सामग्री: राष्ट्रीय वाहिनीशी बोलताना अवाद इब्न औफ म्हणाले, लष्कराने दोन वर्षांच्या संक्रमण काळानंतर निवडणुका घेण्याचे निश्चित केले आहे.

तसेच तीन महिन्यांची आणीबाणी लागू केल्याचेही ते म्हणाले.

बशीर 1989पासून सुदानचा कारभार पाहात होते. त्यांच्याविरोधात अनेक महिने आंदोलनं सुरू होती.

इब्न औफ म्हणाले, त्यांची 'राजवट' संपुष्टात आली असून बशीर यांना सुरक्षित जागी ठेवण्यात आले आहे.

सुदानची राज्यघटना स्थगित करण्यात आली असून पुढील सूचना येईपर्यंत सीमा बंद करण्यात आल्या असून देशाचे हवाईक्षेत्र 24 तासांसाठी बंद ठेवण्यात आले होते.

सुदानच्या पश्चिमेस डार्फर भागामध्ये मानवतेविरोधात युद्ध पुकारणे तसेच मानवतेविरोधात गुन्हा असे आरोप ठेवून इंटरनॅशनल क्राइम कोर्टाने बशीर यांच्याविरोधात अटक वॉरंट बजावले होते.

अर्थात त्यांच्या अटकेनंतर पुढे काय होईल हे निश्चित नाही.

नक्की काय घडले आहे?

एएफपी वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, गुरुवारी सकाळी लष्कराची वाहने खार्टुम येथील वसाहतीमध्ये आली. या वसाहतीमध्ये संरक्षण मंत्रालय, लष्कराचे मुख्यालय आणि बशीर यांचे निवासस्थान आहे.

लष्करच पुढील माहिती प्रसिद्ध करेल असा संदेश प्रसिद्ध करत सरकारी टीव्ही वाहिनी आणि रेडिओने प्रसारण थांबवले.

रॉयटर्सने दिलेल्या माहितीनुसार हजारो आंदोलकांनी खार्टुमच्या मध्यवर्ती भागात मोर्चा काढून 'सरकार पडले आहे, आम्ही जिंकलो' अशा घोषणा दिल्या.

हे आंदोलन का झाले?

महाग होत चाललेल्या राहणीमानामुळे या आंदोलनाची ठिणगी पडली. मात्र आंदोलकांनी नंतर राष्ट्राध्यक्षांनी राजीनामा द्यावा आणि हे सरकार जावे अशी मागणी सुरू केली.

गेल्या आठवड्यात या आंदोलनातील ज्येष्ठ सदस्य ओमर अल- डिगिएर यांनी एएफपीला सांगितले, "ही क्रांतीच आहे."

आंदोलकांच्या विरोधात हस्तक्षेप करू नका असे पोलिसांना सांगण्यात आले होते. मात्र आंदोलकांना दडपण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांवर मानवाधिकार संघटनांनी जबरदस्त टीका केली आहे.

सरकारी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार डिसेंबरपासून सुरु झालेल्या आंदोलनात 38 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. मात्र मृतांचा आकडा याहून मोठा असावा असा दावा मानवाधिकार संघटानांनी केला आहे.

फेब्रुवारीमध्ये, राष्ट्राध्यक्ष स्वतः पायउतार होतील असं वाटलं होतं मात्र बशीर यांनी राष्ट्रीय आणीबाणी जाहीर केली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जवळपास 30 वर्षे सत्तेमध्ये राहिल्यानंतर सुदानचे राष्ट्रपती ओमर अल- बशीर यांना पदच्युत करून अटक केल्याची माहिती सुदानच्या संरक्षण मंत्र्यांनी दिली.


सामग्री: राष्ट्रीय व्याघ्रगणना विभागाने 2018 मध्ये वाघांचं सर्वेक्षणाच्या चौथ्या टप्प्याबाबत माहिती दिली होती. यामध्ये देशात सुमारे 2967 वाघ असल्याची नोंद करण्यात आली. ही संख्या जगभरातील एकूण व्याघ्रसंख्येच्या 75 टक्के आहे, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गेल्यावर्षी व्याघ्र दिनानिमित्त ट्वीट करून सांगितलं होतं.

या सर्वेक्षणात सुमारे 141 क्षेत्रांमध्ये 26 हजार 838 ठिकाणी विविध प्रकारचे कॅमेरे बसवण्यात आले होते. यादरम्यान 3 कोटी 48 लाख 58 हजार 623 छायाचित्रं काढण्यात आली. हा एक जागतिक विक्रम ठरल्याचं गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डने आपल्या वेबसाईटवर घोषित केलं आहे.

भारतीय व्याघ्रगणना विभागाने वाघांची संख्या मोजण्यासाठी केलेल्या सर्वेक्षणाच्या चौथा टप्पा हे आतापर्यंतचं सर्वांत व्यापक सर्वेक्षण ठरलं आहे. वापरलेली संसाधनं आणि गोळा केलेली माहिती यांचा विचार केल्यास हे सर्वांत मोठं सर्वेक्षण आहे.

यामध्ये 26 हजार 838 ठिकाणी कॅमेरे(आऊटडोर फोटोग्राफीक डिव्हाईस) बसवून 141 वेगवेगळ्या क्षेत्रांमध्ये सुमारे 1 लाख 21 हजार 337 चौरस किलोमीटर भागाचं सर्वेक्षण करण्यात आलं. यादरम्यान एकूण 3 कोटी 48 लाख 58 हजार 623 छायाचित्रं काढण्यात आली.

यात 76 हजार 651 वाघांचे तर 51 हजार 777 बिबट्यांचे फोटो काढले गेले. यामधून भारतात 2461 वाघ असल्याची नोंद झाली आहे. यासाठी विशिष्ट अशा वाघांचे पट्टे ओळखणाऱ्या सॉफ्टवेअरची मदत घेण्यात आली होती, असं गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डच्या व्यवस्थापनाने म्हटलं आहे.

देशाचे पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी याबाबत ट्वीट करून शुभेच्छा दिल्या आहेत.

राष्ट्रीय व्याघ्रगणना विभागाच्या सर्वेक्षणाने आता गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद केली आहे. प्राण्यांचं सर्वेक्षण करत असताना सर्वाधिक कॅमेरे या सर्वेक्षणात वापरण्यात आल्याबद्दल हा विक्रम नोंदवण्यात आला. भारतासाठी ही अतिशय अभिमानाची गोष्ट आहे. आत्मनिर्भर भारताचं हे एक उत्तम उदाहरण आहे, असं जावडेकर म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात 2018 मध्ये करण्यात आलेल्या व्याघ्रगणना सर्वेक्षणात भारतातील वाघांची संख्या वाढल्याची नोंद करण्यात आली होती. यादरम्यान वाघांची संख्या मोजण्यासाठी राष्ट्रीय व्याघ्रगणना विभागाने केलेल्या सर्वेक्षणाची नोंद गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये झाली असून हे जगातलं सर्वांत मोठं ऑन-कॅमेरा सर्वेक्षण असल्याची नोंद गिनीज बुकमध्ये करण्यात आली आहे.


सामग्री: राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार आणि पंतप्रधान मोदींच्या अत्यंत जवळचे अधिकारी अजित डोवाल यांनी नुकतंच केलेलं एक वक्तव्य याच मनोवृत्तीचं द्योतक आहे.

ऑल इंडिया रेडिओने आयोजित केलेल्या सरदार पटेल मेमोरियल व्याख्यानात त्यांनी तीन महत्त्वपूर्ण गोष्टींचा उल्लेख केला -

स्वप्नातील भारत: 2030?

डोवाल यांनी आपली बहुतांश कारकीर्द पोलीस आणि गुप्तचर संघटनांमध्ये घालवल्यामुळे या व्याख्यानात आपण खूप नवीन काहीतरी नवीन बोललो आहे, असं त्यांना वाटण्याची दाट शक्यता आहे.

मात्र अशाच प्रकारचे विचार 1974-1977च्या दरम्यान खूप पसरवले गेले होते. आघाडीच्या राजकारणाबाबत तर अशा चर्चा अनेकदा झाल्या. त्याचा परिणाम असा झाला की हेच सत्य अंतिम असल्यासारखं प्रसारमाध्यमं आणि मध्यमवर्गींयांसमोर सादर केलं.

उल्लेखनीय हे की डोवाल यांच्या व्याखानाचा विषय होता 'स्वप्नातील भारत : 2030'. म्हणजे स्वप्नातील भारताच्या निर्माणातील समस्या कशा सोडवता येतील, याकडे त्यांच्या व्याख्यानाचा रोख होता.

समस्यांच्या यादीत गरीबी, बेरोजगारी, सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित आव्हानं, सध्याच्या आर्थिक धोरणांमुळे वाढणारी विषमता, धार्मिक तेढ, विविध स्वरूपातला भ्रष्टाचार, लिंगभेद अशा बाबींची तर त्यांनी चर्चाही केली नाही.

डोवाल यांची संघाशी जवळीक

पण त्यांनी सगळ्यांत जास्त उहापोह केला तो आघाडी सरकारच्या शंका आणि अंतर्गत शत्रूंपासून बचाव सारख्या विषयावर.

संयुक्त राष्ट्र तसंच त्याच्याशी संलग्न असलेल्या अनेक विकास संस्थांनी 17 कलमी मिलेनियम डेव्हलपमेंट गोल्स आखून दिले आहेत, जे भारतासह तमाम देशांसाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. पण डोवाल यांना तर त्याची आठवणसुद्धा झाली नाही.

त्याचवेळी भारत संयुक्त राष्ट्राच्या या 17 कलमी उद्दिष्टांना पूर्ण करण्याप्रति कटिबद्ध आहे.

त्याआधी हे लक्षात घेणं गरजेचं आहे की पूर्वाश्रमीचा जनसंघ आणि आताच्या भाजपने कायम आघाडी सरकारची भलामण केली आहे. त्याचप्रमाणे सरकारी अधिकारी असूनसुद्धा डोवाल कायम संघाच्या जवळ होते आणि त्यांनी ते कधी लपवलंही नाही.

मग आज ते आघाडी सरकारच्या संकल्पनेला का नाकारत आहेत?

प्रचंड बहुमताची सरकारं

दीनदयाल उपाध्यायपासून अटलबिहारी वाजपेयी यांच्यापर्यंत सगळ्यांनी आघाडी सरकारचे गोडवे गायिले आहेत. आजही देशातील अनेक राज्यात भाजप अनेक आघाडी सरकारचं नेतृत्व करत आहेत.

मग आता मोदी सरकारच्या कार्यकाळातील अंतिम टप्प्यात राजकारणात संघ आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजघराण्याशी निगडीत एखादी व्यक्ती, निवृत्त लष्करी अधिकारी किंवा एखादा सेवानविवृत्त अधिकारी जेव्हा सत्तेचा भागीदार होतो, तेव्हा जणू जनता आपल्या मालकीची आहे, अशा पद्धतीने ते वागतात. जनतेच्या आशाआकांक्षानुसार सत्ता चालवायची असते, हे त्यांच्या गावीही नसतं.


सामग्री: राष्ट्रीय सेविका समितीच्या कार्यकर्त्या

राहुल गांधी यांनी थेट महिलांना प्रश्न विचारला, "आरएसएसच्या शाखांमध्ये कधी तुम्ही शॉर्ट्स घातलेल्या महिलांना पाहिलं आहे का? मी तर नाही पाहिलं. आरएसएसमध्ये महिलांना परवानगी का नाही?"

"भारतीय जनता पक्षात महिला आहेत मग आरएसएसमध्ये महिला का नाहीत?," राहुल गांधींच्या या विधानानंतर ते चांगलेच चर्चेत आले.

राहुल गांधी यांच्या या वक्तव्याचा संघाचे नेते मनमोहन वैद्य यांनी समाचार घेतला.

"राहुल गांधी यांना पुरुष हॉकी मॅचमध्ये महिलांचा सहभाग हवा आहे. जर त्यांना महिलांचा खेळ पाहायचा असेल तर असेल तर त्यांनी महिलांचीच मॅच पाहायला हवी," असं वैद्य म्हणाले.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघामध्ये अनेक तरुण मुलं आहेत पण महिलांचा सहभाग नसल्याचं म्हटलं जातं. यामध्ये तथ्य आहे की नाही याचा शोध घेण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची महिलांसाठी वेगळी संघटना आहे. राष्ट्र सेविका समिती असं त्या संघटनेचं नाव आहे.

दिल्लीमध्येदेखील समितीच्या 100 शाखा आहेत. देशभरात एकूण 3500 हून अधिक शाखा आहेत.

या शाखेत जाणाऱ्या सुश्मिता सन्याल यांच्याशी बीबीसीने संवाद साधला.

सुश्मिता 40 वर्षांच्या आहेत. त्या गेल्या 16 वर्षांपासून शाखेत जातात. 2001 मध्ये त्या ब्रिटीश रेड क्रॉससोबत काम करत होत्या. त्यावेळी त्या लंडनमध्ये होत्या. तेव्हा त्यांना समितीबाबत कळलं आणि त्या शाखेत जाऊ लागल्या.

बीबीसीने त्यांना पोशाखाबद्दल विचारणा केली तेव्हा त्यांनी सांगितलं, "आम्ही पांढरी सलवार-कमीज घालतो किंवा ज्या महिलांना साडी नेसायची आहे त्या महिला गुलाबी काठ असलेली साडी नेसतात."

राष्ट्र सेविका समितीच्या संचालिका शांताक्का

राहुल यांच्या वक्तव्याबाबत जेव्हा आम्ही सुश्मिता यांना विचारलं तेव्हा त्या म्हणाल्या, "या ड्रेसची 80 वर्षांची परंपरा आहे. असं कुणाच्या सांगण्यावरून आम्ही आमचा गणवेश बदलू शकत नाही."

"महिलांचं आणि संघाचं नातं जुनचं आहे. अनेक मुली किशोरावस्थेपासूनच शाखेत येतात. त्या बरोबरच ज्या मध्यमवयीन महिला आहेत त्यांना देखील शाखेत येता येतं. ज्या महिलांचं मन भजन कीर्तनात रमतं त्यांच्यासाठी धर्म शाखा आहे. त्यामध्येदेखील तुम्ही सहभागी होऊ शकता," असंही सुश्मिता सन्याल म्हणाल्या.

"पुरुषांच्या शाखेप्रमाणे अगदी भल्या सकाळी महिलांच्या शाखा लागत नसल्या तरी दिवसभरातून एखाद्या ठरलेल्या वेळी महिलांची शाखा लागतेच....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काही दिवसांपूर्वी राहुल गांधी हे गुजरात दौऱ्यावर होते. गुजरातच्या वडोदरामध्ये विद्यार्थ्यांशी बोलताना त्यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर नेम साधला. विषय होता संघातला महिलांचा सहभाग.


सामग्री: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वयंसेवक संचलनादरम्यान.

संघाचे सरसंघचालक  मोहन भागवत कदाचित कल्पना करत असतील की एक दिवस भारतीय लष्कराच्या तिन्ही दलांचे प्रमुख नागपूरला पोहोचतील. नंतर संघाला विनवणी करतील - देशावर एक भीषण संकट आलं आहे आणि आम्हाला युद्धाची तयारी करण्यासाठी पाच ते सहा महिने लागतील. तेव्हा तुम्ही तीन दिवसांच्या आत स्वयंसेवकांची फौज निर्माण करून आमची मदत करा.

यानंतर भारतातल्या प्रत्येक गावात गल्ली आणि माथ्यावर भगवा पट्टा बांधून बजरंग दलाचे स्वयंसेवक तकलादू बंदूक आणि गंजलेली त्रिशुळं हातात उचलून भारत मातेचं रक्षण करण्यासाठी जिवाची बाजी लावायला जातील. त्यांच्याकडून प्रेरणा घेऊन भारताचे लष्कर त्यांच्या मागे मागे पाकिस्तान किंवा चीनच्या सीमेवर जाऊन शत्रूची पळताभुई थोडी करतील.

मेसमधला विनोद आणि अतिशयोक्ती

मोहन भागवत आणि त्यांच्या स्वयंसेवकांना हे मानण्याचा पूर्ण घटनात्मक अधिकार आहे की राष्ट्रनिर्मितीच्या निविदा त्यांच्या नावे उघडल्या आहेत आणि त्यांना सोडून बाकी सगळ्या शक्ती देश उद्धवस्त करायला निघाल्या आहेत. पण ज्यांना लष्कराची संस्कृती माहिती आहे ते, भागवतांच्या तीन दिवसांत सैन्य उभारण्याच्या विनोदावर बारामुला ते बोमडिला पर्यंत संध्याकाळी मेसमध्ये एकत्र बसून हसत असतील.

मुजफ्फरपूरच्या जिल्हा विद्यालयात मोहन भागवत यांनी स्वयंसेवकांना संबोधित करताना ज्या भाषेचा वापर केला, त्याला अतिशयोक्ती अलंकार असं म्हणतात. एखाद्या प्रियकरानं प्रेयसीला चंद्र-तारे तोडून आणण्यासारखी भाषा भागवत यांनी वापरली.

लष्कर आणि संघात फरक नसल्याचं संघाला सिद्ध करायचं आहे.

भागवत म्हणाले, "तसं तर सैन्याला प्रशिक्षण देऊन तयार करण्यासाठी सहा-सात महिने लागतात. पण जर देशाला गरज भासली आणि घटनात्मक कायदा आणून परवानगी मिळाली तर संघाच्या स्वयंसेवकांना घेऊन तीन दिवसांत सैन्य तयार होईल."

त्यात त्यांनी स्वत:च्या बाजूने एक डिस्क्लेमर सुद्धा दिला - "घटनात्मक कायदा आणून परवानगी मिळाली तर..."

घटनेत असं करण्याची परवानगी मिळणार नाही, याची भागवतांना पूर्णपणे जाणीव आहे. घटना कोणालाच खासगी सैन्य बनवण्याची परवानगी देत नाही. घटनेत भारत सरकारला आपले धोरणं धर्माच्या आधारावर तयार करण्याची परवानगी नाही. म्हणूनच भारत धर्मनिरपेक्ष आहे.

याच घटनेने लष्कराला राजकारणापासून दूर ठेवलं आहे, आणि हीच घटना राजकरत्यांना न्यायव्यवस्थेत हस्तक्षेप करू देत नाही. त्यामुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ अशा कोणत्या संघर्षाची वाट बघत आहे ज्यासाठी भारताचं धर्मनिरपेक्ष लष्कर संघाच्या नागपूरच्या मुख्यालयात जाऊन त्यांना स्वयंसेवकांची भर्ती करण्यासाठी आवतण देईल?


सामग्री: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघातर्फे गोव्यात एका व्याख्यानमालेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. यात रविवारी भैयाजी जोशी यांनी मार्गदर्शन केलं. यावेळी ते म्हणाले, "हिंदू समाज म्हणजे भाजप नाही. भाजपचा विरोध करणारा हिंदुविरोधी आहे, असा त्याचा अर्थ काढू नये. राजकीय विरोध चालतच असतो. त्याला याच्याशी जोडून बघता कामा नये."

ते पुढे म्हणाले, "हिंदूच हिंदूंचा शत्रू बनल्याची उदाहरणं आपल्याकडे आहेत. ही उदाहरणं काही आजची नाही. एका जातीतले लोकही एकमेकांचा विरोध करतात."

"हिंदुत्वाचा विरोध करणंदेखील कधीकधी पॉलिटिकल असतं. हिंदुत्वाचं समर्थन करणंही कधीकधी पॉलिटिकल असतं. मला वाटतं हिंदुत्व आणि हिंदू समाजाने याच्या वर यायला हवं."

इथे एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे की या कार्यक्रमात संघाचे सरकार्यवाहक भैयाजी जोशी यांना प्रश्न विचारण्यात आला होता, "देशातील आजची परिस्थिती बघता हिंदूच हिंदूचा शत्रू आहे, असं वाटतं का?"

वक्तव्याचा अर्थ

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी संबंधित आणि अभ्यासक अमिताभ सिन्हा यांच्या मते भैयाजी जोशी यांच्या वक्तव्याला संघ विचारसरणीशीच जोडूनच बघितलं पाहिजे.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "राष्ट्र सर्वोपरी है - ही संघाची मूळ संकल्पना आहे. व्यक्ती आणि पक्ष दोन्ही त्यानंतर येतात. याच परंपरेचं संघही आजही पालन करतो. राष्ट्र सर्वांत वर असेल तर कुठलाही राजकीय पक्ष दुसऱ्या क्रमांकावरच येईल."

