सामग्री: राकेश टिकैत

गुरुवारी रात्री गाझीपूर बॉर्डरवर त्यांनी एक मुलाखत दिली होती. यामध्ये त्यांनी अत्यंत भावनिकरित्या आपलं मत मांडलं होतं. या व्हीडिओमुळे फक्त उत्तर प्रदेशचा पश्चिम भागच नव्हे तर हरयाणा, पंजाब आणि राजस्थानच्या शेतकरी नेत्यांमध्ये नवी चेतना जागृत झाल्याचं दिसून आलं.

या मुलाखतीत राकेश टिकैत यांना भावनिक झाल्याचं पाहून आपल्या घरात जेवण बनलं नाही. आपल्या मुलाच्या हाकेवरून आपण गाझीपूर बॉर्डरवर पुन्हा आलो असल्याची प्रतिक्रिया लोकांकडून मिळत आहे.

26 जानेवारी रोजी लाल किल्ल्यावर झालेल्या प्रकारानंतर शेतकरी संघटनांवर नैतिक दबाव निर्माण झाला होता. टिकैत यांच्या मुलाखतीनंतर हा दबाव कमी होताना दिसत आहे. तसंच शेतकरी नेते राकेश टिकैत यांचा प्रभावही आता वाढला आहे.

नोव्हेंबर 2020 मध्ये या आंदोलनाची सुरुवात झाली होती. त्यावेळी टिकैत यांची भूमिका अत्यंत मर्यादित असल्याचं सांगितलं जात होतं. टिकैत हे बिकाऊ असल्याचा आरोप त्यावेळी करण्यात येत होता. तसंच त्यांच्यामुळे आंदोलनाचं नुकसान होईल, असंही काहीजण म्हणत होते.

देशाचा शेतकरी छातीवर गोळी झेलण्यास तयार आहे, पण आंदोलन मागे घेणार नाही, अशी घोषणा 52 वर्षीय राकेश टिकैत यांनी गुरुवारी केली होती.

कृषि कायदे मागे घेतले नाही तर ते आत्महत्या करतील, पण आंदोलनस्थळ रिकामं करणार नाही, अशी भूमिका टिकैत यांनी घेतली होती.

त्यांच्या या भूमिकेमुळे लोकांना लोकप्रिय शेतकरी नेते महैंद्र टिकैत यांची आठवण आली.

महेंद्र टिकैत यांना उत्तर प्रदेशच्या पश्चिम भागात बाबा टिकैत किंवा महात्मा टिकैत म्हणून संबोधलं जातं.

महेंद्र सिंह टिकैत

बाबा टिकैत यांचा वारसा

महेंद्र सिंह टिकैत उत्तर प्रदेशातील लोकप्रिय शेतकरी नेते होते. ते भारतीय किसान यूनियनचे अध्यक्षसुद्धा होते. सुमारे 25 वर्ष ते शेतकऱ्यांच्या समस्यांबाबत संघर्ष करत होते.

त्यांना जवळून ओळखणारे लोक सांगतात, "1985 पर्यंत अनेकजण महेंद्र टिकैत यांना ओळखत नव्हते. पण त्यानंतर स्थानिक पातळीवर वीजदर आणि त्याच्याशी संबंधित समस्यांबाबत आंदोलनं झाली. त्यानंतर तरूण शेतकऱ्यांनी बाबा टिकैत यांना प्रशासनाविरुद्ध लढ्याचं नेतृत्व करण्याची विनंती केली. टिकैत संपूर्ण जबाबदारी स्वीकारत तरूण शेतकऱ्यांसोबत उभे राहिले.

ज्येष्ठ पत्रकार रामदत्त त्रिपाठी सांगतात, "महेंद्र सिंह टिकैत यांची सर्वात मोठी शक्ती म्हणजे ते अखेरपर्यंत धर्मनिरपेक्षता पाळत राहिले....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कृषी कायदे मागे घेण्याच्या मागणीसाठी दिल्लीच्या सीमेवर आंदोलन करत असलेले राकेश टिकैत यावेळी सध्या चर्चेत आहेत.


सामग्री: राकेश मारिया

पाचही पर्यायांच्या जागी एका उमेदवाराने लिहीलं होतं - IPS

त्याला विचारण्यात आलं - तुझ्याकडून चूक झालीय का?

या उमेदवाराचं उत्तर - मला IPSच द्या. दुसरं काही नको.

या उमेदवाराचं नाव होतं - राकेश मारिया.

तब्बल 36 वर्षांच्या सेवेनंतर फेब्रुवारी 2017मध्ये  राकेश मारिया निवृत्त झाले तेव्हा ते महाराष्ट्राचे डायरेक्टर जनरल ऑफ पोलीस म्हणजेच पोलीस महासंचालक होते.

आपल्या संपूर्ण कारकीर्दीत राकेश मारिया वेगवेगळ्या कारणांमुळे, वेगवेगळ्या केसेसमुळे चर्चेत होते. शेवटच्या काळात वादांमुळेही चर्चेत होते.

सध्या ते चर्चेत आहेत त्यांच्या नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या आत्मचरित्रामुळे. या पुस्तकाचं नाव आहे - लेट मी से इट नाऊ

उत्कृष्ट तपास अधिकारी

1981च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी असणारे राकेश मारिया त्यांनी सोडवलेल्या काही मोठ्या केसेससाठी प्रसिद्ध आहेत.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

मार्च 1993मध्ये मुंबईत झालेले साखळी बॉम्बस्फोट, 25 ऑगस्ट 2003ला मुंबईत गेटवे ऑफ इंडिया आणि झवेरी बाजार इथे झालेले दोन बॉम्बस्फोट, पुण्यातला जर्मन बेकरी बॉम्बस्फोट, आणि 26/11 चा मुंबई हल्ला या सगळ्या प्रकरणांच्या तपासात राकेश मारियांची महत्त्वाची भूमिका होती.

1993साली मुंबईत झालेल्या 13 साखळी बॉम्बस्फोटांचा तपास राकेश मारियांनी केला. त्यावेळी ते ट्राफिक विभागाचे डेप्युटी कमिशनर म्हणजेच पोलीस उपायुक्त होते.

माटुंग्यामध्ये पोस्टिंग असणाऱ्या मारियांचा खरंतर त्यावेळी गुन्हे तपासाशी थेट संबंध नव्हता.

राकेश मारिया

12 मार्चला मुंबईतल्या 13 विविध ठिकाणी 13 बॉम्बस्फोट एकामागोमाग एक झाले. त्याचवेळी दादर पूर्वेतल्या आपल्या क्लिनिकसमोर निळ्या रंगाची स्कूटर बऱ्याचवेळापासून उभी असल्याचं सांगणारा डॉ. जयचंद मंदोत यांचा फोन माटुंगा पोलीस स्टेशनला आला.

ज्या ठिकाणी ही स्कूटर होती ती जागा स्टेशनपासून अगदी हाकेच्या अंतरावर होती. मारियाच्या नेतृत्त्वाखालचं एक पथक या ठिकाणी पोहोचलं आणि या स्कूटरमध्ये स्फोटकं असल्याचं उघडकीला आलं.

वरळीमध्येही पोलिसांना स्फोटकांनी भरलेली एक व्हॅन सापडली. ही व्हॅन होती माहिममधल्या अल्- हुसैनी इमारतीत राहणाऱ्या रुबिना मेमन यांच्या नावावर.

मारियांच्या नेतृत्त्वाखालचं पथक मेमन यांच्या घरी पोहोचलं तेव्हा घराला कुलुप होतं. दरवाजा तोडून या घरात शिरल्यावर मारियांना दादर स्टेशनबाहेर पार्क असलेल्या त्या निळ्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रशासकीय सेवांसाठीचा पर्याय निवडण्याची वेळ.


सामग्री: राकेश मारिया

राकेश मारिया यांच्या या पुस्तकामुळे आलेल्या भूकंपाचे झटके मुंबई पोलीस आयुक्तालयालाच नाही, तर थेट मंत्रालयात बसण्याची शक्यता आहे. याचं कारण म्हणजे राकेश मारिया यांनी शीना बोरा खून प्रकरणाच्या तपासाच्या वादात तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उभं केलंय.

तर तत्कालीन पोलीस सहआयुक्त देवेन भारती यांच्यावर शीना बोराचे सावत्र वडील पीटर मुखर्जी यांच्याबाबतची महत्त्वाची माहिती लपवल्याचा, तर मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर फडणवीसांना चुकीची माहिती दिल्याचा आरोप केला आहे.

देवेंद्र फडणवीसांनी सध्या यावर बोलायला नकार दिलाय. पण 2015 मध्ये मीडियाशी बोलताना "तपास अधिकाऱ्यांनी तपास करावा, पोलीस आयुक्तांचं काम देखरेख करणं आहे, जर मारिया अनेकदा खार पोलीस स्टेशनला गेले नसते तरी चाललं असतं," असं म्हटलं होतं. या प्रकरणी वाद टाळण्यासाठी त्यांची उचलबांगडी केली, असंही फडणवीस पीटीआयला दिलेल्या मुलाखतीत म्हणाले होते.

राकेश मारिया यांना महाराष्ट्र पोलीस दलात 'सुपरकॉप' म्हणून ओळखले जात. 1993 च्या मुंबई बॉम्ब स्फोटानंतर दाऊद इब्राहिमच्या अंडरवर्ल्ड साम्राज्याची कंबर मुंबई पोलिसांनी मोडून काढली. त्यात राकेश मारिया यांची मोलाची भूमिका होती. नंतर बाँबस्फोटांची मालिका घडवून आणणाऱ्या इंडियन मुजाहिद्दीनच्या आरोपींना अटक करण्याचं श्रेय राकेश मारिया आणि त्यांच्या टीमला जातं.

राकेश मारिया यांच्या या पुस्तकावरून सुरू झालेल्या वादाला किनार आहे शीना बोरा खून प्रकरणी अचानक सरकारकडून झालेल्या त्यांच्या बदलीची.

शीना बोरा खून प्रकरणी जातीने लक्ष घातल्या प्रकरणी 8 सप्टेंबर 2015 ला सरकारने राकेश मारिया यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरून अचानक बदली केली. तेव्हापासूनच तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मारिया यांची तडकाफडकी बदली का केली, हा प्रश्न विचारला जात होता. राकेश मारियांसारख्या अधिकाऱ्याची अचानक झालेली बदली, हा मंत्रालयात आणि महाराष्ट्र पोलीस दलात मोठा चर्चेचा विषय बनला होता.

शीना बोरा हत्या प्रकरणाचा तपास पुढे सीबीआयकडे गेला आणि अजूनही या प्रकरणी आता कोर्टात सुनावणी सुरू आहे. आता राकेश मारिया यांच्या पुस्तकाने वरिष्ठ IPS अधिकाऱ्यांमधील वादाला पुन्हा तोंड मोकळं करून दिलं आहे.

शीना बोरा हत्याकांड काय आहे?

ऑगस्ट 2015 मध्ये  पोलीस इन्स्पेक्टर दिनेश कदम यांच्या नेतृत्वाखाली खार पोलिसांच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त राकेश मारिया, यांचं 'Let Me Say it Now' पुस्तक म्हणजे महाराष्ट्र पोलीस दलासाठी कोणत्या भूकंपापेक्षा कमी नाही.


सामग्री: राखिन प्रांताला भेट देणाऱ्या काही आंतरराष्ट्रीय पत्रकारांमध्ये बीबीसीचे नितीन श्रीवास्तव यांचाही समावेश आहे. म्यानमारच्या सितवेमध्ये अंतर्गतरित्या विस्थापित झालेल्या हिंदूंना ते भेटले. राखिन प्रांतात सप्टेंबरमध्ये हिंदूंची सामूहिक कबर सापडली. या सरकारच्या दाव्याचाही त्यांनी वेध घेतला. त्यांचा हा एक्सक्लुझिव्ह रिपोर्ट.

रिपोर्टर - नितीन श्रीवास्तव

शूटिंग - यान नैंग

एडिटिंग - प्रीतम रॉय

हे पाहिलतं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रोहिंग्या मुस्लिमांच्या वंशसंहाराचे आरोप म्यानमार सरकारनं वारंवार फेटाळले आहेत. तसंच मु्स्लीम जहालवाद्यांनी हिंदूंवर हल्ले करून त्यांना ठार केल्यानं धार्मीक अल्पसंख्याकांचं संरक्षण करण्यासाठी सरकाराला लष्कर पाठवावं लागलं असं म्यानमार सरकारचं म्हणणं आहे.


सामग्री: राखी पौर्णिमेच्या दिवशी बहीण भावाच्या घरी जाऊन राखी बांधते तर भाऊबीजेच्या दिवशी भाऊ बहिणीच्या घरी जातो. तिथं बहीण भावाला ओवाळते, भाऊ बहिणीला ओवाळणी देतो. विविध प्रकारचे गिफ्ट देतो. वर्षभरातील कटू-गोड आठवणी विसरून बहीण आणि भावांचं नातं वृद्धींगत करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो.

या निमित्ताने विशेषतः शेवटच्या काही दिवसांत इथं झालेलं भावनिक राजकारण उभ्या महाराष्ट्राने पाहिलं. या पार्श्वभूमीवर भाऊबीजेच्य दिवशी राजकारणातील भाऊ-बहीण आणि त्यांचं राजकारण कसं आहे हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला.

राजकारणात सक्रिय असलेल्या प्रमुख भावाबहिणींवर एक नजर टाकूया.

1. राहुल गांधी-प्रियांका गांधी

देशाचं राजकारण गेली अनेक वर्षं गांधी कुटुंबाभोवती केंद्रीत राहिलेलं आहे. राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी हे दोघंही राजकारणात सक्रिय आहेत.

2004 मध्ये राहुल यांनी पहिल्यांदा अमेठीमधून निवडणूक लढवली आणि लोकसभेत गेले. तर प्रियांका गांधी या वर्षाच्या सुरूवातीलाच काँग्रेसच्या सरचिटणीस बनल्या.

नुकत्याच झालेल्या बिहारच्या निवडणुकांमध्ये राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांनी फारसं लक्ष न घातल्यामुळे आमचा पराभव झाल्याचा आरोप आरजेडीचे नेते शिवानंद तिवारी यांनी केल आहे.

निवडणुकांच्या काळात राहुल गांधी हे शिमल्यामध्ये प्रियंका गांधींच्या पिकनिक करत होते असा आरोप तिवारी यांनी केला आहे.

या दोघांमधलं नातं नेमकं कसं आहे हे मीडियात किंवा सोशल मीडियावर वारंवार समोर आलं आहे.

राहुल यांनी लोकसभा निवडणुकांच्या प्रचारादरम्यान एका फेसबुक लईव्हमध्ये दोघांमधल्या प्रेमळ नात्याची माहिती दिली होती.

नवी दिल्लीतील ज्येष्ठ पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषक सुनील चावके सांगतात, "प्रियांका गांधींना राजकारणात आणण्यासाठी काँग्रेसमधल्या एका गटाने नेहमीच आग्रह धरला आहे. प्रियांका राजकारणात येण्यापूर्वी त्यांचं आणि राहुल यांचं नातं एका सर्वसामान्य भाऊ-बहिणीप्रमाणे होतं. पण कुणीही राजकारणात आल्यानंतर राजकीय महत्त्वाकांक्षा वाढतात, मग ते भाऊ-भाऊ असो की भाऊ-बहीण.

"काही वेळा नातं कितीही घट्ट असलं तरीसुद्धा त्यांच्यामध्ये राजकीय कुरघोडी सुरू होतात. अनेकदा नात्यात कटुता आलेली असली तरी राजकारण आणि वैयक्तिक जीवन यांच्यातील फरक समजून त्यांना सार्वजनिक जीवनात वावरावं लागतं. अशा प्रकारचं राजकारण देशात-विदेशात सगळ्याच ठिकाणी पाहायला मिळतं," असं चावके सांगतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज भाऊबीज. दिवाळीच्या सलग तीन ते चार दिवस येणाऱ्या शुभ मुहूर्तांमध्ये भाऊ आणि बहिणींसाठी या दिवसाचं महत्त्व आहे.


सामग्री: राखीपौर्णिमा (प्रातिनिधिक छायाचित्र)

हिंदू संस्कृतीत आणि पुराणात तिला देवीचं स्थान आहे. कधी ती समृद्धी आणि शांतीची देवी आहे तर कधी ती शक्तीचं रूप आहे.

कधी ऐश्वर्य देणारी ती लक्ष्मी आहे आणि कधी संतापली तर ती काली आहे. कुणासाठी ती जगतजननी आहे तर कुणासाठी ती लोकशोकविनाशिनी.

पण एवढं सगळं असूनही समाजाला वाटतं की तिला संरक्षणाची गरज असते. तिच्यावर येणारी संकटं ती स्वतः परतवून लावू शकत नाही, म्हणून तिला पुरुष राखणदार लागतोच.

आणि या पुरुष राखणदाराची गरज अधोरेखित करणारा एक सणही आहे - राखीपौर्णिमा!

एकीकडे शक्ती म्हणून तिला पूजायचं आणि दुसरीकडे तिलाच संरक्षणाची गरज आहे, असं ठसवायचं? हा विरोधाभास नाही का?

"यात काही नवीन नाही. स्त्रीला देवी बनवलं की तिला माणूस म्हणून सन्मानाने वागवण्याची जबाबदारी नाकारता येते. म्हणूनच हे गौरवीकरण असतं देवी म्हणण्याचं," स्त्रीवादी कार्यकर्ते अॅड. एकनाथ ढोकळे सांगतात.

"राखीपौर्णिमेसारखा सण म्हणजे पुरुषी सत्ता कायम ठेवण्यासाठी केलेला एक प्रकारचा प्रपोगंडाच म्हणायला हवा," ते सांगतात.

स्त्रियांना गुलामगिरीत जखडवणारा सण

"स्त्रियांना मुळात संरक्षणाची वगैरेची गरज नसते," ढोकळे सांगतात. "गुलामगिरी कायम ठेवण्यासाठी समाजाची एक मानसिकता कायम घडवणं गरजेचं असतं, तेव्हाच दीर्घकाळ सत्ता गाजवता येते. ही मानसिकता सत्ता चालवणाऱ्यांचीही असते आणि गुलामांचीही."

"अशा प्रकारच्या सणांमागे एकच हेतू असतो, स्त्रियांच्या मनात न्यूनगंड तयार करायचा की आपण स्वतःचं रक्षण स्वतः करू शकत नाही. त्यामुळे तुम्हाला नेहमीच संरक्षणकर्त्याची गरज आहे, हे सतत वर्षानुवर्ष, पिढी दर पिढी ठसवलेले संस्कार आहे," ते पुढे सांगतात.

एकनाथ ढोकळे यांच्या मते हे संस्कार एकदा दोन्ही बाजूंनी मान्य केले की सत्तेच्या विरोधात प्रश्न उभे राहत नाहीत आणि स्त्रियाही आवडीने राखीपौर्णिमेचा सण साजरा करतात.

"जेव्हा कोणत्याही व्यक्तीला वाटतं की मी सक्षम आहे, तेव्हा ती दुसऱ्या व्यक्तीवर अवलंबून राहत नाही. ती स्वतंत्र बुद्धीने विचार करायला सुरुवात करते आणि मग सत्तेला हादरे बसू लागतात," ते तर्क सांगतात.

पण सणांचा उलटा अर्थ का काढायचा?

आजकाल आपल्याच देशातल्या लोकांना आपल्या सणांचं विडंबन करण्याची सवय लागली आहे, असं कीर्तनकार क्रांतिगीता महाबळ यांना वाटतं. सणांचा उलटा अर्थ का काढला जावा, असा प्रश्नही त्या उपस्थित करतात.

"राखीपौर्णिमा हा आपल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हिंदू संस्कृतीमध्ये राखी पौर्णिमा म्हणजेच रक्षाबंधनला विशेष महत्त्व आहे. हा सण पुरुष प्रधान संस्कृतीचं प्रतीक आहे की बहिण भावांच्या प्रेमाचं यावर बीबीसी मराठीने दोन लेखांमधून चर्चा घडवून आणली होती. ही या वादाची पहिली बाजू आहे तर  दुसरी बाजू  तुम्ही या ठिकाणी वाचू शकता.


सामग्री: राघव चढ्ढा आणि बेबी मफलरमॅन

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीत 70 पैकी 62 जागा जिंकत आम आदमी पक्षानं घवघवीत यश मिळवलं.

