किंवा कस्टमर केअरशी संबंधित वेबसाईट्सवर असेच बॉट्स वापरले जातात.

सामान्यपणे विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरं बॉट्सच देत असतात. 'इंग्लिश में जानकारी के लिए एक दबाए, हिंदी में जानकारी के लिए दो दबाए…' किंवा 'हमारे ग्राहक सेवा प्रतिनिधी से बात करने के लिए एक दबाए, ऑर्डर की अपडेट जानने के लिए दो दबाए…' यासारख्या ज्या सूचना दिल्या जातात त्या बॉट्स देतात.

बॉट्समुळे कंपन्यांचं काम सुलभ आणि वेगवान झालं आहे.

मात्र, क्लिष्ट किंवा नवीन प्रश्नांची उत्तरं बॉट्सना देता येत नाही. अशा प्रश्नांची उत्तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हॅलो, तुम्ही कसे आहात?"


सामग्री: "ख्रिससमसपूर्वी या लसीच्या अंतिम चाचण्यांचे निकाल येतील," असं ऑक्सफोर्ड व्हॅक्सिन ग्रुपचे प्रा. अँड्रू पोलार्ड यांनी सांगितलं आहे. ते बीबीसी रेडियो-4 च्या टुडे प्रोग्राम या कार्यक्रमात बोलत होते.

ही लस कोव्हिड-19 ची लागण होण्यापासून रोखू शकेल का, याचं उत्तर आता लवकरच मिळणार असल्याचं त्यांनी म्हटलं. टुडे प्रोग्रामशी बोलताना प्रा. पोलार्ड म्हणाले, "लस संशोधनातली प्रगती बघता ख्रिसमसपूर्वी नक्कीच निकाल हाती येतील."

अंतिम चाचण्यांचे निकाल हाती आल्यानंतर लस निर्मितीच्या प्रक्रियेस गती येईल आणि लवकरच कोरोना आटोक्यात येऊ शकेल असा अंदाज आहे.

"याआधीच चाचण्यांचे निकाल हाती येणं अपेक्षित होतं. मात्र, उन्हाळ्यात कोरोनाग्रस्तांची संख्या घटली होती. त्यामुळे संशोधनाचा वेगही मंदावला होता.

"मात्र, गेल्या महिनाभरात केवळ युकेमध्येच नाही तर ऑक्सफोर्ड लसीची चाचणी सुरू असलेल्या इतरही अनेक देशांमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढली आणि त्यामुळे संशोधनाला वेग आला आणि आता ख्रिसमसपूर्वी सर्व चाचण्यांचे निकाल हाती येतील आणि एका ठोस निष्कर्षापर्यंत पोहोचता येईल," असं प्रा. पोलार्ड यांचं म्हणणं आहे.

आतापर्यंतच जे निकाल हाती येत आहेत त्यावर समाधानी असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

या लसीविषयी सांगताना ते म्हणाले, "सर्वच वयोगटात या लसीचा प्रतिसाद सारखाच आहे. अगदी 70 वर्षांहून मोठ्या व्यक्तींमध्येसुद्धा. इतकंच नाही तर 55 वर्षांहून मोठ्या व्यक्तीसुद्धा या लसीला चांगला प्रतिसाद देत आहेत."

"शरीराने लसीला चांगला प्रतिसाद देणे म्हणजे लसीचे कुणावरही दुष्परिणाम दिसून आलेले नाही. सर्वच वयोगटातल्या व्यक्ती लसीला उत्तम प्रतिसाद देत असतील तर जगभरात लस पोहोचवण्याच्या दृष्टीने ही अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. शिवाय, यामुळे वृद्धांमधलं कोव्हिड-19 मुळे होणारं मृत्यूचं प्रमाणही कमी होईल," पोलार्ड सांगतात.

'ऑक्सफर्डची लस गेमचेंजर ठरेल'

ऑक्सफोर्डची लस 'गेम चेंजर' ठरेल, अशी आशा असल्याचं युके सरकारच्या विज्ञानविषयक सल्लागार गटाचे सदस्य डॉ. मिशेल टिल्डस्ले यांनी बीबीसी ब्रेकफास्ट कार्यक्रमात बोलताना सांगितलं.

"यूके सरकारने ऑक्सफोर्ड लसीचे 10 कोटी डोस आधीच बुक करून ठेवले आहेत. सर्व चाचण्यांमध्ये लस यशस्वी ठरली तर एवढ्या डोसने ब्रिटन हर्ड इम्युनिटीचा टप्पा गाठेल," असंही डॉ. टिल्डस्ले यांचं म्हणणं आहे.

ऑक्सफोर्डच्या चाचण्यांमध्ये साठी आणि सत्तरीतल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19 या संसर्गजन्य आजारावर लस शोधण्यासाठी जगभरात प्रयत्न सुरू आहेत. यातल्या सर्वाधिक अपेक्षा असलेल्या मोजक्या लसींपैकी एक असलेल्या ऑक्सफोर्डच्या लस संशोधनात एक महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी येतेय.


सामग्री: "गायकवाड कमिशनने सर्व माहिती घेऊन रिपोर्ट दिला. 70% टक्के समाज हा मागास आहे असं गायकवाड कमिशनच्या रिपोर्टमध्ये म्हटलं होतं. राज्यात कायदा केला गेला. पण राज्यात इच्छाशक्तीचा अभाव आहे," असा आरोप उदयनराजे भोसले यांनी केला आहे.

8 मार्चला पुढची सुनावणी

पाच न्यायाधीशांच्या घटनापीठासमोर सुप्रीम कोर्टात आजपासून मराठा आरक्षणावरची सुनावणी झाली. सुप्रीम कोर्टाने पुढील सुनावणीची तारिख 8 मार्च दिली आहे. 18 मार्चपर्यंत ही सुनावणी पूर्ण होईल.

महाराष्ट्र सरकारने नोकरी आणि शैक्षणिक संस्थांमध्ये मराठ्यांना दिलेल्या आरक्षणावर सुप्रीम कोर्टाच सध्या सुनावणी सुरू आहे. मुंबई हायकोर्टाने या आरक्षणाला वैध ठरवलं होतं त्याविरोधात सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली गेली होती.

पाच न्यायमूर्तींच्या घटनापीठासमोर या याचिकेची सुनावणी सुरू आहे. मार्च महिन्यात कोर्टात प्रत्यक्ष सुनावणी होण्याची शक्यता गृहीत धरून कोर्टाने म्हटलं की, "ज्यांना व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगव्दारे आपली बाजू मांडायची आहे ते तसं करू शकतात. 8, 9, आणि 10 मार्चला आम्ही याचिकाकर्त्यांची बाजू ऐकून घेऊ तर 12, 15 आणि 16 मार्चला आम्ही राज्याची बाजू ऐकून घेऊ."

सुनावणी दरम्यान महाराष्ट्र राज्याची बाजू मांडणारे वरिष्ठ वकील मुकूल रोहतगी म्हणाले की मोठ्या प्रमाणावर कागदपत्रांच्या प्रिंट घेतल्या जात आहेत आणि त्यासाठी दोन आठवड्यांचा वेळ द्यावा. त्यांनी मार्च महिन्यातली तारीख मागितली होती.

सुप्रीम कोर्टाने 2019 मध्ये मराठा आरक्षण लागू करण्यावर स्टे आणला होता.

मराठा आरक्षण लागू वैध ठरवण्याच्या मुंबई हायकोर्टाच्या निर्णयाविरोधात लक्ष्मण राव पाटील यांनी सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली आहे. या आरक्षणाच्या घटनात्मक वैधतेवर त्यांनी प्रश्नचिन्ह लावलं आहे. याचिकाकर्त्यांनी म्हटलं की या आरक्षणामुळे एकूण आरक्षणाचं प्रमाण शैक्षणिक संस्थांमध्ये 65 टक्के तर सरकारी नोकऱ्यांमध्ये 62 टक्के होईल. नियमानुसार आरक्षण 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त असू शकत नाही.

 आधी मुंबई हायकोर्टाने म्हटलं होतं की अपवादात्मक परिस्थितीत आरक्षण 50 च्या वर जाऊ शकतं.

जानेवारी महिन्यात न्यायमूर्ती भूषण यांच्या अध्यक्षतेखालील सर्वोच्च न्यायालयाच्या घटनापीठासमोर  मराठा आरक्षणावरील स्थगितीसंदर्भात मराठा समाजाला सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीय (एसईबीसी) अधिनियम 2018 अंतर्गत नोकरी आणि शिक्षणातील आरक्षण कायम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठा आरक्षणाचा प्रश्न मार्गी लागावा यासाठी आज (रविवार, 28 फेब्रुवारी) मुंबईत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी एक बैठक बोलावली होती. या बैठकीनंतर भाजप खासदार उदयनराजे भोसले यांनी सरकारवर टीका केली आहे.


सामग्री: "गेल्या काही दिवसांत ज्या घटना झाल्या त्यावर सगळी माहिती घेतल्यावर आम्ही पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांचा सल्ला घेतला. त्यातून आम्ही असा निर्णय घेतला की आता ही युती पुढे जाऊ शकणार नाही," असं माधव म्हणाले.

या राजकीय घडामोडीवर आम्ही बीबीसी मराठीच्या वाचकांच्या प्रतिक्रिया जाणून घेतल्या. त्यापैकीच काही प्रतिक्रियांचा हा संपादित गोषवारा.

निमीशकुमार पांड्या लिहितात, "आपण काश्मीर प्रश्नावर खंबीर आहोत आणि त्यासाठी सरकारचा त्याग सुद्धा करू, असा संदेश समर्थकांना आणि जनतेला देण्यासाठी 2019च्या निवडणुका नजरेसमोर ठेवून युतीचा बळी देण्यात आलेला आहे."

अनंत पाटील यांचंही काहीसं असंच मत आहे. "गेल्या 3-4 वर्षांत दहशतवाद जास्त वाढला. लोकांना जम्मू-काश्मीरबद्दल जी आश्वासनं दिली होती ती पूर्ण न करू शकल्याने आता नौटंकीबाज पक्षाकडून नौटंकी सुरू झाली आहे."

विवेक लकडेंना मात्र हे मान्य नाही. ते थोडं वेगळं मत व्यक्त करतात. "यात दोन मुद्दे आहेत. एक म्हणजे (जबाबदारीपासून) आपले हात झटकणे आणि दुसरं म्हणजे दिल्लीतल्या अरविंद केजरीवालांच्या आंदोलनावरून लक्ष विचलित करणे."

तर "एक प्रयत्न करून पाहिला. दुर्दैवानं असफल झाला. आता आपल्या देशातील तथाकथित सेक्युलरवाद्यांना भाजपला दोष देता येणार नाही," असं म्हटलं आहे सत्या गावकर यांनी.

वाजिद मिर्झा लिहितात, "सौ चुहे खाकर बिल्ली (BJP) चली हज को."

"अंगाशी आलं की पळ काढायची भाजपची सवय आहे," असं प्रशांत मयेकर यांनी लिहिलं आहे.

तर सुरेश फटाटे म्हणतात, "बहुतही देर आये लेकिन दुरुस्त आये."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजपचे प्रवक्ते राम माधव यांनी मंगळवारी दुपारी एक पत्रकार परिषद घेऊन मेहबुबा मुफ्ती यांच्या Peoples Democratic Party (PDP) बरोबरची युती मोडत असल्याचं जाहीर केलं.


सामग्री: "गेल्या काही दिवसांपासून कोरोनाशी लढा देत असलेल्या माझ्या लढाईस यश आलं असून, मी आज सुखरूप घरी जात आहे. यापुढेही तुमचं प्रेम आणि आशीर्वाद असेच राहू द्या," असं जितेंद्र आव्हाड यांनी ट्विटरवरून सांगितलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

तसंच, परत एकदा त्याच उत्साहात आणि त्याच जोमात पुरोगामी महाराष्ट्रासाठी लढण्यास सज्ज होऊया, असंही ते म्हणाले.

कोरोनाची लागण झाल्यानंतर जितेंद्र आव्हाड मुलुंड येथील फोर्टीस रुग्णालयात उपचार घेत होते. आज घरी परतताना त्यांनी फोर्टीसमधील डॉक्टर, नर्स, वॉर्डबॉय आणि हॉस्पिटलमधील इतर कर्मचाऱ्यांचेही आभार मानले.

शरद पवार, उद्धव ठाकरे खंबीरपणे पाठीशी उभे राहिले - आव्हाड

जितेंद्र आव्हाड यांनी राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचेही आभार व्यक्त केले.

ते म्हणाले, "या सर्व कठीण काळात महाराष्ट्राचे आधारवड शरद पवार साहेब, जेष्ठ बंधूप्रमाणे माझी काळजी घेणारे उद्धवजी ठाकरे, सुप्रियाताई सुळे, अनिल देशमुख, जयंत पाटील, राजेश टोपे, मिलिंद नार्वेकर आणि इतर अनेक लोक माझ्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहिले मला बळ दिले."

पत्नी आणि मुलीच्या प्रेमाची ताकद माझ्या पाठीशी होती, असंही आव्हाडांनी नमूद केलं.

याचवेळी जितेंद्र आव्हाड यांनी कार्यकर्ते आणि हितचिंतकाना भेटण्यास न येण्याची विनंतीही केलीय. डॉक्टरांनी महिनाभर सक्तीची विश्रांती सांगितल्यानं कुणालाही भेटता येणार नसल्याचं ते म्हणाले.

"माझ्या हितचिंतकांना, कार्यकर्त्यांना माझं एक सांगणं आहे की डॉक्टरांनी एक महिना सक्तीची विश्रांती सांगितल्यामुळे नाईलाजाने मला कुणालाही भेटता येणार नाही. त्यामुळे मला कुणीही भेटायला येऊ नये ही माझी एक नम्र विनंती.एक महिन्याच्या विश्रांतीनंतर मी आपल्या सेवेत आणि सोबत कायम असेल," असं जितेंद्र आव्हाड म्हणाले.

महिन्याभरानंतर मी आपल्या सर्वांमध्ये आणि सर्वांसाठी पुन्हा असेल, असं आव्हाडांनी ट्विटरवरून सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्राचे गृहनिर्माण मंत्री जितेंद्र आव्हाड यांनी कोरोना व्हायरसविरोधात यशस्वी लढा दिलाय. ते बरे होऊन घरी परतले. आपल्या ट्विटर हँडलवरूनच त्यांनी यासंदर्भात माहिती दिली.


सामग्री: "गेल्या काही दिवसांपासून प्रसारमाध्यमं असेल किंवा समाजमाध्यमं असतील, अतिशय घाणेरडं राजकारण केलं जात आहे. माझी आणि माझ्या कुटुंबीयांची कृपया बदनामी करू नका," असं संजय राठोड यांनी पत्रकार परिषदेत म्हटलं आहे.

"मी गायब झालो नव्हतो. माझे आई-वडील आहेत, मुलबाळं आहे , पत्नी आहेत. त्यांना मी सांभाळत होतो. मुंबईच्या ऑफिसमधूनही माझं काम सुरू होतं. मुख्यमंत्र्यांनी याची चौकशी होईल असं म्हटलं आहे. चौकशी, तपास सुरू आहे. तपासानंतर सत्य बाहेर येईलच," असं संजय राठोड यांनी पुढे सांगितलं जात आहे.

"आमच्या समाजातील तरुणीचा जो दुर्दैवी मृत्यू झाला, त्याचं आमच्या सर्वच समाजाला दुःख झालं आहे, या घटनेवरून केलं जाणारं राजकारण हे मात्र घाणेरडं आहे. पण मी तुम्हाला खात्रीने सांगतो की, या गोष्टीत कोणतंही तथ्य नाहीये," असा दावा त्यांनी केला आहे.

