सामग्री: फेक न्यूजचा प्रचार कसा होतो यासंदर्भात सर्वसामान्य नागरिकांच्या वर्तनाचा अभ्यास करून प्रसिद्ध झालेल्या पहिल्या संशोधनपर अहवालात हे स्पष्ट झालं आहे.

या रिसर्चसंदर्भातील संपूर्ण माहिती आणि तपशिलवार विश्लेषण वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

एन्क्रिप्टेड मेसेजिंग अॅपच्या माध्यमातून लोक कोणत्या गोष्टी शेअर करतात हे समजून घेण्यासाठी व्हॉट्सअॅप अकाउंट्सचा तपशीलवार अभ्यास करण्यात आला. या संशोधनाकरता लोकांनी आपल्या फोनचा अॅक्सेस बीबीसीला दिला होता. तसंच ट्विटरवर बातम्या कशा शेअर होतात याचासुद्धा सविस्तर अभ्यास करण्यात आला.

हे संशोधन बीबीसीच्या 'बियाँड फेक न्यूज' या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाअंतर्गत करण्यात आलं. खोट्या माहितीच्या विरोधात हा प्रकल्प आम्ही जगभर राबवत आहोत.

याविषयावर चर्चा करण्यासाठी आणि फेकन्यूजच्या समस्येवर उपाय शोधण्यासाठी बीबीसी मराठीनं आज पुण्यात परिषद आयोजित केली आहे. तिथं सहभागी होण्यासाठी या ठिकाणी माहिती उपलब्ध आहे.

तसंच बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर हा संपूर्ण कार्यक्रम तुम्ही दिवसभर लाईव्ह पाहू शकता.

या अहवालातील महत्त्वाचे मुद्दे

डॉ. शंतनू चक्रवर्ती, हेड ऑफ ऑडियन्स रिसर्च, बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिस

फेक न्यूजच्या प्रसाराविषयी काळजी वाटत असतानाही सर्वसामान्य माणसं फेक न्यूज का शेअर करतात हे तपासणं या संशोधनामागचं मुख्य उद्दिष्ट होतं. या अहवालात भारत, नायजेरिया आणि केनिया या तीन देशांमधील व्यक्तींचा संख्यात्मक तसंच विविध सामाजिक पातळ्यांनुसार अभ्यास करण्यात आला. फेक न्यूजचा अभ्यास करण्यासाठी डिजिटल नेटवर्क विश्लेषण आणि बिग डेटा तंत्राची मदत घेण्यात आली.

पाहा व्हीडिओ : सावधान ! तुम्हाला फेसबुकवर दिसत असलेली माहिती खरी आहे का?

तंत्रज्ञानाभिमुख सामाजिक घडामोड म्हणून फेक न्यूज ही संकल्पना समजून घेण्यासाठी या देशांमध्ये हाती घेण्यात आलेला हा पहिलाच अशा स्वरूपाचा संशोधन प्रकल्प आहे. फेक न्यूजविषयीच्या चर्चेवर या संशोधनामुळे सखोल चिंतन होईल, याची खात्री वाटते. या विषयावर काम करणारे संशोधक, विश्लेषक तसंच पत्रकारांना या संशोधनाच्या निष्कर्षांचा पुढील अभ्यासासाठी उपयोग होईल.

जेमी अँगस, डायरेक्टर बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिस ग्रुप

पश्चिमेकडील देशांमध्ये प्रसारमाध्यमांमध्ये फेक न्यूजविषयी चर्चा सतत होत असते, पण या संशोधनामुळे दिसून येतं की ऊर्वरित जगात फेक न्यूज हा प्रश्न गंभीर स्वरूप धारण करत आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बीबीसीनं भारतात केलेल्या रिसर्च नुसार,'राष्ट्र उभारणी'च्या हेतूने राष्ट्रवादासंदर्भातील बातम्या शेअर होतात. बातमी किंवा मजकुराची तथ्यांशी पडताळणी करण्यापेक्षा सामुदायिक राष्ट्रीय ओळख या मुद्द्याला भारतीय प्राधान्य देताना दिसतात.


सामग्री: फेटरी गावात आमची भेट शीला बानाईत यांच्याशी झाली. त्यांच्या घराबाहेरून नाल्याचं पाणी वाहतं. या पाण्यामुळे त्रास होतो, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

त्या म्हणतात, "मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची बायको आमच्या इथं येते. ते कार्यक्रमापुरती येते आणि चालली जाते, आमचं असं म्हणणं आहे की, तुम्ही गावात फिरा, म्हणजे तुम्हाला सत्य परिस्थिती कळेल. गावात रस्ते कसे आहेत, नाल्या कशा आहेत, ते पाहा आणि त्यांच्याकडे लक्ष द्या."

"आमच्या घरासमोरून नाल्याचं पाणी वाहतं. पाऊस आला की, ते घरात जातं. इतका त्रास आहे की, नाल्यामुळे मच्छर होत आहेत. आमचे लहान-लहान पोरं आहेत, सापं निघतात इथं. समजा एखाद्या पोराला काही कमी जास्त झालं, तर कोण जबाबदार राहणार आहे त्याला? रस्त्यावर पाय घसरतात, कुणी पडलं, मोडलं, तर कोण जबाबदार राहणार आहे?" त्या पुढे सांगतात,

गावात घरोघरी संडासचं बांधकाम झाल्याचं दिसून येतं. गावातील बहुसंख्य लोक संडासचा वापर करतात, असं गावकरी सांगतात. याशिवाय गावात 33KVचं सबस्टेशन झालं आहे. त्यामुळे लोडशेडिंग होत नाही, असंही गावकरी सांगतात.

गावातल्या जलशुद्धीकरण केंद्रामुळे गावकऱ्यांना पिण्यासाठी स्वच्छ आणि मुबलक पाणी मिळत असल्याचं दिसून आलं.

"गावात 18 कोटी रुपयांच्या निधीतून भरपूर विकास झाला आहे," असं फेटरीच्या सरपंच धनश्री ढोमणे यांनी सांगितलं.

रिपोर्ट - श्रीकांत बंगाळे

शूट - शाहिद शेख

एडिट - सदफ खान

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 2016मध्ये 'आमदार आदर्श ग्राम योजने'अंतर्गत नागपूर जिल्ह्यातील फेटरी गाव दत्तक घेतलं आहे.


सामग्री: फेब्रुवारी 2016ची एक थंड सकाळ होती. सूर्योदयाच्या थोड्या वेळाआधी मी वायझू येथील एका मशिदीच्या आवारात उभा होतो. चीनच्या निगझिआ हुई या स्वायत्त प्रांतात ती मशीद होती. हा एक मुस्लिमबहुल ग्रामीण भाग होता.

माझ्या बाजूला जवळजवळ 150 माणसं उभी होती. त्यातल्या बहुतांश लोकांनी पारंपरिक विणलेल्या टोप्या घातल्या होत्या. काही लोक आपली पांढरी दाढी मिरवत होते. हे लोक दिवसाची पहिली प्रार्थना सलत-अल-फजरसाठी वजुहच्या विधीसाठी प्रसाधगृहात जात होते.

काही अंतरावरच या समाजाच्या इतर मशिदींतून प्रार्थनेसाठी लाऊडस्पीकरवरून आझान सुरू होती. प्रार्थनेसाठी माणसं जमा व्हायला सुरुवात झाली होती.

दोन वर्षांनंतर वायझूमध्ये मुस्लीम नागरिक आणि सरकारमध्ये वाद निर्माण झाला आहे. नुकतीच बांधलेली एक मशीद पाडण्याच्या विरोधात तिथं लोक निदर्शनं करत आहेत.

इमारतीसाठी योग्य ते परवाने न घेतल्यामुळे प्रशासनानं ही इमारत पाडण्याच्या निर्णय घेतला आहे. ही मशीद बेकायदेशीर आहे, असा सरकारचा दावा आहे. त्याला उत्तर म्हणून हुई मुस्लीम नागरिकांनी बांधकाम पाडण्याआधी या इमारतीवरच ताबा मिळवला आहे.

पण आता या वादावर तोडगा निघेनासा झाला आहे. सरकारनं ही मशीद न पाडण्याचं आश्वासन दिलं आहे. मात्र अरेबस्क प्रकारची मशिदीतील रचना बदलण्यासाठी सरकार ठाम आहे. सरकारनं हे बदल करण्यासाठी समजाची परवानगी घेण्याचं आश्वासन दिलं आहे.

भक्तिभावानं भारलेलं शहर

वायझू शहरातले 90 टक्के लोक हुई वंशाचे आहेत. या लोकांना चीनची प्रसारमाध्यमं चीनी मुस्लीम असं संबोधतात. चीनमध्ये 8व्या शतकात आलेल्या टांग शासकांसोबत आलेल्या मुस्लिमांचे ते वंशज असल्याचं मानलं जातं.

आपापसांतील लग्न आणि चीनच्या मुख्य समजात रुळल्यानंतर हुई आणि चीनमधील बहुसंख्य हान यांच्यात आता फारसा फरक राहिलेला नाही. तरीही हुईंची श्रद्धा इस्लामवर आहे.

18व्या आणि 19व्या शतकात क्विंग घराण्याशी हिंसक संघर्ष झाल्यानंतरही हुई चीनमधले आदर्श अल्पसंख्याक मानले जातात.

निंगशिया प्रांतात एका हान व्यक्तीची मी मुलाखत घेतली. त्याने हुईंच 'हानकरण' झालं आहे, अशी प्रतिक्रिया दिली होती.

मी माझ्या संशोधनासाठी या शहरात फिरत होतो. तेव्हा लोक हिजाब आणि नमाजची टोपी याबद्दल अभिमानी असल्याचं दिसून आलं. इथं एकाही गावात दारू विकली जात नाही. शिवाय लोक हलाल मटणच खातात.

पण या प्रांताची राजधानी इंचुआन शहरात मात्र लोक अधिक धर्मनिरपेक्ष शब्दशः...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

धर्मावर नियंत्रण मिळवण्याचा चीननं निश्चयच केला आहे. मात्र चीनमध्ये एका अगदी नियम पाळणाऱ्या शहरात नियोजनबद्ध पद्धतीनं मशीद पाडण्याचं एक प्रकरण चांगलंच अंगलगट येतांना दिसत आहे. अमेरिकेतले संशोधक डेव्हिड स्ट्रॉप याबद्दल अधिक विस्तारानं सांगत आहेत.


सामग्री: फेब्रुवारी 2021 पर्यंत वृद्ध नागरिकांसाठी ही लस उपलब्ध होईल आणि एप्रिल महिन्यात सर्व नागरिकांसाठी उपलब्ध होईल, असं मत पुनावाला यांनी व्यक्त केलं आहे.

दोन डोसच्या लशींची किंमत 1000 रुपये इतकी असेल. हे सर्व अंतिम चाचणीनंतर मिळणाऱ्या परवानगीवर अवलंबून आहे असंही पुनावाला यांनी सांगितलं.

सर्व भारतीयांना लस मिळण्यासाठी दोन ते तीन वर्षं लागतील. पुरवठा होण्यासाठी योग्य बजेट, लशीचा पुरवठा, पायाभूत सुविधा, लोकांची ती घेण्यासाठी तयारी असणं असे अनेक घटक त्यासाठी कारणीभूत आहेत.

ही लस 5 ते 4 डॉलरला म्हणजे 1000 रुपयांना मिळू शकेल असंही ते म्हणाले. पीटीआयने ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

लस कशी तयार होते?

मानवी शरीरातील पांढऱ्या पेशींचा रोग प्रतिकारकशक्तीमध्ये सहभाग असतो. शरीरात अत्यंत कमी प्रमाणात व्हायरस किंवा बॅक्टेरिया सोडण्यात येतो. शरीरातील संरक्षण यंत्रणा या व्हायरसला किंवा बॅक्टेरियाला ओळखते, तेव्हा त्याच्याशी कसं लढायचं हे शरीराला कळतं.

पुढच्या वेळी शरीरात पुन्हा अशा प्रकारचा व्हायरस आल्यास त्याचा सामना करण्यासाठी आपल्या शरीराची तयारी असते.

गेल्या अनेक दशकांपासून एखाद्या विषाणूवर तयार करण्यात आलेल्या लसीकरणात त्याच विषाणूचा वापर होत आलेला आहे.

पण कोरोना व्हायरसवर लस बनवण्यासाठी नव्या पद्धतीचा वापर करण्यात येत आहे. याचे जेनेटीक कोड उपलब्ध असून याचं परीक्षण होणं बाकी आहे. जेनेटीक कोडचा काही भाग घेऊन लस बनवण्याच्या प्रयत्नात शास्त्रज्ञ आहेत.

कोरोनावरच्या लशीची आवश्यकता का आहे?

कोरोना व्हायरसचा प्रसार सध्या जगभरात वेगाने होतोय आणि सध्या जगातली बहुतांश लोकसंख्या या व्हायरसच्या विळख्यात येण्याची भीती आहे. लशीमुळे लोकांची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि त्यामुळे शरीरात आलेल्या व्हायरसचा नायनाट होतो.

ज्याला लस टोचली आहे तो कधी आजारीच पडत नाही. यामुळे सध्या लशीचा शोध लागणं अत्यावश्यक आहे.

किती लोकांना कोरोनावरच्या लशीची गरज आहे?

या वर्षांतला आणि कदाचित या शतकातला हा खूप गंभीर प्रश्न आहे. सध्याची जगाची कोरोना व्हायरसमुळे निर्माण झालेली अवस्था पाहता जगातल्या 60 ते 70 टक्के लोकांना त्यांची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी लशीची गरज आहे.

जर, कोरोनावर लस उपलब्ध झाली आणि ती परिणामकारक ठरली तर जगातल्या काहीशे अब्ज लोकांना ही लस टोचावी लागेल.

प्रथम लस कोणाला टोचली जाईल?

त्यामुळे सुरुवातीच्या टप्प्यांत ही लस कोणाला टोचावी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2024 पर्यंत भारतातील प्रत्येक व्यक्तीला कोरोनाची लस मिळालेली असेल, असं मत सिरम संस्थेच्या आदर पुनावाला यांनी व्यक्त केलं आहे.


सामग्री: फेब्रुवारी महिन्यात बीबीसीच्या सर्व भारतीय भाषांच्या वेबसाइटवर तुम्ही तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देऊ शकता.

देशातील 'स्टार' महिला खेळाडूंची संख्या ही आता वाढत चाललीये. त्यामुळे या पुरस्कारासाठी ठराविक खेळाडूंची निवड करणं हे खूप कठीण काम होतं. ही गोष्ट लक्षात घेऊनच बीबीसीनं देशातील वेगवेगळ्या भागातील आणि परदेशातीलही काही नामांकित क्रीडा पत्रकार, लेखक आणि अन्य तज्ज्ञांची मदत घेऊन पुरस्कारासाठी नावं 'शॉर्ट लिस्ट' करण्यात आली आहेत.

ज्युरींना ज्या पाच महिला खेळाडूंच्या पारड्यात मत टाकलं आहे, त्यांच्यामध्येच 'बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्कारासाठी चुरस असेल.

या पुरस्कारांसाठी ज्युरी म्हणून काम केलेल्या सदस्यांची नावं-

-शारदा उगरा, ईएसपीएन

-रिका रॉय, एनडीटीव्ही

-प्रज्वल हेगडे, टाइम्स ग्रुप

-शुव्रो घोषाल, द ब्रिज

-संदीप द्विवेदी, इंडियन एक्सप्रेस

-निखिल नाज़

-गौरव कालरा, नेटवर्क 18

-नीरू भाटिया, द वीक

-राजेंद्र सजवान, पंजाब केसरी

-राजदीप सरदेसाई

-राकेश राव, द हिंदू

-प्रसेन मुद्गल, स्पोर्ट्सकीडा

-नॉरिस प्रीतम, वायएमसीए

-नोवी कपाडिया, मुक्त पत्रकार

-हरपाल एस. बेदी, मुक्त पत्रकार

-हेमंत रस्तोगी, अमर उजाला

विधांशु कुमार मुक्त पत्रकार/ लेखक

-तुषार त्रिवेदी, नवगुजरात समय

-चिराग दोषी

-सुरेश पारेख, ANI गुजरात

-प्रशांत केणी, इंडियन एक्सप्रेस

-शैलेश नागवेकर, सकाळ

-महेश विचारे, महाराष्ट्र टाइम्स

-संजय दुधाणे

-सी वेंकटेश, स्वतंत्र लेखक

-व्ही.व्ही सुब्रमण्यम, द हिंदू, हैदराबाद

-संतोष कुमार

-सबरी राजन, मुक्त पत्रकार

-के कीर्तिवासन, द हिंदू

-सदईयंडी, न्यूज़ 18

-के विश्वनाथ, मातृभूमि

-राजीव मेनन, मनोरमा

-कमल वरादूर, चंद्रिका

-संबित महापात्र, निर्भय डेली

-सनातन पानी, orisports.com

-सुरेश स्वैन, संबाद

-सुबोध मल्ला बरुआ, दैनिक आसाम

-सरजू चक्रवर्ती, स्यंदन पत्रिका

-रोहित महाजन, ट्रिब्यून

-सबा नायकन, इस्टर्न क्रॉनिकल

-ऐश्वर्य कुमार, ईएसपीएन

-मेहा भारद्वाज, नेटवर्क18

- कॅथी स्टोन, बीबीसी

- जान्हवी मुळे, बीबीसी

- पंकज प्रियदर्शी, बीबीसी

- रेहान फझल, बीबीसी

- रूपा झा, बीबीसी

- बेन सदरलँड, बीबीसी

- शिवानी नायक, इंडियन एक्सप्रेस

- सुनंदन लेले, लेखक

- वंदना, बीबीसी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बीबीसी मार्च महिन्यात 'बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्कार देणार आहे. पुरस्काराची विजेती खेळाडू तुम्ही मतदानानं निवडू शकता.


सामग्री: फेब्रुवारी महिन्यात मान्यमारमधल्या लष्कराने बंड करत आंग सान सू ची यांना अटक केली होती.

म्यानमारमधील यंगूनमध्ये झालेल्या हिंसक झटापटीत रविवारी (15 मार्च) एकाच दिवसात किमान 21 आंदोलकांचा मृत्यू झाला. देशातल्या अनेक भागांमध्ये पोलीस आणि आंदोलकांत झटापटी झाल्या. त्यामध्ये किमान 50 जणांचा मृत्यू झाला.

सू ची यांची मुक्तता करण्यात यावी, अशी आंदोलकांची मागणी आहे. त्यांना सध्या अज्ञात स्थळी ठेवण्यात आलंय. लष्कराने त्यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत, पण यामध्ये तथ्य नसल्याचं आंदोलकांचं म्हणणं आहे.

सोमवारी (15 मार्च) आंग सान सू ची यांना कोर्टात सादर केलं जाणार होतं, पण ही व्हर्च्युअल सुनावणी इंटरनेटची समस्या असल्याचं कारण देत रद्द करण्यात आली.

यंगून हे म्यानमारमधील मुख्य शहरांपैकी एक आहे. या शहरातील हलिंग थारयार भागात सुरक्षारक्षकांनी आंदोलन करणाऱ्या लोकांवर गोळीबार केला. त्याचवेळी आंदोलकांनी लाठ्याकाठ्या आणि चाकूचा वापर करत प्रतिकार केला. या हिंसक झटापटीने रक्तरंजित वळण घेतलं.

यंगूनमधल्या अनेक जागा आणि मंडालेमध्येही आता मार्शल लॉ लावण्यात आलाय.

रविवारचा दिवस यंगू शहरासाठी रक्तरंजित ठरला. यंगूनमध्ये 21 जणांचा मृत्यू, तर देशातील विविध भागात अनेकजण जखमी झाल्याचे वृत्त आहे.

द असिस्टंट असोसिएशन फॉर पॉलिटिकल प्रिजनर्स (AAFP) च्या मॉनिटरिंग ग्रुपच्या अंदाजानुसार, रविवारी देशात किमान 38 जणांचा मृत्यू झाला आहे.

