सामग्री: शरद पवार

त्या पार्श्वभूमीवर, सरकार दिलेली आश्वासनानं पाळत नसल्यानं शेतकऱ्यांनी टोकाची भूमिका घ्यावी, असा सल्ला राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी दिला आहे.

यावर भारिपचे नेते प्रकाश आंबडेकर यांनी पवारांवर निशाणा साधत, "पवार हे शेतकऱ्यांचे नव्हे तर शेती मालावर प्रक्रिया करणाऱ्या उद्योग समूहांचे नेते आहेत," अशी टीका केली आहे. तर पवारांचं वक्तव्य चिथावणीखोर असल्याची टीका भाजप नेते पाशा पटेल यांनी केली आहे.

दरम्यान, शरद पवारांच्या या वक्तव्यावर बीबीसी मराठीच्या वाचकांना काय वाटतं हे जाणून घेण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

त्यावर अनेक प्रतिक्रिया आल्या असून काहींनी शरद पवारांच्या वक्तव्याचं समर्थन केलं आहे, तर काहींनी त्यांच्यावर टीका केली आहे.

राहुल शिंदे म्हणातात,"शरद पवार हे शेतकऱ्यांचे हितशत्रू आहेत. ते शेतमालाला कवडी मोल किंमतीत विकत घेऊ पाहणाऱ्या उद्योजकांचे प्रतिनिधी आहेत."

राहुल शिंदे यांनी त्यांची सविस्तर प्रतिक्रिया दिली आहे. यांच्या या प्रतिक्रियेशी अनेकांनी सहमती दर्शवली आहे.

शरद पवार जे म्हणतात ते योग्य आहे, असं स्वप्नील पाटील यांना वाटतं.

मिलिंद रविंद्र पाटील यांनीही सरकारवर टीका करत रोखठोक सवाल विचारला आहे.

ते म्हणतात, "मागच्या सरकारवर किती दिवस खापर फोडणार आहात? मागची सरकारं काही कामाची नव्हती म्हणून तुम्हाला सत्तेवर बसवलं, तर तुम्हीही तेच करतायेत. मग शेतकऱ्यांनी आपल्या किती पिढ्या फासावर लटकवायच्या?"

सचिनसिंह राजपुत यांनीही त्याचं मत सविस्तरपणे मांडलं आहे.

"चारा छावण्या आणि टँकर मुक्त महाराष्ट्र केल्याबद्दल फडणवीस सरकारचे आभार मानायचं सोडून तुम्ही पाय ओढत आहेत, हे सर्व जनतेला दिसतं बरं," असं राजपुत यांनी पवारांना उद्देशून विचारलं आहे.

सुधीर जोशींनी मात्र तुरीच्या मुद्द्यावरून फडणवीस सरकारला चांगलचं धारेवर धारलं. तसंच फडणवीस सरकार शेतकऱ्यांना देशोधडीला लावत असल्याचा आरोप सुद्धा त्यांनी केला आहे.

जयमाला धनकिकर यांनी सरकार बधीर झालं असल्याची टीका केली आहे. तसंच, ज्या सरकराला लोकांचं दुख: दिसत नाही, त्यांना सत्तेत राहण्याचा अधिकार नाही, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

दरम्यान, भाजपचं सरकार येण्यापूर्वी शेतकरी सोन्याच्या महालात राहत होता ना? असा सवाल सोनल वर्तक यांनी विचारला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शेतकऱ्यांनी १ जूनपासून दहा दिवस संपाचं हत्यार उपसलं आहे. गेल्यावर्षी शेतकऱ्यांनी संप पुकारला होता. त्यावेळी देण्यात आलेल्या आश्वासनांची अजूनही पूर्तता झालेली नाही. त्यामुळेच हा पवित्रा घेण्यात आला आहे.


सामग्री: शरद पवार

त्यांच्या अनुपस्थितीने बहुमताचा आकडा एकाने खाली आला आणि भाजपला अप्रत्यक्ष मदतच झाली.

राष्ट्रवादीचे राज्यसभेत 4 खासदार आहेत. त्यांपैकी माजिद मेमन आणि वंदना चव्हाण यांनी तिहेरी तलाकच्या विधेयकाविरोधात मतदान केलं.

तिहेरी तलाक देणाऱ्या मुस्लीम पुरुषाला तीन वर्षं शिक्षा देण्याची गरज आहे का, याविषयी सखोल चर्चा व्हायला हवी, अशी मागणी माजिद मेमन यांनी केली.

भाजपकडे राज्यसभेत बहुमत नाहीये. त्यामुळे हे विधेयक मंजूर होण्यासाठी अनेक सदस्यांनी गैरहजर राहणं किंवा ऐन मतदानाच्या वेळी सभात्याग करणं गरजेचं होतं.

भाजपचा मित्रपक्ष असलेले जनता दल(युनायटेड) आणि अण्णा द्रमुक यांच्या खासदारांनी सभात्याग करून बहुमताचा आकडा खाली आणला.

या पार्श्वभूमीवर शरद पवारांच्या अनुपस्थितीमुळे अनेकांनी भुवया उंचावल्या.

पवारांची अनुपस्थिती नेमकी कशामुळे?

पवारांच्या अनुपस्थितीची तीन वेगवेगळी कारणं पुढे येत आहेत. आम्ही जेव्हा राष्ट्रवादीचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांना विचारलं तेव्हा ते म्हणाले, "शरद पवार यांची प्रकृती ठीक नव्हती. त्यामुळे त्यांना आज ट्रिपल तलाक विधेयकाच्या मतदानाला हजर राहता आलं नाही. शरद पवारांनी मला सांगितलं की माझी प्रकृती चांगली नसल्यामुळे मला दिल्लीला प्रवास करता येणार नाही. त्यामुळेच ते हजर नव्हते. या व्यतिरिक्त दुसरं कोणतंही कारण नाही."

आम्ही भाजपला मदत केली नाही, असंही ते म्हणाले. "आमच्या पक्षातील दोन खासदारांनी विधेयकाविरोधातच मतदान केलं, त्यामुळे आमच्यामुळे कुणाला मदत झाली असं म्हणण्यात काही तथ्य नाही."

दरम्यान मुंबईमध्ये माजी मंत्री हर्षवर्धन पाटील यांच्या विधानगाथा या पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यासाठी शरद पवार उपस्थित होते.

त्यावेळी बोलताना "छोटी शस्त्रक्रिया होऊनही कार्यक्रमाला आलो. नाहीतर गिरीश महाजन यांच्याबरोबर अमित शहा यांना भेटायला गेलो असा समज झाला असता," असा टोला यावेळी शरद पवार यांनी हाणला.

शरद पवार

राष्ट्रवादीचे खासदार माजिद मेमन यांच्याशी बोललो तेव्हा ते म्हणाले, "तुम्हाला तर माहिती आहे, राज्यात काय चाललंय (राष्ट्रवादीच्या तीन आमदारांनी राजीनामा दिलाय). त्यामुळे पवार साहेब दिल्लीत येऊ शकले नाही."

पुढे मेमन यांनी काँग्रेसवर खापर फोडलं. "काँग्रेसचेही खासदार उपस्थित नव्हते. काँग्रेसने नीट फ्लोअर मॅनेजमेंट केलं नाही. आम्ही भाजपला मदत करण्याचा प्रश्नच नाही. आमचा या विधेयकाला विरोध आहे."...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'तिहेरी तलाक'च्या महत्त्वाच्या विधेयकावर जेव्हा मतदान सुरू होतं, तेव्हा राज्यसभेत राष्ट्रवादीचे प्रमुख शरद पवार आणि त्यांचे विश्वासू सहकारी प्रफुल पटेल हे दोघेही अनुपस्थित होते.


सामग्री: शरद पवार

त्यात त्यांनी मांडलेले 7 मुख्य मुद्दे -

1. साडेचार वर्षांचा केंद्र सरकारचा कारभार, त्यांचे निर्णय यावर लोकांनी स्पष्ट नाराजी व्यक्त केली आहे. नोटाबंदीसारख्या निर्णयात आर्थिक तज्ज्ञांचे मत घेण्यात आले नाही.

2. आर्थिक संस्थांवर हल्ला करण्यात आला, लोकांनी हे पण नाकारलं आहे.

3. रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरला राजीनामा द्यावा लागला, CBIमध्ये गोंधळाचा वातावरण, सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना प्रथमच पत्रकार परिषद घ्यावी लागली, यामुळे लोकांमध्ये भाजपबद्दल शंका निर्माण झाली आहे.

4. मोदींनी या निवडणुकीत वैयक्तिक टीका केली. फक्त एकाच कुटुंबावर टीका केली, कारण त्यांच्याकडे कामांसंबंधी सांगण्यासारखं काही नव्हतं. याचा प्रतिकूल परिणाम भाजपवर झाला.

5. पंतप्रधानांनी त्यांच्या पदाची गरिमा राखायला हवी. त्यांनी प्रचारात अनेक धमक्या दिल्या, त्या त्यांच्या पदाला शोभत नाही.

6. समाजाच्या सगळ्या वर्गात मोदींबद्दल नापसंती दिसते.

7. बसपा आणि सपानं यूपीए सोबत यावं.

दरम्यान शरद पवार यांना आज राजकीय नेत्यांनी वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.

"शरद पवार यांना दीर्घायुष्य लाभो, अशी मी प्रार्थना करतो," असं केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी ट्वीट केलं आहे.

भाजप नेते एकनाथ खडसे यांनीही ट्वीट करत शरद पवार यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल यांनी फेसबुकच्या माध्यमातून पवार यांनी शुभेच्छा दिल्या आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आज आपल्या 78वा वाढदिवशी एक पत्रकार परिषद घेत, काल आलेल्या पाच राज्यांतील विधानसभा निकालांवर आपली प्रतिक्रिया दिली.


सामग्री: शरद पवार

याविषयी पत्रकार परिषदेत विचारलेल्या प्रश्नावर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटलं, "विधानसभा अध्यक्षपद हे सरकारमधील तिन्ही पक्षांचं होतं. नाना पटोले यांच्या राजीनाम्यामुळे या पदाची व्हॅकन्सी तयार झाली आहे. हे पद आता खुलं झालं आहे. या पदाबाबत आता पुन्हा चर्चा होईल."

पदाचा राजीनामा देण्याआधी नाना पटोले यांनी त्याची शिवसेना आणि राष्ट्रवादीला कल्पना दिली होती. पक्षात त्यांना नवी जबाबदारी मिळत असल्याने त्यांनी हा निर्णय घेतला आहे. त्यावर भाष्य करणं योग्य नाही. ती काँग्रेसची अंतर्गत बाब आहे, असंही पवार यांनी म्हटलं आहे.

पवारांच्या या वक्त्यानंतर राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आलं आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस विधानसभा अध्यक्षपदासाठी दावा सांगणार  का, असाही प्रश्न या निमित्तानं उपस्थित झाला आहे.

याविषयी माध्यमांना बोलताना पवार यांनी म्हटलं की, "विधानसभा अध्यक्षपद काँग्रेसला द्यायचं आमच्यात ठरलं होतं. पण. हे नव्हतं ठरलं की काँग्रेसचे नेते हे पद वर्षभरानंतर सोडतील. त्यामुळे हे पद आता चर्चेसाठी खुलं झालं आहे."

राजीनाम्यानंतर पटोले काय म्हणाले?

नाना पटोले यांनी आपला राजीनामा विधानसभेचे उपाध्यक्ष नरहरी झिरवळ यांच्याकडे सुपूर्द केला आहे.

त्यानंतर माध्यमांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "पक्षश्रेष्ठींनी मला विधानसभा अध्यक्षपदाचा राजीनामा द्यायला लावला आणि तो मी आनंदानं दिला आहे. आता जी काही जबाबदारी मला मिळेल तिला चांगल्या पद्धतीनं पूर्णत्वास नेणं हे माझं काम आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेसचे नेते नाना पटोले यांनी विधानसभेच्या अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला आहे.


सामग्री: शरद पवार

सध्या तरी आलेल्या एक्झिट पोलच्या अंदाजांनुसार मोदींच्या नेतृत्वाखालील NDA सरकार पुन्हा सत्तेत येऊ शकत. पण हे अंदाज कितपत अचूक ठरतील, हे मतमोजणी पूर्ण झाल्यावरच कळेल.

पाहा निवडणूक निकालांचे ताजे आकडे आणि सविस्तर विश्लेषण इथे -

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आधी निवडणूक लढवण्याचं जाहीर करत नंतर माघार घेतल्याने माढा मतदारसंघ चर्चेत आहे. याठिकाणी भाजपने रणजितसिंह नाईक निंबाळकर यांना उमेदवारी दिली तर राष्ट्रवादीतर्फे संजय शिंदे रिंगणात उतरले.

शरद पवारांचा मतदारसंघ असणाऱ्या माढ्यातील लढाई राष्ट्रवादी आणि भाजप दोघांसाठी प्रतिष्ठेची आहे.

माढ्यात करमाळा, माळशिरस, माढा, सांगोला हे सोलापुरातील चार तर साताऱ्यातील फलटण आणि माण हे विधानसभा मतदारसंघ येतात.

या मतदारसंघात दुष्काळाचा प्रश्न गंभीर आहे. कांदा, गहू, ज्वारी आणि इतर शेतमालाला भाव मिळत नसून त्याचा थेट परिणाम निवडणुकांवर होऊ शकतो.

सुरुवातीला राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आपण माढ्यामधून लोकसभा निवडणूक लढविणार असल्याचं जाहीर केलं होतं. मात्र पार्थ पवार यांना उमेदवारी देण्यासाठी शरद पवारांनी लोकसभा निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय जाहीर केला.

"माढा मतदारसंघात आधीपासूनच गटबाजी होती. बबनदादा शिंदे आणि विजयसिंह मोहिते पाटील यांच्यामध्ये अंतर्गत वाद होते. एकाला तिकीट दिलं असतं, तर दुसऱ्या गटाकडून बंड होण्याची शक्यता होती. हा वाद टाळण्यासाठी शरद पवार यांनी स्वतःच माढ्यामधून निवडणूक लढविण्याचा निर्णय घेतला. मात्र त्यांच्या माघारीमुळे पुन्हा एकदा ही गटबाजी उफाळून येऊ शकते," असं मत राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे यांनी व्यक्त केलं होतं.

त्यानंतर रणजितसिंह मोहिते पाटलांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला.

शरद पवारांनी माघार घेतल्यानंतर माढ्यामधून कोणाला उमेदवारी मिळणार हा सस्पेंस अनेक दिवस कायम राहिला. शेवटी संजय शिंदे यांना उमेदवारी मिळाली.

परिणामी आता या ठिकाणी कोण बाजी मारणाक याकडे सर्वांच लक्ष लागून राहिलं आहे.

पाहा LIVE कव्हरेज इथे -

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभा निवडणुकीचे निकाल आता काही वेळातच स्पष्ट होतील. भाजपच्या नेतृत्वाखालील NDA सरकार सत्ता कायम राखेल की काँग्रेसला पाच वर्षांनी पुन्हा मुसंडी मारता येईल, हेही स्पष्ट होईल.


सामग्री: शरद पवार

१९९१ साली राजीव गांधी यांच्या मृत्यूनंतर पहिल्यांदा, १९९९मध्ये अटलबिहारी वाजपेयींचं अल्पमतातलं सरकार पडल्यानंतर एकदा आणि २००९च्या निवडणूकीनंतर शरद पवारांना पंतप्रधान पदावर विराजमान होण्याची संधी होती असं राजकीय विश्लेषक मानतात. पण, या प्रत्येक वेळी घडलेल्या नाट्यमय घडामोडींमुळे त्यांची संधी हुकल्याचं बोललं जातं.

त्यावेळी नेमकं काय घडलं असेल हे तुम्हाला खाली दिलेल्या बीबीसी विश्व बुलेटीनच्या युट्यूब लिंकमध्ये पाहायला मिळेल. तसंच, हा व्हीडिओ बीबीसी न्यूज मराठीच्या युट्यूब चॅनलवरही पाहायला मिळेल.

तुम्ही बीबीसी विश्व बुलेटीन सोमवार ते शुक्रवार दररोज संध्याकाळी ७.०० वाजता मोबाईलवर जिओ टीव्ही अॅपवर पाहू शकता.

बीबीसी विश्व बुलेटीन पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभा निवडणूक जवळ आली की महाराष्ट्रात आणि देशात, 'राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार पंतप्रधान होणार का?' हा प्रश्न उपस्थित व्हायला सुरुवात होते. राज्याच्या आणि देशाच्या राजकारणात गेली ६ दशकं कार्यरत असणारे शरद पवार पंतप्रधान पदाला तीन वेळा स्पर्शून गेले आहेत असं राजकीय निरीक्षक मानतात. त्यांना पंतप्रधान पदानं नेमकी कधी आणि कशी हुलकावणी दिली हे आपण या व्हीडिओतून जाणून घेऊ या.


सामग्री: शरद पवार आणि गोपिनाथ मुंडे हे एकमेकांचे राजकीय प्रतिस्पर्धी होते, गोपिनाथ मुंडे हे अनेकदा शरद पवार यांच्यावर जहरी टीका करायचे. त्यांच्यातल्या या राजकीय स्पर्धेचं रूपांतर काहीअंशी वैरामध्ये झालेलंसुद्धा दिसून आलं आहे.

पण अजित पवार आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यात राजकीय स्पर्धा आहे का? की दोघांमध्ये राजकीय वैर आहे की मैत्री? की पहाटेच्या शपथविधीनंतर दोघांचं नातं it's complicated पर्यंत आलंय?

या दोन्ही नेत्यांच्या नात्यात काही महत्त्वाचे टप्पे आले, जेव्हा ते एकमेकांच्या समोरासमोर उभे ठाकले गेले, कधी एकमेकांना साथ दिली तर कधी एकमेकांपासून दूर गेले.

पहिला टप्पा

अजित पवार आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्या वयात साधारण 10 वर्षांचा फरक आहे. अजित पवार यांनी 1991 ला राजकारणात प्रवेश केला. सुरुवातीला ते बारामतीचे खासदार म्हणून निवडून आले. पण त्याचवेळी केंद्रात संरक्षण मंत्री झालेल्या काका शरद पवार यांच्यासाठी त्यांनी खासदारकीचा राजीनामा दिला आणि बारामती विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवून ते आमदार झाले.

देवेंद्र फडणवीस त्याच दरम्यान म्हणजे 1992 मध्ये कायद्याची डिग्री घेऊन कॉलेजातून बाहेर पडले होते. त्याचवर्षी ते नागपूरमध्ये नगरसेवक म्हणून निवडून आले. पुढे ते नागपूरचे महापौरही झाले.

एकअर्थी थोड्याबहुत फरकानं दोघांची राजकाणातली एन्ट्री एकाच कालावधीमध्ये झाली.

"तेव्हा अजितदादांना शरद पवार याचं पाठबळ लाभलं, देवेंद्र फडणवीसांना तसं कुणाचं पाठबळ लाभलं नाही. असं असलं तरी अजित पवार यांनी त्यांच्या कामाचा ठसा उमटवला आहे त्यामुळे त्यांच्यावर नेपोटिझमचा आरोप करता येणार नाही,"असं नागपूरस्थित ज्येष्ठ पत्रकार गजानन जानभोर सांगतात.

तसंच दोन्ही नेत्यांच्या स्वभावात फरक आहे पण त्यांच्या कामाचा उरक मात्र भरपूर आहे, असं जानभोर यांना वाटतं.

दुसरा टप्पा

1999 पासून खऱ्या अर्थानं अजित पवार आणि देवेंद्र फडणवीस यांचा संबंध यायला सुरुवात झाली. 1999मध्ये देवेंद्र फडणवीस पहिल्यांदा आमदार म्हणून निवडून आले. तोपर्यंत राज्यमंत्रिपदाचा अनुभव असलेल्या अजित पवारांना पहिल्यांदा सत्तेत आलेल्या आघाडी सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्रिपद मिळालं आणि त्यांच्याकडे जलसंपदा खात्याचा कारभार आला.