"सोशल मीडियावर अनेक फोटो व्हायरल होत आहेत. मी तीस वर्षं सामाजिक जीवनात वावरणारा कार्यकर्ता आहे. अनेक जण भेटतात. फोटो काढतात," असं स्पष्टीकरण त्यांनी व्हायरल झालेल्या फोटोबाबत दिलं आहे.

गुन्हेगाराला जात नसते - चित्रा वाघ

"समाजाला वेठीला धरून मी निर्दोष आहे, असं सांगण्याचा संजय राठोड यांनी केलेला प्रकार केविलवाणा आहे," असं चित्रा वाघ यांनी म्हटलं

"तिथे लाख लोक जमा झाले, घोषणा दिल्या तरीही संजय राठोड हेच पूजा चव्हाण प्रकरणात गुन्हेगार आहेत, असंच आमचं मत आहे," अस आरोप चित्रा वाघ यांनी केला आहे.

"आज जे संजय राठोड यांनी शहाणपणा दाखवला, तो पंधरा दिवस कुठे होता," असा सवाल वाघ यांनी केला आहे.

"बलात्काऱ्यांना वाचविण्यासाठी महाविकास आघाडीतील तिन्ही पक्षांच्या नेत्यांनी जी एकी दाखवली, ती एरव्ही कधी पाहायला मिळाली नाही," असा आरोपही वाघ यांनी केला आहे.

"स्वतः शेण खायचं आणि सगळ्या समाजाला वेठीस धरायचं, हा आता राजकारणातला नवीन ट्रेंड बनला आहे," असंही चित्रा वाघ यांनी म्हटलंय.

पोलिसांचा लाठीचार्ज

संजय राठोड यांच्या समर्थनासाठी हजारो कार्यकर्तेही आले आहेत. प्राथमिक माहितीनुसार पोलिसांनी इथं जमलेल्या कार्यकर्त्यांनवर लाठीचार्ज केला आहे.

पूजा चव्हाण मृत्यू प्रकरणामुळे वनमंत्री संजय राठोड हे चर्चेत आहेत. पण या प्रकरणावर त्यांनी भाष्य केलेलं नाही.

वनमंत्री संजय राठोड कुठे आहेत, असा प्रश्नही विरोधक विचारत आहेत. इतके दिवस प्रसिद्धीमाध्यमांपासून दूर राहिलेले संजय राठोड पोहरादेवीच्या दर्शनासाठी दाखल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वनमंत्री संजय राठोड यांनी पोहरादेवीचं दर्शन करून पूजा चव्हाण प्रकरणी त्यांची भूमिका स्पष्ट केली आहे.


सामग्री: "गेल्या दोन तीन आठवड्यांपासून काही बोलघेवडे लोक राममंदिराविषयी काहीही बरळत आहेत. त्यांनी सुप्रीम कोर्टावर आपला विश्वास ठेवायला हवा," असं नरेंद्र मोदींनी म्हटलं आहे.

दोन दिवसांपूर्वी उद्धव ठाकरेंनी मुंबईत एका कार्यक्रमात बोलताना 370 प्रमाणेच आता सरकारनं राम मंदिराचा निर्णय घ्यावा असं म्हटलं होतं. मुंबईत एका कार्यक्रमात त्यांनी हे विधान केलं होतं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

16 जूनला उद्धव ठाकरेंनी पुन्हा एकदा आयोध्याचा दौरा केला होता. त्यावेळी पत्रकारांशी बोलताना उद्धव ठाकरे यांनी नरेंद्र मोदी सरकारनं याबाबत अध्यादेश काढावा अशी मागणी केली होती.

नरेंद्र मोदींनी नेमकी टीका काय केली आहे?

"नाशिकबरोबर प्रभू श्रीरामाचं नावंही जोडलं गेलेलं आहे. मला तुम्हाला आज अजून एक गोष्ट सांगायची आहे, गेल्या दोन-तीन आठवड्यांपासून काही बोलघेवड्या, बडबड करणाऱ्या लोकांनी राममंदिर विषयावरून वाट्टेल ते बरळायला सुरुवात केली आहे. देशातल्या सर्व नागरिकांनी भारताच्या सुप्रीम कोर्टाप्रती सन्मान राखला पाहिजे.

हे प्रकरण सुप्रीम कोर्टात प्रलंबित आहे, यावर चर्चासुनावणी सुरूआहे, सुप्रीम कोर्ट सातत्याने वेळ काढून बाबी ऐकून घेत आहे, मग मला कळत नाही की हे बोलघेवडे लोक कुठून उगवले आहेत. या प्रकरणी ते खोडा का घालत आहेत. आपला सुप्रीम कोर्टावर विश्वास असला पाहिजे. आपला बाबासाहेब आंबेडकरांनी दिलेल्या संविधानावर विश्वास असला पाहिजे. भारताच्या न्यायप्रक्रियेवर आपला विश्वास असला पाहिजे. यामुळेच मी आज नाशिकच्या पवित्र भूमीवर, मी या बोलघेवड्या लोकांना हात जोडून विनंती करतो, की देवासाठी, प्रभू श्रीरामासाठी तरी डोळे बंद करून भारताच्या न्यायप्रक्रियेवर विश्वास ठेवा."

नरेंद्र मोदींच्या भाषणातले ठळक मुद्दे

-  नरेंद्र मोदींनी मराठीत भाषणाला सुरुवात केली.

- छत्रपती उदयनराजेंनी माझ्या डोक्यावर छत्र ठेवलंय, हा सन्मान आहे आणि ही जबाबदारीसुद्धा आहे. त्याची इज्जत ठेवण्यासाठी मी माझं जीवन पणाला लावेल यासाठी मला आशिर्वाद द्या.

- जे यात्रेला जाऊन येतात त्याला नमस्कार केल्यास त्याला अर्धं पुण्य मिळतं. मी पण इथे देवेंद्रजींसारख्या यात्रीला नमस्कार करायला आलो आहे. 4000 किमीच्या या यात्रेत त्यांना आशीर्वाद प्राप्त झाले आहेत. अध्यात्मिक आणि सामर्थ्याच्या चेतना त्यंनी जागविल्या आहेत.

- जिथे जिथे माझी नजर जातेय तिथे तिथे लोक उपस्थित आहेत. देवेंद्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी नाशिकमध्ये झालेल्या सभेत उद्धव ठाकरे आणि शिवसेनेंवर नाव न घेता टीका केली आहे.


सामग्री: "गेल्या वर्षीपर्यंत माझ्या मुलींच्या शाळेची फी, आठवड्याचा भाजीपाला, दवाखाना, असं सगळं दुधाच्या पैशातून भागायचं. हातात कायम खेळता पैसा राहायचा. आता मात्र गाईंच्या चाऱ्यापाण्याचा खर्चही भागत नाही," असं औरंगाबादमधल्या लाखगंगा गावचे राजेंद्र तुरकणे सांगतात.

तुरकणे गेल्या अनेक वर्षांपासून दुधाचा व्यवसाय करत आले आहेत. आज त्यांच्याकडे पाच गाई आहेत.

"पहाटे 4 वाजल्यापासून दुपारपर्यंत गाईंच्या गोठ्यात राबावं लागतं. दुपारी कामासाठी बाहेर गेलं तर सायंकाळी धावत पळत घरी यावं लागतं. मग शेतातून चारा आणणं, गाई धुणं, त्यांच्या धारा काढणं, असं सगळं काम करता करता रात्रीचे दहा वाजतात," ते सांगतात.

दूध डेअरी

नुकतंच, दुधाला योग्य दर मिळत नसल्यानं औरंगाबाद जिल्ह्यातील लाखगंगा गावातील ग्रामसभेनं सरकारला फुकट दूध देण्याचा निर्णय घेतला होता. तसंच परभणी, सांगली, सातारा, कोल्हापूर आणि सोलापुरातल्या दूध उत्पादकांनीही फुकट दूध वाटण्याचा इशारा दिला होता.

गेल्या वर्षी शेतकऱ्यांच्या आंदोलनानंतर सरकारने 3.5 फॅट आणि 8.5 SNF इतक्या गुणवत्तेच्या दुधाला प्रतिलीटर 27 रुपये भाव द्यावा, असं परिपत्रक काढलं होतं. असं असतानाही आज शेतकऱ्याच्या दुधाला केवळ 17 ते 19 रुपये दर दिला मिळतोय.

आम्हा शेतकऱ्यांकडून कमी भावात दूध घेण्यापेक्षा आम्ही ते फुकटच वाटलं तर काय वाईट आहे? असा पवित्रा घेत महाराष्ट्र राज्य किसान सभेनं आंदोलन सुरू केलं होतं.

औरंगाबादमधल्या लाखगंगा गावच्या ग्रामसभेत 3 मे ते 9 मे पर्यंत फुकट दूध वाटण्याचा निर्णय पारीत केला.

शेतमालाला हमीभाव मिळावा म्हणून तो बाजारात न विकण्याची भूमिका अहमदनगर जिल्ह्यातील पुणतांब्याच्या शेतकऱ्यांनी गेल्या वर्षी घेत महाराष्ट्रात चळवळ उभी केली होती. तशीच चळवळ दूध व्यावसायिकांना न्याय मिळाण्यासाठी लाखगंगा गावातील ग्रामस्थांनी उभी केली आहे.

याबाबत 21 एप्रिल रोजी ग्रामसभा घेत 3 ते 9 मे पर्यंत फुकट दूध वाटण्याचा निर्णय लाखगंगा गावच्या ग्रामस्थांनी घेतला.

"आज (3 मे) कमी भाव देणाऱ्या सहकारी आणि खासगी डेअरी आणि दूध संकलकांना दूध न देता गरजू आणि गरीब जनतेला फुकट दूध वाटप करण्यात आलं. या आंदोलनानंतर दूध उत्पादक शेतकरी येत्या काही दिवसांत आणखी मोठ्या प्रमाणात आंदोलन करणार आहेत," अशी माहिती लाखगंगा गावचे सरपंच दिगंबर तुरकणे यांनी दिली.

कुठे किती दूध उत्पादन?

पश्चिम महाराष्ट्राच्या तुलनेत मराठवाडा तसा दूध...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एक लीटर दुधाचा भाव आज एक लीटरच्या पाण्याच्या बाटलीपेक्षाही कमी झाला आहे. हातात सतत खेळता पैसा ठेवणारा धंदा म्हणून एकेकाळी दुग्ध व्यवसायाची ओळख होती. पण आता यावरची साय कुठे गायब झाली आहे?


सामग्री: "घरून काम करणं अवघड आहे. यात शंका नाही. मात्र, आता मला याची सवय होतेय."

तिने घरातल्याच एका कोपऱ्यात स्वतःचं ऑफिस थाटलं आहे. एक टेबल, त्यावरच तिचा प्रिंटर आहे आणि इंटरनेट कनेक्शनसुद्धा.

कोरोनानंतरच्या जगात ऑफिसपेक्षा घरुन अधिक काम करावं लागेल?

परिस्थिती थोडी निवळली की घराजवळच एका छोट्याशा जागी ऑफिस सुरू करायचा तिचा विचार आहे.

"अंतर खूप जास्त असल्याने ऑफिसला जाण्याची माझी इच्छा नाही. पण मला वर्क फ्रॉम होमही करायचं नाही. चांगलं काम करता यावं, यासाठी मला जागेतला बदल हवाच."

वर्क फ्रॉम होम

ब्रँड कन्सल्टंट हरीश बिजौर म्हणतात, "मोठे ऑफिस युनिट आता छोटे होत आहेत. लोक ऑफिस बॉयसारख्या इतर मानवी सहकार्याशिवाय जगायला शिकत आहेत. अनेकांसाठी हा मोठा इगो शिफ्ट आहे."

लॉकडाऊनमुळे लोक आपल्या घरातच आहेत. घर त्यांच्यासाठी एखाद्या कोषाप्रमाणे झालंय.

बिजौर म्हणतात, "आता लोकांना दोन मोबाईल फोन्सची गरज आहे. एक खाजगी वापरासाठी आणि एक ऑफिस कामांसाठी. लोकांना मोठ्या घराची गरज असेल. कारण आता त्यांना त्यांच्या घरातच ऑफिससाठीही जागा करायची आहे. प्रिंटर आणि ऑफिससाठी लागणाऱ्या इतर सामानांची मागणी वाढेल आणि हेच न्यू नॉर्मल असणार आहे."

भारतातला सुप्रसिद्ध फर्निचर ब्रँड असणाऱ्या गोदरेज इंटेरियोमधले समीर जोशी म्हणतात भाारतातली घरं आकाराने लहान आहेत आणि इथे ऑफिससाठी वेगळी जागा तयार करणं अवघड आहे.

ते म्हणतात, "आमच्या वेबसाईटवर खुर्चांसाठी करण्यात येणारा सर्च 140 टक्क्यांनी वाढला आहे. तर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे - ऑफिस टेबल."

त्यामुळे गोदरेजने असे फर्निचर आणले आहेत जे घरातल्या इतर फर्निचरसोबत जाऊ शकतील. उदाहरणार्थ जाड उशा, इझी सीट, फोल्डेबल खुर्च्या, फोल्डेबल टेबल, कॉम्प्युटर टेबल्स आणि स्टडी टेबल्स.

तज्ज्ञांच्या मते कामाची वर्क फ्रॉम होम ही पद्धत आपल्यासोबत अनेक आव्हानं घेऊन आली आहे. केवळ कर्मचाऱ्यांसाठीच नाही तर नोकरी देणाऱ्यांसाठीसुद्धा.

Sequretek या सिक्युरिटी सर्विस कंपनीचे सहसंस्थापक पंकित देसाई म्हणतात, "सर्वात मोठं आव्हान आहे की कर्मचाऱ्याला इंटरनेटवर मानवी हस्तक्षेपाची चिंता न करता योग्य रितीने काम करता यावं, याची काळजी घेणं. उदाहरणार्थ ऑफिसचा कॉम्प्युटर घरातलं इतर कुणी काही वेळासाठी वापरणे, नकळत डेटाशी छेडछाड होणं किंवा इंटरनेट सर्फिंगसाठी ऑफिसचा कॉम्प्युटर वापरणे. शिवाय, तुम्ही जेव्ही इतर कुणाचा डेटा हाताळता तेव्हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात लॉकडाऊनची घोषणा झाली तेव्हापासून म्हणजेच मार्च 2020 पासून पूर्वी शहा घरूनच काम करते. पूर्वी पब्लिक रिलेशन्स प्रोफेशनल आहे. तिला दोन लहान मुलं आहेत. वर्क फ्रॉम होम सुरू झाल्यापासून पर्सनल आणि प्रोफेशनल आयुष्यात समतोल साधण्यासाठी तिला बरीच तारेवरची कसरत करावी लागते.


सामग्री: "चंद्रकांत पाटील यांनी दिलेल्या निधीतून गावातील मुख्य रस्त्यांचं काम झालं, पण अंतर्गत रस्ते अजूनही खराब अवस्थेत आहे," असं या गावातले नागरिक कृष्णात देसाई सांगत होते.

गावातील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सोयीसुविधांचा अभाव असल्याचं सुनिता पाटील यांनी सांगितलं.

रिपोर्ट आणि शूट - स्वाती पाटील

एडिट - निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी कोल्हापूर जिल्ह्यातील राधानगरी तालुक्यातील कसबा वाळवे हे गाव 'आमदार आदर्श ग्राम योजने'अंतर्गत दत्तक घेतलं आहे.


सामग्री: "जम्मू काश्मीरमध्ये या प्रकरणाची सुनावणी योग्य पद्धतीने होईल असं मला वाटत नाही. कठुआमध्ये आरोपपत्र दाखल करण्यासाठी गेलेल्या गुन्हे शाखेच्या टीमला धमकी देण्यात आली आणि 'भारत माता की जय'च्या घोषणा देण्यात आल्या. अशा परिस्थितीत या राज्यात या प्रकरणाची सुनावणी योग्य प्रकारे होईल असं मला वाटत नाही," असं पीडित कुटुंबीयांच्या वकील दीपिका राजावत यांनी बीबीसीशी फोनवर बोलताना सांगितलं.

