सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि रेक्स टिलरसन

अमेरिकेची तपास संस्था CIAचे संचालक माईक पाँपेओ आता नवीन परराष्ट्र मंत्री होणार असल्याची घोषणा त्यांनी केली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ट्विटरवर याची घोषणा करत ट्रंप यांनी टिलरसन यांचे त्यांनी केलेल्या सेवेसाठी आभार मानले. टिलरसन आधी एक्सॉनमोबिल कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी होते आणि त्यांनी वर्षभरापूर्वीच अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्रालयाची सूत्रं स्वीकारली होती.

जिना हास्पेल या CIAच्या संचालकपदाची सूत्र स्वीकारतील, असं ट्रंप यांनी "जिना या CIA च्या पहिल्या महिला संचालक असतील. सर्वांना शुभेच्छा!" असं  ट्वीटच्या माध्यमातून सांगितलं.

रेक्स टिलरसन

या घोषणेच्या वेळेविषयी बोलताना "उत्तर कोरियाशी मे मध्ये होणाऱ्या चर्चेपूर्वी त्यांची नवीन टीम पूर्णपणे तयार असेल याची ट्रंप यांना खात्री करायची होती."  असं व्हाईट हाउसच्या एका अधिकाऱ्यानं सांगितलं.

ट्रंप यांचा सैन्यप्रमुख तसंच मोठ्या अधिकाऱ्यांसोबत वाद होत असल्याच्या बातम्या प्रसारमाध्यमांमध्ये झळकत होत्या. अमेरिकेच्या परराष्ट्र खात्यासमोर सध्या इराण आणि उत्तर कोरियाबरोबर असणाऱ्या संबंधांसारखी मोठी आव्हानं आहेत.

गेल्या ऑक्टोबरमध्ये  " उत्तर कोरियासोबत चर्चा करून टिलरसन आपला वेळ वाया घालवत आहेत" असं ट्वीट ट्रंप यांनी केलं होतं.

गेल्या आठवड्यात टिलरसन आफ्रिका दौऱ्यावर होते.  तेव्हा डोनाल्ड ट्रंप उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांच्याशी बातचीत करण्यास तयार झाले आहेत. ही बातमी ऐकून धक्का बसला होता असं समजतं.

काही बातम्यांनुसार ट्रंप यांचं परराष्ट्र धोरणांबद्दल किती कमी ज्ञान आहे, यावर टिलरसन यांनी आश्चर्यही व्यक्त केलं होतं.

ट्रंप आणि किम हे कधीच चांगले शत्रुंची मैत्री होणारा का यावर जगाचं लक्ष

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी परराष्ट्र मंत्री (सेक्रेटरी ऑफ स्टेट) रेक्स टिलरसन यांची हकालपट्टी केली आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि शी जिनपिंग

आधी जाहीर केलेल्या नव्या कर नियमांशिवाय आणखी 200 अब्ज डॉलर मूल्याच्या चिनी उत्पादनांवर अतिरिक्त कर लादणार असल्याचं अमेरिकेने जाहीर केल्यानंतर चीनच्या राज्य परिषदेने ही भूमिका घेतली आहे.

अमेरिका स्वतःहूनच दोन्ही महासत्तांमधला तणाव वाढवत असल्याचं चीनने म्हटलं आहे. त्यामुळे आम्ही आता जवळजवळ 60 अब्ज डॉलर किमतीच्या अमेरिकन उत्पादनांवर 5 ते 25 टक्के अतिरिक्त कर लावणार आहोत, असंही चीनने सांगितलं.

अमेरिकेनुसार चीनच्या "अन्याय्य" व्यापार धोरणांमुळेच त्यांच्यावर हा कर भार लादण्यात येत आहे. चीनमध्ये काही क्षेत्रांमध्ये परदेशी कंपन्यांना चिनी कंपन्यांबरोबर भागीदारी केल्यावरच व्यवसाय करण्याची परवानगी मिळते.

त्यामुळे अमेरिकेच्या कंपन्यांना त्याचा फटका बसतो, असा आरोप राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केला आहे. चीनचं व्यापारी धोरण हे अमेरिकेच्या हिताचं नाही. त्यामुळे व्यापारी तुट निर्माण होते, असं ते म्हणतात.

पैशाची गोष्ट : ट्रेड वॉरचा भारतावर परिणाम होईल का?

"त्यामुळे पलटवार करण्याऐवजी चीनने आपलं व्यापार धोरण बदलावं," असं व्हाईट हाऊसच्या प्रेस सचिव सॅरा सँडर्स म्हणाल्या.

ट्रेड वॉर

काही दिवसांपूर्वी दोन्ही देशांमधली चर्चा फिसकटल्यानंतर हा ट्रेड वॉर सुरू झाला होता.

ट्रंप यांनी चीनहून आयात होणाऱ्या स्टील उत्पादनांवर 25 टक्के तर अॅल्युमिनियम उत्पादनांवर 10 टक्के आयात कर लावला होता. ट्रंप यांच्या निर्णयावर अमेरिका, युरोप, कॅनडा आणि मॅक्सिकोसह अनेक देशांनी टीका केली होती.

याची सुरुवात झाली तेव्हा झाली जेव्हा अमेरिकेने 50 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर आयात कर लादणार असल्याचं मार्चमध्ये जाहीर केलं. यापैकी 34 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवरील 25 टक्के कर 6 जुलैपासून लादण्यात आला. चीनने यावर कुठलीही प्रतिक्रिया दिली नाही.

त्यानंतर उर्वरित 16 डॉलरच्या कराचं प्रकरण प्रलंबित आहे.

पण त्यानंतर ट्रंप यांनी सर्व 500 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर हा कर लादणार असल्याचं जाहीर केलं नि चीनचा पारा वाढला.

अमेरिका आणि चीनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक व्यवहार होतात

जुलैमध्येच अमेरिकेने आणखी 200 अब्ज डॉलरच्या उत्पादनांवर 10 टक्के कर लावणार असल्याची घोषणा केली, जो आकडा आता 25 टक्के करण्याचा त्यांचा मानस आहे.

त्यामुळे चीनने शुक्रवारी अमेरिकेच्या चर्मोद्योग, शेती, ऊर्जा आणि यंत्रोद्योगांसह अन्य क्षेत्रांवर कर लावण्याची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेने 'मेड इन चायना' उत्पादनांवरचं आयात शुल्क मागे घेतलं नाही तर चीन 5,200 अमेरिकन उत्पादनांवर मोठा कर लागू करेल, असा धमकीवजा इशारा चीनने दिला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि शी जिनपिंग

या करारामुळे अमेरिकन अर्थव्यवस्थेमध्ये 'परिवर्तन' घडेल, असं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी वॉशिंग्टनमध्ये म्हटलंय.

तर हा 'विन - विन' म्हणजेच दोन्ही देशांसाठी चांगला करार असून यामुळे दोन देशांमधले संबंध सुधारतील असं चीनच्या नेत्यांनी म्हटलंय.

अमेरिकेची आयात 200 अब्ज डॉलर्सने वाढवण्याचा करार चीनने केलाय. याशिवाय चीन इंटलेक्च्युअल प्रॉपर्टी राईट्सचे नियम अधिक सक्त करणार आहे.

तर या बदल्यात चिनी उत्पादनांवर अमेरिकेने नुकतेच लादलेले काही आकार (Tarriff) अर्धे केले जाणार आहेत.

पैशाची गोष्ट : ट्रेड वॉरचा भारतावर परिणाम होईल का?

पण अमेरिकेने लादलेले बहुतेक 'बॉर्डर टॅक्सेस' कायम राहणार आहेत. त्यामुळेच याविषयी यापुढे आणखी चर्चा व्हावी अशी मागणी काही व्यापारी गटांनी केली आहे.

2018पासून अमेरिका आणि चीनमध्ये ट्रेड वॉर सुरू आहे. यामध्ये या दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या उत्पादनावर कर लादले. परिणामी  एकूण 450 अब्ज डॉलर्स मूल्याच्या व्यापारी वस्तूंवर जास्तीचा आयात कर लावण्यात आला. सध्या सुरू असणाऱ्या या वादामुळे व्यापारावर परिणाम झाला, जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या वृद्धीवर परिणाम झाला आणि परिणामी गुंतवणूकदारांनी हात आखडते घेतले.

काय आहे हा करार?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरातले शेअरबाजार आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर गंभीर पडसाद उमटवणारं अमेरिका - चीनमधलं ट्रेड वॉर थंड करण्यासाठी या दोन्ही देशांनी करार केलाय.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि शी झिनपिंग

न्यूयॉर्कमध्ये UNच्या सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीत बोलताना डोनाल्ड ट्रंप यांनी मध्यावधी निवडणुकीतल्या चीनच्या हस्तक्षेपाचा मुद्दा देशविदेशातल्या बड्या नेत्यांसमोर मांडला. अमेरिकेत 6 नोव्हेंबर रोजी मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत.

"माझा पराजय व्हावा अशी त्यांची इच्छा आहे, कारण व्यापाराच्या मुद्द्यावर त्यांना आव्हान देणारा मी पहिलाच अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष आहे," असं ट्रंप म्हणाले.

अर्थात, ट्रंप यांनी या आरोपांच्या पुष्ट्यर्थ कोणतेही पुरावे दिलेले नाहीत.

ट्रंप यांनी राष्ट्राध्यक्षाचा कार्यभार हाती घेतल्यापासून अमेरिका आणि चीन यांच्यात व्यापार शुल्कावरून जोरदार वाद सुरू आहे.

चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी मात्र ट्रंप यांचे हे आरोप अयोग्य असल्याचं सांगत फेटाळून लावले आहेत.

बैठक कशासाठी आणि झालं काय...

आण्विक, रासायनिक आणि जैविक अस्त्रांच्या वापरावर बंदी घालण्यासाठी काय उपाययोजना करता येईल, यावर चर्चा करण्यासाठी UNच्या सुरक्षा परिषदेची बैठक आयोजित करण्यात आली होती. ट्रंप यांनी हीच संधी साधत चीनला लक्ष्य केलं.

ट्रंप म्हणाले की, "नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या निवडणुकीत माझ्या विरोधात चीन हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न करत आहे, ही दु:खदायक गोष्ट आहे."

"मी जिंकू नये असं त्यांना वाटतं, कारण मी त्यांना व्यापाराच्या मुद्द्यावर आव्हान दिलं आहे. त्यात आमचा विजयही होत आहे. प्रत्येक आघाडीवर आम्ही जिंकत आहोत. त्यांनी आमच्या निवडणुकांमध्ये दखल द्यावी, असं मला वाटत नाही," असं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

चीनचं उत्तर

ट्रंप यांनी केलेल्या आरोपांना चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी उत्तर दिलं. ते सुरक्षा परिषदेतच म्हणाले की चीन इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये ढवळाढवळ करत नाही.

"इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये ढवळाढवळ करण्याचं धोरण चीनने आजवर अवलंबलेलं नाही. चीनच्या परराष्ट्र धोरणाची ती परंपराच नाही. चीनवर करण्यात आलेले आरोप अयोग्य असल्याने मी ते फेटाळतो," असं वांग यी म्हणाले.

त्यानंतर, ट्रंप यांनी ट्वीट केलं आणि चीनमधील वृत्तपत्रांची कात्रणं जोडून हा 'प्रपोगांडा' असल्याचं त्यात लिहिलं.

ट्रंप प्रशासनानं यापूर्वीही चीनवर निवडणुकांतल्या हस्तक्षेपाचा आरोप केला होता.

गेल्या महिन्यात अमेरिकेचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार जॉन बोल्टन यांनी म्हटलं की, रशिया, उत्तर कोरिया, इराण आणि चीन हे देश अमेरिकेतील निवडणुकीत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेत होऊ घातलेल्या मध्यावधी निवडणुकीत आपल्याविरोधात चीन कारस्थान करत असल्याचा आरोप अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या विरोधात ट्रंप यांनी केला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप आणि हसन रुहानी

रशियामध्ये बोलत असताना पाँपेयो म्हणाले, की इराणसोबतही इतर देशांप्रमाणेच सामान्य संबंध ठेवण्याची आमची इच्छा आहे. अमेरिकेच्या हितसंबंधांना बाधा निर्माण झाल्यास मात्र आम्ही नक्कीच प्रत्युत्तर देऊ.

दरम्यान, इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्लाह अली खामनेई यांनी देखील आम्हाला अमेरिकेसोबत युद्ध नकोय, असं स्पष्ट केलं आहे.

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेनं ओमानच्या आखातामध्ये त्यांच्या युद्धनौका आणि लढाऊ विमानं तैनात केली होती.

रविवारी आखातामधील संयुक्त अरब अमिरातच्या चार तेलवाहू जहाजांवर हल्ला करण्यात आला होता. या हल्ल्यामागे इराण किंवा इराणचं समर्थन असलेल्या गटांचा हात असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.

मात्र इराणचा या हल्ल्यातील सहभाग सिद्ध करणारा कोणताही पुरावा समोर आलेला नाही. तेहराननं हल्ल्यात आपला हात नसल्याचं सांगत चौकशीची मागणी केली आहे.

स्पेननं आपली युद्धनौका माघारी बोलावली आहे

वॉशिंग्टन आणि तेहरानमधील तणाव वाढत असतानाच स्पेननं अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील जहाजांच्या ताफ्यांमधून आपलं लढाऊ जहाज काढून घेतलं आहे.

स्पेनला इराणसोबत सध्या तरी कोणताही वाद नको असल्याचं फ्रान्सच्या कार्यकारी संरक्षण मंत्री मार्गारिटा रोबेल्स यांनी म्हटलं आहे.

का वाढला आहे इराणसोबतचा तणाव?

ओमानच्या आखातामध्ये संयुक्त अरब अमिरातच्या चार व्यावसायिक तेलवाहू जहाजांवर रविवारी हल्ला करण्यात आला होता. होरमुझच्या खाडीजवळच या जहाजांवर अतिशय विध्वंसक असा हल्ला करण्यात आल्याचं संयुक्त अरब अमिरातच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी सांगितलं.

या हल्ल्यात कोणतीही जीवितहानी झाल्याची माहिती नाही. मात्र आपल्या दोन जहाजांचं मोठं नुकसान झाल्याचा दावा सौदी अरेबियानं केला आहे. या हल्ल्यातील चौथ्या जहाजाची नोंदणी नॉर्वेमधील असल्याची माहिती मिळत आहे. मात्र या जहाजावर संयुक्त अरब अमिरातचा झेंडा होता.

अमेरिकन लष्कराच्या तपास अधिकाऱ्यांना या जहाजाला प्रचंड मोठी भोकं पडल्याचं आढळून आलं. हे नुकसान स्फोटकांमुळे झाल्याचा त्यांचा अंदाज आहे.

मात्र या नुकसानाचा इराणशी नेमका संबंध काय, हे अजूनही स्पष्ट झालेलं नाही.

मध्य पूर्वेत यापूर्वीही तेलाच्या जहाजांवर असे हल्ले झाले आहेत. त्या हल्ल्यांशी तुलना करता रविवारी झालेला हल्ला हा तितकासा तीव्र नव्हता. या हल्ल्यामुळं कोणत्याही स्वरूपाची तेलगळती झाली नाही, आग लागली नाही किंवा जीवितहानीही झाली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पाँपेयो यांनी आम्हाला युद्ध नको आहे, अशी भूमिका स्पष्ट केली.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप यांचं संयुक्त राष्ट्रच्या सभेत पहिलं भाषण.

मंगळवारी न्यूयॉर्कमध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सभेसमोर केलेल्या पहिल्या भाषणात ट्रंप यांनी उत्तर कोरिया, इराण यांच्यावर थेट शाब्दिक हल्ला चढवला.

इराणमधील 'भ्रष्ट हुकूमशाही'ला पश्चिम आशियातील वातावरण अस्थिर करायचं आहे, अशी टीका ट्रंप यांनी केली.

इराणसोबत ओबामा यांच्या काळात झालेल्या अणू करारावर टीका करताना या करारामुळे नाचक्की झाल्याचंही ते म्हणाले.

'रॉकेट मॅन'

आत्महत्येच्या मार्गावर निघालेला 'रॉकेट मॅन' असा किम जाँग उनचा उल्लेख ट्रंप यांनी केला.

उत्तर कोरियात आपल्याच देशातल्या नागरिकांचा छळ करणारं दुराग्रही सरकार आहे.

काही देश आजही उत्तर कोरियाशी व्यापारी संबंध ठेवून आहेत, त्यांना शस्त्रात्र पुरवठा करत आहेत, असा टोलाही ट्रंप यांनी लगावला.

ट्रंप यांनी अमेरिका फर्स्ट धोरणाचं समर्थन करताना, सगळ्यांप्रमाणे मीही माझ्या देशाच्या हिताला प्राधान्य दिलं आहे आणि तसंच ते असायला हवं.

देशातील नागरिकांचं जीवनमान उंचवण्यासाठी राष्ट्र हे उत्तम माध्यम आहे, असंही डोनाल्ड ट्रंप म्हणाले.

अमेरिका नेहमीच जगाचा उत्तम मित्र राहील. अर्थात त्याचा कोणी गैरफायदा उचलू नये अशी अपेक्षा ट्रंप यांनी व्यक्त केली.

ट्रंप यांनी उत्तर कोरिया, इराण यांच्यावर थेट शब्दहल्ला चढवला.

काय म्हणाले ट्रंप?

आंतरराष्ट्रीय राजकारणात शक्तिशाली सार्वभौम देशांचं महत्त्व वाढवणं आवश्यक आहे.

काही देश खड्डयात जात आहेत, संयुक्त राष्ट्रसंघ त्यांना तारू शकेल.

डाव्या विचारसरणीच्या सरकारमुळे व्हेनेझुएलात संकट आलं. अशा वेळी आम्ही बघ्याची भूमिका घेऊ शकत नाही.

समाजवादाची निंदा करतांना ते म्हणाले की, "समाजवाद फक्त मनस्ताप, विध्वंस आणि अपयशाचाच धनी आहे"

आपण सगळ्यांनीच कायदा, देशांच्या सीमा आणि संस्कृती यांचा आदर करायला हवा.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि मित्रराष्ट्रांच्या वाटेला गेल्यास उत्तर कोरिया बेचिराख करून टाकू, असा कडक इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिला.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप यांना आव्हान आहे डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांचं. बराक ओबामांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या काळात उपराष्ट्राध्यक्ष असणारे बायडन हे 1970च्या दशकापासून अमेरिकेच्या राजकारणात आहेत.

निवडणुकीचा हा दिवस जसजसा जवळ येईल तसतशा सर्वेक्षण करणाऱ्या संस्था अमेरिकन नागरिकांची पसंती कोणत्या उमेदवाराला आहे यासाठीच्या पाहण्या करू लागतील.

या सर्वेक्षणांचं विश्लेषण बीबीसी पण करत आहे.

राष्ट्रीय सर्वेक्षणांमध्ये जो बायडन आघाडीवर

एखादा उमेदवार हा देश पातळीवर किती लोकप्रिय आहे हे नॅशनल पोल (National Poll) म्हणजेच राष्ट्रीय पाहणी वा सर्वेक्षणावरून समजतं. पण म्हणून हा निवडणुकीच्या निकालाचा अंदाज बांधण्याचा सर्वोत्तम मार्ग ठरत नाही.

उदाहरणार्थ- 2016 मध्ये या राष्ट्रीय पाहण्यांमध्ये हिलरी क्लिंटन आघाडीवर होत्या. डोनाल्ड ट्रंप यांच्यापेक्षा 30 लाख मतं जास्त मिळवत त्या या पाहणीत जिंकल्या होत्या. पण तरीही प्रत्यक्ष निवडणुकीत त्या पराभूत झाल्या.

कारण अमेरिकेमध्ये 'इलेक्टोरल कॉलेज' पद्धत वापरली जाते. म्हणूनच जास्ती मतं मिळाली म्हणजे तुम्ही निवडणूक जिंकला असा याचा अर्थ होत नाही.