अमिताभ सिन्हा पुढे म्हणतात, "राजकीय पक्ष मार्ग आहे. लक्ष्य नाही. त्यामुळे राष्ट्राला सर्वतोपरी मानणारे सर्वत्र असावे, असं संघाला वाटतं. मग तो कुठल्याही पक्षात असो. जेणेकरून अशा व्यक्तींनी आपल्याच पक्षात एक दबावगट बनवून ठेवावा."

नागरिकत्व कायदा आणि NPR विरोध

भैयाजी जोशी यांच्या या वक्तव्यावरून सोशल मीडियावर बरीच चर्चा सुरू आहे, विशेषतः वक्तव्याच्या टायमिंगवरून.

असं असेल तर भाजप शाहीनबागमध्ये सुधारित नागरिकत्व कायद्याविरोधात आंदोलन करणाऱ्यांना आणि केजरीवाल यांना देशविरोधी का म्हटलं जातंय? या प्रश्नाचं उत्तर देताना अमिताभ सिन्हा म्हणतात, "भैयाजी जोशी यांचं वक्तव्य दिल्ली निवडणूक किंवा नागरिकत्व कायद्याविरोधी निदर्शनांशी जोडून बघू नये."

त्यांच्या मते ज्या दिवशी केजरीवाल देशहिताविषयी बोलतील ते संघी म्हणजेच संघाचे होतील. मात्र ते मनापासून असलं पाहिजे, राहुल गांधींप्रमाणे नाही.

तर भैयाजी जोशी यांच्या या वक्तव्यातून फार काही अर्थ काढू नये, असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजपचा विरोध म्हणजे हिंदूंचा विरोध नव्हे, असं राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरकार्यवाहक भैयाजी जोशी नुकतंच म्हणाले.


सामग्री: राहायला घर नसल्याने त्यांनी खिद्रापूर सोडलं आणि नंतर नोकरीही सोडली. घराची जागा त्यांच्या मालकीची नसल्याने पुन्हा घर बांधता येईल की नाही हे देखील त्यांना माहीत नाही.

बीबीसी मराठीच्या प्रतिनिधी स्वाती पाटील यांचा रिपोर्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोल्हापूर आणि सांगलीमध्ये गेल्या वर्षी म्हणजेच 2019ला महापूराने थैमान घातलं. कोल्हापूरच्या खिद्रापूर गावातला बराचसा भाग बुडिताखाली गेला होता, त्यात मिनाक्षी कुलकर्णी यांचं घरंही पाण्याखाली गेलं.


सामग्री: राहुल आवारेने गुरुवारी सुवर्ण पदक पटकावलं.

गोल्ड कोस्टमध्ये सुरू असलेल्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये गुरुवारी सुवर्णपदक पटकावणारा कुस्तीपटू राहुल कसा घडला, या आठवणी बाबासाहेबांनी जागवल्या.

ते म्हणतात, "मी स्वत: राज्यपातळीवरचा कुस्तीपटू होतो. माझे बंधू म्हणजे राहुलचे काकाही कुस्तीपटू आहेत. नगर जिल्ह्यातलं जामखेडजवळचं माळेवाडी आमचं मूळ गाव. पण आम्ही पाटोद्याला स्थायिक झालो. घरातल्या कुस्तीच्या वातावरणामुळे राहुल तिसरीत असल्यापासून कुस्ती खेळतोय. मी स्वत:च त्याला घरच्या घरी प्रशिक्षण द्याला सुरुवात केली. जत्रांच्या वेळी फड भरतात. त्यावेळी आम्ही बापलेक एकत्र जायचो. त्यातूनच तो शिकत गेला".

ऑस्ट्रेलियातील गोल्ड कोस्टमध्ये राहुल आवारे

"दूध-तूप, फळफळावळ, बदाम याचा राहुलच्या खुराकात समावेश असे. दहावीनंतर तो पुण्याला हरिश्चंद्र बिराजदारांकडे पुढच्या प्रशिक्षणासाठी गेला. राहुल आज जो काही तो बिराजदार मामांमुळे आहे. त्यांनी कुस्तीचे सगळे बारकावे शिकवले. सरावाचं महत्व त्याच्या मनावर बिंबवलं. त्यांनी पोटच्या मुलाप्रमाणे त्याला सांभाळलं. कुस्तीतील चांगल्या कामगिरीमुपाटळेच राहुलला रेल्वेत नोकरी मिळाली आहे. स्पर्धा-सरावाच्या निमित्ताने देशापरदेशात जावं लागतं. दहा वर्षं घरच्या दिवाळीला येऊ शकलेला नाही", अशी खंत बाबासाहेब व्यक्त करतात.

"राहुल माझ्यासाठी आदर्श आहे. त्याला पाहूनच कुस्ती खेळण्याचा निर्णय घेतला. बीड दुष्काळी जिल्हा आहे. आमची 15-20 एकर शेती आहे पण ते सगळं पावसाच्या लहरीवर अवलंबून आहे. काका पवार यांच्या पुण्याच्या तालमीत मी आणि राहुल राहतो, सराव करतो. हेच आमचं घर आहे", असं राहुलचा भाऊ गोकुळ सांगतो.

राहुलच्या पदकाचा आनंद साजरा करताना आवारे कुटुंब

"आमची शाळा 10-4 अशी असायची. मध्ये जेवणाची सुट्टी मिळायची. पाटोद्यापासून 8-10 किलोमीटर अंतरावर आबांनी तालीम तयार केली होती. तालीम म्हणजे अक्षरक्ष: पत्र्याची शेड होती. राहुलने तिथे सराव केला आहे. आता आमच्या घरापासून जवळ तालीम केंद्र आहे. पत्र्याच्या शेडमध्ये खेळलेल्या राहुलने मिळवलेलं यश आमच्यासाठी प्रेरणादायी आहे", असं गोकुळ गहिवरलेल्या आवाजात सांगतो.

आंतरराष्ट्रीय कुस्तीगीर सुशील कुमारसह राहुल आवारे

रिओ ऑलिम्पिकवेळी राहुलची निवड होऊ शकली नव्हती. त्याबाबत गोकुळ सांगतो, "रिओ ऑलिम्पिकसाठी राहुलची निवड झाली नाही. तेव्हा तो निराश झाला होता. त्यातून तो जिद्दीने बाहेर पडला....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"राहुलला फक्त कुस्तीचं वेड आहे. मोबाईलचं व्यसन नाही. कॉमनवेल्थसारख्या मोठ्या स्पर्धेत त्याला पदक मिळतंय. आम्ही भरून पावलो. आमच्या सगळ्या आशाआकांक्षा पूर्ण झाल्या. त्याच्या इतक्या वर्षांच्या मेहनतीचं हे फळ आहे. गावकरी प्रचंड खूश आहेत. त्यांच्यासाठी दिवाळी आताच अवतरली आहे," असं राहुलचे वडील बाबासाहेब आवारे यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.


सामग्री: राहुल गांधी

"शेतकरी आणि बेरोजगारांची अवस्था वाईट आहे. शेतकऱ्यांना हमीभाव चांगला मिळत नाहीये तर बेरोजगारांच्या हाताला काम नाही. सामान्य जनतेच्या मुद्द्यांपासून भाजप मतदारांना भरकटवत आहे. कंपन्या बंद होत आहेत, बेरोजगारीचा दर 45 वर्षांमध्ये सगळ्यात नीचांकी झाला आहे. महाराष्ट्रात शेतकऱ्यांना कर्जमाफी मिळाली नाही पण 10-15 उद्योगपतींना साडेपाच लाख कोटी रुपयांचं कर्ज माफ झालं आहे. नोटबंदी आणि जीएसटीने सामान्य माणसाचं कंबरडं मोडलं. पण त्याविषयी कोणी बोलायला तयार नाही," अशी टीका राहुल यांनी केली.

ते पुढे म्हणाले, "आपण चंद्रावर झेप घेतली हे कौतुकास्पदच आहे. पण इथल्या समस्यांचं काय? आतापर्यंत आपल्या देशाची प्रगती झाली कारण सर्व जातीधर्माचे लोक एकत्र येऊन काम करत आहेत. या देशाची जेवढी शकलं केली जातील तेवढं आपलं नुकसान होणार आहे."

"काँग्रेस पक्षाची पाळंमुळं महाराष्ट्राच्या मातीत रुजली आहेत. काँग्रेसला निवडून द्याल याची खात्री वाटते. केंद्रात आणि राज्यात भाजपचं सरकार आहे. त्यांनी अनेक आश्वासनं दिलं होती. त्यांचं काय झालं? पीएमसी बँकेचं काय झालं याविषयी बोला. पुण्यातला ऑटोमोबाईल उद्योग, सुरतमधला डायमंड उद्योगाचं काय झालं यावर चर्चा करा.  पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष क्षि जिनपिंग यांची भेट झाली. 'मेड इन इंडिया' नव्हे 'मेड इन चायना' समीकरण झालं आहे," असं राहुल म्हणाले.

"रफालप्रकरणी गडबड झाली आहे हे संरक्षण मंत्रालयाच्या लोकांनीही मान्य केलं आहे. राफेल सतवतं आहे म्हणूनच राजनाथ सिंह यांना फ्रान्सला जावं लागलं," असा टोला त्यांनी लगावला.

"देशाची जी स्थिती झाली आहे, ती आपल्याला बदलावी लागेल. अंबानी-अदानी तर तुम्हाला सगळं काही मिळू शकतं. पण तुम्ही कष्टकरी सामान्य माणूस असाल तर तुम्हाला काहीही मिळणार नाही. काँग्रेस पक्ष सगळ्यांना एकत्र घेऊन काम करतो. आम्ही खोटी आश्वासनं देत नाही," असं ते यावेळी म्हणाले.

'राहुल गांधींना कोण गांभीर्याने घेतं?'

 मात्र राहुल गांधींच्या या सभांचा महाराष्ट्र निवडणुकतच नव्हे तर काँग्रेस पक्षावरही परिणाम होणार नाही, असं भाजपच्या प्रवक्त्या शायना एनसी यांना वाटतं.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "राहुल गांधींना कोण गांभीर्याने घेतं? त्यांनी महाराष्ट्रासारख्या मोठ्या राज्यात फक्त दोन दिवसांसाठी येणं, तेही अतिशय सक्रिय अशा नरेंद्र मोदी आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्या सरकारांवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 'मेक इन इंडिया'चा नारा देत असले तरी 'मेड इन चायना' अशी परिस्थिती झाली आहे, अशी टीका राहुल गांधी यांनी केली. काँग्रेस पक्षाचे माजी अध्यक्ष आणि खासदार राहुल गांधी यांनी महाराष्ट्रात लातूर आणि मुंबईत दोन ठिकाणी बोलताना भाजप सरकारवर टीकास्त्र सोडलं.


सामग्री: राहुल गांधी

1) राहुल गांधी यांच्याकडे काँग्रेसचं अध्यक्षपद द्या - नेत्यांची मागणी

पक्ष नेतृत्व आणि संघटनेतील अंतर्गत बदल याबाबत नाराजी व्यक्त करणारे पत्र लिहिणाऱ्या 23 नेत्यांपैकी काही नेत्यांची काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी यांच्यासोबत बैठक पार पडली. राहुल गांधी यांच्याकडे पक्षाध्यक्षपद सोपवण्याची मागणी या बैठकीत करण्यात आली. एबीपी माझाने ही बातमी दिली आहे.

या बैठकीत ठोस निर्णय मात्र झाला नाही. पुन्हा एकदा सिमला किंवा पंचमढी या ठिकाणी चिंतन शिबीर घ्यायचं ठरवलं गेलंय. मात्र, पक्ष देईल ती जबाबदारी स्वीकारायला तयार आहे, असं म्हणत राहुल गांधींनी अध्यक्षपदाच्या दृष्टीने सकारात्मक संकेत दिले आहेत.

कॉंग्रेस अध्यक्षपदासाठी निवडणूक पुढच्या वर्षी जानेवारीच्या शेवटी होणार आहे.

जवळपास 5 तास चालेल्या या बैठकीनंतर माध्यमांशी बोलताना पवन बंसल म्हणाले, "पक्षाला राहुल गांधी यांची गरज आहे. बैठकीत उपस्थित सर्व नेत्यांनी आपले मत मांडले. बैठकीत सोनिया गांधींसह एकूण 19 नेते उपस्थित होते. कॉंग्रेसच्या धोरणांवर नाराज असलेले नेते देखील या वेळी उपस्थित होते."

तसंच, महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण म्हणाले, "सकारात्मक वातावरणात बैठक झाली. पक्षाच्या मजबूतीसाठी काही मुद्दे उपस्थित केले गेले. वर्किंग कमिटीची बैठक नियमीत होणार आहे. कोरोनामुळे अनेक अडचणी आल्या होत्या."

2) सूडाच्या राजकारणाचा सर्वात मोठा बळी कोण असेल, तर तो मी - खडसे

भाजपमधून नुकतेच राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केलेल्या माजी मंत्री एकनाथ खडसे यांनी पुन्हा एकदा स्वत:वर अन्याय झाल्याचा दावा केला. टीव्ही 9 मराठीने ही बातमी दिली आहे.

राज्यातील स्थितीबाबत खडसेंना माध्यमांनी विचारले असता ते म्हणाले, "राज्यात आता काय चाललं आहे, हे मला माहिती नाही. कारण मी घरी बसलो आहे."

मात्र, पुढे खडसे म्हणाले, "सूडाच्या राजकारणाचा सर्वात मोठा बळी कोणी असेल, तर तो एकनाथ खडसे आहे. माझ्या बाबतीत अत्यंत खालच्या पातळीचे राजकारण करण्यात आले."

जळगावातील मराठा विद्याप्रसारक संस्थेच्या वादात माजी मंत्री गिरीश महाजन यांच्यासह त्यांचे स्वीय सहाय्यक रामेश्वर नाईक यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात आलाय. याबाबत बोलताना गिरीश महाजन यांनी म्हटलं की, आपल्यावर सूडाच्या राजकारणातून खोटा गुन्हा दाखल करण्यात आलाय.

या पार्श्वभूमीवर एकनाथ खडसे यांनी वरील 'सूडाच्या राजकारणा'चं विधान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: राहुल गांधी

तामिळनाडूत राहुल गांधींपेक्षा अर्ध्या वयाच्या एका मुलीने त्यांना फिटनेस चॅलेंज दिलं. ते चॅलेंज स्वीकारून त्यांनी आपल्या शरीराचा फिटनेस दाखवून दिला.

अशा प्रकारे गेल्या आठवड्यात सोशल मीडियावर राहुल गांधी यांचीच चर्चा होती. या सगळ्या बातम्या येत होत्या दक्षिण भारतातून.

त्याशिवाय, वृत्तपत्रं आणि टीव्ही अशा दोन्ही प्रकारच्या माध्यमांमध्ये राहुल गांधी यांच्या दक्षिण भारत दौऱ्याचं चांगलंच कव्हरेज झालं. उत्तर भारतातील वृत्त वाहिन्यांमध्ये राहुल गांधींची चर्चा अशा प्रकारे अत्यंत कमी प्रमाणात होते.

या सगळ्या गोष्टींचं निरीक्षण केल्यास 50 वर्षीय राहुल गांधी दक्षिण भारतातील सगळी राज्यांतील नागरिकांचं लक्ष वेधून घेण्यात यशस्वी ठरले आहेत.

येथील केरळ आणि तामिळनाडू या दोन राज्यांमध्ये आगामी काळात निवडणुका होणार आहेत. या लोकांसाठी राहुल गांधी हे कुणी वेगळे आहेत, असं यातून जाणवलं नाही.

राहुल गांधी यांचा दौरा आणि त्यामध्ये त्यांनी केलेल्या गोष्टींना माध्यमांमध्ये जागा मिळाली असली तरी काही माध्यम विश्लेषकांना याचं नवल वाटत नाही. काही विश्लेषक तर यापेक्षा वेगळं मत नोंदवतात. त्यांच्या मते दक्षिण भारतातील राजकारण हे एक प्रकारे राहुल गांधींचं अवघड राजकारणापासूनचं पलायन आहे.

भारतातील पहिल्या स्थानिक टेलिव्हिजन चॅनेलचे संस्थापक शशि कुमार सांगतात, "राहुल यांच्यासाठी ही महत्त्वाची गोष्ट आहे. स्थानिक वृत्तवाहिन्या लोकांमध्ये चर्चेचं कारण ठरू शकतात."

इतर कारणं

माध्यमांनी राहुल गांधीबद्दल घेतलेल्या भूमिकेला काही इतर कारणंही आहेत.

द हिंदू वृत्तपत्राचे माजी मुख्य संपादक एन. राम यांच्या मते, "दक्षिण भारतातील राजकारण उत्तर प्रदेशपेक्षा वेगळं आहे. इथलं राजकारण थोडं कमी विषारी आहे. इथं हिंदुत्वाचं बेलगाम राजकारण होत नाही. याठिकाणचं राजकारण असभ्य स्वरुपाचं नाही."

शशि कुमार सांगतात, "इथं काँग्रेसचं अस्तित्व आहे म्हणून नाही. पण दक्षिण भारतात भाजपचंच कर्नाटक वगळता कुठेच भाजपचं अस्तित्व नाही, ही वस्तुस्थिती आहे. आणि त्यामुळेच राहुल गांधी माध्यमांमध्ये दिसतात."

"राहुल समुद्रात पोहू शकतात, पुशअप्स मारू शकतात, हे पाहून मला आश्चर्य वाटलं. ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या तुलनेत अधिक फिट आहेत. पण नरेंद्र मोदी यांनीच राजकारणात शारिरिक सामर्थ्याबाबत सर्वप्रथम चर्चा केली होती. त्यांनीच 56 इंची छातीबद्दल वक्तव्य केलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राहुल गांधींनी अरबी समुद्रात सूर मारला, समुद्राच्या लाटा कापत ते आरामात पोहत होते. राहुल गांधीच्या सोबत असलेले केरळमधील कोळी बांधव हे पाहून हैराण झाले.


सामग्री: राहुल गांधी

ते नवी दिल्लीत पत्रकार परिषदेत बोलत होते. एअरबस कंपनीच्या एका एक्झिक्युटिव्हच्या ई-मेलचा दाखला देत राहुल गांधी यांनी हे आरोप केले आहेत.

रफाल कराराविषयी ज्यावेळी तत्कालीन संरक्षणमंत्री मनोहर पर्रिकर, संरक्षण सचिव यांना काहीच माहिती नव्हती, तर मग हे कंत्राट आपल्यालाच मिळणार आहे, हे अनिल अंबानींना कसं समजलं? असा सवाल राहुल गांधी यांनी केला आहे.

दरम्यान, काँग्रेस जाणूनबुजून तथ्यांची मोडतोड करून सत्यपरिस्थितीकडे दुर्लक्ष करण्यात येत आहे, असं अनिल अंबानी यांच्या रिलायन्स डिफेन्सने एका निवेदनात म्हटलं आहे.

'त्या' ई-मेलमध्ये काय आहे ?

एअरबस कंपनीच्या एका अधिकाऱ्यानं केलेल्या ई-मेलमध्ये अनिल अंबानी नरेंद्र मोदींच्या फ्रान्स दौऱ्याआधी 10 दिवस स्वत: फ्रान्समध्ये आले होते, असा उल्लेख आहे. ते फ्रान्सच्या संरक्षण खात्याच्या कार्यालयात गेले नि तिथल्या काही अधिकाऱ्यांना भेटले.

फ्रान्सचे संरक्षण मंत्री आणि मनोहर पर्रीकर

इतकंच नव्हे तर त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दौऱ्यात एक सामंजस्य करार (MOU) होईल. ज्यात रफाल कराराचं कंत्राट आपल्यालाच मिळेल, असं अनिल अंबानींनी म्हटलं होतं, असा दावा करण्यात आला आहे.

याच ई-मेलची प्रत हातात घेऊन राहुल गांधींनी आरोप केला आहे.

'जे पर्रिकरांना माहिती नाही ते अंबानींना कसं ठाऊक?'

राहुल गांधी यांनी अंबानींना रफालचं कंत्राट मिळावं म्हणून नरेंद्र मोदींनी इतका आटापिटा केला की त्यात ऑफिशियल सिक्रेट अॅक्टचाही भंग झाला आहे, असा आरोप केला.

रफालने भारतीय लष्कराचं सामर्थ्य वाढणार आहे.

