सामग्री: माथुर कुटुंबीय

एका क्रिकेटवेड्या कुटुंबातल्या तीन पिढ्या याच कालावधीत कारने प्रवास करत आहेत. सिंगापूरपासून इंग्लंडपर्यंत अशी त्यांची तब्बल 14,000 मैल आणि 17 देशांची रोड ट्रीप सुरू आहे, म्हणजे दोन खंड, विषुववृत्त आणि आर्क्टिक प्रदेशातून प्रवास करत.

भेटा माथूर कुटुंबाला. 3 वर्षांच्या अव्यापासून ते 67 वर्षांचे आजोबा अखिलेश यांच्यासकट हे माथूर कुटुंब 20 मे रोजी सिंगापूरहून त्यांची सात आसनी कार घेऊन निघालं.

पण बर्फाच्छित प्रदेश, गारपीट, वाळूची वादळं अशा सगळ्यांचा सामना करत सात आठवड्यांचा कार प्रवास का? आपल्या देशाच्या क्रिकेट टीमची मॅच पाहण्यासाठी थेट विमानप्रवास जास्त सोपा ठरला नसता का?

"वर्ल्ड कप होणार असल्याचं आम्हाला मार्चपासूनच माहिती होतं आणि भारतीय टीमला पाठिंबा देण्यासाठी आपण तिथे असायला हवं, असं आम्हाला वाटलं," असं अनुपमने बीबीसी स्पोर्टला सांगितलं. त्यांना दोन मुलं आहेत.

माथुर कुटुंबीयांची 'टोयोटा वेलफायर' कार

"विमानप्रवास हा सगळ्यात सोपा पर्याय ठरला असता. पण मग आम्ही विचार केला की देशासाठी काहीतरी खास करायला हवं आणि त्यामध्ये सगळ्यांचा समावेश असायला हवा."

म्हणून मग अनुपम यांचे आई-वडील अखिलेश आणि अंजना, त्याचा सहा वर्षांचा मुलगा अविव, हे पूर्ण प्रवासात सहभागी झाले, तर त्यांची बायको आदिती आणि 3 वर्षांची लहान मुलगी अव्या या प्रवासाच्या मोठ्या टप्प्यामध्ये सहभागी होत्या.

पण जगभ्रमंती करण्यासाठी अनुपम पहिल्यांदा कार घेऊन बाहेर पडलेले नाहीत.

आम्ही या कुटुंबाचा ब्लॉग पाहिल्यावर लक्षात आलं की अनुपमने याआधी 36 देशांमधून तब्बल 96,000 किलोमीटरचा प्रवास केलाय. आता या अनुपमने क्रिकेटसाठी केलेल्या प्रवासातले 22,000 किलोमीटरही यामध्ये जमा करता येतील.

"लहान असल्यापासून दूरवर ड्राईव्ह करून प्रवास करणं हेच माझं स्वप्न होतं. ड्राईव्ह करत जगप्रदक्षिणा करण्याचं माझं स्वप्न आहे," अनुपम सांगतो.

उझबेकिस्तानामध्ये माथुर कुटुंबीय

"माझ्याकडच्या जगाच्या निळ्या नकाशावर मी माझ्या सगळ्या रोड ट्रिप्सची नोंद ठेवतो. या नकाशावर सीमारेषा नाहीत. फक्त प्रवास दाखवणाऱ्या लाल रेषा आहेत. सगळं जग लाल रंगात रंगवायचं माझं स्वप्न आहे," असं ते सांगतात.

बर्फ, गारा, वारा आणि पावसातला प्रवास

माथूर कुटुंब लंडनला पोहोचल्याच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी मी त्यांना भेटलो. तब्बल सात आठवड्यांच्या जगप्रवासाने थकलेले दिसण्याऐवजी ते वर्ल्ड कपसाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

46 दिवस चालणारा क्रिकेट वर्ल्ड कप हा सर्वांत दीर्घकाळ चालणाऱ्या टूर्नामेंट्सपैकी एक. पण याच कालावधीत अजून काय काय करता येईल?


सामग्री: माद्रिद शहरात रात्री दहानंतर सगळं बंद करण्यात येतं. पण, त्यामुळे लोकांमध्ये नाराजी आहे आणि ते रस्त्यावर येत उघडपणे ती व्यक्त करत आहेत.

बीबीसीच्या जीन मॅकेन्झी यांचा रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युरोपमध्ये कोरोनाची दुसरी लाट सध्या आली आहे. ज्या स्पेनमध्ये आधीही कोरोनाचा उद्रेक पाहायला मिळाला होता तिथे प्रशासनाला आणीबाणी लागू करावी लागली आहे.


सामग्री: माधव रावते यांच्या पत्नी अनुसया.

माधव रावते यांच्या घराचा पत्ता विचारल्यानंतर ग्रामस्थ सिद्धार्थ पोपुलवार त्यांच्या घरापर्यंत घेऊन गेले. गावामध्ये पसरलेली शोककळा गावातल्या भयाण शांततेतून स्पष्टपणे दिसून येत होती. थोडं चालल्यानंतर माधव यांच्या घरापर्यंत येऊन पाहोचलो.

बाहेरच्या दोन खोल्या विटांच्या आणि आतल्या दोन खोल्या मातीच्या असं हे चार खोल्यांचं घर. घराबाहेरचा चपलांचा खच घरातल्या परिस्थितीची जणीव करून देत होत्या.

काय झालं त्या दिवशी ?

घरापासून काही अंतर चालत गेल्यावर माधव यांचं शेत येतं. याच शेतामध्ये त्यांनी स्वतःच सरण रचलं आणि आत्महत्या केली, असं सांगतात.शेतकरी माधव रावते यांच्याकडे चार एकर इतकी शेतजमीन होती. बोंड अळीनं पऱ्हाटीचा (कापसाचा) घात केला. सोयाबीनचं उत्पन्नही फसलं. त्यातच मार्च महिन्यात मुलीचं लग्न झालं. या आर्थिक विवंचनेतून माधव यांनी पऱ्हाटीचा ढीग रचून स्वतःला आगीत झोकून दिलं.

14 एप्रिलला दुपारच्या 12च्या दरम्यान त्यांनी स्वतःच सरण रचलं. दोन दिवसांनंतर माधव यांनी आत्महत्या केल्याची बातमी स्थानिक वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झाली. त्यानंतर ही आत्महत्या नसून अपघात असल्याची सारवासावर प्रशासनाकडून होऊ लागली. माधव यांचा मुलगा गंगाधर रावते यांना आम्ही भेटलो तेव्हा ते संभ्रमात होते. वडिलांच्या आत्महत्येसंदर्भात ते काहीच बोलायला तयार नव्हते. या चार दिवसांमध्ये नेमकं असं काय झालं असावं की, ते काहीच बोलायला तयार नाहीत असा प्रश्न आम्हाला पडला. पण  त्यांच्या चेहऱ्यावर दबाव स्पष्ट जाणवत होता. ते म्हणाले, "त्या दिवशी अचानक सगळीकडे धावपळ झाली. बाबा शेतातील ढिगाऱ्यामध्ये जळाले असं माझ्या मित्रानं सांगितलं आणि मी शेताच्या दिशेने पळतच सुटलो. घटनास्थळी पोहोचल्यावर तिथली परिस्थिती पहिली आणि जीवाचा थरकाप उडाला."

गंगाधर शेतीच करतात.  त्यांना 5 मुली आणि 1 मुलगा आहे . मृत माधव यांच्या पत्नी अनुसूया अजूनही दुःखातून बाहेर पडलेल्या नाहीत. पती गेले हे कळल्यानंतर त्यांची प्रकृती अत्यंत खालावली आहे.

प्रशासन म्हणतं, आत्महत्या नव्हे अपघात

तहसीलदार भगवानदास कांबळे यांनी 14 एप्रिलला माधव यांनी आत्महत्या केल्याचा अहवाल दिला. पण नेमकी आत्महत्या कशामुळे झाली यावर ते ठाम नाहीत. त्यांनी सांगितलं की, "पोलिसांच्या चौकशीमध्ये आत्महत्या की अपघात हे स्पष्ट होईल. पण रावते यांना कर्जमाफी मिळाली होती आणि त्याबद्दल त्यांना माहिती होतं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्र्यांनी दत्तक घेतलेल्या गावातील शेतकरी माधव रावते यांनी स्वतःच सरण रचून आत्महत्या केली अशी बातमी वर्तमानपत्रांत छापून आली होती.  यासंबंधीचा बीबीसी मराठीचा ग्राउंड रिपोर्ट. यवतमाळ आणि नांदेड या दोन जिल्ह्यांच्या सीमेवर असणारं सावळेश्वर गाव. गावाची लोकसंख्या चार हजारच्या जवळपास आहे. फारसं चर्चेत नसणारं हे गाव आता देशपातळीवर चर्चेत आलंय. गावात पोहोचण्यापूर्वी रस्त्याची वाईट अवस्था दुर्गम स्थळी आल्याची जाणीव करून देते.


सामग्री: माधव्वाचे वडील मल्लप्पा आंध्र प्रदेशमधल्या अनंतपूर जिल्ह्यातल्या रामपूरम गावात राहायचे. त्यांनी आपल्या अंत्यविधीसाठी लागणारं सगळं साहित्य खरेदी केलं, आपला फोटोही लॅमिनेट करून घेतला आणि नंतर आत्महत्या केली.

मल्लप्पांनी शेतीसाठी घेतलेलं कर्ज ते नापिकीमुळे फेडू शकले नाही आणि याच नैराश्यातून त्यांनी ऑगस्ट 2018 मध्ये आत्महत्या केल्याचं कुटुंबीय सांगतात.

मृत्यूनंतर अत्यंविधीचं साहित्य खरेदी करण्याचा भार आपल्या कुटुंबीयांवर पडू नये, म्हणून त्यांनी आत्महत्येपूर्वीच सगळं सामान आणून ठेवलं होतं.

पांढरं कापड, बायकोसाठी बांगड्या आणि मृतदेहावर चढवण्यासाठी फुलांचा हारही खरेदी केला. शेजारच्या गावातून ही सर्व खरेदी करून ते संध्याकाळी आपल्या गावात पोहोचले. रस्त्याला लागून असलेल्या आपल्या शेतात गेले. तिथे वडिलांच्या थडग्यावर हे सर्व साहित्य ठेवलं आणि सोबत एक चिठ्ठीही लिहून ठेवली. वेगवेगळ्या लोकांकडून त्यांनी किती कर्ज घेतलं, याचा ताळेबंद त्या चिठ्ठीत लिहिला होता. पैसे देणाऱ्या सर्वांचे त्यांनी आभारही मानले होते.

मल्लप्पा यांना लिहिता वाचता येत नव्हतं. त्यामुळे ही चिठ्ठी लिहिण्यासाठी त्यांनी एकाची मदत घेतली आणि इतर सामानासोबत ही चिठ्ठी बॅगेत ठेवली होती.

यानंतर ते एका झोपडीत गेले. शेताच्या अगदी समोर ही झोपडी आहे. काम करून दमल्यानंतर ते रोज याच झोपडीत विश्रांतीसाठी जायचे. तिथेच त्यांनी कीटकनाशक घेतलं आणि इहलोकाचा निरोप घेतला.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी मल्लप्पा यांचा मुलगा माधव्वा गुरं चारण्यासाठी शेतात गेला तेव्हा त्याची नजर आजोबांच्या थडग्यावर ठेवलेल्या पिशवीवर गेली. तिथे असलेला हार, पांढरं कापड आणि वडिलांचा फोटो बघून त्याच्या मनात शंकेची पाल चुकचुकली, तशी त्याने आसपास नजर फिरवली आणि त्याला दूरवर एका खाटेवर कुणीतरी झोपलेलं दिसलं.

"मला काहीतरी अघटित घडल्यासारखं वाटलं आणि मी झोपडीकडे धावलो. ते माझे वडीलच होते. मला धक्काच बसला," अश्रुंनी डबडबलेल्या डोळ्यांनी माधव्वा बीबीसीला सांगत होता.

सततचा दुष्काळ आणि नापिकीमुळे कर्ज फेडू न शकलेल्या एका शेतकऱ्याची ही कहाणी. बीबीसी न्यूज तेलुगूच्या प्रतिनिधी हृदयविहारी यांनी त्यांचं गाव गाठून त्यांच्या कुटुंबाची भेट घेतली. त्यांचा हा वृत्तांत -

'कर्ज फेडण्यासाठी पैसे नसल्यानं माझ्या वडिलांची आशा मावळली'

मल्लप्पा यांनी आत्महत्या केली त्या शेतात आम्ही पोहोचलो होतो. तिथून अर्धा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"घरातल्या काही किरकोळ वस्तू खरेदी करण्यासाठी ते जवळच्या गावात गेले होते. ते तर घरी परतले नाही. मात्र त्यांनी खरेदी केलेल्या बांगड्या, पांढरं कापड, हळद, कुंकू आणि फुलांचा हार तेवढा घरी पोहोचला. यातलं काहीच घरासाठी लागणारं सामान नव्हतं. ते त्यांनी स्वतःच्या अंत्यविधीसाठी खरेदी केलं होतं", हे सांगताना माधव्वाचा कंठ दाटून आला होता.


सामग्री: माधुरी कानिटकर यांना लेफ्टनंट जनरल ही श्रेणी देण्यात आली आहे. या श्रेणीपर्यंत पोहोचलेल्या त्या देशातील तिसऱ्या महिला ठरल्या आहेत तर चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफच्या उप-प्रमुख पदावर नियुक्ती झालेल्या पहिल्या अधिकारी आहेत.

लष्कर, नौदल आणि हवाईदल या तिन्ही सैन्यदलात समन्वय साधला जावा आणि केंद्र सरकारला संरक्षणाबाबत योग्य सल्ला मिळावा यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ या पदाची निर्मिती केली. जनरल बिपिन रावत हे देशाचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ आहेत.

माधुरी कानिटकर यांनी वैद्यकीय पदवीचं शिक्षण आर्म्ड मेडिकल फोर्सेस कॉलेज (AFMC) मधून घेतलं आहे. दिल्लीतील AIIMS मधून त्यांनी बालरोगशास्त्रात पदव्युत्तर पदवीचं शिक्षण घेतलं. त्या बालरोगतज्ज्ञ आहेत.

लष्करात विविध पदांवर त्यांनी 37 वर्षं काम केलं आहे. त्या AFMC च्या देशातील पहिल्या महिला डीन ठरल्या होत्या.

त्यांचे पती राजीव नुकताच भारतीय सैन्यातून लेफ्टनंट जनरल पदावरून निवृत्त झाले आहेत. या पदापर्यंत पोहोचलेलं कानिटकर दांपत्य देशातलं पहिलं दांपत्य ठरलं आहे.

आपल्या नियुक्तीबाबत त्यांनी आनंद व्यक्त केला आहे. "ही संस्था अत्यंत पारदर्शक, आदरणीय आणि महिलांसाठी सुरक्षित आहे. तिथे महिलांना योग्य संधी मिळते. रोजचं काम अगदी उत्साहाने करावं, कधीही हार मानू नये" असं त्या इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना म्हणाल्या.

माधुरी कानिटकर या लेफ्टनंट जनरल होतील हे गेल्या वर्षीच जाहीर झालं होतं. मात्र शनिवारी एक जागा रिकामी झाली आणि त्यांना श्रेणी तसेच पदाची बढती देण्यात आली आणि त्या थेट चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफच्या उप-प्रमुख झाल्या.

लेफ्टनंट जनरल ही श्रेणी लष्करातील दोन नंबरची सर्वांत मोठी श्रेणी मानली जाते. त्यानंतर जनरल ही श्रेणी असते. चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ बिपिन रावत आणि लष्कर प्रमुख मनोज नरवणे हे जनरल आहेत.

लष्करात जशी लेफ्टनंट जनरल ही दोन नंबरची श्रेणी असते तशी नौदलात हीच श्रेणी व्हाइस अॅडमिरल आणि हवाई दलात व्हाइस एअर मार्शल या नावांनी ओळखली जाते.

देशातील पहिल्या लेफ्टनंट जनरल पुनीता अरोरा या ठरल्या होत्या.

त्या पंतप्रधानांच्या वैज्ञानिक आणि तंत्रविषयक समितीच्या सदस्यही आहेत. त्या AFMC च्या पहिल्या महिला अधिष्ठाता होत. दोन वर्षं त्यांनी ही जबाबदारी सांभाळली. त्यानंतर उधमपूरमध्ये मेजर जनरल मेडिकल या पदावर होत्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महिला अधिकाऱ्यांची स्थायी नेतृत्वाच्या पदावर नियुक्ती करण्यात यावी या सुप्रीम कोर्टाने दिलेल्या निर्णयाच्या काहीच दिवसानंतर एका मराठी महिलेला देशाच्या चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफच्या उप-प्रमुखपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.


सामग्री: मानवधिकारांच्या उल्लंघनामुळे रॉबर्ट मुगाबे हे चर्चेत असतात.

 WHO चे नवे प्रमुख टॉडरॉस अॅडनाम यांनी मुगाबे यांची नियुक्ती केली होती. त्यावेळी त्यांनी त्यांच्या कामाची प्रशंसा केली होती.

पण, मुगाबे यांच्या नियुक्तीला वेलकम ट्रस्ट, एनसीडी अलायंस, यूएन वॉच, द वर्ल्ड हार्ट फेडरेशन आणि अॅक्शन अगेंस्ट स्मोकिंग या संस्थांनी तीव्र विरोध दर्शवला होता.

मुगाबे यांच्या तीस वर्षांच्या कार्यकाळात झिम्बाब्वेची सार्वजनिक आरोग्यसेवा पूर्णतः कोलडमडली आहे. कर्मचाऱ्यांचे पगार वेळेवर होत नाही. औषधींचा तुडवडा आहे. असं टीकाकारांच म्हणणं आहे.

झिम्बाब्वेमधले मानवाधिकार कार्यकर्ते आणि विधीज्ज्ञ डग कोल्टर्ट यांनी "देशाच्या आरोग्य क्षेत्राचं उच्चाटन करणाऱ्या सदिच्छादुता विषयी WHO ला कसं वाटतं? असा प्रश्नही ट्विटरवर उपस्थित केला होता.

मुगाबे यांच्या कार्यकाळात आरोग्यसेवा कोलडमली असं टीकाकार सांगतात.

93 वर्षांचे मुगाबे स्वतः उपचारासाठी गेल्या तीस वर्षांपासून विदेशात जात असल्याचं काही लोकांनी सोशल मीडियावर लिहिलं आहे.

ब्रिटीश सरकारनं  मुगाबे यांची निवड "आश्चर्यकारक आणि तेवढीच निराशाजनक" असल्याचं म्हटलं होतं. या निवडीमुळे  WHOची कामगिरी झाकोळली जाऊ शकते असा इशाराही दिला होता.

तर "मला वाटलं हा एप्रिल फूलचा एक खराब जोक होता", असं कॅनडियन पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडाव यांनी म्हंटलं होतं.

"मानवी हक्क आणि मानवी सन्मानासाठी झटणाऱ्या संयुक्त राष्ट्राच्या मूल्यांचा हा स्पष्टपणे विरोधाभास आहे", असं अमेरिकेनं म्हटलं होतं.

रुग्णांना योग्य उपचार मिळत नसल्याची तक्रार नागरिकांकडून केली जाते.

युरोपियन युनियन आणि अमेरिकेनं वेळोवेळी रॉबर्ट मुगाबे यांनी केलेल्या मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाविरोधात टीका केली आहे.

पण, आता WHO चे नवे प्रमुख टॉडरॉस अॅडनाम यांनी एक पत्रक प्रसिद्ध करून रॉबर्ट मुगाबे यांची नियुक्ती रद्द केली आहे.

टॉडरॉस अॅडनाम हे WHO च्या प्रमुखपदी विराजमान होणारे पहिले आफ्रिकन व्यक्ती आहेत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरातून टीकेची झोड उठल्यानंतर WHO नं रॉबर्ट मुगाबे यांची सदिच्छादूत म्हणून केलेली नियुक्ती रद्द केली आहे.


सामग्री: मानवी चाचणीमध्ये सहभागी झालेली एक व्यक्ती आजारी पडल्यामुळे हा निर्णय घ्यावा लागला.

अॅस्ट्राझेन्काच्या मते ही स्थगिती 'रुटिन' आहे. पण चाचणीत सहभागी व्यक्तीच्या आजारपणाबद्दल अजून काहीही कळले नसल्यामुळे स्थगिती द्यावी लागली आहे.

