सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

संजय राऊत यांच्या मुलाखतीचा संपादित अंश -

बुधवारी महाविकास आघाडीच्या तीनही पक्षाच्या नेत्यांनी पत्रकार परिषद घेऊन विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांच्या आरोपांना उत्तरं दिली. इतके दिवस ते आरोप करतायेत तेव्हा कोणीही त्याला उत्तरं द्यायला समोर आलं नाही. मग आता का देवेंद्र फडणवीस जे बोलतायेत ते लोकांना पटू लागलंय ही भीती सरकारला वाटतेय का?

अशी काही भीती वगैरे वाटत नाही. महाराष्ट्र एका संकटातून जात आहे. सरकार कोणाचही असो, महाराष्ट्र आपल्या सर्वांचा आहे. देवेंद्र फडणवीस हे राज्याचे मुख्यमंत्री होते त्यांना समजलं पाहिजे. अशा संकटात सरकारच्या खांद्याला खांदा लावून विरोधी पक्षांनीही काम केलं पाहिजे. पण असं होत नाहीये. पण इथे होतय उलटंच..! केंद्र आणि राज्याचे काही आक्षेप असतील. तर विरोधी पक्षाने अशावेळी राज्याच्या बाजूने केंद्राकडे भूमिका मांडली पाहीजे. पहिल्यांदाच विरोधी पक्ष महाराष्ट्राच्या विरोधात भूमिका मांडतोय हे दुर्दैव आहे. वित्तीय केंद्र हे गुजरातला नेलं तर ते गुजरातमध्ये नेणं कसं योग्य आहे हे समर्थन विरोधी पक्ष करतोय. या विरोधी पक्षाला महाराष्ट्रद्रोही म्हणणं हे मला व्यक्तिशः पटत नाही. पण लोकांच्या मनातला संताप समजून घेतला पाहिजे.

तुम्ही केंद्राच्या वादाचा मुद्दा मांडला यामध्ये मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना एकटं पाडण्याचा प्रयत्न केला जातोय असं वाटतय?

उध्दव ठाकरे काही एकटे नाहीयेत आणि कोण पाडणार त्यांना एकटं? विरोधी पक्ष..? विरोधी पक्षच आता क्वारंटाईन झालेला आहे. तेच एकटे पडले आहेत. सातत्याने महाराष्ट्र विरोधी भूमिकेमुळे जनतेचा त्यांच्यावरचा विश्वास उडालेला आहे. त्यांच्या आमदारांचा त्यांच्यावर विश्वास राहिलेला नाही. अशावेळी उध्दव ठाकरे एकटे पडलेले नाहीत. त्यांच्याबरोबर तीन प्रमुख पक्ष काम करतायेत.

पण हे प्रमुख पक्ष कुठे दिसत नाहीत. सरकारवर टीका झाली तर त्यांना उत्तर देण्याची जबाबदारी फक्त संजय राऊतांची आहे का? बाकी दोन पक्ष का समोर येऊन बोलत नाहीत?

काल तीन पक्षांच्या नेत्यांनी पत्रकार परिषद घेतली ना... त्याला उत्तरं दिली. महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांना नीट काम करता आलं पाहिजे त्यासाठी उध्दव ठाकरेंच्या भोवती तटबंदी उभी केली आहे. ते स्वतंत्रपणे काम करतायेत. निर्णय घेतायेत. आम्ही सर्व ते निर्णय अमलात आणतोय. हीच भूमिका सर्व पक्षांची आहे.

तुम्ही म्हणताय तटबंदी उभी केली पण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या काही दिवसांपासून राज्य सरकार अस्थिर असल्याच्या चर्चा सुरू आहेत. तसंच मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे घराबाहेर पडत नसल्याचा आरोप विरोधकांकडून केला जात आहे. त्यावर उत्तर देताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि देशाचे गृहमंत्री अमित शहांना बाहेर फिरताना पाहिलंय का कोणी? असा सवाल शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी केला आहे. बीबीसी मराठीसाठी प्रजक्ता पोळ यांना दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी विरोधकांवर टीकेची तोफ डागली आहे.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

संयुक्त राष्ट्रातील भारताचे राजदूत सय्यद अकबरुद्दीन यांनी बैठकीनंतर पत्रकारांशी संवाद साधला.

सय्यद अकबरुद्दीन

"कलम 370चा मुद्दा भारताची अंतर्गत बाब आहे. याचा बाहेरच्या लोकांशी काही संबंध नाही. भारत सरकारनं घेतलेला निर्णय जम्मू-काश्मीरच्या आर्थिक आणि सामाजिक विकासासाठी घेतला आहे," असं ते म्हणाले.

जम्मू-काश्मीरमधील परिस्थिती पूर्वपदावर आणण्यासाठी अनेक निर्णय घेण्यात आले आहेत, असं ते म्हणाले.

पाकिस्तानला टोला लगावत त्यांनी म्हटलं की, "एक देश हिंसेची गोष्ट करत आहे. पण हिंसेमुळे कोणताच प्रश्न सुटणार नाही. भारताशी चर्चा करायची असेल तर पाकिस्तानानं अगोदर दहशतवाद संपवायला हवा."

ते पुढे म्हणाले, "कायदा आणि सुव्यवस्था असल्याशिवाय कोणतीच लोकशाही काम करू शकत नाही. त्यामुळे काही व्यवहार्य बंधनं घालण्यात आली आहेत आणि ती उठवण्यात येत आहेत. लोकशाही मार्गानं निवडलेल्या नेत्यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशासन तिथं काम करत आहे."

भारत पाकिस्तानबरोबरची चर्चा कधी सुरू करणार आहे? या प्रश्नावर ते म्हणाले, "तुमच्याशी हस्तांदोलन करून मी चर्चेसाठी सुरुवात करत आहे. आम्ही शिमला करारासाठी बांधील आहोत, असं सांगून मैत्रीचा हात पुढे केला आहे. यावर पाकिस्तानच्या प्रतिक्रियेची वाट पाहूयात."

या बैठकीनंतर पाकिस्तानच्या राजदूत मलीहा लोधी यांनी म्हटलं की, "पाकिस्तानने काश्मीरचा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लावून धरला आहे. गेल्या कित्येक दशकांनंतर संयुक्त राष्ट्रांमध्ये हा मुद्दा उचलून धरण्यात आला आहे आणि इथं तो उपस्थित झाल्यामुळे ही भारताची अंतर्गत नाही, तर आंतरराष्ट्रीय बाब आहे, हे सिद्ध झालं आहे."

"जम्मू-काश्मीरमध्ये मानवाधिकारांची पायमल्ली होतेय. सुरक्षा परिषदेतही त्यावर चर्चा झाली," असंही त्यांनी म्हटलंय.

कोण आहेत सय्यद अकबरुद्दीन?

अकबरुद्दीन हे 1985च्या बॅचचे IFS अधिकारी आहेत. त्यांनी  Political Science and International Relations या विषयात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केलं आहे.

व्हिएन्नामधील International Atomic Energy Agency  इथं ते 4 वर्षं प्रतिनियुक्तीवर होते. 2011मध्ये ते भारतात परतले.

जानेवारी 2012 ते एप्रिल 2015 दरम्यान त्यांना भारत सरकारच्या परराष्ट्र विभागाचे प्रवक्ते म्हणून कार्यभार सांभाळला.

तसंच परराष्ट्र विभागाच्या सचिव कार्यालयात त्यांनी संचालक म्हणून काम पाहिलं आहे.

सप्टेंबर 2015मध्ये त्यांची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संयुक्त राष्ट्र परिषदेत शुक्रवारी (16 ऑगस्ट) कलम 370 हटवण्यावर अनौपचारिक बैठक झाली. पाकिस्ताननं संयुक्त राष्ट्राला लिहिलेल्या पत्रानंतर ही बैठक आयोजित करण्यात आली होती.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सिम कार्ड ब्लॉक झाल्यावर नव्या सिमवर ओटीपी (वन टाइम पासवर्ड) मिळवून त्याच्या खात्यावरून पैसे दुसऱ्या खात्यांवर वळवणे किंवा इतर प्रकारचे आर्थिक व्यवहार केले जातात.

आजकाल बहुतांश व्यवहार ऑनलाइन आणि डिजिटल माध्यमांचा वापर करून केले जातात. तसंच सर्वांची बहुतांश माहिती समाजमाध्यमांवर उपलब्ध असते. या परिस्थितीचा फायदा घेऊन सिम स्वॅपिंगसारखे प्रकार घडतात. मुंबईच्या या व्यापाऱ्याच्या खात्यातून 28 वेगवेगळ्या खात्यांमध्ये पैसे वळवल्याचं लक्षात आलं. केवळ एका रात्रीमध्ये हा प्रकार घडला आहे.

सिम स्वॅप कसं होतं?

सिम स्वॅप नक्की कसं घडतं आणि त्यापासून कसं रक्षण करायचं याबाबत सायबर सुरक्षातज्ज्ञ अॅड. प्रशांत माळी यांनी बीबीसीला माहिती दिली.

ते सांगतात,

साधारणतः 2011 पासून या प्रकारच्या गुन्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. सिम स्वॅप एकटीदुकटी व्यक्ती करत नाही, त्यामध्ये अनेक लोकांचा समावेश असतो. ऑर्गनाइज्ड रॅकेटद्वारेच ते चालवले जातं. 2018 या वर्षभरात भारतात सुमारे 200 कोटी रुपये अशाप्रकारे पळवले गेले असल्याचं सायबर अँड लॉ फाऊंडेशनच्या अंतर्गत संशोधनामध्ये समोर आलं आहे.

तुमच्या सिम कार्डचा दुरुपयोग होणार नाही यासाठी खबरदारी घेतली पाहिजे.

1) आजवर समोर आलेल्या घटनांमध्ये बळी पडलेले लोक सुशिक्षितच होते मात्र योग्य काळजी न घेतल्यामुळे ते या गुन्ह्याला बळी पडले होते. विविध माध्यमं, सोशल मीडिया अशा विविध मार्गांचा वापर तुमच्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी करण्यात येतो. अनोळखी क्रमांकांवरून फोन करूनही तुमची माहिती घेतली जाते.

2) काही फिशिंग लिंक्स पाठवून त्यावर क्लिक करण्यास सांगितलं जातं आणि तुमची खासगी तसंच आर्थिक माहिती गोळा केली जाते. काहीवेळेस फसवणूक करणाऱ्या एजन्सीज बँकांचा डेटाबेसही विकत घेतात. एकदा तुमची माहिती मिळाली की खोटं ओळखपत्र तयार करून सिम ब्लॉक करण्याची विनंती मोबाइल कंपन्यांना केली जाते. व्हायरस किंवा मालवेअरचा उपयोग करूनही तुमची माहिती गोळा केली जाते.

3) मोबाइल कंपन्यांनी नवे सिम दिल्यावर त्यावर ओटीपी मिळवून आर्थिक व्यवहार केले जातात. नवे सिमकार्ड त्यांच्याकडे असल्यामुळे ओटीपी त्या फसवणूक करणाऱ्या लोकांकडेच जातो आणि ते पुढील व्यवहार करतात. तुमच्या खात्यातील पैसे अनेक लोकांच्या खात्यांवर वळवले जातात.

तुमच्या खात्यावर कोणी रक्कम वळवणार असेल तर...

एखाद्या व्यक्तीने तुमच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सिम स्वॅपमुळे मुंबईमधल्या एका व्यापाऱ्याचं एका रात्रीत 1.86 कोटी रुपयांचे नुकसान झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे. सिम स्वॅप प्रकारामध्ये एखाद्या व्यक्तीचं मोबाइल सिम कार्ड ब्लॉक करण्याची विनंती केली जाते.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सुंदरबाई नाईकवाडेंच्या थोरल्या सून लता नाईकवाडे आपल्या सासूबाईंबद्दल सांगत होत्या. दु:खाचा आवंढा गिळत त्यांनी बीबीसी मराठीशी सासूसोबतच्या मायेच्या नात्यातल्या आठवणी जागवल्या.

बीडच्या पांगरी रोडवरील काशिनाथ गिरम नगरमधील सुंदरबाई नाईकवडे यांचं 9 सप्टेंबरला वृद्धापकाळानं वयाच्या 84 व्या वर्षी निधन झालं. त्यानंतर सुंदरबाईंच्या पार्थिवाला चार सुनांनी खांदा दिला आणि सगळीकडूनच या क्रांतिकारी पावलाचं स्वागत करण्यात आलं.

सुंदरबाईंच्या अंत्ययात्रेत धाय मोकलून रडणाऱ्या सुनांनी आपल्या सासूसोबतच्या आठवणी बीबीसी मराठीसोबत बोलताना व्यक्त केल्या.

"कुणी आजूबाजूचे लोक किंवा नातेवाईक आले, तर आम्हा सासू-सुनांचं नातं पाहून आश्चर्य व्यक्त करायचे. मात्र त्यावेळीही सासू त्यांच्या आश्चर्याला हसण्यावारी सोडून देत. सुना असूनही त्या आमचा आदर करायच्या" असं लता नाईकवाडे सांगतात.

सुंदरबाई नाईकवाडे या शेवटपर्यंत मोठ्या मुलाच्या घरात म्हणजे नवनाथ नाईकवाडेंच्या राहायच्या. लता या नवनाथ नाईकवाडेंच्या पत्नी. लता आणि नवनाथ यांचं लग्न 1990 साली झालं. त्यामुळं सुंदरबाईंचा सुमारे 30 वर्षांचा सहवास लता यांना लाभला.

सुंदरबाई नाईकवाडे

लता सांगतात, "आमची सासू जरी जुन्या काळातली असली, तरी त्यांचे विचार एखाद्या पीएचडी झालेल्या महिलांचे नसतील एवढे मोठे होते. सहकार्याची, दान करण्याची, कुणाच्याही मदतीला धावून जाण्याची भावना त्यांच्या मनात होती."

"आम्ही त्यांच्याकडून खूप शिकण्याचा प्रयत्न केला. त्यांचे गुण आत्मसात करण्याचा प्रयत्न केला. यांचे विचार इतके उदात्त कसे याचंच आम्हालाच आश्चर्य वाटतं. त्यांच्याइतकं आम्ही होऊ शकत नाही, असं वाटतं कधी कधी." असंही लता म्हणतात.

सुंदरबाई यांना दोन सख्खी आणि दोन सावत्र मुलं. मात्र, लता नाईकवाडे सांगतात की, "त्यांनी कधीच सख्खं-सावत्र केलं नाही. म्हणूनच आम्ही चौघीजणी मागे-पुढे न पाहता खांदा द्यायला पुढे आलो."

सुंदरबाई नाईकवाडे आणि त्यांच्या सुना

लता नवनाथ नाईकवाडे, उषा राधाकिसन नाईकवाडे, मनिषा जालिंदर नाईकवाडे आणि मीना मच्छिंद्र नाईकवाडे अशा सुंदरबाईंच्या चार सुना.

"आम्हा सुनांमध्ये एकाच आईची लेकरं असल्यासारखं नातं आहे. सासूबाईंनी मुलीसारखं प्रेम केलं. रागवायच्या पण तेही आमच्या भल्यासाठी असे. त्यांचं ऋण तर फेडू शकत नाही, पण पार्थिवाला खांदा देऊन त्यांचाप्रती असलेला आदर व्यक्त करण्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"सासूबाईंशी बोलताना मस्करीतही बोलता यायचं. अगदी जिवलग मैत्रीण असावी तसं. इतकं मनमोकळं बोलता यायचं की, ना त्या सासू वाटायच्या, ना आम्हाला कधी सासरी असल्यासारखं वाटे. त्यांनी आम्हा सुनांना अगदी माहेरचं सुख दिलं."


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सुप्रिया सुळे यांनी बीबीसी मराठीला विविध विषयांवर सविस्तर मुलाखत दिली.

त्या राज्याच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री होतील का असा प्रश्न सतत चर्चेत असतो. यापूर्वी अजित पवार यांनी सुप्रिया सुळे या महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री झाल्यास आवडेल असं मत व्यक्त केलं होतं.

म्हणाल्याबद्दल त्या म्हणाल्या, "मला माझ्या पक्षानं नेहमीच लोकसभेचं तिकीट दिलं आहे आणि मी  खासदार म्हणूनच काम करेन. मुख्यमंत्रिपद किंवा कोणत्याही पदासाठी स्त्री किंवा पुरुष असे मापदंड लावता येत नाहीत. त्यासाठी केवळ कर्तृत्व आणि संवेदनशीलता हे मापदंड असतात. मी मुख्यमंत्री होण्याची इच्छा अजितदादांनी व्यक्त करणं यातून त्यांचं प्रेम व्यक्त होतं."

महाराष्ट्रात राष्ट्रवादी काँग्रेसवर पवार कुटुंबातील व्यक्तींनाच राजकारणात अधिकाधिक संधी देण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप होत आहे. तसेच राष्ट्रवादीचा ताबा आता अजित पवार घेत आहेत असा थेट आरोपही पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी वर्धा येथे झालेल्या सभेत केला. त्यामुळेच घराणेशाहीचा आरोप अधिक चर्चेत आला आहे.

यासर्व आरोपांना राष्ट्रवादीच्या खासदार आणि पक्षाच्या बारामती मतदारसंघातील उमेदवार सुप्रिया सुळे यांनी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये उत्तरे दिली.

त्या म्हणाल्या, घराणेशाही सर्वत्र आहे. ती कोणीच नाकारत नाही. परंतु त्यासाठी आम्हाला निवडून यावं लागतं. जर तुम्हाला वैद्यकक्षेत्र, विधी, मीडिया अशा क्षेत्रांमध्ये घराणेशाही चालते मग तोच न्याय आम्हाला का लावत नाही?

पवार कुटुंबात अंतर्गत संघर्ष सुरू आहे का असे विचारताच त्यांनी तसं काहीही नसल्याचं सांगितलं. "या प्रश्नाला आपण आता कंटाळलो आहोत. देशात निवडणुका आल्या आहेत आणि मला आमच्या कुटुंबाबद्दल प्रश्न विचारले जात आहेत. (या प्रश्नाला) मी कंटाळले आहे. हा प्रश्न च्युइंगमसारखा झाला आहे. त्यात काहीही राहिलेले नाही. प्रत्येक निवडणुकीच्या वेळेस वेगळे निर्णय घेतले जातात. राष्ट्रवादी काँग्रेसलाच हा प्रश्न का विचारला जातो?  मला दुष्काळाबद्दल का प्रश्न विचारला जात नाही? लोकसभेसाठी पार्थ आणि विधानसभेसाठी रोहित असं काहीही ठरलेलं नाही." असं त्या म्हणाल्या.

'खऱ्या विषयांवर चर्चा होतच नाही'

शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादाबद्दल पंतप्रधान मोदी यांनी विधान केल्याबद्दल सुप्रिया सुळे म्हणाल्या, "शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादाबद्दल कोणीच शंका घेऊ शकणार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बारामती लोकसभा मतदारसंघ प्रत्येक लोकसभा निवडणुकीत चर्चेत असतो तो शरद पवार यांच्यामुळे. शरद पवार यांच्या कन्या सुप्रिया सुळे या मतदारसंघाच्या खासदार आहेत. यावेळी माढा, मावळ आणि बारामती हे मतदारसंघ आणि पवार घराण्याच राजकारण चर्चेत राहील. पवार घराण्यात गृहकलह सुरू असल्याच्याही चर्चा सुरू होत्या. पण सुप्रिया सुळे यांनी खासदार म्हणून काम करणार असल्याचं बीबीसी मराठीशी बोलताना स्पष्ट केलं.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सौरा भागात 9 ऑगस्टला मोठ्या प्रमाणावर निदर्शनं झाली होती. यात हजारो जण सहभागी झाले होते. यात महिला आणि लहान मुलांचाही समावेश होता. आम्ही सौरा भागात जाण्याचा प्रयत्न केला.

सौरा भागातल्या प्रत्येग गल्लीत बॅरिकेड लागलेले होते. तसंच मोठ्या संख्येनं सुरक्षारक्षक तैनात करण्यात आले होते.

बॅरिकेड हटवले तर मोठ्या संख्येनं लोक रस्त्यावर उतरू शकतात, असं सुरक्षा रक्षकांचं म्हणणं होतं.

निदर्शक मुख्य रस्त्यापर्यंत पोहोचले, तर त्यांना आवर घालणं कठीण होईल आणि कायदा व्यवस्था बिघडेल, असं सुरक्षा रक्षकांचं मत होतं.

सौरामध्ये शांततेनं निदर्शन

या शुक्रवारी (16 ऑगस्ट) नमाजनंतर मोठ्या संख्येनं लोक सौरा भागातल्या दर्ग्याजवळ जमले होते. यात पुरुष आणि महिला सहभागी होत्या. त्यांनी शांततेत मोर्चा काढला, परिसरातील गल्ली-बोळातून हा मोर्चा पुन्हा दर्ग्याजवळ वापस आला.