जानेवारी महिन्यात कठुआ जिल्ह्यातील रसाना गावात आठ वर्षांची मुलगी घोड्यांना चरायला घेऊन गेली होती आणि ती परत आली नाही. सात दिवसानंतर तिचा मृतदेह सापडला. मृतदेहावर जखमांच्या खुणा होत्या. हत्येच्या आधी गुंगीचं औषध देऊन तिच्यावर सामूहिक बलात्कार करण्यात आला होता, असं चौकशीतून पुढं आलं आहे.

जम्मू काश्मीर पोलिसांची गुन्हे शाखा हा प्रकरणाचा तपास करत आहे. गुन्हे शाखेने चौकशीनंतर आठ लोकांना कारस्थान, अपहरण, बलात्कार आणि हत्येच्या संशयावरून अटक केली आहे.

'सर्व स्तरातून मुस्कटदाबी'

9 एप्रिल 2018 ला गुन्हे शाखेचे अधिकारी कठुआच्या मुख्य न्यायदंडाधिकाऱ्यांकडे आरोपपत्र दाखल करण्यासाठी गेले असताना वकिलांच्या एका गटाने गोंधळ घातला आणि अधिकाऱ्यांना आरोपत्र दाखल करण्यापासून रोखलं. त्यानंतर या घटनेला गंभीर वळण मिळालं.

त्याचाच आधार घेऊन पीडितेच्या वकील आता प्रकरणाची सुनावणी राज्याच्या बाहेर करण्याची मागणी करत आहेत.

दीपिका राजावत

पण खटल्याची सुनावणी दुसऱ्या राज्यात शक्य आहे का? पीडितेचे कुटुंब सुनावणीच्या तारखांना तिथं जाऊ शकतात का?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना दीपिका म्हणतात, "या प्रकरणात आता पूर्ण देश त्यांच्याबरोबर आहे. त्यामुळे पीडितेच्या कुटुंबीयांनी याची काळजी करण्याची गरज नाही."

कठुआ बलात्काराचं प्रकरण हाती घेतल्यानंतर धमक्या येत आहेत, असं त्यांनी सांगितलं. त्यांना कोर्टाच्या पायरीवरच धमकी देण्यात आल्याचं आरोप त्यांनी केला आहे, या प्रकरणात त्यांनी बार असोसिएशनच्या अध्यक्षांचंही नाव घेतलं आहे. म्हणून त्यांनी स्वत:साठी सुरक्षेची मागणीही केली होती.

दीपिका यांना जम्मू काश्मीरच्या बार असोसिएशनमधून काढून टाकण्यात आले होते. बार असोसिएशनने 2013मध्ये एका प्रकरणात त्यांच्यावर ही केली होती.

प्रकरणाची दुसरी बाजू

बार असोसिएशनचे अध्यक्ष भूपिंदर सिंह यांनी दीपिका यांचे आरोप फेटाळून लावले आहेत. बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "दीपिका पीडितेच्या बाजूने लढत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जम्मूच्या कठुआ इथं झालेल्या 8 वर्षांच्या मुलीवरील बलात्कार आणि खून प्रकरणाला नवीन कलाटणी मिळाली आहे. या पीडितेच्या कुटुंबीयांनी संपूर्ण प्रकरणाची सुनावणी जम्मू काश्मीरच्या बाहेर करण्याची मागणी केली आहे.


सामग्री: "जर युती झाली नसती तर भाजप आणि शिवसेनेला आगामी निवडणूक फार कठीण गेली असती आणि काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडीला महाराष्ट्रात निवडणूक सोपी गेली असती. शिवसेना-भाजप विरुद्ध काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस अशा थेट लढती राज्यात होणार असल्यामुळे या लढती तुल्यबळ होतील," असा अंदाज ज्येष्ठ पत्रकार प्रताब आसबे यांनी वर्तवला आहे.

युती झाली नसती तर काँग्रेस-राष्ट्रवादीसाठी आव्हान सोपं होतं. पण आता चित्र बदललं असल्याचं आसबे सांगतात. "युती झाल्यामुळे शिवसेना-भाजपच्या पाठीशी असलेल्या शहरी मतदाराच्या मतदानात फूट पडणार नाही आणि त्याचा फटका काँग्रेस राष्ट्रवादीला बसू शकतो. ग्रामीण भागात युतीविरोधात वातावरण आहे. त्याचा निश्चितच फायदा काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या आघाडीला होऊ शकतो. शहरातील नवमतदार वर्गाचा कल युतीकडेच आहे. कोकण, मराठवाडा आणि विदर्भात युतीचं पारडं जड राहू शकतं पण त्या ठिकाणी देखील अटीतटीच्या लढती होतील," आसबे सांगतात.

"पश्चिम महाराष्ट्रात काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीचं पारडं जड राहील. त्यांचे जे पारंपारिक मतदारसंघ असतील ते त्यांना साथ देतील. सातारा, बारामती, माढा या ठिकाणी आघाडी पुढे दिसेल. पश्चिम महाराष्ट्रात काही जागा मिळाल्या तर मिळाल्या अशी युतीची अवस्था होऊ शकते," आसबे सांगतात.

'तुम्ही चोरावर मोर आहात का?'

हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर आम्ही 25 वर्षे एकत्र राहिलो आणि आताही पुढे राहू. मोदी यांच्या नेतृत्वात आम्ही निवडणुका जिंकू असं फडणवीस म्हणत आहेत. तर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांच्या मते पराभवाच्या भीतीतूनच हे दोन्ही पक्ष एकत्र आले आहेत.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी

"महाराष्ट्राची जनता या दोन्ही पक्षांना कंटाळली आहे. गेल्या साडेचार वर्षांत शेतकरी वर्ग चिडला आहे, दलितांवर अत्याचार वाढले आणि अल्पसंख्यांकांना डावललं जात आहे अशा परिस्थितीमध्ये युती झाली असती काय किंवा नसती काय त्यांचा पराभव निश्चितच आहे," असं मलिक यांना वाटतं.

"गेल्या साडे चार वर्षांत शिवसेनेनी भाजपविरोधात टीकेची झोड उठवली होती. 'चौकीदार चोर है' असं शिवसेना म्हणत होती मग तुम्ही चोरावर मोर आहात का?" असा सवाल मलिक यांनी विचारला. महाराष्ट्राची त्रस्त जनता या सरकारला धडा शिकवेल. त्यांचा पराभव हा निश्चित आहे," असं मलिक सांगतात.

'काँग्रेस-राष्ट्रवादीला आत्मविश्वास'

युतीचा परिणाम काँग्रेस-राष्ट्रवादी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेना आणि भाजपची युती झाल्यानंतर त्याचे राजकीय परिणाम काय होऊ शकतात याची सर्वत्र चर्चा आहे. ही युती हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावरून झाली आहे असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं आहे तर शिवसेना आणि भाजपची युती ही त्यांची गरज होती असं मत राजकीय विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.


सामग्री: "जलयुक्त शिवार योजनेवर नऊ हजार कोटींहून अधिक खर्च झाला होता. मात्र कॅगच्या अहवालानुसार पाण्याची पातळी वाढली नाही. नऊशे टक्क्यांच्या वर निविदा काढण्यात आली. आज मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत या योजनेची चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली," असं गुलाबराव पाटील यांनी मंत्रिमंडळाच्या बैठकीनंतर माध्यमांशी बोलताना म्हटलं.

जलयुक्त शिवार योजना असताना पाण्याची पातळी किती वाढली, जलयुक्त शिवार नसताना संबंधित भागात किती टँकर मागवावे लागायचे आणि आता किती टँकर लागतात, या अनुषंगाने ही चौकशी करण्यात येईल, असं गुलाबराव पाटील यांनी म्हटलं.

महाराष्ट्र राज्याला दुष्काळमुक्त करण्यासाठी तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 26 जानेवारी 2015ला जलयुक्त शिवार योजना सुरू केली होती.

पाऊस पडल्यानंतर गावागावांत पाण्याचे कायमस्वरूपी स्रोत निर्माण करायचे, जेणेकरून अधिक जमीन सिंचनाखाली येईल आणि दुष्काळाची झळ बसणार नाही, असं उद्दिष्ट जलयुक्त शिवार योजनेअंतर्गत ठेवण्यात आलं होतं.

या योजनेच्या अंमलबजावणीवरून कॅगनं (नियंत्रक आणि महालेखा परिक्षक) तत्कालीन देवेंद्र फडणवीस सरकारवर ताशेरे ओढले होते.  कॅगचा अहवाल 8 सप्टेंबरला विधीमंडळात सादर करण्यात आला होता. जलयुक्त शिवार योजनेवर 9633.75 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले असतानाही पाण्याची गरज भागवण्यात आणि भूजल पातळी वाढवण्यात सरकारला अगदी थोडं यश मिळालं आहे, असं कॅगच्या अहवालात म्हटलं आहे.

ही चौकशी राजकीय सूडबुद्धीने- आशिष शेलार

हे सर्व राजकीय सूडबुद्धीने सुरू आहे. त्यामागे कुहेतू आहे, अशी प्रतिक्रिया भाजप नेते आशिष शेलार यांनी व्यक्त केली आहे.

चौकशी होऊ दे, हातच्या काकणाला आरसा कशाला? अहवाल आल्यावर आघाडी सरकार तोंडावर आपटेल, असंही आशिष शेलार यांनी म्हटलं.

आशिष शेलार यांनी म्हटलं, "ज्या पध्दतीने मेट्रो कारशेडसाठी नेमलेल्या समितीच्या अहवालानंतर आघाडी सरकार तोंडावर पडले तसेच याही चौकशीतून होईल. आम्ही मेट्रो कारशेडचा खरा अहवाल उघड केला. सरकारचा हट्ट उघडा पाडला त्यामुळे हे उघडे पडले. आता ते झाकण्यासाठी अशा धडपडी सुरु आहेत.

आशिष शेलार यांनी कॅगच्या अहवालावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं.

त्यांनी म्हटलं, "राज्यात जलयुक्त शिवारची एकूण 6,41,560  कामं झाली. त्यापैकी कॅगने तपासलेली कामे 1128 इतकी आहेत. म्हणजेच केवळ 0.17 टक्के कामांवरून कँगने संपूर्ण जलयुक्त शिवारचे केलेले मूल्यमापन विश्वासार्ह कसे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जलयुक्त शिवार योजनेची एसआयटीमार्फत चौकशी करण्यात येणार असल्याची माहिती राज्याचे पाणीपुरवठा मंत्री गुलाबराव पाटील यांनी दिली आहे.


सामग्री: "जसे तुम्ही हिंदू आहात तसा मी पण हिंदू आहे. भाजप मंदिरांबद्दल बोलतं ते चालतं आणि आम्ही जर गोशाळेबद्दल बोलायला लागलो तर त्याची कोणाला अडचण का असावी?" असं वक्तव्य काँग्रेसचे नेते आणि मध्य प्रदेशातले खासदार ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी केलं.  बीबीसीला दिलेल्या एक्सक्लुजिव्ह मुलाखतीत ते बोलत होते.

काँग्रेस या मध्य प्रदेश निवडणूकीत सॉफ्ट हिंदुत्वाचं कार्ड खेळत आहे का? या प्रश्नावर उत्तर देताना सिंधिया यांनी वरील विधान केलं. यासह अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सिंधिया यांनी बीबीसीशी संवाद साधला.

सिंधियांची विशेष मुलाखत बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी निलेश धोत्रे यांनी घेतली आहे.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हिंदू धर्म आणि मंदिरं ही काय भाजपाची मक्तेदारी आहे का?"


सामग्री: "जेव्हा 1971 मध्ये भारत-पाकिस्तान युद्ध सुरू होतं तेव्हा  भारतीय वायुसेनेत असलेले राजीव गांधी कर्तव्य विसरून देश सोडून पळून गेले होते," असा एक मेसेज भारताचे माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांच्याबद्दल सोशल मीडियावर शेअर होतोय.

'जे राहुल गांधी आज भारताने केलेल्या एअर स्ट्राइकच्या पुराव्यांची मागणी करत आहेत, त्यांचेच वडील देशाला जेव्हा गरज होती तेव्हा देश सोडून पळून गेले होते', अशा संदर्भासह हा मेसेज कडव्या विचारसरणीच्या फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅप ग्रुपवर फिरत आहे.

खरंच?

बीबीसीनं रिव्हर्स सर्च करून या माहितीची सत्यता पडताळून पाहिली.

बीबीसीच्या वाचकांनी ही पोस्ट बीबीसीला पाठवली आणि ही पोस्ट खरी आहे का, हे विचारलं.

आपल्या या दाव्याला आधार म्हणून पोस्टकार्ड न्यूज आणि पीका पोस्ट या वेबसाइटची लिंक शेअर केली जात आहे. या वेबसाइटनं हाच दावा केला होता जो या व्हायरल पोस्टमध्ये करण्यात आला आहे.

राजीव गांधी देश सोडून पळून गेल्याचा दावा या पोस्टमध्ये करण्यात आला आहे. बीबीसीनं पडताळणी केल्यावर असं कळलं की ही गोष्ट पूर्णतः दिशाभूल करणारी आहे.

या पोस्टमध्ये करण्यात आलेले दावे कसे खोटे आहेत, हे आपण पाहू.

राजीव गांधी यांचा जन्म 20 ऑगस्ट 1944 झाला होता. ते 40व्या वर्षी पंतप्रधान बनले होते. व्हायरल पोस्टमध्ये 1971च्या युद्धाचा उल्लेख आहे, तेव्हा इंदिरा गांधी देशाच्या पंतप्रधान होत्या आणि राजीव गांधी हे राजकारणापासून दूर होते.

सरकारी वेबसाईटनुसार राजीव गांधी यांना विमान उडवण्याची आवड होती. ही आवड पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी दिल्ली फ्लाइंग क्लबची लेखी परीक्षा दिली आणि त्यानंतर त्यांना कमर्शियल पायलटचं लायसन्स मिळालं.

राजीव गांधी हे 1968 इंडियन एअरलाइन्समध्ये पायलट बनले. या ठिकाणी त्यांनी 10 वर्षं नोकरी केली. राजीव गांधी यांनी भारतीय वायुसेनेत कधीच नोकरी केली नव्हती. त्यामुळे राजीव गांधी हे फायटर पायलट मुळात नव्हतेच आणि तसला कोणताही दावा पूर्णतः चुकीचा आहे.

सोनिया गांधी यांच्यावर पुस्तक लिहिणारे लेखक रशीद किडवई यांनी बीबीसीला सांगितलं, "1971च्या युद्धाशी त्यांचा काही संबंध नाही. ते एअर इंडियासाठी प्रवासी विमानाचे पायलट होते. त्यांना बोइंग विमान उडवण्याची आवड होती आणि कारकिर्दीच्या शेवटच्या वर्षांत त्यांनी बोईंगच उडवलं."

दुसरा दावा आहे की 1971च्या युद्धावेळी राजीव गांधी दोन्ही मुलांबरोबर देश सोडून पळून गेले. हाही दावा कसा खोटा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुलवामा हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानमध्ये घुसून हवाई कारवाई केली. त्यानंतर भारतीय वायुसेनेचे विंग कमांडर पाकिस्तानच्या ताब्यात गेले आणि त्यांची सुटका झाली. त्यानंतर एकीकडे अभिनंदन यांनी दाखवलेल्या धैर्यासाठी त्यांचं सर्वत्र कौतुक होत आहे, तर दुसरीकडे एक वेगळीच माहिती राजीव गांधी यांच्याबद्दल सोशल मीडियावर फिरू लागली आहे.