अॅस्ट्राझेन्कानं यूकेमधली ट्रायल थांबवल्यानंतर सिरम इनस्टिट्युट ऑफ इंडियानंही आता भारतातील ट्रायल थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

आधी भारतातील लशीची ट्रायल सुरूच ठेवणार असल्याचं सिरम इनस्टिट्युटनं स्पष्ट केलं होतं. पण आता मात्र ही ट्रायल थांबवण्यात आली आहे.

अॅस्ट्राझेन्कानं त्यांची ट्रायल सुरू केल्यानंतर भारतात पुन्हा ही ट्रायल सुरू होणार असल्याचं सिरमकडूम सांगण्यात आलं आहे.

ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या लशीच्या चाचणीकडे सगळ्या जगाचे डोळे लागले आहेत. लसीच्या चाचणीचा पहिला आणि दुसरा टप्पा यशस्वीपणे पार पडल्यामुळे ही लस सर्वांत आधी उपलब्ध होईल, असा अंदाज वर्तवला जात होता.

या लसीच्या तिसऱ्या टप्प्यातील चाचणीसाठी युकेसह अमेरिका, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिकेत जवळपास 30 हजार लोक सहभागी झाले आहेत. कोणत्याही लसीच्या तिसऱ्या टप्प्यातील चाचणीमध्ये हजारो लोक सहभागी होतात आणि ही चाचणी काही वर्षेही चालू शकते.

या लसीच्या जगभरातील चाचण्या थांबवण्यात आल्या असल्याची माहिती बीबीसीचे मेडिकल एडिटर फर्गस वॉल्श यांनी दिली आहे. सुरक्षा मानकांची तपासणी करण्यासाठी आता स्वतंत्रपणे चौकशी होईल आणि त्यानंतर चाचणी पुन्हा सुरू करायची की नाही याचा निर्णय नियामकांकडून घेतला जाईल, असं वॉल्श यांनी सांगितलं.

ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलं की, एवढ्या मोठ्या प्रमाणात होत असलेल्या चाचणीत व्यक्ती आजारी पडण्याची शक्यता असतेच. मात्र ही गोष्ट काळजीपूर्वक हाताळण्यासाठी स्वतंत्ररित्या पुनर्परीक्षणाची गरज आहे.

प्रतिनिधिक छायाचित्र

ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या लसीची चाचणी थांबवण्याची ही दुसरी वेळ आहे. लसीच्या चाचण्यांमध्ये असं घडू शकतं. जेव्हा चाचणीमध्ये सहभागी झालेल्या कोणत्याही व्यक्तीला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात येतं आणि त्याच्या आजाराचं कारण तातडीनं लक्षात येत नाही, तेव्हा चाचणी थांबविण्यात येते.

काही दिवसांत चाचणी पुन्हा सुरू होईल, असं सांगितलं जात आहे.

स्टॅट न्यूज या आरोग्यविषयक वेबसाइटनं पहिल्यांदा ही बातमी दिली. त्यांनी म्हटलं आहे की, युकेमध्ये चाचणीत सहभागी झालेल्यांना जी रिअॅक्शन आली आहे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाचा संसर्ग रोखण्यासाठी आशेचा किरण म्हणून ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या लसीकडे पाहिलं जात होतं. मात्र अॅस्ट्राझेन्का आणि ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीनं आपल्या लसीची मानवी चाचणी सध्या थांबवली आहे.  भारतातील चाचणीही आता थांबवण्यात आली आहे.


सामग्री: मानवी त्वचेवरील काही भाग, केशहीन त्वचा म्हणून ओळखले जाणारे भाग पाण्याला विलक्षण प्रतिसाद देतात. आपली हाता-पायाची बोटं आणि तळवे बऱ्यापैकी ओले झाल्यानंतर तिथे सुरकुत्या पडतात. असं शरीराच्या बाकी जागी होत नाही. हात किंवा पाय सर्वसाधारणतः पाचेक मिनिटं पाण्यात राहिले की हा परिणाम दिसतो.

पण त्वचेचे हे भाग का सुरकुतात? ही जैवरासायनिक प्रतिक्रिया असते, असं काही जण मानतात- या परासरणी प्रक्रियेमध्ये पाण्यामुळे आपल्या त्वचेतील काही संयुगं काढून घेतली जातात, त्यामुळे त्वचा सुकून जाते, रखरखीत होते.

पण सुमारे शतकभरापूर्वीच वैज्ञानिकांना माहीत होतं की ही विस्मयकारक प्रतिक्रिया केवळ साधी प्रतिक्षिप्तक्रिया किंवा परासरणी क्रिया नाही.

बोटांमधील काही नसा कापल्या गेल्या, तर सुरकुत्या येणंही बंद होतं, असं काही शल्यविशारदांना दिसून आलं. त्यामुळे सुरकुत्या येणारी बोटं सुरक्षित चेतासंस्थेची खूण मानली जाऊ लागली. इतर वेळी प्रतिक्रियाशून्य असलेल्या रुग्णांच्याबाबतीत अनुकंपी चेतासंस्था कार्यरत आहे का, हे तपासण्यासाठी सुरकुत्यांची प्रक्रिया वापरली जाते.

या सगळ्या गोष्टींबाबत वैज्ञानिक समुदायामध्ये एकमत आहे. पण ओलेपणाने बोटं सुरकुतण्याची प्रतिसाद-प्रक्रिया उत्क्रांतीतून निपजली असेल का व असल्यास कशी निपजली, आणि मुळात त्यात परिस्थितीशी अनुकूल होण्याचा संदर्भ येतो का, याबद्दल मात्र वाद सुरू राहिले आहेत.

'2एआय लॅब्स'चे चेताजीवशास्त्रज्ञ मार्क चंगिझी यांच्या मते, परिस्थितीशी जुळवून घेण्याच्या प्रक्रियेतूनच हे घडतं. उदाहरण म्हणून टायरवरच्या खाचांचा विचार करा. कोरडी हवा असते तेव्हा गुळगुळीत टायर डांबरावर चांगली पकड राखून धावू शकतो. त्यामुळे शर्यतीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कारचे टायर खास गुळगुळीत आणि इतर काही वैशिष्ट्यं नसलेले असतात. पण पावसात गाडी चालवत असताना खाचा असलेले टायर खूप जास्त सुरक्षित ठरतात.

तर, सुरकुतलेली बोटं ओल्या व कोरड्या परिस्थितीतही पकड ठेवण्याच्या दृष्टीने सुसंगत ठरतात. एखादं जैविक वैशिष्ट्य परिस्थितीशी अनुकूल होण्यासाठी विकसित झालेलं आहे, असं सिद्ध करणं अत्यंत अवघड असतं. मग ते तसं विकसित का झालं असेल, हे शोधणं तर महाकठीण होऊन जातं. पण संशोधक काही संकेतांचा शोध घेतात आणि त्यातून विशिष्ट वैशिष्ट्य अनुकूलनप्रक्रियेतून निपजलं आहे अथवा नाही याचा अंदाज बांधता येतो.

पावसामध्ये सुरुकुतलेली बोटं खाचांसारखी वापरली जातात आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाण्यात जास्त वेळ राहिल्यानंतर आपल्या बोटांना सुरकुत्या पडतात, पण शरीराच्या इतर भागांवर तसा परिणाम दिसत नाही, असं का होतं? या प्रश्नाचं उत्तर आपल्या पकड घेणाऱ्या हातांच्या उत्क्रांतीमध्ये लपलेलं आहे.


सामग्री: मानवी मेंदूत साठवल्या जाणाऱ्या स्मृती आणि रात्रीची झोप यांच्यात काय संबंध आहे, याचा अभ्यास संशोधक करत आहेत. संशोधक जॅक टॅमिनेन यांच्यानुसार शेवटच्या क्षणापर्यंत अभ्यास करत बसणं चुकीचं आहे. ते युनायडेट किंगडमच्या रॉयल हॉलोवे युनिर्व्हसिटीत मानसशास्त्राचे प्राध्यापक आहेत.

झोप आणि स्मृती ही सांगड विशेषतः भाषेच्या अभ्यासासंदर्भात कशी असते, याबद्दल टम्मिनेन यांचा सखोल अभ्यास आहे. विद्यार्थ्यांना झोप किती, कशी आणि कुठे मदत करू शकते, ही संकल्पना ते मांडतात.

स्लीप लर्निंग, म्हणजे एखादी भाषा शिकायची असेल तर झोपताना त्याचं रेकॉर्डिंग कानाजवळ लावून ठेवलं की अबोधपणे मेंदूवर त्याचा ठसा उमटतो आणि जागे झाल्यावर विद्यार्थी लॅटिन बोलू शकतात, असा एक समज आहे. पण हा समज चुकीचा आहे.

पण त्यामुळे झोपेचा आपल्या स्मृतीशी संबंध नाही, असं नाही. मेंदूत माहिती साठवण्यासाठी झोप अत्यावश्यक आहे आणि टॅमिनेन यांसह इतर काहींनी केलेल्या संशोधनात हे सिद्ध झालं आहे.

टॅमिनेन यांच्या सध्या सुरू असणाऱ्या संशोधनात सहभागींना नवीन शब्द सांगण्यात आले. त्यानंतर त्यांना रात्रभर जागं ठेवण्यात आलं. त्यानंतर टॅमिनेन यांनी या शब्दांची स्मृती काही रात्रींनंतर किती राहते आणि त्याच्या आठवड्याभरानंतर किती राहते, याची तुलना केली.

काही रात्री पुरेशी झोप घेतल्यानंतर सहभागींचा मिळालेला प्रतिसाद आणि कंट्रोल ग्रुपमधल्या रात्रभर न झोपलेल्या सहभागींचा यात लक्षणीय बदल दिसून आला.

ते म्हणतात की, "या भाषा-शब्द शिकण्याच्या प्रयोगाचा केंद्रबिंदू झोप हा होता. आपण झोपलेले असताना अर्थातच अभ्यास करत नसतो. तरीही आपल्या मेंदूचा अभ्यास चालूच असतो. एका अर्थी आपल्यावतीनं तो काम करत असतो. अर्थात या काळात पुरेशी झोप मिळाली तर त्याचा योग्य तो परिणाम साध्य होतो."

झोपलेल्याच्या मेंदूत दडलंय काय?

आम्ही टॅमिनेन यांच्या स्लीप लॅब क्रमांक 1 मध्ये गेलो. फारसं सामान नसलेल्या एखाद्या खोलीसारखा ती दिसते आहे. त्यात एक बेड, रंगीत रग, कागदी फुलपाखराची फ्रेम आहे. बेडच्या वरच्या बाजूला छोटेखानी EEG मशीन ठेवलेलं आहे.

सहभागींच्या मेंदूंच्या अॅक्टिव्हिटी टिपण्यासाठी डोक्यावर इलेक्ट्रोडस् लावलेले आहेत. केवळ मेंदूचे विभिन्न भागच नव्हे तर चेहऱ्याचे स्नायू आणि डोळ्यांच्या हालचाली टिपल्या जातात.

या कंट्रोल रूममधल्या हॉलमध्ये संशोधकांना प्रत्येक सहभागींच्या मेंदूच्या प्रतिमांचं निरीक्षण करता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जसजशी परीक्षेची तारीख जवळ येते, तसतसा अभ्यासाचा ताण आणि तो पूर्ण करण्यासाठी विद्यार्थ्यांचं जागरण वाढू लागतं. अगदी पेपरच्या आदल्या रात्री उशिरापर्यंत अनेक विद्यार्थी रट्टा मारत बसतात. आदल्या दिवशी केलेला अभ्यास लक्षात राहतो, त्याचा फायदा होतो, असा समज यामागे असतो. पण हे कितपत खरंय?


सामग्री: मानवी वस्तीचं नैसर्गिक जगावरचं आक्रमण पाहता शास्त्रज्ञांनी धोक्याचा इशारा दिलाय. पण म्हणजे कोरोना व्हायरस हे शेवटचं आरोग्य संकट नसेल का? शास्त्रज्ञ नेमकं काय म्हणतायत? बदलती जीवनशैलीच माणसांना घातक ठरतेय का?

मानव आणि प्राण्यांमधला संघर्ष आरोग्य संकटांचं रुप धारण करून आपल्याला अंगाशी येऊ शकतो का? या आणि अशा इतर काही प्रश्नांची उत्तरं आपण पाहणार आहोत या सोपी गोष्टमध्ये.

संशोधन व निवेदन- सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग- शरद बढे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना विषाणूचा उगम नेमका कुठे झाला या प्रश्नाचं उत्तर अजूनही सापडलेलं नाही. ज्या एका गोष्टीबद्दल तज्ज्ञांचं एकमत झालंय ते म्हणजे वन्यप्राण्यांमधून हा व्हायरस माणसांत शिरला आणि हे एवढ्यावर थांबणार नाहीये.


सामग्री: मानवी शरिरातील जनुकीय बदल

मानवी डीएनएमध्ये बदल करण्याच्या मुद्यावर वैज्ञानिकांमध्ये वाद आहेत.  त्याला क्रिस्पर असं म्हंटलं जातं. कर्करोगासारख्या आजारावर मात करण्यासाठी लोकांच्या डीएनएमध्ये बदल करणे असा त्याचा अर्थ आहे.

अद्भुत कल्पना वाटत आहे ना? पण, या तंत्रज्ञानाचा गैरवापर झाला तर? अत्युच्च बौद्धिक क्षमता किंवा विशिष्ट प्रकारचे शारीरिक गुणधर्म असणाऱ्या बाळांना जन्म देण्याची प्रवृत्ती बळावली तर काय होईल याचा आपण विचार केला आहे का?

या बाबीकडे सध्या आव्हान म्हणून पाहिलं जात नाही. पण, भविष्यत हा प्रश्न आपल्याला भेडसावू शकतो. त्यासाठी आपल्याला तयार राहावं लागलं.

यासाठीच वेगवेगळ्या प्रयोगशाळा, विद्यापीठ आणि संशोधन संस्थांवर नीतीशास्त्राच्या अभ्यासकांची नियुक्ती करणं अनिवार्य राहील.

जर संशोधक नीतीमत्तेच्या कक्षेबाहेर जाऊन काही निर्णय घेत असतील तर हे नीतीशास्त्र तज्ज्ञ त्यांना मार्गदर्शन करू शकतील.

जेव्हा नवीन तंत्रज्ञान आपलं दार ठोठावत असतं. तेव्हा आपण नीतीमत्तेच्या प्रश्नांना बगल देऊन चालणार नाही. या प्रश्नांवर विचार करण्याची सर्वाधिक गरज याच काळात आहे.

एक माणूस म्हणून आपलं अस्तित्व काय आहे याचा सर्वांगानं विचार करण्याची ही वेळ आहे.  आपल्या कोणत्या गुणांचं संवर्धन करणं आपल्याला आवश्यक वाटतं याचं आपण चिंतन करणे गरजेचं आहे असं व्हिक्टोरिया विद्यापीठातील नीतीशास्त्राचे प्राध्यापक निकोलस अगार म्हणतात.

वृद्धांची वाढती संख्या

2050 पर्यंत आपल्यासमोर केवळ लोकसंख्या वाढ हाच प्रश्न राहणार नाही. तर वृद्धांची संख्याही त्यावेळी वाढलेली असणार आहे. ही बाब चिंताजनक असेल.

म्हणजेच सध्या जे लोक ऐन तारुण्यात आहेत ते 2050 पर्यंत वृद्धापकाळाकडे झुकलेले असतील. त्यांची काळजी कशी घ्यावी हा प्रश्नही निर्माण होईल.

2050 पर्यंत 75 वर्षे पूर्ण केलेल्या वृद्धांची संख्या 50 पट वाढेल.युके, जपान आणि चीन या देशांमध्ये  65 वर्ष ओलांडलेल्या व्यक्तींची संख्या अधिक असेल.

या वृद्धांची काळजी घेण्यासाठी रोबोचा वापर करण्याचा विचार जपान करत आहे. तसंच, वृद्धांची सेवा करणाऱ्यांना देशात नोकरी करण्यास प्राधान्य देणं, जन्मदर आटोक्यात ठेवणं या सारखे उपाय देखील अवलंबले जातील.

अनेक शहरांना पूरस्थितीचा सामना करावा लागत आहे.

बदलती शहरं

हवामान बदलामुळे अनेक शहरं पाण्यात बुडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. मायामीसारख्या शहरांना हा धोका अधिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बीबीसी फ्युचर नाऊनं 21 व्या शतकातील दहा मोठ्या आणि अतिमहत्त्वाचा समस्यांचा वेध घेतला आहे. मानवी जीवनाशी संबंधीत वेगवगेळे मुद्दे यासाठी विचारात घेण्यात आले आहेत.


सामग्री: मानवी शरीर

पोलीस भरतीसाठी आलेल्या उमेदवारांच्या छातीवर त्यांची जात लिहिली की ओळखणं सोपं जातं, असं भरती करणाऱ्या एका अधिकाऱ्यानं सांगितलं.

या प्रकरणाची चर्चा होऊ लागली तेव्हा या प्रक्रियेसाठी जबाबदार अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की छातीवर असं जात लिहिण्याचे कोणतेही आदेश दिले नव्हते. आता मात्र या प्रकरणाच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आले आहेत.

असं का करण्यात आलं?

आरोग्य चाचणीत खुल्या गटासाठी आणि आरक्षण असणाऱ्यांसाठी उंचीचे वेगवेळे निकष आहेत.

मुख्य तपासणी अधिकारी आर. सी. पनिका यांनी याबाबत सांगितलं की, "निवडण्यात आलेल्या उमेदवारांची आरोग्य चाचणी सुरू करण्यात आली आहे, याबाबत आम्हाला कोणतीही माहिती नव्हती."

"असं जात छातीवर लिहीणं हे अजिबात योग्य नाही. आम्ही हे प्रकरण गांभीर्याने घेतलं असून दोषींवर कारवाई करण्यात येईल," असं पनिका पुढे म्हणाल्या.

उमेदवारांना भीती

याप्रकरणी धार जिल्ह्याचे पोलीस अधीक्षक वीरेंद्र सिंह यांनी देखील या घटनेच्या तपास करण्याचे आदेश दिले आहेत. ते सांगतात, "जात लिहिण्याचे आदेश आमच्याकडून देण्यात आले नव्हते. आता या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. जे घडलं ते योग्य नाही."

अशा प्रकरणाला सामोरं गेल्यानंतर पोलीस भरतीत सहभागी झालेले उमेदवार या घटनेबद्दल खरी बाजू सांगण्यासाठी घाबरत आहेत. त्यांना भीती आहे की जर ते खरं बोलले तर त्यांची नोकरीची संधी हातातून जाईल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशात धार जिल्ह्यात पोलीस हवालदार पदासाठी भरती प्रक्रिया सुरू होती. राज्यभरातून अनेक उमेदवार आले होते. यापैकी अनेक उमेदवारांच्या छातीवर  SC, ST लिहिण्यात आलं होतं! का?


सामग्री: मानवी संस्कृती आणि कलेचा प्रेम हा अविभाज्य घटक बनला आहे. ग्रंथालयाच्या कपाटातली पुस्तकं प्रेमाच्या संदर्भानं भरली आहेत.

शेक्सपिअरने म्हटलं आहे, "Love is not time's fool," "Love alters not with his brief hours and weeks/But bears it out even to the edge of doom."

पण आपल्याला माहीत असल्यापेक्षाही शेक्सपिअर जास्त खरा असावा. मानवाच्या अस्तित्वाच्या आधीपासूनचं प्रेम असलं पाहिजे.

ज्यातून प्रेमाचा जन्म झाला ते कारण अधिकच गंभीर असलं पाहिजे.

आपल्याला माहीत असल्यानुसार प्रेमाचा प्रवास सुरू झाला तो सेक्समधून. पृथ्वीवर जीवनाने शोधलेली पहिली कृती. जीवांना आपली जनुकं पुढच्या पिढीपर्यंत पोहचवण्याच्या गरजेतून सेक्सची सुरुवात झाली.

पण प्रेमासाठी भावनांशी सामना करू शकणाऱ्या मेंदूची गरज होती. पृथ्वीच्या पाठीवर जीवसृष्टी अस्तित्वात आल्यानंतर मेंदूचा प्रवास सुरू होण्यासाठी काही अब्ज वर्ष लागली होती. सुरुवातीला मेंदू म्हणजे पेशींचा लहान समुच्चय होता.

प्रायमेट्सचं पृथ्वीवर आगमन

आता थोडं पुढं जाऊ. 6 कोटी वर्षांपूर्वी आपल्या कुटुंबातील पहिल्या सदस्याचं म्हणजे प्रायमेट्सचं पृथ्वीवर आगमन झालं. त्यानंतर काही दशलक्ष वर्षांनंतर काही प्रायमेट्समध्ये मोठा मेंदू विकसित झाला. त्यातून आधुनिक मानवाचा उदय झाला.