अल्पावधीतच देवेंद्र फडणवीस यांनी अभ्यासू, तरुण आणि तडफदार आमदार म्हणून नावलौकिक कमावला. विधानसभेतली वेगवेगळी आयुधं वापरून सरकारला धारेवर धरणारे विरोधीपक्षातले एक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्राच्या राजकारणात दोन प्रतिस्पर्धी नेत्यांचे एकाच दिवशी वाढदिवस असण्याचा योगायोग तसा नवा नाही. राज्याच्या राजकारणातील 2 मोठी नावं शरद पवार आणि गोपिनाथ मुंडे यांचा वाढदिवस एकाच दिवशी म्हणजेच 12 डिसेंबरला येतो. योगायोगाने देवेंद्र फडणवीस आणि अजित पवार यांचाही वाढदिवस एकाच दिवशी म्हणजे 22 जुलै रोजी येतो.


सामग्री: शरद पवार आणि तारिक अन्वर

राफेल प्रकरणात पवारांनी केलेलं वक्तव्य हे दुर्दैवी असल्याच म्हणत तारिक अन्वर यांनी शुक्रवारी पक्ष सोडत असल्याची घोषणा केली.

"राफेल डीलबाबत नरेंद्र मोदींच्या उद्देश्यावर लोकांच्या मनात शंका नाही," असं वक्तव्य शरद पवार यांनी केलं होतं.

त्यावर "शरद पवार यांच्या वक्तव्याचा वेगळा अर्थ लावून घेणं योग्य नाही," अशी प्रतिक्रिया राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल यांनी दिली आहे.

तारिक अन्वर हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे संस्थापक सदस्य होते. पी. ए. संगमा यांच्यानंतर आता अन्वर यांनी पक्ष सोडला आहे.

सकाळ वृत्तपत्र समूहाचे संपादकीय संचालक श्रीराम पवार यांच्या मते, पक्षासाठी अन्वर यांचा विषय किचकट ठरू शकतो. ते म्हणतात, "तारिक अन्वर यांनी पक्ष सोडल्याचा फारसा परिणाम हा राष्ट्रवादी काँग्रेसवर होणार नाही. महाराष्ट्रात पक्षाची ताकद आहे आणि अन्वर हे काही प्रभावशाली नेते नव्हते. त्यांच्यामुळे पक्षाला मतं मिळतील असंही नव्हतं. पण शरद पवार यांच्या एका विधानावरून त्यांनी राजीनामा देणं हे पक्षासाठी किचकट ठरेल."

"राफेलवरून पवार हे पंतप्रधानांच्याबाजूने बोलत असल्याचा संदेश गेला आहे. अन्वर यांनी राजीनामा दिला नसता तर काही दिवसांत लोक हे विधान विसरून गेले असते. पण अन्वर यांच्या राजीनाम्यानंतर आता पक्षाला या प्रकरणात स्पष्ट भूमिका जाहीर करावी लागेल. ठासून सांगावं लागेल." ते पुढे सांगत होते.

"राष्ट्रवादीने दोनदा अन्वर यांना राज्यसभेवर पाठवलं होतं. यावेळेस ते लोकसभेवर निवडून आले. राफेल प्रकरणी काँग्रेससह सगळेच NDAवर तुटून पडलेले असताना शरद पवार यांचं वक्तव्य हे त्यांना पुरक ठरणार आहे. पक्षाने हात दाखवून अवलक्षण केलं आहे. हेच निमित्त झालं असेल. अन्वर हे बिहारमधून निवडून आले आहेत. त्यांच्यासमोर आता पुन्हा निवडून येण्याचा प्रश्न आहे. कदाचित काँग्रेसमध्ये त्यांना तो पर्याय दिसत असावा. लोकसभेची तयारी ते करतील," असं महाराष्ट्र टाइम्सचे वरिष्ठ सहायक संपादक विजय चोरमारे म्हणतात.

राष्ट्रवादीची स्थापना

1999मध्ये शरद पवार, पी.ए. संगमा आणि तारिक अन्वर यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना केली.

"त्यावेळेस सोनिया गांधी या विदेशी असण्याच्या मुद्द्याची सुरुवात अन्वर यांनीच केली होती. भाजप हा मुद्दा लावून धरेल असं त्यांना वाटायचं. त्यांच्या विदेशी वादाच्या मुळाशी हे तिघंच होते. काँग्रेसने त्यांना पक्षातून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

खासदार तारिक अन्वर यांनी राफेल प्रकरणातल्या शरद पवार यांच्या विधानावरून राष्ट्रवादी काँग्रेसला सोडचिठ्ठी दिली. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या स्थापनेपासून गेल्या 19 वर्षांत पक्षाला असे अनेक धक्क बसले. त्याचा घेतलेला हा आढावा.


सामग्री: शरद पवार आणि बाळासाहेब ठाकरे

मुंबईतल्या ट्रायडंट हॉटेलमध्ये 26 नोव्हेंबरला संध्याकाळी उद्धव ठाकरेंच्या नावाची घोषणा करताना शरद पवार यांनी बाळासाहेब ठाकरेंचं स्मरण करत त्यांच्या आठवणींना उजाळा दिला.

बाळासाहेब आणि शरद पवार यांचे राजकीय मार्ग निराळे असले तरी त्या दोघांनी आपली मैत्री कठीण काळातही टिकवल्याचे काही किस्सेही शरद पवार यांनी यावेळी कथन केले. ही सभा आणि उद्धव ठाकरेंचं मुख्यमंत्रिपद यानिमित्ताने पवार आणि ठाकरे कुटुंबातील सलोख्याच्या संबंधांची पुन्हा एकदा महाराष्ट्रात चर्चा होऊ लागली आहे.

बाळासाहेब पवारांना 'स्काऊंड्रल' का म्हणाले?

शिवसेनेनं भाजपसोबत न जाण्याचा निर्णय घेतल्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेससोबत आघाडी करण्याचा निर्णय घेत सत्ता स्थापन केली. मात्र, 1999मध्ये शिवसेना शरद पवार यांच्यासोबत जाणार का? असं विचारल्यावर बाळासाहेब ठाकरे यांनी या प्रश्नाचं गंभीरपणे उत्तर दिलं होतं.

1999मध्ये शिवसेना शरद पवार यांच्यासोबत जाणार का? असं विचारल्यावर बाळासाहेब ठाकरे यांनी या प्रश्नाचं भयंकर उत्तर दिलं होतं.

तेव्हा एनडीटीव्ही ला दिलेल्या मुलाखतीत (शेजारील लिंकमध्ये तुम्ही ही मुलाखत पाहू शकता) शरद पवार यांच्यासोबत जाणार का या प्रश्नाला'If anybody trying to be Scoundrel, then how can i stop him?',  म्हणजेच 'मी दुष्टपणा करणाऱ्यांना कसा काय रोखू?' असं बाळासाहेब ठाकरे शरद पवारांना उद्देशून म्हणाले होते. या मुलाखतीत बाळासाहेबांनी Scoundrel या शब्दाचा उल्लेख एकदा नव्हे दोनदा-तीनदा केला होता.

इतकंच नाही तर संख्याबळ कमी पडलं तरी राष्ट्रवादीसोबत जाणार नसल्याचं बाळासाहेबांनी ठामपणे सांगितलं होतं. यावेळी बाळासाहेबांनी भाजपच्या वाजपेयींचं सरकार पाडणाऱ्यांसोबत मी कदापी जाणार नाही, असंही स्पष्ट केलं होतं.

'शरद बाबू ते मैद्याचं पोतं'

शरद पवार आणि बाळासाहेब ठाकरे यांच्या विचारधारा वेगवेगळ्या होत्या. त्यामुळे या दोघांमध्ये एकमेकांच्या पक्षाविरोधात प्रचार करण्याचे अनेक प्रसंग आले. तसेच, राजकारणापलिकडे जाऊन मैत्री टिकवण्याचे आणि ती जागण्याचे प्रसंगही चिकार येऊन गेले. या प्रत्येक प्रसंगात बाळासाहेब शरद पवारांना वेगवेगळ्या विशेषणांनी संबोधत असंत.

या दोन्ही नेत्यांच्या संबंधांबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार हेमंत देसाई सांगतात, "बाळासाहेब बऱ्याचदा खासगीत आणि जाहीर सभांमध्ये शरद पवारांना शरदबाबू अशी हाक मारत. मात्र,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेना, काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि अपक्षांच्या साथीने उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली महाविकास आघाडीचं सरकार आकार घेतंय. गेल्या महिनाभरात घडलेल्या अनेक उलट-सुलट राजकीय घडामोडींनंतर उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री पदाची शपथ घेत आहेत. उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री होण्यामागे खरी मेहनत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी घेतल्याचं एव्हाना उघड झालं आहे.


सामग्री: शरद पवार आणि राज ठाकरे

1. कोण पाय खेचतो?

'दिल्लीत मराठी नेतृत्व पुढे जाऊ नये म्हणून काही घटक काम करतात.' - शरद पवार

"दिल्लीच्या राजकारणात दरबारी हुजऱ्यांवर विश्वास ठेवून निर्णय होतात, हे त्यांनी पुन्हा अधोरेखित केलं. विशिष्ट लॉबीकडून देशाच्या इतर भागातलं नेतृत्व पुढे येऊ नये म्हणून काय केलं जातं, याचा तपशील त्यांनी दिला." - प्रकाश अकोलकर, राजकीय संपादक, सकाळ माध्यमसमूह

2. पंतप्रधान व्हायचंय?

'राष्ट्राचा विचार प्रथम करतो, राज्याचा विचार नंतर. महाराष्ट्र व्यवस्थित ठेवायचा असेल तर दिल्ली हातात पाहिजे.'- शरद पवार

"पवारांना व्यक्तिश: दिल्लीच्या राजकारणात रस आहेच. पंतप्रधानपदाबद्दलच्या प्रश्नावर त्यांनी मौन बाळगून स्वप्नं कायम आहे, याला दुजोरा दिला." - सुरेश भटेवरा, संपादक, लोकमत, दिल्ली

3. अडचणीचं सत्य

'राजकारणात खरं बोललेलं कुणाला अडचणीचं असेल तर कुठे थांबायचं हे कळलं पाहिजे.' - शरद पवार

"आता त्यांच्या आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांचे विचार अधिक परिपक्व होत असल्याचं लक्षात येतं." - प्रकाश अकोलकर, राजकीय संपादक, सकाळ माध्यमसमूह.

4. राहुल गांधींची स्तुती?

'राहुल गांधी शिकत आहेत. या तरुणाची शिकण्याची तयारी आहे.' - शरद पवार

"राष्ट्रवादी पक्ष काँग्रेससोबत जाणार हे स्पष्टच आहे. आघाडीचं सरकार येईल आणि त्याचं नेतृत्व मोठा पक्ष म्हणून काँग्रेसनं करावं, असं त्यांनी सूचित केलं आहे." - सुरेश भटेवरा, संपादक, लोकमत, दिल्ली

राज ठाकरे आणि शरद पवार

5. मोदींना टोला?

'गुजरातचा अभिमान (मोदींनी) जरूर ठेवावा, पण तुम्ही देशाचे प्रमुख आहात हे लक्षात ठेवा.' - शरद पवार

"हा पंतप्रधानांना टोला आहे. पवारांनी सुसंस्कृत राजकारणाचे दाखले देत, सध्याच्या पंतप्रधानांमध्ये सगळ्यांना एकत्र घेऊन सौहार्दाचं राजकारण करण्याचा वकूबच नाही, असा सूर लावला." -सुरेश भटेवरा, संपादक, लोकमत, दिल्ली

6. शिवाजी की आंबेडकर?

'महाराष्ट्र शिवाजी महाराजांचाच आहे. पण शाहू-फुले-आंबेडकर समाजाला एकसंध करण्यासाठी लढले.'

"महाराष्ट्रातील बहुजन समाजाचं हिंदुत्वीकरण केलं जात आहे. समाजात फूट पडू नये असं शरद पवारांना प्रामाणिकपणे वाटतं. त्यांचं प्रत्यक्ष राजकारण काहीही असेल, पण त्यांना हे म्हणायचं आहे. भाजप जे दलित व मुस्लीमविरोधी राजकारण करत आहे, त्याविरोधात माझी भूमिका आहे, असं शरद पवारांना म्हणायचं असावं." - हेमंत देसाई, ज्येष्ठ पत्रकार

7. जातीय आरक्षण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांची मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी पुण्यात प्रदीर्घ मुलाखत घेतली. जागतिक मराठी अकादमीनं आयोजित केलेल्या या कार्यक्रमात शरद पवारांनी अनेक महत्त्वाची राजकीय विधानं केली. पाहूयात यांतली 8 विधानं आणि त्या विधानांचे राजकीय अर्थ.


सामग्री: शरद पवार आणि राहुल गांधी

या प्रकारात भारताला चीनसमोर कणखर भूमिका घेता आली नाही आणि आपला काही भूभाग चीनच्या ताब्यात गेला, असा आरोप करत काँग्रेस नेते राहुल गांधींनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना 'सरेंडर मोदी' म्हणून टाकलं.

पण त्यानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी काँग्रेसचेच कान टोचल्यानंतर अनेकांच्या भुवया उंचावल्या गेल्या.

"काही भाग चीनने बळकावला हे खरं आहे. चीनच्या युद्धानंतर 45 हजार स्क्वेअर किलोमीटरचा आपला भूभाग चीनने ताब्यात घेतला आहे, तो आज घेतलेला नाही. पण आपण आरोप करतो त्यावेळी पूर्वीच्या काळी काय घडलं, हे माहीत असायला हवं. या गोष्टीचं राजकारण होऊ नये, कारण हा देशाच्या सुरक्षेचा प्रश्‍न असून हा प्रश्‍न राजकारणाच्या पुढचा आहे," असं पवार साताऱ्यात पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले.

त्यांनी यावेळी नाव घेतलं नाही, पण त्यांचा रोख थेट राहुल गांधींकडेच होता.

एकेकाळी देशाचे संरक्षणमंत्री राहिलेल्या पवारांनी काँग्रेसला सर्वात जिव्हारी लागलेल्या त्या 1962 च्या चीनच्या युद्धाची आणि त्यात गमावलेल्या 45 हजार चौरस किलोमीटर भूभागाची आठवण का करून दिली असावी, असा प्रश्न साहजिकच उपस्थित झाला आहे.

ज्या पवारांच्या मध्यस्थीमुळे काँग्रेस महाराष्ट्रात शिवसेनेच्या नेतृत्वातील सत्तेत सहभागी झाली, त्याच पवारांनी काँग्रेसला घरचा आहेर का द्यावा, यावरून वेगवेगळे तर्कवितर्क लावले जात आहेत.

पवारांची टीका हा इशारा?

दोन मुद्दे असू शकतात - एक म्हणजे, काँग्रेसने हा राष्ट्रीय स्तरावर मोठा मुद्दा केलेला असताना संसदेत विरोधी पक्षांमध्ये असलेली राष्ट्रवादी काँग्रेस ही काँग्रेसच्या बाजूने उभी राहत नाहीय.

केवळ 'यूपीए'च नव्हे तर महाराष्ट्रातही काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी एकत्र सरकारमध्ये आहेत. अगदी विरोधी विचारसरणी असलेल्या शिवसेनेबरोबर सत्तास्थापनेस काँग्रेस तयार झाली, ती पवारांच्याच मध्यस्थीमुळे. या तीन पक्षांच्या सरकारमध्ये काँग्रेसला गेल्या काही काळात महत्त्व मिळत नसल्याची खदखद नेते सातत्याने व्यक्त करत आहेत. अशा राजकीय स्थितीत पवारांनी काँग्रेसच्या लेखी सर्वाधिक महत्त्व असलेल्या मुद्द्यावर एका प्रकारे कानउघाडणीच केली.

यावरुन पवार काँग्रेसला आणि त्यातही राहुल गांधीना, ज्यांची पुन्हा एकदा काँग्रेस अध्यक्ष म्हणून वर्णी लागण्याची चर्चा सुरू झाली आहे, त्यांना काही इशारा देत आहेत का?

दुसरा मुद्दा हा आहे की, शरद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लडाखच्या गलवान खोऱ्यात भारतीय आणि चीनच्या सैन्यामध्ये संघर्ष झाला. त्यात 20 भारतीय सैनिकांना जीव गमवावा लागला, त्यामुळे भारत-चीन संबंध आणखीनच ताणले गेले.


सामग्री: शरद पवार बीसीसीआयचे अध्यक्ष झाल्यानंतर कोलकाता येथील पत्रकार परिषदेत टिपलेलं छायाचित्र.

ते सत्तेत असोत वा नसोत, बहुमतात असोत वा नसोत, शरद पवार 'फॅक्टर' महाराष्ट्राच्या राजकारणातला सर्वाधिक महत्वाचा मानला जातो. त्यांच्या राजकारणाच्या उत्तरार्धाच्या शेवटी पोहोचले आहेत असं म्हटलं जात असतांना राज्यात अभूतपूर्व 'महाविकास आघाडी' घडवून आणून त्यांनी हे सिद्ध करुन दाखवलं आहे.

पवारांचा राजकीय काळ हा महाराष्ट्राचा मुख्य समकालीन राजकीय इतिहास आहे. त्यामुळे या काळातल्या महत्वाच्या घडामोडींचा परामर्श घेणं आवश्यक आहे. वयाची 80 वर्षं पूर्ण करत असलेल्या पवारांच्या आयुष्यातल्या या 8 महत्वाच्या राजकीय घटना वा निर्णय ज्यांचे महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकारणावरही दूरगामी परिणाम झाले.

1.'पुलोद' सरकार आणि पवार पहिल्यांदा मुख्यमंत्री

1978 मधल्या या डावपेचांनी शरद पवारांना महाराष्ट्राच्या राजकारणाच्या केंद्रस्थानी आणलं, ते आजपर्यंत. तोपर्यंत पवार यशवंतरावांचा हात धरुन राजकारणात आल्याला, प्रस्थापित झाल्याला बराच काळ झाला होता. पवार मंत्रीही झाले होते. पण तरीही या घटनेनं त्यांना महाराष्ट्राचा सर्वात तरुण मुख्यमंत्री केलं आणि महाराष्ट्राचं राजकारणही बदललं. 1977 मध्ये आणीबाणीनंतर कॉंग्रेस फुटली, तिचे 'इंदिरा कॉंग्रेस' आणि 'रेड्डी कॉंग्रेस' असे दोन भाग झाले. यशवंतरावांसह महाराष्ट्रातले अनेक नेते 'रेड्डी कॉंग्रेस'मध्ये गेले ज्यात वसंतदादा पाटील, शरद पवारही होते.

1978 मध्ये जेव्हा महाराष्ट्रात विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या तेव्हा दोन्ही कॉंग्रेस वेगळ्या लढल्या. जनता पक्ष मोठा पक्ष बनून निवडून आला, पण बहुमतापासून दूर राहिला. मग दोन्ही कॉंग्रेस एकत्र आल्या आणि या आघाडीच्या सरकारचे वसंतदादा पाटील मुख्यमंत्री बनले, तर नासिकराव तिरपुडे उपमुख्यमंत्री बनले. पण या सरकारमध्येच अनेक नेते अस्वस्थ होते. सरकारमध्ये वाद वाढू लागले. शेवटी शरद पवार त्यांच्या 40 समर्थक आमदारांसह बाहेर पडले आणि साडेचार महिन्यात हे आघाडीचे सरकार पडले. पवारांच्या या पहिल्या बंडाचं अनेक प्रकारे विश्लेषण केलं गेलं.

'वसंतदादांच्या पाठीत खंजीर खुपसला गेला' असंही म्हटलं गेलं. यशवंतरावांचा पवारांच्या या कृतीला पाठिंबा होता असंही गोविंद तळवळकरांच्या अग्रलेखांचे दाखले देऊन म्हटलं गेलं. बाहेर पडलेल्या पवारांनी त्यांच्या 'समाजवादी कॉंग्रेस' तर्फे पक्षाशी बोलणी सुरु केली....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'चे अध्यक्ष शरद पवार वयाची 80 वर्षं पूर्ण करत आहेत. त्यापैकी 5 दशकांहून अधिक काळ ते राजकारणात कार्यरत आहेत. या काळात महाराष्ट्राचं राजकारण त्यांच्याभोवती फिरत आलं आहे.