याच दर्ग्याजवळील लाऊडस्पीकरवर काश्मीरच्या स्वातंत्र्यतेचं गीत ऐकू येत होतं.

याच लाऊडस्पीकरचा वापर करून  लोकांना मोर्चामध्ये सहभागी होण्यासाठी आवाहन करण्यात येत होतं. एकप्रकारे पाहिलं तर लोकांमधील भीती कमी होऊन राग वाढत आहे.

'आमचा हक्क परत मिळावा'

आमचा हक्का हिरावला जात आहे, असं एका निर्दशकाचं म्हणणं होतं.

त्यांनी सांगितलं, "आमचा हक्क आमच्यापासून का हिरावून घेतला जातोय? भारत सरकारनं आम्हाला आमचा हक्क परत द्यावा, असं आमचं म्हणणं आहे. आम्ही शांततेनं मोर्चा काढला असतानाही आमच्यावर पॅलेट गन्स आणि अश्रूधुर फवारण्यात आला. ही बळजबरी नाही, तर काय आहे?"

कलम 370 रद्द करून भारत सरकारनं काश्मीरचं रुपांतर युद्धभूमीत केलं आहे, असं एका महिला निदर्शकाचं म्हणणं होतं.

त्या म्हणाल्या, "आम्ही कलम 370 हटवण्याच्या विरोधात निदर्शन करत आहोत. मोदी सरकारनं हा निर्णय घेऊन काश्मीरला युद्धभूमीत ढकललं आहे. सुरक्षा रक्षक आमच्यावर पॅलेट गन्स आणि अश्रूधुराचा मारा करत आहेत. आम्ही कलम 370साठी जीव देऊ."

"आम्हाला ना भारतासोबत राहायचं आहे, ना पाकिस्तानसोबत, हा आमचा मोदींना संदेश आहे. आम्हाला स्वतंत्र काश्मीर हवंय. प्रत्येक माणसाजवळ अधिकार असतो आणि तसा तो आमच्याजवळही आहे. आम्हाला स्वतंत्र काश्मीर हवंय."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आम्ही शुक्रवारी श्रीनगरच्या सौरा भागातील त्या दर्ग्यात पोहोचलो, जिथं गेल्या आठवड्यात स्थानिकांनी निदर्शन केलं होतं.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

स्वीडनची युवा कार्यकर्ती ग्रेटा थुनबर्ग हिने अमेरिकेत आयोजित संयुक्त राष्ट्रांच्या सभेत आत्मविश्वासपूर्ण भाषण करताना जगातल्या नेत्यांना खडे बोल सुनावले आहेत.

हवामान बदलप्रश्नी तुम्ही अपयशी ठरला आहात. तुम्ही माझी स्वप्नं विखरून टाकली आहेत. माझं बालपण हिरावून घेतलं आहे असं ग्रेटाने म्हटलं आहे.

संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनिओ गुटेरस यांच्या नेतृत्वाखाली अमेरिकेत आयोजित सभेत 60हून अधिक नेते सहभागी होत आहेत.

कार्बन उत्सर्जन कमी व्हावं यासाठी ठोस कृती आराखडा असणाऱ्या देशांनाच या बैठकीत बोलता येईल असं त्यांनी म्हटलं होतं.

ग्रेटा थुनबर्ग

हवामान बदलासंदर्भात साशंक असणारे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे या सभेला उपस्थित असणं अपेक्षित नव्हतं, मात्र ते प्रेक्षकांमध्ये बसल्याचं पाहायला मिळालं.

ब्राझील आणि सौदी अरेबिया या दोन्ही देशांचे प्रतिनिधी या बैठकीला उपस्थित नाहीत.

ग्रेटा नेमकं काय म्हणाली?

ग्रेटा थनबर्ग

"हे घडतंय ते चुकीचं आहे. मी इथे असायला नको. मी शाळेत असायला हवं होतं. मात्र तुम्ही तरुणांकडे आशेने पाहात आहात. तुम्ही हे धारिष्ट्य कसं केलंत? तुम्ही माझी स्वप्नं विस्कटून टाकली आहेत. माझं बालपण हरवून गेलं आहे. आम्ही तुमच्याकडे आशेने बघत आहोत. हवामान बदलासंदर्भात तुम्ही त्वरेने पावलं टाकणं अपेक्षित आहे," असं ग्रेटा म्हणाली.

जागतिक नेत्यांचं काय मत?

हवामान बदलाच्या गंभीर संकटाचा आपण सगळे सामना करत आहोत, असं गुटेरस यांनी सांगितलं. वेळ हातातून निसटत चालला आहे, पण खूप उशीर झालेला नाही असंही ते म्हणाले.

जर्मनी हवामान बदलावरील उपाययोजनांकरता 4 अब्ज डॉलर्स एवढा निधी देणार असल्याचं चॅन्सलर अँगेला मर्केल यांनी सांगितलं.

जगातल्या जंगलांचं रक्षण करण्याकरता आंतरराष्ट्रीय संघटनांनी 500 दशलक्ष डॉलर्स एवढा निधी देऊ अशी प्रतिज्ञा केल्याचं फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी म्हटलं आहे.

आमच्या देशात बदल घडवून आणण्याची प्रक्रिया सुरु झाली आहे, असं न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान जेसिंडा आर्डन यांनी म्हटलं आहे. आमची 80 टक्के वीज अपारंपरिक स्त्रोतांद्वारे मिळवली जाते. आमच्याकडे हवामान बदलासाठी महत्वाकांक्षी योजना आहेत, असं त्यांनी नमूद केलं.

शास्त्रज्ञांचा इशारा

युवा कार्यकर्त्यांनी आयोजित आंदोलनात लाखो जण सहभागी झाले होते. त्या पार्श्वभूमीवर एका दिवसानंतर ही बैठक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाहा व्हीडिओ -


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हा 360 डिग्री व्हीडिओ पाहण्यासाठी तुमच्याकडे Chrome, Opera , Firefox किंवा Internet explorer  हवं. किंवा मोबाईलवर तुम्ही हा व्हीडिओ यू ट्यूबवर पाहू शकता..

कुंभमेळा नुकताच अलाहाबाद (आताचं प्रयागराज) ला पार पडला. गंगा आणि यमुनेच्या तीरावर वसलेल्या या शहरात हा महोत्सव अनेक शतकांपासून आयोजित केला जातो. गेल्या दोन दशकांपासून हा महोत्सव अधिकाधिक भव्यदिव्य होऊ लागला आहे. कुंभमेळा 12 वर्षांतून एकदा होतो. माघ मेळा हे त्याचंच छोटं रूप आहे.

सरकारच्या आकडेवारीनुसार जानेवारी ते मार्च या काळात साधारण 22 कोटी लोकांनी कुंभमेळ्याला हजेरी लावली.

मनोरमा मिश्रा

या नद्यांमध्ये स्नान केल्यावर पाप धुऊन निघतात आणि जन्म मृत्यूच्या चक्रातून मुक्ती होऊन मोक्षप्राप्ती होते, अशी हिंदूंची धारणा आहे.

साधू हे कुंभमेळ्यातील मुख्य आकर्षण असतात.

नदीतून स्नान करून बाहेर आल्यावर ते अंगाला राख फासतात आणि 'हर हर गंगे' असा जप करतात.

हे सगळं असलं तर कल्पवासी हा ज्येष्ठ व्यक्तींचा गट जवळजवळ एक महिना नदीकिनारी राहून आध्यात्मिक समाधान मिळवतात आणि मोक्षप्राप्तीसाठी प्रार्थना करतात.

अनेकांसाठी कुंभमेळा अध्यात्माच्या पलीकडे आहे. इथे आलं की त्यांचा एकटेपणा कमी होतो, असं ते सांगतात.

बीबीसीच्या व्हर्च्युअल रिअलिटी फिल्मने गिरीजा देवी (वय 68) आणि मनोरमा मिश्रा (वय 72) या दोन कल्पवासी स्त्रियांचा या कुंभमेळ्यात माग घेतला. त्या दोघी पहिल्यांदाच या महोत्सवात भेटल्या आणि त्यांच्यात मैत्री झाली.

गिरीजा देवी

"एकटेपणा हा खेड्यातील वृद्धांसाठीची एक मोठी समस्या आहे. बहुतांश तरुण मंडळी शिक्षण आणि नोकरीच्या निमित्ताने शहरात गेले आहेत आणि ज्येष्ठ नागरिक खेड्यातच राहिले. मात्र आम्हाला दुसरा पर्याय नाही. कारण त्यांचं करिअर आणि आयुष्यही महत्त्वाचं आहे. मला चार मुलं आणि तीन मुली आहेत. त्यांच्यापैकी कुणीही माझ्याबरोबर राहत नाही. त्यामुळे इथे आल्यावर मला खूप आनंद होतो. मला इथे माझ्या वयाची लोकं भेटतात आणि ते अगदी कुटुंबांसारखे होतात," मिश्रा सांगत होत्या.

देवी यांचीही अशीच काहीशी कथा आहे.

"आमच्या लग्नानंतर दोन वर्षांतच माझे पती वारले. नंतर माझ्या वडिलांनी माझी काळजी घेतली. पण तेसुद्धा 15 वर्षांपूर्वी वारले. मी माझ्या खेड्यात एकटी राहते. मला कुणाशीतरी भेटायला कितीतरी दिवस वाट पहावी लागते. कुंभमेळ्यात माझा एकटेपणा थोडा कमी होतो....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कुंभमेळा भारतातील सगळ्यात मोठ्या उत्सवांपैकी एक आहे. विहंगम दृश्यं ही या मेळ्याचं मुख्य वैशिष्ट्य आहे.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हा असा पुरुष आहे ज्याला त्याचं प्रेम मिळू शकलं नाही, म्हणून रस्त्यातल्या कोणत्याही अनोळखी मुलीसोबत त्याला शरीरसंबंध ठेवायचे आहेत. आणि मुलीने नकार दिल्यास तो चाकूचा धाक दाखवत तिला कपडे उतरवायला सांगतो.

या आधी त्याने आपल्या प्रेयसीसोबत 450 वेळा सेक्स केलेला आहे. पण आता ती त्याच्याबरोबर नसल्याने तो स्वतःला शांत करण्यासाठी स्वतःच्या पँटमध्ये बर्फ टाकतो.

आणि त्याच्या या 'मदार्नगी'चं सिनेमागृहांमध्ये हशा-टाळ्यांनी कौतुक होतं.

तेलुगू फिल्म 'अर्जुन रेड्डी'चा हा रिमेक आहे. ही एका अशा मुलाची गोष्ट आहे, ज्याच्या प्रेयसीच्या कुटुंबाचा त्यांच्या नात्याला विरोध आहे. म्हणूत ते तिचं लग्न जबरदस्तीने दुसऱ्या कुणाशीतरी लावून देतात.

यानंतर वियोगात असलेला कबीर सिंह वेडा होतो. सुरुवातीपासूनच महिलांना आपली मालमत्ता समजणाऱ्या या पात्राची मनोवृत्तीच ही आहे की 'जर ती माझी होऊ शकली नाही तर कुणाचीच होऊ शकत नाही'.

ही प्रेयसी कायम सलवार-कमीज आणि ओढणी घेऊन असते. आणि तिने गळाही झाकावा, अशी त्याची मागणी असते.

ती फक्त त्याचीच आहे, हे स्पष्ट करण्यासाठी तो आख्ख्या कॉलेजला धमकावतो. होळीच्या दिवशी त्यानेच तिला सर्वांत आधी रंग लावावा, याची तजवीज करण्यात येते.

हा माणूस तिला हेही सांगतो की तिचं स्वतःचं काहीही अस्तित्त्वं नाही आणि अख्खं कॉलेजला हेच माहितीये की ती "सिर्फ कबीर की बंदी" आहे.

सर्रास दारू पिणं, सिगरेटचे झुरके घेणं आणि दिल्लीसारख्या 'अनऑर्थोडॉक्स' म्हणजे खुल्या विचारांच्या शहरामध्ये लग्नाआधी सर्रास सेक्स करणं, या सगळ्या फसव्या गोष्टी आहेत.

पण या चित्रपटात काहीही प्रगत, खुल्या विचारसरणीचं किंवा नवीन नाही. या फिल्मच्या हिरोला काहीही करून प्रेयसीला स्वतःच्या नियंत्रणात ठेवायचंय. आणि जर त्याच्या मनाजोगं झालं नाही की तो रागीट स्वभावाचं कारण देत तो आक्रस्ताळेपणा करतो.

तो वडिलांशी उद्धटपणे वागतो, मित्र आणि ते करत असलेलं काम क्षुल्लक असल्याचं भासवतो, कॉलेजच्या डीनचा अपमान करतो, आजीवर ओरडतो आणि घरात काम करणाऱ्या बाईकडून काचेचा ग्लास फुटल्यावर तिला चार मजले पायऱ्या वर-खाली करायला लावतो.

स्पष्ट शब्दांत सांगायचं झालं तर कबीर सिंहचं पात्र खरंतर एक गुंड आहे. प्रेम मिळवायची जिद्द आणि ते मिळाल्याने झालेलं दुःख ही फक्त कारणं आहेत. आणि ही कारणं वापरून हे पात्र करत असलेल्या सर्व गोष्टी योग्य ठरवण्यात येतात. त्याला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'कबीर सिंह' हा सिनेमा प्रेमकहाणी नाही. ही एका माणसाच्या वेडाची गोष्ट आहे. कबीर सिंहचं हे वेड किळसवाणं आहे आणि या सिनेमात त्याचं उदात्तीकरण करण्यात आलंय.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हे असंच काहीसं साठच्या दशकात महाराष्ट्रात घडलं होतं आणि तेव्हा मुख्यमंत्री होते वसंतराव नाईक तर उपोषण करणारे व्यक्ती होते सेनापती बापट. विजय तेंडुलकरांनी 'हे सर्व कोठून येत' या पुस्तकात लिहिलेला हा किस्सा वसंतराव नाईकांचा मुरब्बीपणा स्पष्ट करण्यासाठी पुरेसा आहे.

महाराष्ट्र विधानसभेची तेरावी निवडणूक येत्या ऑक्टोबर महिन्यात होत आहे. 1960 सालापासून आजपर्यंत महाराष्ट्राच्या राजकारणाने अनेक चढउतार पाहिले. त्यातल्या 10 मुख्य वळणांच्या 10 गोष्टी सांगणारी ही मालिका - किस्से महाराष्ट्राचे.

मुरब्बी वसंतराव

सलग 11 वर्षं 2 महिने आणि 15 दिवस महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्रिपद वसंतराव नाईकांनी सांभाळलं त्यामध्ये या मुरब्बीपणाचा सिंहाचा वाटा होता. सेनापती बापटांच्या प्रसंगाविषयी विजय तेंडुलकरांनी लिहिलंय की,

'सेनापती बापट एकदा वसंतरावांच्या निवास-स्थानाबाहेर उपोषणाला बसले. म्हणजे विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी त्यांना बसवले. मुख्यमंत्री वसंतराव सेनापतींशी इतक्या लीनतेने आणि आर्जवाने वागले की सेनापतींना वसंतरावांची विनंती मान्य करून निवास-स्थानाबाहेरचं आपलं आसन निवास-स्थानात हलविण्याशिवाय गत्यंतर उरलं नाही. सेनापतींनीच ही हकिकत मला ऐकवली होती आणि आदराने उद्गारले होते, 'हुशार माणूस!' अमरावतीच्या वयोवृद्ध शिवाजीराव पटवर्धनांच्या महारोगविषयक कामाची नोकरशाही गुंत्यात गोची झाली की ते चिडून दंडा आपटीत सचिवालयात येत. त्यांचे आगमन आपल्या खोलीपुढे होताच वसंतराव खोलीबाहेर येऊन त्यांच्या पायांवर मस्तक ठेवून त्यांचा अर्धा राग जिरवून टाकत.'

सेनापती बापट

पक्षांतर्गत राजकारणाला पुरुन उरले

वसंतराव नाईकांच्या मुरब्बीपणाचे, कसलेल्या राजकारणाचे अनेक दाखले दिले जातात. साठच्या दशकात महाराष्ट्राच्या राजकारणावर पश्चिम महाराष्ट्राचं, साखर कारखानदारांचं आणि मुख्य म्हणजे मराठा समाजाचे वर्चस्व होतं आणि ते वाढतच चाललं होतं. नाईकांकडे यापैकी कशाचंही पाठबळ नव्हतं.

नाईक विदर्भातील होते आणि ते भटक्या विमुक्त बंजारा समाजातील होती. मात्र तरीही ते मुख्यमंत्रिपदावर सलग ११ वर्षं राहिले कारण त्यांचा चाणाक्षपणा, राजकारणाची यशस्वी खेळी, परिस्थितीचे अचूक आकलन आणि ती समर्थपणे हाताळण्याची हातोटी.

याच बळावर ते मातब्बर काँग्रेस नेत्यांचं आव्हान परतवून लावू शकले. पश्चिम महाराष्ट्रातले बाळासाहेब देसाई, यशवंतराव मोहिते, विदर्भातले नासिकराव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काही दिवसांपूर्वी अण्णा हजारेंच्या आंदोलनानंतर 'सिंहासन' चित्रपटातील एक व्हीडिओ क्लिप सोशल मीडियावर खूपच व्हायरल झाली होती. या क्लिपमध्ये दृश्य होते की आपल्या मागण्यांसाठी मुख्यमंत्र्यांच्या निवासस्थानासमोर उपोषणाला बसलेल्या स्वातंत्र्यसैनिकाला मुख्यमंत्री भावनिक आवाहन करतात आणि त्यांना थेट आपल्या घरात घेऊन जाऊन उपोषण संपुष्टात आणतात.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हे आहेत कोल्हापूरचे प्रदीप नाळे. प्रदीप आणि त्यांचे मित्र देवांग गोहिल मॅंचेस्टरमध्ये गेली अनेक वर्षे 'झिया' नावाचं रेस्टॉरंट चालवतात.

स्वातंत्र्यानंतर भारतातून अनेक लोक इंग्लंडमध्ये गेले. काही वर्षांनी अफ्रिकेतूनही गुजराती लोक इंग्लंडमध्ये जाऊन स्थायिक झाले.

इतकी भारतीय माणसं आल्यावर साहजिकच तिथं भारतीय हॉटेलंही सुरू झाली. पण भारतीय हॉटेल म्हणजे तिथं फक्त पंजाबी जेवण मिळतं. नाही म्हणायला काही साऊथ इंडियन हॉटेलांनी आपलं सांबार-रसम, इडली-वडे तिकडे नेले आहेत. पण प्रदीप नाळे यांनी मात्र आपल्या कोल्हापूरी जेवणाचं हॉटेल सुरू केलं.

कोल्हापूरमध्ये शिकत असताना प्रदीप नाळे यांनी तिथल्या अयोध्या हॉटेलमध्ये रिसेप्शनिस्ट म्हणून नाईट ड्यूटी करायला सुरूवात केली.

घरची आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्यामुळं सकाळी कॉलेज आणि रात्री नोकरी असा त्यांचा क्रम सुरू झाला. पण या इथेच त्यांची आणि हॉटेल व्यवसायाची पहिली ओळख झाली. त्यानंतर हॉटेल इंडस्ट्री त्यांच्या आयुष्याचा कायमचा भाग बनली.

पुण्यामध्ये हॉटेल मॅनेजमेंटचं शिक्षण झाल्यावर प्रदीप केनियामधल्या नैरोबीमध्ये नोकरी करू लागले.

तिथं तीन वर्षांचा अनुभव आल्यावर त्यांनी कोल्हापुरात हॉटेल चालवायला घेतलं. कोल्हापुरात राहताना त्यांनी अस्सल कोल्हापुरी जेवण शिकून घेतलं.

त्यानंतर त्यांना दुबईमध्ये एका हॉटेल कंपनीत 5 वर्षांसाठी काम करायची संधी मिळाली आणि शेवटी त्यांनी इंग्लंडमध्ये पाऊल ठेवलं. वर्क परमिट मिळाल्यावर त्यांनी देवांग गोहिल यांच्याबरोबर रेस्टॉरंट सुरू केलं.

प्रदीप म्हणतात, "इंग्लंडमधील सुरुवातीची सगळी 'इंडियन' हॉटेलं ही इंडियन लोकांची नसून ती बांगलादेशी, पाकिस्तानी किंवा अफगाणी लोकांची होती. ते भारतीय लोकांच्या नावावर व्यवसाय करत होते. आमचं हॉटेल मॅंचेस्टरच्या ज्या रस्त्यावर आहे तिथं शंभरेक इंडियन रेस्टॉरंट्स असतील पण भारतीय मालक, भारतीय शेफ असलेलं आमचं एकमेव इंडियन हॉटेल आहे."

