सामग्री: सागरदीप सिंग अरोरांच्या मते ऑस्ट्रेलियातल्या शीख समुदायाच्या दृष्टीने हा एक उत्तम निर्णय आहे.

मेलबर्नच्या मेल्टन ख्रिश्चन स्कूलच्या गणवेश धोरणानुसार ख्रिश्चन नसलेल्या मुलांना डोकं झाकायला परवानगी नाही. त्यामुळे या शाळेनं सिधक अरोराला त्याच्या पगडीमुळे प्रवेश नाकारण्यात आला. मुलाचे वडील सागरदीप सिंग अरोरा यांच्या मते पटका (लहान मुलांची पगडी) घालू न देणं हा एक प्रकारचा भेदभावच आहे.

या प्रकरणी सागरदीप सिंग अरोरा यांनी स्थानिक ऑस्ट्रेलियन न्यायालयात दाद मागितली. तेव्हा लवादाने अरोरा यांच्या बाजूने निर्णय दिला.

केस न कापणे आणि पगडी घालणं हा शीख धर्माचा अविभाज्य भाग आहे आणि यावरून भेदभाव करता येणार नाही, हा युक्तिवाद न्यायालयात मान्य करतण्यात आला.

मागच्या वर्षी प्रवेशासंबंधी झालेल्या बैठकीनंतर या ख्रिश्चन शाळेनं सिधक अरोरासाठी शाळेचे नियम शिथिल करण्यास नकार दिला. शाळेच्या युनिफॉर्मच्या पॉलिसीमध्ये पगडी बसत नाही, असं कारण त्या वेळी देण्यात आलं.

सागरदीप अरोरा यांनी यासंदर्भात 'बीबीसी'ला सांगितलं की, त्यांना या निर्णयानं मोठा धक्का बसला होता. ते म्हणाले, "ऑस्ट्रेलियासारख्या आधुनिक देशात हा प्रकार फारच धक्कादायक आहे."

"या देशात पगडी घातलेले सैनिक आणि पोलीस चालतात तर माझा मुलगा पगडी घालून शाळेत का जाऊ शकत नाही?" असा सवाल त्यांनी विचारला.

अनाठायी गणवेश धोरण

व्हिक्टोरियन सिविल अॅंड अॅडमिनिस्ट्रेटिव्ह ट्रिब्युनलनं सागरदीप यांच्या तक्रारीवर निवाडा करताना शाळेची बाजूही विचारात घेतली. पण शाळेच्या गणवेश धोरणात बसत नाही, हे कारण त्या मुलाला जवळच्या शाळेत प्रवेश अधिकारापेक्षा मोठं नसल्याचं मान्य केलं.

सिद्धक केवळ त्याच्या पगडीमुळे त्याच्या घराजवळच्या शाळेत जाऊ शकत नव्हता. खरं तर त्याची भावंडंसुद्धा याच शाळेत शिकत होती. शाळेनं त्यांची बाजू मांडताना आपल्याला मिळालेल्या विशेष अधिकारांचा दाखला देत सांगितलं आहे की, ते त्यांच्या सोयीप्रमाणे गणवेश धोरण ठरवू शकतात. गणवेश धोरण ठरवतांना विविध गटांशी सल्लामसलतसुद्धा केली जाते, असं शाळेनं सांगितलं.

सिधक सिंगला पगडी किंवा पटका घालून शाळेत यायला परवानगी दिली नाही.

पण लवादाच्या मते, हे धोरण अनाठायी होतं. 2014 साली जेव्हा या धोरणात सुधारणा केली तेव्हा विविध धर्म समुदायांविषयी असलेल्या धोरणांचा कुठेही उल्लेख नव्हता.

लवादानं असंही म्हटलं आहे की, 'मेल्टन ही ख्रिश्चन शाळा आहे. तरी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पगडी घातली म्हणून ऑस्ट्रेलियातील एका शाळेनं भेदभाव करत प्रवेश नाकारला. शाळेच्या या निर्णयाविरोधात या शीख मुलाच्या पालकांनी न्यायालयात दाद मागितली तेव्ही लवादाने पालकांची बाजू उचलून धरली.


सामग्री: साजीद हुसेन

राजकारणही असं करत की एखादं वाद्य शिकत आहेत. पत्रकारिता एखाद्या कर्तव्याप्रमाणे करत असत.

जिथे जाण्यास सहपत्रकार उत्सुक नसत, टाळाटाळ करत तिथून तुम्ही अगदी आपुलकीने चांगल्या बातम्या आणायचात.

सुरुवातीला फिल्डवर आणि नंतर डेस्कवर काम करत नसतात तर बलुचिस्तानमधून कुठल्या गावातून कुणाला उचचलं याचा पत्ताही लागला नसता.

कुठल्या विद्यापीठातून कोण बेपत्ता आहे? पाकिस्तानचा ड्रग्सचा बादशहा कोण आहे? आणि त्याची कोणाच्या घरी उठबस असते.

बलुचिस्तानमध्ये तुम्ही तरुण असता, विद्यापीठापर्यंत पोहोचलात तर तुमचं अर्ध आयुष्यच उरतं.

हरवलेल्या व्यक्तींचे मृतदेह

तुमच्यावर कोणताही संशय घेतला जाऊ शकतो. तुम्ही कट्टरपंथीयांच्या विरोधातले असाल, तुम्हाला फुटीरतावाद्यांचे विदेशी एजंट म्हणून समजलं जाईल.

हॉस्टेलच्या खोलीत बसून बलूच शायरी म्हणत असाल तर तुम्हाला गायब केलं जाऊ शकतं.

बीएसओवाल्यांबरोबर बसून काम केलं असेल तर तुम्ही अनेक वर्षांसाठी गायब होऊ शकता.

तुम्ही स्वत:च म्हणायचात की गायब झालेल्या माणसांचे मृतदेह सापडणं त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी नशिबाची गोष्ट आहे. पाकिस्तानात माणूस बेपत्ता होणं यापेक्षा मोठं दु:ख नाही.

साजिद तुम्ही एक महिन्यापासून स्वीडनमध्ये बेपत्ता आहात.

निर्वासित होणं

मित्रमंडळी म्हणतात, साजीदला गायब व्हायचं होतं तर इतकं दूर जाण्याची काय गरज होती. देशातल्या देशात सगळा बंदोबस्त झाला असता.

मात्र तुमच्या आजूबाजूच्या इतक्या लोकांना गायब करण्यात आलंय की तुम्हालाही आतून माहिती होतं की तुमच्यावरही ही वेळ ओढवू शकते.

म्हणूनच तुम्ही देशात कुठेतही भूमिगत होण्यापेक्षा निर्वासित होण्याचा मार्ग स्वीकारलात.

साजिद, तुम्हाला गायब होणारा पत्रकार मित्र भाई रज्जाक सरबाजी बलोच तर माहिती असेलच.

त्याचा मृतदेह इतका छिन्नविछिन्न स्थितीत होता की घरचेही त्याला ओळखू शकले नाहीत. वृत्तसंस्थेने बातमी देण्याआधीच तुम्ही रज्जाक सरबाजी बलोच मारला गेल्याची बातमी दिली होतीत.

एका मृतदेहाचा प्रवास

मग एक आनंदाची बातमी- विकृत मृतदेह रज्जाकचा नाही. नंतर बातमी सांगितलीत की तो मृतदेह तुमचा मित्र रज्जाकचाच आहे.

मग तुम्ही इंग्रजीत एक लेख लिहिला होतात- एका मृतदेहाचा प्रवास. मी इंटरनेटवर तो लेख खूप शोधला मात्र तुमच्याप्रमाणे तो लेखही मिसिंग आहे.

तो लेख हृदय पिळवटून टाकणारा होता. मात्र त्या लेखात ओघवतं आणि उपरोधिक हास्यही दडलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अत्यंत बुद्धिवान माणूस. पर्वत, डोंगर चढण्याची इच्छा नाही, कोणाला खाली ढकलून देण्याची मनीषा नाही.


सामग्री: साठीनंतर त्या विशेष मुलांच्या शाळेत शिकवायला लागल्या. त्या 67 वर्षांच्या असताना त्यांच्या पतीचा मृत्यू झाला. इतर लोक निवृत्त होतात त्या वयात त्यांनी शिक्षिकेची नोकरी स्वीकारली.

"माझी खूप इच्छा होती डॉक्टर बनायची. मला आजारी लोकांची सेवा करायची होती. पण तेव्हा महिलांना काही अधिकार नव्हते. पण आता माझं निदान अर्धं स्वप्न तरी पूर्ण होतंय. या मुलांना कोणी नाहीये आणि मी त्यांची काळजी घेतेय."

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बंगळुरुच्या 91 वर्षांच्या लक्ष्मी कल्याणसुंदरम् शिक्षिका आहेत. 14 व्या वर्षी लग्न झाल्यानंतर त्या संसारातच गुंतून पडल्या.


सामग्री: साडेतीन कोटींची लोकसंख्या असलेल्या या राज्यात संघ गेल्या 80 वर्षांपासून सक्रिय आहे. प्रत्येक गल्ली, गाव, तालुक्यात संघाचं अस्तित्व आहे. संघाची सदस्य संख्याही सतत वाढतेय.

असं असतानाही RSS शी निगडीत असणाऱ्या भारतीय जनता पक्षाला याचा निवडणुकीत फायदा का झालेला नाही? हाच प्रश्न मी भाजप, RSS, निष्पक्ष विचारवंत आणि संघाच्या विचारधारेचा विरोध करणाऱ्या लोकांना विचारला.

याचं उत्तर शोधण्यासाठी मी कोचीच्या संघाच्या मुख्यालयातही गेलो. तुम्हाला प्रश्न पडू शकतो की भाजपच्या जिंकण्या-हरण्यामध्ये संघाच्या भूमिकेला इतकं महत्त्व का द्यावं?

मुळात कोणत्याही निवडणुकीच्या आधी भाजपसाठी अनुकूल वातावरण तयार करण्यासाठी संघाचे कार्यकर्ते कामाला लागतात. सामान्य मतदारांना आपल्याकडे खेचून घेण्यासाठी गल्लीबोळातून फिरतात आणि हे कार्यकर्ते भाजप उमेदवारांची मदत करतात.

संघाची भूमिका

उदाहरणार्थ पल्लकडच्या जागेवरून विधानसभेची निवडणूक लढवणाऱ्या ई श्रीधरन यांच्याबरोबर सावलीसारखे वावरणारे अॅडव्होकेट पप्पन संघातून आलेत.

ते म्हणतात, "मी भाजपचा सदस्य नाहीये. मी पूर्णवेळ संघाचा कार्यकर्ता आहे आणि व्यवसायाने वकील आहे. मला निवडणुकीपर्यंत श्रीधरन यांच्याबरोबर ड्युटी दिली आहे."

त्यांचं काम मीडियाशी बोलण्याव्यतिरिक्त हाऊसिंग सोसायट्यांचे अधिकारी, संस्थांचे प्रतिनिधी आणि इतर क्षेत्रातल्या लोकांशी श्रीधरन यांच्याशी भेट घालून देणं हेही आहे.

मजबूत शरीरयष्टीचे पप्पन आपल्या 88 वर्षांच्या बॉसची पायऱ्या आणि स्टेज चढण्या-उतरण्यात मदतही करतात.

तज्ज्ञांच्या मते गेल्या सहा वर्षांत बिहार, हरियाणा, गुजरात आणि उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यांमध्ये भाजपला जोरदार यश मिळालं आहे याचं काही अंशी श्रेय संघालाही जातं.

संघाचे कार्यकर्ते

संघाचे स्वयंसेवक भाजपसाठी तळागाळात जिद्दीने काम करतात आणि निवडणुकीचे निकाल येईपर्यंत परत येत नाहीत.

पण स्वतः संघाच्या काही कार्यकर्त्यांच्या मनात ही भावना आहे की केरळमध्ये भाजपला निवडणुकीत यश मिळवून देण्यासाठी संघ कमी पडला आहे.

केरळ विधानसभेच्या इतिहासात भाजपला आजवर फक्त एकच जागा मिळाली आहे. 2016 च्या निवडणुकीत नेमम मतदारसंघात भाजपचा विजय झाला होता.

केरळमध्ये येत्या 6 एप्रिलला विधानसभेच्या 140 जागांसाठी निवडणुका आहेत. मग यंदा संघाची मेहनत फळाला येईल का?

नेममचे भाजपचे आमदार ओ राजगोपाल यांना मी विचारलं की, भाजपला निवडणुकीत मोठं यश मिळवून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केरळमध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या (RSS) रोज 4500 शाखा भरतात. भारतातल्या कोणत्याही राज्यापेक्षा हा आकडा मोठा आहे.


सामग्री: सात टप्प्यांमध्ये होत असलेल्या लोकसभा निवडणुकांचे निकाल 23 मे रोजी जाहीर होतील. गुरुवारी या निवडणुकीसाठी पहिल्या टप्प्याचं मतदान झालं.

या पोस्टमध्ये म्हटलं आहे, "जनादेश मिळवण्यासाठी तुम्हाला 273 जागांची गरज आहे. काँग्रेस फक्त 230 जागा लढवत आहे. समाजवादी पक्ष 37, बहुजन समाज पक्ष 37, राजद 20 आणि तृणमूल काँग्रेस 42 जागा लढवत आहे.

त्यामुळे इतर कोणताही पक्ष सरकार स्थापन करण्यासाठी निवडणूक लढवताना दिसत नाही. ते केवळ भाजपाला स्पष्ट जनादेश मिळवण्यापासून रोखण्यासाठी आणि देशाची घडी विस्कटण्यासाठी निवडणूक लढवत आहेत."

'वुई सपोर्ट नरेंद्र मोदी' यासारख्या अनेक उजव्या विचारसरणीच्या फेसबूक ग्रुप्सवर ही पोस्ट शेअर करण्यात आली आहे.

 शेअरचॅटसारख्या प्लॅटफॉर्मवर हजारो लोकांनी ही पोस्ट पाहिली आहे.

 या फोटोतील माहितीची सत्यता जाणण्यासाठी आमच्या व्हॉट्सअप वाचकांनीही आम्हाला विचारले आहे.

या पोस्टमध्ये केलेला दावा खोटा असल्याचं आमच्या लक्षात आलं आहे.

फॅक्ट चेक

लोकसभेची निवडणूक 543 मतदारसंघांमध्ये होत असून दोन जागा नियुक्त सदस्यांसाठी आहेत. सरकार स्थापन होण्यासाठी कोणत्याही पक्षाला किमान 272 जागांची गरज असते.

भाजपा 272 पेक्षा अधिक मतदारसंघात लढून स्पष्ट जनादेश मिळवून सरकार स्थापन करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे हे खरं आहे. आतापर्यंत पक्षाने जाहीर केलेल्या 19 याद्यांमुळे हा पक्ष 433 जागांवर लढत असल्याचं दिसून येतं. परंतु काँग्रेस केवळ 230 जागा लढवत आहे ही माहिती चुकीची आहे.

काँग्रेस पक्षाच्या अधिकृत वेबसाईटवर विविध मतदारसंघात निवडणूक लढवणाऱ्या त्यांच्या उमेदवारांची यादी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

हा पक्ष 543 पैकी 379 जागांवर निवडणूक लढवत आहे.

तृणमूल काँग्रेस आणि बहुजन समाज पक्ष, समाजवादी पक्ष, राष्ट्रीय जनता दल हे सर्व प्रादेशिक पक्ष आहेत.

हे पक्ष केवळ ठराविक प्रदेशापुरते मर्यादित असल्यामुळे ते केवळ आपल्याच राज्यात निवडणूक लढवत आहेत.

समाजवादी पक्ष उत्तर प्रदेशात 37 जागा आणि बहुजन समाज पक्ष 38 जागांवर निवडणूक लढत आहेत. या दोन्ही पक्षांनी आघाडी केली आहे.

राजद बिहारमधील पक्ष असून त्यांनी 20 उमेदवार जाहीर केले आहेत.

तृणमूल काँग्रेसने 42 उमेदवार घोषित केले असून ते पश्चिम बंगालमधील सर्व मतदारसंघात निवडणूक लढवत आहेत.

भाजप आणि काँग्रेस या दोन पक्षांनी देशातील विविध राज्यांमध्ये उमेदवारांना तिकीट दिले आहे.

काँग्रेसने केवळ 230...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019 लोकसभा निवडणुकीत स्पष्ट बहुमत मिळवून सरकार स्थापन करण्यासाठी भाजपशिवाय कोणताही पक्ष प्रयत्न करताना दिसत नाही, अशी एक पोस्ट सोशल मीडियावर प्रसिद्ध झाली आहे.


सामग्री: सात वर्षांपुर्वी असांज यांनी आपली अटक टाळण्यासाठी या दुतावासात आश्रय घेतला होता.

त्यांच्यावर एका महिलेच्या लैंगिक छळाचा आरोप होता, त्यामुळे अटक होऊन त्यांना स्वीडनकडे त्यांना प्रत्यार्पित करावं लागलं असतं, असे होऊ नये म्हणून त्यांनी एक्वेडोरच्या लंडनस्थित दुतावासात आश्रय घेतला.

पण आता त्यांच्याविरोधातला लैंगिक छळाचा आरोप मागे घेण्यात आला आहे.

असांज यांना ताब्यात घेण्यात आलं असून त्यांना वेस्टमिंस्टर कोर्टासमोर हजर करण्यात येईल असं लंडन मेट्रोपॉलिटन पोलिसांनी सांगितलं.

कोर्टात हजर न राहिल्याने त्यांना अटक केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं.

इक्वेडोरचे राष्ट्राध्यक्ष लेनिन मोरेनो यांनी म्हटलं की असांज यांनी सतत आंतरराष्ट्रीय नियमांचं उल्लंघन केल्यामुळे त्यांचा राजाश्रय आम्ही काढून घेत आहोत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विकीलिक्सचे सहसंस्थापक ज्युलियन असांज यांना लंडन इथल्या इक्वेडोर देशाच्या दुतावासात अटक केली आहे.


सामग्री: सातबारा उताऱ्यातील गाव नमुना-7 मध्ये कोणत्या व्यक्तीच्या नावावर किती जमीन आहे, याचा उल्लेख केलेला असतो, यालाच अधिकार अभिलेख असं म्हटलं जातं. तर गाव नमुना-12 मध्ये या जमिनीवरच्या किती क्षेत्रावर कोणत्या पिकांची लागवड केली आहे, याची माहिती दिलेली असते, यालाच पिकांची नोंदवही असं म्हटलं जातं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

आता सरकारनं सुधारित सातबारा उताऱ्यास मान्यता दिली आहे. त्यानुसार 'गाव नमुना-7' मध्ये खालील बदल सूचित करण्यात आले आहेत.

यापूर्वी 3 मार्च 2020 ला महाराष्ट्र सरकारनं सातबारा आणि आठ-अ उताऱ्यावर वरच्या बाजूला महाराष्ट्र शासनाचा आणि ई-महाभूमी प्रकल्पाचा लोगो टाकण्यास मान्यता दिली आहे.

ई-महाभूमी प्रकल्पाविषयी ई-फेरफार प्रकल्पाचे राज्य समन्वयक रामदास जगताप यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "ई-महाभूमी प्रकल्पात ई-फेरफार, ई-चावडी, ई-मोजणी, ई-नकाशा, ई-रेकॉर्ड, ई-नोंदणी असे घटक समाविष्ट आहेत. महसूल विभागानं 23 जानेवारी 2013 पासून ई-फेरफार प्रकल्प सुरू करण्यास मान्यता दिली आहे. याद्वारे राज्यभरात फेरफार ऑनलाईन पद्धतीनं घेण्याची कार्यवाही सुरू झाली आहे."

सातबारा उताऱ्यातील बदलांविषयी त्यांनी सांगितलं, "परिपूर्ण सातबारा जनतेला उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशानं आणि राज्यातील सगळ्या जिल्ह्यांत एकसमानता आणण्यासाठी सातबारा उताऱ्यात बदल प्रस्तावित करण्यात आले होते. आता नवीन सातबाऱ्याच्या माध्यमातून अधिक माहितीपूर्ण सातबारा जनतेला उपलब्ध होईल आणि महसूल विभागाच्या कामकाजात अचूकता आणि गतिमानता येईल."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागानं सातबारा उताऱ्यात बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासंबंधीचा शासन निर्णय 2 सप्टेंबर 2020 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आला आहे.