मुलांचा जन्म आधी होणं आवश्यक होतं. नाहीतर समस्या सुरू झाली असती. मेंदूचा आकार वाढू लागला असता तर त्यांच्या डोक्याचा आकार इतका वाढला असता की जननमार्गातून डोकं बाहेर येणं कठीण झालं असतं.

त्यामुळे असं झालं की गोरिला, चिंपांझी आणि माणसांची बाळं असहाय्य असतात. त्यामुळे त्यांची काळजी घेण्यावर त्यांच्या पालकांना फार वेळ द्यावा लागतो.

वाढलेल्या बाल्यावस्थेने नवीनच धोका निर्माण केला.

प्रायमेट्स वर्गातील अनेक प्राण्यात अवलंबून असलेले पिलू असेल तर ते पिलू मोठं होईपर्यंत मादी संबंधासाठी उपलब्ध नसते. त्यामुळे मादीला मिळवण्यासाठी नर पिलांना मारून टाकतात. असे प्रकार अनेक प्राण्यांत पाहायला मिळते.

एक जोडीदार

यावर युनिव्हर्सिटी कॉलेज ऑफ लंडनमधील प्रा. किट ओपी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी नवी कल्पना मांडली.

त्यांनी मांडलेल्या कल्पनेनुसार पिलांची हत्या टाळण्यासाठी एकतृतीयांश प्रायमेट्समध्ये एक जोडीदाराची संकल्पना उदयास आली.

त्यांनी प्रायमेट्समध्ये उत्क्रांतीत शरीरसंबंध आणि पालकत्व यांच्यात कसा बदल झाला याचा अभ्यास केला आहे. त्यांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुमचं हृदय थोडं वेगानं धडधडत असतं, घाम येत असतो आणि शरीरात काही हार्मोन्सचं प्रमाण वाढलेलं असतं. त्यामुळे तुम्हाला आतून उबदार आणि थोडं शुद्ध हरपल्यासारखं वाटतं असतं. प्रेमाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात शरीरात होणारे हे जैविक बदल आहेत.


सामग्री: मानसिक रुग्णाची काळजी घेताना स्वत:च डिप्रेशनमध्ये गेलेल्या दिपांजना यांच्याशी बीबीसीनं संवाद साधला.

दिल्लीतल्या दिपांजना यांच्या आई स्मृतिभ्रंश आणि स्कित्सोफ्रीनियाची रुग्ण आहे. आईची काळजी घेताना त्यांना नोकरी सोडावी लागली. मित्रांना भेटणं, फिरायला जाणं अवघड झालं होतं. पण दिपांजना आता स्वत:ला सावरत आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

घरात मानसिक रुग्ण असेल तर त्यांची विशेष काळजी घ्यावी लागते. पण त्यांची काळजी घेणारे मात्र स्वत: जीवन जगणं विसरतात.


सामग्री: मानसिकता आणि आरोग्य यांचा दृढ संबंध आहे.

नवीन वर्षात व्यायाम आणि आहाराचं काटेकोरपणं पालन करणार, असा निश्चय अवघ्या चौथ्या दिवशीच अयशस्वी ठरला असेल तरी त्यामुळे खंत वाटून न घेता आपल्या व्यायामाकडं लक्ष केंद्रित करणं गरजेचं आहे. नवीन संशोधनानुसार लोकांची मानसिकता आणि त्यांचं आरोग्य या दोहोंत दुवा असल्याचं आढळून आलं आहे. काही लोक त्यांच्या शारीरिक क्रियाशीलतेबद्दल फारच नकारामत्मक भावना उरात बाळगतात, तर काही कधीकधी विचार करतात की, `ते अक्षम आहेत.`

अमेरिकेतील स्टॅनफर्ड युनिर्व्हसिटीमध्ये शास्त्रज्ञांनी 61,000 प्रौढांच्या माहितीचा सखोल अभ्यास केला. 21 वर्षांतल्या डझनावारी लक्षणीय गोष्टींची नोंद घेतली. या नोंदीत लोक किती व्यायाम करतात, त्यात कुशलता किती आहे, त्यांच्या वयाच्या इतर व्यक्तींच्या तुलनेत त्यांच्या मते ते कितपत व्यायाम करतात, या व्यक्तींपैकी कितीजणांचा कोणकोणत्या आजारांनी आणि वयाच्या कितव्या वर्षी मृत्यू झाला आदी मुद्द्यांचा समावेश होता.

या संशोधनात सहभागी झालेल्यांच्या आरोग्याची कारणमीमांसा करताना विविध घटकांचा विचार करण्यात आला. त्यावेळी संशोधकांना एक विलक्षण गोष्ट आढळून आली. आपल्या समवयस्क लोकांइतका व्यायाम आपण करत नाही, असा विचार काही लोकांनी केला होता, त्यांचे ते समवयस्कच तरुण वयात मृत्यू पावले होते. खरंतर दोन्ही प्रकारच्या सहभागींनी समान प्रकारे व्यायाम केला होता.

हा परिणाम पुढं सहभागींच्या आरोग्याची स्थिती आणि धुम्रपानासारख्या बाबींची दखल घेतानाही तसाच दिसून आला.

मानसिक आरोग्याचा मुद्दा कळीचा झाला आहे.

व्यायाम केल्यामुळं तुम्हाला एक अपेक्षित अशी आयुमर्यादा लाभते हे खरं, पण या अभ्यासानुसार असं दिसलं की, सहभागींच्या व्यायामाप्रती असलेल्या दृष्टिकोनातही फरक होता.

स्टॅण्डफोर्ड युनिर्व्हसिटीच्या ऑक्टाव्हिया झार्ट यांनी मला त्यांचा वैयक्तिक अनुभव उदाहरणादाखल सांगितला. त्यांनी कॅलिफोर्नियातील ग्रॅज्युएट स्कूलमध्ये प्रवेश घेतल्यावर त्यांना सतत जिमला जाणारी-येणारी माणसं दिसायची. ही माणसं व्यायाम करण्यासाठी जिममध्ये जात असत किंवा व्यायाम करून येत असत. त्या स्वतः लंडनमध्ये असताना स्वतःला एकदम फिट समजायच्या. सायकलिंग करायच्या, व्यायाम करायच्या. पण या माणसांपैकी समवयस्कारांसोबत त्यांनी स्वतःची तुलना करून पाहिली आणि निश्चितपणे त्या स्वतःला अनफिट समजू लागल्या होत्या.

फिटनेसच्या बाबतीत मित्रांशी तुलना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुम्ही किती व्यायाम करता ते महत्त्वाचं नाही, पण आपल्या मित्रमंडळींच्या व्यायामासोबत आपला व्यायाम पडताळून बघण्याचा परिणाम आपल्या फिटनेसवर होत असतो.


सामग्री: मानसी आणि त्यांचे पती वाशी बाजारपेठेत व्यवसाय करतात. फळांच्या गिफ्ट पॅकेजिंगचा त्यांचा व्यवसाय आहे. लॉकडाऊन सुरू असलं तरी बाजारपेठेत फळांची विक्री सुरू असल्याने दररोज हे दाम्पत्य कामावर जात होते.

बाजारपेठेत सकाळी ग्राहकांची गर्दी व्हायची. कारण वाशी बाजारपेठेत कल्याण,डोंबिवली,ठाणे अशा सगळ्या ठिकाणाहून छोटे व्यापारी फळांच्या खरेदीसाठी येत होते. बाजारपेठेत सुरक्षा व्यवस्था होती. सोशल डिस्टंसिंग पाळून काम करण्याच्या सूचना होत्या.

गुरुवारी, 30 एप्रिलला मानसी यांचे पती नरेश (बदललेलं नाव) यांना ताप आला. ते डॉक्टरकडे गेल्यावर त्यांची कोरोना टेस्ट करण्यात आली. त्यांचा रिपोर्ट पॉझिटीव्ह आला. "माझ्या पायाखालची जमीन सरकली. असं होईल कधी वाटलंच नव्हतं. काय करावं सूचत नाही तोपर्यंत रुग्णवाहिका आली आणि त्यांना एमजीएम ह़ॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं."

मानसी आणि नरेश यांना दोन मुली आहेत. एक बारा आणि दुसरी अठरा वर्षांची मुलगी. हे सगळे वाशी येथे राहतात. दुसऱ्याच दिवशी घरातल्या सगळ्यांची टेस्ट करण्यासाठी नवी मुंबई महानगरपालिकेकडून टीम पाठवण्यात आली. कोरोना टेस्टमध्ये संपूर्ण कुटुंबाला कोरोनाची लागण झाल्याचे समोर आले.

'अपराधी वाटू लागलं'

मानसी आणि नरेश वगळता इतर सगळे दोन महिन्यांपासून घराबाहेर पडले नव्हते. त्यामुळे दोन्ही मुलींची त्यांना फार काळजी वाटत होती. यात मुलींचा काय दोष ? असं त्यांना वाटत होतं.

"मला विश्वास बसत नव्हता. आम्ही सगळे रडायला लागलो. मला वाटलं आता माझं सगळं कुटुंब उद्धवस्त होईल. मी रात्रभर रडत होते. जेवण जात नव्हतं. माझी मोठी मुलगी घाबरली होती. ती आरडा ओरडा करायला लागली. आम्हाला इमारत सोडावी लागेल असं सांगण्यात आलं," गहिवरून आलेल्या मानसी बोलत होत्या.

ते राहत असलेल्या इमारतीत मानसी यांचे कुटुंब हे कोरोनाचे पहिले रुग्ण होते. त्यामुळे या कुटुंबाला लागण झाल्याचं समजताच ती इमारत सील करण्यात आली. दोन्ही मुलींपैकी एका मुलीला वडिलांसोबत एमजीएम हॉस्पिटलमध्ये क्वारंटाईन करण्यात आलं, तर 82 वर्षांच्या आजी,मोठी मुलगी आणि मानसी यांना पनवेल येथील क्वारंटाईन कक्षात पाठवण्यात आलं.

"एनएमएमटीच्या बसने आम्हाला पनवेलला घेऊन जात असताना माझी मोठी मुलगी मला बिलगून रडत होती, तर सासूबाईंच्या चेहऱ्यावरही भीती दिसत होती. त्या क्षणी माझ्या मनात अपराधीपणाची भावना दाटून आली. आमच्यामुळे मुलींना आणि सासूबाईंना कोरोना झाला असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"30 एप्रिलला माझ्या नवऱ्याला ताप आला. दोन दिवसांनी त्यांना कोरोनाची लागण झाल्याचं स्पष्ट झालं. त्यानंतर मी, माझ्या दोन मुली आणि माझ्या 82 वर्षांच्या सासूबाईंची कोरोना टेस्ट केली. आमच्या सगळ्यांचे रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आले. एका क्षणात माझा संसार उद्ध्वस्त झाला असं वाटलं," नवी मुंबईत राहणाऱ्या मानसी (बदललेलं नाव) यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.


सामग्री: मानसी आता टोकियो पॅरालिम्पिकची तयारी करतेय. ही स्पर्धा यावर्षी ऑगस्टमध्ये होणार आहे.

(शूट अॅंड एडिट - देबलीन रॉय, नवीन शर्मा - रिपोर्टर- दिप्ती बत्थिनी, निर्माती- रुजुता लुकतुके)

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मानसी जोशी भारताची पॅरा-बॅडमिंटन खेळाडू आहे. व्यवसायाने इंजिनीअर असलेल्या मानसीने ऑगस्ट 2019 मध्ये जागतिक चॅम्पियनशिपचं जेतेपद पटकावलं होतं.


सामग्री: मानसी आता टोकियो पॅरालिम्पिकची तयारी करतेय. ही स्पर्धा यावर्षी ऑगस्टमध्ये होणार आहे.

(शूट अॅंड एडिट - देबलीन रॉय, नवीन शर्मा - रिपोर्टर- दिप्ती बत्थिनी, निर्माती- रुजुता लुकतुके)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:


सामग्री: मानसी जोशी

दुपारचं जेवण संपवून मानसी स्वतःच्या मोबाईलवर चित्रपट पाहण्याच्या तयारीत होती. तिने मनापासून आमचं स्वागत केलं आणि आम्हाला सांगून तिचा कृत्रिम पाय बसवण्यासाठी आत गेली.

आठवड्याभराच्या कठोर प्रशिक्षणानंतर तिची आराम करायची वेळ शनिवारी दुपारनंतर सुरू होते, असं ती म्हणाली. "दिवसाचं 7-8 तास ट्रेनिंग चालतं. दुपारनंतर थोडा वेळ मी विश्रांती घेते. संध्याकाळी पुन्हा ट्रेनिंग असतं, त्यामुळे शरीराला विश्रांती गरजेची असते.

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

"शनिवारी मी फक्त सकाळच्या वेळी ट्रेनिंगला जाते. त्यामुळे शनिवार आणि रविवार एकतर पुस्तक वाचत बसते किंवा बागकाम करते," मानसी सांगते.

आमच्यासाठी तिने आल्याचा चहा केला. किचनमध्ये जमिनीवर थोडं पाणी सांडलेलं होतं. "माझ्यासाठी हे धोकादायक आहे," मानसी सांगते. एका फडक्याने तिने ते पाणी पुसून टाकलं. तिच्या हातचा चहा पीत आम्ही बोलायला सुरुवात केली.

मानसी जोशी भारताची पॅरा-बॅडमिंटन खेळाडू आहे. व्यवसायाने इंजिनीअर असलेल्या मानसीने ऑगस्ट 20

30 वर्षीय मानसी जोशी भारतीय पॅरा-बॅडमिंटनपटू आहे. पॅरा-बॅडमिंटनच्या जागतिक स्पर्धेत तिने सुवर्ण पदक पटकावलंय. ऑगस्ट 2019मध्ये तिने जागतिक विजेतेपद मिळवलं होतं.

2011 साली झालेल्या एका अपघातात मानसीला डावा पाय गमवावा लागला. "मैदानात उतरून बॅडमिन्टन खेळल्यामुळे मला यातून सावरायला बरीच मदत झाली," ती सांगते.

लोकांमध्ये मिसळून मन रमवण्याऐवजी झोपून शरीराला विश्रांती देण्याला आपलं प्राधान्य असल्याचं मानसी सांगते.

सहाव्या वर्षापासून मानसी बॅडमिन्टन खेळतेय. "नृत्य, बॅडमिंटन अशा अनेक उपक्रमांमध्ये मी सहभागी व्हायचे", मानसी सांगते. तिने जिल्हास्तरीय स्पर्धांमध्ये महाराष्ट्राचं प्रतिनिधित्व केलं होतं.

के. जे. सोमय्या अभियांत्रिकी महाविद्यालयातून इंजिनीअरिंगची पदवी घेतलेल्या मानसीने सॉफ्टवेअर इंजिनीयर म्हणून काम केलंय. अपघातानंतर तिने कार्यालयीन स्पर्धेतील एका सामन्यात खेळून पाहिलं. "तेव्हा माझ्या लक्षात आलं की, एका पायानेही मी खेळू शकते," मानसी सांगते.

ती 2015 सालापासून पॅरा-बॅडमिन्टन खेळते आहे.

लहानसहान गोष्टींमधून आपल्याला भरपूर आनंद मिळतो, असं ती सांगते. ती बहिणीसोबत हैदराबादमधल्या गोलकोंडा किल्ल्यावर गेली होती, तेव्हाचा एक प्रसंग सांगताना मानसी म्हणाली, "मी आधीही या किल्ल्यावर गेले होते. पण एकदा मला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका शनिवारी संध्याकाळच्या दरम्यान आम्ही मानसी गिरीशचंद्र जोशीला हैदराबादमधल्या तिच्या घरी भेटलो. तिच्यासोबत या फ्लॅटमध्ये आणखी दोघी जणी राहतात.


सामग्री: मानसी जोशीबद्दल ही क्विझ खेळा आणि शेअर करण्यास विसरू नका.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मानसी जोशीचं बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इअर या पुरस्कारासाठी नामांकन झालं आहे. ती प्रसिद्ध बॅडमिंटनपटू आहेत.


सामग्री: माफिया कसे निर्माण होतात?

कधी रॉबिनहूड, कधी बाहुबली तर कधी दबंग म्हटले जाणारे हे माफिया डॉन एका विशिष्ट पद्धतीने आपली प्रतिमा निर्माण करत असतात. त्यांचा शेवटसुद्धा तितक्याच रंजक पद्धतीने झाल्याचं अशा प्रकरणांमध्ये पाहायला मिळतं.

एखादा गुन्हेगार एखाद्या विशिष्ट ठिकाणी बेकायदेशीर कब्जा करतो, कधी जमीन, तर कधी वाळू, रेल्वेची कंत्राटं, मासेमारी किंवा कोळशाच्या खाणकामाची कामं ते घेतात.

अवैध व्यवसाय करण्यासाठी अशा लोकांना राजकीय नेत्यांच्या संरक्षणाची गरज असते. तर राजकीय नेतेसुद्धा निवडणूक जिंकण्यासाठी या लोकांच्या शक्तीचा वापर करून घेतात. यामध्ये बहुतांश वेळा जातीय अँगलसुद्धा असतो.

अनेकवेळा या माफिया लोकांमध्ये अनेक ठिकाणी निवडणूक जिंकवण्याची किंवा हरवण्याची ताकद असते. हेच माफिया सत्ता बदलताच सत्ताधारी पक्षाच्या बाजूने आपलं पारडं बदलत राहतात. सत्ताधारी पक्षांचेच झेंडे त्यांच्या गाड्यांवर फडकताना दिसतात.

ही लोक एक तर गँगवॉरमध्ये मारली जातात. किंवा पोलिसांविरुद्धच्या खऱ्याखुऱ्या अथवा बनावट चकमकीत यांचा मृत्यू होतो. तर काही प्रकरणात हे माफिया मोठी खटाटोप करून आपली संपत्ती आणि जीव वाचवण्यात यशस्वीही होतात.

विकास दुबेशी संबंधित समीकरण

नुकत्याच झालेल्या कथित चकमकीनंतर स्वाभाविकपणे प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहेत. विकास दुबे प्रकरणात अनेक मोठ्या नेत्यांची नावं येऊ शकली असती, पण त्याच्या मृत्यूनंतर ही रहस्यही त्याच्यासोबतच निघून गेली, असं सांगितलं जात आहे.

विकास दुबे

हाच आरोप करत विरोधी पक्षांनी उत्तर प्रदेशचे सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षावर टीका करणं सुरू केलं आहे.

उत्तर प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री अखिलेश यादव यांनी याबाबत ट्विटरवर लिहिलंय: "खरं तर ही कार पलटली नाही. अनेक रहस्य उघड होऊन सरकार बदलण्यापासून वाचवण्यात आलं आहे."

तर, प्रियंका गांधी म्हणतात, "गुन्हेगाराचा शेवट झाला. गुन्हेगारी आणि त्याला संरक्षण देणाऱ्या लोकांबाबत काय?"

शेवटी अशा प्रकारच्या घटनांनंतर एकच प्रश्न उपस्थित होतो, तो म्हणजे गुन्हेगारी आणि त्याला संरक्षण देणाऱ्या लोकांचं काय?

पण हा प्रश्न फक्त एका राजकीय पक्षापुरता मर्यादीत नाही. जवळपास सगळ्याच पक्षांबाबत असे प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आले आहेत.

फक्त सध्याच्या विकास दुबेच्या राजकीय इतिहासाबाबत बोलायचं झाल्यास, तो कोणत्याही पक्षाचा सक्रीय सदस्य जरी नसला तरी जवळपास सगळ्याच पक्षांशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विकास दुबेचं कथित चकमक प्रकरण आणि तत्पूर्वी आठ पोलिसांच्या मृत्यूनंतर सातत्याने हेच प्रश्न विचारले जात आहे. याच प्रश्नांवर लोकांच्या चर्चा रंगताना दिसत आहेत.


सामग्री: मामी 2019 मध्ये करण जोहर आणि किरण राव

युट्यूबवर 29 मे पासून वी आर वन : अ ग्लोबल फिल्म फेस्टिव्हल (We Are One : A Global Film Festival) हा ऑनलाईन फिल्म फेस्टिव्हल होईल.

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गामुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रम रद्द झाले. यासोबतच जगभरातली फिल्म इंडस्ट्रीही सध्या ठप्प आहे.

10 दिवसांच्या या ऑनलाईन फिल्म फेस्टिव्हलद्वारे वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन म्हणजेच WHO साठी निधी उभारण्यात येणार आहे.

