सामग्री: 60च्या दशकामध्ये मुंबईतल्या कामाठीपुऱ्यामध्ये कुंटणखाना चालवणाऱ्या गंगुबाईच्या आयुष्यावर हा सिनेमा आहे. पत्रकार - लेखक एस. हुसैन झैदी आणि जेन बोर्जेस यांच्या 'माफिया क्वीन्स ऑफ मुंबई' या पुस्तकातील गंगुबाईंच्या व्यक्तिचित्रणावर हा सिनेमा बेतलेला आहे.

कोण होत्या गंगुबाई?

गंगुबाईंचं खरं नाव - गंगा हरजीवनदास काठियावाडी. गुजरातमधल्या काठियावाडमध्ये त्यांचा जन्म झाला आणि तिथेच त्या लहानाच्या मोठ्या झाल्या.

माफिया क्वीन्स ऑफ मुंबई या पुस्तकाचे लेखक एस. हुसैन झैदी गंगुबाईंविषयी सांगतात.

"ही बाई एखादी हिंसक गँगस्टर नव्हती, ती कुंटणखाना चालवायची. तिला फसवून या धंद्यात आणण्यात आलं होतं. काठियावाडमधल्या एका चांगल्या घरातली ही मुलगी होती. या घराण्याला शिक्षणतज्ज्ञ, वकिलांची परंपरा होती. ही 'गंगा' रमणिकलाल नावाच्या एका अकाऊंटंटच्या प्रेमात पडली आणि कुटुंब त्याच्यासोबत लग्नाला तयार होणार नाही म्हणून मुंबईला पळून आली.

पण या माणसाने तिला फसवलं आणि कामाठीपुऱ्यात विकलं. कामाठीपुऱ्यात आल्यानंतर आपला परतीचा मार्ग बंद झाल्याचं तिच्या लक्षात आलं होतं. तिला कुटुंबातल्या कोणीही स्वीकारलं नसतं. म्हणून तिने एकप्रकारे परिस्थिती स्वीकारली आणि वेश्याव्यवसाय करू लागली. ती कोणी गँगस्टर नव्हती. ती अंडरवर्ल्डचा हिस्सा नव्हती. पण ती अशा एका व्यवसायात होती, ज्याकडे चांगल्या दृष्टीने पाहिलं जात नाही. मग कालांतराने ती कामाठीपुऱ्यातल्या कुटुंणखान्यांची प्रमुख झाली."

वेश्याव्यवसायात आल्यानंतर गंगाची 'गंगू' झाली. आणि वेश्याव्यवसाय करणारी गंगू कालानंतरने व्यवसाय चालवणारी 'मॅडम' झाली.

कामाठीपुऱ्यातल्या 'घरवाली निवडणुकांना' गंगुबाई उभ्या राहिल्या आणि जिंकल्याही. वेश्याव्यवसाय करणाऱ्या गंगूला आता गंगुबाई काठेवाली म्हटलं जाऊ लागलं. एकीकडे हा 'कोठेवाली' चा अपभ्रंश होता. तर दुसरीकडे कुटुंबाच्या 'काठियावाडी' या नावाशी जवळीक साधणारी ही शेवटची गोष्ट होती.

हूसैन झैदी आणि जेन बोर्जेस

वेश्यांसाठी आईसारख्या

60 आणि 70च्या दशकांत गंगुबाईंचा कामाठीपुऱ्यात दरारा होता. वेश्यांना त्या आईसारख्या वाटायच्या. तर कुंटणखाने चालवणाऱ्या मॅडमवर त्यांचा दरारा असे.

सोनेरी किनार असलेली पांढरी साडी आणि सोनेरी बटणांचा ब्लाऊज आणि सोनेरी काड्यांचा चष्मा अशा वेशातल्या गंगुबाई कारमधून फिरत.

सोन्याचे दागिने घडवून ते वापरण्याचा त्यांना नाद होता. मुंबईत येऊन अभिनेत्री...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

संजय लीला भन्साळींनी आपल्या नवीन सिनेमाची घोषणा केलीय. आलिया भट्टची मुख्य भूमिका असणाऱ्या या सिनेमाचं नाव आहे 'गंगुबाई काठियावाडी'.