सामग्री: साताऱ्याचे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे खासदार उदयनराजे यांनी EVMद्वारे झालेल्या मतदानावर शंका उपस्थित करत सरकारला आव्हान दिलं आहे.

"या निवडणुकीत EVMव्दारे झालेले मतदान आणि मतमोजणीत आढळलेले मतदान यात मोठी तफावत आढळून आली, तरी निवडणूक आयोग आणि सर्वोच्च न्यायालय याबाबत काही बोलायला तयार नाही. हा लोकशाहीचा घात असून काय व्हायचे ते होऊ द्या, मी खासदारकीचा राजीनामा देतो, त्यानंतर सातारा मतदारसंघात बॅलेट पेपरवर निवडणूक घ्या," असं वक्तव्य खासदार उदयनराजे भोसले यांनी सरकारला दिले.

सातारा इथं शासकीय विश्रामगृहावर झालेल्या पत्रकार परिषदेत उदयनराजेंनी EVMबाबत शंका उपस्थित केली.

ते म्हणाले, "जगभरातील प्रगत देश बॅलेटपेपरवर मतदान घेत आहेत आणि आम्ही विश्वासार्हता नसलेल्या EVMचा वापर करत आहोत. 1 हजार मतदानाला बॅलेट पेपर वरील निवडणुकीत अवघा 1300 रूपये तर खर्च येतो, तर हाच खर्च EVM मशीनवरील मतदानासाठी 33 हजार रुपये येतो. हा खर्चाचा होणारा अपव्यय सर्वसामान्यांनी भरलेल्या कररूपी पैशातूनच होतो."

याबाबतच tweet देखील खासदार उदयनराजे भोसले यांनी केले आहे. त्यात त्यांनी म्हटलंय, "सातारा लोकसभेचा मी राजीनामा देतो आयोगाने फेरनिवडणूक घ्यावी. लोकसभेत किती व्हायरस शिरलेत हे कोण सांगणार? EVM ने झालेल्या मतदानानंतर मतमोजणीमध्ये बहुतांश मतदारसंघामध्ये झालेले मतदान व मोजलेल्या मतदानात फरक आढळला आहे. तरीही निवडणूक आयोग व सर्वोच्च न्यायालय याबाबत काही बोलत नाही."

पत्रकार परिषदेत त्यांनी निवडणूक आयोगाला आव्हान देत उदयनराजेंनी EVM मशीनवर झालेले मतदान आणि निकालादिवशी मतमोजणीवेळी EVMवर आढळलेले मतदान यातील तफावतीचा खुलासा करण्याची मागणी केली.

माझ्या सातारा मतदार संघात देखील अनेक ठिकाणी हे प्रकार झालेत. असे प्रकार देशभरातील जवळपास 376 मतदार संघात झाल्याचं समोर आलं आहे. त्यामुळे निवडणूक आयोग आणि सरकारनं EVM मशीन बंद करून बॅलेटपेपरवर मतदान घेण्यात यावे, अशी  मागणी उदयनराजे यांनी यावेळी केली.

EVM मतदानावर विरोधकांनी आक्षेप घेतले आहेत. हातकणंगले मतदारसंघात झालेल्या मतदानात आणि मतमोजणीतील मतांमध्ये तफावत आढळून आल्याची माहिती माजी खासदार राजू शेट्टी यांनी देखील समोर आणली होती. हातकणंगले मतदारसंघात मतमोजणीनंतर 459 मते EVM मधून जास्त निघाली आहेत. त्याबाबत राजू शेट्टी यांनी निवडणूक आयोगाकडे तक्रार दाखल केली आहे.

EVM द्वारे झालेले मतदान - 12,45,797

EVM...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात नुकतीच लोकसभा निवडणूक पार पडली. भाजपने या निवडणुकीत विजय मिळवत सरकार स्थापन केले. पण महिन्याभरात आणि आताही EVMद्वारे झालेल्या मतदानावर शंका उपस्थित होत आहेत.


सामग्री: साताऱ्यात उदनराजे यांनी १८ सप्टेंबरला माध्यमांशी संवाद साधला होता. यावेळी बोलताना मराठा आरक्षणाच्या मुद्यावर मराठा समाजाला न्याय मिळाला पाहिजे. ते का वंचित राहतील असा सवाल करत त्यांनी मराठा आरक्षण मुद्यावर राजीनामा देण्याचंही वक्तव्य केलं होतं.

मात्र त्यानंतर २५ दिवस झाले तरी उदयनराजे यांनी मराठा आरक्षण या मुद्यावर आपलं मत मांडलेलं नाही. किंवा भूमिका जाहीर केली नाही. ते इतके दिवस शांत का बसले आहेत याची चर्चा होताना दिसतेय.

नाशिकमध्ये २६ सप्टेबरला सकल मराठा समाजाने राज्यव्यापी बैठक घेतली. या बैठकीला खासदार संभाजीराजे छत्रपती उपस्थित राहिले. मात्र आमंत्रण असूनही उदयनराजे या बैठकीला उपस्थित राहिले नाहीत. त्यावेळी त्यांनी वैयक्तिक कारणांनी अनुपस्थित असल्याचं सांगत आरक्षणाला पाठिंबा असल्याचं व्हीडिओच्या माध्यमातून कळवलं होतं.

दरम्यानच्या काळात जोवर मराठा आरक्षण मिळत नाही. तोवर कोणत्याही परीक्षा घेऊ नयेत अशी मागणी राज्य सरकारकडे संभाजीराजे यांनी केली. या मागणीला सकारात्मक प्रतिसाद देत राज्य सरकारने एमपीएससीच्या परीक्षा पुढे ढकलल्या.

मराठा आरक्षणाच्या मुद्यावर पुण्यात ३ ऑक्टोबरला शिवसंग्राम संघटनेचे संस्थापक विनायक मेटे यांनी बैठक आयोजित केली होती. या बैठकीचे निमंत्रण उदयनराजे आणि शिवेंद्रराजे यांना देण्यात आलं होते. मात्र हे दोघेही या बैठकीला गेले नाहीत.

त्यानंतर नवी मुंबईत ७ ऑक्टोबरला नरेंद्र पाटील यांनी मेळाव्याचं आयोजन केलं होतं. या बैठकीला देखील उदयनराजे यांनी जाणं टाळलं.

उदयनराजे बैठकांना जाणं का टाळतात?

राज्यात मराठा आरक्षणाचा मुद्दा पेटलेला असताना एकीकडे मराठा समाजाच्या बैठका, मेळावे यांचं आयोजन होत आहे मात्र दुसरीकडे उदयनराजे या सगळ्यापासून अलिप्त असल्याचं चित्र पाहायला मिळतंय.

दरम्यान, मराठा आरक्षण आंदोलनाबाबत ते स्वतंत्र भूमिका घेणार असल्याची माहिती मिळतेय. त्यानुसार उदयनराजे साताऱ्यात परतल्यानंतर मराठा आरक्षणाबाबत स्वंतत्र भूमिका जाहीर करणार आहेत.

पण तरीही मुद्दा हाच आहे की मराठा समाजाला अपेक्षित असलेला सहभाग उदयनराजे का घेत नाहीयेत किंवा आंदोलनात ठाम भूमिका घेत सक्रिय सहभाग घेताना उदयनराजे का दिसत नाहीत.

याबाबत दैनिक सकाळचे सहयोगी संपादक राजेश सोळस्कर यांनी सांगितलं की, "उदयनराजे यांचा आजपर्यंतचा राजकीय प्रवास पाहिला तर त्यांनी एखाद्या प्रश्नावर ठोस भूमिका घेतलेली आहे आणि ती तडीस...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सर्वोच्च न्यायालयाने स्थगिती दिल्यानंतर मराठा आरक्षणाचा मुद्दा नव्याने उफाळून आला आहे. याबाबत सकल मराठा समाजाने आक्रमक भूमिका घेतली आहे. खासदार संभाजीराजे मराठा समाजाच्या वतीने भूमिका मांडत आहेत. पण उदयनराजे यांची नेमकी भूमिका समोर येताना दिसत नाही.


सामग्री: साताऱ्यात सातबाऱ्यावर महिलांचं नाव

मोलमजुरी करणाऱ्या महिलेच्या श्रमाला मोल मिळतं, मात्र, स्वत:च्याच घरात आणि शेतात राबणाऱ्या महिलेला त्याचा मोबदला मिळत नाही. उलट प्रसंगी दारु पिऊन आलेल्या पतीच्या लाथाळ्या खाव्या लागतात.

कुटुंबाच्या तुटपुंज्या का होइना उत्पन्नाचं एकमेव साधन असलेली शेतजमीन धन्यानं व्यसनापायी कधीच गहाण ठेवलेली असते. पण आता यापुढे असं होणार नाही.

सातबाऱ्यावर सहहिस्सेदार म्हणून कुटुंबातील 'कारभारणीचं' नाव लागत असल्याने ती केवळ नावाची नव्हे, तर खरंच त्या कुटुंबाची 'कारभारीण' ठरली आहे.

सातारा जिल्ह्यातल्या सातारा आणि जावळी या दोन तालुक्यांत अनुक्रमे ८८ आणि ४१ अशा एकूण १२९ कुटुंबांत पतीच्या सहमतीने सातबारावर नावं चढवून शेतजमिनीत सहहिस्सेदार असल्याचा दाखला देण्यात येत आहे.

सावित्रीबाई फुले यांनी महिला शिक्षणाचा पाया रचला.

क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या जन्मदिनानिमित्त साताऱ्याच्या जिल्हाधिकारी श्‍वेता सिंघल यांच्या हस्ते या शेतकरी कुटुंबांना पत्नीच्या नावासह नव्या नोंदणीच्या सातबारा उताऱ्याचं वाटप करण्यात येणार आहे.

साताऱ्याच्या माहेरवाशिण असलेल्या सावित्रीबाईंची जयंती सर्वत्र साजरी होत आहे. पाच हजार वर्षांच्या गुलामीला सुरूंग लावण्याचं काम क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी केलं.

सातारा तालुक्यातल्या गजवडी, अंगापूर, रेवंड, शेळकेवाडी आणि कारी तसंच जावळी तालुक्यातल्या ओझरे, म्हाते खुर्द, भिवडी या गावांमधल्या १२९ दांपत्यांनी हे पुरोगामी पाऊल उचललं आहे.

रेवंडे (ता. सातारा) येथे सातबारा उताऱ्यावर पत्नीचे नाव लागावं म्हणून पुरुषांनी संमतीपत्रे भरली.

कुटुंबातील कर्त्यापुरुषाच्या बरोबर शेतजमिनीच्या सातबारा उताऱ्यावर पत्नीचंही सहहिस्सेदार म्हणून मालकी सदरी नाव असावं, अशी शेतकरी संघटनेची मागणी होती. या मागणीला धरून महाराष्ट्र सरकारनं १९९२ मध्ये मालमत्तेमध्ये महिलांचा हिस्सा दाखवणारी 'लक्ष्मी मुक्ती' ही योजना कुटुंबातील दोघांच्या सहमतीनं राबविण्याचा निर्णय घेतला. तसं परिपत्रक निघालं. मात्र, सरकारी कारभारातील उदासिनतेमुळे ही योजना पुरेशा लोकांपर्यंत पोहचली नाही.

पुरुषाच्या सहमतीने सातबारावर नाव लागत असल्यानं आपल्या पश्चात पत्नीच्या नावे सगळं होणार आहे, मग घाई का असं म्हणून पुरुषांनी कधीच पत्नीचं नाव लावलं नाही. बहुतेक ठिकाणी ग्रामसभेत या विषयावर साधी चर्चा करायलाही काही मंडळींनी पुरुषी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सावित्रीबाई फुलेंचा जन्मदिवस.  महिला शिक्षणाच्या अध्वर्यू सावित्रीबाई फुले यांच्या जयंतीनिमित्त गेल्या वर्षी सातारा जिल्ह्यातील काही गावांमध्ये सातबाऱ्यावर पतीच्या बरोबरीनं पत्नीचं नावही जोडण्यात आलंय.


सामग्री: साताऱ्यामधील गोखळी गावचे मयूर गावडे भारतीय सैन्यात तैनात आहेत. सध्या काश्मीरमध्ये त्यांची पोस्टिंग झालीये. भारतीय जवान घरापासून दूर देशाची सेवा करत असातात तेव्हा त्यांच्या आईबाबांच्या मनात एक वेगळीच लढाई चालू असते.

व्हीडिओ रिपोर्ट - गणेश पोळ, बीबीसी मराठी प्रतिनिधी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पोटचा मुलगा जेव्हा देशाचं संरक्षण करण्यासाठी सीमेवर तैनात असतो तेव्हा आई बापाच्या मनात काय चालू असतं? हेच आपण जाणून घेऊयात.


सामग्री: साथीच्या रोगांच्या बाबतील संसर्गाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता अनेकदा खरी ठरते. स्पॅनिश फ्लूच्या संसर्गाची दुसरी लाट (किंवा साथ)पहिल्या लाटेपेक्षाही भयंकर होती. मग कोरोना व्हायरसच्या बाबतीत हीच गोष्ट खरी ठरणार का? आणि त्याचे काय परिणाम होतील?

संसर्गाची दुसरी लाट म्हणजे काय असतं?

कल्पना करा तुम्ही समुद्राच्या लाटा पाहात आहात. एक लाट हळूहळू मोठी होत जाते, उंचावते आणि खालावते. साथीच्या रोगांचंही असंच काहीसं असतं.

 संसर्गाचा आकडा वाढत जातो आणि मग खाली येतो. मग असं समजा की कोरोना व्हायरसची येऊन गेलेली किंवा येऊ घातलेली साथ ही या लाटेसारखी आहे.

युनिव्हर्सिटी ऑफ वॉरविकमधले डॉ. माईक टिल्डस्ले यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "साथीच्या रोगांची अशी लाटांशी तुलना करणं अगदीच शास्त्रीयदृष्ट्या योग्य नसलं तरी ही त्यातल्या त्यात जवळची व्याख्या आहे."

कधी कधी पहिली लाटच वरखाली होते आणि अनेकांना वाटतं की पहिली लाट संपून दुसरी आलेली आहे. सध्या अमेरिकेमध्ये असंच काहीसं घडत आहे.

संसर्गाची पहिली लाट ओसरली आहे असं म्हणण्यासाठी साथ पूर्णपणे आटोक्यात येऊन रुग्णांचा आकडा मोठ्या प्रमाणात कमी व्हायला हवा. त्यानंतर दुसरी लाट आली आहे असं म्हणायला जवळपास आटोक्यात आलेल्या संसर्गात पुन्हा सतत वाढ होत राहायला हवी.

न्यूझीलंड, जिथे या जागतिक साथीच्या पहिल्या 24 दिवसात एकही पेशंट नव्हता किंवा बीजिंग, जिथे पहिल्या 50 दिवसात पेशंट नव्हता आणि आता सापडला आहे, ते या व्याख्येत बसत नाहीत.

पण काही शास्त्रज्ञांच्या मते इराणमध्ये आता जी परिस्थिती आहे किंवा जे घडतंय त्याला या साथीची दुसरी लाट म्हणता येऊ शकतं.

यूकेमध्ये कोरोना व्हायरसची दुसरी लाट येऊ शकते?

याचं उत्तर पूर्णपणे सरकार कोणते निर्णय घेतंय त्यावर अवलंबून आहे. "सध्या काहीच स्पष्ट नाहीये, नक्की कशाचा अंदाज येत नाहीये आणि यामुळेच माझी चिंता वाढली आहे,"डॉ. टिल्डस्ले म्हणतात.

असं नक्कीच होऊ शकतं. कोरोना व्हायरस अजून देशातून हद्दपार झाला नाहीये. तो तितकाच धोकादायक आणि जीवघेणा आहे जितका 2020च्या सुरुवातीला होता.

आतापर्यंत यूकेच्या एकूण लोकसंख्येपैकी फक्त 5टक्के लोकांना याची लागण झाली आहे, आणि त्या सगळ्या लोकांमध्ये या रोगाविरुद्ध रोगप्रतिकारशक्ती तयार झाली असेलच याची कोणतीही खात्री नाही.

"हातात असलेले पुरावे तर हेच सांगतात की लोक अजूनही धोक्याच्या बाहेर नाहीत. आपण जर सगळी बंधनं काढली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाचं संकट संपायचं नाव घेत नाहीये. अनेक देशांमध्ये कोरोना व्हायरसच्या साथीने थैमान घातलं आहे पण जिथे याची साथ आटोक्यात आली आहे त्या देशांनाही आता संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेची भीती आहे.


सामग्री: सादा प्रांतात झालेल्या हल्ल्यात जखमी झालेला मुलगा

येमेनमधल्या उत्तर सादा प्रांतातल्या दाह्यान इथल्या बाजारपेठेतून जाणाऱ्या मुलांच्या बसवर हा हल्ला झाला. इथल्या बंडखोर हौदी चळवळीमार्फत येमेन देशाचा पश्चिम भाग व्यापला आहे. या भागात त्यांनी आपली सत्ता प्रस्थापित केली आहे.

त्यांच्यामार्फत या भागात चालवल्या जाणाऱ्या आरोग्य मंत्रालयानं हा आकडा मोठा असल्याचं सांगितलं आहे. त्यांनी या हल्ल्यांत 43 जणांचा मृत्यू, तर 61 जण जखमी झाल्याचं म्हटलं आहे.

येमेनच्या पश्चिम भागात हौदी बंडखोरांकडे असून उरलेल्या भागात पूर्वीपासून असलेलं हदी सरकार आहे. सौदी अरेबिया आणि इतर अरब राष्ट्रांनी हदी सरकारला पाठिंबा दिला आहे. यासाठी ते हौदी बंडखोरांवर हल्ले करत आहेत. आम्ही केलेली कारवाई कायदेशीर असल्याचं या राष्ट्रांनी स्पष्ट केलं आहे.

यावेळी अरब राष्ट्रांनी सांगितलं की, आम्ही नागरिकांवर हल्ले करत नाही. परंतु, बाजारपेठा, शाळा, हॉस्पिटल आणि निवासी भागावर सौदीप्रणित फौजा हल्ले करत असल्याचं मानवाधिकार संघटनांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, येमेनसाठी असलेले संयुक्त राष्ट्रांचे विशेष अधिकारी आणि माजी ब्रिटीश मुत्सद्दी मार्टीन ग्रिफीथ हे चर्चेसाठी पुढाकार घेण्यास सरसावले आहेत. येत्या सप्टेंबरमध्ये जिनिव्हामध्ये ते येमेनमधल्या दोन्ही गटांमध्ये चर्चेसाठी बैठक आयोजित करणार आहेत.

ग्रिफीथ यांनी याबाबत बीबीसीशी चर्चा केली. ते सांगतात, "हा प्रश्न जर लवकर सोडवला गेला नाही तर, येमेनचा पाडाव होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भविष्यांत या देशाची परिस्थिती सीरियाहून वाईट होण्याची शक्यता आहे. हे युद्ध हळूहळू जटिल होत चाललं आहे. यातला इतरांचा आंतरराष्ट्रीय रस वाढत असून दोन पक्षांचा विचार करता, एकीकडेच ध्रुवीकरण होण्याची शक्यता अधिक आहे. त्यामुळे हा प्रश्न सोडवणं कठीण होईल."

येमेनमध्ये का युद्ध सुरू आहे?

येमेनमधला हा वाद 2015च्या सुमारास सुरू झाला. हौदी बंडखोरांनी देशाचा पश्चिम भाग या वादात व्यापला. त्यांच्या या कृतीमुळे येमेनचे अध्यक्ष अब्दराब्बूह मनसौर हदी यांना परदेशात पलायन करावं लागलं.

इराणकडून या वादाला खतपाणी घातलं जात असल्याचं लक्षात आल्यावर सौदी अरेबियासह सात अरब राष्ट्रांनी या वादात हदी सरकारच्या बाजूनं उडी घेतली.

आतापर्यंत या संघर्षात 10,000 हून अधिक मृत्यू झाले असून यात नागरिकांची संख्या सर्वाधिक आहे. तर, 55 हजारांहून अधिक जण जखमी झाल्याची माहिती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सौदी अरेबिया आणि इतर अरब राष्ट्रांनी येमेनवर केलेल्या हवाई हल्ल्यात 29 लहान मुलांचा मृत्यू झाला आहे. तर, 30 जण जखमी झाले आहेत. अशी माहिती इंटरनॅशनल कमिटी ऑफ द रेड क्रॉस यांनी दिली आहे.