डावीकडून दुसरे प्रदीप नाळे, मध्यभागी देवांग गोहिल

पण तुम्हीसुद्धा फक्त पंजाबी जेवणावरच का थांबला नाहीत असं विचारल्यावर प्रदीप म्हणतात, "वेगळं काहीतरी करायचं ठरवल्यावर मग कोल्हापुरी पदार्थच का ठेवू नयेत असा विचार आम्ही केला. त्यात कोल्हापुरातल्या जेवणाची चव माझ्या तोंडावर होतीच. मग आम्ही तांबडा-पांढरा रस्सा, साबुदाणा वडा, मटण, मिसळ, कोथिंबिर वडी असे पदार्थ द्यायला सुरुवात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'चक्कीत जाळ' काढणारा 'तांबडा पांढरा' रस्सा, कांदा-लिंबाची फोड आणि जोडीला भाकरीबरोबर 'सुक्कं' मटण. हे भन्नाट कोल्हापूरी कॉम्बिनेशन कोल्हापूर-महाराष्ट्रापाठोपाठ सगळ्या भारतभर पोहोचलंय. पण कोल्हापूरच्या एका माणसानं 'तांबडा-पांढरा' थेट  इंग्लंडमध्ये मॅंचेस्टरला नेऊन ठेवलाय.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हे दशकचं वादळी होतं. त्याचा परिणाम केवळ भारतीय राजकारणावरच झाला असं नाही तर भारतीय समाजमनावरही झाला. स्वाभाविक होतं की महाराष्ट्रावरही त्याचा परिणाम झाला. याच काळात जी स्थित्यंतरं महाराष्ट्रात घडली, त्यांचे परिणाम आजच्या महाराष्ट्राच्या राजकारणावर आहेत. आजचा महाराष्ट्र समजून घेतांना, ती स्थित्यंतरं समजून घेणं आवश्यक आहे.

त्यातली दोन स्थित्यंतरं घडली नव्वदच्या दशकाच्या शेवटाला, 1999 मध्ये. पहिलं म्हणजे, शरद पवारांचं कॉंग्रेसमधलं दुसरं बंड आणि त्या बंडाचं अपत्य म्हणून 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'ची स्थापना होणं. आणि दुसरं म्हणजे, 'हिंदुत्वा'च्या धाग्यानं बांधल्या गेलेल्या भाजपा-शिवसेना 'युती'च्या सरकारचा पराभव होणं आणि कॉंग्रेस-राष्ट्रवादीची सोयरिक होऊन पुढच्या पंधरा वर्षांसाठी 'आघाडी'चं सरकार महाराष्ट्रात येणं.

त्यामुळेच 'साल 1999' या प्रकरणाशिवाय महाराष्ट्राचा राजकीय इतिहास पूर्ण होऊ शकत नाही. या दोन्ही राजकीय घटनांना सध्याच्या महाराष्ट्राच्या राजकारणात अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.

महाराष्ट्र विधानसभेची तेरावी निवडणूक येत्या ऑक्टोबर महिन्यात होत आहे. 1960 सालापासून आजपर्यंत महाराष्ट्राच्या राजकारणाने अनेक चढउतार पाहिले. त्यातल्या 10 मुख्य वळणांच्या 10 गोष्टी सांगणारी ही मालिका - किस्से महाराष्ट्राचे.

पण 1999 मध्ये पोहोचेपर्यंत महाराष्ट्रासोबतच देशामध्ये नव्वदच्या दशकात काय झालं होतं ते पाहणंही महत्वाचं आहे. राजकारण, अर्थकारण आणि समाजकारण (याला इथं 'धर्मकारण'ही म्हणता येईल) या तीनही प्रांतात नवे प्रवाह सुरू झाले होते आणि 1999 मध्ये ते एका वळणापर्यंत येऊन थांबले होते.

अवघड एक होतं की, त्या वळणावरून पुढंच काहीच दिसत नव्हतं. सरकार स्थापनेसाठी वेगवेगळ्या पक्षांच्या आघाड्या अगोदर आपण पाहिल्याच नव्हत्या असं नाही.

आणीबाणीनंतर देशात आलेलं मोरारजी देसाईंच्या नेतृत्वातलं 'जनता' सरकार असो वा महाराष्ट्रात शरद पवारांच्या नेतृत्वात 1978 मध्ये आलेलं 'पुलोद' सरकार असो, असे प्रयोग पूर्वीही झाले होते.

पण नव्वदच्या दशकात प्रवेश करतांना आलेल्या व्ही. पी. सिंग आणि त्यानंतरच्या चंद्रशेखर यांच्या सरकारांनंतर आघाड्यांचं सरकार हा अपवाद नव्हे तर नियम बनला. पी. व्ही. नरसिंह रावांच्या कॉंग्रेसलाही काहींचा पाठिंबा गोळा करावाच लागला होता.

त्यानंतर महाराष्ट्रातही 'युती'चं सरकार आलं आणि केंद्रातही बहुमताची कायमची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नव्वदच्या दशकानं भारतीय राजकारण ढवळून काढलं. आज देशात जी राजकीय स्थिती दिसते आहे त्याची मुळं नव्वदच्या वादळी दशकात ज्या घडामोडी घडल्या त्यामध्ये आहेत.


सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हे मृत्यू हॉस्पिटलबाहेर झाले त्यामुळे हे आम्हाला लवकर कळलं नाही, असं स्पष्टीकरण दिलं आहे. पण जर चीनने हे आकडे जाणून बुजून लपवले असतील तर त्यांना गंभीर परिणामांना समोर जावं लागेल असा इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला आहे.

चीनच्या वुहान शहरात गेल्या वर्षीच्या डिसेंबर महिन्यात कोव्हिडची सुरुवात झाली होती. 77 दिवसांच्या कडक लॉकडाऊननंतर इथली कोव्हिडची साथ आटोक्यात आली, असं चीन सरकारने जाहीर केलं.

आता तिथे हळुहळू गोष्टी पूर्वपदावर येत आहेत. वुहानमध्ये 2579 लोकांचा मृत्यू झालाय, असं चीन सरकारने आतापर्यंत सांगितलं होतं.

जगाने त्यावर विश्वासही ठेवला. पण अचानक आता चीन सरकारने जाहीर केलं की वुहानमध्ये आणखी 1290 लोकांचा कोरोनामुळे झाला होता. त्यामुळे आता एकूण मृतांचा आकडा 3869 एवढा झालाय. ही 50 टक्क्यांची वाढ आहे. त्यामुळे जगातल्या अनेक देशांनी चीनवर संताप व्यक्त केलाय.

जगभर आधीपासूनच शंका उपस्थित होत होत्या की चीन आकडे लपवतंय. सरकारची निष्क्रियता लपवण्यासाठी चीनने आकडे मुद्दाम कमी सांगितले, असा चीनवर वारंवार आरोप झाला.

एका नव्या आजारामुळे लोकांचे जीव जात आहेत, हे चीनने पहिल्यांदा जागतिक आरोग्य संघटनेला म्हणजे WHOला 31 डिसेंबर 2019 या दिवशी सांगितलं. पण WHOच्या तपासणी पथकाला चीनमध्ये येण्याची परवानगी 10 फेब्रुवारीला देण्यात आली.

तोवर चीनमध्ये आणि चीनबाहेर रोगाने चांगलेच हातपाय पसरले होते. या 40 दिवसांत चीनने काही गोष्टी लपवल्या, असा आरोप आता होतोय.

तुम्हाला आठवत असेल की डॉ. ली वेनलिअँग यांनी याच दरम्यान सांगितलं होतं की एक सार्ससारख्या आजाराचा उद्रेक झालाय. पण चीनमधल्या प्रशासनाने त्यांना खोटं ठरवायचा प्रयत्न केला. पुढे डॉ. ली यांचा कोव्हिडनेच मृत्यू झाला होता.

बीबीसीचे चीनमधले प्रतिनिधी स्टीफन मॅकडोनल सांगतात की, "जर चीनने हे आकडे तेव्हाच सांगितले असते तर जगाला वेळीच या आजाराचं गांभीर्य कळलं असतं. चीनने मृतांचा आकडा इतका कमी सांगितल्यामुळे कोव्हिडला अनेक देशांनी सुरुवातीला गांभीर्यने घेतलं नसावं."

अमेरिका आणि विशेषतः राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप चीनवर सुरुवातीपासूनच टीका करत आहेत. त्यांनी म्हटलंय की जर चीनने हे आकडे जाणून बुजून लपवले असतील तर त्यांना गंभीर परिणामांना समोर जावं लागेल.

"मी पत्रकार परिषदेत ऐकलं की अमेरिकेत सगळ्यांत जास्त मृत्यू झालेत. नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनमध्ये नव्या केसेसमध्ये भर पडत नाहीये, चीनमधील कोरोना व्हायरस आटोक्यात आला आहे, अशा बातम्या येत असतानाच 1290 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती चीन सरकारने दिली.


सामग्री: अ) चरबीचं उर्जा किंवा उष्णतेत रुपांतर होतं.

ब) चरबीचं रुपांतर स्नायूत होतं.

क) शरीरातली चरबी ही कार्बन डाइऑक्साइड आणि पाण्याद्वारे शरीराबाहेर पडते.

तुमचं उत्तर 'अ' आणि 'ब' आहे असं तुम्हाला वाटत असेल तर ते चूक आहे. पण चिंता करू नका. कारण, ऑस्ट्रेलियातल्या स्कूल ऑफ बायोमोलेक्यूलर सायन्समधील संशोधक रूबेन मिरमन यांनी घेतलेल्या सर्व्हेत 147 तज्ज्ञांनीही अशी चुकीचीच उत्तरं दिली आहेत.

उत्तर माहीतच नाही...

चरबीचं उर्जेत रुपांतर होत असं बहुतांश लोकांना वाटतं. दुसऱ्या उत्तराबाबत मिरमन म्हणतात की, चरबीचं स्नायूत रुपांतर होणं अशक्य आहे.

2014मध्ये ब्रिटीश मेडिकल जर्नलमध्ये मिरमन यांचा शोधनिबंध प्रसिद्ध झाला. त्यानुसार, चरबीचं योग्य उत्तर हे 'क' आहे.

शरीरातली चरबी ही कार्बन डाइऑक्साइड आणि पाण्याद्वारे शरीराबाहेर पडते.

यामध्ये फुफ्फुसाची महत्त्वाची भूमिका असते. कारण ते श्वसनात महत्त्वाचं जबाबदारी बजावतं.

चरबीचं पाणी झाल्यावर ती लघवी आणि घामाद्वारे बाहेर पडते.

मिरमन यांनी theconversation.com वर दिलेल्या माहितीनुसार, "तुम्ही 10 किलो चरबी कमी केली तर त्यापैकी 8 किलो कार्बन डायऑक्साईड आणि 1.6 किलो पाण्याच्या रुपाने शरीराबाहेर पडते."

सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर कमी केलेलं वजन हे श्वसनाद्वारे शरीराबाहेर पडते.

मिरमन यांनी घेतलेल्या सर्वेक्षणात 150 तज्ज्ञांपैकी केवळ 3 तज्ज्ञांनी बरोबर उत्तरं दिली.

यामध्ये ऑस्ट्रेलियातील तज्ज्ञांनी सहभाग घेतला होता. मिरमन बीबीसीला सांगतात, "युरोप आणि अमेरिकेतील तज्ज्ञांमध्येही चुकीची समजूत आहे."

या शोधनिबंधानुसार, वजनवाढ किंवा चरबीत वाढ होण्यात जेवणाबरोबर तुम्ही घेत असलेल्या ऑक्सिजनचाही समावेश असतो.

स्नायूंच्या नियमित हालचाली म्हणजे व्यायाम चरबी कमी होते.

वजन कमी करायला काय कराल?

वजन कमी करण्यासाठी शरिरातून कार्बन डायऑक्साइड बाहेर पडणं गरजेचं आहे.

आपण श्वास सोडल्यावर कार्बन डायऑक्साइड बाहेर पडतो. मग जलद गतीनं श्वासोच्छ्वास करून अधिक कार्बन डायऑक्साइड बाहेर काढता येईल का? याचं उत्तर ते नाही असं देतात. असं केल्यास तुम्हाला चक्कर येऊन बेशुद्ध पडू शकता.

"स्नायूंच्या नियमित हालचाली करा म्हणजेच व्यायाम करा," असं मिरमन सांगतात.

सगळ्यात प्रभावी उपाय काय आहे?

व्यायामाशिवाय वजन कमी करण्याचे अनेक मार्ग आहेत.

उदाहरणार्थ, 75 किलोची व्यक्ती दिवसाला किमान 590 ग्रॅम कार्बन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

व्यायाम केल्यावर शरीरातली चरबी कमी होते. पण ती जाते कुठे? या विषयी जवळजवळ 150 डॉक्टर आणि आहारतज्ज्ञांना विचारलं असता त्यांनी चुकीची उत्तरं दिली. मग चरबीचं नक्की होतं तरी काय?

पुढील पैकी तुम्हाला कोणता योग्य पर्याय वाटतो?


सामग्री: अँगेला मर्केल

कोणाच्या बाजूने कौल द्यायचा, यावरून SPD पक्षात दोन तट पडले होते. SPDच्या नेत्यांचा गट महाआघाडीला पाठिंबा देत होता तर मूलतत्त्ववादी युथ विंगचा या युतीला विरोध होता.

12 वर्षं जर्मनीच्या चान्सलरपदाची धुरा सांभाळणाऱ्या मर्केल या चौथ्यांदा सत्ता स्थापन करतील. त्यांनी SPD चं अभिनंदन केलं आहे.

देशाच्या भल्यासाठी एकत्र काम करण्यासाठी कटिबद्ध आहोत, अशा शब्दांत मर्केल यांच्या पक्षाने ट्विटरवर आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

SPDच्या 66 टक्के सदस्यांनी युतीत कायम राहून काम करण्याला पाठिंबा दिला. युथ विंगचे युवा मतदार या धोरणाला आक्षेप घेतील, याची पक्षाच्या नेत्यांना चिंता होती. बर्लिनमध्ये पक्षाच्या मुख्य कार्यालयात रात्रभर मतमोजणी सुरू होती.

"आता चित्र स्पष्ट झालं आहे. सोशल डेमोक्रॅट्स सरकारचा भाग असेल," असं पक्षाचे अंतरिम नेते ओलाफ स्कॉल्झ यांनी सांगितलं.

सोशल डेमोक्रॅट्स पक्षाचे सदस्यांनी मर्केल यांना साथ देण्याचा निर्णय घेतला.

मर्केल यांच्यासमोर आता 'Alternative for Germany (AfD)' या राष्ट्रवादी पक्षाच्या विरोधासह अनेक मोठी आव्हानं आहेत. स्थलांतराला विरोध करणाऱ्या या पक्षाने पहिल्यांदा सप्टेंबरमध्ये संसदेत आपली छाप उमटवली. सध्या 12 टक्के मतांसह हा पक्ष जर्मन संसदेतला सगळ्यांत मोठा विरोधी गट असणार आहे.

निवडणुकीत आतापर्यंतच्या सगळ्यांत वाईट कामगिरीमुळे SDP पक्षावर नामुष्की ओढवली. मर्केल यांच्या Christian Democrats (CDU/CSU) पक्षाशी युती केल्यामुळे त्यांच्यावर ही वेळ आली, अशी टीका अनेकांनी केली.

मर्केल यांच्या पक्षाचीही कामगिरी यथातथाच राहिली. CDU/CSUने निवडणुकीत 65 जागा गमावल्या. उदारमतवादी Free Democrats (FDP) आणि Greens या पक्षांना हाताशी घेत मर्केल यांनी सत्ता स्थापण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले. पण त्यांना यश आलं नाही.

बर्लिनमधील निवडणूक प्रक्रिया

सत्ता स्थापनेसाठी युती जुळवून आणताना मर्केल यांना मोठी किंमत चुकवावी लागली आहे, कारण जर्मनीचे अर्थमंत्री सोशल डेमोक्रॅट्स पक्षाचे असणार आहे. अन्य सहा मंत्रीपदांबाबतचा निर्णय सोशल डेमोक्रॅट्स पक्षातर्फे घेतला जाईल.

सोशल डेमोक्रॅट्स पक्षाचे माजी कार्याध्यक्ष मार्टिन शुल्झ यांनी परराष्ट्र मंत्रीपदासाठी दावेदारी सादर केली होती. मात्र पक्षांतर्गत विरोधामुळे त्यांनी माघार घेतली. सुरुवातीला त्यांनी मर्केल यांच्या पक्षाबरोबर आघाडी होणार नसल्याचं वक्तव्य...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जर्मनीत पुन्हा एकदा अँगेला मर्केलप्रणीत युतीचं सरकार सत्तेवर येणार असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. सोशल डेमोक्रॅट्स (SPD) पक्षाने मर्केलच्या पक्षासोबत महायुतीच्या बाजूने कौल दिल्यामुळे निवडणूक निकालांच्या जवळपास सहा महिन्यांनंतर सत्तेसाठीचा तिढा अखेर सुटला आहे.


सामग्री: अँगेला मर्केल

त्यामुळे अँगेला मर्केल सलग चौथ्यांदा जर्मनीच्या चान्सलरपदी विराजमान होणार आहेत. गेल्या 70 वर्षात त्यांच्या पक्षाला यंदा पहिल्यांदाच घटलेल्या जनाधाराला सामोरं जावं लागलं आहे.

दरम्यान जर्मन संसद म्हणजेच बुंडेस्टागमध्ये त्यांचा पक्ष अजूनही सर्वात मोठा पक्ष आहे. त्यांच्या पक्षाला यंदा 33 टक्के मतं मिळाली आहेत.

या निवडणुकीत एएफडी या राष्ट्रवादी आणि उजव्या विचारांच्या पक्षाला तिसरं स्थान मिळालं आहे. सर्वांसाठी ती आश्चर्याची बाब ठरली आहे. एएफडीला 12.6 टक्के मतं मिळाली आहेत.

मर्केल सरकारमध्ये सहयोगी पक्ष असलेला सोशल डेमोक्रेटीक पक्ष एसपीडीला 20.5 टक्के मतं मिळाली आहेत. या पक्षानं विरोक्षी पक्षात बसण्याचा निर्णय घेतला आहे.

मर्केल यांची आघाडी डळमळीत

मार्टिन शूल्ज यांचं नेतृत्व लाभलेली सोशल डेमोक्रेटिक पार्टीनं दुसऱ्या विश्वयुध्दानंतर पहिल्यांदाच सर्वात सुमार कामगिरी केली आहे.

हे निकाल म्हणजे मर्केल यांच्यासोबत असलेल्या आघाडीचा अंत असल्याचं शूल्ज म्हंटलं आहे.

एसपीडीनं आघाडीतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर मर्केल यांच्यासमोर आव्हान वाढलं आहे. त्यांना नविन आघाडी स्थापन करण्यासाठी नव्या पक्षांच्या पर्यायांचा विचार करावा लागणार आहे.

उजव्या पक्षाचा संसदेत प्रवेश

एएफडीला सर्मथन मिळत असलं तरी जर्मन नागरिकांचा विरोधही तेवढाच आहे.

उजव्या राष्ट्रवादी विचारांच्या एएफडी पक्षानं या निवडणूकीत भरीव कामगिरी केली आहे.

सिरीया आणि इतर भागातून आलेल्या स्थलांतरित आणि निर्वासितांविषयी मर्केल यांच्या धोरणास या पक्षानं विरोध केला होता.

पक्षाचे नेते फ्रांक पेटरी यांनी या निकालाचं स्वागत केलं आहे. जर्मनीत आलेला हा राजकीय भूकंप असल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, एएफडी पक्षाला मत देणाऱ्या लोकांच्या चिंतेचं आणि काळजीचं कारण आपण समजून घेऊ. त्यांचा विश्वास पुन्हा मिळविण्यासाठी काम करू असं मर्केल यांनी सांगितलं आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जर्मनीमध्ये रविवारी झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये अँगेला मर्केल यांच्या सीडीयू/सीएसयू आघाडीच्या बाजूनं मतदारांनी कौल दिला आहे.


सामग्री: अँगेला विलारिअल, 24 वर्षांची ही तरुणी राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मडुरो यांची कट्टर समर्थक आहे.

23 जानेवारी रोजी जुआन ग्युइडो यांनी स्वतःला अंतरिम राष्ट्राध्यक्ष म्हणून घोषित केल्यानंतर व्हेनेझुएलामध्ये राजकीय गोंधळात वाढच झाली आहे.

अँगेलाचं घर व्हेनेझुएलाची राजधानी कॅराकसच्या गटायर उपनगरात आहे. तिचं कुटुंबही राजकीय विचारसरणींमध्ये विभागलं गेलं आहे. तिची आई 'चाविस्ता' म्हणजे 'चावेज समर्थक' आहे पण वडील मात्र चावेज समर्थक नाहीत.