सामग्री: 61व्या वरिष्ठ राज्य अजिंक्यपद आणि महाराष्ट्र केसरी कुस्ती स्पर्धेत शुक्रवारी सनसनाटी निकाल पाहायला मिळाला. माजी डबल महाराष्ट्र केसरी चंद्रहार पाटीलची (निळा पोषाख) लढत हिंगोलीच्या गणेश जगतापशी (नारिंगी पोषाख) होती.

महाराष्ट्र केसरी स्पर्धेत दोन वेळा जिंकलेल्या चंद्रहार पाटीलला (निळ्या पोषाखात ) पहिल्याच फेरीत पराभवाचा धक्का बसला.

डबल महाराष्ट्र केसरी चंद्रहार पाटीलला यंदा पहिल्याच फेरीत पराभवाचा धक्का बसला. हिंगोलीच्या गणेश जगतापनं चंद्रहारला अवघ्या दीड मिनिटांत चीतपट केलं.

हिंगोलीच्या गणेश जगतापनं चंद्रहारला अवघ्या दीड मिनिटांत चीतपट केलं.

पुण्याच्या मुळशी तालुक्यातील भुगावच्या स्व. मामासाहेब मोहोळ क्रीडानगरीत या स्पर्धेचा आखाडा सजला आहे. 'महाराष्ट्र केसरी' किताबाची लढत ही 86 ते 125 किलो या वजनी गटात खेळवली जाते.

या महत्त्वाच्या लढतीसाठी पुण्याच्या मुळशी तालुक्यातील भुगावच्या स्व. मामासाहेब मोहोळ क्रीडानगरीत आखाडा सजला होता.

या गटातील माती आणि मॅटवरील विजेत्यांमध्ये महाराष्ट्र केसरी किताबासाठी लढाई रंगते.  येत्या २४ तारखेला संध्याकाळी महाराष्ट्र केसरी किताबासाठी अंतिम लढाई खेळवली जाईल.

राज्यातील ४५ जिल्हा व शहर तालीम संघातील ९०० मल्ल या स्पर्धेत सहभागी झाले आहेत. माती आणि मॅट (गादी) अशी दोन विभागांत ही कुस्ती स्पर्धा खेळवली जाते.

चंद्रहार पाटीलच्या कामगिरीविषयी महाराष्ट्रातल्या कुस्तीप्रेमींमध्ये उत्सुकता होती, पण त्याला पहिल्याच फेरीत पराभव स्वीकारावा लागला.

अभिजीत काटके (निळा) आणि शिवराज राक्षे (लाल) यांच्यामधील लढतीतला हा महत्त्वाचा क्षण. दुखापतीमुळे ही लढत शिवराजने अर्धवट सोडली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:


सामग्री: 63 वर्षांचे कामत आयुष्यभर मुंबई काँग्रेसमध्ये सक्रिय होते. गेल्याच वर्षी त्यांनी काँग्रेसमधल्या सर्व पदांचा राजीनामा दिला होता. मुंबई काँग्रेसची जबाबदारी संजय निरुपम यांच्याकडे दिल्यामुळे ते नाराज होते. गेल्या वर्षी झालेल्या मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीदरम्यान त्यांनी जाहीरपणे नाराजी बोलूनही दाखवली होती.

सत्तरच्या दशकात त्यांनी विद्यार्थी चळवळीतून राजकारणात प्रवेश केला. 1976 साली ते NSUIचे अध्यक्ष होते. 1984ला ते पहिल्यांदा मुंबईतून लोकसभेवर निवडून गेले. 2003 ते 2008 ते मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. 2009 ते 2011 या काळात ते UPA सरकारमध्ये राज्यमंत्री होते. त्यांनी वेळोवेळी पक्षाची इतर राज्यातील जबाबदारीही स्वीकारली होती.

सोनिया गांधींनी घेतलं अंत्यदर्शन

मनमोहन सिंग यांच्या UPA-2च्या मंत्रिमंडळात गुरुदास कामत यांच्याकडे गृह आणि टेलिकॉम या दोन खात्यांच्या राज्यमंत्रिपदाची जबाबदारी होती. जुलै 2011मध्ये मंत्रिमंडळात खातेबदल करण्यात आला. त्यात कामत यांना पेयजल आणि स्वच्छता मंत्रालय हे कॅबिनेट दर्जाचं मंत्री करण्यात आलं. पण कामत त्या शपथविधीसाठीच आलेच नाहीत.