सामग्री: सादिक पंजाबी

50-60च्या दशकात पाकिस्तानातून थेट कोल्हापूर गाठून कुस्तीचा फड आणि करवीरवासीयांची मनं जिंकणाऱ्या सादिक यांचं बुधवारी लाहोर इथं निधन झालं.

त्यांच्या निधनाने कोल्हापूरच्या कुस्ती आखाड्यातलं एक धगधगतं पर्व निमाल्याची भावना कोल्हापुरातील कुस्तीप्रेमींनी व्यक्त केली. भारत-पाकिस्तान संबंध ताणलेले असतानाच्या काळातही कोल्हापूरकरांनी सादिक यांना अंतर दिलं नाही.

'मुलाला पैलवान बनवून कोल्हापुरात आणेन'

"शाहू महाराज हे कला क्षेत्र तसंच क्रीडा क्षेत्राचे आश्रयदाते होते. कोल्हापूरमध्ये कुस्तीची परंपरा रुजवण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा आहे. कोल्हापुरातल्या मल्लांना चांगलं मार्गदर्शन मिळावं, ते तयार व्हावेत या विचारातून शाहू महाराजांनी देशातल्या चांगल्या पैलवानांना कोल्हापुरात आणलं. स्वातंत्र्यपूर्व काळातील प्रसिद्ध पैलवान गुलाम अहमद यांचा मुलगा निका पंजाबी हे शाहू महाराजांचे दत्तक मल्ल होते.

"खासबाग मैदानावरच्या एका महत्त्वपूर्ण लढतीत निका यांना पराभवाला सामोरं जावं लागलं. हा पराभव जिव्हारी लागलेल्या निका यांनी शपथ घेतली की मुलाला पैलवान बनवून कोल्हापुरात आणेन. 1954 साली निका पाकिस्तानहून कोल्हापूरला आले ते मुलगा पैलवान सादिक याला घेऊनच", ज्येष्ठ पत्रकार आणि सादिकचा यांचा खेळ 'याचि देही याचि डोळा' पाहणाऱ्या नाना पालकर यांनी असंख्य आठवणी जागवल्या.

सादिक यांचा दरारा

सादिक यांनी कराडच्या रामराव मुळीक यांचे शिष्य राघू बनपुरी याला अस्मान दाखवले. त्यानंतर सांगलीच्या विष्णुपंत सावर्डेकरांशी दोन हात केले. पहिल्या लढतीत सावर्डेकरांनी सादिकला लोळवलं मात्र दुसऱ्या लढतीत सादिकने उट्टं काढलं. पैलवान मारुती वडार यांना यांना हरवल्यानंतर सादिक यांचा दबदबा वाढू लागला.

महम्मद हानिफ आणि रामचंद्र बिडकर या तत्कालीन मोठ्या मल्लांना नमवत सादिकने आपली तय्यारी दाखवून दिली. सादिक यांना आव्हान देणार कोण अशी परिस्थिती होती. त्यावेळी हिंदकेसरी गणपतराव आंदळकर यांनी आव्हान स्वीकारलं. 75 मिनिटं चाललेल्या या लढतीत सादिक यांची दमछाक उडाली. परंतु कुस्ती बरोबरीत सोडवण्यात आली. पहिले हिंदकेसरी श्रीपती खंचनाळे आणि सादिक यांच्यात झालेली झुंज अविस्मरणीय झाल्याची आठवण नाना सांगतात. एक तास लढून सादिकने यांनी बाजी मारली.

गोगा-सादिक मुकाबला

सादिक यांना आव्हान देण्यासाठी त्या काळातला मोठं नाव असलेला गोगा पैलवान कोल्हापुरात आले. परंपरागत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मलमली कुर्ता, त्यातून डोकावणारी पिळदार शरीरयष्टी, दणकट बांधा, सफेद लुंगी आणि पायात वाजणारी कोल्हापूर चप्पल. आपल्या अद्भुत कुस्ती कौशल्याने भल्याभल्या मल्लांना चीतपट करणारे पाकिस्तानचे पैलवान सादिक पंजाब यांचं उमेदीच्या काळातलं हे वर्णन.


सामग्री: साधारण 1 कोटी डोस सशुल्क निर्यात केले गेलेत. भारताच्या या उपक्रमाला व्हॅक्सिन डिप्लोमसी असं म्हटलं जातंय. काही तज्ज्ञांना वाटतं की लशींच्या माध्यमातून भारत चीनचा दक्षिण आशियातला प्रभाव कमी करू शकतो. अरुणोदय मुखर्जी यांचा स्पेशल रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारत वेगवेगळ्या देशांना कोव्हिडच्या लशींचा मोफत पुरवठा करतोय. 20 जानेवारीपासून जवळपास 55 लाखांपेक्षा जास्त डोस 17पेक्षा अधिक देशांना पाठवले गेलेत.


सामग्री: साधारण दीड वर्षांच्या कालखंडात तीनदा अयोध्येला रामाच्या दर्शनाला जाणारे उद्धव ठाकरे या मुद्द्याचा राजकारणासाठी वापर करत असल्याचं स्पष्ट आहे. तसा वापर बाळासाहेब ठाकरेंनी सुद्धा केला होता. पण त्यात फरक हा आहे की बाळासाहेब ठाकरे यांनी कधी अयोध्येचे दौरे  केले नव्हते.

आधी आपला मित्र पक्ष असलेल्या भाजपवर दबाव टाकण्यासाठी आणि आता पक्षाची हिंदुत्ववादी ओळख टिकवण्यासाठी उद्धव ठाकरे यांना हे दौरे करावे लागत आहेत.

पहिला दौरा - 24 आणि 25 नोव्हेंबर 2018

उद्धव ठाकरे यांचा हा पहिला अयोध्या दौरा होता. 2 दिवसांच्या या दौऱ्यात त्यांनी रामाचं दर्शन, छोटी सभा, शरयूची आरती असा भरगच्च कार्यक्रम ठेवला होता. त्यावेळी त्यांच्या बरोबर रश्मी ठाकरे सुद्धा आल्या होत्या.

पहिल्या दौऱ्याची राजकीय पार्श्वभूमी

तेव्हा राज्याच्या सत्तेत असून शिवसेनेला त्यांचा सत्तेचा पुरेसा वाटा मिळत नसल्याची भावना होती. त्यातच भाजपच्या नेत्यांकडून पुढच्या निवडणुका स्वबळावर लढवण्याची चाचपणी सुरू होती.

फडणवीस सरकारमध्ये वेगवेगळ्या मुद्द्यांवर खटके उडत असताना उद्धव ठाकरे यांनी भाजपला त्यांच्याच मुद्द्याच्या खिंडीत गाठण्याचा प्रयत्न केला होता.

लोकसभा निवडणुकांच्या आधी उद्धव ठाकरे यांनी अयोध्या दौऱ्याला जाण्याची घोषणा तर केलीच, पण दौऱ्याला एका आठवड्याचा कालावधी शिल्लक राहिलेला असताना 'हर हिंदू की यही पुकार, पहिले मंदिर फिर सरकार' अशी घोषणा दिली. एक प्रकारे ही घोषणा देऊन त्यांनी नरेंद्र मोदींना जाळ्यात अडकवण्याचा प्रयत्न केला.

नोटबंदी जर एका दिवसात जाहीर केली जाते तर राममंदिरासाठी एका दिवसात अध्यादेश का आणत नाहीत असा सवाल त्यांनी त्यावेळी नरेंद्र मोदी सरकारला विचारला होता.

उद्धव ठाकरे यांच्या या दौऱ्याच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच 25 नोव्हेंबरलाच अयोध्येत विश्व हिंदू परिषदेने धर्मसभा आयोजित केली होती. उद्धव ठाकरेंकडून राममंदिराचा मुद्दा हायजॅक होत असल्याचं चित्र उभं राहत असताना विहिंपनं हे आयोजन केल्याची चर्चा तेव्हा अयोध्येमध्ये रंगली होती. पण हा कार्यक्रम आधीच ठरलेला होता, असा दावा परिषदेने तेव्हा केला होता.

यावेळी लखनऊपासून अयोध्येला जाणाऱ्या महामार्गावर दुतर्फा विहिंपची धर्मसभा आणि उद्धव ठाकरेंचा दौरा यामधलं 'पोस्टर वॉर' रंगलं होतं, त्यावरून हिंदुत्वाच्या राजकारणातलं द्वंद्व दिसत होतं.

दुसरा दौरा - 16 जून 2019

लोकसभा निवडणुकांच्या निकालानंतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेना पक्षप्रमुख आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री थोड्याच वेळात अयोध्येसाठी रवाना होणार आहेत.


सामग्री: साधारणतः वयाच्या विशीत एखादा माणूस आपल्या कौमार्यातून बाहेर पडतो, पण हे काही सगळ्यांबाबत खरं नाही. ६० वर्षांचे, विदुर असणारे 'जोसेफ' यांच्यासाठी कौमार्यातून बाहेर पडणं हे खूपच लाजिरवाणं आणि वैतागवाणं होतं. ही त्यांची कहाणी.

मी खूपच लाजाळू आणि नेहमी काळजीत असायचो, पण मी एकलकोंडा मात्र नव्हतो. मला अनेक मित्रमैत्रिणी होत्या पण मला त्यातून कधी जवळीकीचं नात तयार करता आलं नाही.

शाळेत असताना माझ्या भोवती मुलींचा आणि बायकांचा गराडा असायचा. पण माझ्याकडून 'तशी' कोणतीच पावलं उचलली गेली नाहीत. तसे जर मी प्रयत्न केले असते तर ते नैसर्गिकच समजलं गेलं असतं.

मी विद्यापीठात शिक्षण घ्यायला लागलो तोपर्यंत माझं आयुष्य साचेबद्ध झालं होतं. रिलेशनशिप नसणं किंवा न ठेवणं हेच खूप स्वाभाविक झालं होतं. याचं मोठं कारण म्हणजे माझा कमकुवत स्वाभिमान आणि लोकांना मी फारसा आकर्षक वाटणार नाही हा मला स्वतः बद्दल वाटत असलेला न्युनगंड आणि त्यावरचा दृढ विश्वास.

तुम्ही तुमच्या 'टीन एज' म्हणजेच वय वर्ष १३-१९मध्ये आणि विशीत पदार्पण केल्यानंतर कधीच कुणाबरोबर रिलेशनशिपमध्ये राहिला नसाल तर तुमच्याकडे लोकांना तुम्ही का आवडता हे सांगण्यासाठी काहीच पुरावा नसतो. तुम्ही हे कधीच म्हणू शकत नसता की, "बघा! ही मुलगी माझी गर्लफ्रेंड होती, तीसुद्धा माझी गर्लफ्रेंड होती."

यामुळे तुम्ही आकर्षक नाही, असं तुमचं मत बनत जातं आणि हे मत नंतर अधिकाधिक बळकट होत जातं.

मी कधीच माझ्या मित्रांशी याबद्दल बोललो नाही आणि त्यांनीही मला कधी याबद्दल विचारलं नाही. मला कधी त्यांनी याबद्दल विचारलं असतं तर, अगदी खरं सांगायचं तर, मी बचावात्मक पवित्रा घेतला असता. याचं मुख्य कारण हेच होतं की मला याची लाज वाटू लागली होती.

सेक्स केला नाही यावरून कदाचित समाज लोकांची पारख करत नसेलही. पण मला असं वाटतं की, जेव्हा एखादी गोष्ट नॉर्मलच्या बाहेर आहे, असं समाजाला वाटतं, तेव्हा ती गोष्ट नक्कीच अडचणीची आहे असा समज होऊ शकतो. या सगळ्यांमुळे मला लाज वाटू लागली.

माझ्या अनेक मित्रांना गर्लफ्रेंड होत्या. त्यांच्या रिलेशनशिपकडे आणि पुढे त्याच रिलेशनशिपचं लग्नात रूपांतर होताना मी लांबून पाहायचो. माझ्या स्वाभिमानाला यामुळे तडे जाऊ लागले होते.

मी एकटा पडलो होतो आणि खिन्न झालो होतो. पण मला याची तेव्हा जाणीव झाली नाही. ते कदाचित माझे कुणाशीच शारीरिक संबंध नव्हते म्हणून असेल. पण कुणाशीच भावनिक जवळीक नसणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मी माझ्या वयाची तिशी उलटून गेली तरी व्हर्जिनच होतो. हे किती विचित्र आहे याची मला कल्पना नाही. पण मला फारच लाजीरवाणं वाटत असे आणि माझ्यावर बट्टा लागलाय की काय असं वाटे.


सामग्री: साधारणपणे, इतर सर्दी किंवा फ्लूमध्येही आपल्याला चव आणि गंध कळत नाही.

पण युरोपमधील संशोधकांनी केलेल्या अभ्यासात एक विचित्र माहिती समोर आली आहे. कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे अशी शंका आल्यावर रुग्ण ही एक चाचणी घरात करू शकतात. अर्थात त्यानंतर स्वॅब टेस्ट करावीच लागणार आहे. पण या चाचणीमुळे स्वॅब टेस्टआधी अलगीकरणात जाण्याचा निर्णय घेण्यास मदत होते.

कोरोनाची लागण झाल्यावरचं गंध न कळण्याचं लक्षणं आणि इतर सर्दी किंवा फ्लू झाल्यावरचं लक्षण यामध्ये फरक असल्याचं आढळून आलं आहे.

कोव्हिड-19 झाल्यानंतर रुग्णांना लगेचच हे लक्षण दिसायला सुरुवात होते. पण यामध्ये नाक गळणं किंवा नाक बंद होणं असे प्रकार दिसत नाहीत. कोरोनाची लागण झालेले अनेक रुग्ण मोकळेपणाने श्वास घेऊ शकतात. शिवाय या रुग्णांच्या तोंडाची चव जाणं हेसुद्धा एक लक्षण कोरोना संसर्गाचं आहे.

नासिकाशास्त्र विषयातील तज्ज्ञांनी याबाबत अधिक माहिती दिली. कोरोनाची लागण झाल्यामुळे चव गमावलेला रुग्ण खरोखरच कडू किंवा गोड यांमधील फरक सांगू शकत नाही. चव आणि गंधाची भावना निघून गेल्याने असं होत असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना व्हायरस हा चव आणि गंधाशी संबंधित मज्जातंतूच्या पेशींवर थेट परिणाम करतो.

कोरोना व्हायरसची खालील प्रकारची मुख्य लक्षणं असल्याचं सांगितलं जातं.

ही लक्षणं जाणवत असलेल्या रुग्णांनी स्वतःच अलगीकरणात जावं आणि स्वॅब टेस्टच्या माध्यमातून चाचणी करून घेण्याची सूचना प्रशासनाकडून दिली जाते.

अशी लक्षणं जाणवणाऱ्या लोकांचे कुटुंबीय आणि संपर्कात आलेल्या मंडळींनीही अलगीकरणात जावं, असी सूचना आहे.

गंध चाचणी

युनिव्हर्सिटी ऑफ ईस्ट अँगिलाचे संशोधक प्रा. कार्ल फिलपॉट यांनी एक चव आणि गंध चाचणी 30 स्वयंसेवकांवर चव आणि गंध चाचणीचा प्रयोग केला.

यामध्ये 10 जण कोव्हिड पॉझिटिव्ह होते. 10 जणांना तीव्र सर्दी झाली होती तसंच इतर 10 जणांमध्ये कोणत्याच प्रकारच्या फ्लूचं लक्षण नव्हतं. ते निरोगी होते.

कोव्हिड-19 रुग्णांमध्ये गंध न कळण्याचं लक्षण प्रामुख्याने आढळून आलं. त्यांना वास कळत नव्हता. कडू आणि गोड या चवीतला फरकसुद्धा त्यांना कळत नव्हता.

प्रा. फिलपॉट हे गंध आणि चवीशी संबंधित विकार असलेल्या लोकांच्या मदतीसाठी काम करणाऱ्या फिफ्थ सेन्स या संस्थेतही काम करतात.

ते सांगतात, "श्वसनाशी संबंधित आजार पसरवणाऱ्या इतर विषाणूंपेक्षा कोरोना व्हायरसची लक्षणं खरोखरच वेगळी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चव किंवा वास न कळणे हे कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं लक्षण आहे, हे आता आपल्याला माहीत आहे.


सामग्री: साने गुरुजी

'खरा तो एकची धर्म' सारखी प्रार्थना, 'आता उठवू सारे रान', 'बलसागर भारत होवो' सारखी स्फुर्तीगीतं चालीसकट मनामध्ये येणार नाहीत असा मराठी माणूस विरळाच म्हणावा लागेल. 'श्यामची आई' पुस्तक आणि सिनेमानं आपल्या सर्वांच्या मनावर एकदम अमीटसा प्रभाव टाकला आहे.

11 जून 1950 रोजी साने गुरुजींचे निधन झाले. आज त्याला 7 दशके उलटली असली तरी त्यांच्याबद्दलची आपली बहुतांश माहिती श्यामची आई आणि स्फूर्तिगीतांपर्यंतच थांबते.

भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात क्रांतीकार्य करणारे, लहान मुलांसाठी, अखिल विश्वासाठी लेखन करणारे, सतत विचारमग्न राहाणाऱ्या या व्यक्तीचं आयुष्य लोकांपर्यंत पूर्णपणे आलं नाही असं दिसतं.

पालगड ते संपूर्ण महाराष्ट्र

साने गुरुजींचा जन्म 24 डिसेंबर 1899 रोजी कोकणातील पालगड येथे झाला. त्यांचे पूर्ण नाव पांडुरंग सदाशिव साने असं होतं. पालगडला प्राथमिक शिक्षण झाल्यावर पुढच्या शिक्षणासाठी त्यांची रवानगी पुण्याला करण्यात आली.

 नूतन मराठी विद्यालयात शिक्षण झाल्यावर न्यू पूना कॉलेजमधून त्यांनी मराठी आणि संस्कृत साहित्यात त्यांनी एम. ए पदवी मिळवली.

त्यानंतर ते स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी झाले. असहकार आंदोलनात भाग घेतल्यानंतर त्यांना तुरुंगवासही भोगावा लागला. 1942 च्या लढ्यामध्ये त्यांनी भूमिगत होऊन क्रांतीकार्य केले.

सर्व जाती धर्माच्या लोकांनी एकत्र येऊन ब्रिटिश सत्तेविरोधात लढण्याचं आवाहन केलं. क्रांतीला पोषक अशी काव्यंही लिहिली. साने गुरुजींनी 100हून अधिक पुस्तकं लिहिली. बंगाली, तमिळ भाषांमधील साहित्य मराठीत आणलं.

पालगड येथील साने गुरुजी स्मृती भवन

15 ऑगस्ट 1947 रोजी त्यांनी 'साधना' हे साप्ताहिक सुरू केलं. आजही हे साप्ताहिक सलग सत्तर वर्षं महाराष्ट्रात प्रसिद्ध होत आहे. 11 जून 1950 रोजी साने गुरूजींनी स्वतःचं आयुष्य संपवलं.

'साने गुरुजींच्या विचारांचा माझ्या मनावर सखोल प्रभाव'

साने गुरुजी यांनी जीवनाच्या शेवटच्या वर्षांमध्ये आपली पुतणी सुधा हिला उद्देशून साधनामधून पत्रं लिहिली होती. त्याला 'सुंदर पत्रे' असं नाव देण्यात आलं होतं.  त्यावेळेस सुधा फक्त 14 ते 15 वर्षांच्या होत्या. विवाहानंतर त्या सुधा साने बोडा झाल्या आणि गुजरातमध्ये बडोदा येथे स्थायिक झाल्या.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी साने गुरुजींच्या आठवणी सांगितल्या. त्या म्हणाल्या, "साने गुरुजी हे सतत कार्यरत असल्यामुळे आम्हाला त्यांचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

साने गुरुजी हे दोन शब्द जवळजवळ आले की महाराष्ट्रातल्या प्रत्येक माणसाच्या मनात त्याच्या शाळेतल्या प्रार्थनेचे स्वर घुमू लागतात.


सामग्री: साप

मॉन मूजली आणि त्यांच्या पाच भावाबहिणींनी दहा तासांपेक्षा अधिक वेळ काम करत हा खंडप्राय साप तयार केला आहे.

