सामग्री: धर्मा प्रॉडक्शन्सच्या आगामी 'भूत - पार्ट वन : द हॉन्टेड शिप' या सिनेमाच्या निमित्ताने हा बदल करण्यात आला आहे.

नेहमीच्या चौकटीतून बाहेर पडत आता ही फिल्म कंपनी वेगळ्या धाटणीचे सिनेमे करत असल्याची ही खूण होती. त्यासाठी त्यांनी लोगोचा रंग बदलला आणि ट्विटर बायोमध्ये बदल करत लिहीलं - 'डार्क टाईम्स बिगीन नाऊ...' आणि त्याची सोशल मीडियावर भरपूर चर्चाही झाली.

पण या प्रसिद्ध सिनेमा कंपन्यांची नावं आणि त्यांचे लोगो ठरवण्यात आले तरी कसे?

'हम आपके हैं कौन' सारखा चित्रपट तयार करणाऱ्या राजश्री फिल्म्सचं नाव कसं पडलं? 'यशराज फिल्म्स'च्या नावातलं 'यश' हे नाव यश चोप्रांचं असेल, तर मग 'राज' कोण आहे?

दीपिकाच्या प्रॉडक्शन हाऊसचं नाव 'का प्रॉडक्शन्स' असं का?

'का प्रॉडक्शन्स'... दीपिका पदुकोणने सुरू केलेली ही फिल्म निर्मिती संस्था. 'छपाक' हा कंपनीचा आणि दीपिकाचाही निर्माता म्हणून पहिला चित्रपट होता.

दीपिकानं या नावाबद्दल सांगितलं, 'का' म्हणजे अंतरात्मा. तुमच्या शरीराचा असा एक हिस्सा जो तुम्ही गेल्यानंतरही या जगात राहतो. मलाही कदाचित हेच हवंय. मी गेल्यानंतरही माझं काम राहावं आणि असं काहीतरी करावं ज्यामुळे लोक मला लक्षात ठेवतील.

या चित्रपटाच्या निर्मितीसाठी जितका खर्च आला त्यापेक्षा 'छपाक'ने जास्त कमाई केली आणि हा चित्रपट लोकांच्या पसंतीला उतरला.

अॅसिड हल्ल्यातून उभ्या राहिलेल्या लक्ष्मी अग्रवालच्या आयुष्यावर आधारित 'छपाक' या सिनेमाचं दिग्दर्शन मेघना गुलजार यांनी केलंय.

'राजश्री फिल्म्स' हे नाव कसं सुचलं?

सूरज बडजात्यांची 'राजश्री फिल्म्स' या कंपनीने 'मैंने प्यार किया', 'हम आपके हैं कौन'आणि 'हम साथ साथ है'सारखे कौटुंबिक चित्रपट केले आहेत.

ताराचंद बडजात्या यांनी या संस्थेची स्थापना केली. त्यांचा मुलगा कमल बडजात्या यांनी कंपनीच्या नावाबद्दल सांगितलं, "कंपनीचं नाव ठेवण्याची वेळ आली तेव्हा सुरुवातीला 'राज-कमल' नाव द्यायचं ठरलं. माझं नाव 'कमल' आणि माझ्या भावाचं नाव 'राज'. पण नंतर माझ्या बहिणीच्या नावावरून प्रॉडक्शनचं नाव 'राजश्री' ठेवण्यात आलं."

राजश्रीच्या फिल्म्स सुरू होताना आधी सरस्वती देवीचा फोटो येतो.

याविषयी कमल सांगतात, "माझ्या वडिलांची सरस्वतीवर श्रद्धा होती. संपूर्ण कुटुंबानं पाहता येतील अशाच चित्रपटांच्या निर्मितीबद्दल ते आग्रही होते."

आरके फिल्म्सच्या 'त्या' प्रसिद्ध लोगोची गोष्ट

राज कपूर यांनी 1948...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रेमकथा आणि कौटुंबिक चित्रपटांच्या निर्मितीसाठी प्रसिद्ध असणाऱ्या दिग्दर्शक करण जोहर यांच्या 'धर्मा प्रॉडक्शन्स' या संस्थेने नुकताच आपला सोनेरी लोगो बदलून काळा केला.


सामग्री: धारवाडजवळ झालेल्या अपघातात 11जणांचा मृत्यू झाला.

1. महिलांच्या वाहनाला अपघात; 11 ठार

गोवा येथे मकरसंक्रांतीचा सण साजरा करण्यासाठी दावणगिरी येथून निघालेल्या मिनी बसला टिप्परने दिलेल्या जोराच्या धडकेने भीषण अपघात झाला असून, या अपघातात दहा महिलांसह 11 जणांचा जागीच मृत्यू झाला आहे. 'लोकमत'ने ही बातमी दिली आहे.

हा भीषण अपघात शुक्रवारी पहाटे तीनच्या सुमारास धारवाड तालुक्यातील ईट्टगट्टी गावाजवळ असलेल्या बायपासवर घडला आहे. मृतांमध्ये दहा महिलांचा समावेश आहे. दावणगिरीहून गोव्याला जाणारी मिनी बस आणि बेळगावहून हुबळीकडे जाणारा टिप्पर यांच्यात हा अपघात झाला असून, बसमधील काहींची प्रकृती गंभीर आहे, तर टिप्परमधील एकाचा मृत्यू झाला आहे.

एकूण 17 महिला मकरसंक्रांतीचा सण साजरा करण्यासाठी गोव्याच्या दौर्‍यावर निघाल्या होत्या.  दावणगिरी मेडिकल असोसिएशनच्या लेडिज विंगची ही सहल होती.

2. संभाजीनगर म्हणा, धाराशीव म्हणा, नामांतरावरून वाद नाही- पवार

नामांतर या मुद्द्यावर आमच्यात कोणतही वाद नाही. संभाजीनगर म्हणा, धाराशीव म्हणा अन्यथा अजून काही म्हणा, असे राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्ष शरद पवार म्हणाले. मी या प्रकरणाकडे गांभीर्याने पाहत नसल्याचेही ते म्हणाले.

औरंगाबादच्या नामांतरावरून महाविकास आघाडीत एकमत नसताना, विशेषत: शिवसेना आणि काँग्रेसची भूमिका वेगवेगळी असताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार  यांनी मात्र या विषयावर वेगळेच भाष्य केलं आहे. 'महाराष्ट्र टाईम्स'ने ही बातमी दिली आहे.

औरंगाबाद

मुख्यमंत्री कार्यालयाच्या ट्विटर हँडलवर औरंगाबादचा उल्लेख संभाजीनगर असा करण्यात आला होता. त्यानंतर त्यावरून नवा वाद निर्माण झाला होता. हा वाद सुरू असतानाच आता उस्मानाबादचा उल्लेख धाराशिव असा करण्यात आल्याने या वादात भर पडली आहे.

दरम्यान, मुख्यमंत्री कार्यालयाच्या ट्विटर हँडलवर संभाजीनगर असा उल्लेख झाल्याबाबत मु्ख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्रकारांनी प्रश्नही विचारले. त्यावर मुख्यमंत्री ठाकरे म्हणाले की, 'मी त्यात नवीन असे काय केले?, मी जे वर्षानुवर्षे बोलत आलेलो आहे तेच केले आहे आणि तेच स्वीकारणार.'

या वेळी मुख्यमंत्र्यांना काँग्रेस पक्षाच्या नाराजीबाबतही विचारण्या आले. त्यावर औरंगजेब हा काही धर्मनिरपेक्ष नव्हता. त्यामुळे आमच्या अजेंड्यात असलेला धर्मनिरपेक्ष हा शब्दात औरंगजेब बसत नाही, अशी प्रतिक्रिया मुख्यमंत्री उद्धव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा


सामग्री: धारावी म्हटलं, की आपल्या डोळ्यासमोर येते गर्दी. अत्यंत दाटीवाटीचा परिसर... एकमेकांना खेटून उभारण्यात आलेली घरं. एकाच्या घरात काय सुरू आहे, हे सहज दुसऱ्याच्या घरात ऐकू येईल अशी परिस्थिती...अरुंद गल्ली आणि 100 स्क्वेअर फुटांच्या घरात राहणारे 10-15 रहिवासी.

आणि सोशल डिस्टन्सिंगपासून कोसो लांब असलेल्या धारावीमध्ये कोरोनाचा संसर्ग झालेले तीन रुग्ण आढळून आले आहेत. ही मुंबईकरांच्या काळजीत भर घालणारी बाब आहे.

धारावीतील रुग्ण...

धारावीत 56 वर्षीय पुरुषाचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला आहे. धारावीत राहणाऱ्या आणि मुंबईतील खासगी रुग्णालयात कार्यरत डॉक्टरला कोरोनाची लागण झाली तर धारावीत स्वच्छता करणाऱ्या कर्मचाऱ्याला कोरोना झाल्याचं निदान झालं. हा रुग्ण वरळीच्या जिजामाता नगर परिसरात राहतो.

धारावीत कोरोनाचा संसर्ग पसरला, तर मोठ्या संख्येने लोकांना याची लागण होईल. त्यामुळे प्रशासनासमोर संसर्ग रोखणं मोठं आव्हान आहे.

काय चाललयं धारावीत?

कोरोनाचा संसर्ग रोकण्यासाठी पालिका आणि पोलिसांकडून काय उपाययोजना आखल्या जात आहेत, याचा आढावा बीबीसी मराठीने घेतला.

धारावीचा परिसर मुंबई महापालिकेचे असिस्टंट कमिश्नर किरण दिघावकर यांच्या अखत्यारित येतो. तीन दिवसांपूर्वी धारावीत राहणाऱ्या कोरोनाग्रस्त रुग्णाचा मृत्यू झाला आणि मुंबई महापालिका यंत्रणा सज्ज झाली.

किरण दिघावकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार धारावी परिसरातील दोन इमारती पूर्णत: सील करण्यात आल्या आहेत. या इमारतीतून कोणालाही बाहेर जाण्याची किंवा आत येण्याची परवानगी नाही. स्थानिक नागरिकांच्या मदतीने आम्ही रहिवाशांना अत्यावश्यक गोष्टीचा पुरवठा करत आहोत."

धारावीतील कन्टेनमेन्ट झोन

डॉ. बालिगानगर- हा नऊ इमारतींचा समूह आहे. पोलिसांनी हा परिसर सील केला आहे. या भागात 300 फ्लॅट आणि 90 दुकानं आहेत. या सोसायटीतून बाहेर जाण्याचे मार्ग बंद करण्यात आले आहेत.

पोलिसांनी सर्व गेट सील केले आहेत. वैद्यकीय आपात्कालीन परिस्थितीत महापालिकेच्या गाडीतून लोकांना बाहेर घेवून जाण्यात येतं. या इमारतींपैकी एका इमारतीत राहणाऱ्या कोरोनाग्रस्त रुग्णाचा मृत्यू झालाय. मृत्यू झालेल्या रुग्णाचे कुटुंबीय आणि त्याच्या संपर्कात आलेल्या हाय रिस्क कॉन्टॅक्टची तपासणी करण्यात येत आहे. कोरोनाचा संसर्ग होऊ नये याची खबरदारी घेण्यात येत आहे.

वैभव बिल्डिंग- या इमारतीतील एका डॉक्टरला गुरूवारी (2 एप्रिल) कोरोनाची लागण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

धारावी...आशिया खंडातील सर्वात मोठी झोपडपट्टी... लोकसंख्या आठ लाखांपेक्षा जास्त....लेदर, जरीच्या कारखान्यांसाठी प्रसिद्ध...इथं शर्ट-जीन्सचे छोटे वर्कशॉप मोठ्या संख्येने आहेत.


सामग्री: धारावी सारख्या वस्त्यांमध्ये काटेकोर नियोजन करुन आणि लोकांच्या सहभागातून कोरोनाच्या प्रसाराचा वेग कमी करण्यात यश आलं. त्यावेळी सार्वजनिक शौचालयांची भूमिका महत्त्वाची होती. मुंबईतल्या काही संस्थांच्या मदतीने सफाई कामगार नेमकं काय काम करतायत, त्याविषयीचा बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी राहुल रणसुभे यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईमधील दाटीवाटीच्या वस्त्या आणि झोपडपट्ट्यांमध्ये कोरोनाचा प्रसार झाला तर रोखण्याचं मोठं आव्हान यंत्रणांसमोर उभं राहतं.


सामग्री: धारावीतील श्री बाल गोपाळ मित्र मंडळाचा गणेशोत्सव

याचे पडसाद मुंबईत बसलेल्या कोणाच्या फोनवर नाहीत उमटले तर नवलच. धारावीमध्ये अनेकांच्या फोनवर दिवसाला असे शेकडो मेसेज येताय ज्यामुळे लोकांच्या भावना भडकू शकतात. अशा परिस्थितीत जगातल्या मोठ्या झोपडपट्ट्यांपैकी एक असलेल्या धारावीमध्ये गेले काही दिवस मोहल्ला कमिटीच्या शांतता बैठका सुरू आहेत. त्यात नेमकं काय घडतंय ते जाणून घेऊ.

दिल्ली दंगलीच्या पार्श्वभूमीवर मंगळवारी धारावीच्या 90 फीट रोडवरच्या कामराज हायस्कूलमध्ये मोहल्ला कमिटीची मिटींग बोलावण्यात आली. धारावीतल्या या मोहल्ला कमिटीचा 'हम सब एक है' नावाचा एक व्हॉट्सअप ग्रुप आहे. दंगलीचे भावना भडकवणारे जे मेसेज येत होते, त्यावर मोहल्ला कमिटीच्या लोकांमध्ये रविवारपासूनच चर्चा सुरू होती.

या कमिटीत धारावीचे वेगवेगळ्या धर्माचे तरुण, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि स्थानिक पोलीस अधिकारी यांचा समावेश आहे. मोहल्ला कमिटीची मिटींग दर महिन्याला होत असल्याने, धारावीकरांना त्याचं काही विशेष वाटलं नाही. साधारण दोनशे धारावीकर या मिटींगला जमले होते. अफवांवर विश्वास ठेवू नका, आपापसात संवाद सुरू ठेवा, वाद-विवाद होतील अशा विषयांवर शांतपणे तोडगा काढा, वातावरण चिघळू देऊ नका या आवाहनांवर यावेळीही जोर दिला गेला.

या मासिक मिटींगला न चुकता उपस्थित राहणारे गुलजार खान या मोहल्ला कमिटीला धारावीची ताकद मानतात. 1993 साली धारावीत दंगल झाली तेव्हा ते अवघ्या सात वर्षांचे होते. वस्तीत काय घडलं हे त्यांना अंधुकसं आठवतं, पण वडील वकार खान यांच्यामुळे नंतर अनेक वर्षं त्यांनी दंगलीतल्या कहाण्या ऐकल्या आहेत.

'मुंबईतील दंगली आणि होरपळणाऱ्या वस्त्या'

अयोध्येत 6 डिसेंबर 1992 साली बाबरी मशीद पाडल्यानंतर देशभर अनेक ठिकाणी दंगली उसळल्या. त्यात सगळ्यांत मोठी झळ मुंबईला बसली होती. मुंबईत मशीद बंदर, भायखळा, नागपाडा, वरळी, वांद्रे, बेहरामपाडा, कुर्ला,  भागातल्या हिंदू आणि मुस्लीम वस्त्यांवर जमावाने हल्ला केला.

श्रीकृष्ण आयोगाच्या अहवालानुसार डिसेंबर 1992 ते जानेवारी 1993 या दोन महिन्यांच्या काळात मुंबई दंगलीमध्ये 900 लोक मारले गेले. त्यात मुस्लिमांची संख्या 575, हिंदूंची 275, इतर पाच जण तर ज्यांची ओळख पटली नाही असे 45 लोक होते.

मुंबईतल्या दंगलीनंतर अनेक वस्त्या काही दिवस धगधगत होत्या. धारावी ही त्यापैकीच एक. धारावीला अनेकजण 'मिनी इंडिया' म्हणतात. अनेक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेले काही दिवस जातीय दंगलीमुळे ईशान्य दिल्ली होरपळतेय. जमाव एकमेकांवर धावून जातानाचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर फॉरवर्ड, शेअर होत आहेत आणि खरं-खोटं याची शहानिशा न करता ते व्हायरल केले जात आहेत. भावनांचा उद्रेक सुरू आहे. हिंदू, मुस्लीम समुदायांविषयी प्रक्षोभक भाषा वापरली जातेय.


सामग्री: धारावीमध्ये इतक्या वेगाने साथ का पसरतेय, याचं उत्तर तिथल्या लोकसंख्येसोबतच धारावीच्या आर्थिक आणि सामाजिक जडणघडणीत आहे. वाहती उघडी गटारं, अस्ताव्यस्त दाटीवाटीची वस्ती, गल्ली-बोळाच्या टोकावरची सार्वजनिक शौचालयं, काही तासच उपलब्ध असणारं पाणी, छोट्याश्या खोलीवजा घरात राहणारी चारपेक्षा जास्त माणसं यातून धारावीकरांचं निकृष्ठ दर्जाचं जीवनमान तयार झालंय, हे वास्तव सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने घातक समजलं जातं.

मुंबईतली जवळपास 42 टक्के लोकसंख्या झोपडपट्टीत आहे, असं 2011च्या जनगणनेतून पुढे येतं. मुंबईतली धारावी गेली अनेक वर्ष आशियातली सर्वात मोठी झोपडपट्टी हे बिरूद बाळगून आहे. पण झोपडपट्टीचं पहिल्या क्रमांकाचं स्थान सिद्ध करणारे अधिकृत आकडे उपलब्ध नाहीत.

धारावीची लोकसंख्या खरंच 15 लाख?

धारावीच्या झोपडपट्टीत जवळपास 15 लाख लोक राहतात, असं म्हटलं जातं पण त्यालाही ठोस आकड्यांचा आधार नाही. जनगणनेत जी-उत्तर (दादर, माहीम, धारावी) या बीएमसीच्या वॉर्डमध्ये रहिवाश्यांची संख्या 3 लाख 85 हजारच्या आसपास आहे.

 जागतिक स्तरावर काम करणाऱ्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमने धारावीत 10 लाख लोक राहतात आणि इथे वर्षाला 1 अब्ज डॉलर म्हणजेच जवळपास 75 अब्ज रुपयांची आर्थिक उलाढाल होते अशी नोंद केलीये.

दाटीवाटीच्या या वस्तीत हजारो लहान-मोठे उद्योग मुंबई नावाच्या महानगरीच्या आणि बाजारातील गरजा अखंड रात्रंदिवस पूर्ण करत असतात. आकड्यांच्या या पार्श्वभूमीवर धारावीची बहुतांश वस्ती बेकायदेशीर आहे का हा प्रश्न उपस्थित होतो. आणि तो अनेकदा विचारला गेला आहे.

धारावी

धारावी मुंबईत अगदी मोक्याच्या ठिकाणी आहे. पश्चिमेकडे माहीम स्टेशन, पूर्वेकडे सायन स्टेशन आणि उत्तरेच्या दिशेला मिठी नदी यांच्या त्रिकोणी बेचकीत धारावी परिसर येतो. आज आपण ज्याला झोपडपट्टी म्हणतो ती धारावी वस्ती ब्रिटीशांच्या काळापासून अस्तित्वात होती. तेव्हा सात बेटांचं बॉम्बे शहर होतं. या परिसरात तटबंदी संरक्षित करण्यासाठी ब्रिटीशांनी 1737मध्ये धारावीत रेवा किल्ला बांधला. काळ्या दगडात बांधलेल्या या किल्ल्याला काळा किल्ला असंही म्हणतात. आजही या नावाचा बसस्टॉप आहे. तेव्हा धारावी मुंबईच्या वेशीवर होती.

धारावीचा इतिहास म्हणजे स्थलांतरितांची कहाणी

अठराव्या शतकाच्या सुरूवातीपासून बाँम्बेचा विस्तार होत गेला, तसतसा बेटांमध्ये खाड्यांलगत भराव टाकून शहराचा भूभाग विस्तारला गेला. '1909च्या गॅझेटिअर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईतल्या धारावीमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांच्या संख्येत दिवसेंदिवस वाढ होताना दिसतेय. धारावीतल्या हॉटस्पॉटमध्ये हजारो लोकांची तपासणी करण्यात येतेय, अनेकांना क्वारंटाईन करण्यात येतंय. धारावीच्या वस्त्यांमध्ये घरोघरी जाऊन हात धुणं, सोशल डिस्टन्सिंग, मास्कचा वापर याविषयी माहिती देण्यात येतेय.