चिनी व्यवसायिकांवरील हल्ल्यानंतर लष्करी अधिकाऱ्यांनी या भागात मार्शल लॉची घोषणा केलीय. आंदोलकांचं म्हणणं आहे की, चीनकडून म्यानमारमधील लष्करी अधिकाऱ्यांना समर्थन दिलं जातंय.

म्यानमारमध्ये काय सुरू आहे?

एक फेब्रुवारी 2021 रोजी म्यानमारमध्ये लष्कराकडून सत्ता उलथवण्यात आली. म्यानमारमधील सर्वोच्च नेत्या आँग सान सू ची यांच्यासह अनेक नेत्यांना लष्करानं अटक केली. त्यानंतर म्यानमारमध्ये लष्कराला विरोध करण्यासाठी लोक रस्त्यावर उतरले आहेत.

सू ची यांच्या एनएलडी पक्षाला गेल्यावर्षी झालेल्या निवडणुकीत मोठा विजय मिळाला होता. मात्र, ही निवडणूक म्हणजे एक मोठा घोटाळा असल्याचं म्यानमारमधील लष्कराचा दावा आहे.

एनएलडीच्या प्रमुख आँग सान स ची यांच्यावर म्यानमार पोलिसांनी अनेक आरोप केले आहेत.

अटकेपासून वाचलेल्या खासदारांनी एक गट स्थापन केलाय. कमिटी फॉर रिप्रेझेंटिंग यूनियम पार्लमेंट (CRPH) असं या गटाला म्हटलं जातं. म्हान विन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

15 मार्चच्या दिवशी झालेल्या हिंसक झटापटींनंतर म्यानमारमधल्या अनेक जिल्ह्यांमध्ये सैन्याने मार्शल लॉ लावलाय.


सामग्री: फेरफार नमुन्यात जमिनीची खरेदी-विक्री, वारस नोंदी, शेतजमिनीवर बोजा लावणं अशा बदलांची सविस्तर माहिती दिलेली असते.

आता तुम्हाला घरबसल्या तुमच्या गावातील फेरफार नोंदीची माहिती ऑनलाईन पाहता येणार आहे.

त्यासाठी महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागानं 'आपली चावडी' ही प्रणाली विकसित केली आहे.

फेरफार ऑनलाईन कसा पाहायचा?

फेरफार ऑनलाईन पाहण्यासाठी सगळ्यात अगोदर तुम्हाला गुगलवर bhulekh.mahabhumi.gov.in असं सर्च करायचं आहे.

त्यानंतर महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागाची वेबसाईट तुमच्यासमोर ओपन होईल. या वेबसाईटवर उजवीकडे आपली चावडी नावाचा पर्याय तुम्हाला दिसेल.

त्यावर क्लिक केल्यास आपली चावडी (Digital Notice Board) नावाचं एक नवीन पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल.

आता तुमच्या गावातील फेरफार नोंदी कशा जाणून घ्यायच्या ते पाहूया.

या पेजवर जिल्हा निवडा हा पर्याय आहे. त्याखालील जिल्हा या रकान्यासमोर तुम्हाला तुमचा जिल्हा निवडायचा आहे, तालुका या रकान्यासमोर तालुका निवडायचा आहे, तर गावाच्या रकानासमोर गावाचं नाव निवडायचं आहे.

ही माहिती भरून झाली की "आपली चावडी पहा" या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे. त्यानंतर तुमच्यासमोर त्या गावातील फेरफाराच्या नोंदी ओपन होतील.

यामध्ये तुम्ही पाहू शकता की, फेरफार नंबर सुरुवातीला दिलेला असतो. त्यानंतर फेरफाराचा प्रकार म्हणजे शेतमजिनीवर बोजा चढवला किंवा कमी केला आहे काय, वारस नोंद केली आहे काय, जमीन खरेदी केली आहे काय, याप्रमाणे प्रकार नोंदवलेला असतो. त्यापुढे फेरफाराचा दिनांक, हरकत नोंदवण्याचे शेवटची तारीख आणि ज्या सर्वे किंवा गट क्रमांकशी संबंधित जमिनीचा व्यवहार झाला आहे तो सर्वे किंवा गट क्रमांक यांची माहिती दिलेली असते.

यानंतर सगळ्यात शेवटी पहा हा पर्याय तिथं दिलेला असतो. आता आपण अलीकडे म्हणजे 24 ऑगस्ट 2020ला नोंदवलेल्या फेरफाराविषयीची माहिती जाणून घेऊया.

या फेरफाराचा नंबर 3177 असून फेऱफाराचा प्रकार बोजा असा आहे. 178 या गट क्रमांकाशी संबंधित हा फेरफार आहे.

यासमोरील पहा या पर्यायावर क्लिक केल्यास तुमच्यासमोर एक नवीन पेज ओपन होईल.

गाव नमुना 9 म्हणजेच फेरफाराची नोटीस असं या पेजचं शीर्षक आहे.

यामध्ये सुरुवातीला तालुक्याचं नाव आणि त्यापुढे गावाचं नाव नमूद केलेलं असतं. आता ही फेरफार नोटीस तीन रकान्यांत विभागलेला  आहे.

यातील पहिल्या रकान्यात फेरफाराचा नंबर दिलेला असतो. त्यानंतर दुसऱ्या रकान्यात जमीन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गावपातळीवर फेरफार म्हणजेच गाव नमुना-6 अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. एखाद्या व्यक्तीच्या जमीन अधिकार अभिलेखात जे बदल होतात, त्याची नोंद फेरफारात ठेवली जाते.


सामग्री: फेरीवाल्यांवरून सध्या वातावरण चांगलंच तापलेलं आहे.

मे 2014 मध्ये लागू झालेला फेरीवाला (उपजीविकेचं संरक्षण आणि नियमन) कायदा फेरीवाल्यांना कायदेशीर संरक्षण देतो.

कायदा होऊन तीन वर्षं झाली तरीही त्याची व्यवस्थित अंमलबजावणी झालेली नसल्याचं हॉकर्स असोसिएशनचं म्हणणं आहे. त्यासाठी त्यांनी मुंबई हायकोर्टात धाव घेतली आहे.

फेरीवाल्यांचं नियमन करण्यासाठी फेरीवाला कायदा, राज्याच्या गृहखात्यानं आखून दिलेले नियम आणि हायकोर्टाचे आदेश यांचा आधार घेतला जातो.

मुंबईत एकूण किती फेरीवाले?

मुंबई महानगरपालिकेनं यापूर्वीच्या माहितीनुसार मुंबईत नोंदणी झालेले सुमारे 90,000 फेरीवाले असल्याचं म्हटलं आहे.  याचिकाकर्त्यांच्या मते ही संख्या 2014 मध्येच 2.5 लाखांवर गेली होती.

शहराच्या एकूण लोकसंख्येच्या 2.5 टक्के एवढं फेरीवाल्यांचं प्रमाण असावं, असं कायद्यानं स्पष्ट केलं आहे. त्यानुसार मुंबईची लोकसंख्या पाहता 2.5 लाख फेरीवाल्यांना लायसन्स मिळू शकतं.

फेरीवाल्यांवरून सध्या वातावरण चांगलंच तापलेलं आहे. काँग्रेसनं दादरमध्ये मोर्चा काढला.

मुंबईत आजपर्यंत 90,000 फेरीवाले लायसन्ससाठी पात्र ठरले आहेत. पण त्यांना लायसन्स देण्याची प्रक्रिया सध्या थांबवण्यात आली आहे.

रेल्वे स्टेशनवर विक्री करता येते का?

मुंबई हायकोर्टाने स्पष्ट केलं आहे की रेल्वे पादचारी पुल आणि स्काय वॉकवर फेरीवाल्यांना मनाई आहे. रेल्वे स्टेशनच्या प्रवेशद्वारापासून 150 मीटरच्या परिसरात फेरीवाले नसावेत आणि रस्त्यावर अन्न शिजवता येणार नाही, असंही कोर्टानं स्पष्ट केलं आहे.

फेरीवाल्यांना ज्या कारणांसाठी लायसन्स मिळालं आहे, त्याचीच विक्री करता येते. भाजी विकणाऱ्याला भाजीच विकता येईल. कपडे विकता येणार नाहीत, असा याचा अर्थ.

मंदिराच्या बाहेर केवळ पूजेच्या साहित्याची विक्री करता येणार आहे.

या नियमांचं उल्लंघन करणाऱ्यांना दंड करण्याचे अधिकार महापालिकांना देण्यात आले आहेत.

एलफिन्स्टन येथे पादचारी रेल्वे पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीत अनेकांचा मृत्यू झाला आहे. त्यानंतर फेरीवाल्यांचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला.

"फेरीवाला धोरणाची काटेकोर अंमलबजावणी होत नाही. ती तत्काळ व्हायला हवी. त्यासाठी अतिक्रमण परवाना हा प्रकार हद्दपार व्हायला हवा," अशी भूमिका कायदेतज्ज्ञ असीम सरोदे यांनी मांडली.

"फेरीवाले, हक्काचे मतदार, हप्तेबाजी ही भ्रष्टाचाराची साखळी तोडायला हवी. तरच, मुंबई, पुणे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत झालेल्या चेंगराचेंगरीनंतर राज ठाकरे यांनी फेरीवाल्यांना जबाबदार धरलं. फेरीवाले अनधिकृत आहेत, असं मनसेच्या नेत्यांनी म्हटलं. पण सर्व फेरीवाले बेकायदेशीर पद्धतीने व्यवसाय करत आहेत का?


सामग्री: फेसबुक चौकशीच्या फेऱ्यात सापडलं आहे.

5 कोटी युझर्सचा डेटा लीक केल्याप्रकरणी फेसबुकवर जगभरातून टीका होते आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणूक मोहीमेत हा डेटा वापरण्यात आल्याची चर्चा आहे.

युझर्सची प्रायव्हसी अर्थात खाजगीपणाच्या अधिकाराचं उल्लंघन केल्याप्रकरणी ट्रेड कमिशनद्वारे फेसबुकची चौकशी होणार आहे.

फेसबुकद्वारे डेटा लीक प्रकरण आम्ही अत्यंत गांभीर्याने घेतलं आहे असं फेडरल ट्रेड कमिशनचे कन्झ्युमर प्रोटेक्शन प्रमुख टॉम पॅहल यांनी सांगितलं. वापरकर्त्यांची गोपनीय माहिती लीक करणाऱ्या कंपन्यांच्या कामकाजावर आमचं बारिक लक्ष असून, त्यासंदर्भातील नियमांचं उल्लंघन करणाऱ्या कंपन्यांवर कडक कारवाई केली जाते.

आपली गोपनीय माहिती कुठल्याही व्यापारी, व्यावसायिक कामासाठी दिली जात असेल तर फेसबुकने नियमानुसार त्याची कल्पना युझर्सना देणं अनिवार्य आहे.

दरम्यान फेडरल ट्रेड कमिशनद्वारे मांडण्यात आलेल्या प्रश्नांवर भूमिका मांडायला आवडेल असं फेसबुकचे डेप्युटी चीफ प्रायव्हसी ऑफिसर रॉब शेरमन यांनी 'सीएनबीसी'ला सांगितलं.

पर्सनॅलिटी क्विझ विचारून एका अॅपच्या माध्यमातून गोपनीय माहिती जमा करण्यात आली. केवळ 2,70,000 नेटिझन्सनी क्विझ पूर्ण सोडवली. मात्र त्याहून अधिक कोट्यवधी नेटिझन्सची माहिती फेसबुककडे जमा झाली.

गोपनीय माहिती लीक होऊ नये किंवा त्याचा गैरवापर होऊ नये यासाठी प्रायव्हसी सेटिंग्ज बदलल्याचं फेसबुकने सांगितलं.

डेटा लीकप्रकरणी अमेरिकेच्या बाजारतलं फेसबुकचं मूल्यांकन 55 बिलिअन डॉलर्सनी घसरलं आहे. फेडरल ट्रेड कमिशनकडून फेसबुकची चौकशी होणार असल्याचं कळल्यानंतर मूल्यांकनानंतर आणखी 5 टक्क्यांची घसरण झाली होती.

युके डेटा प्रोटेक्शन रेग्युलेटर आणि युरोपियन कमिशनद्वारेही फेसबुकची चौकशी होणार आहे.

डेटा लीकप्रकरणी फेसबुकने अमेरिका आणि युकेमध्ये दिलगिरी व्यक्त करणारी जाहिरात प्रसिद्ध केली होती. त्यानंतर चौकशीची घोषणा करण्यात आली.

डेटा लीकप्रकरणी आम्ही आणखी कठोर उपाययोजना करू शकलो असतो अशा शब्दांत फेसबुकचा संस्थापक मार्क झुगरबर्ग यांनी माफी मागितली होती. 'हा विश्वासघात आहे. त्याबद्दल मी माफी मागतो', असं त्यांनी पुढे सांगितलं.

यापुढे असं डेटा लीक होऊ नये यासाठी पावलं उचलली आहेत असं फेसबुकने स्पष्ट केलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लक्षावधी नेटिझन्सच्या गोपनीय माहितीचा गैरवापर केल्याप्रकरणी फेसबुक कंपनीची 'द यूएस फेडरल ट्रेड कमिशन'द्वारे चौकशी करण्यात येणार आहे. केंब्रिज अॅनालिटिका संस्थेने फेसबुककडून लाखो युजर्सचा डेटा मिळवला कसा यासंदर्भातली ही चौकशी आहे.


सामग्री: फेसबुकचं याबद्दल काय म्हणणं आहे? या आरोपांचा आधार काय आहे? भारताबाहेरही अशा घटना झाल्या आहेत का? जाणून घेऊया सोपी गोष्टमध्ये.

निवेदन, सादरीकरण - सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग - निलेश भोसले

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोशल मीडिया आणि हेट स्पीच म्हणजे द्वेषमूलक मजकुराचं नातं घट्ट झालंय. सोशल मीडिया जायंट असलेल्या फेसबुकवर आपल्या फायद्यासाठी काही ठराविक पोस्ट्सवर कारवाई न करण्याचे आरोप झालेत.


सामग्री: फेसबुकचे संस्थापक मार्क झकरबर्ग

डेटा लीक प्रकरणानंतर फेसबुकच्या विश्वासार्हतेसंदर्भात शंका व्यक्त करण्यात येत होत्या. त्या पार्श्वभूमीवर ही घोषणा महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.

कॅलिफोर्नियामध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या कंपनीच्या वार्षिक कॉन्फरन्समध्ये सहकाऱ्यांना संबोधित करताना झुकरबर्ग बोलत होते. फेसबुकवर 'क्लिअर हिस्ट्री' नावाच्या एका टूलच्या मदतीने आता जुन्या गोष्टी डिलीट करता येतील, असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं.

"ही सोपी प्रक्रिया असेल ज्याद्वारे ब्राऊझिंग हिस्ट्री डिलीट करता येऊ शकेल. कोणत्या लिंक्सवर क्लिक केलं आहे, कोणत्या वेबसाईटला भेट दिली आहे हा सगळा तपशील क्लिअर हिस्ट्री टूलच्या माध्यमातून डिलीट करता येईल," असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं.

झकरबर्ग यांनी व्हर्च्युअल रिअॅलिटी हँडसेट लाँच केलं.

अनेक युझर्सनी याबाबत सांगितलं होतं म्हणूनच हा बदल अंमलात आणला जाणार आहे. फेसबुकवर जाहिराती आणि अन्य टूल्सच्या माध्यमातून ज्या वेबसाइट्स आणि अॅप्स पाहिल्या जातात, त्याबाबतचा तपशील डिलीट करता येईल. ही माहिती सुरक्षित आणि गोपनीय ठेवावी असं युझरला वाटलं तर क्लिअर हिस्ट्री ऑप्शन बंद ठेऊन डेटा सुरक्षित ठेवता येईल.

हितसंबंधांसाठी युझर्सची गोपनीय माहिती केंब्रिज अॅनालिटिका कंपनीला विकल्याप्रकरणी फेसबुक अडचणीत सापडलं आहे. फेसबुकचे कोट्यवधी युझर्स आहेत. या युझर्सची माहिती तटस्थ व्यक्ती किंवा कंपनीकडे जाऊ नये यासाठी सर्वतोपरी काळजी घेण्यात येईल असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं.

कंपनीच्या वार्षिक सभेत झकरबर्ग यांनी फेसबुकच्या नव्या सुविधांबाबत माहिती दिली

"डेटालीक हा विश्वासघात होता. पुन्हा असं कधीही होऊ नये यासाठी आवश्यक उपाययोजना केली आहे. अॅप डेव्हलपर्स युझर्सकडून गोपनीय माहिती मागवतात. हे थांबवण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. डेटा सुरक्षेसाठी ज्या गोष्टी अडसर ठरू शकतात त्या त्रुटी दूर करण्यात येत आहेत," असं झुकरबर्ग यांनी स्पष्ट केलं.

ते पुढे म्हणाले, 2014 या वर्षात युझर्सचा डेटा चोरणाऱ्या प्रत्येक अॅपची आम्ही कसोशीनं चौकशी करत आहोत. याप्रकरणी काहीही संशयास्पद आढळलं तर स्वतंत्र चौकशी करण्यात येईल. कोणत्याही युझरच्या डेटाचा गैरवापर झाल्याचं लक्षात आलं तर अॅप डेव्हलपरवर बंदी घालण्यात येईल.

फेसबुकद्वारे सुरू करण्यात येणार असलेल्या नव्या गोष्टींविषयी झुकरबर्ग यांनी सविस्तर माहिती दिली.

फेसबुक लवकरच डेटिंग सर्व्हिस सुरू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आगामी काळात फेसबुक आपल्या युजर्सना त्यांनी कुणाच्या प्रोफाईलवर काय पाहिलंय, काय लाईक केलंय, किंवा कुठल्या पेजेस आणि ग्रुप्समध्ये फेरफटका मारलाय, अशी ब्राऊझिंग हिस्ट्री डिलीट करण्याची सोय देणार आहे. फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी मंगळवारी यासंदर्भात घोषणा केली.


सामग्री: फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग

फेसबुकचे सर्वेसर्वा मार्क झुकरबर्ग यांनी म्हटलं की सुरक्षित आणि खाजगी स्वरूपाच्या मेसेजिंग प्रणाली खुल्या मेसेजिंग प्रणालींपेक्षा दिवसेंदिवस जास्त लोकप्रिय होत जातील, असा त्यांना विश्वास आहे.

मेसेंजर आणि व्हॉट्सअप या मेसेजिंग अॅपची मालकी फेसबुककडे आहे. मेसेज एन्क्रिप्शन प्रणालीमुळे या दोन्ही मेसेजिंग अपच्या माध्यमातून जाहिरातींद्वारे फेसबुकला पैसे कमावण्यावर मर्यादा आहेत.

काही दिवसांपापूर्वी गोपनीयतेच्या कलमांचा भंग केल्याप्रकरणी फेसबुकवर जोरदार टीका झाली होती.

50 दशलक्ष युझर्सनी फेसबुकला दिलेली गोपनीय माहिती गहाळ करण्यात येऊन राजकीय सल्ला पुरवणाऱ्या कंपनीला देण्यात आली होती.

झुकरबर्ग नक्की काय म्हणाले?

फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामच्या माध्यमातून लोक डिजिटल विश्वात आपले मित्रमैत्रिणी, विविध ग्रुप्स, आवडीनिवडींची व्यासपीठं यांच्याशी जोडले गेले आहेत.

मात्र आता लोकांना कनेक्ट होताना वैयक्तिकपणा असावा आणि प्रायव्हसी जपली जावी असं वाटतं, असं त्यांनी पुढे सांगितलं.

लोकांच्या गोपनीय माहितीची जपणूक आणि डेटा सुरक्षिततेला प्राधान्य असेल असं सोशल मीडिया नेटवर्क विकसित करायचं आहे, असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं.

प्रायव्हसी गोल्स अर्थात गोपनीयतेसंदर्भात झुकरबर्ग आणि पर्यायाने फेसबुकने काही उद्दिष्टं पक्की केली आहेत.

मानवाधिकारांचं उल्लंघन आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासंदर्भात सजग नसणाऱ्या देशांमध्ये युझर्सनी दिलेली संवेदनशील गोपनीय माहिती फेसबुक साठवणार नाही, असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं आहे.