निकालाच्या दिवशी दुपारनंतर 'आप'च्या दिल्लीतल्या मुख्यालयाबाहेर कार्यकर्त्यांची गर्दी जमू लागली होती. यात एक चिमुकलाही आला होता.

बेबी मफलरमॅन

हा चिमुकला त्या दिवशी चर्चेचा विषय बनला होता. माध्यमांनी त्याचं नामकरण 'बेबी मफलरमॅन' असं केलं होतं.

या 'बेबी मफलरमॅन'ला आम आदमी पक्षानं केजरीवालांच्या शपथविधीसाठी खास आमंत्रण दिलं होतं.

रामलीला मैदानावर 'आप'च्या अनेक नेत्यांनाही 'बेबी मफलरमॅन'सोबत फोटो घेण्याची मोह आवरता आला नाही.

संजय सिंह आणि बेबी मफलरमॅन

आम आदमी पक्षाचे आमदार राघव चढ्ढा, खासदार संजय सिंह यांच्यासोबतचे  'बेबी मफलरमॅन'चे फोटो तर आज दिवसभर सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय ठरलेत.

गेल्यावेळी शपथविधी सोहळ्यासाठी विरोधकांनाही निमंत्रणं गेली होती. मात्र, यावेळी कार्यक्रमात विरोधी पक्षातलं कुणी दिसणार नसलं तरी एका खास पाहुण्याला आमंत्रण देण्यात आलं होतं.

कोण आहे हा 'बेबी मफलरमॅन'?

हा पाहुणा आहे 'बेबी मफलरमॅन'. एक वर्षाचं हे बाळ निवडणूक निकालाच्या दिवशी चर्चेत आलं. आम आदमी पक्ष विजयी होणार, असं दिसू लागल्यावर पक्ष कार्यालयात कार्यकर्त्यांची गर्दी वाढू लागली होती.

तेवढ्यात तिथे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांच्यासारखा पेहराव करून एक वर्षभराचं बाळ आलं. गळ्यात मफलर, डोक्यावर टोपी, लाल स्वेटर, डोळ्यांवर चश्मा आणि मुख्यमंत्री केजरीवाल यांच्यासारखी मिशी असलेला हा क्युट केजरीवाल लगेच सोशल मीडियावर व्हायरल झाला. लोकांनी त्याला 'बेबी मफलरमॅन' असं नावही देऊन टाकलं.

आता आम आदमी पक्षाने आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून ट्वीट करत या छोट्या केजरीवालला शपथविधी सोहळ्याचं निमंत्रण दिलं आहे.

'मोठा झाल्यावर आव्यानने केजरीवाल यांच्यासारखं व्हावं'

या मुलाचं खरं नाव आव्यान आहे. 11 फेब्रुवारी म्हणजे निकालाच्या दिवशी त्याचे वडील त्याला केजरीवाल बनवून आम आदमी पक्षाच्या कार्यालयात घेऊन गेले होते.

या छोट्या केजरीवालला बघून त्याच्यासोबत सेल्फी काढण्यासाठी एकच तारांबळ उडाली होती. आव्यानचे आई-वडील केजरीवल यांचे समर्थक आहेत. आव्यानने मोठा झाल्यावर केजरीवालसारखं व्हावं, असं त्याच्या आईने म्हटलं आहे.

ज्या रामलीला मैदानात 2011 मध्ये अरविंद केजरीवाल यांनी ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांच्यासोबत भ्रष्टाचारविरोधात ऐतिहासिक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अरविंद केजरीवाल यांनी दिल्लीच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. रामलीला मैदानात पार पडलेल्या या सोहळ्यावेळी पुन्हा एकदा 'बेबी मफलरमॅन'चाच बोलबाला पाहवयास मिळाला.


सामग्री: राघव बहल

'द क्विंट'नं एक निवेदन प्रसिद्ध करून म्हटलं आहे की, आयकर विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी 'द क्विंट'चं कार्यालय, मुख्य संपादक राघव बहल तसंच त्यांच्या पत्नी आणि कंपनीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी रितू कपूर यांच्या घरावर छापे टाकले आहेत.

शिवाय, बंगळुरूतल्या 'द न्यूज मिनिट'च्या कार्यालयातही आयकर अधिकारी पाहणी करत आहेत.

'द न्यूज मिनिट' या न्यूज वेबसाईटच्या सहसंपादक धन्या राजेंद्रन यांनी याप्रकरणी आम्ही अधिकाऱ्यांना पूर्ण सहकार्य करत असल्याचं सांगितलं आहे. द न्यूज मिनिटमध्ये 'द क्विंट' आणि राघव बहल यांची भागीदारी आहे.

राघव बहल यांनी या छाप्यांविषयी चिंता व्यक्त केली आहे. एडिटर्स गिल्डला पाठवलेल्या एका निवेदनात त्यांनी म्हटलं आहे की, "हा छापा टाकण्यात आला तेव्हा मी मुंबईला होतो आणि पत्रकारितेशी संबंधित कोणत्याही ईमेल किंवा कागदपत्राला हात लावू नका, अशी मी त्यांना विनंती केली आहे."

कार्यालयातल्या पहिल्या मजल्यावर चौकशीचं काम सुरू असून दुसऱ्या मजल्यावर पाहणी सुरू आहे, असं आयकर खात्याच्या अधिकाऱ्यांनी म्हटलं आहे.

शिवाय, नॉयडाच्या त्यांच्या घरावरही छापे टाकण्यात आले आहेत. रितू कपूर यांनी केलेल्या एका ट्वीटनुसार अधिकारी त्यांच्या फोन तसंच इतर गॅजेट्समधला डेटा कॉपी करण्याच्या प्रयत्न करत होते.

आयकर चोरीसंबंधी हे छापे टाकण्यात आले आहेत आणि अशा प्रकारचे छापे अनेक व्यावसायिकांच्या कार्यालयात टाकण्यात येत आहेत, असं PTI या वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

"आयकराशी संबंधित नियमांचं पालन झालं की नाही याची अधिकारी चौकशी करू शकतात. पण या अधिकाराचा उपयोग सरकारवर टीका करणाऱ्यांना धमकावण्यासाठी केला जाऊ नये," असं एडिटर्स गिल्डनं एका निवेदनात म्हटलं आहे.

एडिटर्स गिल्डचे प्रमुख आणि 'द प्रिंट' वेबसाईटचे संपादक शेखर गुप्ता यांच्यासह अनेक ज्येष्ठ पत्रकारांनी हा छापा म्हणजे 'धमकी' आहे, अशी प्रतिक्रिया दिली आहे.

ही कारवाई म्हणजे मीडियाला धमकावण्याचा प्रयत्न आहे का, असं माहिती प्रसारण मंत्री रविशंकर प्रसाद यांना विचाल्यानंतर ते म्हणाले की, "आम्ही पत्रकारितेच्या स्वातंत्र्यावर आणि लोकशाहीवर विश्वास ठेवतो. एखादा मीडिया समूह भ्रष्टाचारात सहभागी असेल तर त्यांना त्याचं उत्तर द्यावं लागेल."

राघव बहल हे राष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांमधलं एक मोठं नाव आहे. जवळपास 25 वर्षांपूर्वी त्यांनी नेटवर्क-18 ही कंपनी थाटली, ज्याअंतर्गत CNN-IBN (आजचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'द क्विंट' या न्यूज वेबसाईटचे मालक, नेटवर्क-18चे संस्थापक आणि पत्रकार राघव बहल यांच्या नॉयडामधील घरी आणि कार्यालयावर गुरुवारी आयकर विभागानं छापे टाकले.


सामग्री: राघवेंद्रराव आलमपुरी यांच्या या ओळींमध्ये घुसखोरी करुन हैदराबादच्या जागी औरंगाबाद केलं तरी चालू शकेल इतकं हैदराबाद आणि औरंगाबादमध्ये साम्य आहे. ही दोन्ही शहरं त्यांच्या बहुरंगी बहुपेडी संस्कृतीमुळे सतत चर्चेत असतात. एकेकाळी संपूर्ण दख्खनवर लक्ष ठेवू शकेल इतकी ताकद औरंगाबादला प्राप्त झाली होती. याच प्रदेशात अनेक राजवटींनी आपापली राजधानी स्थापन केली होती.

1724 ला निजामाने (आसफजाही) राजवट स्थापन केली तेव्हाही औरंगाबादला महत्त्व होतंच. संस्थानाची राजधानी हैदराबादला गेली तरी औरंगाबादला उपराजधानीसारखा दर्जा होताच. संस्थानाच्या टोकावरचं मोठं आणि महत्त्वाचं शहर म्हणून त्याला विशेष स्थान होतं. आता मात्र या दोन्ही शहरांच्या नामांतराने पुन्हा उचल खाल्ली आहे. तिकडे हैदराबादचं भाग्यनगर आणि औरंगाबादचं संभाजीनगर व्हावं अशी मागणी होत आहे.

लव्ह औरंगाबाद ते सुपर संभाजीनगर

औरंगाबाद शहराचं किंवा संपूर्ण औरंगाबाद जिल्ह्याचं नामांतर हा ठराविक काळाने चर्चेत येणारा विषय असतो. 'लव्ह औरंगाबाद' आणि 'सुपर संभाजीनगर' अशी भलीमोठी अक्षरं औरंगाबाद शहरात प्रकटल्यावर आता हा विषय पुन्हा चर्चेत आला आहे. तसेच विविध राजकीय पक्षांनीही यात उडी घेतली आहे.

इतकी वर्षे शिवसेनेने लावून धरलेली मागणी आता स्वतःचं सरकार असताना पूर्ण करावी आणि या जिल्ह्याचं संभाजीनगर नाव करावं असं भाजपानं सुचवल्यावर काँग्रेसने मात्र आपला पक्ष त्याला विरोधच करेल असं सांगितलं.

 महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने आपण नामांतराच्या बाजूने असल्याचं स्पष्ट केलं. त्यानंतर शिवसेनेने सामना मुखपत्रातून आपण आपल्या भूमिकेवर ठाम असल्याचं जाहीर केलं. औरंगाबादचं नामांतर संभाजीनगर असं नामांतर बाळासाहेब ठाकरे यांनी केलं आणि ते जनतेने मान्य केलं आहे असं सामनाने आपल्या संपादकीयात म्हटलं आहे.

परंतु औरंगाबाद हे त्याच्या राजकारणामुळे अनेकदा चर्चेत असतं. शहराची मतदाररचना पाहिली की त्याला विविध राजकीय पक्ष का महत्त्व देत असावेत आणि शहराच्या नामांतराचा विषय वारंवार का पुढे येत असावा हे लक्षात येईल. औरंगाबादमध्ये हिंदूंप्रमाणेच मुस्लीम लोकसंख्याही तितकीच लक्षणीय असल्यामुळे या मुद्द्याचा राजकीय वापर केला जात असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

राजतडाग ते औरंगाबाद

"आज औरंगाबादचा इतिहास साधारणतः यादवांच्या काळापासून सांगितला जात असला तरी या परिसरातील मानवी अस्तित्वाच्या खुणा सातवाहन काळापासून दिसतात,"...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"इस ने कितनी तबाहियाँ देखी, इस के जख्मों का कुछ हिसाब नही,                         बावजूद इस के जमानें में हैदराबाद का जवाब नही!"


सामग्री: राज कपूर

1996 मध्ये जेव्हा राज कपूर यांचा मुलगा रणधीर कपूर आणि मुलगी ऋतू नंदा चीनला गेले त्यावेळी चिनी लोकांनी त्यांना पाहताच 'आवारा हू' हे गाणं गायलं. त्यावेळी दोघांच्या डोळ्यात अश्रू आले.

हे दोघं राज कपूर यांची मुलं आहेत, हे त्यांना माहिती नव्हतं पण या गाण्याद्वारे ते राज कपूर आणि भारताप्रती आदर व्यक्त करत होते. असंही म्हटलं जातं की, 'आवारा' हा माओ त्से तुंग याचा आवडता चित्रपट होता.

ऋतु नंदा सांगतात की, 1993 मध्ये जेव्हा रशियाचे राष्ट्रपती बोरिस येल्तसीन भारतात आले आणि ऋतू नंदा यांनी त्यांना भेटण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्यावेळी ते तयारही झाले आणि त्यांनी त्यांच्या पुस्तकावर एक संदेशही लिहिला. "मी तुमच्या वडिलांवर प्रेम करत होतो. ते आजही आपल्या आठवणींमध्ये जीवंत आहेत" असं त्यावर लिहिलेलं होतं.

पण अखेर राज कपूर यांच्या एवढ्या लोकप्रियतेचं गमक काय होतं? एकदा राज कपूर लंडनमध्ये बीबीसीच्या बुश हाऊस कार्यालयात आले होते. त्यावेळी त्यांनी याचं उत्तर देताना म्हटलं होतं की, "हा 1954 मधील किस्सा आहे. त्यावेळी मी माझे दोन फोटो घेऊन रशियाला गेलो होतो. त्यापैकी एक होता 'आवारा'चा. या फोटोमुळे रशियाबरोबर आमची पहिली ओळख झाली. त्यांना भारताबद्दल फार माहिती नव्हती, पण याफोटोंमुळं ते भारताच्या आणखी जवळ आले."

"आवारामधील पात्राचा चेहरा जरूर राज कपूर सारखा होता, पण त्याचं मन सामान्य जनतेचं होतं, आजही तेवढ्याच प्रेमानं धडधडणाऱ्या भारताच्या तरुणाचं ते मन होतं. खरंतर त्या लोकांनी राज कपूरला नव्हे तर भारताच्या त्या तरुणाला स्वीकारलं होते, ज्याचं मन वारंवार हेच म्हणत होतं..."

"आबाद नहीं, बर्बाद सही, गाता हूँ खुशी के गीत मगर

अनजान मगर सुनसान डगर का प्यारा हू, आवारा हू!"

पृथ्वीराज कपूर यांनी बनवलं कणखर

राज कपूर यांना वाढवण्यात आणि त्यांना राज कपूर बनवण्यात त्यांचे वडील पृथ्वीराज कपूर यांचा सर्वाधिक वाटा होता. त्यांनी राज कपूर यांच्या म्हणण्यानुसार त्यांना 1 रुपया महिन्याची नोकरी दिली होती. त्यांचं काम होतं स्टुडिओमध्ये झाडू मारणं.

राज कपूर यांच्या कन्या ऋतू नंदा सांगतात की, "राज कपूर इतर मुलांप्रमाणेच ट्राममध्ये शाळेत जायचे. एक दिवस जोरदार पाऊस होत होता. राज कपूर यांनी आईला विचारलं की, आज मी कारमधून शाळेत जाऊ का? त्यांची आई म्हणाली मी तुझ्या वडिलांना विचारून सांगते. पृथ्वीराज कपूर यांना हे समजलं तेव्हा ते म्हणाले की, या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज कपूर यांच्याबाबत एक आठवण नेहमी सांगितली जाते, 50 च्या दशकामध्ये जेव्हा पंडित नेहरू रशियाला गेले त्यावेळी सरकारी भोजनादरम्यान नेहरूंनंतर रशियाचे पंतप्रधान निकोलाई बुल्गानिन यांची बोलण्याची वेळ आली तेव्हा  त्यांनी मंत्र्यांसह 'आवारा हू' हे गाणं गात सुखद धक्का दिला होता.


सामग्री: राज ठाकरे

"इतकं खोटं बोलणारा पंतप्रधान मी माझ्या आयुष्यात कधीही पाहिला, सर्वांशी खोटं बोलणारा पंतप्रधान आहे. यांनी गेली पाच वर्षं फक्त पं. जवाहरलाल नेहरू आणि इंदिरा गांधी यांना शिव्या दिल्या. आता यांना शिव्या देण्याची वेळ आमच्यावर आली.

"नरेंद्र मोदी वापरत असलेला प्रधानसेवक हा शब्दही जवाहरलाल नेहरू यांचा आहे. आता भाजपचं चौकीदार कॅम्पेन हा एक सापळा आहे. त्यात अडकू नका," असंही राज ठाकरे यांनी सांगितलं.

राज ठाकरे यांनी याआधीच महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना लोकसभा निवडणूक लढवणार नाही, असं जाहीर केलं आहे.

राज ठाकरे मनसेच्या कार्यकर्त्यांना उद्देशून पुढे म्हणाले, "भाजपच्या विरोधात प्रचार करणं, हे तुमचं काम. निवडणुकीत भाजपने थैल्या रिकाम्या केल्या तर त्या घ्या. त्यांना लुटायची हीच वेळ आहे."

"काहीही झालं तरी या पक्षाच्या विरोधात काम करा. तुमच्या कामाचा कोणत्याही पक्षाला फायदा होणार असेल तर होऊ दे, पण हे दोन लोक (नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह) यांना बाजूला करण्याची गरज आहे," असं ते म्हणाले.

बीबीसी मराठीच्या लेखाचा उल्लेख

बालाकोट हल्ल्यासंदर्भात बोलताना राज ठाकरे यांनी बीबीसी मराठीवर 27 फेब्रुवारी रोजी प्रसिद्ध झालेला क्रिस्टीन फायर यांचा लेख जमलेल्या कार्यकर्त्यांना पडद्यावर दाखवून तो वाचण्याचं आवाहन केलं. IAF कारवाई : मोदी पुन्हा निवडून यावेत ही पाकिस्तानी लष्कराची इच्छा- क्रिस्टीन फायर हे शीर्षक वाचून दाखवत बालाकोट हल्ल्याचं आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांनी कसं विवेचन केलं आहे, ते पाहा, असं ते म्हणाले.

त्याच प्रमाणे रिझर्व्ह बॅंकेकडे केंद्र सरकारनं 3 लाख कोटी मागितले होते आणि त्यातील 28 हजार कोटी सरकारला मिळाले. तसंच गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यातही 40 हजार कोटी सरकारला मिळाल्याचे माध्यमांत प्रसिद्ध झाल्याचं राज यांनी पडद्यावर दाखवले.

तसेच रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर ऊर्जित पटेल यांनी सहकार्य करण्यास नकार दिल्यामुळं त्यांना राजीनामा द्यावा लागला, असं त्यांनी सांगितलं.

'गुजरातचं खोटं चित्र उभं करण्यात आलं'

एकेकाळी राज ठाकरे यांनी गुजरातमध्ये जाऊन नरेंद्र मोदी यांचं कौतुक केलं होतं. मात्र नंतर त्यांनी आपली भूमिका बदलल्यामुळे त्यांच्यावर टीकाही केली जाऊ लागली.

याचं उत्तर देताना राज ठाकरे म्हणाले, "मी जेव्हा गुजरातला गेलो होतो तेव्हा माझ्यासमोर खोटं चित्र उभं केलं होतं. रतन टाटा यांनी मला गुजरातला जायला सांगितलं म्हणून मी गेलो...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"देशाचा विकास व्हायचा असेल तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपाध्यक्ष अमित शाह यांना बाजूला करण्याची गरज आहे. यापुढे मी जे जे काही करेन ते मोदींच्या विरोधात, तुम्हीही तेच करायचं आहे," असं आवाहन महाराष्ट्र नवनिर्माण पक्षाचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आपल्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांना केलं.


सामग्री: राज ठाकरे

'राज ठाकरे यांनी वास्तविकता स्वीकारली'

राजकीय विश्लेषक हेमंत देसाई यांना मात्र राज ठाकरे यांनी घेतलेली भूमिका व्यवहार्य वाटत आहे.

ते म्हणतात,"मला राज ठाकरे यांची ही भूमिका योग्य आणि व्यवहार्य वाटते. गेली 10-12 वर्षं ते म्हणत होते की, एकदा एकहाती सत्ता द्या, मग कायापालट करतो. पण लोकांनी त्यांना सत्ता दिली नाही. नाशिकच्या महापालिकेत सत्ता मिळाली, पण ती त्यांना टिकवता आली नाही. त्यामुळे आता त्यांनी वास्तविकता स्वीकारली."

देसाई पुढे सांगतात, "सध्या राज्यात विरोधी पक्ष नाही, हे अगदी खरं. काँग्रेस-राष्ट्रवादी हा अजिबात प्रभावी विरोधी पक्ष नाही, हे तर आपण गेली पाच वर्षं बघतोच आहोत. त्यामुळे विरोधी पक्षाची जबाबदारी ते पार पाडतील, असं ते म्हणत आहेत. त्यातही स्वप्नरंजन आहे, यात वाद नाही. पण निदान ते वास्तविकता स्वीकारून होतंय. आज त्यांनी भाषणात खड्ड्यात पडून जीव गेलेली मुलगी, झाड कोसळून तडफडून मेलेला बस ड्रायव्हर, शहरातील इन्फ्रास्ट्रक्चर आदी गोष्टी आणल्या."