याविषयी सांगताना महाराष्ट्र टाइम्सचे दिल्लीतले विशेष प्रतिनिधी सुनील चावके सांगतात, "ते खातं त्यांना आवडलं नाही. आपल्यासारख्या ज्येष्ठ व्यक्तीला हे असं कमी दर्जाचं खातं द्यावं याचं त्यांना वाईट वाटलं. त्यांनी तत्काळ राजीनामा दिला. एका अर्थी त्यांना राज्यमंत्री पदावरून बढतीच होती, पण ती त्यांना रुचली नाही. काँग्रसेच्या अलिकडच्या इतिहासात असं काही घडल्याचं हे एकमेव उदाहरण असावं."

2017 साली झालेल्या मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीत ते कमालीचे नाराज होते. नव्याने अध्यक्ष झालेले संजय निरुपम माझ्या समर्थकांची तिकिटं कापत आहेत, असा त्यांचा आरोप होता. पक्षातील जुने नेते पक्ष सोडून जात आहेत, हे वाईट आहे आणि अहमद पटेल यांनी याकडे लक्ष द्यावं, असं ट्वीट त्यांनी केलं होतं. ते प्रचार करायलाही बाहेर पडले नव्हते. अखेरच्या आठवड्यात त्यांनी काही ठिकाणी प्रचार केला.

मुरली देवरा आणि गुरुदास कामत

मुंबई काँग्रेसमध्ये गुरुदास कामत आणि मुरली देवरा असे दोन मोठे गट होते. देवरांचा दबदबा मुंबई शहरात होता तर उपनगरात कामतांचा जोर होता. कामत यांनी स्वतः ईशान्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून चार वेळा विजय मिळवला तरी काँग्रेस पक्ष मुंबईत वाढवण्यात त्यांना मर्यादितच यश मिळालं. गटातटात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते गुरुदास कामत यांचं नवी दिल्लीत निधन झालं आहे. दिल्लीत कामानिमित्त आले असताना त्यांना हार्ट अटॅक आला. हॉस्पिटलमध्ये पोहोचेपर्यंत त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला होता.


सामग्री: 67 वर्षांच्या अकबर यांनी त्यांच्यावर आरोप लावणाऱ्या इतर महिलांविरोधातही कारवाई करण्याचा इशारा दिला आहे. अकबर यांनी इशारा दिल्याच्या काही वेळानंतर प्रिया रमाणी यांनी एक निवेदन जारी केलं.

यात त्यांनी म्हटलं की, "मी माझ्याविरोधातला हा खटला लढण्यास तयार आहे. फक्त सत्यच माझा बचाव करेल."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

तर निर्माती-दिग्दर्शक विंता नंदा यांनी अभिनेते अलोक नाथ यांच्यावर लैंगिक हिंसाचार आणि बलात्काराचे आरोप केले आहेत. प्रत्युत्तरात अलोक नाथ यांनी देखील नंदा यांच्यावर अब्रुनुकसानीचा खटला भरून 1 रुपया दंड देण्यात यावा, अशी मागणी केली आहे. त्याचबरोबर नंदा यांनी माफीनामा लिहून द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

पण कायद्याच्या दृष्टीने प्रिया रामानी आणि विंता नंदा यांच्याकडे काही पर्याय उपलब्ध आहेत का?

या महिलांसमोर काय पर्याय आहे

ज्येष्ठ विधीज्ञ रमाकांत गौड सांगतात की या महिलांकडे दोन पर्याय उपलब्ध आहेत. पहिला तर त्या महिला मॅजिस्ट्रेट किंवा पोलिसांकडे जाऊन तक्रार दाखल करू शकतात की त्यांच्यावर लैंगिक अत्याचार झाले आहेत.

या तक्रारीच्या आधारावर चालणारा खटला जोपर्यंत कोर्टात आहे, तोपर्यंत त्यांच्याविरोधातल्या अब्रुनुकसानीच्या खटल्यावर सुनावणी होऊ शकत नाही. कारण कोर्टात जर हे सिद्ध झालं की लैंगिक छळवणूक झाली होती, तर अब्रुनुकसानीचा दावा आपोआप फेटाळला जाईल.

दुसरा एक पर्याय आहे, पण तो प्रभावी नसल्याचं गौड सांगतात.