हे उद्दिष्ट अंमलात आणलं तर काही देशांमध्ये आमची सेवा खंडित केली जाईल. काही देशांमध्ये आम्हाला प्रवेशच करता येणार नाही. आमच्यासाठी हे तोट्याचं ठरू शकतं. पण आम्ही यासाठी तयार आहोत असं त्यांना वाटतं.

एन्क्रिप्टेड सेवांमुळे ऑनलाइन पेमेंट आणि व्यापारासाठी संधी वाढू शकतात. फेसबुकची ही उद्दिष्टं नेमकी केव्हा अमलात येतील हे झुकरबर्ग यांनी सांगितलं नाही. मात्र येत्या काही वर्षांत डेटा सेक्युरिटी हे सर्वोच्च प्राधान्य समोर ठेऊन अंमलबजावणी होईल असं ते म्हणाले.

फेसबुक युझर्स

लोक डिजिटल विश्वात एकमेकांशी खाजगीत बोलू शकतील आणि त्यांची गोपनीय माहिती त्यांची अनुमती असलेल्या लोकांनाच दिसेल आणि हे कायमस्वरुपी असेल असं झकरबर्ग यांनी स्पष्ट केलं.

संपूर्ण जगाला असा विचार देऊ शकलो तर ते अभिमानास्पद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गोपनीयता जपणारा प्लॅटफॉर्म म्हणून फेसबुकची ओळख प्रस्थापित करण्यासंदर्भात मार्क झकबर्ग यांनी ब्लॉगच्या माध्यमातून रुपरेषा मांडली.


सामग्री: फेसबुकच्या इतिहासात पहिल्यांदाच एवढी मोठी घटना घडली आहे. याआधी 2008मध्ये फेसबुक वापरण्यास अडचणी आल्या होत्या. त्यावेळी फेसबुकचे 150 दशलक्ष युजर्स होते. आता ही संख्या 2.3 अब्ज आहे.

अजूनही फेसबुक जैसे थे असंच आहे.  फेसबुक, इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सअॅप व्यवस्थित चालावं यासाठी आम्ही प्रयत्न करत आहोत, असं फेसबुक एक ट्वीट करून सांगितलं आहे.

"फेसबुक फॅमिलीतले काही अॅप्लिकेशन्स काही लोकांना वापरण्यास अडचणी येत आहेत. लवकरच ही समस्या सोडवली जाईल," असं फेसबुकच्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

या मागचं कारण मात्र फेसबुकने दिलं नाही. इन्स्टाग्राम आणि व्हॉट्सअॅपचा मालकी हक्क फेसबुककडं आहे.

नेमकी काय समस्या आहे?

फेसबुक पूर्णपणे बंद आहे असं नाहीये. पहिल्यांदा काही लोकांना फेसबुक log in करता येत नाही. तर काहींना newsfeed दिसत नाही. काहींना फेसबुक पेज आणि प्रोफाईल पाहता येत नाही. नंतर ही समस्या इन्स्टाग्राम आणि व्हॉट्सअॅपवरही येत आहे.

ही समस्या फक्त मोबाईल अॅपवरच नाही तर डेस्कटॉप ब्राउजवरही येत आहे.

व्हॉट्सअपवर काही लोकांना फोटो व्हीडिओ आणि इतर फाइल्स पाहता येत नाहीत.

हा DDos चा हल्ला नाहीये

या अडचणी DDosच्या हल्ल्यामुळे येत नाहीत. जेव्हा हॅकर एखाद्या वेबसाइटवर नकली ट्रॅफिक पाठवतो तेव्हा त्या वेबसाइटच्या सर्व्हरवर विनाकारण जाम येतो. त्यामुळे ती वेबसाइट स्लो होते किंवा ठप्प होते. अशा घटनेला DDos हल्ला म्हणतात.

downdetector या वेबसाइटनं दिलेल्या माहितीनुसार outageमुळे 11 हजाराहून अधिक युजर्सना अडचणींना सामना करावा लागत आहे.

जर तुम्हालाही फेसबुक वापरण्यात अडचणी येत असतील तर या वेबसाइटवर तुम्ही ती रिपोर्ट करु शकता.

फेसबुक वापरता येत नसल्यानं अनेकजणांनी ट्विटरचा मार्ग अवलंबला आहे. त्यावर लोक स्क्रिनशॉट आणि meme शेअर करत आहेत.

या समस्येचा निवाडा कधीपर्यंत होईल याविषयी फेसबुकनं काहीच सांगितलेलं नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात फेसबुक, इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सअॅप या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर करणाऱ्यांना बुधवारी रात्रीपासून प्रॉब्लम येत आहे.


सामग्री: फेसबुकच्या काही विद्यमान आणि काही माजी कर्मचाऱ्यांच्या माध्यमातून 'वॉल स्ट्रीट जर्नल'नं असा दावा केलाय की, फेसबुकनं भाजप नेते आणि कार्यकर्त्यांच्या द्वेषयुक्त आणि धार्मिक तेढ निर्माण करणाऱ्या मजकुराकडे दुर्लक्ष केलं.

फेसबुककडे व्हॉट्सअॅप आणि इन्स्टाग्रामचीही मालकी आहे.

फेसबुकच्या निष्पक्ष असण्याच्या दाव्यांवर प्रश्न

विश्लेषकांच्या मते, 'वॉल स्ट्रीट जर्नल'नं वृत्ताच्या माध्यमातून उपस्थित केलेल्या प्रश्नांमुळे फेसुबकच्या निष्पक्ष असण्याच्या दाव्यावरही शंका उपस्थित केलीय.

एवढंच नव्हे, तर या आरोपांमुळे 2014 आणि 2019 या दोन लोकसभा निवडणुकीत फेसबुकवरून झालेल्या प्रचार अभियानांकडेही शंकेनं पाहिलं जातंय. 2014 आणि 2019 च्या दोन्ही निवडणुकीत भाजपनंच बहुमत मिळवलं होतं.

वरिष्ठ पत्रकार आणि लेखक परंजॉय गुहा ठाकुरता यांनी गेल्याच वर्षी त्यांच्या पुस्तकात भाजप आणि फेसबुक यांच्यातील संबंधांची पडताळणी केली होती.

फेसुबक आणि व्हॉट्सअॅपनं मागील दोन्ही लोकसभा निवडणुकांवर परिणाम केल्याचा दावा ठाकुरता करतात. ठाकुरता म्हणतात, पुस्तकातील माझ्या दाव्याला 'वॉल स्ट्रीट जर्नल'नं एकप्रकारे दुजोराच दिलाय.

"भारतात 40 कोटी फेसबुक युजर्स आहेत आणि 90 कोटी मतदार आहेत. देशात निवडणुकीआधी, निवडणुकीच्या दरम्यान आणि नंतरही या प्लॅटफॉर्मचा दुरुपयोग होऊ दिला गेला. लोकांना कुणाला मत दिलं आणि कसं मत दिलं, यावर या सगळ्याचा खूप परिणाम झालाय. थोडक्यात सांगायचं, तर फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅप आजच्या घडीला ज्या पद्धतीनं काम करत आहेत, यामुळे केवळ भारतातीलच नव्हे, जगभरातील लोकशाही व्यवस्था धोक्यात येईल," असं परंजॉय गुहा ठाकुरता म्हणतात.

फेसबुकचा दुटप्पीपणा

टीकाकारांचं म्हणणं आहे की, फेसबुक वेगवेगळ्या देशांसाठी वेगवेगळे नियम बनवत असतो. इतर देशांमध्ये सत्ताधारी वर्गासमोर फेसबुकचं शस्त्र गळून पडतात, मात्र ज्या देशात फेसबुकचं मुख्यालय आहे त्या अमेरिकेत मात्र फेसबुक कंपनी राजकारणापासून दूर राहते. हा फेसबुकचा स्पष्ट दुटप्पीपणा आहे.

काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी मोदी सरकारवर आरोप केलाय की, हे सरकार फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅपला नियंत्रित करत आहेत. संसदीय समितीच्या माध्यमातून चौकशीची मागणीही राहुल गांधी यांनी केलीय.

मात्र, भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि केंद्रीय मंत्री रवीशंकर प्रसाद यांनी सरकारची पाठराखण केलीय. ते म्हणतात, "फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅप नियंत्रित...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतातील राजकीय वर्तुळात सध्या फेसबुकवरून वाद सरू झालाय. अमेरिकेतील 'द वॉल स्ट्रीट जर्नल'मधील वृत्तानुसार, फेसबुकनं राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनता पक्षाची मदत केली. या मुद्द्यावरून आता विरोधी पक्षही आक्रमक झाले आहेत.


सामग्री: फेसबुकने आपल्या युझर्सचा डेटा विना परवानगी व्यावहारिक कारणांसाठी दिला आहे.

यापैकी 11 लाख युझर्स UKमधले असल्याची माहिती बीबीसीला मिळाली आहे. ही सगळी माहिती फेसबुकचे मुख्य तांत्रिक अधिकारी माइक श्रोफर यांच्या ब्लॉगद्वारे समोर आली आहे.

फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी याबाबातची त्यांची भूमिका 11 एप्रिलपूर्वी मांडावी असे आदेश अमेरिकेच्या हाऊस कॉमर्स कमिटीनं दिले होते. या घोषणेनंतर काही तासातच हा ब्लॉग प्रसिद्ध झाला.

डेटा लीक प्रकरणावरुन फेसबुकवर जगभरातून टीका झाली होती. अनेक वर्षं केंब्रिज अॅनालिटिका कंपनीनं कोट्यवधी युझर्सचा डेटा मिळवला होता. मात्र लंडनस्थित या कंपनीनं सगळी माहिती डिलीट केल्याचा दावा केला होता.

आश्वासन

चॅनेल फोरच्या दाव्यानुसार युझर्झनी फेसबुकला पुरवलेल्या माहितीचा आजही वापर होत आहे. मात्र केंब्रिज अॅनालिटिकानं या बातमीचा इन्कार केला आहे.

फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग.

केंब्रिज अॅनालिटिका डेटा लीक प्रकरण उघड झाल्यानंतर फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग यांनी चूक मान्य केली होती. थर्ड पार्टी अॅप्सना युझर्झची माहिती मिळवता येणार नाही याची काळजी घेऊ असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं.

"अॅपची निर्मिती करणारे अॅलेक्झांडर कोगन, केंब्रिज अॅनालिटिका आणि फेसबुक यांच्यात जे घडलं तो विश्वासघात आहे. युझर्स विश्वासानं आपली माहिती आमच्याकडे शेअर करतात. त्या सगळ्या माणसांचाही हा विश्वासघात आहे," असं झुकरबर्ग म्हणाले.

'दिस इज युअर डिजिटल लाइफ क्विझ' या अॅपच्या माध्यमातून डेटा घेऊन त्याचा वापर करण्यात आल्याचं स्पष्ट झालं होतं.  हे अॅप वापरणारे 97 टक्के अमेरिकेचे नागरिक असल्याची माहिती समोर आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोशल नेटवर्किंग साइट फेसबुकनं जवळपास 9 कोटी युझर्सचा डेटा राजकीय सल्ला देणाऱ्या 'केंब्रिज अॅनालिटिका' कंपनीला पुरवल्याची कबुली दिली आहे. 'व्हिसल ब्लोअर' ख्रिस्तोफर वायली यांनी हा आकडा पाच कोटी असल्याचं म्हटलं होतं.


सामग्री: फेसबुकवर तरुण वर्गाला केलेल्या मार्गदर्शनात ते म्हणतात "मुलींच्या कौमार्याची माहिती मुलांनी ठेवायला हवी. व्हर्जिन मुलगी सीलबंद बाटलीसारखी असते. बिस्किट किंवा कोल्ड ड्रिंक विकत घेताना तुम्ही सील तुटलेली वस्तू विकत घेऊ शकता का?"

आता या गोष्टीचं काय नवल की जेव्हा एखादा पुरुष, मुलींची तुलना उपभोगाच्या वस्तूशी करतोय. महिलांना तसं वागवण्याची रीत तर फार जुनी आहे. या गोष्टीची जितकी निंदा करावी तितकी कमीच आहे.

जाहिरातींमध्ये युवकांना आकर्षित करण्यासाठी महिलांच्या शरीराची तुलना ही त्या उत्पादनाशी केली जाते. कारची बनावट ही मुलीच्या शरीरासारखी असल्याचं भासवून मुलांना कारकडे आकर्षित केलं जातं तर कधी बीअरची बाटली मुलींच्या शरीराप्रमाणे कमनीय असल्याचं दाखवलं जातं.

यावेळी देखील महिला या उपभोगाची वस्तू असल्याचे संकेत त्यांच्या बोलण्यातून दिले आहेत आणि मुख्य म्हणजे ती वस्तू 'शुद्ध' आहे की नाही या गोष्टीवर भर दिला जात आहे.

मुलगी व्हर्जिन हवी म्हणजे तिने कधीच शरीर संबंध ठेवलेले नसावेत. तरच ती शुद्ध असते.

प्रोफेसर साहेबांच्या मते तर मुली या जन्मतःच सीलबंद असतात आणि व्हर्जिन पत्नी तर देवदुतासारखी असते.

व्हर्जिनिटी टेस्ट

घाबरू नका, मी लग्नापूर्वी शरीर संबंध असावेत या गोष्टीचं समर्थन करत नाहीये. हे तर मुला-मुलींचा वैयक्तिक आवडी निवडीवर अवलंबून आहे.

पण मी या गोष्टीकडे लक्ष वेधू इच्छिते की संस्कार आणि मूल्यांचा हा डोस वास्तविक पाहता एक अंगरखा आहे. मुलींनी आपल्या मर्जीप्रमाणे वागू नये यासाठी लोक संस्कारांचा बनाव करतात.

तर दुसऱ्या बाजूला मुलांची व्हर्जिनिटी समजण्याचा काही उपाय नाही तसेच त्यांच्यावर संस्काराने वागण्याचा दबाव देखील नाही. त्यांना त्यांचं स्वतःचं सील तोडायचं पूर्ण स्वातंत्र्य आहे. मग भले ते लग्नाआधी असो वा लग्नानंतर.

त्याविषयी प्राध्यापक महोदय काही सांगत नाहीत.

प्राध्यापकांना सेवेतून निलंबित करण्यात आलं आहे.

पण मुलींनी आपल्या लैंगिक भावना जाहीर करू नये म्हणून त्यांच्यावर दबाव टाकला जातो.

त्यांच्या शरीरावर हक्क दाखवण्यासाठी समाज इतका अस्वस्थ झाला आहे की महाराष्ट्रातल्या कंजारभाट समाजामध्ये लग्नाच्या पहिल्या रात्री बिछाण्यावर चादर टाकली जाते आणि ती चादर पाहून व्हर्जिनिटी टेस्ट घेतली जाते.

आता याविरोधात मुलांनी आंदोलन छेडलं आहे. आपल्या पत्नीची सार्वजनिक तपासणी व्हावी याविरोधात मुलं आंदोलन करत आहेत....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जाधवपूर विद्यापीठातील एका प्राध्यापकाने महिलांबाबत वादग्रस्त विधान केलं. त्यानंतर त्यांना विद्यापीठाने निलंबित केलं आहे. याच विषयावर बीबीसीच्या प्रतिनिधी दिव्या आर्य यांनी ब्लॉग लिहिला आहे.

एका प्रतिष्ठित विद्यापीठाचे प्राध्यापक महोदय मुलांमध्ये मुलींच्या व्हर्जिनिटीबाबत असलेल्या अज्ञानाबद्दल खूप चिंतातुर आहेत.


सामग्री: फेसबुकवर दिलेल्या या माहितीच्या आधारे एक अल्गोरिदम फेसबुक युजर्सचं मनोवैज्ञानिक प्रोफाईल तयार करतं. या प्रोफाईलद्वारे मग युजर्सच्या आवडीनिवडींवर आधारित जाहिराती न्यूजफीडमध्ये दिसतात.

आता एका नव्या डेटा लीक प्रकरणाअंतर्गत अशी शंका व्यक्त केली जातेय की ही सगळी माहिती गोळा करून 2016 साली अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत मनं वळवण्यात आली.

पण फेसबुकच्या माहितीच्या आधारे राजकीय विचारसरणी खरंच बदलता येते का?

हेही  वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दैनंदिन जीवनात घडणाऱ्या अनेक घडामोडींची माहिती आपण रोज फेसबुकवर टाकत असतो. पोस्ट, फोटो, चेक-इन्सच्या माध्यमातून आपलं वैयक्तिक आयुष्य सार्वजनिक करत असतो.


सामग्री: फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये ट्रंप यांनी "बाजार कोसळतील आणि सगळे खूप गरीब होतील," असं म्हटलं  आहे.

मंगळवारी डोनाल्ड ट्रंप यांचे माजी वैयक्तिक वकील मयाकल कोहन यांनी न्यूयॉर्कमधील न्यायालयात साक्ष दिली होती. निवडणुकीत अफरातफरी करायला त्यांना ट्रंप यांनी सांगितल्याची कबुली कोहेन यांनी न्यायालयात दिली.

त्यानंतर अमेरिकेत ट्रंप यांच्याविरुद्ध महाभियोग आणण्याविषयी चर्चा सुरू झाली. ट्रंप हे महाभियोगाच्या विषयावर आतापर्यंत बोलले नव्हते.

बीबीसी प्रतिनिधींच्या म्हणण्यानुसार नोव्हेंबरच्या अमेरिकन काँग्रेसच्या मध्यवर्ती निवडणुकांपर्यंत विरोधकांतर्फे महाभियोग आणला जाण्याची शक्यता कमी आहे.

"मला कळत नाही एखाद्यानं उत्तम काम केलेलं असताना कोणी कसं काय त्याच्याविरोधात महाभियोग आणू शकतं," असं ट्रंप यांनी फॉक्स न्यूजला सांगितलं.

"मी तुम्हाला सांगतो, माझ्यावर महाभियोगाचा खटला चालवल्यास माझ्या मते बाजार कोसळतील. मला वाटतं, प्रत्येकजण खूप गरीब होईल."

2016च्या राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या निवडणुकीदरम्यान त्यांनी दोन महिलांना तोंड बंद ठेवण्यासाठी रक्कम दिली होती असं कोहेन यांनी म्हटलं आहे.

या दोन महिला पॉर्नस्टार स्टॉर्मी डॅनिएल आणि माजी प्लेबॉय मॉडेल कॅरेन मॅकडुगल असाव्यात असं समजलं जातं. या दोघींनी ट्रंप यांच्याबरोबर अफेअर होतं असा दावा केला आहे.

असं असलं तरी ट्रंप यांनी संबधितांना दिलेले पैसे हे निवडणुकांच्या नियमांच उल्लंघन नसल्याचं म्हटलं आहे.

निवडणूक मोहिमेतून नव्हे तर खाजगी व्यवहारातून हे पैसे दिले गेले असल्याचं ट्रंप म्हणालेत. पण त्यांना या प्रकाराविषयी फार नंतर कळाल्याचा दावाही त्यांनी केला आहे.

कोहेन हे कुभांड रचत असल्याचा आरोपही राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी केला आहे.

महाभियोगाचा 'म'ही विरोधक काढत नाहीत कारण...

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्याभोवतीचा कायदेशीर खटल्यांचा फास आवळत चालला आहे. अशा परिस्थितीत डेमोक्रॅटिक पक्षा अर्थात ट्रंप यांच्या विरोधी पक्षाला महाभियोग शब्दापासून दूर राहणं अवघड होणार आहे.

मंगळवारी डोनाल्ड ट्रंप यांचे माजी वैयक्तिक वकील मयाकल कोहन न्यूयॉर्कमधील न्यायालयात साक्ष देण्यासाठी उभे राहिले. त्यांनी म्हटलं की तेव्हा उमेदवार असलेल्या ट्रंप यांनी प्रचारादरम्यान अफरातफर करण्याची सूचना केली होती.

कोहन यांच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवला तर ट्रंप यांनी बेकायदेशीर कृत्य केल्याचं सिद्ध...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माझ्याविरुद्ध महाभियोग मंजूर झाला तर अमेरिकी बाजार कोसळतील आणि त्याचा फटका अमेरिकेला बसेल असा इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला आहे.