2019 मध्येही या कुटुंबाने बर्फात साकारलेल्या गोष्टी प्रसिद्ध झाल्या होत्या. त्यावेळी या कुटुंबाने तयार केलेला वाघ व्हायरल झाला होता. स्थानिक प्रसारमाध्यमांनी त्याची दखल घेतली होती.

त्यांनी यावेळी साप बनवला आहे, त्याची लांबी 77 फूट आहे आणि तो जवळपास 23 मीटर विस्तारला आहे. मूजली यांनी आईच्या घरातील बागेत या सापाला तयार केलं आहे.

हा साप बनवण्यासाठी मूजली यांनी किती मेहनत घेतली असा व्हीडिओ सोशल मीडियावर फिरतो आहे.

या सगळ्यांनी मिळून सापाचा आकार तयार केला, मग त्यात स्प्रे पेंटने रंग भरण्यात आला आणि मग शेडिंग करण्यात आलं.

साप

मूजली यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, आम्ही लहान होतो तेव्हा आमचे बाबा हे तयार करत असत. आम्ही मजेसाठी हे सगळं करतो.

या परिसरातून जा ये करणारे, शेजारपाजारचे हा साप बघून हरखून जात आहेत.

मूजली सांगतात, सापाचे फोटो काढण्यासाठी लोक आवर्जून थांबत आहेत.

दोन वर्षांपूर्वी वाघ तयार केला होता.

फेसबुक पेजवर मूजली यांनी सापाचे फोटो टाकले. अनेकजण त्यांचं कौतुक करत आहेत. एकाने लिहिलं की आता तुम्ही काय बनवणार या विचारांच्या प्रतीक्षेत मी राहू शकत नाही.

2019 मध्ये केलेल्या वाघासाठी मूजली कुटुंबीयांचं खूप कौतुक झालं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बर्फवृष्टी होत असताना त्यापासून स्नोमॅन तयार करणंही अवघड आहे. कारण त्यासाठी बर्फाला शिस्तबद्ध पद्धतीने रचून आकार द्यावा लागतो. हे कमी की काय म्हणून अमेरिकेतल्या एका कुटुंबाने बर्फापासून 77 फूट लांबीचा साप तयार केला आहे.


सामग्री: साबरमती कारागृहात गांधी यार्ड आहे.

साबरमती कारागृहातली ही विशेष कोठडी उत्सुकता जागवते.

साबरमतीच्या मध्यवर्ती कारागृहात महात्मा गांधींनी 10 दिवस कारवास भोगला होता. त्यांना 11 मार्च 1922 ला अटक झाली होती.

या कारागृहातील 10 बाय 10 फूटांच्या या कोठडीत गांधींना ठेवण्यातं आलं होतं.

भारतात त्यांना झालेली ही पहिली अटक होती.

"या कोठडीनजीक सकारात्मक भावनांचा अनुभव येतो, या कोठडीनजीक गांधींच अस्तित्व जाणवतं," असं मत इथल्या बंदीजनांच आहे.

या कोठडीचं नामकरण 'गांधी खोली' असं करण्यातं आलं आहे. बंदीजन इथं दररोज सकाळ संध्याकाळ दिवाबत्ती करतात.

साबरमती कारागृहातील 'गांधी खोली'त बंदीजन दररोज दिवाबत्ती करतात.

या कारागृहात जन्मठेप भोगलेले नरेंद्रसिंह म्हणतात, "गांधी यार्ड हा असा परिसर आहे, जिथं मी चित्रं काढण्यासाठी जात होतो."

ते म्हणाले, "या ठिकाणी मी सकारात्मक चेतनांचा अनुभव घेतला आहे."

बंदीजनांची आवडती जागा

शिक्षा भोगून झाल्यानंतर नरेंद्रसिंह नवं आयुष्य जगत आहेत.

ते म्हणतात, "गांधी शरीरानं आपल्यात नसले, तरी इथल्या बंदीजनांसाठी मनानं मात्र ते इथंच आहेत."

साबरमती मध्यवर्ती कारागृहाचे अधीक्षक आणि आय. पी. एस. अधिकारी प्रेमवीरसिंग यांनी या मंदिरासंदर्भात प्रतिक्रिया दिली.

ते म्हणाले, "गांधी खोलीनजीक असताना काहीतरी वेगळं अनुभवता येतं. म्हणूनच कारगृहातील बंदीजनांना इथ वेळ घालवावा असं वाटतं."

या कारगृहात जन्मठेपेची शिक्षा भोगत असलेले जयराम देसाई गांधींची तुलना परमेश्वराशी करतात.

ते म्हणाले, "परमेश्वर मंदिरात असतो की नाही हे आम्हाला माहीत नाही, पण या ठिकाणी गांधी एकेकाळी राहिले आहेत."

साबरमती कारागृहात महात्मा गांधींना 10 दिवस ठेवण्यात आलं होतं.

ते म्हणतात, "मला त्यांच अस्तित्व आजही जाणवतं, म्हणून मी दररोज इथं दिवा लावतो आणि नमस्कार करतो. मला इथं बरं वाटतो."

अनेक वर्षांची परंपरा

विभाकर भट्ट साबारमती मध्यवर्ती कारागृहात गेली 33 वर्ष संगीत शिक्षक म्हणून काम करतात.

ते म्हणाले, "या कोठडीत केव्हापासून दिवाबत्ती करतात, याची कल्पना नाही."

"पण जेव्हापासून मी इथं आहे, तेव्हापासून या खोलीत दिवाबत्ती केली जात असल्याचं मी पाहतो."

साबरमती मध्यवर्ती कारागृहात सरदार वल्लभाई पटेल यांनाही स्वातंत्र्य लढ्यात अटक झाल्यानंतर या कारगृहात ठेवण्यातं आलं होतं.

या कारागृहात गांधी खोलीच्या बाजुलाच 'सरदार यार्ड' आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अहमदाबाद येथील साबरमती आश्रमापासून 2 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या साबरमती मध्यवर्ती कारागृहात बंदीजनांसाठी मंदिर आहे.


सामग्री: सामंत गोयल आणि अरविंद कुमार

पंजाब केडरचे IPS अधिकारी सामंत गोयल यांनीच बालाकोट हल्ल्याचं 'प्लॅनिंग' केलं होतं, असं सांगितलं जात आहे. पंजाबमधील कट्टरवाद जेव्हा उफाळून आला होता तेव्हा त्यांनी हा प्रश्न हाताळण्यास मदत केली होती. त्यांनी दुबई आणि लंडनमध्येही काम केलं आहे.

सामंत गोयल सध्याचे प्रमुख अनिल कुमार धस्माना यांची जागा घेतील. अडीच वर्षांच्या बहारदार कारकीर्दीनंतर ते निवृत्त होत आहेत.

अरविंद कुमार हे काश्मीर प्रश्नांचे तज्ज्ञ आहेत. सध्या ते गुप्तचर विभागातच काश्मीरचे विशेष सचिव म्हणून काम पाहत आहेत. अरविंद कुमारसुद्धा 1984 च्या बॅचचेच AGMUT कॅडरचे IPS अधिकारी आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

1984 च्या बॅचचे IPS अधिकारी सामंत गोयल यांना रिसर्च अँड अनालिसिस विंग चे प्रमुख म्हणून नियुक्त करण्यात आलं आहे. तसंच अरविंद कुमार यांची गुप्तचर विभागाचे संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.


सामग्री: सामनामधील  'रोखठोक' या सदरातून संजय राऊत यांनी सोनू सूद याने लॉकडाऊनच्या काळात मजुरांना केलेल्या मदतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

सोनू सूदकडे अशी कोणती यंत्रणा आहे, ज्यामुळे तो हजारो मजुरांना घरी पोहचवू शकतो असा प्रश्न संजय राऊत यांनी उपस्थित केला आहे. सोनू सूद हा चांगला अभिनेता आहे. तो जे काम करतोय, ते चांगलंच आहे. पण त्यामागे कोणी 'राजकीय दिग्दर्शक' असण्याचीही शक्यता असल्याचं राऊत यांनी म्हटलं.

सोनू सूदला पुढे करून काही राजकीय घटक ठाकरे सरकारला अपयशी ठरवण्याचा प्रयत्न करत होते. सोनू सूद हा महाबली, बाहुबली किंवा सुपरहिरो आहे, असं चित्र निर्माण करण्यात हे राजकीय पक्ष काही प्रमाणात यशस्वी झाले आहेत.

संजय राऊत यांनी आपल्या लेखात म्हटलं आहे, की लॉकडाऊनच्या काळात इतक्या बसेसची व्यवस्था झाली कशी? सोनू सूद जणू एक समांतर सरकार चालवत होता आणि त्याला हवं ते मिळत होतं. सोनू सूद या महात्म्याचे नाव आता पंतप्रधानांच्या एखाद्या 'मन की बात'मध्ये येईल. मग दिल्लीत ते पंतप्रधानांच्या भेटीला निघतील आणि एक दिवस भाजपचे स्टार प्रचारक म्हणून मुंबई, दिल्ली, उत्तर प्रदेश, बिहारमध्ये फिरताना दिसतील.

सामनातून झालेल्या या टीकेनंतर अभिनेता सोनू सूद याने रविवारी (7 जून) मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची भेट घेतली.

संजय राऊतांच्या या टीकेवरुन राजकीय कलगीतुराही रंगला आहे.

संजय राऊत यांनी सोनू सूदच्या कामाविषयी घेतलेल्या आक्षेपांबद्दल काँग्रेस नेते संजय निरुपम यांनी म्हटलं, की सोनू सूदनं स्थलांतरित मजुरांसाठी केलेलं काम कौतुकास्पद आहे. मोठ्या मनानं त्याचं कौतुक करण्यापेक्षा शिवसेना त्याच्यावर टीका करत आहे. स्थलांतरित मजुरांच्या प्रश्नावरचं आपलं अपयश लपविण्यासाठी इतक्या खालच्या पातळीवर जाण्याची गरज नाही.

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या चित्रपट सेनेचे अध्यक्ष अमेय खोपकर यांनी ट्वीट करुन म्हटलं, की या सगळ्यात आपण हा अग्रलेख लिहीण्या पलिकडे काय केलत? ज्याने काम केलय त्याचं कौतुक करूया... मनाचा मोठेपणा दाखवूया.

रुपेरी पडद्यावर व्हिलनच्या भूमिका साकारणारा सोनू सूद सध्या खऱ्याखऱ्या आयुष्यातला हिरो म्हणून गाजतोय.

मुंबईत अडकलेल्या हजारो मजुरांसाठी सोनू सूद हा तारणहार बनल्याचं म्हटलं जात आहे. मुंबईत अडकलेल्या उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील मजुरांसाठी सोनू सूदने बसेसची व्यवस्था केली. त्यानंतर त्याचं सर्व स्तरातून कौतुक होत आहे.

या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॉकडाऊन काळात सोनू सूद हा महात्मा अचानक निर्माण झाला. इतक्या झपाट्याने आणि शिताफीने कोणाला महात्मा बनवलं जाऊ शकते, असा प्रश्न शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी उपस्थित केला आहे.


सामग्री: सामाजिक कार्यकर्त्या शबनम हाशमी यांची वरची ही चर्चा एका मुलीशी झाली. या मुलीचं सेक्शुअल ओरिएंटेशन (लैंगिक आकर्षण) वेगळं असूनसुद्धा तिचं लग्न एका मुलाशी करून देण्यात आलं होतं.

ही मुलगी स्वतः लेस्बियन असल्याचं सांगते. मुलाशी तिला लग्न करायचं नव्हतं, असंही ती म्हणते.

आपण लेस्बियन आहोत, हे तिने वारंवार घरच्यांना सांगितलं. पण त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष करत तिचं लग्न एका मुलाशी करून दिलं. या परिस्थितीमुळे मुलीने सासरमधून पळ काढत अनहद या स्वयंसेवी संस्थेची मदत घ्यावी लागली आहे.

सध्या हे प्रकरण दिल्ली हायकोर्टात असून संबंधित मुलगी आपले अधिकार आणि संरक्षण देण्याची मागणी करत आहे.

कोर्टाने या मुलीला संरक्षण पुरवलं असून सोबत काही गोष्टीही सांगितल्या.

कोणत्याही सज्ञान मुलीला सासरी किंवा माहेरी राहण्यासाठी भाग पाडलं जाऊ शकत नाही, असं कोर्टाने म्हटलं आहे.

या प्रकरणात मुलीला अनहद स्वयंसेवी संस्थेची मदत मिळाली. सध्या ही मुलगी दिल्लीच्याच एका निवारा केंद्रात राहत आहे.

जबरदस्तीने लग्न

अनहद संस्थेशी संबंधित शबनम हाश्मी सांगतात, "मला पुन्हा 7 तारखेला सकाळी दुसऱ्या एका मुलीचा फोन आला. ती मुलगी खूप अडचणीत असल्याचं तिने मला सांगितलं.

 त्याच दिवशी पीडित मुलीचा पुन्हा मला फोन आला. हे प्रकरण गंभीर असल्याचं लक्षात आल्यानंतर मी त्यांना कार्यालयात बोलावलं. तिथं येऊन त्यांनी मला पूर्ण कहाणी सांगितली."

पीडित मुलीने आपल्या याचिकेत तिचं जबरदस्तीने लग्न झाल्याचं म्हटलं आहे. ती दीड वर्षांपासून प्रचंड दबावाखाली आपलं आयुष्य जगत असल्याचंही तिने म्हटलं.

याचिकेतील माहितीनुसार, पीडित मुलीचं 2019 च्या ऑक्टोबर महिन्यात लग्न झालं होतं. मुलीने लग्नापूर्वीच आपण लेस्बियन असल्याचं आपल्या आई-वडिलांना सांगितलं होतं. तिला मुलांमध्ये काहीच रस नव्हता. तिला हे लग्न करायचं नाही, असं तिने सांगितलं.

पण घरच्यांनी काही एक न ऐकता तिचं लग्न लावून दिलं. लग्नानंतर दिल्लीच्या बुराडी परिसरात ती आपल्या सासरी राहायला आली.

तिने आपल्या पतीलाही याबाबत कल्पना दिली. आपल्याला मुलांमध्ये रस नाही त्यामुळे आपण या बंधनात ती राहू शकत नाही, असं तिने नवऱ्याला सांगितलं. त्यांच्यात शारिरीक संबंधही प्रस्थापित झाले नाहीत.

या लग्नामुळे आपण नाराज होतो. आपण हळूहळू नैराश्यात जात होतो. अनेकवेळा आत्महत्येचाही विचार आला. अखेर, कंटाळून तिने आपल्या पतीला घटस्फोट हवा असल्याबाबत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"एक-दोन आठवड्यांपूर्वी मला एका मुलीचा फोन आला होता. मी खूप अडचणीत आहे. मला फक्त इथून बाहेर काढा, असं ती म्हणत होती. मला ते घरगुती हिंसाचाराचं प्रकरण वाटलं पण तिने नाही म्हणत रडायला सुरुवात केली. मी मदतीसाठी घरच्यांपैकी कुणालाही बोलावू शकत नाही, असं ती म्हणत होती."


सामग्री: सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्यावर एका महिलेनं बलात्काराचा आरोप केला आहे. धनंजय मुंडे यांनी फेसबुकद्वारे त्यावर स्पष्टीकरणही दिलं आहे.

धनंजय मुंडे यांच्या आरोपांसंदर्भात पक्ष काय भूमिका घेणार, अशी चर्चा सुरू असताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी यावर प्रतिक्रिया दिली आहे.

मुंबईत राष्ट्रवादी काँग्रेसची आज (14 जानेवारी) बैठक पार पडली. या बैठकीनंतर शरद पवार यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला.

त्यानंतर शरद पवार यांनी 'सिल्व्हर ओक' या आपल्या निवासस्थानी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल यांच्यासोबत बराच काळ चर्चा केली.  दरम्यान मुंबईचे अतिरिक्त पोलिस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील आणि पश्चिम उपनगरांचे अतिरिक्त पोलिस आयुक्त संदीप कर्णिक हेही शरद पवार यांच्या निवासस्थानी येऊन गेले.

धनंजय मुंडेंवर पक्ष कारवाई करणार का?

धनंजय मुंडे यांनी बुधवारी (13 जानेवारी) राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांची भेट घेतली होती. या भेटीत त्यांनी आपले स्पष्टीकरण दिल्याचे शरद पवार यांनी सांगितले.

पवार यांनी म्हटलं, "धनंजय मुंडे यांनी मला भेटून सविस्तर माहिती दिली. पक्षाच्या प्रमुख नेत्यांसमोर हा विषय मांडणार आहे. त्यांचे काही व्यक्तिगत संबंध होते त्यातून पोलीस तक्रार झाली आहे. धनंजय मुंडे यांनीही यापूर्वी न्यायालयात दाद मागितली आणि आदेश मिळवला."

"पक्षाच्या महत्त्वाच्या नेत्यांना त्यांनी दिलेली माहिती देणं माझे कर्तव्य आहे. त्यांची मतं जाणून घेऊन पुढची पावलं उचलण्यासंदर्भात निर्णय घेणार आहोत." असंही शरद पवार यांनी स्पष्ट केले.

दरम्यान धनंजय मुंडे यांनी याबद्दल बोलताना म्हटलं आहे की, मी शरद पवार यांना सविस्तर माहिती दिली आहे,

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोप गंभीर स्वरुपाचे असून त्यावर पक्ष म्हणून निर्णय घ्यावा लागेल," असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: सामान्य परिस्थिती या मतदारसंघांमध्ये निवडणूक प्रचार 17 मे रोजी संध्याकाळी पाच वाजता संपला असता. मात्र, गेल्या 24 तासात राज्यात वाढलेला तणाव आणि हिंसाचार लक्षात घेता निवडणूक आयोगाने 19 तास आधीच प्रचार थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

निवडणूक आयोगाने कलम 324च्या आधारे पश्चिम बंगालचे एडीजी (सीआयडी) राजीव कुमार आणि प्रधान सचिव (गृह) अत्री भट्टाचार्य यांची बदली केली आहे.

निवडणूक आयोगाने कोलकातामधला हिंसाचार आणि थोर समाजसुधारक ईश्वचंद्र विद्यासागर यांच्या मूर्तीची विटंबना दुःखद असल्याचं म्हटलंय. तसंच राज्य सरकार लवकरच गुन्हेगारांना अटक करेल, अशी आशा व्यक्त केलीय.

निवडणूक आयोगाने पश्चिम बंगालमध्ये कलम 324 लागू केलं.

मात्र, निवडणूक आयोगाने भारतीय राज्यघटनेच्या ज्या कलम 324चा वापर केला आहे, ते आहे तरी काय?

कलम 324 अंतर्गत निवडणूक आयोगाचे अधिकार

निवडणूक आयोग

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोलकातामध्ये भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांच्या रॅलीदरम्यान झालेल्या हिंसाचारानंतर निवडणूक आयोगाने पश्चिम बंगालमध्ये ज्या 9 लोकसभा मतदारसंघांमध्ये 19 तारखेला मतदान होणार आहे, तिथं गुरुवारी रात्री दहा वाजल्यापासून निवडणूक प्रचार बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत.


सामग्री: सामान्य माणसाच्या बजेटचं काय होणार?

नव्या इनकम टॅक्स नियमानुसार 5 ते 7.5 लाख रुपये वार्षिक उत्पन्न असणाऱ्यांना पूर्वी 20 टक्के दराने कर भरावा लागायचा. आता त्यांना केवळ 10 टक्के कर द्यायचा आहे. 7.5 ते 10 लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळवणाऱ्यांना पूर्वीच्या 20 टक्क्यांऐवजी आता 15 टक्के कर भरावा लागेल.

ज्यांचं उत्पन्न 10 ते 12.5 लाख रुपये असेल त्यांना 30 टक्क्यांऐवजी 20 टक्के, 12 ते 15 लाख रुपये उत्पन्न असणाऱ्यांना 25 टक्के कर भरावा लागेल. 15 लाखांपेक्षा जास्त वार्षिक उत्पन्न असणाऱ्यांना मात्र पूर्वीप्रमाणे 30 टक्के दरानेच कर द्यावा लागणार आहे.