या ऑनलाईन फेस्टिव्हलसाठी जगभरातली 20 फिल्म फेस्टिव्हल्स एकत्र आले आहेत. यात मुंबई फिल्म फेस्टिव्हल म्हणजेच MAMI, BFI लंडन फिल्म फेस्टिव्हल, जेरुसलेम फिल्म फेस्टिव्हल, कान फिल्म फेस्टिव्हल, बर्लिन फिल्म फेस्टिव्हल, ट्रिबेका फिल्म फेस्टिव्हल्सचा समावेश आहे.

कोव्हिडमुळे यापैकी अनेक फिल्म फेस्टिव्हल पुढे ढकलावे लागले आहेत. या व्हायरसमुळेच गेल्या महिन्यात कान फिल्म फेस्टिव्हलही पुढे ढकलण्यात आला होता.

अल पचिनो, मार्टिन स्कॉर्सेसी आणि रॉबर्ट डी निरो गेल्या वर्षीच्या लंडन फिल्म फेस्टिव्हलमध्येअल पचिनो, मार्टिन स्कॉर्सेसी आणि रॉबर्ट डी निरो गेल्या वर्षीच्या लंडन फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये

त्यानंतर यासाठी अभिनेते रॉबर्ट डी निरो यांच्या ट्रिबेका आणि न्यूयॉर्कच्या जेन रोजेंथल यांनी या ऑनलाईन फेस्टिव्हलसाठी पुढाकार घेतला.

"या निमित्ताने जगभरातले फिल्म फेस्टिव्हल आयोजक, कलाकार आणि कथाकार एकत्र येतील आणि त्यातून जगभरातल्या प्रेक्षकांना काहीसा दिलासा मिळेल," अशी आशा या आयोजकांनी व्यक्त केलीय.

जेन रोजेंथल सांगतात, "एकमेकांतल्या सीमा आणि मतभेद ओलांडत लोकांना प्रेरित करण्यात, एकत्र आणण्यात सिनेमाची भूमिका किती महत्त्वाची आहे याबद्दल आपण अनेकदा बोलतो. यामुळे जखमा भरून येतात, आणि सगळ्या जगाला सध्या याची गरज आहे."

या मोफत ऑनलाईन फेस्टिव्हलमध्ये फिल्म, शॉर्टफिल्म्स, डॉक्युमेंटरी, संगीत, कॉमेडी आणि चर्चा या सगळ्याचा समावेश असेल.  पुढच्या महिन्यात याचं वेळापत्रक उपलब्ध होईल.

या ऑनलाईन फेस्टिव्हलमध्ये सहभागी होत असल्याचा आपल्याला अभिमान असल्याचं कान फिल्म फेस्टिव्हलच्या अध्यक्षांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातली प्रसिद्ध बर्लिन, कान, टोरंटो, व्हेनिस आणि मुंबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल्स युट्यूबवरच्या एका ऑनलाईन इव्हेंटसाठी एकत्र आले आहेत


सामग्री: मायकल एंजेलो यांच्या पेंटिंगमध्ये प्रेषित इसाया.

अलिकडेच ब्राझीलच्या सोशल मीडियामध्ये व्हायरल झालेल्या पोस्टनुसार ज्यू प्रेषितांनी इ.स.पूर्व सातव्या शतकात इस्राईलशी संबधित एक महत्त्वपूर्ण भविष्यवाणी केली होती. सीरियात गृहयुद्ध भडकेल असं त्यात स्पष्ट सांगितलेलं होत.

योग्य शब्दांमध्ये सांगायचं झाल्यास प्रेषित इसाया यांनी भविष्यवाणी केली होती की, दमास्कस शहर जमीनदोस्त होईल.

बायबलच्या जुन्या करारात इसाया वचनात म्हटलं आहे की, "दमास्कस हे तेव्हा शहर नाही राहणार, त्याच रुपांतर हे ढिगाऱ्यात झालेले असेल."

सोशल मीडियावर शेअर करण्यात येणाऱ्या पोस्टमध्ये येरमियाचा पण उल्लेख करण्यात आलेला आहे. त्यानुसार, "शक्तिहीन झालेलं दमास्कस वाचण्यासाठी धडपड करत आहे. ते घाबरलेलं आहे. ते त्रासात आहे नेमका तसंच जसं बाळाला जन्म देणारी एक महिला."

खरंच असं होऊ शकतं का, हजारो वर्षाँपूर्वी इसाया आणि येरमियाच्या भविष्यवाणी आता सत्यात येत आहेत? किंवा ज्या लोकांना पवित्र ग्रंथांविषयी माहिती नाही आणि ते धर्माच्या नावावर होणाऱ्या हिंसेला खरं ठरवण्यासाठी या धर्मग्रंथांचा चुकीचा उपयोग करत आहेत.

रिओ दी जनेरिओच्या पाँटिफिशिल कॅथॉलिक युनिव्हर्सिटीतले धर्मशास्त्राचे प्राध्यापक फ्रेर इजीडोरो माजोरोलो म्हणतात, "प्रेषित इसाया यांनी केलेल्या भविष्यवाणीच्या कारणांमुळे सीरियामध्ये युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली असून या नरसंहारामागे तेच आहेत, असं जर मी म्हटलं तर याचा अर्थ असा होईल की मी सांगतोय की ही स्थिती बदलण्यासाठी मी काहीच करू शकत नाही कारण ती तर प्रभूचीच इच्छा आहे."

साओ पावलोच्या एंजेलिकन डायोसीसच्या होली ट्रिनिटी कॅथॉलिक चर्चचे धर्मगुरू आर्थ नासिमेंटो म्हणतात, "आम्ही आपल्या जबाबदाऱ्या देवावर नाही ढकलू शकत. सीरियात सुरू असलेल्या संघर्षाला संपवण्यासाठी मार्ग शोधण्याचं काम हे आमचं आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाचं आहे."

दमास्कस

ते म्हणतात की पवित्र ग्रंथात लिहण्यात आलेल्या गोष्टींचा अर्थ काढताना सावधानता बाळगायला पाहिजे. "इतिहासाचा आधार घेऊन बायबल लिहण्यात आलं होतं. बायबलमध्ये लिहण्यात आलेल्या शब्दांचे अर्थ वेगळे करून त्याकडे बघणं अतिशय धोकादायक आहे."

नासिमेंटो म्हणतात, "असं केल्यास तुम्ही या पवित्र ग्रथांचा आधार घेऊन वांशिक आणि LGBT समुदायाबाबात असलेल्या भेदभावला पण खरं ठरवायला सुरू कराल."

प्रेषितांची भूमिका

लोकप्रिय धारणेच्या विपरीत प्रेषित ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इसवी सनपूर्व 687च्या सुमारास जेव्हा ज्यू धर्मीय प्रेषित इसाया यांनी आपला ग्रंथ लिहायला सुरूवात केली असेल तेव्हा कदाचीत त्यांना याची कल्पनाही नसेल की, 28 शतकांनंतर सोशल मीडियामध्ये हा ग्रंथ वादविवादाच्या केंद्रस्थानी राहील.


सामग्री: मायकल जॅक्सनचा मुंबईतला 1 नोव्हेंबर 1996चा कार्यक्रम

1996 साली महाराष्ट्रात शिवसेना-भाजपची सत्ता असताना जगविख्यात पॉप स्टार मायकल जॅक्सनची एक कॉन्सर्ट मुंबईत आयोजित करण्यात आली होती. मायकल जॅक्सनने भारतात सादर केलेला तो पहिला आणि एकमेव कार्यक्रम होता.

1 नोव्हेंबर रोजी मुंबईतल्या स्टेडिअमवर या कॉन्सर्टचं आयोजन करण्यात आलं होतं. मायकल जॅक्सनने सप्टेंबर 1996 ते ऑक्टोबर 1997 असा वर्षभराचा जागतिक दौरा करून वेगवेगळ्या देशांमध्ये कार्यक्रम घेतले होते. त्याचाच एक भाग म्हणून मायकल भारतातही आला होतो.

त्यावेळी सत्तेत असलेल्या दोन पक्षांपैकी शिवसेनेच्याच प्रयत्नांनी हा कार्यक्रम झाला झाला आणि कॉन्सर्ट 'परोपकारी आणि सेवाभावाच्या' उद्देशाने आयोजित करण्यात आल्याचं म्हणत शिवसेनेने कार्यक्रमावरील करमणूक शुल्कही माफ केलं होतं.

मात्र, करमणूक शुल्क माफ करण्याच्या मुद्द्यावरून हे प्रकरण पुढची अनेक वर्ष कायद्याच्या कचाट्यात अडकलं. तब्बल 24 वर्ष या वादाचं भिजत घोंगडं कायम होतं. एका पॉप शोसाठीचं करमणूक शुल्क माफ करता येऊ शकतं का, असा प्रश्न मुंबई ग्राहक पंचायत या एका ग्राहक संरक्षण मंचाने उपस्थित केला. इतकंच नाही तर मायकल जॅक्सनच्या संगीताला शास्त्रीय संगीत म्हणाल का? यावरूनही वाद झाला.

या कार्यक्रमाची जबाबदारी बेरोजगार तरुणांना रोजगार देणाऱ्या शिवसेनेच्या शिवउद्योग सेनेकडे होती. कार्यक्रमातून होणारा नफा या संघटनेला दान करण्याचं आश्वासन मायकल जॅक्सननं दिलं होतं, असं लेखक सुकेतू मेहता यांनी 'Maximum City' या आपल्या पुरस्कारप्राप्त पुस्तकात म्हटलं आहे..

मात्र, कार्यक्रमाचं करमणूक शुल्क माफ करताच मुंबई ग्राहक पंचायत या गटाने मुंबई उच्च न्यायालयात याविरोधात याचिका दाखल केली.

मायकल जॅक्सन चाहत्यांसोबत

याविषयी बोलताना मुंबई ग्राहक पंचायतचे अध्यक्ष शिरीष देशपांडे यांनी बीबीसीला सांगितलं, "या कॉन्सर्टच्या आयोजनाच्या काही दिवस आधीच राज्य सरकारने औषधांवरचा विक्री कर वाढवला होता. त्यामुळे एकीकडे औषधांवरचा कर वाढवायचा आणि दुसरीकडे अतिश्रीमंत जो कार्यक्रम बघायला येणार आहेत त्या कार्यक्रमावरचा करमणूक शुल्क माफ करायचा, असं तुम्ही कसं करू शकता? हा आमचा प्रश्न होता. मायकल जॅक्सनच्या त्या शोचं तिकीट 5000 रुपयांना होतं. त्याकाळी ही खूप मोठी रक्कम होती."

भारतात बरेजचा एखादी उत्कृष्ट कलाकृती असेल तर सर्वसामान्यांनाही ती बघायला मिळावी,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगप्रसिद्‌ध पॉप स्टार मायकल जॅक्सनच्या 24 वर्षांपूर्वी झालेल्या कार्यक्रमावरचा करमणूक शुल्काचा वाद अखेर मिटला आहे. राज्य मंत्रिमंडळाने त्या कार्यक्रमावरचा 3.3 कोटी रुपयांचं करमणूक शुल्क माफ केलं आहे.


सामग्री: मायकल रोटोंडो यांना घरातून बाहेर काढण्यासाठी त्यांच्या आई-वडिलांनी न्यूयॉर्कच्या एका कोर्टात धाव घेतली. या खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान मायकल यांनी स्वतःची कायदेशीर बाजू स्वतःच मांडली.

तेव्हा न्यायाधीश डोनाल्ड ग्रीनवुड यांनी मायकल यांच्या कायदेविषयक संशोधनाचं कौतुक केलं. पण त्यांना घर सोडण्याचा आदेश दिला.

आणखी सहा महिने घरात राहण्याची तुमची इच्छा लाजिरवाणी आहे, असं न्यायाधीश ग्रीनवुड मायकल यांना म्हणाले. पण आपल्याला आपल्याच घरातून बाहेर काढण्याची नाटीस लाजिरवाणी आहे, असं म्हटलं आहे.

न्यायाधीशांनी हे प्रकरण नीट वाचलं नसून, आपण या निकालास आव्हान देण्याच्या तयारीत आहोत, असं ते म्हणाले.

कोर्टानं निकाल दिल्यानंतर मायकल यांनी अचानक बोलावलेल्या पत्रकार परिषदेत त्यांची कहाणी सांगण्याचा प्रयत्न केला.

आठ वर्षांपूर्वी माझी नोकरी गेल्यानंतर पालकांनी मला त्यांच्यासोबत राहण्याची परवानगी दिली होती, अशी मायकल यांनी सांगितलं. आताही आपल्याकडे नोकरी आहे. पण त्याबद्दल काही सांगण्यास बांधील नाही, असं त्यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

आपण घरात खर्चासाठी कधीही पैसे दिले नसल्याचं त्यांनी कोर्टात मान्य केलं.

"मी घरातून तीन महिन्यात बाहेर पडणारच होतो. आणखी थोडा काळ ते वाट पाहू शकले नसते का? मी आणखी सहा महिने घरात राहिलो तर काय होईल?" असा प्रतिवाद मायकल यांनी कोर्टात केला.

त्यांचे आई-वडिल वकिलाच्या शेजारी बसून ही सुनावणी ऐकत होते.

"दुसऱ्यावर अवलंबून असलेल्या एखाद्या व्यक्तीला स्वबळावर उभं राहण्यासाठी सहा महिने हा पुरेसा कालावधी ठरला असता," असं मायकल म्हणाले.

ख्रिस्तिना आणि मार्क रोटोंडो

त्यावर, न्यायाधीशांनी मायकलना त्यांच्या आई-वडिलांशी बोलण्यास आणि स्वत:हून घर सोडून जाण्याची सूचना केली. त्यास त्यांनी नकार दिला.

"त्या घरातून तू बाहेर पडावंस," अशा शब्दांत न्यायाधीश ग्रीनवूड यांनी निकाल सुनावला, असं एबीसी न्यूजच्या वृत्तात म्हटलं आहे.

पालकांबरोबरचं नातेसंबंध खूप ताणले गेले आहेत. घरात तिघे बोलतही नाहीत, असं मायकल यांनी माध्यमांना सांगितलं. "कालांतरानं आमच्यात काहीच उरलं नाही,"ते म्हणाले.

मग रोज त्यांना टाळलं कसं? तुम्ही तळघरात राहत होता का? या प्रश्नावर ते म्हणाले की, "मी माझ्या बेडरूममध्येच राहात होतो."

न्यूयॉर्कमधलं घर

गेल्या आठवड्यात कोर्टात सादर केलेल्या माहितीनुसार, ख्रिस्तिना आणि मार्क रोटोंडो यांनी 2 फेब्रुवारी, 2018...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आमची मुलगा 30 वर्षांचा झालाय. तो काही काम करत नाही, घर चालवायला हातभारही लावत नाही, म्हणून आम्ही त्याला घरातून काढायची कायदेशीर परवानगी मागतो, असा खटला न्यूयॉर्कच्या एका जोडप्याने कोर्टात भरला. आणि तो खटला ते जिंकलेही.


सामग्री: मायकेल जॅक्सन

विझक्राफ्ट या कंपनीने जॅक्सन यांच्या कार्यक्रमाचं आयोजन केलं होतं. 'बिट म्युझिक' साठी मनोरंजन कर माफ करण्यात आला होता. पण पॉप म्युझिकसाठी मनोरंजन कर माफ नसताना तो माफ करण्याचा निर्णय तत्कालीन युती सरकारच्या काळात घेण्यात आला. त्यावेळी ग्राहक पंचायतीने हा विषय कोर्टात नेला.

कोर्टाने  3 कोटी 33 लाख 76 रूपये इतका मनोरंजन कर  विझक्राफ्ट या कंपनीला भरण्याचे आदेश दिले. ही रक्कम विझक्राफ्ट कंपनीला भरावी लागली.

आता तब्बल 24 वर्षानंतर सुनावणी होऊन शिवसेनेच्या नेतृत्वाखाली सरकारने आयोजक कंपनीस करमणूक शुल्काची रक्कम परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

याविषयी उद्योगमंत्री सुभाष देसाई यांनी सांगितलं, "1974 पासून शासनानं वेगवेगळ्या पाश्चात्यृ संगीताच्या कार्यक्रमांना करमणूक करातून सूट दिली. त्यामुळे 1996मध्ये तेव्हाच्या मंत्रिमंडळानं हा निर्णय घेतला. पण त्याला न्यायालयात आव्हान देण्यात आलं. त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयानं राज्याला निर्देश दिले की, कायद्याच्या चौकटीवर याचा अभ्यास करून निर्णय घ्या. त्यानंतर सरकारनं याविषयी 3.33 कोटी रुपयांचा जो करमणूक कर सरकारनं जमा केला होता, तो परत देण्याचा निर्णय घेण्यात आला."

काय आहे प्रकरण?

बेरोजगारांसाठी रोजगार निर्मिती व्हावी यासाठी शिवउद्योग सेनेची स्थापना करण्यात आली होती. राज ठाकरे यांच्या पुढाकाराने शिवउद्योग सेनेचा निधी उभारण्यासाठी मायकेल जॅक्सन यांना कार्यक्रमासाठी भारतात आणण्यात आले होते.

जॅक्सन यांना विमानतळावरून आणण्यासाठी स्वत: राज ठाकरे, सोनाली बेंद्रे, शर्मिला ठाकरे या उपस्थित होत्या. जॅक्सन यांचं पारंपरिक पद्धतीने स्वागत करण्यात आलं होतं.

मायकेल जॅक्सन यांच्या मुंबईतील कॉन्सर्टचे दृश्य

मुंबईत जॅक्सन यांचा कार्यक्रम मोठ्या थाटामाटात पार पडला. त्यावेळी कार्यक्रमाची करमणूक शुल्काची रक्कम न भरता युती सरकारने हा मनोरंजन शुल्क माफ केला. युती सरकारचा हा निर्णय वादग्रस्त ठरला.

मुंबई ग्राहक पंचायतीने हायकोर्टात जनहित याचिका दाखल केली. उच्च न्यायालयाने करमणूक शुल्काचा राज्य सरकारचा निर्णय रद्द करत ग्राहक पंचायत आणि विझक्राफ्ट कंपनीला बाजू मांडण्याची संधी दिली.

पॉप म्युझिक आणि बिट म्युझिक यात साम्य असल्याचे इंटरनेटवरचे संदर्भ देत ही शुल्कमाफी योग्य असल्याचा युक्तिवाद राज्य सरकारकडून झाला. तर शुल्कमाफी ज्या उद्देशाने दिली जाते तो उद्देश शिवउद्योग सेनेचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1 नोव्हेंबर 1996 ... शिवसेना भाजप युतीचं सरकार होतं. शिव उद्योग सेनेचा निधी उभारण्यासाठी शिवसेनेने मुंबईत पॉप गायक मायकेल जॅक्सन यांचा कार्यक्रम आयोजित केला. त्यावेळी या कार्यक्रमाची खूप चर्चा झाली.


सामग्री: मायकेल डे डोर लंडनच्या फक्त मुलांसाठी असलेल्या शाळेत शिकत होता, तो साधारण 14 वर्षांचा होता तेव्हा आपण इतर किशोरवयीन मुलांसारखे नाही आहोत याची त्याला जाणीव झाली.

त्याच्या वर्गातील इतर मुले मुलींविषयी चर्चा करत, शनिवारी-रविवारी एखाद्या मुलीचं चुंबन घेण्याविषयी बोलत किंवा घोळक्याने पोर्न मासिक बघत. मात्र डोरला यापैकी कशातच रस नसे, आपल्या शरीरात होणाऱ्या बदलांविषयी त्याला काहीच वाटत नसे.

"मला वाटायचं की माझ्यामध्ये काहीशा उशिराने या भावना निर्माण होतील किंवा मी गे असेन," तो सांगतो.

यापैकी कोणताही निष्कर्ष त्याला फारसा योग्य वाटत नव्हता, मात्र, आपल्याला लैंगिक किंवा रोमँटिक आकर्षण का वाटत नाही याचं वर्णन करण्याची वेळ आली तेव्हा डोरला त्याची जाणीव झाली - म्हणजे काहीच नाही याची जाणीव झाली.

"प्रत्येकाच्या आयुष्यात काही ठराविक लोक असतात, ज्यांच्याविषयी आपल्याला अजिबात लैंगिक आकर्षण वाटत नाही. माझ्यासाठी प्रत्येकजण या गटात मोडत होता." एका वर्षानंतर, 15व्या वर्षी डोरने स्वतःचं वर्णन करण्यासाठी एक शब्दप्रयोग शोधून काढला : 'अलैंगिक'.