ही बाब बाजूला ठेवली तर या राष्ट्रीय पाहण्यांमध्ये जो बायडन हे वर्षातला बहुतेक काळ डोनाल्ड ट्रंप यांच्यापेक्षा पुढे आहेत. गेले काही आठवडे ते 50% च्या आसपास आहेत आणि अनेकदा त्यांनी 10 पॉइंट्सची आघाडी घेतलेली आहे.

याउलट, 2016 मध्ये पाहण्यांचे निकाल इतके स्पष्ट नव्हते. ट्रंप आणि त्यांच्या तेव्हाच्या प्रतिस्पर्धी असणाऱ्या हिलरी क्लिंटन यांच्यामध्ये काहीच टक्क्यांचा फरक होता आणि निवडणुकीचा दिवस जसजसा जवळ येत गेला, तसं हे अंतर मोजक्या टक्क्यांवर आलं होतं.

निवडणुकीत कोणत्या राज्यांची भूमिका निर्णायक?

आपल्याला किती मतं मिळतात यापेक्षा ती मतं कुठून मिळतात याला अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत जास्त महत्त्वं असल्याचं हिलरी क्लिंटन यांच्या पराभवावरून लक्षात आलं.

बहुतेक राज्यांमधून नेहमीच एका ठराविक पद्धतीने मतदान होतं. म्हणजे प्रत्यक्षात मोजकीच काही राज्यं उरतात जिथे दोन्ही उमेदवारांमध्ये चुरशीची लढत असते आणि दोघांनाही तिथून जिंकायची संधी असते.

या राज्यांना 'बॅटलग्राऊंड स्टेट्स' (Battleground States) म्हणजेच चुरशीची लढत असणारी राज्यं म्हटलं जातं. निवडणुकीतला जय वा पराजय इथेच ठरतो.

'इलेक्टोरल कॉलेज'...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

डोनाल्ड ट्रंप व्हाईट हाऊसमध्ये आणखी 4 वर्षं राहणार की नाही याचा फैसला अमेरिकन मतदार आज घेतील. यासाठीच्या मतदानाचा दिवस अमेरिकेमध्ये उजाडलेला आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या भाषणात उत्तर कोरियाचा हुकुमशहा किम जोंग-ऊन यांचा 'रॉकेट मॅन' असा उल्लेख केला होता.

त्यांच्या या भाषणावर उत्तर कोरियाकडून पहिली प्रतिक्रिया आली आहे. उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री यांग हो यांनी त्यांच्या देशाच्या वतीने ही प्रतिक्रिया दिली.

उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री यांग हो संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सहभागी होण्यासाठी न्यूयॉर्कला गेले आहेत. तिथे त्यांना पत्रकारांनी ट्रंप यांच्या वक्तव्यावर प्रतिक्रिया विचारली. ''कुत्रे भुंकत असतात पण त्याकडे लक्ष न देता हत्ती चालत राहतो", या म्हणीचा त्यांनी वापर केला.

संयुक्त राष्ट्राने निर्बंध घालूनही उत्तर कोरियाने अण्वस्त्र आणि क्षेपणास्त्रांची चाचणी केली.

"कुत्र्याच्या भुंकण्याने जर आम्ही घाबरू असं त्यांना वाटत असेल तर ते स्वप्न पाहात आहेत", असं री यांग हो म्हणाले.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या भाषणात उत्तर कोरियाचा हुकूमशहा किम जोंग-उन यांचा 'रॉकेट मॅन' असा उल्लेख केला होता. त्याबाबत विचारलं असता री यांग हो यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांच्या सहकाऱ्यांची दया येते असं म्हटलं.

अमेरिकेकडून पूर्णपणे बेचिराख करण्याची धमकी मिळाल्यानंतरही उत्तर कोरियाकडून आलेलं हे पहिलं विधान आहे. री यांग हो संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत येत्या शुक्रवारी भाषण करणार आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी क्षेपणास्त्र चाचणी करणाऱ्या उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली.

दुसरीकडे, दोन वर्षांत पहिल्यांदाच दक्षिण कोरियानं आपण उत्तर कोरियाला मदत पाठवणार असल्याचं गुरुवारी जाहीर केलं आहे. सियोलच्या एकीकरण मंत्रालयाने लहान मुलं, गर्भवती महिला आणि आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या अंतर्गत 80 लाख डॉलरच्या मदतीची योजना आखली आहे.

संयुक्त राष्ट्राने नुकतेच उत्तर कोरियावर नवीन निर्बंध घातले होते. तेलाच्या आयातीवर आणि कापडाच्या निर्यातीवर निर्बंध घालण्यात आले आहे. याद्वारे उत्तर कोरियाच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाची कोंडी करण्याचा संयुक्त राष्ट्रांचा प्रयत्न आहे.

हे प्रतिबंध उत्तर कोरियाने 3 सप्टेंबरला केलेल्या अण्वस्त्र चाचणीनंतर लावले गेले आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, उत्तर कोरियाने कमालीच्या वेगाने आघात करणारी लांब पल्ल्याची मिसाईल्स आणि आण्विक शस्त्रं यशस्वीपणे तयार केली आहेत.

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका किंवा त्याच्या कोणत्याही सहकारी देशावर हल्ला केला, तर उत्तर कोरिया बेचिराख करू, असा इशारा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या आम सभेतल्या आपल्या पहिल्या भाषणात दिला होता.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप यांनी कॅनडावर टीका केली आहे.

जगातील 60 टक्केपेक्षाही अधिक संपत्ती असलेल्या कॅनडा, अमेरिका, यूके, फ्रान्स, इटली, जपान आणि जर्मनी या देशांचा समावेश G7मध्ये होतो. त्यामुळे G7 देशांच्या परिषदेकडे जगाचा लक्ष लागून राहिलेले असते.

या परिषदेमध्ये अन्य देश अमेरिकेवर प्रचंड व्यापारी निर्बंध लादत असल्याची टीकाही ट्रंप यांनी केली.

स्टील आणि अल्युमिनिअमच्या आयातीवर अमेरिकेने कडक निर्बंध लादले आहेत. मात्र तरीही नियमांआधारित व्यापार यंत्रणेसंदर्भात परिषदेत सदस्य राष्ट्रांनी सहमती दर्शवली.

जाचक निर्बंधांना जशास तसे प्रत्युत्तर दिले जाईल, असं कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनी सांगितलं.

राष्ट्रीय सुरक्षेचं कारण देत अमेरिकेने स्टील आणि अल्युमिनिअमच्या आयातीवर लादलेले निर्बंध अपमानकारक असल्याचं ट्रुडो यांनी सांगितलं.

कॅनडाचे नागरिक नम्र आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीसाठी ओळखले जातात. मात्र अमेरिकेने लादलेल्या कर्मठ निर्बंधाना ठामपणे प्रत्युत्तर दिले जाईल असं ट्रुडो यांनी स्पष्ट केलं.

तर ट्रुडो यांच्या वक्तव्यात नवीन काही नाही, असा खुलासा ट्रंप यांच्या कार्यालयाने केला आहे.

ट्रंप यांनी G7 परिषदेच्या संयुक्त निवेदनापासून फारकत घेतली असली तरी युरोपियन युनियनने निवेदनाला पाठिंबा दिला आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांच्यात बेबनाव निर्माण झाला आहे.

संयुक्त निवेदनाला पाठिंबा देऊ नका

क्युबेकहून सिंगापूरला जात असताना ट्रंप यांनी ट्वीटच्या माध्यमातून आपली भूमिका मांडली. G7 संयुक्त निवेदनाला जराही पाठिंबा देऊ नका असं अधिकाऱ्यांना सांगितल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. अमेरिकेचे शेतकरी, कामगार आणि कंपन्यांवर कॅनडाने कडक निर्बंध लादले आहेत. ट्रुडो यांचं वक्तव्य खोटं आहे. म्हणूनच अमेरिकेनं ही भूमिका घेतली आहे, असं ते म्हणाले.

ट्रुडो अप्रमाणिक आणि कमकुवत आहेत अशा शब्दांत ट्रंप यांनी ट्रुडो यांचावर टीका केली.

निर्बंधावरून झालेल्या वादानंतरही ट्रंप यांनी G7 देशांच्या संयुक्त निवेदनावर स्वाक्षरी केली होती. अमेरिकेचे शेतकरी, कामगार आणि कंपन्यांवर अन्य देशांना निर्बंध लादू देणार नाही असंही त्यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं.

कॅनडा, अमेरिका, इंग्लंड, फ्रान्स, इटली, जपान आणि जर्मनी यांचा समावेश असलेल्या या बैठकीत खुल्या आणि मुक्त वातावरणात एकमेकांना परस्परपूरक आणि उपयोगी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका आणि कॅनडा यांच्यात व्यापारी निर्बंधावरून झालेल्या शाब्दिक वादामुळे बहुचर्चित G7 देशांची परिषद भरकटली आहे. G7 देशांची परिषद यंदा क्युबेक येथे होत आहे. परिषदेनंतर संयुक्त निवेदन जाहीर करण्यात येतं. मात्र ट्रंप यांनी या निवेदनापासून फारकत घेतली आहे. कॅनडाचं वर्तन खोटेपणाचं असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटल्याने नव्या वादाला तोंड फुटलं आहे.


सामग्री: डोनाल्ड ट्रंप यांनी सातत्याने प्रसारमाध्यमांवर टीका केली आहे.

पत्रकारांना उद्देशून अशीच खोचक शेरेबाजी सुरू राहिली तर वातावरण भडकू शकतं, असा इशाराही न्यूयॉर्क टाइम्सने दिला आहे.

न्यूयॉर्क टाइम्सचे प्रकाशक A. G. सल्झबर्गर आणि ट्रंप यांची गोपनीय भेट झाली. पण ट्रंप यांनी या भेटीसंदर्भात ट्वीट केल्यानंतर सल्झबर्गर यांनी या खासगी भेटीचा तपशील उघड केला.

पहिल्या ट्वीटमध्ये ट्रंप यांनी ही बैठक चांगली झाल्याचं लिहिलं. मात्र नंतरच्या ट्वीटमध्ये त्यांनी माध्यमांवर पुन्हा एक टीकास्त्र सोडलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"फेक न्यूज कशा पसरवल्या जातात याविषयी मी खूप वेळ चर्चा केली. आता तर फेक न्यूज या संकल्पनेने जनतेच्या शत्रूचं रूप घेतलं आहे," असं ते पुढे बोलले.

प्रसारमाध्यमं वार्तांकनासाठी लोकांचा जीव धोक्यात टाकत आहेत, असा आरोप त्यांनी केला. पण 'फेक न्यूज' ही संज्ञा ते स्वतः किती वेळा वापरतात, याविषयी ट्रंप काहीही बोलले नाहीत.

ट्रंप यांचा प्रसारमाध्यमांसाठीचा पूर्वग्रह किती चिंताजनक आहे, हे त्यांना भेटून सांगता यावं म्हणून आपण या चर्चेचं निमंत्रण स्वीकारलं, असं न्यूयॉर्क टाइम्सचे सल्झबर्गर म्हणाले

"ट्रंप सातत्याने प्रसारमाध्यमांच्या विरोधात बोलत असतात. हे क्लेशदायक आहे. 'फेक न्यूज' ही संज्ञा खोटी आणि धोकादायक आहे, हे ट्रंप यांना सांगितलं. मात्र फेक न्यूजपेक्षाही पत्रकार लोकांचे शत्रू असतात, असं म्हणणं जास्त धोक्याचं आहे, हेही त्यांना सांगितलं," असं सल्झबर्गर यांनी सांगितलं.

पत्रकारांविरोधातील प्रक्षोभक स्वरूपाच्या वक्तव्यांमुळे त्यांना धमक्या मिळण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. यामुळे हिंसेला चालना मिळेल, असं सल्झबर्गर यांनी ट्रंप यांना या भेटीदरम्यान कळवल्याचं सांगितलं.

न्यूयॉर्क टाइम्सने ट्रंप यांना प्रसारमाध्यमांवर टीका न करण्याचं आवाहन केलं आहे.

पत्रकारांवर आसूड उगवण्यासाठी जगभरात ट्रंप यांच्या मीडियाविरोधी वक्तव्यांचा आधार घेतला जातो. ट्रंप यांच्या उद्गारांमुळे आपल्या देशाच्या लोकशाही मूल्यांना धक्का बसतो. देशाच्या घटनेचं गुणवैशिष्ट्य असणाऱ्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर यामुळे गदा येते, असंही सल्झबर्गर म्हणाले.

"आमच्या वर्तमानपत्राची चिकित्सा करू नका, असं आमचं म्हणणं नाही. पण पत्रकारिता आणि प्रसारमाध्यमांना उद्देशून केली जाणारी सरसकट टीका थांबवा."

सल्झबर्गर यांचं वक्तव्य जाहीर झाल्यानंतर ट्रंप यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सातत्याने पत्रकारांना देशाचे शत्रू म्हणून हिणवणं बंद करा, असं आवाहन 'न्यूयॉर्क टाइम्स' वर्तमानपत्राने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना केलं आहे.


सामग्री: डोळे, नाक, घसा यांची जळजळ होण्यापासून अस्थमा बळावण्यापर्यंत आरोग्यविषयक समस्या निर्माण झाल्या आहेत.

दिल्लीतील प्रदूषणाची परिस्थिती नेमकी कशी आहे? पाहा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीतील हवेचं प्रदूषण धोकादायक पातळीवर पोहोचलं आहे. त्यामुळे दिल्लीकरांना अनेक आरोग्यविषयक समस्यांना तोंड द्यावं लागत आहे.


सामग्री: डोळ्यांच्या डॉक्टरकडे नंबर वाढलाय का, हे विचारायला गेलो असताना सकाळी 10.40 ला एका मित्राचा फोन आला. त्याने बातमी दिली की, आज सकाळीच कोरोनामुळे एक मृत्यू झालाय.

मृत व्यक्तीचा सख्खा भाऊ डॉक्टर आहे आणि बॉडी यशवंतराव चव्हाण रुग्णालयातून थोड्याच वेळात निघेल.

त्या डोळ्याच्या डॉक्टरकडून मी तातडीने निघालो. असं अचानक पळून जाताना तिथल्या लोकांना काय वाटलं असेल, याचा विचारही करायला वेळ नव्हता. घरी आलो, कॅमेरा चेक केला आणि निघालो.

कुठल्या स्मशानभूमीत आपल्याला जायचं आहे, हे एव्हाना कळून चुकलं होतं. कोरोना झालेल्या मृतदेहाची फोटोस्टोरी कव्हर करायला जातोय, हे घरातही एव्हाना कळलं होतं.

मी पोहोचलो आणि कुठलाही सायरन न वाजवता एक शववाहिका शांतपणे येऊन समोर थांबली. आजवर स्मशानात खूप वेळा गेलोय, पण आजचं तिथं जाणं अपराधीपणासारखं वाटत होतं, कारण मयतीला जाताना कॅमेरा कधी नेला नव्हता. स्मशानभूमीत कर्कश ओरडणारे कावळेही दिसत नव्हते.

शांतपणे एक शववाहिका येऊन थांबली. त्यामधून पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेतील यशवंतराव चव्हाण रुग्णालयातले तीन कर्मचारी आले होते. सोबत होता कोरोनाशी लढा देऊन शांत झालेला, प्लास्टिकमध्ये गुंडाळलेला एक देह.

मृतदेहासोबत 5 किलोमीटरचा प्रवास केलेले नागेश वाघमारे हे कर्मचारी मदतीसाठी कुणी येईल का, म्हणून खूप हाका मारत होते, पण कुठूनच प्रतिसाद नव्हता. मृतदेह खाली घेण्यासाठी त्यांनी खूप प्रयत्न केले.

शववाहिकेतील त्या तिघांचा आता संयम सुटू लागला होता. अख्ख्या समशानभूमीत नेहमीच्या उंच झाडांच्या सावल्या मला उगाचच विचित्र वाटू लागल्या होत्या. बराच वेळ कुणीच कुणाशी बोललं नाही, मलाही खूप ऑकवर्ड वाटू लागलं होतं.

आतापर्यंत कुतूहलाचा विषय असलेलं PPE किट या क्षणाला मात्र भयावह वाटत होतं. महापालिकेच्या त्या तीन जणांपैकी एक जण मी काहीतरी करेन, अशी आशा बाळगून माझ्याकडे पाहू लागला... मी करतोय ते योग्य की अयोग्य, अशा पद्धतीने काही विचारायला लागला.

सर्वच प्रश्नांची माझ्याकडे उत्तरं नव्हती. काही वेळ काळही थांबला होता, असं वाटलं. त्यांच्या मते बॉडीचं वजन खूप होतं आणि स्ट्रेचर लवकर मिळत नसल्यामुळे ताण वाढला होता.

अखेर स्ट्रेचर मिळालं आणि आता तो वजनदार मृतदेह खाली कसा घ्यायचा, हा सवाल होता. कोरोनामुळे ही व्यक्ती गेली आहे, म्हटल्यावर प्रत्येक कृतीमध्ये, प्रत्येक हालचालींमध्ये मला साशंकता दिसत होती. कारण नक्की कुणाची किती आणि कुठवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सावधान :  काही दृश्यं आणि मजकूर तुम्हाला विचलित करू शकतात.


सामग्री: डोवाल आणि जॉन बोल्टन

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पुलवामा हल्ल्याचा बदला घेण्याचे सर्वाधिकार लष्कराला दिले आहेत, हे पूर्वीच स्पष्ट केलं आहे. तर हा हल्ल्यामागे पाकिस्तानचा हात असल्याच्या पाकिस्तानने इन्कार केला आहे.

भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि अमेरिकेचे सुरक्षा सल्लागार जॉन बॉल्टन यांची 15 फेब्रुवारी रोजी संध्याकाळी फोनवरून चर्चा झाली. या चर्चेत पुलवामा हल्ल्याचा निषेध करण्यात आला. परराष्ट्र मंत्रालयाने या संदर्भात निवदेनही प्रसिद्ध केलं आहे.

बोल्टन यांनी सीमेवर सुरू असलेल्या कट्टरवादाला तोंड देण्यासाठी भारताच्या स्वसंरक्षणाच्या भूमिकेला पाठिंबा दिला. या हल्ल्यासाठी जबाबदार असलेल्या संघटनांना धडा शिकवण्यासाठी संपूर्ण सहकार्य करण्याचं आश्वासन बोल्टन यांनी दिलं. डोवाल यांनी या पाठिंब्याचं स्वागत केलं आहे, असं परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे.

'जैश ए महम्मदने भारत, अमेरिका आणि इतर देशांवर हल्ले केले आहेत. त्यामुळे या संघटनेला पाकिस्तान थारा देणार नाही यासाठी एकत्र काम करण्याचा निर्णय दोन्ही देशांच्या सुरक्षा सल्लागारांनी घेतला. मौलाना मसूद अझहरला 'जागतिक दर्जाचा दहशतवादी' ठरवण्यात यावं यासाठी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा समितीची मार्गदर्शक तत्त्वं पाळण्याच्या दृष्टीने पाकिस्तानला जबाबदार धरलं जावं,' असं ही बोल्टन यांनी म्हटल्याचं या निवेदनात म्हटलं आहे.

बॉल्टन यांनी या संदर्भात ट्विटही केलं आहे. ते म्हणतात, "मी अजित डोवाल यांच्याशी बातचीत करून पुलवामा हल्ल्याबाबत संवेदना व्यक्त केल्या. पाकिस्तानने जैश-ए-महम्मद वर कारवाई करावी. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने घालून मार्गदर्शक तत्त्वांचं पालन करावं आणि दहशतवाद्यांना थारा देऊ नये."

पाकिस्तानचा नकार

पाकिस्तानच्या परराष्ट्र सचिवांनी पुलवामात झालेल्या हल्ल्यात पाकिस्तानचा सहभाग नसल्याचं म्हटलं आहे. तर पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी या हल्ल्याचा निषेध केला पण "कुठल्याही प्रकारचा हिंसाचार पाकिस्तान सरकारचा सहभाग कधीच नव्हता आणि नसेल," असंही ते म्हणाले.