सामग्री: शरद पवार यांचे डोळे सध्या चमकताहेत. ते जोरात कामाला लागले आहेत. पार्श्वभूमी अर्थातच आगामी लोकसभा निवडणुकांची आहे. विरोधी पक्षांना एकत्र करण्याचा प्रयत्न त्यांनी सुरू केलाय आणि त्याची चुणूक त्यांनी २६ जानेवारी 2018ला दाखवून दिली.

मुंबईत प्रजासत्ताक दिनी झालेल्या 'संविधान रॅली'चे आकर्षणबिंदू शरद पवारच होते. वास्तविक या रॅलीचे आयोजक होते राजू शेट्टी आणि जितेंद्र आव्हाड, पण पडद्यामागून सगळी सूत्रं पवार हलवत होते.

त्यांनी प्रमुख विरोधी नेत्यांशी स्वत: संपर्क साधला. म्हणूनच शरद यादव, ओमर अब्दुल्ला यांच्यापासून डी. राजांपर्यंत महत्त्वाचे नेते मुंबईत गोळा झाले. विशेष म्हणजे राज्यातले काँग्रेसचे वरिष्ठ नेतेही या रॅलीमध्ये आवर्जून उपस्थित होते.

विरोधी पक्षांना एकत्र आणायचं असेल तर राहुल आणि सोनिया गांधींना दुखवून चालणार नाही, याचं नेमकं भान पवारांना होतं. त्यामुळे पहिल्या क्षणापासून ते काँग्रेस हायकमांडच्या संपर्कात होते. एवढंच नाही तर या रॅलीनंतर त्यांनी ट्वीट केलं की याबाबतची पुढची बोलणी राहुल यांच्या सल्ल्याने होतील.

मग दिल्लीत विरोधकांच्या आणखी दोन बैठका झाल्या- एक पवारांच्या आणि दुसरी सोनियांच्या घरी. पवारांची आखणी किती चोख असते याचं हे उदाहरण आहे.

परिस्थिती बदलतेय

देशातल्या झपाट्याने बदलणाऱ्या राजकीय परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर शरद पवारांचे हे प्रयत्न तपासले पाहिजेत. अत्यंत विचारपूर्वक रणनीती आखण्यासाठी पवार प्रसिध्द आहेत. एका नामांकित संस्थेने नुकतीच प्रकाशित केलेली आकडेवारी बोलकी आहे.

त्यानुसार भारतीय जनता पक्षाच्या निवडणुकीतल्या कामगिरीत २०१४ नंतर सातत्याने घसरण झाली आहे. २०१४ मध्ये भाजपने ५४३ पैकी २८२ जागा जिंकून अभूतपूर्व विजय मिळवला होता.

गेल्या ४ वर्षांत देशातल्या २९ राज्यांपैकी १५ राज्यांत विधानसभा निवडणुका आहेत. या १५ राज्यांत भाजपने २०१४ला १९१ जागा जिंकल्या होत्या. पण नंतरच्या विधानसभा निवडणुकांचे निकाल पाहता ही संख्या ४५ने कमी होऊ शकते. म्हणजे भाजपच्या खासदारांची एकूण संख्या २३७ वर येऊ शकते.

26 जानेवारीला संविधान बचाव मोर्चात शरद पवार, सुशीलकुमार शिंदे आणि राजू शेट्टी.

यात गुजरात विधानसभा, राजस्थानच्या पोटनिवडणुकांच्या ट्रेंड्सची भर घातली आणि आगामी कर्नाटक, मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि छत्तीसगड विधानसभा गृहित धरल्या, तर हा आकडा २१७ पर्यंत घसरू शकतो, असा या संस्थेतल्या आकडेतज्ज्ञांचा दावा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

2019च्या लोकसभा निवडणुकीत पंतप्रधान केंद्रात सत्तापरिवर्तन होणार असून, ज्यांच्या हाती सत्ता आहे ते सत्तेत येणार नाहीत, असं मत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार   यांनी  मंगळवारी एका कार्यक्रमात  व्यक्त केलं आहे.  त्यामुळे शरद पवार पुन्हा एकादा चर्चेत आले आहेत.  पवार यांची  राजकीय  भूमिका , त्यांचं पंतप्रधान होण्याचं स्वप्न यांचं  विश्लेषण करणारा हा 8 फेब्रुवारी 2018चा लेख.


सामग्री: शरद पवार यांच्या 80व्या वाढदिवसानिमित्त 'द हितवाद' या वृत्तपत्रासाठी प्रफुल पटेल यांनी एक लेख लिहिला. या लेखात त्यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधला आहे.

काँग्रेसमुळेच देशाला शरद पवार यांच्यासारखा पंतप्रधान लाभू शकला नाही, असं म्हणत प्रफुल पटेल यांनी काँग्रेस पक्षातील 'दरबार गटा'तील नेत्यांवर टीका केली आहे. पण, खरंच प्रफुल पटेल म्हणतात त्याप्रमाणे काँग्रेसनं शरद पवारांना पंतप्रधानपदापासून दूर ठेवण्याचं षड्यंत्रं रचलं होतं का?

हे समजून घेण्याआधी प्रफुल पटेल यांनी या लेखात काय लिहिलं आहे ते पाहूया.

प्रफुल पटेल यांनी काय लिहिलं?

"शरद पवार दिल्लीत गेले, त्यांनी केंद्रात राष्ट्रीय राजकारणाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यांनी काँग्रेसमध्ये पहिल्या फळीतील नेता अशी स्वतःची ओळख अत्यंत कमी वेळेत बनवली. पंतप्रधानपदासाठी शरद पवार यांचं नाव खात्रीशीरपणे पुढे येत होतं. पण दिल्लीतील 'दरबार पॉलिटिक्स'ने त्यांच्या कामात खोडा घातला. हे त्यांचं वैयक्तिक नुकसान तर होतंच, पण त्यासोबतच पक्षाचं आणि देशाचंही मोठं नुकसान झालं, "असं प्रफुल पटेल यांनी लिहिलं.

ते पुढे लिहितात, "1991 साली लोकसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान राजीव गांधी यांची हत्या करण्यात आली. त्यावेळी शरद पवार महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री होते. त्यांनी काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून जबाबदारी स्वीकारावी, असा काही नेत्यांचा सूर होता. पण त्यावेळीही दिल्लीतील 'दरबार गटा'तील सदस्य मध्ये आले. त्यांनी पवार यांना अध्यक्षपद देण्यास विरोध केला. त्यानंतर पी. व्ही. नरसिंह राव यांना ऑल इंडिया काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष बनवण्यात आलं.

"खरं सांगायचं तर, पी. व्ही. नरसिंह राव आजारी होते. त्या कारणामुळे त्यांनी लोकसभा निवडणूकही लढवली नव्हती. राजकारणातून निवृत्ती घेऊन हैदराबादला परतण्याचा त्यांचा विचार होता. पण केवळ पवार यांच्या उमेदवारीला विरोध करण्यासाठी पी. व्ही. नरसिंह राव यांना अध्यक्षपद स्वीकारण्यासाठी तयार करण्यात आलं. निवडणुकीनंतर काँग्रेस बहुमताच्या जवळ होती. त्यामुळे सरकार बनवताना शरद पवार यांच्यासारख्या तरूण नेत्याला पंतप्रधानपद द्यावं, अशीही चर्चा होती. पण त्यावेळीही दरबार कटोरीने हे पद त्यांना मिळू दिलं नाही. सोनिया गांधी यांच्या नावाचा गैरवापर करत हे पद पी. व्ही. नरसिंह राव यांना देण्यात आलं. त्यावेळी शरद पवार संरक्षण मंत्री बनले.

"शरद पवार यांच्याविरुद्धची अशा प्रकारची अनेक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"शरद पवार हे भारताचे पंतप्रधान होण्याची शक्यता अनेकवेळा निर्माण झाली होती. पण काँग्रेसने शरद पवार यांना पंतप्रधानपदापासून दूर ठेवण्याचं काम केलं. शरद पवारांविरुद्धची ही षड्यंत्रं मी जवळून पाहिली आहेत," असं राष्ट्रवादीचे नेते प्रफुल पटेल यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: शरद पवार यांच्या 80व्या वाढदिवसानिमित्त देशोन्नती, हितवाद अशा विविध वृत्तपत्रांसाठी प्रफुल्ल पटेल यांनी एक लेख लिहिला. या लेखात त्यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधला. या लेखात पटेल यांनी काँग्रेस पक्षातील 'दरबार गटा'तील नेत्यांवर टीका केली.

मजकूर उपलब्ध नाही

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

प्रफुल्ल पटेल नेमकं काय म्हणाले?

आपल्या लेखात प्रफुल्ल पटेल म्हणतात, "शरद पवार दिल्लीत गेले, त्यांनी केंद्रात राष्ट्रीय राजकारणाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यांनी काँग्रेसमध्ये पहिल्या फळीतील नेता अशी स्वतःची ओळख अत्यंत कमी वेळेत बनवली. पंतप्रधानपदासाठी शरद पवार यांचं नाव खात्रीशीरपणे पुढे येत होतं. पण दिल्लीतील 'दरबार पॉलिटिक्स'ने त्यांच्या कामात खोडा घातला. हे त्यांचं वैयक्तिक नुकसान तर होतंच, पण त्यासोबतच पक्षाचं आणि देशाचंही मोठं नुकसान झालं."

ते पुढे लिहितात, "1991 साली लोकसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान राजीव गांधी यांची हत्या करण्यात आली. त्यावेळी शरद पवारांनी काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून जबाबदारी स्वीकारावी, असा काही नेत्यांचा सूर होता. मात्र, दिल्लीतील 'दरबार गटा'तील नेते मध्ये आले. त्यांनी पवार यांना अध्यक्षपद देण्यास विरोध केला. पी. व्ही. नरसिंह राव यांना अध्यक्षपद स्वीकारण्यासाठी तयार करण्यात आलं."

"सरकार बनवताना शरद पवार यांच्यासारख्या तरूण नेत्याला पंतप्रधानपद द्यावं, अशीही चर्चा होती. पण त्यावेळीही दरबारी राजकारण्यांनी हे पद त्यांना मिळू दिलं नाही. पी. व्ही. नरसिंह राव यांना पंतप्रधानपद देण्यात आलं, तर शरद पवार संरक्षण मंत्री बनले."

"तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंहराव हे शरद पवारांकडे वैरभावानेच पाहत असत. शरद पवार त्यांच्या अध्यक्षपद आणि पंतप्रधानपदाचे प्रतिस्पर्धी राहिले होते. म्हणून काँग्रेस पक्षात शरद पवार यांचा प्रभाव कमी करण्यासाठी राव यांनी प्रयत्न केले. शरद पवार यांच्याविरुद्धची अशा प्रकारची अनेक षड्यंत्रे मी जवळून पाहिली आहेत. "

पटेल यांच्या मते, "1992 मुंबई दंगलीनंतर मुख्यमंत्री सुधाकरराव नाईक यांना पदावरून हटवून त्यांच्या ठिकाणी पुन्हा शरद पवार यांना पाठवण्यात आलं. शरद पवार यांना पुन्हा महाराष्ट्रात पाठवून आपल्या मार्गातून बाजूला करण्याचा हा अतिशय चतुर डाव होता."

"1996 च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसचे 145 खासदार निवडून आले. यावेळी पी. व्ही. नरसिंह राव यांना हटवावं आणि शरद पवार यांनी पंतप्रधान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"शरद पवार हे भारताचे पंतप्रधान होण्याची शक्यता अनेकवेळा निर्माण झाली होती. पण काँग्रेसने शरद पवार यांना पंतप्रधानपदापासून दूर ठेवण्याचं काम केलं. शरद पवारांविरुद्धची ही षड्यंत्रं मी जवळून पाहिली आहेत," असं खासदार प्रफुल्ल पटेल यांनी म्हटलं आहे.


सामग्री: शरद पवार यांच्या दिल्लीतील निवासस्थानी राष्ट्रवादीच्या प्रमुख नेत्यांची बैठक पार पडली. या बैठकीत शरद पवार, प्रफुल्ल पटेल, अजित पवार आणि जयंत पाटील होते. त्यांच्यात तब्बल अडीच तास चर्चा झाली. ही चर्चा झाल्यानंतर जयंत पाटलांनी माध्यमांना प्रतिक्रिया देताना म्हटले की "आमची चर्चा पंढरपूर विधानसभा पोटनिवडणुकीबाबतच झाली. अनिल देशमुखांच्या राजीनाम्याचा प्रश्नच येत नाही."

याआधी, शरद पवारांनी पत्रकार परिषदेत म्हटले होते की अनिल देशमुख यांच्याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना आहे. पूर्ण चौकशीअंती त्यांनी योग्य तो निर्णय घ्यावा.

'अनिल देशमुखांबद्दल दोन दिवसांमध्ये निर्णय होईल' - शरद पवार

मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी पाठवलेल्या पत्रावर बोलताना राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार म्हणाले, "मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना या प्रकरणाची चौकशी करण्याचा अधिकार आहे. त्यांनी चौकशी करून पुढील निर्णय घ्यावा."

याप्रकरणी कोणती पावलं उचलावी, हेही मुख्यमंत्र्यांनी ठरवावं, असंही शरद पवार म्हणाले.

"सरकार अस्थिर करण्याचे प्रयत्न होऊ शकतात, पण त्यामुळे काहीही होणार नाही. महाविकास आघाडी सरकारला या प्रकरणाचा धोका नाही," असा दावाही शरद पवार यांनी केला आहे.

सचिन वाझे प्रकरणावरही शरद पवार यांनी वक्तव्य केलं. पवार म्हणाले, "सचिन वाझेंच्या पुनर्नियुक्तीचा निर्णय गृहमंत्र्यांचा नाही. वाझेंना परमबीर सिंह यांनीच पुन्हा सेवेत घेतलं होतं."

तर "परमबीर सिंह यांनी केलेले 100 कोटींच्या वसुलीचे आरोप गंभीर आहेत. पण त्या पत्रावर परमबीर सिंह यांचे हस्ताक्षर नाहीत. तसंच, 100 कोटी कुणाकडे गेले याचा उल्लेख पत्रात नाही," असं पवार म्हणाले.

गृहमंत्री अनिल देशमुखांनी सहायक पोलीस निरीक्षक सचिन वाझेंना महिन्याला 100 कोटी रुपये वसूल करण्याचे लक्ष्य दिले होते असा आरोप माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी केल्यानंतर विरोधी पक्षाने गृहमंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी लावून धरली आहे. गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी परमबीर सिंहांचे आरोप फेटाळून लावले आहेत.

अनिल देशमुख यांचा राजीनामा घेतला जाईल की नाही याबाबत विचारले असता शरद पवार म्हणाले, 'अनिल देशमुख यांच्याबाबतचा निर्णय दोन दिवसांत होईल.'

राजवट उत्तम, पण काहीतरी दुरुस्त करावं लागेल - संजय राऊत

"सध्याची ही राजवट उत्तम चालली आहे, पण काहीतरी दुरूस्त करावं लागेल. गेल्या 72 तासात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी अनिल देशमुख यांच्यावर थेट आरोप केल्यानंतर अनिल देशमुखांना गृहमंत्रिपद सोडावे लागेल अशी भूमिका विरोधकांनी वारंवार मांडली. पण अनिल देशमुखांच्या राजीनाम्याचा प्रश्नच येत नाही असं राष्ट्रवादीचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी म्हटले आहे.


सामग्री: शरद पवार यांच्या या विधानाचा राजकीय वर्तुळात अनेक अर्थ लावले जात आहेत. ममता, मायावती आणि नायडू यांचं नाव घेऊन त्यांना पंतप्रधान पदाच्या शर्यतीतून बाहेर करत आहे का? त्यांनी राहुल गांधी यांचं यामध्ये नाव घेणं टाळलं का? शरद पवार हे खरंच या स्पर्धेतून स्व:ताला बाहेर ठेवत आहेत का?

शरद पवार हे ममता, मायावती, चंद्रबाबू यांना प्रोजेक्ट का करत आहेत?

"भाजपच्या जागा कमी झाल्या तरी काँग्रेसला सगळ्यात जास्त जागा मिळतील असं नाही. सरकार स्थापन करण्यासाठी काँग्रेसला कमीत कमी 150 जागा जिंकणं गरजेचं ठरेल आणि असं घडणं सध्या अवघड आहे," असं ज्येष्ठ पत्रकार राशिद किडवई यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

त्यामुळे महागठबंधनमधल्या बिगर काँग्रेसी पक्षांची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे. तसंच काँग्रेस सोडून इतर पक्ष एकत्र आले तर त्यांच्याकडे सरकार स्थापन करण्याचा दावा करण्याइतपत जागा असू शकतात, असं ते सांगतात.

त्यामुळेच ममता बॅनर्जी, मायावती आणि चंद्राबाबू नायडू हे पतंप्रधान होण्याची शक्यता शरद पवार यांनी वर्तवली आहे. हे नेते याआधी मुख्यमंत्री राहिल्यानं ते अनुभवी नेते आहेत. असं किडवई सांगतात.

शरद पवारांनी राहुल गांधी यांचं नाव का घेतलं नाही?

राहुल गांधींनी एका मुलाखतीदरम्यान आपण पंतप्रधानपदाच्या शर्यतीत नसल्याचं याआधीच स्पष्ट केलं आहे. त्यामुळे NDAच्या जागा कमी झाल्या तर बिगर काँग्रेसी पक्षांकडे सत्तेचं पारडं झुकलेलं असेल, असं किडवई यांना वाटतं.

दरम्यान याविषयी प्रतिक्रिया देताना ज्येष्ठ पत्रकार हेमंत देसाई म्हणाले, "शरद पवार हे महाआघाडीचं सरकार स्थापन करण्यासाठी केवळ सकारात्मक वातावरण निर्माण करत आहेत. राहुल गांधी यांना पंतप्रधानपदी प्रोजेक्ट केलं तर सरकार स्थापन करण्यात अडचण होऊ शकते. काँग्रेसची देशात चांगली प्रतिमा नाहीये. त्यामुळेही राहुल गांधी यांचं नाव घेतलं नसावं."

दरम्यान शरद पवार यांनी मात्र आपल्या वक्तव्याचा माध्यमांनी विपर्यास केल्याचं म्हटलंय. ''राहुल गांधींशिवाय पंतप्रधानपदासाठी कोण पर्याय असतील, या प्रश्नाला उत्तर देताना आपण मायावती, ममता बॅनर्जी आणि चंद्राबाबू नायडू यांचं नाव घेतलं होतं." असं पवारांनी स्पष्ट केलं आहे.

शरद पवार खरंच पंतप्रधानपदाच्या शर्यतीत नाहीत का?

"शरद पवार हे अनुभवी आणि मत्सुदी राजकारणी आहेत. भारतीय राजकारणाचं वैशिष्ट्य म्हणजे इथल्या प्रत्येक नेत्याला सत्तेचा वाटा पाहिजे असतो. त्यामुळे शरद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भाजप प्रणित NDAला स्पष्ट बहुमत मिळालं नाही तर पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी, उत्तर प्रदेशच्या माजी मुख्यमंत्री आणि बसप अध्यक्ष मायावती आणि आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्राबाबू नायडू हे देशाचे पंतप्रधान होऊ शकतात, असं शरद पवार म्हणाले आहेत.


सामग्री: शरद पवार यांनीही वेळोवेळी नरेंद्र मोदींवर टीका केली. 2018 मध्ये राज ठाकरेंना दिलेली मुलाखत असो की आताचं शेतकरी आंदोलन, शरद पवार यांनी मोदींवर टीका केल्याचं दिसून येतं.

त्यामुळे नरेंद्र मोदी आणि शरद पवार यांचं नातं नेमकं कसं आहे, असा प्रश्न उपस्थित होतो.

या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यापूर्वी नरेंद्र मोदी आणि शरद पवार यांनी एकमेकांविषयी केलेल्या वक्तव्यांवर एकदा नजर टाकूया.