सामग्री: "जो नर-नारी असा भेद मागे टाकून पुढे निघून गेला आहे तो अंतरात्मा श्रेष्ठ. मुन्शी प्रेमचंद यांनी त्यांच्या गोदान या पुस्तकात हे वाक्य लिहिलं आहे. मी स्वतःला तेच समजते. मी ना पुरुष आहे ना स्त्री आणि याचा मला अभिमान आहे. माझं नाव धनंजय चौहान मंगलमुखी," धनंजय पुढे सांगतात.

शांत संततधारेसारखं धनंजय बोलत असतात. पुरुषी असणारा पण घोटवून बायकी केलेला आवाज, फिक्या रंगाची साडी आणि गळ्यात प्रत्येक तृतीयपंथीयाला आवश्यक असणारी चेन.

गायनात, नृत्यात उत्तम गती, सामाजिक प्रश्नांची उत्तम जाण, वेदांचा अभ्यास, आदि शंकराचार्य ते मुन्शी प्रेमचंद यांच्या साहित्याचा अभ्यास. वादात आपलं म्हणणं तर्कशुद्ध असावं म्हणून इतिहासाचा, खास करून तृतीयपंथीयांच्या इतिहासाचा अभ्यास. बोलण्यात आक्रमकता नाही पण अभ्यासाने येणारा ठामपणा. धनंजयना भेटलं की, आपल्या ज्ञानाविषयीचे, अभ्यासाविषयीचे आपलेच गैरसमज गळून पडतात.

कॅनडाच्या पंतप्रधानांसोबत डिनर

कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो नुकतेच भारत दौऱ्यावर येऊन गेले. त्या दौऱ्याचं फलित काहीही असो पण धनंजयना मात्र हा दौरा खूप काही देऊन गेला.

गेल्या कित्येक वर्षांपासून त्यांनी जो तृतीयपंथीयांच्या हक्कांसाठी लढा उभारला आहे त्यात अजून एक मैलाचा दगड पार केला.

कामाचं कौतुक म्हणून त्यांना जस्टिन ट्रुडोंनी डिनरसाठी आमंत्रित केलं. दिल्लीत पार पडलेला हा सोहळा धनंजयना बरंच काही देऊन गेला.

गेल्या काही वर्षापासून धनंजय चंदिगड शहरात तृतीयपंथीयांच्या हक्कांसाठी काम करतात. त्यांचं काम बघून त्यांना गेल्या वर्षी कॅनडाच्या वकिलातीने काही देणगी दिली आणि यावर्षी ट्रुडोंबरोबर निमंत्रितांसाठी असणाऱ्या डिनरला बोलावलं.

"आता कुठे मी जे काम करतेय ते लोकांच्या नजरेत यायला लागलं आहे. पण त्यासाठी मला खूप काही सहन करावं लागलं, खूप काही गमवावं लागलं. मला लोकांनी तुच्छतेने वागवलं आहे. खरकट्यासारखं उकिरड्यावर फेकून दिलं आहे, हिणवलं आहे," धनंजय त्यांच्या भूतकाळाबद्दल सांगतात.

"मी लोकांचा मार खाल्ला आहे. कितीवेळा माझं लैंगिक शोषण झालं याची गणतीच नाहीये. माझं अपहरण करून वीस लोकांनी माझ्यावर रात्रभर गँगरेप केला केला आणि मला रस्त्यावर मरायला फेकून दिलं. पोटापाण्यासाठी मी माझं शरीर विकलं आहे. नाचगाणं केलं आहे. पण मी माझ्या लक्षापासून स्वतःला विचलित होऊ दिलं नाही," धनंजय पुढे सांगतात.

धनंजय आज त्यांची स्वयंसेवी संस्था चालवतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हिजराहचा अर्थ होतो प्रवास. तो प्रवास जो महंमद पैगंबरांनी मक्केपासून मदिनेपर्यंत केला. तो प्रवास जो तुम्हाला जुनं अस्तित्व टाकून नव्याकडे नेतो. त्यावरून शब्द आला हिजडा. मग आम्ही इतरांपेक्षा कमी कसे?" असा सवाल धनंजय करतात.


सामग्री: "ज्या पद्धतीने माझ्या हयात नसलेल्या वडिलांवर पवारांनी इतकी टीका केली. त्यांच्या मनात अजून एवढा राग आहे तर मी अहमदनगरला कशाला प्रचार करू? मी प्रचाराला गेलो तर अजून त्यांच्या मनात काही येईल," असं स्पष्टीकरण विखेंनी दिलं आहे.

तसंच माझ्या राजीनाम्याबाबत पक्षश्रेष्ठी जो निर्णय घेतील तो मान्य असेल, असं त्यांनी म्हटलंय.

"माझ्या मुलाने वेगळ्या पक्षात जावं किंवा नाही अशी कुठलीही भूमिका मांडण्यात आली नव्हती. याबाबत माझ्याशी चर्चा झाली नव्हती. शरद पवार यांनी बाळासाहेब विखेंबाबत केलेलं विधान दुर्दैवी आहे," असं राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी म्हटलं आहे.

"शरद पवार यांनी माझे वडील बाळासाहेब विखे-पाटील यांच्यावर १९९१च्या निवडणुकीचा संदर्भ देऊन टीका केली. शरद पवार यांच्या विधानामुळे दुःख झालं आहे, जे हायत नाहीत त्यांच्याबद्दल असं बोलणं योग्य नाही. अहमदनगरच्या दोन्ही जागा काँग्रेसकडे आल्या असत्या तर काही गैर झालं नसतं," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

पवारांनी सलग दोनवेळा असं विधान केल्याने सुजयने जो निर्णय घेतला तो त्याचा व्यक्तिगत निर्णय आहे, अशी सूचक प्रतिक्रियासुद्धा त्यांनी दिली आहे.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कोणत्या महत्त्वाच्या जागा निवडून येतील हे पाहूनच जागांची मागणी कॉंग्रेसने केली होती.  नगरच्या जागेवर सलग तीन वेळा राष्ट्रवादीच्या उमेदवाराचा पराभव झाला आहे. आघाडीमध्ये लढतोय तर जास्तीतजास्त जागा निवडून येतील हे बघितलं पाहिजे होतं, असंही ते म्हणाले.

"ते काय माझे हायकमांड नाहीत," असं वक्तव्य त्यांनी बाळासाहेब थोरत यांनी केलेल्या टीकेला उत्तर देताना केलंय.

याबाबत पुढे बोलताना ते म्हणाले, "मी बाळासाहेब थोरात यांना स्पष्टीकरण द्यायला बांधील नाही. ते काही हायकमांड नाहीत. मला जे स्पष्टीकरण द्यायचे आहे ते मी हायकमांडला देईन. त्यांनी कॉंग्रेस पक्षाविरोधात काय कारवाया केल्या हे नंतर बोलूच... तो आताचा विषय नाही."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुलाच्या विरोधात अहमदनगरमध्ये प्रचार करणार नाही, असं राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: "ज्या लोकांना या क्षेत्राची माहिती नाही तेच लोक हे आरोप करू शकतात," असं कोल्हेंनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं. "कोणतीही भूमिका पडद्यावर साकारायची असेल तर त्या भूमिकेचा अभ्यास करावा लागतो. त्या व्यक्तिमत्त्वाचे विचार आणि संस्कार अंगीकारावे लागतात. तरच ती भूमिका पडद्यावर जिवंत होऊ शकते.

"ही गोष्ट खरी आहे की शिवाजी महाराजांचे विचार आणि त्यांच्या संस्कारावरच चालण्याचा माझा प्रयत्न असतो. जर त्यांचे संस्कारच माझ्या कृतीतून विरोधकांना दिसत असतील तर मी विरोधकांचे आभारच मानतो," असं कोल्हे बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये म्हणाले.

या मुलाखतीत त्यांनी मालिका ते राजकारण अशा विविध प्रश्नांची त्यांनी उत्तरं दिली. तसंच जर निवडून आल्यावर कोणती कामं त्यांना करावीशी वाटतील याबाबतही चर्चा केली.

अमोल कोल्हे यांनी प्रचाराला घोडा वापरला होता. काही लोकांचं म्हणणं आहे की हा शूटिंगचा घोडा होता आणि अमोल कोल्हे यांना घोड्याची काय आवश्यकता, असा प्रश्नही विचारण्यात आला. त्यावर ते म्हणाले, "हा घोडा शूटिंगचा नव्हता आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे दिवसभरात मी अनेक गावांना भेटी देतो. चालताना मी लोकांना दिसणार नाही म्हणून मला घोड्यावर बसून प्रचार करा, असं कार्यकर्त्यांनी सुचवलं त्यामुळे मी घोड्यावर बसलो."

मालिकेतील भूमिकेचा फायदा?

चित्रपट किंवा मालिका म्हटलं की ग्लॅमर आलंच. तेव्हा या ग्लॅमरचा फायदा कोल्हेंना प्रचाराच्या वेळी होत आहे असा आरोप त्यांचे विरोधक करत आहे या आरोपाला उत्तर देताना कोल्हे म्हणाले, मी मालिकांच्या भूमिकांचा वापर करत आहे असं म्हणणं दुर्दैवी आहे.

"मी सुरवातीलाच माझा शिवाजी महाराजांच्या गेटअप मधला फोटो कुठेही, कोणत्याही फ्लेक्सवर लावू नका असं आवाहन केलेलं आहे. मालिका वेगळी, राजकारण वेगळं आहे. भूमिका करणाऱ्या अभिनेत्याला पाहायला इतकी गर्दी होत नाही," कोल्हे सांगतात.

बैलगाडी शर्यत सुरू व्हावी यासाठी प्रयत्न करणार असल्याचं सांगताना ते म्हणाले, "बैलगाडी मालकांनी मला पाठिंबा दिला आहे. त्यांनी मला पाठिंबा मालिकेतल्या भूमिकेसाठी नाही तर मी त्यांच्यासाठी जी भूमिका घेतली आहे त्यासाठी दिला आहे. त्यामुळं मला मिळणारा प्रतिसाद विरोधकांसाठी पोटदुखी ठरत असेल तर त्याला मी काय करणार?," असं कोल्हे म्हणाले.

काय काम करणार?

अमोल कोल्हे निवडून आले तर ते सेलिब्रिटी असल्यामुळे सर्वसामान्य मतदारांसाठी उपलब्ध राहातील का? असा प्रश्न...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आधी शिवाजी महाराज आणि नंतर 'स्वराज्यसरक्षक संभाजी'च्या भूमिकेतून घराघरात पोहोचलेले अभिनेते अमोल कोल्हे सध्या शिरूर लोकसभा मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून निवडणूक लढवत आहेत. अमोल कोल्हे पडद्याबाहेरही सतत आपल्या मालिकेतल्या भूमिकांमध्येच असतात, असा आरोप त्यांच्यावर सातत्याने होत आहे. पण या आरोपाबद्दल त्यांना काय वाटतं?


सामग्री: "ज्या व्यक्तीनं ताजमहाल बनवला, त्यांनं आपल्या वडिलांना कैदेत ठेवलं होतं. तो हिंदूचं शिरकाण करणार होता."

ताजमहाल हा भारतीय संस्कृतीवर कलंक आहे, असंही सोम पुढे म्हणाले.

भाजप आमदाराच्या या वक्तव्यावर बीबीसी मराठीने वाचकांची मतं मागवली होती. बहुतांश वाचकांनी म्हटलं की ताजमहल हा भारतीय संस्कृतीचाच भाग आहे.

गणेश लटके म्हणतात की "विकासाचे मुद्दे बाजूला राहिलेत आणि इथे दुसरंच काहीतरी चालू आहे. ताजमहाल आपल्या देशाचं वैभव आहे."

असंच काहीसं मत सोहन गौरव यांच आहे. ते म्हणतात, "भाजपच्या या अतार्किक तर्काचा आधार घ्यायचा झाला तर भारतावर जुलमी राजवट करणाऱ्या इंग्रजांनी बांधलेल्या राष्ट्रपती भवन, संसद, गेटवे ऑफ इंडिया, इंडिया गेट, छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, बृहन्मुंबई महापालिकेची इमारत आणि अशा बऱ्याच गोष्टी मग "त्यांना अपेक्षित असलेल्या" (!) भारतीयत्वात बसत नाहीत. तोडून टाकायच्या मग त्या?"

विकासाचे मुद्दे बाजूला ठेवून या गोष्टींचं राजकारण करणारे तुम्ही आणि मुघल यांच्या काही फरक नाही, असं सौरभ विघ्ने यांनी म्हटलं आहे.

ताजमहाल हा भारतीय संस्कृतीवर कलंक आहे, असं म्हणणाऱ्या व्यक्तीचं इतिहासाचं ज्ञान कमी असलं पाहिजे, असं अब्दुल शेख म्हणत आहेत.

वृषाली प्राजक्त म्हणतात, "हडप्पा मोहोंजदडोपासून अगदी 2014 पर्यंत सगळं आपल्या देशाच्या इतिहासाचा हिस्सा आहे. कुणाला मान्य असो वा नसो."

हर्षवर्धन पाठक यांनी जरा वेगळा मुद्दा मांडला आहे. त्यांच्या मते ताजमहाल बांधण्याचं सगळं श्रेय तो घडवणाऱ्या कारागिरांना जातं.

अभिराम साठे म्हणतात की, "ताजमहाल हा शहाजहानने बांधलाच नाही तर जो आधी पासून होता तोच बळकावला. हा आमचा दावा आहे. संशोधन करून योग्य इतिहास समोर आणा, असा पवित्रा भाजपने घेतला पाहिजे."

मराठी थिंकर्स या अकाउंटने ट्वीट केलं आहे की मुघलांनी निर्माण केलं म्हणून कोणाला ताजमहालविषयी आपत्ती असेल तर त्यांनी लाल किल्ला आणि इंग्रजांनी बनवलेल्या संसदभवना वरतीही बोललं पाहिजे.

शेखर जोशी म्हणतात की तो ताजमहाल नाही आहे, तेजोमहालय आहे.

मात्र प्रतिक खडतरेंचं मत आहे की या सगळ्या वादात पडून आपण विकासाकडे दुर्लक्ष नाही केलं पाहिजे.

सरकारने मुद्द्याचं बोलावं, विकासाचं बोलावं, असंही ते पुढे म्हणतात.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय जनती पार्टीचे आमदार संगीत सोम मेरठमध्ये बोलताना म्हणाले की, "अनेक लोक ताजमहालला उत्तर प्रदेशच्या पर्यटक यादीतून वगळल्यामुळे चिंतेत आहे. खरंच आपण कोणत्या इतिहासाबद्दल बोलतो आहोत?"


सामग्री: "ज्या शेतकऱ्यांचं 2 लाख रुपयांपर्यंतचं कर्ज सप्टेंबर 2019पर्यंत थकित आहे, ते माफ करण्यात येईल. यासाठीची 'महात्मा ज्योतिबा फुले शेतकरी कर्जमाफी योजना' मार्च 2020पासून सुरू करण्यात येईल," अशी घोषणा उद्धव ठाकरेंनी केली.

"कर्जमाफीची रक्कम थेट शेतकऱ्याच्या खात्यात पोहोचवली जाईल. या हंगामांचं जे कर्ज जूनमध्ये थकित होईल त्याचंसुद्धा पुनर्गठन करण्यात येईल. याशिवाय नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी लवकरच नवीन योजना आणण्यात येईल," असंही उद्धव ठाकरे यांनी घोषित केलं.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी मात्र या घोषणेला विरोध केला आहे. "सातबारा कोरा करणार, असं आश्वासन सत्ताधाऱ्यांनी दिलं होतं. ते कधी होणार आहे? सरसकट कर्जमाफी आणि सातबारा कोरा करण्याचा शब्द हे सरकार पाळत नाहीये. या सरकारनं शेतकऱ्यांचा विश्वासघात केला आहे," असं देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं.

कुणाचं कर्ज माफ होणार?

या योजनेअंतर्गत नेमकं कोणत्या शेतकऱ्यांचं कर्ज माफ होणार, हे जाणून घ्यायचा आम्ही प्रयत्न केला.