"पूर्वी अशा प्रकारच्या प्रकरणांचा उल्लेख शास्त्रीय साहित्यामध्ये 'डड' शब्दामध्ये करत असत.

गेल्या शतकाच्या शेवटच्या दशकाच्या मध्याच्या सुमाराला डोरने ही बाब उघड केली तेव्हा, एलजीबीटी समाजाप्रमाणे अलैंगिक 'समाज' अस्तित्वातही नव्हता. ग्रंथालयांमध्ये अलैंगिकतेविषयी पुस्तकं नव्हती आणि काही प्रमाणात अभ्यास केलेलं अगदी मोजकं साहित्य शैक्षणिक निबंध म्हणून प्रसिद्ध झालं होतं, त्यामध्ये लैंगिक इच्छा नसल्याचं आढळून आलेले कीटक, उंदीर, आणि मेंढ्या यांच्या काही प्रकरणांचा अभ्यास होता.

अशा प्रकरणांचा उल्लेख साहित्यामध्ये 'डड' शब्दामध्ये करत असत. काही संशोधकांनी, काही व्यक्तींना आयुष्यभर कधीही कोणाविषयीही लैंगिक आकर्षण वाटत नाही, या कल्पनेचा विचार करायला सुरुवात केली होती, पण त्यासाठी अद्याप अधिक औपचारिक आणि कमी अपमानास्पद संज्ञा निर्माण करण्यात आली नव्हती.

'जितक्या व्यक्ती गे तितक्याच अलैंगिक असू शकतात'

"मी माझ्यासाठी स्वतंत्रपणे - किंवा इतरांनी माझ्यावतीनं ही संज्ञा शोधून काढली," डोर सांगतो, तो आता 33 वर्षांचा आहे आणि लंडनमध्ये गणितज्ञ म्हणून काम करतो.

"तेव्हापासून माझ्या असं लक्षात आलं की वास्तविक अनेक लोक स्वतःसाठी संज्ञा शोधतात. बहुतेक त्यांनी ही संज्ञा जीवशास्त्राच्या वर्गात ऐकली असेल -...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रत्येक व्यक्तीला एखाद्याबरोबर लैंगिक संबंध ठेवण्याची इच्छा असतेच असं नाही यावर विश्वास ठेवणं काही लोकांना अजूनही जड जातं - पण अलैंगिक अभिमान चळवळ वेगानं जोर पकडत आहे.


सामग्री: मायकेल प्रासेक

33 वर्षीय प्रासेक यांचा मृतदेह सिंहाच्या पिंजऱ्यात सापडला.

प्रासेक यांनी घराच्या परिसरातच एक सिंह आणि सिंहिणीला पाळलं होतं. 2016 मध्ये ते एका सिंहाला घरी घेऊन आले होते. त्यावेळी सिंहाचं वय 9 वर्षं होतं. प्रजननासाठी प्रासेक यांनी एका सिंहिणीलाही आणलं.

मात्र या आगळ्यावेगळ्या प्राणी प्रेमाला प्रासेक यांच्या शेजाऱ्यांनी तसंच शहरातील लोकांनी आक्षेप घेतला होता. सिंह प्रेम परिसरातल्या लोकांच्या जीवाला धोका निर्माण करू शकतं असं त्यांचं म्हणणं होतं.

मात्र हे सगळं माहिती असूनही प्रासेक यांनी सिंह आणि सिंहिणीला जीडीशोफ या त्यांच्या गावातल्या घरात घेऊन आले. घराच्या मागच्या बाजूला असलेल्या पिंजऱ्यात या दोघांना प्रासेक यांनी ठेवलं होतं.

स्थानिक प्रशासनानेही प्रासेक यांना सिंह पाळण्याची अनुमती दिली नव्हती. सुरुवातीला त्यांना पिंजरे बनवण्यासाठी परवानगी नाकारण्यात आली होती. त्यानंतर सिंहांच्या अवैध प्रजननासाठी प्रासेक यांना दंड ठोठावण्यात आला.

चेक प्रजासत्ताकमध्ये वैयक्तिक पातळीवर असे प्राणी पाळण्यासाठी व्यवस्था नाही. प्राण्यांना त्रास होईल असं प्रासेक यांचं वर्तन न आढळल्याने सिंह, सिंहिणीला प्रासेक यांच्या घरातून नेण्यात आलं नाही.

अशाप्रकारे त्यांना सिंह पाळण्यासाठी मंजुरी मिळाली. मागच्या उन्हाळ्याच्या हंगामात प्रासेक सिंहिणीला घेऊन वॉकसाठी बाहेर पडले होते. तेव्हा एक सायकलस्वार सिंहिणीला येऊन धडकला.

पाहा व्हीडिओ : जेव्हा ड्रोन सिंह बनून हत्तींना पळवून लावतो...

हे प्रकरण पोलिसांकडे गेलं. रस्ते अपघात म्हणून याप्रकरणाची नोंद झाली.

मात्र तरीही प्रासेक यांचं सिंहप्रेम कमी झालं नाही. मात्र सिंहानेच प्रासेक यांचा जीव घेतला. काही दिवसांपूर्वी सिंहाच्या पिंजऱ्यात प्रासेक यांचा मृतदेह आढळला. हा पिंजरा आतून बंद असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

घटनास्थळी गेलेल्या पोलिसांनी सिंह आणि सिंहिणीला मारलं. प्रासेक यांचा मृतदेह पिंजऱ्याबाहेर काढण्यासाठी त्या दोघांना मारणं भाग होतं असं पोलिसांनी सांगितलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चेक प्रजासत्ताकच्या मायकेल प्रासेक यांना सिंह पाळणं जीवावर बेतलं आहे. प्रशासनाचा विरोध असतानाही संघर्ष करून प्रासेक यांनी सिंहाला पाळलं होतं. मात्र या सिंहानेच त्यांचा जीव घेतला.


सामग्री: मायक्रोसॉफ्टचे संस्थापक बिल गेट्स कंपनीच्या संचालक मंडळातून बाहेर पडले तेव्हा एका 20 वर्ष जुन्या अफेअरसंबंधीच्या तक्रारीबद्दल त्यांची चौकशी सुरू होती, असं समोर आलंय.

गेट्स यांच्या वागणुकीबद्दलच्या तक्रारी आल्यानंतर ही चौकशी सुरू करण्यात आली होती, या वृत्ताला या टेक कंपनीने दुजारो दिलाय.

पण गेट्स यांच्या पायउतार होण्याचा या चौकशीशी काहीही संबंध नसल्याचं कंपनीच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलंय.

बिल आणि मेलिंडा गेट्स यांनी 27 वर्षांच्या वैवाहिक जीवननानंतर घटस्फोट घेतल्यानंतर या चौकशीची बातमी समोर आली आहे.

2000 साली बिल गेट्स यांनी एका महिला कर्मचाऱ्यासोबत खासगी नातं निर्माण करण्याचा प्रयत्न केल्याची तक्रार  आपल्याकडे 2019 साली आल्याचं मायक्रोसॉफ्ट या सॉफ्टवेअर कंपनीच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलंय.

"संचालक समितीने या तक्रारीची दखल घेत बाहेरच्या एका कायदेविषयक कंपनीची मदत घेत सखोल चौकशी सुरू केली. ही तक्रार दाखल करणाऱ्या कर्मचाऱ्याला या  संपूर्ण चौकशीदरम्यान  मायक्रोसॉफ्टने पाठिंबा दिला," असं कंपनीच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं.

पण बिल गेट्स ही चौकशी पूर्ण होण्याआधीच संचालक मंडळातून पायउतार झाल्याने या चौकशीतून कोणताही निष्कर्ष काढता आला नाही.

बिल आणि मेलिंडा गेट्स

बिल अँड मेलिंडा गेट्स फाऊंडेशन करत असलेल्या समाजकार्यासाठी जास्त वेळ देता यावा यासाठी आपण संचालक मंडळातून पायउतार होण्याचा निर्णय घेतल्याचं गेल्या मार्चमध्ये गेट्स यांनी म्हटलं होतं. 3 महिन्यांनंतर त्यांची पुन्हा संचालक मंडळात नियुक्ती करण्यात आली.

त्यावेळी त्यांनी लिहीलं होतं, "मायक्रोसॉफ्टच्या संचालक मंडळातून बाहेर पडण्याचा अर्थ मी कंपनीपासून दूर जातोय, असा होत नाही. मायक्रोसॉफ्ट कायमच माझ्या आयुष्यभराच्या कामाचा महत्त्वाचा भाग असेल. कंपनी करत असलेल्या प्रगतीमुळे मला आधीपेक्षा अधिक सकारात्मक वाटत असून याचा जगालाही फायदा होईल."

पण बिल गेट्स यांचं महिला कर्मचाऱ्यासोबतच वागण अयोग्य होतं आणि त्यासाठी त्यांनी पायउतार व्हावं असा निर्णय कंपनीच्या संचालक मंडळाने घेतला होता, असं वृत्त रविवारी (16 मे) वॉल स्ट्रीट जर्नलने दिलंय.

या वृत्तपत्राने आपल्याकडे चौकशी केली, तेव्हा असं अफेअर झाल्याच्या वृत्ताला आपण दुजोरा दिला होता, पण याचा त्यांच्या पायउतार होण्याशी काहीही संबं नसल्याचं बिल गेट्स यांच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलंय.

"जवळपास 20 वर्षांपूर्वी हे अफेअर झालं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्तींपैकी एक असलेले आणि मायक्रोसॉफ्ट कंपनीचे सहसंस्थापक बिल गेट्स त्यांच्या घटस्फोटाच्या बातमीनंतर पुन्हा चर्चेत आले आहेत.


सामग्री: मायक्रोसॉफ्टसह बिल गेट्स 'बर्कशायर हाथवे'तूनही बाहेर पडलेत. वॉरेन बफे यांच्या बर्कशायर हाथवे कंपनीत ते संचालक पदावर होते. बर्कशायर हाथवेच्या संचालकपदावर ते 2004 सालापासून होते.

मायक्रोसॉफ्टचं माझ्या आयुष्यातील महत्त्व कायमच मोठं राहिलंय, अशा भावना बिल गेट्स यांनी यावेळी व्यक्त केल्या.

मायक्रोसॉफ्टचे संस्थापक, यशस्वी उद्योगपती आणि सामाजिक कामं यामुळं बिल गेट्स कायमच चर्चेत असतात. जगप्रसिद्ध फोर्ब्स मासिकाच्या जगातील सर्वात श्रीमंतांच्या यादीत बिल गेट्स हे दुसऱ्या स्थानावर आहेत.

कॉलेज सोडल्यानंतर बिल गेट्स न्यू मेक्सिकोतील आल्बुकर्की शहरात गेले आणि तिथं बालपणीचा मित्र पॉल अॅलन यांच्या सोबतीनं मायक्रोसॉफ्टची स्थापना केली. पॉल अॅलन यांचं दोनच वर्षांपूर्वी म्हणजे 2018 साली निधन झालं.

मायक्रोसॉफ्टला खरी ओळख मिळाली ती 1980 साली. कारण याच वर्षी मायक्रोसॉफ्टनं IBM कंपनीसोबत ऑपरेटिंग सिस्टम बनवण्यासाठी करार केला. MS-DOS नावाची ऑपरेटिंग सिस्टम IBM च्या मदतीनं मायक्रोसॉफ्टनं तयार केली.

1986 साली मायक्रोसॉफ्ट सार्वजनिक झाली. यावेळी बिल गेट्स हे 31 वर्षांचेच होते. स्वकर्तृत्वावर श्रीमंत झालेले सर्वात तरूण म्हणून त्यांची जगभरात ओळख निर्माण झाली.

'आता सामाजकार्य करणार'

बिल गेट्स हे 65 वर्षांचे आहेत. आताही ते जगभर फिरत असतात आणि गेट्स फाऊंडेशनचं काम करतात. पत्नी मेलिंडा गेट्स यांच्या मदतीनं त्यांनी या फाऊंडेशनची स्थापना केली. या फाऊंडेशनच्या कामाला बिल गेट्स गेल्या काही वर्षांपासून खूप वेळ देताना दिसतात.

द क्रोनिकल ऑफ फिलान्थ्रॉपीनं 2018 साली गेट्स दाम्पत्याला अमेरिकेतील सर्वात दानशूर समाजसेवी म्हणून गौरवलं होतं. गेल्याच वर्षी गेट्स दाम्पत्यानं 4.8 बिलियन डॉलर इतकी संपत्ती सामाजिक कामासाठी दान केली होती.

मायक्रोसॉफ्ट आणि बर्कशायर हाथवे या दोन्ही कंपन्यांच्या जबाबदाऱ्यांमधून मुक्त झाल्यानंतर बिल गेट्स यांनी पूर्णवेळ समाजकार्य करण्याचा निर्णय घेतलाय. जागतिक आरोग्य, शिक्षण आणि हवामान बदल या विषयात काम करण्याची इच्छा बिल गेट्स यांनी व्यक्त केलीय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध उद्योगपती बिल गेट्स यांनी मायक्रोसॉफ्टच्या संचालक मंडळाचा राजीनामा दिला आहे. मायक्रोसॉफ्टसचे सहसंस्थापक असलेले गेट्स 2008 सालापासूनच कंपनीच्या दैनंदिन कामातून बाजूला झाले होते. आता ते पूर्णपणे कंपनीतून बाहेर पडलेत.


सामग्री: मायाताई इनकाने

यवतमाळच्या मणिराम सोसायटीतल्या एका दुमजली घरात मायाताई राहतात. त्यांची संपूर्ण दिनचर्या पाण्याभोवती फिरतेय. त्या आणि त्यांचे पती रमेश आळीपाळीनं पाणी भरतात. त्यांच्या दिवसाची सुरुवातच पाण्याच्या नियोजनानं होते. सकाळचा चहा घेण्याआधी हापशीवर नंबर लावतात.

मायाताईंचं कुटुंब मोठं, त्यामुळे 200 लीटर पाण्यात त्यांचं भागत नाही. म्हणून त्यांना दिवसभरात 10 ते 15 फेऱ्या पाण्यासाठी माराव्या लागतात.

पाणी भरण्यासाठी त्यांनी घरातली एकूण एक भांडी काढून ठेवली. छोट्या छोटया भांड्यात पाणी भरलेलं असावं हा त्यांचा प्रयत्न असतो. आग ओकणारा सूर्य डोक्यावर असतो, तरीही हातात दोन बादल्या घेऊन पाण्यासाठी फेऱ्या काही संपत नाही.

पाण्याचा वापर त्यांनी नियोजनबद्ध करून ठेवलाय. स्वच्छतागृहाला लागणारं पाणी आणि अंघोळीसाठी लागणाऱ्या पाणी यात बचत व्हावी यासाठी त्या सतत प्रयत्नात असतात. पण तरीही जिथे पाणी लागत तिथे लागतंच.

माया आणि रमेश इनकाने

मुलींची लग्नं झालेली आहेत. उन्हाळ्यात काही दिवसांसाठी त्या माहेरी येतात. पण पाणीच नसल्याने यंदा त्या माहेरपणाला मुकल्या.

मायाताई सांगतात, "पाणीटंचाई बघता घरी येणारे पाहुण्यांना आम्ही पाणी घेऊन येण्यास सांगतो. सांगायला वाईट वाटतं पण पर्याय नाही. पायानं चालणं होत नाही. तरीही दैनंदिन गरजा भागविण्यासाठी, पिण्यासाठी पाणी अत्यावश्यक आहे. त्याची व्यवस्था करावीच लागते. त्यासाठी कधी रात्रीही वणवण करावी लागते."

हजार लोक एक बोअर

यवतमाळ शहरातील भांगरनगर येथील मणिराम सोसायटीमधील जवळपास हजार लोकांची तहान भागवण्यासाठी एकमेव बोअरवेल आहे. परिसरात तशा अनेक बोअरवेल आणि विहिरी आहेत पण त्या सगळ्या आटल्या आहेत. त्यामुळे मणिराम सोसायटीच्या नागरिकांना याच बोअरवेलचा आधार आहे.

गेल्या काही दिवसांमध्ये पाणी भरण्यासाठी प्रचंड भांडणं व्हायची. अनेकांना पाण्यासाठी ताटकळत उभं राहावं लागायचं. याच परिसरातील नागरिक रमेश इनकाने यांनी यात बदल घडवून आणला. प्रत्येकाला चार बादल्या पाणी मिळावं यासाठी त्यांनी रांगा लावायला सुरुवात केली. आता प्रत्येकाला चार बादल्या पाणी मिळतंय खरं पण त्यासाठी लांबच लांब रांगा लागलेल्या असतात. या परिसरात दिवसा रात्री केव्हाही गेलात तरी रांगा कधीच संपत नाही.

"या परिसरात आठ दिवसाआड एकदा टँकर येतो. एका कुटुंबाला 200 लीटर पाणी देऊन मोकळा होतो. रमेश इनकाने सांगतात, "या परिसरात 8 ते 10 हापशी आहेत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मे महिना सुरू आहे, सूर्य आग ओकतोय आणि त्यात भर पडली आहे ती भीषण पाणीटंचाईची. त्यातही गुडघेदुखीने त्रस्त मायाताई इनकाने यांना पाणी भरायला 500 फूट लांबवर असलेल्या हँडपंपावर जावं लागतं. किमान दोन घागरी पिण्याचं पाणी मिळण्यासाठी त्यांना तासनतास वाट बघावी लागते. जेव्हा पाणी मिळतं तेव्हा ते 20 पायऱ्या चढून आणावं लागतं.


सामग्री: मायावती एका रॅलीदरम्यान

हिंदू धर्मातून धर्मांतर करणाऱ्या लोकांचं हिंदुत्ववाद्यांकडून होणाऱ्या छळाबद्दल मायावती चिंतेत आहेत. भाजपने दलित, मुसलमान, आदिवासी यांच्याबद्दलचा आपला दृष्टिकोन बदलला नाही तर आपल्या लाखो समर्थकांसह त्या बौद्ध धर्मात प्रवेश करतील, अशी धमकी मायावतींनी दिली होती.

2001 ते 2010 या कालावधीत मुख्यमंत्रीपदी असताना स्वत:च्या मतदारसंघात बौद्धांच्या लोकसंख्येत मोठ्या प्रमाणावर घसरण असतानाही मायावती एवढ्या चिंतित नव्हत्या. त्यावेळी बौद्ध संघटनांनी याकडे त्यांचं लक्षही वेधलं होतं. मात्र तेव्हा त्यांनी सूचक मौन बाळगलं होतं.

याच काळात मायावती गुजरातमध्ये नरेंद्र मोदींच्या प्रचारासाठीही गेल्या होत्या. निवडणुकीसाठी बहुजन समाज पार्टीने ब्राह्मणांसोबत युती केल्यावर त्यांनी आपल्या पक्षाचं वर्णन सर्वजन समाज पार्टी असंही केलं होतं.

मायावती डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि कांशीराम यांच्या प्रतिमेला अभिवादन करताना

लखनौ शहरात आपल्या घराच्या बाहेर त्यांनी गणपतीच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना केली आणि बसपाचं निवडणूक चिन्ह असलेल्या हत्तीला नवा आयाम मिळाला.

कांशीराम यांच्या कालावधीत मनुवाद्यांना चिरडून टाकण्याचा हाच हत्ती प्रतीक होता. बसपाचं नवीन घोषवाक्य झालं- 'हाथी नही गणेश है, ब्रह्मा विष्णू महेश है'.

मायावती नागपुरात, पण बौद्धधर्माचा स्वीकार नाही

'सर्वजन समय' काळातच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या धर्मपरिवर्तनाला पन्नास वर्ष पूर्ण झाली. मायावती 14 ऑक्टोबर 2006ला नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर उपस्थित होत्या.

आधी दिलेल्या आश्वासनानुसार त्यांनी त्याप्रसंगी बौद्ध धर्म स्वीकारणं अपेक्षित होतं. बाबासाहेबांच्या धर्मपरिवर्तनाच्या सुवर्णजयंती प्रसंगी मी आणि उत्तराधिकारी मायावती बौद्ध धर्म स्वीकारतील, असं आश्वासन कांशीराम यांनी दिलं होतं.

मायावतींनी त्या कार्यक्रमात बौद्ध धर्मगुरुंचा आशिर्वाद घेतला. मात्र सभेत बोलताना त्या म्हणाल्या, "तुम्ही मला पंतप्रधान करा. त्यानंतरच मी बौद्ध धर्माचा स्वीकार करेन."

हे ऐकून बौद्ध भिक्षू चक्रावून गेले.

मायावती सध्या कठीण कालखंडातून जात आहेत.