सामग्री: फॉरेन पॉलिसी या अमेरिकन नियतकालिकाने म्हटलं आहे की पाकिस्तानने आपल्या लढाऊ विमानांची मोजणी केली आणि त्यांची संख्या बरोबर भरली आहे.

आपलं नेमकं किती नुकसान झालं आहे हे भारताने स्पष्ट करावं, असं आवाहन पाकिस्तानच्या लष्कराच्या प्रवक्त्यांनी केलं आहे.

नियतकालिकाने सांगितलं की दोन अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी पाकिस्तानच्या लढाऊ विमानांचं निरीक्षण केलं. त्यात असं आढळलं की ती सुरक्षित आहेत.

भारताने असा दावा केला होता की विंग कमांडर अभिनंदन यांनी पाकिस्तानच्या ताब्यात जाण्याआधी पाकिस्तानचं F-16 विमान पाडलं होतं. नियतकालिकाने दिलेल्या बातमीनंतर भारताच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण केलं जात आहे.

पाकिस्तानने अभिनंदन यांचं लढाऊ विमान हल्ल्यात नष्ट केलं होतं. अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी अशी माहिती दिली की दोन्ही देशात तणावाचं वातावरण होतं त्यामुळे विमानांच्या मोजणीची परवानगी मिळाली नव्हती. त्यामुळे मोजणीसाठी काही आठवड्यांचा कालावधी लागला.

भारताने आमचं कोणतंही विमान पाडलं नाही, असा दावा पाकिस्तानने वारंवार केला आहे. पाकिस्तानची हीच भूमिका आहे आणि हेच सत्य आहे, असं पाकिस्तानचं म्हणणं आहे.

फॉरेन पॉलिसी नियतकालिकाचं म्हणणं आहे की असंही असू शकतं की विंग कमांडर अभिनंदन यांनी F-16 वर निशाणा साधला असेल आणि त्यांनी शस्त्र फायरदेखील केलं असेल. त्यामुळे त्यांना वाटू शकतं की त्यांनी ते विमान पाडलं पण पाकिस्तानमध्ये अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी जे निरीक्षण केलं त्यामुळे भारताच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. असं वाटतं की भारतीय अधिकाऱ्यांनी त्या दिवशी आंतरराष्ट्रीय समुदायाची दिशाभूल केली होती.

घटनेनंतर विमानांच परीक्षण करण्यासाठी पाकिस्तानने अमेरिकन अधिकाऱ्यांना निमंत्रित केलं होतं. F-16 ही विमानं पाकिस्तानने अमेरिकेकडून विकत घेतली आहे. त्यांच्या देखभालीसाठी वेळोवेळी अमेरिकन अधिकारी पाकिस्तानमध्ये येत असतात. हे त्यांच्या करारातच लिहिलेलं आहे, अशी माहिती फॉरेन पॉलिसीने दिली.

असं असलं तरी F-16 च्या वापराबाबत नेमकी काय नियमावली आहे हे स्पष्ट नसल्याचं एका अमेरिकेच्या संरक्षण अधिकाऱ्याने म्हटलं आहे.

भारताबरोबर झालेल्या चकमकीत F-16 चा वापर करण्यात आला होता असं फॉरेन पॉलिसीचं म्हणणं आहे. घटनास्थळावर हवेतून हवेत मारा करण्यात आलेल्या अमेरिकन शस्त्रास्त्रांचे अवशेष आढळले आहेत. ते अवशेष फक्त F-16मधून मारा केलेल्या शस्त्रांचे असू शकतात, असं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताने पाकिस्तानचं F-16 विमान पाडलं असा दावा केला होता, तो दावा खोटा असल्याचं अमेरिकेच्या नियतकालिकाचं म्हणणं आहे.


सामग्री: फॉस्फीन

त्या वायूचे नाव फॉस्फीन असं आहे. फॉस्फरसच्या एका कणापासून आणि तीन हायड्रोजन कणांपासून तयार झालेला हा अणू आहे.

पृथ्वीवर फॉस्फीनचा संबंध सजीवांशी आहे. फॉस्फीन पेंग्विनसारख्या प्राण्यांच्या पोटात किंवा दलदलीसारख्या कमी प्राणवायूच्या ठिकाणी आढळणाऱ्या सूक्ष्म जीवांमध्ये आढळतो. सूक्ष्म जीवाणूऑक्सिजनअभावी हा वायू उत्सर्जित करतात.

फॉस्फीनला कारखान्यांमध्येही तयार करता येऊ शकतं. पण शुक्र ग्रहावर ना कारखाने आहेत ना पेंग्विन.

मग शुक्र ग्रहावर हा वायू कुठून आला?  तोही ग्रहाच्या पृष्ठभागापासून 50 किलोमीटर उंचीवर का आहे?

यूकेमधील कार्डिफ विद्यापीठातील प्राध्यापक जेन ग्रीव्हज आणि तिच्या सहकाऱ्यांना पडलेला हा मोठा प्रश्न आहे.

त्यांनी नेचर अॅस्ट्रॉनॉमी नावाच्या जर्नलमध्ये एक पेपर प्रकाशित केला आहे. यामध्ये त्यांनी शुक्रावर फॉस्फिन आढळल्याबाबत सविस्तर लिहिलं आहे.

हा अणू नैसर्गिक किंवा अजैविक मध्यमातून उत्पन्न झाला असण्याची शक्यता आहे, असंही त्यांच्या संशोधनात नमूद करण्यात आलं आहे.

शास्त्रज्ञांनी शुक्र ग्रहावर जीव असल्याचा दावा केलेला नाही. पण या शक्यतेबाबत अधिक संशोधन करणं गरजेचं आहे, असं ते म्हणाले आहेत.

शुक्र ग्रहावर जीवजंतू असल्याचा संकेत देणारा वायू कसा आढळला?

कार्डिफ विद्यापीठाच्या प्राध्यापक जेन ग्रीव्हज आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी हवाई येथील मौना केआ वेधशाळेत जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल दुर्बिणीच्या मदतीने आणि चिलीतील अटाकामा लार्ज मिलिमीटर ऐरीदुर्बिणीच्या मदतीने शुक्र ग्रहाचं निरीक्षण केलं.

यात त्यांना फॉस्फिनची स्पेक्ट्रल स्वाक्षरी ओळखता आली. शास्त्रज्ञांच्या मते, शुक्राच्या ढगांमध्ये हा वायू मोठ्या प्रमाणात असण्याची शक्यता आहे.

शुक्र ग्रहाबद्दल आणि तिथे आढळून आलेलं फॉस्फिनचं प्रमाण लक्षात घेता फॉस्फिनच्या अजैविक माध्यमाचा शोध लागलेला नाही. म्हणूनच शुक्रावर सजीव असण्याच्या शक्यतेबाबत विचार केला जाऊ शकतो.

प्राध्यापक जेन ग्रीव्हज सांगतात, "माझ्या संपूर्ण कारकिर्दीत मी विश्वात जीव शोधण्यासाठीच प्रयत्न केले. त्यामुळे ही शक्यता पाहूनच मला आनंद झाला."

सोवियतच्या उपग्रहाने लँड झाल्यावर काही वेळातच काम करणे बंद केले. तेवढ्या वेळात तो काही फोटो पाठवू शकला.

याबाबत इतके कुतुहूल का?

शेजारील ग्रह शुक्रावर जीव असण्याची शक्यता सूर्यमालेतील इतर कोणत्याही ग्रहापेक्षा कमी मानली जाते. बायबलमध्ये शुक्राला 'नर्क' म्हटलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शुक्र ग्रहाच्या वायुमंडळात जीवजंतू असल्याचा संकेत देणारा एक वायू खगोल शास्त्रज्ञांना आढळला आहे. त्या आधारावर शुक्राच्या ढगांमध्ये सूक्ष्मजीव तरंगत असण्याची शक्यता शास्त्रज्ञांनी वर्तवली आहे.


सामग्री: फोटोत काय दिसतं?

जवळपास 25 बंदूकधारी चिनी जवान दिसतात. मात्र, त्यांच्या बंदुका खाली आहेत. त्यांच्या काठ्यांना धारदार अवजार असल्याचंही दिसतं.

फोटो कधी काढले?

केंद्र सरकारच्या उच्चपदस्थ सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार काल (सोमवारी) संध्याकाळी (7 सप्टेंबर) सूर्यास्ताच्या काही क्षणांपूर्वीचे हे फोटो आहेत.

फोटो कुठले आहेत?

लडाखच्या पूर्व भागात असलेल्या 'मुखपरी' या भारतीय पोस्टच्या दक्षिणेकडचे हे फोटो आहेत. चीनी जवान उभे असलेल्या ठिकाणावरून जवळपास 800 मीटर अंतरावरून हे फोटो काढण्यात आले आहेत. केंद्र सरकारच्या सूत्रांच्या माहितीनुसार चीनी जवान उभे असलेलं ठिकाण प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेच्या (LAC) भारतीय हद्दीत आहे.

नेमक काय घडलं?

भारताचं म्हणणं आहे की चिनी जवान भारतीय पोस्टच्या जवळ येण्याचा प्रयत्न करत होते आणि त्यांना इशारा देण्यात आला होता. भारताच्या बाजूने गोळीबार करण्याचा इशारा देण्यात आला. मात्र, चिनी जवान तिथेच थांबल्याने गोळीबार झाला नाही.

सूत्राने दिलेल्या माहितीनुसार, "त्या जनरल एरियामध्ये त्यांचे काही जवान अजूनही आहेत. मात्र, त्याहून महत्त्वाची बाब म्हणजे ते तिथेच थांबले आहेत. भारतीय पोस्टच्या दिशेने सरकत नाहीयत."

"याच चीनी पथकाने गोळीबार केला की त्यांच्या अन्य पथकाने, हे अजून स्पष्ट नाही. मात्र, हा फोटो काढल्यानंतर काही क्षणातच चिनी जवानांनी हवेत काही गोळ्या झाडल्या होत्या."

पार्श्वभूमी काय?

मंगळवारी चीनी परराष्ट्र मंत्रालय आणि त्यांच्या वेस्टर्न थिएटर कमांडने भारतीय जवानांनी वॉर्निंग शॉट्स फायर करून प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा ओलांडल्याचा आरोप केला होता.

प्रत्युत्तरादाखल भारतीय लष्कराने एक निवेदन प्रसिद्ध करत म्हटलं होतं, "भारतीय जवानांनी कुठल्याही टप्प्यावर LAC ओलांडलेली नाही किंवा गोळीबारासारख्या कुठल्याही आक्रमक मार्गाचा अवलंब केलेला नाही."

चीनने 'स्पष्टपणे कराराचं उल्लंघन केलं आणि आक्रमक युद्धाभ्यास केला', असा आरोप भारताने केला आहे.

बॉर्डर प्रोटोकॉल्स असल्याने गेल्या अनेक दशकात प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर वॉर्निंग शॉट्स फायर केले गेले नसल्याचं भारत आणि चीन दोघांचंही म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत-चीन ताबा रेषेजवळ जमा झालेल्या काही चिनी जवानांचे फोटो बीबीसीला मिळाले आहेत. दोन्ही देशांकडून एकमेकांनी वॉर्निंग शॉट्स फायर केल्याचा दावा केला जात आहे.


सामग्री: फोटोमध्ये इंदिरा गांधी आणि किरण बेदी जेवणाच्या टेबलवर बसल्या आहेत. फोटोखाली लिहिलं आहे," इंदिरा गांधींसारखं नेतृत्व दुर्मिळच असतं. चुकीच्या पार्किंगमध्ये गाडी उभी केल्याबद्दल किरण बेदींनी पंतप्रधानांच्याच गाडीची पावती फाडली होती. त्यानंतर इंदिरा गांधींनी किरण बेदींचं कौतुक करण्यासाठी त्यांना पीएमओमध्ये जेवणासाठी आमंत्रित केलं होतं."

सोशल मीडियावर या फोटोचा वापर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि इंदिरा गांधी यांची तुलना करण्यासाठी केला जातोय.

ट्विटर आणि फेसबुकवर शेकडो वेळा शेअर करण्यात आलेल्या या फोटोसोबत लिहिलंय, की संस्कारांमधलं अंतर ऐतिहासिक आहे. इंदिरा गांधींनी गाडीची पावती फाडणाऱ्या आयपीएस अधिकाऱ्याला घरी बोलावून त्यांच्यासोबत जेवण केलं, त्यांना पुरस्कारही दिला. मात्र नरेंद्र मोदींनी हेलिकॉप्टरची तपासणी करणाऱ्या आयपीएस अधिकाऱ्याला निलंबित केलं.

16 एप्रिल 2019 ला ओडिशाच्या संबलपूरमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हेलिकॉप्टरची तपासणी केल्याप्रकरणी निवडणूक आयोगानं आयएएस अधिकारी मोहम्मद मोहसिन यांना निलंबित केलं होतं.

रिव्हर्स इमेज सर्च केल्यावर लक्षात आलं, की मोहम्मद मोहसिन यांच्या निलंबनानंतरच इंदिरा गांधी आणि किरण बेदींचा हा फोटो सोशल मीडियावर शेअर व्हायला सुरूवात झाली.

इंदिरा गांधींसोबत नाश्ता

सोशल मीडियावर व्हायरल झालेला इंदिरा गांधी आणि किरण बेदींचा हा फोटो खरा असल्याचं बीबीसीच्या पडताळणीमध्ये आढळून आलं. मात्र या फोटोबाबत जो दावा करण्यात येत आहे, तो पूर्णपणे वस्तुस्थितीला धरून नाहीये.

या व्हायरल फोटोचं वास्तव जाणून घेण्यासाठी आम्ही माजी आयपीएस अधिकारी किरण बेदींशीच संपर्क साधला.

इंदिरा गांधीसोबतचा हा फोटो 1975 सालचा असल्याचं किरण बेदींनी सांगितलं. म्हणजेच पंतप्रधानांच्या गाडीची पावती फाडण्याच्या घटनेच्या सात वर्षे आधीचा हा फोटो आहे.

किरण बेदींना 1975 मध्ये पहिली पोस्टिंग दिल्ली पोलिसमध्ये मिळाली होती. त्याच वर्षी 26 जानेवारीच्या संचलनामध्ये किरण बेदींनी दिल्ली पोलिसांच्या एका पथकाचंही नेतृत्व केलं होतं.

बीबीसीचे प्रतिनिधी प्रशांत चहल यांच्याशी बोलताना किरण बेदींनी सांगितलं, की पोलिसांच्या पथकाचं नेतृत्व एक महिला करत आहे, याचा इंदिरा गांधींना खूप आनंद झाला होता. या पथकामध्ये मी सोडले, तर सर्व पुरूष होते. ही कामगिरी करणारी मी पहिली भारतीय महिला होते.

26 जानेवारीच्या संचलनानंतर दुसऱ्या दिवशी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी आणि देशातील पहिल्या महिला आयपीएस अधिकारी किरण बेदी यांचा हा ब्लॅक अँड व्हाईट फोटो सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केला जात आहे. या फोटोबद्दल जी माहिती दिली जात आहे, ती दिशाभूल करणारी आहे.


सामग्री: फोन उत्पादनातलं महत्त्वाचं नाव असलेल्या या चायनीज कंपनीला गुगलच्या निर्णयाचा चांगलाच फटका बसू शकतो.

ज्या कंपन्यांकडे परवाना नाही, त्यांच्यासोबत अमेरिकन कंपन्या व्यापार करू शकणार नाहीत, असा निर्णय ट्रंप प्रशासनानं घेतला आहे. अशा कंपन्यांची एक यादीही प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. हुआवेचाही या यादीमध्ये समावेश झाल्यानंतर गुगलने त्यांना सेवा न देण्याचा निर्णय घेतला आहे.

यासंबंधी प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात गुगलनं म्हटलं आहे, की प्रशासनाच्या निर्णयानुसार हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे आणि त्याचे काय परिणाम होतील याचा आम्ही अभ्यास करत आहोत.

हुआवेनं या निर्णयावर कोणतीही प्रतिक्रिया द्यायला नकार दिला.

गुगलच्या या निर्णयाबद्दलची माहिती सर्वांत प्रथम रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनं दिली. गुगलनं उचललेल्या पावलानंतर हुआवेच्या स्मार्ट फोनमध्ये गुगलचे सिक्युरिटी अपडेट्स असणार नाहीत. तसंच त्यांना गुगलकडून कोणताही तांत्रिक पाठिंबा मिळणार नाही. या फोनमधून यूट्यूब आणि गुगल मॅप्ससारखे अॅपही आता दिसणार नाहीत.

ओपन सोर्स लायसन्सच्या माध्यमातून उपलब्ध असलेल्या अँड्रॉईड सिस्टीमचा वापर मात्र सध्या तरी हुआवे करू शकते.

CCS Insight consultancy च्या बेन वूड यांच्या मते गुगलच्या या निर्णयाचा फार मोठा फटका हुआवेच्या ग्राहकांना बसू शकतो.

हुआवे 'काळ्या यादीत'

गेल्या आठवड्यात ट्रंप प्रशासनानं हुआवेचा समावेश 'एन्ट्री लिस्ट'मध्ये केला होता. 'एन्ट्री लिस्ट' म्हणजे अशा कंपन्यांची यादी ज्यांना सरकारी परवानगीशिवाय अमेरिकन कंपन्यांकडून कोणत्याही प्रकारचं तंत्रज्ञान विकत घेता येणार नाही.

अमेरिकेसह अनेक पाश्चिमात्य देशांकडून हुआवेला मोठ्या प्रमाणावर विरोध होत आहे. हुआवेच्या 5जी मोबाईल नेटवर्कच्या वापरावरून हा विरोध केला जातोय.

हुआवे स्मार्टफोनच्या माध्यामातून चीन आपल्या देशातील नागरिकांवर पाळत ठेवू शकतो, अशी भीती अनेक देशांनी व्यक्त केली आहे. कंपनीनं मात्र ही भीती निराधार असल्याचं स्पष्ट केलं.

आपल्या फोनमुळे कोणताही धोका नाही आणि आम्ही स्वतंत्र आहोत, चिनी सरकारचा आमच्या उत्पादनांशी संबंध नाही, असंही हुआवेनं म्हटलं आहे.

मात्र तरीही अनेक देशांनी आपल्या टेलिकॉम कंपन्यांना हुआवेचं 5जी मोबाईल नेटवर्क वापरण्यास मनाई केली आहे.

हुआवे त्यांची स्वतःची अॅप गॅलरी तसंच इतर सॉफ्टवेअर विकसित करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. स्वतःचं भवितव्य सुरक्षित करण्याच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फोनचं उत्पादन करणाऱ्या हुआवे (Huawei) या कंपनीला गुगलनं अँड्रोईड ऑपरेटिंग सिस्टिममधील काही गोष्टी वापरण्यास प्रतिबंध केला आहे. हुआवेच्या नवीन स्मार्ट फोनमधून गुगलचे महत्त्वाचे अॅपही गायब होतील.


सामग्री: फोन करून ही महिला आपल्याला त्रास देत असल्याचा आरोप या तिघांनी केला आणि या प्रकरणाला वेगळंच वळण लागलं. धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची चर्चा तक्रारदार महिलेच्या ब्लॅकमेलिंगच्या आरोपांवर सरकली. पण, या वेगवान घडामोडींमध्ये तक्रारदार महिलेने ट्विटरचा आसरा घेत हे सगळे आरोप खोटे असल्याचं म्हटलंय.

इतकंच नव्हे तर या महिलेने हे प्रकरण दाबण्यासाठी धनंजय मुंडेंनी ही खेळी केल्याचा आरोपही केलाय. त्यामुळे खरं आणि खोटं काय? यावरचं धुकं अजूनच गडद झालंय.