टीका-स्तुती-टीका

शरद पवार शेती कायद्यांवरून यू-टर्न घेत असल्याचं मत मोदींनी राज्यसभेत (8 फेब्रुवारी) व्यक्त केलं.

त्यांनी म्हटलं, "मी शेती सुधारणांच्या बाजूनं आहे, असं वक्तव्य पवारांनी केलं. कृषी कायद्यांतील पद्धतीविषयी त्यांच्या मनात प्रश्न आहेत. त्यांनी सुधारणांना विरोध केलेला नाहीये. पण, आता मी हैराण आहे. कारण त्यांनी आता अचानक यू-टर्न घेतला आहे."

यानंतर दुसऱ्याच दिवशी (9 फेब्रुवारी) राज्यसभेत काँग्रेस नेते गुलाम नबी आझाद यांच्या निरोप समारंभाच्या निमित्तानं मोदींनी पवारांचं कौतुक केलं.

त्यांनी म्हटलं, "शरद पवार आणि गुलाम नबी आझाद यांच्यासारखे नेते संसद आणि देशाच्या प्रश्नांना प्राथमिकता देणारे नेते आहेत."

पुढच्या दिवशी म्हणजेच 10 फेब्रुवारीला लोकसभेत राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील चर्चेत बोलताना मात्र मोदींनी पवारांवर पुन्हा टीका केली.

"एपीएमसी कायदा बदलला आहे असं गर्वानं कोण सांगत होतं, 24 असे बाजार उपलब्ध झाल्याचं कोण सांगत होतं, तर मनमोहन सिंग यांच्या सरकारमधील कृषीमंत्री शरद पवार बोलत होते. शरद पवार आज अचानक उलटं बोलत आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये भ्रम निर्माण करण्यासाठी हा रस्ता का निवडला आहे अशी शंका येते," असं मोदींनी म्हटलं.

शरद पवार यांची कन्या आणि खासदार सुप्रिया सुळे यावेळी सभागृहात उपस्थित होत्या. मोदींनी केलेल्या या टीकेला त्यांनी उत्तर दिलं.

त्या म्हणाल्या, "मोदींनी यु-टर्न हा शब्द वापरला त्यामुळे मला या सरकारने घेतलेल्या यु-टर्नबद्दल सांगायचं आहे. मनमोहन सिंग सरकारने जीएसटी आणलं होतं, तेव्हा गुजरातच्या मुख्यमंत्र्यांनी याला विरोध केला होता. आम्ही आरटीआय, अन्न सुरक्षा, शिक्षण हक्क, आधार, मनरेगा अशी अनेक विधेयकं आणली. जेव्हा ही विधेयकं आणण्यात आली तेव्हा सर्वांशी चर्चा करुन, त्यांचं मत मागवूनच कायदे करण्यात आले.

"मनरेगामुळे कोरोना संकटात नोकरी गेलेल्यांना रोजगार मिळाला. आधारलाही विरोध करण्यात आला होता आणि आज ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शेती कायद्यांवरून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांच्यावर आधी टीका केली. त्यानंतर राज्यसभेत गुलाम नबी आझाद यांच्या फेअरवेलच्या निमित्तानं मोदींनी पवारांची स्तुती केली. त्यानंतर पुन्हा एकदा लोकसभेत मोदींनी शरद पवारांवर टीका केली.


सामग्री: शरद पवार शुक्रवारी विदर्भ दौऱ्यावर होते. नागपूरमध्ये पत्रकार परिषदेत त्यांनी दुष्काळामुळे संत्रा शेतकऱ्यांचं नुकसान झाल्याचं सांगितलं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

यावेळी सध्याच्या राजकीय स्थितीवर पवार यांना प्रश्न विचारण्यात आले. तिन्ही पक्ष एकत्र आल्यानंतर मुख्यमंत्रिपदाचा फॉर्म्यूला काय असेल, असा प्रश्न शरद पवार यांना विचारला असता त्यांनी सूचक उत्तर दिलं.

"सध्या चर्चा सुरु आहे. ती प्राथमिक स्वरुपात आहे. मुख्यमंत्रिपदासाठी कुणाची मागणी असेल, तर त्याचा विचार नक्की करावा लागेल," असं पवार म्हणाले.

आमचे कार्ड आम्ही आताच खुले करणार नाही. कोणत्या वेळी कुठलं कार्ड वापरायचं याचा त्यावेळी विचार करणार असल्याचं पवार यांनी सांगितलं.

शिवसेना-काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसचं सरकार सहा महिनेसुद्धा टिकणार नाही, असं माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले होते. याबाबत प्रतिक्रिया विचारली असता देवेंद्र फडणवीस यांना मी बऱ्याच काळापासून ओळखतो. पण त्यांना ज्योतिषशास्त्र पण येतं, हे माहीत नव्हतं, अशा शब्दात त्यांच्यावर पवार यांनी टोला लगावला.

राऊत यांची फडणवीसांवर टीका

आगामी पंचवीस वर्षे शिवसेनेचा मुख्यमंत्री व्हावा, अशी इच्छा आहे, पण 'मी पुन्हा येईन' असं आम्ही सारखं सारखं म्हणत नाही, अशा शब्दात शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना टोला हाणला.

शुक्रवारी (15 नोव्हेंबर) सकाळी त्यांनी नेहमीप्रमाणे सकाळी पत्रकारांशी संवाद साधला. राऊत म्हणाले, "विकास, पायाभूत सुविधा यांच्याबाबतीत महाराष्ट्र पूर्वीपासूनच आघाडीवर राहीला आहे. सध्या दुष्काळ आणि इतर प्रश्न डोळ्यांसमोर आहेत. आमच्या सोबत आलेल्या पक्षांना राज्य चालवायचा अनुभव आहे. त्यांच्यासोबत मिळून राज्य चालवणार."

ते पुढे म्हणाले, "आम्हाला महाराष्ट्रातच राहायचं आहे. आम्ही इथंच राहणार. इथून पुढे शिवसेना राज्याच्या सत्तेत कायमच असेल. आगामी सरकार शिवसेनेच्या नेतृत्वाखालीच बनणार, कुणीही लाख प्रयत्न केले तरी शिवसेनेचाच मुख्यमंत्री बनेल. फॉर्म्यूल्याची चिंता आम्ही करत नाही."

राज्याचा पाया रचण्यासाठी यशवंतराव चव्हाण यांचं मोठं योगदान, काँग्रेसच्या नेत्यांचं स्वातंत्र्यसंग्रामात मोठा सहभाग राहिला आहे, असं म्हणत त्यांनी काँग्रेस नेतृत्वाचं कौतुक केलं.

"ज्यांच्याकडे आकडा आहे, तेच राज्यात सरकार बनवतील. किमान समान कार्यक्रमात राज्याच्या हिताचाच विचार केला जातो....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्रिपदाच्या वाटपाबाबत कुणाची मागणी असेल, तर त्याचा विचार नक्की करावा लागेल, असं सूचक वक्तव्य शरद पवार यांनी केलं आहे.


सामग्री: शरद पवार हे महाराष्ट्राला लागलेले कोरोना आहेत, असं वक्तव्य गोपीचंद पडळकर यांनी काही दिवसांपूर्वी केलं होतं. त्यानंतर त्यांच्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांकडून टीकेचा वर्षाव होत आहे.

मात्र यावर प्रथमच बोलताना शरद पवार म्हणाले, "मला माहिती आहे की लोकसभा निवडणुकीत पराभव झाला, आणि विधानसभा निवडणुकीत डिपॉझिट जप्त झालं. अशाप्रकारे ज्याला लोकांनी त्या-त्या वेळेला एकदम बाजूला केलं, त्याची आपण कशाला नोंद घ्यायची?"

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

तर पडळकरांच्या वक्तव्यावर उपमुख्यमंत्री अजित पवारांनीही साताऱ्यात माध्यमांशी बोलताना सांगितलं, "या माणसाची योग्यता नाही. आपण बोलतो काय? आपण कुणाबद्दल बोलतोय? सूर्याकडे पाहून थुंकल्यावर थुंकी आपल्याच तोंडावर उडते, हे त्यांच्याही पक्षाच्या लोकांना उत्तर देता देता कळून चुकलंय.

ते पुढे म्हणाले, "या व्यक्तीचा रेकॉर्ड काढून पाहा. पूर्वी ते मोदी साहेबांबद्दलही काय बोलले, ते कळेल. एखाद्याला नको तेवढं महत्त्व देऊन मोठं केल्यावर त्याला आकाश नको तितकं ठेंगणं वाटायला लागतं. तसा परिणाम त्या व्यक्तीवर झाला आहे."

काय म्हणाले पडळकर?

गोपीचंद पडळकर म्हणाले, "शरद पवार हे महाराष्ट्राला लागलेला कोरोना आहे असं माझं मत आहे. कारण गेल्या अनेक वर्षांपासून ते महाराष्ट्राचं नेतृत्व करत आहेत. आणि राज्यातील बहुजनांवर अत्याचार करण्याची भूमिका त्यांची कायम राहिली आहे आणि पुढेही चालू ठेवतील. त्यांच्याकडे ना कुठली विचारधारा आहे, ना कुठला अजेंडा आहे, ना कुठलं व्हिजन आहे."

पुढे ते म्हणतात, "फक्त छोट्या छोट्या समूह गटांना भडकावायचं आपल्या बाजूला करणं, त्यांच्यावरच अन्याय करायची अशी त्यांची भूमिका आहे. मला वाटत नाही ते धनगर आरक्षणाबाबत ते पॉझिटिव्ह असतील असं मला वाटत नाही. त्यांना फक्त धनगर समजाच्या आरक्षणाचं राजकारण करायचं आहे. मागील बजेटमध्ये देवेंद्र फडणवीस यांनी एक हजार कोटींचं पॅकेज घोषित केलं होतं. या सरकारने एक रुपया सुद्धा धनगर आरक्षणासाठी दिला नाही. त्यामुळे विधानसभेच्या अधिवेशनात यावर बोलावं लागेल."

गोपीचंद पडळकर यांच्या अर्जावर जेव्हा राष्ट्रवादी काँग्रेसने आक्षेप घेतला होता

राज्य सरकारची प्रत्येक समूहाबाबत वेगळी भूमिका आहे असा आरोपही गोपीचंद पडळकर यांनी केला. पुढे ते म्हणाले, "सगळ्यांना शरद पवारांची भूमिका कळायला लागली आहे. विधीमंडळ अधिवेशनाच्या वेळी, कोरोनाची परिस्थिती कमी झाल्यानंतर आम्ही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांनी प्रथमच भाजप आमदार गोपीचंद पडळकर यांच्या वादग्रस्त वक्तव्यावर प्रतिक्रिया दिलेली आहे.


सामग्री: शरद पवार, यशवंत सिन्हा आणि पृथ्वीराज चव्हाण

त्यामुळे CAA ला विरोध या समान उद्दिष्टातून गेल्या काही काळात देशभरात सुरू असलेल्या आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर भाजपाविरोधी राजकीय आघाडी तयार होते आहे अशी चर्चा सुरू झाली आहे.

मुंबईत 'गेट वे ओफ इंडिया' इथे झालेल्या 'गांधी शांती यात्रे'च्या प्रारंभाच्या कार्यक्रमाला यशवंत सिन्हांसोबत 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'चे अध्यक्ष शरद पवार, माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण, 'वंचित बहुजन आघाडी'चे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांच्यासोबत राज्यातले इतरही नेते उपस्थित होते.

ही यात्रा महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान, उत्तर प्रदेश, हरियाणा अशा राज्यांतून प्रवास करत दिल्लीला राजघाटावर संपणार आहे. या प्रवासात CAA ला विरोध करणारे इतर विरोधी पक्षातले नेतेही यात्रेत सहभागी होण्याची शक्यता आहे.

CAA ला सर्व भाजपाविरोधी पक्षांकडून विरोध होतो आहे आणि या पक्षांकडे असलेल्या राज्यांमध्ये हा कायदा न राबविण्याचाही निर्णय घेण्यात आला आहे. पश्चिम बंगाल आणि केरळ यांनी असे निर्णय घेतले आहेत.

डिसेंबर महिन्यात नागपूर अधिवेशनादरम्यान पत्रकारांशी अनौपचारिक गप्पांमध्ये शरद पवारांनी या मुद्द्यावर देशभरात एक भाजपाविरोधी आघाडी तयार होऊ शकते असं म्हटलं होतं. त्यानंतर CAA विरोधी आंदोलनासोबत नुकत्याच झालेल्या 'जेएनयू' प्रकरणामुळेही देशभर विविध आंदोलनं सुरू आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर या यात्रेच्या निमित्तानं राजकीय नेते एकत्र येणं याकडे नवी आघाडी तयार होते आहे का या प्रश्नासहित पाहिले जात आहे.

शरद पवार यांनी आज भाषण करतांना असं म्हटलं की,"आज देशात जी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, त्यानं समाजातला एक मोठा वर्ग नाराज आहे. त्यांना रस्ता दाखवण्यासाठी महात्मा गांधींचा सत्याग्रहाचा मार्ग योग्य आहे. नवी पिढी रस्त्यावर शांततेनं येऊ पाहत आहे, मात्र त्यांना येऊ दिलं जात नाही आहे. 'जेएनयू' मध्ये जे झालं त्याचे परिणाम आपण पाहतो आहोत. त्यात जर बदल घडवून आणायचा असेल तर महात्मा गांधींचा मार्ग अवलंबणे गरजेचे आहे."

अनेक राजकीय प्रतिस्पर्धी वा विरोधकही या निमित्तानं एकत्र आलेले पहायला मिळताहेत. आज या 'शांती यात्रे'मध्ये शरद पवार आणि प्रकाश आंबेडकरही एकत्र आले. दोघांचाही राजकीय विरोध सर्वश्रुत आहे. त्यांच्यामध्ये आरोप-प्रत्यारोपही झाले आहेत. पण आज ते निवडणुकांच्या वर्षानंतर पहिल्यांदा एकत्र आलेले पहायला मिळाले.

"हा लढा मोठा आहे आणि सरकार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुंबईत आज 'नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्या'विरोधात पुकारलेल्या 'गांधी शांती यात्रे'ची सुरुवात झाली. माजी केंद्रीय मंत्री आणि 'भाजपा'तून बाहेर पडलेले त्या पक्षाचे एकेकाळचे ज्येष्ठ नेते यशवंत सिन्हा यांच्या 'राष्ट्रमंच' या अराजकीय संघटनेमार्फत ही मुंबई ते दिल्ली यात्रा आयोजित केली आहे. मात्र, पहिल्याच दिवशी विविध राजकीय पक्षांचे नेते मुंबईत यानिमित्तानं एकत्र आले होते.


सामग्री: शरद पवारांचे या प्रकरणात नाव आल्यानंतर भाजप नेते एकनाथ खडसे आणि अण्णा हजारेंनीही त्यांचं नाव आल्यानंतर आश्चर्य व्यक्त केले आहे. शरद पवारांबाबत याचिकाकर्त्यांचे काय आरोप आहेत? यावर कायदेतज्ज्ञांचं मत काय? याचा घेतलेला वेध....

राज्य सहकारी बँकेत मोठ्या प्रमाणात गैरव्यवहार झाल्याचा दावा करत, त्याप्रकरणी गुन्हा दाखल करावा या मागणीसाठी सामाजिक कार्यकर्ते सुरिंदर अरोरा यांनी मुंबई हायकोर्टात 2010 जनहित याचिका दाखल केली होती. त्यावर गेल्या अनेक वर्षांपासून सुनावणी सुरू होती. राज्याची शिखर बँक म्हणून ओळख असलेल्या महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेने हजारो कोटी रुपयांची कर्जे नियमबाह्यपणे वितरित केली असा या याचिकेत आरोप होता.

हायकोर्टाच्या आदेशानुसार नुकताच मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेनं अजित पवार यांच्यासह 70 हून अधिक पदाधिकाऱ्यांवर गुन्हा दाखल केला आहे. या प्रकरणात ईडीनं शरद पवारांवर गुन्हा दाखल केल्याची बातमी आल्यानंतर प्रतिक्रिया देताना पवारांनी म्हटलंय की मी या बँकेचा संचालक किंवा पदाधिकारी राहिलो नसल्यानं माझा या प्रकरणाशी काही संबंध असण्याचं कारणच नाही.

खडसे आणि अण्णांनी व्यक्त केले आश्चर्य

"मी विरोधी पक्षनेता असल्यापासून विधानसभेत राज्य सहकारी बँकेतील गैरव्यवहाराचा पाठपुरावा केला आहे. या गैरव्यवहारात सुरुवातीपासून कुठेही शरद पवार यांचे नाव नव्हते. त्यामुळे आता अचानक या प्रकरणात त्यांचे नाव कसे काय समारे आले?" असा प्रश्न खडसेंनी उपस्थित केला आहे.

तर अण्णा हजारे यांनी आज राळेगणसिद्धी येथे या विषयावर बोलताना म्हटलं की, "राज्य सहकारी बँक घोटाळा प्रकारणात शरद पवारांचे नाव कसं आलं मला माहीत नाही. या प्रकरणी चौकशी झाली पाहिजे. दोषींवर कारवाई व्हावी. जे दोषी नाहीत, त्यांना विनाकारण अडकवू नये. मी दिलेल्या पुराव्यात शरद पवार यांचं नाव नाही. पण पुरावे देऊनही ज्या अधिकाऱ्यांनी कारवाई केली नाही, त्यांच्यावर गुन्हा दाखल व्हावा. माझ्याकडं शरद पवारांचे नाव नाही हे सत्य आहे. जे सत्य आहे ते सत्यच, खोटे आरोप करणे चुकीचे आहे."

याचिकाकर्त्यांचं काय आहे म्हणणं?

याचिकाकर्त्यांचे वकील सतीश तळेकर यांनी दावा केला आहे की पवार प्रत्यक्ष संस्थेत नसले तरी सूत्रधार तेच होते असं आमचं म्हणणं आहे.

"तक्रारदाराने जी फिर्याद दिलेली आहे त्या फिर्यादीमध्ये शरद पवारांचे मुख्य सूत्रधार म्हणून वर्णन केलेले आहे. राज्य सहकारी बँकेमध्ये जे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिखर बॅंक घोटाळाप्रकरणात शरद पवार यांच्यावर ईडीकडून गुन्हा दाखल झाला आहे. पवार या बॅंकेच्या संचालक मंडळावर नसतानाही त्यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.


सामग्री: शरद पवारांच्या खेळीचा अंदाज येत नाही, असं त्यांच्याविषयी नेहमीच बोललं जातं. ते अत्यंत धूर्त, चाणाक्ष राजकारणी असल्याचंही मानलं जातं. मात्र, त्यांच्या काळातले राजकारणी तसेच होते. मग ते अहमद पटेल असो वा मुलायम सिंह यादव. या राजकारण्यांनी राजकारणातल्या बुद्धिबळात अनेक यशस्वी खेळी खेळल्या आहेत.

शनिवारी सकाळी आठ वाजता 'ब्रेकिंग न्यूज' आली. देवेंद्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. इतकंच नाही तर शरद पवार यांचे पुतणे अजित पवार यांनी उपमुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. या बातमीने राज्यात राजकीय भूकंप घडवला.

सर्वांच्या मनात पहिला विचार आला तो म्हणजे, 'ही शरद पवारांचीच खेळी असणार'. शरद पवारांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतली, त्याच दिवशी डील झाली असणार. रिपोर्टर पवारांचे जुने व्हीडियो नव्याने चाळू लागले. राज्यात महाशिवआघाडीचं सरकार स्थापन करण्यासाठी सुरू असलेल्या चर्चांवेळी शरद पवार यांनी ज्या काही प्रतिक्रिया माध्यमांना दिल्या होत्या, त्या बुचकाळ्यात टाकणाऱ्या होत्या. तुम्ही भाजपबरोबर जाणार नाही का, या प्रश्नाचं त्यांनी स्पष्ट उत्तर कधीच दिलं नव्हतं.