"पण आता राज ठाकरे यांची पुढली भाषणं कशी होतात, त्यावर अनेक गोष्टी अवलंबून आहेत. त्यांनी सत्ताधाऱ्यांना धारेवर धरणं कायम ठेवलं, तर लोकांचा त्यांच्यावर विश्वास बसेल. ते बचावात्मक भूमिका घेतील, असं त्यांच्या स्वभावावरून वाटत नाही. पण त्यांनी सध्या घेतलेली भूमिका व्यवहार्य आहे," असं त्यांना वाटतं.

भाजपनं मात्र राज ठाकरे यांच्या या भूमिकेला गांभिर्यानं घेण्याची गरज नाही अशी टीका केली आहे. भाजप प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना राज यांच्यावर टीका केली आहे.

"लोकशाहीत विरोधी पक्ष असलाच पाहिजे, या मताचे आम्ही आहोत. पण त्यासाठीही लोकांमध्ये एक विश्वासार्हता असावी लागते. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने आणि राज ठाकरे यांनी ती विश्वासार्हता गमावली आहे. महाराष्ट्राच्या जनतेने त्यांना आधीच नाकारलं आहे. त्यामुळे राज यांचं म्हणणं गांभीर्याने घेण्याची गरज नाही," असं उपाध्ये यांनी म्हटलं आहे.

राज ठाकरे यांच्या गोरेगावच्या सभेतील ठळक मुद्दे

राज यांच्या पहिल्या सभेतील ठळक मुद्दे

9 ऑक्टोबरला पुण्यात सभेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. पण मुसळधार पावसामुळे मैदानात पाणी साचल्यानंतर ही सभा रद्द करण्यात आली होती.

ईडीनं केलेल्या चौकशीनंतर आपल्या पहिल्या प्रचारसभेत राज ठाकरे नेमकं बोलणार काय याकडे सर्वांचेच लक्ष होतं.

पावसामुळे राज ठाकरे यांची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांच्या मुंबईत 2 सभा झाल्या यावेळी त्यांनी ED च्या मुद्द्यावर भाष्य तर केलंच शिवाय त्यांनी त्यांच्या मनसेकडे विरोधी पक्षाची धुरा देण्याची मागणी मतदारांकडे केली आहे.


सामग्री: राज ठाकरे

1. राज ठाकरे यांना ईडी कडून नोटीस

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अंमलबजावणी संचालनालनं (ईडी) नोटीस बजावली आहे. 22 ऑगस्टला त्यांना चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

कोहिनूर मिल प्रकरणात आर्थिक गैरव्यवहार झाल्याचा ठपका ठेवत त्यांना ही नोटीस पाठवण्यात आली असल्याचं या वृत्तात म्हटलं आहे.

काही दिवसांपूर्वी राज ठाकरे यांनी ईव्हीएम ऐवजी पुन्हा एकदा बॅलेटपेपरवरच निवडणूक घ्यावी यासाठी विरोधी पक्षांची एक संयुक्त पत्रकार परिषद देखील त्यांनी घेतली होती.

यावेळी त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांच्यावर टीका केली होती. त्या पत्रकार परिषदेत ते म्हणाले होते, 'मला अजूनतरी ईडीवाले हॅलो करायला आलेले नाही'.

दरम्यान, ज्या लोकांवर गुन्हे दाखल झाले आहेत, त्यांच्यावर सरकार दबाव टाकत आहे, असं वक्तव्य राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं आहे.

2. कोल्हापूर - सांगलीतल्या पुरासाठी अलमट्टी धरणाला दोष देऊ नका - गिरीश महाजन

"कोल्हापूर आणि सांगलीतल्या पुरासाठी अलमट्टी धरणाला दोष देऊ नका," असं मत राज्याचे जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी व्यक्त केलं आहे. इंडियन एक्स्प्रेसला दिलेल्या मुलाखतीत ते बोलत होते.

गिरीश महाजन

अलमट्टी धरण या पुरास कारणीभूत ठरलं, अशी चर्चा आहे, या प्रश्नाला उत्तर देताना ते म्हटले, "अलमट्टी धरण सांगलीपासून 250 किलोमीटर अंतरावर आहे. त्यामुळे या पुरासाठी कर्नाटकला दोष देणं, जबाबदार धरणं योग्य नाही. धरणातील पाण्याच्या नियंत्रणाविषयी आमचे अधिकारी आणि कर्नाटकचे अधिकारी यांच्यात जुलै 2017पासून संवाद सुरू आहे."

"पुरादरम्यान मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस कर्नाटकचे मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा यांच्या सतत संपर्कात होते. तसंच पंतप्रधान आणि गृहमंत्र्याशी, संरक्षण मंत्र्यांशी त्यांनी चर्चा केली आहे," असंही ते म्हणाले.

3. आता चर्चा फक्त पाकव्याप्त काश्मीरवर : राजनाथ सिंह

"पाकिस्तान दहशतवादाला खतपाणी घालणं थांबवत नाही, तोपर्यंत त्यांच्याशी कोणतीही बोलणी होणार नाही. आता चर्चा व्हायची असेल, तर ती फक्त आणि फक्त पाकव्याप्त काश्मीर या एकाच विषयावर होईल," असं वक्तव्य संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी केलं आहे. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिलीय.

हरियाणा विधानसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान काल्कामध्ये भाजपच्या जनआशीर्वाद यात्रेचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: राज ठाकरे

आतापर्यंत मुंबई, नाशिक आणि पुण्यातल्या अनेक आमदार आणि नगरसेवकांनी मनसेला जय महाराष्ट्र केला आहे. त्यांनी मनसे का सोडली, हे आम्ही जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. त्यावर मनसेची प्रतिक्रियाही विचारली.

1. मनसेत दाबादाबीचं राजकारण - राम कदम

"मनसेच्या नेतृत्वाचा दृष्टिकोन संकुचित होता. तिथे दाबादाबीचं राजकारण सुरू होतं. राज ठाकरेंभोवती एक जोडगोळी आहे, जे कुणाला पुढे येऊ देत नव्हती. त्यामुळे मला मनसे सोडावी लागली," असं आता भाजपचे आमदार असलेले राम कदम म्हणतात.

2. दुसऱ्या फळीचं नेतृत्व नाही - हाजी अराफत शेख

"राज ठाकरे कार्यकर्त्यांना वेळ देत नाहीत. ते स्वतःच्या लोकांकडे लक्ष देत नाहीत. पक्षात दुसऱ्या फळीचं नेतृत्वच नाही. त्यामुळे नगरसेवक आणि स्थानिक नेते जातात, तेव्हा त्यांना कुणीच भेटत नाहीत," अशी प्रतिक्रिया आता शिवसेना वाहतूक शाखेचे प्रमुख असलेल्या हाजी अराफत शेख यांनी दिली.

राज ठाकरे

3. राज साहेब चौकडीचंच ऐकतात - वसंत गीते

"आम्ही पक्ष स्थापन होण्याच्या आधीपासून कामं केली. स्वतःच्या खिशातले पैसे खर्च केले. लोकांच्या अपेक्षा फार होत्या. पण ACमध्ये बसून राजकारण करणाऱ्या चौकडीचं राज साहेबांनी ऐकलं. त्यांनी तरुणांना वेळ दिला असता तर कुणी सोडून गेलं नसतं," अशी खंत नाशिकमधले भाजपचे नेते वसंत गीते यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना व्यक्त केली.

4. पक्ष एकत्र पाठराखण करत नाही - हर्षवर्धन जाधव

"माझ्या मतदारासंघातली विकास कामं झाली पाहिजेत, असा माझा प्रयत्न असायचा. त्यासाठी शासनस्तरावर पाठपुरावा करण्यासाठी पक्षाकडून कधीच मला साथ मिळाली नाही. सरकारवर जो दबाव आणला पाहिजे, तो पक्षाने कधीच आणला नाही. पक्षाने एकत्रितरित्या कधी पाठराखण केली नाही.

मला मारहाण झाल्यावर राज साहेबांनी सभा घेऊन राग व्यक्त केला, पण त्यानंतर पुढे काहीच केलं नाही. त्यातच माझ्या मतदारसंघात पक्षाचा राजकीय हस्तक्षेप वाढायला लागला होता. या सर्व गोष्टींचा मला वीट आला होता," असं आता शिवसेनेचे कन्नडमधले आमदार हर्षवर्धन जाधव सांगतात.

राज ठाकरे

5. 'त्यांच्या'वर माझी नाराजी आहे - हेमंत गोडसे

आता शिवसेनेचे नाशिकमधले खासदार हेमंत गोडसे सांगतात, "तुझं भवितव्य माझ्या हातात आहे, असं राजसाहेबांनी मला सांगितलं होतं. महापौर करतो असंही म्हटले होते. त्याबद्दल मला काही वाटत नाही. ज्या लोकांवर त्यांनी जबाबदाऱ्या दिल्या होत्या, ते सोयीचं राजकारण करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मनसेच्या मुंबईतल्या सहा नगरसेवकांनी 'मातोश्री'वर शिवसेनेत प्रवेश केल्यानंतर मनसेला मोठाच हादरा बसला आहे. पण नेत्यांनी मनसे सोडून जाण्याची ही पहिली वेळ नाही.


सामग्री: राज ठाकरे

उत्तर भारतीयांच्या समोर राज ठाकरे पहिल्यांदाच बोलत असल्याने ते काय बोलतील याबद्दल प्रचंड उत्सुकता होती. राज ठाकरे यांनी त्यांचं भाषण हिंदीत केलं.

"मी कोणताही खुलासा करण्यासाठी आलेलो नाही तर माझी भूमिका मांडण्यासाठी आलो आहे, असं ते म्हणाले. जिथं जाल त्या राज्याचा मान राखला पाहिजे, असं ते म्हणाले. महाराष्ट्रात नोकऱ्या असतील त्या प्राधान्याने महाराष्ट्रातील लोकांना मिळाल्या पाहिजेत, असं ते म्हणाले.  तुमच्या राज्यात विकास का झाला नाही, हा प्रश्न तुमच्या राजकारण्यांना का विचारत नाही, इतर राज्यांत जाऊन तुम्हाला अपमानित व्हावं लागतं यावर तुमचं रक्त का उसळत नाही?" असा सवालही त्यांनी केला.

"एक दिवस मी घरी बसलो होतो तर संदीप देशपांडेनी सांगितलं विनय दुबेंना भेटायचं आहे. त्यांना काही आमंत्रण द्यायचं आहे. लोकांच्या मनातले गैरसमज आहेत ते दूर करावेत अशी विनंती केली," असं ते म्हणाले.

"जास्तीत जास्त लोकांना समजावं म्हणून प्रथमच हिंदीत भाषण करत आहे. वडिलांमुळे आणि चित्रपटामुळे हिंदी सुधारलं," असं ते म्हणाले.

"देशाचा कायदा समजून घेतला पाहिजे. देशातील कोणत्याही राज्यात जाण्याची मुभा आहे. पण हा कायदा समजून घेतला पाहिजे. दुसऱ्या राज्यात गेलो तर आधी पोलिसांत नोंद करावी लागेत. कुठं काम करणार हेही सांगावं लागतं," असं ते म्हणाले. मी कोणाताही खुलासा देण्यासाठी आलेलो नाही, मी फक्त माझी भूमिका सांगण्यासाठी आलो आहे," असं ते म्हणाले.

"मी काही वेगळं सांगत नाही, महाराष्ट्रात रोजगार उपलब्ध असतील तर महाराष्ट्रातील भूमिपुत्रांना पहिली संधी मिळाली पाहिजे यात काय चुकीचं आहे, बिहारमध्येही उद्योग सुरू झालं तर तिथंही बिहारींना रोजगार मिळालं पाहिजे, असं ते म्हणाले.  माजी राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद यांचा दाखला त्यांनी दिला. ते म्हणाले राजेंद्र प्रसाद म्हणाले होते, 'स्थानिक लोकांना त्यांच्या भागातच काम मिळायला हवं.' स्थानिक लोकांचे रोजगार हिसकावले जाऊ नये,असं दिवंगत पंतप्रधान इंदिरा गांधींना वाटत होतं. तर मी काय वेगळं सांगत आहे," असं ते म्हणाले. पूर्वी मुंबईत दक्षिणेतून लोक यायचे, पण तिथंच रोजगार मिळाल्याने दक्षिणेतील लोंढे यायचे थांबले, असा दाखला त्यांनी दिला.

"70-80 टक्के पंतप्रधान हे उत्तर प्रदेशातील मतदार संघातून निवडून आले आहेत. जवाहर लाल नेहरू, इंदिरा गांधी, राजीव गांधी,अटल बिहारी वाजपेयी आणि नरेंद्र मोदी हे उत्तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुमच्या राज्यात विकास का झाला नाही, हा प्रश्न तुमच्या राजकारण्यांना विचारा. इतर राज्यांत अपमानित होताना तुमचं रक्त का उसळत नाही, असा सवाल राज ठाकरे यांनी उत्तर भारतीय महापंचायतच्या कार्यक्रमात केला.


सामग्री: राज ठाकरे

राज ठाकरे यांनी यासंबंधी आपली भूमिका मांडणारं पत्रकच प्रसिद्ध केलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

मात्र राज ठाकरे यांनी याबाबत कोणतंही भाष्य करण्याआधी मनसे नेते बाळा नांदगावकर यांनी सकाळी एक पत्रकार परिषद घेतली होती.

राज ठाकरेंवर प्रेम करणारे जे लोक आहेत, ज्यांना राज ठाकरेंची भूमिका सत्याची, खरं ते मांडण्याची  होती, असं वाटतं,  त्या महाराष्ट्रातील किंवा महाराष्ट्राबाहेरील लोकांना ईडी कार्यालयाबाहेर जमावं, असं आवाहनच बाळा नांदगावकरांनी या पत्रकार परिषदेत केलं.

मोठ्या संख्येनं ईडी कार्यालयाबाहेर जमा असं आवाहन करणाऱ्या बाळा नांदगावकरांना काही तासांतच आपल्या विधानांपासून घूमजाव करावं लागलं. पत्रकार परिषदेनंतर बाळा नांदगावकर आणि पक्षाच्या पदाधिकाऱ्यांसोबत राज ठाकरेंची बैठक झाली.

या बैठकीमध्ये ईडीच्या कार्यालयाबाहेर कोणीही जमू नये अशी भूमिका मनसे प्रमुख राज ठाकरे यांनी मांडल्याचं बाळा नांदगावकर यांनी एबीपी माझा या वृत्तवाहिनीशी बोलताना सांगितलं.

राज यांनी कोणीही ईडी कार्यालयाबाहेर येऊ नये, असं सांगितल्याचं बाळा नांदगावकरांनी म्हटलं. सामान्य लोकांना कोणताही त्रास होऊ नये, यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं. सरकारच्या या निर्णयाचंही आपण आदर करु असंही बाळा नांदगावकर यांनी म्हटलं.

पक्ष प्रमुख आणि पक्षाच्या नेत्यांनी केलेल्या या परस्परविरोधी आवाहनामुळे मनसेमध्ये अंतर्गत गोंधळ आहे का? असा प्रश्न उपस्थित आहे.

राजकीय लाभ घेण्याचा प्रयत्न

गोंधळापेक्षाही मनसे या गोष्टीचा राजकीय लाभ घेण्याचा प्रयत्न करत असल्याचं राजकीय विश्लेषक संतोष प्रधान यांनी म्हटलं.

बीबीसी मराठीशी बोलताना प्रधान यांनी सांगितलं, "मनसेसाठी पक्षाचं अस्तित्व कायम ठेवणं महत्त्वाचं आहे. आता त्यांना ती संधी मिळाली आहे. त्याचा फायदा मिळवण्याचा राज ठाकरे आणि मनसेचा प्रयत्न आहे. विधानसभेच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी ईव्हीएमचाही मुद्दा घेऊन पाहिला. पण तो लोकांना क्लिक करू शकला नाही. त्यामुळे ईडीची नोटीस येणं ही राजकीय दृष्टीने त्यांच्यासाठी फायदेशीर गोष्टच आहे. त्याच्या फायदा घेऊन ते वातावरण तापवत आहे."

हे सगळं मनसे ठरवूनच करत आहे. राज ठाकरे ईडीच्या कार्यालयात जातील. त्याठिकाणी शक्तिप्रदर्शन करतील, असं मतही प्रधान यांनी व्यक्त केलं.

या माध्यमातून नकारात्मक गोष्टीला सकारात्मक स्वरूपात बदलण्याचा त्यांचा प्रयत्न असल्याचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इतक्या वर्षांत तुम्हाला-मला केसेस आणि नोटिशांची सवय झाली आहे. म्हणूनच माझी तुम्हाला विनंती आहे, की येत्या 22 ऑगस्टला तुम्ही शांतता राखा, असं आवाहन महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी कार्यकर्त्यांना केलं.


सामग्री: राज ठाकरे

शिवसेनेचं मुखपत्र सामानातून याच मुद्यावर भाजपवर काडाडून टीका करण्यात आलीय. मंदिरांच्या श्रेयावरून शिवसेनेनं हा सोहळा व्यक्ती केंद्रीत केल्याचा आरोप केलाय.

'पंतप्रधान मोदी आज राम मंदिरासाठी पहिली कुदळ मारतील. त्या मातीत कारसेवकांच्या त्यागाचा गंध आहे हे विसरणारे रामद्रोहीच ठरतील. बाबरीच्या पतनाने संघर्ष संपला. राममंदिराच्या भूमिपूजनाने या प्रश्नाचे राजकारणही कायमचे संपावं. श्रीरामाचीही तीच इच्छा असेल!' असं सामनात लिहिण्यात आलंय.

शिवसेनेकडून भाजपवर जोरदार टीका करण्यात आली असली तरी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेकडून मात्र नरेंद्र मोदींचं कौतुक करण्यात आलं आहे.

ते म्हणतात, 'स्वतंत्र भारतातील जे काही मोजके मंगलमय क्षण आहे, त्यापैकी हा एक आहे. यासाठी न्यायालयीन लढाई असो वा सर्वसहमतीचं वातावरण निर्माण करण्यासाठी नरेंद्र मोदी ह्यांच्या सरकारने जे प्रयत्न केलेत ते वाखाणण्यासारखे आहेत. त्यासाठी त्यांचे अभिनंदन.'

राज ठाकरे यांच्या या भूमिकेविषयी बोलताना 'ठाकरे विरुद्ध ठाकरे' या पुस्तकाचे लेखक आणि पत्रकार धवल कुलकर्णी सांगतात, "जेव्हा मनसेचा जन्म झाला तेव्हा त्याचा वापर हा काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून शिवसेना आणि भाजपचे पाय खेचण्यासाठी करण्यात आला होता. आता भाजप मनसेचा वापर शिवसेनेला अडचणीत आणण्यासाठी करत आहे."

महाराष्ट्राची राजकीय परिस्थिती सध्या अस्थिर आहे. परस्पर विरोधी विचारधार असूनही तीन पक्ष एकत्र सत्तेत आहेत. तर दुसऱ्या बाजूला सर्वाधिक मताधिक्य असलेला भाजप सत्तेबाहेर आहे. याच परिस्थितीत मनसे आपले अस्तित्व चाचपडून पाहते आहे का, असाही प्रश्न आहे.

उद्धव ठाकरे यांचं मुख्यमंत्री पदावर येणं हे सर्वांसाठी अनपेक्षित होते. " पण आता उद्धव यांच्यासाठी राज ठाकरे, नारायण राणे हे विषय संपलेत. पण राज ठाकरेंसाठी उद्धव ठाकरे हा विषय संपलेला नसावा," असंच राज यांच्या या भूमिकेतून दिसून येत असल्याचं विश्लेषण धवल करतात.

याबाबत ज्येष्ठ पत्रकार वैभव पुरंदरे सांगतात, "राम मंदिरावरबन देशाचा कल राज ठाकरे यांनी ओळखला आहे. त्यामुळे शिवसेनेपासून नाराज झालेली आणि भाजपला मत न देणारी वोट बँक त्यांच्याकडे वळेल का,  हे ते पाहत असावेत."

यामागे राजकीय समीकरणं तर आहेतच. पण यामागे दोन भावांमधलं प्रत्यक्षातलं नातंसुद्धा कारणीभूत असावं असं धवल यांना वाटतं.