ते म्हणाले की, "मनोहर पर्रिकर हे तत्कालीन संरक्षणमंत्री होते. त्यांना असा सामंजस्य करार होणार आहे याबद्दल माहिती नव्हती. संरक्षण खात्याच्या सचिवांनाही त्याची कुणकुण नव्हती. मग हे फक्त अनिल अंबानींना कसं समजलं? याचा अर्थ या कराराची माहिती केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनाच होती. आणि त्यांनीच ही माहिती अंबानींना दिली होती."

त्यामुळे नरेंद्र मोदी यांनी संरक्षण खात्याच्या ऑफिशियल सिक्रेट अॅक्टचा भंग केला आहे. ही देशाच्या सुरक्षेशी तडजोड आहे. ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. त्यामुळे नरेंद्र मोदींवर कारवाई झाली पाहिजे, अशी मागणी राहुल गांधी यांनी केली आहे.

अनिल अंबानींचं काय म्हणणं आहे?

रिलायन्स डिफेन्सने या आरोपांद्वारे काँग्रेसने जाणूनबुजून तथ्यांची मोडतोड करून सत्यपरिस्थितीकडे दुर्लक्ष करत आहे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे अनिल अंबानींसाठी मध्यस्थाचं काम करत होते, त्यांनी ऑफिशियल सिक्रेट अॅक्टचा भंग केला आहे. त्यामुळे त्यांच्यावर कारवाई झाली पाहिजे, अशी मागणी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी केली आहे.


सामग्री: राहुल गांधी

दक्षिण मुंबईच्या छोट्या गल्ल्यांमधून काँग्रेस पक्षाचे काही कार्यकर्ते चालत होते. तिथल्या स्थानिक लोकांनी पक्षात येण्यासाठी ते आवाहन करत होते. भाजप सरकारच्या अपयशाबद्दलही लोकांना सांगण्याचा आदेश या कार्यकर्त्यांना देण्यात आला होता.

हातात काँग्रेसचा झेंडा घेतलेल्या आणि डोक्यावर काँग्रेसची टोपी घातलेले कार्यकर्ते बबलू गुप्ता म्हणतात, "पक्ष आम्हाला असा संदेश देत आहे की पक्षाचा प्रचार घराघरापर्यंत पोहोचावा आणि भाजप सरकारच्या खोट्या आश्वासनांचा पर्दाफाश करावा."

संदीप कोंडके काँग्रेस कार्यकर्त्यांच्या टोळीचं नेतृत्व करत आहेत ते सांगतात, "भाजप आणि त्यांची पालकसंघटना असलेल्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कार्यकर्त्यांना पगार मिळतो. त्यांचे सोशल मीडियाचे लोक ट्विट करतात तर त्यांना पैसे दिले जातात. काँग्रेस लोकांकडे जाऊन निवडणुकीसाठी पैसा गोळा करत आहे."

लोकसभा निवडणुकीला अजून वेळ आहे मात्र मागच्या वर्षीच्या शेवटी तीन राज्यात मिळालेल्या विजयामुळे काँग्रेस कार्यकर्त्यांमध्ये उत्साह संचारला आहे.

संदीप कोंडके यांच्या मते भाजप सरकारला सत्तेतून हटवणं हे त्यांचं एकमेव उद्दिष्ट आहे. "लोकांना आम्ही आठवण करून देत आहोत की भाजप सरकारने जी वचनं दिली होती ती पूर्ण झालेली नाहीत. लोकांना कळलंय की त्यांनी भाजपवर विश्वास ठेवून खूप मोठी चूक केली आहे. यावेळी ते अशी चूक करणार नाहीत."

दक्षिण मुंबई मतदारसंघ हा कायमच काँग्रेसचा बालेकिल्ला राहिला आहे. आधी मुरली देवरा आणि त्यांनंतर त्यांचा मुलग मिलिंद देवरा या मतदारसंघातून विजयी झाले होते. मात्र 2014 च्या निवडणुकीत मोदी लाटेमुळे काँग्रेसला फटका बसला. मुंबईत विधानसभेचे सहा मतदारसंघ आहेत. गेल्या विधानसभा निवडणुकीत भाजप आणि शिवसेनेला प्रत्येकी दोन जागा मिळाल्या होत्या. ओवेसी यांच्या एमआयएम पक्षाने एका जागेवर कब्जा केला तर काँग्रेसला एका जागेवर समाधान मानावं लागलं.

दक्षिण मुंबईच्या धर्तीवर काँग्रेसची मोहीम देशभरात सुरू आहे.

मागच्या निवडणुकांवेळी सभांदरम्यान नरेंद्र मोदींनी भारताला काँग्रेसमुक्त करण्याचं आवाहन केलं होतं. ते म्हणाले होते, "बंधू-भगिनींनो, महात्मा गांधी यांनी चंपारण्यातून इंग्रजमुक्त भारताची हाक दिली होती. तसंच आता इथून बिगूल वाजायला हवं. गांधी मैदानातूनच काँग्रेसमुक्त भारताचं बिगूल वाजायला हवं."

उत्तर प्रदेशात

2014 निवडणुकांमध्ये काँग्रेसचा झालेला पराजय हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशातला सगळ्यांत जुना पक्ष असलेल्या काँग्रेसमध्ये जीव ओतण्याचं आव्हानात्मक काम राहुल गांधी यांच्या हाती आहे.


सामग्री: राहुल गांधी

राजधानी दिल्लीत काँग्रेसतर्फे आयोजित 'भारत बचाओ रॅली'मध्ये ते बोलत होते. त्यावर शिवसेनेने सावरकरांच्या बाबतीत "तडजोड नाही" असं सांगितलंय. तर भाजप नेते आणि महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनीही राहुल गांधींनी "स्वतःला 'गांधी' समजण्याची घोडचूक तर त्यांनी अजिबात करू नये!" असं टीका करताना म्हटलंय.

त्यामुळे सावरकरांवरून पुन्हा काँग्रेस आणि शिवसेनेत तणाव निर्माण होणार का, आणि भाजप यावरून महाविकासआघाडी सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न करणार का, असा प्रश्न उपस्थित होतो.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

नेमका वाद काय?

काही दिवसांपूर्वी रांचीमधील एका प्रचारसभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका करताना राहुल गांधी म्हणाले होते, "नरेंद्र मोदी म्हणाले होते, मेक इन इंडिया, मात्र सध्या तुम्ही कुठेही पाहिल्यास 'रेप इन इंडिया' दिसतं."

"उत्तर प्रदेशात उन्नावमध्ये मोदींच्या आमदारानं एका महिलेवर बलात्कार केला. नंतर पीडित महिलेच्या गाडीला अपघात झाला. मात्र, नरेंद्र मोदींनी अवाक्षरही काढला नाही," असं ते म्हणाले होते.

हाच धागा पकडत केंद्रीय मंत्री स्मृती इराणी आणि भाजपच्या इतर महिला खासदारांनी लोकसभा सभागृहात राहुल गांधींवर शाब्दिक हल्ला चढवला होता. राहुल गांधी यांनी माफी मागावी, अशी मागणी केली होती. त्यालाच प्रत्युत्तर देताना "मरेन मात्र माफी मागणार नाही," असं ते शनिवारी आयोजित या रॅलीत सावरकरांचा उल्लेख करत म्हणाले.

इंग्रजांनी सावरकर यांना अंदमान येथे काळ्या पाण्याची शिक्षा दिली होती. या शिक्षेत सूट मिळावी, यासाठीचे अर्ज सावरकरांनी ब्रिटिश सरकारकडे केले होते. याचा संदर्भ देताना राहुल गांधी यांनी हे विधान केलं.

मात्र शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी पं. नेहरू, महात्मा गांधी यांच्याप्रमाणे सावरकरांचाही सन्मान केला पाहिजे असं ट्वीट करून राहुल गांधी यांना उत्तर दिले आहे.

त्यातच महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनीही यावरून राहुल गांधींच्या या विधानाला "अतिशय निंदनीय" म्हटलं आहे. "ते स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या नखाची सुद्धा बरोबरी करू शकत नाही आणि स्वतःला 'गांधी' समजण्याची घोडचूक तर त्यांनी अजिबात करू नये! केवळ आडनाव गांधी असल्याने कुणी 'गांधी' होत नाही, हे लक्षात ठेवले पाहिजे!"

"स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांनी आपल्या जीवनाची आहुती मातृभूमीसाठी दिली. सर्वस्व अर्पण केले....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"माझं नाव राहुल सावरकर नाही, राहुल गांधी आहे. सत्य बोललो, त्यासाठी माफी मागणार नाही. मरेन मात्र माफी मागणार नाही," असं वक्तव्य काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी केलं.


सामग्री: राहुल गांधी

राहुल गांधी यांच्या या वक्तव्यावर आम्ही बीबीसी मराठीच्या वाचकांना 'होऊ द्या चर्चा'मध्ये प्रश्न विचारला.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

त्यावर आलेल्या या काही निवडक आणि संपादित प्रतिक्रिया -

रणजीत पाटील यांच्या मते, "जोपर्यंत काँग्रेसमधून घराणेशाही बाद होणार नाही, तोपर्यंत देशामध्ये काँग्रेसची सत्ता येणं अजिबात शक्य नाही. राहुल गांधीच्या कारकिर्दीत तर नाहीच नाही."

प्रसाद चव्हाण यांनी विचारलं आहे की, "फक्त मोदींना हटवण्यासाठी एकत्र आलेले खरंच देशाचं भलं करतील का आणि दुसऱ्यांच्या इच्छेपेक्षा त्यांची स्वतःची पंतप्रधान न बनण्याची इच्छा आहे का?"

सागर घाटे यांच्या मते,"सर्वप्रथम 2019मध्ये भाजपाला रोखणं हे मुख्य ध्येय आहे. काँग्रेस मित्रपक्षांना जागा कसे वाटणार आणि किती मित्र पक्षांना किती विश्वासात घेणार यावर गणित अवलंबून आहे. पण त्याही अगोदर जनतेचा कौल जाणून घेणं हे आद्य कर्तव्य असणार. कारण गांधी घराण्यावर, काँग्रेसवर प्रेम करणाऱ्यांच्या संख्या अफाट आहे हे आपण नाकारू शकत नाही."

"तरुण राहुल गांधीकडे आशेचा किरण म्हणून बघत आहे. सध्यातरी मोदी साहेबाच्या तोडीस तोड पंतप्रधानाच्या शर्यतीत राहुल गांधीं शिवाय दुसरा तडफदार चेहरा नाही. काही अपवाद वगळले तर जनतेला आणि मित्रपक्षांना राहुल गांधी पंतप्रधान पदाच्या शर्यतीत आहेत याची जाणीव आहे. राहुल गांधी शिवाय पर्याय नाही. म्हणूनच राहुल गांधी यांनी अशी गुगली टाकून एका प्रकारे आपली भूमिकाच स्पष्ट केली म्हणल्यास वावगं ठरु नये."

प्रमोद बंडगर यांनी लिहिलंय की, "मित्रपक्षांची लाख इच्छा असेल पण देशातल्या लोकांची इच्छा असायला हवी, तरच पंतप्रधानपदी बसाल."

संदीप जोशी यांच्या मते, "राहुल यांना पंतप्रधान होण्याची इच्छा आहे, पण शरद पवार, मुलायमसिंह यादव, ममता बॅनर्जी हे नेते राहुल गांधी सोडून काँग्रेसचा दुसरा कोणताही उमेदवार पंतप्रधान म्हणून मान्य करतील."

भीमन्ना कोप्पर यांनी लिहिलंय की, "नरेंद्र मोदींनी नीरव मोदी आणि मेहुल चोक्सी या जवळच्या मित्रांना मदत केली हे उघड आहे. काँग्रेसनं केलेल्या कामाचं श्रेय लाटण्यात आणि खोटारडेपणा करण्यात ते पटाईत आहेत. देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे त्यांनी वाटोळं केलं आहे. पुढील 5 वर्षं अशा माणसाला सत्ता देणं धोक्याचं आहे. भाजपचे नितीन गडकरी किंवा काँग्रेसचे ज्योतिरादित्य शिंदे हे योग्य पर्याय आहेत."

या आणि अशा स्वरुपाच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"पहिलं ध्येय आहे 2019मध्ये भाजपला रोखणं. त्यानंतर जर मित्रपक्षांची इच्छा असेल तर मी नक्कीच पंतप्रधान होईन," असं काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी दिल्लीत एका कार्यक्रमात म्हटलं आहे.


सामग्री: राहुल गांधी

राहुल गांधी यांनी गुरुवारी (16 एप्रिल) पत्रकार परिषद घेऊन माध्यमांच्या प्रतिनिधींशी संवाद साधला.

त्यांनी पत्रकार परिषदेत मांडलेले प्रमुख मुद्दे -

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा लॉकडाऊनमुळे पराभव होऊ शकत नाही,  त्यासाठी प्रभावपणे चाचण्या करणं आवश्यक आहे, अशी भूमिका काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी व्यक्त केली.


सामग्री: राहुल गांधी

हा व्हीडिओ 25 सेकंदांचा आहे. राहुल गांधी काय बोलतात हे ऐकायला येऊ शकतं. ते म्हणतात, तुमची शेती या देशात तुम्हाला पैसा मिळवून देऊ शकत नाही. तो पाहा चंद्र. मी तुम्हाला तिथे शेतजमीन मिळवून देईन. येत्या काही वर्षात तुम्ही तिथे बटाट्याचं पीक घेऊ शकाल.

'टीम मोदी 2019' आणि 'नमो अगेन' अशा उजव्या विचारसरणीच्या फेसबुक ग्रुप्सवर हा व्हीडिओ सातत्याने शेअर होतो आहे. हा व्हीडिओ 60 हजार जणांनी पाहिला आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

व्हीडिओबरोबर लिहिलं आहे की, काँग्रेस अध्यक्षांना कोणीतरी रोखा. ते आता शेतकऱ्यांना चंद्रावर जमीन देण्याचा वायदा करत आहेत. या मेसेजसह ट्वीटर आणि शेअरचॅटच्या बरोबरीने व्हॉट्सअपवर हा व्हीडिओ शेअर केला जात आहे.

मात्र या सोशल मीडिया युजर्सचा दावा खोटा आहे. व्हीडिओची पडताळणी केल्यानंतर आम्हाला हे समजलं की राहुल गांधींच्या आवाजाबरोबर छेडछाड करण्यात आली आहे. त्यांच्या वक्तव्याचा केवळ एक भाग व्हीडिओत आहे.

या व्हीडिओला लोकसभा निवडणुकांशी बादनारायण पद्धतीने जोडलं जात आहे.

खरा व्हीडिओ

24 सेकंदांचा हा व्हीडिओ राहुल गांधींच्या गुजरातमध्ये झालेल्या भाषणाचा आहे. हे भाषण साधारण अर्धा तास चाललं होतं.

11 नोव्हेंबर 2017 रोजी काँग्रेस पक्षातर्फे सुरू करण्यात आलेल्या नवसृजन यात्रेदरम्यान गुजरातमधल्या पाटन शहरात राहुल गांधींनी केलेल्या भाषणाचा हा व्हीडिओ आहे.

डिसेंबर 2017 मध्ये गुजरात विधानसभा निवडणुकांच्या आधी राहुल गांधींनी गुजरातमध्ये नवसृजन यात्रेला संबोधित केलं होतं.

या यात्रेत प्रभागाचे निवडणुकीची सूत्रं हाती असलेले अशोक गेहलोत यांच्यासह अल्पेश ठाकोर उपस्थित होते.

राहुल काय म्हणाले होते?

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी म्हणाले होते, ''उत्तर प्रदेश राज्यातल्या भट्टा-परसौलमध्ये आम्ही शेतकऱ्यांसाठी संघर्ष केला. मी खोटी आश्वासनं देत नाही. कधीकधी तुम्हाला हे आवडणार नाही. मोदीजी तुम्हाला सांगतात की तुमच्या शेतीतून पैसे मिळत नाहीत. तो बघा चंद्र. मी तुम्हाला तिथे शेती मिळवून देईन. येत्या काळात तुम्ही तिथे बटाटे पिकवाल. तिथे मी मशीन्स बसवेन. हे बटाटे आपण गुजरातला आणू. या बोलण्याशी मी स्पर्धा करू शकत नाही. मी खरं बोलतो. खरं काय, खोटं काय हे आता तुम्हाला स्पष्टपणे दिसू शकतं."

राहुल गांधींनी गुजरातमध्ये केलेल्या जाहीर सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना लक्ष्य केलं होतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधींनी शेतकऱ्यांना चंद्रावर जमीन देण्याचं आश्वासन दिलं या दाव्यासह सोशल मीडियावर व्हीडिओ शेअर केला जात आहे. काय आहे नेमकी गोष्ट?


सामग्री: राहुल गांधी आणि नरेंद्र मोदी

नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखालील एकसंध भाजपच्या तुलनेत सध्या विरोधक विखुरलेले दिसतात. काँग्रेसनं अनेक ठिकाणी प्रादेशिक पक्षांबरोबर आघाडी केली आहे. मात्र देशव्यापी आघाडी अजूनपर्यंत अस्तित्त्वात आलेली नाही. त्यामुळे ही निवडणूक भाजप विरुद्ध काँग्रेस अशी असेल की भाजप विरुद्ध सर्व विरोधक अशा स्वरूपाची अशी असेल, हे पाहणंही महत्त्वाचं ठरेल.

प्रचाराच्या बाबतीत बोलायचं झालं तर भारतीय जनता पक्षानं निश्चितच आघाडी घेतली आहे. सध्याच्या घडीला नरेंद्र मोदी हे निःसंशयपणे अधिक प्रभावशाली वक्ते आहेत. नरेंद्र मोदी आणि भाजपनं आपला निवडणुकीचा अजेंडा खूप आधीपासूनच आक्रमकपणे राबवायला सुरुवात केली आहे, असं मत राजकीय विश्लेषक राधिका रामशेषन यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केलं.

रामशेषन सांगतात की पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी पूर्ण शक्तीनिशी आपली प्रचार मोहीम सुरू केली आहे. "आपल्या भाषणात ते प्रत्येक वेळी कोणती तरी नवीन गोष्ट मांडतात. मोदींच्या भाषणातील दावे किती खरे आहेत, याबद्दल विश्लेषक तर्क-वितर्क करत असतीलही. पण लोकांवर त्यांच्या भाषणांचा सकारात्मक परिणाम होतो."

नरेंद्र मोदींनी ग्रेटर नॉयडामधील विकास योजनांच्या उद्घाटनावेळेस जे भाषण केलं, त्याचं उदाहरण रामशेषन यांनी दिलं. "नरेंद्र मोदींनी आपल्या भाषणात वीज, पाणी आणि रस्त्यांसारख्या मुलभूत मुद्द्यांवर भर दिला. मात्र सरतेशेवटी ते राष्ट्रवादाच्या मुद्द्यावर बोलले. भारतीय वायुसेनेनं पाकिस्तानमध्ये कट्टरतावादी कँपमध्ये केलेल्या हल्ल्याचाही त्यांनी उल्लेख केला. या हवाई हल्ल्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या विरोधकांवर त्यांनी कडाडून हल्ला चढवला."

"मोदींनी जी रणनीती 2014 मध्ये अवलंबिली होती, तीच ते यावेळेसही अवलंबतील. लोकांच्या भावना भडकवणारे, ध्रुवीकरण करणारे मुद्दे ते निवडणुकीत वापरतील. मोदी स्वतः याविषयी जास्त बोलणार नाहीत, मात्र पक्षातील अन्य नेते हे मुद्दे वारंवार मांडतील," असं निरीक्षण रामशेषन यांनी नोंदवलं.

विरोधक कुठे आहेत?

भाजप आणि नरेंद्र मोदींच्या तुलनेत विरोधकांची परिस्थिती फारशी चांगली दिसत नसल्याचंही रामशेषन म्हणाल्या. "राहुल गांधी सातत्यानं रफाल व्यवहारातील त्रुटींबद्दल बोलत आहेत. काँग्रेसचे इतर नेते रोजगाराबद्दल बोलत आहेत. मात्र त्याचा फारसा परिणाम होताना दिसत नाहीये," त्या सांगतात.

"उत्तर प्रदेशमध्ये जातिवादी दृष्टिकोनातून पाहिलं तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

17व्या लोकसभा निवडणुकीसाठीचं वेळापत्रक निवडणूक आयोगानं रविवारी जाहीर केलं. लोकसभेसाठी सात टप्प्यांत मतदान होणार असून 11 एप्रिल ते 19 मे दरम्यान मतदानाची प्रक्रिया पार पडेल. निवडणुकांची घोषणा झाली म्हटल्यावर निवडणुकीची खरी धामधूम सुरू होते. त्यामुळे प्रचाराची रणधुमाळी सुरू होण्यापूर्वी सत्ताधारी भाजप आणि विरोधकांचं बलाबल काय आहे, याचा घेतलेला हा आढावा.