भारताच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाने मात्र पाकिस्तानचा या संदर्भातील दावा फेटाळला आहे. "जैश ए महंमद या संघटनेने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली आहे. ही संघटना आणि संघटनेच नेतृत्त्व करणारे पाकिस्तानात आहेत. लष्कर ए तय्यबा आणि इतर दहशतवादी संघटनांनी या हल्ल्याचं स्वागत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुलवामा हल्ल्यानंतर अमेरिकेनेही भारताला स्वसंरक्षणाचा अधिकार आहे असं स्पष्ट केलं आहे. पुलवामा हल्ल्यानंतरची ही अत्यंत महत्त्वाची घटना मानली जात आहे.


सामग्री: ड्युक ऑफ एडिनबरा

प्रिन्स फिलीप यांच्याकडे आलेली भूमिका ही कुणासाठीही महत्कठीण अशीच होती. विशेषत: एकेकाळी नौदलाची कमान सांभाळलेल्या आणि विविध विषयांवर ठाम मतं असणाऱ्या त्यांच्यासाठी ती आणखी कठीण होती.

त्यांच्या याच स्वभाववैशिष्ट्यांमुळे त्यांना आपल्या जबाबदाऱ्या परिणामकारकरीत्या निभावता आल्या. तसंच आपल्या पत्नीला राणीपदाच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यातही त्यांनी पूर्ण पाठिंबा दिला.

राणीचे पती म्हणून प्रिन्स फिलीप यांच्याकडे कोणतंही घटनात्मक पद नव्हतं. पण राणीच्या सगळ्यांत जवळची आणि महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून ते ओळखले जायचे.

ग्रीसचे प्रिन्स फिलीप यांचा जन्म 10 जून 1921 रोजी कोर्फू या बेटावर झाला. त्यांच्या जन्म दाखल्यावर मात्र 28 मे 1921 असा तारखेचा उल्लेख आहे. कारण त्याकाळी ग्रीसनं ग्रेगोरियन कॅलेंडर स्वीकारलेलं नव्हतं. त्यांचे वडील, ग्रीसचे प्रिन्स अँड्र्यू हे हेलेनेसचे राजे जॉर्ज पहिले यांचे कनिष्ठ पुत्र. त्यांच्या आई, प्रिन्सेस अॅलीस ऑफ बॅटेनबर्ग या प्रिन्स लुई ऑफ बॅटेनबर्ग यांच्या थोरल्या कन्या आणि बर्माच्या अर्ल माऊंटबॅटन यांच्या भगिनी होत्या.

आई प्रिन्सेस अॅलिससह प्रिन्स फिलीप

सन 1922मध्ये झालेल्या बंडानंतर, त्यांच्या वडिलांना सत्तेवरून दूर करण्यात आलं आणि ग्रीसमधून बाहेर काढण्यात आलं.

प्रिन्स अँड्र्यू यांचे चुलत बंधू किंग जॉर्ज पाचवे यांनी त्यांच्यासाठी एक ब्रिटीश युद्धनौका पाठवून त्यांना फ्रान्सला पोहोचतं केलं.

सर्व भावंडांत सगळ्यांत छोटा आणि त्यात एकुलता एक मुलगा म्हणून छोट्या फिलीपचं लहानपण अतिशय प्रेमळ वातावरणात गेलं.

त्यांचं शिक्षण फ्रान्समध्ये सुरू झालं. वयाच्या सातव्या वर्षी ते त्यांच्या माउंटबॅटन परिवारात राहण्यासाठी इंग्लंडला आले. तिथं सरे प्रांतात त्यांचं प्राथमिक शिक्षण झालं.

दरम्यानच्या काळात, त्यांच्या आईला स्किझोफ्रेनिया असल्याचं निष्पन्न झालं आणि त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. छोट्या फिलीपची आईशी भेट त्यामुळे दुर्मिळ झाली.

1933मध्ये त्यांना, शिक्षणमहर्षी कर्ट हान यांनी स्थापन केलेल्या शुले श्क्लॉस सेलम या जर्मनीतल्या संस्थेत पाठवण्यात आलं. काही महिन्यांतच, ज्यू पंथीय हान यांच्यावर नाझी अत्याचारामुळे देश सोडून जाण्याची वेळ आली.

युद्धपत्रांत उल्लेख

जर्मनीतून पलायन केल्यानंतर हान स्कॉटलंडला गेले. तिथं त्यांनी गॉर्डनस्टन स्कूलची स्थापना केली. प्रिन्स फिलीप यांना जर्मनीत दोन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ड्युक ऑफ एडिनबरा प्रिन्स फिलीप यांचं काही वेळापूर्वीच निधन झालं. प्रिन्स फिलीप यांनी राणी एलिझाबेथ यांना आयुष्यभर खंबीर आणि सातत्यपूर्ण साथ दिली.


सामग्री: ड्रॅगन या कॅप्सुलचं आर्टवर्क

जर हे प्रक्षेपण यशस्वी झालं तर नियमितपणे आंतराळवीरांना अवकाशात नेण्यासाठी या कॅप्सुलला परवानगी मिळू शकते.

स्पेसएक्स ड्रॅगन 9 रॉकेट आणि ड्रॅगन क्रु कॅप्सुलचं केनडी स्पेस सेंटरमधील पॅड 39वरून प्रक्षेपण केलं. तिथल्या प्रमाण वेळेनुसार पहाटे 2.49 मिनिटांनी हे प्रक्षेपण झालं. रविवारी हे कॅप्सुल इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशनमध्ये पोहोचणार आहे.

या कॅप्सुलमध्ये माणूस नाही. कॅप्सुल प्रात्याक्षिक म्हणून प्रक्षेपित करण्यात आले असून त्यात माणसाचा एक डमी बसवण्यात आला आहे. माणसाच्या आकाराचा अँथ्रोमॉफ्रिक सिम्युलेटर या कॅप्सुलमध्ये आहे. त्याची मान, डोक आणि कणा याच्या भोवतीने सेन्सर बसवण्यात आले आहेत. मनुष्य जेव्हा अंतराळात प्रवास करेल तेव्हा त्याच्यावर कोणकोणते दबाव असतील याची माहिती हे सेन्सर गोळा करतील.  या डमीला 'रिप्ले' असं नाव देण्यात आलं आहे.

स्पेसएक्स या कंपनीच्या गेल्या 17 वर्षांतील इतिहासात हा महत्त्वाचा टप्पा आहे. मस्क यांनी ही कंपनी सुरू करताना लोकांना आंतराळात नेता यावं हा उद्देश ठेवला होता.

सध्या आमचं लक्ष नासाची गरज पूर्ण करणं हा आहे. ड्रॅगन कॅप्सूल सातत्याने वापरात आली तर व्यावसायिक पातळीवर आम्ही नागरिकांना आंतराळात नेण्याचा विचार करणार आहोत, असं मस्क म्हणाले. "आमच्यासाठी हा प्रयत्न आणि नासाने दिलेली संधी फार महत्त्वाची आहे," असंही ते सांगतात.

या कॅप्सुलमध्ये लाईफ सपोर्ट सिस्टम आहे. रॉकेट पृथ्वीच्या परीघात जाताना काही गडबड झाली तर लागू शकणाऱ्या आवश्यक उपाययोजनाही करण्यात आल्या आहेत.

कॅप्सुल पृथ्वीवर परत येण्यासाठी 4 पॅराशूटही बसवण्यात आले आहेत. केनडी स्पेस सेंटरपासून फार दूर नसलेल्या अॅटलांटिक इथं हे कॅप्सुल परत येणार आहे.

नासाची बदलती भूमिका

या मोहिमेबरोबर नासा आंतराळवीरांनी अवकाशात पोहोचवण्याची जबाबदारी स्पेसएक्सकडे सोपवत आहे. पूर्वी सर्वच जबाबदारी नासाच्या तंत्रज्ञांकडे असायची. नवी कार्यपद्धती खर्च आणि वेळ वाचवणारी आहे. पण प्रत्येक टप्प्यावर नासाचं नियंत्रण मात्र असणार आहे.

या कॅप्सुलमध्ये माणसाचा डमी बसवण्यात आला आहे.

यातून आम्हालाही बरंच काही शिकायला मिळणार आहे, असं नासाच्या ह्युमन स्पेसफ्लाईटचे प्रमुख बिल ग्रेस्टनमियर यांनी सांगितलं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अवकाश संशोधन क्षेत्रात कार्यरत असणारी खासगी संस्था स्पेसएक्स अवकाशात माणूस नेण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या कॅप्सूलचं प्रक्षेपण केलं आहे. फ्लोरिडातील केनेडी स्पेस सेंटरमधून हे प्रक्षेपण झालं आहे. व्यावसायिक पातळीवर अवकाश प्रवासाच्या दृष्टीने हा पहिला टप्पा आहे, असं स्पेसएक्सचे संस्थापक एलॉन मस्क यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: ड्रोन्सनी साकारलेला शुभांकर

अगदी कलरफूल ठरलेल्या या इव्हेंटमध्ये ड्रोनच्या साह्यानं या ऑलिंपिकचा शुभांकर असलेला पांढरा वाघ अवकाशात चितारण्यात आला होता.

टोंगाचा खेळाडू पिटा टौफाटोफुआ यानं यावेळी पुन्हा एकदा शर्ट काढला. 2016ला रिओमध्ये झालेल्या ऑलिंपिकमध्ये त्यानं अशीच खळबळ उडवून दिली होती.

ब्रिटनची टीम - स्नोबोर्डींगमध्ये कास्य पदक मिळवणाऱ्या बिली मॉर्गनसह इतर खेळाडू.

2022चं हिवाळी ऑलिंपिक बिजींगमध्ये होणार आहे.

हिवाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी झालेल्या खेळाडूंची काही खास क्षणचित्रं.

स्केटर्स उपांत्य स्पर्धा.

स्केटिंग स्पर्धेत चेक रिपब्लिकचे खेळाडू अॅना आणि मार्टिन.

हाफपाइप स्पर्धेत सुवर्ण पदक मिळाल्यानंतर अमेरिकेचा शॉन व्हाईट मित्राला मिठी मारताना.

दक्षिण कोरियाविरुद्ध विजय मिळवल्यानंतर स्विडनची टीम विजय साजरा करताना.

स्की जंपिंग सेंटर इथं पोलंडच्या डेव्हीड कुबाकीचं काढलेलं छायाचित्र.

अमेरिकेचा स्केटर नाथान चेन सादरीकरण करताना.

दक्षिण कोरियाची एक समर्थक.

इटलीचे स्केटर निकोला टुमोलेरो आणि रिकार्डो बुगारी.

दक्षिण कोरियाविरोधात गोल करताना स्वित्झर्लंडची खेळाडू.

कर्लिंग स्पर्धेदरम्यान नॉर्वेचा खेळाडू मॅग्नस.

फिगर स्केटिंगदरम्यान कोरियाचे स्केटर्स युरा आणि अॅलेक्झँडर.

फिगर स्केटिंगदरम्यान अॅडम रिप्पॉन.

फ्रि स्केटिंग स्पर्धेदरम्यान जपानची कौरी.

क्रॉसकंट्री उपउपांत्य फेरीदरम्यान जर्मनीचा खेळाडू थॉमस बिंग.

उत्तर कोरियाच्या चिअरलिडर्स, या ऑलिंपिकमध्ये जगाचं लक्ष या चिअरलिडर्सकडे होतं.

वुमन स्केलेटन स्पर्धेत ब्रिटनची लिझी यार्नोल्ड.

स्नो हॉकी स्पर्धेत चेक (उजवीकडे) आणि कॅनडाचे (डावीकडे) खेळाडू.

स्नो बोर्डिंग स्पर्धेचं हे दृष्य.

सराव करताना एक खेळाडू.

इंटर कोरियन वुमन्स आईस हॉकी स्पर्धेत सहभागी झालेल्या उत्तर कोरियाच्या खेळाडू त्यांच्या दक्षिण कोरियाच्या साथीदारांचा निरोप घेताना.

सर्व छायाचित्रांचे हक्क सुरक्षित आहेत.

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत का?

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दक्षिण कोरीयाच्या  प्याँगचँगमध्ये  रविवारी  विंटर  ऑलिंपिक्सचा  समारोप  समारंभ झाला . 16 दिवसांमध्ये 102  सुवर्ण  पदकांची लयलूट करण्यात आली. या ऑलिंपिकची ही काही खास क्षणचित्रं.


सामग्री: ड्वेन ब्राव्होची बॅट त्याचा आवडता विषय आहे.

मारुती 800 ही त्याची पहिली कार होती आणि कारचं हे मॉडेल 90च्या दशकात भारतात लोकप्रिय होतं.

सचिनने म्हटलं आहे की, माझ्या कारविषयी कुणाला काही माहिती मिळाल्यास माझ्याशी संपर्क करा. कारविषयी सचिनने सविस्तर माहिती मात्र दिली नाही.

एका वेब चॅट शोमध्ये सचिनने म्हटलं, व्यायसायिक क्रिकेटपटू बनल्यानंतर ही कार खरेदी केली होती.

तेंडुलकरने 2013मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली होती. असं असलं तरी आजही भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय व्यक्तींच्या यादीत त्याचा समावेश होतो.

मारुती 800

त्या काळात ही कार खूप लोकप्रिय होती. आपल्याकडे ही कार असावी असं प्रत्येक तरुण-तरुणीला वाटायचं. जसा जमाना बदलला आणि नव्या नव्या कार बाजारात येऊ लागल्या तेव्हा मारुती 800 ची लोकप्रियता कमी होऊ लागली होती.

2014मध्ये कंपनीनं या कारचं उत्पादन बंद करण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा अनेकांनी दु:ख व्यक्त केलं होतं. यातूनच या कारची लोकप्रियता दिसून येते. त्यावेळी अनेकांनी या कारविषयी त्यांच्या आठवणी व्यक्त केल्या होत्या.

सचिन तेंडुलकर

जसं जसं आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये यशस्वी होत गेलो, तसंतसं नवनवीन कार घेत गेलो आणि शेवटी जुनी कार विकावी लागली, असंही सचिन यांनी सांगितलं.

कारविषयीच्या आवडीबदद्ल त्यांनी सांगितलं, "माझ्या घराशेजारी एक मोठं सिनेमागृह होतं. तिथं लोक कारमध्ये बसून सिनेमा बघायला यायचे. तेव्हा मी माझ्या भावासोबत बाल्कनीमध्ये बसून तासनतास त्या गाड्यांना बघत बसायचो."

तेंडुलकरने एकदिवसीय आणि कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावा केल्या आहेत. त्यांनी 200 कसोटी सामन्यांत 15,837  आणि 463 एकदिवसीय सामन्यांत 18,426 धावा ठोकल्या आहेत.

सचिन दोनदा भारतीय क्रिकेटसंघाचे कर्णधार राहिले आहेत. त्यांनी 1989मध्ये वयाच्या 16व्या वर्षी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केलं होतं. 2012मध्ये ते 100 आंतरराष्ट्रीय शतक ठोकणारे जगभरातले पहिले क्रिकेटपटू ठरले होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माझी पहिली कार शोधण्यासाठी मला मदत करा, अशी विनंती क्रिकेटपटू सचिन तेंडुलकरने चाहत्यांना केली आहे.


सामग्री: ढासळलेल्या आरोग्याचं एक कारण म्हणजे विषमता

लॅन्सेट जागतिक दर्जाच्या मेडिकल जर्नलमध्ये भारतीय राज्यांत रोगांची कारणं आणि उपाययोजना यावर आधारित एक अहवाल गेल्या वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात सादर करण्यात आला होता.

त्यानुसार, महाराष्ट्राचं दरडोई उत्पन्न मागच्या वीस वर्षांत वाढलं असलं आणि सरासरी आयुर्मानातही लक्षणीय वाढ झाली असली तरी आरोग्याच्या बाबतीत परिस्थिती फारशी सुधारली नसल्याचं समोर आलं आहे.

राज्यातली रोगराई

सरासरी आयुर्मान जे 1990मध्ये साधारण 68 वर्षांचं होतं ते आता जवळ जवळ 78 वर्षांपर्यंत पोहोचलं आहे. पण, त्याचवेळी राज्यातल्या जनतेला अर्भक मृत्यू, कुपोषित माता, उच्च रक्तदाब, स्थूलता, किडनीचे रोग अशा रोगांनीही ग्रासलं आहे.

देशातल्या सरासरी प्रमाणापेक्षा राज्यात हे रोग जास्त प्रमाणात आढळतात. याशिवाय अॅनिमिया, उंचीच्या मानाने कमी वजन असलेल्या स्त्रिया, अर्धपोषित मुलं यांचं प्रमाण ग्रामीण भागात वाढत आहे.

कुष्ठरोगाचं उच्चाटन झाल्याचा दावा सरकारने केला असला तरी मागच्या काही वर्षांत पंधरा हजारांहून अधिक लोकांना या रोगाची बाधा झाली असल्याचं सत्यही अलीकडेच बाहेर आलं होतं.

अशावेळी प्रश्न हाच आहे की ही परिस्थिती राज्यात का उद्भवली?

अर्भक मृत्यूदर आणि कुपोषित मातांचा प्रश्न जैसा थे

सरकारची चुकीची प्राथमिकता?

ज्येष्ठ डॉक्टर आणि सामाजिक कार्यकर्ते अभय बंग यांच्या मते, "सरकारचं आरोग्य विषयक धोरण यासाठी कारणीभूत आहे." आरोग्य सुविधांची तुलना ते अक्षरश: फ्रेंच राणीच्या 'भाकरी नसेल तर केक खा' या विधानाशी करतात.

त्यांच्याच शब्दात सांगायचं तर "केंद्र सरकारने गाजावाजा करून आयुष्मान भारत ही योजना सुरू केली आहे. त्यात मोठ्या आजारावरच्या रुग्णालयाच्या खर्चासाठी पाच लाख रुपयांचा विमा काढण्याची सोय आहे. पण, आरोग्याच्या बाबतीत लोकांची खरी गरज प्राथमिक आरोग्यसेवेची आहे. म्हणजे लोकांना प्राथमिक आरोग्य केंद्रांची आवश्यकता आहे. त्यासाठी पुरेशी तरतूद बजेटमध्ये नाही."

डॉ. बंग यांच्या मते, रोग निर्मितीची कारणं दूर करण्यापेक्षा सरकारचा पैसा हा महागडी आरोग्य धोरणं आणि आरोग्य विमांवर खर्च होतो आहे.

'तंबाखू सेवन, मद्यपान यामुळे राज्यातल्या 20 टक्क्यांहून जास्त लोकांना कर्करोग होतो', असं अहवाल सांगतो. पण, सरकारने तरतूद केली आहे ती कर्करोग रुग्णालयासाठी आणि उपचारासाठी.

सार्वजनिक आरोग्य सेवा अपुरी

"त्यापेक्षा तंबाखू उपलब्ध होऊ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र हे भारतातलं एक प्रगत राज्य. औद्योगिकीकरणामुळे इथली 46% जनता शहरात राहणारी आणि म्हणूनच प्रगत. दरडोई उत्पन्नाच्या निकषावर राज्याचा देशात प्रथम क्रमांक आहे.  त्यातून राज्यातल्या जनतेचं सरासरी आयुर्मानही वाढलेलं, पण राज्यातल्या जनतेचं आरोग्य मात्र ढासळलेलं आहे, असं आरोग्य अहवाल सांगतो. जागतिक आरोग्य दिनाच्या निमित्ताने राज्यातलं आरोग्य आणि आरोग्य व्यवस्थेचा घेतलेला हा आढावा.


सामग्री: तंत्रज्ञानाचे उत्तम जाणकार असलेले ई. श्रीधरन यांनी तब्बल 6 दशकं सेवा बजावली आणि आपल्या कामातून राजधानी दिल्लीत बसलेल्या 'पॉवरफुल' राजकीय वर्गाला माझ्या कामात हस्तक्षेप खपवून घेतला जाणार नाही, असा कडक संदेशही दिला.

त्यांच्यासाठी काम सर्वोच्च होतं.