ते सांगतात, "राज ठाकरे मध्यंतरी एका मुलाखतीत म्हणाले होते की उद्दधव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अयोध्या राम मंदिराच्या भूमिपूजन सोहळ्यापासून शिवसेनेला पूर्णपणे दूर ठेवण्यात भारतीय जनता पक्षाला यश आल्याचं दिसून येतंय. इतकंच नाही तर राम मंदिराच्या स्थापनेचे श्रेयही भाजपने एकहाती घेतल्याचं दिसतंय.


सामग्री: राज ठाकरे आणि अहमद पटेल

पण दहा मिनिटांसाठी राज ताजमध्ये का आले होते? ते 10 मिनिटं कुणाला भेटले? याची उत्सुकता तुम्हाला लागली असेल. तर या व्यक्तीचं नाव आहे अहमद पटेल. गुजरात खासदार आणि काँग्रेसचे कोषाध्यक्ष.

ताज हॉटेलमधल्या सूत्रांनी ही माहिती दिली आहे, पण मनसेनं अशी भेट झाल्याचं ऑन रेकॉर्ड नाकारलं आहे.

एकेकाळी मोदींचे पाठीराखे, प्रशंसक असलेले राज 2014 नंतर मात्र मोदींवर नाराज झाले. वेळोवेळी राज यांनी मोदींवर गंभीर टीका केली. नोटाबंदी, GSTसकट इतर मुद्द्यांवर मोदींना त्यांनी आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं केलं. दररोज कुंचल्याचा आसूड मारून भाजपला घायाळ केलं.

मात्र त्याचवेळी राज यांनी काँग्रेसला मात्र सहानुभूती दाखवली. राहुल गांधींवर देशभरातून टीका होत असताना राज मात्र त्यांना सॉफ्ट कॉर्नर देत राहिले.

राज ठाकरे यांचं राहुल गांधी आणि मोदींवरचं हे कार्टून

शिवाय शरद पवार आणि राज यांची वाढती जवळीकही राज यांना आघाडीजवळ घेऊन जाणारी ठरली. त्यामुळेच राज निवडणुकीआधी आघाडीच्या गोटात दाखल होण्याची जास्त शक्यता असल्याचं राजकीय जाणकार सांगतात.

राज यांनी राहुल गांधी यांना अमितच्या लग्नाचं आमंत्रण दिलं. प्रत्यक्षात गांधी घराण्याच्या अत्यंत जवळचे असणारे आणि सोनियांचे विश्वासू असलेले अहमद पटेल स्वत: या सोहळ्याला उपस्थितही राहिले.

आता हे सगळं आघाडीच्या दिशेनं जाणारं आहे का? या प्रश्नाचं उत्तर देताना माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण सांगतात, "हे सर्व राजकीय आघाडीसाठी सुरू आहे, असा अर्थ काढण्याची गरज नाही. या सोहळ्याला मी, अशोक चव्हाण, जयंत पाटील, नारायण राणे यांच्यासह इतर पक्षाचे नेतेही हजर होते. हा एक सभ्यतेचा भाग आहे. महाराष्ट्राची परंपरा पाहता हे खूपच स्वाभाविक आहे. राजकारणात वैयक्तिक मैत्री आणि संबंधही असतात. त्यामुळेही अहमद पटेल आले असतील."

पण राजकीय पत्रकार आणि विश्लेषक संदीप प्रधान यांनी अहमद पटेल यांची अमित ठाकरेंच्या लग्नातली हजेरी अत्यंत महत्त्वाची घडामोड असल्याचं म्हटलं आहे. ते सांगतात की, "महाराष्ट्रात आघाडी करताना मनसेला सामील करून घ्यावं यासाठी राष्ट्रवादी आग्रही आहे. पण त्याला काँग्रेसकडून विरोध होऊ शकतो. कारण राज यांची परप्रांतीयांविरोधातील भूमिका, वेळोवेळी मनसे कार्यकर्त्यांकडून परप्रांतीयांना झालेली मारहाण पाहता, या जखमांची उत्तरं काँग्रेसला हिंदी पट्ट्यात द्यावी लागणार.

अहमद पटेल हे सोनिया आणि राहुल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रविवारचा दिवस. वेळ 12.39 वाजता. राज ठाकरेंचे पुत्र अमित यांचं मिताली बोरुडेंशी लग्न लागलं. यानंतर काहीच वेळात राज ठाकरे बाहेर पडले. 11 किलोमीटरवर असलेल्या ताज महाल पॅलेसमध्ये पोहोचले. त्यावेळी दीड वाजला होता. राज ठाकरे 10 मिनिटांनी पुन्हा बाहेर आले, आणि बॅक टू सेंट रेजिस.


सामग्री: राज ठाकरे आणि देवेंद्र फडणवीस

पत्रकार राजू परूळेकर यांना दिलेल्या मुलाखतीत फडणवीस यांना मनसे तसंच राज ठाकरे यांच्याबाबत प्रश्न विचारण्यात आला. त्यावेळी देवेंद्र फडणवीस यांनी सविस्तरपणे आपली भूमिका मांडली.

देवेंद्र म्हणाले, 'कोणाच्या म्हणण्याने त्यांनी हिंदुत्वाची कास धरली असं मला वाटत नाही. राज ठाकरेंना राजकीय परिस्थिती नीट समजते. कुठे पोकळी आहे तेही त्यांना कळतं. ही पोकळी कशी भरून काढायची हेही त्यांना उमगतं. त्यासाठी त्यांच्याकडे योजना असते. शिवसेना मोठी कधी झाली? जेव्हा त्यांनी मराठी माणसाच्या बरोबरीने हिंदुत्वाचा मुद्दा उचलला. मराठी माणूस प्राण आहे आणि हिंदुत्व आमचा श्वास आहे असं शिवसेनेने स्पष्ट केल्यानंतरच पक्षाने मजबूत वाटचाल केली. राष्ट्रीय पक्ष म्हणून त्यांना ओळख मिळाली'.

'महाराष्ट्रात मराठी माणूस केंद्रबिंदू असणं साहजिक आहे. मात्र त्यामुळे व्यापकतेला खीळ बसते. भूमिका मर्यादित होते. काही प्रश्नांवर भूमिका घेता येत नाही. हिंदुत्वाकडे वळा असं मी त्यांना सुचवलेलं नाही,' असं देवेंद्र यांनी स्पष्ट केलं.

ते पुढे म्हणाले, ' राज ठाकरे माझे मित्र आहेत. अनेक वर्षांचे आमचे संबंध आहेत. अनेकवेळा मीडियाला न समजता आम्ही भेटलो आहोत, बोललो आहोत. मुख्यमंत्री असतानाही भेटी झाल्या आहेत. राज ठाकरेंशी गप्पा मारायला मजा येते. त्यांच्याकडे नवीन गोष्टी असतात, नवीन ज्ञान असतं. त्यांनी माझ्यावर खूप टीका केली आहे. मीही त्यांच्यावर केली आहे. एकमेकांची उणीदुणी काढली आहेत. त्यांच्याकडे एक वेगळा विचार असतो. त्यांची प्रत्येक गोष्टीकडे पाहण्याची वेगळी पद्धत असते'.

'ते हिंदुत्वाकडे येत आहेत असं माझ्या लक्षात आलं (माझ्या भेटण्याने ते हिंदुत्वाकडे वळले नाहीत) त्यावेळी मी त्यांची भेट घेतली. नेमकं त्यांच्या मनात काय आहे हे समजून घेतलं. त्यांचा विचार योग्य होता. ते योग्य दिशेने जात आहेत,' असं देवेंद्र म्हणाले.

मनसेचा झेंडा भगवा झाला त्यासंदर्भात विचारलं असता देवेंद्र यांनी राज ठाकरे यांनी केलेला खुलासा उलगडून सांगितला. 'मनसे काढली तेव्हाच भगवा झेंडा घेणार होतो. परंतु आमच्या काही लोकांनी मिक्स झेंड्याचा विषय काढला. सगळ्या विचाराचे लोक आपल्याकडे आहेत. त्यावेळेस मी भगवा झेंडा रजिस्टर करून ठेवला आहे. आज आणलेला नाही', असं राज यांनी सांगितल्याचं देवेंद्र म्हणाले.

राज ठाकरे

'त्यांच्या हिंदुत्वाकडे जाण्याने माझा इंटरेस्ट वाढला आहे हे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठी माणूस आणि हिंदुत्व या दोन मुद्यांमुळे मनसे-भाजप एकत्र येऊ शकतात. मात्र परप्रांतीयांसंदर्भात मनसेने सर्वसमावेशक भूमिका घ्यायला हवी असं विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटल्याने नव्या राजकीय समीकरणांची शक्यता निर्माण झाली आहे.


सामग्री: राज ठाकरे आणि देवेंद्र फडणवीस

भारतीय जनता पक्षाचा सरकारच्या लॉकडाऊनला पाठिंबा आहे. पक्ष कार्यकर्त्यांनी सरकारला याबाबत सहकार्य करावं, असं आवाहन विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केलं आहे.

"राज्य सरकारनं लॉकडाऊनची किंवा पार्शल लॉकडाऊनची चर्चा बंद करावी आणि आरोग्य व्यवस्था उभी करण्याकरता आपण काय करणार आहोत, ते सांगावं," असंही देवेंद्र फडणवीस म्हणाले.

या निमित्ताने अनेक प्रश्न उपस्थित होतात. कोरोनासारख्या जीवघेण्या संकटात विरोधी पक्ष राजकारण करत आहे की विरोधक म्हणून आपले काम करत आहे?

राज्यात अटीतटीच्या परिस्थिती असताना विरोधी पक्षाची नेमकी काय भूमिका अपेक्षित आहे? विरोधी पक्षाने सत्ताधाऱ्यांना सहकार्य करावे की सरकारमधील त्रुटी समोर आणून विरोधी पक्षाचे काम करावे? याबाबत राज्यघटनेत काय सूचना दिल्या आहेत याचा आढावा आपण या बातमीत घेणार आहोत.

उद्धव ठाकरे यांचे विरोधकांना सहकार्याचे आवाहन

राज्यात वाढती कोरोना रुग्णसंख्या आटोक्यात आणण्याच्या दृष्टीने कडक निर्बंधांची नियमावली तयार करण्यासाठी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी रविवारी (4 एप्रिल) तातडीची मंत्रिमंडळाची बैठक बोलवली.

ही बैठक बोलवण्यापूर्वी उद्धव ठाकरे यांनी विरोधी पक्षातील नेत्यांना संपर्क साधला. विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस आणि महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना मुख्यमंत्र्यांनी फोन करून सहकार्य करण्याचे आवाहन केले.

यासंदर्भात मनसेने अधिकृतरीत्या ट्वीट करून माहिती दिली. 'कोरोना राज्यात थैमान घालत असल्याने लॉकडॉऊन स्वीकारावा लागू शकतो. त्यामुळे सरकारी यंत्रणांना आपण सहाकार्य करावे. असे आवाहन मनसे करत आहे.'

दुसऱ्या बाजूला माजी मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनीही आपला लॉकडॉऊनला पाठिंबा असल्याचं जाहीर केलं.

विशेष म्हणजे विरोधक असलेल्या या दोन्ही पक्षांनी यापूर्वी लॉकडॉऊनला विरोध दर्शवला होता. भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी लॉकडॉऊनला आमचा विरोध असल्याचं सांगितलं होतं.

राज्यघटना काय सांगते?

राज्यघटनेत विरोधी पक्षाची भूमिका स्पष्ट केलेली नाही असं राज्यघटनेचे अभ्यासक उल्हास बापट सांगतात.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "राज्यघटनेत विरोधी पक्ष असा वेगळा उल्लेख नाही. मुळात राजकीय पक्ष ही व्याख्या किंवा शब्दच 1984 साली घटनादुरुस्ती नंतर समाविष्ट करण्यात आला. पण राज्यघटनेच्या बाहेर काही गोष्टी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाविकास आघाडी सरकारने कडक निर्बंधांची घोषणा केल्यानंतर 'आम्ही सहकार्य करू' असं भाजपने म्हटलं असलं तरी भाजपचे प्रवक्ते सरकारच्या निर्णयावर टीका करत आहेत. पण विरोधकांनी राजकारण न करता सहकार्य करावं असं आवाहन उद्धव ठाकरे सरकारने केलं आहे. त्यामुळे विरोधक राजकारण करत आहेत की विरोधी पक्ष म्हणून कर्तव्य बजावत आहेत? असा प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित होतो.


सामग्री: राज ठाकरे आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यात भेट झाली

मंगळवारी संध्याकाळी मनसे प्रमुख राज ठाकरे यांनी देवेंद्र फडणवीस यांची मुंबईत भेट घेतली. आणि मनसे-भाजप अशी नवी सोयरिक महाराष्ट्राच्या राजकारणात घडून येण्याचे संकेत दिले.

शिवसेनेनं भाजपची साथ सोडणं आणि हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर नरमाईची भूमिका घेणं, इथेच मनसे स्वत:साठी नवी राजकीय संधी शोधते आहे. ती संधी साधण्यासाठीच आता मनसे हिंदुत्वाकडे झुकेल आणि भाजपचा राज्यातला नवा पार्टनर होईल, अशी शक्यता वर्तवली जाते आहे.

23 जानेवारीच्या मेळाव्यात राज ठाकरे आपल्या पक्षाची नवी राजकीय भूमिका स्पष्ट करतील, असं म्हटलं जातंय.

'मनसेसाठी एका तपानंतर आवश्यक आमूलाग्र बदल केले जातील', 'राजकारणात कोणी कायमचा शत्रू नसतो', अशा आशयाची विधानं बाळा नांदगावकर, नितीन सरदेसाई हे मनसे नेते माध्यमांशी बोलतांना गेल्या काही दिवसांमध्ये करत आहेत.

भाजप आणि शिवसेनेचा काडीमोड झाल्यावर नाशिक महानगरपालिकेच्या महापौरपदाच्या निवडणुकीत मनसेनं भाजपच्या उमेदवाराला मतदान केलं होतं. काही दिवसांपूर्वी भाजपा नेते आशिष शेलार यांनी राज ठाकरे यांची भेटही घेतली होती.

अशा अनेक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर नव्या राजकीय समीकरणांची शक्यता वर्तवली जाते आहे.

"नांदगावकर म्हणाले ती खरीच गोष्ट आहे. राजकारणामध्ये कोणीही कायमचा शत्रू वा कायमचा मित्र नसतो," असं मनसे नेते संदीप देशपांडे बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाले. "महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकारणात आपण हे पाहिलं आहे - काश्मीरमध्ये भाजप आणि पीडीपी एकत्र आले. महाराष्ट्रात शिवसेना आणि कॉंग्रेस एकत्र येताना आपण पाहिलं. जो काही निर्णय असेल तो राजसाहेब जाहीरपणे सांगतील," देशपांडे म्हणाले.

अर्थ स्पष्ट आहे, मनसेनं सगळे पर्याय खुले ठेवले आहेत आणि भाजपसोबत जाण्याचं ते नाकारत नाही आहेत.

भाजपसोबत जाण्याच्या या पर्यायासोबतच त्याला सुसंगत अशा हिंदुत्ववादाकडेही 'मनसे' वळणार असल्याची चिन्हं आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून निळा, भगवा आणि हिरवा अशा तीन रंगांचा तिरंगा असणारा या पक्षाचा झेंडा आता संपूर्ण भगवा होणार असल्याचं सांगितलं जातंय.

अर्थात 'मनसे'चा कोणताही नेता हे अधिकृतरीत्या सांगत नाहीये, पण मनसेच्या अधिकृत ट्विटर हँडलच्या फोटोतून हा झेंडा आता गायब झाला आहे आणि त्या जागी केवळ त्यांचं निवडणूक चिन्ह 'रेल्वे इंजिन' ठेवण्यात आलं आहे. नव्या झेंड्यात भगव्या रंगाच्या साक्षीनं छत्रपती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'राजकारणात कोणीही कायमचा शत्रू नसतो,' अशी विधानं करत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या नेत्यांनी सध्या 'धुरळा' उडवलाय.


सामग्री: राज ठाकरे आणि शरद पवार

वाचकांनी राज ठाकरेंना अनेक प्रश्न सुचवले. त्यातलेच 11 निवडक प्रश्न आम्ही प्रसिद्ध करत आहोत.

1) हस्त्रू लक्रीबाग यांनी विचारलं आहे की, "भविष्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसचं काँग्रेस पक्षात विलिनीकरण होण्याची काही शक्यता आहे की नाही?"

2) संदीप डोंगरे यांनी मिश्किल प्रश्न विचारला आहे. ते म्हणतात, "पवार साहेबांनी त्यांच्या पहिल्या प्रेमाच्या गोष्टी सांगाव्यात."

3) "पतंप्रधान होण्याचं स्वप्न अजून पडतं का?" असा प्रश्न विचारायला सांगितला आहे गणेश मानकोसकर यांनी.

4) "मनसे आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांची युती होऊ शकेल का?" असा प्रश्न विचारला आहे संजय कुंभार यांनी.

5) राजू गरूड यांनी विचारलं आहे की, "(तुमच्या) नास्तिक जीवनात प्रबोधनकारांच्या विचारांचा कितपत प्रभाव आहे."

6) "भुजबळ समर्थक तुमच्याकडे न येता माझ्याकडे न्याय मागायला का आले?" असा प्रश्न राज ठाकरेंनी शरद पवारांना विचारावा असं प्रणिल बडगुर्जर यांना वाटतं.

7) राजीव कुलकर्णी विचारतात की, "तुम्ही (शरद पवार) दिवसातले 16 ते 18 तास काम करता. आजही दौरे करता. ग्रामीण भागातल्या हजारो कार्यकर्त्यांना तुम्ही नावानं ओळखता तरीही तुम्हाला महाराष्ट्रात स्बवळावर सत्ता का मिळवता आली नाही?"

8) "देशाचं कृषीमंत्रीपद इतके वर्षं सांभाळूनही शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबवण्यात अपयश का आलं," असा प्रश्न विचारायला सांगितला आहे मकरंद डोईजड यांनी.

9) सुदर्शन जाधव विचारतात की, "शरद पवार राजकारणातलं मुत्सदी व्यक्तिमत्व आहे, असं असूनही त्यांनी मराठी भाषेला अभिजात दर्जा का मिळवून दिला नाही?"

10) "मोदी म्हणतात की मला राजकारण पवारांमुळे कळालं. ते तुम्हाला गुरू मानतात तर तुम्ही भाजपविरोधी का?" हा प्रश्न विचारावा असं कृष्णा सोनारवाडकर यांना वाटतं.

11) "राज ठाकरे जर पुतण्या म्हणून लाभले असते तर?" असा प्रश्न विचारला आहे विराज कणेकर यांनी.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे हे जेष्ठ नेते शरद पवार यांची पुण्यात जाहीर मुलाखत घेणार आहेत. त्यापार्श्वभूमीवर आम्ही बीबीसी मराठीनं वाचकांना विचारलं होत की राज ठाकरेंनी पवारांना कोणते प्रश्न विचारावेत, हे तुम्ही सुचवा.


सामग्री: राज ठाकरे भाषणादरम्यान

महाराष्ट्रात शिवसेनेने काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसबरोबर सरकार स्थापन केल्यानंतर शिवसेनेची जुनी हिंदुत्वाची भूमिका थोडीशी मवाळ झाली का आणि ती जागा मनसे घेणार का असा प्रश्न उपस्थित होऊ लागला.

पक्ष स्थापन झाल्यानंतर 13 वर्षांनंतर राज ठाकरे यांनी पक्षाचे अधिवेशन घेण्याचे निश्चित केले आणि मनसेचा बहुरंगी झेंडाही त्यांनी बदलला.

हिंदुत्वाच्या भूमिकेच्या दिशेने हळूहळू वाटचाल

अधिवेशनामध्ये त्यांनी पुत्र अमित ठाकरे यांचा सक्रीय राजकारणात प्रवेश घडवून आणला तर पक्षाचा झेंडाही बदलला. हा झेंडाबदल केवळ एक उपचार नसून त्यात मोठा संदेश देण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला असं दिसतं. राज ठाकरे यांनी मनसेचा अनेक रंगांचा जुना झेंडा बदलून आता तेथे भगवा झेंडा तोही राजमुद्रेसह वापरण्याचा निर्णय घेतला आहे.

मनसेच्या अधिवेशनात सर्वांत महत्त्वाचा बदल दिसून आला तो म्हणजे स्वा. सावरकरांच्या प्रतिमेला व्यासपीठावर मिळालेले स्थान. शिवसेनेने आजवर स्वा. सावरकरांच्या बाजूने भूमिका मांडली असली तरी आता काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसबरोबर सरकार स्थापन झाल्यानंतर स्पष्ट भूमिका घेण्यात शिवसेनेची थोडी अडचण झाल्याचं दिसतं.