सामग्री: राहुल गांधी आणि नरेंद्र मोदी यांच्यातील लढाई खऱ्या अर्थानं तीव्र झाली आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शाह यांचा बालेकिल्ला असणाऱ्या गुजरातमध्ये काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी यांनी व्यापक दौरा हाती घेतला.

त्याचवेळी अमित शहा गांधी घराण्याचा गड असलेल्या अमेठी मतदारसंघात तळ ठोकून आहेत. 2014 लोकसभा निवडणुकांवेळी राहुल गांधी यांनी भाजपच्या स्मृती इराणी यांना नमवत बाजी मारली होती.

काही दिवसांपूर्वीच अमित शहा यांनी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या बरोबरीनं अमेठीतील काही प्रकल्पांचं अनावरण केलं.

औचित्य जनतेसाठीच्या प्रकल्पांचं लोकार्पण असलं तरी याप्रसंगी शहा यांचं उपहास आणि कोपरखळ्यांनी भरलेलं भाषण राहुल गांधींना उद्देशून होतं.

अमेठीच्या विकासाकडे लक्ष देण्याऐवजी काँग्रेसचे युवराज अर्थात राहुल गांधी गुजरात मुक्कामी आहेत असा टोला शहा यांनी लगावला.

गेल्या काही वर्षांमध्ये राहुल गांधी यांना सातत्यानं लक्ष्य केलं जात आहे. शहा यांच्या शेलकी विशेषणांमध्ये म्हणूनच नाविन्य नाही.

पण, अशा उद्गारांना राहुल देत असलेलं प्रत्युत्तर नवीन आहे. 2014 लोकसभा निवडणुकांनंतर पहिल्यांदाच त्यांनी आक्रमक पवित्रा घेत शाब्दिक टोलेबाजी सुरू केली आहे.

2014मध्ये भाजप सत्तेत आल्यानंतर अमित शहा यांचा मुलगा जय शहाच्या संपत्तीत 16 हजार टक्क्यांची वाढ झाली.

जय यांचं व्यवसायातली कोटीच्या कोटी उड्डाणांचं प्रकरण एका वेबसाइटनं समोर आणलं. याप्रकरणानं अमित शाह यांच्याविरुद्ध बिगुल फुंकण्यासाठी राहुल यांना मोठंच बळ मिळालं.

समोर आलेल्या आयत्या संधीचा राहुल यांनी शहांविरुद्ध बोलंदाजी करण्यासाठी पुरेपूर वापर करून घेतला. भाजपनं अनेकदा ट्विटरच्या माध्यमातून राहुल गांधींना टार्गेट केलं होतं.

त्याच अस्त्राचा वापर करत राहुल यांनी थेट पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर निशाणा साधला. मोदींवर टीका करताना राहुल यांनी वापरलेली भाषा अनेकांना धक्का देणारी होती.

तूर्तास तरी पंतप्रधान मोदी यांनी राहुल यांच्या टीकेला उत्तर दिलेलं नाही. पण एरव्ही आक्रमक असणारे अमित शाह यांनी बचावात्मक पवित्रा घेतला आहे. 2014 मध्ये सत्तेत आल्यापासून शहा पहिल्यांदाच बॅकफूटवर गेले आहेत.

नोटाबंदीप्रकरणाचा राजकीय फायदा उचलण्यात काँग्रेस अपयशी ठरलं असं राजकीय विश्लेषकांना वाटतं.

राहुल यांना लक्ष्य करण्यासाठी त्यांचाच गड...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राहुल गांधी आणि नरेंद्र मोदी यांच्यातली लढाई जय शहा प्रकरणानंतर तीव्र झाली आहे.


सामग्री: राहुल गांधी आणि नितीन गडकरी

त्यांच्या या प्रस्तावाचं स्वागत सभागृहाकडून झालं. भाजपच्या खासदारांनी आनंदाने आपल्या बेंचवर थाप मारली पण सर्वांत जास्त कोणती गोष्ट सर्वांच्या लक्षात राहिली असेल तर ती म्हणजे सोनिया गांधी आणि मल्लिकार्जुन खरगे यांनी भाजप खासदारांची दिलेली साथ.

खरगे आणि सोनिया गांधी यांनी गडकरींच्या कामाला दिलेली ती एक प्रकारची पावती होती. पण त्यांची ही कृती फक्त एका विरोधी पक्षातील नेत्याच्या कौतुकापुरती मर्यादित होती का?

गेल्या काही दिवसांपासून गडकरी काही वक्तव्यांमुळे सतत बातम्यांमध्ये आहेत. त्यामुळे नरेंद्र मोदी यांच्या तोडीचा दुसरा नेता म्हणून गडकरींकडे पाहण्याचा काँग्रेसचा प्रयत्न असल्याचं दिसतं अशी चर्चा माध्यमांमध्ये आहे.

तसं पाहायला गेलं तर ही कृती म्हणावी तितकी सहज नव्हती, कारण काही दिवसांपूर्वीच राहुल गांधी यांनी एक ट्वीट करून नितीन गडकरी यांची स्तुती केली होती. "भाजपमध्ये हिंमत असलेला एकमेव नेता," असं ट्वीट त्यांनी केलं होतं.

त्यांच्या या ट्वीटनंतर नितीन गडकरींनी म्हटलं की "मला तुमच्या सर्टिफिकेटची गरज नाही."

मध्यंतरी राहुल गांधी आणि नितीन गडकरी यांनी प्रजासत्ताक दिनाची परेड नवी दिल्लीत एकत्र बसून पाहिली होती.

नितीन गडकरींची जी स्तुती काँग्रेसकडून होत आहे, त्याला काही राजकीय अर्थ आहे का, असं विचारलं असता पुढारीचे पत्रकार उदय तानपाठक सांगतात, "नितीन गडकरी हे त्यांच्या स्पष्टवक्तेपणासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांची स्तुती करण्याची संधी काँग्रेस सोडत नाही, कारण प्रत्येक विरोधी पक्ष असंच वागतो. पंतप्रधान मोदी आणि गडकरी यांच्यात दरी आहे, असं दाखवण्यासाठी ते त्यांची स्तुती करतात. पण गडकरी यांनी त्यांची भूमिका वेळोवेळी स्पष्ट केली आहे. कधीकधी त्यांच्या वक्तव्याचा विपर्यास केला जातो."

गडकरी हे मोदींना पर्याय, असं काँग्रेसला वाटतंय?

नितीन गडकरी यांची काँग्रेस नेते स्तुती का करत आहेत, असं विचारलं असता काँग्रेस प्रवक्ता सचिन सावंत सांगतात, "भाजपमध्ये सत्य बोलायची हिंमत मोजक्याच नेत्यांमध्ये आहे आणि गडकरी त्यापैकी एक आहेत. जर ते खरं मांडत असतील तर त्यांच्या भूमिकेचं स्वागत करण्यात गैर काहीच नाही."

मोदींना भाजपमधील पर्याय म्हणून गडकरींकडे काँग्रेस नेते पाहतात का, असं विचारलं असता सावंत सांगतात, "पुढच्या निवडणुकीत भाजप सरकारचा पराभव होईल, असा विश्वास काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी व्यक्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभेच्या सत्रात भाजपचे मध्य प्रदेशातले खासदार गणेश सिंह उभे राहिले आणि त्यांनी एक प्रस्ताव मांडला. नितीन गडकरी यांनी केलेल्या चांगल्या कामांचं कौतुक सभागृहाने करावं, असं ते म्हणाले.


सामग्री: राहुल गांधी आणि प्रियंका यांच्या वयात फक्त 6 महिन्यांचं अंतर कसं असू शकेल, असा प्रश्न विचारून  गांधी परिवाराने काहीतरी गोंधळ घातला आहे का अशी शंका उपस्थित केली जात आहे.

काही फेसबुक ग्रुपवर राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांच्या विकिपीडियाच्या पेजचे एडीट करून स्क्रीनशॉटस शेअर केले आहेत.

एडिट करुन टाकण्यात आलेले स्क्रीनशॉट्स

'जन्मतारखेतही काँग्रेसचा महाघोटाळा. राहुलच्या जन्मानंतर 6 महिन्यात प्रियंकाचा जन्म,' असं शेअर करणाऱ्यांनी लिहिलं आहे.

ट्वीटर आणि व्हॉटसअपवरही अशाच प्रकारचे स्क्रीनशॉटस शेअर केले आहेत. काही लोकांनी इंडिया टुडे समुहाच्या आज तक न्यूज चॅनलचाही एक स्क्रीनशॉट शेअर केला आहे.

वायरल करण्यात आलेले फोटो

मात्र हे सर्व दावे आणि प्रश्न खोटे आहेत. राहुल आणि प्रियंका गांधी यांच्या जन्मामध्ये 18 महिने 24 दिवसांचे अंतर आहे. राहुल गांधी यांचा जन्म 19 जून 1970 रोजी दिल्लीमध्ये झाला. तर प्रियंका गांधी यांचा जन्म दिल्लीमध्ये 12 जानेवारी 1972 रोजी झाला. काँग्रेस पार्टीच्या अधिकृत संकेतस्थळावर दोघांच्याही जन्मतारखा देण्यात आल्या आहेत.

विकीपीडियावरसुद्धा या दोन्ही नेत्यांच्या जन्मतारखा देण्यात आल्या आहेत. मात्र विकीपीडियाच्या पेजचे हे स्क्रीनशॉट शेअर करणाऱ्यांनी ते एडिट करून राहुल गांधी यांची जन्मतारीख 19 जून 1971 केली आहे.

हे एडिट केलेले फोटो सोशल मीडिया आणि व्हॉटसअपवर शेअर केल्यामुळे नुकत्याच राजकारणात आलेल्या प्रियंका गांधी यांच्याबद्दल जाणूनबुजून चुकीची माहिती पसरवल्याचा प्रयत्न असल्याचे दिसते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी आणि काँग्रेसच्या उत्तर प्रदेशातील महासचिव प्रियंका गांधी यांनी जन्मतारखेबाबत खोटी माहिती दिल्याची अफवा सोशल मीडियावर काही लोकांनी पसरवली आहे. या दोघांपैकी एकाने आपली खरी जन्मतारीख सांगितली नसल्याचे अशी अफवा पसरवण्यात आली आहे.


सामग्री: राहुल गांधी आणि मनोहर पर्रिकर यांची भेट झाली.

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी आणि सोनिया गांधी गेले तीन दिवस गोव्यात होते. अर्थात हा दौरा राजकीय नसून खासगी असल्याचं सांगितलं जात होतं.

याच दौऱ्यात काल राहुल गांधींनी मनोहर पर्रिकर यांची भेट घेतली. आपण केवळ पर्रिकर यांच्या प्रकृतीची विचारपूस करण्यासाठी गेलो होतो, मात्र यावेळी पर्रिकर यांनी आपला रफाल घोटाळ्यात हात नसल्याचं म्हटलं होतं. असा दावा राहुल यांनी केला होता.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

अर्थात राहुल यांचं हे वक्तव्य राजकीय वर्तुळात चर्चेचा विषय बनलं. ज्यावर मनोहर पर्रिकर यांनी जोरदार उत्तर दिलं आहे.

भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांनी एएनआय वृत्तसंस्थेचं एक ट्वीट रीट्वीट केलं आहे. ज्यात मनोहर पर्रिकर यांनी राहुल गांधींना पाठवलेलं लेखी उत्तर आहे.

ज्यात मनोहर पर्रिकर यांनी म्हटलंय की, "तुम्ही या वैयक्तिक भेटीला राजकीय फायद्यासाठी वापरलं, याचं मला फारच वाईट वाटतं. जी काही पाच मिनिटं तुम्ही आमच्यासोबत घालवली त्यात रफालवर कुठलीही चर्चा झाली नाही."

मनोहर पर्रिकर

पर्रिकरांच्या या पत्राला रीट्वीट करताना अमित शाह म्हणतात की, "प्रिय राहुल गांधी, एका आजारी व्यक्तीच्या नावाखाली खोटारडेपणा करुन तुम्ही किती असंवेदनशील आहात, हे दाखवून दिलंत. देशवासीय तुमच्या या कृतीमुळे हैराण झालेत"

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी मनोहर पर्रिकरांची भेट घेताना ही वैयक्तिक आणि राजकीय शिष्टाचार म्हणून घेतलेली भेट आहे, असं म्हटलं होतं.

मंगळवारी गोवा विधानसभेतील मुख्यमंत्र्यांच्या चेंबरमध्ये राहुल आणि पर्रिकर यांची भेट झाली होती.

त्यांच्या या संवेदनशील कृतीचं सोशल मीडियावर कौतुकही झालं. पण त्यानंतर कोच्चीमध्ये काँग्रेस कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना राहुल गांधी यांनी रफालचा मुद्दा छेडला. शिवाय पर्रिकरांशी झालेल्या भेटीचा हवाला दिला.

राहुल यांनी म्हटलं की "मित्रांनो, नरेंद्र मोदींनी अनिल अंबानींना ज्या रफाल डीलमध्ये फायदा मिळवून दिला, त्यात आपला हात नसल्याचं स्वत: मनोहर पर्रिकर यांनी स्पष्ट केलं आहे."

अर्थात राहुल यांनी पर्रिकर यांची भेट घेतल्यानंतर हा मुद्दा सातत्यानं चर्चेत होता की, राहुल गांधींनी रफालचं एवढं भांडवल केल्यानंतर ते ते पर्रिकरांना भेटायला का गेले?

काही विश्लेषकांच्या मते रफालचा मुद्दा काढून राहुल गांधी हे प्रकरण बॅलन्स करण्याचा प्रयत्न करत असावेत.

हे वाचलंत का?...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांची गोव्याचे मुख्यमंत्री आणि भाजप नेते मनोहर पर्रिकरांशी मंगळवारी झालेली भेट वादात सापडली आहे. आणि त्याचं कारण आहे रफाल घोटाळ्याचं प्रकरण.


सामग्री: राहुल गांधी पंतप्रधान होणार का?

पण दुसऱ्याच क्षणी असंही वाटतं की संधीचा फायदा उचलत काही विचाराअंती ते हे बोललं असतील. औपचारिकतेच्या विळख्यात अडकले असते तर वादविवाद झाले असते.

असं असेल तर राहुल गांधी यांनी फार झपाट्यानं राजकारणाचं शिखर सर केलं आहे. आणि तेही आता एखाद्या मुरलेल्या नेत्यासारखं म्हणींचा वापर करून बोलायला लागले आहेत.

राहुल यांचं प्रोफाइल बनवण्यासाठी पण अशा घोषणांची गरजच आहे. या घोषणेचा धक्का भाजपपेक्षा काँग्रेसच्या सहकारी पक्षानांच जास्त बसेल.

मित्रपक्ष काय म्हणतील?

राहुल गांधींच्या या वक्तव्याचं विश्लेषण करून त्याचा राजकीय अर्थ त्यांचे मित्रपक्ष आणि विरोधक आता काढत असतील. त्यांच्या समर्थनार्थ आता त्यांच्याच पक्षातून वक्तव्यसुद्धा केली जाऊ लागली आहेत.

म्हणून याचंही आश्चर्य वाटायला नको की बघता बघता त्यांच्याच नावाचे पोस्टर्स सर्वत्र दिसू लागले आहेत.

राहुल गांधी कर्नाटकच्या एका सभेत

पण सध्या तरी सगळ्यांत मोठा प्रश्न हाच आहे की, काँग्रेस पक्ष आपल्या पंतप्रधानपदाच्या उमेदवाराची घोषणा करून 2019च्या निवडणुकांना सामोरं जाणार का? याची गरज आहे का?

आणि पक्षात राहुल गांधींशिवाय असा कोण आहे ज्याचं नाव पंतप्रधानपदासाठी पुढे केलं जाऊ शकतं?

जेव्हा राहुल गांधी म्हणाले की, नरेंद्र मोदी पुन्हा पंतप्रधान होणार नाहीत, तेव्हा त्यांना प्रश्न विचारण्यात आला की मग 'तुम्ही पंतप्रधान होणार का?' त्यावर राहुल गांधींनी हे वक्तव्य केलं की हे तर निकालांवर अवलंबून असेल.

कोणी निश्चित केलं राहुल यांच नाव?

यानंतर प्रश्न त्यांना विचारण्यात आलं की, "काँग्रेस जर सगळ्यांत मोठा पक्ष म्हणून 2019 मध्ये उदयास आला तर तुम्ही पंतप्रधान होणार का?"

यावर राहुल म्हणाले, "का नाही?"

राहुल यांच्या उत्तरातच गोम आहे. ते म्हणू शकले असते की हे तर संसदीय समिती ठरवेल. तसंच जर आघाडीचं सरकार आलं तर राहुल गांधी तरी हे कसं काय ठरवू शकतील?

अजून हे पण निश्चित नाही की त्यांचे मित्रपक्ष कोण असतील. तर मग याला सुतावरून स्वर्ग गाठणं, असं मानायचं का?

अजून तर हेही ठरलं नाहीये की भाजपप्रणित राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीच्या समोर विरोधी पक्षांची एक आघाडी लढेल की दोन आघाड्या तयार होतील?

म्हणून या हिशोबानं त्यांच्या या वक्तव्याला अपिरपक्वच म्हणावं लागेल. शक्यता आहे यावर काही पक्षांच्या प्रतिक्रियाही येऊ शकतात.

अर्थात अशीही शक्यता आहे की, त्यांनी हे विचारपूर्वक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019 साली लोकसभा निवडणुका जिंकल्यास मी पंतप्रधान होऊ शकतो, असं काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी म्हणाले. प्रथमदर्शनी तरी असं वाटतं की राहुल गांधींनी हे भाष्य फार सल्लामसलत करून केलेलं नाही.


सामग्री: राहुल गांधी पुशअप्स मारताना

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्या राजकीय भूमिकांची जशी चर्चा होते तशीच सध्या त्यांच्या फिटनेसचीही चर्चा सुरु आहे. राहुल गांधी सध्या तामिळनाडूच्या दौऱ्यावर असून या ठिकाणीही त्यांच्या फिटनेसची पुन्हा एकदा चर्चा रंगली आहे.

केवळ फिटनेसची चर्चाच रंगली नाही तर राहुल यांनी अवघ्या 9 सेकंदात 13 पुशअप्स मारून आपला फिटनेसचा दमही दाखवून दिला. निमित्त होतं एका शाळेतील कार्यक्रमाचं.

राहुल गांधी हे तामिळनाडूच्या दौऱ्यावर आले आहेत. आज त्यांनी कन्याकुमारी येथे रोड शो केला. त्यानंतर त्यांनी एका शाळेत येऊन विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. विद्यार्थ्यांशी गप्पा मारता मारता त्यांनी आयकिदो हा मार्शल आर्टचा प्रकार विद्यार्थ्यांना करून दाखवला.

त्यानंतर मेरोलिन शेनिघा नावाच्या विद्यार्थ्यीनीने त्यांना पुशअप मारण्याची विनंती केली. राहुल गांधी यांनीही मागे पुढे न पाहता तत्काळ पुशअप्स मारण्यास सुरुवात केली.

राहुल गांधींनी भेटल्यावर एक युवती भावुक झाली होती.

काही दिवसांपूर्वी राहुल गांधी केरळमध्ये आले होते. यावेळी ते मच्छिमारांसोबत समुद्रावर गेले होते. त्यावेळी त्यांनी मच्छिमारांच्या समस्या जाणून घेतल्या. त्यानंतर त्यांनी त्यांच्यासमोत होडीतून प्रवासही केला होता. एवढेच नव्हे तर त्यांनी समुद्रात उडी मारून पोहण्याचा आनंदही लुटला होता.

याचवेळी राहुल यांचा एक फोटो व्हायरल झाला होता. त्यात ते त्यांचे सिक्स अॅब्स दाखवताना दिसत आहेत. राहुल यांच्या या फिटनेसचं सोशल मीडियावरून मात्र प्रचंड कौतुक होतं आहे.

व्हायरल झालेल्या व्हिडीओनुसार, राहुल गांधी पुशअप्स मारताना दिसत आहेत. अवघ्या 9 सेकंदात त्यांनी 13 पुशअप्स मारले. त्यानंतर या विद्यार्थ्यीनीने त्यांना एका हाताने पुशअप्स मारायला सांगितले. राहुल यांनी या विद्यार्थीनीची ही इच्छाही पूर्ण करत एका हाताने पुशअप्स मारले.