दिल्ली मेट्रो प्रकल्पाचं काम सुरू होतं त्याकाळात ते आपल्या कनिष्ठ कर्मचाऱ्यांसाठी डेडलाईन आखून द्यायचे आणि कर्मचाऱ्यांना सतत या डेडलाईनची आठवण करून द्यायचे.

आपल्या प्रत्येक कामात त्यांनी सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि थोडक्यात सांगायचं तर लखनौ ते कोचिनपर्यंत देशातल्या अनेक शहरात मेट्रोचं जाळं विणण्याचं काम त्यांनीच केलं आहे.

इंजिनिअरिंग प्रमुख म्हणून काम करताना त्यांनी वेळेत काम पूर्ण करणाऱ्या प्रामाणिक अधिकारी अशी स्वतःची प्रतिमा तयार केली.  याच प्रतिमेमुळे त्यांचे पंतप्रधान कार्यालयाशीही चांगले संबंध प्रस्थापित झाल्याचंही बोललं जातं.

एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव उघड न करण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं, "त्यांनी काम करून दाखवलं, यात शंका नाही. मात्र, ते एक असे अधिकारी होते जे कुणाचंच ऐकायचे नाही."

याच कारणामुळे ई. श्रीधरन इंडियन रेल्वे इंजीनिअर सर्व्हिसचे (IRES) सदस्य असूनही त्यांना भारतीय रेल्वेमध्ये काम न देता मेट्रो प्रकल्पांची जबाबदारी देण्यात आली.

राजकारणातली बदलती भूमिका

जवळपास 18 महिन्यांपूर्वी ई. श्रीधरन दिल्लीतल्या बीबीसीच्या कार्यालयात येऊन गेले. त्यावेळी राजकारणात जाण्याचा तुमचा विचार आहे का, असा प्रश्न त्यांना विचारण्यात आला.

मात्र, 'राजकारण माझा प्रांत नाही', असं उत्तर त्यांनी त्यावेळी बीबीसी हिंदीचे डिजीटल एडिटर राजेश प्रियदर्शी यांना दिलं होतं.

केरळमध्ये भाजपमध्ये प्रवेश करणार असल्याची घोषणा केल्यानंतर बीबीसी हिंदीशी बोलताना ई. श्रीधरन म्हणाले, "त्यावेळी मला खरंच राजकारणात यायचं नव्हतं. मी तंत्रज्ञानाशी संबंधित व्यक्ती आहे. महत्त्वाच्या प्रकल्पांचा इन्चार्ज होतो. त्यामुळे मला राजकारणात यायचं नव्हतं. मात्र, आज मी माझ्या सर्व व्यावसायिक जबाबदाऱ्या पार पाडल्या आहेत आणि म्हणूनच मी राजकारणात येण्याचा विचार केला."

ज्याप्रमाणे राजकारणाविषयी ई. श्रीधरन यांचे विचार बदलले त्याच प्रमाणे कदाचित 75 वर्षांहून अधिक वयाच्या नेत्यांनी निवृत्त व्हावं, हा विचार भाजपने बदलला असावाा.

भाजप त्यांचे ज्येष्ठ नेते लाल कृष्ण अडवाणी,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजकारणाविषयीचा दृष्टीकोन काळानुरूप बदलत असतो. ताजं उदाहरण आहे 89 वर्षांच्या ई. श्रीधरन यांचं. त्यांना भारताचे 'मेट्रो मॅन' म्हणूनही ओळखतात.


सामग्री: तज्ज्ञ म्हणतात की, वेळीच आणि योग्य उपचार केले तर PCOD मुळे कोणतीही अडचण येत नाही. पण बऱ्याचदा अगदी तरुणपणी लग्न झालेल्या मुलींना यामुळे तणावाला सामोरं जावं लागतं.

अनेकदा घरचे लोक लग्नानंतर लगेचच मूल व्हावं म्हणून आग्रही असतात आणि या तणावामुळे PCOD असलेल्या मुलीचं गर्भारपण अधिकच लांबतं.

तज्ज्ञ सांगतात की अनेकदा फक्त एक काऊन्सेलिंग सेशन केलं आणि घरच्यांनी मुलीचा स्ट्रेस कसा कमी होईल याकडे लक्ष दिलं तर PCOD असणाऱ्या मुली कोणत्याही औषधोपचारांशिवाय गरोदर राहू शकतात. पण यासाठी डॉक्टरचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे.

पाहा हा व्हीडिओ.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अनेकांच्या मनात गैरसमज असतो की PCOD हा आजार असेल तर महिलांना गर्भधारणा होऊ शकत नाही. पण असं काहीही नाहीये.


सामग्री: तज्ज्ञ सांगतात, गंभीर स्वरूपाचा कोरोनासंसर्ग झालेल्या रुग्णांचा 'स्टिरॉईड' मुळे जीव वाचतोय. पण, याच्या भरमसाठ वापरामुळे साईड इफेक्ट होण्याचा धोका असतो.

"स्टिरॉईड हे एक दुधारी शस्त्र आहे. याचा योग्यवेळी आणि प्रमाणात वापर केला पाहिजे," असं इंडियन मेडिकल असोसिएशन (IMA) महाराष्ट्रचे अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात.

'स्टिरॉईड' च्या अनियंत्रित वापराने संसर्गाचा धोका अधिक वाढू शकतो, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिलाय.

'स्टिरॉईड' मुळे संसर्ग वाढण्याची शक्यता?

मुंबईच्या कोकिलाबेन अंबानी रुग्णालयातील संसर्गजन्य आजार तज्ज्ञ डॉ. तनु सिंघल म्हणतात, "कोरोनारुग्णांवर उपचार करताना योग्य वेळेआधी 'स्टिरॉईड' दिल्यास, कोरोनारुग्णांचा संसर्ग अधिक बळावण्याची किंवा गंभीर होण्याची शक्यता असते."

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, कोरोनासंसर्गाच्या पहिल्या पाच-सात दिवसातच काही डॉक्टर्स रुग्णांना 'स्टिरॉईड' देत असल्याचं दिसून आलंय.

"संसर्गाच्या पहिल्याकाही दिवसात शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती व्हायरसविरोधात लढण्याचा प्रयत्न करत असते. याचवेळी 'स्टिरॉईड' दिल्यास व्हायरसचा गुणाकार (viral replication) होण्याचं प्रमाण वाढतं," असं डॉ. सिंघल म्हणतात.

वेळेआधीच 'स्टिरॉईड' दिल्याने काय झालं?

वेळेआधीच स्टिरॉईड दिल्याचा काय परिणाम होतो, याचं डॉ. सिंघल उदाहरण देतात.

13 वर्षांची एक मुलगी कोव्हिड पॉझिटिव्ह होती. तिला एक-दोन दिवस ताप होता, मग बरा झाला. फॅमिली डॉक्टरांना सीटीस्कॅन (HRCT) मध्ये सौम्य संसर्ग आढळून आला. कोणतंही लक्षणं नसताना, डॉक्टरांनी स्टिरॉईड सुरू केलं. काही दिवसांनी ताप वाढल्याने तब्येत बिघडली. सीटीस्कॅनमध्ये संसर्ग वाढल्याचं लक्षात आलं. मग, स्टिरॉईड बंद करून इतर औषधांच्या मदतीने उपचार सुरू करण्यात आले.

एक 43 वर्षीय रुग्णालाही संसर्गाच्या पहिल्याच दिवशी डॉक्टरांनी स्टिरॉईड दिलं. काही दिवस ताप नियंत्रणात राहीला. पण, औषध बंद करताच ताप पुन्हा वाढला. 13-14 दिवस ताप सतत येत असल्यामुळे ही व्यक्ती रुग्णालयात दाखल झाली.

तज्ज्ञ सांगतात, या दोनच घटना नाहीत. अशा अनेक घटना आहेत. ज्यात रुग्णांना वेळेआधीच स्टिरॉईड दिल्याने त्रास झालाय.

"रुग्णांना स्टिरॉईड केव्हा द्यायचे, डोस किती द्यावा हे डॉक्टरांनी लक्षात घेतलं पाहिजे. दिर्घकाळ स्टिरॉईडचा डोस देऊ नये,"  असं डॉ. तनु सिंघल पुढे म्हणतात.

रुग्णांना स्टिरॉईड केव्हा द्यावं?

महाराष्ट्राच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना संसर्गाविरोधातील युद्धात 'स्टिरॉईड' हे डॉक्टरांच्या हाती असलेलं एक महत्त्वाचं शस्त्र मानलं जात आहे. पण, 'स्टिरॉईड' चा अनियंत्रित वापर, दिवसेंदिवस चिंतेचा विषय बनत चाललाय.


सामग्री: तज्ज्ञ सांगतात, तिशीपासूनच लोकांनी शरीराची योग्य काळजी घेतली पाहिजे.

आपण सर्रास म्हणतो, "Prevention is better than cure." पण खरचं आपण हे पाळतो का? शरीराकडे लक्ष देतो का?

शरीराकडे लक्ष दिलं तर, वाढतं वय आणि चुकीच्या जीवनशैलीमुळे होणाऱ्या आजारांना आपल्याला दूर ठेवता येईल.

तिशीत वैद्यकीय तपासणीची गरज काय?

तज्ज्ञांच्या मते, वयाच्या तिशीत हृदयरोग, मधूमेह, उच्चरक्तदाब, लठ्ठपणा आणि कॅन्सरसारखे जीवनशैलीशी निगडीत आजार डोकं वर काढण्याची भीती असते. कामाच्या व्यापात खाण्या-पिण्याच्या सवयीत बदल झाल्याने, शरीराकडे दुर्लक्ष होऊन आजारांना आयतं आमंत्रण मिळलं.

जनरल फिजिशिअन डॉ. संवेदा समेळ सांगतात, "आजार झाल्यावर धावपळ करण्यापेक्षा आजार प्रतिबंध करण्यावर भर असला पाहिजे. वेळीच आणि योग्य निदान झाल्याने आजार प्रतिबंध करणं शक्य आहे. यासाठी वैद्यकीय तपासणी केली पाहिजे."

आधी हार्ट अटॅक पन्नाशीत यायचा. आता मात्र तिशीतच हार्टअटॅक तरूण पिढीचं हृदय कमकुवत करतोय.

तिशीत करा 'या' वैद्यकीय तपासण्या

डॉ. संवेदा या तपासण्यांची क्लिनिकल, स्पेशल टेस्ट आणि ब्लड टेस्ट (रक्त तपासणी) अशा तीन प्रकारात विभागणी करतात.

रक्तदाब तपासणी

डॉक्टरकडे गेल्यानंतर सर्वांत आधी रक्तदाब तपासलं जातं. रिडिंग 120-80 असेल तर ते सामान्य मानलं जातं. जास्त रक्तदाब हृदयविकाराचा धोका असल्याचा एक संकेत असतो. त्यामुळे वेळोवेळी रक्तदाब तपासणी केली पाहिजे.

तज्ज्ञ सांगतात, प्रत्येकाच्या घरी डिजिटल रक्तदाब तपासणी मशिन असलंच पाहिजे. तुम्ही घरच्या-घरी तपासणी करू शकता.

रक्त तपासणी

तुम्ही अनेकवेळा ऐकलं असेल. डॉक्टर सांगतात, "CBC करून घ्या आणि दाखवा. CBC म्हणजे 'Complete Blood Count'. ही अत्यंत सोपी टेस्ट आहे. यात रक्तातील पेशींच्या संख्येबाबत पूर्ण माहिती मिळते."

ही टेस्ट केल्याने अनिमिया, इतर संसर्ग, काही प्रकारचे कॅन्सर ओळखता येऊ शकतात.

भारतात महिलांमध्ये अॅनिमियाचं प्रमाण खूप मोठं आहे. यात रक्तातील लालपेशींमधील हिमोग्लोबिनचं प्रमाण कमी होतं. त्यामुळे पेशींपर्यंत योग्य ऑक्सिजन पुरवठा होत नाही.

ही टेस्ट वर्षातून एकदा तरी करावी असा तज्ज्ञ सल्ला देतात.

रक्तातील साखरेची तपासणी

याला आपण शुगर टेस्ट म्हणतो. मधूमेह आहे का नाही हे ओळखण्यासाठी ही टेस्ट काहीही न खाता-पिता 12 तासांनंतर केली जाते.

रक्तातील साखरेचं प्रमाण 99 पेक्षा कमी असेल तर सामान्य मानलं जातं....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

वयाच्या तिशीत पोहोचल्यानंतर प्रत्येकाच्या खांद्यावर जबाबदारीचं ओझं वाढतं. व्यावसायिक स्पर्धेमुळे काम वाढतं. कुटुंबाकडेही लक्ष द्यायचं असतं. या सर्व व्यापात लोक स्वत:च्या शरीराकडे फारसं लक्ष देत नाहीत.


सामग्री: तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना व्हायरसच्या जीवघेण्या लढाईत डेक्सामेथाझोन अत्यंत उपयुक्त औषध ठरतंय. डेक्सामेथासोन स्वस्त आणि सर्वत्र उपलब्ध होऊ शकतं, असं औषध आहे.

डेक्सामेथासोन प्रभावी?

कोरोनासारख्या गंभीर साथीनं ग्रासलेल्यांचे जीव वाचवण्यासाठी हे औषध महत्त्वाचं ठरू शकतं. कोरोना व्हायरसवर मात करण्यासाठी ज्या औषधांच्या चाचणी घेतल्या जात आहेत, त्यात डेक्सामेथाझोन सुद्धा आहे. डेक्सामेथासोन गुणकारक ठरेल का, हे या चाचण्यांमधून तपासलं जातंय.

दरम्यान, जागतिक आरोग्य संघटनेलाही या औषधाकडून आशा आहेत. या औषधाच्या वापराबद्दल जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक ट्रेडोस गेब्रेयासेस यांनी म्हटलं की, हे एक स्टेरॉईड आहे. गंभीर आजार असलेल्या रुग्णांमध्ये या औषधाच्या वापराचे चांगले परिणाम दिसून आले आहेत.

त्यांनी म्हटलं, की WHO ला मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार ज्या रुग्णांना ऑक्सिजनची आवश्यकता असते, त्या रुग्णांमध्ये या औषधाच्या वापरामुळे मृत्यूचा धोका एक पंचमाश कमी झालं आहे.

कोरोनामुळे व्हेंटिलेटर आणि ऑक्सिजनवर असलेल्या रुग्णांच्या मृत्यूचा धोका डेक्सामेथासोन औषधानं काही प्रमाणात कमी केलाय. कोरोनाचा उद्रेक झाल्याच्या सुरुवातीपासूनच यूकेमध्ये डेक्सामेथासोनचा वापर केला गेला असता, तर सुमारे पाच हजारांपर्यंत जणांचे जीव वाचू शकले असते, असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. शिवाय, सर्वाधिक कोरोनाग्रस्त रुग्ण असलेल्या गरीब देशांना याचा खूप फायदा होऊ शकला असता.कोरोना व्हायरसचे 20 पैकी 19 रुग्ण हॉस्पिटलमध्ये भरती न होताच बरे होत आहेत. हॉस्पिटलमध्ये भरती झालेल्यांपैकीही बहुतांश जण बरे होत आहेत. मात्र, त्यांना ऑक्सिजन किंवा व्हेंटिलेटरची गरज भासतेय. या हाय-रिस्क रुग्णांना डेक्सामेथासोन गुणकारी ठरत असल्याचे दिसून येतेय.

शरीरावरील सूज कमी करण्यासाठी डेक्सामेथासोन या औषधाचा वापर होतो. शरीर ज्यावेळी कोरोना व्हायरसशी लढा देत असतं, त्यावेळी रोगप्रतिकारक शक्ती ओव्हरड्राईव्हमध्ये जाते. अशावेळी डेक्सामेथासोन शरीरारचं नुकसान थांबवण्यासही मदत करतं.शरीराच्या अति-प्रतिक्रियेला 'सायटोकाईन स्टॉर्म' म्हणतात. हे घातक असतं.ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या एका चाचणीत हॉस्पिटलमधील 2,000 रुग्णांना डेक्सामेथासोन औषध देण्यात आलं आणि त्यांची तुलना हे औषध न दिलेल्या 4,000 जणांसोबत करण्यात आली.व्हेंटिलेटरवर असलेल्या रुग्णांच्या मृत्यूच्या धोक्यात 40 टक्के ते 28 टक्के घट झाली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसशी सध्या संपूर्ण जग लढतंय. जगभरातील शास्त्रज्ञ, संशोधक कोरोनावर मात करण्यासाठी औषधांचा शोध घेत आहेत. अशातच जगभरात गेल्या काही दिवसांपासून डेक्सामेथासोनची चर्चा सुरू झालीय.


सामग्री: तत्पूर्वी 'सारथी'कडून दिल्लीत शिकण्यासाठी आलेल्या विद्यार्थ्यांनी आंदोलन केलं. पण अभ्यासासाठी महाराष्ट्रातून दिल्लीमध्ये आलेल्या विद्यार्थ्यांवर ही वेळ का आली हे जाणून घेण्याचा बीबीसी मराठीने प्रयत्न केला.

"दोन-तीन महिन्यावर परीक्षा आल्यात. असाच दर महिन्याला वेळ जात राहिला, तर दिल्लीत राहूनही काही उपयोग नाही. माघारी घरी जावं लागेल."

दिल्लीतल्या जंतर-मंतरवर आंदोलन करणारा महेश नागणे हा तरुण पाणवलेल्या डोळ्यांनी हे सांगत होता.

मराठा-कुणबी कुटुंबातील मुला-मुलींना दिल्लीत UPSCची तयारी करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारची सारथी संस्था सहकार्य करते. या संस्थेकडून प्रत्येक विद्यार्थ्याला महिन्याला 13 हजार रुपयांची स्कॉलरशिप दिली जाते. पण महिन्याची 18 तारिख उलटूनही हातात पैसे न मिळाल्यामुळे दिल्लीत दूरगावावरून आलेल्या मुलांना आंदोलन करावं लागलं.

दिल्लीत एकूण 225 विद्यार्थी सारथीच्या माध्यमातून UPSCची तयारी करत आहे. त्यापैकीच महेश एक आहे. चांगल्या क्लासची फी आणि महिन्याचं विद्यावेतन या विद्यार्थ्यांना दिलं जातं. जुलै 2019 पासून ही संस्था कार्यरत आहे.

जुलै ते डिसेंबर वेळेवर विद्यावेतन मिळाल्यानंतर गेल्या दोन महिन्यापासून विलंब होण्यास सुरुवात झाली. महिन्याच्या पहिल्या एक-दोन दिवसात मिळणं अपेक्षित असलेलं विद्यावेतन फेब्रुवारीत म्हणजे चालू महिन्यात पंधरवडा उलटल्यानंतरही मिळालं नाहीये.

घराचं भाडं, ग्रंथालयाची फी आणि मेसचे पैसे देणं बाकी आहेत. या सगळ्यामुळं 'सारथी'च्या सहकार्याने स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणारे विद्यार्थी-विद्यार्थिनी चिंतेत आहेत.

सोमवारी (17 फेब्रुवारी) दिल्लीतल्या जंतर-मंतरवर या विद्यार्थ्यांनी लाक्षणिक आंदोलन केलं आणि आपल्या हतबलतेला आणि चिंतेला वाट मोकळी करून दिली.

महेश जगताप हा तरुण चंद्रपुरातल्या चिमूरमधून IAS होण्याचं स्वप्न उराशी बाळगून दिल्लीत आलाय. 'सारथी'ची प्रवेश परीक्षा पास झाला आणि तो दिल्लीत UPSC ची तयारी करतोय.

'आमच्यावर ही वेळ का आली?'

गावाकडची बिकट स्थिती आठवत महेश जगताप सांगत होता, "मी शेतकरी कुटुंबातला आहे. गावी एक एकर शेती आहे. सारथीकडून निवड झाली तेव्हा दिल्लीला नामांकित क्लासमध्ये शिकायला मिळेल, याचा आनंद झालेला. पण आता भवितव्याबाबत चिंता वाटू लागलीय. आधीच पैशाची तणतण असताना विद्यावेतनही वेळेवर मिळत नाहीय. गावाकडं घरीही आई-वडिलांना माझी चिंता वाटू लागलीये."