याविषयी शिवसेना नेते आणि वसंतराव नाईक शेतकरी स्वावलंबन मिशनचे माजी अध्यक्ष किशोर तिवारी यांनी बीबीसीला सांगितलं, "उद्धव ठाकरे सरकारची कर्जमाफी कोणत्याही अटीशिवायची कर्जमाफी आहे. यात सगळ्या शेतकऱ्यांचं 2 लाख रुपयांपर्यंतचं कर्ज माफ होणार आहे. शेतकऱ्याकडे किती जमीन आहे, यासारख्या कोणत्याच अटीचा त्यात समावेश नसेल."

"या योजनेत कुटुंबाला एकक मानण्यात आलेलं नसून शेतकरी हा एकक असेल," असं त्यांनी पुढे सांगितलं.

दरम्यान, या योजनेतून आमदार, खासदार आणि शासकीय नोकरदारांना या वगळण्यात येईल, असं अर्थमंत्री जयंत पाटील यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं आहे.

किती शेतकऱ्यांना लाभ होणार?

उद्धव ठाकरे सरकारच्या कर्जमाफीच्या राज्यातील 35 टक्के शेतकऱ्यांना फायदा होईल, असं मत शेती प्रश्नांचे अभ्यासक डॉ. गिरीधर पाटील मांडतात.

त्यांच्या मते, "राज्यातील 35 टक्के शेतकरी अधिकृत अशा बँकांकडून कर्ज घेतात. उर्वरित शेतकरी सावकार, बाजार समितीतील दलाल आदींकडून कर्ज घेतात. त्यामुळे या कर्जमाफीचा फायदा फक्त 35 टक्के शेतकऱ्यांना होणार आहे. सगळ्या शेतकऱ्यांना फायदा होईल, या सरकारच्या दाव्यात तथ्य नाही."

"खरं तर शेतीचे प्रश्न जटिल झालेत. कृषी मालाला हमीभाव, तसंच बाजारपेठ असे अनेक प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर आहेत. सरसकट कर्जमाफी शक्य नाही, म्हणून सरकारनं 2 लाख रुपयांपर्यंतची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागपूरमधील हिवाळी अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी शेतकरी कर्जमाफीची घोषणा केली.


सामग्री: "ज्यांच्याकडे पुरेसे पैसे आहेत त्यांना ही उत्पादनं अगदी ब्रेड घेतो तशी सहगत्या विकत घेता येत असतील. पण एखाद्या आईला अनेक मुलांची जबाबदारी एकटीनं पार पाडायची असते तेव्हा मासिक पाळीची उत्पादनं खरेदी करण्यापेक्षा अन्नपदार्थ घेणं जास्त गरजेचं वाटतं."

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मासिक पाळीही परवडत नाही, असा अनुभव असलेल्या यूकेमधल्या हजारो महिलांपैकी सारा एक आहे. आर्थिकरीत्या दुर्बल असल्याने जेव्हा कुणाला मासिक पाळीची उत्पादनंही परवडत नाहीत, तेव्हा त्याला पिरिअड पॉवर्टी असं म्हटलं जातं.


सामग्री: "ट्रॅव्हल इंडस्ट्री मुळातच प्रवासाशी संबंधित आहे आणि आता कोरोनामुळे तोच बंद झाला आहे. टूर मॅनेजरचं काम हे पर्यटकांसोबत फिरणं हे आहे. 'वर्क फ्रॉम होम' असा ऑप्शनच आमच्याकडे नाहीये. त्यामुळे सध्याच्या परिस्थितीत आम्ही 'जॉबलेस'असल्यासारखेच आहोत," एका नामांकित पर्यटन कंपनीमध्ये टूर मॅनेजर म्हणून काम करणारी अमृता प्रधान सांगत होती.

कोरोना व्हायरसचा प्रसार वेगानं होत असताना त्याचे आर्थिक, सामाजिक परिणामही समोर येत आहेत. या व्हायरसमुळे सगळं जग ठप्प झाल्यामुळे अनेक उद्योग-व्यवसायांसमोर मोठं प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. कोरोनाचा सर्वाधिक फटका झेलणाऱ्या इंडस्ट्रींपैकी एक म्हणजे पर्यटन.

लॉकडाऊनमुळे आंतरराष्ट्रीय प्रवास सोडा, अगदी जिल्ह्या-जिल्ह्याच्या सीमाही बंद आहेत. अशावेळी पर्यटन व्यवसाय पूर्णपणे ठप्प झाला आहे. सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे हे सर्व संपून लोक पुन्हा प्रवासाला कधी करणार याबद्दलच्या अनिश्चिततेनंही या ट्रॅव्हल इंडस्ट्रीला ग्रासलं आहे.

ओस पडलेला ताज महाल परिसर पर्यटनाची स्थिती सांगतो.

या सगळ्या अनिश्चिततेबद्दल बोलताना अमृतानं म्हटलं, "कोरोनाचा सगळ्यात पहिला फटका हा पर्यटन व्यवसायाला बसला आणि या धक्क्यातून सर्वात शेवटी जर कोणता व्यवसाय सावरणार असेल तर तो पर्यटनच आहे. कोरोनाचा प्रसार जगभर ज्यापद्धतीनं झाला आहे, ते पाहता लोकांच्या मनात प्रवासाची भीती बसली आहे. त्यामुळे सगळं रुळावर आलं तरी लोक लगेचच फिरायला बाहेर पडणार नाहीत, हे वास्तव आहे. पुढचं किमान वर्षभर लोक बाहेर पडतील की नाही याबद्दल शंका आहे."

मार्च, एप्रिल, मे हा पर्यटन व्यवसायासाठी सर्वात महत्त्वाचा सीझन असतो. या काळात सर्वाधिक बुकिंग होतात. लॉकडाऊनमुळे हाच सीझन वाया गेला असल्याचं अमृतानं म्हटलं. याचा फटका जसा पर्यटन कंपन्यांना बसला आहे, तसाच पर्यटकांनाही बसला असल्याचं तिनं सांगितलं.

"लोक परदेश प्रवासाचं बुकिंग जवळपास वर्षभर आधी करतात. या प्रवासाची पॅकेजेसही महागडी असतात. ट्रॅव्हल कंपन्यांकडून या सीझनच्या बुकिंगसाठी वापरलेले पैसे तुम्ही पुढे वापरू शकता, असं सांगितलं जात आहे. पण पुढे म्हणजे कधी? इथे आता उद्याचीच शाश्वती नाहीये. त्यामुळे लोकांना रिफंडच हवा आहे. पण ट्रॅव्हल कंपन्यांचेही पैसे विमान कंपन्या, हॉटेल्सकडे अडकलेले आहेत. अशावेळी पर्यटकांना केवळ 40 टक्के रक्कम परत देण्यात येत आहे. हे खरं तर सगळ्यांसाठी तोट्याचं आहे. लॉकडाऊनमुळे एका रात्रीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'कोरोनामुळे बसलेली प्रवासाची धास्ती दूर झाल्याशिवाय पर्यटन व्यवसाय रुळावर येणार नाही'


सामग्री: "ठीक आहे. काय होईल बघूया. ते तुम्हाला माहीतच आहे," असं वक्तव्य ट्रंप यांनी व्हाईटहाऊसमध्ये आयोजित एका पत्रकार परिषदेत केलं.

यावेळी ट्रंप यांनी मतपत्रिकेबाबत, विशेषतः पोस्टल मतांबाबत काळजी व्यक्त केली. अशा प्रकारच्या मतदानात फसवणूक होण्याची जास्त शक्यता असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं.

अमेरिकेत बहुतांश ठिकाणी मेल-इन प्रकारचे मतदान घेतलं जाण्याची शक्यता आहे. अनेक राज्य या गोष्टीला प्रोत्साहन देत असून कोरोना व्हायरसच्या काळात लोकांनी आपल्या घरातून बाहेर न पडता मतदान करावं, यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.

बुधवारी (23 सप्टेंबर) संध्याकाळी ट्रंप यांची पत्रकार परिषद आयोजित करण्यात आली होती.

निवडणुकीत पराभूत झाल्यास डेमोक्रेटीक पक्षाचे उमेदवार जो बायडेन यांना सत्तेचं हस्तांतरण शांततापूर्ण पद्धतीने केलं जाईल का, असा प्रश्न यावेळी एका पत्रकाराने विचारला.

याला उत्तर देताना ट्रंप म्हणाले, "मी मतपत्रिकांबाबत सातत्याने तक्रार करत आलो आहे. अशा पद्धतीने मतदान घेणं नुकसानीचं ठरू शकतं."

यावर पत्रकाराने देशात दंगली होत असल्याबाबत प्रश्न विचारला. याला मध्येच तोडताना ट्रंप यांनी आपलाच विजय निश्चित असल्याचं सांगितलं. "पोस्टाद्वारे मतदान झालं नाही तर सर्व शांततेच होईल, स्पष्ट सांगायचं तर मी सत्ता कायम राखीन."

2016 ला झालेल्या निवडणुकीत डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरुद्ध डेमोक्रेटीक पक्षाच्या हिलरी क्लिंटन उभ्या होत्या. या निवडणुकीत आपला पराभव झाल्यास तो निकाल आपण स्वीकारणार नाही, अशी भूमिका ट्रंप यांनी घेतली होती. हा म्हणजे लोकशाहीवरील हल्ला असल्याचं मत त्यावेळी क्लिंटन यांनी नोंदवलं होतं.

अखेर, या निवडणुकीत विजय मिळवून डोनाल्ड ट्रंप अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान झाले.

या निवडणुकीत ट्रंप यांना तीस लाख मतं (पॉप्यूलर व्होट्स) कमी मिळाली होती. या निकालाबाबत ट्रंप यांना अजूनही संशय आहे.

अमेरिकेच्या सुप्रीम कोर्टातील न्यायमूर्तींचं पद रुथ बेडर गिन्सबर्ग यांच्या निधनानंतर रिक्त आहे. हे पद भरण्याच्या निर्णयाचीही ट्रंप यांनी पाठराखण केली. शिवाय, निकाल आल्यानंतर कदाचित कोर्टात जाण्याची वेळ येऊ शकते, असंही ट्रंप म्हणाले.

"या निवडणुकीचा शेवट कोर्टात होईल आपल्याकडे नऊ न्यायमूर्ती आहेत, ही महत्त्वाची बाब आहे. कारण डेमोक्रेटीक पक्ष निवडणुकीत घोटाळा करण्याचा प्रयत्न करत आहे. हे प्रकरण न्यायालयापर्यंत पोहोचायलाच हवं."

डोनाल्ड ट्रंप...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक नोव्हेंबर महिन्यात होणार आहे. या निवडणुकीत आपण हरलो तर सत्तेचं शांततापूर्ण हस्तांतरण करण्यास राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी नकार दिला आहे.


सामग्री: "डोकं झाकावं. असं चांगलं नाही वाटत... बुजुर्ग सांगतात. बुरखा घातला तर आम्ही मर्यादेत राहतो असं समजलं जातं. पडदा न ओढणारी स्त्री पाहिल्यास लोक तिला निर्लज्ज ठरवून मोकळे होतात," हा एका महिलेचा अनुभव आहे.

"पाणी पितानाही आम्ही बुरखा काढत नाही. कुणीतरी बघेल अशी भीती असते. यातून बघतानाही अडचण होते. चालताना पाय अडकून पडायचा धोका असतो. मर्यादेत राहा, चेहरा झाका, असंच आम्हाला सांगितलं जातं. मग आम्ही तरी काय करणार? असा प्रश्न ही महिला विचारते.

हेही बघितलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डोक्यावरून चेहऱ्यापर्यंत पदर किंवा बुरखा  घेणाऱ्या प्रत्येक स्त्रीची एक स्वतंत्र कथा आहे. त्यातल्याच 2 भारतीय महिलांची ही गोष्ट.


सामग्री: "तशी सहानुभूती वाटणं शक्यच नाही, कारण मला जी सहानुभूती आणि धक्का बसला आहे तितका कुणालाच बसला नाही. आईसारखं जगात कोणी नसतं. त्याच्यासारखी शूरवीर मुलं असेच जन्माला येत नाही, पण तो माझं जग सुनंसुनं करून गेला," औरंगजेब यांच्या आई राज बेगम बोलत होत्या.

काश्मीरमधल्या मेंडर, सीरा सैलानी गावात जेव्हा मी रात्री उशिरा औरंगजेबच्या घरी पोहोचलो तेव्हा संपूर्ण घर शोकसागरात बुडालं होतं. महिला आणि पुरूष वेगवेगळ्या खोल्यांमध्ये बसून औरंगजेबच्या आठवणी काढत होते.

औरंगजेबचं गाव सीमेपासून अगदी जवळ आहे. श्रीनगर आणि मेंडर या शहरांमध्ये 200 किमीचं अंतर आहे.

त्याच्या कुटुंबीयांच्या चेहऱ्यावर राग अगदी स्पष्ट दिसत होता. राज बेगम आपल्या मुलाच्या मृत्यूनंतर संपूर्ण काश्मीरवर असलेला राग व्यक्त करतात.

त्या म्हणतात, "माझा संपूर्ण काश्मीरवर राग आहे कारण त्यांनी या लुटारुंना इथं ठेवलं आहे."

औरंगजेब यांच्या घरातील शोकमग्न महिला.

"बिजली गिरे उस कश्मीर पर, गोली लगे उस कश्मीर को, मेरा बच्चा मारा गया," राज बेगम उद्विग्न होऊन सांगत होत्या.

आपल्याच काश्मिरींनी मारलं

राज बेगम रडत म्हणाल्या, "कोणताही मुस्लीम मुस्लिमांना मारून स्वतंत्र होत नाही. माझा औरंगजेब निरपराध आणि निरागस होता. माझ्या मुलाला गाडीत घेऊन गेले आणि मारून टाकलं."

मुलाला गमावल्यावर राज बेगम यांच्या दोन इच्छा आहेत. त्या म्हणतात, "एकदा त्या ड्रायव्हरचा चेहरा बघायचा आहे ज्याने माझ्या मुलाला जंगलात नेऊन सोडलं आणि मारून टाकलं. दुसरं म्हणजे त्या जागेवर जायचं आहे जिथं माझ्या मुलाला मारून टाकलं."

"दु:ख या गोष्टीचं आहे की काश्मिरी लोकांनीच माझ्या मुलाला मारून टाकलं. माझं विश्व अगदी उद्धवस्त करून टाकलं."

औरंगजेबची बहीण ताबीना

"तो माणूस एकदा जर मला भेटला तर मी त्याला सांगणार आहे की त्याला काही हवंच होतं तर मला मागायचं. माझ्या मुलाकडे तेव्हा काहीही शस्त्रं नव्हतं. अशा नि:शस्त्र व्यक्तीला मारणं म्हणजे स्वातंत्र्य नाही."

राज बेगम त्या दिवसाची आठवण काढत सांगतात, औरंगजेब यांनी घरी येणार असल्याचं त्यांना कळवलं होतं.

"माझा मुलगा येणार म्हणून मी खूश होते, संध्याकाळी चारपर्यंत त्याचा फोन आला नाही म्हणून फोन केला तर फोन बंद होता."

मागच्या गुरुवारी औरंगजेब यांचं दक्षिण काश्मीरमधल्या पुलवामाच्या कलमपोरातून अपहरण झालं होतं. अपहरण झाल्यावर काही तासांतच त्यांचा मृतदेह 10 किलोमीटरच्या अंतरावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्हालासुद्धा माझ्या मुलाबद्दल सहानुभूती वाटते का? औरंगजेब यांची 50 वर्षांची आई विचारत होती.


सामग्री: "तिला कितीही वेळा फोन केला तरी ती सरळ बोलत नाही. नातवाला भेटू देत नाही," रेवती (नावं बदललं आहे) आवंढा गिळत सांगतात. त्यांचं वय साठच्या आसपास, त्यांच्या पतींनी सत्तरी ओलांडली असेल.