सोशल मीडियावर राहुल गांधींच्या या फिटनेसप्रेमी अवताराची भुरळ पडलेली दिसते.

राहुल गांधींच्या पुशअप्सना कसं प्रत्युत्तर द्यावं असा प्रश्न पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या चाहत्यांना पडला असेल असं काहींचं म्हणणं आहे.

राहुल गांधी मनं जिंकून घेत आहेत असं काहींना वाटतं. राहुल गांधी फिटनेसविषयी अतिशय जागरुक आहेत. त्यांनी चांगला ट्रेंड रुजवला आहे असं म्हटलं जात आहे.

एखाद्या राजकारण्याला फिटनेससाठी एवढं जागरुक असलेलं पाहून आनंद झाला असं काहींचं म्हणणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दक्षिणेतील राज्यांमध्ये निवडणुका आहेत. त्यामुळे काँग्रेस नेते राहुल गांधी सातत्याने या राज्यांमधील शहरांना भेटी देत आहेत. मात्र राजकीय भूमिकांपेक्षा चर्चा रंगते आहे त्यांच्या समुद्रातील उडीमुळे तसंच पुशअप्समुळे.


सामग्री: राहुल गांधी यांच्या पत्रकार परिषदेतील ठळक मुद्दे

 1.     पंतप्रधानांनी पहिली पत्रकार परिषद निकालाच्या 4 ते 5 दिवस आधी होत आहे. ते पहिल्यांदाच एक पत्रकार परिषद घेत आहेत. माझं आव्हान आहे मोदींनी माझ्या रफालवरील प्रश्नांची उत्तरं द्यावी. रफाल प्रकरणी माझ्यासोबत डिबेट का केली नाही? या प्रश्नाचं उत्तर त्यांनी द्यायला हवं.

2.     निवडणूक आयोगाची भूमिका भेदभावाची राहिली आहे. मोदींना काहीही बोलण्याची मोकळीक दिली आहे.

3.     भाजपकडे आमच्याहून कितीतरी पटीनं अधिक पैसे आहे. पण आम्ही ही निवडणूक सत्यतेवर जिंकणार आहोत.

4.     बेरोजगारी, शेतकऱ्यांची परिस्थिती, नोटबंदी आणि जीएसटी या 4 प्रश्नांवर ही निवडणूक झाली.

5.     मला पत्रकार कठोर प्रश्न विचारतात. पण मोदींना आंबे कसे खाता, बालाकोटच्या विषयी सांगा, असे प्रश्न विचारतात.

6.     नरेंद्र मोदी माझ्या कुटुंबाविषयी द्वेषानं बोलत असतील तरी मी त्यांना प्रेमानंच बोलणार.

7.     काँग्रेस पक्षानं विरोधी पक्षाची भूमिका चांगल्या पद्धतीनं निभावली आहे. येत्या 23 मेला ते निकालातून दिसेलच.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस मुख्यालयात काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांची पत्रकार परिषद घेऊन त्यांची संपूर्ण निवडणुकांबाबतची भूमिका स्पष्ट केली.


सामग्री: राहुल गांधी यांच्या वक्तव्यामुळे शिवसेना आणि काँग्रेसमध्ये तणावाचं वातावरण निर्माण होईल का अशी चर्चा सुरू झाली आहे. यामुळे शिवसेना- काँग्रेस- राष्ट्रवादीचं महाविकास आघाडी सरकार धोक्यात येईल का? असा प्रश्न विचारला जात आहे.

या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न ज्येष्ठ पत्रकार आणि लेखक रशीद किदवई यांनी केला आहे.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी विनायक दामोदर सावरकरांसंबंधी केलेल्या वक्तव्यामुळे महाराष्ट्रातील शिवसेना-काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस सरकार अस्थिर होण्याची शक्यता फारच कमी आहे.

नरेंद्र मोदी-अमित शाह यांच्या नेतृत्वाखाली भाजप नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक (CAB) आणि NRC या मुद्द्यांच्या आधारे वातावरण निर्मिती करत असताना राहुल गांधींनी सावरकरांच्या विरोधात काढलेल्या उद्गारांकडे भाजपला वैचारिक पर्याय देण्याच्या व्यूहरचनेचा भाग म्हणून पाहता येईल.

नरेंद्र मोदी सरकारनं सावरकरांना भारतरत्न प्रदान केला तरी महाराष्ट्रातील सरकारवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता नाही. शिवसेना या निर्णयावर आनंद व्यक्त करेल आणि काँग्रेसकडून मोदी सरकारवर टीका केली जाईल.

महात्मा गांधींच्या हत्येच्या कटात ज्यांच्या नावाचा उल्लेख झाला होता, अशा व्यक्तीला भारतरत्न हा सर्वोच्च नागरी सन्मान दिल्याबद्दल काँग्रेस आपला निषेध व्यक्त करेल. सावरकरांना भारतरत्न देण्याच्या निर्णयाचे एवढेच काय ते पडसाद महाराष्ट्रात उमटतील.

सध्याच्या घडीला राहुल गांधी हे काँग्रेस अध्यक्ष नाहीयेत, त्यांच्याकडे संघटनेतलं कोणतंही पद नाहीये किंवा ते संसदेमध्येही काँग्रेस पक्षाचे नेते नाहीयेत. त्यामुळे शिवसेनेकडे राहुल गांधींच्या वक्तव्यापासून हात झटकण्यासाठी पुरेसं तांत्रिक कारण आहे.

सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे संजय राऊत आणि राहुल गांधी यांच्यामधील शाब्दिक चकमक हाताबाहेर गेली तर तह घडवून आणण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार आहेत.

आघाडीच्या चर्चांपासून राहुल गांधी लांब का?

मुळात महाराष्ट्रामध्ये शिवसेनेसोबत जाण्याचा निर्णय हा ज्येष्ठ नेत्यांशी सल्लामसलत करून काँग्रेसच्या हंगामी अध्यक्षा सोनिया गांधींनी घेतला होता. महाराष्ट्रातल्या या सत्ता स्थापनेच्या डावपेचांपासून काँग्रेसचे 'माजी' आणि 'भावी' अध्यक्ष राहुल गांधी यांना जाणीवपूर्वक लांब ठेवण्यात आलं होतं.

राहुल गांधी हे डिसेंबर 2017 ते जुलै 2019 या काळात अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीचे (AICC) अध्यक्ष...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राहुल गांधी यांनी सावरकर यांच्यावर वक्तव्य केलं त्यामुळे देशात एकच गदारोळ निर्माण झाला. त्याचा सर्वाधिक परिणाम महाराष्ट्रावर झाला. हिवाळी अधिवेशनाचा पहिला दिवसही सावरकरांमुळेच गाजला.


सामग्री: राहुल गांधी यांनी 2009 मध्ये मी ब्रिटनचा नागरिक आहे, असं सांगितलं होतं अशी तक्रार भाजपचे खासदार सुब्रमण्यम स्वामी यांनी दाखल केली आहे.

जनतेच्या मुद्यांपासून लक्ष भरकटावं यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा हा खटाटोप असल्याचं राहुल गांधी यांनी म्हटलं आहे.

राहुल गांधी यांच्या नागरिकतेचा मुद्दा याआधीही चर्चेत होता. राहुल गांधी यांच्या नागरिकत्वासंदर्भात सीबीआय चौकशी करावी अशी मागणी करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायालयाने 2015 मध्ये फेटाळून लावली होती.

याचिकेसाठी सादर करण्यात आलेल्या कागदपत्रांची सत्यासत्यता आणि ही कागदपत्रं मिळवण्यासाठी योजलेले प्रयत्न यावर सर्वोच्च न्यायालयाने प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले होते.

15 दिवसांचा कालावधी

ब्रिटनमध्ये नोंदणी असलेल्या बॅकऑप्स लिमिटेड कंपनीच्या कागदपत्रांमध्ये ब्रिटिश नागरिक असल्याचा उल्लेख राहुल गांधी यांनी 2003 मध्ये केला आहे, असं सुब्रमण्यम स्वामी यांनी आपल्या तक्रारीत म्हटलं आहे. राहुल या कंपनीचे संचालक आणि सचिव होते.

2005-2006 या वर्षांसाठीचा वार्षिक रिटर्न भरताना राहुल यांनी ब्रिटिश नागरिक असल्याचं म्हटलं आहे, असं स्वामी यांचं म्हणणं आहे.

मंगळवारी गृह मंत्रालयाने नोटीस जारी करत यासंदर्भात नेमकं तथ्य काय आहे हे सांगावं असं म्हटलं आहे.

नोटिशीला उत्तर देण्यासाठी राहुल यांना 15 दिवसांचा कालावधी देण्यात आला आहे.

राहुल गांधी भारताचे नागरिक आहेत हे समस्त जगाला माहिती आहे, असं काँग्रेसचे प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला यांनी सांगितलं.

"पंतप्रधान मोदींकडे बेरोजगारी, शेतीची दुर्दशा, काळं धन या प्रश्नांवर समाधानकारक उत्तर नाही. नागरिकांचं लक्ष भरकटावं यासाठीच त्यांचा खटाटोप सुरू आहे." असा आरोप त्यांनी केला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागरिकत्वाच्या मुद्यावरून केंद्रीय गृह मंत्रालयाने काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांना नोटीस बजावली आहे. नागरिकत्वाबाबत नेमकी स्थिती स्पष्ट करा, असं राहुल यांना सांगण्यात आलं आहे.


सामग्री: राहुल गांधी यांनी नथुराम गोडसेंना देशभक्त म्हणणाऱ्या साध्वी प्रज्ञासिंह यांना दहशतवादी म्हटलं होतं. त्याचाच संदर्भ देत भाजपचे खासदार निशिकांत दुबे यांनी राहुल गांधींवर निशाणा साधला.

"काँग्रेसनं महाराष्ट्रात शिवसेनेसोबत सरकार स्थापन केलं आहे. शिवसेनेनं सामनामधून नथुराम गोडसेला देशभक्त म्हटलं होतं. काँग्रेस सत्तेसाठी कोणत्याही थराला जाऊ शकते," असं निशिकांत दुबे यांनी म्हटलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

आपल्या वक्तव्याला पुरावा म्हणून दुबेंनी चक्क सामनाचा तो जुना अग्रलेखच आणला होता. काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेससोबतच्या युतीचं समर्थन करणारे आणि एका अर्थानं या आघाडीला कारणीभूत ठरलेले शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनीच हा अग्रलेख लिहिला होता. या लेखात नथुराम गोडसेला देशभक्त म्हटलं असल्याचं दुबे यांनी सभागृहाला सांगितलं.

केवळ निशिकांत दुबेच नाही तर भाजपचे नेते जीव्हीएल नरसिंह राव यांनीही काँग्रेसच्या शिवसेनेसोबत जाण्याच्या निर्णयावर या निमित्तानं टीका केली.

जीव्हीएल नरसिंह राव यांनी म्हटलं, "मी विचारु इच्छितो, की गोडसे भक्त उद्धव ठाकरे यांना माफी मागण्याबद्दल राहुल गांधी केव्हा सांगणार आहेत. आमच्या पक्षानं साध्वी प्रज्ञा सिंह यांच्याविरोधात कठोर कारवाई केली आहे. मात्र राहुल गांधींनी त्या व्यक्तिशी हातमिळवणी केली आहे, ज्यांनी सामनामधून गोडसेंना देशभक्त म्हटलं होतं."

उद्धव ठाकरे यांनी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतल्यानंतरही जीव्हीएल नरसिंह राव यांनी त्यांना खोचक शुभेच्छा दिल्या होत्या. त्यांनी म्हटलं होतं, की गोडसेभक्त उद्धव ठाकरेंना शुभेच्छा. आता सामनाचं नाव सोनिया नामा असं करा.

या टीकेनंतर राहुल गांधी यांना प्रतिक्रिया विचारण्यासाठी माध्यमांनी गराडा घातला. पण मी माझा मुद्दा मांडला आहे, एवढं म्हणून ते निघून गेले.

शिवसेनेच्या हिंदुत्ववादी प्रतिमेमुळेच काँग्रेसच्या हंगामी अध्यक्षा सोनिया गांधी या सुरूवातीला महाराष्ट्रातील आघाडीसाठी तयार नव्हत्या. कारण सावरकर, अयोध्या, कलम 370 अशा वेगवेगळ्या विषयांवरील शिवसेनेची भूमिका ही राष्ट्रीय पातळीवर काँग्रेससाठी अडचणीची ठरु शकते, अशी साशंकता काँग्रेस पक्षश्रेष्ठींच्या मनात होती.

लोकसभेत निशिकांत दुबे आणि जीव्हीएल नरसिंह राव यांनी गोडसे प्रकरणाचा दाखला देत काँग्रेस-शिवसेना आघाडीवर उपस्थित केलेलं प्रश्नचिन्ह ही त्याची सुरूवात तर नाही ना, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

दरम्यान,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नथुराम गोडसेला देशभक्त म्हटल्याबद्दल साध्वी प्रज्ञासिंह ठाकूर यांनी लोकसभेत माफी मागितली. मात्र नथुराम गोडसेबाबत साध्वी प्रज्ञासिंह ठाकूर यांनी केलेलं विधान आणि त्यावर काँग्रेसचे नेते राहुल गांधींची प्रतिक्रिया यातून आता नवीन वाद उद्भवला आहे.


सामग्री: राहुल गांधी यांनी मंगळवारी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेमध्ये बोलताना महाराष्ट्रामध्ये आमच्याकडे निर्णय घेण्याचे पूर्ण अधिकार नाहीत, असं वक्तव्यं केलं होतं. आम्ही राजस्थान, छत्तीसगढ, पंजाब आणि पाँडेचरीमध्ये स्वतंत्रपणे निर्णय घेण्याच्या परिस्थितीमध्ये आहोत. सरकार चालवणं आणि एखाद्या सरकारला पाठिंबा देणं यामध्ये हाच फरक आहे, असं राहुल यांनी म्हटलं होतं.

देवेंद्र फडणवीस यांनी राहुल गांधींच्या या वक्तव्यावरून महाविकास आघाडीवर निशाणा साधला.

"राहुल गांधींनी म्हटलं, की आम्ही सरकारमध्ये असलो, तरी निर्णय प्रक्रियेत आम्हाला संधी नाही. आमचं या सरकारमध्ये ऐकलं जात नाही. हे विधान आश्चर्यकारक आहे. याचा अर्थ स्पष्ट आहे - कोरोनाची परिस्थिती हाताबाहेर जातेय हे लक्षात आल्यानंतर हे खापर शिवसेना आणि मुख्यमंत्र्यांवर फोडलं जात असल्याचा यातून गंध येतोय," असं देवेंद्र यांनी म्हटलं.

तुम्ही सरकारमध्ये आहात, बाहेरून पाठिंबा दिलेला नाही. त्यामुळे जबाबदारी झटकता येणार नाही. राहुल गांधींचं वक्तव जबाबदारी झटकणारं आणि सरकारची साथ सोडणारं दिसतंय, असा टोलाही त्यांनी लगावला.

'सरकार स्थापनेची घाई नाही'

भाजप नेते नारायण राणे यांनी सोमवारी (25 मे) राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारींची भेट घेतली. या भेटीनंतर राणे यांनी ठाकरे सरकारला नारळ द्यावा आणि राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करावी, असं विधान केलं होतं.

त्याबद्दल विचारलेल्या प्रश्नावर उत्तर देताना देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं, की भाजपला आता राजकारणात रस नाही. सरकार बनवण्याची आम्हाला घाई नाही. कोरोनाशी लढण्यावर आमचा फोकस आहे. आता जी चर्चा सुरू आहे, त्यामध्ये आम्ही सामील नाही. कोरोनाची लढाई इफेक्टिव्ह व्हावी, यासाठी आम्ही दबाव तयार करू.

"सत्ता स्थापन करण्याचा प्रयत्न आम्ही करणार नाही. हे सरकार अंतर्गत वादांमुळेच पडेल. सरकारला जागं करण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. पळवून लावण्याचा नाही," असंही देवेंद्र यांनी म्हटलं.

केंद्राची राज्याला जास्त मदत - फडणवीस

केंद्र सरकार महाराष्ट्राला काही देत नाही, असं वातावरण तयार करण्याचा प्रयत्न होतोय. मात्र केंद्राकडून सगळ्या राज्यांना जे मिळतं ते किंवा त्यापेक्षा जास्त महाराष्ट्राला मिळत असल्याचं विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं आहे.

देवेंद्र फडणवीस यांनी पत्रकार परिषद घेऊन केंद्राकडून महाराष्ट्राला आतापर्यंत मिळालेल्या मदतीची आकडेवारी सादर केली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र सरकारमध्ये आमच्याकडे निर्णय घेण्याचे पूर्ण अधिकार नाहीत, या राहुल गांधी यांच्या वक्तव्याचा अधार घेत देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्धव ठाकरे यांना चुचकारण्याचा प्रयत्न केला आहे का, याची सध्या चर्चा सरू आहे.


सामग्री: राहुल गांधी यांनी रांचीतल्या सभेत बोलताना देशातील बलात्कार प्रकरणांवरुन पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर निशाणा साधला होता.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

रांचीमधील जाहीर सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका करताना राहुल गांधी म्हणाले होते, "नरेंद्र मोदी म्हणाले होते, मेक इन इंडिया, मात्र सध्या तुम्ही कुठेही पाहिल्यास 'रेप इन इंडिया' दिसतं. उत्तर प्रदेशात मोदींच्या आमदारानं महिलेवर बलात्कार केला. नंतर पीडित महिलेचा अपघात झाला. मात्र, नरेंद्र मोदींनी अवाक्षरही काढला नाही."

हाच धागा पकडत केंद्रीय मंत्री स्मृती इराणी आणि भाजपच्या इतर महिला खासदारांनी लोकसभा सभागृहात राहुल गांधींवर शाब्दिक हल्ला चढवला.

राहुल गांधी यांनी सर्व महिलांचा अपमान केलाय आणि त्यामुळं त्यांनी माफी मागितली पाहिजे, असं म्हणत लोकसभेतील भाजपच्या सर्व महिला खासदार आपापल्या जागेवरून उठून घोषणा देत लोकसभाध्यक्षांच्या दिशेनं आल्या.

त्यानंतर स्मृती इराणी म्हणाल्या, "इतिहासात हे पहिल्यांदा होतंय की, कुणी नेता म्हणतोय की, महिलांवर बलात्कार झाला पाहिजे. देशातील जनतेला राहुल गांधी हाच संदेश देऊ इच्छित आहेत का?"

स्मृती इराणी आणि भाजपच्या इतर महिला खासदारांनी लोकसभेत उपस्थित केलेल्या या मुद्द्याला राहुल गांधी यांच्या रांचीतल्या सभेचा संदर्भ होता.

लोकसभेत गोंधळ निर्माण झाल्यानं लोकसभेचे अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी दुपारी 12 वाजेपर्यंत कामकाज तहकूब केलं.

दुसरीकडे, राज्यसभा सभागृहातही राहुल गांधी यांच्याविरुद्ध काही खासदारांनी घोषणाबाजी केली. 'राहुल गांधी माफी मांगो' असं राज्यसभेतल्या काही खासदारांनी म्हटल्यावर उपराष्ट्रपती आणि राज्यसभेचे सभापती व्यंकय्या नायडू यांनी म्हटलं, "जी व्यक्ती या सभागृहाची सदस्य नाही, तिचं नाव इथं घेतलं जाऊ शकत नाही. सभागृहात गदारोळ घालण्याचा कुणालाही अधिकार नाही."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी यांच्या वक्तव्यावरुन लोकसभेत मोठा गदारोळ झाला.


सामग्री: राहुल गांधी सक्रिय राजकारणात आल्यानंतरही प्रियंका दररोजच्या घडामोडींपासून दूर होत्या. त्यांनी कायमच स्वत:ला राहुल यांचा मतदारसंघ असलेला अमेठी आणि सोनियांचा मतदारसंघ असलेल्या रायबरेलीपुरतच मर्यादित ठेवलं होतं.

वर्षभरापूर्वी राहुल गांधी यांच्या खांद्यावर काँग्रेसच्या अध्यक्षपदाची धुरा देण्यात आली. त्यानंतर गुजरातमध्ये काँग्रेसची कामगिरी चांगली राहिली. कर्नाटकमध्ये काँग्रेसनं भाजपला  जेडीएसच्या मदतीनं सत्तेपासून दूर ठेवलं. तर राजस्थान, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये राहुल गांधींच्या नेतृत्वात सत्ताही मिळवली.