सामग्री: धार्मिक नेत्यांचा लोकांना लसीकरणासाठी प्रवृत्त करण्या मोठा वाटा असू शकेल. अनेक धार्मिक नेते लशींची सुरक्षितता, परिणामकारकता आणि धार्मिक श्रद्धांबरोबर असलेली सुसंगती पटवून देण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण बीबीसीच्या लोकसंख्या प्रतिनिधी स्टेफनी हेगार्टी यांना असं दिसून आलं की जवळपास प्रत्येक धर्मात काही लोक याविरोधात जाणारे संदेश देण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात लसीकरण सुरू आहे आणि जगभरातले नेते लोकांना लशींबद्दल भरवसा वाटावा यासाठी प्रयत्न करत आहेत.


सामग्री: धीरज वाधवान

पचगणीतल्या गणेश नगर सोसायटीमध्ये दिवाण व्हीला नावाचा बंगला आहे. या बंगल्यात या पाच गाड्यांमधून आलेली 23 माणसं उतरल्याचंही स्थानिक यंत्रणांना कळालं.

ही माहिती मिळताच महाबळेश्वर नगरपालिकेच्या मुख्याधिकारी अमिता पाटील यांनी लगेचच याबाबतची माहिती तहसिलदार सुषमा पाटील यांना दिली. त्यांनी पुढे त्यांच्या वरिष्ठांना कळवलं.

त्यानंतर प्रांत अधिकारी संगीता राजापूरकर यांनी जिल्हाधिकारी शेखर सिंग आणि पोलिसांना याबाबतची माहिती दिली.

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर एकदम 23 माणसं बाहेरून आल्याचं कळताच सरकारी यंत्रणा लगेचच सजग झाली.

त्यातच अशा प्रकारे कुणी जिल्ह्यात येणार असल्याचंही वरून कळवण्यात आलं नव्हतं. परिणामी प्रशासनानं आलेल्या माणसांची चौकशी सुरू केली. त्यात हे सर्वजण विशेष प्रधान गृह सचिव अमिताभ गुप्ता यांचं प्रवासाची मुभा देणारं पत्र घेऊन इथंपर्यंत पोहोचल्याचं लक्षात आलं.

वाधवान यांचा महाबळेश्वरमधील बंगला

या पत्रात वाधवान कुटुंबाकडे 'फॅमिली इमर्जन्सी' म्हणजेच कौटुंबिक आणीबाणी असल्याचं म्हटलंय होतं.

"चौकशीत या कुटुंबाकडे अत्यावश्यक गरज म्हणून येण्याबाबत कोणतीही माहिती नव्हती. महाबळेश्वरमध्ये वाधवान कुटुंबीयांचा स्वतःचा बंगला आहे. पण सध्य परिस्थितीत जिल्ह्यात कुणीही बाहेरून प्रवेश करायचा असल्यास स्थानिक प्रशासनाची परवानगी घेणं गरजेचं आहे," असं प्रांत अधिकारी संगीता राजापूरकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

"आपत्कालिन स्थितीत केवळ पतीपत्नी आणि मुलांनाच अशाप्रकारे प्रवेश दिला जाऊ शकतो. असं असताना वाधवान कुटुंबीयांनी 23 लोकांसह महाबळेश्वरमध्ये बेकायदेशीर प्रवेश केला. कोरोना संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारे जिल्ह्यात प्रवेश करणं हे इतरांच्या जीविताला धोका निर्माण करण्याची शक्यता आहे त्यामुळे या कुटुंबाने हयगय केल्याचा ठपका प्रशासनाने ठेवला आहे. या सर्वांना पाचगणीच्या शासकीय इमारतीत असलेल्या सेंटरमध्ये संस्थात्मक अलगीकरणासाठी ठेवण्यात आलं आहे," राजापूरकर यांनी पुढे सांगितलं.

या 23 जणांच्या विरुद्ध कलम 188, 269,270 आणि ५१ खाली प्रांत अधिकाऱ्यांच्या तक्रारीनुसार गुन्हे दाखल करण्यात आलेले आहेत. तर या सगळ्यांच्या गाड्याही जप्त करण्यात आल्या आहेत.

सातऱ्याच्या पोलीस अधीक्षक तेजस्वी सातपुते यांनी ही माहिती दिली आहे.

अशी मिळाली प्रवासाची परवानगी

DHFL चे प्रमुख असणाऱ्या वाधवान कुटुंबातील धीरज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशात लॉकडाऊन असताना महाबळेश्वरमध्ये 8 एप्रिलला संध्याकाळी साडेपाचच्या दरम्यान अचानक 5 गाड्या आल्या. तीन गाड्या मुंबई आणि 2 गाड्या कल्याण पासिंगच्या होत्या. जिल्ह्याबाहेरचं कुणीतरी महाबळेश्वरात आल्याचं लगेचच स्थानिक यंत्रणांच्या लक्षात आलं.


सामग्री: धुमश्चक्रीदरम्यान पॅलेस्टाईचा झेंडा हातात धरलेला तरुण

इस्राईलच्या सैन्याने आपल्या आत्मरक्षणासाठी हल्ले केले असं इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यानाहू यांनी म्हटलं आहे. इस्राईलला उद्ध्वस्त करण्याचा हमासचा डाव होता तो उधळून लावण्यासाठी आम्ही हे पाऊल उचललं असं नेत्यानाहू म्हणाले.

पॅलेस्टिनी नेत्यांनी या 'नरसंहारा'चा निषेध केला आहे. तर, हे मानवी हक्कांचं उल्लंघन असल्याची टीका संयुक्त राष्ट्राच्या प्रवक्त्यांनी केली आहे.

पॅलेस्टिनी अनेक आठवड्यांपासून निदर्शनं करत होते, पण अमेरिकेच्या जेरुसलेम इथल्या दूतावासाच्या उद्घाटनामुळे त्यांची निदर्शनं सोमवारी उग्र झाली.

जेरुसलेम ही आमचीच राजधानी आहे, असा दावा इस्रायल आणि पॅलेस्टाईन या दोहोंनी केला आहे. या वादामुळेच अनेक देशांनी आपले इस्राईलमधले दूतावास जेरुसलेममध्ये न ठेवता तेल अविवमध्ये ठेवले आहेत. पण डोनाल्ड ट्रंप यांनी अमेरिकेचा दूतावास जेरुसलेममध्ये सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.

जेरुसलेमच्या पूर्व भागावर पॅलेस्टाईननं हक्क सांगितला आहे. पण संपूर्ण जेरुसलेमवर आमचाच हक्क आहे, या इस्रायलच्या दाव्याला आता अमेरिकेने पाठिंबा दिला आहे, असं पॅलेस्टिनी लोकांना वाटत आहे. त्यामुळे सीमेवर त्याचे पडसाद उमटत आहेत.

गाझा आणि वेस्ट बँक या ठिकाणी पॅलेस्टिनींचं वर्चस्व आहे.

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्हीडिओ मेसेज पाठवून स्वतःच्या भूमिकेचा पुनरुच्चार केला. ते म्हणाले, "इस्रायल सार्वभौम राष्ट्र आहे आणि त्यांना आपली राजधानी निवडण्याचा पूर्ण अधिकार आहे."

इस्रायलमध्ये दूतावास सुरू करण्याचं पाऊल अनेक वर्षांपूर्वीच टाकायला हवं होतं, असंही ते म्हणाले.

जेरुसलेमपासून 97 किमी अंतरावर असलेल्या गाझा पट्टीवर पॅलेस्टिनींमधला असंतोष सोमवारी उफाळून आला. सुमारे 40,000 पॅलेस्टिनी निदर्शकांनी गाझा पट्टीवर 13 ठिकाणी "हिंसक दंगलीत" सहभाग घेतला, असं इस्रायलच्या लष्करानं म्हटलं.

सीमेवर नेमकं काय झालं?

पॅलेस्टिनी लोकांनी दगड आणि आगीचे गोळे फेकले तर इस्राइली सैनिकांनी गोळीबार केला. टायर्स जाळण्यात आल्यामुळे चहूबाजूंना काळा धूर पसरला होता.

हमास या पॅलेस्टिनी संघटनेच्या आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलं आहे की इस्राईलच्या हल्ल्यात लहान मुलंही मारली गेली आहेत.

इस्रायल सैन्याने टाकलेल्या अश्रुधूराच्या नळकाड्यांपासून दूर पळणारे पॅलेस्टिनी नागरिक.

हमास ही इस्लामिक संघटना गेल्या 6 आठवड्यांपासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गाझा इथे झालेल्या भीषण संघर्षात इस्रायली सैनिकांनी 55 पॅलेस्टिनी निदर्शकांना ठार केलं आहे तर 2,700 जण जखमी झाले आहेत, असं पॅलेस्टिनी अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे. 2014 सालच्या गाझा युद्धानंतरची ही सगळ्यांत मोठी हिंसा होय.


सामग्री: धुळ्यात आमदार अनिल गोटे यांनी भाजपविरोधात बंड पुकारल्याने ही निवडणूक चुरशीची झाली होती. त्यांनी लोकसंग्राम पॅनल उभारुन भाजपला आव्हान दिलं होतं. शिवसेना आणि मनसेनंही इथं गोटे यांच्याशी उघड हातमिळवणी केली होती.

शिवसेनेचा उमेदवार नसलेल्या 13 वॉर्डात लोकसंग्रामला शिवसेनेनं पाठिंबा दिला होता. त्यामुळे भाजपनं धुळ्याची लढत प्रतिष्ठेची करत दिग्गज नेत्यांना प्रचारात उतरवलं होतं.

निवडणुकीची पूर्ण धुरा जलसंपदामंत्री गिरीश महाजन यांच्या खांद्यावर देण्यात आली होती. तर केंद्रीय संरक्षण राज्यमंत्री सुभाष भामरेदेखील निवडणूक प्रक्रियेवर लक्ष ठेऊन होते.

विधानसभेच्या निवडणुकीत गोटेंना भरभरून मतं देणाऱ्या धुळेकरांनी त्यांच्या लोकसंग्राम पॅनलला दोनअंकी संख्याही गाठू दिली नाही.

निवडणुकांसाठी मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात येतो.

भाजपनं एकूण 74 जागांपैकी 62 जागा लढवल्या होत्या. महापालिका निवडणुकीआधी भाजपनं काँग्रेस-राष्ट्रवादीसह अन्य पक्षातून 50 हून अधिक नेते आयात केले, ज्यात 15 विद्यमान नगरसेवक, माजी महापौर, माजी स्थायी समिती अध्यक्षांचा समावेश आहे. त्यामुळे या निवडणुकीत उमेदवार शोधण्यापासून काँग्रेस-राष्ट्रवादीची तयारी सुरू होती.

धुळ्याच्या लढतीत अनिल गोटे यांनी आपली पत्नी हेमा आणि मुलगा तेजस यांनाही रिंगणात उतरवलं होतं. त्यात प्रभाग एकमधून लढणाऱ्या तेजसचा पराभव झाला. तर महापौरपदाच्या उमेदवार हेमा आघाडीवर असल्याचं समजतंय.

भाजपच्या यशाचं गमक काय?

धुळ्यातले पत्रकार संजय झेंडे भाजच्या यशाचं विश्लेषण करतात:

धुळ्यात 15 ते 20 नगरसेवक असे आहेत, जे कुठल्याही पक्षातून उभे राहिले तरी ते निवडून येतील. ही मंडळी गेली 15 वर्षं काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीसोबत होती. त्यांना भाजपनं आपल्याकडे वळवलं.

भाजपचे गेल्या निवडणुकीत 4 नगरसेवक होते. त्यामुळे त्यांनी निवडणूक गांभीर्यानं घेतली. वर्षभरापूर्वीच तयारी सुरू केली. काँग्रेस-राष्ट्रवादी मात्र बेसावध राहिली.

गिरीश महाजन हे अनुभवी नेते आहेत, त्यांना प्रशासन आणि पोलिसांचा वापर कसा करायचा हे पुरेपूर माहिती आहे. तो त्यांनी यशस्वीपणे केला.

गिरीश महाजन, सुभाष भामरे, जयकुमार रावळ यांचं निवडणुकीवर बारीक लक्ष होतं. त्यामुळे कुरबुरींना जागा नव्हती.

मुख्यमंत्र्यांची सभाही गेमचेंजर ठरली. कारण त्यांनी शहरी भागाचं व्हिजन मांडलं. शिवाय एकाच पक्षाकडे पालिका, राज्य आणि केंद्राची सत्ता का...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रासाठी लक्षवेधी ठरलेल्या धुळे महापालिकेत भाजपनं 15 वर्षांची काँग्रेस-राष्ट्रवादीची मक्तेदारी मोडीत काढली आहे. धुळ्यात भाजपला 74 पैकी 39 जागांवर आघाडी मिळाली आहे. तर अहमदनगर महापालिकेत त्रिशंकू अवस्था बघायला मिळत आहे. इथं भाजपला 18 तर शिवसेनेला 17 जागी यश मिळालंय. काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीनंही 25 जागांवर आघाडी मिळवली आहे. त्यामुळे सत्तेसाठी शिवसेना-भाजप एकत्र येणार का याची उत्सुकता आहे.


सामग्री: धेनू चव्हाण (105) आणि मोटाबाई चव्हाण (95)

"खूप वय असल्याने गावाकडे सगळे सांगत होते की कोरोनावर उपचारासाठी हॉस्पिटलमध्ये दाखल केले तर मृतदेह पण मिळणार नाही. तेव्हा तिकडे जाऊ नका. कोरोनाची लागण झाल्याने आपले 105 वर्षांचे वडील आणि 95 वर्षांची आई आता वाचणार नाहीत असा अनेकांचा अंदाज होता," असं सुरेश चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

पण लातूर जिल्ह्यातील कटगाव तांडा या गावातील धेनू चव्हाण (105) आणि मोटाबाई चव्हाण (95)  या वयोवृद्ध दाम्पत्याने आता कोरोनावर मात केलीय.

"वडिलांचे वय 105 आणि आईचे वय 95 त्यामुळे कोरोनातून बरे होणारच नाहीत असं अनेक जण म्हणत होते. कोणालाही आशा नव्हती. पण हाय-फ्लो ऑक्सिजन आणि आयसीयूमध्ये पाच दिवस उपचार घेतल्यानंतर आता दोघेही कोरोनामुक्त होऊन घरी आले आहेत," असं सुरेश चव्हाण सांगतात.

मार्च महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात धेनू चव्हाण यांना ताप आला आणि त्यांच्या पोटात दुखत होतं. कोरोनाची चाचणी केली असता रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आला. दुसऱ्या दिवशी त्यांच्या पत्नी मोटाबाई चव्हाण यांनाही कोरोनाची लागण झाल्याचं निष्पन्न झालं.

'गाव पुन्हा पाहू शकेन का?'

"मी खूप घाबरलो होतो. मला काहीच कळत नव्हतं. गावाकडे सगळे सांगत होते की कोरोनावर उपचारासाठी हॉस्पिटलमध्ये दाखल केले तर मृतदेह पण मिळणार नाही. तेव्हा तिकडे जाऊ नका," असं सुरेश चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

चव्हाण कुटुंब

कारण कोणालाच अपेक्षा नव्हती की शंभरी गाठलेलं दाम्पत्य कोरोनातून बरं होईल, असंही सुरेश सांगतात.

सुरेश चव्हाण यांच्या आई-वडिलांसह कुटुंबातील सहा जणांना कोरोनाची लागण झाली होती. त्यात तीन लहान मुलंही होती.

"वय कितीही असलं म्हणून काय झालं उपचारासाठी आई-वडिलांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करायलाच हवं यावर मी ठाम होतो," असं सुरेश चव्हाण यांनी नमूद केलं.

धेनू आणि मोटाबाई चव्हाण यांना सिव्हिल रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. चार दिवस ऑक्सिजन आणि पाच दिवस आयसीयूमध्ये उपचार घेतल्यानंतर दोन दिवस डॉक्टरांच्या देखरेखीत त्यांना ठेवण्यात आले. नऊ दिवसांनी दोघंही कोरोनामुक्त होऊन घरी परतले.

सुरेश चव्हाण सांगतात, एवढ्या दिवसांपासून वडील सांगत होते की त्यांनी निजामाचा काळ पाहिला आहे, प्लेग आणि इतर साथीचे रोग पाहिले आहेत. दर 80-90 वर्षांनी अशी साथीच्या आजाराची लाट येत असते असं त्यांचं मत आहे.

मोटाबाई चव्हाण (95)

सुरेश चव्हाण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाने देशात आणि राज्यात थैमान घातले आहे. दर दिवशी कोरोनामुळे होणाऱ्या मृत्यूचा आकडा आपल्या जीवाला घोर लावत आहे. अशा वातावरणात 105 वर्षांचे आजोबा आणि 95 वर्षांच्या आजीने कोरोनाला धोबीपछाड दिली आहे. त्यांनी कोरोनावर मात कशी केली हा चर्चेचा आणि औत्सुक्याचा विषय बनला आहे.


सामग्री: धोकादायक माहितीवर नियंत्रण ठेवण्याची जबाबदारी एका कंपनीला (फेसबुक) जड जाते असं फेसबुकचे प्रमुख मार्क झुकरबर्ग यांनी वॉशिंग्टन पोस्टमध्ये लिहिलेल्या खुल्या पत्रात म्हटलं आहे.

धोकादायक माहिती, निवडणुकीतील प्रामाणिकपणा, गोपनीयता आणि माहितीचे उत्तरदायित्व या विषयांमध्ये कायद्यांची गरज आहे असंही मार्क झुकरबर्ग यांनी सांगितलं आहे.

न्यूझीलंडमधील ख्राइस्टचर्च येथील मशिदीच्या हल्ल्याचे हल्लेखोराने थेट प्रसारण फेसबुकवर केल्याच्या पार्श्वभूमीवर मार्क यांनी हे मत मांडले आहे.

मार्क या लेखात म्हणतात, "आमच्याकडे (फेसबुकवर) व्यक्त होण्याचं जरा जास्तच स्वातंत्र्य आहे असं लोकप्रतिनिधी मला नेहमी सांगतात. खरं सांगायचं झालं तर मला ते मान्यही आहे. फेसबुकवर काय पोस्ट केलं आहे किंवा फेसबुकवरून काय काढून टाकलं आहे? याबद्दल प्रश्न विचारण्यासाठी स्वतंत्र केंद्र स्थापन केलं आहे."

धोकादायक गोष्टी थांबविण्यासाठी तंत्रज्ञान कंपन्यांसाठी आपण नवी नियमावली तयार केल्याचं मार्क यांनी सांगितलं आहे. तसेच हे नियम सर्व कंपन्यांसाठी सारखे असल्यामुळे धोकादायक माहिती पसरण्याला आवर घालता येईल असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.

मार्क झुकरबर्ग यांचं काय म्हणणं आहे?

मार्क झुकरबर्ग यांचं म्हणणं थोडक्यात मांडायचं झाल्यास..

हे खुले पत्र युरोपातील काही वर्तमानपत्रांमध्येही प्रसिद्ध होणार आहे. केंब्रिज अॅनालिटिकाद्वारे निवडणूक प्रचारकाळात लोकांच्या माहितीचा दुरुपयोग होण्यात सोशल मीडियाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिल्यानंतर या पत्राद्वारे मार्क यांनी आपलं मत मांडलं आहे.

"या विषयांबाबत मार्ग काढण्याची जबाबदारी फेसबुकची आहे हे मला माहिती आहे आणि त्यासाठी जगभरातील लोकप्रतिनिधींशी मी चर्चा करू शकेन", असं मला वाटतं.

ख्राइस्टचर्च घटनेनं सर्व जग हादरून गेलं.

ख्राइस्टचर्च येथे झालेल्या हल्ल्याचं थेट प्रक्षेपण रोखता न आल्यामुळंही फेसबुकवर टीका झाली होती. या हल्ल्यामध्ये 50 लोकांचे प्राण गेले. हल्लेखोराने या हल्ल्याचं प्रक्षेपण फेसबुकवर केलं होतं.

मार्क झुकरबर्ग यांच्या पत्रात अशा कोणत्याही घटनेचा उल्लेख नाही. मात्र ख्राइस्टचर्चमधील हल्ल्यानंतर फेसबुकने थेट प्रक्षेपणावर नियंत्रण आणण्याची घोषणा केली होती.