"भांडण म्हणाल तर काही नव्हतं. आपली मुलगी आपल्याला समजून घेईल, असं वाटलं आणि मनाचा हिय्या करून तिला सांगितलं, की तुझा साडेतीन वर्षांचा मुलगा आता आमच्याकडून नाही सांभाळला जाणार. आम्ही आपलं आमच्या गावी परत जातो. त्यानंतर जो गदारोळ उठला तो अजून थांबायचं नावं घेत नाही."

औरंगाबादमध्ये राहाणाऱ्या रेवती आजींची मुलगी पुण्यात एका सॉफ्टवेअर कंपनीत उच्चपदावर काम करते. ऑफिसमध्ये तिला प्रमोशन मिळालं आणि मग तिची जबाबदारीही वाढली.

"तिच्या सासू-सासऱ्यांनी आधीच सांगितलं की आमचा काही संबंध नाही. मग तिने आम्हाला बोलवून घेतलं काही महिन्यांकरिता. त्याची दोन वर्षं होऊन गेली तरी आम्हाला आमच्या घरी परत जाता येईना. गैरसमज नको, माझं माझ्या नातवावर खूप प्रेम आहे, पण त्याच्या मागे दिवसभर नाही नाचता येत मला."

रेवती आजींचे गुडघे आता त्यांना साथ देत नाही. एका डोळ्याने थोड्या अधू आहेत त्या. आणि रक्तदाबाचा त्रास पन्नाशीत लागला ते वेगळंच. त्यांच्या नवऱ्याला हृदयविकार आहे, त्यामुळे साडेतीन वर्षांचा प्रचंड अॅक्टिव्ह असणारा नातू त्यांच्याकडून सांभाळला जात नाही.

"सगळं आयुष्य कुणाचं न कुणाचं करण्यात गेलं. मुलं वाढवली, संसाराची गणित जमवली. आता कोणत्याही जबाबदाऱ्या नको वाटतात. मुलीला हे न सांगताच कळेल असं वाटलं होतं. नंतर आडून आडून सांगून पाहिलं, पण ती ऐकून न ऐकल्यासारखं करायची. मग स्पष्ट सांगितलं. तिचा खूप संताप झाला. मोठ भांडण उकरून काढलं तिने. आणि कायमचे संबंध तोडले."

गेल्याच आठवड्यात पुण्याच्या फॅमिली कोर्टाने 'नातवंडांचा सांभाळ ही आजी आजोबांची जबाबदारी नाही' असा महत्त्वपूर्ण निकाल दिला.

अर्थात ही केस वेगळ्या संदर्भात होती. नवरा सोबत नसताना, मुलीला सांभाळण्यासाठी सासू सासरे मदत करत नाहीत. त्यामुळे पाळणाघरावर खर्च होतो, जो मला परवडत नाही, असं या महिलेचं म्हणणं होतं.

पण या निकालानंतर उलट-सुलट चर्चांना उधाण आलं. आम्ही अनेक जेष्ठ नागरिकांशी बोललो. अनेक जणांनी खासगीत मान्य केलं की नातवंडांचा सांभाळ करणं त्यांना आवडत नव्हतं किंवा जमत नव्हतं. अनेकांनी हेही मान्य केलं की याविषयावरून त्यांच्या घरात वाद होतात, अगदी टोकाचेही.

पण हा विषय कौंटुबिक असल्याने कुणीही उघडपणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझ्या मुलीने आमच्याशी संबंध तोडलेत."


सामग्री: "ती आता दोन मुलांची आई आहे आणि तिच्या वैवाहिक आयुष्यात सुखी आहे. तिला बरंच काही करायचं होतं, पण तिला तशी संधी कधीच मिळाली नाही," ती पुढे सांगत होती.

आंध्र प्रदेशच्या किनारी भागात असलेल्या विशाखापट्टणममध्ये #BBCShe या प्रकल्पाच्या निमित्तानं आम्ही तिथल्या विद्यार्थिनींशी बोलत होतो. संधी न मिळाल्याचं दु:ख अनेकींच्या बोलण्यातून व्यक्त होत होतं.

नुसतीच पदवीची भेंडोळी

करिअर सोडून लग्न लावून देण्याची भीती त्यांना सतावत होती.

आम्ही बोलत होतो त्या खोलीत जेनेटिक्स, फार्मकॉलॉजी, लॉ आणि एमबीए अशा अनेक तांत्रिक विषयांचं शिक्षण घेणाऱ्या मुली होत्या. त्यातील काही पदव्युत्तर शिक्षण घेत होत्या तर काही पीएचडी करत होत्या.

आकडेवारी काय सांगते?

आम्ही मागच्या आठवड्यात बिहारमध्ये याच प्रकल्पावर काम करत होतो. त्या तुलनेत हा लक्षणीय बदल होता. बिहारमध्ये अजुनही मुली प्राथमिक शिक्षणापासून वंचित आहेत.

मुलींनी उच्च शिक्षण घेण्याच्या बाबतीत आंध्र प्रदेश बराच पुढे आहे.

All India Survey of Higher Education AISHE 2015-16 च्या सर्वेक्षणात आंध्र प्रदेश Gross enrolment ratio (GER)च्या बाबतीत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तामिळनाडूचा या बाबतीत पहिला क्रमांक आहे.

Gross enrolment ratio (GER) चा अर्थ एकूण विद्यार्थ्यांपैकी उच्च शिक्षणासाठी प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचं गुणोत्तर असा होतो.

भारतात या गुणोत्तरासाठी 18-23 या वयोगटाचं सर्वेक्षण होतं.

मुलींसाठी हा आकडा 23.5% इतका आहे.

भारतात इतर ठिकाणी या आकड्यांमध्ये प्रचंड तफावत आहे. बिहारमध्ये हे प्रमाण 12.6 टक्के आहे तर तामिळनाडूमध्ये हे प्रमाण 42.4% आहे.

GERच्या बाबतीत आंध्र प्रदेशचा पहिल्या पाच राज्यात समावेश होतो. उच्च शिक्षणासाठी प्रवेश घेणाऱ्या मुलींचं प्रमाण तिथे 26.9% आहे.

उच्च शिक्षणात जास्त मुली म्हणजे नोकरीत स्त्रियांचं प्रमाण जास्त असा अर्थ होतो. पण आंध्र विद्यापीठातील मुलींचा अनुभव मात्र याबाबतीत वेगळा आहे.

एका 22 वर्षीय विद्यार्थिनीनं एक आश्चर्यकारक विधान केलं. ती म्हणाली, "आमचे आईवडील आम्हाला चांगली पदवी घेण्यासाठी विद्यापीठात शिकायला पाठवतात खरं, पण ते करिअर बनवण्यासाठी नाही तर चांगला नवरा मिळावा म्हणून."

या विधानाशी सगळ्याजणी सहमत झाल्या. टाळ्यांच्या कडकडाटात तिच्या विधानाला अनुमोदन मिळालं.

त्यांच्या कुटुंबातूनच लग्न करण्याचा त्यांच्यावर दबाव होता हे स्पष्ट दिसत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ती तरुणी आपल्या बहिणीची गोष्ट सांगताना जरा गोंधळलेली दिसत होती. तिच्या बहिणीनं इंजिनिअरिंगमध्ये उत्तम गुण मिळवले होते. पण ते सगळं सोडून तिला लग्न करावं लागलं.


सामग्री: "तीन रात्रींपासून माझा भाऊ नीमच्या सरकारी रुग्णालयात दाखल होता. त्याला कोव्हिडची लागण झाली आहे. तिथे परिस्थिती हाताबाहेर गेल्याने डॉक्टरांनी खासगी रुग्णालयात जाण्यास सांगितले. काल रात्रीच भावाला खासगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. ऑक्सिजनची पातळी 80 वर पोहोचली होती. आम्हाला दाखल करून 24 तासही झाले नाहीत आणि आम्ही रुग्णालयाला 1 लाख 30 हजार रुपये दिले आहेत," हे सांगत असताना राजेंद्र प्रसाद यांना रडू कोसळतं आणि ते फोनवर बोलत असताना अचानक थांबतात. याक्षणी ते किती हतबल आणि लाचार आहेत याची जाणीव त्यांच्या आवाजातून होते.

जयपूरपासून 17 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या नीम याठिकाणी राहणारे राजेंद्र प्रसाद हे आपला भाऊ सुभाष चंद यांच्यावर उपचार करण्यासाठी सिकर येथील खासगी रुग्णालयात पोहोचले आहेत. त्यांचा भाऊ आयसीयूमध्ये जीवन आणि मृत्यूची लढाई लढत आहे.

राजेंद्र प्रसाद यांच्या हातात सुभाष यांच्या नावाचे आयुष्मान कार्ड आहे. या कार्डवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा फोटो आहे.

राजेंद्र प्रसाद आपले अश्रू पूसत सांगतात, "सुरुवातीला तीन दिवस त्यांच्या भावावर सरकारी रुग्णालयात उपचार सुरू होते. तिथे पैसे द्यावे लागत नव्हते. त्यामुळे आम्हाला वाटले हे कार्ड इथेही उपयुक्त ठरेल. डॉक्टरांनी सांगितलं म्हणून आम्ही भावाला इकडे दाखल केले. पण खासगी रुग्णालयातील हे डॉक्टर म्हणाले की आधी पैसे जमा करा. आम्ही तुम्हाला पावती देतो. मग जिथून पैसे परत घ्यायचे आहे तिथून घ्या. आता मला सांगा मॅडम या कार्डचा काय उपयोग आहे? मोदीजी काय कामाचे आहेत? आणि त्यांच्या या कार्डचा तरी काय उपयोग?"

हे सांगत असताना पुन्हा त्यांना रडू आलं. ते आणखी जोरात रडू लागले. सुभाष यांच्या घरी त्यांची पत्नी, एक मुलगा आणि एक मुलगी आहे. दोघंही पदवीचे शिक्षण घेत आहेत. कुटुंबात सुभाष एकमेव कमवते आहे. ते एक छोटी शाळा चालवतात जी गेल्यावर्षीपासून बंद आहे.

आयुष्मान भारत- PMJAY काय आहे?

ही मोदी सरकारची महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. आयुष्मान भारत योजनेचे दोन भाग आहेत, एक आरोग्य विमा योजना आहे, जी आयुष्मान भारत पंतप्रधान जन आरोग्य योजना (आयुष्मान भारत-पीएमजेएवाय) आहे आणि दुसरी आरोग्य आणि कल्याण केंद्र योजना आहे.

आयुष्मान भारत-पीएमजेएवाय ही केवळ देशातीलच नव्हे तर जगातील सर्वांत मोठी आरोग्य विमा योजना आहे असा दावा केंद्र सरकार कायम करत आली आहे.

सप्टेंबर 2018 मध्ये रांची येथे ही योजना सुरू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची महत्त्वाकांक्षी आयुष्मान भारत योजना कोरोनाच्या काळात किती कामाला आली असा प्रश्न विचारला जात आहे. बीबीसीने पडताळणी करून या योजनेचा अभ्यास केला. त्यात ही महत्त्वपूर्ण निरीक्षणं दिसली आहेत.


सामग्री: "तुमचा चौकीदार ठामपणे उभा आहे आणि देशाची सेवा करत आहे. पण मी एकटा नाही. भ्रष्टाचार, समाजात पसरलेली घाण यांच्याविरोधात आवाज उठवणारा प्रत्येक जण चौकीदार आहे. देशाच्या प्रगतीसाठी काम करणारा प्रत्येक जण चौकीदार आहे. आज प्रत्येक भारतीय MainBhiChowkidar, असं म्हणत देशाचं रक्षण करत आहे," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

हा संदेश देण्यासाठी त्यांनी तीन मिनिटांचा एक व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. मोदींनी स्वत:ला चौकीदार असं संबोधलं आहे. स्वत: भ्रष्टाचार करणार नाही आणि करूही देणार नाही असं ते म्हणाले.

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी सतत 'चौकीदार चोर है' अशा शब्दांत मोदींवर टीका करतात.  विशेषत: रफाल मुदद्यावर विरोधकांनी सरकारवर  टीकेची झोड उठवली आहे. भाजपने मात्र या सर्व आरोपांचा इन्कार केला आहे.

सोशल मीडियावर प्रतिक्रियांचा पाऊस

ही घोषणा केल्यानंतर सोशल मीडियावर  विविध प्रतिक्रियांचा पाऊस पडत आहे.

रेल्वेमंत्री पियुष गोयल यांनीही ट्विट केलं आहे. "#MainBhiChowkidar या मोहिमेत सहभाग घेताना अतिशय आनंद होत आहे. भारताचा नागरिक म्हणून माझं देशावर प्रेम आहे. भ्रष्टाचार, दारिद्र्य आणि कट्टरवादाचा पराभव करण्यासाठी मी शक्य ते सगळं करेन..तसंच संपन्न, सुरक्षित आणि सक्षम भारताची निर्मिती करण्यासाठी मदत करेन," असं ट्विट त्यांनी केलं आहे.

कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री सिद्धारमैया यांनी चोराने स्वतःला चौकीदार दाखवणे ही शोकांतिक असून खऱ्या पोलिसांचा अवमान असल्याचं म्हटलं आहे.

याच शब्दात असंख्य ट्विटर युजर्सनी या मोहिमेला पाठिंबा दिला आहे. पुण्याचे खासदार अनिल शिरोळे यांनीसुद्धा याच आशयाचं ट्विट केलं आहे.

त्याचवेळी हे एक चांगलं गाणं असून ते निवडणुकीवर केंद्रित नको होतं. एखादं चांगलं उद्दिष्ट ठेवून ते आधीच काढायला हवं होतं अशी प्रतिक्रिया राज रॉकर या ट्विटर युजरने दिली आहे.

"सर्वसमावेशक अर्थव्यवस्था महत्त्वाची आहे. आता लोकांच्या खात्यात थेट पैसे जातात. आधीच्या सरकारमध्ये 100 रुपये मंजूर केले तर लाभार्थींना 15 रुपये मिळत असत," अशा शब्दांत सिद्धार्थ पै यांनी या मोहिमेला प्रतिसाद दिला आहे.

"चौकीदार चोर है या आरोपाला 'मै भी चौकीदार' हे उत्तर म्हणजे गेल्या काही काळातील उत्तम मोहीम आहे. असं यशवंत देशमुख यांना वाटतं. निवडणुकीचा अंतिम टप्पा सुरू झाला असून रंगतदार सामन्याची वाट पाहतोय," असंही ते पुढे म्हणाले.

त्याचवेळी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्विटरवर व्हीडीओ पोस्ट केला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या समर्थकांना 'मै भी चौकीदार (मीही चौकीदार)' अशी प्रतिज्ञा करण्याचं आवाहन केलं आहे. समाजात घडणाऱ्या अप्रिय घटनांच्या विरोधात लढणारे ते एकटेच नाहीत, असा संदेश त्यांनी दिला आहे. तर काँग्रेसने या प्रचार मोहिमेवर टीका केली आहे.


सामग्री: "तुम्हा सगळ्यांच्या पाठिंब्याबाबत मनापासून आभार मानते. उद्या मुंबईतील जुहू इथं पत्रकार परिषद आयोजित केली आहे. कोरोनाबाबतची खबरदारी घेऊन आपण तिथे उपस्थित राहावं. जय महाराष्ट्र. धन्यवाद," असा संदेश उर्मिला मातोंडकर यांच्याकडून प्रसारित करण्यात आला आहे.

उर्मिला मातोंडकर यांची शिवसेनेसोबत चर्चा सुरू, मात्र आज प्रवेश नाही

अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकर आज (30 नोव्हेंबर) शिवसेनेत प्रवेश करणार नाहीत अशी माहिती उर्मिला मातोंडकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

उर्मिला मातोंडकर यांना आम्ही टेक्स्ट मेसेजच्या माध्यमातून विचारले असता त्यांनी, "आज प्रवेश करणार नाहीये," असे स्पष्ट केले आहे.