अकरा वर्षांनंतर मायावतींना बौद्ध धर्म आणि आंबेडकर यांची आठवण होणं, हे गंभीर आहे. सरळसरळ बोलायचं तर मायावतींनी भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला दिला आहे - दलितांच्या प्रचंड लोकसंख्येला बौद्ध धर्मात रुपांतर करायला मी सांगेन. आणि तसं झालं तर तुम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मायावतींची बौद्ध धर्म प्रवेशाची घोषणा चर्चेत आहे. राजकीय पार्श्वभूमी असणाऱ्या या घोषणेच्या निमित्ताने त्यांच्या दृष्टिकोनाचा घेतलेला वेध.


सामग्री: मायावती गप्प का?

मायावती यांनी महाराष्ट्रातल्या या हिंसेसाठी राज्यातल्या भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजप) सरकारला जबाबदार धरलं आहे आणि याप्रकरणी एक वक्तव्यही केलं आहे.

मात्र एवढ्या मोठ्या घटनेवर मायावती यांनी औपचारिक मामुली वक्तव्य देणं अपेक्षित नाही, असं जाणकारांचं मत आहे.

भीमा कोरेगावप्रकरणातील हिंसाचाराचं खापर मायावती यांनी राज्यातलं भाजप सरकार आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर फोडलं.

मात्र मायावती यांची प्रतिक्रिया खूप उशिरानं आली.  तोपर्यंत सर्वच राजकीय पक्षांनी या घटनेचा निषेध नोंदवला होता. काँग्रेसचे पक्षाध्यक्ष राहुल गांधी यांनीही याप्रकरणी निषेध नोंदवत अशा घटना निंदनीय असल्याचं म्हटलं होतं.

एवढंच नव्हे तर भीमा कोरेगाव घटनेच्या एका आठवड्यानंतरही मायावती तिथं गेल्या नाहीत आणि पीडितांना राजकीय समर्थन देण्यातही त्यांनी अनुत्सुकता दाखवली.

राजकीय लाभाचा विचार

उत्तर प्रदेशातल्या सहारनपूरमध्ये झालेल्या हिंसाचारानंतरही मायावती तिथं उशिरानंच पोहोचल्या होत्या. त्याआधी याप्रकरणी त्यांनी राज्यसरकारला धारेवर धरले होतं. काही दिवसांनंतर याच मुद्द्यावर त्यांनी राज्यसभा सदस्यत्वाचा त्यागही केला होता.

मायावतींच्या बहुजन समाज पक्षासाठी उत्तर प्रदेश बालेकिल्ला आहे.

पुण्याजवळच्या भीमा कोरेगाव प्रकरणातून कोणताही राजकीय फायदा होणार नसल्याचं स्पष्ट झाल्यानं मायावती तिथं फिरकल्या नाहीत, असं जाणकारांचं म्हणणं आहे.

या कारणासाठीच त्यांनी या मुद्द्यापासून सुरक्षित अंतर राखलं आहे. परंतु दलित नागरिकांविरुद्ध हिंसाचार झाल्यानं मायावती यांनी औपचारिक वक्तव्य केलं जाणकारांच मत आहे.

दलित राजकारणाचे जाणकार बद्री नारायण यांच्या मते, मायावती यांची दलित राजकारणाची भाषा बहुजन ते सर्वजन अशी आहे.

"भीमा कोरेगावमध्ये होणाऱ्या घटना दलित पँथर चळवळीचा नवा आविष्कार आहे. आक्रमक दलित वर्गाची ही भाषा प्रातिनिधिक आहे. आधुनिक पेशवाईला विरोध हा या विचारांचा पाया आहे," असं ते म्हणाले.

ते पुढे म्हणाले, "हे विचार बहुजन समाज पक्षाच्या जुन्या विचारसरणीशी साधर्म्य साधणारे आहेत. मात्र आता उत्तर प्रदेशातली राजकीय समीकरणं बदलली आहेत. म्हणून मायावती आणि बसप या आक्रमक पवित्र्याशी संलग्न होऊ इच्छित नाहीत. आता हे काम गुजरातमधील नेते जिग्नेश मेवाणी यांच्यासारखे नेते करत आहेत."

मायावती यांचा आवाज कमकुवत?

"उत्तर प्रदेशात ज्या पद्धतीनं बहुजन समाज...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बहुजन समाज पक्षाच्या नेत्या मायावती यांचा देशातल्या प्रमुख दलित नेत्यांमध्ये समावेश होतो. मात्र महाराष्ट्रातल्या भीमा कोरेगावमध्ये दलितांवर झालेल्या हल्ल्यानंतर मायावती यांनी राखलेलं मौन अनेक प्रश्न उपस्थित करणारं आहे.


सामग्री: मायावती, सोनिया गांधी, राहुल गांधी

ही साधारण 40-41 वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे. 1977च्या जनता लाटेत वाहून गेलेल्या काँग्रेस पक्षाच्या मोहसिना किदवई यांनी उत्तर प्रदेशातील आजमगढची पोटनिवडणूक जिंकली आणि त्यानंतर इंदिरा गांधी यांनी कर्नाटकातील चिकमंगळूर लोकसभेच्या पोटनिवडणुकीत यश मिळवलं. त्यावेळी काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांनी उत्साहात एक घोषणा दिली होती. 'आजमगढ से चिकमंगळूर, अब नही है दिल्ली दूर'.

काँग्रेस आणि जनता दल (सेक्युलर) यांच्या संयुक्त सरकारच्या शपथविधी सोहळ्याला देशभरातले भाजपविरोधी विरोधी पक्ष एकवटले होते. या नेत्यांची उपस्थिती पाहून काँग्रेसच्या एका नेत्याने उद्गार काढले- 'अजमेर अलवर से बंगलुरू, अब नही है दिल्ली दूर'.

काँग्रेस नेत्याच्या मनातले हे उद्गार जाहीर होण्याचं कारण गेल्या 40-41 वर्षांत देशातलं राजकारण खूपच बदललं आहे.

काँग्रेसकडे आता इंदिरा गांधी नाहीत

सद्यस्थितीला काँग्रेसकडे इंदिरा गांधी यांच्यासारखा प्रभावशाली नेता नाही. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि त्यांचे सल्लागार अमित शहा यांच्या नेतृत्वाखालील एनडीएला टक्कर देऊ शकेल अशी काँग्रेस पक्षाची संघटनात्मक बांधणी नाही. गेल्या चार वर्षांत काही अपवाद सोडले तर भाजप एकामागोमाग एक काँग्रेसप्रणित राज्यांवर आपली सत्ता प्रस्थापित करत आहेत. आताच्या घडीला 20-21 राज्यांमध्ये भाजपचं किंवा एनडीएचा भाग असलेल्या पक्षाचं सरकार सत्तेत आहे. पंजाब, पुदुच्चेरी आणि मिझोराम या केवळ तीन राज्यांमध्ये काँग्रेसची सत्ता आहे.

अशा वेळी कर्नाटकात जनता दल (सेक्युलर) पक्षाचं काँग्रेसच्या साथीने उभं राहिलेलं सरकार काँग्रेस पक्षासाठी संजीवनी ठरू शकतं. याआधी गुजरात विधानसभा निवडणुकांमधली चांगली कामगिरी तसंच उत्तर प्रदेशातील गोरखपूर आणि फुलपूर येथे झालेल्या पोटनिवडणुकीत काँग्रेस आणि विरोधी पक्षाच्या उमेदवारांचे विजय काँग्रेससाठी नवी ऊर्जा पुरवणारे आहेत.

मोदी-शहा जोडगोळीविरोधातली एकी

जनता दलाचे एच. डी. कुमारस्वामी आणि काँग्रेसचे उपमुख्यमंत्री जी. परमेश्वर यांच्या शपथविधी सोहळ्याला काही अपवाद सोडले तर भाजपविरोधी सगळ्या पक्षांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. या मंडळींमध्ये काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील UPA आणि तिसऱ्या आघाडीचे बडे नेते आणि मुख्यमंत्री उपस्थित होते.

कर्नाटकच्या निकालाने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांच्यासमोरची आव्हानं वाढली आहेत.

विरोधी पक्षांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कुमारस्वामी यांच्या शपथविधीच्या निमित्ताने देशभरातील भाजपविरोधी नेते एकत्र आले होते. आता कर्नाटक विधानसभेत ही मोदीविरोधी आघाडी बहुमत सिद्ध करेल. राष्ट्रीय पातळीवरच्या  महाआघाडीची ही नांदी म्हणावी का?


सामग्री: मारिया चक्रीवादळाचा रोख कॅरेबियन बेटांच्या दिशेने आहे.

हे वादळ आता पुढे प्योर्तो रिकोच्या दिशेने फोफावत आहे. 35 लाख लोकांनी आधीच स्थलांतर केलं आहे.

कॅरिबियन बेटांवर धडकण्यापूर्वी मारिया चक्रीवादळाने रौद्र रूप धारण केलं. या चक्रीवादळाची गणना पाचव्या प्रवर्गात करण्यात आली आहे.

पावसाचा लहरीपणा खरंच वाढला आहे का?

डॉमिनिकाच्या पंतप्रधानांनी चक्रीवादळामुळं त्यांच्या निवासस्थानाच्या छताच्या नुकसानीचे फोटो शेअर केले आहेत.

इरमानंतर कॅरेबियन बेटांना धडकलेलं हे सलग दुसरं मोठं चक्रिवादळ आहे.

मारिया चक्रीवादळानं डॉमिनिका बेटावर हैदोस घातला.

1) विनाशाच्या दृष्टीनं या चक्रीवादळाची पाचव्या प्रवर्गात गणना करण्यात आली आहे. या चक्रीवादळाचा वेग ताशी 160 मैल इतका आहे.

2) मारिया चक्रीवादळाचा मार्ग इरमाप्रमाणेच आहे.

3) ग्याडलोप, माँटसेराट, सेंट किट्स अँड नेव्हिस यांच्यासह प्युअर्तो रिको, अमेरिकेचा व्हर्जिन बेट परिसर या मारिया चक्रीवादळाच्या तडाख्यात.

4) अमेरिकेच्या राष्ट्रीय चक्रीवादळ केंद्रानं अवघ्या काही तासांत मारिया चक्रीवादळाची तीव्रता दोनवरून चार आणि चारवरून पाच असल्याचं जाहीर केलं आहे.

5) गेल्या 85 वर्षात पहिल्यांदाच प्युअर्तो रिकोला चक्रीवादळाचा थेट फटका बसणार आहे. प्युअर्तो रिकोच्या सरकारनं चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर आणीबाणी जाहीर केली आहे.

6) मारिया चक्रीवादळाचा फटका बसलेल्या नागरिकांच्या सुटकेसाठी अमेरिकेने अतिरिक्त विमानांची व्यवस्था केली आहे.

7) जीवघेण्या अशा या चक्रीवादळामुळे पाण्याची पातळी सहा ते नऊ फुटांनी वाढण्याची शक्यता आहे.

8) मारिया चक्रीवादळाचा परिणाम म्हणून संभाव्य धोकाक्षेत्रात 10 ते 15 इंच असा जोरदार पाऊस होण्याची शक्यता वेधशाळेने वर्तवली आहे.

9) दरवर्षी जून ते नोव्हेंबर या कालावधीत कॅरेबियन बेटांना चक्रीवादळाचा तडाखा बसतो. जोरदार वारे, प्रचंड पाऊस आणि पूर असा या चक्रीवादळाचा परिणाम असतो.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इरमाच्या तडाख्यानंतर आता मारिया चक्रीवादळामुळं डॉमिनिकाचे अपरिमित हानी झाली आहे. आम्ही उद्ध्वस्त झालो आहोत, अशी प्रतिक्रिया डॉमिनिकाचे पंतप्रधान रूझवेल्ट स्केरिट यांनी दिली आहे.


सामग्री: मार्क झुकरबर्ग

2009 पासून झुकरबर्ग नवीन वर्षाचा संकल्प जाहीर करत आहेत. फेसबुकवरच एका पोस्टद्वारे त्यांनी 2018चा संकल्प जाहीर केला आहे. यंदाचा संकल्प आधीच्या संकल्पांपेक्षा वेगळा आहे.

अमेरिका आणि इतर देशांच्या निवडणुकीत फेसबुकवरून तथाकथित खोट्या बातम्या पसरल्या गेल्या, अशी टीका फेसबुकवर झाली. विशेषत: 2016 मध्ये अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत रशियाच्या बाबतीत राजकीय जाहिराती फेसबुकवर प्रसिद्ध झाल्या होत्या.

पोस्टमधील महत्त्वाचे मुद्दे

झुकरबर्ग यांनी यावर्षीच्या काही 'महत्त्वाच्या मुद्द्यांची' यादी तयार केली आहे. "शिवीगाळ आणि द्वेषापासून लोकांना दूर ठेवणं, सरकारकडून होणाऱ्या हस्तक्षेपाविरोधात आवाज उठवणं, तसंच फेसबुकवर घालवलेला वेळ कसा सत्कारणी लावता येईल याचा विचार करणं अशा मुद्द्यांवर विचार होईल", असं त्यांनी सांगितलं आहे.

"आम्ही सगळ्या त्रुटी आणि शिवीगाळ पूर्णपणे थांबवू शकणार नाही, पण सध्या फेसबुकडून भरपूर चुका होत आहेत. त्यामुळे या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा गैरवापर केला जात आहे," असं त्यांनी लिहिलेल्या फेसबुक पोस्टमध्ये म्हटलं आहे.

"हे सगळं साध्य झालं तर 2018ची अखेर चांगल्या पद्धतीनं होऊ शकेल," असंही झुकरबर्ग म्हणाले. फेसबुकमध्ये वेगळं काही करण्यापेक्षा सध्या असलेल्या आव्हानांचा बारकाईनं अभ्यास केला जाणार आहे.

झुकरबर्ग दरवर्षी नवीन वर्षाचा संकल्प जाहीर करतात. आत्तापर्यंतच्या संकल्पांत त्यांनी दररोज टाय घालणे आणि स्वत: मारलेल्या प्राण्याचंच मांस खाण्याचा समावेश होता.

मार्क झकरबर्ग

पण अशी कामं करण्यासाठी झुकरबर्ग यांना संकल्पाची गरज का भासावी? असा प्रश्न टीकाकारांनी उपस्थित केला आहे.

तंत्रज्ञानावर लिहिणाऱ्या माया कोसॉफ्फ यांनी "झुकरबर्ग यांचा 2018 चा संकल्प म्हणजे... फेसबुकचे CEO म्हणून त्यांना जे काम करावंच लागणार आहे त्यासंदर्भातलाच आहे," अशा आशयाचं ट्वीट केलं आहे.

तंत्रज्ञानाच्या केंद्रीकरण आणि विकेंद्रीकरणाच्या मुद्द्यांवर उपाय शोधण्याचंही झुकरबर्ग यांनी ठरवलं आहे.

तंत्रज्ञानामुळे लोकांचं सशक्तीकरण होईल अशी आशा होती, पण भरपूर लोकांचा यावरचा विश्वास उडाला आहे आणि उलट तंत्रज्ञानामुळे सत्तेचं अधिक केंद्रीकरण झालं आहे, असं त्यांना वाटू लागलं आहे.

दरम्यान झुकरबर्ग लिहितात की, "एनक्रिप्शन आणि डिजिटल करन्सी या समस्येला उत्तर देऊ शकते. म्हणूनच फेसबुक या अस्त्रांचा वापर करणार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेसबुकचे CEO मार्क झुकरबर्ग यांनी नवीन वर्षाचा जरा वेगळा संकल्प जाहीर केला आहे. फेसबुकचा दुरुपयोग होण्यापासून रोखण्याचा हा संकल्प आहे.


सामग्री: मार्क झुकरबर्ग

हे प्रकरण उघडकीस आल्यानंतर झुकरबर्ग यांनी पहिल्यांदाच आपलं मौन सोडलं आहे. "या प्रकरणात विश्वासघात झाला आहे," असं त्यांनी एका प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं आहे.

फेसबुकवर अशा अनेक अॅप्स आहेत ज्याद्वारे युजर्सची माहिती त्या अॅप बनवणाऱ्यांना मिळते. अशा अॅप्सला चाप बसवण्यासाठी कठोर पावलं उचलू, असं झुकरबर्ग यांनी म्हटलं आहे.

"तुमच्या डेटाच्या संरक्षणाची जबाबदारी आमची आहे. जर आम्ही त्याचं संरक्षण करू शकलो नाही तर तुम्हाला सेवा देण्यास आम्ही पात्र नाही, असं समजू. मी फेसबुकची स्थापना केली, म्हणून या प्लॅटफॉर्मवर जे काही होईल, त्यासाठी मी जबाबदार आहे," असं ते म्हणाले.

आता फेसबुक काय करणार?

फेसबुक भविष्यात...

भविष्यात केंब्रिज अॅनालिटिकासारखी प्रकरणं होऊ नये म्हणून काळजी घेतली जाईल. पण याआधी जे घडलं त्यामध्ये आता बदल करता येणार नाही, असं झुकरबर्ग म्हणाले. "आम्ही आमच्या चुकातून शिकू आणि भविष्यात फेसबुक अधिक सुरक्षित करू," अशी ग्वाही त्यांनी दिली.

केंब्रिज अॅनालिटिकावर नेमके आरोप काय?

"तुमचं व्यक्तिमत्त्व कसं आहे ते जाणून घ्या," अशी पर्सनॅलिटी टाईप जाणून घेण्यासाठी निमंत्रण देणारी एक क्विझ 2014मध्ये फेसबुकवर टाकण्यात आली होती. ही क्विझ केली केंब्रिज विद्यापीठाचे अलेक्झांडर कोगन यांनी (विद्यापीठाचा केंब्रिज अॅनालिटिकाशी काहीही संबध नाही).

त्या वेळी अॅप्स आणि गेम्सचा वापर सर्रासपणे होत असल्यानं केवळ या क्विझमध्ये सहभागी झालेल्या व्यक्तीची नव्हे तर त्यांच्या मित्रांचीही संपूर्ण माहिती मिळवण्यासाठी ही क्विझ डिझाइन करण्यात आली होती.

डेटा डेव्हलपर अशा पद्धतीनं माहिती मिळवू शकणार नाही, याकरिता नंतरच्या काळात फेसबुकने बरेच बदल केले.

केंब्रिज अॅनालिटिकाचे बॉस अलेक्झांडर निक्स यांनी सर्वं आरोप फेटाळून लावले आहेत.

केंब्रिज अॅनालिटिकासोबत काम केलेले ख्रिस्तोफर विली यांनी हे उघडकीस आणत आरोप केला की, या क्विझमध्ये 2.70 लाख लोकांनी सहभाग घेतल्यानं त्यांच्या फेसबुक फ्रेंड्ससह जवळपास पाच कोटी लोकांची, विशेषतः अमेरिकेतील लोकांची, माहिती त्यांच्या मित्रांच्या नेटवर्कमधून मिळवण्यात आली होती, तेही त्यांची संमती न घेता.

फेसबुकचं म्हणणं आहे की ही माहिती केंब्रिज अॅनालिटिकाने कायदेशीररीत्या मिळवली असली तरी ती त्यांनी वेळेवर डिलीट केली नाही.

आम्ही तो डेटा डिलीट केला, अशी सफाई केंब्रिज अॅनालिटिकाने दिली आहे. कंपनीचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंब्रिज अॅनालिटिकाच्या डेटा लीक प्रकरणावर फेसबुकने पहिल्यांदाच अधिकृत भाष्य केलं आहे. फेसबुकचे सह-संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी आपल्या हातून चूक घडली, अशी कबुली दिली आहे. फेसबुकच्या अंदाजे पाच कोटी युजर्सच्या खासगी माहितीचा गैरवापर करून केंब्रिज अॅनालेटिकाने 2016च्या निवडणुकीवर प्रभाव टाकला, असा आरोप ठेवण्यात आला आहे.


सामग्री: मार्च 2015 मध्ये एकमेकांशी विसंगत विचारधारा असूनही भाजप आणि पीडीपीचं सरकार जम्मू-काश्मीरमध्ये स्थापन झालं, त्यावेळी लोकशाहीतल्या एका नव्या प्रयोग म्हणून त्याकडे पाहिलं गेलं.

जून 2018 मध्ये भाजप-पीडीपी युती तुटली आणि राज्याची धुरा राज्यपालांच्या हातात गेली. काही महिन्यांनी म्हणजे डिसेंबर 2018 मध्ये जम्मू-काश्मीरमध्ये राष्ट्रपती राजवट लागू झाली.