तसेच आपल्या संकेतस्थळावरून श्वेत राष्ट्रवाद आणि फुटीरतावादाला स्थान देणार नसल्याचंही गुरुवारी फेसबुकनं जाहीर केलं. शुक्रवारपासून युरोपियन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंटरनेटवरील धोकादायक गोष्टी नियंत्रित ठेवण्यासाठी नियंत्रकांनी आणि सरकारने अधिक कृतीशील भूमिका घेतली पाहिजे असं मत मार्क झुकरबर्ग यांनी व्यक्त केलं आहे.


सामग्री: धोनी आता क्रिकेट संन्यास घेणार असं चित्र सोशल मीडियावर निर्माण झालं असतानाच त्याची पत्नी साक्षी रावत हीने एक ट्वीट केलं. या सर्व अफवा असल्याचं तिनं आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं.

दक्षिण आफ्रिकेविरुध्दच्या टेस्ट टीम जाहीर करतेवेळी निवडसमितीचे अध्यक्ष एमएसके प्रसाद यांनी धोनीच्या निवृत्तीचं खंडन केलं. धोनीच्या निवृत्तीसंबंधीच्या बातम्या चुकीचं असल्याचं ANI या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

मग चर्चा कशी सुरू झाली?

मग अचानकपणे धोनीच्या निवृत्तीची चर्चा सुरू झाली तरी कशी? गुरूवारी सकाळी भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार विराट कोहलीनं केलेल्या ट्वीटमुळे धोनीच्या निवृत्तीबद्दल पुन्हा तर्क-वितर्क लावले जाऊ लागले.

विराट कोहलीनं धोनीसोबतचा एक फोटो ट्वीट केला. या फोटोमध्ये कोहली धोनीसमोर गुडघ्यावर बसलेला दिसत आहे.

हा फोटो 2016 साली वर्ल्ड टी-20 मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या सामन्यातील आहे.

या फोटोसोबत विराट कोहलीनं लिहिलं होतं, "ही मॅच कधीच विसरू शकत नाही. ती रात्र खास होती. या व्यक्तिनं मला फिटनेस टेस्ट असल्याप्रमाणे पळवलं होतं."

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या या सामन्यात भारतासमोर 161 धावांचं लक्ष्य होतं. धोनी आणि विराट कोहलीनं एकेरी-दुहेरी धावा घेत हा पल्ला गाठला होता. त्याचाच संदर्भ विराट कोहलीनं केलेल्या ट्वीटला होता.

यापूर्वीही निवृत्तीच्या चर्चांना उधाण

38 वर्षीय धोनी 2019 वनडे वर्ल्डकपनंतर निवृत्ती स्वीकारणार अशा चर्चा क्रिकेट वर्तुळात रंगल्या होत्या. मात्र टीम इंडियाची वर्ल्डकप मोहीम सेमी फायनलमध्येच संपुष्टात आली.

वर्ल्डकपनंतर भारतीय संघ वेस्ट इंडिजच्या दौऱ्यावर गेला. मात्र लष्करी सेवेमुळे या दौऱ्यासाठी उपलब्ध नसल्याचं धोनीने निवडसमितीला कळवलं. त्यामुळे विंडीज दौऱ्यातील वनडे आणि ट्वेन्टी20 सीरिजसाठीच्या संघात धोनीची निवड करण्यात आली नाही.

धोनी लष्कराच्या पॅराशूट रेजिमेंटमध्ये लेफ्टनंट कर्नलपदी आहे. त्याने पॅराट्रूपिंगचं प्रशिक्षणही पूर्ण केलं आहे. भारतीय संघ विंडीज दौऱ्यावर असताना धोनी लष्करी सेवेचा भाग म्हणून काश्मीरमध्ये कार्यरत होता. विंडीज दौऱ्यानंतर भारतीय संघासमोर मायदेशात दक्षिण आफ्रिकेचं आव्हान आहे. पहिल्या टप्प्यात ट्वेन्टी-20 मालिका होणार आहे. धोनीचं नाव ट्वेन्टी-20 संघात नव्हतं. धोनी टेस्टमधून याआधीच निवृत्त झाला आहे. आफ्रिकेविरुध्दच्या वनडे मालिकेत धोनी खेळतो का हे पाहणं उत्सुकतेचं ठरणार आहे. टीम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोशल मीडियावर गुरुवारी दुपारनंतर अचानक महेंद्र सिंह धोनीच्या निवृत्तीची चर्चा सुरू झाली.


सामग्री: धोनी टेस्ट क्रिकेटमधून आधीच निवृत्त झाला होता. मात्र वनडे आणि ट्वेन्टी-20मध्ये तो भारतीय संघाचा अविभाज्य भाग होता.

मात्र गेल्या वर्षी झालेल्या वर्ल्ड कपनंतर धोनीने संघनिवडीकरता उपलब्ध नसल्याचं निवड समितीला कळवलं होतं. त्यामुळे जवळपास वर्षभर धोनी दिसला नव्हता. स्वातंत्र्यदिनी चाहत्यांना धक्का देत धोनीने क्रिकेटला अलविदा करण्याचा निर्णय घेतला.

पंधरा वर्षं आपल्या खेळाने टीम इंडियाला विजयपथावर नेण्यात धोनीचा सिंहाचा वाटा होता. त्याचा अनुभव संघातल्या युवा खेळाडूंसाठी मोलाचा ठरत होता. म्हणूनच त्याच्या निवृत्तीच्या निर्णयाने जगभरातील चाहत्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

2020मध्ये ऑस्ट्रेलियात ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप होणार होता. मात्र कोरोनाच्या प्रकोपामुळे या वर्ल्डकपचं आयोजन पुढे ढकलण्यात आलं. धोनी हा वर्ल्डकप खेळून निवृत्त होईल असा होरा होता.

मात्र तो वर्ल्डकपच पुढे गेल्याने सगळी समीकरणं बदलली. एप्रिल-मे महिन्यात होणारी आयपीएल स्पर्धा लांबणीवर गेली. धोनीने हे सगळं लक्षात घेऊन निवृत्तीचा निर्णय घेतला.

धोनीच्या निवृत्तीने टीम इंडियाच्या वनडे आणि ट्वेन्टी-20 संघात विकेटकीपर-बॅट्समन या जागेसाठी दावेदारी निर्माण झाली आहे.

टीम इंडिया सातत्याने खेळत असते त्यामुळे संघात दोन विकेटकीपर असतात. लांबणीवर गेलेला ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप पुढच्या वर्षी होणार आहे. त्या वर्ल्डकपसाठी यंदाचं आयपीएल ही रंगीत तालीमच मानली जात आहे.

त्यामुळे आयपीएल स्पर्धेत खणखणीत कामगिरीसह निवड समितीसमोर दावेदारी सिद्ध करण्याचा युवा विकेटकीपर बॅट्समनचा प्रयत्न आहे.

ऋषभ पंत

धोनीनंतर टीम इंडियाने मूळच्या उत्तराखंडच्या मात्र दिल्लीकडून खेळणाऱ्या ऋषभ पंतवर विश्वास ठेवला.

आक्रमक फटकेबाजी आणि चांगलं कीपिंग या गुणवैशिष्ट्यांच्या बळावर ऋषभने स्थानिक क्रिकेटमध्ये छाप उमटवली.

2015 मध्ये ऋषभने U19 वर्ल्डकपमध्ये खेळताना 18 बॉलमध्ये अर्धशतक झळकावलं होतं. पुढच्याच वर्षी रणजी क्रिकेटमध्ये ऋषभने महाराष्ट्राविरुद्ध खेळताना 308 रन्सची मॅरेथॉन इनिंग्ज रचली.

त्याच वर्षी ऋषभने रणजी करंडक स्पर्धेत सगळ्यांत वेगवान शतकाचा विक्रम नावावर केला. त्याने झारखंडविरुद्ध 48 बॉलमध्येच शतक पूर्ण केलं.

2017 मध्ये ऋषभने आंतरविभागीय ट्वेन्टी-20 मॅचमध्ये 32 बॉलमध्ये शतक झळकावलं. आयपीएल स्पर्धेत दिल्ली संघाने 1.9 कोटी रुपये खर्चून ऋषभला संघात घेतलं.

असंख्य वेगवान खेळी करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

स्वातंत्र्यदिनी भारताचा माजी कर्णधार, बॅट्समन आणि विकेटकीपर महेंद्रसिंग धोनीने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.


सामग्री: धोनी बाद झाल्यानंतर सगळा देश दुःखात बुडाला... एकाचा अपवाद वगळता - आर्यन.

आर्यन (मूळ नाव बदललेलं) हा व्यवसायानं तो एक बुकी आहे. त्याचे मुख्य गिऱ्हाईक स्थानिक व्यावसायिक आहेत. या सर्वांनी भारत न्यूझीलंडला हरवणार या विश्वासानं टीम इंडियावर भरपूर पैसे लावले होते.

या सर्वांच्या दुर्दैवानं टीम इंडिया हरली आणि आर्यनला जवळपास 7 हजार डॉलर्सहून अधिकचा नफा झाला.

पोलिसांनी घातलेल्या धाडसत्रानंतर दोन अन्य बुकींनी बीबीसीशी बोलण्यास नकार दिला. पण आर्यननं इंटरनेट कॉलच्या माध्यमातून संवाद साधण्यास सहमती दर्शवली. त्यासाठी त्यानं बेनामी अकाउंटचा वापर केला.

त्यानं घेतलेली खबरदारी रास्तच होती. भारतात अनेक क्षेत्रात सट्टा खेळणं हे लोकप्रिय असलं तरी त्याला कायदेशीर मान्यता नाहीये.

"भारतीयांसाठी जीव की प्राण असलेल्या क्रिकेटचा वर्ल्ड कप म्हणजे बुकींसाठी पर्वणीच असतो," आर्यन सांगत होता. "आपण पकडले जाऊ, अशी भीतीही या काळात मला कधीकधी वाटायची. पण जे होईल ते होईल," असा विश्वासही वाटायचा.

आम्हाला थोड्या दिवसांत जामीन मिळूनच जातो. IPLच्या वेळेस माझे काही मित्र पकडले गेले होते. मात्र त्यांना 10 ते 15 दिवसांत जामीन मिळाला. ते पुन्हा नव्या उत्साहानं याच व्यवसायात आले.

कसे होतात बेटिंगचे व्यवहार?

आर्यनच्या दाव्यावर कायदा मंत्रालय किंवा मुंबई पोलिसांचीही प्रतिक्रिया घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला. पण त्यांनी यावर कोणतंही भाष्य केलं नाही. आर्यनच्या आत्मविश्वासामुळं बेटिंगची पर्यायी व्यवस्था कशी चालत असेल, याचा अंदाज येत होता.

मी ओळखीतून आलेल्या गिऱ्हाईकांचाच विचार करतो, त्यानं सांगितलं. "हा व्यवसाय भरवशावर चालणारा आहे. जेव्हा तुम्ही एखाद्या व्यक्तीशी जोडले जाता आणि त्या व्यक्तीसोबतचा तुमचा व्यवहार, आर्थिक देवाणघेवाण ही प्रामाणिक, पारदर्शक असते, तेव्हाच ती व्यक्ती इतरांना तुमच्याकडे पाठवते."

"अशापद्धतीनं तुमचं लोकांचं नेटवर्क बनत जातं. आधी तुमच्यासोबत 5 लोक असतील, नंतर 10, नंतर 15 अशी ही साखळी बनत जाते."

सध्या आर्यनचं बहुतांशी काम हे ऑनलाईनच चालतं. मोबाईल अॅप किंवा वेबसाईट्सच्या माध्यमातून हे काम सुरू असतं. अर्थात, हे काम काहीसं गुंतागुंतीचं आहे.

सट्ट्याचे व्यवहार हे डिजिटल झाल्यामुळे सरासरी दर कमी झाले आहेत. जेव्हा लोकांमध्ये पैशांची देवाणघेवाण प्रत्यक्षपणे व्हायची, तेव्हा सट्टाबाज अगदी 2 लाख डॉलर्सपर्यंतची रक्कम लावू शकत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत-न्यूझीलंडमधल्या अटीतटीच्या सेमीफायनलमधला तो क्षण. महेंद्रसिंग धोनी मार्टिन गप्तीलच्या अफलातून थ्रोवर रनआऊट झाला आणि टीम इंडियाच्या वर्ल्डकपच्या आशा मावळल्या.


सामग्री: धोनीच्या ग्लोव्ह्जची चर्चा आहे.

विकेटकीपिंग ग्लोव्ह्जवर अशा स्वरुपाचं बोधचिन्ह वापरता येणार नाही असं आयसीसीने स्पष्ट केलं आहे.

आयसीसीच्या प्रसिद्धी पत्रकानुसार, स्पर्धेच्या नियमांनुसार खेळाडूंना कपडे किंवा अन्य कोणत्याही गोष्टीवर कोणताही वैयक्तिक संदेश, लोगा लावता येणार नाही. याव्यतिरिक्त विकेटकीपिंग ग्लोव्ह्जसंदर्भातील नियमांचं हे उल्लंघन आहे.

भारतीय संघाने वर्ल्ड कपची सुरुवात दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या विजयाने केली. मात्र या सामन्यापेक्षा धोनीच्या ग्लोव्ह्जचीच चर्चा झाली.

अशा स्वरुपाचं बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालू नये असं आयसीसीने बीसीसीआयला सूचित केलं होतं. मात्र हे बोधचिन्ह कोणत्याही व्यावसायिक उपक्रमाचा भाग नाही. धार्मिक विषय नाही तसंच यातून कोणत्याही राजकीय विचारसरणी मांडण्याचा प्रयत्न नाही असं बीसीसीआयने आयसीसीला सांगितलं. कोणत्याही नियमांचा भंग होत नसल्याने धोनीला बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज वापरण्याची परवानगी द्यावी असं बीसीसीआयने म्हटलं होतं.

यानंतर सोशल मीडियावर धोनीला मोठ्या प्रमाणावर पाठिंबा मिळाला होता. धोनीला हे ग्लोव्ह्ज घालू द्यावेत असं अनेकांनी म्हटलं होतं.

आयसीसीच्या नियमांनुसार आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात खेळाडूला कोणतेही राजकीय, धार्मिक किंवा वांशिक संदेश दाखवता येत नाहीत.

त्याचाच आधार घेत धोनीनं या पुढील वर्ल्ड कपच्या सामन्यात इंडियन पॅरा स्पेशल फोर्सच्या रेजिमेंटल डॅगरचं चिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालू नयेय अशी विनंती ICCने BCCIकडे केली आहे.

ग्लोव्ह्ज तयार करणाऱ्या कंपनीचा लोगो सोडून इतर कोणतंही चिन्ह नसावं, असं ICCने सांगितलं आहे.

टीम इंडियाने वर्ल्ड कप अभियानाची सुरुवात दमदार विजयाने केली. 2019च्या वर्ल्ड कपमधली दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धची पहिली मॅच भारताने 6 विकेट्सनी जिंकली आहे.

जसप्रीत बुमराह, युझवेंद्र चहल आणि रोहित शर्मा या विजयाचे शिल्पकार ठरले. मात्र मॅचनंतर महेंद्रसिंग धोनीच्या ग्लोव्ह्जची चर्चा सोशल मीडियावर रंगली आहे.

धोनीचं लष्कराप्रती प्रेम सर्वश्रुत आहे. याआधी धोनीचे कॅमाफ्लॉज ग्लोव्ह्ज चर्चेत होते. बुधवारी झालेल्या मॅचमध्ये धोनीच्या ग्लोव्ह्जवर इंडियन पॅरा स्पेशल फोर्सच्या रेजिमेंटल डॅगरचं चिन्ह होतं. धोनीचे ग्लोव्ह्ज दाखवणारे स्क्रीनशॉट्स सोशल मीडियावर चांगलेच व्हायरल झाले आहेत.

दरम्यान ICCच्या या विनंतीनंतर धोनीने त्याचे ग्लोव्ह्ज मॅचमध्ये वापरावेत असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय संघाचा माजी कर्णधार महेंद्रसिंग धोनीला इंग्लंडमध्ये सुरू असलेल्या वर्ल्ड कप स्पर्धेत लष्कराच्या पॅरा कमांडो दलाचं बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालता येणार नाहीत. यासंदर्भात बीसीसीआयने केलेली विनंती आयसीसीने फेटाळली आहे.


सामग्री: धोलाविरा हे गाव खदीर बेटावर वसलं आहे. 'कोटदा टिंबा' हा परिसर गावाजवळ असल्याने या गावाला विशेष महत्त्व प्राप्त झालं आहे.

5000 वर्षांपूर्वी धोलाविरा प्रगत आणि भरभराट असलेलं सिंधू संस्कृतीतलं एक आधुनिक शहर होतं.

धोलाविरा - आंतरराष्ट्रीय बंदर

आयआयटी, गांधीनगर आणि आर्किऑलॉजीकल सर्व्हे ऑफ इंडिया' यांनी एकत्रित केलेल्या संशोधनानुसार, ५००० वर्षांपूर्वीच्या या शहरांत पाणी साठवण्याची उत्तम व्यवस्था होती.

'ग्राऊंड पेनिट्रेटिंग रडार' (GPR) या तंत्रामार्फत इथल्या जमिनीच्या स्कॅनिंगचं काम इथे सुरू आहे.

धरणं, कालवे, विहिरी यांसारख्या पाणी साठवण्याच्या संसाधनांचे अवशेष जमिनीचे स्कॅनिंग करताना या ठिकाणी सापडले आहेत.

सिंधू संस्कृती ही आधुनिक नगररचनेचा उत्तम पुरावा मानली जाते. विशेषतः या काळात बांधण्यात आलेली घरे, सांडपाण्याचा निचरा होण्याची व्यवस्था, सार्वजनिक चौक यांच्या बांधणीतून याची हमखास प्रचिती येते.

तसंच, वस्तूंचे वजन, मोजमाप, सिरॅमिक वस्तू, कला आणि कौशल्य याचीही उत्तम उदाहरणं सिंधू संस्कृतीत आढळतात.

धोलाविरा शहर वाळवंटात वसलेलं असूनही त्याकाळातलं समृद्ध आणि सांस्कृतिक, बहुभाषिक शहर होतं.

वाळवंटातली पाणी समस्या सोडवण्यासाठी सिंधू संस्कृतीतले त्या काळातले कुशल अभियंते झटले होते.

याबाबत अधिक जाणून घेण्यासाठी डेक्कन कॉलेज ऑफ आर्किऑलॉजीचे कुलगुरू प्रा. वसंत शिंदे यांच्यासोबत बीबीसीनं बातचीत केली.

शिंदे सांगतात, "सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी वाळवंटात एका आधुनिक शहराची निर्मिती केली. धोलाविरा त्या लोकांसाठी खूप महत्त्वाचं होतं. कारण, या शहरानं पुढे आंतरराष्ट्रीय बंदराची भूमिका बजावली."

जलनियोजन आणि अभियांत्रिकी कौशल्य

प्रा. वसंत शिंदे यांच्या मते, धोलाविरा शहर उभारण्यापूर्वी तेव्हाच्या लोकांनी एक सर्व्हे केला होता. एक व्यावसायिक बंदर उभारण्यासाठी धोलाविराचं स्थान उत्तम असल्याचं या सर्व्हेत लक्षात आलं.

धोलाविरा हे वाळवंटानं वेढलेलं असलं तरी सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी त्यावरही चांगला उपाय शोधून काढला.

शिंदे सांगतात, "धोलाविराच्या दोन्ही बाजूंना मनसर आणि मनहर अशा दोन नद्या आहेत. या नद्यांना केवळ मान्सूनच्या काळात पाणी असतं. सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी हे पाणी शहराकडे वळवण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी या नद्यांवर चेक डॅम्स बांधले. जेव्हा या नद्यांना पाणी किंवा पूर येत असे तेव्हा हे पाणी शहराकडे वळवलं जाई....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातमध्ये भूजपासून 200 किलोमीटर अंतरावर धोलाविरा नावाचं एक गाव आहे. हे गाव तिथल्या आगळ्या-वेगळ्या इतिहासासाठी ओळखलं जातं.