11 जानेवारीला या तक्रारदार महिलेने सर्वांत प्रथम ट्विटरवरूनच आपल्यावर धनंजय मुंडेंकडून बलात्कार झाल्याचा आरोप करणारं ट्वीट केलं. या ट्वीटमध्ये त्यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंसह, शरद पवार, सुप्रिया सुळे यांना टॅग केलं होतं. यानंतर खळबळ उडाली आणि अखेर स्वतः धनंजय मुंडे यांनी तक्रारदार महिलेचे आरोप फेसबुकवर पोस्ट करून फेटाळून लावले.

मात्र, तक्रारदार महिलेच्या सख्ख्या बहिणीशी परस्पर सहमतीने संबंध असल्याचं आणि मुलं असल्याचं मुंडे यांनी मान्य केलं. मात्र, त्यांच्या कुटुंबियांकडून आपल्याला फसवलं जात असल्याचे आरोप त्यांनी केले आहेत.

यानंतर या महिलेवर वेगवेगळ्या पोलीस ठाण्यांमध्ये तक्रारी दाखल होऊ लागल्या. मग महिलेनेही ट्विटरवर प्रथम धनंजय मुंडेंचे आरोप फेटाळले आणि त्यानंतर कृष्णा हेगडे यांचेही आरोप नाकारले.

शिवसेना आमदार प्रताप सरनाईक यांच्या एका पार्टीत मला हेगडे भेटले आणि त्यांनीच माझ्याशी संवाद साधायला सुरुवात केल्याचं या महिलेचं म्हणणं आहे.

"उलट मी जर चुकले असेन तर इतके दिवस हे लोक गप्प का होते," असा सवालही या महिलेनं उपस्थित केलाय.

त्यामुळे जोपर्यंत याप्रकरणी पोलीस तपास होऊन अंतिम सत्य बाहेर येत नाही तोवर कोणालाही आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं करणं अवघड आहे. पण, यावरून राजकारणात झालेल्या हालचालींनी पुन्हा एकदा सगळ्यांना खिळवून ठेवलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

धनंजय मुंडेंवर बलात्काराचे आरोप आणि त्यानंतर राजकीय वर्तुळात उडालेली खळबळ हा 14 जानेवारीच्या दिवशी सर्वाधिक चर्चिला गेलेला विषय. याच दिवशी संध्याकाळी मुंडेंविरोधात तक्रार करणाऱ्या महिलेविरोधात भाजपचे कृष्णा हेगडे, मनसेचे मनीष धुरी आणि जेट एअरवेजचे अधिकारी रिझवान कुरेशी या तिघांनी फसवणूकीची तक्रार केली.


सामग्री: फोर्ट भागातल्या या भानुशाली बिल्डिंगला धोकादायक इमारत जाहीर करण्यात आलं होतं.

या इमारतीतल्या 12 भाडेकरूंपैकी 3 कुटुंब इथे पुन्हा राहायला आली होती, आणि ती या दुर्घटनेत सापडल्याचं मुंबई महापालिकेचे आयुक्त इक्बाल सिंह चहल यांनी सांगितलं आहे.

GPO च्या समोरच्या मिंट रोडवर असणाऱ्या या पाच मजली इमारतीचा एक भाग गुरुवारी संध्याकाळी साडेचारच्या सुमारास कोसळला  कोसळला. अग्निशमन दलाकडून इथे तातडीने बचाव कार्य सुरू करण्यात आलं आणि ते गुरुवारी रात्री उशीरापर्यंत सुरू होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

8 फायर इंजिन्स, 2 रेस्क्यू व्हॅन्स, 1 LLP, 2 टीटीएल, 6 जेसीबी आणि 10 डंपर्सच्या मदतीने अडकलेल्यांची सुटका करण्याचं आणि ढिगारा उपसण्याचं काम करण्यात आलं.

इमारतीच्या दुसऱ्या बाजूला अडकलेल्या 14 जणांना गुरुवारी संध्याकाळी 7 वाजेपर्यंत सुखरूप बाहेर काढण्यात आल्याची माहिती मुंबई महापालिकेने ट्वीटद्वारे दिली.

ढिगाऱ्यातून काढण्यात आलेल्या 8 जणांना जे. जे. हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं पण यापैकी 5 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती मुंबई अग्निशामक दलाकडून देण्यात आली आहे. मृतांमध्ये 4 महिला आणि एका पुरुषाचा समावेश आहे. तर 3 जखमींवर उपचार सुरू आहेत.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनीही गुरुवारी घटनास्थळाला भेट देत पाहणी केली आणि सूचना दिल्या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसजवळ GPO समोर असणाऱ्या भानुशाली इमारतीचा काही भाग गुरुवारी (16 जुलै) कोसळला आहे. या दुर्घटनेत 10 जणांचा मृत्यू झाला आहे,  तर 27 जणांची सुटका करण्यात आली.


सामग्री: फोर्ब्सच्या यादीनुसार एकेकाळी म्हणजे फार पूर्वी नाही तर 2008मध्ये अनिल अंबानींची संपत्ती होती 42 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स. फोर्ब्सच्या यादीत अनिल अंबानी जगातील सहाव्या क्रमांकाचे श्रीमंत व्यक्ती होते. हा अनिल अंबांनीचा सर्वांत श्रीमंतीचा काळ होता.

मुकेश आणि अनिल असे दोन्ही अंबानी बंधू त्यावेळी फोर्ब्सच्या जगातल्या श्रीमंत व्यक्तींच्या यादीमध्ये झळकले होते. मुकेश अंबानींची संपत्ती त्यावेळी होती 49 अब्ज डॉलर्स.

2002मध्ये धीरूभाई अंबानींचं निधन झालं. तीन वर्षं मुकेश आणि अनिल अंबानींमध्ये संपत्तीवरून भांडणं झाली आणि त्यानंतर रिलायन्स साम्राज्याची वाटणी झाली.

28,000 कोटींच्या रिलायन्स साम्राज्याच्या या वाटणीमध्ये मुकेश अंबानींना तेल उद्योग मिळाला. RIL आणि इतर पेट्रोकेमिकल्स कंपन्या मुकेश यांच्या ताब्यात गेल्या.

तर अनिल अंबानींना रिलायन्स इन्फोकॉम हा टेलिकॉम बिझनेस मिळाला. याशिवाय त्यांना रिलायन्स एनर्जी, रिलायन्स कॅपिटल, रिलायन्स नॅचरल रिसोर्सेस या कंपन्याही मिळाल्या.

अनिल अंबानींच्या वाट्याला आलेल्या सगळ्या कंपन्या या नवीन वा आधुनिक व्यवसायांतल्या होत्या. यानंतर अनिल अंबानींनी स्वतः काही कंपन्या विकतही घेतल्या. 2005मध्ये त्यांनी अॅडलॅब्स फिल्स कंपनी विकत घेतली.

2008मध्ये त्यांनी स्विव्हन स्पीलबर्ग यांच्या ड्रीमवर्क्ससोबत 1.2 अब्ज डॉलर्सचा करार केला. याशिवाय इन्फ्रास्ट्रक्टर क्षेत्रामध्येही अनिल अंबानींनी उडी घेतली.

एकीकडे अनिल अंबानी मॅरेथॉन्स गाजवत होते, दुसरीकडे त्यांची व्यावसायिक घोडदौडही सुरू होती. वाटणीनंतर दोन्ही भावांमध्ये स्पर्धा सुरू झाली होती आणि लहान भाऊ मोठ्या भावाला मागे टाकणार, असा अंदाज उद्योग विश्वातले तज्ज्ञ वर्तवत होते. पण परिस्थिती झपाट्याने पालटली.

रिलायन्स पॉवरचा फसलेला इश्यू

रिलायन्स पॉवरचा पब्लिक इश्यू आणून, अर्थात शेअर्स सार्वजनिक विक्रीसाठी खुले करत त्याद्वारे निधी उभा करण्याचा प्रयत्न अनिल अंबानींनी केला. या IPOची मार्केटमध्ये मोठी चर्चा होती. हा इश्यू 72 पटींनी ओव्हरसबस्कराईब झाला.

मात्र हाच अनिल अंबानींना बसलेला पहिला मोठा धक्का होता.

11 फेब्रुवारी 2008मध्ये या रिलायन्स पॉवरचं लिस्टिंग झाल्यावर शेअर 538च्या मूल्यावर उघडला. इश्यू प्राईस होती 450 रुपये. पण नंतर यात घसरण होऊ लागली आणि दिवसाअखेरीस 372.50 रुपयांवर ट्रेडिंग बंद झालं.

कंपनीने गुंतवणूकदारांना प्रोत्साहन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आपल्या डोक्यावरचं कर्ज फेडण्यासाठी आपल्याकडे पुरेशी संपत्ती नसल्याचं अनिल अंबानींनी या आठवड्यात जाहीर केलं. एकेकाळी फोर्ब्सच्या श्रीमंताच्या यादीत झळकणारं हे नाव दिवाळखोरीपर्यंत कसं आलं?


सामग्री: फौजिया मुकादम यांचा मुलगा ढिगाऱ्याखाली अडकला आहे.

बोलता बोलता त्यांच्या डोळ्यात पाणी आलं. डोळ्यासमोर कोसळलेल्या घराची वेदना आणि मुलगा कुठे, कसा असेल याची काळजी फौजिया यांच्या कापणाऱ्या आवाजातून व्यक्त होत होती.

सोमवारी (24 ऑगस्ट) संध्याकाळी रायगडच्या महाड तालुक्यात हापूस तलावाजवळ असलेली तारिक गार्डन नावाची पाच मजली इमारत कोसळली.

फौजिया याच इमारतीत गेल्या पाच वर्षांपासून राहत होत्या.

नेमकं काय घडलं याबद्दल बीबीसी मराठीशी बोलताना फौजिया यांनी सांगितलं, "आम्ही ए विंगमध्ये चौथ्या मजल्यावर राहायचो. सहा वाजून पंचवीस मिनिटांनी बिल्डिंग हालायला लागली. आम्ही वरून पाहिलं आणि काय होतंय हे लक्षात आल्यावर पळायला लागलो.

जसं आम्ही बाहेर आलो, तसा मोठा आवाज झाला. पाहिलं, तर बिल्डिंग कोसळली. आम्ही गेटमधून पळत आलो."

फौजिया यांना दोन मुलं आहेत. थोरला मुलगा बारावीत आहे, तर धाकटा आठवीत. लॉकडाऊनमुळे दोन्ही मुलं घरीच होती.

"मला वाटलं माझा मुलगाही माझ्यासोबत आहे. पण तो नव्हता. सगळी धूळ उडाली होती, काहीच दिसत नव्हतं. आम्ही जिन्यावरून उतरत होतो...माझा थोरला मुलगा मागेच होता आणि धाकटा मुलगा माझ्यासोबत होता," फौजिया सांगत होत्या.

17 जण अजूनही बेपत्ता

NDRF ची पथकं बचावकार्य करत आहेत. पावसामुळे दुर्घटनास्थळी मदतकार्यात अडथळा येत होता. मात्र, अशाही स्थितीत बचावकार्य वेगानं सुरू ठेवण्यासाठी यंत्रणेकडून शर्थीचे प्रयत्न झाले.

रायगडच्या जिल्हाधिकारी निधी चौधरी यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं की, या इमारतीत 41 फ्लॅट आहेत. त्यातील रहिवाशांची आम्ही यादी तयार केली आणि कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग केलं. त्यानंतर 17 जण अजूनही बेपत्ता असल्याचं आमच्या लक्षात आलं. NDRF चे प्रयत्न सुरू आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मला वाटलं होतं, माझा मुलगाही माझ्यासोबत पळत आलाय. पण पाहिलं तर तो नव्हता. धुळीमुळे काहीच दिसत नव्हतं. मला माहीत नाही आता मुलगा कुठे आहे. मेरे बच्चे के लिए दुआ करो..." फौजिया मुकादम सांगत होत्या.


सामग्री: फ्युएगो ज्वालामुखीतून काळा धूर आणि राख आकाशात फेकली जात आहे

मेक्सिकोच्या दक्षिणेत असलेल्या ग्वाटेमालाची राजधानी ग्वाटेमाला सिटीपासून 40 किमी अंतरावर असलेल्या या ज्वालामुखीतून काळा धूर आणि राख आकाशात फेकली जात आहे. ही राख आकाशात 10 किमी उंचीवर पोहोचली असून, आसपासच्या काही गावांवर त्याचा थर पसरला आहे.

ज्वालामुखीभोवतालच्या परिसरातून हजारो लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आलं असून, राजधानीच्या ला ऑरोरा एअरपोर्टवरून उड्डाणं बंद ठेवण्यात आली आहेत.

राष्ट्राध्यक्ष जिम्मी मोराल्स यांनी आपत्कालीन मदत यंत्रणा आपलं काम करत असल्याचं सांगितलं आहे. या ज्वालामुखीचा हा 1974 नंतरचा हा सर्वांत मोठा उद्रेक असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

ग्वाटेमालाच्या राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन सेवेचे प्रमुख सर्जिओ कबानास यांनी एका स्थानिक रेडिओ स्टेशनशी बोलताना सांगितलं की लाव्हा रसाचा एक प्रवाह एका लहान गावापर्यंत पोहोचला आहे.

"लोक जखमी झालेत, काही जळून ठार झालेत. आम्ही तातडीने हा परिसर रिकामा करतोय," असं ते पुढे म्हणाले.

गाड्यांवर जमलेला राखेचा थर

लोकांना श्वास घेताना सावध राहण्याचा सल्ला प्रशासनाने दिला आहे.

या प्रलयातून जीव वाचवून बाहेर पडलेल्या युफेमिया गार्सिया यांना त्यांची दोन मुलं तर सापडली पण इतर दोन मुली, एक मुलगा आणि नातवाचा शोध त्या घेत आहेत. त्यांचे बरेच नातेवाईकही बेपत्ता होते.

"मला इथून जायचं नाही. मला परत जायचंय माझ्या मुलांना शोधायला, पण मी काहीच करू शकत नाही," त्यांनी सांगितलं.

युफेमिया गार्सिया यांना आपले कुटुंबीय सापडले नाहीत.

अग्निशमन दलाच्या रुडी चावेझ हे परिसरात वाचलेल्यांना शोधून काढत होते.

"आम्ही हा परिसर रिकामा करतच होतो की आम्हाला एका घरात एक पूर्ण कुटुंब मृतावस्थेत आढळलं. आम्हाला त्यांचे मृतदेह काढण्यात खूप वेळ लागत होता, म्हणून आमच्या जीवालाही तितकाच धोका होता. पण देवाच्या कृपेने आम्ही आमचं काम पूर्ण करून सुरक्षित तिथून बाहेर पडू शकलो," असं त्यांनी सांगितलं.

हा व्हीडिओ पाहिलात का?

पाहा व्हीडियो: फोटोग्राफर उल्ला लोमन गेली दहा वर्षं जगभरातल्या जिवंत ज्वालामुखीचा अभ्यास करत आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ग्वाटेमालामधल्या फ्युएगो ज्वालामुखीच्या उद्रेकातून निघणाऱ्या लाव्हा रस, अतिउष्ण दगड, माती आणि चिखलाने आतापर्यंत अनेक गावांना वेढलं आहे. कालचा मृतांचा आकडा 25 वरून आज 62 वर गेल्याचं आणि शेकडो लोक जखमी झाल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.


सामग्री: फ्रँक डकवर्थ आणि टोनी लुईस हे सांख्यिकीतज्ज्ञ

क्रिकेटसाठी पाऊस हा अडथळा आहे. फुटबॉल पावसात खेळता येतो. मात्र क्रिकेटचं तसं नाही. क्रिकेटचं स्वरुप आणि नियम पूर्णत: वेगळे असल्यानं पाऊस थांबेपर्यंत खेळ सुरू होत नाही आणि वेळेचा अपव्यय होतो.

पावसामुळे मैदान निसरडं होतं.

सामना विशिष्ट वेळेत पूर्ण करण्याचं नियमांचं बंधन असल्यानं वाया गेलेला वेळ भरून काढण्यासाठी केलेली उपाययोजना म्हणजे डकवर्थ आणि लुईस प्रणाली.

कोण आहेत डकवर्थ आणि लुईस?

फ्रँक डकवर्थ आणि टोनी लुईस हे सांख्यिकीतज्ज्ञ आहेत. या दोन गणितज्ञांनी पावसाच्या प्रश्नावर काढलेला काढलेला गणितीय तोडगा म्हणजे डकवर्थ-लुईस प्रणाली. 1997 मध्ये झिमाब्वे आणि इंग्लंड यांच्यातील वनडे सामन्यात पहिल्यांदा डकवर्थ-लुईस प्रणालीचा वापर करण्यात आला. त्यानंतर ही प्रणाली वनडे आणि ट्वेन्टी-20 मॅचेससाठी रूढ झाली.

2014 मध्ये प्राध्यापक स्टीफन स्टर्न यांनी या प्रणालीत काही बदल केले. त्यामुळे आता या प्रणालीला डकवर्थ लुईस स्टर्न असं नाव मिळालं.

डकवर्थ लुईस प्रणाली कशी चालते?

सोप्या शब्दांत, शिल्लक राहिलेल्या ओव्हर्स आणि गमावलेल्या विकेट्स यांना डकवर्थ-लुईस प्रणालीत रिसोर्स म्हटलं जातं. जशा ओव्हर कमी होत जातात किंवा विकेट्स पडत जातात तसं रिसोर्सचं प्रमाण कमी होत जातं. दुसऱ्यांदा बॅटिंग करणाऱ्या संघाला गणितीय कोष्टकाद्वारे तयार झालेलं लक्ष्य देण्यात येतं.

पावसाच्या आगमनाची शक्यता लक्षात घेऊन प्रत्येक ओव्हरसाठी किती रन्स आवश्यक आहेत यासंदर्भात कोष्टक तयार केलं जातं. हे कोष्टक क्लिष्ट असतं. पावसानं बाधा आणलेल्या मॅचमध्ये प्रत्येक ओव्हरसाठी पार स्कोअर किती? याविषयी हे कोष्टक माहिती देतं. मॅच रेफरींकडून दोन्ही संघांना हे कोष्टक पुरवण्यात येतं. क्रिकेटपटू हे गणितज्ज्ञ किंवा सांख्यिकीतज्ज्ञ नसल्यानं त्यांना हे कोष्टक दिलं जातं.

पावसामुळे मैदानाची स्थिती

आयसीसी अर्थात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेनं डकवर्थ लुईस स्टर्न प्रणालीचं कोष्टक त्यांच्या वेबसाईटवर दिलं आहे. क्रिकेटचे चाहते या लिंकवर क्लिक करून कोष्टक कसं काम करतं हे समजून घेऊ शकतात.

पावसामुळे खेळ थांबला तो क्षण

एका उदाहरणाद्वारे हे समजून घेऊया.

प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या संघाने 50 ओव्हर्समध्ये 200 धावांची मजल मारली. दुसऱ्या संघाने 40 ओव्हर्समध्ये 4 विकेट गमावून 180 धावा केल्या आहेत. अशा स्थितीत पावसाचं आगमन झालं. अशावेळी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

क्रिकेटच्या मैदानावर पावसाचं आगमन झालं की तीन गृहस्थांची चर्चा होते. बॉलर्सचा कर्दनकाळ ठरणारे बॅट्समन आणि बॅट्समनच्या मनात धडकी भरवणारे बॉलर्स यांच्यापेक्षा एका त्रिकुटाची जगभरातल्या क्रिकेटपटूंना धास्ती वाटते. हे त्रिकुट म्हणजे डकवर्थ लुईस आणि स्टर्न.


सामग्री: फ्रान्सकडून ही विमानं खरेदी करण्याची प्रक्रियाही वादात अडकली होती. आता रफाल विमानं भारताच्या ताफ्यात असली तरी त्याने परिस्थिती फारशी बदलणार नसल्याचं मत माजी संरक्षण मंत्री शरद पवार यांनी व्यक्त केलं होतं.

याबद्दलची नेमकी परिस्थिती काय आहे? या विमानांची खासियत काय आहे? जाणून घ्यायचं असेल तर पहा हा व्हिडिओ.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बुधवारी 29 जुलैला भारतात दाखल झालेल्या रफाल विमानांचं जोरदार स्वागत करण्यात आलं. पण गेली अनेक वर्षं ही विमानं चर्चेत आहेत.