नव्या कररचनेनुसार 5 लाखांपर्यंत वार्षिक उत्पन्न कमावणाऱ्यांना कर भरावा लागणार नाही. 5 लाख रुपयांपर्यंतचं वार्षिक उत्पन्न करमुक्त असेल.

सामान्य माणसाला हे कळावं आणि कर भरण्यासाठी त्यांना व्यावसायिक तज्ज्ञांची मदत घेण्याची गरज पडू नये, हा उद्देश डोळ्यापुढे ठेवत पर्यायी कररचना आखल्याचं सीतारमण यांनी स्पष्ट केलं आहे.

अडीच तासांच्या अर्थसंकल्पीय भाषणात 'कर' हा शब्द तब्बल 132 वेळा उच्चारण्यात आला.

नवी कररचना पर्यायी आहे, म्हणजे करदात्याला पर्याय असेल की त्यांना नव्या कररचनेनुसार कर भरायचा आहे की जुन्या व्यवस्थेनुसार. जुन्या कररचनेनुसार करभरणा केल्यास सवलत आणि वजावट पूर्वीप्रमाणेच मिळणार आहे.

नवी कररचना आणि जुनी कररचना यांचा तुलनात्मकदृष्ट्या अभ्यास केल्यास दिर्घकाळासाठी जुनी कररचनाच योग्य असल्याचं तज्ज्ञांना वाटतं.

नवी कररचना क्लिष्ठ आहे आणि त्यामुळे सामान्यांच्या हातात पैसा उरणार नाही, असं अर्थतज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

नवी कररचना तरुणांना भविष्यासाठी पैसे साठवायला प्रोत्साहित करत नाही, असं एमके ग्लोबल फायनॅन्शिअल सर्विसेसचे मॅनेजिंग डायरेक्टर कृष्ण कुमार कारवे यांचं मत आहे.

ते म्हणतात, "भारतासारख्या तरुणांच्या देशात जिथे सामाजिक सुरक्षेची वाणवा आहे तिथे तरुणांना भविष्यासाठी बचत करणं आणि स्वतःचं घर घेणं, यासाठी प्रोत्साहित करण्याची गरज आहे."

नवीन कररचनेनुसार किती कर लागणार?

करसवलतीचा लाभ घेणाऱ्या बहुतांश करदात्यांना असंच वाटणार की नव्या कररचनेत त्यांना अधिक कर भरावा लागणार आहे. त्यामुळे जुने करदाते नव्या कररचनेचा स्वीकार करण्याची शक्यता कमी आहे.

एका उदाहरणाच्या माध्यमातून हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया. समजा तुमचं वार्षिक उत्पन्न 8 लाख रुपये आहे तर जुन्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण यांनी शनिवारी आपला दुसरा अर्थसंकल्प सादर करताना नव्या आयकर प्रणालीची घोषणा केली. ज्या करदात्यांना नव्या व्यवस्थेचा लाभ घ्यायचा असेल त्यांना 100 पैकी 70 करसवलतींवर पाणी सोडावं लागेल.


सामग्री: सामान्य लोकांना असं वाटतं की तृतीयपंथांकडे खूप पैसा असतो. ते अगदी आरामात राहतात. त्यांच्याकडे फुकटचा पैसा असतो. कुटुंबाची काही जबाबदारी नसते. मात्र हा लोकांचा गैरसमज आहे.

मी आणि निशा या दहा बाय दहाच्या खोलीत राहतो. जेव्हा खोलीत रात्री थोडासा उजेड असतो तेव्हा भिंतींचा दिसणारा करडा रंग मला आवडतो.

आमच्याकडे एक ढोल आहे. एक पलंग आणि एका कोपऱ्यात दुर्गेची मूर्ती आहे. निशा तिची पूजा करते.

निशा म्हणते की, "आपल्या घरच्यांना, आपल्या नात्याबद्दल समजावू शकलो नाही. त्यामुळे इतर लोकांना समजावलं तरी परिस्थिती बदलणार आहे का?"

त्यामुळे ती घराबाहेर फार कमी लोकांशी बोलते.

निशा माझ्यासाठी एखाद्या हिरॉईनपेक्षा कमी नाही. मोठे डोळे, नितळ रंग असलेलं तिचं रूप कपाळावर टिकली लावल्यावर फारच उठून दिसतं.

वाईट संगत

आमच्या दोघांच्या कहाणीची सुरुवात बारा वर्षांपूर्वीच्या मैत्रीने झाली.

आधी निशाचं नाव प्रवीण होतं. आम्ही एकाच भागात रहायचो. जेव्हा मी पहिल्यांदा प्रवीणला भेटलो तेव्हा तो दहावीत होता.

मी सहावीनंतर शिक्षण सोडलं होतं. आई-बाबांनी आणि भावाने खूप समजावलं की मी शाळेत जावं. मात्र त्या काळात मी स्वत:ला हिरो समजायचो.

आज मी भलेही त्याला वाईट संगत म्हणतो, पण ज्या लोकांमध्ये माझी उठबस होती त्यांचा माझ्यावर फार प्रभाव होता.

त्यांच्यापैकी काही लोकांबरोबर मिळून मी लग्नघरात जाऊन 'घोडी', 'टप्पे', 'बन्ने' आणि इतर प्रकारची लोकगीतं गायला सुरुवात केली.

सोळाव्या वर्षांत मी स्वत:च्या पायावर उभा राहिलो होतो. तर प्रवीण बारावीत गेला होता.

आम्ही दोघं अल्पवयीन होतो आणि प्रेमात होतो. तो मुलगी आहे की मुलगा या गोष्टीने मला काहीच फरक पडत नव्हता.

त्याचं सुंदर दिसणं, महत्त्वाचं म्हणजे मुलींसारखं दिसणं माझ्यासाठी कधीच महत्त्वाचं नव्हतं. खरंतर मी आणि प्रवीण जेव्हा भेटलो तेव्हा तो मुलांसारखा शर्ट-पँट घालायचा.

एखाद्या मुलीबरोबर प्रेमसंबंध असणं म्हणजे काय असतं याची मला पूर्ण जाणीव आहे. कारण प्रवीणच्या आधी माझं एका मुलीवर प्रेम होतं. आम्ही दोन वर्षं एकत्र होतो. ती माझ्यापेक्षा आठ वर्षांनी मोठी होती. नंतर तिचं लग्न झालं.

प्रवीणबरोबर असल्याची जाणीव मला सुखावू लागली. घरात मी नवरा आहे आणि तो बायको. कारण त्याच्या भावना आधीपासूनच मुलींसारख्या आहेत.

त्याला मेकअप करायला खूप आवडतं. 12वीत असतांनाच त्याने कान टोचवून घेतले आणि केस वाढवायला सुरुवात केली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माझ्या मित्रांना आणि शेजाऱ्यांना असं वाटतं की मी फक्त पैशांसाठी निशाबरोबर आहे. ती पैसे कमावते आणि मी ते खर्च करतो.


सामग्री: सामान्यांना दिलासा देण्यासाठी खासगी रुग्णालयातील 80 टक्के बेड्स अधिग्रहित केले. पण, खासगी रुग्णालयांकडून सरकारी आदेश पाळला जातो? कोरोनाग्रस्त रुग्णांना येणारी लाखो रूपयांची बिलं थांबली?

मुंबई महापालिका आणि राज्य सरकारकडे आलेल्या तक्रारींच्या संख्येवरून सध्यातरी याचं उत्तर नाही असंच द्यावं लागेल. कारण, खासगी रुग्णालयांनी लाखो रूपयांचं बिल आकारल्याच्या 1 हजारपेक्षा जास्त तक्रारी मुंबई महापालिकेकडे  आल्या आहेत.

सर्वांत जास्त तक्रारी कोणत्या शहरातून?

महात्मा फुले जन आरोग्य योजना आणि मुंबई महापालिकेतील अधिकाऱ्यांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, खासगी रुग्णालयांनी जास्त बिल आकारल्याच्या सर्वांत जास्त तक्रारी मुंबई, ठाणे आणि पुण्यातून आल्या आहेत.

याबाबत माहिती देताना महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेचे डॉ. नागेश सोनकांबळे म्हणाले, आमच्याकडे राज्यभरातून आत्तापर्यंत 75 तक्रारी आल्या आहेत. मुंबई, पुणे आणि ठाणे परिसरातून जास्त तक्रारी आल्या आहेत.

मुंबई महापालिकेची कारवाई

उपचारांच्या नावाखाली कोरोनाबाधितांची होणारी आर्थिक लूट थांबवण्यासाठी सरकारने मुंबईत पाच आयएएस अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली. या अधिकाऱ्यांनी गेल्या काही दिवसात मुंबईतील 37 खासगी रुग्णालयांना जास्त बिल आकारल्याप्रकरणी दणका दिलाय.

(स्त्रोत- मुंबई महापालिका)

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार, खासगी रुग्णालयांमध्ये राज्य सरकारने ठरवून दिलेल्या दरांनुसारच रुग्णांकडून पैसे घेण्यात यावेत, यासाठी महापालिकेच्या लेखापरीक्षक खात्यातील 2 अधिकाऱ्यांची रुग्णालयात नियुक्ती करण्यात आली आहे. यामुळे गेल्या काही दिवसात मुंबई महापालिकेकडे येणाऱ्या तक्रारी कमी होत आहेत.

रुग्णांची परवड सुरूच

व्यवसायाने वकील असणाऱ्या नीता वाघमारे यांच्या वडिलांचा 13 जूलैला कोरोनामुळे मृत्यू झाला. बीबीसीशी बोलताना नीता यांनी सांगितलं, "वडिलांच्या उपचारासाठी रुग्णालयाने 12 लाख रूपयांपेक्षा जास्त बिल केलं. बेड चार्जमध्ये औषधांचा खर्च असूनही त्यासाठी जास्त पैसे आकारण्यात आले. वडील चार दिवस व्हेन्टिलेटरवर होते, मात्र 21 दिवस ऑक्सिजन लावण्यात आल्याचं दाखवलं. वडिलांचं निधन झाल्यानंतर मृतदेह ताब्यात देण्याआधी बिलाची संपूर्ण रक्कम भरण्याचा तगादा लावण्यात आला. तर, 8-9 तास मृतदेह देण्यात आला नाही."

"आम्ही येत्या काही दिवसात रुग्णालय प्रशासनाची भेट घेणार आहोत. सरकारी ऑडिटर्सकडून बिल तपासून घ्यावं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाग्रस्त रुग्णांकडून उपचारांच्या नावाखाली लाखो रुपये उकळणाऱ्या रुग्णालयांवर चाप बसवण्यासाठी सरकारने आरोग्यसुविधांचे दर निश्चित केले.


सामग्री: सायं. 6.50 - करुणानिधी अनंतात विलीन

करुणानिधी यांच्या पार्थिवावर मरीना बीच येथे अंत्यसंस्कार करण्यात आले. हजारो चाहत्यांनी करुणानिधी यांचं अखेरचं दर्शन घेतलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सायं. 6.15- अंत्ययात्रा मरीना बीचवर पोहोचली

करुणानिधी यांचं पार्थिव मरीना बीचवरील अण्णा मेमोरियलजवळ पोहोचले. थोड्याच वेळात पोलीस मानवंदना देतील आणि दफनविधी सुरू होईल.

दु. 4.00 - अंत्ययात्रेस प्रारंभ

करुणानिधी यांचं पार्थिव अंत्यसंस्कारासाठी मरीना बीचवर नेलं जाणार आहे. त्यांचा मृतदेह राजाजी हॉलच्या बाहेर आणण्यात आला आहे.

दु. 3.30 - सुप्रीम कोर्टानं फेटाळली याचिका

करुणानिधी यांच्या पार्थिवाच्या मरीना बीचवरील अंत्यसंस्काराला आक्षेप घेणारी याचिका मद्रास हायकोर्टानं फेटाळल्यानंतर रामस्वामी यांनी सुप्रीम कोर्टात धाव घेतली होती. मात्र सुप्रीम कोर्टानं ही याचिका दाखल करून घेण्यास नकार दिला आहे.

दु. 3.00 - चेंगराचेंगरीत 2 ठार, 33 जखमी

राजाजी हॉलच्या बाहेर झालेल्या चेंगराचेंगरीत 2 जण ठार आणि 33 जण जखमी झाल्याचं वृत्त ANI नं दिलं आहे.

दुपारी 2.00- राजाजी हॉलमध्ये समर्थकांची गर्दी

करुणानिधी यांच्या पार्थिवाचे अंत्यदर्शन घेण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर समर्थक राजाजी हॉल आणि परिसरात जमले आहेत.

सकाळी 11.30 - पंतप्रधानांनी घेतले अंत्यदर्शन

करुणानिधी यांच्या पार्थिवाचं दर्शन घेताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी चेन्नईतील राजाजी हॉल इथं जाऊन करुणानिधी यांच्या पार्थिवाचे अंत्यदर्शन घेतलं.

सकाळी 11.07 - अंत्यदर्शनासाठी द्रमुक कार्यकर्त्यांची गर्दी

चेन्नईतल्या राजाजी हॉलमध्ये करुणानिधी यांचं पार्थिव ठेवण्यात आलं आहे. अत्यंदर्शनासाठी लोकांनी या ठिकाणी मोठी गर्दी केली आहे.

सकाळी 11 - कोण होते पेरियार?

करुणानिधींवर ज्यांचा प्रभाव होता ते पेरियार नेमके कोण होते? वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा.

सकाळी 10.53 - मरीना बीचवरच दफनविधी

तामिळनाडू सरकारचा निर्णय मद्रास हायकोर्टानं बदलला आहे. करुणानिधी यांच्या दफनविधीसाठी मरीना बीचवर जागा देण्याचे आदेश मद्रास हायकोर्टानं दिले आहेत.

सकाळी 10.14 - ...तर आक्षेप नाही - कोर्ट

मरीना बीचवर करुणानिधी यांच्या दफनविधीसाठी जागा दिली तर कुणीही आक्षेप घेणार नाही असं मत न्यायमूर्ती एस.एस. सुंदर यांनी नोंदवलं आहे.

सकाळी 9.40 -  कोर्टात युक्तीवाद सुरूच

मरीना बीचवर करुणानिधी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

द्रविड मुन्नेत्र कळघमचे प्रमुख आणि तामिळनाडूचे माजी मुख्यमंत्री M करुणानिधी यांच्या पार्थिवावर मरीना बीच इथे अंत्यसंस्कार करण्यात आले. 94 वर्षांच्या करुणानिधींना युरिनरी इन्फेक्शनच्या इलाजासाठी 28 जुलैपासून कावेरी हॉस्पिटलमध्ये अॅडमिट करण्यात आलं होतं. तिथेच त्यांचं निधन झालं.


सामग्री: सायना नेहवाल आणि पारुपल्ली कश्यप

 सायना आणि कश्यप दोघेही हैदराबादचे. दोघांचा ध्यास एकच-बॅडमिंटन. दोघांचे गुरु एकच-पुलेला गोपीचंद. या दोघांची ओळख आणि पुढे मैत्री होण्याचं निमित्त म्हणजे गोपीचंद अकादमी.

गेल्या दहा वर्षांहून अधिक काळ समांतर कारकीर्द घडवणाऱ्या या दोघांनी लग्न करण्याचा निर्णय काही महिन्यांपूर्वीच जाहीर केला. सराव, स्पर्धा यांच्या निमित्ताने गेली दहाहून अधिक वर्षं सातत्याने एकत्र असणाऱ्या सायना आणि कश्यप यांची मैत्री होतीच. या मैत्रीचं प्रेमात आणि आता विवाहबंधनात रुपांतर झालं आहे.

सोशल मीडियावर विशेषत: इन्स्टाग्राम आणि ट्वीटरवर या दोघांचे एकत्रित तसंच बॅडमिंटनविश्वातल्या आपल्या मित्रमंडळींबरोबरचे फोटो सातत्याने शेअर होत असत.

सायनाच्या गुडघ्यावर झालेल्या शस्त्रक्रियेनंतर पुनरागमनाच्या प्रक्रियेत कश्यपचा वाटा मोलाचा असल्याचं सायनानं म्हटलं होतं. समकालीन खेळाडू, मेंटॉर अशा भूमिकांनंतर कश्यप आता नवऱ्याच्या भूमिकेत असणार आहे.

चीनच्या खेळाडूंची मक्तेदारी मोडून काढत बॅडमिंटन विश्वात सायनाने स्वत:चा ठसा उमटवला आहे. लंडन ऑलिम्पिकमध्ये कांस्यपदकासह सायनाने इतिहास रचला.

गेल्या दहाहून अधिक वर्षांत सातत्यपूर्ण खेळासह सायनाच्या नावावर कॉमनवेल्थ, एशियन गेम्स स्पर्धांसह सुपर सीरिज या बॅडमिंटन विश्वातल्या अव्वल श्रेणीच्या स्पर्धांची दहा जेतेपदं त्यांच्या नावावर आहेत.

भारतात क्रिकेटेतेर खेळांची लोकप्रियता वाढवण्यात सायनाचं नाव अग्रणी आहे. सायनाच्या ऑलिम्पिक यशानंतर देशभरात बॅडमिंटनच्या प्रसाराला गती मिळाली.

सायनाच्या योगदानाची दखल घेत तिला अर्जुन, खेलरत्न, पद्मश्री या प्रतिष्ठेच्या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आलं आहे.

दोन वर्षांपूर्वी गुडघ्यावर झालेल्या शस्त्रक्रियेमुळे सायना खेळापासून दुरावणार असं चित्र होतं. मात्र प्रशिक्षक, फिजिओ, डॉक्टर्स यांच्या मदतीने आणि स्वत:च्या जिद्दीच्या बळावर सायना कोर्टवर परतली.

दुसरीकडे दम्यासारखा आजाराची पार्श्वभूमी असतानाही कश्यपने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर घेतलेली झेप विलक्षण अशी आहे. लंडन ऑलिम्पिकमध्ये कश्यपनेही उपांत्यपूर्व फेरीपर्यंत मजल मारली होती. दोन वर्षांनंतर कश्यपने कॉमनवेल्थ सुवर्णपदकाला गवसणी घातली.

विविध दुखापती वारंवार उदभवल्याने कश्यपच्या खेळावर परिणाम झाला. मात्र दुखापतींसमोर हार न मानता कश्यपने प्रत्येकवेळी जिद्दीनं पुनरागमन केलं. त्याच्या योगदानाची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बॅडमिंटन स्कोअरिंगमध्ये शून्याला लव्ह असं म्हटलं जातं. मॅचच्या सुरुवातीला 'लव ऑल प्ले' असं म्हटलं जातं. बॅडमिंटनपटू सायना नेहवाल आणि पारुपल्ली कश्यप यांनी हे शब्द कारकीर्दीत आणि प्रत्यक्ष आयुष्यातही साकारत शुक्रवारी लग्नाची 'सर्व्हिस' केली.


सामग्री: सायनोवॅक या चीनच्या बायोफार्मा कंपनीने तयार केलेली 'कोरोनावॅक' ही लस वापरासाठी इंडोनेशियाला निर्यात करण्यात आली आहे. जानेवारीपर्यंत अतिरिक्त 18 लाख डोस देण्यात येतील.

मात्र, या लशीच्या शेवटच्या टप्प्यातली चाचणी अजून झालेली नाही. त्यामुळे ही लस किती परिणामकारक असेल, यावर प्रश्नचिन्हं उपस्थित होत आहेत.

कोरोनावॅक इतर लशींपेक्षा किती वेगळी आहे?

कोरोनावॅक लस शरीरात मृत कोरोना विषाणूचे काही अंश सोडते आणि शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा त्या विषाणूचा सामना करण्यासाठी जागृत होते. शरीर स्वतःच विषाणूचा सामना कसा करायचा ते शिकतं. शिवाय शरीरात सोडलेले विषाणू मृत म्हणजेच निष्क्रीय असल्यामुळे कुठलेही साईड इफेक्ट होत नाही.

मोडर्ना आणि फायझर या लशी एमआरएनए प्रकारातल्या आहेत. याचा अर्थ कोरोना विषाणूचे जेनेटिक कोड शरीरात इंजेक्ट केले जातात. यामुळे शरीर स्वतःच व्हायरल प्रोटीन तयार करतो. मात्र, संपूर्ण व्हायरस तयार करत नाही. शरीरात व्हायरल प्रोटीन तयार झाल्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती विषाणूचा मुकाबला करते.