सामग्री: ध्यान करण्यासाठी शांत जागा मिळणं आवश्यक असं आपल्याला वाटतं. पण ध्यान कॉफीशॉपमध्ये, ऑफिसमध्ये कुठेही होऊ शकतं, असं पॉम यांना वाटतं.

डोळे उघडे आहेत की बंद हे महत्वाचं नसून तुमचं मन एकाग्र आहे का हे महत्वाचं आहे, असं ते सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हा अवलिया दिवसातून 50 वेळाही ध्यान करतो.


सामग्री: ध्रुवांवर वितळणाऱ्या बर्फामुळे समुद्राच्या पातळीत 10 से.मी. वाढ होईल असा शास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे. या तापामानावर नियंत्रण ठेवलं तर जवळपास 10 लाख लोकांवरचा धोका टळेल. भविष्यात पारंपरिक सौर उर्जेचा वापर आता पेक्षा अधिक करावा लागणार आहे. तसंच, आपल्या सगळ्यांनाच आपल्या जिवनशैलीतही पर्यावरणपूरक बदल करावे लागणार आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तापमान वाढ हा जगापुढचा गंभीर प्रश्न झाला आहे. यावर काहीच उपाय केले नाही तर 2030 पर्यंत दीड डिग्री तापमानाची मर्यादा ओलांडली जाईल आणि त्याचे मानवी जिवनमानावर गंभीर परिणाम होतील.


सामग्री: ध्रूमपानाची समस्या सोडवण्यात ई-सिगारेट अयशस्वी ठरली असून, शाळकरी मुलांमध्ये याचं फॅड वाढलं आहे, असं त्यांनी सांगितलं. म्हणूनच ई-सिगारेटचं उत्पादन, आयात-निर्यात, वाहतूक, विक्री, साठवणूक आणि जाहिरात यासगळ्यावर बंदी घालण्यात आल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

"तरुणांना ई-सिगारेट कुल वाटते. त्याचं कीट आकर्षक आहे. हे युवा वर्गाला आकर्षित करतं. ई-सिगारेटच्या वापराने अमेरिका तसंच अन्य काही देशात मृत्यूही ओढवले आहेत. ई-सिगारेटमध्ये निकोटीन असतं. त्याचा गंभीर परिणाम होतो. हे व्यसन टाळणं कठीण आहे," असं सीतारामन यांनी सांगितलं.

ई-सिगारेटपेक्षा सिगारेट घातक आहे. त्यावर बंदी का घातली जात नाही, असा प्रश्न केंद्रीय माहिती आणि प्रसारण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांना विचारण्यात आला. ते म्हणाले, "तंबाखूच्या सिगारेटवर बंदीविषयी हर्षवर्धन यांच्याशी चर्चा करूच. पण आज मंत्रिमंडळाने काही हिताचा निर्णय घेतला आहे. त्याला तुम्ही पाठिंबा द्यायला हवा."

ते पुढे म्हणाले, "ई-सिगारेटचं अद्याप व्यसन लागलं नसून, सरकारने त्याआधीच त्यावर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला आहे. ई-हुक्क्यावरही सरकारने बंदी घातली आहे. पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास आरोपीला एका वर्षाची शिक्षा आणि एक लाख रुपये दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात. दुसऱ्यांदा आरोपीला पकडलं तर पाच लाखांपर्यंत दंड किंवा तीन वर्ष तुरुंगावास किंवा दोन्ही होऊ शकतं. भारतातल्या अग्रगण्य डॉक्टर्सनी याची शिफारस केली आहे."

"परिणामांचा विचार करण्यापेक्षा आरोग्याची काळजी घेणं कधीही चांगलं आहे. कमी धोकादायक की जास्त धोकादायक यावर चर्चा करण्यापेक्षा देशाने घेतलेल्या निर्णयाचं स्वागत करायला हवं," असं सचिव प्रीती सूजन यांनी सांगितलं.

ई-सिगारेटवर बंदी घालण्यात आली आहे.

काय असते ई-सिगारेट?

ई-सिगारेट्सची लोकप्रियता

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, ध्रूमपान करणाऱ्यांची संख्या वाढते आहे. ई-सिगारेट्स पाठवणाऱ्यांची संख्या 2011मध्ये 70 लाख होती. 2018 मध्ये हे प्रमाण वाढून 4.1 कोटी झालं आहे. 2012 पर्यंत ही संख्या साडेपाच कोटी होईल, अशी चिन्हं आहेत.

ई-सिगारेट्स वापरणाऱ्यांची संख्या वाढती असल्याने ई-सिगारेट्स उद्योग वाढीस लागला आहे. पाच वर्षात ई-सिगारेट्स उद्योगाचा पसारा 6.9 अब्ज डॉलर्सवरून 19.3 अब्ज डॉलर्स एवढा वाढला आहे. अमेरिका, युके आणि फ्रान्स या देशांत ई-सिगारेट्स ओढणाऱ्यांची संख्या सर्वाधिक आहे.

जगभरात तंबाखू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्र सरकारने ई-सिगारेटचं उत्पादन आणि विक्रीवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला. केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी यासंदर्भात घोषणा केली.


सामग्री: नंतर ते पाकिस्तानला परतले, पण. त्यांच्या मनात आजही मुंबई वसलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मोमीन खान यांना लोक मिस्टर मुंबई या नावानेही ओखळतात. पाकिस्तानहून ते मुंबईला आले तेव्हा 40 वर्षं तिथेच राहिले.


सामग्री: नंतर त्यांना चुनार विश्रामगृहात थांबवण्यात आलं होतं, जिथे त्या शुक्रवारपासून आहेत. पीडितांना भेटूनच परत जाईन, असं म्हणत प्रियंका गांधींनी धरणं आंदोलन केलं होतं. काँग्रेस नेते आणि कार्यकर्तेही त्यांच्यासोबत आहेत.

सोनभद्र गोळीबाराच्या पीडित कुटुंबीयांनी अखेर त्यांची या विश्रामगृहावर येऊन भेट घेतली. यावेळी पीडितांच्या भावनांचा बांध फुटला. प्रियंका गांधींना मिठी मारून अनेकांनी हंबरडा फोडला आणि आपल्या व्यथा मांडल्या. "आम्ही स्वत: प्रियंका गांधींना भेटायला आलो," असं पीडित म्हणाले.

उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, प्रियंका गांधी या आता पोलिसांच्या ताब्यात नाहीत. वाराणसी विभागाचे अतिरिक्त पोलीस महासंचालक बृज भूषण यांनी बीबीसीचे प्रतिनिधी दिलनवाज पाशा यांना सांगितलं की, "प्रियंका गांधी आता उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या ताब्यात नाहीत. सोनभद्र वगळता तुम्ही कुठेही जाऊ शकता, असं आम्ही त्यांना स्पष्ट सांगितलंय. चुनार विश्रामगृहात त्या स्वेच्छेने थांबल्या आहेत."

दुसरीकडे, प्रियंका गांधी यांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं की, "पीडितांची भेट घेणं हा गुन्हा नसून, तो नेत्यांचा धर्म असतो. मी कुठलाही गुन्हा केला नाहीये. मी जामीन भरणार नाही. एक पैसा भरणार नाही."

शनिवारी सकाळीदेखील त्यांनी चुनार येथे धरणे आंदोलन सुरू केलं. माध्यमांशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "प्रशासनाला काय हवंय, मला कळत नाहीये. ते मला या कुटुंबाला का भेटू देत नाहीयेत."

"मी त्यांची भेट घेतल्याशिवाय तर परत जाणार नाही. जर सरकारला वाटत असेल तर मी त्यांना सोनभद्रऐवजी दुसरीकडे कुठेही भेटण्यास तयार आहे. तशी व्यवस्था सरकारने करावी," असंही गांधी म्हणाल्या.

दरम्यान, काही वेळापूर्वीच पीडित कुटुंबातील दोघांनी इथे येऊनच गांधींची भेट घेतली. प्रियंका गांधींची भेट घेतल्यावर ते म्हणाले, "आम्ही स्वतःहून इथवर प्रियंका जींना भेटायला आलोय. आम्ही 15 जण आलो आहोत, पण पोलिसांनी बाकिच्यांना अडवलं आहे. फक्त आम्ही इथे आलोय."

विश्रामगृहात ना वीज, ना पाणी!

प्रियंका गांधी यांना शुक्रवारी संध्याकाळी जेव्हा चुनार विश्रामगृहात आणलं गेलं, त्यावेळी तिथे ना पाणी होतं ना विजेची व्यवस्था होती. यावेळी काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी मोबाईलच्या टॉर्च लावल्या आणि भजन-कीर्तन सुरू केलं.

रात्री 11 वाजण्याच्या सुमारास विश्रामगृहावर जनरेटर आणण्यात आलं आणि पर्यायी विजेची व्यवस्था झाली.

या दरम्यान पोलीस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस सरचिटणीस प्रियंका गांधी-वाड्रा यांची अखेर उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र हिंसाचारातील पीडित कुटुंबीयांना भेटल्या. शुक्रवारी पीडित कुटुंबांना भेटण्यापासून उत्तर प्रदेश पोलिसांनी त्यांना अडवलं होतं नि नारायणपुरातून 'ताब्यात' घेतलं.


सामग्री: नंदिग्रामच्या निवडणुकीत सध्या धार्मिक ध्रुवीकरण होताना दिसत आहे. शुभेंदू अधिकारी संपूर्ण निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान ममता बॅनर्जी यांचा उल्लेख बेगम ममता असाच करत होते. याला प्रत्युत्तर म्हणून ममता बॅनर्जी यांनी शुभेंदू यांना मीर जाफर संबोधलं. मीर जाफर म्हणजेच धोकेबाज.

दुसरीकडे, ममता बॅनर्जी यांना पाहताच जय श्रीरामची घोषणा देणं हासुद्धा भाजपच्या राजकारणाचा भाग होता. या लढाईत दोन पक्ष मात्र गायब होते. ते म्हणजे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष आणि काँग्रेस. त्यामुळेच पश्चिम बंगालमध्ये भाजप आणि तृणमूल काँग्रेस या दोन पक्षांतच थेट लढत दिसून आली.

ममता बेगम, मीर जाफर आणि जय श्रीराम या घोषणांच्या अवतीभोवती केवळ नंदीग्रामच नव्हे तर संपूर्ण पश्चिम बंगालची निवडणूक होताना दिसत आहे. नंदिग्राममध्ये तर धार्मिक ध्रुवीकरण स्पष्टपणे दिसून येतं.

ममता बॅनर्जी यांना बेगम संबोधणं योग्य आहे का, असा प्रश्न रणिताला विचारला गेला. तेव्हा तिने म्हटलं, "यात चुकीचं काय आहे? ममता नमाज पढतात. अल्पसंख्याकांच्या मतांचं राजकारण ममता बॅनर्जींनीच सुरू केलं."

रणिता यांच्या बाजूला उभ्या असलेल्या प्रतिमा जाना सांगतात, "ममता यांना बेगमच म्हटलं पाहिजे. ममता बॅनर्जी हिंदूंचा विचार करत नाहीत. त्या फक्त मुस्लिमांना साथ देतात, हे मी टीव्हीवर पाहिलं आहे."

ममतांचे समर्थक

मुस्लिमबहुल परिसरात मात्र ममता बॅनर्जी यांच्याबद्दल एकजुट दिसून आली. शम्साबाद परिसरात बूथ क्रमांक 107 मध्ये मतदान करून परतणाऱ्या रबिया खातून यांनी म्हटलं, "दीदी आहेत. त्यांनी खूप काम केलं आहे. त्या खूप चांगल्या आहेत. आम्हाला घर, अन्न, रोजगार सगळं दिलं. शुभेंदू यांनीच दीदींना धोका दिला."

त्यांच्यासोबतच उभ्या असलेल्या शरीफा खातून यांना आम्ही एक प्रश्न विचारला. दीदींना बेगम म्हणतात, हे योग्य की अयोग्य. याचं उत्तर देताना खातून म्हणाल्या, "आम्ही तर मुस्लीम आहोत. आम्हाला का वाईट वाटेल? आम्हाला चांगलंच वाटतं. बेगम म्हणण्यात काय चुकीचं आहे?"

नंदिग्रामच्या बाजारपेठेत एका चहा-समोशाच्या दुकानात एका तरुणाचा गाण्याचा आवाज आला. दुकानात काही तरूण बसले होते. त्यातले शब्यसाची मित्रा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची प्रार्थना - 'नमस्ते सदा वत्सले' गात होते. हे गाणं म्हणण्याचं खास कारण विचारल्यानंतर ते म्हणाले, "ही प्रार्थना कधीही म्हणू शकतो. परिवर्तन होणार आहे, त्यामुळे प्रार्थना आणखी दुमदुमणार आहे." मित्रा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नंदिग्राममध्ये सकाळी-सकाळी साडेसात वाजता 19 वर्षांची रणिता अगस्ती बूथ नंबर 76 वर मतदान करण्यासाठी पोहोचली. रणिता दुसऱ्यांदाच मतदान करत आहे. मतदान केल्यानंतर रणिता म्हणाली, नंदिग्राममध्ये दादा जिंकतील. दादा म्हणजे शुभेंदू अधिकारी. रणिताच्या मते ममता बॅनर्जी या मुस्लीम तुष्टीकरण करतात.


सामग्री: नऊ वर्षांच्या इतिहासात बिटकॉईनचं मूल्य नेहमीच स्फोटक राहिलं आहे.

आर्थिक विश्वात पहिल्यांदाच बिटकॉईन या क्रिप्टो करन्सीची नोंद एका स्टॉक एक्स्चेंजमध्ये झाली. डिसेंबर 2017मध्ये शिकागोच्या CBOE फ्युचर्स एक्स्चेंजमध्ये बिटकॉईनची विक्री 15 हजार डॉलरपासून सुरू झाली.

पहिल्या 20 मिनिटांमध्ये तरी या डिजिटल करन्सीचं स्टॉक मार्केटमधलं भवितव्य प्रचंड अस्थिर होतं. त्याचं मूल्य 16,600 डॉलर्स एवढं वर गेलं आणि नंतर त्याचा दर घसरला.

बिटकॉईनचं मूल्य वर्षाच्या सुरुवातीला फक्त एक हजार डॉलर एवढं होतं. दोन दिवसांपूर्वीच तो आकडा 17 हजार डॉलरच्या टप्प्याला भेदून परत आला होता.

बिटकॉईनमध्ये ट्रेडिंग करून कित्येक लोक कोट्यधीश झालेत. आणि याचे भाव काही कमी होताना सध्या दिसत नसल्याने या चलनाविषयी आकर्षण असणं साहजिकच आहे. पण सावधगिरीही तितकीच महत्त्वाची.

शेअर मार्केटमध्ये नोंद झालेल्या या क्रिप्टो करन्सीचं ट्रेडिंग करण्याआधी काही गोष्टी जाणून घेणं अत्यावश्यक आहे.

बिटकॉईन म्हणजे काय रे भाऊ?

सोप्या शब्दात सांगायचं तर सध्याच्या चलनी नोटांना पर्याय असलेल्या डिजिटल करन्सीचंच आणखी एक रूप असतं बिटकॉईन.

तुमच्या खिशातली नाणी किंवा नोटा प्रत्यक्ष अस्तित्वात असतात. पण बिटकॉईन हे आभासी चलन आहे. ते ऑनलाईन उपलब्ध असतं.

बिटकॉईनचं वास्तव चलन देणारी काही खास ATM मशीन असली, तरी ते चलन म्हणजे केवळ टोकन म्हणून व्हर्च्युअल धन म्हणून हाती येतं.

दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे इतर पारंपरिक बँका किंवा सरकार हे चलन छापत नाही.

अविश्वसनीय वर्षं

"म्हणजे ते सर्वमान्य असं हे चलन नाही. तुम्हाला तुमचा कर किंवा इतर कोणतंही शुल्क या बिटकॉईनद्वारे चुकवता येणार नाही," असं केंब्रिज विद्यापीठाच्या जज बिजनेस स्कूलचे डॉ. गॅरिक हॅलिमन सांगतात.

'मायनिंग' या अत्यंत क्लिष्ट प्रक्रियेतून बिटकॉईन्स बनवली जातात. जगभरात काँप्युटरच्या माध्यमातून या बिटकॉईन्सचं नियंत्रण केलं जातं.

दिवसाला 3,600 पेक्षा जास्त बिटकॉईन आभासी आर्थिक विश्वात पसरवली जातात. आजवर एकूण 1.65 कोटी बिटकॉइन्स जगभरात चलनात आहेत.

बिटकॉईनचं मूल्य मात्र इतर चलनांप्रमाणेच मागणीवरून ठरवलं जातं.

बिटकॉईनची भरभराट का?

या प्रश्नाचं उत्तर अर्थतज्ज्ञही अजून शोधत आहेत.

काही म्हणतात की, हा आर्थिक बुडबुडा आहे. या गुंतवणुकीच्या लाटेत आपण मागे पडायला नको, या भीतीने गुंतवणूकदार या बिटकॉईन्सच्या प्रत्यक्ष किमतीपेक्षा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात बिटकॉईन सारख्या क्रिप्टो करन्सीवर आरबीआयनं घातलेली बंदी सुप्रीम कोर्टानं उठवली आहे. पण बिटकॉईन किंवा क्रिप्टो करन्सी म्हणजे काय याचा हा घेतलेला आढावा


सामग्री: नऊ वर्षांपूर्वी जोस रिचर्ड गॅलेगो यांना अंधत्व आणि बहिरेपणा आला.

कोलंबियाचे जोस फुटबॉलचे निस्सीम चाहते! वर्ल्डकपसाठी त्यांनी सीझर डाझा या मित्राच्या मदतीनं सांकेतिक भाषेची एक पद्धत शोधली.

त्या दोघांनी नुकताच कोलंबियाचा पोलंडवरचा विजय कसा साजरा केला पाहा व्हीडिओ...

हे सगळं कसं शक्य आहे...पाहा व्हीडिओ!

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोलंबियातल्या एका फुटबॉलच्या चाहत्याला अंधत्वामुळे मॅच पाहणं शक्य होत नव्हतं. त्यानं त्याच्या मित्राच्या मदतीनं त्यावर तोडगा काढला.


सामग्री: नऊ वर्षांपूर्वी दहीहंडी उत्सवातल्या अपघातात जखमी झालेला नागेश आजही अंथरुणातच आहे.

सोमवारी साजऱ्या होणाऱ्या दहीहंडी उत्सवाच्या निमित्ताने, नऊ वर्षांपूर्वी जखमी होऊन अंथरूणाला खिळून बसलेल्या गोविंदाची कहाणी त्याच्याच शब्दात.

14 ऑगस्ट 2009 हा दिवस मी कधीच विसरू शकत नाही. मी 22 वर्षांचा होतो. भिवंडीतल्या जय महाराष्ट्र गोविंदा पथकातर्फे दहीहंडी फोडताना पाचव्या थरावरून पडलो. गंभीर जखमी झालो. त्या दिवसापासून आजपर्यंत माझ्या छातीपासून शरीराच्या खालच्या भागात काहीच संवेदना नाहीत.

हात हलवू शकतो पण हाताची बोटं कडक झाली आहेत. पडलो नसतो तर आयुष्य वेगळं असलं असतं. आता सर्व इच्छा-आकांक्षा संपल्याच आहेत. फक्त पुन्हा व्यवस्थित बरा होऊ दे एवढीच इच्छा आहे.

दहीहंडीच्या उत्सवात मी लहानपणापासून सहभागी व्हायचो. भिवंडीतील तरुणांनी एकत्र येऊन जय महाराष्ट्र हे गोविंदा पथक सुरू केलं होतं. मी त्याच 130 जणांच्या पथकाचा भाग होतो. माझ्या अपघातानंतर आमच्या पथकानं दहीहंडीत सहभाग घेणं बंद केलं.

दंहीहंडीचा उत्सव जवळ आला की आम्ही महिना-दीड महिना आधी रात्रीच्या वेळेस भिवंडीतल्या गौरीपाड्यातच सराव करायचो. गरज पडेल तसं मी तळापासून वरपर्यंत सर्व थरांमध्ये असायचो. शिवाय वजनाने हलका असल्याने अनेकदा सर्वांत वरच्या थरावर चढून हंडीसुध्दा फोडायचो.