जम्मू-काश्मीरमध्ये नव्याने निवडणुका घ्याव्यात आणि नव्या सरकारची स्थापना करावी, अशी एकीकडे मागणी होत असतानाच, दिल्लीतल्या हालचाली मात्र वेगळ्या निर्णयाच्या दिशेनं वळणाऱ्या होत्या.

5 ऑगस्ट 2019 रोजी केंद्र सरकारनं जम्मू-काश्मीरला विशेषाधिकार देणारं कलम 370 रद्द केलं आणि जम्मू-काश्मीरची दोन राज्यांमध्ये विभागणी केली. दोन्ही नव्या राज्यांना केंद्रशासित प्रदेश म्हणून घोषित करण्यात आलं.

जम्मू-काश्मीरमधील राजकारणात सक्रीय असणाऱ्या नेत्यांची धरपकड करण्यात आली. अनेकांना नजरकैदेत ठेवण्यात आले.

पाच ऑगस्टनंतर जम्मू-काश्मीरचे दोन केंद्रशासित प्रदेश बनलेत आणि केंद्र सरकारनं नियुक्त केलेले प्रतिनिधी या राज्यांचा कारभार चालवत आहेत. विधानसभाच नसल्याने राजकारणाचं कुठलं केंद्र असण्याचं कारणच उद्भवत नाही.

आता एका वर्षानंतर प्रश्न विचारले जात आहेत की, काश्मीरमध्ये लोकशाही अस्तित्वात आहे की नाही? लोकशाही म्हणजे लोकांचं राज्य. लोकच आपल्या हिताचे निर्णय घेत असतात. लोकांमार्फत निवडून गेलेले प्रतिनिधी पुढे कायदे बनवतात आणि सरकार चालवतात.

काश्मिरमधील वरिष्ठ पत्रकार आणि काश्मीर टाइम्सच्या कार्यकारी संपादक अनुराधा भसीन यांच्या मते, "काश्मीरमध्ये लोकशाही शेवटचा श्वास घेतेय. राजकीय प्रक्रिया तर पूर्णपणे थांबलीय."

नेते नजरकैदेत असल्यानं राजकीय वर्तुळात शुकशुकाट

"गेल्या वर्षभरापासून काश्मीरमध्ये शुकशुकाट आहे. आता वर्षभरानंतर लोक हळूहळू बोलू लागलेत. मात्र, मुख्य प्रवाहातील राजकारणी विशेषत: भारतातील लोकशाहीवर विश्वास ठेवणाऱ्या राजकारण्यांना एकतर अटक केली गेलीये किंवा नजरकैदेत ठेवण्यात आलं आहे," असं अनुराधा भसीन सांगतात.

भसीन पुढे सांगतात, "काहींना बोलण्याची परवानगी आहे, तर काहींना तीसुद्धा नाहीये. बोलण्याची परवानगी असणाऱ्यांना सुद्धा मर्यादा आखून देण्यात आलीये. या सगळ्यात महत्त्वाचा मुद्दा कलम 370 चा आहे. मात्र, त्यावर कुणीच काही बोलत नाहीय. जोपर्यंत राजकीय अभिव्यक्तीला रोखलं जाईल, तिची चौकट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी म्हणजे 2019 साली जम्मू-काश्मीरला विशेष राज्याचा दर्जा देणारं कलम 370 रद्द करण्यात आलं आणि या राज्यातील राजकीय हालचाली पूर्णत: बंद झाल्या.


सामग्री: मार्च 2018 मध्ये व्हाईट हाऊसच्या ओव्हल ऑफिसमध्ये साऊदीचे राजकुमार मोहंमद बिन सलमान यांच्यासोबत डोनाल्ड ट्रंप.

पाँपेओ सौदी राजे किंग सलमान यांची भेट घेणार आहेत.

सौदी सरकारच्या ध्येयधोरणांचे टीकाकार राहिलेले जमाल खाशोज्गी 2 ऑक्टोबर रोजी इस्तंबूलमधल्या सौदी अरेबियाच्या दूतावासात शिरताना शेवटचे दिसले होते. तेव्हापासून ते बेपत्ता आहे.

त्यांना सौदीच्या काही लोकांनी मारलं असावं, असा आरोप टर्कीच्या अधिकाऱ्यांनी केला. परंतु सौदी प्रशासनाने या आरोपांचं खंडन केलं आहे.

खाशोग्जींच्या गायब होण्यामागे पैसे घेऊन हत्या करणाऱ्यांचा हात असावा, असं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं होतं. मात्र याला दुजोरा देणारा कुठलाही पुरावा त्यांनी दिला नाही.

खाशोग्जी यांचं काय झालं, याबाबत राजे सलमान यांना काहीही माहिती नसल्याचं ट्रंप यांनी सांगितलं. म्हणूनच पाँपेओ यांना सौदीला पाठवत असल्याचं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

"खाशोग्जी यांच्याबाबत नेमकं काय घडलं हे जाणून घेण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करू. सौदीच्या राजेंना याप्रकरणाबाबत काहीच माहिती नाही. त्यांना खरंच माहिती नसेल किंवा त्यांच्या डोक्यात दुसरं काही सुरू आहे, यात मला स्वारस्य नाही," असंही ट्रंप पुढे म्हणाले.

अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री माईक पॉम्पेव्ह

दरम्यान, चौकशीदरम्यान खाशोग्जी यांचा मृत्यू झाला, अशी घोषणा करण्यासाठी सौदी अरेबिया तयारी करत असल्याच्या काही बातम्या अमेरिकेतील प्रसारमाध्यमांनी दिल्या आहेत. त्यांचं अपहरण करण्याची योजना होती, असंही या बातम्यांमध्ये म्हटलं आहे.

आमचे अधिकारी दूतावासाची कसून तपासणी करत आहेत, असं टर्कीने स्पष्ट केलं. खाशोग्जी यांच्या कथित हत्येसाठी पुरावे गोळा करत असल्याचं टर्कीचं म्हणणं आहे. आपल्याकडे या घटनेचं रेकॉर्डिंग आहे, ज्यात त्यांची हत्या करून त्यांच्या शरीराचे तुकडे करण्यात आल्याचा पुरावा आहे, असा टर्कीचा दावा आहे.

मात्र तपास अधिकारी दूतावासात जाण्यापूर्वी सफाई कर्मचाऱ्यांना आत जाताना पाहिल्याचं इस्तंबूलमधील पत्रकारांनी सांगितलं.

याप्रकरणी विश्वासार्ह तपास व्हायला हवा, असं निवेदन UK, फ्रान्स आणि जर्मनीने केलं आहे.

युरोपियन संघाच्या फ्रेड्रिका मोघेरिनी म्हणाले, "आम्हाला पारदर्शक तपास यंत्रणा आवश्यक आहे. यावर सगळ्या देशांचं एकमत आहे. सौदी आणि टर्की यांनी प्रकरणाची संयुक्तपणे सखोल चौकशी करावी, या मुद्द्यावर अमेरिका आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी परराष्ट्र मंत्री माइक पाँपेओ यांना सौदी अरेबियाच्या दौऱ्यावर पाठवलं आहे. इस्तंबूल येथील दूतावासातून सौदीचे पत्रकार जमाल खाशोग्जी हे बपत्ता झाल्यानंतर उद्भवलेल्या आंतरराष्ट्रीय वादाच्या पार्श्वभूमीवर हा दौरा महत्त्वाचा मानला जात आहे.


सामग्री: मार्च महिना हा एमपीएससीच्या विद्यार्थ्यांसाठी निर्णायक असतो. सगळीकडे तात्याचा ठोकळा, के. सागर प्रकाशनाची पुस्तकं हातात वागवत उजळणी, चाचण्यांच्या चक्रात अडकून, अखंड चर्चा, चेहऱ्यावर ताण असा टिपिकल हावभाव घेऊन विद्यार्थी वावरत असतात.

मग हळूच एक दिवस कुजबूज सुरू होते... आयकार्ड आलं! सगळी जनता मग सायबर कॅफेत धाव घेऊन सेंटर कोणतं, मग तिथे जायचे प्लॅन वगैरे आखू लागते.

मी जेव्हा परीक्षार्थी होतो तेव्हा एक दिवशी दुपारी चहा पिऊन आपापल्या अभ्यासिकेत येऊन स्थिरावलो होतो. परीक्षा जवळ आली होती. आम्ही आयकार्ड येण्याची वाट पाहत होतो.

तेवढ्यात बातमी आली की MPSC च्या वेबसाईटचा सर्व्हर उडाला आणि सगळा डेटा करप्ट झाला. पोटात खोल खोल खड्डा पडला. सगळी माहिती पुन्हा भरावी लागणार होती, मग आयकार्ड मिळणार होतं.

आम्ही सगळे विद्यार्थी जमा झालो. काय करायचं याच्या चर्चा सुरू झाल्या... आयोगाला यथायोग्य शिव्या देऊन झाल्या. स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास करत असल्याने अतिरिक्त ज्ञान पाजाळून झालं.

पण शेवटी माहिती भरावीच लागणार होती. तेव्हा परीक्षेचा फॉर्म भरणं इतकं सोपंही नव्हतं. तो भरायला फार वेळ लागायचा. सरकार दरबारीही गोंधळ उडाला होता. अडीच तीन लाख विद्यार्थ्यांचाी सगळी माहिती उडणं ही मोठी घटना झाली होती.

यथावकाश ही समस्या सुटली, आम्ही माहिती भरली, परीक्षा झाली... पण परीक्षा काहीतरी कारणाने स्थगित होण्याची अचानक झालेली घोषणा ऐकून जी कालवाकालव होते, ती आज पुन्हा अनुभवायला मिळाली.

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगातर्फे घेण्यात येणारी राज्य सेवा पूर्व-परीक्षा पुन्हा एकदा पुढे ढकलली गेल्यामुळे विद्यार्थी आज रस्त्यावर उतरले आणि हा सगळा घटनाक्रम झरझर डोळ्यासमोरून गेला.

शास्त्री रोडवर भयंकर संतापलेल्या विद्यार्थ्यांच्या वाक्या-वाक्यातून सांडणारी अगतिकता, त्यांच्या मानसिक अवस्थेचं वर्णन करणार होती. दोन दिवसांवर परीक्षा आली असताना, ओळखपत्र पाठवलं असताना अचानक हा निर्णय येणं विद्यार्थ्यांच्या दृष्टीने किती निराशाजनक आहे, हे त्या मांडवातून गेलेल्या व्यक्तीला कळू शकतं.

राज्यसेवा, PSI-STI-ASO या परीक्षांवर महाराष्ट्रातील लाखो विद्यार्थ्यांचं भविष्य अवलंबून असतं. ही परीक्षा एक दिवसाची नसते. ती पूर्ण वर्षभराची प्रकिया असते. पूर्व परीक्षाच पुढे गेल्यामुळे आता पुढचे टप्पे पुढे जाणं क्रमप्राप्त आहे.

गेल्या वर्षभरापासून संपूर्ण जग एका विचित्र स्थितीला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

MPSCच्या परीक्षा पुन्हा एकदा पुढे ढकलण्यात आल्यानंतर राज्यातल्या विद्यार्थ्यांनी आंदोलनं करत आपली नाराजी व्यक्त केलीय. नेमकं काय सुरू असतं MPSCची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्याच्या मनात? बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी रोहन नामजोशी यांचा हा ब्लॉग.


सामग्री: मार्च महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यात जगभरातील बॉलिवुड फॅन्स अतिशय खूश होते, कारण रोहित शेट्टीचा बहुचर्चित 'सूर्यवंशी' 24 मार्चला मोठ्या पडद्यावर प्रदर्शित होणार होता.

'सूर्यवंशी'ला बंपर ओपनिंग मिळेल अशी अपेक्षा होती, कारण यादिवशी सरकारी सुट्टीही होती. मात्र कोरोना व्हायरसचा वाढता प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन देशात 21 दिवसांचा लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

'सूर्यवंशी'चं प्रदर्शन अनिश्चित काळासाठी थांबविण्यात आलं. हे केवळं सूर्यवंशीसोबत झालं नाहीये.

1983 साली भारतानं पहिल्यांदा क्रिकेट वर्ल्ड कप जिंकला होता. या विजयाचीच गोष्ट सांगणारा कबीर खानचा स्पोर्ट्स ड्रामा '83'ची प्रदर्शनाची तारीख 10 एप्रिल निश्चित झाली होती.

कपिल देवच्या भूमिकेत रणवीर सिंह दिसणार आहे, मात्र आता त्याची तारीखही पुढे गेली आहे. दिग्दर्शक कबीर खानने चित्रपटाचा रिलीज टळल्यानं आपण निराश झाल्याचं 'फिल्म कम्पॅनियन' या मनोरंजन पोर्टलशी बोलताना म्हटलं होतं.

"आमचा चित्रपट जगभरातल्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी आम्ही प्रचंड उत्सुक होतो. मात्र काही गोष्टी यापेक्षा जास्त महत्त्वाच्या आहेत. आज सगळं जग ठप्प झालं आहे. त्यामुळेच चित्रपट पाहणं हे आता सगळ्यात शेवटचं काम असेल."

जनता कर्फ्युच्या दिवशी आपल्या घराच्या गच्चीवरून टाळ्या वाजवताना बच्चन कुटुंबीय.

शूटिंगही बंद

केवळ चित्रपटाच्या रिलीजवरच परिणाम झालाय, असं नाही. लॉकडाऊन जाहीर होण्याच्या आधी अभिनेत्री कंगना राणौत तामिळनाडूमध्ये आपला नवीन चित्रपट 'थलायवी' शूटिंग करण्यात येत आहे.

बॉलिवुड न्यूज वेबसाइट 'पिंकव्हिला'शी बोलताना कंगनाने सांगितलं, "मी तिथं 45 दिवस राहणार होतं. मात्र त्यानंतर आम्हाला शूटिंगसाठी लोकांना एकत्र करण्याची परवानगी नाही मिळाली. आम्ही शूटिंग थांबवलं आणि मी मुंबईला परत आले."

अभिनेत्री दीपिका पदुकोण स्वतःला नशीबवान समजते, कारण लॉकडाऊन सुरू होण्याच्या काही दिवस आधीच ती आपल्या नवीन चित्रपटाच्या शूटिंगसाठी श्रीलंकेला जाणार होती. तिने प्रसिद्ध सिनेसमीक्षक राजीव मसंद यांना दिलेल्या एका इंटरव्हयूमध्ये म्हटलं, "पण सुदैवानं आम्ही मुंबईतून बाहेर पडलो नाही आणि त्यामुळे बाहेर कुठे अडकलो नाही. मी अशा काही जणांना ओळखते ज्यांच्या चित्रपटाचं शूटिंग पूर्ण व्हायला काही दिवसच बाकी आहेत."

सोशल मीडियावरच्या रंजक पोस्ट

कायम शूटिंग, चित्रपट प्रमोशन, कार्यक्रमामध्ये बिझी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनामुळे जग ठप्प झालेलं असताना त्याचा फटका बॉलिवुडलाही बसला आहे. बंद असलेली चित्रपटगृहं, रिकामे पडलेले फिल्म सेट्स आणि घरी बसलेले कलाकार…बॉलिवुड या निर्माण झालेल्या पोकळीशी झुंजत आहे.


सामग्री: मार्च महिन्याच्या सुरुवातीला दिल्लीत एका धार्मिक कॉन्फरन्सचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

निजामुद्दीन इथं मुस्लिम संस्था तबलीगी जमातचं मुख्यालय आहे. याच ठिकाणी मार्च महिन्यात एका धार्मिक कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. या कार्यक्रमात हजारो लोक सहभागी झाले होते.

एवढंच नव्हे तर सध्या देशात लॉकडाऊन असतानाही इथे मोठ्या संख्येनं लोक एकत्र राहात असल्यामुळे अनेकांमध्ये आजारपणाची लक्षणं दिसून आली.

तिथे उपस्थित असलेल्या लोकांपैकी 24 जण कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचं आतापर्यंतच्या तपासणीमधून निष्पन्न झाल्याची माहिती दिल्लीचे आरोग्य मंत्री सत्येंद्र जैन यांनी दिली आहे.

त्यामुळे हे देशातील कोरोनाचं एक मोठं हॉटस्पॉट असल्याचं केंद्र सरकारने म्हटलं आहे. देशभरात सरकारने असे 10 हॉटस्पॉट असल्याचं जाहीर केलं आहे, ज्यापैकी महाराष्ट्रात मुंबई आणि पुणे आहेत.

पूर्ण भाग सील

पण सध्या देशाचं लक्ष्य दिल्लीतील या तबलीगी जमातवर आहे.

दिल्ली पोलिसांनी निझामुद्दीनमधला हा पूर्ण भाग सील केला आहे, ज्यामध्ये तबलीगी जमातच्या मुख्य केंद्राचाही समावेश आहे. या केंद्राला लागूनच निजामुद्दीन पोलीस स्टेशन आणि शेजारीच ख्वाजा निजामुद्दीन अवलिया यांचा दर्गाही आहे.

कोणत्याही पूर्वपरवानगीशिवाय लोक मोठ्या संख्येनं इथं उपस्थित झाले होते, असं दिल्ली पोलिसांचं म्हणणं आहे.

एका वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यानं PTI वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार, “अशा कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आल्याचं जेव्हा आम्हाला कळलं, तेव्हा आम्ही लॉकडाऊनचं उल्लंघन केल्याबद्दल संबंधितांना नोटीस बजावली. इथं आलेल्या काही लोकांमध्ये कोरोनाची लक्षणं दिसून आल्यावर हॉस्पिटलमध्ये नेऊन त्यांची तपासणी करण्यात येत आहे."

कॉन्फरन्सदरम्यान कोरोनाचा प्रसार झाला?

या ठिकाणी अनेक लोक एकत्र राहत आहेत आणि त्यामध्ये काही परदेशी नागरिकांचाही समावेश आहे, अशी माहिती रविवारी (29 मार्च) रात्री उशिरा मिळाल्यानंतर दिल्ली पोलीस आणि CRPFचे अधिकारी वैद्यकीय पथक घेऊन इथं पोहोचले.

इथं आलेल्या लोकांची ओळख पटवून त्यांना क्वारंटाईन करण्यात येत असल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

तबलीगी जमातची बाजू

सध्याचा घटनाक्रम पाहता सोमवारी (30 मार्च) रात्री तबलीगी जमातनं एका प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं की या कार्यक्रमाच्या तारखा वर्षभरापूर्वीच निश्चित झाल्या होत्या. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी ‘जनता कर्फ्यू’ची घोषणा केल्यानंतर तबलीगी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या देशातील रुग्णांची संख्या वाढत असताना अचानक दिल्लीतील निजामुद्दीन हा भाग चर्चेत आला आहे.


सामग्री: मार्च महिन्यात ब्रिटिश सरकारने मंजूर केलेल्या रॉलेट कायद्याचा निषेध करणाऱ्या सत्यपाल आणि सैफुद्दीन किचलू यांना अटक करण्यात आली. तर आंदोलकांवर गोळ्याही चालवण्यात आल्या होत्या. यावेळी इंग्रजांच्या छोट्या तुकडीचं नेतृत्व जनरल डायरने केली होतं. पण या हत्याकांडाचा आदेश तत्कालीन पंजाब गव्हर्नर मायकल ओडरवायर यांनी दिला होता.

जनरल डायर

या घटनेचा बदला घेण्यासाठी भारतीय स्वातंत्र्य सैनिक उधमसिंग यांनी तब्बल 21 वर्षं वाट पाहिली होती. त्यांनी ओडरवायर यांची लंडनमध्ये हत्या करून या जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा बदला घेतला होता.  त्याच उधमसिंग यांचा आज स्मृतिदिन आहे. 31 जुलै 1940 रोजी त्यांना फासावर चढवण्यात आलं होतं.

काय झालं होतं जालियनवालामध्ये?

रौलट कायद्याचा शांतपणे निषेध करण्यासाठीच हा मोठा जनसमुदाय जालियनवाला बागेत जमलेला होता. अचानक आकाशातून लोकांना घरघर ऐकू आली. अनेकांनी यापूर्वी आयुष्यात कधीही विमान पाहिलेलं नव्हतं.

आणि हे विमान तर फारच खालून उडत होतं. काहींना काहीतरी वेगळं घडत असल्याचा संशय आला आणि त्यांनी तिथून काढता पाय घेतला.

अचानक मागून बुटांचा आवाज आला आणि जालियनवाला बागेच्या बोळवजा रस्त्याने 50 सैनिक दाखल झाले.