हे एक मध्यमवर्गिय कुटुंब आहे. अँगेला तिचं समाजशास्त्रातलं शिक्षण पूर्ण करत आहे. एका सार्वजनिक उपक्रमात ती नोकरी करते आणि सध्याच्या सत्ताधारी पीएसयूव्ही म्हणजेच 'युनायटेड सोशालिस्ट पार्टी ऑफ व्हेनेझुएला'ची ती सदस्य आहे.

मडुरो यांच्या सरकारची ती पाठराखण का करते तसंच सध्या देशाला आलेली राजकीय कुंठित अवस्था लवकर संपणार नाही असं तिला का वाटतं, याबद्दल तिनं बीबीसीशी बोलताना सांगितलं

या प्रश्नावर उपाय काय?

ती म्हणते, 'चाविज्मो' हाच चाविज्मोचा खरा शत्रू आहे. (व्हेनेझुएलाचे माजी राष्ट्राध्यक्ष ह्युगो चावेज यांनी ज्या पद्धतीने सरकार चालवले, विचारसरणी मांडली त्याला चाविज्मो म्हटलं जातं.) निवडणुकीसाठी आमच्याकडे उमेदवार नाही.

''या सध्याच्या परिस्थितीवर निवडणूक हेच उत्तर मला दिसतं. नवे नियम, नवी निवडणूक व्यवस्था तयार केली तरी आमचा विजयच होईल.

व्हेनेझुएलामध्ये सामाजीक ध्रुवीकरण पूर्वीपासूनच होत होतं. ह्युगो चावेज यांनी ते राजकारणात आणलं, असं अँगेला सांगते

सर्व राजकीय पक्ष आणि उमेदवार असलेली खुली निवडणूक घेतली तरी आम्ही जिंकू शकतो. पण हे परदेशातल्या लोकांच्या लक्षातच येत नाही.

त्यांच्या असंतोषाचं भांडवल करणं त्यांना अवघड जाईल. पण आमच्याकडे मात्र शिस्त आहे. आम्ही उमेदवाराची निवड करतो. बास इतकंच! निवडणूक जिंकण्यासाठी तुमच्याकडे तळागाळात जाऊन काम करणारं संघटन हवं. मला नाही वाटत विरोधकांकडे ते असेल.

चाविज्मोनं व्हेनेझुएलाचा समाज सांस्कृतीकदृष्ट्या बदलून टाकला आहे. तो चांगल्या अर्थानं की वाईट अर्थानं याची चर्चा मला करायची नाही. पण विरोधी पक्षांमधील लोकांना देशातील बदलते संकेत ओळखता आलेले नाहीत. जसा मडुरो सरकारचा लोकांशी संपर्क तुटला आहे तसा विरोधकांचाही तुटला आहे.''

आर्थिक पेच आणि असंतोष

सध्याच्या परिस्थितीमुळे एक प्रकारचं नैराश्य पसरलं आहे आणि लोक पुन्हा 'चाविज्मो'कडे वळले आहेत. आपल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

व्हेनेझुएलात या दिवसांमध्ये 'चाविस्ता' म्हणजे सरकारच्या बाजूनं बोलणं अँगेला विलारिअलसाठी सोपं काम नाही. दिवसेंदिवस गहिरं होत चाललेलं आर्थिक संकट, भ्रष्टाचार आणि मानवाधिकारांच्या उल्लंघनाचे आरोप सरकारवर होत असले तरी 24 वर्षांची ही तरुणी राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मडुरो यांची कट्टर समर्थक आहे.


सामग्री: अँजिओप्लास्टी झाल्यावर लीलावती रुग्णालयातून त्यांना आज डिस्चार्ज मिळाला. त्यावेळी पत्रकारांशी बोलताना त्यांनी हा निर्धार व्यक्त केला आहे.

शिवसेनेनं काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसबरोबर वाटाघाटी सुरू केल्यानंतर संजय राऊतांनी केलेलं हे वक्तव्य महत्त्वाचं मानलं जात आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"संजय राऊत त्यांच्या भूमिकेचा पुनरुच्चार करत आहेत. भाजप असो किंवा राष्ट्रवादी काँग्रेस असो आमची भूमिका कायम आहे. आम्ही आमच्या भूमिकेवर ठाम आहोत. मुख्यमंत्रिपदाच्या मागणीवरून त्यांचं भाजपशी फिस्कटलं होतं, त्यामुळे आता सुद्धा ते दोन्ही काँग्रेसशी वाटाघाटी करताना ठाम आहेत. हेच सांगण्याचा प्रयत्न ते करत आहेत," असं फ्री प्रेस जर्नलचे राजकीय संपादक प्रमोद चुंचूवार यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं आहे.

"शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या जागांमध्ये फक्त 2 जागांचा फरक आहे. त्यामुळे अडिच वर्षांच्या मुख्यमंत्रिपदावर राष्ट्रवादी आणि शिवसेनेमध्ये एकमत होऊ शकतं," असंही चुंचूवार यांना वाटतं.

राजकीय विश्लेषक संजय जोग यांच्या मते संजय राऊत यांचं हे वक्तव्य भाजपला इशारा आहे.

"शिवसेनेनं काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसशी चर्चा सुरू केली आहे. आता शिवसेनेच्या नेत्यांची आघाडीच्या नेत्यांशी चर्चा सुरू झाली. शिवसेनाला आता भाजपशी कुठलीही तडजोड करायची नाही, हा संदेश संजय राऊत यांना त्यांच्या वक्तव्यातून द्यायचा आहे," असं जोग यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं आहे.

नारायण राणेंनी जे वक्तव्य केलं आहे, त्याला सुद्धा संजय राऊत यांना त्यांच्या या वक्तव्यातून संदेश द्यायचा आहे, असं जोग सांगतात.

भाजपलाही वेळ वाढवून मिळाला नव्हता - दानवे

"कोणताच राजकीय पक्ष सत्तास्थापनेसाठी दावा करू शकत नाही असं राज्यपालांना आढळून आलं तेव्हा राष्ट्रपती राजवट लागू झाली. भाजपनंही वेळ वाढवून मागितली होती. पण इतर पक्षांप्रमाणेच भाजपलाही वेळ वाढवून मिळाली नव्हती," असं भाजप नेते रावसाहेब दानवे म्हणाले.

शिवसेनेचे आघाडीशी सूत जुळत आहेत, त्याबद्दल विचारल्यावर ते 'एबीपी माझा'शी बोलताना म्हणाले, "आम्ही किमान समान कार्यक्रम समान केला होता. काही मुद्दे घेऊन आम्ही एकत्र गेलेलो. काही मुद्दे बाजूला ठेवून आम्ही पुढे गेलो."

"अशाच प्रकारे शिवसेनेला राष्ट्रवादीचा समान कार्यक्रम मान्य असेल तर शिवसेनेने पुढे जायचं आहे. एकमत करायचं की नाही हे काँग्रेस आणि...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात शिवसेनेचाच मुख्यमंत्री होईल, असा निर्धार शिवसेनेचे प्रवक्ते संजय राऊत यांनी व्यक्त केला आहे.


सामग्री: अँजेलिना जोली

"20 वर्षांपूर्वी मी राजकारणात येण्यास ठाम नकार दिला असता, पण मला वाटतं, जिथं माझी गरज आहे तिथं मी जायलाच हवं," असं अँजेलिनानं बीबी टूडे प्रोगामला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं आहे.

अँजेलिना ही संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या शरणार्थींसाठीच्या UN Refugee Agency ची विशेष दूत आहे. शिवाय, शरणार्थी, लैंगिक हिंसाचार आणि संरक्षण तसंच संवर्धनासारख्या अनेक समस्यांवर ती सक्रिय भूमिका मांडत असते.

शुक्रवारी ती बीबीसीच्या टूडे प्रोगामची पाहुणी संपादक होती. यावेळी जस्टिन वेब यांच्याबरोबरील विस्तृत मुलाखतीत तिनं अमेरिकेचं राजकारण, सोशल मीडिया, लैंगिक हिंसाचार आणि जागतिक शरणार्थी संकटांविषयी चर्चा केली.

राजकारणात येणार का, या प्रश्नावर तिनं सांगितलं, "तुम्ही मला हा प्रश्न 20 वर्षांपूर्वी विचारला असता तर ही हसतपणे याला नकार दिला असता. जिथं माझी गरज आहे मी तिथं जायला नेहमीच तयार आहे, असं मी नियमितपणे म्हणत आले आहे. राजकारणासाठी मी फिट आहे की नाही, हे मला माहिती नाही. कारण माझी काही गुपितं आहेत की नाही, हेही मला माहिती नाही, असा विनोद मीच केला होता."

"सरकारसोबत काम करायला मी सक्षम आहे तसंच लष्करासोबत काम करायलाही मी सक्षम आहे. त्यामुळे खूप काही करता येईल, अशा जागेवर सध्या मी बसली आहे."

आताच तुम्ही राजकारणात प्रवेश करणार का, या प्रश्नावर मात्र तिनं शांत राहणं पसंत केलं. डेमोक्रेटिक पक्षाकडून राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शर्यतीत असणाऱ्या 30 ते 40 जणांच्या यादीत तू असणार, असं वेब यांनी म्हटल्यानंतर तिनं फक्त 'धन्यवाद' असं उत्तर दिलं.

अँजेलिना जोली

मुलांच्या सोशल मीडियावरील वागणुकीबद्दलही तिनं चर्चा केली. इतर पालकांप्रमाणे मीही पूर्णपणे माझ्या मुलांवर नियंत्रण ठेवू शकत नाही, असं तिनं म्हटलं आहे.

"किशोरवयीन मुलांशी संबंधित अशा काही बाबी आहेत ज्यांना आमची पिढी समजू शकत नाही. ते सतत फोनवर नेमकं करत आहेत, यातील अर्ध्याहून अधिक गोष्टी आम्हालाही समजत नाही. माझ्या एकाही मुलानं मला फेसबुकवर अकाउंट तयार करण्यासाठी विचारलं नाही आणि मीसुद्धा अद्याप फेसबुक वापरत नाही.

"आमचं कुटुंब अद्यापही फेसबुकवर आलेलं नाही," ती सांगते.

अँजेलिना जोली शरणार्थी, लैंगिक हिंसाचार आणि संरक्षण तसंच संवर्धनासारख्या अनेक समस्यांवर ती सक्रिय भूमिका मांडत असते.

मुलांसाठीच्या एका नवीन बातम्या कार्यक्रमासाठी ती बीबीसीबरोबर काम करत आहे. पुढच्या वर्षी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हॉलिवुड अभिनेत्री अँजेलिना जोलीने राजकारणात एन्ट्री करण्याचा विचार करत असल्याचे संकेत दिले आहेत.


सामग्री: अँटी फेक न्यूज विधेयकाअंतर्गत खोट्या बातम्या देणाऱ्यांना तुरुंगवासाची शिक्षा होईल तसेच जवळजवळ 83 लाखांचा दंड ठोठावण्याची शिफारस केली आहे. या दोन्ही शिक्षा एकदम होण्याचीही शिफारस या विधेयकात केली आहे.

येत्या काही आठवड्यात मलेशियात निवडणुका होत आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर हे विधेयक संसदेत सोमवारी मांडण्यात आलं.

विरोधाची धार बोथट करण्याचा हा डाव असल्याची टीका विश्लेषकांनी केली आहे.

या विधेयकानुसार फेक न्यूजची व्याख्या, "एखादी चुकीची माहिती, बातमी, डेटा आणि अहवाल म्हणजे फेक न्यूज" अशी करण्यात आली आहे.

त्याचप्रमाणे गुन्हेगाराची व्याख्या  "कोणत्याही प्रकारची माहिती प्रकाशित, प्रसारित करणारा, तसेच एखादी फेक न्यूज प्रकाशन संस्थेमार्फत पसरवणारा" अशी केली आहे.

सार्वजनिक व्यासपीठ, सोशल मीडियावरील अकाउंटसचा विधेयकात समावेश करण्यात आला आहे. म्हणजे फेक न्यूज सोशल मीडियारून शेअर करणाराही इथे गुन्हेगार ठरू शकतो.

मलेशियात असलेल्या आणि नसलेल्या सगळ्यांना हा कायदा लागू होणार आहे. फक्त त्या न्यूजमध्ये मलेशियाचा किंवा मलेशियाशी निगडित व्यक्तींचा समावेश हवा. त्यामुळे मलेशियाच्या बाहेरच्या लोकांनसुद्धा त्यांच्या अनुपस्थितीत शिक्षा होऊ  शकते.

चूक की बरोबर?

निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल म्हणजे विरोधकांचं तोंड बंद करण्याचा डाव असल्याचं सांगण्यात येत आहे. निवडणुका खरंतर ऑगस्टमध्ये होणं अपेक्षित होतं पण पुढच्या काही आठवड्यात निवडणुका होण्याची शक्यता आहे.

"हे विधेयक म्हणजे 100 टक्के विरोधकांचा आवाज बंद करण्याचा डाव आहे. शिक्षा खूप जास्त आहे आणि फेक न्यूजची व्याख्यासुद्धा मोघम करण्यात आली आहे," असं मलेशियन ह्युमन राईट्स ग्रुप लॉयर्स फॉर लिबर्टी चे सह संस्थापक एरिक पॉल्सन यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"ही लोक निवडणुकीच्या आधी विधेयक मांडण्याची घाई करत आहेत. ते संमत होण्याचीसुद्धा चिन्हं आहेत," असं ते म्हणाले.

मलेशिया स्टेट डेव्हलपमेंट फंड असलेल्या 1MDB घोटाळ्याच्या बातम्या आता मागे जातील. या फंडातून लाखो डॉलर्सचा घोटाळा झाल्याचा आरोप केला जातो.

वॉल स्ट्रीट जर्नलने 2015 साली काही कागदपत्रं उघडकीला आणली होती. त्यात 700 मिलियन डॉलर्स या फंडातून पंतप्रधान नजीब रझाक यांच्या वैयक्तिक खात्यात वळते केल्याचा उल्लेख होता. नजीब यांनी या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

काही दिवसांपूर्वीच 1MDB च्या संदर्भात कोणत्याही बातमीला सरकारने दुजोरा दिला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मलेशिया सरकारनं फेक न्यूजचा सामना करण्यासाठी एक नवीन कायदा करण्याची तयारी सुरू केली आहे. त्यात गुन्हेगारांना 10 वर्षांच्या शिक्षेची शिफारस करण्यात आली आहे.


सामग्री: अँटोनियो गुटेरस

कोरोना लस जगातील अनेक देशांपर्यंत पोहोचणं शक्य नव्हतं. अशा स्थितीत भारताने लसीकरणासाठी या देशांची मदत केली होती. त्यामुळे जगाने आता भारताची मदत करण्याची वेळ आली आहे, असं गुटेरस यांनी म्हटलं होतं. मात्र भारताने ही मदत नाकारल्याचं हक यांनी सांगितलं.

PTI शी बोलताना हक म्हणाले, "आम्ही कोव्हिड साथीशी संबंधित साहित्याचा पुरवठा करण्यासाठी मदतीचा प्रस्ताव ठेवला होता. पण भारतात याची गरज नाही. इथं आधीपासून एक मजबूत यंत्रणा कार्यरत आहे, असं उत्तर आम्हाला मिळालं. पण आम्ही अजूनही मदत करण्यासाठी तयार आहोत. आमच्याकडून हा प्रस्ताव अजूनही खुला आहे."

संयुक्त राष्ट्रांकडून आवश्यक साहित्याचा पुरवठा भारताला करण्यात येणार आहे का, या प्रश्नाचं उत्तर देताना हक म्हणाले, "अजूनपर्यंत तसं काही ठरलेलं नाही. पण आमचे लोक त्या तयारीत आहेत. आम्ही भारतातील UN शी संबंधित लोकांच्या संपर्कात आहोत. गरज भासल्यास आम्ही मदत नक्की करू. भारतात कोरोना संकट खूप मोठं झालं आहे. आमची त्यावर नजर आहे."

अमेरिकन नागरिकांनी भारतातून तत्काळ परतावं, अमेरिकेचं आवाहन

भारतात असलेल्या अमेरिकन नागरिकांनी तात्काळ भारतातून मायदेशात परतावं, असं आवाहन अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने केलं आहे.

अमेरिकेने यासंदर्भात ट्रॅव्हल 4 नामक एक सूचनापत्रक जारी केलं आहे. हेल्थ अलर्ट जाहीर करताना अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं, "भारतात कोरोनाबाधितांच्या तसंच मृतांच्या संख्येत दिवसेंदिवस विक्रमी वाढ होत आहे.

कोव्हिड 19 चाचणी करण्याची क्षमताही मर्यादित आहे. रुग्णालयात वैदयकीय गरजेच्या वस्तूंचा तुटवडा आहे. नव्या रुग्णांसाठी बेडसुद्धा उपलब्ध नाहीत. भारतातील वैद्यकीय यंत्रणा कोलमडली असून अमेरिकन नागरिकांनी तत्काळ भारतातून निघणारं विमान पकडून मायदेशी परतावं, अशी सूचना अमेरिकेने केली आहे.

देशात गुरुवारी (29 एप्रिल) 3 लाख 79 हजारपेक्षा जास्त रुग्ण, 3645 मृत्यू

भारतात गुरुवारी (29 एप्रिल) 3 लाख 79 हजार 257  कोरोनाबाधितांची नोंद झाली. तसंच गुरुवारी 3645 जणांचा कोरोनाने मृत्यू झाला, अशी माहिती केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने दिली आहे.

दरम्यान, बरे होणाऱ्या नागरिकांची संख्याही मोठी आहे. गेल्या 24 तासांत 2 लाख 4 हजार 832 जणांना रुग्णालयांतून डिस्चार्ज देण्यात आला. तसंच आतापर्यंत 15 कोटी 20 हजार 648 जणांना कोरोना प्रतिबंधक लस देण्यात आल्याचं आरोग्य विभागाने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरस साथीने भारतात धुमाकूळ घातला आहे. या पार्श्वभूमीवर संयुक्त राष्ट्र संघटनेने (UN) भारताच्या मदतीचा प्रस्ताव समोर ठेवला होता. पण भारताने संयुक्त राष्ट्रांकडून कोणतीही मदत स्वीकारण्यास नकार दिल्याची माहिती UN चे प्रमुख अँटोनियो गुटेरस यांचे उपप्रवक्ते फरहान हक यांनी PTI वृत्तसंस्थेला दिली आहे.


सामग्री: अंखी दास

अंखी दास ऑक्टोबर 2011 पासून फेसबुकसाठी काम करत होत्या. त्या भारतात फेसबुकच्या पब्लिक पॉलिसी प्रमुख होत्या.

फेसबुकच्या आधी त्या भारतामध्ये मायक्रोसॉफ्ट कंपनीच्या पब्लिक पॉलिसी हेड होत्या. जानेवारी 2004 मध्ये त्या मायक्रोसॉफ्टमध्ये रुजू झाल्या. या कंपनीत जवळपास आठ वर्षे काम केल्यानंतर त्या फेसबुकमध्ये गेल्या.

त्यांनी दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातून आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि राज्यशास्त्र या विषयातून मास्टर्स डिग्री मिळवली. त्या 1991 ते 1994 दरम्यान जेएनयूमध्ये शिकत होत्या. कोलकात्यातील लॉरेटो कॉलेजमधून त्यांनी ग्रॅज्युएशन पूर्ण केलं.

विशेष म्हणजे या जगातील सर्वांत यशस्वी आणि प्रभावशाली कंपन्यांमध्ये गणना होणाऱ्या फेसबुकनं आपल्या फेसबुक इंडिया या पेजवर किंवा वेबसाइटवर भारतात काम करणाऱ्या अधिकाऱ्यांबद्दल कोणतीही माहिती दिली नाहीये.

अंखी आता चर्चेत का?

हे जाणून घेण्यासाठी आधी अंखी दास यांनी इंडियन एक्सप्रेसमध्ये छापलेल्या एका लेखाची चर्चा करायला हवी.

मुंबईवरील हल्ल्याला दहा वर्षे पूर्ण झाली तेव्हा म्हणजेच 24 नोव्हेंबर 2018 ला अंखी दास यांचा लेख प्रसिद्ध झाला होता. त्याचं शीर्षक होतं- No Platform For Violence

त्यामध्ये त्यांनी लिहिलं होतं, "कट्टरतावादाला प्रोत्साहन देणाऱ्या लोकांना आपला वापर करू न देण्याबद्दल फेसबुक कटिबद्ध आहे." या वर्षभरात आम्ही 1 लाख 40 हजार गोष्टी हटवल्या आहेत, ज्यामध्ये कट्टरतावादाशी संबंधित गोष्टी होत्या.

या लेखात त्यांनी म्हटलं होतं की, फेसबुककडे तज्ज्ञांची एक टीम आहे. यामध्ये माजी सरकारी वकील, कायदेतज्ज्ञ, कट्टरतावाद विरोधी संशोधक, बुद्धिजीवी सहभागी आहेत. त्याचबरोबर जिथे कट्टरतावादी कारवाया चालतात अशा केंद्रातील भाषा समजणारे लोकही आहेत.