2009च्या दहीहंडी उत्सवाच्या दिवशी आम्ही दिवसभरात सात ते आठ हंड्या फोडल्या होत्या. टिळक चौकातली दहीहंडी फोडतानाही सर्व मुलं उत्साहात होती. एक-एक थर लागत गेले आणि मी सर्वांत वरच्या चौथ्या थरावर चढून पाचवा थर रचला.

नागेशचा वाढदिवस साजरा करताना त्याचे मित्र

दहीहंडी फोडली आणि अचानक दहीहंडी बांधलेली दोरी तुटली. मला काही कळायच्या आतच मी दोरीसकट खाली आलो आणि बाहेर फेकला गेलो.

'पुठ्ठ्यावर झोपवलं होतं...'

मी इतक्या प्रचंड वेगाने खाली आलो होतो की, पडल्यानंतर मला काय झालं ते कळलंच नाही. ताबडतोब एका रिक्षातून जवळच्याच हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. पण तिथे माझ्यावर उपचार करता येतील अशी काहीच व्यवस्था नव्हती. हळूहळू माझ्या पायाला मुंग्या यायला लागल्या होत्या.

मी बेशुध्द झालो. त्या हॉस्पिटलमधून मला दुसऱ्या हॉस्पिटलला हलवण्यात आलं. तिथे सिटी स्कॅन केलं आणि MRI काढण्यात आला. तिथल्या डॉक्टरांनीही सांगितलं की, याला मोठ्या हॉस्पिटलला हलवावं लागेल.

शुध्दीवर आलो तेव्हा मी मुंबईच्या केईएम रुग्णालयात होतो. मला पुठ्ठ्यावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कृष्ण जन्माष्टमीच्या निमित्तानं होणारा दहीहंडी उत्सव ही मुंबई-ठाण्याची ओळख. मात्र, गेल्या अनेक वर्षांत या उत्सवाच्या बदललेल्या स्वरूपामुळे आता त्याच्यावर निर्बंध येऊ लागले आहेत. सुरक्षेच्या नियमाचे पालन करण्यास टाळाटाळ केल्यामुळे दरवर्षी अनेक गोविंदा जखमी होतात. एका दिवसाच्या या खेळामुळे त्यांच्या आयुष्याचा खेळखंडोबा होऊन बसतो.


सामग्री: नक्षलग्रस्त आणि अभावग्रस्त भागातील पहिली महिला टॅक्सीचालक म्हणून तिची नोंद आता इंडिया बुक ऑफ रेकार्ड्सनं घेतली आहे.

गडचिरोली जिल्ह्यात सिरोंचा पासून 70 किलोमीटर अंतरावरील रेगुंठा या गावची किरण कुर्मावार.

पक्क्या रस्त्यांचा अभाव, डोंगराळ भाग आणि नक्षवाद्यांची दहशत हे रेगुंठा परिसराचं वैशिष्ट्य. परिसरात एसटी बसचं दर्शनही एखाद्यावेळीच होतं. आदिवासीबहुल रेगुंठा परिसरात उच्चशिक्षणाची सोय नाही. या सर्व संकटावर मात करत किरणने उच्चशिक्षण घेतलं आणि आता याच नक्षलग्रस्त भागात टॅक्सी चालवते आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महिला टॅक्सी चालक मुंबई पुण्याला नवीन नाहीत. पण उच्चशिक्षण घेऊन  गगनभरारी घेण्याची स्वप्नं पाहणाऱ्या  गडचिरोलीच्या किरणवर वडिलांच्या अपघातामुळे त्यांची टॅक्सी चालवायचं काम हाती घ्यावं लागलं.


सामग्री: नक्षलवाद्यांशी संबंध असल्याच्या आरोपांवरून पुणे पोलिसांनी डॉ. आनंद तेलतुंबडे यांचा मुंबईत अटक केली होती.

डॉ. तेलतुंबडे यांच्यावरील भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात गुन्हे रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायायलयाने नकार दिला होता. त्यांनंतर त्यांना जामिनासाठी चार आठवड्यांचा अवधी देण्यात आला होता.

शुक्रवारी (1 फेब्रुवारीला) त्यांचा अटकपूर्व जामीन अर्ज पुणे सत्र न्यायालयाने फेटाळला होता. त्यानंतर पहाटे साडेतीन वाजण्याच्या सुमारास मुंबई विमानतळावर ही अटक झाल्याचं सांगण्यात येत आहे.

शनिवारी त्यांना न्यायालयात हजर करण्यात येणार आहे.

या अटकेची त्यांना भीती होतीच, म्हणून त्यांनी काही दिवसांपूर्वी एक पत्र लिहून एकूणच प्रकरणाबाबत सविस्तर माहिती देत अटक टाळण्यासाठी मदतीचं आवाहन केलं होतं.

तेलतुंबडेंवर नक्की कोणते आरोप?

31 डिसेंबर 2017ला झालेल्या एल्गार परिषदेनंतर कोरेगाव भीमा हिंसाचार प्रकरणात काही विचारवंतांना, लेखकांना 28 ऑगस्ट 2018 ला अटक करण्यात आली होती. हे अटकसत्र सुरू असताना आनंद तेलतुंबडे यांच्या घरावरही धाड टाकण्यात आली होती.

आनंद तेलतुंबडेंच्या मते पोलिसांनी कोणताही वॉरंट नसताना त्यांच्या अनुपस्थितीत घराची झडती घेतली. घराचे चित्रीकरण केलं आणि घर पुन्हा बंद केलं. तेव्हा तेलतुंबडे मुंबईत होते. हा सगळा प्रकार समजल्यावर त्यांची पत्नी गोव्याला गेली आणि पोलिसांत तक्रार दाखल केली.

31 ऑगस्ट रोजी अतिरिक्त पोलीस महासंचालक परमवीर सिंह यांनी पुण्यात एक पत्रकार परिषद घेतली. त्यात पाच कार्यकर्त्यांसह आनंद तेलतुंबडे यांचाही कोरेगाव भीमा प्रकरणात सहभाग असल्याच्या समर्थनार्थ एक पत्र सादर केलं. ते पत्र कुणी 'कॉम्रेड' यांनी लिहिल्याचा पोलिसांनी उल्लेख केला.

"एप्रिल 2018मध्ये पॅरिसमध्ये एक परिषद आयोजित केली होती. त्यात आनंद तेलतुंबडेंची मुलाखतही झाली होती. त्या परिषदेचा खर्च माओवाद्यांनी केला होता आणि मुलाखत घेण्याची व्यवस्थाही माओवाद्यांनी केली होती," असा आरोप पोलिसांनी केला होता.

परिषदेच्या आयोजकांनी या आरोपांचा स्पष्ट शब्दात निषेध केला आहे, असं तेलतुंबडे यांचं म्हणणं आहे.

तेलतुंबडे यांनी परमवीर सिंह यांनी बदनामी केली म्हणून त्यांच्यावर फौजदारी खटला दाखल करण्यासाठी शासनाची परवानगी मागणारे पत्रही लिहिले. आजपर्यंत त्या पत्राला प्रतिसाद मिळाला नसल्याचं तेलतुंबडेंनी सांगितलं.

दरम्यान, FIR रद्द करण्यासाठी तेलतुंबडे यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे भीमा कोरेगाव प्रकरणाच्या चौकशी आयोगाने सर्व प्रकारची सुनावणी पुढे ढकलली आहे.  आता पुढे ढकललेल्या सुनावण्या 30 मार्च ते 4 एप्रिल या काळामध्ये होतील. या चौकशी आयोगाचे सचिव व्ही. व्ही. पळणीटकर यांनी पत्रकाद्वारे ही माहिती दिली आहे.


सामग्री: नखं

किटाणूंचा प्रसार रोखण्यासाठी हात धुणं हा सर्वोत्तम उपाय असल्याचं बहुधा तुम्हाला माहीत असेल. अनेक ठिकाणी अन्नसेवा उद्योगामध्ये संबंधित सेवा देणाऱ्यांचे हात स्वच्छ राहावेत यासाठी सार्वजनिक आरोग्यविषयक कायदेही आहेत. दुसऱ्या बाजूला, हात कितीही घासले तरी त्यावरचे सगळे जीवाणू कधीच जात नाहीत.

निर्जंतुकीकरण अशक्य असतं, त्यामुळे डॉक्टर व नर्स रुग्णांच्या संपर्कात येताना सर्वसाधारणतः हातमोजे घालून येतात.

 कितीही वेळा हात धुतले तरी चाचणी केल्यावर जीवाणू सापडणारच, हे जवळपास शंभर वर्षांपूर्वी डॉक्टरांना कळून चुकलं होतं. पण हातांवर वस्तीला असणारे जीवाणू इतकी चिकाटी कुठून आणतात, याचं उत्तर मात्र संशोधकांना 1970च्या दशकारंभी सापडलं.

नखं

हाताची बोटं झाकलेली असतील, तर हात दीर्घ काल स्वच्छ राहतात. केवळ बोटांच्या टोकांवरच जीवाणू असतात असं नाही, तर नखांमध्येही जीवाणू असतात. नख म्हणजे केरॅटिनचं बारीक कवच असतं- गेंडा किंवा काळवीटाची शिंगही याच पदार्थापासून बनतात. तर, नखांमध्ये जीवाणूंचा संचय होतो.

नखांमध्ये नक्की कोण राहतंय, याचा शोध घ्यायला वैज्ञानिकांनी 1980च्या दशकात सुरुवात केली. पेनसिल्वानिया विद्यापीठातील त्वचाविज्ञान विभागमधील तीन संशोधकांनी 1988साली केलेल्या एका अभ्यासामध्ये 26 प्रौढ स्वयंसेवकांना त्यांचे हात धुण्यास सांगण्यात आले. त्याच विद्यापीठाच्या वैद्यकीय शिक्षणसंस्थेतील रुग्णांशी संपर्क न येणारे हे सर्व कर्मचारी होते.

नखांखालची जागा (याला subungual असंही म्हणतात) जीवाणू स्थायिक होण्याच्या दृष्टीने 'महत्त्वाची' असते. स्वयंसेवकांच्या हातांचे इतर भाग शेकडो ते हजारो जीवाणू राखून होते, तर प्रत्येक बोटाच्या निव्वळ subungual भागांमध्येच हजारो जीवाणू आढळले. हाताच्या उर्वरित भागांमध्ये ज्या प्रकारचे जीवाणू होते, तसेच नखांमध्ये होते, फक्त त्यांची संख्या खूप जास्त होती.

नखं आणि त्याखालील त्वचा यांच्यामध्ये जागा राहत असल्याने अतिसूक्ष्म स्वरूपातील या जीवाणूंना वाढण्यासाठी व पसरण्यासाठी परिपूर्ण वातावरण मिळत असावं, असाही एक तर्क संशोधक नमूद करतात. या जागेवर नखांमुळे व ओलाव्यामुळे जीवाणूंना प्रत्यक्ष शारीरिक संरक्षणही मिळतं. सातत्याने हात घासले तरी त्यांचं निर्जंतुकीकरण होत नाही, असे निष्कर्ष आधी निघालेले होते. त्यात आता या अभ्यासाच्या निष्कर्षांची भर पडली- "हात धुण्याच्या सर्वसामान्य पद्धतींमध्ये जे सूक्ष्मजीवविरोधी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सर्व प्रकारच्या त्रासदायक जीवाणूंपासून बचाव करण्यासाठीची पहिली कृती म्हणजे हात धुणं. पण तुम्ही तुमची नखंही धुता का? बहुधा तसं करणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे...


सामग्री: नगंगोम बाला देवी

स्कॉटलंडच्या रेंजर्स फुटबॉल क्लबनं बाला देवीशी करार केल्याचं 29 जानेवरी 2020 रोजी जाहीर केलं. या करारामुळे बाला देवी ही जगात कुठेही कुठल्याही टीमशी व्यावसायिक करार करणारी पहिलीच भारतीय महिला ठरली.

भारतीय टीमच्या या माजी कर्णधारानं आपल्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा खोवला आहेच, पण भारतातल्या महिला फुटबॉलसाठीही ही नवीन पर्वाची सुरूवात आहे.

याआधी केवळ भारताची आदिती चौहान 2015 साली वेस्ट हॅम युनायटेड लेडीज संघाकडून खेळली होती. इंग्लंडच्या लव्हबरो विद्यापीठात शिकत असताना आदितीला ही संधी मिळाली होती. पण एखाद्या फुटबॉल क्लबसाठी व्यावसायिक करार मिळवणारी बाला देवी ही पहिलीच भारतीय महिला ठरली आहे.

मणिपूरची कन्या

तसं भारतात फुटबॉल लोकप्रिय असूनही, महिला फुटबॉलर्सच्या वाट्याला फारशी लोकप्रियता येत नाही. पण बाला देवी हे फुटबॉल प्रेमींच्या परिचयाच्या मोजक्या नावांपैकी एक नाव आहे.

ती मणिपूरची आहे. ईशान्य भारतातल्या या छोट्याशा राज्यानं गेल्या काही वर्षांत भारताला उत्तमोत्तम फुटबॉलर्स दिले आहेत.

"आमच्या नशीबानं मणिपूरमध्ये मुलींना खेळण्यासाठी प्रोत्साहन दिलं जातं. त्यामुळं खेळात कारकीर्द घडवताना मला तसा कुठला त्रास झाला नाही. काही टोमणे ऐकावे लागले, पण ते माझ्या पथ्यावर पडलं, कारण त्यामुळं मला आणखी चांगली कामगिरी करून स्वतःला सिद्ध करून दाखवावसं वाटलं."

बाला देवीला घरातूनच खेळाचा वारसा मिळाला आहे. तिच्या वडिलांना फुटबॉल खेळायला आवडायचं. त्यामुळंच बाला देवी आणि तिच्या बहिणीला फुटबॉल खेळण्याची प्रेरणा मिळाली. तिचे दोन्ही भाऊही खेळात रस घेणारे- त्यातला एक बॉडीबिल्डिंगकडे वळला.

"मला स्वतःला टेनिस खेळाडू व्हायचं होतं," बाला देवी हसत हसत सांगते. ती हँडबॉलही खेळायची, पण शेवटी फुटबॉलवर लक्ष केंद्रित केलं.

नगंगोम बाला देवी

"मी अगदी लहानपणीच फुटबॉल खेळू लागले, कारण मला हा खेळ खरंच आवडला. मला फुटबॉलमध्ये रस होता आणि मी रोज आजूबाजूच्या मुलांसोबत खेळायचे. मी मुलगी असूनही माझ्या कौशल्याच्या जोरावर त्यांना हरवायचे."

बाला देवी रोनाल्डो, रोनाल्डिन्हो या ब्राझिलियन स्टार्सची चाहती आहे. सध्या खेळणाऱ्या फुटबॉलर्सपैकी तिला पुरुषांमध्ये ख्रिस्तियानो रोनाल्डो आणि महिलांमध्ये मेगन रॅपिनोचा खेळ आवडतो.

बेमबेम देवीकडून प्रेरणा

'भारतीय फुटबॉलची दुर्गा' म्हणून ओळखली जाणारी बेमबेम देवी हीसुद्धा मणिपूरची आहे आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वयाची तिशी गाठेपर्यंत बहुतेक भारतीय महिला, अगदी खेळाडूही, लग्न करतात, मुलांचा जन्म होतो आणि अनेकींना आपलं करिअर सोडावं लागतं. पण नगंगोम बाला देवीसाठी तिसाव्या वर्षी फुटबॉलच्या मैदानात नवीन सुरूवात होणार आहे.


सामग्री: नगर दक्षिणची जागा त्यांपैकीच एक. राष्ट्रवादी काँग्रेसकडे असलेल्या या जागेवर काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि विरोधी पक्ष नेते राधाकृष्ण विखे-पाटील यांचे पुत्र सुजय विखे-पाटील यांनी दावा सांगितला असून या जागेवरून लोकसभा निवडणूक लढवण्यासाठी ते थेट भाजपच्या वाटेवर आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसनं नगर दक्षिणची जागा विरोधी पक्ष नेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांचे पुत्र सुजय विखे-पाटील यांच्यासाठी सोडावी अशी विनंती काँग्रेसकडून करण्यात आलीये. पण राष्ट्रवादी ही जागा सोडायला तयार नाही. दोन्ही पक्षांनी ही जागा प्रतिष्ठेची केल्यानं हा प्रश्न थेट राहुल गांधी सोडवणार असल्याची चर्चा आहे.

जर हा प्रश्न दिल्लीत सुटला नाही तर डॉ. सुजय विखे-पाटील हे भाजपमध्ये प्रवेश करतील अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. 'राजकारणात मी स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतो. जर वेळ आली तर मी तो घेईन,' असं डॉ. सुजय विखे-पाटील यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना म्हटलं होतं.  त्यामुळेच सुजय विखे-पाटलांच्या भाजप प्रवेशाचे अंदाज लावले जात आहेत.

'सुजय यांनी श्रद्धा आणि सबुरी ठेवावी'

"नगरची जागा काँग्रेससाठी सोडावी अशी विनंती आम्ही राष्ट्रवादीला केली आहे. त्यासंबंधी चर्चाही सुरू आहेत. त्यामुळे सुजय-विखे पाटलांच्या भाजप प्रवेशाबद्दल आतापासूनच चर्चा करण्यात काही अर्थ नाही," अशी प्रतिक्रिया महाराष्ट्र युवक काँग्रेसचे अध्यक्ष सत्यजित तांबे यांनी बीबीसी मराठीला दिली.

"सुजय विखे-पाटील यांनी श्रद्धा आणि सबुरी ठेवावी. राजकारणात सगळ्याच गोष्टी आपल्या मनाप्रमाणे होत नसतात," असंही तांबे यांनी म्हटलं. विखे-पाटील कुटुंबीयांचे काँग्रेसशी असलेले संबंध पाहता सुजय भाजपमध्ये प्रवेश करणार नाहीत, अशी आशाही सत्यजित तांबे यांनी व्यक्त केली.

दरम्यान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी नगरची जागा सुजय विखे-पाटील यांच्यासाठी सोडणार नसल्याचं स्पष्ट केलं आहे. "ही जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कोट्यातली आहे. नगरच्या लोकसभा मतदारसंघांमध्ये 2 आमदार राष्ट्रवादीचे आहेत. काँग्रेसचा एकही सदस्य गेल्या निवडणुकीत निवडून आलेला नाही. तसंच उरलेल्या चारही मतदारसंघात राष्ट्रवादीच्या उमेदवाराला क्रमांक दोनची मतं आहेत. दुसरीकडे शिर्डीचा मतदासंघ काँग्रेसकडे आहे. त्यामुळे नगरची जागा काँग्रेसने मागण्याला काही अर्थच नाही. ही जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच लढवेल," असं पवार यांनी म्हटलं आहे.

सुजय यांच्यामुळे नगरची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभा निवडणुकांच्या तारखा जाहीर झाल्या आहेत. निवडणुकीसाठी काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसनं आघाडी केली असली तरी काही जागांचा तिढा अद्याप कायम आहे.


सामग्री: नगर विकास खात्याकडून काँग्रेस आमदारांना जाणीवपूर्वक निधी दिला जात नसल्याचा आरोप नुकताच काँग्रेसचे आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केला होता. याप्रकरणी 11 आमदार नाराज असून उपोषण करू असा इशाराही त्यांनी दिला.

सहकारी पक्ष शिवसेनेविषयी काँग्रेसकडून जाहीरपणे नाराजी व्यक्त करण्यात आल्याची ही पहिलीच घटना नाही. विधानपरिषद निवडणुकीतील जागावाटप, अधिकाऱ्यांच्या नियुक्त्या-बदल्यांचे निर्णय, श्रेय वाद, कोरोनासंबंधीचे निर्णय अशा अनेक मुद्द्यांवरून तिन्ही पक्षांमध्ये सातत्याने कुरबुरी दिसून येत आहेत.

त्यामुळे ठाकरे सरकार अस्थिर होईल का? सत्तेत असूनही काँग्रेस अस्वस्थ का आहे? दिल्लीपासून गल्लीपर्यंतचे काँग्रेस नेते सत्तेत राहण्याबाबत शंका का उपस्थित करतात? काँग्रेस महाविकास आघाडीतून बाहेर पडेल का? काँग्रेसच्या नाराजी सत्रामुळे शिवसेनेसमोर नवे आव्हान उभे आहे का? असे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

महाविकास आघाडीतून काँग्रेस बाहेर पडणार?