सामग्री: फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रोन

या कायद्यात होम-स्कूलिंग आणि प्रक्षोभक वक्तव्यं थांबवण्यासाठी नियम तयार करण्यात आले आहेत.

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन गेल्या अनेक दिवसांपासून फ्रान्समध्ये धर्मनिरपेक्ष मूल्यं वाचवण्यासाठी लढत आहेत. पण फ्रान्स आणि इतर देशांमधील टीकाकार त्यांच्यावर एकाच धर्मावर निशाणा साधत असल्याचा आरोप करत आहेत.

मात्र, फ्रान्सचे पंतप्रधान जीन कॅस्टेक्स यांनी हा कायदा म्हणजे संरक्षण देणारा कायदा असल्याचं म्हटलं आहे. हा कायदा मुस्लिमांविरोधात नाही. उलट हा कायदा मुस्लिमांना कट्टरवाद्यांपासून दूर ठेवेल, असं कॅस्टेक्स म्हणाले.

काय आहे कायद्यात?

लोकशाही मूल्यांचं समर्थन करणाऱ्या या कायद्यात ऑनलाईन प्रक्षोभक वक्तव्यांवर अंकुश ठेवण्याचा उल्लेख आहे.

याशिवाय, इतर व्यक्तींची माहिती वाईट हेतूने इंटरनेटवर प्रसिद्ध करण्यावर प्रतिबंध लावण्याबाबतही या कायद्यात सांगण्यात आलं आहे.

सॅम्यूअल पॅटी यांच्या हत्येवरची प्रतिक्रिया म्हणून हा कायदा तयार करण्यात आल्याचं सांगितलं जात आहे.

47 वर्षीय शिक्षक सॅम्यूअल पॅटी यांनी मोहम्मद पैगंबर यांचं व्यंगचित्र वर्गात दाखवल्यानंतर त्यांची हत्या करण्यात आली होती.

त्यांच्याविरुद्ध ऑनलाईन कॅम्पेन चालवण्यात आल्याचंही तपासात समोर आलं आहे.

या कायद्यानुसार, लपून-छपून चालवण्यात येणाऱ्या इस्लामी विचारसरणीचा प्रसार करणाऱ्या शाळांवरही प्रतिबंध घालण्याबाबत उल्लेख आहे. होम स्कूलिंगचे नियम आणखी कडक करण्याबाबतही कायद्यात तरतूद आहे.

फ्रान्सने मंजूर केलेल्या नव्या कायद्यात बहुपत्नीत्वाला प्रतिबंध आणि त्याबाबतचे कायदे आणखी कडक केले आहेत. यामध्ये एकाच वेळी एकापेक्षा जास्त पत्नी ठेवणाऱ्यांना घराची सुविधा न देण्याबाबत म्हटलं आहे. तसंच मुलींच्या क्रौमार्याची तपासणी करणाऱ्या डॉक्टरांवरही दंडात्मक कारवाई करण्याची तरतूद नव्याने मंजूर केलेल्या कायद्यात आहे.

मुस्लीम संघटनांबाबत आर्थिक पारदर्शकता ठेवण्यासाठी यासंदर्भात नवे नियम लागू करण्यात आले आहेत. धार्मिक पोशाखावर निर्बंधांवरची मर्यादा वाढवण्यात आली आहे. ट्रान्सपोर्ट कर्मचारी, स्विमिंग पूल, मार्केटमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांवरही हा नियम यापुढे लागू असेल.

हा कायदा कशासाठी?

काही दिवसांपासून अशा स्वरुपातील कायदा आणण्याबाबत विचार करण्यात येत होता. पण नुकत्याच झालेल्या हल्ल्यानंतर याला सरकारने प्राधान्य...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्सच्या मंत्रिमंडळाने 'कट्टर इस्लाम'ला लक्ष्य करत एका कायद्याला मंजुरी दिली आहे. नुकतंच फ्रान्समध्ये कट्टरवाद्यांकडून करण्यात आलेल्या हल्ल्यांचा विचार करून हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे.


सामग्री: फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांनी मामुदू यांची भेट घेतली

चार वर्षांचा तो लहान मुलगा पडला होता आणि बालकनीतून लटकत होता. तेवढ्यात त्याला वाचवण्यासाठी मालीच्या मामुदू गासामा यांनी जीवाची पर्वा न करता खालून वर बालकनीतून चढायला सुरुवात केली. त्यांच्या या साहसाचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाले.

हा प्रसंग याचि देही याचि डोळा अनुभवणाऱ्या उपस्थितांनी मामुदूंचे टाळ्या वाजवून कौतुक केलं.

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी मामुदू यांची एलसी पॅलेस येथे भेट घेतली आणि त्यांना फ्रेंच नागरिकत्व देण्यात येणार असल्याची घोषणाही त्यांनी केली.

मॅक्रॉन यांनी मामुदू यांचे आभार मानले. त्यांच्या धैर्याची त्यांनी प्रशंसा केली. मामुदू यांना फ्रान्सच्या अग्निशमन दलात सामावून घेण्यात येईल, असंही त्यांनी सांगितलं.

गेल्या वर्षी मामुदू एक लांबलचक आणि धोकादायक प्रवास करून फ्रान्समध्ये दाखल झाले. युरोपपर्यंत येण्यासाठी त्यांनी भुमध्य समुद्रातून इटलीपर्यंत बोटीने प्रवास केला.

पॅरिस शहराच्या उत्तरेकडील भागात शनिवारी संध्याकाळी ही घटना घडली.

"मी त्या भागातून जात होतो. एका बिल्डिंगसमोर गर्दी जमलेली दिसली. माझ्याकडे विचार करायला वेळ नव्हता. मला तेव्हा जे सुचलं ते मी केलं. मी भराभरा बिल्डिंगवर चढलो. देवाने मला बळ दिलं. मी जसजसा वर चढत गेलो तसतसं माझा विश्वास वाढत गेला," असं मामुदू यांनी सांगितलं.

फ्रान्स सरकारतर्फे मामुदू यांना प्रमाणपत्र देण्यात आलं.

ते पुढे म्हणाले, "मी बाळाजवळ गेलो तेव्हा ते रडत होतं. त्याच्या पायाला लागलं होतं. मी त्याला धरून वर बाल्कनीत सोडलं आणि सुरक्षित केलं."

अग्निशमन दल घटनास्थळी दाखल झालं तोपर्यंत त्यांनी त्या लहान मुलाला सुरक्षित केलं होतं.

"त्या मुलाचं नशीबच म्हणावं की इतक्या उंच बिल्डिंगवर चढून पटकन त्याच्यापर्यंत पोहोचू शकणारा असा धडधाकट माणूस त्यावेळी तिथे होता. मामुदू यांची खरंच कमाल आहे," असं प्रवक्त्याने सांगितलं.

हा प्रसंग घडला त्यावेळी बाळाचे आईबाबा घरी नव्हते. इतक्या लहान मुलाला एकट्याने सोडून गेल्याबद्दल पोलीस त्या मुलाच्या वडिलांची चौकशी करत आहेत. ही घटना घडली तेव्हा मुलाची आई पॅरिस शहरात नसल्याचं सांगितलं जात आहे.

पॅरिसचे महापौर अन-हिडाल्गो यांनीही यांनी 22 वर्षांच्या मामुदू यांचं कौतुक केलं. ही घटना पॅरिस 18 भागात घडली. म्हणून हिडाल्गो यांनी मामुदू यांना 'स्पायडरमॅन ऑफ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पॅरिसमध्ये एका उंच इमारतीतून पडलेल्या लहान मुलाला वाचवण्यासाठी मालीचा एक स्थलांतरित स्पायडरमनसारखा चढून आला. आणि त्याने त्या मुलाला वाचवलं. त्याच्या या कामगिरीसाठी त्याला फ्रान्सचं नागरिकत्व बहाल केलं आहे.


सामग्री: फ्रान्सच्या 'शार्ली एब्दो' मासिकात पैगंबर मोहम्मद यांचं व्यंगचित्र छापण्याच्या अधिकारासंबंधी प्रश्नावर त्यांनी ही प्रतिक्रिया दिली.

त्यांनी म्हटलं, "आपण कायमच अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचं रक्षण करायला हवं. मात्र, अभिव्यक्ती स्वाातंत्र्यालाही मर्यादा असतात. आपण इतरांचा सन्मान करत काम करायला हवं आणि ज्यांच्यासोबत आपण या समाजात आणि जगात राहतो त्यांना विनाकारण दुखावण्याची गरज नाही."

पंतप्रधान ट्रुडो यांनी पुढे म्हटलं की, गर्दीने भरलेल्या चित्रपटगृहात 'आग, आग' ओरडण्याचा अधिकार आपल्याला नाही. प्रत्येक अधिकाऱ्याच्या मर्यादा असतात.

फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर भर दिला होता. मात्र, कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा सावधगिरीने वापर करायची गरज असल्याचं म्हटलं आहे.

"आपल्यासारख्या बहुलतावादी आणि सन्मानजनक समाजात आपण आपले शब्द, आपल्या कामाने इतरांवर होणारा परिणाम समजून घ्यावा लागेल. विशेषतः त्या समाज आणि लोकांवर जे आजही मोठ्या प्रमाणावर भेदभावाचा सामना करत आहेत."

याचवेळी ते समाज या मुद्द्यांवर जबाबदारीने सार्वजनिक चर्चा करण्यास तयार असल्याचंही म्हणाले. तसंच फ्रान्समध्ये घडलेल्या घटनेचा त्यांनी निषेध करत दुःख व्यक्त केलं.

याविषयी बोलताना ते म्हणाले, "हे पूर्णपणे चुकीचं आहे आणि कॅनडा कठीण काळातून जाणाऱ्या आपल्या फ्रेंच मित्रांच्या पाठीशी उभं राहत या घटनेचा निषेध करतो."

फ्रान्सच्या नीसमध्ये एका चर्चवर झालेल्या हल्ल्यात तीन जण ठार झाल्याच्या घटनेवर कॅनडाच्या संसदेत गुरूवारी (29 ऑक्टोबर)  दुःख व्यक्त करत मौन पाळण्यात आलं.

कंगना का भडकली?

जस्टीन ट्रुडो यांच्या प्रतिक्रियेवर कंगणा राणावतने काही ट्वीट करत प्रश्न विचारले आहेत.

कंगणा लिहिते, "प्रिय जस्टीन, आपण एका आदर्श जगात राहत नाही. लोक रोज सिग्नल तोडतात, ड्रग्ज घेतात, अत्याचार करतात आणि इतरांच्या भावना दुखावतात. प्रत्येकच छोट्या-छोट्या गुन्ह्यांची शिक्षा एकमेकांचा गळा कापणं असेल तर आपल्याला पंतप्रधान आणि कायदा-सुव्यवस्थेची गरजच काय?"

कंगनाने जस्टीन ट्रुडो यांना टॅग करत त्यांना उत्तर मागितलं आहे.

दुसऱ्या एका ट्वीटमध्ये कंगनानं लिहिलं आहे, "कुणीही राम, कृष्ण, दुर्गा किंवा इतर कुठलाही ईश्वर - अल्लाह, ईसा मसीहा- यांचं व्यंगचित्र काढत असेल तर त्याला शिक्षा झाली पाहिजे. वर्कप्लेस किंवा सोशल मीडियावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्समध्ये झालेल्या हल्ल्यावर प्रतिक्रिया देताना कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा बचाव केला. मात्र, काही समाजांना मनमानी पद्धतीने आणि विनाकारण दुखवायची गरज नाही, असंही त्यांनी म्हटलं.


सामग्री: फ्रान्सच्या एका संरक्षित जंगलातला लांडगा

आगामी काळात लांडग्यांची संख्या 40 टक्क्यांनी वाढेल अशी योजना सरकारने जाहीर केली आहे. तर तिथल्या बळीराजाने या योजनेला आपला विरोध दर्शविला आहे.

1930 दरम्यान शिकाऱ्यांमुळे फ्रान्समधून लांडगे नामशेष झाले होते. पण 1990च्या काळात इटलीमार्गे फ्रान्समध्ये लांडग्यांचं पुनरागमन झालं.

लांडगे संरक्षित प्रजातीत मोडतात आणि त्यांचं संरक्षण करण्याच्या दिशेने फ्रान्सने 'बर्न कन्व्हेंशन'अंतर्गत ठराव मंजूर केला आहे. आणि आता त्यांची संख्या वाढावी यासाठी सरकार प्रयत्न करत आहे.

पण सरकारचे हे प्रयत्न कमी पडत असून, मंत्र्यांमध्ये राजकीय इच्छाशक्ती नसल्याचा आरोप प्राणी हक्क गटांचे कार्यकर्त्यांनी केला आहे.

पण लांडग्यांच्या भल्यासाठी घेण्यात आलेल्या या निर्णयांमुळे शेतकऱ्यांच्या समस्या वाढल्या आहेत. म्हणून सरकारने फ्रान्समध्ये 2017 प्रमाणेच यावर्षीही शिकाऱ्यांना 40 लांडग्यांची कत्तल करण्याची परवानगी दिली आहे.

फ्रान्समध्ये लांडग्यांच्या हल्ल्यात वाढ झाल्याचा आरोप शेतकरी करतात.

2019 पासून दरवर्षी 10 टक्के लांडगे मारले जाऊ शकतात. पण लांडग्यांकडून जनावरांवर होणारे हल्ले वाढल्याचं निदर्शनास आल्यास ते प्रमाण 12 टक्के होईल.

2017 मध्ये लांडग्यांकडून जवळपास 12,000 मेंढ्यांचा फडशा पाडण्यात आला होता. या घटनांनंतर फ्रान्स सरकारवर शेतकऱ्यांनी चांगलाच दबाव आणला होता, विशेषतः आल्प्स आणि पायरनीझ प्रदेशातून.

"हा वाद मिटवण्यासाठी आणि दीर्घ काळासाठी शांततेत एकत्र राहण्यासाठी काय मार्ग काढावेत, याची जबाबदारी आम्ही सर्व हितधारक आणि स्थानिक कायदे प्रतिनिधींवर टाकतो," असं कृषीमंत्री स्टीफन ट्रावर्ट आणि पर्यावरणमंत्री निकोलस ह्युलोट यांनी एका प्रसिद्धीपत्रकात म्हटलं आहे.

पश्चिम युरोपीयन देशांमध्ये एकटा फ्रान्सच असा देश नाही जिथं लांडग्यांचं पुनरागमन झालं आहे. गेल्या शतकाचा विचार केल्यास पहिल्यांदाच उत्तरी बेल्जियम प्रदेशात एक लांडगा दिसला होता.

2017 मध्ये जर्मनीत लांडग्यांचे 60 कळप वावरत असल्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. त्याआधीच्या वर्षाच्या तुलनेत 15 टक्के जास्त.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्समधले शेतकरी सध्या एका भलत्याच प्रश्नाने व्यथित आहेत - त्यांना लांडग्यांच्या वाढत्या त्रासामुळे आपल्या पशुधनाची काळजी आहे. असं असलं तरीही फ्रान्स सरकारने 2023 पर्यंत देशात लांडग्यांची संख्या 360 वरून 500 पर्यंत वाढवण्यास परवानगी दिली आहे.


सामग्री: फ्रान्समधील एका संग्रहालयात तब्बल 150 वर्षं जूनं चित्र सापडलं असून जाणकारांच्या मते ते मोनालिसाचं असू शकतं.

कोळशापासून काढलेल्या या चित्रात एक विवस्त्र महिला आहे. तिचं नाव मोना वाना होतं असं म्हटलं जातं. या आधी या चित्राचं श्रेय फक्त 'लियोनार्दो दा विंची स्टुडिओ'ला दिलं जायचं.

पण, मोनासिलाचं खरं चित्र आणि या सापडलेल्या चित्रावर एकाच व्यक्तीनं काम केलं आहे असं म्हणण्यासाठी तज्ज्ञांकडं सबळ पुरावा आहे.

पॅरिसच्या ल्यूर संग्रहालयात केलेल्या परीक्षणानंतर तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, ''हे रेखाचित्र लिओनार्दोच्याच कलाकुसरीचा भाग आहे. हे चित्र 1862 मध्ये इटलीच्या कोंडे संग्रहालयात ठेवलं होतं. जे आता उत्तर फ्रान्सच्या 'पॅलेस ऑफ शैंटिली'मध्ये आहे.''

पॅरिसच्या ल्यूर संग्रहालयात तज्ज्ञांनी या चित्राचे परीक्षण केले.

लिओनार्दो दा विंची (1452-1519) हे इटलीतील एक महान चित्रकार होते. त्यांच्या मोनालिसाच्या पेंटिंगला जगातील सर्वश्रेष्ठ कलाकुसरींमध्ये गणलं जातं.

याबाबत मैथ्यू डेल्डिक यांनी एएफपी या वृत्तसंस्थेला सांगितलं की, "चित्रातील चेहऱ्याची आणि हाताची रचना अतिशय उत्कृष्ट पद्धतीनं केली आहे.

शिवाय, आम्ही याचा शोध घेत आहोत की, लिओनार्दोच्या आयुष्यातील शेवटच्या दिवसांत त्याच्यासारखं काम दुसरं कुणी करत होतं का? कारण हे नक्की आहे की, त्याच काळात इथं तैलचित्र काढण्यास सुरूवात झाली होती."

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्सच्या कला क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते एका संग्रहालयात सापडलेलं तब्बल 150 वर्षं जूनं चित्र मोनालिसाचं असू शकतं. कोळशापासून ते चितारण्यात आलं आहे.


सामग्री: फ्रान्समधील या हल्ल्यात दोन महिलांचा मृत्यू झाला आहे.

सेंट चार्ल्स स्टेशनवर झालेल्या या घटनेनंतर सुरक्षारक्षकांनी हल्लेखोराला ठार केलं आहे, ज्याचं वर्णन पोलिसांनी 'उत्तर आफ्रिकन दिसणारा, जवळपास 30 वर्षांचा', असं केलं.

"हल्लेखोर 'अल्लाह-हू-अकबर' असं ओरडत होता," असं फ्रांसच्या एका अधिकाऱ्यानं ले मोंड या वर्तमानपत्राला सांगितलं आहे. फ्रान्सच्या प्रसार माध्यमांनी या घटनेला 'दहशतवादी हल्ला' म्हणून केलं आहे.

कथित इस्लामिक स्टेटने तो हल्लेखोर आपला एक 'जवान' असल्याचं म्हटलं आहे.

स्थानिक पोलीस प्रमुख ओलिवर डे मेजियर्स यांनी एएफपी या वृत्तसंस्थेला सांगितलं की, "हल्लेखारानं चाकू भोसकून दोन जणांना ठार केलं आहे."

फ्रान्सचे गृहमंत्री गेराड कोलांब यांनी पत्रकारांना सांगितलं की हल्लेखोर पहिल्यांदा चाकू भोसकून पळून गेला होतो, पण दुसरा हल्ला करायला थोड्या वेळानं परतला.

सेंट चार्ल्स स्टेशनवर हा हल्ला झाला

"हल्ल्यानंतर घटनास्थळाची परिस्थिती नियंत्रणात आहे आणि हल्लेखाराला ठार करण्यात आलं आहे." असं फ्रान्सच्या राष्ट्रीय पोलिसांनी ट्विटरवरून जाहीर केलं आहे.

फ्रान्सचे राष्ट्रपती इमॅनुअल मॅक्रॉन यांनी या "क्रूर हल्ल्या"चा निषेध केला. तसंच त्वरित प्रतिसाद देणाऱ्या पोलिसांची प्रशंसाही केली.

दरम्यान, दक्षता म्हणून स्थानिक रेल्वेसेवा बंद करण्यात आली आहे. पोलिसांनी काही वेळापूर्वी लोकांना या जागेवर येण्यास मनाई केली होती.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्सच्या मार्सेल्स शहरात झालेल्या चाकू-हल्ल्यात दोन महिलांचा मृत्यू झाला आहे.


सामग्री: फ्रान्समध्ये केंद्रसरकारने 65 वर्षांवरील नागरिकांना वापरण्यासाठी या लशीला मान्यता दिली आहे. पण, या लशीने रक्ताच्या गुठळ्या होतात या भीतीने लोक ही लस घ्यायला तयार नाहीत.