एकूणच त्यांच्या लेखाचा सूर असा होता, की फेसबुक कट्टरतावादाशी संबंधित गोष्टींचा प्रचार-प्रसार करणाऱ्या गोष्टी पकडण्याबद्दल अतिशय सजग आहे आणि त्यावर त्यांचं प्रभावी नियंत्रणही आहे.

सध्या जो वाद सुरू आहे त्याच्या केंद्रस्थानी हाच मुद्दा आहे- भारतात फेसबुकवर काही द्वेष पसरवणाऱ्या गोष्टी प्रसिद्ध झाल्या, मात्र अंखी दास यांनी त्या हटवण्यास विरोध केल्याची चर्चा आहे.

काय आहे आरोप?

अमेरिकन वर्तमानपत्र वॉल स्ट्रीट जर्नलमध्ये 14 ऑगस्टला एक रिपोर्ट प्रसिद्ध झाला होता. जगातील सर्वांत मोठी सोशल मीडिया कंपनी, जिच्याकडेच व्हॉट्स अॅपचीही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेसबुक या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या भारतातील पब्लिक पॉलिसी विभागाच्या प्रमुख अंखी दास यांनी राजीनामा दिला आहे. फेसबुक कंपनीने यासंदर्भात माहिती दिल्याचं ट्वीट पीटीआय वृत्तसंस्थेनं केलं आहे.


सामग्री: अंगणवाडीत मुलांना पोषण आहार दिला जातो.

अंगणवाडी सेविका आणि कर्मचाऱ्यांना अत्यावश्यक सेवा कायद्याच्या (MESMA) कक्षेत आणण्याचा निर्णय सरकारने नुकताच घेतला आहे.

या निर्णयामुळे आधीच वेतन मिळत नसल्यामुळं त्रस्त असलेले अंगणवाडी कर्मचारी आणखी संतप्त झाले आहेत. अंगणवाडी सेविका  संपावर का जातात हे समजून घ्यायला आधी अंगणवाडी म्हणजे काय हे समजून घ्यायला हवं. भारतातील अंगणवाडीचा प्रवास सांगणारा हा बीबीसी मराठीचा विशेष लेख त्यासाठीच :

आणीबाणीच्या काळात सुरू झालेल्या या योजनेचा उद्देश गरीबातल्या गरीब बालकांचं आरोग्य सुधारणं हा होता. एकात्मिक बालविकास सेवा योजना राबवणारा हा उपक्रम जगातला महत्त्वाचा अन्नसुरक्षा कार्यक्रम म्हणूनही ओळखला जातो.

आपल्या प्रलंबित मागण्यांसाठी देशभरातल्या अंगणवाडी सेविका, मदतनीस जेव्हा संप करतात तेव्हा अंगणवाडीच्या प्रश्नांची चर्चा होते. पण अंगणवाडी नेमकं काय करते?  2 ऑक्टोबर 1975 साली सुरू झालेला एकात्मिक विकास बालविकास सेवा योजनेचा प्रवास अंगणवाडी पर्यंत कसा येऊन पोहोचला? अंगणवाडी सेविकांना 'अंगणवाडी ताई' म्हटलं जातं. त्या ताईचं आज म्हणणं काय आहे?

खरंतर  एकात्मिक बालविकास प्रकल्प आणि राष्ट्रीय आरोग्य मिशनतर्फे चालवण्यात येणाऱ्या केंद्र सरकारच्या योजना देशातल्या गरीब वर्गातील लोकांसाठी प्राथमिक सेवा म्हणून दिल्या जातात. त्या सेवा पुरवणाऱ्या सर्व कर्मचाऱ्यांना मानधन तत्त्वावर पगार दिला जातो.

काय आहेत मागण्या

बालमृत्यू रोखण्यासाठी आणि कुपोषणाचा दर कमी करण्यासाठी अंगणवाडीची योजना महत्त्वाची मानली गेली.

एकात्मिक बालविकास सेवा योजना (ICDS)

एकात्मिक बालविकास सेवा योजना 2 ऑक्टोबर 1975 साली सुरू करण्यात आली. ही योजना प्रत्यक्षात आणीबाणीच्या काळात सुरू झाली असली तरी त्याचा उद्देश गरीबातल्या गरीब बालकांचं आरोग्य सुधारणं हा होता. युनिसेफ, वर्ल्ड बँक यांच्या मदतीने सुरू झालेला भारत सरकारसाठीचा हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प होता. प्रायोगिक स्वरूपात सुरू झालेला हा प्रकल्प सुरुवातीला देशभरात 33 ठिकाणी सुरू करण्यात आला.  या प्रकल्पाचं गाव-वस्त्या पातळीवरचं केंद्र होतं ते म्हणजे अंगणवाडी.

आरोग्यासोबतच 3 ते 6 वयोगटातील मुलांना पूर्वप्राथमिक शिक्षण देणं हे देखील अंगणवाड्यांना साध्य करायचं होतं. कारण अंगणवाडी ताई पुढे या मुलांना प्राथमिक शाळेत दाखल करायला मदत करणार होती. अंगणवाडीच्या जडणघडणीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अत्यंत कमी वेतन आणि कोणत्याही सुविधा मिळत नाही नसल्यामुळं महाराष्ट्रातील अंगणवाडी सेविकांमध्ये आधीच असंतोषाचं वातावरण आहे. आता या मागण्यांसाठी संप केल्यास अंगणवाडी सेविकांवर होणार कारवाई होणार आहे.


सामग्री: अंगूरा बीबी

विकासचं खरं नाव दुसरंच काहीतरी आहे. तृणमूल काँग्रेसच्या काउन्सिलरच्या निवडणुकीदरम्यान गोळी चालवणं,  अनधिकृतरित्या वसुली करणं, लोकांना धमकावणं आणि मारहाण करणं ही कामं अनेक वर्षं केल्याचं ते सांगतात.

याबदल्यात त्यांना कच्चा माल जास्त किमतीला विकण्याची सूट होती. यातून महिन्याकाठी  विकास तीन ते साडे तीन लाख रुपये कमावत असत. बिल्डर लोकांना त्यांच्याकडूनच कच्चा माल खरेदी करावा लागायचा, अन्यथा त्यांची खैर नसे.

या राजकीय आणि आर्थिक रॅकेटला पश्चिम बंगालमध्ये 'सिंडिकेट' म्हटलं जातं. यातून येणाऱ्या कमाईचा भाग खालपासून वरपर्यंत जातो.

विकास यांच्यासारखे युवक पश्चिम बंगालमधल्या राजकीय हिंसाचाराचे जमिनीवरील सूत्रधार आहेत. "आमच्यासारखे युवक पूर्वी सत्ताधारी असलेल्या डाव्या संघटनांसाठी काम करत असत", विकास सांगतात. सत्ता बदलली तशी विकास यांच्यासारख्या युवकांची निष्ठाही बदलली.

भेट होण्यापूर्वी जेव्हा आम्ही फोनवर बोललो तेव्हा विकास यांच्या आवाजात भीती होती. मुलाखतीविषयी कुणाला कळेल की काय याची त्यांना भीती वाटत होती. कोलकात्याच्या बाहेर पुरुलिया, बीरभूम इथे लोकांनी मला या 'भीती'विषयी सांगितलं होतं.

रवींद्रनाथ टागोर यांच्याशी जोडलेल्या शांती निकेतनमधल्या एका राजकीय कार्यकर्त्याशी आम्ही संपर्क साधायचा प्रयत्न केला. "लोकांना या भेटीविषयी माहिती झालं तर माझ्या संपूर्ण कुटुंबाला ठार करण्यात येईल," असं त्यांचं उत्तर होतं.

राजकारणावर बोलताना लोक का घाबरतात?

बीरभूम जिल्ह्यातल्या शांती निकेतनमधल्या एका प्राध्यापकानं हळू आवाजात मला सांगितलं, "भीती जणू आमच्या रक्तात भिनली आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीदरम्यान टीएमसीच्या कार्यकर्त्यांनी लोकांना धमकी दिली की, मत न दिल्यास तुमच्या आई-बहिणींवर बलात्कार केला जाईल. आजकाल आम्ही राजकारणावर बोलतो तेव्हा अगोदर मागे वळून पाहतो की कुणी ऐकत तर नाही ना? माझा तर कोणत्याही पक्षाशी काही संबंध नाही. तरीसुद्धा मला भीती वाटतेय."

"मे महिन्यात झालेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीत जवळजवळ 30 % जागांवर विरोधी पक्षांनी उमेदवार उभे केले नव्हते आणि टीएममीच्या उमेदवाराला बिनविरोध निवडून देण्यात आलं होतं. हे सर्व टीएमसीच्या दहशतीमुळे झालं," असं विरोधी पक्षांचं म्हणणं आहे.

टीएमसीच्या उमेदवारांनी आमच्या उमेदवारांना हिंसेची भीती घालून त्यांना उमेदवारी अर्ज दाखल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोलकतामध्ये जोरदार पाऊस सुरू होता. रस्त्यावर सगळीकडे चिखल साचलेल्या एका गल्लीत आम्ही विकास कुमारची वाट पाहात होतो.


सामग्री: अंटार्क्टिका अमेरी

एवढ्या मोठ्या हिमनगाकडे लक्ष ठेवणं आवश्यक आहे, कारण भविष्यात तो जहाजांची येजा रोखू शकतो.

अमेरी हा अंटार्क्टिकामधला तिसरा सगळ्यात मोठा हिमनगाचा समूह किंवा एक बर्फाळ प्रदेश आहे. अंटार्क्टिकात बर्फ वितळून पाणी जाण्याच्या दृष्टीने हा प्रदेश महत्त्वाचा आहे.

यापूर्वी अमेरीतून 1960च्या दशकात 9,000 स्क्वेअर किमीचा महाकाय हिमनग वेगळा झाला होता.

हा हिमप्रदेश म्हणजेच जमिनीवरून समुद्राला मिळणाऱ्या अनेक हिमनद्यांचा समूह आहे. हिमनग वितळण्याच्या प्रक्रियेसह जैवसंस्थेचा समतोल साधला जातो.

सॅटेलाईटद्वारे दिसणारे छायाचित्र

शास्त्रज्ञांना कोणता हिमखंड वितळणार आहे, याची माहिती असते. पूर्व भागात हिमनगांची हालचाल वेगाने होत असल्याने तूर्तास सगळं लक्ष त्यादिशेने आहे.

या भागाचं नाव 'Loose tooth' असं पडलं आहे. एखाद्या लहान मुलाचा दात पडावा, असं या भागात हिमनग वितळल्यानंतरचं चित्र दिसतं आहे.

दोन्ही तुकडे विलग झाले असले तरी एकमेकांशी जोडलेले आहेत. D28 विखुरलं आहे.

Loose tooth हे 2010 ते 2015 या कालावधीत वितळेल असा अंदाज प्राध्यापक फ्रिकर यांनी व्यक्त केला होता.

हा हिमनग वितळणं आणि हवामान बदल यांचा संबंध नाही, असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. हा हिमनग तुटल्याने घाबरून जाण्याचं कारण नाही असं संशोधकांनी म्हटलं आहे.

एवढ्या प्रचंड आकाराचा हिमनग तुटल्याने बाकी गोष्टींवर परिणाम होऊ शकतो, म्हणूनच द ऑस्ट्रेलियन अंटार्क्टिक डिव्हिजनच्या पुढील घडामोडींकडे बारीक लक्ष आहे.

अमेरीची बदललेली रचना

D28चा 210 मीटर जाडीचा आहे आणि त्याने 315 अब्ज टन बर्फाळ क्षेत्रफळ व्यापलं होतं. D28 हे नाव US नॅशनल आईस सेंटरनं दिलं आहे.

D28 हे A68 नावाच्या महाकाय हिमनगापासून विलग झालं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंटार्क्टिकामध्ये गेल्या 50 वर्षातला सगळ्यात मोठा हिमनग तुटून वेगळा झाला आहे. 315 अब्ज टनांच्या या हिमनगाचा आकार 1,636 चौरस किलोमीटर एवढा आहे, म्हणजे मुंबईच्या तिप्पट किंवा पुण्याच्या पाचपट आकाराचा!


सामग्री: अंटार्क्टिकाचा अपवाद वगळता पृथ्वीवरचं हे सगळ्यांत थंड ठिकाण ठरलं आहे. एवढ्या थंडीत तिथले लोक कसे राहत आहेत, तुम्हाला प्रश्न पडला असेल?

चिंता नको. प्रचंड थंडी असली तरी या गावातलं जनजीवन नियमितपणे सुरू आहे. तुम्हीच पाहा...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगातलं सगळ्यांत थंड गाव म्हणून रशियातलं ओयम्याकन हे गाव प्रसिद्ध झालं आहे. सध्या या गावाचं तापमान घसरून उणे 68 डिग्री झालं आहे.


सामग्री: अंटार्क्टिकामध्ये बर्फवृष्टीत वाढ झाल्याची नोंद करण्यात आली आहे.

जागतिक समुद्र पातळीत वाढमध्येही अंटार्क्टिकामधील अधिकच्या बर्फवृष्टीचा परिणाम झाल्याचे दिसून येते. असं असलं तरी या खंडाच्या आजूबाजूला असलेला बर्फ वितळत असल्याने महासागराच्या पाणी पातळीत वाढ होत आहे.

या शुभ्र खंडावर 1801-1810 च्या तुलनेत 2001-2010 दरम्यान दरवर्षी 272 अब्ज टन इतका अधिक बर्फ साठला होता.

जादा साठलेलं हे बर्फ मृत सागरातील पाण्याच्या दुप्पट आहे.

दुसऱ्या शब्दात सांगायचं तर न्यूझीलंडला एक मीटर पाण्यात बुडवण्यासाठी जेवढं पाणी लागेल इतक्या पाण्याइतकं हे बर्फ आहे.

डॉ. लिझ थॉमस यांनी या अभ्यासातील निष्कर्ष 'युरोपीयन जिओसायन्सेस युनियन'च्या (EGU) सर्वसाधारण सभेत मांडले. वर्तमानात हिमस्तराचं नुकसान व्यापकस्तरावर अभ्यासण्याचा प्रयत्न यातून झाला आहे.

"आतापर्यंतची सर्वसाधारण कल्पना अशी आहे की यात काहीच बदल झालेला नाही - ते फक्त स्थिर आहे. पण असं काही नाही हे या अभ्यासातून दिसून येते," असं डॉ. लिझ म्हणतात.

कोर ड्रिल घेताना

डॉ. लिझ आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी अंटार्क्टिका खंडातील विविध भागातून गोळा केलेल्या बर्फाच्या 76 कोर ड्रिलचा अभ्यास केला. हे सिलिंडर म्हणजे दरवर्षी जमा होत जाणाऱ्या बर्फाचे गोठलेले थर असतात.

याआधी जे सर्वेक्षण करण्यात आलं होतं. ते फक्त 16 कोर ड्रिलवर आधारीत होतं. आताचं व्यापक आहे. या खंडातील बर्फवृष्टीचा पॅटर्न अभ्यासण्यासाठी ते महत्त्वाचं ठरलं.

अंटार्क्टिका खंडात 1800 आणि 2010 दरम्यान दर दशकात 7 अब्ज टन प्रमाणे अतिरिक्त बर्फाचा स्तर तयार झाला. 1900 नंतरचा काळ लक्षात घेतल्यास प्रति दशक हे प्रमाण 14 अब्ज टन असं होतं.

दरम्यान 2018च्या सुरूवातीला रॉयटरचे फोटो जर्नालिस्ट अलेक्झांडर मेनेगिनी यांनी अंटार्क्टिकाची सफर केली. त्यावेळी त्यांनी टिपलेली ही सुंदर छायाचित्रं खास तुमच्यासाठी.

आकाशातून दिसणारे अंटार्क्टिकातील हिमनदीचं हे दृश्य.

अंटार्क्टिकामधील समुद्री पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी युरोपीयन युनियनने प्रस्ताव सादर केला आहे. त्याअंतर्गत ग्रीन पीसतर्फे या टूरचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

समुद्र किनाऱ्यावर विहार करणारे पेंग्विन्स

चार दिवसांच्या प्रवासानंतर या द्विपावर आढळले ते व्हेल्स, पेंग्विन्स आणि असंख्य हिमनद्या.

बेबी पेंग्विंनला घास भरवताना पेंग्विन्स

प्रस्तावित 'Weddell Sea Marine Protected Area (MPA)'मध्ये 18...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंटार्क्टिकामधील बर्फवृष्टीबाबतीत शास्त्रज्ञांनी दोनशे वर्षांतील निरीक्षण नोंदवलं आहे. त्यानुसार या कालावधीत बर्फवृष्टीत 10% वाढ झाल्याचं  दिसून आलं आहे.


सामग्री: अंटार्टिका खंडावरील हा बर्फ जणू शुगर क्यूब्स ठेवल्याप्रमाणेच दिसतो आहे. हवेतून घेतलेला हा फोटो पीटर कॉन्वे यांनी १९९५ मध्ये घेतला होता.

रॉयल सोसायटी पब्लिशिंग फोटोग्राफी स्पर्धेत या सगळ्या विजेत्यांना या वर्षीच्या पृथ्वी, विज्ञान आणि जलवायू या विभागात विजेते म्हणून सहभागी करण्यात आलेलं आहे.

पर्यावरण विज्ञान या विभागात निको द ब्रुयन यांना या छायाचित्रासाठी पुरस्कार देण्यात आला आहे. अंटार्टिकातल्या एका किनाऱ्यावर अचानक हिंस्त्र किलर व्हेल येतात आणि त्यांच्यापासून वाचण्यासाठी पाण्यातले पेंग्विन तिथून पळ काढतात. हे दृश्य निको द ब्रुयन यांनी आपल्या कॅमेऱ्यात योग्य वेगळी कैद केलं. त्यामुळे ते विजेते ठरले.

डॅनियल मिशालिक यांनी हे छायाचित्र काढलं आहे. खगोलशास्त्र विज्ञानाच्या विभागात या छायाचित्राला विजेतेपद मिळालं आहे.

विज्ञानाशी निगडीत छायाचित्रांसाठी यंदा स्पर्धा होती. खगोलशास्त्र, व्यवहार, भौतिकशास्त्र, पर्यावरण आणि मायक्रो-इमेजिंग या विभागात यंदा ११०० जणांचे अर्ज आले होते.

पूर्व ग्रीनलँडमधल्या समुद्र किनाऱ्यावर पाण्याकडे पाहणाऱ्या या पांढऱ्या अस्वलाला एंटोनियो डोनसिला यांनी पाहिलं आणि त्यांनी तत्काळ त्याची ही मुद्रा टिपली. डोनसिला यांना व्यवहार या विभागात या छायाचित्रासाठी विजेते म्हणून घोषित करण्यात आलं आहे.

'ऑलिव्ह ऑईल ड्रॉप हँगिंग टूगेदर' म्हणजेच ऑलिव्ह ऑईलच्या पडणाऱ्या थेंबांना कैद केलं आहे हार्व इलेत्री यांनी. मायक्रो-इमेजिंग विभागातले इलेत्री विजेते आहेत.

ज्युसेप स्वारिया यांना भौतिकशास्त्र विभागात या छायाचित्रासाठी उप-विजेता म्हणून घोषित करण्यात आलं आहे.

सुस्मिता दत्ता यांना व्यवहार या विभागात या इंडियन रोलर पक्ष्याच्या छायाचित्रासाठी विजेता म्हणून सन्मानित करण्यात आलं आहे.

चिलीमधल्या पेरानल या ऑब्झर्वेटरीनं रात्रीच्या आकाशातील या विहंगम दृश्याला आपल्या कॅमेऱ्यात कैद केलं.

 पेत्र हॉरालेक यांच्या या छायाचित्राला खगोलशास्त्र या विभागात सन्मानित करण्यात आलं.

हवाईमधल्या किलाएवा ज्वालामुखीतून बाहेर पडणाऱ्या या लाव्हारसाचे हे छायाचित्र सबरीना कॉहलेर यांनी घेतलं आहे. कॉहलेर यांना भौतिकशास्त्र विभागात पुरस्कृत करण्यात आलं आहे.

वेई-फेंग जु यांनी अमेरिकेतून दिसलेल्या या सूर्य ग्रहणाचे हे छायाचित्र टिपलं आहे. त्यांना खगोलशास्त्र विभागात उप-विजेता म्हणून घोषित करण्यात आलं आहे.

व्लादिमिर ग्रोस यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

रॉयल सोसायटीच्या छायचित्र पुरस्कारांच्या विजेत्या आणि उपविजेत्यांची छायाचित्रं जाहीर झाली आहेत. यातली काही निवडक विजेत्यांची छायाचित्रं बीबीसी मराठीनं वाचकांसमोर आणली आहेत.