"माझ्यासारख्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'सारथी'च्या मदतीनं दिल्लीत UPSC ची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी रखडलेल्या विद्यावेतनासाठी सोमवारी(17 फेब्रुवारी) दिवसभर 'जंतर मंतर'वर आंदोलन केलं. त्याची दखल घेत राज्य सरकारनं रात्री उशिरा शासन निर्णय जाहीर करत, विद्यावेतन आणि सारथीच्या इतर खर्चासाठीचे पैसे वितरित केले.


सामग्री: तत्पूर्वी देवेंद्र फडणवीस यांनी मंत्रिमंडळाच्या बैठकीनंतर राज्यात 180 तालुक्यांवर दुष्काळाचं सावट असल्याचं सांगितलं. राज्यातल्या 36 पैकी 32 जिल्ह्यात दुष्काळसदृश स्थिती असल्याचंही प्राथमिक अहवालात म्हटलं आहे.

केंद्र सरकारनं सांगितल्याप्रमाणे दुष्काळाच्या स्थितीचं सर्वेक्षण करणं आवश्यक आहे आणि हीच दुष्काळ जाहीर करण्याची पहिली पायरी आहे, असं मदत आणि पुनर्वसन मंत्री चंद्रकांत पाटील म्हणाले.

प्रत्यक्ष दुष्काळ जाहीर होण्यापूर्वी दुष्काळसदृश भागांचं सर्वेक्षण, यातून मिळालेल्या माहिती तपासणी, नंतर या भागाचं सॅटेलाइटनेही सर्वेक्षण आणि शेवटी प्रत्यक्ष स्थितीचा आढावा, अशी दुष्काळ जाहीर करण्याची पद्धत आहे. त्यामुळे दुष्काळ जाहीर करायला ऑक्टोबरनंतरचा मुहूर्त उजाडण्याची शक्यता आहे.

दुष्काळसदृश स्थिती कशाला म्हणतात?

जेव्हा मान्सूनमध्ये सलग 21 दिवस पाऊस पडत नाही, तेव्हा दुष्काळसदृश स्थिती निर्माण होते. पावसात मोठा खंड पडल्यास जमिनीची आर्द्रता कमी होते आणि दुष्काळसदृश परिस्थिती उत्पन्न होऊ शकते, असं राष्ट्रीय आपत्ती आणि निवारण निधीनं (NDRF) 2016 साली प्रकाशित केलेल्या नव्या दिशानिर्देशांत म्हटलं आहे.

ही व्याख्या लक्षात घेतली तर यंदा महाराष्ट्रातील 180 तालुक्यांमध्ये नेमकी हीच परिस्थिती आहे.

महाराष्ट्राबरोबरच, उत्तर कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेशचा रायलसीमा भाग, बिहार, गुजरात आणि मध्य प्रदेशातील बुंदेलखंड या भागांत दुष्काळाचं सावट आहे. या सर्व राज्यात पिकांना लागणारी जमिनीतील आर्द्रता फार कमी आहे. त्यामुळे त्यात रबीचे पीक होणार नाही, अशीच चिन्हं आहे.

देशभरात या वर्षी मोसमी पाऊस जवळजवळ नऊ टक्के कमी पडला. पण काही राज्यांत आणि काही प्रदेशांत पावसात मोठे खंड बघायला मिळाले. या प्रदेशांमध्येही आता महाराष्ट्राप्रमाणे सरकारी दुष्काळ जाहीर होण्याची चिन्हं आहेत.

दुष्काळ कधी जाहीर करतात?

दुष्काळ निवारणासाठी केंद्र सरकारनं काही 'दिशा निर्देश' दिले आहेत. त्यानुसार National Centre for Crop Forecastingच्या (NCCF) अहवालाच्या आधारेच आणि प्रत्यक्ष परिस्थितीच्या अवलोकनानंतरच राज्य सरकार दुष्काळाची घोषणा करू शकतं.

खरीप पिकांसाठी हे सर्वेक्षण ऑक्टोबरपर्यंत सुरू असतं तर रबी पिकांसाठी हे सर्वेक्षण मार्च महिन्याच्या शेवटापर्यंत सुरू असतं, असं दिशा निर्देशांत म्हटलं आहे.

सध्याची परिस्थिती पाहता राज्यातील शेती आणि महसूल विभागातर्फे 180...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2018 मध्ये मान्सून सर्वसाधारण होता, असं भारतीय हवामान खात्याचं मत आहे. पण परतीचा पाऊस पडून अजून काही दिवसही उलटलेले नाहीत तरी महाराष्ट्रात दुष्काळाबद्दलची चिंता लोकांच्या बोलण्यातून दिसत आहे. राज्यात 2016च्या दुष्काळाची पुनरावृत्ती होण्याची चिन्हं आहेत, आणि यंदाचं चित्र तर अधिकच भेसूर असण्याची शक्यता आहे.


सामग्री: तत्पूर्वी, अवनी वाघिणीला वनविभागाने शुक्रवारी ठार केल्यानंतर राज्य सरकारवर टीकेचा भडिमार सुरू झाला आहे. रविवारी दुपारी केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी त्यांच्याच पक्षाच्या वनमंत्र्यांवर टीका केली आहे. ही हत्या गुन्हाच असून हे प्रकरण आपण मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे नेणार आहोत असं त्या म्हणाल्या आहेत. केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी केलेले आरोप मुनगंटीवार यांनी फेटाळले आहेत.

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी संकेत सबनीस यांच्याशी बोलताना मनेका गांधी म्हणाल्या की, "अवनी वाघिणीला वन विभागाने नाही तर एका खासगी शूटरने मारलं आहे. याचाच अर्थ तो हे काम करण्यासाठी अनधिकृत व्यक्ती होता. एका राष्ट्रीय प्राण्याला मारण्यासाठी खासगी माणसाला बोलवणं हा मूर्खपणा आहे. या माणसाविरोधात गंभीर आरोप आहेत. त्याच्यावर वन विभागाच्या महिला कर्मचाऱ्याचा विनयभंग केल्याचा आरोप आहे, हैदराबादमध्ये एकाचा खून केल्याचा आरोप त्याच्यावर आहे. तसंच, त्याचा बंदुक तस्करीत सहभाग असल्याचा आरोप आहे. हा माणूस जेलमध्येही जाऊन आला आहे. मग, हाच माणूस महाराष्ट्र शासनाला मिळाला का?"

"पण, केवळ वाघिणीला मारण्यासाठी भाजपचे मंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी गोंधळ घालून या शूटरला बोलवलं. मुनगंटीवारांनी या शफाकतला पहिल्यांदाच नव्हे तर अशी कामं करण्यासाठी बऱ्याचदा बोलवलं आहे. गेल्या ३ वर्षांत शफाकत यांनी १० बिबटे, २ वाघ, ३ हत्ती, ३०० रानडुक्कर मारली आहेत. हा मूर्खपणा आहे. मी या प्रकरणी थेट आदेश देऊ शकत नसले तरी, हे प्रकरण मी स्वतः महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांकडे लावून धरणार आहे," असंही गांधी यांनी स्पष्ट केलं.

यवतमाळ परिसरात गेल्या दोन महिन्यांपासून फिरत असलेल्या 'नरभक्षक' वाघिणीला शुक्रवारी रात्री उशिरा राळेगांव तालुक्यातील बोराटी गावात ठार करण्यात आलं. T1 किंवा अवनी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या सहा वर्षांच्या वाघिणीने 14 जणांचा जीव घेतल्याचा आरोप होता.

या वाघिणीच्या शिकारीनंतर महिला आणि बालकल्याण केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांनी राज्य सरकारवर टीका केली आहे. "या वाघिणीला ठार करण्यासाठी हैदराबाद येथे राहणारे शिकारी शाफत अली खान यांना बोलवण्यात आलं होतं. त्यांनी आतापर्यंत तीन वाघ, 10 बिबटे, काही हत्ती आणि 300 रानडुकरं ठार केली आहेत. अशा माणसाला हे काम देण्याची गरजच काय," असा प्रश्न त्यांनी ट्विटरवर विचारला आहे.

"वाघिणीच्या मृत्यूनंतर तिच्या बछड्यांचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"मुख्यमंत्र्यांना समजायला हवं की कोणाला मंत्री करायचं? अशा लोकांची पक्षात आवश्यकता आहे का?"....हे उद्गार आहेत केंद्रीय मंत्री मनेका गांधी यांचे. News18शी बोलताना त्यांनी अवनीबद्द्लचा संताप व्यक्त केला.


सामग्री: तनिष्कनं ही जाहिरात सोशल मीडियावरून काढून टाकली आहे.

गुजरातमधील गांधीधाम या ठिकाणी तनिष्कच्या शोरूम मॅनेजरला धमकी देण्यात आली. तनिष्कने माफी मागावी अशी मागणी करण्यात आल्याची माहिती गांधी धाम पोलिसांनी दिली.

इंडियन एक्सप्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार गांधी धाम तनिष्क शो रूमच्या मॅनेजरने लेखी माफी दिली आणि त्या माफीची प्रत दरवाजावर लावण्यात आली आहे. तनिष्कने ही जाहिरात सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून काढून घेतली आहे. तसेच त्यांनी या जाहिरातीमुळे कुणाच्या भावना दुखावणं आमचा उद्देश नव्हता असं स्पष्टीकरण दिलं आहे.

काय होती जाहिरात?

हिंदू सुनेचं डोहाळजेवण तिचे मुस्लिम सासू-सासरे करतात, अशी जाहिरात तनिष्कनं केली होती. मात्र उजव्या संघटनांकडून सोशल मीडियावर या जाहिरातीला प्रचंड विरोध झाला. ही जाहिरात 'लव्ह जिहाद'चं उदात्तीकरण करत असल्याचा आक्षेप उजव्या संघटनांनी घेतला.

मुस्लिम तरुण हिंदू मुलींचं धर्मांतर करण्यासाठीच त्यांच्याशी विवाह करतात, असा आरोप करत या प्रकाराला कट्टर हिंदुत्ववादी संघटनांनी 'लव्ह जिहाद' असं संबोधलं होतं.

भारतीय समाजात पहिल्यापासून हिंदू-मुस्लिम विवाहांना मोठ्या प्रमाणावर विरोध होताना दिसायचा. पण त्याला 'लव्ह जिहाद' म्हणत त्याला एक घाबरवणारा हेतू जोडण्याचा प्रकार अलीकडच्या काळात घडू लागला.

सोशल मीडियावर या ब्रँडवर बहिष्कार घालावा असा ट्रेंड परंपरावाद्यांनी सोशल मीडियावर सुरू झाला. ट्विटरवर हा टॉप ट्रेंड होता. अनेकांनी आक्षेपार्ह शब्दांत पोस्ट लिहून या ब्रँडवर बहिष्कार घालण्याची मागणी केली.

युट्यूबवर पोस्ट केलेया या जाहिरातीच्या डिस्क्रिप्शनमध्ये लिहिलं आहे- "तिच्यावर पोटच्या मुलाप्रमाणे माया करणाऱ्या घरात ती लग्न होऊन गेली. तिच्यासाठीच त्यांनी त्यांच्यात सहसा साजरा न होणारा सोहळाही साजरा केला. दोन वेगळे धर्म, परंपरा आणि संस्कृतीचा हा सुंदर मिलाफ आहे."

43 सेकंदांच्या ही जाहिरात दागिन्यांचा 'एकत्वम' हा ब्रँड प्रमोट करण्यासाठी तयार करण्यात आली होती. मात्र, आता ती तनिष्कच्या सर्व सोशल मीडिया चॅनेल्सवरून हटविण्यात आली आहे. बीबीसीनं याबद्दल तनिष्कशी संपर्क साधला होता, मात्र त्यांच्याकडून अजून कोणतंही प्रत्युत्तर आलं नाहीये.

सुरूवातीला तनिष्कनं युट्यूब आणि फेसबुकवर कमेन्ट्स तसंच लाइक्स-डिसलाइक्स बंद केल्या. नंतर मात्र त्यांनी ती जाहिरातच काढून घेतली.

काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

प्रसिद्ध ज्वेलरी ब्रँड तनिष्कच्या आंतरधर्मीय विवाहाचं चित्रण दाखवणाऱ्या एका जाहिरातीवरून वाद उफाळल्यानंतर आता ही जाहिरातच मागे घेण्यात आली. पण अद्याप हा वाद थांबलेला नाही.


सामग्री: तबरेज अंसारीला लोक सोनू नावाने ओळखायचे

मात्र 18 जूनच्या सकाळी एक फोन कॉल आला आणि सगळं जग जागच्या जागीच थांबलं. फोनवर पलीकडून तिचे पती तबरेज अन्सारी उर्फ सोनू थरथरत्या आवाजात म्हणत होते, "शाईस्ता, मला वाचव. ही माणसं मला खूप मारत आहेत. त्यांनी मला रात्रभर मारहाण केली."

रांचीपासून 130 किमी दूर सरायकेला-खरसावा जिल्ह्यातल्या कदमडीहा गावातल्या तबरेज अन्सारीवर गेल्या 17 जून रोजी जमावाने चोरीचा आरोप करत बेदम मारहाण केली.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी 18 जून रोजी पोलिसांनी त्यांना अटक करून तुरुंगात पाठवलं. मधल्या काळात प्रकृती बिघडल्याने 22 जून रोजी त्यांचा मृत्यू झाला.

या प्रकरणी आतापर्यंत 11 जणांना अटक करण्यात आली आहे. त्यांची नावं आहेत - भीमसेन मंडल, प्रेमचंद महली, कमल महतो, सोनामो प्रधान, सत्यनारायण नायक, सोनाराम महली, चामू नायक, मदन नायक, महेश महली आणि सुमंत महंतो. यांच्याव्यतिरिक्त चंद्रमोहन उराव आणि विपिन बिहारी यांना सस्पेंड करण्यात आलं आहे.

ही घटना जिल्ह्यातल्या धातकीडीह गावातली आहे. सध्या पोलिसांनी तिथे ठाण मांडलं आहे. तबरेज कदमडीहा गावात राहणारे होते. या गावात जवळपास 1000 घरं आहेत. यातली 8 घरं हिंदूंची आहेत. इतर सर्व मुस्लिमांची. या दोन्ही गावातलं अंतर 4 किलोमीटरचं आहे.

कदमडीहापासून बरोबर 4 किमी अंतरावर केंद्रीय आदिवासी कल्याण मंत्री आणि या भागातले खासदार अर्जुन मुंडा यांचं खेजुरदा हे गाव आहे. 23 जून रोजी ते याच भागात झालेल्या भाजप कार्यकर्ता सन्मान सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. मात्र, तबरेजच्या कुटुंबीयांची भेट घेतली नाही.

तबरेज अन्सारींचं घर

24 जून रोजी दुपारी एक वाजता कदमडीहा गावात मृत तबरेज अन्सारी यांच्या घरी गर्दी जमली होती. काँग्रेस पक्षाचे काही नेते तिथे बसले होते. 50 हून अधिक गावकऱ्यांना त्यांना घेराव घातला होता. या नेत्यांनी आपल्या दंडांवर काळ्या पट्ट्या बांधल्या होत्या.

एकाने म्हटलं, "तुम्हाला जेवढं दुःख झालं आहे, त्यापेक्षी कणभरही कमी आम्हाला झालेलं नाही. या लढ्यात जी काही मदत हवी आम्ही ती सर्व करायला तयार आहोत. पक्षातर्फे एक चौकशी समिती नेमण्यात आली आहे."

नेते मंडळी जाताच तबरेज अन्सारींचे दोन्ही काका मशरूर आलम (36) आणि मकसूद आलम (33) यांच्याशी आम्ही बोललो.

व्यवसायाने कार मेकॅनिक असलेल्या मकसूद आलम यांनी सांगितलं तबरेज यांचे वडील मशकूर आलम यांचं 12 वर्षांपूर्वी तर आई समसून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शाईस्ता परवीन चार दिवसांनंतर पुण्याला जाणार होती. तिथे तिचे पती नोकरी करतात. गेल्या 24 एप्रिललाच त्यांचं लग्न झालं होतं. लग्नानंतरची पहिली ईद साजरी केली आणि सगळं सुरळीत सुरू होतं.


सामग्री: तबरेज अन्सारींना पोलला बांधून मारहाण करण्यात आली होती.

हे सांगत असतानाच शाइस्ता परवीन हंबरडा फोडून रडतात. काही महिन्यांपूर्वीच त्यांचं लग्न कदमडीहा गावच्या तबरेज अन्सारी या युवकाशी झालं होतं. हे गाव सरायकेला जिल्ह्यातल्या खरसांवा पोलीस हद्दीत येतं.

शाइस्ता यांनी बीबीसीला सांगितलं की मी पोलिसांकडे याची लेखी तक्रार केली आहे. माझा रिपोर्ट नोंदवून त्यांनी मला न्याय देण्यासाठी प्रयत्न केला पाहिजे. तबरेज फक्त 24 वर्षांचे होते. त्यांची हत्या करण्यात आली आहे. या प्रकरणात पोलीस आणि तुरुंग प्रशासनाने हलगर्जी केली आहे. या गोष्टीची उच्चस्तरीय चौकशी व्हावी.

सरायकेला स्टेशनचे प्रमुख अविनाश कुमार यांनी माध्यमांना सांगितलं की धातकीडीह गावच्या लोकांनी तबरेज अन्सारींना चोरीच्या आरोपात पकडलं होतं.

कुमार सांगतात, गावकऱ्यांनी तबरेज यांना कमल माहतो यांच्या छतावरून उडी मारताना पाहिलं. त्यांच्याबरोबर दोन जण होते ते पळाले. तबरेज यांना लोकांनी पकडलं. त्यानंतर गावकऱ्यांनी सांगितलं याने चोरी केली आहे आणि आमच्या हवाली केलं. त्यांच्याविरोधात चोरीचा रिपोर्ट नोंदवण्यात आली. आम्ही तबरेजची आरोग्य तपासणी केली आणि कोर्टात घेऊन गेलो. नंतर त्यांना सरायकेला तुरुंगात पाठवण्यात आलं. यात पोलिसांनी कोणताच हलगर्जीपणा केला नाही.

तबरेज यांच्या मृत्यूनंतर पोलीस त्यांचा मृतदेह सरायकेला सदर रुग्णालयात पोस्ट मार्टमसाठी घेऊन आले. त्यानंतर तिथे लोक जमा झाले आणि त्यांनी गोंधळ सुरू केला. गोंधळ सुरू झाल्यानंतर पोलीस अधिकाऱ्यांनी जमावाला शांत करण्याचा प्रयत्न केला. नंतर तबरेज यांचा मृतदेह जमशेदपूरला पाठवण्यात आला.

दरम्यान, तबरेज अन्सारींना मारहाण करतानाचा व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. यात गावकऱ्यांनी त्यांना एका खांबाला बांधून मारहाण करत असल्याचं दिसत आहे. तबरेज यांनी त्यांची ओळख सांगितल्यानंतर जय श्री राम आणि जय हनुमानच्या घोषणा लोकांनी दिल्या. या व्हीडिओत काही महिलाही दिसत आहेत. काही लोकांनी हा व्हीडिओ सरायकेला खरसांवाच्या एसपींकडे सोपवला आहे.

झारखंडमध्ये मॉब लिंचिंगच्या घटना सातत्याने होत आहेत. झारखंड जनाधिकार मोर्चाच्या रिपोर्टनुसार सध्या असलेल्या भाजप प्रशासनात किमान 12 लोकांचा मॉब लिंचिंगमध्ये मृत्यू झाला आहे.