त्यामुळे राहुल यांचं नेतृत्व सर्वमान्य झाल्यानंतर आता काँग्रेसनं ऐन निवडणुकीआधी दीड महिना प्रियंका गांधी यांना उत्तर प्रदेशची जबाबदारी देऊन मोठी खेळी केली आहे.

त्यामुळे किमान उत्तर प्रदेशात तरी प्रियंका गांधी विरुद्ध नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह असा सामना निवडणुकीत पाहायला मिळणार आहे. ज्याकडे आता अख्ख्या देशाचं लक्ष लागलेलं आहे.

2019च्या निवडणुकीत उत्तर प्रदेशमधला संग्राम महत्वाचा का?

उत्तर प्रदेशची लोकसंख्या 22 कोटी आहे. यूपीत लोकसभेच्या सर्वाधिक 80 जागा आहेत.

2014च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपनं यातील 71 जागा जिंकल्या होत्या.

ज्या पूर्व उत्तर प्रदेशची अर्थात पूर्वांचलची जबाबदारी प्रियंका यांच्या खांद्यावर देण्यात आली आहे, तिथे 24 जिल्हे आहेत.

पूर्व उत्तर प्रदेशात लोकसभेचे एकूण 23 मतदारसंघ आहेत.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ज्या वाराणसीतून निवडून आलेत आणि उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ जिथून निवडून यायचे, तो गोरखपूर मतदारसंघही पूर्वांचलमध्येच आहे.

त्यामुळे या भागात प्रचार करताना नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांच्यासमोर राहुल गांधींऐवजी प्रियंका गांधी यांचं आव्हान असणार आहे.

उत्तर प्रदेशात मायावती यांचा बहुजन समाज पक्ष आणि अखिलेश यादव यांच्या समाजवादी पक्षानं युती केली आहे. त्यामुळे उत्तर प्रदेशात आपली व्होटबँक कायम ठेवण्यासाठी प्रियंका गांधी यांचा चेहरा कामाला येईल.

प्रियंका गांधी यांची तुलना कायम इंदिरा गांधी यांच्याशी कऱण्यात आलीय, त्या लोकांना जवळच्या वाटतात. उत्तर प्रदेशात त्याचा फायदा काँग्रेसला होऊ शकतो.

रायबरेलीतून निवडणूक लढवणार?

रायबरेली हा काँग्रेसचा बालेकिल्ला मानला जातो. 1999 पासून लोकसभेचा हा मतदारसंघ काँग्रेसकडे आहे. काँग्रेसच्या माजी अध्यक्षा सोनिया गांधी आणि सध्याचे अध्यक्ष...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019 लोकसभा निवडणुकीआधी काँग्रेसनं सगळ्यांत मोठा राजकीय मास्टरस्ट्रोक लगावला आहे. काँग्रेसने प्रियंका गांधी यांना पूर्व उत्तर प्रदेशच्या प्रभारी म्हणून नियुक्त केलं आहे.


सामग्री: राहुल गांधी, मनोहर पर्रिकर आणि विश्वजीत राणे

गोव्याचे भाजपचे मंत्री विश्वजीत राणे आणि दुसऱ्या एका व्यक्तीच्या फोनवरच्या संभाषणाची एक ऑडियो क्लिप काँग्रेसने लीक केली. "रफाल करारासंबंधीच्या फाईल माझ्या बेडरूममध्ये ठेवल्या आहेत," असं पर्रिकरांनी कॅबिनेट मीटिंगमध्ये स्वत: सांगितल्याचं राणे दुसऱ्या व्यक्तीला या क्लिपमध्ये सांगत आहेत.

पण या क्लिपची सत्यता अद्याप पडताळण्यात आलेली नाही. दरम्यान, भाजपने ही ऑडियो क्लिप खोटी असून याद्वारे "चुकीची गोष्ट पसरवण्याचा प्रयत्न" असल्याचं म्हटलं आहे.

आज लोकसभेतही काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी हीच क्लिप चालवण्याची परवानगी मगितली आणि त्यानंतर वाद सुरू झाला. काँग्रेसच्या या आरोपांवर अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी प्रत्युत्तर दिलं.

क्लिपमध्ये नेमकं काय?

या टेपमध्ये गोव्याचे आरोग्यमंत्री विश्वजीत राणे यांचं एका अज्ञात व्यक्तीशी फोनवरील संभाषण असल्याचा दावा आहे.

"मुख्यमंत्र्यांनी रफालबाबत एक वक्तव्य केलं आहे. रफाल खरेदीची संपूर्ण माहिती माझ्या बेडरूममध्ये ठेवली आहे, असं त्यांनी म्हटलं आहे. तुम्ही यावर बातमी करायला हवी. तसंच मंत्रिमंडळातील जवळच्या व्यक्तीला विचारून याबाबत खुलासा करायला हवा," असं राणे या टेपमध्ये म्हणत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

"ही गोष्ट कुणीतरी जाऊन दिल्लीला कळवावी, असं पर्रिकरांना वाटत होतं की दुसरं काही यामागे होतं, याबाबत मला काही समजलं नाही. ही बाब मी फक्त तुम्हाला सांगत आहे," असंही राणे त्यात पुढे म्हटल्याचा दावा आहे.

रफाल करारावर सह्या झाल्या तेव्हा मनोहर पर्रिकर संरक्षण मंत्री होते.

विधानसभा अध्यक्ष अचानकपणे सत्रात रस का घेत आहेत, असा प्रश्न समोरच्या व्यक्तीनं विचारल्यावर त्या कथित संभाषणात राणे म्हणतात की, "त्यांना (प्रमोद सावंत) वाटतं की संघ त्यांना मुख्यमंत्री होण्यासाठी मदत करेल."

"आपण एकदा भेटायला हवं, कारण दिल्लीपर्यंत या गोष्टी पोहोचायला हव्यात," असंही राणे यांनी म्हटल्याचं सांगण्यात आलं आहे.

'त्या' कॅबिनेट बैठकीत काय झालं?

क्लिपमध्ये ज्या कॅबिनेट बैठकीचा उल्लेख आहे, त्या बैठकीत नेमकं काय झालं होतं, याबद्दल गोव्यातील प्रुडंट मीडिया या वृत्तवाहिनीचे संपादक प्रमोद आचार्य सांगतात की कॅबिनेट बैठकीच्या अधिकृत पत्रकात असा काही उल्लेख नाही. "विश्वजीत राणेंचं संभाषण ऐकल्यास त्यांचा दावा आहे की, मंत्रिमंडळ बैठकीत बोलताना पर्रिकर यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रफाल लष्करी विमानांच्या करारावरील वादाने आज पुन्हा संसेदत उड्डाण घेतलं.


सामग्री: राहुल गांधींचा सामना थेट मोदींशीच व्हावा ही तर भाजपाच्या चाणक्यांची सुप्त इच्छा आहेच.

राजकारणाच्या आखाड्यात दोघंही वेगवेगळ्या पद्धतीचे कुस्तीगीर आहेत. त्यात मोदी हे वजनदार नेते आहेत. तर राहुल यांचं वजन कमी अधिक होत असलं तर ते मोदींच्या कॅटेगरीत बसत नाहीत.

वारसाहक्काने मिळालेल्या पदाचा कार्यभार सांभाळण्यासाठी राहुल गांधी सक्षम नाहीत, हे सगळ्यांना दिसतं आहे. किंवा त्यांच्या आई अजूनही त्यांना पक्षभार द्यायला तयार नाहीत. मग अशा परिस्थितीत मोदींसाठी राहुल गांधीच आव्हान आहे, असं का मानावं?

एकीकडे मोदी आहेत, ज्यांनी अगदी पृथ्वीपासून आकाशापर्यंत स्वत:चा रस्ता तयार केला आहे. लहानपणी अगदी मगर पकडण्याचं काम सुद्धा केले आहे. अशा गोष्टींकडे दुर्लक्ष केलं तरी त्यांची कहाणी एखाद्या नयनरम्य फँटसीपेक्षा कमी नाही.

दुसऱ्या बाजूला आहेत राहुल गांधी जे अनेक वर्षं स्वत:शी संघर्ष करत आहेत. त्यांनी आपली कोणतीच वेगळी कहाणी सांगितली नाही, किंवा आपल्यात काहीतरी वेगळं आहे याची जाणीव देखील करून दिलेली नाही.

'राहुल आ गए, राहुल छा गए'चा आवाज अनेकदा सोशल मीडियावर ऐकू आला. मग ते एका सुटीवरून दुसऱ्या सुटीवर गेले.

एकदा तर त्यांना बेपत्ता म्हणून घोषित करण्यात आलं होतं. त्यामुळे कोणतीही सुटी न घेता राजकारणाच्या आखाड्यात ते किती टिकतील, याबद्दल लोकांना बरीच शंका आहे.

वारसाहक्काचं राजकारण

भारताच्या राजकारणात अशी अनेक मोठे नावं आहेत ज्यांना इंग्रजीत "reluctant politician" म्हटलं जातं. राजीव गांधीच्या बाबतीत असं म्हणतात की ते निरिच्छेने राजकारणात आले होते. तेव्हाच्या परिस्थितीपुढे हतबल होते.

वडील आणि मुलगा यांच्यात एक मोठं अंतर असं आहे की, राजीव गांधीना पंतप्रधान होण्याच्या आधी फारशा अडचणींचा सामना करावा लागला नाही. मात्र समोर आव्हानं असूनसुद्धा राहुल उत्तराधिकारी होण्याइतपत कधीही सक्षम वाटले नाही.

वंशवादाचा आरोप आपल्या जागी आहे. इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी प्रभावी व्यक्तींची मुलं असल्यामुळे ते सत्तेच्या सर्वोच्च ठिकाणी पोहोचले होते. पण लोकांनी त्याची पर्वा केली नाही.

मात्र राहुल गांधींची गोष्ट थोडी वेगळी आहे. जर राजीव गांधींचा वारसा नसता तर त्यांची नक्की काय ओळख असती, हे ते अजूनही सिद्ध करू शकलेले नाही.

वंशवादाचा आरोप भारतात फार गंभीर नसतो. त्याचा उलट फायदाच असतो. असं असलं तरी अंतिम निर्णय जनताच घेते.

म्हणूनच देव आनंद आणि अमिताभ बच्चन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'मोदींना पर्याय नाही' या वाक्यालाच परमसत्य मानणाऱ्या लोकांची मोठी संख्या आहे. त्यांना चूक सिद्ध करणारं कोणतंही कारण अजून समोर आलेलं नाही.


सामग्री: राहुल गांधींच्या हिंदू संस्कारांची चर्चा होऊ लागल्यानंतर जानव्याची गाठ जनतेसमोर उकलू लागली. अख्ख्या गुजरातला निवडणुकीचा ज्वर चढलेला असताना, राहुल आणि जानवं यांची गाठ  बुधवारी प्रसिद्ध सोमनाथ मंदिरात पडली.

मी कधीच राहुल गांधींचं जानवं पाहिलेलं नाही. पण आता पूजाअर्चा, यज्ञ करताना कुठल्यातरी निमित्ताने शर्ट किंवा कुर्ता उतरवून जानवं दाखवण्याचा ट्रेंड रूढ झाल्यास आश्चर्य वाटून घेऊ नका. जानवं दाखवण्याचे व्ही़डिओ युट्यूबवर खपू लागले तरी चकित होऊ नका.

गेल्या तीन वर्षांत भारतीय राजकारणाने बराच मोठा पल्ला गाठला आहे. तलम रेशीम असलेल्या क्रोशाच्या जाळीदार टोपीऐवजी आता जानव्याचा जुडगा राजकारणातलं नवं स्टाइल स्टेटमेंट झालं आहे.

धर्मनिरपेक्षतेचे प्रतीक

मात्र जानव्याला स्टाइल स्टेटमेंट होऊ देण्याचे काही धोकेही आहेत. ही ती क्रोशाची झकास टोपी नव्हे जी लेवून अटलबिहारी वाजपेयी, अर्जुन सिंग, नितीश कुमार आणि लालू यादव इफ्तार पार्टीचं आयोजन करायचे. असं आयोजन म्हणजे धर्मनिरपेक्षतेचं द्योतक मानलं जायचं.

पण राजकारणाच्या या नव्या पर्वात आता जानव्याचा वारसदार कोण होणार? रामविलास पासवान, उदित राज, प्रकाश आंबेडकरांसारख्या दलित नेत्यांना राहुल गांधींप्रमाणे जानवं परिधान करून मिरवण्याची परवानगी कोणी देईल का?

राहुल गांधींनी जानव्यावर जाहीरपणे काहीही सांगितलेलं नाही. त्यांच्यावतीने काँग्रेसचे प्रवक्ते रणदीप सिंह सुरजेवाला यांनी दिल्लीत एक पत्रकार परिषद घेऊन राहुल यांची भूमिका स्पष्ट केली. भारतीय जनता पक्षाची प्रवृत्ती पाठीत खंजीर खुपसणाऱ्यांची आहे, असे उद्गार त्यांनी काढले.

हे सांगताना त्यांनी एक गौप्यस्फोटही केला : "काँग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधी न केवळ हिंदू धर्माचे आहेत, ते तर जानवंधारी हिंदू आहेत. जाट, खाटीक, निषाद अशा समाजांमधल्या कोट्यवधी तरुणांचा सुरजेवाला यांनी विचार केला नाही, ज्यांना वर्ण व्यवस्थेत जानवं परिधान करण्याची अनुमती नाही."

दशकांपूर्वी आर्य समाजाने दलितांना जानवं परिधान करू देण्यासाठी आणि गायत्री मंत्र पठण करू देण्यासाठी एक आंदोलन केलं होतं. मात्र हे आंदोलन कर्मठ वर्णव्यवस्थेचे नियम तोडू शकलं नाही.

सोनिया गांधी यांच्यानंतर 'सेक्यूलर' काँग्रेसचे सगळ्यांत मोठे नेते असलेले राहुल गांधी हिंदू असल्याची घोषणा नागपुरातल्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या उच्चपदस्थांच्या कानात घुमली नसती तरच नवल.

संघाचे संस्थापक केशव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जानव्याचं वैशिष्ट्य असं की ते दोनच प्रसंगी दिसतं - एक म्हणजे जेव्हा कोणी उघडबंब व्यक्ती पुजाअर्चेत किंवा यज्ञासारख्या धार्मिक विधीत असते. आणि दुसरं तेव्हा, जेव्हा ते परिधान केलेली व्यक्ती त्या धाग्याला लघुशंकेच्या वेळी कानात गुंडाळते. पण आणखी एक प्रसंग असाधारणपणे असू शकतो - जेव्हा कुणी एखाद्याला धर्माविषयी छेडतं आणि मग ते जानवं दिसतं.


सामग्री: राहुल गांधींना पोलिसांकडून धक्काबुक्कीही झाली. जमिनीवर पडल्याचा राहुल गांधींचा फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झाला.

त्यानंतर राहुल गांधी आणि काँग्रेसनं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि उत्तर प्रदेशमधील योगी आदित्यनाथ सरकारवर आक्रमकपणे टीका सुरू केली.

हाथरसपाठोपाठ राहुल गांधी यांनी केंद्र सरकारच्या कृषी विधेयकांवरही टीका करायला सुरूवात केली. ते केवळ शाब्दिक टीकेवर थांबले नाहीत, तर पंजाब आणि हरियाणामध्ये त्यांनी किसान यात्रेचंही आयोजन केलं.

या कृषी विधेयकांच्या माध्यामतून मोदी सरकार अन्नसुरक्षेची व्यवस्थाच उद्धवस्त करू पाहात आहेत. हा आपल्या शेतकऱ्यांवरचा हल्लाच आहे, अशी टीका राहुल करत आहेत.

गेले काही महिने केवळ सोशल मीडियाच्या माध्यमातून मोदी सरकारला लक्ष्य करणारे राहुल गांधी हाथरस प्रकरण, कृषी विधेयकांना विरोधाच्या निमित्तानं पुन्हा रस्त्यावर उतरलेले दिसल्यामुळे काँग्रेस कार्यकर्त्यांना साहजिकच हुरूप आला असेल. हे राहुल गांधीचं कमबॅक आहे, काँग्रेसचं पूर्णवेळ अध्यक्षपद स्वीकारण्याच्या दृष्टिनं राहुल आता तयार आहेत, असा तर्कही केला जाईल. पण राहुल गांधींचा आतापर्यंतचा राजकीय प्रवास पाहता, खरंच असं होईल का?

आक्रमक झालेले राहुल गांधी अचानकपणे कोशात गेलेलेही पाहायला मिळालं आहे. त्यामुळेच दीर्घकालीन विचार करता अशाप्रकारच्या घटनांच्या आधारे केलेलं प्रतिक्रियावादी राजकारण काँग्रेस आणि राहुल गांधी यांच्यासाठी किती फायद्याचं ठरेल हा प्रश्न आहे.

यापूर्वीच्या घटना

पोलिसांनी अडवल्यानंतर राहुल गांधी हाथरसकडे पायी जायला निघाले होते. नऊ वर्षांपूर्वीही असाच काहीसा प्रसंग घडला होता.

2011 मध्ये ठिकठिकाणी जमीन अधिग्रहणाच्या मुद्द्यावरून शेतकऱ्यांचं आंदोलन सुरू होतं. उत्तर प्रदेशमध्ये तेव्हा मायावतींचं सरकार होतं. या आंदोलनादरम्यानच पश्चिम उत्तर प्रदेशमधली भट्टा आणि पारसौल ही दोन्ही गावं चर्चेत आली. कारण पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात दोघा आंदोलकांचा मृत्यू झाला होता. त्यावेळी राहुल गांधी या शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना भेटण्यासाठी भट्टा-पारसौलला गेले होते.

भट्टा-पारसौल आणि उत्तर प्रदेशमधील या शेतकरी आंदोलनांनंतरच तत्कालिन युपीए सरकारने 2013 जमीन अधिग्रहण कायदा मंजूर केला होता.

2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसला अवघ्या 44 जागा जिंकता आल्या. विरोधकांच्या भूमिकेत गेलेल्या राहुल गांधींनी 2015 च्या सुरुवातीलाच जवळपास दोन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

उत्तर प्रदेशच्या हाथरसमध्ये एका दलित मुलीवर कथित सामूहिक बलात्कार झाल्याच्या आरोपांनंतर काँग्रेस नेते राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी 1 ऑक्टोबरला पीडितेच्या कुटुंबीयांची भेट घेण्यासाठी हाथरसकडे रवाना झाले होते. मात्र, पोलिसांनी त्यांना अडवलं.


सामग्री: राहुल गांधींनी आपला राजीनामा जगजाहीर केलाय. आपण राजीनामा देत असल्याचं त्यांनी काँग्रेसच्या कार्यकारी समितीच्या बैठकीमध्ये सांगितलं होतं. पण पक्षातले अनेक नेते त्यांना पदावर राहण्याची पुन्हा पुन्हा विनंती करत आहेत.

मुंबईत आपल्या राजीनाम्याबाबत बोलताना त्यांनी आता आपण आणखी 10 पट जोमानं लढणार आहोत, असं सांगितलं आहे. मी शेतकरी, कामगार आणि गरिबांच्या बरोबर आहे,

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ही विचारांची लढाई आहे, ती पुढेही सुरू राहील, जशी गेल्या 5 वर्षांत सुरू होती तशीच ती पुढेही सुरू राहील, असं राहुल गांधी यांनी मुंबईत म्हटलं आहे.

कार्यकारी समिती ठरवणार पुढचं धोरण

राहुल गांधी ठाम आहेत. आणि आता ही गोष्ट जगजाहीर झाल्याने काँग्रेस पक्षाकडे आता नवीन नेत्याची निवड करण्याखेरीज पर्याय राहिलेला नाही.

पण नेत्याची निवड कशी होणार हे येत्या काही काळातच समजू शकेल. काँग्रेसच्या पक्षघटनेनुसार अशा परिस्थितीममध्ये काँग्रेसचे सर्वांत ज्येष्ठ सरचिटणीस हंगामी अध्यक्ष म्हणून काम सांभाळतात.

सध्या मोतीलाल व्होरा काँग्रेसचे सर्वांत ज्येष्ठ सरचिटणीस आहेत. अशी शक्यता आहे ते लवकरच पक्षाच्या कार्यकारी समितीची बैठक बोलवतील आणि त्यामध्ये पक्षाचं पुढचं पाऊल ठरवण्यात येईल.