हा प्रश्न उपस्थित होण्याचे कारण म्हणजे शिवसेना आणि काँग्रेसमधले मतभेद वारंवार चव्हाट्यावर येत आहेत. काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेच्या नेत्यांकडून महाविकास आघाडीत सर्वकाही आलबेल असल्याचे कितीही दावे केले जात असले तरी प्रत्यक्ष लपून राहिलेली नाही.

नगर विकास खात्याच्या असमान निधी वाटपावरुन नाराज असलेल्या काँग्रेसच्या 11 आमदारांची नाराजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या मध्यस्थीनंतर दूर झाल्याचे गोरंट्याल यांनी सांगितले.

दरम्यान, आमच्यासह मित्रपक्षातले आमदारही नाराज आहेत. काही पक्षातील आमदारांना जास्त निधी मिळाला आहे. मी त्या पक्षाचे नाव घेणार नाही. असा खुलासा काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी केलाय.

तर 'आमदार उपोषणाला बसणार असतील तर तो काँग्रेसचा प्रश्न आहे. विरोधकांना हाती आयते कोलित मिळेल आणि काँग्रेस नेतृत्वासमोरील अडचण वाढेल.' या शब्दात शिवसेनेचे मुखपत्र सामनामध्ये काँग्रेसच्या  नाराज आमदारांच्या भूमिकेची दखल घेण्यात आली आहे.

एकाच मुद्द्यावरुन या तिन्ही पक्षांमधून आलेल्या या तीन प्रतिक्रिया सर्वकाही अलबेल नाही हेच सिद्ध करतात.

ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "मुळात काँग्रेसच्या आमदारांची नाराजी राष्ट्रवादी काँग्रेसला दूर करावी लागते ही काँग्रेससाठी चिंतेची बाब आहे. याचा अर्थ काँग्रेसचे नेते आपल्या आमदारांचे समाधान करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाविकास आघाडीत काँग्रेसची नाराजी वाढत चालल्याचे दिसून येते. एका बाजूला काँग्रेसला डावलण्यात येत असल्याचा आरोप आता जाहीरपणे काँग्रेस आमदारांकडून केला जात आहे. तर दुसऱ्या बाजूला राहुल गांधींनी सांगितले तर सरकारमधून बाहेर पडू असे विधान मदत आणि पुनर्वसन मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी केले आहे.


सामग्री: नगर विकास खात्याकडून जाणीवपूर्वक निधी दिला जात नसल्याचा आरोप जालन्याचे काँग्रेस आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केला आहे.

नगर विकास खात्याच्या निधीवाटपावरुन आपल्या एकट्याच्या नव्हे तर 11 काँग्रेस आमदारांच्या तक्रारी असल्याचा खुलासाही त्यांनी केला आहे.

या प्रकरणाची दखल घेतली गेली नाही तर 11 आमदार उपोषणाला बसतील असा इशारा सुद्धा गोरंट्याल यांनी दिला. शिवसेनेचे नेते एकनाथ शिंदे हे नगर विकास खात्याचे मंत्री आहेत.

गोरंट्याल यांचा आरोप नेमका काय आहे?

मार्चमध्ये जालन्यातील चार नगरपालिकांसाठी नगर विकास खात्याकडून 29 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर होऊन त्याचा शासन निर्णय काढण्यात आला. पण काही दिवसांतच हा निधी रद्द करण्यात आला.

जालन्यात चार पैकी तीन नगरपालिकांमध्ये काँग्रेसची सत्ता आहे.

"ज्या नगरपालिकांमध्ये काँग्रेसची सत्ता आहे, जिथे काँग्रेसचे आमदार आहेत, तिथेच त्यांना निधी देण्यापासून डावललं जात आहे," असा थेट आरोप कैलास गोरंट्याल यांनी ठाकरे सरकारवर केला आहे.

त्यांनी पुढे म्हटलं, "नगर विकास खात्याकडे वारंवार निधीसाठी मागणी करूनही निधी दिला जात नाही. मी आमदार असून मला 1 रुपयाही निधी दिला गेला नाही."

"निवडणुकीत ज्यांना पराभूत केले, त्या विरोधकांना निधी मिळतोय, " नाव न घेता गोरंट्याल यांनी शिवसेनेवर निशाणा साधला. विधानसभा निवडणुकीत जालना मतदारसंघातून कैलास गोरंट्याल यांनी शिवसेनेच्या अर्जुन खोतकरांचा पराभव केला होता.

याप्रकरणी काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात, अशोक चव्हाण यांच्याकडे आमदारांनी तक्रार केली असल्याची माहिती गोरंट्याल यांनी पत्रकार परिषदेत दिली आहे. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनाही याविषयीची सर्व कल्पना असल्याचं गोरंट्याल सांगतात.

कोण आहेत कैलास गोरंट्याल ?

कैलास गोरंट्याल हे जालना जिल्ह्यातून काँग्रेसचे आमदार आहेत. जालना मतदारसंघातून ते तीन वेळा काँग्रेसच्या तिकिटावर निवडून आलेत. त्यांच्या पत्नी संगीता गोरंट्याल जालना नगरपरिषदेच्या नगराध्यक्ष आहेत.

2019 विधानसभा निवडणुकीत कैलास गोरंट्याल यांनी शिवसेनेचे अर्जुन खोतकर यांचा पराभव केला. या मतदारसंघात काँग्रेसचे गोरंट्याल आणि शिवसेनेचे खोतकर यांच्यात कायम अटीतटीची लढत पहायला मिळते.

2014 मध्ये अर्जुन खोतकर राज्यमंत्री असताना उमेदवारी अर्ज उशिरा दाखल केल्याने त्यांचे प्रतिस्पर्धी असलेल्या गोरंट्याल यांनी औरंगाबाद खंडपीठात याचिका दाखल केली होती....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाविकास आघाडीत समन्वय नसल्याची टीका गेल्या काही आठवड्यांपासून सातत्याने केली जात आहे. त्यातच आता काँग्रेसचे तब्बल 11 आमदार ठाकरे सरकारवर नाराज असल्याचा दावा काँग्रेसचे आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केलाय.


सामग्री: नजरकैदेत ठेवण्यात आलेल्यांमध्ये वरावरा राव, अरुण फरेरा, व्हर्नोन गोन्सालविस, सुधा भारद्वाज आणि गौतम नवलखा यांचा समावेश आहे.

त्यांच्यावर माओवाद्यांच्या बंदी असलेल्या संघटनेशी संबंध असल्याचा तसंच देशात अराजकता माजवण्याचा कट रचल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे.

त्यांच्यापैकी एक असलेल्या सुधा भारद्वाज या ज्येष्ठ वकील आहेत. अटक झाल्यानंतर लिहिलेल्या पत्रात सुधा यांनी त्यांच्यावरील आरोपांचं खंडन केलं होतं.

आता त्यांची मुलगी मायशा नेहरा यांनी एक पत्र लिहिलं आहे. त्यात त्यांनी काय लिहिलं आहे वाचा...

सकाळचे सात वाजले होते. आईनं उठवलं, म्हणाली घराची झडती घ्यायला आले आहेत, उठ.

त्यानंतर जे झालं ते सगळ्यांनाच माहिती आहे. सगळे आईबद्दल लिहित आहेत.

विचार केला की मी पण काही लिहिते (हाहा)...

आई आणि माझ्या विचारांत नेहमीच थोडं अंतर राहिलं आहे. माझे विचार तिच्याशी फारसे जुळतंही नाहीत.

त्यावरून आमच्यात वादही झाला आहे.

सुधा भारद्वाज

मी नेहमीच आईला म्हणायचे, "आई आपण असं का जगतोय, आपण चांगलं का राहू शकत नाही."

आई म्हणायची, "बेटा, मला गरिबांसाठी काम करायला आवडतं. तू मोठी झालीस की तुझ्या पद्धतीनं जगू शकतेस."

मला वाईट वाटायचं. मी म्हणायचे, तू त्यांच्यासाठी खूप वर्षं दिली आहेस, आता स्वत:साठी वेळ काढ आणि व्यवस्थित रहा.

कामात गुंतलेली असल्यानं आई मला वेळ देत नाही याचं मला वाईट वाटायचं. त्यांचा सगळा वेळ लोकांमध्येच जायचा, माझ्याबरोबर नाही.

लहानपणी मी युनियनमधल्या एका काकांच्या कुटुंबासोबत राहायचे. त्यांच्या मुलाबाळांसह मी राहिले.

आईची आठवण आली की मग मी तिचा पदर पकडून रडायचे. मला आठवतंय, एकदा मी आजारी होते आणि काकीनं माझ्या डोक्यावरून हात फिरवला होता.

मला वाटलं की आईच असेल, मी आईला हाक मारली आणि डोळे उघडले, पाहिलं तर ती काकी होती.

लहानपणी आईसोबत मी फारच थोडा काळ राहिले.

मायशा याचं पत्र

सहावीत असताना मी आईसोबत राहू लागले. त्यामुळेच आम्ही एकमेकांना अजूनही पुरेसं ओळखू शकलेलो नाही.

मी तिला दिवसभर काम करताना पाहिलं आहे. आंघोळ नाही, स्वत:ची काळजी नाही, खाणं नाही. नेहमी दुसऱ्यांसाठी लढणं, झगडणं.

आई तिची काळजी घेत नाही तेव्हा मला खूप वाईट वाटतं. एखादी केस आली की ती खूप अस्वस्थ व्हायची.

मला वाटायचं की तो तर तिच्या व्यवसायाचा भाग आहे. WHY SHE IS GETTING UPSET ABOUT IT. मी म्हणायचेही तिला तसं.

त्यावर ती म्हणायची की, आपण विचार नाही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीमा कोरेगाव प्रकरणात पुणे पोलिसांनी पाच सामाजिक कार्यकर्त्यांना अटक केली आहे. या पाचही जणांना 12 सप्टेंबरपर्यंत त्यांच्या घरीच स्थानबद्धतेत ठेवण्याचे आदेश गुरूवारी सुप्रीम कोर्टानं दिले आहेत.


सामग्री: नझबुन्नीसा (26) असं या आईचं नाव आहे. नझबुन्नीसा सिंगल मदर आहेत आणि घरकाम करून उदरनिर्वाह चालवतात. 30 जानेवारी रोजी नझबुन्नीसा आणि त्यांची मुलगी ज्या शाळेत शिकते त्या शाळेतल्या शिक्षिका फरिदा बेगम (52) या दोघींना अटक करण्यात आली. दोघींविरोधात देशद्रोहाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

बीबीसी तेलुगूने बिदर कारागृहात या दोघींशी बातचीत केली. "आम्ही कणखर राहण्याचा प्रयत्न करतोय. मात्र, आमचं आयुष्यच बदलून गेलं आहे," सांगताना दोघींच्या डोळ्यात अश्रू तरळले.

दरम्यान, देशद्रोहाच्या कलमाचा गैरवापर करण्यात आला, असं या दोघींच्या वकिलांचं म्हणणं आहे.

'खोटी माहिती' पसरवणे, 'मुस्लीम समाजात भीती निर्माण करणे' आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा अवमान करण्यासाठी मुलांचा वापर करणे, असे आरोप या दोघींवर लावण्यात आले आहे.

ज्या नाटकावरून नझबुन्नीसा आणि फरिदा बेगम यांना देशद्रोहासारख्या गंभीर गुन्ह्याखाली अटक करण्यात आली ते सुधारित नागरिकत्व कायद्यावर आधारित नाटक होतं.

केंद्र सरकारने गेल्या डिसेंबर महिन्यात नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक मंजूर करत नवीन कायदा अस्तित्त्वात (CAA) आणला. या कायद्यांतर्गत पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तान या भारताच्या तीन शेजारील देशांमधल्या बिगर मुस्लीम नागरिकांना भारताचं नागरिकत्व मिळणार आहे. मात्र, नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटिझनशीप (NRC) देशभर लागू करण्याच्या केंद्र सरकारच्या मनोदयाच्या पार्श्वभूमीवर हा नवा कायदा आल्याने भारतातील 20 कोटी मुस्लिमांच्या मनात भीतीचं वातावरण निर्माण झालं आहे.

NRC अंतर्गत प्रत्येकाला आपण भारतीय असण्याचे पुरावे सरकारला द्यावे लागणार आहेत. मात्र, त्यासाठी कोणती कागदपत्रं आवश्यक आहेत, हे अधिकाऱ्यांनी अजून स्पष्ट केलेलं नाही. मात्र, सुधारित नागरिकत्व कायद्याच्या माध्यमातून बिगर मुस्लिमांना भारताचं नागरिकत्व द्यायचा आणि NRCच्या माध्यमातून मुस्लिमांना देशाबाहेर हाकलण्याचा सरकाचा डाव असल्याचं या दोन्हींचा विरोध करणाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

केंद्रातल्या भाजप सरकारने मात्र, या आरोपांचं खंडन केलं आहे. भारतातल्या मुस्लिमांना घाबरण्याची गरज नाही, असं सरकारने स्पष्ट केलं आहे.

केंद्राच्या याच CAA आणि NRC विरोधात कर्नाटकातल्या एका शाळेत विद्यार्थ्यांनी नाटक सादर केलं. हे नाटक एका पालकाने फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून सोशल मीडियावर प्रसारित केलं. बघता बघता नाटक व्हायरल झालं.

नीलेश रक्षल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कर्नाटकमध्ये एका शाळेत स्नेहसंमेलनादरम्यान 9 ते 12 वर्षं वयाच्या मुलांनी सादर केलेल्या नाटकामुळे एका शिक्षिकेला आणि एका विद्यार्थिनीच्या आईला तुरुंगात जावं लागलं आहे. इतकंच नाही तर या शाळेतल्या मुलांचीही पोलिसांनी चौकशी केली.


सामग्री: नताली स्किवर हिने 40 चेंडूत 5 चौकारांसह नाबाद 52 धावांची खेळी करत इंग्लंडकडे विजय खेचून नेला. भारताकडून दीप्ती शर्मा आणि राधा यादाव यांनी प्रत्येकी एक-एक विकेट मिळवल्या. पण 113 धावांचं आव्हान इंग्लंडने 17.1 षटकातच पूर्ण केलं.

सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियममध्ये झालेल्या या सामन्यात आधी भारतीय संघ 19.3 षटकात 112 धावांवर गारद झाला. पहिल्या चार फलंदाज - तान्या भाटिया (11), स्मृती मंधाना (34), जेमिमा रॉड्रिग्स (26) आणि कॅप्टन हरमनप्रीत कौर (16) यांच्याशिवाय कुणीच दुहेरी धावसंख्या गाठू शकलं नाही.

इंग्लंडच्या हेथर नाईट तीन तर क्रिस्टी लुईस गॉर्डन आणि सोफी एक्लेस्टोन यांनी दोन-दोन बळी घेतले.

पहिल्या सेमीफायनलमध्ये वेस्ट इंडिजला 71 धावांनी पराभूत करून ऑस्ट्रेलियानं आधीच फायनलमध्ये आपली जागा पक्की केली आहे. त्यामुळे आता इंग्लंड विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया असा पारंपरिक प्रतिस्पर्धींचा अंतिम सामना रविवारी होईल.

भारतीय महिला क्रिकेट संघांची ही सेमीफायनलपर्यंत पोहोचण्याची तिसरी वेळ होती. टाकूया एक नजर भारतीय संघाच्या या स्पर्धेतल्या आतापर्यंतच्या प्रवासावर -

भारतीय संघाची दमदार कामगिरी

पूल B मधील सर्व चार सामने जिंकल्यानंतर भारतीय महिला क्रिकेट संघ सेमीफायनलमध्ये पोहोचला आहे. संघानं गतविश्वविजेत्या ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानसारख्या बलाढ्य संघांना पराभूत केलं आहे.

स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वी भारतीय संघाकडून अशा प्रकारच्या खेळीची अपेक्षा कदाचित कुणीच केली नसेल.

शनिवारी पूल Bच्या चौथ्या सामन्यात भारतीय संघानं 2010, 2012 आणि 2014मध्ये विश्वविजेता ठरलेल्या ऑस्ट्रेलियाला 48 धावांनी पराभूत केलं होतं. यासोबतच 2010नंतर पहिल्यांदाच भारतीय महिला संघानं सोमीफायनलमध्ये प्रवेश मिळवला आहे.

ICC महिला क्रिकेट विश्व चषक 2009मध्ये पहिल्यांदा इंग्लंडमध्ये आयोजित केला होता. तेव्हाही भारतीय महिला क्रिकेट संघाने सेमीफायनलपर्यंत मजल मारली होती. पण त्यानंतर 2012, 2014 आणि 2016 मध्ये संघाला मात्र गट सामन्यांच्या फेरीतून पुढेच जाता आलं नाही.

भारताचा पॉवर पंच

यंदाही भारताच्या पूलमध्ये न्यूझीलंड, पाकिस्तान, आयर्लंड आणि ऑस्ट्रेलियासारखे संघ होते. पाकिस्तानशिवाय बाकी तिन्ही संघ T20 सामन्यांमध्ये बलाढ्य मानले जातात.

पण कॅप्टन हरमनप्रीत कौर, माजी कॅप्टन मिताली राज, युवा खेळाडू स्मृती मंधाना, जेमिमा रोड्रिग्स आणि गोलंदाज पूनम यादव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

UPDATE - वेस्ट इंडीजमध्ये सुरू असलेल्या महिला क्रिकेट T20 विश्वचषकाच्या दुसऱ्या सेमीफायनलमध्ये इंग्लंडने भारताचा 8 विकेट्सने पराभव केला आहे. यासोबतच भारताचं या स्पर्धेतलं आव्हान संपुष्टात आलं आहे.


सामग्री: नयनतारा सहगल

त्यानंतर अनेक साहित्यिकांनी, विशेषत: नव्या पिढीच्या लेखक आणि कवींनी घडल्या प्रकाराच्या पार्श्वभूमीवर संमेलनावर बहिष्कार टाकण्याची भूमिका घेतली आहे. आसाराम लोमटे, आशुतोष जावडेकर, संजय आवटे, श्रीकांत बोजेवार, दिशा पिंकी शेख, बालाजी सुतार, नामदेव कोळी यांचा त्यात समावेश आहे.

ग्रामीण वास्तवाचं चित्रण करणारे साहित्य अकादमी विजेते कथालेखक आसाराम लोमटे यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त करत संमेलनातून माघार घेतली आहे. लोमटे हे अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाचे सदस्यही आहेत.

"झुंडशाहीच्या दबावाखाली येऊन केलेली ही कृती उद्वेगजनक, संतापजनक आणि निषेधार्हच आहे. एका ज्येष्ठ लेखिकचा उपमर्द होत असताना अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळानं कणखर आणि रोखठोक भूमिका घ्यावी, हे संमेलनच रद्द करून टाकावे अशी माझी भूमिका आहे."

नयनतारा सहगल यांचं संमेलनात होणारं भाषण बीबीसी मराठीवर प्रसिद्ध करण्यात आलं, जे तुम्ही पूर्ण इथे वाचू शकता. या भाषणात त्यांनी व्यक्त केलेल्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याबाबतच्या मतांवर चर्चा सुरू झाली आहे.

त्या संदर्भात बीबीसी मराठीने साहित्य, कला क्षेत्रातील साहित्यिकांची मतं जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

नयनतारांचं भाषण सिद्ध करण्याचेच प्रयत्न - ज्येष्ठ साहित्यिक किरण नगरकर

नयनतारा सहगल यांच्या भाषणामध्ये त्यांनी ज्या संयत शब्दांमध्ये काळजी व्यक्त केली आहे, ती भीती काही संघटना सिद्ध करून दाखवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. नयनतारा यांची मतं ही आपल्या सर्वांना पटण्यासारखीच आहेत. त्यांचं हे भाषण नेहमीसारखं सुलभ आणि संयत शब्दांमध्ये आहे. बोलताना, मुद्दा मांडताना कधीही त्यांचा तोल जात नाही.

किरण नगरकर

आगरकर, आंबेडकर याच मातीमध्ये जन्मले, त्यांचे विचार येथेच वाढले तर आपण त्यांना विसरूच कसे शकतो, याबद्दल महाराष्ट्रातील लोकांनी विचार केला पाहिजे. आपला वारसा सर्वव्यापी, सर्वसमावेशक आहे, 'हे विश्वची माझे घर' असा आहे, हे सहगल यांनी आपल्या भाषणातून सांगितलं आहे.