त्यापैकी 10 मुस्लीम आहेत आणि दोन आदिवासी. बहुतांश प्रकरणात धार्मिक तेढ निर्माण झाली आहे आणि आरोपींचा संबंध भाजप किंवा विश्व हिंदू परिषद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"ती 17 जूनची रात्र होती. माझे पती जमशेदपूरहून गावाकडे परत येत होते. तेव्हाच त्यांना घातकीडीह गावातल्या लोकांनी ताब्यात घेतलं. त्यांच्यावर चोरीचा आरोप लावला आणि वीजेच्या खांबाला बांधून ठेवलं. त्यांना खूप मारहाण करण्यात आली. जय श्री राम आणि जय हनुमानच्या घोषणा देण्यास सांगितलं. त्यांना त्याला नकार दिला तर त्यांना मारहाण करण्यात आली. सकाळी त्यांनी माझ्या पतीला सरायकेला पोलीस स्टेशनमध्ये पोलिसांकडे सोपवलं. पोलिसांनी मारहाण करणाऱ्यांवर कारवाई करण्याऐवजी माझ्या पतीलाच तुरुंगात टाकलं. माझ्या पतीला अंतर्गत जखमा झाल्या होत्या. त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला."


सामग्री: तबलीगी जमात

हिमाचल प्रदेशमधल्या उना जिल्ह्यातल्या बनगढ गावात तर 37 वर्षीय मोहम्मद दिलशाद यांनी आपल्या घरात आत्महत्या केली. काही दिवसांपासून त्यांना गावातल्या इतर लोकांचे टोमणे आणि भेदभावाला सामोरं जावं लागत होतं, कारण दिल्लीत झालेल्या तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्यांच्या ते संपर्कात आले होते.

देशातील काही ठिकाणी मुस्लिमांवर हल्लेही झाल्याचं समोर आलंय. या पार्श्वभूमीवर वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने (WHO) धर्माच्या आधारवर कोव्हिड-19 च्या रुग्णांना वेगळं पाडू नका, असं म्हटलं आहे. 6 एप्रिलला झालेल्या प्रेस कॉन्फसन्समध्ये WHO च्या अधिकाऱ्यांनी हे विधान केलं आहे.

याआधी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव लव अग्रवाल यांनी माध्यमांशी बोलताना वारंवार दिल्लीत झालेल्या तबलीगी जमातीच्या धार्मिक कार्यक्रमाचा उल्लेख केला आहे.

तबलीगी जमातमुळे कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढला असल्याचं त्यांनी 5 एप्रिलला बोलताना म्हटलं होतं.

"कोव्हिड-19च्या रुग्णांची संख्या दर 4.1 दिवसांनी दुप्पट होते आहे. तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमामुळे ही गती वाढली आहे. मरकजमधला कार्यक्रम झाला नसता किंवा तबलीगी जमात या प्रकरणात गुंतलेली नसती तर हाच काळ 7.14 दिवस इतका असता," लव अग्रवाल यांनी सांगितलं होतं.

लव अग्रवाल यांनी याआधी मरकझच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या मुस्लिमांची राज्यनिहाय आकडेवारी जाहीर केली होती. यावर प्रतिक्रिया देताना WHOच्या आपात्कालीन कार्यक्रमाचे संचालक माईक रायन यांनी म्हटलं, "याने काहीही फायदा होत नाही. एखाद्या व्यक्तीला कोव्हिड-19चा संसर्ग झाला तर ती त्यांची चूक नाही. मुस्लिमांची राज्यनिहाय आकडेवारी जाहीर केली होती.  प्रत्येक रुग्ण हा स्वतःच पीडित आहे, त्यामुळे कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या कोणत्याही व्यक्तीला वंशाच्या, धर्माच्या किंवा इतर कुठल्या मुद्द्यावरून वेगळं करू नका, त्यांच्याबरोबर भेदभाव करू नका."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशातल्या अनेक राज्यांमधून तबलीगी जमातचे लोक कोरोना व्हायरसचे 'सुपर कॅरिअर' असल्याचंही समोर आलं आहे, त्यामुळे मुस्लिमांविरुद्ध भेदभाव होत असल्याच्या बातम्या सातत्याने पुढे येत आहेत.


सामग्री: तबाता... 9 वर्षांची ती खूप बोलकी मुलगी होती. तिच्याजवळ अनेक बाहुल्या होत्या आणि त्यांच्यासोबत ती भातुकली खेळत असे.

तिला सायकल चालवायला आवडत असे. टीव्ही वगळता इतर कोणतंही इलेक्ट्रिक उपकरण तिच्याकडे नव्हतं.

त्या फोटोग्राफरचं वय तेव्हा 39 वर्षं होतं. त्याचं लग्न झालेलं होतं. निसर्गाची त्याला खूप आवड होती. त्यामुळे तो नेहमी फिरतीवर असायचा. समुद्र, नदी आणि प्रवास यांच्या गोष्टी सांगून तो लोकांचा विश्वास संपादन करून घ्यायचा.

या फोटोग्राफरची आणि तबाताची (बदललेलं नाव) पहिल्यांदा ओळख झाली ती 2009मध्ये. तो तबाताच्या आईवडिलांचा मित्र होता. तो तबाताच्या घरी यायचा आणि सतत 2 वर्षं तो तबातावर बलात्कार करत होता.

9 वर्षाची तबाता त्या वेळी अजाण होती. असहाय्य होती. शेवटचा बलात्कार झाल्यानंतर तब्बल 12 वर्षांनंतर तबाता पुन्हा या  फोटोग्राफरला भेटली.

पण आता परिस्थिती वेगळी होती. तबाताच्या हातात बंदूक होती. तिनं या फोटोग्राफरचा हात घट्ट पकडला आणि त्याच्या हातात बेड्या घातल्या.

त्या बलात्काऱ्याला तुरुंगात टाकल्यानंतर तबाता यांनी एक दीर्घ श्वास घेतला.  त्यांच्या जीवनातील एका मोठ्या कथेला पूर्णविराम मिळाला होता.

26 वर्षांच्या तबाता आता पोलीस अधिकार आहेत. दक्षिण ब्राझीलच्या सेंटा कॅतरिना भागात त्यांची नियुक्ती आहे. 21 डिसेंबर 2016चा दिवस त्यांना आजही आठवतो.

त्या लहान असताना ज्या व्यक्तीनं त्यांचं लैंगिक शोषण केलं त्याला त्यांनी तुरुंगात धाडलं होतं.  याबद्दलची माहिती प्रथम त्यांनी बीबीसी ब्राझीलला दिली.

त्या म्हणाल्या,  "मी याविषयी बोलण्याचा निर्णय घेतला. याचं कारण म्हणजे इतर महिलांनाही यातून प्रेरणा मिळावी हे आहे."

कॅम्पपासून शोषणास सुरुवात

या फोटोग्राफरची तबाताच्या वडिलांसोबत ओळख झाली होती. त्यावेळी तबाता यांचं वय 9 वर्षं होतं. हा फोटोग्राफर त्यांच्या कुटुंबांचा मित्र झाला होता.

उन्हाळ्यात दोन्ही कुटुंबांनी नदी किनाऱ्यावर कँपला जाण्याचं नियोजन केलं होतं. ते दर आठवड्याला कॅम्पला जाऊ लागले. तबाता नदीत खेळत असत.

दोन्ही कुटुंब कारनं जायचे, जंगलातल्या खराब रस्त्यांनी ते कँपच्या ठिकाणी जायचे आणि तिथं निसर्गजीवनाचा आनंद घ्यायचे. कँपला जाऊ लागल्यानंतर काही आठवड्यांनी हा फोटोग्राफर तबाता यांचं शोषण करू लागला.

"मला या गोष्टीचा त्रास होत होता. पण माझ्यासोबत जे घडतं होतं तो गुन्हा आहे, हे मला त्यावेळी माहीत नव्हतं."...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तब्ब्ल 12 वर्षांनंतर तबाता आणि त्या बलात्काऱ्याची भेट झाली. पण यावेळी तबाता यांच्या हातात बंदूक होती. त्यांनी त्याला हातकडी घातली आणि तुरुंगात डांबलं. ब्राझीलच्या एका महिला पोलीस अधिकाऱ्याची ही गोष्ट.


सामग्री: तब्बल 11000 प्रवेशिकांमधून हे छायाचित्र निवडलं गेलं आहे. सिंगापूरस्थित वन्यजीव फोटोग्राफर जयप्रकाश बोजन यांनी हा फोटो कसा टिपला यामागची गोष्ट बीबीसीला सांगितली.

ओरांगउटान पाण्याला घाबरतात. शक्यतो ते पाण्यात उतरत नाही. पण अवैध जंगलतोड आणि पामच्या लागवडीनं त्यांचं जगणं कठीण झालं आहे.

ओरांगउटानचा अधिवास धोक्यात आल्याचं हा फोटो दर्शवत असल्यानं समीक्षकांनी त्याची बेस्ट नेचर फोटो म्हणून निवड केली.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

बोर्निओतल्या ओरांगउटानचं हे छायाचित्रानं नॅशनल जिओग्राफीकचं 2017 मधलं सर्वोत्तम निसर्ग चित्र ठरलं आहे.


सामग्री: तब्बल अर्धा-पाऊण तास देशाची उत्कंठा शिगेला पोहोचवल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीत देशाला संबोधित करताना महत्त्वाची माहिती दिली.

लो अर्थ ऑर्बिटमध्ये भारतानं सॅटेलाईट नष्ट केल्यानंतर भारत अंतराळ विश्वात महाशक्ती बनला आहे. याआधी अमेरिका, चीन आणि रशिया या तीन देशांनीच ही कमाल करून दाखवली होती.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

देशाला संबोधित करताना नरेंद्र मोदी यांनी 'मिशन शक्ती'साठी आपली ताकद पणाला लावणाऱ्या डीआरडीओच्या सगळ्या शास्त्रज्ञांचंही अभिनंदन केलं.

यावेळी देशवासियांशी बोलताना मोदी म्हणाले की, "हा देशासाठी सर्वांत महत्त्वपूर्ण क्षण आहे. आपल्या सॅटेलाइटचा फायदा सर्वांनाच होत आहे. यापुढे अंतराळ  आणि सॅटेलाइटचं महत्त्व वाढतच जाणार आहे. अॅंटी सॅटेलाइट - A SAT मिसाईल ही देशाच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहे. भारतानं जी नवी क्षमता प्राप्त केली आहे ती देशाच्या सुरक्षेसाठी आहे. भारताचं हे परीक्षण कुणाच्या विरोधात नाही. आजची चाचणी ही कोणत्याच आंतरराष्ट्रीय कायद्याचं उल्लंघन करणारी नाही, असंही मोदींनी स्पष्ट केलं आहे."

तसंच आजच्या चाचणीमुळे भारत सुरक्षित राष्ट्र बनला आहे अशी ग्वाहीसुद्धा मोदींनी दिली.

राहुल गांधींनी काढला चिमटा

राहुल गांधी यांनी ट्वीट करून डीआरडिओचं अभिनंदन केलं आहे. डीआरडीओचा अभिमान असल्याचं सुद्धा त्यांनी म्हटलंय. त्याचवेळी त्यांनी पंतप्रधान नेरंद्र मोदी यांना चिमटा काढत जागतिक रंगभूमी दिनाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.

'मिशन शक्ती' यशस्वी झालं म्हणजे नेमकं काय झालं?

पृथ्वीच्या कक्षेमध्ये फिरत असणारे अर्थात भारतावर नजर ठेवणारे सॅटेलाईट असतात. त्या सॅटेलाईट्सना उध्वस्त करणारं क्षेपणास्त्र तयार केलं आहे.

लो अर्थ ऑर्बिट 200 ते 500 किलोमीटर पर्यंत असतं. या ऑर्बिटमध्ये फिरणाऱ्या सॅटेलाईट्सचा वेग ताशी काही हजार किलोमीटरचा असतो. हे सॅटेलाईट्स 90 मिनिटात पृथ्वीभोवतीची एक फेरी पूर्ण करतात.

एवढ्या वेगात पृथ्वीभोवती फिरणारे हे सॅटेलाईट्स आहेत, त्यांना एका बिंदूत गाठून उध्वस्त करण्याची अचूकता आपल्याकडे नव्हती. ती अचूकता डीआरडीओनं साधली.

त्यामुळे यापुढे भारतावर नजर ठेवणाऱ्या किंवा भारतासाठी धोकादायक असलेल्या सॅटेलाईट्सना उध्वस्त करणं शक्य होणार आहे.

याआधी ही अचूकता फक्त अमेरिका, चीन आणि रशियाकडेच होती.

DRDOचे निवृत्त अधिकारी W. सेल्वामुर्ती यांच्या मते, "सध्या देशाला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिका, चीन आणि रशियानंतर भारतही अंतराळ विश्वात महाशक्ती बनला आहे. भारतानं 'मिशन शक्ती'च्या अंतर्गत लो अर्थ ऑर्बिटमध्ये भारतानं एक लाईव्ह सॅटेलाईट नष्ट केलं आहे. ही एक नियोजित मोहीम होती. हे मिशन केवळ तीन मिनिटात पार पाडल्याचंही मोदींनी देशाला सांगितलं.


सामग्री: तब्बल सहा महिन्यांच्या आंदोलनाची तयारी करून आलेले हे शेतकरी तीन आठवडे झाले इंचभरही मागे सरायला तयार नाहीत. केंद्र सरकारने आणलेले तिन्ही नवे कृषी कायदे रद्द करावेत, अशी थेट आणि स्पष्ट भूमिका या शेतकऱ्यांनी घेतलीय.

पंजाब-हरियाणातल्या या शेतकऱ्यांचा सहा महिन्यांच्या आंदोलनाचा निर्धार पाहता, अनेकांना कुतूहल वाटतंय.

पण तुम्हाला कुणी असं सांगितलं तर, की महाराष्ट्रात शेतकऱ्यांचाच एक असा संप झाला होता, जो तब्बल 6 वर्षे चालला, एकाही शेतकऱ्याने 6 वर्षे शेतात काहीच पिकवलं नाही, परिणामी उपासमार झाली. पण आपल्या भूमिकेवर हे शेतकरी 6 वर्षं ठाम राहिले होते! तुम्हाला हे वाचून आश्चर्य वाटेल, पण हे खरं आहे.

जगातील शेतकऱ्यांच्या इतिहासात नोंद झालेल्या महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांच्या या निर्धाराला 'चरीचा शेतकरी संप' म्हणून ओळखलं जातं. कोकणातील खोती पद्धतीविरोधात हे शेतकरी मोठ्या धैर्याने एकवटले होते. रायगड जिल्ह्यातील अलिबागजवळील चरी या कृषीप्रधान ग्रामीण पट्ट्यात आजपासून सुमारे 90 वर्षांपूर्वी हा संप झाला होता. या संपाने महाराष्ट्रात अनेक महत्त्वाचे बदल घडवले.

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनीही या संपाला जाहीर पाठिंबा दिला होता. किंबहुना, बाबासाहेबांच्या स्वतंत्र मजूर पक्षाची बिजं सुद्धा याच संपात दडली आहेत.

तत्कालीन इंग्रज सरकारला झुकवणाऱ्या या संपाचं नेतृत्त्व केलं होतं शेतकरी-कामगार नेते नारायण नागू पाटील यांनी. आणि याच संपामुळे पुढे महाराष्ट्रात कुळ कायदा लागू झाला.

शेतकऱ्यांच्या संघर्षाच्या आजवरच्या इतिहासातील या सर्वात मोठ्या संपाबद्दल आपण या विशेष वृत्तातून जाणून घेणार आहोतच. तत्पूर्वी आपण खोती पद्धत म्हणजे काय, हे अगदी थोडक्यात पाहू, जेणेकरून या ऐतिहासिक शेतकरी संपाची पार्श्वभूमी आपल्या लक्षात येईल.

खोती पद्धत म्हणजे काय?

खोत म्हणजे मोठे जमीनदार किंवा वतनदार. पेशव्यांच्या काळापासून खोती हे सरकारी वतन असे. सरकारी सारा वसूल करणं आणि तो सरकार दरबारी जमा करणं हे प्रामुख्यानं खोताचं काम असे. ज्या गावात खोत असतं, त्या गावाला 'खोती गाव' म्हणून ओळखलं जाई.

चरी शेतकरी संपाचे अभ्यासक आणि कृषिवल दैनिकाचे माजी संपादक एस. एम. देशमुख सांगतात की, "खोतांनी स्वत:ला सरकार समजून गरीब कुळांची लूट केली. वर्षभर राब राब राबून अखेर अन्नधान्य खोताच्या पदरी पडत असे. केवळ एवढेच नव्हे, तर खोत या कुळांना स्वत:कडेही राबवून घ्यायचे."

कुळ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीत सध्या कडाक्याची थंडी सुरू आहे. पारा 10 अंशाच्या खाली घसरला आहे. मात्र, या थंडीची कणभरही तमा न बाळगता पंजाब आणि हरियाणातले शेतकरी देशाच्या राजधानीच्या सीमेवर ठाण मांडून बसले आहेत.


सामग्री: तब्बूला चित्रपट क्षेत्रात येऊन वीस वर्षांपेक्षा अधिक काळ लोटला आहे.

बीबीसीशी बोलताना तब्बूने सांगितलं की, "मी सदैव कामातच व्यग्र राहते असं नाही. मला फक्त आपल्या माणसांसोबत काम  करण्याची इच्छा असते, ज्यांच्यासोबत काम करताना मला आनंद मिळतो. मी माझ्या आयुष्यात सुखी आहे."

मकबूल, फितूर, अस्तित्व, चांदनी बार आणि हैदरसारख्या चित्रपटांत तब्बूने गंभीर भूमिका साकारल्या आहेत. खूप दिवसांपासून ती कॉमेडी कथानक असलेल्या चित्रपटाच्या शोधात होती. त्यामुळेच रोहित शेट्टीच्या आगामी गोलमाल-4 या चित्रपटात काम करण्याचं ठरवलं, असं तब्बू म्हणते.

तब्बूचा गोलमाल-4 हा चित्रपट लवकरच प्रदर्शित होतोय.

"कॉमेडी चित्रपटात काम करत असले तरी चित्रपटातली माझी भूमिका गंभीरच असणार आहे," असं तब्बूने याप्रसंगी स्पष्ट केलं आहे.

तब्बू सांगते की, "जेव्हा मी एखादी गंभीर भूमिका साकारते तेव्हा प्रेक्षक मला कॉमेडी चित्रपटात  काम का करत नाही म्हणून विचारतात. दुसरीकडं मी कॉमेडी चित्रपटांत काम केलं, तर माझ्याकडून गंभीर भूमिका साकारण्याची अपेक्षा ठेवतात."

प्रेक्षकांना खूश ठेवणं अवघड

प्रेक्षक फक्त स्वत:च्या मनाचं ऐकून चित्रपटांची निवड करतात, त्यामुळं त्यांना नेहमीसाठी खुश ठेवणं अवघड काम असतं, असं तब्बूला वाटतं.

वर्षाकाठी एकच चित्रपट करत असल्याचं तब्बू सांगते.

कमी चित्रपटांत काम करण्याविषयी तब्बू म्हणते, "माझ्या पिढीतल्या किती अभिनेत्री आज चित्रपटात काम करतात? मी वर्षातून निदान एक चित्रपट तरी करते आहे."

गोलमाल-4 मध्ये तब्बू अजय देवगण बरोबर काम करताना दिसेल. तब्बूने त्या दोघांच्या नात्याला 'खास' असं संबोधलं आहे.

...म्हणून अजयबरोबर काम करायला आवडतं

तब्बू सांगते, "मी आणि अजय देवगणने चित्रपट क्षेत्रातल्या प्रत्येक टप्प्यावर सोबत काम केलं आहे. म्हणून मला अजय देवगणबरोबर काम करणं आवडतं."

तब्बूचा गोलमाल-4 हा चित्रपट लवकरच प्रदर्शित होणार आहे.

'चीनी कम' या अमिताभ बच्चनसोबत केलेल्या रोमँटिक चित्रपटाला तब्बू तिच्या चित्रपट कारकीर्दीतील मैलाचा दगड मानते. कारण, त्याच चित्रपटानंतर बॉलिवूडमध्ये वयाचं अंतर खूप जास्त होतं आणि हे चित्रपट वेगळेसुद्धा होते.

आपल्या वीस वर्षांच्या कारकीर्दीत तब्बूने अनेक चढ-उतार पाहिले. असं असलं तरी कधीही आत्मचरित्र लिहायचं नाही, असं तिनं ठरवलं आहे.