विधिमंडळाच्या नागपूर अधिवेशनात शिवसेनेची आणि सरकारची भूमिका स्पष्ट करण्याऐवजी उद्धव ठाकरे यांनी भाजपला तरी सावरकरांचे सर्व विचार मान्य आहेत का असा प्रतिप्रश्न विचारला होता.

याबरोबरच राज ठाकरे यांनी या पहिल्या महाअधिवेशनासाठी आणखी एक दिवस साधला आहे कारण 23 जानेवारी हा शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचा जन्मदिवस आहे.

नव्या सरकारच्या स्थापनेनंतर तयार झालेल्या पोकळीला मनसे भरुन काढणार का आणि जर हिंदुत्वाचा झेंडा पूर्णपणे स्वीकारला तर मनसेला त्याचा फायदा होणार का असा प्रश्न निर्माण होतो.

'हे बदल मनसेला सक्रीय करतील'

झेंडा बदलणं हे मनसेत भविष्यात मूलगामी बदल होतील, ह्याचे संकेत आहेत. हे बदल मनसेला अधिक सक्रिय आणि परिणामकारक करतील, अशी आशा वाटते, असं मत 'दगलबाज राज' पुस्तकाचे लेखक कीर्तिकुमार शिंदे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, "2006 साली मनसे पक्षाची स्थापना झाल्यापासून 13 वर्षं झाली. मार्च महिन्यात पक्षाला 14 वर्षे होतील. या सर्व प्रवासात दोन टप्पे स्पष्टपणे दिसून येतात. त्यातल्या 2012 पर्यंतच्या टप्प्यामध्ये कोणत्याही नव्या पक्षाचा विचार करता नजरेत भरेल इतकं मोठं यश पक्षाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरे यांच्या मनसे पक्षाने हिंदुत्वाच्या दिशेने वाटचाल सुरू केल्याचं आता दिसून येत आहे.


सामग्री: राज ठाकरे म्हणजे मनोरजंन - अमृता फडणवीस

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे म्हणजे मनोरंजन, मनोरंजन आणि मनोरंजन आहेत, असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पत्नी अमृता फडणवीस यांनी म्हटलं आहे. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिलीय.

एबीपी माझा या वृत्तावाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत अमृता फडणवीस यांना देशातील राजकीय नेत्यांविषयी मत विचारण्यात आलं. त्यावेळी राज ठाकरेंबद्दल विचारले असता, त्यांनी राज ठाकरेंना मनोरंजन असं म्हटलं. तसेच, "असं म्हटल्यानं त्यांना राग तर येणार नाही ना?" असंही अमृता फडणवीसांनी विचारलं.

यावेळी अमृता फडणवीस यांना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबद्दलही मत विचारण्यात आलं. त्या म्हणाल्या, "मोदी हे 'नये भारत के राष्ट्रपिता' आहेत." अमृता फडणवीस यांनी काही दिवसांपूर्वी मोदींना दिलेल्या याच उपमेमुळं वादात अडकल्या होत्या.

तर शिवसेनचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे हे 'मोठे भाऊ' असल्याचं अमृता फडणवीस यांनी म्हटलं.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडी 175 जागा जिंकेल - अजित पवार

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडीच्या 175 जागा निवडून येतील, असा विश्वास राष्ट्रवादीचे नेते अजित पवार यांनी व्यक्त केलाय. एबीपी माझानं ही बातमी दिलीय.

"मुख्यमंत्री सातत्यानं 'आम्हाला विरोधक दिसतच नाहीत' असं सांगतायत. जर विरोधक मैदानात नाहीत, तर राज्यात इतक्या सभा का घेतायत? केंद्रातून मंत्री कशासाठी येतायत? मोदी, शाह कुणासाठी सभा घेतायत? निवडणुकीआधी यात्रा का काढावी लागली," असे सवालही अजित पवार यांनी मुख्यमंत्र्यांना उद्देशून विचारले.

दुसरीकडे, शरद पवार यांनीही राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या भविष्यातील नेतृत्त्वावर महत्त्वाचं विधान केलंय. पवार म्हणाले, "राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये लोकशाही पद्धतीने राजकीय वारसदार ठरेल." लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

मुख्यमंत्री भाजपचाच, इच्छा असल्यास आदित्य ठाकरेंनी उपमुख्यमंत्री व्हावं - फडणवीस

राज्याचा पुढील मुख्यमंत्री भाजपचाच असेल, असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी एबीपी न्यूजच्या कार्यक्रमात व्यक्त केला.

यावेळी मुख्यमंत्र्यांना आदित्य ठाकरेंबाबत प्रश्न विचारला असता, ते म्हणाले, "शिवसेनेची इच्छा असेल तर आदित्य ठाकरेंना उपमुख्यमंत्रिपदी बसवू शकतात. पण हा त्यांचा निर्णय असेल."

"भाजपनं गेल्या पाच वर्षात चांगलं काम केल्यानं मला कोणतीही भीती नाहीय. कारण माझ्या मागे पंतप्रधान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.


सामग्री: राज ठाकरे यांची काहीही चूक नसेल तर त्यांनी घाबरण्याचं कारण नाही", असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले.

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांची कोहिनूर मिल जमिनीच्या कथित आर्थिक गैरव्यवहारप्रकरणी चौकशी केली जाणार आहे. मागच्या सुमारे एक महिन्यापासून राज ठाकरे यांना ईडीची नोटीस पाठवण्यात येईल, अशी चर्चा माध्यमांमध्ये होती. त्यावेळी "मला ईडीच्या चौकशीचा काही फरक पडत नाही," अशी प्रतिक्रिया राज ठाकरे यांनी दिली होती.

अखेर काल त्यांना ईडीने नोटीस बजावली. राज ठाकरे यांना 22 ऑगस्टला ईडीच्या चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. त्यामुळे राज ठाकरेंवर ही कारवाई सुडबुद्धीने केली जात असल्याचं मनसे कार्यकर्त्यांचं मत आहे.

मनसे प्रवक्ते संदीप देशपांडे यांनी या प्रकरणी अतिशय संतप्त प्रतिक्रिया दिली होती.

"पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे नवीन भारताचे नवीन हिटलर आहेत. ज्याप्रकारे राज ठाकरे यांनी ईव्हीएमविरुद्ध आंदोलन उभं केलं. ते ममता बॅनर्जी आणि सोनिया गांधी यांना जाऊन भेटले. विरोधी पक्षाला एकत्र आणण्याचं काम राज ठाकरे यांनी केलं. त्यानंतर अशा प्रकारचे नोटीस देण्याची सुरूवात झाली आहे.

सीबीआय, ईडी या संस्था स्वायत्त राहिल्या नसून भाजपच्या कार्यकर्त्या झाल्या आहेत. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना अशा कुठल्याही गोष्टीला भीक घालत नाही. राज ठाकरेही अशा गोष्टींना भीक घालत नाहीत. हुकुमशाहीविरुद्धचा लढा यापुढे आणखी तीव्र करण्यात येईल," असं संदीप देशपांडे म्हणाले.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आज एका बैठकीनंतर (दि. 19) पत्रकार परिषद घेतली. सांगली-कोल्हापूर इथल्या महापुरानंतरच्या परिस्थितीबाबत पुनर्वसन आणि मदतकार्याबाबत पुढच्या नियोजनाबाबत मुख्यमंत्री बोलत होते. यावेळी मुख्यमंत्री फडणवीस यांना राज ठाकरे यांच्या ईडी चौकशीबाबत प्रश्न विचारण्यात आला.

यावेळी पत्रकारांच्या प्रश्नाला मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी उत्तर दिलं. ते म्हणाले, "तुम्हाला जेवढी माहिती आहे, तितकीच माहिती मला आहे. त्यांना नोटीस आली हे मी पण माध्यमांमधूनच ऐकलं आहे. ती नोटीस कशासाठी आली, हे मला माहिती नाही. ईडीशी आमचा काहीच संबंध नाही. ईडी ही स्वतंत्रपणे काम करते."

मुख्यमंत्री पुढे म्हणाले, "राज ठाकरे यांना नोटीस आली असेल तर त्यांनी त्या नोटिशीला उत्तर दिलं पाहिजे. राज ठाकरे यांची काही चूक नसेल तर त्यांनी घाबरण्याचं कारण नाही. याला सुडबुद्धीचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"राज ठाकरे यांना अंमलबजावणी संचालनालयाची (ईडी) नोटीस कशासाठी आली याबाबत मला माहिती नाही. ईडीशी आमचा काहीही संबंध नाही. ईडी स्वतंत्रपणे काम करणारी संस्था आहे.


सामग्री: राज ठाकरे यांची सभा

राममंदिर प्रश्नावरून देशात निवडणुकांच्या तोंडावर दंगली घडवल्या जातील, अशी भीती राज ठाकरे यांनी व्यक्त केली. तसंच, तिसरं स्वातंत्र्य 2019 मिळणार आहे, असं म्हणत 'मोदीमुक्त भारत हवाय', अशी अपेक्षाही व्यक्त केली.

काय म्हणाले राज ठाकरे आपल्या भाषणात -

1. काँग्रेसच्या काळात जे जे जेलमध्ये गेले ते भारतीय जनता पक्षाच्या काळात सत्तेत बाहेर आले. 200 कोटींच्या घोटाळ्याची सीबीआयची केस चालू असताना नीरव मोदी बाहेर कसा? जे काँग्रेसच्या काळात झालं तेच भाजपच्या काळात सुरू आहे.

2. देशात सत्ता बदल झाल्यावर जेव्हा नोटबंदीची चौकशी होईल तेव्हा हा 1947 नंतरचा सगळ्यात मोठा घोटाळा म्हणून येईल.

3. नरेंद्र मोदी मेक इन इंडिया, मॅग्नेटिक महाराष्ट्रसारख्या फसव्या घोषणा करत आहेत. एक रुपयाची गुंतवणूक येत नाहीये आणि तरीही घोषणा सुरू आहेत.

4. 1947ला भारताला पहिलं स्वातंत्र्य मिळालं, दुसरं स्वातंत्र्य 1977 ला मिळालं, तिसरं स्वातंत्र्य 2019 मिळणार. मोदी 2014ला म्हणाले काँग्रेसमुक्त भारत हवाय. मोदी गुजरातच्या पलिकडच्या भारताचा दुस्वास करत आहेत, त्यामुळे मोदीमुक्त भारत हवाय.

5. दाऊदला भारतात यायचं आहे आणि त्याला त्याचे शेवटचे दिवस भारतात घालवायचे आहेत, हे मी काही महिन्यांपूर्वी बोललो होतो. नेमकं तेच माध्यमांमध्ये काही दिवसांपूर्वी आलं. त्याला भारतात आणण्यासाठी दाऊदशी तडजोडी सुरू आहेत.

6. देशात राममंदिराच्या नावाखाली पुन्हा दंगली घडवल्या जातील. कोर्टाचा निकाल आला की दंगली सुरू होतील. राम मंदिर व्हायलाच पाहिजे, मलाही ते हवंय. पण निवडणुका जिंकण्यासाठी राम मंदिराच्या नावाखाली दंगली होणार असतील, तर मंदिर पुढच्या वर्षी निवडणुकांनंतर झाल्या तरी चालतील.

7. 1 लाख दहा हजार कोटींचं कर्ज घेऊन बुलेट ट्रेन प्रोजेक्ट कोणासाठी आहे. या प्रकल्पासाठी महाराष्ट्राने कर्जाचा भार का उचलायचा?

8. बेरोजगारांची नोंदणीच करायची नाही असा फतवा आता केंद्रसरकारने काढला आहे त्यामुळे नक्की किती बेरोजगार आहेत याचा आकडा कधीच कळणार नाही.

9. महाराष्ट्रातील वनजमिनी लाटल्या जात आहेत, तिथे अनिधिकृत बांधकामं सुरू आहेत. ही अनधिकृत बांधकामं करणारे बाहेरच्या राज्यातून येणारे आहेत. वसईत वनजमिनीवर ज्या अनधिकृत चाळी बांधल्या गेल्यात ते बांधणारे परप्रांतातील आहेत, त्यांच्या नावावर गंभीर गुन्हे आहेत.

10. शेतमालाला दीडपट हमीभाव देऊ, शेतकऱ्यांचं उत्पन्न दुप्पट करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरे यांनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या गुढीपाडवा मेळाव्यात केंद्र आणि राज्य सरकारच्या कारभारावर हल्ला चढवला. या मेळाव्यात त्यांनी अनेक विषयांवर टोलेबाजी केली.


सामग्री: राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेला आघाडीत घेण्याची आमची इच्छा होती. मात्र काँग्रेसमुळं त्यांच्या पक्षाला आघाडीत घेऊ शकलो नाही, असं राष्ट्रवादीचे नेते अजित पवार यांनी सांगितलं. एबीपी माझानं ही बातमी दिलीय.

राज ठाकरे यांना आघाडीत घेण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील होतो आणि काँग्रेस वगळता इतर पक्षांचा पाठिंबाही होता. मात्र राज ठाकरेंच्या उत्तर भारतीयांबाबतच्या भूमिकेमुळं काँग्रेस त्यांच्यासोबत आघाडी करण्यास तयार नाही, असं अजित पवार यांनी सांगितलं.

राज ठाकरेंना आघाडीत घेता आलं नाही, याबद्दल वाईट वाटत असल्याचंही अजित पवारांनी नमूद केलं.

दरम्यान, दुसरीकडे भांडुपमधील सभेत राज ठाकरे यांनी पुन्हा एकदा मराठी भाषेच्या मुद्द्याला हात घातलाय. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिलीय.

"मुंबईत मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी या तीन भाषा ठीक आहेत, पण चौथी भाषा कुणी आणत असेल, तर बांबूचे फटके दिले जातील," असं राज ठाकरे म्हणाले. वरळीमध्ये शिवसेनेनं गुजराती, तामिळ इत्यादी भाषांमधून केलेल्या पोस्टरबाजीवरही राज ठाकरेंनी टीका केली.

जेव्हा काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची आघाडी झाली तेव्हा अशोक चव्हाण यांनी स्पष्ट केलं होतं की समान विचारधारा असलेल्या लोकांनाच आघाडीत स्थान राहील. मनसेनी काही मुद्द्यांवर आपली भूमिका स्पष्ट करावी असं अशोक चव्हाण यांनी म्हटलं होतं.

2. कोणताही धोका नको म्हणून शिवसेनेशी युती - चंद्रकांत पाटील

शिवसेना आणि भाजपची विचारसरणी जुळणारी आहे. तसेच, कोणताही धोका नको म्हणून शिवसेनेशी युती केली आहे, असं भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील म्हणाले. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

"गेल्या विधानसभा निवडणुकीत युती नसताना दोन्ही काँग्रेसला मिळालेली मतं आणि यावेळी त्यांची झालेली आघाडी विचारात घेता कसलाही धोका नको म्हणून युती केली," असं चंद्रकांत पाटील म्हणाले.

तसेच, निवडणुकीनंतर महायुतीचेच सरकार आल्यावर घटक पक्षांचा मान-सन्मान कायम राखला जाईल, असंही ते म्हणाले.

यावेळी चंद्रकांत पाटलांनी शरद पवारांवरील टीकेबाबतही मत मांडलं. ते म्हणाले, "शरद पवार आमचे दुश्मन नाहीत किंवा त्यांच्याशी बांधावरचे भांडण नाही. आम्हाला त्यांचा आदरच. मात्र आमचा पक्ष आणि आमची ताकद वाढवण्यासाठी त्यांच्यावर टीका करणं, कोंडी करणं अपरिहार्य आहे."

या निवडणुकीनतंर शरद पवार यांची ताकद संपल्यास दोन्ही काँग्रेस आपोआप संपुष्टात येतील, असा दावाही चंद्रकांत पाटलांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.

1.  राज ठाकरेंना काँग्रेसमुळं आघाडीत घेऊ शकलो नाही - अजित पवार


सामग्री: राज ठाकरे यांच्याकडे आता भाजपबरोबर जाण्याचा पर्याय असल्याचं बीबीसीचे भारतीय भाषांचे डिजिटल एडिटर मिलिंद खांडेकर सांगतात.

त्यांच्या मते, "राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना या पक्षाला आता 13हून अधिक वर्षं झाली आहेत. आजपर्यंत त्यांना कधीही राज्याच्या सत्तेत वाटा मिळालेला नाही. त्यांनी पक्ष काढला तेव्हा राज्यात आघाडीचं सरकार होतं, त्यानंतर 2014मध्ये भाजपचं सरकार सत्तेत आलं आणि आता शिवसेनेची सत्ता आहे. त्यामुळे आता भाजपसोबत जावं, हा त्यांच्यासमोरील पर्याय आहे. पण भाजप त्यांना सोबत घेणार का, हा प्रश्न आहे?"

"राज ठाकरेंचा प्रभाव मुंबईबाहेर दिसत नाही, तो मुंबई आणि काही प्रमाणात नाशिकमध्ये दिसतो. संपूर्ण महाराष्ट्रात या पक्षाचा प्रभाव नाही. त्यामुळे भाजप त्यांच्याबरोबर युती करेल का, हा प्रश्न जेव्हा निवडणूक येईल, तेव्हा समोर येईल. पण, सध्या तरी राज ठाकरे यांच्याकडे बसून राहाण्याशिवाय काही पर्याय नाहीये," खांडेकर पुढे सांगतात.

तर राज ठाकरे संधी साधून शिवसेनेला कोंडीत पकडू शकतात, असं मत पत्रकार धवल कुलकर्णी व्यक्त करतात.

ते म्हणतात, "शिवसेनेला अडचणीत आणण्यासाठी राज ठाकरे यांना भाजपकडून बळ मिळेल. शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेस या तिन्ही पक्षांमध्ये सैद्धांतिक म्हणावी अशी कोणतीही समानता नाही. या सरकारमध्ये शिवसेनेला हिंदुत्व आणि मराठीच्या मुद्द्यावर तडजोड करावी लागू शकते आणि ज्यावेळेस शिवसेना मराठीच्या मुद्द्यावर तडजोड करेल, त्याचवेळेस मनसे संधी साधून शिवसेनेला कोंडीत पकडेल."

"राज ठाकरेंची विधिमंडळातली ताकद कमी झालेली असली, तरी 2009ला 13, 2014ला 1 आणि आता 2019मध्ये त्यांचा 1 आमदार निवडून आला आहे. पण, हे लक्षात घ्यायला हवं की, राज ठाकरेंसारखा करिश्मा असलेला नेता कुठल्याही संधीचा वापर करून तिचं सोन्यात रुपांतर करू शकतो. उत्तर भारतीय अथवा मराठीच्या मुद्द्यावर राज ठाकरेंनी तेच केलं होतं आणि हाच इतिहास पुन्हा घडताना येत्या 5 वर्षांत दिसू शकतो."

'राज ठाकरेंना काम करावं लागेल'

राज ठाकरे यांना राज्याच्या राजकारणात पुढं जायचं असेल, तर काम करावं लागेल, असं मत ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे मांडतात.

त्यांच्या मते, "राज ठाकरे यांना महाराष्ट्राच्या संसदीय राजकारणात फारसं स्थान नाही, कारण त्यांच्या पक्षाचा एकच आमदार निवडून आलेला आहे. आताच्या परिस्थितीत तो आमदार कोणत्याही बाजूला असला. तरी त्यामुळे काही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

युती तोडून शिवसेना पक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेस पक्षाबरोबर गेल्यामुळे आता राज ठाकरेंचं राजकारण कसं असेल, याविषयी चर्चा सुरु झाली आहे. राज्यातील राजकारण बदलताना दिसत आहे, या परिस्थितीत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचं राजकारण बदलेल का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.


सामग्री: राज ठाकरे यांना गुरुवारी 22 ऑगस्ट रोजी ईडीच्या कार्यलयात चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

राज ठाकरेंना ज्यामुळे ईडीची नोटीस आली ते कोहिनूर मिल प्रकरण आहे काय? हे तुम्ही इथं क्लिक करून जाणून घेऊ शकता.

उद्धव ठाकरे यांच्या निवासस्थानी आज करमाळ्याच्या माजी आमदार रश्मी बागल आणि इगतपुरीच्या आमदार निर्मला गावित यांनी आज शिवसेनेत प्रवेश केला.