नयनताराजींचे वडील मराठी होते, त्यांनी कारागृहात ग्रंथ अनुवादित केलं होतं. त्याचीही आठवण सहगल यांनी करून दिली आहे. त्यामुळे आपण मराठी माणसांनी विचार करण्याची ही वेळ आहे.

नयनतारांनी आपल्यासमोर आरसाच धरला - कवयित्री प्रज्ञा दया पवार

नयनतारा सहगल यांनी आपल्यासमोर आरसाच धरला आहे. ज्या प्रकारच्या शासनपुरस्कृत हिंसेची उदाहरणं त्यांनी दिली आहेत, ती आपल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नयनतारा सहगल यांना यवतमाळमध्ये होणाऱ्या 92व्या साहित्य संमेलनाच्या उद्घाटनासाठी आमंत्रित करण्यात आलं होतं. मात्र नंतर त्यांना "काही अपरिहार्य कारणांमुळे संमेलनास उपस्थित राहू नये," असं आयोजकांकडून रविवारी कळवण्यात आलं.


सामग्री: नयनतारा सहगल

नयनतारा यांना संमेलनापासून दूर ठेवल्यानंतर यवतमाळ जिल्ह्यातील राजूरच्या आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्याची पत्नी वैशाली येडे यांच्या हस्ते संमेलनाचं उद्घाटन करण्यात आलं.

यावेळी वैशाली येडे, मावळते अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख आणि संमेलनाच्या अध्यक्षा अरुणा ढेरे यांनी समर्पक शब्दात नयनतारा यांना रोखणाऱ्या राजकारणी, आयोजक आणि साहित्य महामंडळाचे कान टोचले.

दरम्यान राज्याचे विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी मुख्यमंत्र्यांना वादात ओढल्यामुळे हा वाद आणखी तापण्याची चिन्हं आहेत.

साहित्य संमेलनाच्या आयोजकांना धमकी देऊन कुटिल कारस्थान रचलं - श्रीपाद जोशी

साहित्य संमेलनाच्या वादावर बोलताना विखे यांनी म्हटलं की "बीबीसीशी बोलताना साहित्य महामंडळाच्या अध्यक्षांनी गंभीर आरोप केला, की नयनतारा यांना रोखण्यासाठी त्यांच्यावर दबाव होता. आता जी माहिती येते आहे, की मुख्यमंत्र्यांच्या दबावामुळेच खरं सहगल यांना निमंत्रण नाकारण्यात आलं. जिल्ह्याच्या पालकमंत्र्यांनी आयोजकांना दम दिला, की तुम्हाला आयोजकांना मुकावं लागेल. पण तिकडे तावडे सारवासारव करतात. म्हणजे या राज्यातील मंत्र्यांची बुद्धी भ्रष्ट झाली आहे का?" असा सवाल त्यांनी केला आहे.

अखिल भारतीय साहित्य संमेलनात उद्घाटक म्हणून कुणाला बोलवायचं आणि कोणाला नाही याचा सर्वस्वी निर्णय साहित्य संमेलनाचे आयोजकच घेतात. त्यात राज्य सरकारची कोणतीही भूमिका नसते. तथापि यवतमाळ मध्ये आयोजित अ.भा. साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा उद्घाटक म्हणून निमंत्रण देण्याच्या आणि नंतर ते परत घेण्याच्या नाट्यावरून वाद उभे केले जात आहेत. अखिल भारतीय साहित्य महामंडळ ही स्वायत्त संस्था आहे. त्यांच्या कुठल्याही निर्णयामध्ये मा.मुख्यमंत्री किंवा राज्य सरकारचा हस्तक्षेप नसतो अशी प्रतिक्रिया मुख्यमंत्री कार्यालयाने दिली आहे.

दरम्यान आपल्या अध्यक्षीय भाषणात अरुणा ढेरे यांनी नयनतारा यांना रोखणाऱ्यांचे कान टोचले. "सहगल यांची राजकीय भूमिका याच्याशी सहमत असणं अथवा नसणं यावर चर्चा करता येऊ शकते पण सध्याच्या राजकीय वातावरणात ही कठीण गोष्ट आहे. विशिष्ट जाती धर्मापाठी उभं राहणं याचा विरोध केला आहे. धर्माच्या नावाखाली झुंडीनं कुणी काही करत असेल तर त्यावेळी आपण आपली भूमिका जाणली पाहिजे. झुंडीचं राजकारण केव्हाही त्याज्यच"

त्यापुढे जाऊन नयनतारा यांनी संयोजकांनाही खडे बोल सुनावले. त्या म्हणाल्या,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"नयनतारा सहगल यांना संमेलनापासून दूर ठेवल्याने राज्य सरकारची नाचक्की झाली आहे. या सरकारला कुणीही आपल्याविरोधात बोललेलं आवडत नाही, सरकारविरोधी बोललं की देशद्रोह होतो असं त्यांचं मत झालंय. त्यामुळे नयनतारा यांना प्रतिबंध घालणं म्हणजे सरकारचा नाकर्तेपणा आहे. आणि याचं उत्तर मुख्यमंत्र्यांनी दिलं पाहिजे" अशा शब्दात विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी साहित्य संमेलनाच्या वादाला राज्य सरकारला जबाबदार धरलंय.


सामग्री: नयनतारा सहगल यांच्या येण्याला आमचा विरोध नाही, त्यांनी संमेलनाला जरूर यावं, असं मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी स्पष्ट केलं.

रविवारी संमेलनाच्या आयोजकांनीच सहगल यांना मेल पाठवून कार्यक्रमात सहभागी न होण्यासंबंधी कळवलं होतं.

"मी कार्यक्रमाला का येऊ नये, याचं कोणतंही स्पष्टीकरण आयोजकांनी पाठविलेल्या मेलमध्ये देण्यात आलं नाहीये," असं नयनतारा सहगल यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं. "अपरिहार्य कारणामुळे कार्यक्रमाला येऊ नये," एवंढच मेलमध्ये नमूद केलं असल्याचंही त्यांनी म्हटलं.

अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाचं उद्घाटन नयनतारा सहगल यांच्या हस्ते होणार असल्याच्या वृत्तानंतर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेसह अनेकांनी विरोधाचा सूर लावला होता. मराठी साहित्य संमेलनाचं उद्घाटन हे इंग्रजी साहित्यिकाच्या हस्ते करणं हा मराठी सारस्वतांचा अपमान आहे, अशी भूमिका मनसेनं घेतली होती.

शेतकऱ्यांच्या सर्वाधिक आत्महत्या होणाऱ्या यवतमाळमधल्या साहित्य संमेलनात लोकांना समजेल-उमजेल असा संवाद साधणाऱ्या साहित्यिकाऐवजी इंग्रजीमधून लिखाण करणाऱ्या लेखिकेला आमंत्रण का, असाही प्रश्न उपस्थित करण्यात येत होता.

काय म्हणाले राज ठाकरे?

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आपली बाजू एका प्रसिद्धीपत्रकातून ट्वीट केली आहे. त्यात ते लिहितात, "नयनतारा सहगल यांना प्रमुख उद्घाटक म्हणून आमंत्रण होतं. याला जरी माझ्या सहकाऱ्याने विरोध केला असला तरी, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचा अध्यक्ष या नात्याने माझा आजिबात विरोध नाही. "

ते पुढे म्हणतात, "महाराष्ट्रातल्या मराठी साहित्य संमेलनाचं मराठीपण जपलं जावं, अशी माझ्या सहकाऱ्याची भूमिका आहे, जी योग्य देखील आहे. पण नयनतारा सहगल यांच्यासारख्या ज्येष्ठ लेखिका जर संमेलनात येणार असतील आणि त्यांच्यासमोर जर मराठी साहित्याची समृद्ध परंपरा खुली होणार असेल, आणि त्या जर ही परंपरा जगासमोर नेण्याच्या प्रक्रियेतील एक वाहक होणार असतील तर मला अथवा माझ्या पक्षाला आक्षेप असायचं कारणच नाही. हीच भूमिक स्पष्ट शब्दांत पक्षाचे नेते-प्रवक्ते अनिल शिदोरे यांनी परवाच मांडली होती. पण पक्षाचा अध्यक्ष या नात्याने तीच भूमिका पुन्हा एकदा मांडत आहे. नयनतारा सहगल यांना आमचा विरोध नाही, आम्ही त्यांचं मनापासून स्वागत करतो."

या पत्रकाद्वारे ठाकरेंनी आपल्या सहकाऱ्यांना संदेश दिला की "यापुढे अशा संवेदनशील विषयांवर माझ्याशी चर्चा केल्याशिवाय भूमिका मांडू नये,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

यवतमाळ येथे होणाऱ्या 92व्या अखिल भारतीय साहित्य संमलेनाचं उद्घाटन ज्येष्ठ साहित्यिका नयनतारा सहगल यांच्या हस्ते करण्यावरून निर्माण झालेल्या वादाला आणखी नवीन वळण मिळालं आहे.


सामग्री: नर आणि मादीच्या एकत्र येण्यानं प्रजोत्पादनाची प्रक्रिया पार पडते. मात्र हा नैसर्गिक नियम मोडत जेनेटिक इंजनिअरिंग शास्त्रानं नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे.

Bimaternal म्हणजेच दोन सुदृढ मादी उंदरांनी पिल्लांना जन्म दिला आहे.

नर उंदरांच्या बाबतीत मात्र निराशा झाली आहे. दोन नर उंदरांपासून प्रजनन घडवण्याचा प्रयत्न झाला. मात्र जन्म होताच काहीच दिवसांत पिल्लं दगावली.

प्रयोगामागचं प्रयोजन

आपण संभोग का करतो, या मूलभूत प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यासाठी हे संशोधन करण्यात आलं.

मनुष्यापासून सर्वच सस्तन प्राण्यांमध्ये शरीरसंबंध ठेवल्यानंतरच बाळाचा जन्म होऊ शकतो. त्यासाठी मादीचं बिजांड तर नराच्या शुक्राणुंची गरज असते.

मात्र सस्तन प्राणी वगळता इतर प्राण्यांना हा नियम लागू होत नाही.

काही मासे, सरपटणारे प्राणी, उभयचर प्राणी आणि काही पक्षी एकटेच प्रजननासाठी सक्षम असतात.

नर-मादी संयोगाशिवायच्या प्रजोत्पादनाची विलक्षण दुनिया

समलिंगी उंदरांपासून पिल्लं जन्माला घालण्यासाठी प्रजोत्पादनाचे कोणते नियम मोडावे लागतील, याचा शोध घेणं, हा चीनच्या शास्त्रज्ञांचा उद्देश होता.

यावरून असे नियम का महत्त्वाचे असतात, हे कळायला मदत होऊ शकते.

फ्रान्सिस क्रिक इन्स्टिट्युटचे प्रो. रॉबिन लोव्हल-बज म्हणतात, "हे संशोधन फारच रोचक आहे. तुम्हाला कोंबडी कसं बनवता येईल, याचा शोध घेण्याचा ते प्रयत्न करत आहेत."

(पोल्ट्री फॉर्ममध्ये नर-मादीच्या संयोगाशिवाय कृत्रीमरित्या कोंबड्यांची उत्पत्ती केली जाते.)

अशा प्रकारचं प्रजोत्पादन कसं करता येईल?

थोडक्यात सांगायचं तर आधुनिक विज्ञानाच्या मदतीनं दोन माद्यांच्या साथीनं प्रजोत्पादन करणं तुलनेनं सोप होतं. त्यासाठी संशोधकांनी एका मादी उंदराचं बिजांड तर दुसऱ्या मादी उंदराच्या शरिरातील हॅपलॉईड एम्ब्रियॉनिक स्टेम सेल ही एक विशेष पेशी घेऊन प्रजोत्पादनाची प्रक्रिया पार पाडली.

मात्र या दोघांना केवळ एकत्र आणणं पुरेसं नव्हतं.

पिल्लांना जन्म देण्यासाठी बिजांड आणि पेशी यांचं विशिष्ट पद्धतीनं संयुग करणं आवश्यक होतं. त्यासाठी संशोधकांना जिन एडिटिंग नावाचं तंत्रज्ञान वापरावं लागलं. या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने तीन प्रकारचे डीएनए नष्ट करून दोघांना एकमेकांसाठी अनुरुप करण्यात आलं.

दोन नरांच्या बाबतीत मात्र ही प्रक्रिया जरा किचकट होती.

त्यात एका नर उंदराचा शुक्राणू आणि दुसऱ्या उंदराच्या शरिरातील हॅपलॉईड एम्ब्रियॉनिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनच्या विज्ञान अकादमीच्या संशोधकांनी दोन मादी उंदरांपासून पिल्लांना जन्म देण्यात यश मिळवलं आहे.


सामग्री: नरेंद्र दाभोलकर

आज दुपारी त्याला पुण्यात शिवाजीनगरमधल्या विशेष कोर्टासमोर हजर करण्यात आलं होतं. प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी ए. एस. मुजुमदार यांनी संशयित सचिन अंदुरे यास 26 ऑगस्टपर्यंत CBI कोठडीत ठेवण्याचे आदेश दिले. ANI या वृत्तसंस्थेनंही याबद्दल वृत्त दिलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

20 ऑगस्ट 2013 रोजी अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे संस्थापक आणि विवेकवादी लेखक डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांची पुण्यात गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली होती.

या प्रकरणी महाराष्ट्र दहशतवाद विरोधी पथकाने (ATS) 10 ऑगस्टला नालासोपारा इथे टाकलेल्या धाडीत मोठ्या प्रमाणावर बॉम्ब तयार करण्याचं साहित्य सापडलं होतं. या प्रकरणात वैभव राऊत, शरद कळसकर आणि सुधन्वा गोंधळेकर या तीन हिंदुत्ववादी कार्यकर्त्यांना अटक केली होती.

या तिघांच्या चौकशीदरम्यान एका आरोपीनं डॉ दाभोलकर यांच्या हत्येत त्याचा प्रत्यक्ष सहभाग असल्याचं सांगितलं आणि त्यासाठी मोटारसायकलचा वापर केल्याचंही मान्य केलं.

याशिवाय, आणखी एकाचा या हत्येत प्रत्यक्ष सहभाग असल्याचं त्याने सांगितलं. या चौकशीमध्ये ज्या दुसऱ्या व्यक्तीचं नाव आलं, त्या व्यक्तीनंही चौकशीमध्ये या तपशीलांना दुजोरा दिल्यानंतर ATSने तातडीने ही माहिती CBIला दिली आणि शनिवारी दुसऱ्या संशयितालाही पुण्यात अटक करण्यात आली.

"CBI ने आज औरंगाबादच्या सचिन प्रकाशराव अंदुरे याला दाभोलकर हत्येप्रकरणी पुण्यातून अटक केली आहे. दाभोलकरांवर गोळ्या झाडणाऱ्यांपैकी तो एक असल्याचा संशय आहे. अधिक तपास सुरू आहे," असं CBIच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं आहे.

डॉ. दाभोलकर यांच्या हत्येप्रकरणी CBI करत असलेल्या या तपासात यापूर्वी सनातन संस्थेचे सारंग अकोलकर आणि विनय पवार यांची नावं मारेकरी म्हणून समोर आली होती. पण आता अंधुरे याच्यासह नव्यानं पुढे आलेल्या काही नावांमुळे तपासाला नवं वळण मिळालं आहे.

मुक्ता दाभोलकर

या अटकेनंतर डॉ. दाभोलकर यांच्या कन्या मुक्ता यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "ही महत्त्वाची घडामोड आहे. तावडेला अटक झाल्यानंतर अडीच वर्षांनी पहिली अटक झाली आहे. पण एका अटकेवर न थांबता तपास संस्थांनी सूत्रधारापर्यंत जाऊन कटाचा उलगडा करावा."

"आता काळ न गमावता हे लवकरात लवकर व्हावं कारण वेळीच सूत्रधार मिळाला असता तर पानसरे, कलबुर्गी आणि गौरी लंकेश यांच्या हत्या टाळता आल्या असत्या. हायकोर्टाच्या मॉनिटरिंगने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या खुनाच्या तपासाला पाच वर्षं पूर्ण होत असतानाच वेग आला आहे. या हत्येत प्रत्यक्ष सहभाग असल्याच्या संशयावरून सचिन अंदुरे यास अटक केली आहे.


सामग्री: नरेंद्र धर्मा पाटील

अण्णा हजारेंच्या दिल्लीतल्या उपोषणाचा आज तिसरा दिवस होता. अण्णांबरोबर उपोषण आंदोलनात सहभागी झालेल्यांमध्ये नरेंद्र धर्मा पाटीलही आहेत.

"संपादित जमिनीचा योग्य मोबदला दिला जाईल, तुमच्यावर अन्याय केला जाणार नाही," असं आश्वासन नरेंद्र धर्मा पाटील यांना सरकारनं दिलं होतं.

गेल्या तीन दिवसांपासून नरेंद्र पाटील दिल्लीत आहेत. दोन महिन्यांपूर्वी त्यांच्या हातात असलेली फाईल आजही तशीच कायम आहे.

"इतर शेतकऱ्यांप्रमाणे तुम्हालाही संपादित जमिनीचा योग्य मोबदला दिला जाईल, असं लेखी आश्वासन सरकारनं मला दिलं होतं. आज दोन महिने होत आलेत तरी मला योग्य मोबदला मिळाला नाही. म्हणूनच मी आज दिल्ली गाठलीय. अण्णा हजारे शेतकऱ्यांच्या मागण्यांसाठी उपोषणाला बसले आहेत, मीही त्यांच्या उपोषणात सहभागी व्हायला आलो आहे," नरेंद्र पाटील यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

नरेंद्र यांचे शेतकरी वडील धर्मा पाटील यांनी दोन महिन्यांपूर्वी मुंबईत मंत्रालयात विष पिऊन आत्महत्या केली होती.  वीज प्रकल्पासाठी संपादित करण्यात आलेल्या जमिनीचा योग्य मोबदला न मिळाल्याने त्यांनी हे टोकाचं पाऊल उचललं.

दरम्यान सरकारने 48 लाख रुपयांचा योग्य मोबदला दिला असल्याचं सरकारच्या वतीने कृषी राज्यमंत्री सदाभाऊ खोत यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

2 महिन्यांत काय झालं ?

धर्मा पाटील यांच्या आत्महत्येनंतर नरेंद्र पाटील यांना सरकारनं सर्वप्रथम  लेखी आश्वासन दिलं. त्यानंतरच नरेंद्र पाटील वडिलांचं पार्थिव गावाकडे घेऊन जाण्यास तयार झाले. काही दिवस उलटताच बँकेत 48 लाख रुपये जमा झाल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं.

"एके दिवशी मला कळालं की माझ्या खात्यावर 24 लाख आणि बाबांच्या खात्यावर 24 लाख असे एकूण 48 लाख रुपये जमा झाले आहेत. पैसे जमा करण्यापूर्वी सरकारनं मला काहीच कल्पना दिली नव्हती. मला हे कळलं तसं मी बँकेत गेलो. नंतर कलेक्टर साहेबांना निवेदन लिहून ही रक्कम मला मान्य नसल्याचं सांगितलं," आत्महत्येनंतरचा घटनाक्रम नरेंद्र सांगतात.

मंत्रालयात झालेली मीटिंग.

"त्यानंतर एका रात्री मला फोन आला आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी मंत्रालयात अर्जंट मीटिंग आहे, तुम्हाला हजर राहायचं आहे, असं सांगण्यात आलं. मग मी मुंबईला गेलो. खात्यात जमा झालेली रक्कम स्वीकारा असं मला त्या मीटिंगमध्ये सांगण्यात आलं. पण मी माझ्या भूमिकेवर ठाम राहून रक्कम स्वीकारण्यास नकार दिला," नरेंद्र यांनी बीबीसीला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दोन महिन्यांपूर्वी मंत्रालयात विष पिऊन आत्महत्या केलेले शेतकरी धर्मा पाटील यांचा मुलगा नरेंद्र यांनी आता दिल्ली गाठली आहे.  रामलीला मैदानावर अण्णा हजारेंबरोबर तेही आपल्या मागणीसाठी उपोषणाला बसले आहेत.