मात्र, आज शरद पवार आणि त्यांची मुलगी खासदार सुप्रिया सुळे यांनी अजित पवारांनी बंड केल्याचं म्हटलं. सुप्रिया सुळे यांनी सकाळीच आपलं व्हॉट्सअॅप स्टेटस अपडेट केलं - 'Party and family split' (पक्ष आणि कुटुंबात फूट). त्या म्हणाल्या, "कुणावर विश्वास ठेवायचा? आयुष्यात कधीच इतका विश्वासघात झाल्याचं वाटलं नाही. नेहमीच त्यांच्या बाजूने उभी राहिले, त्यांच्यावर प्रेम केलं. बघा, त्या बदल्यात काय मिळालं!"

त्या त्यांचे चुलत भाऊ अजित पवार यांच्याविषयी बोलत होत्या, हे उघडच आहे. मात्र, सुप्रिया सुळे आणि अजित पवार यांच्यात सर्वकाही आलबेल नाही, हे सर्वांना आधीपासूनच ठाऊक होतं. शरद पवारांनंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचं नेतृत्त्व कोण करणार, ही महत्त्वाकांक्षा दोघांनाही होती.

सुप्रिया सुळे आणि अजित पवार

सुरुवातीला ट्विटरवर प्रतिक्रिया व्यक्त करणाऱ्या कुणाच राजकीय विश्लेषकाचा या कशावरच विश्वास बसत नव्हता. या सर्वांमागे शरद पवारच आहेत, याची 100% खात्री त्यांना वाटत होती. लोकांनाही वाटलं, हे सगळं ठरवून करण्यात आलेलं नाट्य आहे.

आता शरद पवारांना राष्ट्रपतिपद तर सुप्रिया सुळे यांना मोदी सरकारमध्ये मंत्रिपद मिळेल, असे अंदाजही बांधले गेले. अभिषेक मनु सिंघवी यांनी तर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्रातील राजकारणात आज सर्वात मोठं नाव कोणतं असेल तर ते आहे शरद पवार. सत्तेच्या सारीपाटावर त्यांना मात मिळेल, असा विचारही कुणी केला नव्हता. मात्र, राजकारण म्हटलं की शह-काटशह आलाच.


सामग्री: शरद पवारांना अभिवादन करताना उद्धव ठाकरे

1. 'मातोश्री'वर जाण्यात मला कमीपणा नाही- शरद पवारांचं चंद्रकांत पाटलांना प्रत्युत्तर

मातोश्री'वर जाण्यात मला कोणताही कमीपणा वाटत नाही, असं विधान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं आहे.

"शरद पवार यांनी मुख्यमंत्र्यांच्या भेटीसाठी मातोश्रीवर जाणं बरोबर नाही. या वयात खरंतर मुख्यमंत्र्यांनी पवारांना भेटायला जायला हवं," असं म्हणत भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी उद्धव ठाकरेंवर निशाणा साधला होता. त्यांच्या याच वक्तव्याला शरद पवार यांनी प्रत्युत्तर दिलं. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिलीये.

शरद पवार यांची मंगळवारी (8 जुलै) पुण्यात व्यापारी महासंघाच्या प्रतिनिधींसोबत बैठक झाली. या बैठकीनंतर घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत पवार यांनी पत्रकारांच्या विविध प्रश्नांना मनमोकळेपणाने उत्तरे दिली.

चंद्रकांत पाटलांच्या वक्तव्याबद्दल विचारले असता शरद पवार यांनी म्हटलं, की चंद्रकांत पाटलांना काही वाटत असेल तर त्यावर मला काही बोलायचे नाही. ज्या मुलाखतीची चर्चा आहे ती मुलाखत देण्यासाठी मी त्याच भागात गेले होतो. तिथून फर्लांगभर अंतरावर मातोश्री निवासस्थान होतं. त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांनी 14 किलोमीटर लांब माझ्या घरी येण्यापेक्षा मीच त्याच्याकडे गेलो. त्यात मला कमीपणा वगैरे काही वाटत नाही.

'महाविकास आघाडी सरकारमध्ये अस्वस्थता, नाराजी वगैरे काहीही नाही. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे चांगलं काम करताहेत. तिन्ही पक्षांमध्ये उत्तम समन्वय आहे', असंही शरद पवार यांनी नमूद केलं.

2. मुंबईत आता प्रिस्क्रिप्शनशिवायही होणार कोरोनाची चाचणी

बृहन्मुंबई महापालिका क्षेत्रातील खासगी प्रयोगशाळांना डॉक्टरांच्या लिखीत सल्ल्याशिवाय म्हणजे प्रिस्क्रीप्शन' शिवाय कोरोना चाचणी करता येणार आहे. मुंबई महापालिका आयुक्त इकबाल सिंह चहल यांनी याबाबतचा निर्णय घेतला. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिली आहे.

या निर्णयामुळे आता मुंबईतील निर्धारित खासगी वैद्यकीय प्रयोगशाळांमध्ये थेटपणे संपर्क साधून कोव्हिड चाचणी करता येणार आहे. ही चाचणी करण्यासाठी शासनाने निर्धारित केलेले दर लागू असतील, अशी माहिती महापालिकेच्या सार्वजनिक आरोग्य खात्याद्वारे देण्यात आली आहे.

ही चाचणी पॉझिटिव्ह आल्यानंतर महापालिकेच्या विभागस्तरीय 'वॉर रुम'द्वारे बेड अलॉटमेंट करण्यात येणार आहे. त्यामुळे रुग्णावर पूर्वीच्या तुलनेत अधिक लवकर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी विविध वर्तमानपत्रं तसंच वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा:


सामग्री: शरद पवारांना अभिवादन करताना उद्धव ठाकरे

कोरोनाच्या संकटकाळात सुरूवातीला काही काळ तिन्ही पक्षांच्या नेत्यांमध्ये समन्वय दिसून आला असला तरी नंतर मात्र विधानपरिषद निवडणुकीतील जागावाटप, अधिकाऱ्यांच्या नियुक्त्या-बदल्यांचे निर्णय, कोरोनासंबंधीचे निर्णय अशा मुद्द्यांवरून तिन्ही पक्षांमध्ये कुरबुरी दिसून आल्या.

अशोक चव्हाण, बाळासाहेब थोरात या काँग्रेस नेत्यांनी तर आम्हाला निर्णय प्रक्रियेत स्थान मिळत नसल्याची तक्रारही केली होती. त्यावर काँग्रेस ही जुनी खाट आहे, थोडी कुरकुरणारच असं सामनामधून लिहित शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी आपल्याच सहकारी पक्षाला चिमटा काढला. काँग्रेसच्या नेत्यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची भेट घेत आपलं म्हणणंही मांडलं.

प्रत्येक कुरबुरीनंतर माध्यमांसमोर मात्र तिन्ही पक्षाचे नेते आमच्यामध्ये उत्तम समन्वय असल्याचं म्हणत आघाडी सरकारला कोणताही धोका नाही, हे आवर्जून नमूद करतात.

पण गेल्या काही दिवसांमधल्या चार महत्त्वाच्या घटनांमुळे महाविकास आघाडीच्या नेत्यांच्या सर्व काही आलबेल असल्याच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झालं आहे.

1. मुंबईतील पोलीस अधिकाऱ्यांच्या बदल्या रद्द

मुंबई पोलीस दलातील 10 डीसीपी अधिकाऱ्यांच्या बदलीचा आदेश गृह खात्याने चार दिवसांपूर्वी प्रसिद्ध केला होता. मात्र रविवारी (5 जुलै) बदल्यांचा तोच आदेश रद्द करण्यात आल्याचं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी स्पष्ट केलं.

"हा आदेश मुख्यमंत्री आणि गृहमंत्री कार्यालयाने रद्द केला आहे. आमच्या सरकारमध्ये, म्हणजेच शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेस यांच्यात अतिशय चांगला समन्वय आहे, कुठलाही मतभेद नाही," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी स्पष्ट केलं.

मुंबई पोलीस विभागातील डीसीपी अधिकाऱ्यांच्या बदलीचा आदेश गुरुवारी (2 जुलै) काढण्यात आला. त्यानुसार एकूण 10 अधिकाऱ्यांच्या मुंबईत अंतर्गत बदल्या करण्यात आल्या.

मात्र अवघ्या तीन दिवसांत तो आदेश रद्द करण्यात आलाय. मुख्यमंत्री कार्यालय तसंच गृह मंत्रालयाकडून हा बदलीचा आदेश रद्द करण्यात येत आहे, असं सांगण्यात आलं.

मुंबई पोलीस आयुक्तांनी बदल्यांचा आदेश जारी केला होता, मात्र तो का रद्द करण्यात आलाय, याविषयी देशमुख यांनी कोणतंही स्पष्टीकरण दिलेलं नाही.

बदल्या करण्यात आलेल्या अधिकाऱ्यांनी नव्या जागी कार्यभार स्वीकारला होता. मात्र या नव्या आदेशाप्रमाणे, डीसीपींना ते होते त्याच ठिकाणी कार्यरत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यात शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचं महाविकास आघाडीचं सरकार स्थापन झाल्यापासूनच हे तीन पक्षांचं सरकार नेमकं कसं चालणार, हा प्रश्न उपस्थित होत होता.


सामग्री: शरद पवारांनी काही आठवड्यांपूर्वीच म्हटलं होतं की ते लोकसभेची निवडणूक लढवू शकतात. पण आता त्यांनी पुन्हा यू-टर्न घेतील, अशी चिन्हं आहेत.

माढा मतदारसंघातून आपण निवडणूक लढणार की नाही? यावर बोलताना शरद पवार म्हणाले की, "मी निवडणूक लढवावी असा कार्यकर्त्यांचा आग्रह होता. मात्र एकाच कुटुंबातील किती जणांनी निवडणूक लढवावी यावर आम्ही कुटुंबात चर्चा केली. अशा स्थितीत आमच्या परिवारातील एकानं कुणीतरी माघार घ्यावी असं मत पडलं. त्यामुळे मी आधीच 14 वेळा निवडणूक लढलो आहे  आणि जिंकलो आहे. त्यामुळे मी स्वत: माढ्यातून लढणार नाही असं पक्षाला कळवलं आहे. आता इथं कुणाला उमेदवारी द्यायची याची पक्षात चर्चा सुरू आहे. त्याचा निर्णय लवकरच घेतला जाईल असं शरद पवार यांनी म्हटलं आहे."

माढ्यातून वियजसिंह मोहिते पाटील लढवणार का, असं विचारल्यावर पवार म्हणाले की हा निर्णय पक्ष घेईल.

पार्थ पवार यांना राजकारणाचा अनुभव नाही, मग त्यांना निवडणुकीत उतरवणं घाईचं झालं नाही का? या प्रश्नावर पवार म्हणाले की, "लोकमान्यता आणि निवडून येण्याची क्षमता या दोनच मुद्द्यांवर आम्ही उमेदवारी देतो. पार्थ पवार हे नव्या पिढीचे नेते आहेत. त्यामुळे पार्थ पवार उभे राहिले तर आम्ही गेल्या दोन निवडणुकीत गमावलेली मावळची जागा पुन्हा जिंकण्याची संधी मिळेल असं वाटतं. तसंच शेकापचे नेतेही पार्थला उमेदवारी मिळावी या मताचे आहेत. त्यामुळे इथं नव्या पिढीला संधी मिळावी या मतापर्यंत आम्ही आलो आहोत"

दरम्यान कार्यकर्त्यांना संधी न मिळता नेत्यांच्या मुलांना आणि नातेवाईकांनाच संधी मिळतेय का? ही घराणेशाही नाही का? असं विचारलं असता पवार म्हणाले की, "यामुळेच मी निवडणुकीतून माघार घेतली आहे. माझ्याऐवजी आता नव्या पिढीला संधी देण्याची भूमिका आम्ही घेतली आहे."

पवारांच्या माघारीवर काय म्हणाले मुख्यमंत्री?

युतीचा हा मोठा विजय आहे. देशात मोदींना पाठिंबा देणारे वातावरण आहे. एकदा नरेंद्र मोदी सभेत म्हणाले होते की, शरद पवार हवा का रूख भाप लेते है. यावेळी माढ्यातही त्यांना हे समजले असावे म्हणून त्यांनी माघार घेतली.

सुजय विखेंबद्दल काय म्हणाले पवार?

दरम्यान अहमदनगरची जागा राधाकृष्ण विखे यांचे चिरंजीव सुजय विखे-पाटील यांच्यासाठी सोडणार का? या मुद्द्यावर शरद पवारांनी 'नाही' असं उत्तर दिलं आहे.

"ही जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कोट्यातली आहे. नगरच्या लोकसभा मतदारसंघांमध्ये 2 आमदार राष्ट्रवादीचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शरद पवारांनी ही लोकसभेची निवडणूक न लढवण्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. पुण्यात पत्रकार परिषदेत त्यांनी म्हटलं की एकाच कुटुंबातून तिघांनी निवडणूक लढवू नये, म्हणून मीच न लढवण्याचा निर्णय घेतला आहे.


सामग्री: शरद मोहोळ, निलेश घायवळ आणि गजानन मारणे

हत्या, खंडणी, अपहरण, जमिनीचे व्यवहार, रिअल इस्टेटचे वाद, अवैध वाळू उपसा अशा कित्येक गुन्ह्यांचं केंद्र पुणे होतं.

पुण्यातील अशाच दोन खुनाच्या खटल्यांचा आरोपी गजानन मारणे याची नुकतीच तळोजा तुरुंगातून सुटका झाली. त्यानंतर आता निलेश घायवळला पोलिसांनी अटक केली आहे.

पुण्यातला गॅंग्सच्या मुसक्या आवळणार असं पोलिस सातत्याने म्हणत आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर जाणून घेऊ पुण्यात गॅंगवार्स कशा सुरू झाल्या.

पुण्यात गँगवॉर कसे सुरू झाले?

ही गोष्ट आहे साधारण 80 च्या दशकातील. पुण्यात दोन गँग उदयास आल्या. त्यावेळी गुन्ह्याचं स्वरुप मटके, खंडणी, अवैध मालमत्ता अशा प्रकारचे होते. 90 च्या दशकात पुणे शहराचा जसजसा विस्तार होऊ लागला तसे गुन्हेगारीचं प्रमाण वाढत गेलं. पण जेव्हा पुणे आणि जवळपासच्या जमिनींचे भाव गगनाला भिडले तेव्हा पुण्यात सुरू झाल्या गँगवॉर.

 जमिनींच्या व्यवहारातून कोट्यवधी रुपये कमवता येऊ शकतात याची कुणकुण स्थानिक गुन्हेगारांना लागली आणि यातूनच जन्माला येऊ लागल्या छोट्या-मोठ्या टोळ्या.

 नव्वदीच्या अखेरीस आणि 21 व्या शतकाच्या सुरुवातीला पुणे शहराचा कायापालट होत होता. साधारण 2000 सालापासून आयटी पार्क, एमआयडीसी, उद्योगधंदे आणि प्रशस्त रहिवासी इमारती उभ्या राहू लागल्या.

मुंबईप्रमाणेच पुण्यातही बड्या बांधकाम व्यावसायिकांचं प्रस्थ वाढू लागलं. बांधकाम व्यवसायिकांना जमिनीचे व्यवहार करून देण्यासाठी एजंट्सचं जाळं पसरत गेलं. यातून अमाप पैसा कमवता येऊ शकतो हे टोळ्यांच्या लक्षात येऊ लागले. त्यामुळे काम मिळवण्यासाठी दोन टोळ्यांमध्ये स्पर्धा सुरू झाली आणि यातून संघर्ष पेटला असं जाणकार सांगतात.

केवळ जमिनीचे व्यवहारच नव्हे तर आयटी पार्क्सवरही वर्चस्व मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू झाली होती. बांधकाम, कामगार वर्ग, खाणावळ, सफाई कर्मचारी अशा प्रत्येक व्यवहारात टोळ्यांचे हस्तक्षेप होऊ लागले.

पुण्यातील माजी पोलीस अधिकारी भानुप्रताप बर्गे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "गजानन मारणे आणि निलेश घायवळ हे दोघं जवळचे मित्र होते. 'मुळशी पॅटर्न' सिनेमा तुम्ही पाहिला असेल. दोघांनाही आपले स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण करायचे होते. या टोळ्या चाळ आणि गल्ल्यांमधून उभ्या राहिल्या आहे. आपसात फूट पडून एका टोळीच्या चार टोळ्या निर्माण झाल्या. पूर्वी आंदेकर, राजा तुगंतकर टोळ्या होत्या. आजही अशा टोळ्यांची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्राची 'सांस्कृतिक राजधानी' पुणे एकेकाळी गँगवॉरचा आखाडा होती. मुंबईतील गँगवॉरच्या अनेक कहाण्या तुम्ही आतापर्यंत ऐकल्या आहेत. पण शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक शहर म्हणून ओळख असणारं पुणंही एकेकाळी गोळीबार, तलवारबाजीनं हादरत होतं.


सामग्री: शरीफ यांच्या म्हशींच्या विक्रीतून 13 लाख रुपये मिळाले आहेत.

 या म्हशी पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी होत्या. या म्हशींचं दूध शरीफ आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना पुरवलं जात होतं, असं सांगितलं जातं.

खान यांनी पंतप्रधानपदाची सूत्रं हाती घेतल्यानंतर सरकारनं 'साधेपणा'ची मोहीम हाती घेतली आहे. यावर टीकाही होत असून यात ठोसपणा कमी आणि 'स्टाईल'च जास्त आहे, असं म्हटलं जात आहे. घरातून 15 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या कार्यालयाच्या ठिकाणी पोहोचण्यासाठी हेलिकॉप्टरचा वापर केल्याची टीका त्यांच्यावर झाली होती.

सरकारने सरकारच्या मालमत्तांची विक्री सुरू केली आहे. पहिल्या प्रयत्नात सरकारने बुलेटप्रुफ जीपची विक्री केली होती.

म्हशींच्या लिलावात शरीफ यांच्या समर्थकांनी सहभाग घेतला होता.

शरीफ यांच्या समर्थकांनी या लिलावाला उपस्थिती लावली होती.

हसन लतिफ यांनी यातील एक म्हैस जवळपास 1 लाख 80 हजार रुपयांना विकत घेतली. ते म्हणाले, "माझ्याकडे आधीच 100 म्हशी आहेत. माझ्या नेत्याची ही म्हैस असल्याने ती विकत घेता येणं माझ्यासाठी सन्मानच आहे."

विक्री केलेल्या एका म्हशीला 2 लाख 24 हजार रुपये इतकी किंमत आली. ही म्हैस उत्तम दर्जाचं दूध देण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

पंतप्रधान कार्यालयातील एका कर्मचाऱ्याने लिलाव यशस्वी झाल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सरकारची तिजोरी भरण्यासाठी पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी माजी पंतप्रधान नवाझ शरीफ यांच्या म्हशींचीही विक्री केली आहे. नवाज शरीफ यांच्या 8 म्हशी विकून पाकिस्तान सरकारला 19 हजार डॉलर मिळाले आहेत. ही रक्कम भारतीय रुपयात जवळपास 13 लाख रुपये इतकी होते.


सामग्री: शरीफ यांच्यासह त्यांची मुलगी मरियम आणि जावई निवृत्त कॅप्टन मोहंमद सफदर यांच्यावरही आरोप निश्चित करण्यात आले आहेत.

विशेष न्यायालयाचे न्यायाधीश मोहंमद बशीर यांनी आरोप निश्चितीची घोषणा केली. या सुनावणीवेळी लंडनमधील फ्लॅट्सच्या प्रकरणात आरोप निश्चित करण्यात आले.

त्यावेळी आरोपी आणि त्यांच्या प्रतिनिधींनी गुन्हा मान्य करण्यास नकार दिला, तसंच त्यांच्यावर अन्याय होत असल्याचं सांगितलं.

भ्रष्टाचाराच्या अन्य दोन प्रकरणातही त्यांच्यावर आरोप निश्चित होण्याची शक्यता आहे.

ऑफशोअर कंपन्या आणि अझिझिया स्टेलमिल्स प्रकरणात आरोपपत्रांबद्दल नंतर सुनावणी होईल, असं न्यायाधीशांनी म्हटलं आहे.