सामग्री: अंडरवर्ल्ड

खंडणीच्या वेगवेगळ्या गुन्ह्यांमध्ये पोलिसांना हव्या असलेल्या रवी पुजारीला सेनेगलमध्ये पुन्हा अटक करण्यात आली आहे. बॉलीवूड कलाकारांसह अनेक बिल्डर्सना त्याने धमकावल्याचे आरोप आहेत. 'टाईम्स ऑफ इंडिया'ने यासंदर्भात वृत्त दिलं आहे. मात्र भारत सरकार, कर्नाटक पोलीस किंवा अन्य यंत्रणांनी यासंदर्भात अधिकृत पत्रक जारी केलेलं नाही.

गुन्हेगार प्रत्यार्पणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी कर्नाटक पोलिसांची एक टीम सेनेगलमध्ये आहे. त्यांच्या मदतीसाठी 'रॉ' अर्भात भारतीय गुप्तचर यंत्रणेचे अधिकारीही तिथे आहेत.

भारताकडे प्रत्यार्पण करण्याविरोधात रवी पुजाराने दाखल केलेली याचिका सेनेगलच्या सर्वोच्च न्यायालयाने फेटाळून लावली. भारतात परतायचं नसल्याने रवी पुजारीने कायदेशीर मार्ग अवलंबला होता.

रवी पुजारीवर भारतात खंडणी, हत्येसह 200हून अधिक गुन्हे दाखल आहेत. त्याच्याविरोधात रेड कॉर्नर नोटीसही जारी करण्यात आली होती. सेनेगलमध्ये रवी पुजारी, अँथनी फर्नांडिस या नावाने राहत होता.

पुजारीचा जन्म मंगळुरूजवळच्या मालपे इथं झाला. सातत्याने नापास होत असल्याने शाळेतून काढून टाकण्यात आलं. रवी 1980च्या दशकात मुंबईत आला. त्याने हॉटेलात काम करायला सुरुवात केली. त्याने छोटा राजन गँगचा भाग झाला.

बिल्डर प्रकाश कुकरेजा हत्येत सहभाग होता. 2000 साली त्याने स्वत:ची गँग सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. दुबईत राहून गँगचा कारभार हाकला. नवी मुंबईतील बिल्डर सुरेश वाधवा यांच्या हत्येचा प्रयत्न. 2005 मध्ये पुजाराच्या सांगण्यावरून वकील माजीद मेमन यांच्यावर हल्ला करण्यात आला होता.

पत्नी, 2 मुली आणि एक मुलगा असं पुजारीचं कुटुंब आहे. पत्नी पद्माला 2005 मध्ये फेक पासपोर्टप्रकरणी अटक करण्यात आली होती. जामीन मिळाल्यानंतर मंगळुरूला रवाना.

पुजारीकडे ऑस्ट्रेलियन पासपोर्ट असल्याची माहिती. चीन, हाँगकाँग आणि आफ्रिका असं फिरत असतो. इंटरपोलने रवी पुजारी आणि पद्मा यांच्याविरोधात नोटीस जारी केली होती.

2. आम्ही जे करतोय ते बाबासाहेबांनीच घटनेत लिहून ठेवलंय : नितीन गडकरी

नागरिकत्वाचा मुद्दा हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनीच घटनेत लिहून ठेवल्याचं वक्तव्य केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी एबीपी माझा आयोजित 'माझा महाराष्ट्र ,माझं व्हिजन' या कार्यक्रमात केलंय.

यावेळी नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविषयी बोलताना गडकरी म्हणाले, "नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा हा नवीन कायदा नाही, तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.

1. रवी  पुजारीला  सेनेगलमध्ये पुन्हा अटक?


सामग्री: अंतराळवीर अॅन मकलेन यांनी मान्य केलंय की त्यांनी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून त्यांच्या पत्नीच्या बँक खात्यात प्रवेश केला, पण त्याचा कुठलाही गैरवापर आपण केला नाही, असं त्यांनी म्हटल्याचं न्यूयॉर्क टाइम्सनं म्हटलं आहे.

अॅन यांच्या जोडीदार समर वॉर्डन यांनी फेडरल ट्रेड कमिशनकडे तक्रार दाखल केली होती. त्यानंतर मकलेन अंतराळातून परतल्या होत्या.

त्यांनी न्यूयॉर्क टाइम्सला वकिलामार्फत सांगितलं की त्या फक्त याची खात्री करत होत्या की घर चालवण्यासाठी पुरेसे पैसै उपलब्ध आहेत की नाही, घरातील बिलं भरण्यासाठी वगैरे. तसंच वेगळे झाल्यानंतर त्यांच्या मुलाच्या संगोपनाची पुरेशी व्यवस्था आहे की नाही, याचीही सुनिश्चिती त्या करत होत्या.

त्यांनी चुकीचं काहीच केलं नाही आणि त्या तपासात पूर्णपणे सहकार्य करत आहेत, असं त्यांचे वकील रस्टी हार्डिन यांनी सांगितलं.

मॅकलेन यांनीही ट्वीट करून म्हटलं आहे की त्यांच्यावरील आरोपांमध्ये काहीही तथ्य नाही. "आमचं वेगळं होणं अत्यंत दुःखद आणि खासगी आहे, पण आता ही गोष्ट मीडियात सर्वत्र आहे. मी मला मिळत असलेल्या पाठिंब्यासाठी आभार मानते, पण चौकशी पूर्ण होईस्तोवर काहीही बोलणं टाळेन. मला तपास प्रक्रियेत पूर्ण विश्वास आहे," असं त्या एका ट्वीटमध्ये म्हणाल्या.

वॉर्डन या हवाई दलात इंटिलिजन्स ऑफिसर होत्या. मकलेन आणि वॉर्डन यांनी 2014मध्ये लग्न केलं. यानंतर 2018मध्ये वॉर्डन यांनी घटस्फोटासाठी अर्ज केला. नासाच्या चौकशी अधिकाऱ्यांनी या दोघींशी संपर्क साधला आहे, असं न्यूयॉर्क टाइम्सच्या बातमीत म्हटलं आहे.

मॅकलेन यांनी प्रतिष्ठित वेस्ट पॉइंट लष्कर अकादमीतून पदवी पूर्ण केली आहे आणि लष्करी पायलट म्हणून इराकवर 800 हून अधिक तास उड्डाण केलं आहे. एका चाचणीनंतर त्या पायलट म्हणून पात्र ठरल्या आणि 2013मध्ये त्यांची नासासाठी निवड झाली.

आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात त्यांनी 6 महिने घालवले आहेत आणि पहिल्या महिला स्पेसवॉकसाठी त्यांची निवड झाली होती. पण सूटचे माप चुकल्याचं कारण देत नासाने त्यांचा सहभाग शेवटच्या क्षणी रद्द केला होता.

अंतराळात कायदा कुणाचा?

आंतरराष्ट्रीय अंतराळ संस्थेत US, कॅनडा, जपान, रशिया आणि युरोपियन देशांमधील पाच अंतराळ संस्थांचा समावेश आहे. यासाठी असलेल्या कायद्यात नमूद केलं आहे की, संबंधित देशातील राष्ट्रीय कायदा कोणतीही व्यक्ती अथवा जागेवरील वस्तूला लागू होईल.

याचा अर्थ कॅनडाच्या नागरिकानं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका अंतराळवीरानं आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून जोडीदाराच्या बँक खात्याचा गैरवापर केला, या आरोपाची चौकशी नासा करत आहे. जर हे आरोप सिद्ध झाले तर हा अंतराळात घडलेला पहिलाच गुन्हा ठरू शकतो.


सामग्री: अंतराळवीर कल्पना चावला

17 मार्च 1962 रोजी जन्मलेली कल्पना चावला यांचं बालपण हरियाणाच्या कर्नालमध्ये गेलं. त्या अंतराळात भरारी घेणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या.

1976 साली कर्नाल टागोर स्कूलमधून त्यांनी शालेय शिक्षण पूर्ण केलं. तर 1982साली पंजाब इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून वैमानिक इंजिनीअरिंग (Aeronautical Engineering) मध्ये पदवी घेतली. त्यानंतर उच्च शिक्षणासाठी त्या अमेरिकेला गेल्या.

1984मध्ये टेक्सास युनिव्हर्सिटीतून वैमानिक इंजिनीअरिंगमध्ये त्यांनी मास्टर्स पूर्ण केलं.

त्याच विषयात त्यांनी 1988मध्ये PhD पूर्ण केली.

हरिणायाची मुलगी ते नासाची अंतराळवीर

अमेरिकेची अंतराळ संशोधन संस्था The National Aeronautics and Space Administration (NASA) इथं कल्पना यांनी 1988 पासून फ्ल्युड डायनॅमिक्समध्ये संशोधनाला सुरुवात केली.

नासामध्ये काम केल्यानंतर ओवरसेट मेथड्स कंपनीत उपप्रमुख म्हणून रुजू झाल्या. त्याठिकाणी त्यांनी एरोडायनॅमिक्समध्ये महत्त्वपूर्ण संशोधन केलं. त्यांचे रिसर्च पेपर अनेकदा चर्चेत राहिले.

नासाने 1994 साली संभाव्य अतंराळवीराच्या यादीत कल्पना यांचा समावेश केला. मार्च 1995 साली अंतराळ क्षेत्राचा विशेष अभ्यास करण्यासाठी नासाच्या जॉनसन एरोनॉटिक्स सेंटरमध्ये प्रशिक्षण चालू केलं.

त्या दरम्यान त्यांना अंतराळवीरांच्या 15व्या फळीत ठेवण्यात आलं. तसंच एका वर्षाच्या प्रशिक्षणानंतर अंतराळयानाच्या नियंत्रण कक्षाच्या देखभालीचं काम देण्यात आलं.

नोव्हेंबर 1996मध्ये नासानं एक घोषणा केली. त्यामध्ये ATS-87 मिशनच्या संशोधनाची जबाबदारी कल्पना याच्याकडं सोपवण्यात आली.

शेवटी तो दिवस उजडलला. 19 नोव्हेंबर 1997. त्यादिवशी हरियाणाच्या मुलीनं अंतराळात झेप घेतली. त्यावेळी त्यांनी 376 तास आणि 34 मिनिटं अंतराळात घालवली.

एका महत्त्वपूर्ण योजनेचं नेतृत्व करणाऱ्या कल्पना आणि त्यांच्या टीमने पृथ्वीला 252 फेऱ्या मारल्या म्हणजे त्यांनी 1 कोटी 46 हजार किमीहून अधिक प्रवास केला.

कल्पना यांचा शेवटचा प्रवास

नासाने जेव्हा एक महत्त्वपूर्ण योजना आखली तेव्हा अनुभवी अंतराळवीर कल्पना चावला 7 सदस्यांच्या टीममध्ये महत्त्वाची जबाबदारीही त्याच्याकडं देण्यात आली.

जानेवारी 2003च्या 16 दिवसांच्या मिशनमध्ये त्यांची विशेष तज्ज्ञ म्हणून नेमणूक केली. अंतराळात केले जाणारे प्रयोग हे कल्पना यांच्या नियंत्रणाखाली करण्यात आले होते.

1...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काही लोक निधनांनतरही आपल्या आठवणीत सदैव जिवंत राहतात. अंतराळवीर कल्पना चावला यांचा शेवटचा अंतराळ प्रवास अनेकांच्या मनात कोरला आहे.


सामग्री: अंतर्गत मूल्यमापन पद्धती वापरून दहावीचे निकाल जाहीर करू असं सीबीएसई बोर्डाने स्पष्ट केलं. पण एसएससी बोर्डाकडून मात्र याबाबत अद्याप कोणताही निर्णय घेण्यात आलेला नाही.

राज्यात जवळपास 14 लाख विद्यार्थी एसएससी बोर्डाच्या माध्यमातून परीक्षा देत असतात. त्यामुळे लाखो विद्यार्थ्यांचा निकाल आणि अकरावीचे प्रवेश नि:पक्षपाती कसे करायचे यासाठी सध्या शिक्षण विभागात खलबतं सुरू आहेत.

शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी याबाबत विविध महाविद्यालयांचे प्राध्यापक, शिक्षणतज्ज्ञ यांच्याशी चर्चा करत आहोत अशी माहिती दिलीय.

तेव्हा दहावीचे निकाल कसे जाहीर करणार आणि अकरावीचे प्रवेश कसे होणार? याबाबत कोणते पर्याय शिक्षण विभागासमोर आहेत? शिक्षण विभागात कोणत्या पर्यायांवर सध्या चर्चा सुरू आहे? शिक्षणतज्ज्ञ बैठकीत कोणते मुद्दे मांडत आहेत? अशा सर्व प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न आपण या लेखात करणार आहोत.

1. अकरावीसाठी स्वतंत्र प्रवेश परीक्षा

दरवर्षी साधारण जून महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात दहावीचे निकाल जाहीर होत असतात.

जून महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून अकरावीची प्रवेश प्रक्रिया महाराष्ट्रात सुरू होते.

ही प्रवेश प्रक्रिया वेळेवर सुरू करण्यासाठी राज्य सरकारला दहावीच्या विद्यार्थ्यांचा निकाल जाहीर करणं गरजेचं आहे. अन्यथा अकरावी प्रवेशासाठी स्वतंत्र विचार केला जाऊ शकतो.

प्रातिनिधिक फोटो

शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांच्यासोबत काही प्राध्यापक आणि शिक्षण अधिकाऱ्यांची नुकतीच एक बैठक पार पडली.

सीबीएसई बोर्ड किंवा एसएससी बोर्ड दहावीचे निकाल कोणत्याही पद्धतीने जाहीर करत असले तरी अकरावीचे प्रवेश मात्र एकसमान पातळीवर आणि गुणवत्तेच्या आधारे व्हावेत असं मत बहुतांश प्राध्यापकांचे आहे.

अकरावीत प्रवेश घेत असताना विद्यार्थी विज्ञान, कला, वाणिज्य, आयटीआय किंवा इतर अभ्यासक्रमांची निवड करत असतात. त्यामुळे प्रवेश हे गुणवत्ता यादीच्या माध्यमातून करण्याचे आव्हान शिक्षण विभागासमोर आहे.

कोणत्याही बोर्डाच्या विद्यार्थ्यांमध्ये भेदभाव होऊ नये यासाठी अकरावीसाठी थेट स्वतंत्र परीक्षा घ्या अशीही मागणी शिक्षण विभागाकडून सुरू असलेल्या बैठकीतून पुढे येत आहे. ही प्रवेश परीक्षा असेल आणि याबाबत शिक्षण विभागही विचाराधीन असल्याचे समजते.

कनिष्ठ महाविद्यालय प्राध्यापक संघटनेचे प्रमुख मुकुंद आंधळकर सांगतात, "अकरावी प्रवेशासाठी एकसमान पातळीवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रात दहावीची सीबीएसई, एसएससी आणि आयसीएसई बोर्डाची परीक्षा रद्द झाल्यानंतर दहावीचे निकाल आणि अकरावीचे प्रवेश कसे होणार? असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. याबाबत महाराष्ट्र सरकार सध्या काही पर्यायांवर विचार करत आहे.


सामग्री: अंतर्मुखतेकडे कल असलेल्या या संस्कृतीवर बऱ्याचदा ते विनोदी शैलीत टीकाही करतात. पण त्यांच्या व्यक्तिमत्वातला हाच गुणधर्म तर त्यांच्या कल्पक व्यक्तित्वाची गुरुकिल्ली नसेल?

नुकत्याच पार पडलेल्या लंडन बुक फेअरसाठी लॅटव्हियन लिटरेचर या संस्थेने एक कॉमिक बुक तयार केलं होतं. बाहेरची हवा एकदम योग्य वाटल्यामुळे या कॉमिक बुकमधील प्रमुख पात्राच्या चेहऱ्यावर दुर्मीळ असं हास्य फुलतं. खरंतर, बाहेर जोरदार बर्फ पडत असतं आणि अशा या हवेत बाहेर रस्त्यावर कोणीही भेटण्याची शक्यताच नसते. त्याच्याच शब्दात सांगायचं तर, "शून्याच्या खाली (तापमान) = अचानक गाठीभेटीचा धोका सरासरीपेक्षाही कमी."

लॅटव्हियन साहित्यात सुरू असलेल्या #आयएमइन्ट्रोव्हर्ट या मोहिमेचा हे कॉमिक हा एक भाग आहे. या मोहिमेची आखणी करणाऱ्या लॅटव्हियन प्रकाशक आणि लेखिका एनेट कॉन्स्टे यांच्या मते हा एक प्रकारचा सामाजिक भिडस्तपणा त्यांच्या देशाचे उत्तम प्रतिनिधित्व करतो. हा भिडस्तपणा साजरा करण्यासाठी आणि प्रेमानं त्याची थोडीशी गंमत करण्यासाठी म्हणून त्यांनी ही मोहीम आखली आहे. "मला आमच्या या मोहिमेत कसलीच अतिशयोक्ती वाटत नाही," त्या सांगतात. "प्रत्यक्ष परिस्थिती तर आणखी वाईट आहे!"

या बाल्टिक देशात पाय ठेवताच, त्यांना नेमकं काय म्हणायचं आहे ते माझ्या लक्षात आलं. लॅटव्हियाची राजधानी असलेल्या रीगा शहरात पहिल्याच दिवशी मारलेला फेरफटका हा युरोपातील इतर कुठल्याही राजधानीतून चालण्यापेक्षा वेगळा होता. तो जास्त शांत होता. क्रोनवाल्ड पार्कच्या दिशेनं जात असताना मस्त सूर्यप्रकाश होता आणि काही वेळा तर येणाऱ्या-जाणाऱ्या गाड्या आणि बडबडणारे पर्यटक वगळता इतर कसलाच आवाज नसल्यासारखे वाटत होते. जेव्हा मी काही लॅटव्हियन लोक एकत्र चालताना पाहीले, तेव्हा ते बहुतेकदा खूप शांतपणे आणि एकमेकांत भरपूर अंतर ठेवून चालत होते. हे लोक काही फारसे कळपात रमणारे नसल्याचं मला जाणवलं.

लॅटव्हिया साहित्यातून अंतर्मुखतेवर असे विनोद केलेले असतात.

रिगा ते सिगुल्डा या तासाभराच्या रेल्वेप्रवासात ही भावना आणखी दृढ झाली. पाईनच्या घनदाट जंगलातून ईशान्येकडे जाताना मी आणि माझे मित्र बाहेरच्या निसर्गाचं वर्णन करण्यात आणि चित्रपटाविषयी काही खेळ खेळण्यात मग्न होतो. या खेळात आम्ही चांगलेच रंगलो होतो आणि जोरजोरात आमची उत्तरं ओरडून सांगत होतो, तेव्हा आमच्या लक्षात आलं की त्या रेल्वेच्या डब्यात फक्त आमचीच बडबड तेवढी सुरू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लॅटव्हिया या देशाचे नागरिक अंतर्मुख अर्थात स्वतःमध्येच रमणारे असतात. ही त्यांची संस्कृतीच आहे म्हणा ना... पण त्याचबरोबर हे लोक अतिशय कल्पक म्हणूनही ओळखले जातात.


सामग्री: अंदाजे 200 अब्ज डॉलरच्या वस्तूंवर या निर्णयाचा परिणाम होऊ शकतो. यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स आणि हॅंडबॅंगसारख्या वस्तूंवर जास्त कर लादला जाऊ शकेल.

आयात केल्या जाणाऱ्या वस्तूंवर अंदाजे 25 टक्के कर लादण्याचा प्रशासनाचा विचार आहे. या निर्णयावर अंमलबजावणी होणार की नाही हे अद्याप स्पष्ट झालं नाही.

तसेच कोणत्या वस्तूंवर कर लादला जाईल याची यादी जाहीर करण्यात आलेली नाही.

चीनने अमेरिकन वस्तूंवर कर वाढवल्यानंतर डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या प्रशासनाला हे आदेश दिले आहेत.

अमेरिकेनं 50 अब्ज डॉलरचा कर चिनी वस्तूंवर लादला आहे. त्या करामध्ये नव्या उत्पादन शुल्काची भर पडणार आहे. अमेरिकेने कर लादल्यानंतर चीननं देखील 50 अब्ज डॉलरचा कर अमेरिकन वस्तूंवर लावला.

आता चिनी वस्तूंवर कर लावण्याची पुढील प्रक्रिया सुरू करावी असे आदेश ट्रंप यांनी दिल्याचं वृत्त आहे. मात्र अद्याप याची औपचारिक घोषणा करण्यात आलेली नाही.

डोनाल्ड ट्रंप आणि शी जिनपिंग

7 सप्टेंबर रोजी ट्रंप यांनी म्हटलं होतं, 200 अब्ज डॉलरचा कर लवकरच लादला जाईल आणि वस्तूंवर 267 अब्ज डॉलरचा कर लावण्याचा निर्णय माझ्याकडून सूचना आल्यानंतर लवकरच घेतला जाईल.