या महिला कोर्टाचे समन्स येण्याची वाट पाहू शकतात आणि त्यानंतर ज्यांनी खटला भरला आहे, त्या पक्षाची उलट तपासणी होते. हा तितका प्रभावी पर्याय नाही. कारण प्रभावीपणे उलट तपासणी करू शकतील, असे वकील देशात खूप कमी आहेत.

प्रसिद्ध वकील वृंदा ग्रोवर सांगतात की या महिलांना त्यांनी लावलेले आरोप बरोबर आहेत, हे सिद्ध करण्यासाठी दुसऱ्या पुराव्यांची आणि साक्षीदारांची आवश्यकता पडू शकते. अशा प्रकारात त्यांनी स्वतः दिलेली साक्ष देखील महत्त्वपूर्ण ठरते.

सिव्हिल आणि क्रिमिनल अब्रुनुकसानीच्या खटल्यात काय फरक आहे?

एखाद्या व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचेल, असं लिखाण किंवा वक्तव्य कुणी केल्यास त्याच्यावर अब्रुनुकसानीचा दावा दाखल करता येतो. भारतात दोन प्रकारचे अब्रुनुकसानीचे खटले चालतात - सिव्हिल आणि क्रिमिनल. हे दोन्ही खटले एकदाच भरता येतात, पण दोन्ही खटले वेगवेगळे चालवले जातात.

सिव्हिल प्रकरणात दंडासाठी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी परराष्ट्र राज्यमंत्री एम. जे. अकबर यांनी त्यांच्यावर लैंगिक शोषणाचा आरोप करणाऱ्या पत्रकार प्रिया रामानी यांच्याविरोधात अब्रुनुकसानीचा खटला दाखल केला आहे.


सामग्री: 7 जुलै- मंगळवारी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जागतिक आरोग्य संघटनेतून (WHO) बाहेर पडण्याची प्रकिया सुरू केली आहे. वर्षभरात ही प्रक्रिया पूर्ण होईल.

7 जुलै- याच दिवशी ट्रंप यांनी दुसरा महत्त्वाचा निर्णय घेतला. पत्रकार, पर्यटक, राजनयिक आणि अन्य अमेरिकन अधिकाऱ्यांना तिबेटला जाण्यापासून अडविणाऱ्या चिनी अधिकाऱ्यांच्या व्हिसावर निर्बंध लावण्याचा निर्णय. अर्थात, अशा अधिकाऱ्यांची नेमकी संख्या किती आहे, हे अमेरिकेकडून अजून स्पष्ट करण्यात आलं नाहीये.

7 जुलै- भारताप्रमाणेच अमेरिकासुद्धा टिकटॉकवर बॅन लावण्याच्या विचारात आहे.

5 जुलै- भारत-चीन सीमा वादावर अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी आपण भारतासोबत असल्याचं म्हटलं होतं.

4 जुलै- अमेरिकेनं पुन्हा एकदा आपली तीन जहाजं दक्षिण चीन समुद्रात पाठवली. या भागावर चीनने कायमच आपला दावा सांगितला आहे आणि चिनी सैन्याचे ड्रील इथं सुरू आहेत. 2 जुलै- हाँगकाँगमध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा लागू करण्याच्या चीनच्या निर्णयानंतर अमेरिकेच्या हाऊस ऑफ रिप्रेझेन्टेटिव्हजने हाँगकाँगशी संबंधित नवीन निर्बंधांना मंजुरी दिली. चिनी अधिकाऱ्यांसोबत जी कोणती बँक व्यवसाय करेल, तिला दंड ठोठावण्यात येईल, असं या प्रस्तावात म्हटलं.

30 जून- अमेरिकेच्या फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन (FCC) नं 30 जूनला हुआवे टेक्नॉलॉजीज कंपनी आणि जेडटीई कॉर्पोरेशनला राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका असल्याचं म्हटलं. 5G तंत्रज्ञान क्षेत्रात जगभरात या कंपन्यांचं वर्चस्व आहे.

27 जून- अमेरिकेनं जर्मनीतील आपले सैनिक कमी करून इंडो-पॅसिफिक भागत तैनात करण्याचा निर्णय जूनच्या अखेरीस घेतला.

गेल्या पंधरा दिवसात अमेरिकेनं घेतलेल्या निर्णयांचा प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे संबंध चीनशीच आहे.