'कायद्याचा सन्मान करतो'

या निर्णयावर प्रतिक्रिया देताना मरीयम नवाज म्हणाल्या, "आम्ही पळून जाणाऱ्यांपैकी नाही. आम्ही न्यायप्रक्रियेत सहभागी होण्यासाठी आलो आहोत. आम्ही न्यायालय आणि कायदा यांचा सन्मान करतो."

आरोप पत्रात 2006 सालचे लंडन फ्लॅट प्रकरणाचे करारपत्र बनावट असल्याचं म्हटलं आहे. हा आरोप मरियम यांनी फेटाळला.

नवाज शरीफ यांची कन्या मरियम नवाज सुरक्षेत न्यायालयात हजर झाल्या.

मरियम म्हणाल्या, "जर तपासपथक आता लंडनला गेलं असेल तर या वर्षी सुरुवातीला तपास पथकाने सादर केलेले पुराव्यांचा बॉक्समध्ये काय होतं?"

नवाज शरीफ सध्या ब्रिटनमध्ये आहेत. नवाज शरीफ, मरियम आणि सफदर यांनी न्यायालयात आरोप निश्चिती रद्दबातल ठरवण्यासाठी याचिका दाखल केली होती. ती न्यायालयाने फेटाळून लावली.

नवाज शरीफ यांनी जफर खान यांची वकील म्हणून नियुक्ती केली आहे. खान यांच्या उपस्थितीत न्यायाधीशांनी आरोपपत्राचे वाचन केलं.

शरीफ यांची बाजू मांडताना खान म्हणाले, "पनामा लिक्स प्रकरणात दाखल करण्यात आलेल्या पुनर्विचार याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय अजून यायचा आहे."

त्यामुळे जोपर्यंत हा सविस्तर निर्णय येत नाही, तसेच नॅशनल अकाउंटिबिलिटी कमिशनसमोर सादर झालेल्या 3 साक्षीदारांच्या साक्षींच्या प्रती मिळत नाहीत तोपर्यंत आरोपपत्र दाखल प्रक्रिया सुरू करणं नियमांनुसार नाही.

पनामा लिक्समध्ये शरीफ यांच्या तीन मुलांची ऑफशोअर कंपन्यांत गुंतवणूक केली असल्याचं पण ही मालमत्ता कुटुंबांच्या वेल्थ स्टेटमेंटमध्ये दाखवली नसल्याचे उघड झाले होते.

पाकिस्तानच्या राष्ट्रीय अकाउंटॅबिलिटी कमिशनने या प्रकरणाची चौकशी करून फौजदारी हे गुन्हे दाखल केले होते.

यात 67 वर्षांचे शरीफ यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान नवाज शरीफ यांच्यावर भ्रष्टाचार प्रकरणात इस्लामाबादमधील विशेष न्यायालयात आरोप निश्चित करण्यात आले.


सामग्री: शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यामुळे अनेकांना दीर्घकाळ ऑक्सिजनवर ठेवावं लागलं. तर, काही रुग्णांनी मृत्यूच्या दाढेतून बाहेर येऊन कोरोनावर यशस्वीपणे मात केलीये. पण, दीर्घकाळ व्हेंटिलेटर आणि ICU मध्ये राहिलेल्यांचं कोरोनातून मुक्त झाल्यानंतरचं जीवन कसं आहे? अत्यंत गंभीर परिस्थितीतून कोरोनावर मात करणाऱ्यांना त्रास होतोय? हे बीबीसी मराठीने जाणून घेतलंय.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

देशभरातील लाखो लोकांनी कोरोना व्हायरसवर यशस्वीरित्या मात केली आहे. काही रुग्ण महिनाभरापेक्षा जास्त काळ व्हेंटिलेटरवर होते.


सामग्री: शरीराने विकलांग आणि लैंगिकदृष्ट्या उभयलिंगी असलेली चार्ली पायपर आजही खऱ्या प्रेमाच्या शोधात आहे.

 'पण माझी ही ओळख प्रेमाच्या आड का यावी?' असा तिचा सवाल आहे. 'अनडेटेबल्स' या टीव्ही शोमध्ये ती सहभागी झाली होती. तिने सांगितलेली आत्मकथा तिच्याच शब्दांत....

'अनडेटेबल्स' हा 'यूके'च्या 'बीबीसी चॅनेल फोर' वरील प्रसिद्ध कार्यक्रम आहे. या कार्यक्रमात विशेषतः विकलांग अथवा एखाद्या दुर्मिळ शारीरिक व्याधीनं ग्रस्त लोक सहभागी होतात.

ऐन विशीतील चार्ली पायपर त्या वयात सहाजिकच प्रेमाच्या शोधात आहे. आत्तापर्यंतच आयुष्य तिनं विकलांगतेने आलेल्या न्यूनगंडात  घालवलं.

आपण अपंग आहोत, बायसेक्शुअल आहोत, म्हणून आपल्याला प्रेमाचा अधिकार नाही का? याच विचारातून तिनं या टीव्ही डेटिंग शो 'अनडेटेबल्स'मध्ये भाग घेण्यासाठी अर्ज केला.

अनडेटेबल्स हा 'डेटिंग रिअॅलिटी शो' असल्यानं अशा विशेष व्यक्तिमत्त्वांना प्रेमात पडण्याची संधी मिळते. आयुष्यभर मिळालेल्या वेगळेपणाच्या भावनेमुळं दूर राहिलेलं प्रेम त्यांना या कार्यक्रमातून मिळवता येऊ शकतं.

या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या चार्ली पायपरची ही कथा...

'मी सगळ्यांचा तिरस्कार करायचे'

मला माझ्या आजच्या ओळखीसाठीचा अभिमान नाही खरं तर माझ्यात साधा आत्मविश्वासही नव्हता. पौगंडावस्थेत असताना तर मी माझ्या या ओळखीचा तिरस्कारच करायचे.

त्या वेळी माझ्या बहिणींना बॉयफ्रेंड होते. मात्र बॉयफ्रेंड नसल्याचं दुःख होतं.

सेरेब्रल पाल्सी म्हणजे आयुष्यभर मी व्हीलचेअरवरच राहणार. त्यामुळे त्या उमलत्या वयात मी जगाचा आणि जगातल्या साऱ्यांचाच तिरस्कार करायचे.

माझ्या आईला एकाच वेळी झालेल्या चार बाळांपैकी मी एक. तीन मुली आणि एक मुलगा. माझा भाऊ 10 महिन्यांचा असतानाच वारला, पण आमची ओळख मात्र तशीच राहिली.

बॉयफ्रेंड नसल्याचं दुःख

सर्वसाधारण शाळेत माझ्या दोन्ही बहिणींना मित्रपरिवार होता. अगदी त्यांचे बॉयफ्रेंड्सही होते. मी फक्त त्यांचा समवेत फिरणारी एक आगंतुक असायचे.

मी स्वतःबद्दल जरा जास्तच कॉन्शस असल्यानं दोन सख्ख्या समवयस्क बहिणींच्या फार जवळ नव्हते. माझ्या मित्रांची संख्याही कमीचं होती आणि ज्यांच्याकडे मी रहायला जाऊ शकेन, अशा मित्रांची संख्या तर नगण्यच.

पण जेव्हा मी 17 वर्षांचे झाले, तेव्हा मात्र परिस्थिती बदलू लागली. मी स्वतःला सर्वांपासून अलग केलं होतं.

घरापासून 3 तास अंतरावरील हेरवर्ड कॉलेज या अपंगासाठीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आईच्या पोटी एकाच वेळी जन्मलेल्या चार बाळांपैकी एक आणि सेरेब्रल पाल्सीनं आलेली विकलांगता हीच आयुष्यभरासाठी ओळख असलेली चार्ली पायपर बायसेक्शुअल आहे.


सामग्री: शर्ली पालकर यांचा ठाण्यामध्ये जन्म झाला. त्या सध्या इस्राईलमध्ये राहतात

दरवर्षी इस्राईलमधले हे मराठी ज्यू महाराष्ट्र दिन साजरा करतात. जेरुसलेमवरून सध्या सुरू असलेल्या नव्या वादंगाबद्दल या मराठी ज्यूंना काय वाटतं हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसी मराठीने त्यांच्याशी संवाद साधला.

जेरुसलेम हे शहर इस्राईल- पॅलेस्टाईन संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आहे. पण आता अमेरिकेने आता जेरुसलेमला इस्राईलची अधिकृत राजधानी म्हणून मान्यता दिल्यानंतर जगभरात त्याविरोधात प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत आणि जेरुसलेममध्येही हिंसाचार सुरू झाला आहे.

त्याबद्दल इथल्या मराठी ज्यूंना काय वाटतं, याविषयी आम्ही माहिती घेतली.

ट्रंपच्या निर्णयाचं स्वागत पण...

"अमेरिकेनं जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून घोषित केल्यानं आम्ही सर्व मराठी ज्यू लोक खूप आनंदी आहोत. जेरुसलेम ही इस्राईलची अगोदरपासून राजधानी असली तरी अमेरिकेच्या निर्णयामुळं काही महत्त्वाचे बदल होतील", असं शर्ली पालकर यांना वाटतं.

इस्राईलमध्ये गेदेरा शहरात राहणाऱ्या शर्ली पालकर मूळच्या ठाण्याच्या आहेत. ज्यू धर्मीय शर्ली यांचा जन्म ठाण्यामध्ये झाला. सध्या त्या इस्राईलच्या शिक्षण विभागात व्यवस्थापक म्हणून काम करतात.

"येत्या काळात जेरुसलेमला मोठ्या आव्हानांचा सामना करावा लागेल. मला वैयक्तिक पातळीवर त्याची जास्त चिंता वाटते."

"2000 साली उसळलेला हिंसाचार आजही मला आठवतो. माझ्या ऑफिसमध्ये काम करणाऱ्या एका महिलेचा मुलगा सैन्यात आहे. या घडामोडीनंतर त्या आता मुलाच्या काळजीत आहेत," बीबीसी मराठीशी बोलताना शर्ली यांनी सांगितलं.

हा निर्णय इस्राईलच्या हिताचा असला तरी येत्या काही दिवसात जेरुसलेममध्ये हिंसाचार वाढण्याची शक्यता शर्ली पालकर यांनी व्यक्त केली.

'जेरुसलेम हा संवेदनशील असल्यानं चिंता वाटते'

शर्ली पालकर यांच्या आईलाही युद्धाच्या शक्यतेनं काळची वाटते.

"अमेरिकेनं जेरुसलेम ही इस्राईलची राजधानी म्हणून घोषित केल्याचं एका बाजूनं छान वाटतं. पण यामुळं युद्धाची टांगती तलवार कायम राहणार आहे," असं सिम्हा वासकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

इस्राईलमध्ये सर्व मुला-मुलींना लष्करी प्रशिक्षण सक्तीचं आहे.

सिम्हा वासकर (डावीकडून). सध्या त्या भारतभेटीवर आल्या असल्या तरी जेरुसलेमधील सुरक्षेबद्दल त्यांना काळजी वाटते.

"युद्धजन्य परिस्थितीत आमच्या मुलांना ताबडतोब लढाईसाठी जावं लागतं. 18 वर्षांची मुलगी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इस्राईलच्या स्थापनेच्या वेळी जगभरातून ज्यू धर्मीय नव्या देशात स्थलांतरित झाले होते. त्यात भारतातून गेलेल्या ज्यूंची संख्या 50हजारांवर होती. ती संख्या वाढून आता 80 हजार झाली असेल. त्यात अनेक मराठी भाषिक ज्यू देखील आहेत.


सामग्री: शलोम बापूजी

'मागन अॅबोथ' नावाचं इतकं प्रसिद्ध सिनेगॉग लोकांना कसं माहिती नाही? असा प्रश्न तुमच्या मनात येऊ शकतो. माझंही तेच झालं. पण तेवढ्यात एक बाई म्हणाल्या, 'अहो सिनेगॉग नाही मशीद म्हणा..' मशीद म्हटल्यावर लोकांचे डोळे चमकले.

'अच्छा मशीद होय', असं म्हणून एखादा लहान मुलगा तुम्हाला सिनेगॉगपर्यंत घेऊन जातो. तुम्ही मात्र कोड्यात पडता. ज्या मुसलमानांशी तुमचं जगभरात वैर आहे तेव्हा तुम्ही तुमच्या मंदिराला मशीद काय म्हणता? असा प्रश्न विचारावासा वाटतो.

हे अलिबागचं सिनेगॉग. मशीद नावाने ओळखलं जातं.

परंतु त्यानंतर असेच एकेक धक्के बसले की तुम्हाला हळूहळू 'बेने इस्रायली' प्रकरण उलगडत जातं. आज जगभरात यूएई, बाहरिन आणि इस्रायल यांच्यात शांतता करार झाल्यावर सर्वांचे डोळे विस्फारले आहेत. साक्षात जेरुसलेम, वॉशिंग्टन आणि दुबईत बसलेले राज्यकर्ते अजूनसुद्धा ताक फुंकून पित असतील.

या दोन धर्माचे शांतता करार कसे होऊ शकतात? इस्रायलला मुस्लीम देश अशी स्पष्ट मान्यता कशी देतो याचा लोकांना धक्का बसला आहे. पण भारतीय मुस्लीम आणि ज्यूंनी (त्यातही मराठी बेने इस्रायलींनी) गेल्या 2 हजार वर्षांपासून एक आदर्श सहजीवनाचा वस्तूपाठ घालून दिला आहे.

जंजिरा किल्ला

इस्रायलची स्थापना 1948 साली झाल्यापासून इस्रायल आणि सध्या उरलेल्या गाझा, वेस्ट बँकमध्ये एकही वर्ष शांततेत गेलं नसेल मात्र महाराष्ट्रात या दोन धर्मांनी नव्हे त्यांच्याबरोबर हिंदू धर्मानेही शांततेत एकत्र राहून दाखवलं आहे. इतकंच नव्हे तर मुस्लीम संस्थानाचं आजच्या पंतप्रधानासारख्या दर्जाचे दिवाणपद (कारभारी) ज्यू व्यक्तीने सांभाळलं आहे.

मुरुड-जंजिरा संस्थान

मुरुड-जंजिरा हे महाराष्ट्राच्या पश्चिमेचं एक संस्थान होतं. भारतातल्या सिद्दी समुदायाच्या ताब्यातलं ते एक महत्त्वाचं संस्थान होतं. अरबी भाषेत 'जझीरा' म्हणजे बेट. त्याचाच अपभ्रंश होऊन बेटावर उभ्या असलेल्या या किल्ल्याला जंजिरा असं नाव मिळालं. बॉम्बे अँड द सिदीज या दादी रुस्तमजी बनाजी यांच्या पुस्तकात सिद्दी संस्थानाची विस्तृत माहिती मिळते.

सिद्दीच्या ताब्यात असलेला हा जंजिरा किल्ला कोणत्याही मराठी राजाला, पेशव्यांना जिंकता आला नाही. 1948 साली हे संस्थान भारतात विलीन होईपर्यंत जंजिरा किल्ला मराठी मुलखात येऊ शकला नाही. गोविंद सखाराम सरदेसाई यांच्या 'मराठी रियासत खंड-3' मध्येही सिद्दी आणि सातारचे शाहू, पेशवे यांच्यातील संबंधांची माहिती...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अलिबाग गावाच्या दक्षिणेला ज्या एकदम सुशेगाद वाड्या आहेत तिथं फिरताना सिनेगॉग कुठे आहे? असा प्रश्न विचारलात तर कदाचित तुम्हाला उत्तर मिळणार नाही.


सामग्री: शशी कपूर यांचं डोकं लहानपणापासून मोठं होतं. त्यामुळे त्यांच्या आईला त्यांना जन्म देताना खूप त्रास झाला होता. पण त्यावेळेला रूग्णालयात घेऊन जावं अशी स्थिती नव्हती.

त्यांचं डोकं मोठं असल्यामुळे त्यांच्या आईनं शशींचे केस कुरळे ठेवले होते, जेणेकरून त्यांचं डोकं मोठं दिसणार नाही.

शशी यांच्या आजीनं त्यांचं नाव बलबीरराज कपूर ठेवलं होतं. त्यांच्या आईला हे नाव अजिबात आवडायचं नाही. त्यांना लहानपणापासूनच चंद्र बघायला आवडायचं म्हणून त्यांनी त्यांचं नाव शशी ठेवलं.

शशी यांच्या जन्मानंतर पृथ्वीराज कपूर यांचं कुटुंब मुंबईत आलं. शशी जेव्हा सहा वर्षांचे झाले तेव्हा त्यांना डॉन बॉस्को  शाळेत घातलं. सुरुवातीच्या दिवसांत फारूख इंजिनिअर यांच्याबरोबर एका बाकावर ते बसत. नंतर इंजिनिअर हे प्रसिद्ध क्रिकेटपटू झाले.

हे दोघंही शाळेत शेवटच्या दोन तासांना उपस्थित नसायचे. एकाला रॉयल ऑपेरा हाऊसला अभिनय शिकायला जायचं होतं तर एकाला क्रिकेटच्या अॅकॅडमीमध्ये.

शशी कपूर यांनी 1948 साली आग या चित्रपटात बालकलाकार म्हणून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केलं. त्यावेळी त्यांचं वय फक्त नऊ वर्षं होतं.

'आवारा' चित्रपटात राज कपूर यांच्या बालपणीची भूमिका त्यांनी केली. या भूमिकेनं त्यांना इतकी प्रसिद्धी मिळाली की, त्यांचं अभ्यासातलं मनच उडालं.

मधू जैन यांनी 'द कपूर-द फर्स्ट फॅमिली ऑफ इंडियन सिनेमा' या पुस्तकात संपूर्ण कपूर घराण्याच्या चित्रपट कारकिर्दीचा लेखाजोखा मांडला आहे.

शशी कपूर यांनी आपल्या अभ्यासाविषयी त्यांना सांगितलं, "मी अभ्यासात चांगला नव्हतो. मी जेव्हा मॅट्रिकला नापास झालो तेव्हा कोणीही रागावलं नाही. मी आपल्या वडिलांना सांगितलं की, मी कॉलेजच्या कँटीनमध्ये बसून तुमचे पैसे वाया घालवणार नाही."

अभ्यास आणि ड्रामा कंपनी

यानंतर फक्त 15 वर्षांच्या वयात शशी यांना त्यांच्या वडिलांनी पृथ्वी थिएटरला नोकरी दिली. पगार होता फक्त 75 रुपये महिना. 1953 साली हा पगार खूपच जास्त होता.

त्यानंतर तीन वर्षांनी ते 'शेक्सपियरानाशी' जोडले गेले. ते एक फिरतं थिएटर होतं जे शशी यांचे सासरे जेओफ्रे कँडलर चालवायचे. ते 18 वर्षांचे असतांना जेनिफरला पहिल्यांदा भेटले.

जेनिफर यांची धाकटी बहीण आणि ब्रिटिश रंगमंचावरील प्रसिद्ध कलाकार फॅलिसिटी कँडल यांनी आपल्या 'व्हाईट कार्गो' या पुस्तकात शशी आणि जेनिफर यांच्या नात्याबद्दल सुरूवातीला लिहिलं आहे.

शशी कपूर आणि त्यांची पत्नी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शशी कपूर यांचा जन्म 18 मार्च 1938 साली कोलकातामध्ये झाला होता. त्यावेळी त्यांचे वडील पृथ्वीराज कपूर न्यू थिएटरमध्ये काम करत होते.


सामग्री: शशी थरूर

"उद्या एखादी तामीळ किंवा बंगाली व्यक्ती भारताची पंतप्रधान झाली तर त्यांच्यावर UN मध्ये हिंदी बोलण्याची सक्ती का?" असा प्रश्नही थरूर यांनी विचारला आहे.

या पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं खासदार शशी थरूर यांच्या विधानाविषयी वाचकांना काय वाटतं, असा प्रश्न विचारला होता. यावर वाचकांनी विविध प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या.

काही थरूर यांच्या विधानाचं समर्थन करणाऱ्या होत्या तर काही वाचकांनी हिंदी वापरण्याचं समर्थन केलं.

मयूर घोडे म्हणतात, "हिंदीला विरोध नसून 'फक्त हिंदी'ला विरोध आहे. भारतातर्फे हिंदी हीच भाषा पुढे रेटली तर भारतात फक्त एवढी एकच भाषा आहे, अशा गैरसमजाला खतपाणी घातले जाईल."