ननयांग टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटीत सहप्राध्यापक असलेले लुओ दहाई सांगतात, "कोरोनावॅक पारंपरिक पद्धतीने तयार करण्यात आलेली लस आहे. यापूर्वीसुद्धा अनेक लशी बनवण्यासाठी याच पद्धतीचा वापर करण्यात आला आहे."

रेबीजच्या लशीचं उदाहरण देत ते सांगतात, "एमआरएनए लस नव्या पद्धतीची लस आहे आणि अशा प्रकारच्या लशीमुळे रोगाला आळा बसल्याचं इतर कुठलं उदाहरण आज तरी नाही."

ऑक्सफोर्डच्या लशीप्रमाणेच सायनोवॅक कंपनीची लसदेखील साध्या रेफ्रिजरेटरमध्ये 2 ते 8 अंश सेल्सिअसवर साठवून ठेवता येते.

मोडर्नाच्या लशीला उणे 20 अंश सेल्सिअस तर फायझरच्या लशीला उणे 70 अंश सेल्सिअस तापमानाची गरज असते. याचाच अर्थ अतिशीतपेट्यांची व्यवस्था नसणाऱ्या विकसनशील देशांमध्ये ऑक्सफोर्ड आणि सायनोवॅक या लशी अधिक सोयीच्या ठरू शकतात.

कोरोनावॅक किती परिणामकारक आहे?

सध्या यावर ठामपणे सांगता येणार नाही. लॅन्सेट या वैद्यकीय जर्नलनुसार कोरोनावॅकच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्याच्या चाचण्यांचीच माहिती सध्या उपलब्ध आहे.

लॅन्सेटमध्ये प्रकाशित करण्यात आलेल्या या पेपरचे लेखक झू फेंगकी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार या लशीच्या पहिल्या चाचणीमध्ये 144 लोकांनी भाग घेतला, तर दुसऱ्या टप्प्यात 600 लोकांनी. या चाचण्यांच्या परिणांवरून आणीबाणीच्या परिस्थितीत ही लस वापरली जाऊ शकते, असा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड-19 आजारावर लवकारत लवकर लस विकसित करून ती बाजारात आणण्यासाठी जगभरात प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, चीनची 'कोरोनावॅक' ही कोरोना विषाणूवरची लस जगातल्या इतर देशांमध्ये निर्यातही होऊ लागली आहे. याचाच अर्थ कोरोना विषाणूवरील लशीच्या बाबतीत चीन इतरांच्या तुलनेत पुढे असल्याचं दिसतं.


सामग्री: सायबर सुरक्षा तज्ज्ञ प्रशांन्तो कुमार रॉय यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, ज्या मोबाईल्समध्ये हे अॅप्स डॉऊनलोड केले आहेत ते उघडतील. पण ज्याक्षणी तुम्ही त्या अॅपवर व्हीडिओ किंवा माहितीसाठी क्लिक कराल, तेव्हा ते काम करणं बंद करतील.

केंद्र सरकारकडून 59 चिनी अॅप्सवर बंदी आणल्यापासून या बंदीचं नेमकं स्वरूप कसं असेल? हा प्रश्न प्रत्येकाच्या मनात होता.

प्रसिद्ध वकील, आयटीविषय कायदे आणि सायबर सुरक्षेचे जाणकार विराग गुप्ता यांच्यानुसार, अॅप्सवर लावण्यात आलेली ही बंदी यशस्वी होण्यासाठी सरकारला काही कायदेशीर पावलं उचलावी लागतील. शिवाय, ही अॅप्स डाऊनलोड करू नका असं आवाहन भारतीय ग्राहकांना करावं लागेल.

कारण प्रशांन्तो रॉय यांच्यानुसार, बंदी असली तरीही VPN म्हणजेच 'वर्च्युअल प्रायव्हेट नेटवर्क'च्या मार्फत या अॅप्सचा वापर करता येऊ शकतो.

भारतात सध्या 50 कोटी स्मार्ट फोन आहेत. यापैकी जवळपास 30 कोटी लोक हे बंदी घालण्यात अलेले अॅप वापरत होते.

सरकारने काही महिन्यांपूर्वीच पॉर्न साईट्सवरही बंदी आणली होती. पण तरीही लोक विविध मार्गांनी पॉर्न साईट्स पाहू शकतात, असं विराग गुप्ता सांगतात.

त्यांच्यानुसार, सरकारने लवकरात लवकर नवीन कायदा करण्याची गरज आहे. ज्यामुळे या अॅप्सचं अनधिकृत व्हर्जनही उपलब्ध होऊ शकणार नाही.

अनधिकृत व्हर्जन (ब्लॅक) बाजारात उपलब्ध होऊ शकणार नाही. याकडे केंद्र सरकारला लक्ष देण्याची गरज आहे.

विराग सांगतात, "सेकंडरी मार्केटमध्ये या अॅप्सचा वापर केला जाईल. यात काही नवीन नाही. पण या मार्केटच्या व्यापारातून या कंपन्यांना थेट फायदा होणार नाही हे ही तितकंच खरं आहे."

सरकारकडे हे अॅप ब्लॉक करण्याचे अनेक तांत्रिक मार्ग आहेत. त्याचप्रमाणे कंपन्यांकडेही या ब्लॉकला बायपास करण्याचे मार्ग आहेत. पण याचा कंपन्यांना जास्त फायदा होणार नाही, असं विराग सांगतात.

सायबरतज्ज्ञ पवन दुग्गल यांच्यानुसार सरकारच्या बंदीचा आदेश पाळला गेला नाही तर सरकार त्या कंपनी विरोधात आयटी कायद्याच्या कलम 66 आणि कलम 43 अंतर्गत तक्रार नोंदवू शकतं. यानुसार तीन वर्षं कारावास आणि पाच लाखपर्यंत दंड ठोठावला जाऊ शकतो.

मजेशीर बाब म्हणजे या अॅपवर आणलेल्या बंदीनंतरही जर एखाद्याच्या फोनमध्ये हे अॅप उपलब्ध असेल तर त्यावर कोणत्याही कारवाईची तरतूद करण्यात आलेली नाही.

चिनी अॅपवर पंतप्रधान आणि मंत्री

पंतप्रधान नेरेंद्र मोदी आणि भारतातल्या अनेक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

केंद्र सरकारने ज्या 59 चिनी स्मार्टफोन अॅप्सवर बंदी घातली आहे ते अॅप्स आता गुगल आणि आयफोनच्या अॅप स्टोअरवरूनही काढून टाकण्यात आले आहेत. म्हणजेच त्या अॅप्सना आता डाऊनलोड करता येणार नाही. तसंच त्यांचे आयएसपी ब्लॉक करण्यात आले आहेत. यामुळे ते आता कम्प्युटर आणि लॅपटॉपवरही सुरू होऊ शकणार नाहीत.


सामग्री: सायबर हल्ला

भारत-चीन सीमेवरील संघर्ष आणि तिथून दूरवर असलेल्या मुंबईत खंडित झालेला वीजपुरवठा यांच्यात परस्परसंबंध असल्याचं स्पष्ट होतं आहे. यामागे चीनचा हात असल्याचं बोललं जात आहे.

अमेरिकेतल्या मॅसाच्युसेट्सस्थित रेकॉर्डेड फ्युचर या सायबर सेक्युरिटी कंपनीच्या अहवालात असं म्हटलं आहे की चीनच्या सरकारशी संलग्न हॅकर्सच्या समूहाने मालवेअरच्या माध्यमातून भारतातल्या महत्त्वपूर्ण पॉवरग्रिडला लक्ष्य केलं.

रेकॉर्डेड फ्युचर सायबर सेक्युरिटी कंपनी आहे. विविध देशांतल्या इंटरनेटचा ही कंपनी अभ्यास करते.

न्यूयॉर्क टाईम्स या वर्तमानपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या बातमीच्या अनुषंगाने भारत आणि चीनने प्रतिक्रिया दिली आहे.

केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारची प्रतिक्रिया

केंद्रीय ऊर्जामंत्री आरके सिंह यांच्या मते, ऑक्टोबर 2020 मध्ये मुंबईत वीजपुरवठा खंडित होण्यामागे चीन किंवा पाकिस्तानहून सायबर हल्ला झाला असावा याचे कोणतेही पुरावे नाहीत.

एएनआय वृत्तसंस्थेशी बोलताना ते म्हणाले, "सायबर हल्ला चीनकडून झाला किंवा पाकिस्तानातून झाला असं म्हणायला आमच्याकडे कोणतेही पुरावे नाहीत. चीनमधल्या एका हॅकिंग समूहाने हे कृत्य केलं असं म्हणणं आहे. मात्र त्यासंदर्भात कोणतेही पुरावे मिळालेले नाहीत. चीननेही हे कबूल केलेलं नाही."

दुसरीकडे राज्य सरकारनेही याप्रकरणाचा तपास केला.

महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख बुधवारी यासंदर्भातला अहवाल विधिमंडळासमोर मांडणार आहेत. अहवालात असं नमूद करण्यात आलं आहे की वीजपुरवठा खंडित होण्यामागे सायबर हल्ल्याचं कारण असू शकतं. मालवेअरच्या माध्यमातून पॉवरग्रिडचं काम बंद पाडण्यासंदर्भात उल्लेख आहे. यासंदर्भात त्यांनी माहितीही मागवली आहे. आपण यापासून सावधान राहायला हवं असंही ते म्हणाले.

गेल्या वर्षी 12 ऑक्टोबरला महिन्यात मुंबईतला वीजपुरवठा खंडित झाला होता. मुंबईसह परिसरातलं जनजीवन मोठ्या प्रमाणावर विस्कळीत झालं होतं. लोकल ट्रेन, हॉस्पिटलमधील उपचार तसंच शस्त्रक्रिया, सरकारी कार्यालयांमधील कामकाज बाधित झालं होतं.

चीनची प्रतिक्रिया

याप्रकरणावर चीनने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. कोणत्याही पुराव्याविना असे आरोप करणं चुकीचं आहे असं चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे. सायबर सुरक्षेचा चीन पुरस्कर्ता आहे. अशाप्रकारच्या हल्ल्याचा चीन निषेध करतो. सायबर हल्ल्यासंदर्भात चीनची भूमिका कठोर आहे. अफवा आणि वावड्यांना यासंदर्भात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षी भारत आणि चीनच्या सैनिकांमध्ये गलवान प्रांतात संघर्ष झाला होता. यानंतर चारच महिन्यात मुंबईत वीजपुरवठा करणाऱ्या पॉवरग्रिडमध्ये बिघाड झाला आणि काही तास वीजपुरवठा खंडित झाला होता. अखंड वीजपुरवठा मिळणारं शहर अशी ओळख असलेल्या मुंबईत अचानक वीजपुरवठा खंडित झाल्याने जनजीवन विस्कळीत झालं होतं.


सामग्री: सायली धुरत

त्यामुळे रोगाची साथ रोखणं आणि निवडणुका घेणं हे दुहेरी आव्हान तिथल्या प्रशासनासमोर आहे. काही मराठी अधिकारीही तिथे हे आव्हान पेलत आहेत. जाणून घेऊ या त्यांच्या अनुभवाविषयी.

सुजाता चतुर्वेदी 1989 च्या बॅचच्या IAS अधिकारी आहेत. बिहारमध्ये काम करणाऱ्या त्या सर्वांत ज्येष्ठ मराठी अधिकारी आहेत. सध्या त्या केंद्र सरकारमध्ये प्रतिनियुक्तीवर आहेत. त्यांचं शिक्षण नागपुरात झालं असून लोकप्रशासन हा त्यांच्या अभ्यासाचा विषय आहे.

दरभंगा जिल्ह्याच्या उपविभागीय अधिकारी म्हणून त्यांच्या कारकीर्दीला सुरुवात झाली होती. नंतर त्यांनी बिहार प्रशासनात आणि केंद्र सरकारमध्ये अनेक महत्त्वाची पदं भूषवली. सध्या त्या केंद्र सरकारच्या कार्मिक विभागात अतिरिक्त सचिव म्हणून काम पाहत आहेत.

डॉ. निलेश देवरे यांनीही आपल्या कार्याने बिहारमध्ये ठसा उमटवला आहे. देवरे 2011 च्या बॅचचे IAS अधिकारी आहेत. मूळचे नाशिकचे आणि व्यवसायाने डॉक्टर असलेल्या देवरे यांनी भारतीय प्रशासकीय सेवेत येण्याचा निर्णय का घेतला याची प्रेरणादायक कहाणी त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवर सांगितली आहे. सध्या ते मधुबनी जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी आहे.

"इथल्या कामाची पद्धत सुधारणं अतिशय कठीण आहे," असं उद्विग्न ट्वीट त्यांनी काही दिवसांपूर्वी केलं होतं. त्याविषयी विचारलं असता ते म्हणतात, "ते एक प्रासंगिक ट्वीट होतं. सध्या बिहार निवडणुका होत आहेत आणि त्यासंदर्भातलं एक काम योग्य प्रकारे होतं नव्हतं. म्हणून ते तसं लिहिलं होतं."

Nilesh deore

बिहार हे अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण राज्य आहे. इथल्या जमीनदारी व्यवस्थेमुळे जिल्हाधिकारी, पोलीस अधीक्षक या लोकांना देवत्वाला पोचवण्याची पद्धत इथे अजूनही आहे असं ते नमूद करतात. महाराष्ट्रातून आल्यावर सुरुवातीच्या काळात त्यांना बरेच धक्के बसले. पण आता त्यांनी इथे व्यवस्थित जुळवून घेतलं आहे. अनेक चांगली कामं केली आणि त्या कामांची त्यांना वेळोवेळी पावतीही मिळाली आहे. बिहारमध्ये राजकीय हस्तक्षेप अजिबात नाही अशी एक आश्चर्यकारक गोष्ट त्यांनी सांगितली.

याशिवाय अश्विनी ठाकरे, कपिल शिरसाठ या अधिकाऱ्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. शिरसाठ सध्या मोतिहारी जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी आहेत. त्यांच्या कामाची ते सोशल मीडियावरून वेळोवेळी माहिती देत असतात.

कपिल शिरसाठ

पोलिसी खाक्यातही महाराष्ट्र अग्रेसर

शिवदीप लांडे हे नाव आपल्यापैकी अनेकांनी ऐकलं असेल. 2006...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सध्या बिहार निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू आहे. नितीश कुमारांना यावेळी चिराग पासवान आणि तेजस्वी यादव यांनी कडवं आव्हान दिलं आहे. कोरोना काळात होणारी ही पहिलीच निवडणूक आहे.


सामग्री: सारस पक्षी

 पण गेल्या काही वर्षांमध्ये मोठ्या प्रयत्नांनंतर महाराष्ट्रातल्या गोंदिया आणि मध्य प्रदेशातील बालाघाट जिल्ह्यामध्ये सारस पक्ष्यांच्या संख्येत वाढ झाली आहे.

भारतामध्ये सारस पक्षी साधारणतः उत्तर भारतामध्ये आढळतो. परंतु मध्य भारतामध्ये बालाघाट, गोंदिया आणि भंडारा इथं त्याचं अस्तित्व टिकून राहिलं आहे.

गोंदिया जिल्ह्यात वन खात्याने आणि बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटीने 2004 साली केलेल्या सर्वेक्षणामध्ये केवळ 4 सारस पक्षी शिल्लक राहिल्याचे गोंदियातील सेवा संस्थेचे सावन बहेकार सांगतात.

मात्र आता वन खाते, जिल्हा प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि शेतकऱ्यांच्या मदतीने ही संख्या 42 वर गेली असून शेजारच्या बालाघाट जिल्ह्यामध्ये ती संख्या 52 वर गेली आहे, असं बहेकार यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

सारस पक्षी कसा असतो?

सारस हा एक उंच पक्षी आहे. नर सारस सुमारे 4.5 ते 5 फुटांचा तर मादी 3.5 फुटांपर्यंत असते.

सारस पक्षी नेहमी जोडीनेच राहातात. चंद्रपूर जिल्ह्यामध्ये एक सारस असल्याची नोंद आहे. मात्र त्याला जोडीदार नसल्यामुळे तेथे संख्या वाढणे कठिण असल्याचे सावन बहेकार यांनी बीबीसी मराठीला सांगितले.

सारस पक्षी पाणथळ जागेजवळ आढळतो

सारस पक्षी हा धान्य, किडे खाऊन जगतो. त्यातही किडे, अळ्या खाण्यावर भर असतो. त्यामुळे त्याला शेतातला 'नॅचरल पेस्ट कंट्रोलर' असं म्हटलं जातं. सारस शेतामध्ये असणं शेत उत्तम स्थितीत असल्याचा संकेत मानला जातो.

गोंदियामध्ये सारस पक्ष्यांची संख्या वाढण्यासाठी काय केले गेले?

सारस पक्षी महाराष्ट्रातून पूर्ण नामशेष होतील अशी स्थिती निर्माण झाली होती. परंतु एकत्रित प्रयत्नांमुळे ही स्थिती बदलण्यात गोंदियाच्या लोकांना यश आलं. सारसचा अधिवास असणाऱ्या गोंदिया, भंडारा, बालाघाट या प्रदेशाला 'सारसस्केप' असं नाव देण्यात आलं.

सारस पक्षी आपलं घरटं एखाद्या पाणथळ जागेजवळ किंवा भरपूर पाण साचत असलेल्या शेतामध्ये तयार करतो. या घरट्याचा पसारा साधारणतः 10 फुटांपर्यंत असू शकतो.

आजूबाजूचं गवत वापरून जमिनीवरच हे घरटं तयार होतं. सारस पक्ष्याची जोडी वर्षभरात एकदाच तेही मॉन्सूनच्या काळामध्ये घरटं बांधते. एका वर्षात केवळ एक किंवा दोनच अंडी ही जोडी देते.

जर शेतामधली किंवा पाणथळ जागांजवळची परिस्थिती सुरक्षित वाटली नाही तर सारस पक्ष्याची जोडी घरटंच बांधत नाही. त्यामुळे त्यांच्यासाठी सुरक्षित वाटेल अशी स्थिती तयार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लांब चोच, लाल तोंड आणि करड्या पांढऱ्या शरीराचा सारस पक्षी आपण चित्रात, फोटोत पाहिलेला असतो. इतर अनेक पक्ष्यांप्रमाणेच सारसच्या अस्तित्वाला आणि त्याच्या अधिवासाला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.


सामग्री: सारा सालसाबिल्ला

गेल्या वर्षी ऑक्टोबर महिन्यात इंडोनेशियातल्या प्रिसन बेटावर असलेल्या 17 वर्षांच्या सारा सालसाबिल्ला हिला एक दिवस या प्रश्नांना सामोरं जावं लागलं.

इंडोनेशियाची राजधानी जकार्तामध्ये एक दिवस ईवान सेटियावान आपल्या मोटरबाईकवरून जात होते. त्यांच्या मागे त्यांची गर्भार पत्नी बसली होती. काही आठवड्यातच त्यांची पत्नी दुसऱ्या बाळाला जन्म देणार होती. तिच्या चेकअपसाठीच ईवान पत्नीला घेऊन हॉस्पिटलला निघाले होते. ते ऑस्ट्रेलियन दूतावासाच्या थोडं पुढे आले.

ईवान सांगत होते, "तेवढ्यात प्रचंड मोठा आवाज झाला आणि आम्ही दोघं हवेत फेकले गेलो."

ईवान यांना बरंच उशिरा कळलं की तो एक आत्मघातकी हल्ला होता. अल-कायदाशी संबंधित 'जिम्हा इस्लामिया' या स्थानिक अतिरेकी गटाने हा हल्ला केला होता. अल कायदाने इंडोनेशियात अनेक अतिरेकी हल्ले केले होते. बालीमध्ये 2002 साली केलेल्या हल्ल्यात 202 लोकांचा मृत्यू झाला होता.

ईवान पुढे सांगतात, "मला फक्त रक्त दिसत होतं. खूप रक्त. धातूचे बारीक बारीक तुकडे हवेड उडाले होते. एक तुकडा माझ्या डोळ्यात गेला आणि माझा डोळा निकामी झाला."

ईवान यांच्या गर्भार पत्नी तर बाईकवरून खूप दूर फेकल्या गेल्या होत्या. दोघांनाही तात्काळ हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. ईवान यांच्या पत्नी हलिला सेरोजा दौले या गंभीर जखमी झाल्या होत्या. अचानक झालेल्या या सर्व प्रकारामुळे तो हादरून गेल्याने त्यांना प्रसववेदना सुरू झाल्या.