25 गुरखा सैनिक आणि 25 बलूच सैनिक

सैनिकांची एक फळी बसली होती. दुसरी उभी होती. सैनिकांनी पोझिशन घेतली आणि एकही सेकंद न गमावता जनरल डायरने आदेश दिला, "फायर…"

कोणतीही पूर्वसूचना न देता गोळाबार सुरू झाला. चहूबाजूंनी बंदिस्त जालियनवाला बागेत अडकलेल्या लोकांवर पुढची दहा मिनिटं बुलेट्सचा वर्षाव होत होता.

सैनिक नेम धरून लोकांना टिपत होते.

बंदूक रिकामी झाली तर ती 'री-लोड' करण्याचे आणि गर्दी असेल तिथे गोळीबार करण्याचे जनरल डायरचे आदेश होते. लोक घाबरून सैरावैरा पळू लागली, पण बाहेर पडायचा एकच मार्ग होता. आणि तो ब्रिटिश सैन्याने रोखलेला होता.

अनेकांनी भिंत ओलांडून जाण्याचा प्रयत्न केला, पण सैनिकांच्या गोळ्यांनी त्यांचा अचूक वेध घेतला. हळूहूळू मृतदेहांचा खच पडत होता.

या ठिकाणाहून लोकांवर गोळ्या झाडण्यात आल्या.

गोळ्यांपासून जीव वाचवण्यासाठी अनेकांनी स्वतःला जमिनीवर झोकून दिलं, पण त्यांनाही सोडण्यात आलं नाही. सैनिकांच्या गोळ्यांनी लहान - मोठे, स्त्री - पुरुष सगळ्यांचाच वेध घेतला.

जनरल डायरच्या अगदी शेजारीच उभ्या असणाऱ्या सार्जंट अँडरसनने नंतर हंटर कमिटीला सांगितलं, "गोळीबार सुरू झाला तेव्हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

13 एप्रिल 1919 मध्ये पंजाबमधील अमृतसर येथील जालियनवाला बाग येथे मोठी सभा सुरू होती. जालियनवाला बागमध्ये 15 ते 20 हजार माणसं जमली होती.


सामग्री: मार्चमध्ये दोन्ही बाजुंमध्ये चर्चा होणार होती. पण सततचा हिंसाचार आणि कैद्यांच्या हस्तांतरावरून झालेला वाद यामुळे ही चर्चा सतत पुढे सरकत होती.

याआधी अमेरिका आणि तालिबान यांच्यात करार झाला आहे. त्याद्वारे जवळजवळ दोन दशकं चाललेल्या युद्धाला पूर्णविराम द्यायचा प्रयत्न केला जात आहे. पाहा काबुलमधून बीबीसी प्रतिनिधी सिकंदर किरमानी यांचा हा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अफगाणिस्तान सरकार आणि तालिबान यांच्यात औपचारिकरित्या पहिल्यांदाच चर्चा होणार आहे. ही चर्चा कतारमध्ये होणार आहे.


सामग्री: मार्टिन गप्तीलच्या अफलातून थ्रोच्या बळावर महेंद्रसिंग धोनीला रनआऊट करत न्यूझीलंडच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केलं.

सेमी फायनलच्या लढतीत न्यूझीलंडला नमवत अंतिम फेरी गाठण्यासाठी टीम इंडियाला 240 धावांची आवश्यकता आहे. 5 बाद 3 अशा स्थितीतून टीम इंडियाने संघर्ष करत आतापर्यंत 150चा टप्पा 6 विकेट गमावून ओलांडला आहे. रवींद्र जडेजाने 59 चेंडूत 77 धावांची खेळी करत टीम इंडियाचा विजय दृष्टिक्षेपात आणला. मात्र बोल्टच्या गोलंदाजीवर मोठा फटका खेळण्याच्या प्रयत्नात तो बाद झाला.

त्यापूर्वी, पावसामुळे मंगळवारी खेळ थांबवण्यात आला होता. बुधवारी न्यूझीलंडने 46.2 ओव्हरमध्ये 211/5 वरून पुढे खेळायला सुरुवात केली आणि 28 धावांची भर घालत 8 बाद 239 असा स्कोर केला.

भारताने 240च्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना पहिल्या तीन फलंदाजांना एक-एक धावांवर गमावलं.

स्पर्धेत आतापर्यंत 647 धावा करणारा रोहित शर्मा मॉट हेन्रीच्या अचूक टप्प्यावरच्या गोलंदाजीवर बाद झाला. त्यानंतर ट्रेंट बोल्टच्या इनस्विंग बॉलवर विराट कोहली एलबीडब्ल्यू झाला. कोहलीने रिव्ह्यू घेतला मात्र थर्ड अंपायरने मैदानातील अंपायरच्या बाजूने निर्णय घेतला.

नंतर सलामीवीर लोकेश राहुलही हेन्रीच्या बॉलवर बाद झाला. 21व्या चेंडूवर पहिली धाव घेणारा दिनेश कार्तिक जेम्स नीशामच्या अफलातून कॅचवर बाद झाला. त्याने 6 धावा केल्या.

अखेर ऋषभ पंत आणि हार्दिक पंड्या जोडीने पाचव्या विकेटसाठी 47 धावांची भागीदारी केली. सँटनरच्या गोलंदाजीवर मोठा फटका मारण्याचा ऋषभचा प्रयत्न फसला. कॉलिन डी ग्रँडहोमनं चांगला झेल टिपला. त्याने 56 चेंडूत 32 धावा केल्या.

ऋषभ पंत मिचेल सँटनरच्या गोलंदाजीवर बाद झाला. दुसरीकडे सँटनरच्या गोलंदाजीवर हार्दिक पंड्या बाद झाला. त्याने 32 धावांची खेळी केली.

महेंद्रसिंग धोनी

रवींद्र जडेजाने फिल्डिंगमध्ये आपली उपयुक्तता सिद्ध केली. त्याने रॉस टेलरला रनआऊट केलं तर टॉम लॅथमला सुरेख कॅच टिपला. मंगळवारी खेळ जिथे थांबला तिथूनच मॅचला सुरुवात झाली आहे.

रॉस टेलरने 74 तर केन विल्यमसनने 67 धावांची खेळी केली. भारतातर्फे भुवनेश्वर कुमारने सर्वाधिक 3 विकेट्स घेतल्या.

न्यूझीलंडचा कर्णधार केन विल्यमसनने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतला होता पण न्यूझीलंडने 158 चेंडू निर्धाव खेळून काढले.

पावसाचा जोर कायम असल्याने अनेक शक्यता चर्चिल्या जात होत्या. मात्र पावसाचा जोर कायम राहिल्याने अंपायर्सनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अटीतटीच्या सेमी फायनलच्या लढतीत न्यूझीलंडने टीम इंडियावर 18 धावांनी थरारक विजय मिळवला. 5/3 तर 25/4 अशा स्थितीतून वाटचाल करणाऱ्या टीम इंडियाच्या आशा रवींद्र जडेजाने पल्लवित केल्या. जडेजा-धोनी जोडीने 116 धावांची भागीदारी केली. मात्र जडेजा आणि धोनी बाद होताच टीम इंडियाच्या विजयाच्या आशा मावळल्या.


सामग्री: मार्नस लबूशेन

मार्नस लबूशेनचं व्यक्तिमत्त्व कसं आहे हे उलगडून दाखवणारा हा लेख.

लोकांना गोंधळात टाकणारं आडनाव असलेल्या मार्नस लबूशेनने 2019 वर्ष गाजवलं. एका वर्षात टेस्ट रेटिंगमध्ये 108वरून लबूशेनने तिसऱ्या क्रमांकावर झेप घेतली आहे. भारताविरुद्धच्या मालिकेत लबूशेनच्या वनडे पदार्पणाकडे चाहत्यांचं लक्ष असेल.

ही गोष्ट आहे पाच वर्षांपूर्वीची म्हणजे 2014मधली. इंडिया-ऑस्ट्रेलिया टेस्ट. ठिकाण होतं-ब्रिस्बेन. भारताचा फास्ट बॉलर वरुण आरोन खेळत होता. नॅथन लियॉन बॉलिंग करत होता. स्पिनर बॉलिंग करत असल्याने आणि टेलएंडर बॅटिंग करत असल्याने शॉर्टलेगला (बॅट्समनच्या अगदी बगलेत उभा असलेला फिल्डर) माणूस तैनात करण्यात आला.

ओव्हर चेंजदरम्यान बदली खेळाडू मैदानावर आला. त्यालाच शॉर्टलेगला उभं करण्यात आलं. वरुण आरोननं बॉल चेपायचा प्रयत्न केला मात्र बॉल त्याच्या डोक्यावर आकाशात उंचावला. शॉर्टलेगच्या त्या बदली खेळाडूने माशासारखी सुळकी मारली. तो दबा धरून बसलेला असताना, बॉल उडाला. त्याने वर उडी मारली आणि बॉल जमिनीवर पडणार त्याच्या सेकंदभर आधी साधूने हवेतून उदी काढावी तसा बॉल उचलला.

अवघ्या काही सेकंदात हा थरार घडला. टेलएंडरची विकेट असूनही त्या बदली खेळाडूने कॅचसाठी सर्वस्व झोकून दिलं. वरुण आऊट झाला आणि ऑस्ट्रेलियन खेळाडूंनी त्या बदली खेळाडूचं मनोमन कौतुक केलं. त्या प्लेयरचं नाव होतं- मार्नस लबूशेन. त्यानंतर हा प्लेयर लुप्त झाला.

लबूशेन शतकानंतर आनंद साजरा करताना.

कट टू. 2018 अॅशेस मालिकेचा थरार. स्टीव्हन स्मिथ अक्षरक्ष: धावांच्या राशी ओतत होता. दुसरी टेस्ट, लॉर्ड्सचं मैदान. टेस्टदरम्यान रनमशीन स्मिथ जोफ्रा आर्चरच्या घायाळ झाला. आर्चरचा भन्नाट वेगाचा बॉल स्मिथच्या मानेवर जाऊन आदळला. स्मिथची बचावाची ढाल कमी पडली आणि तो जमिनीवर पडला. सगळ्यांच्या काळजात धस्स झालं.

फिलीप ह्यूजची आठवण झाली. स्मिथ सुरक्षित होता पण त्याची स्थिती चांगली नव्हती. उपचारांसाठी त्याला पॅव्हेलियनमध्ये नेण्यात आलं. बरं वाटू लागल्याने तो नंतर बॅटिंगला आला. ९२ धावांची खेळी केली. रात्र सरली. सकाळी स्मिथला त्रास जाणवू लागला. आपण शंभर टक्के नाही हे त्याच्या लक्षात आलं.

लबूशेनच्या हेल्मेटवर जाऊन बॉल आदळला तेव्हा.

दुसऱ्या इनिंगपूर्वी स्मिथच्या ऐवजी काँकशन सबस्टिट्यूट म्हणून मार्नस लबूशेनचं देण्यात आलं. क्रिकेटमधला हा नवा नियम. चेंडूचा मार लागून खेळाडू जखमी झाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑस्ट्रेलियात एका चॅरिटी मॅचनिमित्त सचिन तेंडूलकर गेला असता त्याने मार्नस लबूशेन या खेळाडूची स्तुती केली. त्याच्या खेळात मी स्वतःलाच पाहिलं अशी दाद सचिन तेंडुलकरने दिली आहे. "अॅशेस मालिका मी पाहत होतो. जोफ्रा आर्चरचा बॉल मार्नस लबूशेनच्या हेल्मेटवर जाऊन आदळला तो मी पाहिला. त्यानंतर पुढची पंधरा मिनिटं लबूशेनने ज्या पध्दतीने बॅटिंग केली ते त्याच्या अव्वल दर्जाची साक्ष देणारं होतं. त्याचं तंत्रकौशल्य, पदलालित्य अफलातून होतं. त्याला पाहताना मी मलाच पाहतोय असा भास झाला. हा विशेष प्रतिभाशाली खेळाडू याचा मला प्रत्यय आला", असं मास्टर ब्लास्टर क्रिकेटपटू सचिन तेंडुलकर यांनी म्हटलं आहे. ऑस्ट्रेलियातील वणवा पीडितांसाठीच्या चॅरिटी मॅचसाठी सचिन सध्या ऑस्ट्रेलियात आहे. शुक्रवारी त्याने सिडनी क्रिकेट ग्राऊंडला भेट दिली. रविवारी होणाऱ्या मैत्रीपूर्ण सामन्यातील एका टीमचा सचिन कोच असणार आहे. लबूशेनने 2019 वर्षात टेस्ट फॉरमॅटमध्ये सर्वाधिक रन्स केल्या. अॅशेस मालिकेत स्टीव्हन स्मिथच्या जागी संधी मिळाल्यानंतर त्याने धावांची टांकसाळ उघडली. काही दिवसांपूर्वीच लबूशेनने भारताविरुध्द वनडे पदार्पण केलं होतं.


सामग्री: मार्व्हल स्टुडिओज आणि स्टॅन ली यांनी गेल्या 11 वर्षांमध्ये जगभरातल्या मार्व्हल फॅन्सच्या मनात तब्बल 21 सिनेमांमधून एक वेगळं विश्व निर्माण केलं होतं. हे मार्व्हल सिनेमॅटिक युनिव्हर्स (किंवा MCU) अखेर संपतंय (की पुन्हा उभं होतंय, कुणास ठाऊक!), ही खरोखरंच जगभरातील कोट्यावधी लोकांसाठी दुःखद घटना असेल.

पण काय आहे हे वेड? गेल्या अनेक दशकांपासून, आधी कॉमिक्स आणि नंतर चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांना खिळवून ठेवणाऱ्या या MCU आणि त्याला संपुष्टात आणणाऱ्या अव्हेंजर्स एंडगेम विषयी जाणून घ्यायलाच हवं.

1. MCU काय आहे?

तुम्ही स्पायडरमॅन हे नाव ऐकलं असेलच, कदाचित एखादा सिनेमाही पाहिला असेल? तोच स्पायडरमॅन बनवणारे स्टॅन ली यांनी आधी आपल्या कॉमिक्समधून डझनभराहून अधिक सुपरहिरो तयार केले.

आयर्न मॅन, कॅप्टन अमेरिका, हल्क, थॉर, कॅप्टन मार्वल ही अशीच काही प्रचलित नावं. आणखी बरेच आहेत, पण सर्वांची नावं लक्षात राहणार नाहीत, म्हणून असो.

अशी अनेक पात्र आधी कॉमिक्समधून आणि मग सिनेमांमधून प्रेक्षकांच्या भेटीला आली. यापैकी काही पात्रांवर आधारित आपापले स्वतंत्र अनेक सिनेमे आधी येऊन गेलेले. पण 2007 मध्ये डबघाईस लागलेल्या मार्व्हल स्टुडिओजला X-Men आणि स्पायडरमॅनसारख्या काही पात्रांचे मालकी हक्क 'सोनी'ला विकावे लागले.

मग कंपनीला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी एक महाकाय प्लॅन रचला गेला - की उर्वरित सर्व मार्व्हल सुपरहिरोजवर स्वतंत्र सिनेमे तयार करायचे, मग त्यांना एकमेकांच्या विश्वात, एकाच कालखंडात एकत्र आणायचं, कधी एकमेकांबरोबर तर कधी एकमेकांपुढे उभं ठाकायचं. यातून रचला गेला अव्हेंजर्सचा पाया.

2008 ते 2019 म्हणजे गेल्या 11 वर्षांत 22 सिनेमांमध्ये हे मार्व्हल्सचं विश्व साठवलंय, ज्याला आता निर्माते The Infinity Saga म्हणत आहेत.

आजपर्यंत ही जगातली सर्वांत यशस्वी सिनेमालिका आहे, ज्यातून निर्मात्यांनी तब्बल 18.2 अब्ज डॉलर (जवळजवळ 1.275 लाख कोटी रुपये) कमावले आहेत. कदाचित हा आकडा युरोपमधल्या अनेक देशांचा GDP यापेक्षाही जास्त असेल.

2. कथा काय आहे?

सत्य विरुद्ध असत्य. चांगलं विरुद्ध वाईट. सत्प्रवृत्ती विरुद्ध दुष्प्रवृत्ती!

पण एवढ्या सिनेमांच्या या मालिकेत तुम्हाला अनेकदा कळत नाही की नेमकी कुणाची बाजू बरोबर आहे. म्हणून मध्यंतरी अव्हेंजर्समध्येच कॅप्टन अमेरिका विरुद्ध आयर्न मॅन, असे दोन गटही पडले होते.

तर थॅनोस नावाचा एक महाकाय जांभळा माणूस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019 मध्ये गेम ऑफ थ्रोन्स संपणार हे काय वाईट होतं की आता मार्व्हल सुपरहिरोजच्या मालिकेचाही अंत झालाय.


सामग्री: मालगुंड येथील केशवसुत स्मारकामध्ये लावलेले ना. वा. टिळक यांचे चित्र

'भय काय तया प्रभु ज्याचा रे. सर्व विसरली प्रभुमय झाली पूर्ण जयाची वाचा रे!'  हे त्या कवीनंच रचलेलं भजन म्हणत मंडळींनी कवीला अखेरचा निरोप दिला. हे कवी होते रे. ना. वा. टिळक.

रेव्हरंड ना. वा. टिळक हे नाव आजकालच्या वाचनामध्ये फारसं येत नसलं तरी मराठी साहित्यामध्ये आणि महाराष्ट्राच्या समाजजीवनामध्ये त्यांनी निर्माण केलेला ठसा अजूनही अमीट असाच आहे.

आज त्यांच्या स्मृती शताब्दीच्या निमित्तानं थोड्याशा विस्मृतीत गेलेल्या टिळकांचं स्मरण करण्याची, त्यांच्या कविता पुन्हा वाचण्याची आणि तत्कालीन महाराष्ट्राचा विचार करण्याची नवी संधी आपल्याला मिळाली आहे असं म्हणावं लागेल.

रे. ना. वा. टिळक या नावानं शंभर-सव्वाशे वर्षांपूर्वी टाकलेल्या क्रांतीकारक पावलांमुळं संपूर्ण महाराष्ट्राचं समाजजीवन ढवळून गेलं होतं.

कोकणातून आलेल्या एका गरीब कोकणस्थ ब्राह्मण कुटुंबात सोवळं ओवळं पाळणाऱ्या रूढींचा पगडा असलेल्या जीवनातून बाहेर पडणं, कविता करणं, ख्रिस्ती धर्म स्वीकारणं मग ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार करणं हे त्या काळामध्ये एखाद्या क्रांतीपेक्षा कमी नव्हतं.

रे. टिळकांच्या आयुष्याची ओळख त्यांच्या पत्नी लक्ष्मीबाई टिळक यांनी लिहिलेल्या 'स्मृतिचित्रे' आणि नातू अशोक टिळक यांनी लिहिलेल्या ' चालता बोलता चमत्कार' या पुस्तकांमधून होते.

नारायण वामन टिळक यांचा जन्म वामनराव आणि जानकीबाई यांच्यापोटी 6 डिसेंबर 1861 रोजी रत्नागिरी जिल्ह्यात करंजगाव इथं झाला. घरामधलं अस्थैर्य, वडिलांचा रागीट-तापट स्वभाव, आर्थिक चणचण यामुळे त्यांच्या आयुष्यामध्ये अनेक अडचणी आल्या.

कल्याण, मोखाडा, नाशिक, राहुरी, अहमदनगर, पंढरपूर, नागपूर, राजनांदगाव (छत्तीसगड), वाई, महाबळेश्वर, सातारा अशा वेगवेगळ्या ठिकाणी ते सतत फिरत राहिले. प्रत्येक ठिकाणी नवं घर आणि प्रत्येक ठिकाणी वस्तूंची जमवाजमव करत ते जगत राहिले.

ख्रिस्ती धर्माकडे ओढा

वेगवेगळ्या गावांमध्ये विविध नोकऱ्या आणि फिरस्ती झाल्यावर नागपूरनंतर टिळक छत्तीसगडमधील राजनांदगाव इथं नोकरी करू लागले. एकदा नागपूर-राजनांदगाव प्रवासात त्यांची एका ख्रिस्ती मिशनऱ्याची भेट झाली. दोघांनी या प्रवासात धर्मासह विविध विषयांवर भरपूर चर्चा केली.

रे. टिळकांनी लक्ष्मीबाईंना पाठवलेले पत्र

टिळकांच्या विचारांनी ते मिशनरी चांगलेच प्रभावित झाले. जाताना त्यांनी बायबलची एक प्रत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

9 मे 1919 म्हणजे बरोबर 100 वर्षांपूर्वी मुंबईच्या जे. जे. रुग्णालयात एका महाकवीनं डोळे मिटले. त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी कवीच्या इच्छेनुसार काळा रंग पूर्ण वर्ज्य करून अंत्ययात्रा काढण्यात आली.