विशाल नाव्हेकर म्हणतात, "हिंदी ही काही देशाची एकमेव भाषा नाही आणि राष्ट्रभाषा तर मुळीच नाही. एकीकडे शासन संघराज्य पातळीवर हिंदी शिवाय इतर कोणत्याही भाषेला समाविष्ट करून घ्यायला तयार नाही. दुसरीकडे संयुक्त राष्ट्रसंघाने मात्र हिंदीला अधिकृत भाषा म्हणून सामावून घ्यावं, अशी मागणी करत आहे, हा मोठा विरोधाभास आहे."

पराग देशमुख म्हणतात,  "थरूर हे दुराग्रही आहेत. जागतिक पातळीवर देशाची ओळख एका भाषेवरून असू द्यात. महाराष्ट्रात मराठीच."

शशांक ढवळीकर म्हणतात, "हिंदी भाषा पुढे रेटायची नसेल तर आगम्य अशा तामिळ आणि मल्याळी भाषा का म्हणून थोपवून घ्याव्यात. इंग्रजी भाषा तर परकीय आहे. भाषावार प्रांतरचना कशासाठी केली आहे? राज्य पातळीवरील व्यवहार त्या त्या राज्याच्या भाषेतूनच केले पाहिजे. देश पातळीवरचे व्यवहार हिंदी भाषेतूनच केले पाहिजेत."

संदीप डोरगे म्हणतात, "सध्याचे सरकार हिंदी भाषा अन्य भाषिकांवर लादण्याचा प्रयत्न करतंय. त्यासाठी अन्य भाषिक राज्यातले साहित्यिक, विचारवंत, जनतेने याला विरोध केला पाहिजे. मातृभाषेसाठी सर्वांनी आग्रही राहिलं पाहिजे."

विकास खामकर म्हणतात, "थरूर अगदी योग्य बोलले. बहुविध भाषा असलेल्या आपल्या देशात सर्व भाषा समान आहेत. हिंदी ही 'अभिजात भाषा'सुद्धा नाही. तरीही हिंदी भाषिक राजकारणी स्वतःची भाषा देशावर थोपवू पाहत आहेत."

मयूर बांगर म्हणतात, "हा अट्टाहास खरंच निरर्थक आहे. कारण हिंदीत बोलणं ही काही भारताची ओळख नाही. भारताची ओळख ही आपल्या हजारो भाषांमध्ये आहे. एकतर कुठल्या एका भाषेला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची ओळख बनवणं, म्हणजे इतर हजारो भारतीय भाषांच्या भविष्यासाठी योग्य नाही."

विश्वास चव्हाण म्हणतात, "शशी थरूर अगदी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"हिंदीला भारताची UNमधली अधिकृत भाषा बनवण्याचा अट्टाहास निरर्थक आहे," असं विधान काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी केलं आहे.


सामग्री: शशी थरूर यांच्याकडून संसदेच्या माहिती तंत्रज्ञान स्थायी समितीचं प्रमुखपद काढून घेण्यात यावं, अशी मागणी भाजपनं केली आहे. भाजपचे खासदार निशिकांत दुबे यांनी याप्रकरणी लोकसभेचे अध्यक्ष ओम बिर्ला यांच्याकडे मागणीचं तसं पत्र दिलं आहे.

दुबे यांनी ANI ला सांगितलं, "माहिती तंत्रज्ञान स्थायी समितीची बैठक बोलावू नका, असं शशी थरूर यांना सांगण्याची विनंती मी लोकसभेच्या अध्यक्षांकडे केली आहे. तसंच या समितीच्या अध्यक्षपदावरून त्यांना हटवण्यात यावं, अशीही मागणी मी केली आहे."

ते पुढे म्हणाले, "मी कोणत्याही सोशल मीडिया व्यासपीठाच्या बाजूनं बोलत नाहीय. मी स्वत: संसदेत म्हटलं आहे की, प्रिंट आणि इलेक्ट्रॉनिक माध्यमाप्रमाणेच सोशल मीडियावरही नियंत्रणाची गरज आहे."

दरम्यान, केंद्रीय मंत्री राज्यवर्धन सिंह राठोड यांनी पत्र लिहून शशी थरूर यांच्याविरोधात नियमांचा भंग केल्याचा आरोप केला आहे.

ANI वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, मी कोणत्याही संस्थेच्या प्रतिनिधींना बोलवण्याच्या विरोधात नाही. पण शशी थरूर यांनी समितीत याविषयी चर्चा न करता सोशल मीडियावर टिप्पणी केली आहे.

दुबे यांनी थरूर यांच्यावर घटनात्मक संस्थांचा अपमान केल्याचा आरोप केला आहे. थरूर आणि दुबे या दोघांनीही एकमेकांविरोधात विशेषाधिकारांचं उल्लंघन केल्याप्रकरणी नोटीस पाठवली आहे. दुबेसुद्धा संसदेच्या स्थायी समितीचे सदस्य आहेत.

शशी थरूर यांनी संसदेच्या माहिती तंत्रज्ञान स्थायी समितीसमोर प्रश्न-उत्तर उपस्थित करण्यासाठी फेसबुकला नोटीस पाठवण्यास सांगितलं होतं. थरूर या समितीचे अध्यक्ष आहेत आणि त्यामुळे भाजप नाराज आहे.

भाजपचं म्हणणं आहे की, थरूर यांनी सोशल मीडियावर असं म्हणण्याआधी ही गोष्ट समितीसमोर मांडण्याची गरज होती आणि त्यावर चर्चा करायला हवी होती.

प्रकरण काय आहे?

अमेरिकन वर्तमानपत्र वॉल स्ट्रीट जर्नलमध्ये 14 ऑगस्टला एक रिपोर्ट प्रसिद्ध झाला होता. जगातील सर्वांत मोठी सोशल मीडिया कंपनी, जिच्याकडेच व्हॉट्स अॅपचीही मालकी आहे, त्यांनी भारतात सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीसमोर शरणागती पत्करल्याचा आरोप वॉल स्ट्रीट जर्नलनं आपल्या लेखात केला आहे.

2019 च्या लोकसभा निवडणुकीआधी फेसबुकनं भाजपशी संबंधित फेक पेजेस हटवल्याची माहिती अंखी दास यांनी दडवल्याचा दावाही या लेखात करण्यात आला आहे.

मार्क झुकरबर्ग

सत्ताधारी पक्षाच्या सदस्यांना अडविल्यामुळे भारतात कंपनीच्या व्यावसायिक हिताला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

फेसबुकनं भाजप नेत्यांच्या द्वेषयुक्त वक्तव्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप होत असताना याप्रकरणी आता राजकीय युद्ध रंगण्यास सुरुवात झाली आहे. यापूर्वी काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी यांना प्रत्युत्तर दिल्यानंतर आता भाजपनं काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांच्यावर निशाणा साधला आहे.


सामग्री: शस्त्रांच्या बदल्यात नायजेरियात गायी देण्यात येत आहेत.

गुन्हेगारीचं आयुष्य सोडून एका जबाबदार नागरिकासारखं सामान्य आयुष्य जगण्यासाठीचं प्रोत्साहन देण्याचा हा सरकारचा प्रयत्न असल्याचं जमफाराचे गव्हर्नर बेलो मटावाल्ले यांनी म्हटलं आहे.

या प्रांतामध्ये मोटरसायकलस्वार दरोडेखोरांनी धुमाकूळ घालत दहशत निर्माण केली आहे.

इथल्या फुलानी गुराखी संस्कृतीमध्ये गाईला मान आहे आणि या भागांमध्ये होणाऱ्या हल्ल्यांमागे याच समुदायाचा हात असल्याचा आरोप झाला आहे. पण या समाजाने हे आरोप आतापर्यंत वारंवार फेटाळले असून उलट आपण पीडित असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

उत्तर नायजेरियामध्ये एका गाईची किंमत सुमारे 1 लाख नायरा (260 डॉलर्स) आहे तर काळ्या बाजारात एक AK -47 रायफल सुमारे 5 लाख नायरा (1,200 डॉलर्स) ला मिळत असल्याचं बीबीसीचे मन्सूर अबू बकर सांगतात.

कोण आहेत हे लुटारू?

गव्हर्नर मटावाल्ले यांनी एका निवेदनात म्हटलंय, "या लुटारूंनी आधी आपल्या गायींच्या बदल्यात बंदुका विकत घेतल्या. पण आता त्यांना पश्चाताप झालाय आणि अपराधमुक्त व्हायचंय. म्हणून आम्ही त्यांना आवाहन करतोय, त्यांनी आम्हाला AK-47 रायफल्स द्याव्यात आणि त्याबदल्यात दोन गायी घेऊन जाव्यात. या योजनेमुळे त्यांना प्रेरणा मिळेल अशी आम्हाला अपेक्षा आहे."

हे हल्लेखोर घनदाट जंगलातून आपलं नेटवर्क हाताळतात आणि शेजारच्या राज्यांमध्ये लुटालूट करतात. हे लुटारू दुकानं, जनावरं, धान्यं लुटतात आणि लोकांकडून खंडणी वसूल करतात.

एके47

जमफारामध्ये नुकत्याच झालेल्या एका हल्ल्यामध्ये सशस्त्र लुटारूंनी 21 जणांची हत्या केली होती.

इंटरनॅशनल क्रायसिस ग्रूपच्या आकडेवारीनुसार गेल्या 10 वर्षांमध्ये केब्बी, सोकोट, जमफारा आणि शेजारी देश निजेरमध्ये 8,000 पेक्षा जास्त लोक अशा हल्ल्यांमध्ये मारले गेले आहेत.

फुलानी गुराखी समाज आणि शेतकरी यांच्यामध्ये अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या वादांमधून हे हल्ले होत आहेत.

जमफाराचे बहुतांश रहिवासी हे शेतकरी आहेत आणि राज्याच्या ब्रीदवाक्याचा अर्थ आहे - 'शेती आमचं भूषण आहे.'

जंगलामधून लुटालुटीचं काम करणाऱ्या दरोडेखोरांची तळही हटवण्यात येणार असल्याचं गव्हर्नरनी म्हटलंय.

जमफाराबद्दल थोडी माहिती

स्रोत : नायजेरिया डेटा पोर्टल आणि इतर

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नायजेरियाच्या वायव्येला असणाऱ्या जमफारा प्रांतामध्ये आत्मसमर्पण करणाऱ्या दरोडेखोरांसाठी एक अनोखी योजना राबवली जात आहे. आत्मसमर्पण करणाऱ्या प्रत्येकाला AK -47 रायफलच्या बदल्यात दोन गायी दिल्या जात आहेत.


सामग्री: शहरांमधून जमेल तितकं सामान डोक्यावर घेऊन गावाची वाट पकडणारा हा वर्ग मजुरांचा होता. लॉकडाऊनमुळे शहरं बंद झाली, त्यामुळे हाताला काम नाही आणि पोटाचा प्रश्न तीव्र होताच. त्यामुळे गावचं घर गाठलेलं बरं, असं म्हणत ही माणसं रात्रीचा दिवस करून, अनवाणी आणि उपाशीपोटी वाट चालू लागली आहेत.

प्रत्येक जिल्ह्यांनी आणि राज्यांनी सीमा बंद केल्यानं कुणी पोलिसांच्या लाठीचा मार चुकवत पायीच जातोय, तर कुणी शक्कल लढवून पाण्याचे टँकर किंवा रुग्णवाहिकांमधून प्रवास करून आपापलं गाव गाठण्याचा प्रयत्न करतोय. ध्येय एकच - आपलं घर गाठायचं.

आणि हे दृश्य फक्त महाराष्ट्रातच नव्हे तर देशातील प्रत्येक मोठ्या वस्तीच्या शहरात पाहायला मिळतंय. त्यामुळे लॉकडाऊन जाहीर झाल्यापासून स्थलांतरितांचा प्रश्न अधिक तीव्र झालाय.

‘300 किमी पायपीट केली खरी, पण गावात प्रवेश मिळेल का?’

हा परतीचा प्रवास करणाऱ्या काही जणांशी बीबीसी मराठीच्या प्रतिनिधींनी बोलण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्यांच्या बोलण्यात हतबलता आणि अस्वस्थता जाणवत होती.

नाशिक ते नंदुरबर असा 300 किलोमीटरची पायपीट करून घरी परतलेल्या एका मजुराशी बीबीसी मराठीच्या प्रवीण ठाकरेंनी संवाद साधला.

समोर उभ्या ठाकलेल्या जगण्याच्या अनिश्चिततेचं ओझं डोक्यावर सांभाळत तो म्हणाला, “आता पुन्हा शहरात कधीच कामाला जाणार नाही. यापुढे गावातच उदरनिर्वाह करेन.”

नाशिकमधल्या एका कारखान्यात मजूर म्हणून काम करणारे हे सात जण मूळचे अक्कलकुवा आणि अक्राणी या दुर्गम तालुक्यांमधले रहिवाशी आहेत. गावाकडे हाताला काम नसल्याने वर्षभरापूर्वीच यांनी नाशिक शहरात पाय ठेवला होता.

मात्र अवघ्या वर्षभरात आलेल्या या संकटामुळे या सातही जणांवर उपासमारीचीच वेळ ओढवली. नाशिकमध्ये पैसे नसल्याने दोन वेळच्या जेवणाची पंचायत झाली.

"आम्ही आमच्या कॉन्ट्रॅक्टरला विचारलं तर ते म्हणायचे, सध्या परिस्थितीच अशी आहे की मी पैसे देऊ नाही शकत. आम्ही एक-दोन वेळा विचारलं, पण ते नाहीच म्हणाले. आमच्याकडे पैसे नव्हते आणि खायलापण काहीही नव्हतं. म्हणून आम्ही एकच निर्णय घेतला की घरी परत जाऊ या," असं यांच्यापैकीच एक सुभाष वसावळ म्हणाले.

शहरातील दत्तमंदीर परिसरात राहणाऱ्या या मजुरांना पुढे घरभाड्याठी पैस उरले नव्हते. त्यामुळे अखेरीस घराकडे परतण्याशिवाय दुसरा कुठलाही मार्ग नसल्याचे या मजुरांच्या लक्षात आलं.

परतीसाठी कुठलंही साधन नसल्याने अखेर गुरुवारी पहाटे चार वाजता...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी 24 मार्चला देशभर लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला आणि त्याच रात्रीपासून शहरांमधून बाहेर पडणारे माणसांचे जत्थेच्या जत्थे दिसू लागले.


सामग्री: शहराचे उपमहापौर इमॅनुएल ग्रेग्वार यांनी म्हटलं आहे, "चर्चचं फार मोठ नुकसान झालं आहे. चर्चमध्ये बऱ्याच अनमोल वस्तू आहेत, त्या बाजूला करण्याचं काम सध्या सुरू आहे."

या चर्चवरची लाकडी कलाकुसर जळून खाक झाली आहे. 850 वर्ष जुन्या या चर्चमध्ये अशा कोणत्या वस्तू आहेत, ज्यामुळे हे चर्च पॅरिसमधील सर्वांत शानदार वारसास्थळ बनलं आहे?

रोज विंडो :

चर्चमध्ये 13व्या शतकात बनवण्यात आलेल्या 3 गुलाबांच्या आकृतीच्या खिडक्या आहेत. हे या चर्चचं सर्वांत मोठं वैशिष्ट्य आहे.

रोज विंडो

सर्वांत लहान खिडकी मुख्य दरवाजासमोर आहे. ही 1225साली बनली आहे. दगड आणि काच यांचा वापर करून बनवण्यात आलेली ही खिडकी अत्यंत सुंदर आहे. दक्षिणेकडे असलेल्या खिडकीचा व्यास 43 फूट असून त्यात 84 पॅनल आहेत. चर्चचे प्रवक्ते एंड्रे फिनट यांनी एक वृत्तवाहिनाला सांगितलं की या खिडक्यांना आगीत काही झळं बसली नसावी, पण इमारतीला झालेलं नुकसान लक्षात घेता आम्हाला त्यांच्याबद्दल काळजी वाटू लागली आहे.

दोन टॉवर

दोन टॉवर

इथं येणारे पर्यटक चर्चच्या 2 गोथिक टॉवरना आवर्जून भेट देतात. चर्चच्या पश्चिम दिशेची दर्शनी बाजू म्हणजे हे टॉवर आहेत. या भागाचं काम 1200 साली सुरू झालं. दोन्ही टॉवरची उंची 68 मीटर आहे तसेच त्यात 387 इतक्या पायऱ्या आहेत. या टॉवरवरून पॅरिसचं मनोहारी दर्शन होतं.

गार गोयल

या टॉवरच्या जिन्यावरून वर गेलं की तिथून संपूर्ण पॅरिस दिसतं.

गार गोयल

पण इथं पोहचताना चर्चमधील आणखी एक वैशिष्ट्य नजरेला पडतं ते म्हणजे गार गोयल होय. गार गोयल एक मिथक आहे. अनेक प्राण्यांच्या आकृत्या वापरून या मूर्त्या बनवल्या आहेत. सर्वांत प्रसिद्ध गार गोयल चर्चच्या अगदी वरच्या भागावर असून तो शहराकडे पाहात आहे, असं दिसतं.

घंटा

चर्चमध्ये 10 मोठ्या घंटा आहेत. सर्वांत मोठ्या घंटेचं वजन 23 टन आहे. ती 1685ला बनवण्यात आली. या घंटेचं नाव इमॅन्युएल असं आहे. 2013ला या चर्चच्या उत्तर भागातील घंटांची दुरुस्ती झाली होती.

या प्रत्येक घंटेला संतांची नावे दिली आहेत. मूळ घंटा फ्रान्सच्या क्रांतीवेळी तोफांचे गोळे बनवण्यासाठी वितळवण्यात आल्या होत्या.

गोथिक मनोरे

या आगीत चर्चचा सर्वांत उंच मनोरा कोसळला. हा मनोरा 12व्या शतकात बनला होता. या इमारतीत बरेच बदल झाले आहेत. फ्रान्सच्या राज्यक्रांतीत या चर्चवरही हल्ले झाले होते. त्यानंतर 1860ला चर्चची पुनर्बांधणी झाली.

रॉयल इन्स्टिट्यूट ऑफ ब्रिटिश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीषण अशा आगीत पॅरिसमधील 850 वर्षं जुन्या कॅथेड्रल नोत्र दाम हे चर्च आगीच्या भक्षस्थानी पडलं. आगीत या चर्चचं मुख्य छत आणि एक मनोरा कोसळून पडला. या आगीमुळे या उर्वरित वास्तूलाही धोका निर्माण झाला आहे.


सामग्री: शहराच्या काही भागात प्रदूषणाची पातळी धोक्याच्या पातळीपेक्षा दोनशे टक्क्यांनी जास्त असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

दिल्लीचं धुरकं हे दरवर्षीच्या हिवाळ्याची ओळख आहे. ऑक्टोबर महिन्यानंतर उत्तर भारतातील शेतकरी कापणीनंतर शेतात उरलेले बुंधे जाळतात. यामुळे मोठ्या प्रमाणात धूर तयार होतो.

उत्तरेकडून आणि वायव्येकडून वाहणारे वारे मग हा धूर दिल्लीच्या दिशेने घेऊन येतात. यामुळे आधीच विषारी होत चाललेल्या दिल्लीमध्ये वायू प्रदूषणात आणखीनच भर पडते.

त्यातच वाहनांमधून आणि कारखान्यांमधून निघणार धूर यात मिसळून धोकादायक धुरकं तयार होतं.

हिवाळी वातावरणात अडकून हे धुरकं दिल्लीचा श्वास कोंडत आहे. या प्रदूषणाने धोक्याची पातळी गाठली आहे.

इंडियन मेडिकल असोसिएशनने (IMA) धोक्याचा इशारा दिलेला असून प्रशासनाने तातडीचं पावलं उचलण्याची गरज आहे. शाळांना सुट्टी देण्यात यावी, आणि काही दिवसांनी आयोजित दिल्ली हाफमॅरेथॉन रद्द करावं, असं IMAने स्पष्ट केलं आहे.