म्हणून लस 55 वर्षांखालील लोकांना द्यावी तर या वयोगटासाठी लशीला अजून मान्यता मिळालेली नाही. अखेर आरोग्य मंत्रालयाने तातडीने निदान फुकट जाणारी लस 55 वर्षांखालील वयोगटातल्या लोकांना देण्यात यावी असा निर्णय जाहीर केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एकीकडे जगभरात कोरोना लशींचा तुटवडा जाणवत असताना फ्रान्समध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठात संशोधन झालेली अँस्ट्राझिनिका लस कचऱ्याच्या पेटीत टाकण्याची वेळ एका डॉक्टरवर आली.


सामग्री: फ्रान्समध्ये गुरुवारी (20 ऑगस्ट) कोरोनाचे 4,771 नवे रुग्ण आढळले. आदल्या दिवशीच्या म्हणजे बुधवारच्या तुलनेत हा आकडा थेट एक हजाराने वाढलाय.

फ्रान्ससह स्पेन, जर्मनी आणि इटलीतही कोरोनाची रुग्णसंख्या पुन्हा वेगानं वाढू लागलीय.

स्पेनमध्ये आता तरुणांमध्ये झपाट्यानं कोरोनाचा प्रसार होताना दिसतोय, तर जर्मनीत परदेशातून आलेल्या लोकांमध्ये लागण झालेली दिसून येतेय. स्पेनमध्ये गुरुवारी (20 ऑगस्ट) 3,349 नवे रुग्ण आढळले.

युरोपात कोरोनानं सर्वाधिक थैमान इटलीत घातला. गुरुवारी इटलीत 854 नवे रुग्ण आढळले. मे महिन्यानंतर पहिल्यांदाच इटलीत एवढ्या मोठ्या संख्येत रुग्ण आढळले.

फ्रान्समध्ये चाचण्या वाढवल्यानं रुग्णसंख्या वाढल्याचे म्हटले जात आहे. गेल्या आठवड्यात फ्रान्समध्ये 6 लाख 64 हजार चाचण्या केल्या गेल्या. मात्र, जुलैच्या तुलनेत ऑगस्टमध्ये रुग्णांची संख्या दुप्पट होताना दिसतेय, हे चिंतेचं कारण समजलं जातंय. फ्रान्समधील सर्व मोठ्या शहरात मास्क बंधनकारक करण्यात आलंय.

लॉकडाऊनचे नियम शिथील केल्यानं संसर्ग वाढल्याची चर्चा आहे.

दरम्यान, इटलीतील मिलान आणि ट्युरीन या दोन शहरांमध्ये डिसेंबरपासूनच कोरोनाचे विषाणू अस्तित्वात होते, असं समोर आलं होतं. इटलीतल्या शास्त्रज्ञांनी या दोन्ही शहरांमधील सांडपाण्याचा अभ्यास केला, त्यात ही गोष्ट उघडकीस आली होती.

इटलीतील राष्ट्रीय आरोग्य संस्थेच्या माहितीनुसार, मिलान आणि ट्युरीन या दोन शहरांमधील सांडपाण्यात 18 डिसेंबरलाच कोरोनाचे विषाणू दिसून आले होते.इटलीतील कोरोनाचा पहिला अधिकृत रुग्ण फेब्रुवारीच्या मध्यात सापडला होता.विशेष म्हणजे, चीनमधील अधिकाऱ्यांनी कोरोना व्हायरसच्या विषाणूंबाबत डिसेंबरच्या अखेरीस दुजोरा दिला होता. याआधी फ्रान्समधील शास्त्रज्ञांनीही मे महिन्यात दावा केला होता की, 27 डिसेंबरलाच कोरोनाचा पहिला रुग्ण फ्रान्समध्ये आढळला होता. मात्र, त्यावेळी रुग्णाला न्युमोनिया झाल्याचा संशय होता. मात्र, नंतर लक्षात आलं की, त्या रुग्णाला कोरोनाचा संसर्ग झाला होता.स्पेनमध्ये जानेवारीच्या मध्यात बार्सिलोनामध्ये पाण्यातच कोरोनाचा विषाणू सापडला होता. मात्र, या घटनेच्या जवळपास 40 दिवसांनंतर स्पेननं कोरोनाचा पहिला रुग्ण सापडल्याला दुजोरा दिला होता.

इटलीच्या राष्ट्रीय आरोग्य संस्थेनं ऑक्टोबर 2019 ते फेब्रुवारी 2020 या कालावधीतल्या उत्तर इटलीतील सांडपाण्याच्या 50 नमुन्यांचा अभ्यास केला. ऑक्टोबर आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रन्स, स्पेन, जर्मनी आणि इटली या चार देशात पुन्हा एकदा कोरोनाचे रुग्ण वाढत आहेत.


सामग्री: फ्रान्समध्ये पुन्हा एकदा कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत मोठी वाढ होताना दिसतेय. तिथे एकाच दिवसात तब्बल 7000 जण कोव्हिड पॉझिटिव्ह आढळले आहेत. विशेषतः फ्रान्सच्या दक्षिणेकडच्या हेरॉल्ट आणि केप दी'आगदे शहरांमध्ये कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत मोठी वाढ होत असल्याचं दिसून येत आहे.

युरोपातल्या निसर्ग पर्यटनासाठीचे सर्वात मोठे रिसॉर्ट्स इथे आहेत. विलासवादावर त्यांचा मुख्य भर असतो. सेक्स, चंगळ, मौज-मजा यासाठी हे रिसॉर्ट प्रसिद्ध आहेत. मात्र, सध्या या मोठमोठ्या रिसोर्टबाहेर आरोग्य प्रशासनाने मोबाईल टेस्टिंग ऑपरेशन युनिट्स उभारले आहेत.

या मोबाईल टेस्टिंग युनिट्सद्वारे कोरोना चाचणी करण्यात आलेल्या 800 पर्यटकांपैकी तब्बल 30% जण पॉझिटिव्ह आढळले आहेत.

'आम्ही इथे का आहोत, हे आम्हा सर्वांनाच ठाऊक आहे'

इथल्याच मुख्य शहरापासून जरा दूर 'village naturiste' नावाचं एका मोठं रिसॉर्ट आहे. खरंतर एक गावच. या गावात डझनभर स्विंगर्स क्लब, सॉना आणि इरॉटिक नाईटक्लब्ज आहेत. जोडप्यांना त्यांचे खाजगी क्षण घालवण्यासाठीची ही गुप्त ठिकाणंच आहेत. बरेचदा हे सगळं खुलेआम सुरू असतं.

अर्थातच सर्वच निसर्गप्रेमी स्विंगर्स नसतात. निवांत क्षण घालवण्यासाठी बरेचजण इथे येत असतात.

एका स्विंगर कपलने बीबीसीला सांगितलं, "इथे दिवसभर सगळेच एकमेकांच्या खूप जवळ असतात आणि अर्थातच विवस्त्र असतात."

"आम्हा सर्वांनाच ठाऊक आहे की आम्ही इथे का आलोय. याच समुद्रकिनाऱ्यावर इतरही अनेक पारंपरिक फॅमिली कॅम्प्स आहेत जिथे सेक्स क्लब्ज नाहीत."

उन्हाळ्यात इथे दररोज जवळपास 45 हजार पर्यटक असतात. यातले बहुतांश पर्यटक आठवडाभरासाठी येतात. बेबीलोन, क्युपिड, एडेन अशा नावांनी जागा भाड्याने घेऊन राहतात. तर काही जण फक्त विकेंड्सना येतात. एक दिवस चैनीत घालवण्यासाठी येणाऱ्यांची संख्याही कमी नाही.

मात्र, ही परिस्थिती कोव्हिडच्या आधीची आहे.

कोरोनाचा उद्रेक कसा झाला?

ऑगस्ट महिना संपत असताना 'Village naturiste'मधले दोन कर्मचारी कोव्हिड पॉझिटिव्ह आढळले होते.

इथल्या एका हॉटेलच्या गच्चीवर पार्टी आयोजित केल्याचं, हॉटेल मालकानेच मान्य केलं आहे. त्या पार्टीत कुणीही सोशल डिस्टंसिंग पाळलं नाही, असंही त्यांनी सांगितलं.

'Village naturiste'चे मॅनेजर डेव्हिड मॅसेल्ला यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "आम्हाला दुहेरी फटका बसला. आमच्याकडे येणारे 40% पर्यटक परदेशी आहेत. त्यातले बहुतांश नेदरलँड आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रान्समधील केप डी-आगदे युरोपातल्या निसर्गप्रेमी आणि हजारो स्विंगर्सचं (सेक्शुअल पार्टनर्सची अदलाबदल करणारे) उन्हाळी सुट्या घालवण्याचं पारंपरिक ठिकाण. मात्र, कोरोना विषाणूच्या उद्रेकाने इथल्या पर्यटनावर परिणाम झाला आहे.


सामग्री: फ्रान्समध्ये मंगळवारी एकाच दिवसांत 33 हजार नवीन कोरोनाग्रस्त रुग्णांची नोंद झाली. त्यानंतर लगेचच अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी लॉकडाऊनचा निर्णय जाहीर केला. जर्मनीतही शाळा आणि कारखाने वगळता सगळं बंद करण्यात आलंय. कोरोनाचं आरोग्य संकट आणि आर्थिक संकट अशा कात्रीत पुन्हा एकदा युरोप सापडलाय.

बीबीसीचा खास रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युरोपात जवळ जवळ सगळ्याच देशांना दुसऱ्या लॉकडाऊनची चाहूल लागली आहे. फ्रान्स आणि जर्मनीमध्ये तशी जाहीर घोषणाही झाली आहे. तर इंग्लंडमध्ये जिल्हा आणि राज्यनिहाय लॉकडाऊनचा निर्णय घेण्यात आलाय.


सामग्री: फ्रान्समध्ये मुलांच्या नावांची अधिकृत यादी केलेली आहे.

फ्रान्समध्ये सध्या एका नवजात मुलाच्या नावावरून बराच गोंधळ सुरू आहे.

फ्रान्सच्या टाउलूस शहरात एका जोडप्यानं त्यांच्या मुलाचं नाव 'जिहाद' असं ठेवलं आहे.

त्यामुळे फ्रान्सचे मुख्य अधिवक्ता सध्या गोंधळात सापडले आहे. कदाचीत फ्रान्समधल्या कौटुंबिक न्यायालयाच्या न्यायधीशांना आता या प्रकरणात लक्ष घालावं लागणार आहे.

अरबी भाषेत 'जिहाद'चा अर्थ 'प्रयत्न' किंवा 'संघर्ष' असा होतो. 'पवित्र युद्ध' असा होत नाही.

फ्रेंच कायद्यानुसार, पालकांनी त्यांच्या बाळांसाठी निवडलेल्या नावांवर कुठलही बंधन आणता येत नाही.

फक्त अट एवढीच आहे की, या नावामुळं मुलाच्या हितसंबंधांना बाधा येणार नाही. तसंच प्रतिष्ठेच्यापातळीवर कुटुंबातील इतर सदस्यांनी त्याला विरोध केलेला नसावा.

'जिहाद' नाव ठेवण्यात आलेल्या टाउलूसमधील या बाळाचा जन्म ऑगस्टमध्ये झाला आहे. यापूर्वी, फ्रान्समध्ये इतर मुलांना हे नाव ठेवण्याची परवानगी देण्यात आलेली आहे.

जिहादमुळे शिक्षा?

2015 च्या सुरवातीपासून इस्लामिक दहशतवाद्यांनी केलेल्या वेगवेगळ्या हल्ल्यांमुळे फ्रान्समध्ये 230 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे.

फ्रान्समधील नाईम्स शहरातील एका महिलेला 2013 मध्ये 2,353 डॉलर दंडासह एक महिन्याची कैद सुनावण्यात आली होती.

तिनं तिच्या तीन वर्षाच्या 'जिहाद' नावाच्या मुलाला 'मी एक बॉम्ब आहे' (आय एम अ बॉम्ब) आणि 'जिहादचा जन्म 11 सप्टेंबरला झाला' (जिहाद बॉर्न ऑन 11 सप्टेंबर) अशी वाक्य असलेला टी-शर्ट घालून शाळेत पाठवलं होतं.

ही शिक्षा चिथावणी देणाऱ्या टी-शर्टसाठी होती.  ज्यात 9/11 च्या अमेरिकेतील दहशतवादी हल्ल्यांचा संदर्भ दिला होता. त्याचा 'जिहाद' या नावाशी संबंध नव्हता.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'नावात काय आहे' असं सर्रास म्हंटलं जातं. पण, लहान मुलाच्या जन्मानंतर त्याचं नाव ठेवण्यावरून बराच काथ्याकूट केला जातो.


सामग्री: फ्रान्समध्येही जार्जियासारखी मोठी भांडी आजही वाईन बनवण्यासाठी वापरली जातात.

यापूर्वी दारूनिर्मितीसाठी वापरण्यात आलेली 7,000 वर्षं जुनी भांडी इराणमध्ये सापडली होती. ते वाईनच्या अस्तित्वाचे सर्वांत जुने पुरावे मानले जायचे.

जॉर्जियामध्ये सापडलेल्या काही भांड्यांवर द्राक्षांची तर काहींवर नृत्य करणाऱ्या पुरुषांचे चित्र रेखाटण्यात आलं आहे.

प्रोसिडिंग्ज ऑफ नॅशनल अॅकडमी ऑफ सायन्सच्या जर्नलमध्ये एक शोधनिबंधात यावर लिहिण्यात आलं आहे.

टोरंटो विद्यापीठातले संशोधक स्टीफन बाटिउक म्हणाले, "जंगली युरेशियन द्राक्षांचा केवळ वाईन बनवण्यासाठी वापर होत असल्याचा हा सर्वांत जुना पुरावा असावा."

"आजच्या प्रमाणे तेव्हाही वाईन पाश्चात्त्य संस्कृतीच्या केंद्रस्थानी असावी. प्राचीन संस्कृतीत धार्मिक पंथ, औषधशास्त्र, अन्नपदार्थ, अर्थव्यवस्था आणि समाजांमध्येही वाईनला बरंच महत्त्व होतं," ते पुढे सांगतात.

पारंपरिक पद्धती

निओलिथिक काळातील ही भांडी टिबिलिसी शहराच्या 30 किमी दक्षिणेस गडच्रिली गोरा आणि शुलावेरिस गोरा गावांमध्ये सापडली आहेत. वाईनचा पुरावा दाखवणारी रसायनं आठ भांड्यात सापडली आहेत. यातील सर्वांत जुनं भांडं ख्रिस्तपूर्व 5,980 सालच्या आसपासच्या काळातलं आहे.

या संशोधनात सहकार्य करणारे जॉर्जियन नॅशनल म्युझियमचे संचालक डेव्हिड लॉर्डिकपॅंडीझ सांगतात, मोठ्या भांड्यांना क्वेवरी म्हटलं जातं, आणि अशी मोठी भांडी आजही वाईन बनवण्यासाठी जॉर्जियात वापरली जातात.

जॉर्जियात सापडलेल्या या भांड्यांवर द्राक्षांची नक्षी आहे.

टोरंटो विद्यापीठाचे बाटिउक सांगतात की आता ज्या पद्धतीनं वाईन बनवली जाते, तशीच ती त्या काळातही बनवली जात असावी.

इराणच्या झॅगरॉस पर्वतांत ख्रिस्तपूर्व 5,400 ते 5,000 या काळातील वाईन बनवण्याचे पुरावे सापडले आहेत. हा आतापर्यंतचा वाईन निर्मितीचा सर्वांत जुना पुरावा आहे.

2011 मध्ये अर्मेनियाच्या गुहेत वाईन बनवण्याची 6000 वर्षं जुनी भांडी सापडली आहेत.

जगातील द्राक्षरहित वाईन निर्मितीचा सर्वांत जुना पुरावा चीनमधील असून, ते ख्रिस्तपूर्व 7000 काळातील आहे. ही वाईन भात, मध आणि फळांपासून बनवली जात होती.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

असं म्हटलं जातं की दारू जितकी जुनी तितकी चांगली, आणि तितकीच महागही, बरं का! आता जॉर्जियाची राजधानी टिबिलिसी इथं शास्त्रज्ञांना 8,000 वर्षं जुनी मातीची भांडी सापडली असून त्यात त्यांना काही शिल्लक वाईन मिळाली आहे.


सामग्री: फ्रान्सहून 7000 किमी प्रवास करून 5 रफाल लढाऊ विमानांची पहिली बॅच अंबालाच्या एअरफोर्स स्टेशनवर दाखल झाली.

भारतीय वायू दलानं ट्विट करून रफाल विमानांचं स्वाभारताच्या रफाल विमानांची चीन आणि पाकिस्तानला किती भीती वाटेल?गत केलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

तर संरक्षण मंत्री राजनाथ सिहं यांनी वेळेत विमानं भारताच्या ताब्यात दिल्याबद्दल फ्रान्सचे आभार मानले आहेत.

राजनाथ सिंह यांनी ट्वीटकरून या विमानांच्या क्षमतेची माहिती दिली आहे. तसंच त्यांची प्रशंसा केली आहे. या विमानांमुळे आता भारतीय वायू दल कुठल्याही आव्हानाला तोंड देण्यासाठी सक्षम आहे, असं राजनाथ सिंह यांनी म्हटलंय.

"आमच्या भौगोलिक अखंडतेला आव्हान देण्याची ज्यांची मनिषा आहे, त्यांनी भारतीय वायू दलाच्या या क्षमतेनंतर आता चिंता करायला हवी," असं ट्वीट करत राजनाथ सिंह यांनी अप्रत्यक्ष इशारा दिला आहे.

फ्रान्सकडून भारताने खरेदी केलेल्या या 36 राफेल विमानांमुळे देशातील राजकीय वातावरण काही दिवसांपूर्वी खूप तापलं होतं. काँग्रेसने त्यावेळी यावरून खूप रान उठवलं होतं. आता अखेरीस ही विमानं भारतात येत आहेत.

सोमवारी (27 जुलै) फ्रान्समधून ही 5 विमानं भारताच्या दिशेने रवाना झाली. अंबालामध्ये येण्यापूर्वी ही विमानं UAEमधल्या फ्रेंच तळावर उतरली. तिथं त्यांच्यात इंधन भरण्यात आलं.

कधी झाला करार?

डॉ. मनमोहन सिंग UPA सरकारने 2010 साली या खरेदी प्रक्रियेला फ्रान्समध्ये सुरुवात केली. 2012 ते 2015 दरम्यान दोन्ही देशांदरम्यान वाटाघाटी सुरू होत्या. 2014 साली UPAच्या जागी नरेंद्र मोदींचं सरकार सत्तेत आलं.

36 रफाल विमानांसाठीच्या तब्बल 59 हजार कोटींच्या फ्रान्ससोबतच्या करारावर सप्टेंबर 2016 मध्ये भारताने स्वाक्षऱ्या केल्या.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी सप्टेंबर 2016 मध्ये म्हटलं होतं, "संरक्षण सहकार्याबाबत 36 लढाऊ रफाल विमानांच्या खरेदीबद्दल आनंदाची गोष्ट ही की दोन्ही देशांदरम्यान काही आर्थिक बाबी वगळता करार झालेला आहे."

करारावरून नेमका वाद काय?

रफाल फायटर जेटची किंमत UPA सरकारच्या कार्यकाळादरम्यान 600 कोटी रुपये ठरवण्यात आली होती, पण मोदी सरकारने जेव्हा हा करार नक्की केला तेव्हा त्यामध्ये प्रत्येक रफाल विमानासाठी सुमारे 1,600 कोटी किंमत ठरवण्यात आल्याचा दावा काँग्रेसने केला.

या करारामध्ये अनियमितता असल्याचा आरोप करत पत्रकार आणि माजी केंद्रीय मंत्री अरुण शौरी आणि यशवंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारताने फ्रान्सकडून घेतलेली बहुचर्चित 5 रफाल विमानं आज भारतात दाखल झाली आहेत.