पण शिवसेनेत प्रवेशाबाबत चर्चा सुरू असून अद्याप अंतिम काही ठरलेले नाही अशी माहिती उर्मिला मातोंडकर यांच्या निकटवर्तीयांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

त्यांचे निकटवर्तीय म्हणाले, "उर्मिला मातोंडकर आज शिवसेनेत प्रवेश करणार नाहीत. पण शिवसेनेसोबत चर्चा सुरू आहे. प्रवेशासाठी अद्याप निश्चित दिवस ठरलेला नाही."

दुसऱ्या बाजूला शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनीही उर्मिला मातोंडकर यांच्या शिवसेना प्रवेशाबाबत प्रतिक्रिया दिली आहे.

"उर्मिला मातोंडकर बहुतेक मंगळवारी (1 डिसेंबर) प्रवेश करतील. त्या शिवसैनिक आहेत. आमच्या महिला आघाडीला त्यामुळे बळ मिळेल," अशी प्रतिक्रिया संजय राऊत यांनी दिली आहे.

विधानसभेच्या राज्यपाल नियुक्त जागांसाठी कला क्षेत्रातून उर्मिला मातोंडकर यांच्या नावाची शिफारस करण्यात आल्याचे समजते. ही जागा शिवसेनेच्या कोट्यातून देण्यात आली असल्याने उर्मिला मातोंडकर शिवसेनेत प्रवेश करतील अशी चर्चा गेल्या काही दिवसांपासून सुरू होती.

विधान परिषदेच्या 12 जागा रिक्त असून राज्यपाल नियुक्त जागांसाठी महाविकास आघाडी सरकारकडून उमेदवारांच्या नावांची यादी राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांच्याकडे देण्यात आली आहे. पण अद्याप राज्यपालांनी यासंदर्भात कोणताही निर्णय घेतलेला नाही.

अभिनेत्री कंगना राणावत आणि शिवसेनेत संघर्ष सुरू आहे. कंगना राणावत यांनी शिवसेनेचे पक्ष प्रमुख आणि मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यासह आदित्य ठाकरे आणि संजय राऊत यांच्यावर आरोप केले होते.

यावेळी कंगना राणावत यांच्या भूमिकांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी उर्मिला मातोंडकर यांनी पुढाकार घेतला होता.

उर्मिला मातोंडकर यांनी यापूर्वी काँग्रेसकडून 2019 मधील लोकसभेची निवडणूक लढवली होती. मात्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकर यांच्या शिवसेना प्रवेशाची चर्चा सुरू असतानाच, त्यांनी उद्या (1 डिसेंबर) मुंबईत पत्रकार परिषद आयोजित केली आहे. याबाबतची माहिती देताना त्यांनी 'जय महाराष्ट्र' असं म्हटलं आहे. त्यामुळे त्यांच्या सेनाप्रवेशाच्या चर्चांना बळ मिळालं आहे.


सामग्री: "तुम्हाला वाटलं मोर्चासाठी एखादी हिरोईन आणायची तर हिरोईन आणू. आणि नाही जर कोणी भेटलं तर तहसीलदार मॅडम हिरोईन आहेतच," असं बबनराव लोणीकर म्हणाले.

लोणीकरांच्या या वक्तव्याची ऑडिओ क्लीप सोशल मीडियावरून व्हायरल झालीय. त्यावरून विरोधकांनी टीकेची झोड उठवल्यानंतर लोणीकरांनी त्याबाबत स्पष्टीकरणही दिलं.

नेमकं काय होतं त्या भाषणात?

व्हायरल झालेल्या ऑडिओक्लिपमध्ये लोणीकर म्हणतायत: "सरकारकडून 25 हजार रुपये अनुदान पाहिजे असेल तर मराठवाड्यातला सगळ्यात मोठा मोर्चा परतूरला करायचा का, तुम्ही ठरवा. सगळ्या सरपंचांनी आपाआपल्या गावातून गाड्या आणल्या पाहिजेत. जिल्हा परिषद सदस्य, पंचायत समिती सदस्य सगळ्यांनी ताकद लावली तर महाराष्ट्रातला सगळ्यात मोठा मोर्चा येथे होऊ शकतो.

"आणि अधिवेशनाच्या आधी जर मोर्चा झाला तर 25 हजार लोक आणेल, 50 हजार लोक आणेल. तुम्ही सांगा देवेंद्र फडणवीस यांना आणू, तुम्ही सांगा चंद्रकांतदादा पाटलांना आणू, तुम्ही सांगा सुधीरभाऊंना आणू, कुणाला आणायचं? तुम्हाला वाटलं तर मग एखादी हिरोईन आणायची तर हिरोईन आणू. आणि नाही जर कुणी भेटलं तर तहसीलदार मॅडम हिरोईन आहेतच, त्या निवेदन घ्यायला येतील तुमचं."

त्यानंतर विरोधकांनी लोणीकरांवर कडाडून टीका केली. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या महिला प्रदेशाध्यक्ष रूपाली चाकणकर यांनी बबनराव लोणीकरांना उद्देशून म्हटलंय, "जिजाऊ-सावित्रीच्या लेकी हिरोईन आहेतच, त्यांची काळजी करू नका. पण तुमच्यासारखा व्हिलन आजूबाजूला असेल तर त्यांचा सुपडा साफ करायला आम्हाला वेळ लागणार नाही. सत्ता गेली पण सत्तेची मस्ती अजून तुमची गेली नाहीय."

बोलताना भान ठेवा आणि वक्तव्य जबाबदारीनं करा, असा सल्लाही चाकणकरांनी लोणीकरांना दिलाय.

केवळ विरोधकांकडूनच नव्हे, तर स्वपक्षीय नेत्यांनीही बबनराव लोणीकरांवर टीका केलीय.

भाजपच्या प्रदेश महिला उपाध्यक्ष चित्रा वाघ यांनीही लोणीकरांच्या वक्तव्याचा निषेध केलाय. त्या म्हणाल्या, "वक्तव्य निषेधार्हच. भाजप, काँग्रेस, राष्ट्रवादी, शिवसेना... अगदी कुठल्याही राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी भाषण करण्याच्या ओघात किंवा बोलण्याच्या भरात सुद्धा शब्दांवर नियंत्रण ठेवणं गरजेचं आहे. अशा वक्तव्यांना समर्थन नाहीच."

दरम्यान, बीबीसी मराठीनं बबनराव लोणीकरांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. मात्र,ते "एका कार्यक्रमात व्यग्र" आहेत, असं सांगण्यात आलं.

लोणीकरांनी एबीपी माझा वृत्तवाहिनीशी बोलताना आपल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि फडणवीस सरकारमध्ये राज्याचे पाणिपुरवठा मंत्री राहिलेले बबनराव लोणीकर हे मराठवाड्यातील पाणी प्रश्नावर मोर्चा काढण्यासंदर्भात एका वक्तव्यामुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहेत.


सामग्री: "तुम्ही सीरियात जे घडवू पाहत आहात तसं करू नका असं आवाहन मी तुम्हाला करतो," अशा शब्दांत रशियाचे संयुक्त राष्ट्रांमधले राजदूत व्हॅस्ली नेब्नेझिया यांनी अमेरिकेसमोर आपल्या देशाची भूमिका मांडली.

कोणत्याही स्वरुपाचा बेकायदेशीर हल्ला केल्यास त्याचे परिणाम भोगावे लागतील आणि त्याची संपूर्ण जबाबदारी तुमच्यावर राहील असंही रशियानं अमेरिकेला बजावलं आहे.

सीरियाबाबात अमेरिका येत्या 48 तासांमध्ये मोठा निर्णय घेईल, असं वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं आहे.

दरम्यान सीरियाच्या डौमामध्ये झालेल्या रासायनिक हल्ल्यासाठी जबाबदार असणाऱ्यांवर एकत्रित लक्ष्य करण्याचा इरादा पाश्चिमात्य देशांच्या नेत्यांनी व्यक्त केला होता.

सीरियातील रासायनिक अस्त्रांचं तळ कोणत्याही हल्ल्याचं प्रमुख लक्ष्य असेल असं फ्रान्सचे अध्यक्ष इम्यॅनुअल मॅक्रॉन यांनी सांगितलं.

संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेत सीरियाच्या मुद्यावरून फूट पाहायला मिळाली. सीरियात झालेल्या रासायनिक हल्ल्याची नव्यानं चौकशी करण्याच्या मुद्यावर बैठकीत एकमत होऊ शकलं नाही.

अमेरिकेनं तयार केलेल्या मसुद्याला रशियानं विरोध केला, तर चीननं तटस्थ राहणं पसंत केलं. रशियानं सुचवलेल्या प्रस्तावाला अमेरिकेनं सहमती दर्शवली नाही.

The US president has said "nothing's off the table" - so what options are on the table?

बंडखोरांच्या ताब्यात असणाऱ्या घूटा प्रांतातल्या डौमा इथं असाद सरकारनंच रासायनिक हल्ले घडवून आणल्याच्या आरोपांची स्वतंत्र चौकशी व्हावी असा अमेरिकेचा प्रस्ताव होता. रशियाकडून लष्करी कुमक मिळणाऱ्या सीरियाच्या सरकारनं मात्र या आरोपांचं खंडन केलं आहे.

डौमा इथं झालेल्या हल्ल्यात प्रतिबंधित रसायनं वापरण्यात आली की नाही हे ठरवण्यासाठी ऑर्गनायझेशन फॉर द प्रोहिबिशन ऑफ केमिकल वेपन्स अर्थात ओपीसीडब्ल्यू संस्थेचे प्रतिनिधी लवकरच सीरियात दाखल होणार आहेत.

मात्र हा हल्ला कोणी केला यासंदर्भात ओपीसीडब्ल्यूची काहीही भूमिका असणार नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सीरियात झालेल्या कथित रासायनिक हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर रशियानं अमेरिकेला लष्करी आक्रमण न करण्याचा इशारा दिला आहे.


सामग्री: "ते (हिमांशू रॉय) थोडेसे दुःखी वाटत होते. उपचारांमुळे किती वेदना होतात, हे ते सांगत होते. त्यांचा चेहरा काळवंडला होता. डॉक्टर म्हणतात प्रोग्रेस चांगली आहे, पण ते गॅरेंटी देत नाहीत असंही ते सांगत होते."

"पण ते असं काही पाऊल उचलतील असं मात्र मला वाटलं नाही. सात आठ महिन्यांपूर्वी जेव्हा बोललो होतो, तेव्हा ते पॉझिटिव्ह होते. आजाराशी लढा देईन असं ते बोलले होते." हिमांशू रॉय यांनी केलेल्या आत्महत्येनंतर जयंत पाटील यांनी बीबीसी मराठीला दिलेली ही पहिली प्रतिक्रिया.

राज्याचे अतिरिक्त पोलीस महासंचालक (आस्थापना) आणि माजी ATS प्रमुख हिमांशू रॉय यांनी आपल्या राहत्या घरी सर्व्हिस रिव्हॉल्व्हरमधून गोळ्या झाडून आत्महत्या केल्याच्या बातम्या झळकल्या आणि सर्वांनाच धक्का बसला.

रॉय हाडांच्या कॅन्सरने ग्रस्त होते. गोळी झाडल्यानंतर त्यांना तातडीने बाँबे हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं होतं. पण तोवर उशीर झाला होता. मुंबई पोलिसांनी म्हटलंय -

'आज दि. 11/05/2018 रोजी 13.00 वाजताचे दरम्यान श्री. हिमांशू रॉय (अतिरिक्त पोलीस महासंचालक, महाराष्ट्र राज्य) वय 54 वर्षे रा.ठी. सुनीती अपार्टमेंट, नरिमन पॉईंट, मुंबई यांनी त्यांचे राहते घरी रिव्हॉल्व्हरने स्वतःच्या जबड्यामध्ये गोळी झाडून आत्महत्या केली, त्यांना बाँबे हॉस्पिटल येथे नेले असता तेथील डॉक्टरांनी 13.47 वा. दाखलपूर्व मयत घोषित केले. अधिक तपास चालू आहे.'

रॉय यांनी आत्महत्या करण्यापूर्वी लिहून ठेवलेल्या चिठ्ठीत म्हटलंय की आजारपणामुळे झालेल्या त्रासाला वैतागून त्यांनी हा निर्णय घेतला.

रॉय हे 1988 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी होते. ATS प्रमुख म्हणून त्यांनी अनेक मोठी प्रकरणं हाताळली. त्यात जे डे हत्याप्रकरण, आयपीएल सट्टेबाजी अशा प्रकरणांचा समावेश होता.

'कॅन्सरनंतर शॉकमध्ये गेले'

माजी पोलीस महासंचालक पी. एस. पसरिचा सांगतात, "ते पोलीस सेवेत आले नव्हते तेव्हापासून मी त्यांना ओळख होतो, मी मुंबईचा वाहतूक पोलीस प्रमुख होतो तेव्हा ते मला भेटायला यायचे. चांगलं काम केलं. शांत आणि चांगला स्वभाव होता. संयमी राहून काम करण्याचं कसब त्यांच्याकडे होतं.

"कॅन्सर झाल्यानंतर ते शॉकमध्ये होते. त्यांना दुःखं होतं. गेल्या महिन्यात जेव्हा बोलणं झालं तेव्हा खूप वेदना होत असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं. पोलीस खात्यात खूप त्रास सहन केला आहे, तर या वेदनासुद्धा सहन करेल असं ते बोलले होते.

"ते आयपीएस म्हणून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"काल सकाळी हिमांशू रॉय आणि माझी जिममध्ये भेट झाली होती. त्यावेळी कॅन्सरबाबत त्यांच्याशी चर्चा झाली. 'केमोथेरपीला सुद्धा काही मर्यादा असतात' असं ते म्हणाले." माजी गृहमंत्री जयंत पाटील म्हणतात की काल झालेली भेट अखेरची ठरेल असं त्यांना वाटलं नव्हतं.


सामग्री: "ते चौदा दिवस पूर्ण करून आम्ही घरी परतलो…आमच्या सोसायटीमध्ये आलो. बाल्कनीमध्ये लोकं जमा झाले होते. सोसायटीमध्ये सर्वांनी टाळ्या वाजवून आमचं स्वागत केलं. कोरोनाला हरवून आम्ही परत आलो होतो."

पुण्यातील ज्या कुटुंबाला कोरोनाची चाचणी राज्यात पहिल्यांदा पॉझिटिव्ह आली होती, त्या कुटुंबातील सदस्य आपल्या या कठीण काळाबद्दल सांगत होते.

कोरोनाची लागण झाल्याचा धक्का, तपासण्यांचं चक्र, चौदा दिवसांचं विलगीकरण आणि मग कोरोनामुक्त होऊन घरी परतल्याचा आनंद… मानसिक-भावनिक चढउतारांचा हा काळ होता. हा सगळा प्रवास या कुटुंबाशी चर्चा केल्यानंतर मुक्त पत्रकार मयांक भागवत यांनी त्यांच्याच शब्दांमध्ये शब्दांकित केला.

(विनंतीनुसार या कुटुंबाची ओळख गुप्त ठेवण्यात आली आहे.)

मी, माझी पत्नी आणि मुलगी 4 फेब्रुवारीला दुबईला फिरायला गेलो होतो. माझा मुलगा आमच्यासोबत नव्हता. 29 फेब्रुवारीला आम्ही पुण्यात परतलो.

टूर छान झाली होती. आम्ही एकदम खूश होतो. पुण्यात घरी आल्यावर नेहमीचं रुटिन सुरू झालं. मी कामावर रुजू झालो. बायको आणि मुलगी त्यांच्या कामात व्यग्र झाल्या.