रोहित शेट्टीनं दिग्दर्शित केलेल्या गोलमाल- 4 या चित्रपटात तब्बूसोबत अजय देवगण, अर्शद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विजयपथ या चित्रपटापासून तब्बूची हिंदी चित्रपट क्षेत्रातली कारकीर्द सुरू झाली.  या क्षेत्रात येऊन तिला आता 20 वर्षांहून अधिक काळ लोटला आहे.


सामग्री: तर आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांना आणि मुत्सद्द्यांना त्यांच्या मुद्द्यांमध्ये नवे विचार आणि ताजेपणा दिसला.

मात्र शुक्रवारी रात्री लंडनमध्ये तिथले खासदार आणि नामवंत लोकांच्या एका संमेलनात ज्या पद्धतीने त्यांनी 1984मधल्या नरसंहारावर टिप्पणी केली, त्यावर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहे.

1984 साली तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या खुनानंतर घडलेल्या हिंसाचारांच्या घटनांमध्ये अनेक लोकांचा जीव गेला होता. घडलं ते दु:खद होतं, हे राहुल गांधींनी मान्य केलं, पण आपल्या पक्षाचा ते जोरदार बचाव करताना दिसले.

1984च्या दंगलीत काँग्रेसच्या स्थानिक नेत्यांचा अजिबात हात नव्हता, ही बाब कुणीही मान्य करणार नाही.

त्यावेळची प्रत्यक्ष परिस्थिती

राहुल गांधींचा हा दावा म्हणजे गुजरातच्या 2002 दंगलींमध्ये भाजपच्या लोकांचा काहीही हात नव्हता, असा दावा भाजपनं करण्यासारखं आहे. अशा दाव्यांना लोक गांभीर्याने घेत नाहीत. मग दंगली काय हवा, पाणी आणि झाडांनी घडवून आणल्या होत्या?

1984च्या दंगली झाल्या तेव्हा मी दिल्लीत राहायचो. आम्ही त्या वेळची परिस्थिती फक्त बघितलीच नव्हती तर त्यावर लिहिलंसुद्धा होतं.

तेव्हा मी पत्रकारितेची सुरुवातच केली होती, पण कोणत्याही वर्तमानपत्रात मी काम करत नव्हतो. त्या दंगली फक्त काँग्रेसच्याच लोकांनी घडवल्या होत्या, असं मात्र अजिबात नाही. त्यात स्थानिक पातळीवर कथित हिंदुत्ववादी आणि त्याबरोबरच काही समाजकंटक धुडगूस घालण्यात रस्त्यांवर उतरले होते.

गरीब वर्गातल्या उपद्रवी तरुणांना दंगलीत लुटालूट करण्यासाठी जमवण्यात आलं होतं. यासाठी जास्त प्रयत्नही करावे लागले नसतील. उलट इशारा मिळताच लुटालूट करणारे लगेच गोळा झाले असतील.

त्यावेळी मी दिल्लीतील विकासपुरी भागातल्या A ब्लॉकमध्ये भाड्याच्या एका खोलीत राहायचो. माझे घरमालक दिसायला सभ्य होते मात्र प्रत्यक्षात ते तसे नव्हते. त्यांची बायको त्यांच्यापेक्षा चांगली होती, ही गोष्ट दंगलीच्या वेळीच मला समजली.

घरमालकाचं कुटुंब तळमजल्यावर राहायचं आणि बाजूच्या खोलीत मी रहायचो. आमच्या घराच्या बाजूला जे घर होतं, त्याच्या तळमजल्यावर एक शीख व्यक्ती आपल्या कुटुंबाबरोबर राहात होती, साधारण 30-35 वर्ष वयाची. पहिल्या मजल्यावर कुणी चौहान म्हणून राहायचे.

आजूबाजूच्या टिळक नगर, उत्तम नगर, पश्चिम विहार या भागात दंगली सुरू झाल्या आहेत, अशा बातम्या आम्हाला मिळत होत्या. या परिसरातील दुकानं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी जर्मनी आणि इंग्लंडच्या दौऱ्यात काही महत्त्वाची व्याख्यानं दिली आहेत. अनेकदा तर ते प्रश्नोत्तरांच्या सत्रांतही दिसले. भारतातल्या वृत्तवाहिन्यांनी सरकारला खूश करण्यासाठी राहुल गांधींवर टीका केली, त्यांच्या 'बालिशपणा'साठी त्यांची खिल्ली उडवली.


सामग्री: तर आजही (22 डिसेंबर ) लंडनहून दुसरा विमान सकाळी 6 वाजता दिल्लीत पोहोचलं आहे. जेनेस्ट्रिंग्स डायग्नॉस्टी सेंटरच्या संस्थापक डॉ. गौरी अग्रवाल यांच्या माहितीनुसार, आज आलेल्याही सर्व प्रवाशांच्या चाचण्या केल्या जात आहेत.

गौरी अग्रवाल यांनी PTI वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार, "आतापर्यंत 100 चाचण्या पूर्ण झाल्या आहेत. कुणीही पॉझिटिव्ह आढळलं नाही. आज रात्री आणखी दोन विमानं येणार आहेत."

त्याचवेळी ब्रिटनहून कोलकात्यात पोहोचलेल्या एका फ्लाईटमध्येही दोन कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळलेत.

222 प्रवाशांना घेऊन हे विमान रविवारी रात्री नेताज सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानताळावर पोहोचलं.

पश्चिम बंगालचे आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी PTI वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार, "25 प्रवाशांकडे त्यांचा कोरोना टेस्टिंग रिपोर्ट नव्हता. त्यांना जवळील क्वारंटाईन सेंटरमध्ये ठेवण्यात आलं आणि कोरोना चाचणी करण्यात आली. त्यातील दोघेजण कोरोना पॉझिटिव्ह आढळले."

ब्रिटनमध्ये कोरोना व्हायरसचा नवा प्रकार आढलला आहे, ज्यामुळे संपूर्ण जगात पुन्हा एकदा चिंता व्यक्त केली जातेय.

भारताने या पार्श्वभूमीवर 23 ते 31 डिसेंबरदरम्यान ब्रिटनहून भारतात येणारे विमानं रद्द केली आहेत. त्याचसोबत 21 डिसेंबर आणि 22 डिसेंबर रोजी ब्रिटनमधून भारतात परतलेल्या प्रवाशांना कोरोना चाचणी अनिवार्य करण्यात आली आहे.

कोरोना व्हायरसच्या नवा स्ट्रेनला घाबरण्याचं कारण नाही - WHO

कोरोना व्हायरसच्या नव्या स्ट्रेनमुळे युरोपात चिंतेचं वातावरण आहे. पण या नव्या व्हायरसला घाबरण्याचं काही कारण नाही तसेच परिस्थिती नियंत्रणात आहे असं जागतिक आरोग्य संघटनेनी म्हटलं आहे.

परदेशातून येणाऱ्या प्रवाशांबाबत राज्य सरकारने काही मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत

इंग्लंडमध्ये कोरोना व्हायरसचा गूणसूत्रिय बदल झालेला नवीन विषाणू आढळून आला आहे. हा विषाणू कोव्हिड-19 च्या तुलनेत 70 टक्के अधिक वेगाने पसरत असल्याचं ब्रिटनमधील संशोधनात आढळून आलं आहे.

केंद्र सरकारने ब्रिटनमधून येणारी विमानं 31 डिसेंबरपर्यंत रद्द केली आहेत. तर, राज्य सरकारने खबरदारीची उपोययोजना म्हणून ब्रिटन, दक्षिण अफ्रिका आणि युरोपातून येणाऱ्या प्रवाशांवर काही निर्बंध घातले आहेत.

राज्य सरकारच्या मार्गदर्शक सूचना

प्रवाशांची ने-आण कशी करावी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लंडनहून सोमवारी ((21 डिसेंबर) एअर इंडियाच्या विमानानं भारतात आलेले सहा प्रवासी कोरोना पॉझिटिव्ह आढळले आहेत.


सामग्री: तर आपण याच्याशी सहमत असल्याचं अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष होऊ घातलेल्या जो बायडन यांच्या सरकारचे परराष्ट्र मंत्री असणाऱ्या अँथनी ब्लिंकन यांनी म्हटलंय.

चीनने गेल्या काही वर्षांमध्ये लाखो विगर मुसलमानांना कॅम्पवजा तुरुंगामध्ये ठेवलं असल्याचं मानवी हक्कांसाठी काम करणाऱ्या गटांचं म्हणणं आहे. या कॅम्पना चीन सरकार कट्टरताविरोधी प्रशिक्षण कॅम्प म्हणतं.

या विगर मुसलमानांना वेबबिगारी करण्यास भाग पाडण्यात येत असल्याचं बीबीसीच्या तपासात आढळलंय. डोनाल्ड ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या कार्यकाळात अमेरिका आणि चीनमध्ये तणाव होता. या दोन देशांची एकमेकांशी असलेली व्यापारी धोरणं आणि कोरोना व्हायरसची जगभरात पसरलेली साथ यावरून हे वाद अधिक गहिरे झाले.

अमेरिकेचे मावळते परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पेओ म्हणाले, "चीनमधला हा नरसंहार अजूनही सुरू असल्याचं माझं मत आहे. चीनमधलं कम्युनिस्ट पक्षाचं सरकार विगर मुसलमानांना कशाप्रकारे उद्ध्वस्त करतंय हे आम्हाला दिसतंय."

ट्रंप प्रशासनाचा अंमल संपुष्टात येत असताना पॉम्पेओ यांनी हे विधान केलंय. पण चीनवर दबाव आणण्यासाठी हे विधान करण्यात आलं असून या विधानाचे परिणाम पॉम्पेओ यांना भोगावे लागणार नाहीत.

अमेरिकेत जो बायडन यांचं सरकार 20 जानेवारीपासून अस्तित्त्वात येतंय. यामध्ये परराष्ट्र मंत्री असणाऱ्या ब्लिंकन यांना पॉम्पेओ यांच्या या विधानाविषयी विचारण्यात आलं. या विधानाशी आपण सहमत असल्याचं त्यांनी म्हटलंय. गेल्या वर्षीच्या ऑगस्ट महिन्यात बायडन यांच्या टीमनेही विगर मुसलमानांबद्दलचे असेच आरोप चीनवर केले होते. चीन मधल्या सरकारवर कोणाचाही अंकुश नसल्याने त्यांनी विगर मुसलमानांचा मोठा छळ केल्याचं बायडन यांच्या टीमने म्हटलं होतं.

माईक पॉम्पेओ यांनी भारताविषयीही एक वक्तव्य केलंय. ट्वीट करत पॉम्पेओंनी म्हटलंय, "ब्रिक्स लक्षात आहे? झायर बोल्सनारो ( ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष) आणि नरेंद्र मोदींचे आभार. B आणि I या दोघांनाही माहिती आहे की C आणि R हे त्यांच्यासाठी धोका आहेत."

भारताविषयी वक्तव्य

ब्रिक्स संघटनेमध्ये ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका हे देश आहेत. पॉम्पेओंनी ब्राझीलचा उल्लेख B तर भारताचा उल्लेख I केलाय. तर C म्हणजे चीन आणि R म्हणजे रशिया. हे दोन्ही देश B आणि I मधल्या लोकांसाठी धोका असल्याचं त्यांनी म्हटलंय. पण पॉम्पेओ यांनी दक्षिण आफ्रिकेबद्दल काहीही म्हटलेलं नाही.

गेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनने वीगर मुसलमानांवर दडपशाही करत त्यांच्यावर नरसंहार केल्याचं अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पेओ यांनी म्हटलंय.


सामग्री: तर एअर विस्तारानं या प्रकरणाची चौकशी करण्यात येईल असं आपल्या प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं आहे.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

17 वर्षांच्या झायरानं तिच्या पोस्टमध्ये म्हटलं, "माझ्या सीटच्या मागे बसलेल्या एका वयस्कर व्यक्तीनं माझ्याशी गैरवर्तन करण्याचा प्रयत्न केला. मी झोपेत असताना ही व्यक्ती माझ्या मानेला आणि पाठीला हात लावत होती."

विश्वसुंदरी मानुषी छिल्लरनं झायराचा व्हीडिओ शेअर केला आहे. "मी तुझ्या पाठिशी आहे," असा दिलासा तिनं तिला दिला आहे.

झायरासोबत छेडछाड झाल्याच्या बातम्या येण्यास सुरुवात झाल्यानंतर एअर विस्तारानं आपली बाजू मांडली आहे. या प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्यात येईल असं त्यांनी म्हटलं आहे. "अशा प्रकारचं गैरवर्तन कदापी खपवून घेतलं जाणार नाही," असं विस्तारानं आपल्या प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं आहे.

या व्हीडिओमध्ये झायरा म्हणते, "मी आत्ताच विमानातून उतरले आहे. माझ्यासोबत काय झालं हे मला तुम्हा लोकांना सांगावं वाटत आहे. कुणी असं कसं वागू शकतं यावर माझा विश्वासच बसत नाही. अशा वर्तनामुळे कोणतीही मुलगी प्रवासामध्ये सुरक्षितता अनुभवू शकणार नाही. हे वर्तन खूपच भयानक आहे."

महिला आयोगाने घेतली दखल

महाराष्ट्र राज्य महिला आयोगानं या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे. या घटनेची चौकशी व्हावी असं महिला आयोगानं म्हटलं आहे.

"हा प्रकार अत्यंत लाजिरवाणा आहे," अशी प्रतिक्रिया राज्य महिला आयोगाच्या अध्यक्षा विजया राहटकर यांनी दिली आहे.

"डायरेक्टोरेट जनरल ऑफ सिव्हिल एव्हिएशननं (DGCA) या प्रकरणात तातडीनं लक्ष घालावं अशी मागणी आम्ही केली आहे," असं राहटकर यांनी म्हटलं आहे. तसंच पोलिसांनी देखील झायराच्या तक्रारीची नोंद घ्यावी असं त्या म्हणाल्या.

झायरानं स्वतःला एकटं समजू नये आम्ही तिला न्याय मिळवून देऊ असं राहटकर म्हणाल्या आहेत.

हे पाहिलं का?

पाहा व्हीडिओ दिल्लीत 10 पैकी 9 स्त्रियांनी मेट्रो, बसमध्ये लैंगिक छळ झाल्याचं सांगितलं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दंगलफेम अभिनेत्री झायरा वसीमनं तिचा विनयभंग झाल्याची पोस्ट इंस्टाग्रामवर टाकली आहे. दिल्ली-मुंबई विमान प्रवासादरम्यान एअर विस्तारामध्ये तिचा विनयभंग झाल्याचं तिनं म्हटलं आहे.


सामग्री: तर कमला हॅरिस यांनी उपाध्यक्षपदाची शपथ घेतली आहे. अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती सोनिया सोटोमेयर यांनी त्यांना शपथ दिली.

जो बायडन यांचं भाषण

"हा अमेरिकेचा दिवस आहे. हा लोकशाहीचा दिवस आहे. हा ऐतिहासिक दिवस आहे, आज कुणा एका व्यक्तीचा नाही तर लोकशाही मूल्यांचा उत्सव आहे. आज लोकशाहीचा विजय झाला आहे," असं शपथ घेतल्यानंतर जो बायडन यांनी म्हटलं आहे.

यावेळी त्यांनी कॅपिटल हिलवरील हल्ल्याचा देखील उल्लेख केला.

"हे महान राष्ट्र आहे. आपण सर्व उत्तम नागरिक आहोत. आपल्या देशाने अनेक वादळं बघितली. आपण खूप पुढे आलो आहोत. मात्र, इथून पुढेही मोठा टप्पा आपल्याला गाठायचा आहे."

"लोकशाही अमूल्य असल्याचं आपण पुन्हा शिकलो आहोत. लोकशाही नाजूक आहे आणि या क्षणी लोकशाही बळकट झाली आहे."

"या पवित्र मैदानावर काही दिवसांपूर्वी हिंसाचाराने कॅपिटलचा पाया हादरवण्याचा प्रयत्न केला आणि आज आपण इथे शांततामय मार्गाने सत्ता हस्तांतर करण्यासाठी एकत्र आलेलो आहोत. गेल्या दोन शतकांहून अधिक काळापासून ही परंपरा चालत आलेली आहे."

भविष्यातील अमेरिकेचा आत्मा पुन्हा बहाल करण्याच्या निर्धाराचा त्यांनी पुन्हा उल्लेख केला. मात्र, त्यासाठी "पोकळ शब्दांपेक्षा बरंच काही करण्याची गरज असल्याचंही" ते म्हणाले.

"आपल्यात फूट पाडणाऱ्या शक्ती मजबूत आहेत. मात्र, त्या नव्या नाहीत. ही सततची लढाई आहे आणि कायम विजय मिळेलच, याची खात्री कधीच देता येत नाही. मात्र, इतिहास, विश्वास आणि उद्देश कायमच एकतेचा मार्ग दर्शवतात."

अमेरिकन महानतेसाठी ऐक्य आवश्यक आहे, असं सांगत बायडन यांनी समाजात अधिक परस्पर आदर राखण्याचं आवाहन केलं. ते म्हणाले, "ओरडणे थांबवा आणि डोकं शांत करा. ऐक्याशिवाय शांती नाही".

संयुक्त या शब्दावर भर देत ते म्हणाले, "ऐक्य पुढे जाण्याचा मार्ग आहे आणि आम्ही हा क्षण संयुक्त राष्ट्र अमेरिका म्हणून पाळलाच पाहिजे."

कमला हॅरिस यांचा उल्लेख करत ते म्हणाले, "108 वर्षांपूर्वी मतदानाच्या अधिकारासाठी मोर्चा काढणाऱ्या शूर महिलांना रोखण्यासाठी हजारो लोक रस्त्यावर उतरले होते आणि आज एक महिला अमेरिकेच्या उपाध्यक्षपदाची शपथ घेत आहेत. त्यामुळे बदल होत नाही, हे सांगूच नका."

"संधी, सुरक्षा, स्वातंत्र्य, प्रतिष्ठा, सन्मान आणि सत्य", या अमेरिकी नागरिकांना आवडणाऱ्या समान गोष्टी असल्याचं ते म्हणाले.

निवडणुकीत घोटाळा झाल्याचं म्हणत डोनाल्ड ट्रंप यांनी बायडन यांचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जो बायडन यांनी अमेरिकेचे 46 वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश जॉन रॉबर्ट्स यांनी त्यांना शपथ दिली. बायडन यांनी बायबलवर हात ठेवून शपथ घेतली.


सामग्री: तर झालं असंय की व्हॉट्सअॅपने नुकतीच ब्लॅकलिस्ट केलेल्या काही सेलफोन्सची यादी जाहीर केली असून 1 जानेवारीपासून त्या फोन्सवर या अॅपची सर्व्हिस उपलब्ध होणार नाही.

बहुसंख्य लोकांकडून वापरल्या जाणाऱ्या मोबाइल फोन प्लॅटफॉर्म्सवर लक्ष केंद्रित करण्याबद्दल व्हॉटसअॅपने सूचित केलं होतंच.

त्यामुळेच नोकिया S40 या ऑपरेटिंग सिस्टिमवर व्हॉट्सअॅप 31 डिसेंबर 2018 पर्यंतच उपलब्ध राहील, असं व्हॉट्सअॅपने ब्लॉगमध्ये स्पष्ट केलं आहे.

1999 मध्ये नोकियाने S40 हे ऑपरेटिंग सिस्टिम तयार केलं होतं. लक्षावधी लोकांच्या सेलफोनमध्ये त्याचा वापर झाला होता. त्यामध्ये नोकिया 206, 208, नोकिया 301, नोकिया 515 तसेच नोकिया अशा C3, X2, X3 यांचा समावेश आहे.

अजूनही आधुनिक स्मार्टफोनला पर्याय म्हणून हे फोन विकले जातात.

आयफोन 4

व्हॉट्सअॅपच्या अशाच काही बदलांमुळे अॅपलच्या आयफोन 4 वरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. जरी ते फोनमध्ये वापरात असले तरी लवकरच ते बंद होण्याची शक्यता आहेत.