आपल्या चार पानी पत्रामध्ये राहुल गांधी यांनी म्हटलं आहे की जोपर्यंत आपण सत्तेचा मोह सोडून एका मोठ्या विचाराने लढत नाही, तोपर्यंत प्रतिस्पर्ध्यांना हरवू शकणार नाही.

राहुल गांधींनी स्वतःला आणि पक्षातल्या नेत्यांना उद्देश्यून हे म्हटलेलं आहे. पण माझ्यासकट अनेकांचं असं म्हणणं आहे की पद सोडायचंच जर राहुल गांधींनी ठरवलेलं होतं तर उत्तराधिकारी निवडण्यात आल्यानंतर हे पद सोडणं ही त्यांची जबाबदारी होती.

मग या निवड प्रक्रियेत त्यांनी सक्रिय सहभाग घेतला नसता, तरी चाललं असतं. पण प्रवर्तक म्हणून ही निवड प्रक्रिया सुरू करून ते ती शेवटापर्यंत नेऊ शकले असते.

प्रश्न विवेक आणि निष्ठेचा आहे

आता परिस्थिती अशी आहे की नेहरू-गांधी कुटुंबातला कोणीही सदस्य नवीन नेत्याच्या निवडीमध्ये सक्रिय भूमिका बजावणार नाही. मग नवीन नेत्याची निवड ही सर्वसहमतीने होईल आणि तो पक्षातली एकजूट कायम ठेवेल, याची काय हमी?

हा मोठा प्रश्न आहे आणि राहुल गांधींनी याचं उत्तर द्यायला हवं होतं.

राजकारणात जय-पराजय होतच असतात. नेते पराभवाची जबाबदारीही स्वीकारतात. पण तसं करण्याचीही एक पद्धत असते. आणि एक भान बाळगायला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राहुल गांधी आता काँग्रेस अध्यक्ष नाहीत. बुधवारी चार पानी पत्राद्वारे त्यांनी हे जाहीर केलं आहे.


सामग्री: राहुल गांधींनी याविषयी एक ट्वीट केलंय. यामध्ये त्यांनी EIA 2020च्या मसुद्याला 'लूट ऑफ दे नेशन' (देशाची लूट) म्हटलंय.

राहुल गांधी ट्वीटमध्ये लिहीतात, "EIA 2020 मसुद्याचा हेतू स्पष्ट आहे - # LootOfTheNation. देशातली साधनसंपत्ती लुटणाऱ्या सुटाबुटातल्या निवडक 'मित्रां'साठी भाजप सरकार काय काय करत आलंय, याचं हे आणखी एक भयावह उदाहरण आहे. # LootOfTheNation आणि पर्यावरणाचा नाश थांबवण्यासाठी EIA 2020 चा मसुदा मागे घेण्यात यावा."

यानंतर पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी याला उत्तर दिलं. जे लोक स्वतः सत्तेत असताना 'सल्ला-मसलत न करताना निर्णय घ्यायचे' ते या EIA मसुद्याला विरोध करत असल्याचं जावडेकरांनी म्हटलंय.

प्रकाश जावडेकर म्हणाले,"हे काही शेवटचं नोटिफिकेशन नाही. कोव्हिड 19 मुळे सामान्यांना यावरची मतं देण्यासाठी 150 दिवस देण्यात आले. नियमांनुसार फक्त 60 दिवस दिले जातात."

याविषयीचं एक ट्वीट आदित्य ठाकरेंनीही केलं होतं. EIA 2020 च्या मसुद्यावरचे आपले आक्षेप केंद्रीय पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांना पत्र लिहून कळवल्याचं आदित्य ठाकरेंनी म्हटलंय

नवीन बदलांमुळे पर्यावरण आणि समाजालाही धोका निर्माण होण्याची भीती असल्याने हा मसुदा मागे घेण्यात यावा अशी मागणी ऑल इंडिया स्टुडंट्स असोसिएशन आणि JNU सह 50 विद्यार्थी आणि युवा संघटनांनी यापूर्वीच केलेली आहे.

लोकांच्या अधिकारावर गदा येण्याची भीती

सांगलीतल्या भोसे गावातले लोक काही दिवसांपूर्वी एका ऐतिहासिक वटवृक्षाला वाचवण्यासाठी एकत्र आले. तिथल्या यल्लम्मा  मंदिराशेजारचं हे झाड 400 वर्षांपूर्वीचं असल्याचं सांगितलं जातं.

राष्ट्रीय महामार्गात जाणारं हे झाड तोडलं जाऊ नये यासाठी गावकऱ्यांच्या मोहिमेला वृक्षप्रेमींनी साथ दिली आणि अखेर हा वृक्ष वाचवण्यात त्यांना यश आलं.

थोडं मागे जाऊन आठवून पाहा. रत्नागिरीतल्या नाणार परिसरात तेलशुद्धीकरण प्रकल्प उभारण्याची योजना होती. पर्यावरणाच्या दृष्टीनं संवेदनशील परिसरात असा प्रकल्प आला, तर आपल्या शेतीचं, आंब्याचं नुकसान होईल या भीतीनं लोकांनी त्याला विरोध केला. त्यावरून राजकारणही झालं. पण अखेर सरकारनं तो प्रकल्प रत्नागिरीतून हलवण्याचा निर्णय घेतला.

दोन्ही घटना तशा नव्या नाहीत. पण त्यांची आठवण करून देते आहे, कारण एखादी गोष्ट स्थानिक पर्यावरणाला हानीकारक असेल, तर त्याविरोधात लोक आपलं मत मांडू शकतात.

मग दोन्ही बाजूंमध्ये चर्चा करून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

EIA 2020 म्हणजेच पर्यावरण प्रभाव मूल्यांकन मसुदा, ही देशाची लूट असल्याचं म्हणत काँग्रेस नेते राहुल गांधींनी टीका केलीय. या मसुद्यावरचं आपलं मत मांडण्यासाठी सामान्यांना 11 ऑगस्टपर्यंतची मुदत देण्यात आली होती.


सामग्री: राहुल गांधींनी सावरकरांवर केलेल्या टिप्पणीमुळे अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी विरोधक आक्रमक झाले.

दुसऱ्या दिवशीही काही मिनिटांचंच कामकाज होऊ शकलं. विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीवरून सरकारला धारेवर धरलं.

अर्थमंत्री जयंत पाटील यांनीही त्यांना प्रत्युत्तर दिलं. मात्र सभागृहात कर्जमाफीवरून ज्या प्रकारचे आरोप-प्रत्यारोप झाले, त्यावरून शेतकऱ्यांना खरंच मदत मिळणार की या प्रश्नावर टोलवाटोलवी होत आहे, असा प्रश्न उपस्थित झाला.

'महाविकास आघाडी'चे सरकार येण्याअगोदर उद्धव ठाकरे यांनी अवकाळी पावसानं नुकसान झालेल्या भागांना भेट दिली होती. नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना हेक्टरी 25 हजार रुपये देण्याची मागणी आपण करु, असं आश्वासनही त्यांनी दिलं होतं. भाजप आमदारांनी त्यांच्या या आश्वासनांची, त्यासंबंधी 'सामना'त आलेल्या बातम्यांची पोस्टर्स सभागृहात झळकावली.

'पैसे मिळणार नाहीत हे स्पष्ट'

मुख्यमंत्री झालेल्या उद्धव ठाकरेंनी आता आपला शब्द पूर्ण करून दाखवावा अशी भाजपाची मागणी आहे.

"शेतकऱ्यांना 25 हजार रुपये हेक्टरी मदत ही तुमची भूमिका होती. आघाडीच्या किमान समान कार्यक्रमातही अवकाळीग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत करण्याचं आश्वासन दिलं, पण पैसे दिले नाहीत. हा शेतकऱ्यांच्या सोबत विश्वासघात आहे," असं देवेंद्र फडणवीस यांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं.

"या सरकारने विश्वासघाताची मालिकाच सुरु केली आहे. याचा धिक्कार म्हणूनच विरोधी पक्षाने सभागृहात आक्रमकतेनं हा मुद्दा लावून धरला. अर्थमंत्री जयंत पाटील यांनी दिलेल्या उत्तरातून पैसे मिळाणार नाहीत, हे स्पष्टच झालं आहे, असंही फडणवीस यांनी म्हटलं.

अवकाळी पावसानं ग्रस्त झालेल्या शेतकऱ्यांना मदतीसोबतच कर्जमुक्तीसाठीही शिवसेना निवडणुकीच्या पूर्वीपासून आग्रही होती. शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा करण्याची मागणी उद्धव ठाकरे यांनी अनेकदा बोलून दाखवली होती. त्यामुळेच नवं सरकार आल्यावर कर्जमुक्ती वा आर्थिक मदतीचा निर्णय लगेच होईल, असा कयास लावला जात होता.

पण राज्याच्या आर्थिक स्थितीचा पूर्ण आढावा घेण्याची आवश्यकता आहे आणि त्यानंतर योग्य निर्णय घेतला जाईल, असं नवीन सरकारकडून सांगण्यात आलं.

विधानसभेत या मुद्द्यावरून गोंधळ झाल्यावर अर्थमंत्री जयंत पाटील यांनी केंद्रातल्या भाजपाच्या सरकारला राज्य सरकारनं आर्थिक मदतीसाठी लिहिलं आहे आणि ती मदत आणण्यासाठी राज्यातल्या भाजपाच्या नेत्यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागपूर इथं होणाऱ्या विधिमंडळाच्या हिवाळी अधिवेशनाकडे उद्धव ठाकरे यांची मुख्यमंत्री म्हणून होणारी पहिली परीक्षा यादृष्टिनं पाहिलं जात होतं. मात्र पहिले दोन्ही दिवस अधिवेशनाचं कामकाज पार पडलंच नाही.


सामग्री: राहुल टेवाटिया

दोन्ही इनिंग्ज मिळून 449 रन्स झाल्या. पंजाबतर्फे 20 चौकार आणि 11 षटकार पाहायला मिळाले. राजस्थानने 14 चौकार आणि तब्बल 18 षटकारांची बरसात केली.

राजस्थानला स्टीव्हन स्मिथ आणि संजू सॅमसनच्या भागीदारीने चांगला पाया रचला. स्मिथ आऊट झाल्यानंतर खेळायला आलेल्या राहुल टेवाटियाला सुरुवातीच्या 20 मिनिटात 23 बॉलमध्ये 17 रन्स करता आले. यामुळे सोशल मीडियावर आणि कॉमेंट्रीदरम्यानही त्याच्यावर जोरदार टीका करण्यात आली. रनरेट प्रति ओव्हर 16च्या पुढे गेलेला असताना टेवाटियाने 18व्या ओव्हरमध्ये तब्बल 5 षटकार लगावत मॅचचं पारडं फिरवून टाकलं. वेस्ट इंडिजच्या शेल्डॉन कॉट्रेलच्या बॉलिंगवर मैदानात विविध दिशेला 5 षटकार खेचत टेवाटियाने मॅच फिरवली.

टेवाटिया 31 बॉलमध्ये 53 रन्स करून आऊट झाला. मात्र त्यानंतर जोफ्रा आर्चरनेही षटकारांची लयलूट केली. शेवटच्या ओव्हरमध्ये अवघ्या दोन रन्स हव्या असताना रायन पराग आऊट झाला. मात्र टॉम करनने जोरदार चौकार खेचत राजस्थानच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केलं. स्टीव्हन स्मिथच्या 27 चेंडूत 50 रन्स आणि संजू सॅमसनने केलेल्या 42 चेंडूत 85 धावांच्या जोरावर राजस्थानने विजयाचा पाया रचला होता. टेवाटियाने या पायावर कळस चढवत राजस्थानला संस्मरणीय विजय मिळवून दिला.

दरम्यान त्याआधी पंजाबच्या मयांक अगरवालने दिमाखदार शतकी खेळी केली. मयांकने चौकार षटकारांची लयलूट करत 45 बॉलमध्येच शतकाची नोंद केली. मयांकने 10 चौकार आणि 7 षटकारांच्या बळावर 51 बॉलमध्ये 107 रन्सची खेळी सजवली.

मयांक अगरवाल

मयांक आणि लोकेश राहुल जोडीने पहिल्या विकेटसाठी 183 रन्सची मॅरेथॉन भागीदारी केली. आयपीएल स्पर्धेत पहिल्या विकेटसाठाची ही तिसरी सर्वोत्तम भागीदारी आहे.

पंजाबने या भागीदारीच्या बळावर 223 धावांचा डोंगर उभारला. राहुलने 54 बॉलमध्ये 7 चौकार आणि एका षटकारासह 69 रन्सची खेळी केली.

आयपीएल स्पर्धेतलं मयांकचं हे पहिलंच शतक आहे. या स्पर्धेतलं हे 65वं शतक आहे.

याआधी मनीष पांडे, युसुफ पठाण, मुरली विजय, पॉल वल्थाटी, सचिन तेंडुलकर, वीरेंद्र सेहवाग, अजिंक्य रहाणे, रोहित शर्मा, सुरेश रैना, वृद्धिमान साहा, विराट कोहली, संजू सॅमसन, ऋषभ पंत, अंबाती रायुडू या भारतीय बॅट्समननी शतकं झळकावली आहेत.

कॅप्टन, कीपर आणि ओपनर अशी तिहेरी भूमिका सांभाळणाऱ्या राहुलने बेंगळुरूविरुद्ध शानदार शतकी खेळी साकारली. या तडाखेबंद खेळीच्या बळावर पंजाबने बेंगळुरूवर 97...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्य बॅट्समनला मागे ठेऊन पिंच हिटर म्हणून आलेल्या राहुल टेवाटियाच्या 31 चेंडूत 53 रन्सच्या अविश्वसनीय खेळीच्या बळावर राजस्थानने 224 रन्सचं आव्हान 3 बॉल आणि 4 विकेट्स राखून पंजाबला हरवलं. पंजाबने मयांक अगरवालच्या शतकी खेळीच्या बळावर 223 धावांचा डोंगर उभारला होता. राजस्थानने या आव्हानाचा पाठलाग करत आयपीएल स्पर्धेतली सर्वोत्तम धावसंख्या नोंदवली.


सामग्री: राहुल टेवाटिया

पंजाबने मयांक अगरवालच्या शतकाच्या बळावर 223 धावांचा डोंगर उभारला होता. राजस्थानने स्टीव्हन स्मिथ आणि संजू सॅमसनच्या भागीदारीच्या बळावर शंभरपर्यंत मजल मारली. स्मिथ आऊट झाला आणि रॉबिन उथप्पाऐवजी राहुल टेवाटियाच्या आगमनाने सगळ्यांनीच भुवया उंचावल्या.

पिंच हिंटर अर्थात कमी बॉलमध्ये जास्तीत जास्त रन्स करण्यासाठी पाठवलेला प्लेयर याकरता टेवाटिया आला मात्र पंजाबच्या बॉलर्सनी त्याची चांगलीच कोंडी केली. रवी बिश्नोई, ग्लेन मॅक्सवेल आणि जेमी नीशाम यांनी त्याला अडचणीत टाकलं. त्याला चौकार-षटकार मारता येईना आणि आऊटही होत नव्हता. रनरेट प्रतिओव्हर 17 असा गगनाला भिडला होता. संजू सॅमसन एकीकडे थंड डोक्याने षटकारांची लयलूट करत होता. पण त्याच्यावरचं दडपण वाढत चाललं होतं. एका क्षणी टेवाटियाच्या नावावर 23 बॉलमध्ये 17 रन्स होत्या.

सोशल मीडियावर टेवाटियाचा उद्धार केला गेला. राजस्थानने टेवाटियाला पाठवून हातची मॅच घालवली असं अनेकांचं म्हणणं पडलं. टेवाटियाला 'रिटायर्ड हर्ट' करा असा नाराही काहींनी दिली. काहींनी तर थेट ही मॅच फिक्स असल्याचं सांगितलं. सुदैवाने हे सगळं टेवाटियापर्यंत पोहोचलं नाही.

टेवाटियाने शेल्डॉन कॉट्रेलने टाकलेल्या 18व्या ओव्हरमध्ये तब्बल 5 सिक्स लगावले आणि 30 धावा कुटल्या. एक बॉल डॉट पडला. अविश्वसनीय अशा फटकेबाजीमुळे पंजाबचे खेळाडू अवाक झाले. मॅचचं पारडं पंजाबकडून राजस्थानच्या दिशेने झुकलं. 31 बॉलमध्ये 53 रन्सची खेळी करून टेवाटिया आऊट झाला तेव्हा राजस्थानच्या सर्व खेळाडूंनी स्टँडिंग ओव्हेशन दिलं. टेवाटियाचं अर्धवट राहिलेलं काम जोफ्रा आर्चर आणि टॉम करन या आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंनी पूर्ण केलं आणि राजस्थानने पंजाबने दिलेलं विक्रमी 224 धावांचं लक्ष्य पेललं.

कोण आहे टेवाटिया?

या मॅचचा चमत्कार ठरला असता तर टेवाटियासाठी आयपीएल नवीन नाही. 2014 मध्ये टेवाटियाने राजस्थान रॉयल्ससाठी खेळतानाच आयपीएल पदार्पण केलं. तीन मॅचमध्ये टेवाटियाला संधी मिळाली आणि त्याने 2 विकेट्स काढल्या. पुढच्या वर्षीही तो राजस्थानकडूनच खेळला.

2015 हंगामात त्याला केवळ एकमेव मॅचमध्ये संधी मिळाली. एका विकेटवर समाधान मानावं लागलं. 2016 हंगामात त्याला कोणत्याही संघाने विकत घेतलं नाही. 2017मध्ये किंग्ज इलेव्हन पंजाबने त्याला ताफ्यात दाखल करून घेतलं. त्याला तीन मॅचमध्ये खेळवलं आणि त्याने 3 विकेट्स घेतल्या.

2018 मध्ये दिल्ली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राहुल टेवाटिया हे नाव रविवारी झालेल्या पंजाब-राजस्थान मॅचनंतर जगभरातल्या क्रिकेटरसिकांच्या मनात कायमचं कोरलं गेलं.


सामग्री: राहुल द्रविड

भारताकडे तेव्हा कितीतरी उत्तम फलंदाज होते, पण राहुल द्रविडवर तमाम क्रिकेट रसिकांचा एक वेगळाच विश्वास होता. राहुल संघाला पराभवाच्या गर्तेतून बाहेर काढणार किंवा तो सामनाच जिंकवून देणार, असं त्यांना नेहमी वाटायचं.

दोन्ही प्रकारात 10,000 रन्स

राहुल द्रविडने एकूण 164 कसोटी सामन्यांमध्ये एकूण 13,288 रन केले आहेत, तर 344 एकदिवसीय सामन्यांमध्ये 10,889 रन केले आहेत. दोन्ही आंतरराष्ट्रीय प्रकारांमध्ये 10,000 पेक्षा अधिक रन करणाऱ्या काही निवडक खेळाडूंच्या क्लबमध्ये त्याचा समावेश होतो.

द्रविडच्या नावावर आणखी एक अनोखा विक्रम आहे. कसोटी सामन्यांमध्ये यष्टीरक्षणाव्यतिरिक्त सर्वाधिक कॅच घेण्याचा जागतिक विक्रम द्रविडचा आहे. निवृत्तीसमयी त्याने 164 टेस्ट सामन्यांमध्ये 210 कॅचेस यष्टीरक्षणाव्यतिरिक्त घेतल्या आहेत.

तसंच द्रविड हा चार डावात सलग शतक ठोकणारा एकमेव खेळाडू आहे. पण हे राहुलचे निवडक विक्रम आहेत.

आपल्या 'डिफेन्स टेकनिक'साठी ओळखल्या जाणाऱ्या राहुलला 'द वॉल' म्हटलं जातं. आणि आज त्याच्या 45व्या वाढदिवशी जाणून घेऊया, पत्रकारांनी आणि खेळाडूंनी यात्च्या आठवणींना बीबीसी तामिळशी बोलताना उजाळा दिला.

द्रविडमध्ये झालेला बदल

राहुल द्रविडच्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या दिवसांबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार विजय लोकापल्ली सांगतात, "त्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात त्याला 'डिफेन्सिव' फलंदाज म्हटलं जायचं. नंतर राहुलनं त्याच्या बॅटिंगच्या शैलीत काही बदल केले. त्यामुळे त्याला एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये जास्त रन काढता आले."