संपूर्ण शहरावर धुरक्याचा दाट पट्टा साचला असून, यामुळे अनेक विमान उड्डाणं रद्द करावी लागली आहेत. बहुसंख्य लोकांना डोळे चुरचुरणं, घसा दुखण्याचं तसंच छातीत दुखण्याचा त्रास झाला आहे.

दिवसाला 50 सिगारेट ओढल्यास जेवढं प्रदूषण निर्माण होईल तेवढं प्रदूषण सध्या दिल्लीत आहे, असं एका वरिष्ठ डॉक्टरांनी सांगितलं.

अॅनिमेशन - निकिता देशपांडे

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मंगळवारी दिल्लीच्या हवेत प्रदूषणाचं प्रमाण आणखी घातक झालं आहे. राजधानीत सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था चिंताजनक असल्याचं जाहीर करण्यात आलं आहे.


सामग्री: शहराच्या हद्दीत दिवसेंदिवस वाढत असलेल्या कोरोना पेशंटच्या संख्येमुळे शनिवार आणि रविवार असे दोन दिवस जनता कर्फ्यू पाळण्यात येणार आहे.

नागपूर महानगर पालिका आणि पोलीस प्रशासन यांनी संयुक्तरित्या हा निर्णय जाहिर केलाय. या दोन दिवसांच्या काळात शहरातील अत्यावश्यक सेवा वगळता सर्व दुकाने बंद राहतील. किराणा, भाजी आणि डेअरी तसंच जीवनावश्यक वस्तुंची दुकाने सुरु राहतील.

कोरानाची स्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली तर कर्फ्यूसह लॉकडाऊन असे १५ दिवस ठेवावे लागेल असा इशारा महापालिका आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी आधी दिला होता.

शनिवार आणि रविवारची परिस्थिती बघून भविष्यातील इतर निर्णय घेण्यात येतील असं महापालिका आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी सांगितलं आहे.

"या काळात अत्यावश्यक सेवा मात्र सुरू राहणार आहे. या काळात संपूर्ण शहरात पोलीस बंदोबस्त तैनात केला जाणार आहे. लोकांनी सहकार्य करावं," असं नागपूरचे पोलीस सहआयुक्त निलेश भरणे यांनी म्हटलं आहे.

"लोकांनी आपल्या वागण्यात बदल करावा, तो केला तर लॉकडाऊनची वेळ येणार नाही, असं नागपूरचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी म्हटलंय. लोकांच्या वागण्यात बदल व्हावा, तसंच आपण वागण्यात बदल केला नाही तर मोठा लाकडाऊन लागू शकतो हे लक्षात आणून देण्यासाठीच हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे," असं तुकाराम मुंडे यांनी म्हटलंय.

नागरिकांना का वाटतं?

नागपुरात सध्याची परिस्थिती पाहता लॉकडाऊन हाच एक पर्याय दिसतोय अशी प्रतिक्रिया गौरी पाटील यांनी दिली आहे.

त्या म्हणाल्या,  "नागपूरच्या रविनगर, रामनगर, शंकरनगर या चौकांमध्ये तरुण मंडळी तासनतास कुठलेही काम नसताना बसले असतात. रविनगर चौकात तर पंधरा ते वीस तरुणांचा घोळका पोलीस येईपर्यंत रात्री दहापर्यंत तिथंच असतो. नागपुरच्या भाजी बाजारात तर परिसथिती आणखीन बिकट आहे. गोकुळपेठ मार्केट परिसरात दोन कोरोनाबाधित सापडले असताना लोक तिथंच गर्दी करताहेत.

"सोशल डिस्टंसिंग, मास्क घालणे ये योग्य पद्धतीने लोक करत नाही. मास्क लोक गळ्यावर लावतात आता पोलिसांनी मास्क असून उपयोग नाही, तर लावला नाही तर कारवाई केली पाहिजे. अनेक भागातील महाविद्यालयीन तरुण ट्रिपल सिट बाईकवरुन जाताहेत. कॉलेजच बंद आहेत त्यामुळे हे तरुण विनाकारण फिरताहेत, पण पोलिस कारवाई करत नाहीत. अशी परिस्थिती पाहता सध्याचा जमना कर्फ्यूच नाही तर लॉकडाऊन हे कर्फ्यूसह लावावे अशी मागणी गौरी पाटील यांनी व्यक्त केली आहे."

सततच्या या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागपूर शहरात  25 आणि 26 जुलै रोजी जनता कर्फ्यू लावला जाणार आहे.


सामग्री: शहरात तडफडण्यापेक्षा आपल्या गावी परतण्याचा पर्याय त्यांनी स्वीकारला. त्यासाठी मैलोनमैल पायपीट केली. देशातल्या कोरोना उद्रेकाचा आढावा घेतला जाईल तेव्हा असंघटित क्षेत्रातल्या कामगारांच्या वेदना त्यात असतील.

बीबीसी प्रतिनिधी योगिता लिमये यांचा मुंबईतून हा खास रिपोर्ट...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोव्हिड 19 चा फटका बसलेल्या देशांमध्ये भारताचा नंबर वरचा आहे. भारतात आरोग्य यंत्रणेवर ताण पडला तसंच अर्थव्यवस्थेवरही. अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या. आणि असंघटित क्षेत्रातल्या कामगारांवर तर उपासमारीची वेळ आली.


सामग्री: शहरातील नागरिकांनी या स्फोटाचा आवाज स्पष्टपणे ऐकल्याचं म्हटलं आहे.

सोशल मीडियावरही स्फोटाबाबत चर्चा सुरू असून याच्याशी संबंधित अनेक फोटो आणि व्हीडिओ शेअर केले जात आहेत.

सदर स्फोट इतके शक्तिशाली होते की आकाशात केशरी रंगाचा आगीचा गोळा दिसत असल्याचं व्हीडिओ आणि फोटोंमध्ये दिसत आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एका जुन्या दारूगोळा व शस्त्रास्त्रं बनवणाऱ्या कंपनीच्या गोदामात हे स्फोट झाले. शॉर्टसर्किट हे स्फोटाचं कारण असू शकतं.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, "लष्कराची शस्त्रास्त्रं ठेवण्यात येणाऱ्या गोदामात शॉर्टसर्किटमुळे ही घटना घडल्याचं प्राथमिक तपासात आढळून आलं आहे. सदर ठिकाण हा रहिवासी भाग नाही. त्यामुळे इथं लोकांची वर्दळसुद्धा कमी असते, असं सरकारचे प्रवक्ते अमजद अदीला यांनी सांगितलं."

जॉर्डनमधील या स्फोटात जीवित किंवा वित्तहानी नेमकी किती झाली, याची माहिती अद्याप मिळू शकली नाही. मात्र घटनास्थळापासून काही अंतरावरील अनेक घरांच्या खिडक्यांची तावदानं तुटल्याची माहिती आता समोर येत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जॉर्डनमध्ये शक्तिशाली स्फोट, आकाशात दिसला आगीचा गोळा जॉर्डनची राजधानी अम्मानजवळील एका लष्करी तळाजवळ अनेक जोराचे स्फोट झाल्याची माहिती समोर येत आहे.


सामग्री: शहा यांना आधीच बंगळुरूला पोहोचायला हवं होतं. पण 31 डिसेंबरला धुक्यामुळे त्यांच्या विमानाला उशीर झाला. त्यामुळे त्यांना ही बैठक लवकर उरकावी लागली. केंद्रीय नेतृत्वाला सल्ले न देता केंद्रीय नेतृत्व जे सांगेल ते ऐकायचं, असे आदेश त्यांनी स्थानिक नेतृत्वाला दिले आहेत.

जैन विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू संदीप शास्त्री सांगतात, "अनेक लोक या पद्धतीला 'अमित शाह स्कूल ऑफ इलेक्शन मॅनेजमेंट' म्हणतात. शहा अतिशय बारकाईनं प्रचार अभियानाचं नेतृत्व करतात. इतकंच नाही तर प्रचार अभियानावर त्यांची करडी नजर असते आणि शेवटच्या क्षणापर्यंत ते नेतृत्व करतात."

स्थानिक नेतृत्व

प्राध्यापक शास्त्री मानतात की कर्नाटकमधल्या प्रादेशिक नेतृत्वावर शहा यांचा विश्वास नाही. प्रादेशिक नेतृत्व मतदारांच्या मनात विश्वास निर्माण करू शकलेलं नाही, असं त्यांना वाटतं.

ते म्हणाले, "अमित शहा यांना एका गोष्टीची जाणीव आहे की कर्नाटकमध्ये सत्ता काबीज करण्यासाठी निवडणुकीच्या तयारीवर बारीक लक्ष ठेवावं लागणार आहे."

अमित शहा जेव्हा बंगळुरूला येतात तेव्हा स्थानिक नेत्यांमध्ये एक प्रकारची खळबळ आणि अस्वस्थता बघायला मिळते. कोणत्यातरी मोठ्या परीक्षेला बसायचं आहे अशा प्रकारची त्यांची वर्तणूक असते. आपल्या मागच्या दौऱ्यात त्यांनी काँग्रेसच्या आमदारांवर आरोपपत्र दाखल करायला सांगितलं होतं. त्यांनी पक्षाच्या सदस्यांना प्रत्येक बूथसाठी एक यादी प्रमुख निवडायलासुद्धा सांगितलं होतं.

कर्नाटकचे भाजपचे प्रवक्ते वमन आचार्य सांगतात, "मागच्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात अमित शहा जेव्हा इथे आले होते तेव्हा लोकांना असं वाटलं की ते जादुची कांडी आणतील. पण त्यांनी सांगितलं की लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी खूप कष्ट घेण्याची गरज आहे."

लिंगायत समाज

डॉ. वमन आचार्य सांगतात, "मागच्या वेळी त्यांनी आम्ही केलेल्या तयारीची पाहणी केली होती. पण आम्ही त्यांच्या दौऱ्याला घाबरतो हे म्हणणं योग्य नाही. त्यांच्या येण्यामुळे आम्ही आधी पण घाबरत नव्हतो आणि आताही घाबरलो नाही."

धारवाड विद्यापीठाचे राज्यशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक हरीश रामस्वामी म्हणाले, "अमित शहा मुख्यमंत्री सिद्धारमय्या यांचा सामना कसा करावा, हे सांगायला इथं आले आहेत. सिद्धरामय्या राजकारणाच्या भाषेत पारंगत आहेत आणि त्यामुळे भाजप बचावात्मक भूमिकेत दिसतो."

प्राध्यापक रामास्वामी म्हणतात, "काँग्रेसनं केलेल्या विकासाला आणि गरिबांच्या हितासाठी राबवलेल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा यांनी गेल्या आठ दिवसांत 2वेळा बंगळुरूचा दौरा केला आहे. 3 महिन्यानंतर कर्नाटकमध्ये विधानसभा निवडणुका होणार असून ते पक्षाच्या निवडणुकीच्या तयारीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. कर्नाटकमध्ये काँग्रेस आणि मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांचा पराभव करणं हा त्यांचा उद्देश आहे.


सामग्री: शहा यांनी 'मातोश्री'वर शिवसेनाप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्याशी बंद दाराआड चर्चा केली. मात्र या चर्चेचा तपशील बाहेर न आल्यामुळे त्यावेळी नेमकं काय घडलं, याबाबत कमालीचं गूढ निर्माण झालं आहे. शिवाय, शिवसेना आणि भाजप या दोन तथाकथित मित्रपक्षांमधील गुंता सुटण्याऐवजी अधिकच वाढला आहे.

खरंतर हा गुंता शिवसेनेनं स्वत:हूनच तयार केला होता. 2014 मध्ये लोकसभेच्या निवडणुका झाल्या, तेव्हा हे दोघं सख्खे मित्र होते आणि युतीधर्माचं पालन करून त्यांनी या निवडणुका लढवल्या होत्या.

मात्र नरेंद्र मोदी यांनी देशभरात उभ्या केलेल्या तुफानाची परिणती स्पष्ट बहुमत मिळण्यात झाली आणि भाजपला शतप्रतिशत महाराष्ट्राचं स्वप्न पडू लागलं. त्यांनी जागावाटपाच्या घोळात शिवसेनेला गाफील ठेवलं. मग शेवटच्या क्षणी सेना एकटी पडली आणि त्यांना एकट्यानेच निवडणुका लढवाव्या लागल्या.

शिवसेनेची सल

शिवसैनिकांसाठी तसंच उद्धव ठाकरे यांच्या मनातून हा सल अजून गेलेला नाही. मात्र शिवसेनेने कच खाल्ली नाही आणि उद्धव यांनी एकट्याच्या बळावर थोड्या थोड्क्या नव्हे तर चक्क 63 जागा निवडून आणल्या. पण भाजपच्या रणनीतीनं स्वप्नं बघणाऱ्या शिवसेनेला विरोधी बाकांवर बसवून ठेवलं.

अर्थात ही कामगिरीही मोठी होती. विरोधी पक्षनेतेपद आणि त्याखालोखाल येणारी लाल दिव्याची गाडी शिवसेनेला मिळाली असती. त्या गाडीत बसून शिवसेनेला राज्यभर भाजपच्या विरोधात रान उभं करता येणं सहज शक्य होतं.

मात्र शिवसेनेतील एका गटाची हाव सुटली. सलग 15 वर्षँ सत्तेबाहेर राहिल्यानं अनेकांची दुकानं बंद पडली होती. त्या गटाच्या दबावाखाली अख्खीच्या अख्खी शिवसेना त्याच विरोधीपक्षनेतेपदाच्या लाल दिव्याच्या गाडीत बसून अवघ्या महिन्याभरात सत्तेच्या मिळालेल्या चतकोर नितकोर तुकड्यावर समाधान मानून सरकारात सामील झाली.

गेल्या पाच वर्षांतील शिवसेनेची ही सर्वांत मोठी चूक होती. अर्थात पक्ष फुटण्याच्या भीतीने त्यांना तो निर्णय घ्यावा लागला होता.

मात्र मोदींच्या करिष्म्यामुळे भाजपचा रथ जमिनीपासून चार अंगुळे वरूनच चालू लागला होता. त्यामुळे पदोपदी अपमान पदरी येऊ लागला. सत्तेत सहभागी असूनसुद्धा अवहेलनेचाच वाटा मोठा दिसू लागला आणि कलगीतुऱ्याचे जाहीर प्रयोग होऊ लागले.

या लढाईची कारणं अर्थातच दोन होती आणि त्यास दोन्ही पक्षांच्या अर्थकारणाचा एक भला मोठा पदर होता. शिवसेनेच्या हातात गेली अनेक वर्षं मुंबई महापालिका आहे आणि त्या सत्तेच्या जोरावरच...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शिवसेना आणि भारतीय जनता पक्ष या महाराष्ट्राच्या सत्तेत भागीदार असलेल्या दोन पक्षांमध्ये गेली दोन-तीन वर्षं सुरू असलेल्या खडाखडीची अखेर शिवराज्यभिषेक दिनाच्या मुहूर्तावर झाली, जेव्हा भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष अमित शहा यांनी 'मातोश्री' या शिवसेनेच्या गडावर जाऊन पायधूळ झाडली.


सामग्री: शहाजीराजांची वेरूळची गढी

वेरूळ हे शहाजीराजे भोसले यांचं मूळ गाव. आजही वेरूळात शहाजी राजांचे वडील आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आजोबा मालोजीराजे भोसले यांच्या गढीचे अवशेष पाहायला मिळतात.

दरवर्षी 18 मार्चला वेरूळ इथे शहाजीराजांच्या जयंतीचा कार्यक्रम केला जातो. 23 जानेवारी 1664 रोजी बंगळूरजवळील होदेगिरीच्या जंगलात शहाजीराजे शिकारीसाठी गेले असता घोड्यावरून पडून त्यांचा मृत्यू झाला, असे दाखले इतिहासात दिले जातात. शहाजीराजांच्या 354वा स्मृतिदिनानिमित्त होदेगिरीत त्यांच्या समाधीस्थळी अभिवादन कार्यक्रमही झाला.

वेरूळलाही त्यांच्या गढीजवळ स्मारक उभारण्यात आलं आहे. इथे शहाजीराजे यांचे वडील मालोजीराजे यांचं निवासस्थान होतं. या गढीच्या भिंतींचे, बुरूजाचे आणि निवासस्थानाचे अवशेष आज इथे बघायला मिळतात.

गढीच्या परिसरात 2004 ते 2006 दरम्यान राज्य पुरातत्व विभागातर्फे उत्खनन करण्यात आलं. "या उत्खननामध्ये मूदपाकखाना, खोल्यांच्या जोत्यांचे अवशेष, पूर्व-पश्चिम भिंतीचा काही भाग तसंच धान्य कोठारं मिळाली", अशी माहिती राज्य पुरातत्त्व विभागाचे समन्वयक कामाजी डक यांनी दिली.

वेरूळ इथं असलेला शहाजी राजे यांचा पुतळा

"याच ठिकाणी लाल दगडातील गणपतीची मूर्ती, चांदीची अंगठी, तांब्याची नाणी, भाजलेल्या मातीचे दिवे, गळ्यातील दागिना, प्राण्यांच्या मूर्ती, काचेचे आणि मौल्यवान दगड तसंच शंखाच्या आणि काचेच्या बांगड्या मिळाल्या," असंही कामाजी डक यांनी दिली.

शहाजी राजे यांचं स्मारक

वेरूळ इथं या गढीच्या परिसरात सध्या एक ते पावणेदोन मीटर जाडीच्या आणि चार ते पाच मीटर उंचीच्या मातीच्या भिंती उभ्या आहेत.

या भिंती उभारताना माती, तण आणि कोंडा याचा वापर झाला आहे. पाच मीटर उंचीचा बुरूज इथे आहे. मालोजीराजांच्या गढीचं संरक्षित क्षेत्र सोडून दर्शनी भागात शहाजीराजांचं स्मारक उभारण्यात आलं आहे.

मालोजीराजे गढी परिसरातील अवशेष.

राज्य सरकारतर्फे 2008 मध्ये इथे स्मारकाचं काम सुरू झालं. शहाजी राजे स्मारक सल्लागार समितीचे सदस्य किशोर चव्हाण म्हणाले, "छत्रपती शिवाजी महाराजांचं मूळ वंशज हे वेरूळचे आहेत. बाबाजी भोसले यांच्यापासून वेरूळ इथं त्यांचा इतिहास सापडतो."

मालोजीराजे यांच्या गढीचा परिसर.

"ही जागा दुर्लक्षित होती. आज इथं शहाजी राजे भोसले यांचं स्मारक उभारण्यात आलं आहे. या ठिकाणी भारतातला त्यांचा पहिला पुतळाही उभारण्यात आला आहे", असं चव्हाण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

औरंगाबादजवळचं वेरूळ जगप्रसिद्ध आहे तिथल्या लेण्यांसाठी. पण छत्रपती शिवाजी महाराजांचं मूळ गाव, अशीही याची ओळख सांगितली जाते. शिवाजी महाराजांचे वडील शहाजीराजे भोसले यांचा आज स्मृतिदिन. त्यानिमित्त त्यांच्या वेरूळच्या गढीबद्दलची ही गोष्ट.


सामग्री: शांघाय शहरामध्ये हा यशस्वी प्रयोग करण्यात आला आहे. या अगोदर 1996मध्ये 'डॉली' मेंढीला याच पद्धतीनं जन्माला घातलं होतं.

चोंग चोंग आणि हुआ हुआ या जुळ्या माकडांच्या जन्मानंतर मानवी आजारांच्या निदानासाठी क्लोन तंत्र वापरता येईल का, याची चाचपणी करण्यात येत आहे.

मानवाचे पूर्वज म्हणून वानर प्रजातीला ओळखलं जातं. त्यामुळं येत्या काळात मानवाचे क्लोन होण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनमध्ये डिसेंबर 2017मध्ये चोंग चोंग आणि हुआ हुआ या जुळ्या माकडांचा लॅबमध्ये जन्म झाला. क्लोनद्वारे जन्मलेली ही पहिली वानर जमात. या संशोधनानंतर आता मानवी क्लोन शक्य असल्याचं बोललं जात आहे.