सामग्री: फ्री काश्मीरची पाटी हातात घेतलेली तरुणी

याप्रकरणी कुलाबा पोलीसांनी महेक प्रभूवर गुन्हा दाखल केलाय. राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांना महेकवर गुन्हा दाखल होण्याआधी विचारलं असता, त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं "महेकची आम्ही माहिती घेतोय. तिला याबाबत विचारलं असता कोणीतरी लिहीलेला मी फलक उचलला आणि दाखवला असं तिचं म्हणणं होतं. तिची पार्श्वभूमी तपासली जाईल. असच न बघता कोणी बोर्ड दाखवू शकत नाही. त्यादृष्टीने चौकशी करू."

जर उद्देश राष्ट्रविरोधी असेल तर तिच्यावर कारवाई केली जाईल असही ते म्हणाले. गृहमंत्री प्रसारमाध्यमांशी बोलल्यानंतर त्याच रात्री महेक प्रभू या मुलीवर कुलाबा पोलीसांनी गुन्हा दाखल केला.

मंत्र्यांची परस्परविरोधी भूमिका

महेक प्रभूची भूमिका ही राष्ट्रविरोधी वाटत होती त्यामुळे तिची चौकशी करण्यासाठी पोलीसांनी गुन्हा दाखल केलाय. पण काश्मीरमधली अस्थिरता ही 'फ्री काश्मीर' फलकामागची भूमिका असल्याचं महेक प्रभूचं म्हणणं आहे.

"तिची चौकशी सुरू आहे. पण अद्याप तिचा उद्देश हा राष्ट्रविरोधी असल्याचं स्पष्ट झालेलं नाही. त्यामुळे चौकशी दरम्यान जर हे स्पष्ट झालं नाही तर तिच्यावर दाखल झालेल्या गुन्ह्याबाबत पुर्नविचार करू," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी म्हटलं. पण चौकशी करून जर राष्ट्रविरोधी उद्देश असेल तर गुन्हा दाखल केला जातो, पण चौकशी आधीच गुन्हा का दाखल केला? या प्रश्नावर गृहमंत्र्यांनी उत्तर देणं टाळलं.

ग्रामविकास मंत्री छगन भुजबळ यांनी याबाबत बोलताना म्हटलं, "फ्री काश्मीर आणि स्वतंत्र काश्मीर या दोन शब्दात फरक आहे. प्रत्येकालाच माहिती आहे की काश्मीरमध्ये इंटरनेट बंदी आहे. राजकीय नेते हे नजरकैदेत आहेत. त्या मुलीने याआधीच तिने दाखवलेल्या फलकाबाबत स्पष्टीकरण दिलेलं आहे. त्यामुळे तिच्यावर आणि तिच्याबरोबरच्या काही जणांवर गुन्हे दाखल करणं हे चुकीचे आहे. त्यांची चौकशी करून गुन्ह्याबाबत पुर्नविचार करावा ही माझी मागणी आहे."

या मुलीच्या पोस्टरसंदर्भात माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ट्वीट केलं.

"मी विद्यार्थ्यांबरोबर आहे आणि राहणार," असं वक्तव्य मंत्री जितेंद्र आव्हाड यांनी केलंय. पण फ्री काश्मीरबाबत दाखल झालेल्या गुन्ह्यांबाबत विचारलं असता त्यांनी यावर बोलणं टाळलं.

महेक मिर्झा प्रभू

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस 'फ्री काश्मीर'च्या मुद्यावर आक्रमक झाले. राष्ट्रविरोधी आंदोलनं मुंबईत कशी खपवून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जेएनयूमध्ये विद्यार्थ्यांना झालेल्या मारहाण प्रकरणाच्या निषेधार्थ संपूर्ण देशभर आंदोलनं सुरू झाली. गेटवे ऑफ इंडियाला विद्यार्थ्यांच्या झालेल्या आंदोलनात महेक मिर्झा प्रभू या मुलीने 'फ्री काश्मीर' चा फलक दाखवला आणि त्यावर राजकारण पेटलं.


सामग्री: फ्रेंच उत्पादनांवर बहिष्कार घालण्यासाठी एक ऑनलाईन मोहीमही सुरू झाली आहे. मॅक्रॉन यांनी आपल्या वक्तव्यात 'कट्टरवादी इस्लाम'वर टीका केली होती आणि शिक्षकाची हत्या म्हणजे 'इस्लामिक दहशतवादी हल्ला' असं म्हटलं होतं.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पैगंबर मोहम्मद यांचं कार्टून दाखवणाऱ्या फ्रान्सच्या एका शिक्षकाच्या हत्येनंतर राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या वक्तव्यांनी अनेक मुस्लीम देशांची नाराजी ओढवली आहे.


सामग्री: फ्रेडरिक ब्रुइनिंग या 40 वर्षांपूर्वी भारतात पहिल्यांदा आल्या होत्या.

'अंग्रेज दीदी' या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या फ्रेडरिक ब्रुइनिंग यांची कथा बीबीसीने मागच्या वर्षी प्रकाशित केली होती. पद्म पुरस्कार मिळाल्यानंतर त्यांनी भारत सरकार आणि बीबीसीचेही आभार मानले.

61 वर्षीय यांनी ब्रुइनिंग यांनी बीबीसीशी संवाद साधला. त्या म्हणाल्या, "मला गृह मंत्रालयातर्फे एक फोन आला की तुम्हाला हा पुरस्कार दिला जात आहे. या व्यतिरिक्त मला काहीही माहिती नाही. वर्तमानपत्रात जी यादी होती त्यात माझं नाव होतं. सरकारने गायींसाठी आम्ही केलेल्या कामाची दखल घेतली आणि त्याचा योग्य प्रकारे सन्मान केला."

पण कोण आहेत फ्रेडरिक?

फ्रेडरिक ब्रुइनिंग या जर्मनीची राजधानी बर्लिनच्या मूळ रहिवासी. काही वर्षांपूर्वी त्या पर्यटनासाठी भारतात आल्या. तेव्हा त्यांना मथुरा शहर इतकं आवडलं की, त्यांनी दीक्षा घेऊन तिथेच एका आश्रमात राहण्याचा निर्णय घेतला.

त्यानंतर एके दिवशी, विव्हळत असलेल्या गायीच्या एका घायाळ बछड्याला पाहून त्यांना इतकं वाईट वाटलं की, त्यांनी भारतातच राहून गायींची सेवा करण्याचा निर्णय घेतला.

फ्रेडरिक सांगतात की, चाळीस वर्षांपूर्वी त्या भारतात आल्या. भारतासोबतच श्रीलंका, थायलंड, इंडोनेशिया आणि अन्य काही ठिकाणी त्या पर्यटनासाठी गेल्या.

पण मथुरा आणि वृदांवन शहरांनी त्यांना इतकं प्रभावित केलं की, त्यांना जर्मनीला परत जावंसंच वाटलं नाही. असं असलं तरी, वर्षातून किमान एकदा तरी त्या बर्लिनला जातात.

1200 गायींची गोशाळा

मथुरेतल्या गोवर्धन पर्वताजवळच्या ग्रामीण भागात जवळपास 1200 गायींची एक गोशाळा आहे. तसं या भागात अनेक गोशाळा आहेत. पण 'सुरभी गौसेवा निकेतन' ही गोशाळा इतरांपेक्षा केवळ वेगळीच नाही तर खासही आहे.

कारण या गोशाळेत राहणाऱ्या गायी विकलांग, आजारी किंवा काही कारणास्तव अनाथ झालेल्या असतात.

गोशाळेचा कर्मचारी वर्ग फ्रेडरिक यांना 'अंग्रेज दीदी' म्हणून हाक मारतो. साठ वर्षांच्या फ्रेडरिक या गोशाळेच्या संचालक आहेत. आणि गेल्या चाळीस वर्षांपासून त्या इथंच राहून गायींची सेवा करत आहेत.

"वीस-एकवीस वर्षांची असताना मी दक्षिण-आशिया फिरायला आली होती. भारतात आले तेव्हा भगवद्गीता वाचल्यानंतर मला अध्यात्माविषयी आवड निर्माण झाली. अध्यात्माबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी एका गुरूची आवश्यकता होती. गुरूचा शोध घेत घेत मी ब्रज क्षेत्रात आले. इथंच मला गुरू मिळाले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतात गेल्या 40 वर्षांपासून गोसेवा करणाऱ्या फ्रेडरिक ब्रुइनिंग यांना 70व्या प्रजासत्ताक दिनाला पद्मश्री पुरस्काराने गौरविण्यात आलं आहे.


सामग्री: फ्रेडी ब्लॉम

पण या वयातही हे ब्लॉम आजोबा एक प्रयत्न करत आहेत, तो म्हणजे स्मोकिंग सोडण्याचा.

"मी खूप वर्षांपूर्वीच दारू पिणं सोडलं पण स्मोकिंग अजून सुटत नाहीये. मी रोज दोन-तीन पिल्स ओढतोच."

पिल्स म्हणजे दक्षिण अफ्रिकेतली विडी. एका कागदाची सुरळी बनवून त्यात तंबाखू भरून सिगरेटसारखी ती ओढली जाते.

"मी माझी स्वतःची तंबाखू वापरतो, कारण मी सिगरेट पीत नाही. कधीकधी पिल्स ओढायची खूप इच्छा लागते. मी दरवेळी म्हणतो मी आता स्मोकिंग सोडणार, पण मला माहीत असतं मी स्वतःशीच खोटं बोलतोय. मला वाटतं माझी छातीच मला स्मोकिंग करायला सांगतेय आणि मग मी पिल्स ओढतो. मी यासाठी सैतानाला दोष देतो, तो खूप शक्तिशाली आहे, तोच माझ्याकडून हे काम करून घेतो," असं ते मिश्कीलपणे सांगतात.

हे ऐकल्यावर त्यांच्याकडे पाहिलं की सर्वांत आधी हाच विचार येतो की मग या वयातही ते इतके ठणठणीत कशी आहेत? ते दिसायला उंच आणि धिप्पाड आहेत, चालताना कशाचाही आधार घेत नाहीत. फक्त त्यांच्याशी बोलताना थोडं मोठ्या आवाजात बोलावं लागतं. ही एक गोष्ट सोडली तर त्यांना कसलाही त्रास नाही.

8 मे रोजी ते 114 वर्षांचे झाले. असं म्हटलं जात आहे की ते जगातले सर्वांत वयोवृद्ध व्यक्ती आहेत. गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डनं तपासणी केल्यानंतर त्यांच्या नावे विक्रमाची नोंद होईल.

सप्टेंबर 2017मध्ये जमैकाच्या वॉयलेट मॉस-ब्राऊन यांचं निधन झालं. त्या 117 वर्षांच्या होत्या.

मग दीर्घायुष्याचं रहस्य काय?

"जगातील सर्वांत वृद्ध महिला किंवा पुरुष अशी नोंद करण्यासाठी आम्ही वंशशास्त्रज्ञांची मदत घेतो. त्यांच्याकडून दुजोरा आल्यावर आम्ही त्यांना प्रमाणपत्र देतो," असं गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डचं म्हणणं आहे.

तुमच्या या दीर्घायुष्याचं रहस्य काय? असं विचारलं असता ते सहज सांगतात, "विशेष काही नाही. फक्त एकच गोष्ट आहे, देवाच्याच हातात सर्वकाही आहे. त्याच्याकडेच सर्व शक्ती आहेत. आपल्या हातात काही नसतं. मी तर काय केव्हाही वर जाऊ शकतो, पण त्यानेच मला हे आयुष्य दिलं."

त्यांच्या जन्माचा दाखला मिळेपर्यंत अनेकांना त्यांचं वय किती आहे याचा अंदाज लागत नव्हता

"मी एकदम धडधाकट आहे. माझं हृदयसुद्धा व्यवस्थित काम करत आहे. पण माझे पाय आता थोडे थरथरतात. पूर्वी मी जसा चालतायचो, आता तसा चालू शकत नाही," ते खणखणीत आवाजात अफ्रिकन भाषेत बोलत होते.

त्यांना केप टाउनमध्ये जवळपास सगळेच ओळखतात. एखाद्या सेलिब्रिटीप्रमाणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फ्रेडी ब्लॉम हे क्रिकेटर तर नाहीत, पण त्यांनी आयुष्यात खरीखुरी सेंच्युरी मारली आहे. आणि केवळ शतकच पूर्ण न करता, ते आज 114 नॉट आऊट आहेत. आणि लवकरच ते जगातील सर्वांत वयोवृद्ध म्हणून ओळखले जाण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: फ्लाईंग ऑफिसर अवनी चतुर्वेदी

त्यांच्यासाठी हा नवा आसमंत खुला करणारी ही महिला पायलट म्हणजे फ्लाईंग ऑफिसर अवनी चतुर्वेदी. म्हणूनच गेल्या दोन दिवसांपासून त्या सोशल मीडियावर ट्रेंड होत आहे.

24 वर्षांच्या अवनी यांनी MiG-21 विमानातून केलेल्या 30 मिनिटांच्या उड्डाणाने महिलांनी आणखी एक नवं शिखर पादाक्रांत केलं आहे, आणखी एक चौकट मोडली आहे. वायुदलाचे प्रवक्ते अनुपम बॅनर्जी यांच्या शब्दांत सांगायचं तर "आज आणखी एक ग्लास सिलिंग तोडलं गेलंय."

अवनी या भारतीय वायुदलात दाखल होणाऱ्या पहिल्या तीन महिला वैमानिकांपैकी एक आहेत. त्यांचं ऐतिहासिक उड्डाण जरी 19 फेब्रुवारीलाच पूर्ण झालं असलं तरी अगदी कालपर्यंत ही बातमी सार्वजनिक करण्यात आलेली नव्हती.

अवनी यांनी जून 2016 साली भावना कांत आणि मोहना सिंगसमवेत आपलं प्रशिक्षण पूर्ण केलं होतं. लवकरच या दोघीही अशाच विमानात आपापली पहिली उड्डाणं पूर्ण करतील, असं वायुदलाने सांगितलं आहे.

सर्वांसाठी समान संधी उपलब्ध करून देण्यास आम्ही तत्पर आहोत, असं वायुदलाने म्हटलं आहे. "आणि हा क्षण त्याच दिशेनं टाकलेलं एक मोठं पाऊल आहे," असं बॅनर्जी म्हणाले.

भारतीय लष्करात महिलांचं प्रमाण 2016 सालापूर्वी केवळ 2.5 टक्के होतं. त्यातही बहुतांश जणींना प्रत्यक्ष लढण्यास पाठवलं जात नाही.

दुसरीकडे, पाकिस्तान वायुदलाने 2006 पासून महिलांनाही प्रत्यक्ष लढाईसाठी दाखल करण्यास सुरुवात केली होती. आज त्यांच्या वायुदलात 20 महिला फायटर पायलट आहेत.

हे वाचलंत का?

हे पाहिलं आहे का?

पाहा व्हीडिओ : नागालँडच्या राजकीय तळ्यातला सर्वांत मोठा मासा कोण ठरणार?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

19 फेब्रुवारीला एका महिलेने प्रथमच एका लढाऊ विमानातून झेप घेतली. ही झेप ऐतिहासिक होती, कारण ही केवळ तिची वैयक्तिक झेप नव्हती तर तिच्यासारख्या हजारों महिलांची होती, ज्यांचं स्वप्न एक फायटर पायलट बनण्याचं असतं.


सामग्री: फ्लाईट ट्रॅकिंग डेटा आणि हाती लागलेल्या काही व्हीडिओमधून असं स्पष्ट होतंय की, महान एअर कंपनीने आपल्या विमानातून कोव्हिड-19 झालेल्या लोकांची वाहतूक केली. आणि त्यांना इराण, इराक आणि लेबनॉनमध्ये पाठवलं.

विमानातल्या कर्मचाऱ्यांनी याबद्दल आवाज उठवण्याचा प्रयत्न केला. पण, तो कंपनीकडून दाबण्यात आला. बीबीसीने महान एअरकडून त्यांची बाजू ऐकून घेण्याचा प्रयत्न केला. पण, त्यांनी प्रत्युत्तर दिलं नाही.

बीबीसी प्रतिनिधी नवल - अल- मगाफी यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ही बातमी आहे बीबीसी न्यूज अरेबिकच्या एक्सक्लुजिव्ह संशोधनात्मक पत्रकारितेची. मध्य-पूर्व आशियातल्या काही देशांमध्ये कोव्हिड-19 रोग पसरवण्यात इराणीयन एअरलाईन्सच्या एका विमानाचा हात आहे असं या संशोधनातून स्पष्ट होतं.


सामग्री: फ्लोरिडाच्या ओरलँडोमध्ये त्यांनी एका सभेतून प्रचाराला सुरुवात केली.

ते दुसऱ्यांदा अध्यक्षपदासाठी उभे राहतील, हे सगळ्यांना ठाऊक होतंच. त्यामुळे या प्रचार मोहिमेच्या उद्घाटन रॅलीमध्ये आश्चर्य वाटण्यासारखं काहीच नव्हतं.

जानेवारी, 2017पासूनच ते महत्त्वाच्या मतदारसंघांमध्ये प्रचार सभांसारखेच कार्यक्रम घेत होते.

फ्लोरिडा सर्वांत मोठा मतदारसंघ आहे आणि 2020 च्या निवडणुकीत तिथून विजय मिळवणं होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षांसाठी अत्यंत गरजेचं आहे. म्हणूनच त्यांनी येथे सभा घेतली.

ट्रंप यांच्या प्रचार सभेची खास शैली आहे. यात ते बरेचदा सभेला आलेल्या समर्थकांना भाषणात सहभागी करून घेतात. ट्रंप काही वाक्य फेकतात आणि त्याला समर्थक कसा प्रतिसाद देतात, ते बघतात. या सभेत ट्रंप यांच्या 78 मिनिटांच्या भाषणाला उपस्थितांनी दिलेल्या प्रतिसादावरून ट्रंप  कोणत्या मुद्द्यांवर भर देतील, याबद्दल एक अंदाज आला.

आपल्या भाषणात ते म्हणाले, "कदाचित ही देशाच्या इतिहासातली सर्वोत्तम अर्थव्यवस्था आहे". आपल्या भाषणात त्यांनी शिथिल झालेले निर्बंध, सैन्य खर्चात वाढ, कर सुधारणा, व्यापारविषयक वाटाघाटी, सीमा सुरक्षा आणि न्यायालयीन नियुक्त्या यासारखे मुद्दे मांडले.

समर्थकांना काय वाटतं?

फ्लोरिडामधल्या मेरिट आयलंड येथे राहणाऱ्या रॉबर्ट अॅडमसन या विमा एजंटने ट्रंप यांनी केलेल्या कामाची यादी सांगितली, " अमेरिकेत उत्पादन क्षेत्रात रोजगार मिळतोय, आपला स्टील उद्योग परत येतोय, अमेरिकन नागरिकाचं सरासरी उत्पन्न वाढत आहे, अमेरिकन नागरिक पुन्हा आपल्या घरी परतू लागलेत. ही खूप चांगली गोष्ट आहे."

अशा कार्यक्रमावेळी ट्रंप आपल्या कामगिरीबाबत उघड चर्चा करू शकतात असं अॅडमसन यांना वाटतं.

मला वाटतं की लोकांना ते आपले वाटतात. सामान्य लोकांत आणि त्यांच्यात साधर्म्य आहे, असं पॉल बारका यांना वाटतं. त्या एका कॉलेजमध्ये नोकरी करतात. पुढे त्या सांगतात, "ट्रंप हे एखाद्या मुरलेल्या राजकारण्यासारखं बोलत नाहीत. म्हणून कधीकधी त्यांचं बोलणं हे रांगडं किंवा उद्धटपणाचं वाटत असलं तरी काही फरक पडत नाही."

'आणखी एक टर्म फर्स्ट लेडी राहण्यास उत्सुक'

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाच्या दुसऱ्या टर्मसाठीच्या निवडणूक प्रचार मोहिमेची औपचारिक सुरुवात केली.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी फ्लोरिडामध्ये रॅली करत हे आपलं दुसरं घर असल्याचं म्हटलं. यावेळीदेखील त्यांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2020 मध्ये होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीच्या प्रचारासाठी डोनाल्ड ट्रंप यांनी प्रचाराचा नारळ फोडला.