यावेळी आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात उद्धव ठाकरे बोलत होते. त्यावेळी पत्रकारांनी त्यांना राज यांना आलेल्या नोटिशीबाबत विचारलं असता 'त्यातून काही निघेल असं वाटत नाही' असं सूचक वक्तव्य त्यांनी केलं आहे.

कोहिनूर मिल प्रकरणात आर्थिक गैरव्यवहार झाल्याचा ठपका ठेवत अंमलबजावणी संचालनालयानं (ईडीनं) महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना नोटीस बजावली आहे. 22 ऑगस्टला त्यांना चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

दरम्यान राज ठाकरे यांनी त्यांना आलेल्या नोटीशीबाबत त्यांची भूमिका मांडणारं पत्रकच प्रसिद्ध केलं आहे.

"इतक्या वर्षांत तुम्हाला-मला केसेस आणि नोटिशांची सवय झाली आहे. म्हणूनच माझी तुम्हाला विनंती आहे, की येत्या 22 ऑगस्टला तुम्ही शांतता राखा," असं आवाहन महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी कार्यकर्त्यांना केलं.

हे वक्तव्य भाऊ आणि नेते या दोन्ही अनुषंगाने

उद्धव ठाकरे यांचं हे वक्तव्य एक भाऊ आणि एक राजकीय नेता या दोन्ही अनुषंगांनी आलं असल्याचं मत लोकमतचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक संदीप प्रधान यांनी व्यक्त केलं आहे.

"उध्दव आणि राज यांचे कितीही वाद असले तरी ते ठाकरे आहेत. त्यांचं रक्ताच नातं आहे. आपण पी. चिदंबरम यांची अवस्था आज बघतोय. आज कुठल्या ठाकरेवर दोषारोप लागून तश्या पध्दतीने चौकशी व्हावी असं उध्दव ठाकरे यांनाही वाटणार नाही.

याआधीही जर आपण बघितलं तर उध्दव ठाकरे जेव्हा आजारी होते तेव्हा राज ठाकरे मतभेद बाजूला ठेवून लिलावती हॉस्पिटलमध्ये त्यांच्यासाठी धावून गेले होते. त्यानंतर ते स्वतः गाडी चालवत उध्दव यांना घरी घेऊन आले होते. त्यामुळे कौटुंबिक गोष्टीत ते वेळोवेळी एकत्र दिसतात," संदीप प्रधान सांगतात.

"जर राज यांच्याभोवती ईडीचा फास आवळला गेला. तर कदाचित त्यांचे कार्यकर्ते पेटून उठू शकतात. आजच जर आपण पाहीलं तर राज ठाकरे यांच्या कार्यकर्त्याने त्यांना नोटीस आली म्हणून आत्महत्या केली. जर अश्या पध्दतीने कार्यकर्ते पेटून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरे यांच्या ईडीच्या चौकशीतून काही निघेल असं मला वाटत नाही, असं सूचक वक्तव्य उद्धव ठाकरे यांनी केलं आहे.


सामग्री: राज ठाकरे यांनी काँग्रेस नेत्या सोनिया गांधींचीही भेट घेतली. महाराष्ट्रात विधानसभा निवडणुका तोंडावर आल्या असताना राज यांनी थेट सोनिया गांधींची भेट घेतल्यामुळे अनेक राजकीय चर्चांना उधाण आलं आहे.

निवडणूक आयोगामधील भेटीनंतर पत्रकारांशी संवाद साधताना राज यांनी निवडणूक आयोगावर आमचा कवडीचा भरवसा नाही असं स्पष्ट केलं. ही भेट म्हणजे विधानसभेची तयारी का, असा प्रश्न विचारल्यावर ही विधानसभेची तयारी आहेच पण त्याचवेळी मॅच फिक्स असेल तर तयारी तरी काय करायची असं ते म्हणाले.

मात्र त्यावेळी त्यांनी सोनिया गांधीसोबत भेट घेतली किंवा घेणार असल्याचा उल्लेखही केला नाही. या भेटीत नेमकी काय चर्चा झाली, हे अद्यापही गुलदस्त्यात आहे, मात्र "यावेळी उभयतांत विविध सामाजिक आणि राजकीय विषयांवर चर्चा झाली," असं मनसेच्या ट्विटर अकाऊंटवरून सांगण्यात आलं.

राज ठाकरे यांनी या भेटीनंतर पत्रकारांशी बोलताना आम्ही EVM संबंधी चर्चा केली, कोणतीही राजकीय चर्चा झाली नाही, असंच सांगितलं. पण राज्यात काँग्रेस-राष्ट्रवादीबरोबर लोकसभा निवडणुकीपूर्वी आघाडी झाली नाही, म्हणून राज यांनी थेट हाय कमांडची त्यांच्या निवासस्थानी सदिच्छा भेट घेतली का? हा मुख्य प्रश्न उपस्थित होत आहे.

याविषयी लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक संदीप प्रधान सांगतात, की सोनिया गांधी आणि राज ठाकरे यांची ही भेट केवळ सदिच्छा भेट असावी.

"लोकसभेच्या निवडणुकीमध्ये भाजपाविरोधात राज ठाकरे यांनी प्रचार केला होता म्हणून त्यांनी सदिच्छा भेट घेतली असावी. पण एका मर्यादेच्या पलीकडे दोन्ही पक्षांनी सलगी केली तर मनसेच्या भूमिकेमुळे काँग्रेसवर परिणाम होऊ शकतो. काँग्रेसची विचारधारा सर्वसमावेशक असेल आणि ती बदलणारी नाही. त्यांच्या मुलभूत भूमिकेत बदल होऊ शकणार नाही. त्यामुळे भाजपाविरोध हा सामायिक धागा सोडला तर या भेटीत फारसे राजकारण नसावे," असं प्रधान यांना वाटतं.

ज्येष्ठ पत्रकार सुनील चावके म्हणाले, "EVM वर संशय आणि लोकसभा निवडणुकीत जो धक्का बसला आहे, त्याचा दोष ते EVM ला देत आहेत. काँग्रेसची भूमिका EVMच्या बाबतीत संदिग्ध आहे. सर्व पक्ष आलटून पालटून EVMला दोष देत असतात. काँग्रेसने मात्र त्यावर कोणतीही स्पष्ट भूमिका घेतलेली नाही. मुख्य विरोधी पक्ष म्हणून काँग्रेसची एक महत्त्वाची भूमिका आहे.  राज ठाकरेंनी निवडणूक लढवली नाही तरी त्यांना धक्का बसला आहे. कारण सभांना गर्दी होती पण त्यांना मतं मिळाली नाही. त्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

EVM तसंच निवडणूक प्रक्रियेबद्दलच्या शंका व्यक्त करण्यासाठी मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी  दिल्लीत निवडणूक आयुक्तांची भेट घेतली. पण राज ठाकरेंचा दिल्ली दौरा हा केवळ या एका भेटीपुरता मर्यादित नव्हता.


सामग्री: राज ठाकरे यांनी काढलेले ताजे कार्टून.

राज ठाकरे यांनी मंगळवारी त्यांच्या फेसबुक पेजवर हे व्यंगचित्र प्रसिध्द केलं. गुजरात निवडणुकांच्या निकालावर एका महिन्यानंतर भाष्य करताना राज यांनी राहुल गांधींची स्तुती केली आहे. दुसऱ्या नंबरवर असले तरी राहुल मोदींपेक्षा मोठे आहेत, असं या व्यंगचित्रात दाखवलं आहे.

व्यंगचित्राखाली राज ठाकरे लिहितात, "सध्याच्या सरकारचं कर्तृत्वच असं की व्यंगचित्रकारांना विषयांची कमतरता जाणवूच शकत नाही. १९ जानेवारीला 'हजयात्रेच्या अनुदानावरचं' व्यंगचित्रं तुम्ही पाहिलं असेलच. पण तरीही अनेक विषयांवर तडाखे द्यायचे बाकी होते. त्यातलेच काही माझे फटकारे."

राज यांचा 2011चा गुजरात दौरा

2014च्या निवडणुकांनंतर राज यांच्या लक्षात आलं की मोदी आणि त्यांच्या पक्षासोबत युती होणं कठीण आहे. त्यानंतर त्यांनी भाजपवर टीका करायला सुरुवात केली. गुजरातच्या निवडणुकांदरम्यान पहिल्यांदा त्यांनी अप्रत्यक्षपणे राहुल यांची स्तुती केली.

"नरेंद्र मोदी राहुल गांधींना घाबरले," असं विधान त्यांनी केलं.

विरोधक एकत्र येतील?

'शत प्रतिशत भाजप' या अमित शहांच्या धोरणामुळे शिवसेना आणि मनसेमध्ये अस्वस्थता निर्माण होणं स्वाभाविक आहे. भाजप आता भरवशाचा मित्र नाही, असं या दोन्ही पक्षांना वाटू लागलं आहे.

म्हणूनच शिवसेना आणि मनसे या दोन्ही पक्षांनी भाजपवर हल्लाबोल केला आहे. काँग्रेसबद्दलची त्यांची भूमिका तुलनेनं मवाळ झालेली दिसते.

"भाजपला पराभूत करायचं असेल, तर काही एक वेगळं धोरण ठरवावं लागेल, याची जाणीव सगळ्या विरोधी पक्षांना झालेली आहे. त्यातून भाजपला शह देण्यासाठी परस्परपूरक राजकारण केलं जाईल," अशी शक्यता पत्रकार संदीप प्रधान व्यक्त करतात.

राज ठाकरे हे ऐन निवडणुकीच्या तोंडावर नेमके कसं वागतील, याचा अंदाज बांधता येत नाही, असं ज्येष्ठ पत्रकार अंबरीश मिश्र सांगतात. राज यांना मित्रपक्षाची गरज लागेल हे नक्की, त्यामुळे काँग्रेस त्यांचा वापर करू शकेल, अशी शक्यता मिश्र व्यक्त करतात.

"राज यांचं हे भाष्य हे भेदक आणि मार्मिक आहे. मात्र ते तात्कालिक आहे. त्यावरून ते काँग्रेसच्या जवळ जात आहेत, असं म्हणता येणार नाही. शिवाय, हे व्यंगचित्र म्हणजे त्यांच्या पक्षाची अधिकृत भूमिका आहे, असंही मानता येणार नाही."

शिवसेनेचं राहुल प्रेम?

राष्ट्रीय कार्यकारिणीच्या बैठकीत मंगळवारी शिवसेनेनं 2019 सालच्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुका स्वबळावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सहा वर्षांपूर्वी मोदींच्या निमंत्रणावरून गुजरातला जाणाऱ्या राज ठाकरेंनी आता हे कार्टून काढलंय, यावरून एकच गोष्ट म्हणता येईल - राजकारणात काहीही अशक्य नसतं.


सामग्री: राज ठाकरे यांनी दोघांच्या लग्नाचं निमंत्रणपत्रिका स्वतः मातोश्रीवर जाऊन उद्धव यांना दिली होती.

गेल्या महिन्यात राज ठाकरे यांनी कन्हैय्याकुमार आणि हार्दिक पटेल यांची भेट घेतली होती. आता अमित यांच्या विवाहाच्या निमित्ताने इतर नेत्यांशी तसेच विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांच्या भेटी घेतल्या होत्या.  राज्यातील विविध क्षेत्रातील दिग्गजांचे राज ठाकरे यांचे जिव्हाळ्याचे संबंध आहेत. या लग्नाच्या निमित्ताने विविध क्षेत्रातील लोक एकत्र आले होते.

फॅशन डिझायनर ते ठाकरे घराण्याची सून

मिताली ही ओबेसिटी सर्जन डॉ. संजय बोरुडे यांची मुलगी आहे. अमित आणि मिताली यांचा 11 डिसेंबर 2017 रोजी साखरपुडा झाला होता.

राज ठाकरे यांची मुलगी उर्वशी आणि मिताली या दोघी मैत्रिणी असून त्यांना वांद्रे-खार येथे "द रॅक" नावाने कपड्यांचा ब्रँडही सुरू केला आहे. उर्वशी चांगली मैत्रिण असल्याने मिताली हीच राज ठाकरे यांच्या घरी येणं जाणं होतं. अमित आणि मिताली कॉलेजमध्ये असल्यापासून एकमेकांना ओळखतात. गेली 10 वर्षं ते एकमेकांचे मित्र आहेत, असं सांगितलं जातं. मध्यंतरी अमित ठाकरे आजारी होते, त्यावेळी मितालीने अमितला खंबीर साथ दिली होती, असं त्यांच्या जवळचे मित्र सांगतात.

मिताली बोरुडे राज ठाकरे यांच्या समवेत

मितालीने फॅशन डिझायनिंगचा अभ्यासक्रम पूर्ण केला असून ती रुईया महाविद्यालयाची विद्यार्थिनी आहे.

अमित यांनी रुपारेल कॉलेजमधून पदवी घेतल्यावर वेलिंगकर कॉलेजमधून एमबीए केलं आहे. त्यांना फुटबॉल, सायकलिंग, किक बॉक्सिंग आणि व्यंगचित्रांची विशेष आवड असल्याचे त्याचे मित्र महेश ओवे सांगतात. "कॉलेज जीवनापासून या दोघांची ओळख होती आणि आता त्यांचा प्रेमविवाह होत आहे. मित्र म्हणून अमित अत्यंत मनमोकळे असतात, त्यांचा कोणताही बडेजाव नसतो. कार्यकर्त्यांमध्ये अत्यंत सहजपणे ते मिसळतात," असं ओवे यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितले.

अमित ठाकरे यांचं व्यक्तिमत्व

गेल्या वर्षभरापासून अमित ठाकरे भेटी-बैठका आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये दिसत आहेत.

राज ठाकरे आणि मनसेच्या राजकीय भूमिकांचे समर्थक, 'दगलबाज राज'या पुस्तकाचे लेखक कीर्तीकुमार शिंदे सध्या अमित ठाकरे यांच्या कार्यक्रमांचे निरीक्षण करत आहेत.

डिसेंबर महिन्यात शहापूरजवळ गांडूळवाड गावात कार्यक्रमासाठी गेल्यावर अमित ठाकरे यांनी ग्रामस्थांच्या घरी जेवण केले होते.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "अमित यांचे व्यक्तिमत्व...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांचा मुलगा अमित आणि मिताली बोरुडे आज विवाहबद्ध झाले. राजकीय, सामाजिक, कला, क्रीडा आणि विविध क्षेत्रातील नावमंत या लग्नाना सोहळ्याता उपस्थिती होते. अमित आणि मिताली गेली अनेक वर्षांपासून एकमेकांचे चांगले मित्र आहेत, विशेष म्हणजे मिताली आणि राज यांची मुलगी उर्वशी या दोन्ही जीवलग मैत्रिणी आहेत.


सामग्री: राज ठाकरे यांनी मुंबईकर प्रवाशांच्या प्रश्‍नावर रेल्वे मुख्यालयावर 'संताप मोर्चा' काढून एक पाऊल पुढे टाकलं.

अपुर्‍या पायाभूत व्यवस्थांपासून बुलेट ट्रेनच्या अनावश्यकतेपर्यंत अनेक बाबतींत राजकीय पक्षांसह अनेकांची मतं पुढे आली.

राज ठाकरे यांनी मात्र मुंबईकर प्रवाशांच्या प्रश्‍नावर रेल्वे मुख्यालयावर धडक मोर्चा काढून एक पाऊल पुढे टाकलं.

त्यांच्या मोर्चाला जो प्रतिसाद मिळाला, तो पाहता हे पाऊल मुंबईकरांना आवश्यक वाटत होतं, ही बाब सूचित होते.

या मोर्चामुळे राज यांची राजकीय दृष्ट्याही सरशी होणार हे त्यामुळे उघड आहे.

लोकसभा, विधानसभा आणि नंतरच्या महानगरपालिकांच्या निवडणुकांमध्ये दारुण पराभव झाल्यानंतर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना जवळपास सुप्तावस्थेत गेली होती.

पक्षाचे अनेक छोटे-मोठे नेते, कार्यकर्ते, नगरसेवक वगैरेही इतरत्र वळले होते, पांगले होते.

राज पुन्हा सक्रिय

या काळात राज ठाकरेंनीही फार मोठी राजकीय कृती केलेली नव्हती. पण अलिकडेच फेसबुक पेजच्या उद्घाटनाचा मोठा कार्यक्रम आयोजित केला गेला.

त्यानंतर त्यांची मोदीविरोधी व्यंगचित्रंही सोशल मीडियात फिरू लागली. 29 सप्टेंबरच्या घटनेनंतर त्यांनी लगेचच एक सविस्तर पत्रकार परिषद घेतली. आणि आज हा 'संताप मोर्चा' आयोजित केला.

या मोर्चासाठी सोशल मीडियाचा कल्पक वापर करण्यात आला.

या मोर्चामुळे मुंबईकरांना जसा आवाज मिळाला, तसाच मनसेलाही नवा सूर मिळाला असं म्हणता येईल.

या मोर्चासाठी सोशल मीडियाचा केलेला कल्पक वापर, मराठी नटनट्यांची मिळवलेली व्हीडिओ निवेदनं, मुंबईतील नेत्यांनी प्रवाशांना भेटून मोर्चात सामील होण्यासाठी केलेली 'पर्सनल' विनंती आणि पोलिसांनी परवानगी देण्यास खळखळ करूनही मोर्चा यशस्वी करण्यासाठी पक्षाने दाखवलेली जिद्द, यामुळे मनसे आणि राज ठाकरेंनी मुंबई आणि महाराष्ट्राचं लक्ष खचितच वेधून घेतलं आहे.

मुंबईमधलं दैनंदिन जगणं क्रमाक्रमाने अधिकाधिक अवघड होत गेल्याला आता वर्षं लोटली आहेत. शहराच्या क्षमतेपेक्षा खूप जास्त लोकसंख्या असणं आणि त्या प्रमाणात पायाभूत सुविधा अजिबात नसणं, या वास्तवाचा फटका सामान्य मुंबईकरांना सर्वाधिक बसतो आहे.

त्यात त्यांची जी कुचंबणा आणि घुसमट होते आहे, त्याला कुणी वाली उरलेला नाही. माणसं कधी अतिवृष्टीमुळे पाणी तुंबून, कधी इमारती पडून, कधी छोट्या-मोठ्या रेल्वे अपघातांमध्ये सापडून तर कधी अन्य दुर्घटनांमुळे सातत्याने मारली जात आहेत....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

29 सप्टेंबरला एल्फिन्स्टन स्टेशनजवळ चेंगराचेंगरीत 23 माणसं मृत्युमुखी पडल्यानंतर मुंबईतील सर्वज्ञात प्रश्‍नांविषयी पुन्हा एकदा चर्वितचर्वण झालं.


सामग्री: राज ठाकरेंचं कार्टून

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी 2019च्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीत स्वबळावर लढण्याची घोषणा मंगळवारी मुंबईत केली.

राज यांनी आपल्या फेसबुक अकाऊंटवर शिवसेनेच्या या घोषणेची खिल्ली उडवणारं व्यंगचित्र टाकलं आहे.

आपल्या व्यंगचित्रातून राज ठाकरे यांनी शिवसेनेच्या सत्तेवर लाथ मारण्याच्या घोषणेला नाटकाची उपमा दिली आहे, असं लोकसत्ताच्या वृत्तात म्हटलं आहे.

या व्यंगचित्रात उद्धव ठाकरे हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पोटावर बसून 'सत्ता सोडू का?' अशी धमकी देताना दाखवले आहेत.

2. 'गोपनियतेचा हक्क आणि राष्ट्रहित यामध्ये हवं संतुलन'

UIDAI ने जमा केलेल्या डेटाचा गैरवापर होणार नाही किंवा तो लीक होणार नाही, याची काळजी घेणं आधारशी निगडीत खरी समस्या आहे, असं सुप्रीम कोर्टानं बुधवारी म्हटलं आहे.

आधारच्या वैधतेबाबत झालेल्या सुनावणीदरम्यान बोलताना कोर्टानं म्हटलं आहे की, दहशतवादाचा मोठा धोका आणि समाज कल्याणासाठीच्या उपाययोजनांवर सरकारनं हजारो कोटी रुपये खर्च केले आहेत.

अशा वेळी नागरिकांचा गोपनीयतेचा हक्क आणि राष्ट्रहित यामध्ये समतोल साधणं आवश्यक आहे, असं द टाइम्स ऑफ इंडियानं दिलेल्या वृत्तात कोर्टानं म्हटलं आहे.