"प्रसववेदना सुरू झाल्याने तिला तात्काळ ऑपरेशन रुममध्ये नेण्यात आलं. मात्र, अल्लाहच्या कृपेने तिची नैसर्गिक प्रसूती झाली."

त्या रात्री हलिला यांनी एका मुलाला जन्म दिला. त्याचं नाव ठेवलं रिझकी. रिझकी म्हणजे 'आशिर्वाद'.

या दांपत्याला पहिली मुलगी आहे. तिचं नाव आहे साराह. साश्रू डोळ्यांनी सारा सांगते, "माझी आई खूपच कणखर होती. तिची हाडं मोडली होती. पण तशा परिस्थितीतही तिची नैसर्गिक प्रसूती झाली. ती खूपच मजबूत होती. माझी आई."

मात्र, हल्ल्यामुळे झालेल्या दुखापतीतून हलिला कधीच बऱ्या झाल्या नाही आणि हल्ल्याच्या दोन वर्षांनंतर साराच्या पाचव्या वाढदिवसाला तिने या जगाचा निरोप घेतला.

ईवान आणि रिझकी

"मी माझी सर्वात प्रिय मैत्रीण गमावली. माझा जोडीदार. जिच्यामुळे माझ्या आयुष्याला अर्थ मिळाला. तिच्याबद्दल सांगणंही खूप वेदनादायी आहे", डबडबलेल्या डोळ्यांनी ईवान सांगत होते.

सुरुवातीला ईवान यांच्या मनात खूप...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुमच्या आईला ठार करणाऱ्या माणसांना तुम्ही काय म्हणाल? तुम्ही त्यांना माफ करणार का?


सामग्री: साराला जन्मत:च हात नव्हते. असं असतानाही ती बेसबॉलची चँपियन झालीय. तसंच तिने राष्ट्रीय पातळीवरची शुद्धलेखन स्पर्धाही जिंकलीय. विशेष प्राधान्य गटात तिच्या हस्ताक्षराने परीक्षक भारावून गेले.

कोणत्याही कृत्रिम अवयवाचा वापर न करता एका विशिष्ट पद्धतीनं सारा पेन धरते.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हात नसतानाही 10 वर्षांच्या साराने  बेसबॉल आणि शुद्धलेखन स्पर्धेत चँपियन ठरली आहे.


सामग्री: सारिका पवार यांच्यावर तरुण वयातच कुटुंबियाची जबाबदारी येऊन पडली.

"आधी घराबाहेर पडत नव्हते. त्यांच्या जाण्यानं आमच्यावर संकट कोसळलं. आता माझ्याशिवाय घर कोण चालवणार? कोरडवाहू शेतीतून काही निघत नाही. मग कधीकधी लोकांच्या शेतातही मजुरीला जावं लागतं," सारिका सांगत होत्या.

कर्जामुळे शेतकरी पतीनं आत्महत्या केली. त्यावेळी सारिका गरोदर होत्या. तीन मुलांची जबाबदारी अंगावर येऊन पडली. घरी अडीच- तीन एकर कोरडवाहू शेती आहे. मोठी मुलगी आठवीत शिकते.

कळंब शहरातून लातूरकडे जाताना खडकी आणि करंजकल्ला ही दोन गावं लागतात. हा मांजरा धरणाच्या बॅकवॉटरचा परिसर.

करंजकल्लामध्ये आम्हाला सारिका परमेश्वर पवार भेटल्या. साधारणतः 29-30 वर्षं वय. दोन मुली, एक मुलगा आणि सासू-सासरे-  असं सहा जणाचं कुटूंब.

"दोन वर्षं दुष्काळी परिस्थितीमुळे शेतीतून फारसं काही हाती लागलं नाही. त्यात बँकेचं आणि नातेवाईकांचं कर्ज होतं. डिसेंबर 2014 मध्ये यांनी (पती परमेश्वर पवार) आत्महत्या केली," सारिकाताई सांगत होत्या.

पती गेल्यानंतर सारीका यांचा खरा संघर्ष सुरू झाला

सरकार दरबारी शेतकरी आत्महत्येची नोंद झाली. पती गेल्यानंतर सारिका यांचा खरा संघर्ष सुरू झाला. वयोवृद्ध सासू सासऱ्यांसह तीन मुलांची जबाबदारी अंगावर येऊन पडली. कोरडवाहू शेतीवर सगळा गाडा उभा आहे.

"कोरडवाहू शेतीतून काही निघत नाही. मागच्या वेळेस सोयाबीन लावलं. सगळं करून हातात पाच-सहा हजार रुपये पडले. नोकरी करावीशी वाटते. पण मुलं लहान असल्यानं येऊन-जाऊन करता येईल अशी नोकरी मिळायला पाहिजे ना!" शिक्षण नववीपर्यंत झालं असलं तरी सारिका यांना नोकरी करायची इच्छा आहे.

"घरखर्च, लेकरांचा खर्च, आजारपण अशा सगळ्या गोष्टी आहेत. त्यांनी आत्महत्या करायला नको होती. माझ्यासारख्या अवेळी संसाराची जबाबदारी येऊन पडलेल्या अनेक मुली आहेत. जगणं खूप अवघड आहे. पण मी नाही यांचं करणार तर कोण करणार?" सारीकाताई सांगतात.

कितीही कष्ट पडले तरी लेकरांना काही कमी पडू द्यायचं नाही, असं सारीका म्हणतात.

घरच्या शेतीत कष्ट घेताना कुटुंबाची जबाबदारीही त्या तितक्याच सक्षमपणे उचलतं असल्याचं त्यांच्या बोलण्यातून जाणवलं.

"आपल्याला कितीही कष्ट पडले तरी लेकरांना काही कमी पडू द्यायचं नाही. कधीकधी सगळ्याचा कंटाळा येतो. नकोसं वाटतं. पण लेकरं डोळ्यासमोर आली की जगण्याचा मार्ग सापडतो," सारीका म्हणाल्या.

किराणा दुकान टाकलं

पाच वर्षांपूर्वी अंबिका कदम...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पतीनं आत्महत्या केली. बाहेरच्या जगाची काहीच माहिती नाही. अशा सगळ्या अडचणींवर मात करत या तिघींनी दाखवला जगण्याचा मार्ग.


सामग्री: सारिका बजरंग सोनवणे

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे बीडमधील लोकसभा निवडणुकांसाठीचे उमेदवार बजरंग सोनवणे यांच्या पत्नी सारिका यांच्यावर हल्ला झाल्याची अफवा आहे, असं पोलिसांनी स्पष्ट केलं आहे.

"भाजपच्या गुंडांनी बीडचे राष्ट्रवादीचे उमेदवार बजरंग सोनवणे यांच्या पत्नी सारिका सोनवणे यांच्यावर केज तालुक्यातील धर्माळामध्ये कोयत्याने हल्ला केला. भाजप दहशत पसरवत आहे," असा आरोप करणारं ट्वीट राष्ट्रॅवादीचे नेते नवाब मलिक यांनी केलं.

बीडला अतिसंवेदनशील मतदारसंघ म्हणून घोषित करावं, अशी मागणीही त्यांनी केली.

वैजनाथ सोळंके आणि गणेश कदम नावाच्या दोघा व्यक्तींमधील आपापसातील हा वाद होत. यातील गणेश कदमने वैजनाथ सोळंकेवर हल्ला केला आहे. संध्याकाळी 7.30च्या सुमारास वैजनाथ कदम घरासमोर थांबले असताना मद्यधुंद अवस्थेत गणेश कदम कोयता घेऊन आला. वैजनाथ यांनी त्याला अडविण्याचा प्रयत्न केल्यावर गणेशने त्यांच्यावर हल्ला केला. या हलल्यात वैजनाथ यांच्या बोटाला किरकोळ दुखापत झाली आहे.

या घटनेपासून 150 फूट अंतरावर सारिका सोनवणे यांची प्रचाराची बैठक सुरू होती. सारिका सोनवणे यांच्यावर कोणत्याही प्रकारचा हल्ला झालेला नाही, असं अप्पर पोलीस अधीक्षक अजित बोराडे यांनी सांगितलं. ही बातमी एबीपी माझाने प्रसिद्ध केली आहे.

2. सत्तेत आलो तर नीती आयोग बरखास्त करू - राहुल गांधी

"जर आपला पक्ष सत्तेत आला तर नीती आयोग बरखास्त करू आणि पुन्हा नियोजन आयोग सुरू करू," असं विधान काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी प्रचारसभेत केलं आहे.

हरियणामधील कर्नाल येथील प्रचारसभेत त्यांनी हे विधान केलं आहे. या आयोगामध्ये काही अर्थतज्ज्ञ आणि 100 हून कमी कर्मचारी असतील असेही राहुल यांनी सांगितलं. ही बातमी आज तकने प्रसिद्ध केली आहे.

"केवळ मार्केटिंग करणे आणि खोटी आकडेवारी तयार करण्याशिवाय पंतप्रधानांकडे दुसरं काम नाही, असा आरोपही राहुल यांनी या प्रचारसभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर केला," असंही ते यावेळी म्हणाले.

2 एप्रिल रोजी काँग्रेसचा जाहीरनामा प्रसिद्ध होणार आहे. काँग्रेसच्या मुख्यालयामध्ये काँग्रेसअध्यक्ष राहुल गांधी जाहीरनामा प्रसिद्ध करतील, असं ANIने दिलेल्या बातमीत म्हटलं आहे.

3. '... तर लोकसभेच्या निकालांना 6 दिवस विलंब होईल'

प्रत्येक मतदारसंघातील एकूण VVPAT स्लीपपैकी 50 टक्के स्लीप्सची तपासणी करायचं ठरवलं तरी लोकसभा निवडणुकांच्या निकालांना 6 दिवसांचा विलंब होईल,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात

1 . राष्ट्रवादीच्या उमेदवाराच्या पत्नीवर हल्ला झाल्याची अफवा


सामग्री: सार्वजनिक आणि घरगुती नवरात्र उत्सव, दुर्गापूजा साजरी करताना या नियमांचं पालन करावं लागेल. यापूर्वी महाराष्ट्र सरकारने गणेशोत्सवासाठीही अशाच गाईडलाईन्स जाहीर केल्या होत्या.

नवरात्रीसाठीची मार्गदर्शक तत्त्वं काय आहेत?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

17 ते 25 ऑक्टोबरदरम्यान साजऱ्या होणाऱ्या नवरात्रोत्सवासाठी राज्य सरकारने मार्गदर्शक सूचना जाहीर केल्या आहेत. यावर्षी नवरात्रामध्ये गरबा वा दांडियाचं आयोजन करता येणार नाही.


सामग्री: सार्वजनिक कार्यक्रम, सभा, विवाह समारंभ आदींमध्ये उपस्थितांची संख्या मर्यादीत ठेवतानाच मास्क वापरणे बंधनकारक आहे. जे नियमाचे पालन करणार नाही त्यांच्यावर दंडात्मक कारवाई करण्याचे निर्देशही मुख्यमंत्र्यांनी दिले.

राज्यात काही जिल्ह्यांमध्ये कोरोना रुग्णांचे वाढते प्रमाण लक्षात घेता मुख्यमंत्र्यांनी सर्व विभागीय आयुक्त, जिल्हाधिकारी, महापालिका आयुक्त, जिल्हा पोलिस प्रमुख यांच्याशी ऑनलाईन बैठक घेतली. यावेळी उपमुख्यमंत्री अजित पवार, आरोग्यमंत्री राजेश टोपे, मुख्य सचिव संजय कुमार, टास्क फोर्सचे सदस्य आदी उपस्थित होते.

जिल्ह्यांचा आढावा घेऊन मुख्यमंत्री म्हणाले, "गेल्या काही महिन्यांमध्ये कोरोनाच्या रुग्णसंख्येत घट आल्याने नागरिकांमध्ये बेफिकिरी आली आहे त्यामुळे कोरोना प्रतिबंधासाठीच्या सूचनांचे पालन होताना दिसत नाही. लोकांमध्ये जरी शिथीलता आली असी तरी यंत्रणांमध्ये ती येऊ देऊ नका. नियमांची कडक अंमलबजावणी करा,"

राज्यात सार्वजनिक ठिकाणी कोरोना नियमांचे पालन होताना दिसत नाही. त्यामुळे आंदोलने, सभा, मिरवणुका यांना परवानगी देऊ नये. विवाह समारंभामध्ये उपस्थितांच्या मर्यादेचे पालन केले जाते का याची यंत्रणेकडून तपासणी झाली पाहिजे. ज्या भागात रुग्ण संख्या वाढतेय तेथे कंटनेमेंट झोन करायची तयारी ठेवावी, असेही त्यांनी सांगितले.

राज्यात महात्मा जोतिबा फुले जनआरोग्य योजना सर्वसामान्यांना लागू असून त्याला दोन महिन्यांची मुदतवाढ देण्यात येईल, असे मुख्यमंत्र्यांनी साांगितले. कोरोना उपचारासाठी जी क्षेत्रिय रुग्णालये करण्यात आली आहे त्यांचे स्ट्रक्चरल ऑडीट करून घ्या असे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी दिले.

स्थानिक स्वराज्य संस्थांनी ग्रामीण आणि शहरी भागात सार्वजनिक ठिकाणांचे, शौचालयांचे, बसस्थानके, उद्याने याठिकाणी निर्जंतुकीकरणाचे काम हाती घ्यावे. नियमांचे पालन करायचे की पुन्हा लॉकडाऊनच्या दिशेने जायचे याची निवड लोकांच्या हातात आहे. त्यामुळे पुढच्या काळात अधिकची खबरदारी घ्यावी, असे आवाहनही मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी केले.

कोरोना नियंत्रणासाठी जिल्ह्यांना जो निधी देण्यात आला आहे त्यातील शिल्लक असलेला निधी 31 मार्चपर्यंत वापरायला परवानगी देण्यात आली आहे,असे उपमुख्यमंत्री श्री. पवार यांनी सांगितले.

जनारोग्य योजनेला मार्चपर्यंत मुदतवाढ देतानाच ज्या भागात जास्त रुग्ण आढळून येत आहेत तेथील सार्वजनिक कार्यक्रमांमधील गर्दी नियंत्रणात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना विषयक सर्वत्र दाखविल्या जाणाऱ्या बेफिकिरीबाबत चिंता व्यक्त करतानाच कोरोना नियंत्रणासाठी लागू असलेल्या नियमावलीची (एसओपी ) कडक अंमलबजावणी करा, असे निर्देश मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी  प्रशासनाला दिले. मास्क वापरा, गर्दी टाळा अन्यथा पुन्हा एकदा लॉकडाऊनला सामोरे जावे लागेल, असेही ते म्हणाले.


सामग्री: सार्वजनिक संडासाची अवस्था

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचं जन्मगाव असल्यानं गुजरात सरकार वडनगरचा पर्यटनस्थळ म्हणून विकास करत आहे.

वडनगरच्या रोहितवास या दलित वस्तीत प्रवेश करताना स्मार्टफोनवर 'वडनगर वायफाय'चा सिग्नल मिळत असतो. पण इथं संडासला कुठं जायचं, असं विचारल्यावर इथले लोक एका मोकळ्या मैदानाकडे बोट दाखवतात.

उघड्यावर जाण्यास महिल मजबूर

सुमन, हेत्वी, मोनिका, बिस्वा, अंकिता आणि नेहा या शालेय विद्यार्थिनी वडनगरच्या रोहितवास वस्तीत राहतात. या सगळ्या मुलींना संडासविषयी विचारल्यावर त्या वस्तीजवळच्याच एका मोठ्या मोकळ्या मैदानाकडे घेऊन गेल्या.

रोज सकाळी संडासासाठी याच मैदानावर यावं लागतं, असं त्या सांगतात.

रोहितवास वस्तीच्या परिसरात असलेलं मोकळं मैदान

वडनगरच्या रहिवासी असलेल्या 30 वर्षांच्या दक्षाबेन म्हणतात, "रोहितवासमधली सगळी गटारं उघडी आहेत. लहान मुलीच नव्हे तर मोठ्या मुलींनाही उघड्यावर संडासला जावं लागतं. आम्हाला एकतर राहण्यासाठी घर नाही, तसंच इथं संडास बांधण्यासाठी आतापर्यंत कुणी आलं सुद्धा नाही."

आश्वासनं हवेतच विरली

दक्षाबेनच्या शेजारी उभ्या निर्मलाबेन म्हणतात, "मोदी सरकारनं जी आश्वासनं दिली होती, ती अजूनही पूर्ण झालेली नाहीत. आम्हाला सांगण्यात आलं होतं की प्रत्येकाला घर दिलं जाईल आणि संडासही बांधण्यात येईल. पण ना घर मिळालं ना संडास बांधले गेलं. एकही आश्वासन पूर्ण झालं नाही."

गेल्या 8 ऑक्टोबरला मोदी वडनगरच्या दौऱ्यावर गेले होते. त्याचा उल्लेख करत त्या पुढे म्हणाल्या, "आता निवडणुका आल्या आहेत तर त्यांना आठवण झाली की, 'चला आपलं गावं वडनगरला पण फिरून येऊ'. नाही तर इतक्या वर्षांपासून आमच्या समस्या ऐकून घेण्यासाठी कुणीही फिरकलं नाही."

वडनगरमधील रोहितवास वस्ती

वडनगर नगरपालिकेअंतर्गत येणाऱ्या क्षेत्रात अंदाजे 30,000 लोक राहतात. पण इथल्या रहिवाशांच्या मते जवळपास 500 घरांमध्ये अजूनही संडास नाही.

संडासची व्यवस्था नसलेल्या घरांमध्ये वडनगरमधील रोहितवास, ठाकुरवास, ओडवास, भोयवास आणि देवीपूजकवास यासारख्या दलित आणि मागासवर्गीयबहूल वस्त्यांचा समावेश आहे.

कोट्यावधींच्या योजना पण जीवनमान किती बदललं?

रोहितवास वस्तीत मी उघडी आणि तुंबलेली गटारं सर्वत्र पाहिली. एका ओबडधोबड रस्त्यावरून पुढं जाताना मी काही महिलांना भेटले, ज्या घराबाहेर कपडे धुत होत्या.

उघडी गटारं

वैद्यकीय सुविधांसह अद्ययावत तंत्रज्ञानाची नांदी असेल,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'स्वच्छ भारत अभियान' ही भारतीय जनता पक्षाच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकारची एक महत्त्वाकांक्षी योजना. पण, या अभियानाचा झगमगाट पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या गुजरातमधील वडनगर शहरात फिका पडलेला दिसतो.


सामग्री: सार्वजनिक हिताला धोका पोहचेल अशी माहिती पसरवणाऱ्यांवर कारवाई करणे यामुळे सोपे होणार आहे.

नागरिकांना फेक न्यूजपासून वाचवण्यासाठी हा कायदा आणत असल्याचा सिंगापूर सरकारनं दावा केला आहे. पुढील आठवड्यापासून या कायद्याची अंमलबजावणी होईल.

पण encrypted message पोलीस कसं काय बघू शकतात यावर अजून सरकारनं स्पष्टीकरण दिलेलं नाहीये.

The Protection from Online Falsehoods and Manipulation bill असं या विधेयकाचं नाव आहे.

लोकांच्या वैचारिक मतांवर या कायद्यामुळं गदा येणार नाही केवळ खोट्या माहितीला लक्ष केलं जाईल असं सरकार सांगत आहे.

"या विधेयकामुळे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य धोक्यात येणार नाही," असं कायदामंत्री के. शनमुगम यांनी सिंगापूरच्या संसदेत सांगितलं. "खोटी माहिती, बॉट, ट्रोल्स, फेक अकाउंटला हा कायदा आळा घालेल," असं त्यांनी सांगितलं.

कायदा काय सांगतो?

सरकारला ज्या गोष्टी खोट्या वाटतात, सार्वजनिक हिताच्या विरोधातल्या वाटतात, त्यावर ते बंदी घालू शकणार आहे. हे आरोप सिद्ध झाले तर त्यांच्याकडून मोठा दंड घेतला जाऊ शकतो आणि/किंवा 5 वर्षांची शिक्षा होऊ शकते.