1 मार्चला मला थोडं बरं वाटत नव्हतं. मी डॉक्टरांकडे गेलो. अंगात थोडा ताप होता. डॉक्टरांनी औषध दिलं आणि आराम करण्यास सांगितलं. पुढचे तीन दिवस मी घरीच आराम केला.

डॉक्टरांच्या औषधाने बरं वाटलं. त्यामुळे 5 मार्चला पुन्हा ऑफिसला गेलो. दुसऱ्या दिवशी अंग पुन्हा तापलं. डॉक्टरांकडे गेल्यावर त्यांनी म्हटलं, की पुन्हा ताप येणं चांगली गोष्ट नाही. तुम्ही दुबईहून आला आहात. कोरोनाची चाचणी करून घ्या.

अनपेक्षित धक्का

कोरोनाची चाचणी? कशासाठी? मला काहीच लक्षणं दिसत नव्हती. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार 9 मार्चला स्वत:च पुण्याच्या नायडू रुग्णालयात पोहोचलो. डॉक्टरांनी टेस्ट केली आणि रिपोर्ट नॅशनल इन्स्टिट्युट ऑफ व्हायरॉलॉजीला तपासणीसाठी पाठवलं.

रिपोर्ट आले. नक्कीच निगेटिव्ह असतील, असा मनात विश्वास पक्का होता. पण, डॉक्टरांच्या शब्दांनी धक्काच बसला.

तुम्हाला (COVID-19) कोरोना झालाय. डॉक्टरांचे शब्द ऐकून विश्वासच बसला नाही. काय करावं आणि काय बोलावं सुचतच नव्हतं.

मला काहीच लक्षणं नव्हती. मग हे असं का झालं असावं? मनात अनेक प्रश्न होते. पण त्याची उत्तरं शोधण्यासाठी वेळ नव्हता.

मला कोरोनाची लागण झाल्याचं स्पष्ट झाल्यावर डॉक्टरांनी माझी पत्नी आणि मुलीला तपासणीसाठी बोलावलं. त्यांचेही रिपोर्ट पॉझिटिव्ह...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'आमच्यावर जी परिस्थिती आली ती येऊ नये असं वाटत असेल तर घरी बसा!'


सामग्री: "तेव्हा वाटलं सगळं संपलं, पण आता मला दुसऱ्यांदा संधी मिळतेय, माझं स्वप्न साकार करण्याची," त्या चेहऱ्यावर निग्रह दिसतो.

"आधी लोक टोमणे मारायचे, मुलींना काय करायला लावताय विचारायचे. पण आज स्वतःहून मुलींना कुस्तीमध्ये उतरवतायत.

आमच्या गावात आता मुलगी जन्मली तर लोक म्हणतात टेन्शन नको, तिला पैलवान बनवू. नुस्तं म्हणत नाहीत, पैलवान करतातही."

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

( रिपोर्टर आणि निर्माती - वंदना, व्हीडिओ - नेहा शर्मा, एडिटिंग - प्रेम भूमिनाथबन)

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"खेळताना तुम्ही जायबंदी झालात, तर तुमचं करिअर संपलेलं असतं, " विनेशला रिओ ऑलिम्पिकमधली ती मॅच आठवते ज्यात दुखापत झाल्याने तिचं पदक हुकलं होतं.


सामग्री: "तेव्हा वाटलं सगळं संपलं, पण आता मला दुसऱ्यांदा संधी मिळतेय, माझं स्वप्न साकार करण्याची," त्या चेहऱ्यावर निग्रह दिसतो.

"आधी लोक टोमणे मारायचे, मुलींना काय करायला लावताय विचारायचे. पण आज स्वतःहून मुलींना कुस्तीमध्ये उतरवतायत.

आमच्या गावात आता मुलगी जन्मली तर लोक म्हणतात टेन्शन नको, तिला पैलवान बनवू. नुस्तं म्हणत नाहीत, पैलवान करतातही."

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

( रिपोर्टर आणि निर्माती - वंदना, व्हीडिओ - नेहा शर्मा, एडिटिंग - प्रेम बूमिनाथबन)

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:


सामग्री: "त्या मीरा भाईंदरला जा. नायजेरियाची लोकं आली आहेत. कोण त्यांच्यावर लक्ष ठेवायला नाही आहेत. पोलीस तिथं आत जाऊ शकत नाही आहेत, सरकार त्यांना साथ देत नाही आहे. त्यांच्यावर कोणती कारवाई होत नाही आहे.

"ते सगळे नायजेरियामधनं आलेले लोक ड्रग्स विकताहेत, स्वत: ड्रग्समध्ये असतात. तिथल्या महिलांची छेड काढतात, मुलींची छेड काढतात. पण काहीही होत नाही," असं राज ठाकरे त्यांच्या भाषणांत म्हणाले होते.

त्यानिमित्तानं गेली काही वर्षं संवेदनशील असलेल्या मुद्द्याची पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली. मुंबईत आणि देशाच्या इतरही भागात मोठ्या संख्येनं आफ्रिकन देशांतले अनेक नागरिक राहतात. पण अनेक कारणांनी, विशेषत: नायजेरियातून येणारे नागरिक वादात राहिले आहेत. पण त्यांना त्यांच्याविरुद्धच्या या भाषेबद्दल काय वाटतं? मुंबईत राहताना त्यांच्या काय तक्रारी आहेत?

मुंबईजवळच्या मीरा रोड, नालासोपारा, नायगाव, नवी मुंबई या भागात नायजेरियन आणि आफ्रिकन देशातले अनेक नागरिक राहतात. त्यांची लोकसंख्या असणाऱ्या वस्त्या इथे तयार झाल्या आहेत. अनेक जण इथे शिक्षणासाठी वा व्यवसायासाठी बऱ्याच वर्षांपासून राहताहेत.

पण सोबतच अनेक अवैध कृत्यांमध्येही नायजेरियन्सची नावं यापूर्वी आलेली आहेत. तणावपूर्वी घटना या भागात घडल्याच्या बातम्या आल्या आहेत. पोलिसांना कारवाईसुद्धा करावी लागली आहे.

बऱ्याचदा अंमली पदार्थांबद्दल वा आर्थिक गुन्ह्यांमध्ये नायजेरियन्सचा संबंध आला आहे, त्यांना पकडलं गेलं आहे. स्थानिक आणि या परदेशी नागरिकांचे वाद कायम संवेदनशील मुद्दा राहिला आहे.

या वादांवरून शिवसेना, मनसेसारख्या पक्षांनी आंदोलनंही केली आहेत. पण या तक्रारी काय इथे राहणाऱ्या सगळ्याच नायजेरियन वा आफ्रिकन नागरिकांबद्दल आहेत?

महेश शिंदे मिरा रोड इथे शिवसेनेचे शाखाप्रमुख आहेत. त्यांनी यापूर्वी नायजेरियन्सविरोधात आंदोलनं केली आहेत. ते म्हणतात, "पहिली गोष्ट की ते नायजेरियन आहेत. सगळे लोक दिसतात एकसारखे. यामध्ये चांगले कोण, वाईट कोण, आपण काय बघणार? चांगल्या लोकांनी चांगलं पण काम काही केलं नाही ना इथं, की आपण त्यांना चांगलं म्हणू शकतो. आम्हाला हे माहिती आहे की इथे हे लोक 'असं-असं' करतात.

"चांगले कोण, वाईट कोण काहीही सांगू शकत नाही. एखादी नायजेरियन व्यक्ती चांगलं काही करत असेल तर आपण तसं म्हणू शकतो. पण तसं काहीही इथं नाही. ते एका फ्लॅटमध्ये राहतात, पोलिसांची NOC घेतात भाड्यानं घर घ्यायचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरेंनी 9 फेब्रुवारीला मुंबईत नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA) आणि राष्ट्रीय नागरिकत्व यादी (NRC) प्रक्रियेच्या समर्थनार्थ 'महामोर्चा' काढला. तेव्हा केलेल्या भाषणात त्यांनी भारतात बेकायदेशीररीत्या राहणाऱ्या नायजेरियन लोकांचा उल्लेख केला.


सामग्री: "त्यामुळे आता उद्धव ठाकरे यांच्यासमोर एकच मार्ग आहे. आदित्य ठाकरेंचा राहुल गांधी होऊ द्यायचा नसेल तर त्यांनी आदित्य ठाकरेंना मुख्यमंत्री बनवण्याचा मुद्दा भाजपसमोर रेटला पाहिजे." असं वंचित बहुजन आघाडीचे अध्यक्ष अॅड. प्रकाश आंबेडकर सोमवारी (9 सप्टेंबर)  म्हणाले.

लोकसभा निवडणुकीपासूनच प्रकाश आंबेडकर राज्याच्या राजकारणात प्रचंड सक्रिय झाले आहेत.

लोकसभा निवडणुकीत पराभवाला सामोरं जावं लागलं असलं तरी त्यांना मिळालेला लोकांचा प्रतिसाद तसंच त्यांनी घेतलेल्या मतांची टक्केवारी चांगली होती. प्रकाश आंबेडकर यांना आता विधानसभा निवडणूक खुणावू लागली आहे.

काही दिवसांपूर्वी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पुढचा विरोधी पक्षनेता वंचित बहुजन आघाडीचा असेल असा अंदाज व्यक्त केला होता. याला प्रत्युत्तर देताना प्रकाश आंबेडकर म्हणाले होते की, "विरोधी पक्षनेता नव्हे तर मुख्यमंत्रीच वंचित बहुजन आघाडीचा असेल."

हे सगळं प्रकरण ताजं असतानाच आंबेडकर यांनी नवीन विधान केलं. यावेळी त्यांनी शिवसेनेचा युवा चेहरा आदित्य ठाकरे यांची तुलना राहुल गांधींशी केली आहे. यामागे काय राजकारण असेल असा प्रश्न निर्माण होतो.

'त्यांनी ओवेसींशी बोलावं'

प्रकाश आंबेडकरांच्या या वक्तव्यावर माध्यमांनी उद्धव ठाकरे यांना प्रतिक्रिया विचारली. आंबेडकरांनी त्यांच्या पक्षाबाबत बोलावं असं ठाकरे यांनी सांगितलं.

उद्धव ठाकरे म्हणाले, "मला या विषयावर बोलायचं नाही. इतर लोकांनीही आपल्या पक्षाबद्दल बोलावं. मला शिवसेना म्हणून जे काही बोलायचं असेल ते मी ठणठणीत बोलत असतो. त्याप्रमाणे या विषयावरही मी आधी खूप वेळा बोललेलो आहे. प्रकाश आंबेडकरांनीही शिवसेनेबद्दल बोलण्यापेक्षा ओवेसींसोबत बोलावं."

'खिल्ली उडवण्याचा प्रयत्न'

ज्येष्ठ पत्रकार राही भिडे सांगतात, "प्रकाश आंबेडकरांचं वक्तव्य म्हणजे एकमेकांचा उचकवण्यासाठीचा प्रयत्न आहे. ही राजकीय टोलेबाजीच असून त्याला इतका जास्त काही अर्थ नाही."

भिडे पुढे सांगतात, "शिवसेनेला मुख्यमंत्रीपद मिळणार नाही. त्यामुळे त्यांनी उपमुख्यमंत्रीपद तरी मिळावं म्हणून आदित्य ठाकरेंना पुढे केलं आहे. भाजपकडे जागा मुळातच जास्त असल्यामुळे शिवसेनेचा मुख्यमंत्री होणं शक्य नाही. शिवसेनेने खूपच ताणून धरलं आणि भाजपकडे जागा कमी असतील तर त्यांना उपमुख्यमंत्रीपद मिळू शकतं."

"देवेंद्र फडणवीस उद्याचा विरोधी पक्ष वंचित आघाडी असू शकेल असं म्हणतात. भाजपच्या जास्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"शिवसेनेने आदित्य ठाकरेंना मुख्यमंत्री करण्याचा मुद्द्याचा त्याग करू नये, एवढीच माझी विनंती आहे. सेनेने या मुद्द्याचा त्याग केला तर आदित्य ठाकरेंचा 'राहुल गांधी' झाल्याशिवाय राहणार नाही."


सामग्री: "दहशतवाद्यांना बिर्याणी खाऊ घालण्याऐवजी बंदुकीची गोळी घालायला हवी."

"देश के गद्दारोंको, गोली मारो"

"अरविंद केजरीवाल दहशतवादी आहेत."

ही वाक्यंवरून कळतं की दिल्लीमध्ये निवडणूक प्रचारादरम्यान धार्मिक ध्रुवीकरण करण्याचा प्रयत्न कसा करण्यात आला.

उत्तर प्रदेशाच्या निवडणूक प्रचारादरम्यान देशाने 'स्मशान विरुद्ध कबरिस्तान' ची भाषा ऐकली. पण दिल्ली निवडणुकीचा प्रचार मात्र धार्मिक ध्रुवीकरण करण्याच्या प्रयत्नांसाठी लक्षात राहील.

दिल्ली निवडणुकीमध्ये भारतीय जनता पक्षाकडे इतर मुद्दे नव्हते का?

पण असं म्हणणंही चुकीचं ठरेल. पंतप्रधान मोदींनी देशाच्या विकासाचा पुनरुच्चार केला आणि केजरीवाल सरकार 'केंद्र सरकारच्या चांगल्या योजनांमध्ये अडथळे निर्माण करत असल्याचा' आरोप केला.

केजरीवालांची 'मोहल्ला क्लिनिक' योजना फोल ठरवण्यासाठी मोदींनी पुन्हा पुन्हा दिल्ली सरकारने 'आयुष्यमान भारत योजना' लागू न केल्याचं म्हटलं.

पाकिस्तान, शाहीन बागसारख्या मुद्द्यांवर भर

पण परवेश वर्मा आणि अनुराग ठाकूर यांच्यासारखे नेते लहान सभांमधून शाहीन बाग, देशद्रोही, पाकिस्तान आणि दहशतवादाविषयी बोलत राहिले.

भारताच्या सीमा मजबूत असून देश शत्रूच्या टप्प्याबाहेर असल्याचं अमित शाह आणि इतर अनेक मोठ्या नेत्यांनी म्हटलं. भारताने पाकिस्तानची परिस्थिती कशी वाईट केली असून आता ते भीतीने थरथरत असल्याचं त्यांनी पुन्हा पुन्हा सांगितलं.

रोजगार, पिण्यासाठी स्वच्छ पाणी, चांगले रस्ते आणि मूलभूत सुविधांमध्ये मोठे बदल घडवण्याच्याही गोष्टी झाल्या. शिवाय परदेशी गुंतवणूक, गरीबांसाठी घरं आणि त्यांच्या मुलांना चांगलं शिक्षण देण्याचं वचनही देण्यात आलं.

पण या सगळ्या मुद्द्यांदरम्यान जवळपास प्रत्येक प्रचार भाषणामध्ये येत राहिलेले मुद्दे हे मतांचं ध्रुवीकरण करण्याच्या उद्देशानेच मांडले जात होते.

कोण किती भारतीय आहे, कोणामध्ये राष्ट्रवादाची भावना जास्त आहे आणि कोणात कमी आहे, शेजारी देशातल्या पीडित अल्पसंख्याकांना नागरिकत्व मिळावं असं नागरिकत्व कायद्याचा विरोध करणाऱ्यांना वाटत नाही वगैरे मुद्दे मांडले गेले.

बांगलादेशी घुसखोर आणि रोहिंग्या मुसलमानांचा उल्लेख पुन्हा पुन्हा करण्यात आला आणि आणि भारतामध्ये बांगलादेशी घुसखोर कसे आलेले आहेत आणि त्यांना काढून टाकण्याचा सरकार कसा प्रयत्न करतंय याबद्दल भाजपचे नेते सतत बोलत राहिले. या बांगलादेशी घुसखोरांची संख्या कधी एक कोटी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"शाहीन बागमधले लोक तुमच्या घरात घुसून तुमच्या लेकी-सुनांवर बलात्कार करतील."