खाजगी आयुष्यात लोक काय करतात, हे ट्रॅक करण्यासाठी डेटाचा वापर होऊ नये, पण कधीकधी राष्ट्रहितासाठी डेटा ट्रॅक करण्यास हरकत नसावी, असं न्यायालयानं सांगितलं.

3. पद्मावतविरोधाचे लोण महाराष्ट्रातही

'पद्मावत' चित्रपटाविरोधात पेटलेल्या आंदोलनाचं लोण महाराष्ट्रातही पोहोचलं आहे. बुधवारी अनेक ठिकाणी तोडफोड, निदर्शनं झाली.

लोकमतच्या वृत्तानुसार, करणी आणि राजपूत सेनेच्या आंदोलनांमुळं गुरुवारी राज्यात अनेक ठिकाणी हा चित्रपट पोलीस बंदोबस्तात प्रदर्शित होत आहे.

प्रतिबंधात्मक कारवाई करत एकट्या मुंबईतच १०० हून अधिक जणांना अटक करण्यात आली.

ठाणे, डोंबिवलीत बुधवारी थ्रीडी चित्रपटाचे खेळ बंद पाडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या 35 कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतलं. पुण्यात मंगळवारी मध्यरात्री 25 जणांनी सातारा-मुंबई महामार्गावर वाहनांवर दगडफेक करून तोडफोड केली.  त्यात 10 वाहनांचं नुकसान झालं. पोलिसांनी 15 जणांना अटक केली.

औरंगाबादेत जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर तर बुलडाणा जिल्ह्यात मलकापूर इथं निदर्शनं झाली. धुळे महामार्गावर रास्ता रोको झाला. नाशिकला गंगापूर धरणावरील जलसमाधी आंदोलन पोलिसांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेना-भाजपच्या युतीसंघर्षावर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आपल्या व्यंगचित्रातून उपहासात्मक टीका केली आहे.


सामग्री: राज ठाकरेंना ईडीनं पाठवलेली नोटीस म्हणजे त्यांना भीती दाखवण्यासाठी सरकारनं उचललेल पाऊल आहे, असं मत ज्येष्ठ पत्रकार हेमंत देसाई नोंदवतात.

त्यांच्या मते, "कोहिनूर मिल प्रकरण खूप जुनं आहे. त्यामुळे राज ठाकरेंना इतक्या वर्षांत ईडीची नोटीस का आली नाही, हा प्रश्न आहे. खरं तर येत्या विधानसभा निवडणुका लक्षात घेऊन सरकारनं अवलंबलेली ही प्रेशर टॅक्टिक आहे. कारण या निवडणुकीत मनसे आणि वंचित बहुजन आघाडी एकत्र येतील, असा माझा अंदाज आहे. तशी दबक्या आवाजात चर्चा सुरू आहे. असं झाल्यास भाजपला मोठा फटका बसेल. याशिवाय कोल्हापूर-सांगलीतल्या महापुरामुळेही फटका बसेल, असं भाजपला वाटत आहे. म्हणून मग राज ठाकरेंना भीती दाखवण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे."

"खरंतर 2014च्या निवडणुकीत राज यांनी नरेंद्र मोदींची भलामण केली होती. तेव्हा मात्र सरकारनं काहीच केलं नाही. आता ते सरकारच्या विरोधात बोलायला लागले आहेत, तर त्यांना ईडीची नोटीस बजावण्यात आली आहे," देसाई सांगतात.

कोहिनूर मिल खरेदी प्रकरणात राज ठाकरे आणि शिवसेना नेते मनोहर जोशी यांचे पूत्र उन्मेष जोशी पार्टनर होते.

या प्रकरणाच्या तारा मनोहर जोशी यांच्यापर्यंत जातील का, यावर देसाई सांगतात, "भाजप काही मनोहर जोशींना त्रास देणार नाही. कारण ते शिवसेनेला धरून आहेत. शिवाय मनोहर जोशींना आता फारसं राजकीय महत्त्व नाहीये."

'दबावाचं राजकारण'

"आतापर्यंत एकाही भाजप, खासदार अथवा भाजपशी संबंधित व्यक्तीवर ईडीची चौकशी झाली नाही. प्रकाश मेहता असो की मुंबई बँकेशी घोटाळ्याशी संबंधित प्रवीण दरेकर या सगळ्यांना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांनी क्लीन चीट दिली आहे. राज ठाकरेंना पाठवलेली नोटीस म्हणजे भाजपचं दबावाचं राजकारण आहे. पण, मनसे याला भीक घालत नाही. मनसे ईव्हीएमविरोधी मोर्चा सुरूच ठेवणार आहे," असं मनसेचे प्रवक्ते संदीश देशपांडे यांनी सांगितलं.

पण , मुंबई बँक घोटाळा मनसेचा आमदार असताना घडला, असं म्हटलं जातं, यावर देशपांडे सांगतात, "जेव्हा मनसेचा आमदार होता, तेव्हा तो घोटाळा बाहेर आला. या घोटाळ्याची चौकशी करा, असं आम्ही सरकारला म्हटलं होतं. पण भाजप सत्तेत आल्यापासून काहीच करण्यात आलं नाही."

'कायदेशीर प्रक्रियेचं पालन करावं'

"जी काही कायदेशीर प्रक्रिया आहे, तिला राज ठाकरेंनी कायदेशीर उत्तर द्यायला हवं. त्यांनी कायदेशीर प्रक्रियेचं राजकीय भांडवल करू नये," असं भाजप प्रवक्ते माधव भंडारी यांनी म्हटलं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अंमलबजावणी संचालनालनं (ईडी) नोटीस बजावली आहे. 22 ऑगस्टला त्यांना चौकशीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. विधानसभा निवडणुकीच्या तोंडावर हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे. हे दबावाचं राजकारण आहे, असं मनसेचं म्हणणं आहे, तर राज ठाकरेंनी याचं राजकीय भांडवल करू नये, अशी भाजपची भूमिका आहे.


सामग्री: राज ठाकरेंनी स्वागत करणं, यात नवल ते काय, असा प्रश्न तुम्हाला पडण्याआधी हे सांगायला हवं की, राज ठाकरे हे चालू घडामोडींवर तातडीने प्रतिक्रिया देत नाहीत. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवरुन तर ते फारच कमी व्यक्त होतात. त्यामुळं त्यांचं हे ट्वीट चर्चेच्या केंद्रस्थानी राहिलं.

थोडसं आधी म्हणजे गेल्या काही महिन्यांमध्ये डोकावून पाहिलं तर राज ठाकरेंच्या भूमिकांमधील बदल आश्चर्यकारकरीत्या बदलेला दिसतो.

लोकसभा निवडणुकीत 'मोदी-शाहमुक्त भारता'ची घोषणा राज ठाकरेंनी केली होती. मात्र, विधानसभा निवडणुका झाल्या, शिवसेना ही काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत गेली आणि राज ठाकरेंची भूमिका 'मोदी-शहां'च्या दिशेनं झुकली.

राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी अर्थात NRC च्या मुद्द्यावर भाजपचं समर्थन करुन राज ठाकरेंनी आपल्याच लोकसभेत भूमिकेला छेद दिलाय. बहुतांश विरोधी पक्ष NRC विरोधात असताना, राज ठाकरे मात्र समर्थनार्थ उतरलेत. त्यामुळं ते एनडीएच्या जवळ जाण्याचा आणि हिंदुत्त्वाचा मुद्दा हाती घेण्याचा प्रयत्न करतंय का, असा साहजिक प्रश्न उभा राहतो. याच प्रश्नाचा बीबीसी मराठीनं आढावा घेतलाय.

तत्पूर्वी, आगामी काळात हिंदुत्वाचा मुद्दा हाती घेण्याबाबत राज ठाकरे यांनी अद्याप जाहीररित्या सांगितलं नसलं, तरी गेल्या काही दिवसात संकेत मात्र दिले आहेत.

हिंदुत्त्वाच्या राजकारणाचे राज ठाकरेंनी दिलेले निवडक 5 संकेत

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी 23 जानेवारी 2020 रोजी म्हणजे दिवंगत बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मृतीदिनी मुंबईत पक्षाचं अधिवेशन घेतलं.

1) मनसेच्या मुंबईतील अधिवेशनावेळी राज ठाकरेंनी हिंदुत्त्वाच्या अनेक संकेत दिले. या अधिवेशनाच्या आमंत्रणाची टॅगलाईन होती - 'विचार महाराष्ट्र धर्माचा, निर्धार हिंदवी स्वराज्याचा'

2) याच अधिवेशनात मनसेचा झेंडा म्हणून 'शिवमुद्रा' असलेला भगवा झेंडा स्वीकारला आणि अधिवेशनातील भाषणही हिंदुत्वाच्या जवळ जाणारं केलं.

3) 'मोदी-शाहमुक्त भारत' अशी घोषणा देणारे राज ठाकरे यांनी राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी अर्थात NRC ला समर्थन दिलं. ते पाकिस्तानी आणि बांगलादेशी घुसखोरांच्या हकालपट्टीचा मुद्दा मांडतायत.

4) NRC च्या समर्थनार्थ नियोजित मोर्चासाठी राज ठाकरे यांनी भायखळा ते आझाद मैदान अशा मार्गाची मागणी मुंबई पोलिसांकडे केली होती. मात्र, पोलिसांनी या मार्गाला नकार दिला. कारण भायखळा हा मुस्लीमबहुल परिसर आहे. आता गिरगाव चौपाटीच्या हिंदू जिमखान्यापासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राम मंदिराच्या उभारणीसाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संसदेत ट्रस्टची घोषणा केली आणि राज ठाकरे यांनी तासाभरातच मोदींच्या घोषणेचं स्वागत करणारं ट्वीट केलं.


सामग्री: राज राणी (प्रीतपाल शर्मा यांची पत्नी)

पंजाबमधील संगरूर जिल्ह्यातील धुरी शहरातील घरात प्रीतपाल शर्मा यांच्या कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगरच कोसळला आहे. 2014ला ज्या 39 भारतीयांचं आयएसआयएसने अपहरण केलं होते, त्यांची हत्या झाली असल्याची माहिती परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी संसदेत मंगळवारी दिली.

स्वराज यांचं निवेदन धुरी शहरात पोहोचलं ते धक्का देतच.

या 39 जणांत प्रीतपाल यांचाही समावेश होता. शर्मा यांची घरची परिस्थिती यथातथा असल्याने एका एजंटच्या मदतीने त्यांनी 2011ला इराक गाठलं होतं. घरची परिस्थिती सुधारावी, म्हणून प्रीतपाल इराकला गेले. पण पुढं काय वाढून ठेवलं आहे, याची त्यांना कल्पना नव्हती.

निम्न मध्यमवर्गीय वस्तीत शर्मा कुटुंबीयांचं घर आहे. इराकमधल्या त्या भारतीयांच्या मृत्यूची माहिती सर्वत्र झालेली असल्यानं पत्रकार घरी येतील, याची कल्पना शर्मा यांचा मुलगा नीरजला होती. घरातही सगळे टीव्ही पाहात होते. प्रीतपाल यांच्या पत्नींचे, राज राणी यांचे अश्रू थांबतच नव्हते. नीरजनं स्वत:चे अश्रू कसेबसे रोखून धरलेत. त्यांची मुलगी कॉलेजमध्ये गेली होती. तिला अजून ही बातमी कळवण्यात आलेली नव्हती.

शर्मा यांच्या घरची स्थिती ही अशी ह्रदयद्रावक होती. कुणीही बोलण्याची मानसिक स्थितीमध्ये नव्हते.

प्रीतपाल शर्मा यांचं घर

राज राणी यांना बोलण्याच्या स्थिती येण्यासाठी बराच वेळ जावा लागला.

प्रीतपाल इराकला कसे गेले, हे त्या सांगू लागल्या. त्या म्हणाल्या, "माझे पती इलेक्ट्रिशिअन होते. घरची परिस्थिती बरी नव्हती. एका एजंट मार्फत त्यांना 2011मध्ये इराकला जाण्याची संधी मिळाली. त्यासाठी त्यानी दोन लाख रुपये जमवले होते."

इराकला गेल्यावर प्रीतपाल 2014पर्यंत नियमित पैसे पाठवत होते. 2014मध्येच इराकच्या मोसूल या शहरातून त्यांचं इस्लामिक स्टेटनं अपहरण केलं.

पकडण्यात आल्यावरही त्यांनी एकदा फोन केला आणि तो अखेरचाच ठरला, त्या सांगत होत्या. राज राणी यांच्या डोळ्यातून अश्रूंचा बांध फुटला होता.

राज राणी यांनी ते संभाषण आजही स्पष्टपणे आठवते. "ते म्हणाले होते की हा बहुधा त्यांचा शेवटचा फोन असेल आणि तसंच झालं."

थोड्या वेळानं त्या म्हणाल्या, "त्यांना एका कारखान्यात ठेवण्यात आलं होतं."

मुलाचं शिक्षण थांबलं

त्या फोननंतर राज राणी यांना सरकारी कार्यालयात खेटे घालावे लागले. त्यात त्यांचे सुमारे दीड लाख रुपये खर्च झाले.

राज राणी म्हणतात,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"प्रीतपाल यांनी त्या दिवशी कसबसं मला फोन केला. त्यांना आणि इतर भारतीयांना पकडून एका कारखान्यात ठेवण्यात आलं होतं. माझं काळीज चर्र झालं होतं. मनात भीती वाटत होती. ते मला म्हणाले, हा माझा शेवटचा कॉल असेल. मी आता पुन्हा त्यांचा आवाज ऐकू शकणार नाही, या विचारानेच माझी घालमेल झाली."


सामग्री: राजकन्या लतिफा

यानंतर लतिफा यांनी मित्रांना एक व्हीडिओ संदेश पाठवला. आपल्या वडिलांनी 'ओलीस' ठेवल्याचा आरोप केला आणि आपला जीव धोक्यात असल्याचेही सांगितले.

राजकुमारी लतिफा यांच्या या व्हीडिओचे फुटेज बीबीसी पॅनोरमाच्या हाती लागले आहे. बोटीतून पळून जात असताना कमांडोंनी पकडले असून त्यांना तुरुंगात आणले आहे असं त्या व्हीडिओमध्ये लतिफा सांगत आहेत.

लतिफा यांच्याकडून आता मात्र गुप्त संदेश येणं बंद झालं आहे. यामुळे तिच्या मित्रांनी संयुक्त राष्ट्र संघाला याप्रकरणात लक्ष घालण्याचे आवाहन केले आहे.

दुबई आणि संयुक्त अरब अमिरातीने (यूएई) लतिफा कुटुंबासोबत असून सुरक्षित असल्याचं यापूर्वीच सांगितलं आहे.

2018 मध्ये लतिफाची भेट घेतल्यानंतर तिला 'अस्वस्थ तरुणी' म्हणणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या माजी मानवाधिकार दूत मेरी रॉबिन्सन यांनी आता राजकन्येच्या कुटुंबीयांनी तिचा 'मोठा विश्वासघात' केला आहे असं म्हटलं आहे.

संयुक्त राष्ट्रसंघाचे मानवी हक्क उच्चायुक्त आणि आयर्लंडचे माजी अध्यक्ष रॉबिन्सन यांनी लतिफाची सद्यस्थिती जाणून घेण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पावलं उचलण्याची मागणी केली आहे.

त्या म्हणाल्या, "मला सतत लतिफाची काळजी वाटते. परिस्थिती फार बदलली आहे आणि आता मला वाटते याप्रकरणाची चौकशी झाली पाहिजे."

लतिफाचे वडील शेख मोहम्मद बिन रशीद अल मक्तूम हे जगातील सर्वात श्रीमंत राष्ट्रप्रमुखांपैकी एक आहेत. ते दुबईचे शासक आणि संयुक्त अरब अमिरातीचे उपाध्यक्ष आहेत.

लतिफाला पकडल्यानंतर त्यांना दुबईला नेण्यात आलं. अनेक महिने त्यांनी गुप्तपणे व्हीडिओ बनवले. त्या आपल्या बाथरूममधून व्हीडिओ बनवत होत्या. कारण हीच एकमेव जागा होती ज्याठिकाणी दरवाजा बंद करता येणं शक्य होतं.

टीना जोहोनन, लतिफाच्या फिटनेस ट्रेनर

या व्हीडिओ संदेशांमध्ये त्या सांगतात-

लतिफा यांची मैत्रिण टीना जोहाएनन, मामे भाऊ मार्कस एसाबरी आणि डेविड हाए यांनी लतिफाला पकडण्यात आले असून त्यांना ताब्यात घेतल्याची माहिती बीबीसीला दिली. या सर्वांनी लतिफाची सुटका व्हावी यासाठी एक मोहीम सुरू केली आहे.

राणी एलिजाबेथ यांच्यासमवेत शेख मोहम्मद (उजवीकडून दुसरे)

लतिफाच्या सुरक्षेसाठी त्यांनी पाठवलेले व्हीडिओ संदेश सार्वजनिक करण्याचा आव्हानात्मक निर्णय त्यांनी घेतला असल्याचं ते सांगतात.

याच लोकांनी दुबईतील एका घरात राहत असताना लतिफाशी संपर्क साधला होता.

लतिफाला कुठे ठेवण्यात आले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दुबईच्या शासकाची मुलगी लतिफा अल मक्तूम 2018 मध्ये आपल्या देशातून पळ काढत असताना त्यांना ताब्यात घेण्यात आले.


सामग्री: राजकारण, समाजकारण, क्रीडा इत्यादी क्षेत्रांमधील अशा 10 निवडक घटना....

1) चांद्रयान-2 अयशस्वी

भारताच्या 'चांद्रयान 2'च्या विक्रम मून लँडरशी चंद्रभूमीपासून दोन किलोमीटरवर असताना संपर्क तुटला. 22 जुलै 2019 रोजी 'चांद्रयान 2'चं प्रक्षेपण झालं होतं. त्यानंतर 47 दिवस प्रवास करून 'चांद्रयान 2' चंद्रभूमीपासून अवघ्या काही अंतरावर पोहोचला होता.

सुरूवातीला सर्वकाही नीट होतं, मात्र चंद्राच्या पृष्ठभागापासून 2.1 किमी अंतरावर विक्रम लँडरचा संपर्क तुटला, असं इस्रोचे प्रमुख के. सिवन यांनी सांगितलं.

आतापर्यंत अमेरिका, रशिया आणि चीन हे देश चंद्रावर अंतराळ यानाचं सॉफ्ट लँडिंग करू शकले आहेत. भारत या यशापासून केवळ दोन पावलं दूर राहिला आहे.

विक्रम मून लँडर चंद्रभूमीवर उतरणार असल्यानं या क्षणाचा साक्षीदार होण्यासाठी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे बंगळुरूस्थित इस्रोच्या मुख्यालयात उपस्थित होते.

यावेळी विक्रम मून लँडरशी संपर्क तुटल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी इस्रोच्या शास्त्रज्ञांचं मनोधैर्य वाढवण्याचा प्रयत्न केला. ते म्हणाले, कोणत्याही मोठ्या कामात चढ-उतार येत असतात.

चांद्रयान बाबत भारतीयांमध्ये उत्साहाचं वातावरण होतं. लोकांच्या नजरा इस्रोच्या मिशनवर होतं. जेव्हा विक्रम मून लँडरशी संपर्क तुटण्याचं वृत्त इस्रोनं दिलं, त्यावेळी भारतीय निराश झाले. मात्र, याही स्थितीत भारतीयांनी इस्रोच्या शास्त्रज्ञांना धीर देण्याचा प्रयत्न केला.

पाकिस्तानातून मात्र विक्रम मून लँडरशी संपर्क तुटल्याच्या वृत्तानंतर इस्रोवर टीका केली आणि भारताची खिल्ली उडवली गेली. पण भारताच्या या अयशस्वी मोहिमेचं जगभरातून कौतुक झालं होतं. अवकाश संशोधन क्षेत्रातील ही महत्त्वाची घटना असल्याचं म्हटलं जातं.

2) पीएमसी बँकेवर आरबीआयचे निर्बंध

पंजाब अँड महाराष्ट्र बँकेवर (PMC) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानं (RBI) सप्टेंबर 2019 मध्ये निर्बंध लादले. या निर्बंधांमुळं हजारो खातेदारांची कमाई बँकेत अडकली आणि एकच गदारोळ सुरू झाला.

35 वर्षं जुनी असलेल्या PMC बँकेच्या भारतातल्या सहा राज्यांमध्ये शाखा आहेत.