तसंच या कायद्यानुसार फेक अकाउंट, बॉट यांवर बंदी घालता येणार आहे. त्या व्यक्तीला 1 मिलियन सिंगापूर डॉलर्स म्हणजे 5 कोटी रुपयांहून अधिक दंड भरावा लागणार आहे. असे अकाउंट चालवणाऱ्यांना 10 वर्षांचा तुरुंगवासही होऊ शकतो.

सोशल मीडिया, न्यूज वेबसाईट अशा सगळ्या ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवर हा कायदा लागू होणार आहे. कारवाईनंतर माहिती काढली नाही किंवा योग्य बदल केला नाही तर अधिक दंड भरावा लागणार आहे.

सिंगापूर सरकार खासगी मेसेजही तपासणार का?

पोलीस लोकांचे खासगी मेसेजही तपासणार हा मुद्दा सध्या सिंगापूरमध्ये वादग्रस्त ठरत आहे. सरकार जर लोकांचे end-to-end encryption मेसेज तपासत असेल तर हे त्यांच्या अभिव्यक्ती स्वांतत्र्याचं उल्लंघन असल्याचं काही लोक म्हणत आहेत.

सिंगारपूरमध्ये व्हॉट्सअॅप, टेलिग्रामची क्रेझ आहे. या अॅपवर नवीन कायद्याचा परिणाम होणार आहे.

अॅपचं खासगी स्वरूप हे खोट्या बातम्या पसरवण्यासाठी उत्तम ठिकाण आहे. त्यामुळं कुणालाही पत्ता न लागता एखादी माहिती हजारो अनोळखी लोकांपर्यंत पाठवता येत आहे, असं सिंगापूरच्या मंत्र्यांनी म्हटलं आहे.

इंटरनेट किंवा मोबाईल नेटवर्क सिस्टिमधून सिंगापूरमध्ये खोटी माहिती पसरवता येणार नाही, असं या कायद्यात नमूद केलं आहे.

सरकारच्या अशा नियमांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिंगापूर सरकारनं 'फेक न्यूज विरोधी कायदा' मंजूर केला आहे. त्यामुळं पोलिसांना ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवरचे खाजगी मेसेज तपासण्याचे अधिकार मिळणार आहेत.


सामग्री: सालाबादप्रमाणे राहुल गांधी बँकॉकला सुट्टीवर गेल्याची शक्यता असल्याच्या चर्चा सोशल मीडियावर पाहायला मिळाल्या. भारतीय जनता पक्षाच्या नेत्यांनी काँग्रेसला चिमटा काढताना ट्विटरवर बँकॉक का ट्रेंड होत आहे? असा प्रश्न विचारणारं ट्विट केलं.

भाजपच्या या ट्वीटला काँग्रेसनं तब्बल 12 तासानंतर ट्वीट करून करून स्पष्टीकरण दिलं.

काँग्रेस प्रवक्ते अभिषेक मनू सिंघवी यांनी रविवारी सकाळी 11 वाजून 17 मिनिटांनी ट्विट करून सांगितलं, "कोणाच्याही वैयक्तिक आयुष्य आणि सार्वजनिक आयुष्याची सरमिसळ करता कामा नये. प्रत्येकाचं खासगी आयुष्य आणि स्वातंत्र्य यांची जाणीव आपल्याला असायला हवी.  हीच तर पुरोगामी आणि उदारमतवादी लोकशाहीची मूलभूत ओळख आहे."

सिंघवी यांनी हे ट्वीट करताना राहुल गांधी आणि बँकॉक असे दोन हॅशटॅग वापरले. त्यामुळे राहुल गांधी बँकॉकला गेले असल्याच्या वृत्ताला पुष्टीच मिळाली असल्याचं बोललं गेलं.

राहुल गांधींचा अज्ञातवास नवा नाही

राहुल गांधींचं असं अचानक परदेशदौऱ्यावर जाणं हे नवं नाही. यापूर्वीही 2015, 2016 तसंच 2018 मध्येही राहुल गांधी अचानक परदेशी निघून गेले होते. ते जिथं जातात त्या ठिकाणांची माहिती देत नसल्यामुळे त्यांच्यावर टीकाही झालेली आहे.

राहुल गांधी यांनी जावं किंवा जाऊ नये, त्यांनी इतरांना या ठिकाणांची माहिती द्यावी किंवा नाही हा सर्वस्वी त्यांचा प्रश्न आहे. त्यांच्या खासगी आयुष्यात कुणी डोकावण्याची गरजही नाही. पण राहुल गांधींचे इतर दौरे आणि या दौऱ्यामध्ये खूप मोठा फरक आहे.

सध्या महाराष्ट्र आणि हरियाणा या दोन महत्त्वाच्या राज्यांमध्ये निवडणुका होणार आहेत. महाराष्ट्रात 288 जागांसाठी तर हरियाणाच्या 90 जागांसाठी 21 ऑक्टोबरला मतदान होईल. तर 24 ऑक्टोबरला निवडणुकीचा निकाल हाती येईल.

निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर बड्या नेत्यांच्या प्रचारसभा आयोजित करण्यात येत आहेत. भाजपतर्फे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी महाराष्ट्रात 9, पक्षाध्यक्ष अमित शहा 18 आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस तब्बल 100 प्रचारसभा घेणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.

तसंच शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना यांनीही आपापल्या परीने प्रचारसभांचं नियोजन सुरू केलं आहे. पण या सगळ्या चित्रात काँग्रेसची भूमिका काय असेल, हे अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही.

मतदानाला दोन आठवडे उरलेले असताना काँग्रेसच्या प्रमुख नेतृत्वाचं असं परदेशी जाणं पक्षाला कितपत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

5 ऑक्टोबर 2019. शनिवारची संध्याकाळ. काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी सुट्टीवर गेल्याच्या बातम्या माध्यमांमध्ये येऊ लागल्या. पण याबाबत कुठलीच ठोस माहिती मिळत नसल्याने दबक्या आवाजात चर्चा सुरू झाली.


सामग्री: सावंत यांनी स्वत: ट्वीट करून ही माहिती दिली. सावंत यांना कोणतीही लक्षणं जाणवत नाहीये आणि त्यांना होम क्वारंटीनचा सल्ला देण्यात आला आहे. माझ्या संपर्कात आलेल्या लोकांनी कोरोना चाचणी करून घ्यावी अशी विनंती सावंत यांनी केली आहे. घरून काम करत राहीन असंही त्यांनी स्पष्ट केलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

काही दिवसांपूर्वी हरयाणाचे मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर यांच्या दुसऱ्या कोरोना चाचणीचा अहवाल पॉझिटिव्ह आला. गेल्या रविवारी त्यांना कोरोना असल्याचं स्पष्ट झालं होतं. आता आणखी काही दिवस त्यांना मेंदाता हॉस्पिटलमध्येच राहावं लागेल.

सुरुवातीच्या काळात गोव्याने कोरोनावर नियंत्रण मिळवलं होतं. मात्र काही महिन्यातच गोव्यातही कोरोनाने हातपाय फैलावले. अनलॉक प्रक्रियेत गोव्यात बाहेरील लोकांचा राबता वाढला. सणासुदीच्या काळात कोरोनासंदर्भातील नियमावलीचं पालन होत नसल्याचंही स्पष्ट झालं.

गोव्यात आतापर्यंत 17 हजार लोकांना कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे. यापैकी 13 हजार 577 जण बरे होऊन घरी परतले आहेत. गोव्यात आतापर्यंत कोरोनामुळे 192 लोकांचा मृत्यू झाला आहे.

देशातील कोरोना बाधितांचा आकडा आता 37 लाखांच्या पुढे गेला आहे. गेल्या 24 तासात देशभरात 78,357 नवे रुग्ण सापडले. 29 लाख लोक कोरोनातून बरे झाले आहेत. सुधारणेचा दर 76.98 टक्के एवढा आहे.

देशात आतापर्यंत कोरोनामुळे 66,33 जणांचा तर गेल्या 24 तासात 1,045 जणांचा मृत्यू झाला आहे. देशात आठ लाखाहून अॅक्टिव्ह केसेस आहेत.

भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेने दिलेल्या माहितीनुसार, देशात आतापर्यंत साडेचार लाखांपर्यंत टेस्ट करण्यात आल्या आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गोव्याचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांना कोरोनाची लागण झाली आहे. मला कोणतीही लक्षणं नाहीत पण कोरोनाची चाचणी केल्यावर ती पॉझिटिव्ह आली असं प्रमोद सावंत म्हणाले.


सामग्री: सावत्र बहिणीला वडील सुट्टीसाठी घेऊन जात. मात्र माझ्याकडे ढुंकूनही पाहत नसत.

ते देवाघरी गेले? नाही! मी अनाथ नाही. पण म्हणूनच त्यांचं मला सोडून जाणं वेदनादायी आहे.

माझे आईवडील जिवंत आहेत. ते आणि मी एकाच गावात राहतो. मात्र ते माझ्याशी एखाद्या अनोळखी माणसाप्रमाणे वागतात.

माझे खळखळून हसण्याचे दिवस होते. मागितलेली गोष्ट मिळाली नाही की धाय मोकलून रडण्याचे दिवस होते. अंगाईगीत ऐकल्याशिवाय झोपणं शक्य नसे. अशा लहानग्या दिवसात आईबाबांनी मला सोडून दिलं.

मी काय गमावलं हे कळण्याचंही वय नव्हतं.

माझा जन्म झाल्याझाल्या वडील आईला सोडून गेले. त्यांना दुसरं लग्न करायचं होतं.

मग आईही सोडून गेली. तिलाही कोणीतरी दुसरं आवडू लागलं होतं.

माझं काय? प्रेमाला पारखं होणं म्हणजे काय असतं हेही तेव्हा उमगत नव्हतं.

प्रचलित समजांना छेद देत देशातील तरुण आणि वयस्क महिला जीवनात बंड पुकारताना दिसून येत आहेत. बीबीसीची खास सीरिज #HerChoiceच्या माध्यमातून अशा 12 महिलांच्या सत्य घटना आम्ही तुमच्यासमोर घेऊन येत आहोत.

सहानुभूती म्हणून आईच्या नातेवाईकांनी माझा सांभाळ केला. जेव्हा मी मोठी झाले तेव्हा त्यांनीच मला माझे आईवडील कोण हे सांगितलं. मी खिन्न मनानं त्यांच्याकडे पाहिलं.

मला पाहिल्यावर ते आपल्याकडे ओढून मला घट्ट मिठी मारतील असं वाटलं होतं. परंतु त्यांनी एखाद्या अनोळख्या माणसाकडे पाहावं त्या नजरेनं माझ्याकडे पाहिलं.

मी त्यांची नव्हते; खरंतर कुणाचीच नव्हते हे तेव्हा स्पष्ट झालं.

एका स्वयंसेवी संस्थेतर्फे चालवण्यात येणाऱ्या वसतिगृहात काकांनी मला प्रवेश घेऊन दिला.

आपलं असं कुणीच नसल्याची भावना अस्वस्थ करत असे.

त्या वाटेवरही काचा असतील याची मी कल्पना केली नव्हती.

माझ्या वडिलांनी माझ्या सावत्र बहिणीला त्याच वसतिगृहात दाखल केलं होतं.

तिला पाहताना माझ्या मनात सगळ्या नकोशा आठवणी दाटून येत. मी कोणालाही नकोय याची सल जाणवत असे.

तिच्याविरुद्ध माझ्या मनात कोणतीही कटुता नव्हती. आम्ही एकमेकांशी बोलायचो. ती कोण आहे हे मला ठाऊक होतं. आणि मी कोण आहे हे तिला ठाऊक होतं.

तरीही यातना होत असत. माझे बाबा तिला भेटायला वसतिगृहात अनेकदा यायचे. सुट्टी लागली की ते तिला घरीही घेऊन जात.

मी शांतपणे सगळं पाहत असे. कधीतरी ते मलाही घरी घेऊन जातील अशी भाबडी आशा मला वाटत असे.

पण प्रत्येकवेळी माझी खंत आणखी गहिरी होत जात असे. घरी घेऊन जाणं दूरच; ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बेचव अन्नाला कोणी वाली नसतं. न होणारे कपडे टाकाऊ होतात. तशी मी 'नकोशी' आहे. अगदी लहान असतानाच माझ्या पालकांनी मला सोडून दिलं.


सामग्री: सावधान! आता एका नव्या संशोधनातून असं कळतंय की दारू प्यायल्याने तुमचं आयुष्य कमी होत चाललंय.

केंब्रिज विद्यापीठाच्या एका मोठ्या अभ्यासाअंती सिद्ध झालं आहे की, एका आठवड्याला 10 ते 15 ड्रिंक्स घेणाऱ्याचं आयुष्य एक-दोन वर्षांनी कमी होऊ शकतं. अल्कोहोल घेण्याचं प्रमाण जसं वाढेल तसं आयुष्य कमी होण्याचं प्रमाणही वाढेल.

आठवड्याला 18 पेक्षा जास्त ड्रिंक्स घेणारे आपल्या आयुष्याची मोलाची चार पाच वर्षं गमावत आहेत.

'द लॅन्सेट' या वैद्यकीय जर्नलमध्ये प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या या अहवालात 19 देशांमधल्या सहा लाख मद्यप्राशन करणाऱ्यांच्या अभ्यास करून काढण्यात आला आहे.

पण 'लाईट-लाईट' घेणारे, म्हणजेच कमी प्रमाणात दारू पिणारेही या धोक्यातून बाहेर नाहीत. कमी प्रमाणात दारू पिणं या संकल्पनेलाच धक्का बसल्याचं तज्ज्ञांनी मत व्यक्त केलं आहे.

वैज्ञानिकांनी 19 देशातल्या अल्कोहोल घेणाऱ्यांचा यासाठी अभ्यास केला. त्यांच्या आरोग्य आणि दारू पिण्याच्या सवयी यांच्यातली त्यांनी तुलना केली. एखाद्या माणसानं वयाच्या 40व्या वर्षापासून पुढच्या उरलेल्या आयुष्यापर्यंत दारू घेतली तर त्याचं आयुष्य किती कमी होईल, याचा अभ्यास या वैज्ञानिकांनी केला.

आठवड्याला साडेबारा ग्लासहून अधिक दारू घेतल्यास मृत्यूचा धोका वाढतो. बिअरचे 5 ग्लास आणि वाईनचे 175 मिलीलीटरचे 5 ग्लास घेणाऱ्यांनाही हा धोका कायम असल्याचं वैज्ञानिकांनी म्हटलं आहे. तसंच, यातलं कोणतंही पेय जास्त प्रमाणात प्यायल्यास हृदयविकाराचा धोका बळावण्याची शक्यताही वैज्ञानिकांनी स्पष्ट केली आहे.

एका आठवड्यात अल्कोहोलचा समावेश असलेले साडेबारा ग्लास एखाद्यानं प्यायल्यानं पुढील धोका उद्भवू शकतो;

पूर्वी दारू पिणं कमी धोकादायक असलेल्या हृदयविकाराशी जोडलं जायचं. पण, आता जास्त दारू पिण्यानं हृदयाशी संबंधित गंभीर विकार वाढीस लागले असल्याचंही वैज्ञानिक सांगतात.

तसंच, रेड वाईन घेतल्यानं हृदयाचं आरोग्य चांगलं राहतं, असा एक मतप्रवाह पूर्वी कायम चर्चेत असायचा. मात्र, हा केवळ गवगवा आहे, असंच वैज्ञानिक सांगतात.

"दारू पिण्यानं कोणताही फायदा होत नाही हे या अभ्यासामुळे सिद्ध झालं आहे," असं मत या अभ्यासात सहभागी नसलेले, युनिव्हर्सिटी ऑफ शेफील्डमधले कार्डिओवॅस्क्युलर मेडीसिन विषयाचे प्रा. टीम चिको यांनी व्यक्त केलं.

पुरुष आणि महिलांनी एका आठवड्यात 14 ग्लासहून अधिक दारू घेऊ नये, याबाबतची नियमावली UKनं 2016मध्ये घोषित केली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"संसारास उद्ध्वस्त करी दारू, बाटलीस स्पर्श नका करू," हे वाक्य अनेकदा इकडे-तिकडे वाचायला-ऐकायला मिळतं. अनेकांचं याला प्रत्युत्तर तयार असतं - "पण आम्ही तर सिंगल. आणि थोडीच तर घेतोय, कसला काय संसार? बिनधास्त प्या."


सामग्री: सावरकर आणि जिन्ना

'पाकिस्तान-भारत संबंध : पुढील वाटचाल' या विषयावर लाहोरमधल्या फॉर्मन कॉलेजमध्ये आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात ते बोलत होते.

उत्तर प्रदेशातल्या अलिगढ मुस्लीम विद्यापीठातून मोहम्मद अली जिन्ना यांचा फोटो हटवण्याची मागणी भाजपने केली असतानाच अय्यर यांनी हे विधान केलं आहे. त्यामुळे फाळणीचा वाद नव्याने उफाळून आला आहे.

मणिशंकर अय्यर यांनी याआधी देखील सावरकरांवर टीका केली होती. अंदमान इथल्या तुरुंगात सावरकरांनी भिंतीवर लिहिलेलं काव्य देखील मिटवण्याचा अय्यर यांनी प्रयत्न केला होता. त्यावेळी ते केंद्रात मंत्री होते.

पण अय्यर यांचं ताजं विधान तथ्यांवर आधारित आहे का? हिंदू आणि मुस्लिमांसाठी दोन राष्ट्रं असावीत, असं म्हणणारे खरंच सावरकर पहिले नेते होते का?

1923

सावरकरांनी 1923 साली अंदमानात पोर्ट ब्लेअर इथे तुरुंगात असताना 'Essentials of Hindutva' हा ग्रंथ लिहिला. या पुस्तकात त्यांनी हिंदू, हिंदुत्व आणि हिंदुराष्ट्र या विषयांवर विचार मांडले आहेत. याच पुस्ताकाचा उल्लेख अय्यर यांनी केला आहे.

या पुस्तकात सावरकरांनी थेट दोन राष्ट्रांचा (द्विराष्ट्र) उल्लेख केला नाही, यावर इतिहासकारांचं एकमत आहे, पण त्यांच्या विधानांचा काय अर्थ लावावा, यावरून मतभेद आहेत.

"सावरकरांनी आपल्या पुस्तकात कुठेच द्विराष्ट्रवाद हा शब्दप्रयोग केला नाही. पण हिंदू आणि मुस्लीम हे दोन वेगळे समुदाय वेगळ्या राष्ट्राप्रमाणेच राहतात अशी त्यांची एकूण मांडणी होती. सावरकरांनी हिंदुराष्ट्राची संकल्पना मांडली आणि त्यातूनच द्विराष्ट्राचा सिद्धांत पुढं आला," असं इतिहासकार राम पुनियानी म्हणतात.

जर सावरकरांनी द्विराष्ट्रवाद थेट मांडला नव्हता, तर मग त्यांना त्यासाठी जबाबदार धरणं योग्य आहे का, असं विचारल्यावर पुनियानी म्हणतात, "हिंदू महासभा केवळ हिंदूंच्या हिताची मागणी पुढे रेटत असल्यामुळे मुस्लीम लीग केवळ मुस्लीम हिताचीच चर्चा करू लागली. त्यातून हा वाद जन्माला आला."

पण सावरकरांच्या विधानांचा चुकीचा अर्थ लावण्यात येत आहे, असं काही जाणकारांचं मत आहे.

"मणिशंकर अय्यर ऐतिहासिक तथ्यांना चुकीच्या पद्धतीने मांडत आहेत. सावरकरांनी द्विराष्ट्रवादाचा सिद्धांत कधीच मांडला नाही. हिंदुत्वाची संकल्पना त्यांनी पूर्ण विचाराअंती मांडली आहे," असं मत इंडिया टुडेचे डेप्युटी एडिटर उदय माहूरकर यांनी मांडलं आहे.

1930

सावरकरांनी हे पुस्तक लिहिलं त्यानंतर 7...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'1923मध्ये विनायक दामोदर सावरकरांनी 'हिंदुत्व' ही संकल्पना मांडली होती, त्यामुळे सावरकर हेच द्विराष्ट्रवादाच्या संकल्पनेचे जनक आहेत,' असं विधान काँग्रेसचे निलंबित नेते आणि माजी केंद्रीय मंत्री मणिशंकर अय्यर यांनी केल्यामुळे नवा वाद पेटला आहे.