सामग्री: नरेंद्र मोदी

1. दहशत, हिंसा पसरवण्यात उच्चशिक्षितांचा सक्रिय सहभाग: मोदी

जगभरातील वेगवेगळ्या भागांमध्ये दहशत पसरवणं तसंच हिंसा घडवून आणणं यांमध्ये उच्चशिक्षित आणि व्यवस्थित प्रशिक्षण घेतलेल्यांचा सक्रिय सहभाग वाढत चालला आहे, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी  यांनी म्हटलं आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

कोलकाता इथल्या विश्व भारती विद्यापीठाच्या दीक्षांत समारंभामध्ये नरेंद्र मोदी सहभागी झाले होते. व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून त्यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला.

त्यांनी म्हटलं, "जगभरातील वेगवेगळ्या भागांमध्ये दहशत पसरवणे तसेच हिंसा घडवून आणणे यांमध्ये उच्चशिक्षित आणि व्यवस्थित प्रशिक्षण घेतलेल्यांचा सक्रिय सहभाग वाढत चालला आहे. मात्र, दुसरीकडे कोरोना संकटाच्या काळात स्वत:चा जीव धोक्यात घालून रुग्णालयांमध्ये आणि प्रयोगशाळांमध्ये काम करत लोकांचा जीव वाचवण्यासाठी झटणारेही आहेत.

"तुम्ही कोणत्या विचारसरणीचा अवलंब करता हे महत्त्वाचे ठरते. विचार करताना सकारात्मक विचार करता की नकारात्मक यावर तुमचे काम कसे होईल हे ठरते. तुम्हाला दोन्ही पर्याय खुले असतात."

"देशामध्ये लागू होणारे नवीन शैक्षणिक धोरण हे भारताला आत्ननिर्भर बनवण्यासाठी आहे. शिक्षणाबरोबरच आपली विचारसरणी कशी आहे हेदेखील तितकेच महत्त्वाचे असते. तुमची विचारसरणी तुम्हाला एखाद्या समस्येचे निराकरण करणारे व्हायचं की समस्येचा भाग व्हायचे हे ठरवते," असंही मोदींनी म्हटलं.

2. एक देवेंद्र फडणवीस क्या करेगा! - सुप्रिया सुळे

शिवाजी महाराजांच्या जयंतीनिमित्त नवी मुंबई येथे कार्यकर्ता मेळावा आयोजित करण्यात आला होता. या मेळाव्यात बोलताना नवी मुंबईत सत्ता परिवर्तन एक हजार एक टक्के होणार ही काळ्या दगडावरची रेघ आहे, असा विश्वास सुप्रिया सुळे यांनी व्यक्त केला.

यावेळी त्यांनी विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर टीका केली. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिली आहे.

सुप्रिया सुळे

त्यांनी म्हटलं, "पवार साहेबांनी आता निवृत्त व्हावं, असं मार्गदर्शन फडणवीसांनी केलं होतं. मात्र, महाराष्ट्राला ते मान्य नव्हतं. त्यामुळेच 'एक देवेंद्र फडणवीस क्या करेगा! महाराष्ट्र एक तरफ और देवेंद्र फडणवीस दुसरी तरफ', असे चित्र महाराष्ट्रात दिसले. फडणवीस म्हणतात म्हणून पवार साहेब निवृत्त होतो, असे म्हणतीलही पण महाराष्ट्राच्या मनात तसं नाहीये."

नवी मुंबईचा पुढचा महापौर महाविकास आघाडीचाच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: नरेंद्र मोदी

1. नरेंद्र मोदी - कलम 370ची ओरड माओवादाच्या ममत्वातून

जम्मू आणि काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द करणारे कलम 370 रद्द केल्यानंतर जे ओरड करत आहेत, ते माओवादी आणि दहशतवादी यांचेच समर्थक आहेत, असं वक्तव्य पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केलं आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

ते म्हणाले, ''दहशतवादाने कित्येक दशके भरडल्या गेलेल्या काश्मीरमधील सर्वसामान्य माणसाच्या हितासाठी आम्ही हे पाऊल उचललं आहे. हितसंबंधांत बाधा आलेले गट, सत्ता ही आपल्याच घराण्याची मक्तेदारी आहे असं मानणारी कुटुंबे आणि दहशतवाद्यांबाबत पुळका असलेले लोक यांचा या निर्णयाला विरोध अपेक्षितच होता.''

''ते हेच लोक आहेत जे सर्वसामान्य माणसाचं ज्यातून भलं होईल, अशा प्रत्येक गोष्टीला विरोध करतात. लोकांची तहान भागवण्यासाठी एखादा प्रकल्प उभा राहत असेल, त्याला ते विरोध करतात. रेल्वे मार्ग बांधायचा असेल, तर ते विरोधात उभे ठाकतात. सर्वसामान्य माणसाची ससेहोलपट करणाऱ्या माओवादी आणि दहशतवादी यांच्यासाठीच त्यांच्या हृदयाचे ठोके पडत असतात,'' असं ते पुढे म्हणाले.

बुधवारी (14 ऑगस्ट) एका वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीदरम्यान त्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

2. नथुराम गोडसेला मानणारे लोक माझी हत्या करू शकतात - असदुद्दीन ओवेसी

नथुराम गोडसेला मानणारे लोक माझी हत्या करू शकतात, असं वक्तव्य एमआयएमचे अध्यक्ष असदुद्दीन ओवेसी यांनी केलं आहे.  टाइम्स ऑफ इंडियानं ही बातमी दिली आहे.

असदुद्दीन ओवेसी

कलम 370वरून तुम्ही पाकिस्तानला मदत करत आहात, या प्रश्नाला उत्तर देताना ते म्हणाले, "एक दिवस कोणी तरी मला गोळी मारेल असे वाटते. गोडसेच्या विचारसरणीला मानणारे लोक माझ्याबरोबर असे करु शकतात. आपल्या देशात आजही गोडसेला मानणारे लोक आहेत."

दरम्यान, ओवेसी यांनी पूरग्रस्त महाराष्ट्रासाठी 10 लाखांची मदत जाहीर केली आहे. ही रक्कम थेट मुख्यमंत्री मदतनिधीत जमा करणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे.

3. काश्मीरला कधी येऊ?   - राहुल गांधींचा सवाल

कोणत्याही अटींशिवाय काश्मीरला कधी येऊ? असा सवाल काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी केला आहे. NDTVनं ही बातमी दिलीय.

राहुल यांनी ट्वीट करत म्हटलंय, "मालिकजी, तुम्ही माझ्या ट्वीटला दिलेला रिप्लाय मी पाहिला आहे. जम्मू-काश्मीरला भेट देण्याचं तुमचं निमंत्रण कोणत्या अटी-शर्तींशिवाय मी स्वीकारत आहे. मी कधी येऊ शकतो?"

यापूर्वी मलिक यांनी ट्वीट करत म्हटलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


सामग्री: नरेंद्र मोदी

अजून भारतीय नियामकांनी कोणत्याही लशीला मंजुरी दिलेली नाही. पण पंतप्रधान मोदींचं हे वक्तव्य लशीबद्दलचा महत्त्वाचा संकेत मानायचं का?

भारतात सध्याच्या घडीला उत्पादन होत असलेल्या लशींमध्ये सीरम इन्स्टिट्यूटची कोव्हिशील्ड, झायडस कॅडीलाची झायकॉव डी, भारत बायोटेकची कोव्हॅक्सिन आणि डॉ. रेड्डीज लॅब बनवत असलेली स्पुटनिक 5 या लशी आहेत.

यापूर्वी व्हॅक्सिन टास्क फोर्सचे प्रमुख आणि नीती आयोगाचे सदस्य डॉ. व्ही. के. पॉल यांनी भारतातल्या कोल्ड स्टोरेजच्या व्यवस्थेबद्दल बोलताना लशी साठवण्यासाठी 2 ते 8 डिग्री तापमानाच्या कोल्ड स्टोरेजची व्यवस्था झालेली आहे असं म्हटलं होतं. वर उल्लेख केलेल्या लशी या तापमानात साठवता येऊ शकतात त्यामुळे यापैकी जी लस सुरक्षितता आणि परिणामकारकतेच्या निकषांवर उत्तीर्ण होईल तिला मान्यता मिळू शकते असं मानता येईल.

मॉडर्ना किंवा फायझरच्या लशींच्या साठवणुकीसाठी अल्ट्रा कोल्ड स्टोरेजची आवश्यकता आहे. सध्याच्या घडीला ती सुविधा भारतात उपलब्ध नाही. पण या कंपन्यांशीही संपर्क करणार असल्याचं आणि त्या लशींचंही उत्पादन पुढे भारतात करण्यासाठी प्रयत्नशील असल्याचं डॉ. व्ही. के. पॉल रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हणाले होते.

मोदी काय म्हणाले?

मोदींनी गुजरातच्या राजकोट इथल्या AIIMSच्या कोनशिलेचं अनावरण केलं. यावेळी ते बोलत होते.

पीटीआय वृत्तसंस्थेनं यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

भारतातील कोरोना लशीकरणाची तयारी शेवटच्या टप्प्यात  आहे. देशातील लोकांना भारतात उत्पादित झालेली लस मिळेल, असं मोदींनी म्हटलं आहे.

मोदींनी मांडलेले मुद्दे -

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात उत्पादित केलेली लस देशातल्या सगळ्या वर्गापर्यंत वेगानं पोहोचावी, यासाठीचे प्रयत्न अंतिम टप्प्यात आहेत, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी म्हटलं आहे.


सामग्री: नरेंद्र मोदी

अयोध्येत प्रभू रामचंद्रांच्या भव्य मंदिराचा भूमिपूजन सोहळा बघणाऱ्याला हेसुद्धा जाणवलं असेल की भारत अत्यंत वेगाने एका विशिष्ट दिशेने निघाला आहे आणि त्याला वळवणं आता शक्य वाटत नाही.

व्यापक जनमानसासाठी अयोध्या आस्थेचं केंद्र आहे. रामलल्लाचं जन्मस्थान आहे. हे शहर म्हणजे सामूहिक स्मृतिचा एक भाग आहे. यावर प्रश्न उपस्थित करणं म्हणजे स्वतःलाच कठड्यात उभं करण्यासारखं आहे. डोंगरावरून पडणाऱ्या मोठ्या दगडासमोर उभं होण्यासारखं आहे.

जे काही उरलं-सुरलं होतं ते भूमिपूजन सोहळ्याने इतक्या खोल खड्ड्यात गाडून टाकलं की त्यातून बाहेर येणं, जवळपास अशक्य आहे.

जिथे लोकांचंच म्हणणं आहे की नरेंद्र मोदी यांना 'महागाई कमी करणं किंवा आजार रोखण्यासारख्या' छोट्या कामांसाठी पंतप्रधान म्हणून निवडून दिलेलं नाही. त्यांना मोठी कामं करायची आहेत आणि ते मोठी कामं करत आहेत तिथे भूक, बेरोजगारी, शिक्षण आणि आरोग्य अशा छोट्या प्रश्नांना काहीच अर्थ उरलेला नाही.

लॉकडाऊनच्या काळात शेकडो किमी पायपीट करून गावी जाणारे म्हणतात, "एकटे मोदीजी काय-काय करतील? आम्हालाही काहीतरी करावं लागेल." ते पूर्णपणे चूक नाही. पंतप्रधान मोदी त्यांच्यासाठी आस्थेचं प्रतीक आहेत. प्रश्नाच्या पलिकडचे आहेत.

चारचौघात गप्पा मारताना नरेंद्र मोदी यांचा 'राष्ट्रपिता' असा उल्लेख केल्यावर कुठल्याच प्रतिक्रिया उमटत नाहीत. 'हर हर मोदी' घोषणेवर पूर्वी आक्षेप घेतला जायचा. आता तेही नाही. त्यांना परमेश्वराचा अवतार मानलं जातं. इतकंच कशाला समाजातला एक गट ते स्वतःच परमेश्वर असल्याचं म्हणतो. हे वास्तव आहे आणि याकडे कानाडोळा करून ते बदलू शकत नाही.

पंतप्रधान मोदी भूमिपूजनासाठी अयोध्येत होते त्यावेळी सोशल मीडियावर एक फोटो फिरत होता. मोदी धनुष्य हाती घेतलेल्या रामलल्लाचं बोट धरून त्यांना नव्याने उभारण्यात येत असलेल्या मंदिराकडे घेऊन जात आहेत. या फोटोत मोदी रामापेक्षा चार पट मोठे आहेत. मात्र, या फोटोचा विरोध झाला नाही. पंतप्रधानांची भव्य प्रतिमा आता लोकांनी स्वीकारली आहे, याचंच हे द्योतक आहे.

नरेंद्र मोदी सत्तेत आहेत. विरोधातही तेच आहेत आणि मध्यस्थीसुद्धा त्यांनाच करायची आहे. प्रतिमेच्या बाबतीत ते त्यांच्या समकालीन नेत्यांपासून मैलो नाही कित्येक दशकं पुढे आहेत. हे अंतर दिवसागणिक वाढत आहे.

हे अंतर किती दिवसांत भरून काढता येईल, याचं उत्तर कुठलंच गणित देऊ शकत नाही.

एक व्यक्ती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वास्तव आणि प्रत्यक्ष परिस्थिती यात किती अंतर आहे, हे समजून घेण्यासाठी 'कालयात्री' होण्याची गरज नाही. अनेकदा गोष्टी आपल्या समोर असतात. पण आपण त्या जाणून-समजून घेत नाही किंवा त्यांचा स्वीकार करत नाही.


सामग्री: नरेंद्र मोदी

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांच्या 'चौकीदार चोर है' आणि 'सभी चोरों का सरनेम मोदी है' या वक्तव्यांविषयी त्यांनी म्हटलं की, "मागास असल्याकारणानं आम्हाला अनेकदा अशा अडचणींचा सामना करावा लागला आहे. अनेकदा काँग्रेस आणि त्यांच्या मित्रपक्षांनी माझी जात काढली आहे."

"काँग्रेसच्या नेत्यानं पहिल्यांदा 'चौकीदार चोर है' असं म्हटलं. लोक याकडे लक्ष देत नाहीत म्हटल्यावर आता ते विचारत आहेत की, 'ज्यांचं नाव मोदी आहे, ते सर्व चोर का आहेत?' पण आता त्यांनी मर्यादा ओलांडली आहे. ते आता संपूर्ण मागास समाजाला चोर म्हणत आहेत," असंही मोदींनी राहुल यांना उद्देशून म्हटलं आहे.

2002 पूर्वी मोदी सवर्ण होते?

2014मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी स्वत:ला मागास प्रवर्गातील म्हटलं होतं. यानंतर या बाबीवर खूप चर्चा झाली होती.

मोदींनी सत्तेत आल्यानंतर स्वत:च्या जातीचा समावेश OBC मध्ये केला आहे, असा आरोप तेव्हा काँग्रेसनं केला होता. यावर उत्तर देताना गुजरात सरकारनं म्हटलं होतं की, "घांची समाजाला 1994पासून OBCचा दर्जा मिळाला आहे. नरेंद्र मोदी यांची जात घांची आहे."

नरेंद्र मोदी मागास जातीचे नाहीत, असा आरोप गुजरात काँग्रेसचे नेते शक्तिसिंह गोहिल यांनी केला होता. गोहिल यांनी म्हटलं होतं की, "2001मध्ये मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री बनले आणि राजकीय लाभासाठी त्यांनी आपल्या जातीचा समावेश मागास प्रवर्गात केला."

गुजरात सरकारचा आदेश

गोहिल यांनी गुजरात सरकारच्या 2002च्या आदेशाचा हवाला देत म्हटलं होतं की, "मोदी यांनी मुख्यमंत्री झाल्यानंतर घांची जातीला मागास प्रवर्गात टाकण्यासाठी तडजोड केली होती."

त्यावेळी गोहिल यांनी बीबीसीला सांगितलं होतं की, "ही माहिती मिळवण्यासाठी माहितीच्या अधिकाराचा अर्ज केला होता. त्यात विचारलं होतं की, घांची जातीला राज्याच्या OBC प्रवर्गात कधी समाविष्ट करण्यात आलं?"

गोहिल यांच्या मते, "मोदी गुजरातमधील श्रीमंत मोढ घांची जातीचे आहेत. या समाजाला मोदी मुख्यमंत्री होण्यापूर्वी मागास प्रवर्गात सामील करण्यात आलं नव्हतं. मोदींनी गुजरात सरकारच्या व्यवस्थेला स्वत:च्या फायद्यासाठी हवं तसं बदललं आहे. मोढ घांची समाजाला OBCमध्ये टाकण्याची कधी कुणी मागणी केली नव्हती. पण स्वत:ला मागास प्रवर्गाचा सांगत वोट बँकेचं राजकारण करता यावं, यासाठी त्यांनी स्वत:ला मागास बनवलं."

गुजरात सरकारचा आदेश

बीबीसी हिंदीजवळ 1 जानेवारी 2002मध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मी मागास जातीतील असल्यानं माझ्यावर निशाणा साधला जात आहे, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सोलापूरच्या सभेत म्हणाले. काँग्रेसवर निशाणा साधताना स्वत:चा उल्लेख 'मागास प्रवर्गातील व्यक्ती' असा करण्याची पंतप्रधानांची ही पहिलीच वेळ नाही.


सामग्री: नरेंद्र मोदी

ते म्हणाले, "लाल किल्ल्यावरून मी एका महत्त्वपूर्ण निर्णयाची घोषणा करत आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून या विषयाचे अभ्यासक याची मागणी करत आहेत. त्यामुळे आम्ही निर्णय केला आहे की, आता आम्ही 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ'ची व्यवस्था करत आहोत. या पदाच्या निर्मितीनंतर तिन्ही दलांच्या प्रमुखपदी एक प्रभावी नेतृत्व मिळेल."

याशिवाय पंतप्रधान कार्यालयानं ट्वीट केलं आहे की, "लष्कर, नौदल आणि वायुदलातील समन्वय परिणामकारक पद्धतीनं साधण्यासाठी देशात 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' पदाची निर्मिती करण्यात येईल. यामुळे देशातील सैन्य अधिक परिणामकारकपणे काम करेल."

'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' म्हणजे काय?

सध्या देशात लष्करासाठी लष्करप्रमुख, नौदलसाठी नौदलप्रमुख, तर वायूदलासाठी वायुदल प्रमुख ही पदं कार्यरत आहेत. 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' या पदावरील व्यक्ती या तिन्ही दलांचा प्रमुख म्हणून काम पाहिल.

याविषयी सुरक्षाविषयांचे अभ्यासक विजय खरे सांगतात, "चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ हे पद सरकारला राष्ट्रीय सुरक्षेसंबंधी सल्ला देण्याचं एकमेक केंद्र असेल. लष्कर, नौदल आणि वायूदल यांचं समन्वय साधून सुरक्षेविषयी सरकारला रिपोर्ट करायचं काम 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' करेल.

पण, या पदाच्या निवडीनंतर संघर्ष उद्भवण्याची चिन्हं असू शकतात, असं मत खरे मांडतात.

"या पदासाठी कशापद्धतीनं निवड होईल, याचं कोणतंही मॉडेल अद्याप सरकारनं दिलेलं नाही. पण या पदाच्या निवडीहून संघर्ष होण्याची शक्यता असू शकते. या तिन्ही दलांचे प्रमुख आजवर राष्ट्रपतींना रिपोर्ट करत असत. आता मात्र ते 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' यांना रिपोर्ट करतील. संविधानानं राष्ट्रपतींना सुप्रीम कमांडर म्हटलं आहे. मग आता या पदामुळे 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' सुप्रीम कमांडर होतील का, हाही प्रश्न आहे," खरे पुढे सांगतात.

'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' पंतप्रधान आणि राष्ट्रपतींना रिपोर्ट करेल, असंही ते म्हणतात.

भारतीय लष्कर प्रमुख बिपिन रावत, वायुसेना प्रमुख बी.एस धनोआ आणि नौदल प्रमुख करमबीर सिंह

'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' पदाच्या निर्मितीमुळे देशाची लढण्याची क्षमता वाढेल, असं निवृत्त ब्रिगेडियर हेमंत महाजन सांगतात.

ते म्हणतात, "चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ'ची गेल्या 70 वर्षांपासून गरज आहे. भारतीय सैन्यानं तयार केलेल्या वेगवेगळ्या स्टडी ग्रूप्सनं या पदाच्या निर्मितीची शिफारस केली आली आहे. यामुळे देशाची लढण्याची जी साधनं आहेत, त्याचा वापर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी त्यांच्या भाषणात 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ'चा उल्लेख केला आहे.