बँकेचे पदाधिकारी आणि संचालक यांनी ऑगस्ट 2008 ते 2019 या कालावधीत भांडुपमधील (मुंबई) शाखेतील ठराविक खात्यांची परतफेड होत नसतानाही, ती माहिती आरबीआयपासून लपवून ठेवली. कमी रकमेचा अर्ज, बनावट खात्यांचा खोटा अभिलेख तयार करुन आरबीआयसमोर सादर केलं. या सगळ्यामुळं बँकेचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या वर्षभरात भारतासह जगभरात विविध क्षेत्रांमध्ये अशा काही घटना घडल्या, ज्यांच्यामुळे कधी निराशा, कधी नकारात्मकता, तर कधी अयशस्वीपणाची भावना निर्माण झाली.


सामग्री: राजकारणी लोकांनी प्रशासकांकडे बोट दाखवण्याची पद्धतही मुंबईकरांसाठी नवी नाही. त्यामुळे मुंबईकरांचं आयुष्य आता खरोखर स्वस्त झालं आहे का, असा प्रश्न विचारला जात आहे.

एकेकाळी औद्योगिकीकरणानंतर मुंबईमध्ये कोकण, महाराष्ट्रातील इतर भाग आणि देशभरातील विविध भागांमधून लोक जगण्यासाठी येऊ लागले.

पण विकासाच्या नावाखाली शहराचा बोजवारा उडाल्यावर या शहरात मरण स्वस्त होत गेलं त्यामुळे लोक इथं थेट मरण्यासाठीच येतात का असं वाटू लागलं आहे.

दीड वर्षांपूर्वी एलफिन्स्टन स्टेशनच्या पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीनंतर मुंबईतील प्रवाशांची आणि पर्यायानं लोकांची काळजी घेतली जाईल असा भास निर्माण करण्यात आला होता. पण त्या दुर्घटनेनंतर काहीच बदललं नसल्याचं आता दिसत आहे.

भरपूर यंत्रणांमध्ये हरवलं शहर

मुंबईत महानगरपालिका, राज्य शासन, म्हाडा, एमएमआरडीए, विमानतळ, पोर्ट ट्रस्ट, रेल्वे अशा विविध प्रकारच्या प्रशासन यंत्रणा एकाचवेळी काम करत आहेत. त्यामुळे दुर्घटना घडल्यावर जबाबदारी घेण्याऐवजी एकमेकांवर जबाबदारी ढकलणं सोपं जातं. नंतर या गदारोळात मूळ प्रश्न सोडवणं राहून जातं.

मुंबईच्या नगरसुधारणेचा कार्यक्रम एकाही राजकीय नेत्याकडे असू नये?

मुंबईच्या या गोंधळावर आणि वारंवार घडणाऱ्या घटनांवर नगरनियोजनकार सुलक्षणा महाजन यांनी बीबीसी मराठीकडे आपली प्रतिक्रिया दिली.

मुंबईत पावसाळ्यात हे ठरलेलं चित्र असतं.

त्या म्हणाल्या, "या शहरात राजकारणी लोकांना राजकारणापुढे काहीच दिसत नाही. ब्रिटिश गेल्यावर काय सुधारणा झाल्या, कोणत्या कायद्यांमध्ये काय बदल झाले हे या राजकारण्यांना सांगताही येणार नाही.

एकाही राजकीय नेत्याकडे मुंबईच्या नगरसुधारणेचा कार्यक्रम नाही. सत्ता सर्वच पक्षांना पाहिजे असते, पण सत्ता कशी राबवायची, कशासाठी राबवायची याची आजिबात दृष्टी मुंबईच्या नेत्यांमध्ये नाही. एकाही नेत्याला मुंबई आणि् एकूणच शहराच्या नियोजनाचं काडीचंही ज्ञान नाही. किंवा ते असलं पाहिजे याची कल्पना नाही. एकूणच शहरांबाबत राजकीय नेत्यांना आस्था, किंवा अभ्यास नाही हे दिसून येतं."

"शहर वाचणारे नेते हवेत"

महाजन पुढे म्हणाल्या, "आताचे होणारे अपघात आणि दिशाहिन प्रशासनाकडे पाहिल्यावर मुंबईचा अभ्यासही राजकीय नेत्यांनी केलेला दिसत नाही. किती नेत्यांनी मुंबईचा इतिहास वाचला आहे का, असा प्रश्न पडतो? सगळं खापर प्रशासनावर फोडून कसं चालेल? प्रशासक तुमचे नोकर आहेत. तुम्ही मालक आहात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पूल पडला, पूर आला, चेंगराचेंगरी झाली, रेल्वेची धडक, बॉम्बस्फोट, दहशतवादी हल्ला, झोपड्यांना आग, खड्ड्यांमध्ये पडणे ही सगळी कारणं मुंबईकरांचा दररोज जीव घेणारी आहेत. यापैकी काहीही घडलं तर एकमेकांकडे बोट दाखवण्यासाठी वेगवेगळी प्रशासनं तत्पर असतात.


सामग्री: राजकारण्यांनाही आपलं मत मांडण्यासाठी आणि जनतेचं मत जाणून घेण्यासाठी हे एक सशक्त माध्यम बनलं आहे.

ट्विटरवर राहुल गांधीचे फेक फॉलोअर आहेत का, हा नुकताच चर्चेत आलेला विषय. आणि त्यावर गांधीवर स्मृती इराणींचा हल्लादेखील सोशल मीडियावर गाजला होता.

भाजपचं सोशल मीडिया आणि त्यावर असलेलं राजकीय वर्चस्व हे सर्वश्रूत आहेच. पण यामध्ये भारतीय महिला नेत्या कुठे आहेत?

या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यासाठी आम्ही महिला नेत्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवर नजर टाकली.

साहजिकच सोशल मीडियावर भाजपा महिला नेत्यांचा बोलबाला आहे. पण 'रीच'चा आढावा घेतला तर काँग्रेस नेत्या त्यांच्या आसपासदेखील नाहीत.

कोणकोणत्या महिला नेत्यांची कशी आहे पोहोच, यावर एक नजर.

किरण बेदी

महिला नेत्यांमध्ये पुद्दूचेरीच्या लेफ्टनंट गर्व्हनर आणि माजी IPS अधिकारी किरण बेदी आघाडीवर आहे. त्यांचे एक कोटी पाच लाख चाळीस हजाराहून अधिक फॉलोअर्स आहेत.

किरण बेदी ट्विटरवर अतिशय सक्रिय आहे आणि आतापर्यंत त्यांनी 28,000 पेक्षा जास्त ट्वीट केले आहेत.

सुषमा स्वराज

थेट ट्विटरवरून विजा मिळवून देणाऱ्या मंत्री म्हणून परराष्ट्र मंत्री आणि वरिष्ठ भाजप नेत्या सुषमा स्वराज लोकप्रिय आहेत.

त्यांचे सध्या जवळपास एक कोटी फॉलोअर्स असून महिला नेत्यांमध्ये त्या दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.

आजवर त्यांनी पाच हजारांपेक्षा अधिक ट्वीट केले आहेत, जे मुख्यत: परराष्ट्रासंबंधी विषयांवर असतात.

परदेशात अडचणीत सापडलेल्या भारतीयांना मदत करण्यासाठी त्या ट्वीट करत असतात. अनेक प्रकरणांत त्या परदेशी नागरिकांच्या समस्यासुद्धा सोडवतात.

स्मृती इराणी

तिसऱ्या क्रमांकावर माहिती आणि प्रसारण तसंच वस्त्रोद्योग मंत्री स्मृती इराणी आहेत. त्यांना 72 लाखाहून अधिक लोक फॉलो करतात.

स्मृती इराणी ट्वीट करण्याच्या बाबतीत एकदम फास्ट आहेत आणि सक्रियही. त्यांनी आतपर्यंत 18,600हून अधिक ट्वीट केले आहेत.

इराणी फक्त आपल्या मंत्रालयाशी निगडितच ट्वीट नाही तर विरोधी पक्षांच्या नेत्यांवर निशाणा साधण्यासाठीसुद्धा ट्विटरचा पुरेपूर वापर करतात.

वसुंधराराजे सिंधिया

राजस्थानच्या मुख्यमंत्री वसुंधरा राजे सिंधिया यांना ट्विटरवर 22 लाखापेक्षा अधिक लोक फॉलो करतात. राजे यांनी आतापर्यंत जवळपास 8,500 ट्वीट केले आहेत, ज्यापैकी बहुतांश ट्वीट शुभेच्छांचे किंवा सरकारी कामकाजाचे असतात.

भाजप, केंद्र सरकार तसंच राज्य सरकार आणि जनसंपर्क विभागाचे अनेक ट्वीट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2014 मध्ये भाजपने जणू सोशल मीडियावरच स्वार होऊन सत्ता मिळवली. फेसबुक असो वा ट्विटर, इथे रंगणाऱ्या चर्चेतून देशाचं राजकारण कोणत्या दिशेला जात आहे, याचा अंदाज येतो.


सामग्री: राजकीय विरोधकांवर भडास काढण्यासाठी सीबीआय, ईडीचा वापर होतो आहे. वैफल्य, हतबलता यातून ही राजकीय कारवाई केली गेली आहे असा राऊत यांनी आरोप केला.

"घरातल्या मुलांवर, बायकांवर हल्ले करणाऱ्यांना नामर्द म्हणतात. असा नामर्दपणा कोणी करत असेल तर शिवसेना त्यांना त्याच पद्धतीने उत्तर देईल. कोणत्याही थराला जायला आम्ही घाबरत नाही". असं राऊत यांनी सांगितलं.

नोटिशीच्या तपशीलाविषयी विचारलं असता राऊत म्हणाले, "नोटीस म्हणजे काय ब्रह्मवाक्य आहे का? आम्ही काहीही चुकीचं केलेलं नाही.  तुम्हाला घाबरावं लागेल.  ईडी गेले वर्षभर पत्रव्यवहार करतंय. त्यांना माहिती हवी होती. आम्ही कागदपत्रं वेळोवेळी पुरवली आहेत. ईडीने पत्रात पीएमसी बँकेचा संदर्भ दिलेला नाही".

भाजपची माकडं उड्या मारत आहेत. यांची आणि ईडीची हातजुळवणी आहे का?भाजपच्या कार्यालयात ईडीचं टेबल टाकलं आहे का? का ईडीने त्यांच्या कार्यालयात भाजपला स्थान दिलंय? असा सवाल राऊत यांनी केला.

"सरकार पाडायचं आम्ही ठरवलं आहे असे इशारे दिले जात आहेत. वेगवेगळ्या मार्गाने धमकावण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. आम्हाला यादी दाखवली गेली.  22 आमदारांची नावं त्यात होतीय शिवसेना-काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या आमदारांची नावं दाखवली. यांना केंद्रीय तपास यंत्रणा ताब्यात घेईल, अटक केली जाईल. सरकार पाडलं जाईल. प्रताप सरनाईक हे त्याचं प्रतीक आहे असं सांगण्यात आलं", असं राऊत म्हणाले.

"सरकारचे खंदे प्रवर्तक आणि कुटुंबीयांना त्रास देण्याचं ठरलं. ईडीने, सीबीआय, इन्कम टॅक्सने करावं. दहशतवादी गँग वापरायची असेल तर ती वापरा. या सरकारच्या केसालाही धक्का लागणार नाही", असं राऊत म्हणाले.

'बायकांच्या पदराआडून खेळी करण्याची भाजपवर वेळ'

"नोटिशीला उत्तर दिलं जाईल. बायकांच्या पदराआडून खेळी करण्याची वेळ भाजपवर आली आहे.  मराठी मध्यमवर्गातील महिलेने तिच्या मैत्रिणीकडून घर घेण्यासाठी 50 लाख कर्ज घेतलं आहे. 10 वर्षांनंतर ईडीला जाग आली आहे. मानसिक छळ करण्याचा प्रयत्न करता. भाजपचे अकाऊंट उघडा. गेल्या तीन वर्षात, एसबीआयने भाजपला किती देणग्या दिल्यात याचा तपशील द्यावा", असं राऊत म्हणाले.

नीरव मोदी आणि विजय मल्या यांच्याबरोबरीने भाजप नेत्यांना उभं करीन असा दावा राऊत यांनी केला.

"मी मध्यमवर्गीय माणूस. आम्ही रीतसर कर्ज घेतलं आहे. राज्यसभेच्या प्रतिज्ञापत्रात नमूद करण्यात आलं आहे. बाळासाहेबांची शिकवण की मुलांबाळांना मध्ये आणायचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पीएमसी बॅंक कथित घोटाळ्याप्रकरणी शिवसेना खासदार संजय राऊत यांच्या पत्नी वर्षा राऊत यांना अंमलबजावणी संचालनालयाने नोटीस पाठवली आहे. यासंदर्भात संजय राऊत यांची पत्रकार परिषद सुरू आहे.


सामग्री: राजकीय विश्लेषकांच्या मते आता महाराष्ट्रात गेल्या साडेचार वर्षांमध्ये सतत धुसफूस चाललेल्या युतीमधील शिवसेनेलाही आपल्या मनाप्रमाणे युती करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

बिहारमध्ये रालोआचा फॉर्म्युला ठरवताना रामविलास पासवान यांना 'रालोआ'तर्फे राज्यसभेत पाठविण्याचेही आश्वासन भाजपाने दिले आहे.

भाजपाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शाह, बिहारचे मुख्यमंत्री नितिशकुमार यांनी ही बोलणी जाहीर करताना वारंवार रामविलास पासवान आणि त्यांचा पक्ष यांचा उचित 'सन्मान' होईल असं वारंवार बोलून दाखवले. इतकेच नव्हे तर दस्तुरखुदद् पासवान यांनीही या सन्मानाचा उल्लेख केला. त्यामुळे महाराष्ट्रात आपलाही 'सन्मान' झाला पाहिजे यासाठी शिवसेना प्रयत्नशील राहील यात शंका नाही, असं राजकीय विश्लेषकांना वाटतं.

त्यामुळेच आज पंढरपुरात झालेल्या कार्यक्रमाकडे राजकीय वर्तुळासह अभ्यासकांचंही लक्ष लागलं होतं.

भाजपाच्या भूमिकेवर युतीचे भविष्य

राजकीय अभ्यासक समर खडस यांच्या मते भाजपा शिवसेनेसाठी किती जागा सोडायला तयार होईल यावर युतीचे भविष्य अवलंबून असेल. शिवसेना महाराष्ट्रात मोठा पक्ष आहेच. मध्यंतरी लोकसभा व विधानसभेत भाजपाचे बळ वाढले असले तरी आता तशी स्थिती नाही. तसेच युती झाली किंवा नाही झाली तरी विरोधी पक्षांनाही निवडणुकीत बळ आजमावण्याची स्थिती असते. राज्यात युतीचे सरकार सत्तेत असताना राष्ट्रवादी काँग्रेसची निर्मिती झाली होती. तेव्हाही विरोधी पक्षांना सत्तेत येण्याची संधी मिळाली होती. त्यामुळे युती किंवा आघाडी होण्याने किंवा तुटण्याने इतरांची संधी कमी होत नाही.

सेना जशास तसे वागणार

ज्येष्ठ पत्रकार संदीप प्रधान यांच्यामते तीन राज्यांत भाजपाचा पराभव झाल्यामुळे शिवसेनेचं बळ निश्चित वाढलं आहे. लोकसभेपेक्षा शिवसेनेला विधानसभा जास्त महत्त्वाची आहे. 2014 च्या निवडणुकीत मुंबईमध्ये मोदी लाटेत निवडून आलेल्या आणि ज्या पूर्वी शिवसेनेच्या जागा होत्या त्यातील जागा आम्हाला द्या अशी मागणी होऊ शकते.

मुंबई-ठाणे-नाशिक मराठवाड्यातील काही जागांवर शिवसेनेचे बळ जास्त आहे त्यामुळे मोदी लाटेत गमावलेल्या शिवसेनेच्या परंपरागत जागा मिळाव्यात अशी मागणी केली जाईल. ठाणे शहर हे शिवसेनेचं नाक होतं तेथे मोदी लाटेत भाजपाचे संजय केळकर निवडून आले. अशा जागा पुन्हा मिळवण्यासाठी शिवसेना नक्की प्रयत्न करेल असं प्रधान म्हणाले.

संदीप प्रधान यांच्या मतानुसार गेल्या 5 वर्षांमध्ये भाजापाने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हिंदी पट्ट्यातील तीन महत्त्वाची राज्ये गमावल्यानंतर भाजपाने एक पाऊल मागे येत बिहारमध्ये जनता दल युनायटेड आणि लोकजनशक्ती पार्टीशी समझोता केला. 40 मतदारसंघाच्या बिहारमध्ये जदयु आणि भाजपाने समान 17 जागा आणि लोजपाला 6 जागा देण्याचे ठरवले आहे.


सामग्री: राजकुमारी उबोलरत्ना

मार्च महिन्यात होणाऱ्या या निवडणुकीसाठी 67 वर्षांच्या राजकुमारी उबोलरत्ना यांना माजी पंतप्रधान थकसीन चिनावट यांच्या सहयोगी पक्षाने उमेदवारी दिली आहे.

राजकुमारीच्या या निर्णयामुळे थायलंडच्या राजघराण्यातील सदस्यांनी राजकारणातून दूर राहण्याच्या परंपरेला छेद दिला जाईल. त्यांचा पंतप्रधानपदासाठीचा दावा हा देशाच्या संस्कृतीच्या विरोधात असेल, असं राजघराण्याच्या एका निवेदनात राजे वाजिरालाँगकॉर्न यांनी म्हटलं आहे.

विश्लेषकांच्या मते राजाच्या हस्तक्षेपामुळे निवडणूक आयोग 24 मार्चला होणाऱ्या पंतप्रधानपदाच्या निवडणुकीत राजकुमारींना अयोग्य घोषित करू शकतं.

पाच वर्ष लष्करी राजवटीनंतर थायलंडमध्ये लोकशाही पुनरुज्जीवित होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या निवडणुकीवर सगळ्यांचं लक्ष आहे.

राजघराण्याने जारी केलेलं हे निवेदन थायलंडच्या सर्व वाहिन्यांवर प्रसारित करण्यात आलं. यात राजे म्हणतात, "राजकुमारीने जरी आपल्या शाही पदव्यांचा त्याग केला आहे, तरी त्या चक्री वंशाच्या सदस्य आहेत. शाही परिवाराच्या कोणत्याही सदस्याने राजकारणात येणं म्हणजे देशाच्या परंपरेच्या आणि संस्कृतीच्या विरोधात आहे. त्यामुळे असं करणं अतिशय अयोग्य ठरेल."

या निवेदनात थायलंडच्या राज्यघटनेचा दाखला देण्यात आला आहे, ज्यानुसार राजघराण्याने देशाच्या राजकारणापासून दूर रहायला हवं.

या निवेदनाच्या काही तासातच राजकुमारी उबोलरत्ना माहिदोल यांनी पंतप्रधानपदासाठी निवडणूक लढवण्याच्या निर्णयावर आपण ठाम असल्याचं स्पष्ट केलं. आपण एक सामान्य व्यक्ती म्हणून आपल्या अधिकारांचा वापर करू इच्छितो, असं त्या म्हणाल्या.

"मी प्रामाणिकतेने आणि चिकाटीने थायलंडच्या लोकांची सेवा करेन," असंही त्या यावेळी म्हणाल्या.

कोण आहेत राजकुमारी उबोलरत्ना?

उबोलरत्ना थायलंडचे दिवंगत राजे भूमिबोल यांची सगळी मोठी मुलगी आहे. राजा भूमिबोल यांचं 2016 मध्ये निधन झालं होतं.

1951 मध्ये जन्म झालेल्या उबोलरत्ना यांनी मॅसेच्युसेटास इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (MIT) या संस्थेतून शिक्षण घेतल्यानंतर 1972 मध्ये एका अमेरिकन व्यक्तीशी लग्न केलं होतं. त्यानंतर त्यांनी राजघराण्यातील आपल्या पदांचा त्याग केला होता.

थायलंडच्या राजाने आपल्या बहिणीची निर्भत्सना केली आहे.

पण त्यांच्या घटस्फोटानंतर 2001 मध्ये त्या थायलंडमध्ये परतल्या आणि राजघराण्यातल्या कारभारात पुन्हा लक्ष देऊ लागल्या.

राजकुमारी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

थायलंडच्या राजकुमारी उबोलरत्ना माहिदोल यांनी पंतप्रधानपदाची निवडणूक लढवणं अनुचित आहे, असं मत त्यांचे बंधू आणि थायलंडचे राजे महा वाजिरालाँगकॉर्न यांनी व्यक्त केलं आहे.