आता नव्याने अॅपल सॉफ्टवेअरचे जुनी कोणतीही आवृत्ती किंवा iOS 7,आयफोन मॉडेल वापरणाऱ्यांना व्हॉट्सअॅप उपलब्ध होणार नाही. तसंच 2020 नंतर व्हॉट्सअॅप या फोनसाठी पूर्णपणे बंद होईल.

तुमच्याकडे आयफोन4 असेल तर तुमचे व्हॉटसअॅप बंद होईल.

आयफोनवर व्हॉट्सअॅप वापरण्यासाठी iOS8 किंवा त्या पुढील वर्जन लागतं. iOS7.1.2 मध्ये नवी अकाउंट तयार करणं शक्य होणार नाही. जर तुमच्या फोनमध्ये ते आधीपासूनच असेल तर तुम्ही 1 फेब्रुवारी 2020 पर्यंतच वापरू शकाल.

iOS6 मध्ये ते याआधीच थांबविण्यात आले आहे.

व्हॉट्सअॅपसाठी iOSचे अद्ययावत वर्जन वापरावे, असे कंपनीने सुचवले असून आयफोन सॉफ्टवेअर अपडेट करण्यासाठी अॅपलच्या हेल्प पेजचा आधार घेण्यास सांगितलं आहे.

अँड्रॉइड 2.3.7

जर तुमच्या फोनमध्ये अँड्रॉइड 2.3.7 किंवा त्या आधीचं वर्जन असेल तसंच iOS 7.1.2 असेल, तर तुम्ही केवळ 1 फेब्रुवारी 2020 पर्यंत व्हॉट्सअॅप वापरू शकाल.

जागतीक माहितीनुसार, अँड्रॉइड 2.3.7 आणि त्याआधीचे ऑपरेटिंग सिस्टिम वापरणारे जगभरात जवळपास दोन अब्ज फोन आहेत.

डिसेंबर 2010 मध्ये सॅमसंगने अॅड्रॉइड 2.3.7 हे ऑपरेटिंग सिस्टिम नेक्सस S द्वारे बाजारात आणले होते. त्या ऑपरेटिंग सिस्टिमला जिंजरब्रेड नावानेही ओळखलं जातं.

त्यानंतर अँड्रॉइड 3.0 (किंवा हनीकोंब) फेब्रुवारी 2011मध्ये आलं.

त्यामुळे जर तुम्हाला व्हॉट्सअॅप वापरायचं असेल तर तुमच्या फोनची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तुमचं आमचं व्हॉट्सअॅप सतत अपडेट होत असतं. आणि आता असा एक अपडेट येतोय, ज्यामुळे अनेकांचं व्हॉट्सअॅप वापरणं बंद होऊ शकतं.


सामग्री: तर डझनावारी लोक जखमी झाले आहेत. स्फोटकांनी भरलेलं एक वाहन सैनिकी केंद्रात घुसलं. त्यापूर्वी मंगळवारी एक रुग्णालय आणि दफनभूमीवर हल्ला झाला होता. आणि यात किमान 24 लोक मरण पावले. हल्ल्यात बळी पडलेल्यांमध्ये नवजात अर्भकं आणि मातांचाही समावेश होता.

अफगाणिस्तानमध्ये कोरोनाच्या संकटाच्या वेळी हे नेमकं काय सुरू आहे यावरील बीबीसीचा हा खास रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काबूलमध्ये एक रुग्णालय आणि दफनभूमीत मंगळवारी सकाळी एकाचवेळी आत्मघातकी हल्ला झाला. त्यानंतर आता आज सकाळी गारदेझ शहरात झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात किमान पाच जणांचा मृत्यू झाला आहे.


सामग्री: तर दुसरीकडे रुग्णालयातून डिस्चार्ज होणाऱ्यांची संख्या वाढतेय. राज्याचा रिकव्हरी रेट 90 टक्क्यांपर्यंत जाऊन पोहोचला आहे.

राज्यात कोरोनाची परिस्थिती आशादायक दिसत असली तरी, येणाऱ्या काळात सणासुदीच्या दिवस आहेत. अनलॉक आणि सणांचे दिवस, मोठ्या संख्येने लोक बाहेर पडल्यामुळे कोरोनाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे. या परिस्थितीत कोव्हिड-19 च्या दुसऱ्या टप्प्यातील संसर्गासाठी आपण तयार आहोत का?

कोव्हिड-19 चा दुसऱ्या टप्प्यातील संसर्गाची भीती

मुंबईत जुलै-ऑगस्ट महिन्यापासून कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत होणारी वाढ स्थिरावू लागली. मात्र, गणेशोत्सवानंतर शहरात कोव्हिड-19 रुग्णांच्या संख्येत लाक्षणीय वाढ झाली. मोठ्या संख्येने लोक घराबाहेर पडल्याने मुंबई, पुण्यात रुग्णांची संख्या वाढल्याचं समोर आलं.

देश अनलॉक होत असल्याने कोव्हिड-19 च्या दुसऱ्या टप्प्याच्या संसर्गाची भीती केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्ष वर्धन यांनी वर्तवली होती. "पुढील तीन महिने आपल्याला सावध राहावं लागेल. सणासुदीचा काळ आणि थंडी सुरू होणार असल्याने कोरोनाच्या दुसऱ्या टप्प्यातील संसर्गासाठी तयार रहावं लागेल. लोकांनी योग्य काळजी घेतली तर, या दुसऱ्या टप्प्यातील संसर्गाचा योग्य मुकाबला करू शकतो," असं केंद्रीय आरोग्यमंत्री हर्ष वर्धन म्हणाले होते.

निती आयोगानेही भारतात कोरोनाचा दुसऱ्या टप्प्यातील संसर्ग होण्याची शक्यता आहे. पण, पहिल्यापेक्षा देशातील आरोग्य व्यवस्था सक्षम असल्याचा दावा केला होता.

काय म्हणतात राज्याचे आरोग्यमंत्री?

राज्य आता जवळपास अनलॉक झालंय. बाजारपेठा उघडल्या आहेत. मुंबईत सर्वसामान्यांची जीवनवाहिनी लोकल ट्रेन सुरू करण्याचा विचार राज्य सरकारचा आहे.

राज्य सरकारलाही कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेची चिंता सतावतेय. याबाबत बीबीसीशी बोलताना राज्याचे आरोग्यमंत्री राजेश टोपे म्हणाले, "यूरोप, अमेरिकेत कोरोनाचा दुसरा टप्पा सुरू झालाय. पण, देशात आणि राज्यात दुसरी लाट येईलच असं आत्ताच म्हणता येणार नाही. पण, काळजी नक्कीच वाटते. जर, मोठ्या प्रमाणात रुग्णसंख्या वाढली तर रुग्णालयांच्या पातळीवर अडचणी येऊ नयेत. यासाठी आपल्याला पुढची पावलं सावध राहून टाकावी लागतील."

राज्यात सद्यस्थितीत 14 लाख 78 हजारांपेक्षा जास्त कोरोनाबाधित बरे झाले आहेत. महाराष्ट्राचा मृत्यूदर 2.63 टक्के असल्याची माहिती आरोग्यमंत्र्यांनी दिली.

कोरोनाच्या दुसऱ्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या काही दिवसांपासून मुंबई, ठाणे, पुणे या महानगरात कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत घट झाल्याचं चित्र पाहायला मिळतंय. मुंबईत कोरोनाग्रस्तांची संख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 144 दिवसांवर, तर पुण्यात 197 दिवस आहे. एकीकडे, कोरोनाग्रस्तांचे आकडे कमी होतायत.


सामग्री: तर दुसरीकडे, 50 टक्के आरक्षणामध्ये मराठा समाजाला बसवायचं झालं तर ओबीसी समाजात मराठ्यांचा समावेश करून आरक्षण द्या अशी मागणी केली जातेय. तेव्हा सोपी गोष्टमध्ये जाणून घेऊया मराठ्यांचा सरसकट ओबीसीमध्ये समावेश करून त्यांना आरक्षण देणं शक्य आहे का?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मराठा आरक्षणाच्या मुद्यावरून ओबीसी आणि मराठा समाज पुन्हा एकदा असा आमने सामने आलाय. एकीकडे मराठा आरक्षणाच्या वैधतेचा मुद्दा सर्वोच्च न्यायालयाच्या घटनापीठासमोर आहे.


सामग्री: तर दुसऱ्या बाजूला "मासिक पाळीच्या दिवशी त्रास होत असल्यास पगारी सुट्टी घेण्याचा महिलांचा अधिकार आहे. ही एक नैसर्गिक गोष्ट आहे. त्यामुळे जर महिला वेदना सहन करत असतील, मासिक पाळीत सलग 8-9 नऊ तास काम करणं तिला शक्य नसेल तर तिला सुट्टी देणे हे योग्यच आहे. एका दिवसामुळे महिला मागे पडणार नाहीत,"  असं मत अभिनेत्री जुई गडकरी यांनी व्यक्त केलंय.

या दोन्ही मतांची चर्चा करण्याचं कारण म्हणजे सध्या महिलांमध्ये कामाच्या ठिकाणी मासिक पाळीसाठी सुट्टी मिळवण्यावरून बराच वाद सुरू आहे.

त्याच कारण ठरला तो झोमॅटो कंपनीकडून जाहीर झालेला 'महिलांना मासिक पाळीसाठी सुट्टी घेता येईल' हा  निर्णय. मग काय हा निर्णय समोर आला आणि सोशल मीडियावर नव्याने चर्चेला सुरुवात झाली.

तेव्हा महिलांना अशी सुट्टी दिल्यास खरंच कामाच्या ठिकाणी स्त्री-पुरुष असमानता वाढेल का?  यामुळे महिलांच्या संधी कमी होतील का?  की महिलांचा यामुळे फायदा होईल? खासगी कंपन्यांचा याकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन काय आहे? स्त्रीरोगतज्ज्ञ याविषयी काय सल्ला देतात?  तरुण मुलींना, महिलांना, गृहीणींना काय वाटतं? याविषयीचे सर्व दृष्टीकोन आपण या लेखात पाहणार आहोत.

वादाला कुठून सुरूवात झाली?

जगभरात काही मोजक्या कंपन्यांकडून यापूर्वीही महिलांना कामाच्या ठिकाणी मासिक पाळीसाठी सुट्टी देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पण कोरोना संकट काळात झोमॅटोसारख्या नामांकीत कंपनीकडून असा निर्णय जाहीर झाल्याने त्याबाबत ट्विटर, फेसबुक, वॉट्सअप, इन्स्टाग्राम अशा सोशल मीडिया अॅप्सवर चर्चा होतेय.

झोमॅटोकडून सर्व कर्मचाऱ्यांना यासंदर्भात एक मेल पाठवण्यात आला. मासिक पाळीदरम्यान सुट्टी मागण्यास कोणताही संकोच किंवा लाज बाळगायला नको, असं झोमॅटोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी दीपिंदर गोयल यांनी म्हटलंय.

अशी सुट्टी मागताना तुमच्यासोबत गैरव्यवहार झाला किंवा कुणीही याबाबत आक्षेपार्ह संवाद साधला तर त्याविरोधात महिला तक्रार करू शकतात, असंही या मेलमध्ये नमूद करण्यात आलंय. पण या सुट्टीचा गैरवापर करू नका अशा स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या आहेत.

भारतात यापूर्वी मुंबईतल्या कल्चर मशीन, गुढगावच्या गोजूप आणि कोलकात्यातील फ्लायमायबिज नावाच्या कंपनीने हा निर्णय घेतल्याचे समोर आलं होतं.

मासिक पाळीच्या सुट्टीवरून महिलांमध्येच मतभेद

महिलांना अशी सुट्टी मिळायला हवी की नको? यावरून महिलांमध्येही दोन गट आहेत. या निर्णयाचं समर्थन करणारा एक गट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"कोरोना संकट काळात महिला डॉक्टरांनी 8 ते 12 तास पीपीई किट घालून रुग्णांवर उपचार केले. अशा काळात महिला डॉक्टरांनी जर मासिक पाळी म्हणून सुट्टी मागितली असती तर काय झाले असतं?  मुळात मासिक पाळी ही अत्यंत नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. महिला कुठेही असल्या तरी त्या कामच करत असतात. त्यामुळे अगदी अपवादात्मक त्रास होत असल्यास त्यावर उपचार घेणं गरजेचं आहे. त्यासाठी सुट्टी कशाला," असा सवाल स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ. सरिता पिकळे विचारतात.


सामग्री: तर धुळ्यात भाजपने सत्ता मिळवली तर अकोल्यात वंचित बहुजन आघाडीने बाजी मारली आहे.

एक नजर निकालांवर

नागपूरचा भाजप गड ध्वस्त

नागपूरमध्ये जिल्हा परिषदेच्या 58 जागांपैकी काँग्रेसने सर्वाधिक 30 जागा पटकावत धक्का दिला. राष्ट्रवादी काँग्रेसने 10 तर शिवसेनेने एका जागेवर विजय मिळवला. भाजपला 15 जागांवर समाधान मानावे लागले.

पाच वर्षांसाठी झालेल्या निवडणुकांवेळी अटीतटीची झुंज पाहायला मिळाली होती. भाजपने 22 तर काँग्रेसने 19 जागा जिंकल्या आहेत. राज्यात सत्ता स्थापन करण्यात अपयशी ठरलेल्या भाजपला यंदा पराभवाला सामोरं जावं लागलं.

विधानसभा निवडणुकांपासून नव्याने कामाला लागलेल्या काँग्रेसने 30 जागांवर सरशी साधत भाजपला चीतपट केलं.

भाजपचा बालेकिल्ला म्हणून गेल्या काही वर्षांपासून उदयास आलेल्या नागपूर जिल्ह्यातील जिल्हा परिषद निवडणुकीत केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी आणि माजी मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांना धक्का बसला आहे.

गडकरींचे मूळ गाव धापेवाडा येथून काँग्रेसचे महेंद्र डोंगरे विजयी झाले आहेत. तर बावनकुळे यांच्या कोराडी जिल्हा परिषद सर्कलमधून काँग्रेसचे उमेदवार नाना कंभाले विजयी झालेत. तर केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी दत्तक घेतलेले पाचगाव गावातही भाजपला पराभव पत्करावा लागला आहे.

नागपूर जिल्हा परिषदेत राष्ट्रवादीसाठी आणि राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यासाठी आनंदाची बातमी आली आहे. अनिल देशमुख यांचा मुलगा सलील देशमुख हे मेटपांजरा गटातून विजयी झाले आहे. सलील देशमुख पहिल्यांदा निवडणूक लढवत होते.

नागपूर जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकीसाठी केंद्रीय मंत्री नितिन गडकरी आणि माजी मुख्यमंत्री विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी दररोज पाच ते सहा अशा तीन ते चार दिवस प्रचार सभा घेतल्या.

तर भाजपची भिस्त माजी ऊर्जा मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्यावर होती तर काँग्रेसच्या वतीने अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीचे सचिव मुकुल वासनिक नागपूर जिल्हयात तळ ठोकून होते.

त्यासोबतच सावनेरचे आमदार सुनील केदार, किशोर गजभिये, राजेंद्र मुळक, नाना गावंडे आणि ऊर्जा मंत्री नितिन राऊत यांनी प्रचाराची जबाबदारी घेतली.

वाशीममध्ये बहुमत नाही, इथेही महाविकास आघाडी होणार?

वाशिममध्ये 52 जागांसाठी झालेल्या निवडणुकीत भाजपला फक्त 7 जागा मिळाल्या. राष्ट्रवादी काँग्रेसने 10 जागा, काँग्रेसने 9 तर शिवसेनेने 7 जागा जिंकल्या. अन्य पक्ष आणि अपक्ष उमेदवारांनी 19 जागा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाविकास आघाडीचं सरकार स्थापन झाल्यानंतरच्या महत्त्वपूर्ण घडामोडींमध्ये देवेंद्र फडणवीस आणि नितीन गडकरी यांच्या नागपुरात जिल्हा परिषद निवडणुकांमध्ये भाजपचा धुव्वा उडाला आहे.


सामग्री: तर नाराज असलेल्या पंकजा मुंडे यांना शिवसेनेत येण्याचं आवाहन शिवसेनेचे मंत्री गुलाबराव पाटील यांनी केलं आहे.

त्यातच मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे माझे भाऊ आहेत, आमच्या नात्यात पक्ष येऊ शकत नाही. पण शेतकऱ्यांसाठी मदत मागताना त्यांना भाऊ म्हणून नव्हे, तर राज्याचे मुख्यमंत्री म्हणून मदत मागणार आहे, असं वक्तव्य माजी मंत्री पंकजा मुंडे यांनी महाराष्ट्राच्या दौऱ्यादरम्यान केलं आहे.

भाजपमधील इतर मागासवर्गीय समाजाचा (ओबीसी) चेहरा म्हणून एकनाथ खडसे यांची ओळख होती. विशेषत: गोपीनाथ मुंडे यांच्या निधनानंतर महाराष्ट्र भाजपमधील ओबीसी चेहरा म्हटल्यावर खडसेंचं नाव पुढे येई.

भाजपच्या संघटनात्मक वाढीत महत्त्वाचं योगदान देणाऱ्या वसंतराव भागवतांनी महाराष्ट्रात OBC समाजातून काही नेते पुढे आणले. माळी-धनगर-वंजारी (माधव) हा फॉर्म्युलाही भागवतांनीच आणला. यामुळे भाजपची ओबीसी समाजात वाढ झाल्याचं पुढे दिसून आलं.

एकनाथ खडसे हे सुद्धा भाजपच्या याच ओबीसी मोहिमेतील नेते मानले जात. खडसेंनी पक्षाला राम राम ठोकल्यानं आता भाजपमधील ओबीसी चेहरा कोण, असा सहाजिक प्रश्न सगळ्यांसमोर येतो.

या प्रश्नाला आणखी एक आधार आहे, तो म्हणजे गोपीनाथ मुंडे यांच्या कन्या आणि माजी ग्रामविकास मंत्री पंकजा मुंडे यांच्याकडेही ओबीसी चेहरा म्हणून पाहिले जाते.

पण त्याही पक्षात नाराज आहेत. गोपीनाथ गडावरील दसरा मेळावा असो वा इतरवेळीही त्यांनी कधी प्रत्यक्ष तर कधी अप्रत्यक्ष ही नाराजी व्यक्त सुद्धा केली आहे.

मग आता भाजपमध्ये OBC चेहरा कोण आहे, हा प्रश्न आहे आणि त्याचं उत्तर आपण या बातमीतून शोधण्याचा प्रयत्न करणार आहोत.

त्याचसोबत, खडसे-मुंडे यांच्यामुळे भाजपसोबत ओबीसी समाज आहे का, त्यांना पर्याय म्हणून भाजपने नवीन नेते उभे केले का, अशा सर्वच प्रश्नांचा मागोवा घेण्याचा प्रयत्न करूया.

भाजप आणि ओबीसी समाज

सुरुवातीच्या काळात भाजपची ओळख 'शेटजी-भटजीं'चा पक्ष अशीच होती. म्हणजे, ब्राह्मण आणि मारवाडी समाज भाजपसोबत असायचा. मात्र, सत्तर-ऐंशीच्या दशकात वसंतराव भागवत यांच्यासारख्या जनसंघाच्या नेत्यांनी भाजपला इतर मागासवर्गीयांमध्ये पोहोचवलं. त्यासाठी महाराष्ट्रात भागवतांनी माळी-धनगर-वंजारी (माधव) फॉर्म्युला आणला.

'लोकमत'च्या विदर्भ आवृत्तीचे कार्यकारी संपादक श्रीमंत माने सांगतात, "वसंतराव भागवत यांनी शेटजी-भटजींचा अशी ओळख झालेल्या भाजपला बहुजनांमध्ये पोहोचवला. गोपीनाथ मुंडे,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजपचे ज्येष्ठ नेते एकनाथ खडसे यांनी पक्षाला सोडचिठ्ठी दिली आहे. 23 ऑक्टोबर रोजी ते राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये प्रवेश करणार आहेत.