ते पुढे म्हणाले, "मी जेव्हा राहुल द्रविडचा विचार करतो तेव्हा माझ्या डोळ्यांसमोर स्वत:च्या विक्रमापेक्षाही संघाचा विचार करणारा एक नि:स्वार्थी खेळाडू येतो. लक्षात घ्या, त्यांनी संघासाठी यष्टीरक्षण केलं आणि गरजेनुसार अगदी कोणत्याही क्रमांकावर तो बॅटिंग करायला आला आहे."

त्यानं क्रिकेटसाठी जे योगदान दिलं किंवा जे काही मिळवलं, त्या तुलनेत म्हणावा तितका आदर-सन्मान त्याला मिळाला नाही, असं लोकपल्लींना वाटतं.

"त्याला निरोपाचा सामना पण योग्य रीत्या मिळाला नाही. 2007च्या वर्ल्ड कपमधल्या पराभवानंतर कर्णधार द्रविडवर खूप टीका झाली. संघाच्या पराभवासाठी एकट्या कर्णधाराला दोष देणं योग्य नाही. हा सांघिक पराभव होता," असंही मत त्यांनी नोंदवलं.

मैदानाबाहेरचा राहुल कसा आहे?

राहुल द्रविड हा अतिशय सभ्य क्रिकेटपटू आहे. त्याला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नव्वदीच्या शेवटी आणि 2000 ते 2011 दरम्यान भारतीय क्रिकेट संघ सामन्यादरम्यान कधीही अडचणीत आला, तेव्हा राहुल द्रविड खेळतो आहे, यामुळे दर्शकांना थोडा धीर असायचा.


सामग्री: राहुल द्रविड पतौडी यांच्याकडून चषक स्वीकारताना

भारत आणि इंग्लंड संघ भारतात टेस्ट सीरिजमध्ये आमनेसामने येतात तेव्हा मालिकेचं नाव अँथनी डी मेलो मालिका असं असतं. मात्र जेव्हा भारतीय संघ इंग्लंडच्या दौऱ्यावर टेस्ट सीरिजकरता जातो तेव्हा त्या मालिकेचं नाव पतौडी ट्रॉफी नाव असं असतं. दोन संघ सारखे पण खेळण्याचं ठिकाण बदललं की मालिकेचं नाव बदलतं- असं कसं? असं तुम्हाला वाटू शकतं. त्यामागे गोष्ट आहे.

ज्येष्ठ अभिनेत्री शर्मिला टागोर यांनी आपले दिवंगत पती मन्सूर अली खान पतौडी यांच्या स्मरणार्थ भारत-इंग्लंड मालिकेला त्यांचं नाव देण्यात यावं अशी विनंती बीसीसीआयला केली. यावर बीसीसीआयने आपली भूमिका स्पष्ट केली. भारत-इंग्लंड मालिकेला 1951 पासून अँथनी डी मेलो यांचं नाव देण्यात आलं आहे. ते बदलून पतौडी ट्रॉफी करता येणार नाही असं बीसीसीआयने सांगितलं.

अँथनी डी मेलो हे बीसीसीआयच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक आहेत. ते बीसीसीआयचे पहिले सचिव होते. त्यांना आदरांजली म्हणून भारत-इंग्लंड मालिका त्यांच्या नावाने खेळवली जाते. त्यामुळे अनेक वर्षांपासून चालत आलेली परंपरा खंडित करता येणार नाही असं बीसीसीआयने स्पष्ट केलं.

इंग्लंडचा कर्णधार जो रूट

इंग्लंडस्थित मेरलीबोन क्रिकेट क्लबने टायगर पतौडी यांच्या स्मरणार्थ भारत-इंग्लंड टेस्ट सीरिज विजेत्या संघाला त्यांच्या नावाने चषक देण्याचं ठरवलं. भारत-इंग्लंड यांच्यात 1932 मध्ये झालेल्या पहिल्या मालिकेला 75 वर्ष झाली. त्यानिमित्ताने पतौडी ट्रॉफी विजेत्या संघाला देण्याचं ठरलं. मात्र बीसीसीआयने यावर मोहोर उमटवली नाही. यासंदर्भात शर्मिला यांनी तत्कालीन बीसीसीआय अध्यक्ष एन.श्रीनिवासन यांना इमेल करून नाराजीही व्यक्त केली होती.

मन्सूर अली खान उर्फ टायगर पतौडी हे नवाब पतौडी म्हणून प्रसिद्ध होते. अवघ्या 21व्या वर्षी भारतीय संघाच्या नेतृत्वाची धुरा त्यांनी सांभाळली. प्रथम श्रेणी क्रिकेटचा प्रदीर्घ अनुभव त्यांच्याकडे होता.

पतौडी यांनी 46 टेस्टमध्ये भारताचं प्रतिनिधित्व करताना, 34.91च्या सरासरीने 2793 रन्स केल्या. त्यांनी 40 टेस्टमध्ये भारताचं नेतृत्वही केलं. 22 सप्टेंबर 2011 रोजी पतौडी यांचं निधन झालं.

अँथनी डी मेलो कोण होते?

डी मेलो यांचा जन्म कराची इथला. त्यांचं सुरुवातीचं शिक्षण कराचीतच झालं. पुढचं शिक्षण केंब्रिज विद्यापीठात झालं होतं. डी मेलो क्रिकेट खेळायचे.

1926मध्ये मेरलीबोन क्रिकेट क्लब...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत आणि इंग्लंड संघ टेस्ट सीरिजमध्ये आमनेसामने आहेत. ठिकाण बदलतं तसं ट्रॉफीचं नाव का बदलतं?


सामग्री: राहुल यांना यशस्वी करणं हेच प्रियंका यांच्या सक्रिय राजकारणात उतरण्यामागचं कारण आहे.

2009 मध्ये पत्रकार बरखा दत्त यांनी प्रियंका गांधी यांची मुलाखत घेतली होती. त्यावेळी प्रियंका म्हणाल्या होत्या, खरं सांगायचं तर मी का नाही याचं कारण माझ्याकडे नाही. पण राजकारणात असू नये हे माझं ठाम मत आहे. माझं जे आयुष्य आहे त्यामध्ये मी आनंदी आहे. राजकारणाचे अनेक पैलू आहेत. त्या मुद्यांकरता मी योग्य व्यक्ती नाही असं मला वाटतं.

प्रियंका आपल्या बोलण्यावर ठाम राहतील याविषयी काँग्रेस नेत्यांना खात्री नव्हती. बुधवारी काँग्रेसने प्रियंका यांची पूर्व उत्तर प्रदेशच्या प्रभारी म्हणून नियुक्ती केली. त्यावेळी समस्त काँग्रेसजन मनातल्या मनात हसले असतील.

प्रियंका गांधी यांची राजकारणातली एंट्री केवळ उत्तर प्रदेशपुरती मर्यादित नाही याची जाणीव युपीसीसी ऑफिस, नेहरू भवन, मॉल अव्हेन्यू, लखनऊ 24 तसंच 24 अकबर रोड आणि नवी दिल्लीतल्या काँग्रेसकर्मींना आहे.

लोकसभा निवडणुका अवघ्या तीन महिन्यांवर येऊन ठेपलेल्या असताना, प्रियंका यांच्या नियुक्तीची खेळी भाजप-एनडीए सत्ताधारी पक्षांना दणका देणारी आहे.

निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर, तिसऱ्या आघाडीच्या हालचालींनी वेग धरला आहे. काँग्रेसच्या पाठिंब्यावर भाजपला चीतपट करण्याची मोहीम आखणाऱ्या तिसऱ्या आघाडीसाठी प्रियंका यांची नियुक्ती मानसिकदृष्ट्या बळ देणारी आहे.

उत्तर प्रदेशात मनोधैर्य खचलेल्या आणि थंडगार पडलेल्या काँग्रेसमध्ये जीव ओतण्याची मुख्य जबाबदारी प्रियंका यांच्यावर आहे. मे 2019 मध्ये उत्तर प्रदेशातील निवडणुकांमध्ये काँग्रेसची कामगिरी चांगली झाली तर नरेंद्र मोदीप्रणित सरकारच्या पुन्हा सत्तेत येण्याची शक्यता दुरावू शकते.

प्रियंका गांधी

नेहरू-गांधी कुटुंबीयांनी एकत्र येऊन राजकीय मोहिमा फत्ते करण्याचा काँग्रेसचा इतिहास आहे. प्रियंका यांचा सक्रिय राजकारणातला प्रवेश ही गांधी-नेहरू कुटुंबीयांनी उच्च पद भूषवण्याची पहिलीच वेळ नाही.

1959 मध्ये जवाहरलाल नेहरू पंतप्रधान असताना इंदिरा गांधी काँग्रेस अध्यक्ष झाल्या होत्या. इंदिरा गांधी यांना राजकारणात पुढे आणण्यासाठी नेहरूंनी ही चाल रचली असा आरोप त्यांच्या विरोधकांनी केला.

मात्र इंदिराजींनी स्वत:च्या कर्तृत्वावर हे पद मिळवल्याचं अनेक काँग्रेसजनांना वाटत होतं. त्यांना असं वाटण्याची काही ठोस कारणं होती.

अखिल भारतीय काँग्रेस अध्यक्षा म्हणून इंदिरा यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रियंका गांधी यांचा राजकारणातला प्रवेश ही काँग्रेसची चतुर खेळी आहे.


सामग्री: राहुल, सनी लिओनी आणि मोदी

त्यामुळेच गुरुवार सकाळपासून जसजसा निकाल येऊ लागला, त्याच गतीने लोकही आपापली मतं घेऊन सोशल मीडियावर हजर आहेत.

निकालांचे ट्रेंड्स स्पष्ट होतानाच सोशल मीडियावर #Verdict2019, #ModiAaRahaHai, #Amethi, #Sensex आणि गंमत म्हणजे #SunnyLeone सुद्धा ट्रेंड व्हायला सुरुवात झाली.

निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार भाजप 300 पेक्षा अधिक जागांवर आघाडीवर आहे आणि "फिर एक बार मोदी सरकार"ची दाट शक्यता आहे. काँग्रेस सध्या 50

पण लोकांनी सोशल मीडियावर कोपरखळ्या मारायला सुरुवात केली आहे. कुणी भाजपची आघाडी, कुणी काँग्रेस आणि आप तर कुणी चक्क सनी लिओनीवर चर्चा करायला सुरुवात केली.

रिपब्लिक चॅनेलचे संपादक अर्णब गोस्वामी यांनी गुरुदासपूर मतदारसंघाबद्दल बोलताना सनी देओल यांच्याऐवजी सनी लिओनी यांचा उल्लेख केला. त्यानंतर जणूकाही सनी लिओनीबद्दलच्या पोस्टचा ट्विटरवर पूर आला.

'आयरनी मॅन' या अकाउंटवरून ट्वीट केलं आहे की अर्णव हे मोदींच्या प्रेमात देवदास झालेत.

'फ्रिकी डी राव्हल' या अकाउंटवरून ट्वीट केलं आहे की, "असं वाटतंय की अर्णब जरा जास्तच एक्साईट झालेत."

एवढंच नव्हे तर खुद्द सनी लिओनीने या ट्रेंडवर प्रतिसाद दिला आहे. "किती मतांनी आघाडीवर आहे?" असं तिने विचारलं आहे.

सर जडेजा फॅन यांनी ट्वीट केलं आहे की, "आता हरणाऱ्यांना कारण शोधावी लागतील की आपल्या अपयशाचं खापर कुणावर फोडायचं - EVM, निवडणूक आयोग की मतदार?"

दुसरे युजर ऋषभ महाजन यांनी ट्वीट केलं की, "प्रिय विरोधी पक्ष, मोदींविषयी असणारा तिरस्कार नाही तर तुमचं काम तुम्हाला मतं मिळवून देईल."

तर दीपक जोशींनी लिहिलं की, "काँग्रेस सध्या या परिस्थितीत आहे."

अमेठीच्या जागेची जोरदार चर्चा आहे. इथून काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी आणि भाजप नेत्या स्मृती इराणी यांच्या काट्याची लढत आहे.

सध्या तरी या ठिकाणी स्मृती इराणी आघाडीवर आहेत. म्हणूनट कृष्णा अत्री यांनी ट्वीट काँग्रेस नेते नवज्योत सिंग सिद्धू यांना टॅग करून ट्वीट केलं आहे की, "तुम्ही म्हटला होतात की राहुल गांधी अमेठीतून हरले तर मी राजकारण सोडून देईन. तुम्हाला आठवयतंय ना?"

शशांक पवार यांनी ट्वीट केलंय की जर राहुल गांधी वायनाडमधून जिंकले आणि अमेठीमधून हरले तर ते कोणत्या EVM वर प्रश्नचिन्ह लावतील?

भाजपला स्पष्ट बहुमत मिळणार आणि पुन्हा एकदा नरेंद्र मोदी सरकार बनवणार, असं सकाळपासून आलेल्या आकड्यांमधून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजकाल निवडणुका फक्त राजकीय रिंगणात लढल्या जात नाहीत. प्रचारसभा, बैठका आणि रोडशोंना जितकी गर्दी होते, तितकीच हवा तयार करण्यात गेल्या दोन लोकसभा निवडणुकांपासून सोशल मीडियावरही तयार करण्यात आली आहे.


सामग्री: रिंग ऑफ फायर प्रदेशात भूकंपामुळे नुकसान होतं.

अमेरिकेच्या जिऑलॉजिकल सर्व्हेनुसार मंगळवारच्या भूकंपाचा केंद्रबिंदू प्युबेला शहराच्या दक्षिणेला एक्सोकियापन परिसरात 51 किलोमीटर भूगर्भाखाली होता.

या घटनेनं मेक्सिकोवासियांच्या 32 वर्षांपूर्वीच्या कटू आठवणी जागृत झाल्या. 1985 मध्ये याच दिवशी मेक्सिको सिटीत आलेल्या भूकंपानं दोन कोटी लोकांना हादरवलं होतं. अगदी मागच्याच आठवड्यात दक्षिणपूर्व मेक्सिकोत 8.2 क्षमतेचा भूकंप झाला होता.

मेक्सिकोला इतक्या तीव्र क्षमतेच्या भूकंपाचे धक्के का बसत आहेत? याचं उत्तर या देशाच्या भौगौलिक स्थानात दडलं आहे.

मेक्सिकोतील भूकंपानंतरची दृश्यं

रिंग ऑफ फायर

घोड्याच्या नालेसारख्या अतिभूकंपप्रवण 'पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर' क्षेत्रात मेक्सिको आहे. आशियाच्या पूर्व किनाऱ्यापासून सुरू होणारं हे क्षेत्र अमेरिकेच्या किनाऱ्यापर्यंत पसरलं आहे.

"जगात होणारे 90 टक्के भूकंप 'पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर' प्रदेशातच होतात. यापैकी 80 टक्के भूकंप तीव्र क्षमतेचे असतात," असं पेरूच्या जिओफिजिकल इन्स्टिट्यूटमधील भूकंपशास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ. हर्नांडो तव्हेरा यांनी बीबीसी मुंडोशी बोलताना सांगितलं.

मेक्सिकोच्या बरोबरीने 'पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर' क्षेत्रात जपान, इक्वेडोर, चिली, पेरू, बोलिव्हिआ, कोलंबिया, पनामा, कोस्टा रिका, निकारागुआ, एल सॅल्व्हाडोर, होंडूरास, ग्वातेमाला आणि कॅनडाच्या काही भागांचा समावेश होतो.

पॅसिफिकच्या उत्तरेला असलेल्या अॅल्युटिअन बेटांपासून भूकंपप्रवण क्षेत्र सुरू होतं. अलास्का आणि कामचटका द्विपकल्पात भूकंपांची तीव्रता जाणवते. रशिया, तैवान, फिलीपाइन्स, पापुआ न्यु गिनी तसंच न्यूझीलंडच्या किनाऱ्याकडच्या प्रदेशापर्यंत भूकंपाची तीव्रता असते.

पॅसिफिक प्रदेशात टेक्टॉनिक प्लेट्समध्ये होणाऱ्या घर्षणातून मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा निर्माण होते. ही ऊर्जा मग भूकंपाच्या माध्यमातून बाहेर पडते, असं डॉ. तव्हेरा यांनी सांगितलं.

रिंग ऑफ फायर प्रदेशात जगातले 75 टक्के निद्रिस्त आणि उसळते ज्वालामुखी आहेत.

मेक्सिको भूकंपानंतरची दृश्यं

किआपास

दोन आठवड्यांपूर्वी मेक्सिकोत झालेल्या भूकंपाचा केंद्रबिंदू किआपास राज्यातील टोनाला परिसरात होता. मेक्सिकोच्या राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र सर्वेक्षणानुसार चिआपास प्रदेश सगळ्यात भूकंपप्रवण आहे.

'पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर' मधल्या कोकोस आणि कॅरेबियन प्लेट्स जिथे एकत्र येतात ते ठिकाण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंगळवारी दुपारी मेक्सिकोच्या मध्य प्रांतात रिश्टर स्केलवर 7.1 तीव्रतेचा भूकंप झाला. या क्षेत्रात इतके मोठा भूकंप का होतात?


सामग्री: रिअॅलिटी चेक

सोमवार 25 फेब्रुवारीपासून बीबीसी आठवड्यातून पाच दिवस या मथळ्याखाली विशेष बातम्या प्रकाशित करेल. सहा भारतीय भाषा आणि इंग्रजी भाषेतून हा उपक्रम चालवण्यात येणार आहे.

त्यात राजकीय पक्षांतर्फे जे दावे केले जातात, त्यांची पडताळणी केली जाईल. तसंच या दाव्यामागे काय तथ्य आहे, ते आम्ही योग्य आकडेवारीच्या माध्यमातून वाचकांपर्यंत पोचवू.

गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये बीबीसी वर्ल्ड न्यूजचे संचालक जेमी अँगस यांनी भारतातील निवडणुकांसाठी या उपक्रम राबवण्याचं वचन दिलं होतं.

महत्त्वाच्या व्यक्ती आणि संस्थांतर्फे जी वक्तव्यं केली जातात त्यांना बीबीसी 'रिअलिटी चेक'तर्फे आव्हान दिलं जाणार आहे. ते खरे आहेत की दिशाभूल करणारे आहेत, या दाव्यांत आणि वक्तव्यांमध्ये किती तथ्य आहेत, ते ही पडताळणी केल्यावर कळेल.

"अटीतटीच्या निवडणुकांसारख्या परिस्थितीत लोकांमध्ये मतभेद होतात, समाजात दोन गट पडतात. अशा परिस्थितीत आमचे वाचक-प्रेक्षक सांगतात की त्यांच्यासाठी बीबीसीचं निष्पक्ष विश्लेषण मोलाचं ठरतं. मोठ्या घटनांचं सखोल विश्लेषण करण्यासाठी सदैव तयारीत असणं आणि त्यासाठी पुरेशी व्यवस्था असणं, या महत्त्वाच्या गोष्टींमुळे संशयास्पद बातम्यांना वेळीच तपासून त्यावर काम करता येतं," असं जेमी अँगस यांनी सांगितलं होतं.

गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये बीबीसीतर्फे भारतात Beyond Fake news ही मोहीम सुरू केली होती. याअंतर्गत अनेक शाळांमध्ये आणि महाविद्यालयात 'फेक न्यूज'च्या बाबतीत कार्यशाळा आयोजित करण्यात आल्या होत्या तसंच फेक न्यूजसंदर्भात ठिकठिकाणी परिषदही आयोजित करण्यात आल्या होत्या.

त्यानंतर 'रिअॅलिटी चेक' ही मोहीम सुरू करण्यात आली होती.

"'रिअॅलिटी चेक'च्या माध्यमातून जे मुद्दे राजकीय वादाच्या केंद्रस्थानी आहेत, ते आम्ही वाचकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करणार आहोत. त्याचप्रमाणे निवडणुकांच्या काळात आम्ही माहितीचा विश्वासार्ह स्रोत होण्याचा प्रयत्न करू," असं बीबीसीच्या भारतीय भाषांच्या संपादक रूपा झा सांगतात.

'बीबीसी रिअॅलिटी चेक' आधुनिक भारतातील जगण्याच्या प्रश्नांवर प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न करेल. महागाई, अंतर्गत सुरक्षा, स्वच्छता आणि वाहतूक, यासारख्या क्षेत्रांमध्ये जे दावे केले जातात, त्यांबद्दलच्या नेमक्या आकडेवारीवर हा 'रिअॅलिटी चेक' आधारित असेल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बीबीसी न्यूज तर्फे भारतात होऊ घातलेल्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर 'रिअॅलिटी चेक' ही मोहीम सुरू करण्यात आली आहे.