या संदर्भात व्हाईट हाऊस आणि अमेरिकेच्या व्यापार प्रतिनिधींच्या कार्यालयाला याबाबत विचारणा करण्यात आली पण त्यांच्याकडून काही उत्तर मिळाले नाही.

ब्लूमबर्ग न्यूजनं सर्वांत आधी ही बातमी दिली. त्यांचं म्हणणं आहे की अद्याप यादी जाहीर झाली नसल्यामुळे अजून हा निर्णय जाहीर करण्यात आलेला नाही.

या बातमीनंतर अमेरिकन शेअर बाजार मंदावला आहे.

ट्रेड वॉरमुळं निर्माण झालेला तणाव निवळण्यासाठी पुन्हा चर्चा सुरू करावी यासाठी ट्रंप सरकारमधील काही लोक प्रयत्नशील आहेत पण ट्रंप यांचं म्हणणं आहे की दोन्ही देशांमध्ये करार व्हावा यासाठी आपल्यावर कुठलाही दबाव नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चिनी वस्तूंवर कर लादण्यासंदर्भात हालचाल सुरू करावी असा आदेश राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला असल्याचं वृत्त माध्यमांनी दिलं आहे. चीन आणि अमेरिकेतली ट्रेड वॉर अद्यापही सुरू आहे. त्याच पार्श्वभूमीवर चिनी वस्तूंवर कर लादण्याच्या पुढच्या टप्प्यावर कारवाई सुरू करावी असं ट्रंप प्रशासनानं म्हटलं आहे. यामुळे चीन आणि अमेरिकेतील ट्रेड वॉरचा प्रश्न निकाली लागण्यासंदर्भातली चर्चा निष्फळ ठरल्याचं सांगितलं जात आहे.


सामग्री: अंधश्रद्धा निर्मूलन समितिच्यावतीने पुण्यात 'जबाब दो' आंदोलन करण्यात आलं.

पुण्यात ओंकारेश्वर पुलापासून ते साने गुरूजी स्मारकापर्यंत मोर्चा काढण्यात आला. यावेळी "मारेकरी सापडले, सूत्रधार कधी?" असा सवाल मोर्चात सहभागींनी उपस्थित केला.

20 ऑगस्ट 2013ला पुण्यातल्या ओंकारेश्वर पुलावर डॉ. दाभोळकर यांची हत्या झाली होती.

या हत्येप्रकरणात सीबीआयनं नुकतच औरंगाबादमधून संशयित सचिन अंदुरे याला अटक केली. त्याला 26 ऑगस्टपर्यंत सीबीआय कोठडी देण्यात आली आहे.

या मोर्चांत बाबा आढाव, हमीद दाभोलकर, मुक्ता दाभोलकर, शैला दाभोळकर, प्रा. मेघा पानसरे, अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख, कम्युनिस्ट नेते अजित अभ्यंकर, मुक्ता मनोहर आणि अभिनेत्री सोनाली कुलकर्णी सहभागी झाले होते.

तसंच विविध क्षेत्रातले मान्यवर, कलाकार, नागरिक आणि चळवळीतले कार्यकर्ते मोठ्या संख्येनं सहभागी झाले होते.

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या वतीनं पुण्यात 'व्यर्थ ना हो बलिदान' हे व्याख्यान आयोजित करण्यात आलं.

निषेध मोर्चानंतर साने गुरूजी स्मारक इथं 'व्यर्थ ना हो बलिदान' हे व्याख्यान आयोजित करण्यात आलं. यामध्ये ज्येष्ठ अभिनेते अमोल पालेकर, तुषार गांधी, मुक्ता दाभोलकर आणि प्रा. मेघा पानसरे यांनी भूमिका मांडली.

अंधश्रद्धा झुगारून आपल्या बुद्धीचा वापर करण्यासाठी आपण वचनबद्ध होऊया. हीच डॉक्टरांना खरी श्रद्धांजली ठरेल, अशी प्रतिक्रिया सोनाली कुलकर्णी यांनी दिली.

कोल्हापुरात सनातन संस्थेच्या वतीनं 'अंनिसवालो जबाब दो' हे आंदोलन करण्यात आलं.

दरम्यान अंधश्रद्धा निर्मुलन समितीनं आयोजित केलेल्या आंदोलनाला प्रत्यूत्तर म्हणून कोल्हापुरात सनातन संस्थेच्या वतीनं 'अंनिसवालो जबाब दो' हे आंदोलन करण्यात आलं. संस्थेच्या वतीनं कोल्हापुरातल्या मिरजकर तिकटी इथं घंटानाद आंदोलन करण्यात आलं.

"डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येला 5 वर्षं पूर्ण होत आहेत. या कालवधीत कोणताही पुरावा नसताना सनातन संस्था हाच तपासाचा एकमेव केंद्र मानत, अनेक साधकांची नावं घेऊन त्यांची बदनामी करण्यात आली. याचा जबाब पुरोगामी संघटना आणि अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीनं द्यावा," अशी प्रतिक्रिया सनातनचे पदाधिकारी मानसिंग शिंदे यांनी दिली.

कोल्हापुरात अंधश्रद्धा निर्मुलन समितीच्यावतीनं धरणं आंदोलन करण्यात आलं.

दरम्यान अंधश्रद्ध निर्मूलन समिती आणि इतर पुरोगामी संघटनांच्यावतीनं डॉ....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे संस्थापक डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येला आज 5 वर्षं पूर्ण झाली. या निमित्तानं अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या वतीनं राज्यभर 'जबाब दो' आंदोलन करण्यात आलं. तर कोल्हापुरात सनातन संस्थेच्या वतीनं या आंदोलनाला प्रत्यूत्तर म्हणून घंटा नाद आंदोलन करण्यात आलं.


सामग्री: अंधेरीच्या महानगर दंडाधिकारी न्यायालयाने 1 फेब्रुवारी रोजी कंगनाला समन्स बजावून 1 मार्चला न्यायालयात हजर राहण्याचे आदेश दिले होते. पण कंगना सोमवारी (1 मार्च)न्यायालयात हजर झाली नाही.

याप्रकरणी मॅजिस्ट्रेट आर. आर. आर. खान यांनी कंगनाविरुद्ध जामीनपात्र वॉरंट जारी केलं.

कंगनाला बजावण्यात आलेला समन्स कायद्यानुसार घालून दिलेल्या प्रक्रियेचे पालन न करता बाजवण्यात आला होता असा युक्तिवाद कंगनाचे वकील रिझवान सिद्दीकी यांनी केला.

दंडाधिकाऱ्यांच्या कार्यपद्धतीला आव्हान देणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयात दाखल केली जाईल, असंही ते म्हणाले.

या प्रक्रियेला आव्हान दिलं जात असलं तरी उच्च न्यायालयाने समन्सला स्थगिती न दिल्यास कंगनाला निर्देशानुसार न्यायालयात हजर राहावं लागेल असा युक्तिवाद जावेद अख्तर यांचे वकील वृंदा ग्रोव्हर यांनी केला आहे.

काय आहे प्रकरण?

फेब्रुवारी महिन्यात मुंबई पोलिसांनी कोर्टात एक अहवाल सादर करत कंगनाविरुद्ध मानहानीच्या दाव्याची तक्रार असल्याचा उल्लेख केला.

जावेद अख्तर यांनी गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये ही तक्रार दाखल केली होती. कंगनाने आपल्या विरोधात निराधार चुकीची वक्तव्य केली आणि यामुळे आपल्या प्रतिष्ठेला हानी पोहचली अशी तक्रार जावेद अख्तर यांनी केली होती.

जून 2020 मध्ये अभिनेता सुशांत सिंग राजपूतच्या मृत्यूनंतर बॉलिवूडमध्ये उपस्थित असलेल्या 'कोटरी'चा हवाला देत कंगनाने एका मुलाखतीत आपल्याविरुद्ध अपमानास्पद टिप्पणी केल्याचा दावा जावेद अख्तर यांनी आपल्या तक्रारीत केला होता.

कंगनाच्या अशा निराधार टिप्पणीमुळे आपली प्रतिष्ठा खराब झाल्याचा दावा जावेद अख्तर यांनी आपल्या याचिकेतही केला आहे.

26 मार्च रोजी या प्रकरणाची पुढील सुनावणी होणार आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गीतकार जावेद अख्तर यांनी दाखल केलेल्या मानहानीच्या तक्रारीवरून मुंबईतील महानगर दंडाधिकारी न्यायालयाने सोमवारी (1 मार्च) अभिनेत्री कंगना राणावतविरुद्ध जामीनपात्र वॉरंट जारी केलं आहे.


सामग्री: अंधेरीत ब्रिज कोसळला

लोकल सेवा सुरळीत व्हायला उद्या सकाळपर्यंतची वाट पाहावी लागेल, असं पश्चिम रेल्वेने म्हटलं आहे. दुपारी 2च्या सुमारास अंधेरीहून मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसकडे जाणारी हार्बर लाईन सुरू झाली.

पश्चिम रेल्वेच्या लोकल अंधेरी पार करू शकत नसल्यामुळे रस्त्यांवर ठिकठिकाणी वाहनांच्या लांब रांगा लागल्या आहेत.

मंगळवारी सकाळी हा खोळंबा झाला असताना मुसळधार पाऊस सुरू होता. हवामान विभागाने येत्या 2 दिवसांत मुंबईत जोरदार पाऊस पडू शकतो, असा इशाहा दिला आहे. आवश्यक नसल्यास घराबाहेर पडू नका, असं मुंबईच्या महापौरांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, या ब्रिजच्या देखरेखीची जबाबदारी रेल्वेची होती, असं महापौर विश्वनाथ महाडेश्वर यांनी म्हटल्यामुळे आता बॉल रेल्वेच्या कोर्टात आहे.

पाहूयात सकाळपासून काय काय झालं -

दुपारी 1.12 वाजता

पश्चिम रेल्वेची संपूर्ण वाहतूक पूर्ववत होण्यासाठी उदयाचा दिवस उजाडेल असं मदतकार्यात सहभागी असलेल्या अधिकाऱ्यांनी आमच्या प्रतिनिधी जान्हवी मुळे यांना सांगितलं आहे.

दुपारी 12.40 वाजता

वाहतुकीचा खोळंबा झाल्यामुळे प्रवासी अडकून पडले आहेत.

दुपारी 12.27 वाजता

मुंबईच्या डबेवाल्यांची सेवा खंडित झाली आहे. अंधेरी ते विरारच्या दरम्यान काही डबेवाले अडकून पडले आहेत. त्यामुळे डबेवाल्यांची सेवा आज बंद राहणार असल्याचं डबेवाले संघटनेचे प्रवक्ते सुभाष तळेकर यांनी सांगितलं आहे.

दुपारी 12.18 वाजता

संध्याकाळी 7 वाजेपर्यंत फास्ट ट्रॅकवरची वाहतूक पूर्ववत होण्याची शक्यता पश्चिम रेल्वेनं व्यक्त केली आहे. तसंच मध्यरात्रीपर्यंत संपूर्ण सेवा पूर्ववत होण्याची शक्यता आहे.

दुपारी 12.09 वाजता

अंधेरी आणि परिसरात पुन्हा पावसाला सुरुवात झाली आहे. त्यामुळे मदतकार्यात पुन्हा अडथळे येत आहेत.

दुपारी 12 वाजता

काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष अशोक चव्हाण यांनी या प्रकरणाच्या उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी केली आहे. लोकांना बुलेट ट्रेन नाही तर सुरक्षित लोकल प्रवासाची गरज असल्याचं सुद्धा त्यांनी म्हटलं आहे.

सकाळी 11.49 वाजता

मुंबईतली वाहतूक कोंडी लक्षात घेता विमानतळावर जाण्यासाठी लवकर निघा अशी सूचना पोलिसांनी लोकांना केली आहे.

सकाळी 11.26 वाजता

कोसळलेल्या पुलाची ही एक्सक्लुसिव्ह दृश्यं टिपली आहेत मुंबईत बीबीसी मराठीसाठी काम करणाऱ्या प्रशांत ननावरे यांनी.

सकाळी 11.14  वाजता

गोखले पुलाच्या दुसऱ्या बाजूच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी मुंबईतल्या अंधेरी इथल्या गोखले पुलाच्या फुटपाथचा काही भाग रेल्वे स्टेशनवर कोसळला. या अपघातात 5 जण जखमी झाले आहेत. रेल्वे वाहतूक ठप्प झाल्यामुळे मंगळवारी सकाळी हजारो प्रवाशांचे हाल झाले.


सामग्री: अंबा नदी आज अशी दिसते

तीस वर्षांनंतरही ती काळरात्र जनार्दन पाटील यांना अगदी स्पष्ट आठवते. 24 जुलै 1989 पहाटे महाराष्ट्राला पावसानं झोडपलं. तेव्हा रायगड जिल्ह्यातल्या अंबा नदीला पूर आला होता आणि सुधागड तालुक्यातलं जांभूळपाडा हे गाव जवळपास वाहून गेलं होतं.

रायगडच नाही तर महाराष्ट्रातल्या चौदा जिल्ह्यांना तेव्हा वादळी पावसाचा फटका बसला आणि दोनशेहून अधिक जणांचा मृत्यू झाला, असं सरकारी आकडेवारी सांगते. एकट्या जांभूळपाड्यातच त्या रात्री शंभरहून अधिक जणांनी जीव गमावला.

जनार्दन पाटील त्यावेळी जांभूळपाड्यातल्या शाळेत शिक्षक म्हणून नोकरी करायचे. ते सांगतात, "1977 पासून मी जांभूळपाड्यात राहायला आहे. त्याआधी असा पाऊस कधी पाहिला नव्हता. 23 तारखेला रविवार होता. आम्ही मुंबईच्या नातेवाईकांकडे गेलो होतो, तिथून संध्याकाळी साडेसात वाजता जांभूळपाड्याला परतलो. त्यावेळी फारसा पाऊस नव्हता. नदीपात्रातले खडकही आम्हाला दिसत होते."

तीस वर्षांपूर्वीची काळरात्र

रात्र पडू लागली तसा पावसाचा जोर वाढला. गाव गाढ झोपेत असतानाच, दोन अडीचच्या सुमारास पाणी एकदम गावात शिरलं आणि पाहता-पाहता गाव पाण्याखाली गेलं. काही भागांत तर नऊ-दहा फुटांवर पाणी वाहात होतं.

"मी पत्नीला शोधत होतो, पाठीवर माझा मुलगा होता. ती काही आम्हाला सापडली नाही. पण अडसर म्हणून मला एक झाड सापडलं. त्या झाडावर आम्ही साधारण सहा-सात तास पाण्यात होतो. सकाळी नऊ वाजता आम्हाला तिथून बाहेर काढण्यात आलं. अकराच्या सुमारास मला माझ्या पत्नीचं प्रेत सापडलं," ते सांगतात.

पाटील यांची आई आणि भाचीही भिंतीच्या आधारानं वाचल्या. पण त्यांचं राहतं घर पूर्णपणे वाहून गेलं होतं. गावातल्या बहुतांश घरी अशीच अवस्था होती.

वासुदेव अभ्यंकर त्यावेळी गावचे उपसरपंच होते. उंचावर असलेल्या त्यांच्या घरातही गळ्यापर्यंत पाणी शिरलं होतं. "लाईट गेलेले होते, वीज चमकली, तर सगळीकडे फक्त पाणीच पाणी, दुसरं काही दिसत नव्हतं. सकाळी सहा वाजता पाणी थोडं कमी व्हायला लागलं. उजाडल्यावर आणि पाणी ओसरल्यावर कळलं, गावातली बरीचशी घरं, माणसं वाहून गेलेली. गावात यायला रस्ताही राहिला नव्हता."

मूळचे जांभूळपाड्याचे पण तेव्हा डोंबिवलीला राहणारे गंगाधर केळकर त्या दिवशी गावात नव्हते. पण त्यांनी नुकतंच बांधलेलं घर त्या पुरात वाहून गेलं. "सकाळी दूरदर्शनवर बातमी कळली की, जांभूळपाडा वाहून गेलं. मी लगेच माझ्या मुलाबरोबर निघालो. इथे आलो,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"पाणी खोलीत शिरून गाद्या तरंगायला लागल्या, तेव्हा आम्हाला जाग आली. घरात एकदम नऊ दहा फूट पाणी वाढलं, तेव्हा पत्नीचा हात माझ्या हातातून सुटला."


सामग्री: अंबाती रायुडू

चार वर्षांपूर्वी झालेल्या वर्ल्ड कप संघाचा रायुडू भाग होता. 2015 ते 2019 या कालावधीत रायुडूचं प्रदर्शन चांगलं झालं होतं. मात्र वर्ल्ड कपआधीच्या काही मालिकांमध्ये रायुडूची कामगिरी खालावली. आयपीएल स्पर्धेत त्याला लौकिकाला साजेसा खेळ करता आला नाही.

रायुडूने 55 वनडेत भारताचं प्रतिनिधित्व करताना 47च्या सरासरीने 1694 धावा केल्या आहेत. 124 ही रायुडूची सर्वोच्च वनडे खेळी आहे. वनडे करिअरमध्ये रायुडूने तीन शतकं आणि दहा अर्धशतकं झळकावली आहेत.

फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये 97 मॅचेसमध्ये रायुडूने 45.56च्या सरासरीने 6151 धावा केल्या आहेत. फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये रायुडूच्या नावावर 16 शतकं आणि 34 अर्धशतकं आहेत.

2004 मध्ये रायुडूने भारताच्या U19 संघाचं कर्णधारपद भूषवलं होतं.

निवड समितीने रायुडूच्या तुलनेत अष्टपैलू विजय शंकरच्या नावाला पसंती दिली. विजय थ्री डायमेन्शल प्लेयर असल्याचं निवडसमितीने म्हटलं होतं.

या प्रकाराने नाराज रायुडूने 'वर्ल्डकपचा आनंद लुटण्यासाठी थ्रीडी गॉगल्सची ऑर्डर दिली आहे', असं सूचक ट्वीट केलं होतं.

रायुडूने कोणावरही टीका केली नव्हती. कोणाचंही नाव घेतले नव्हतं. मात्र जे म्हणायचं आहे ते सूचक शब्दांत व्यक्त केलं होतं.

वर्ल्ड कपसाठी टीम इंडियाची निवड झाली. त्यामध्ये रायुडूचा समावेश नव्हता. पण वर्ल्ड कपसाठीच्या राखीव खेळाडूंमध्ये रायुडूचा समावेश होता. राखीव खेळाडूंमध्ये अंबाती रायुडू, अक्षर पटेल, इशांत शर्मा आणि ऋषभ पंत यांचा समावेश होता.

टीम इंडियाचा सलामीवीर शिखर धवन दुखापतग्रस्त झाल्यानंतर अंबाती रायुडूचं नाव चर्चेत होतं. मात्र निवड समितीने विकेटकीपर बॅट्समन ऋषभ पंतच्या नावाला पसंती दिली.

विजय शंकर

अष्टपैलू विजय शंकर दुखापतग्रस्त झाल्यानंतर रायुडूला वर्ल्ड कप संघात स्थान मिळेल अशी शक्यता होती. मात्र निवड समितीने एकही वनडे न खेळलेल्या मयांक अगरवालची निवड केली.

यानंतर आईसलँड क्रिकेटने अंबातीला त्यांच्यांकडून खेळण्याची ऑफर दिली होती. या ऑफरची सोशल मीडियावर जोरदार चर्चा झाली होती.

वर्ल्ड कपसाठी अंबाती रायुडूला वगळल्यानंतर माजी खेळाडू गौतम गंभीरने निवडसमितीवर जोरदार टीका केली होती. "रायुडूला संघाबाहेर ठेवण्याबाबत माजी खेळाडू गौतम गंभीरने परखड शब्दात भावना व्यक्त केल्या आहेत. ''केवळ तीन डावांत खराब खेळ झाल्याने अंबाती रायुडू वर्ल्डकप संघाच्या बाहेर होणं खूपच दुर्देवी आहे. वनडे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वर्ल्ड कपसाठी पंधरा सदस्यीय संघात स्थान न मिळालेल्या मधल्या फळीतील फलंदाज अंबाती रायुडूने अनपेक्षितपणे निवृत्तीचा निर्णय जाहीर केला. इमेलच्या माध्यमातून रायुडूने आपला निर्णय बीसीसीआयला कळवला.


सामग्री: अंबाती रायुडू

मुंबईने सुरुवातीला बॅटिंग करताना 162 रन्सची मजल मारली.  या आव्हानात्मक लक्ष्याचा पाठलाग करताना चेन्नईची सुरुवात खराब झाली. शेन वॉटसन आणि मुरली विजय झटपट माघारी परतल्याने चेन्नईची अवस्था 6/2 अशी झाली. मात्र यानंतर फॅफ डू प्लेसिस आणि अंबाती रायुडू जोडीने तिसऱ्या विकेटसाठी 115 धावांची भागीदारी करत विजयासाठी आवश्यक पायाभरणी केली. रायुडूने 48 बॉलमध्ये 6 फोर आणि 3 सिक्सेससह 71 रन्सची शानदार खेळी केली. रायुडू आऊट झाल्यानंतर रवींद्र जडेजाही फार काळ टिकला नाही. मात्र धोनीने प्रयोग म्हणून सॅम करनला पाठवलं. सॅमने 5 बॉलमध्ये 18 रन्स करत चेन्नईचा विजय सोपा केला. फॅफ डू प्लेसिसने 44 बॉलमध्ये नाबाद 58 रन्सची खेळी केली.

दमदार सलामीनंतरही नियमित अंतरात विकेट्स गमावल्याने मुंबईला इंडियन प्रीमिअर लीगच्या तेराव्या हंगामाच्या सलामीच्या लढतीत 162 धावांचीच मजल मारता आली.

शेवटच्या पाच ओव्हर्समध्ये मुंबईने सहा विकेट्स गमावल्या. मुंबईतर्फे सौरभ तिवारीने सर्वाधिक 42 रन्सची खेळी केली. चेन्नईकडून लुंगी एन्गिडीने 3 तर रवींद्र जडेजा आणि दीपक चहर यांनी प्रत्येकी २ विकेट्स घेतल्या.

हिटमॅन रोहित शर्मा आणि क्विंटन डी कॉक यांनी मुंबईला पाचव्या ओव्हरमध्येच 46 धावांची खणखणीत सलामी दिली. मात्र पीयुष चावलाच्या बॉलिंगवर मोठा फटका खेळण्याचा रोहितचा प्रयत्न फसला. स्थिरावलेला क्विंटन सॅम करनच्या बॉलिंगवर आऊट झाला. त्याने 33 रन्सची खेळी केली. सूर्यकुमार यादव आणि सौरभ तिवारी यांनी डाव सावरला. दीपक चहरने सूर्यकुमारला 17 धावांवर आऊट केलं. सौरभ तिवारीने 42 धावांची चांगली खेळी केली पण फॅफ डू प्लेसिसच्या अफलातून कॅचमुळे त्याला तंबूत परतावं लागलं. जडेजाच्या बॉलिंगवर डू प्लेसिसच्या कॅचमुळे हार्दिक पंड्या माघारी परतला. त्याने 14  रन्स केल्या. धोकादायक वाटणाऱ्या पोलार्डला एन्गिडीने आऊट करत मुंबईची धावसंख्या आटोक्यात राहील याची काळजी घेतली.

तत्पूर्वी महेंद्रसिंग धोनीने टॉस जिंकून बॉलिंगचा निर्णय घेतला. ड्वेन ब्राव्हो फिट नसल्यामुळे त्याला अंतिम अकरात स्थान मिळालं नाही. सॅम करन, लुंगी एन्गिडी, शेन वॉटसन, फॅफ डू प्लेसिस या विदेशी खेळाडूंना खेळवण्याचा चेन्नईने निर्णय घेतला. मुंबईने क्विंटन डी कॉक, जेम्स पॅटिन्सन, ट्रेंट बोल्ट आणि कायरेन पोलार्ड यांना खेळवण्याचा निर्णय घेतला.

रोहित शर्मा आणि महेंद्रसिंग धोनी

गेल्या वर्षी हैदराबाद इथे झालेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंबाती रायुडूच्या 48 बॉलमध्ये 71 धावांच्या खेळीच्या बळावर चेन्नई सुपर किंग्सने इंडियन प्रीमिअर लीगच्या सलामीच्या लढतीत मुंबई इंडियन्सला 5 विकेट्सनी नमवलं. चेन्नई सुपर किंग्सचा कॅप्टन म्हणून धोनीसाठी आयपीएल स्पर्धेतला हा शंभरावा विजय आहे.


सामग्री: अंबाबाईचं दर्शन घेताना उद्धव ठाकरे आणि देवेंद्र फडणवीस

शिवसेना आणि भाजप युतीने प्रचाराचा आरंभ करण्यासाठी नेहमी कोल्हापूरच निवडलं आहे. यावेळच्या निवडणुकीतही युतीने ही परंपरा कायम राखली आहे.

कोल्हापूरातल्या सभेपूर्वी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, भाजप प्रदेशाध्यक्ष रावसाहेब दानवे, महसूल मंत्री चंद्रकात पाटील, युवासेना अध्यक्ष आदित्य ठाकरे तसंच अन्य नेत्यांनी अंबाबाई मंदिरात जाऊन दर्शन घेतलं.

यानंतर तपोवन मैदानावर झालेल्या सभेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आणि केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांनी विरोधकांवर हल्ला चढवला.

युतीच्या सभेत कोण काय म्हणालं?

"'गली गली में चोर है', असं म्हणणारे आज त्यांच्याच मांडीला मांडी लावून बसलेत," अशी टीका सदाभाऊ खोत, कृषी राज्यमंत्री, यांनी सभेत बोलताना, नाव न घेता राजू शेट्टी यांच्यावर टीका केली आहे. "आपला उमेदवार नरेंद्र मोदी आहे, देवेंद्र फडणवीस आहेत, असं समजून मत द्या," असंही ते म्हणाले.

कोल्हापूरचे पालकमंत्री आणि भाजप नेते आणि राज्याचे महसूलमंत्री चंद्रकांत पाटील यावेळी म्हणाले, "मागच्या वेळेस आम्ही 42 जागा जिंकल्यात. चार जागांच्या आधारावर शरद पवार दिल्लीत राजकारण करत आहेत.

"शरद पवारांनी पोरीला आणि नातवाला राजकारणात ढकलू नये. अजूनही वेळ गेलेली नाही. पश्चिम महाराष्ट्रात युतीचे 10चे 10 उमेदवार निवडून येतील," असं ते म्हणाले.

यानंतर, मंचावर आले केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांनी आपल्या खास शैलीतून युतीसाठी प्रचार केला.

भाजप आणि सेनेचा जमलाय सूर,म्हणून आज माझं भरून आलंय ऊर.

फडणवीस आणि ठाकरे यांची जमलीय जोडी,पण माझ्याकडे कुठे आहे लोकसभेची गाडी.

यानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "एकीकडे आमची युती झाली आम्ही पुढे निघालो. त्यांचं मात्र काय सुरू आहे, त्यांचं त्यांनाच कळत नाही. 56 पक्ष अस्तित्वात तरी आहेत का? कुणीही रस्त्यावर भेटलं त्याला यांनी स्टेजवर बसवलं आणि सोबत घेतलं. 56 पक्षांच्या भरवशावर देश चालत नाही, त्यासाठी 56 इंचाची छाती लागते."

"आम्ही 5 पांडव आहोत, पण इतके मजबूत आहोत की कुणी तोडू शकत नाही," अशी तुलना मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी बोलताना केली.

शरद पवार यांच्यावर हल्ला चढवत फडणवीस म्हणाले, "त्यांच्या कॅप्टनने देखील माढ्यातून माघार घेतलीय. त्यांना उमेदवारही मिळत नाहीये....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज कोल्हापुरातून भाजप-शिवसेना युतीच्या प्रचाराची सुरुवात झाली तर दुसरीकडे साताऱ्यात 'संयुक्त पुरोगामी महाआघाडी'ची जाहीर सभाही पार पडली. दोन्ही बाजूंनी एकमेकांवर प्रचंड आगपाखड केली आणि अशा प्रकारे महाराष्ट्रात अखेर लोकसभेची रणधुमाळी जोरात सुरू झाली.


सामग्री: अंबिका या औरंगाबादमध्ये स्वमग्न (ऑटिस्टिक) मुलांसाठी 'आरंभ ऑटिझम सेंटर' या नावाची एक संस्था चालवतात. मुलगा स्वमग्न असल्यानं त्याचं योग्य संगोपन करता यावं, म्हणून अंबिका यांनी आपलं सर्वस्व पणाला लावून 'स्पेशल एज्युकेशन'चं शिक्षण घेतलं.

त्यानंतर त्यांनी 'आरंभ' नावाची स्वमग्न मुलांसाठी काम करणारी संस्था स्थापन केली. आज या संस्थेच्या माध्यमातून त्या केवळ त्यांच्या मुलाचीच नाही तर ऑटिझमने ग्रस्त अनेक मुलांची 'आई'बनल्या आहेत.

अंबिका यांचं लग्न वयाच्या 19व्या वर्षी 8 मे 1998 ला झालं. त्यांचे पती बाळासाहेब टाकळकर हे नौदलात होते.

13 मे 2000 ला त्यांना मुलगा झाला, पण त्याच्या 9 महिन्यानंतर त्यांच्या लक्षात आलं, की आपलं बाळ इतरांपेक्षा थोडं वेगळं आहे.

डॉक्टरांकडे नेल्यावर त्यांना कळलं की त्याला ऑटिझमसारखा आजार आहे, तेव्हा त्यांच्या पायाखालची जमीनच सरकली. त्यानंतरचे काही दिवस त्यांना फार अवघड गेले.

"मुंबईत मी आणि माझे पती आम्ही दोघेच राहायचो. माझे सासू-सासरे नांदेडला राहायचे. त्यामुळे आम्ही हे कुणालाच सांगितल नाही," अंबिका सांगतात. "वाटायचं की, डॉक्टर काय काहीपण सांगतात. डॉक्टरांना काही कळत नाही. काही मुलं उशीरा बोलायला शिकतात, त्याची वाढ हळू हळू होत असेल, अशी आम्ही मनाची समजूत काढायचो.

"त्यानंतर आम्ही पुन्हा दुसऱ्या डॉक्टरांकडे जायचो. वाटायचं की, गोळ्या-औषधानं बरा होईल. देवाधर्माचंही आम्ही बरंच केलं. पूजा-अर्चा, होम-हवन, असं सगळं जे जे इतर पालक करतील, त्या सर्व गोष्टी आम्ही केल्या."

"मुंबईत असल्यामुळं आम्हाला खूप चांगले डॉक्टर्सही मिळाले. त्यांनी आम्हाला ऑटिझमबद्दल सर्व माहिती दिली. त्यानंतर आम्ही ही गोष्ट स्वीकारली आणि आमच्या घरच्यांनासुध्दा सांगितली. विशेष म्हणजे सासू-सासरे आणि माझे आईवडील या सर्वांनीच आम्हाला समजून घेतलं," अंबिका सांगतात.

ऑटिझम म्हणजे काय?

ऑटिझमला मराठीत 'स्वमग्न' असं म्हणतात. ही मुलं स्वतःच्याच विश्वात मग्न असतात. त्यांना आजूबाजूला काय सुरू आहे, याचं काहीच भान नसतं. तसंच एखादी गोष्ट ते वारंवार करतात, म्हणजे हात हालवायला लागल्यावर तो सतत हलवत राहणे किंवा गिरक्या घेणे, उड्या मारणे, अशा प्रकारच्या कृती ते पुन्हा-पुन्हा करत असतात.

याला 'त्रिसूत्री अक्षमता' असेही म्हणतात. म्हणजे मेंदूच्या काही विशिष्ट पेशी जेव्हा मरण पावतात, तेव्हा मनुष्याच्या काही प्रमुख क्षमतांवर परिणाम होतो.

या मुलांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"आई ही सर्वश्रेष्ठ गुरू आहे असं म्हणतात. माझ्यासाठी मात्र माझा मुलगा श्रीहरी हाच माझा गुरू आहे," हे शब्द आहेत अंबिका टाकळकर यांचे.


सामग्री: अंमलबजावणी संचलनालयानं दाखल केलेल्या तक्रारीनंतर पी. चिदंबरम यांना अटक करण्यात आली होती. सध्या ते तिहार जेलमध्ये आहेत.

न्या. आर बानुमथी, न्या. एएस बोपण्णा आणि न्या. हृषिकेश रॉय यांच्या खंडपीठानं दिल्ली हायकोर्टाचा जामीन नाकारण्याचा निर्णय फेटाळला.

मात्र, ईडीकडून जेव्हा चौकशीसाठी बोलावलं जाईल, तेव्हा पी. चिदंबरम यांना हजर राहावं लागेल, असं सुप्रीम कोर्टाने सांगितलं.

पी. चिदंबरम यांना या अटींवर जामीन मंजूर :

चिदंबरम यांचं नाव INX मीडिया घोटाळ्यात कसं आलं, नेमकं प्रकरण काय आहे?

पी. चिदंबरम हे अर्थमंत्री असताना INX मीडियामध्ये 305 कोटी रुपयांच्या परदेशी गुंतवणुकीचं हे प्रकरण आहे. मर्यादेपेक्षा जास्त गुंतवणूक स्वीकारण्यासाठी आयएनएक्स मीडियाला Foreign Investment Promotion Board (FIPB) कडून देण्यात आलेल्या परवानग्यांमध्ये अनियमितता आढळून आल्याचा आरोप आहे.

2007मध्ये जेव्हा या कंपनीला गुंतवणूक स्वीकारण्यासाठीची परवानगी देण्यात आली तेव्हा पी चिदंबरम अर्थमंत्री होते.

आयएनएक्स मीडियाच्या प्रमोटर इंद्राणी मुखर्जी आणि त्यांचा नवरा पीटर मुखर्जी यांची अमंलबजावणी संचालनालयाने चौकशी केल्यानंतर चिदंबरम तपास यंत्रणांच्या रडारवर आले.

2018मध्ये ईडीने याविषयी मनी लाँडरिंगची केस दाखल केली.

टाईम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार "इंद्राणी मुखर्जींनी तपास अधिकाऱ्यांना सांगितलं की एफआयपीबीच्या मंजुरीच्या बदल्यात चिदंबरम यांनी त्यांचा मुलगा कार्ती चिदंबरम यांना परदेशी पैशाबाबतच्या प्रकरणामध्ये मदत करायला सांगितलं होतं."

त्यानंतर अंमलबजावणी संचालनालयाने (Enforcement Directorate अर्थात ED) कार्ती चिदंबरम यांच्याविरुद्ध एक केस दाखल केली होती. या केसमध्ये कार्ती चिदंबरम यांनी लाच घेतल्याचा आरोप लावण्यात आला आहे.

INX मीडियाद्वारे कथित बेकायदेशीर रक्कम वळवल्याच्या माहितीच्या आधारे CBI ने कार्ती चिदंबरम आणि इतर काही जणांवर एक स्वतंत्र केस दाखल केली आहे.

पीटर आणि इंद्राणी मुखर्जी यांच्या मीडिया फर्मवरील कर चौकशी रद्द करण्यासाठी कथितरित्या रक्कम घेतल्याच्या प्रकरणात CBIने चार शहरांमध्ये चिदंबरम यांच्या घरांवर आणि कार्यालयांवर छापे मारले होते.

या आधीही CBIनं अनेक वेळा कार्ती चिदंबरम यांची चौकशी केलेली आहे.

एअरसेल - मॅक्सिस प्रकरण

3500 कोटीच्या एअरसेल - मॅक्सिस करारप्रकरणीही केंद्रीय तपास यंत्रणा चिदंबरम यांची भूमिका सीबीआय तपासत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पी. चिदंबरम यांना आयएनएक्स मीडिया मनी लाँड्रिंगप्रकरणी सुप्रीम कोर्टानं जामीन मंजूर केला आहे. पी. चिदंबरम हे माजी केंद्रीय गृहमंत्री आणि काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आहेत.


सामग्री: अकायद उल्लाह या 27 वर्षांच्या बांगलादेशी स्थलांतरित नागरिकाला याप्रकरणी ताब्यात घेण्यात आलं आहे. या संशयीत आरोपीच्या शरीराला कमी क्षमतेची स्फोटकं गुंडाळलेली होती.

सबवेमध्ये झालेल्या या हल्ल्यात तीनजण जखमी झालेत. हल्ल्यानंतर कपडे फाटलेल्या स्थितीतल्या आरोपीचे फोटो सोशल मीडियावर प्रसिद्ध झाले होते.

या फोटोत त्याच्या शरीराला गुंडाळलेली स्फोटकं स्पष्टपणे दिसत आहेत. त्यानं एकट्यानंच हा हल्ला घडवून आणला असावा अशी शक्यता महापौरांनी व्यक्त केली. दहशतवाद्यांचे इरादे यशस्वी होऊ देणार नाही असं महापौर बिल डी ब्लासिओ यांनी सांगितलं आहे.

मॅनहॅटनमधल्या टाइम्स स्क्वेअरजवळच्या पोर्ट अॅथॉरिटी बस टर्मिनलला - 42 स्ट्रीट, 8 अॅवेन्यू जवळ हा स्फोट झाला होता.

NYC police commissioner: 'Suspect has burns and wounds to body'

द पोर्ट अॅथोरिटी बस स्थानक हे अमेरिकेतलं सर्वांत मोठं बस स्थानक असून वर्षाला साडेसहा कोटी प्रवासी इथून प्रवास करतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

न्यूयॉर्क शहरातल्या मॅनहटन बस स्थानकावर झालेल्या बॉम्बस्फोटप्रकरणी पोलिसांनी एकाला ताब्यात घेतलं आहे.


सामग्री: अक्षय आणि त्यांची टीम

नाशिकच्या रुग्णालयांमध्ये कोरोना बाधितांना तसंच घरी एकट्या असणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांना मोफत डबे पुरवणारे अक्षय मोरे सांगत होते.

कोरोनाची दुसरी लाट ही पहिल्या लाटेपेक्षा भयंकर आहे. यात कोरोनाची लागण होणाऱ्यांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे.

काही जणांचं संपूर्ण कुटुंब कोरोनाबाधित होतंय, त्यामुळे गरजू रुग्णांना मोफत डबे पुरवण्याचे काम अक्षय आणि त्याच्यासारखे अनेक तरुण राज्यातील विविध भागांमध्ये करत आहेत.

अक्षय प्रमाणेच पुण्यात आकांक्षा सडेकर, तर मुंबईमध्ये भालचंद्र जाधव करत आहेत. हे तिघंही वेगवेगळ्या शहरांमध्ये हे काम करत असले तरी या तिघांची भावना एकच आहे ती म्हणजे अडचणीच्या काळात लोकांना मदत करायची.

भालचंद्र

नाशिकच्या एका फार्मा कंपनीच्या मार्केटिंग विभागात अक्षय काम करतात. नाशिकमध्ये कोरोनाची रुग्णसंख्या वाढत असताना दुसरीकडे रुग्णांच्या जेवणाचे मोठ्या प्रमाणावर हाल होत होते.

नाशिकच्या जिल्हा रुग्णालयात शहरातूनच नाही, तर ग्रामीण भागातून देखील मोठ्या प्रमाणावर रुग्ण दाखल होत होते. अशा रुग्णांच्या नातेवाईकांना डबे देणं शक्य होत नाही. अशा रुग्णांना मोफत डबे देण्याचं काम अक्षय आणि त्यांची पत्नी करत आहे.

दररोज 100 डबे हे दोघे पुरवतात. हा सर्व खर्च अक्षय स्वतःच्या खिशातून करतात. गेल्या लॉकडाऊनमध्ये देखील अक्षय आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पायी घरी निघालेल्या मजुरांना अन्नदानाची मदत केली होती.

अक्षय म्हणतात, ''या महामारीत अनेक लोकांचे जेवणाचे हाल झाले, त्यामुळे त्यांना मदत करायला हवी असं वाटलं. पत्नीशी याबाबत चर्चा केली तिने देखील लगेच होकार दिला. मग आम्ही ही सेवा सुरु केली. हे काम सुरू करण्यामागे एकच भावना होती ती म्हणजे लोकांचे हाल व्हायला नको. उद्या माझ्यावर देखील अशी वेळ येऊ शकते त्यामुळे माझ्याकडून जोपर्यंत शक्य होईल तोपर्यंत हे मी करत राहील.''

अक्षय यांच्या कामाचं त्यांच्या नातेवाईकांकडून देखील कौतुक होतंय. लोक गावी त्यांच्या आई-वडिलांना फोन करुन तुमचा मुलगा चांगलं काम करतोय, असं सांगतात. त्यांचा आई-वडिलांना ते करत असलेल्या कामाचा अभिमान वाटतो.

इंग्लंडमध्ये शिक्षण घेतलेल्या आणि गेल्या पाच वर्षांपासून भारतात स्थायिक झालेल्या आकांक्षा देखील पुण्यात गरजू लोकांना डबा पुरवण्याचे काम करत आहेत.

सहा एप्रिलपासून त्यांनी त्यांच्या रौनिता या मैत्रिणीच्या मदतीने हे काम सुरू केले. आत्तापर्यंत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

''अनेक रुग्ण हे ग्रामीण भागातून आले आहेत, तर काहींचं संपूर्ण कुटुंब कोरोनाबाधित झालं आहे. त्यांच्या घरी डबे करायला कोणी नाही. डबे दिल्यानंतर अनेक जण हात जोडून आभार मानतात, तेव्हा आपण समाजासाठी काहीतरी करतोय याचं समाधान वाटतं.''