या दोन्ही देशांमधील मतभेद तसे नवे नाहीत, मात्र कोव्हिड-19 जागतिक संकटाच्या गेल्या सहा महिन्यांच्या काळात दोन्ही देशांमधला संघर्ष अधिक तीव्रपणे समोर आला आहे.

'चीनने आजार लपवला'

कोव्हिड-19 मुळे जगभरात विशेषतः अमेरिकेत जी काही जीवित-वित्तहानी झाली आहे, त्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी थेट चीनला जबाबदार धरलं आहे. चीननं हा आजार लपवल्याचा आरोप त्यांनी केला होता.

ट्रंप यांनी WHO वरही चीनला पाठिशी घालत असल्याचा आरोप केला होता. कोरोना व्हायरसला त्यांनी अनेकदा 'चायना व्हायरस' म्हणूनही संबोधलं होतं.

कधी तिबेट, कधी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ही बातमी पूर्ण वाचण्याआधी गेल्या काही दिवसात अमेरिकेन सरकारनं घेतलेले काही महत्त्वाचे निर्णय पाहुयात,


सामग्री: 7 रुपयांवर रोजंदारी करणाऱ्या सचिन यांची वार्षिक उलाढाल आता 9 कोटींपर्यंत पोहोचली आहे.

त्यांचा प्रवास आपण जाणून घेणार आहोत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सचिन घाडगे पुणे जिल्ह्यातल्या बारामती तालुक्यातल्या गुणवडी गावात राहतात. त्यांचा डेअरीचा व्यवसाय आहे.


सामग्री: 7 वर्षं उलटूनही सीबीआयकडून हा तपास पूर्ण झालेला नाही. डॉ. दाभोलकर खून प्रकरणाचा तपास वेगाने झाला असता तर कॉ. गोविंद पानसरे, कलबुर्गी आणि पत्रकार गौरी लंकेश यासारख्या विचारवंताचे खून टळले असते, अशी प्रतिक्रिया डॉ. दाभोलकर यांचा मुलगा हमीद दाभोलकर यांनी बीबीसीशी बोलताना दिली आहे.

हमीद दाभोलकर म्हणतात, "सीबीआय तपासातून नरेंद्र दाभोलकर खुनाच्या तपासात गेल्या सात वर्षांच्या मध्ये संशयित मारेकरी आणि त्यांना मदत करणारे लोक यांना अटक झाली आहे त्यांच्यावर आरोपपत्र दाखल झाले आहे उशिराने का होइना सीबीआयने योग्य दिशेने तपास केला. हा तपास अधिक वेगाने झाला असता तर पानसरे, कलबुर्गी आणि गौरी लंकेश ह्यांचे खून टळले असते. डॉ. दाभोलकर प्रकरणातील संशयित बंदुकीची तपासणी लवकर करून सीबीआयने आता खटला तातडीने चालू करणे आवश्यक आहे."

सुरुवातीला हा तपास पुणे पोलीस आणि एसआयटीने मिळून केला. मात्र, वर्षभरातच तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आला होता. सीबीआयने संशियत म्हणून 2016 मध्ये डॉ. विरेंद्र तावडे त्यानंतर 2018 मध्ये शरद कळसकर आणि सचिन अंदुरे तर 2019 मध्ये वकील संजीव पुनाळेकर आणि विक्रम भावे यांना अटक केली होती. मात्र, खुनाचे सूत्रधार कोण, हे अजूनही कळू शकलेलं नाही.

सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येचा तपास सीबीआयकडे सोपवण्यात आल्यानंतर या तपासाची परिणीती डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येच्या तपासासारखी होऊ नये, असं म्हणत पवार यांनी दाभोलकर हत्याप्रकरणातल्या तपासावरही नाराजी व्यक्त केलीय.

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हत्या प्रकरणात शरद पवार यांनी एक पत्रकही जारी केलेलं आहे. या पत्रकात ते लिहितात, "डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या खुनाला आज 7 वर्षं पूर्ण झाली. पण 7 वर्षांनंतरही सीबीआयसारख्या प्रतिष्ठीत तपास यंत्रणेकडून अजूनही तपास पूर्ण न होणं ही वेदनादायी बाब आहे."

मार्च महिन्यात सापडलं होतं पिस्तुल

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे प्रमुख नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येसाठी वापरण्यात आलेलं पिस्तुल समुद्रात सापडल्याची माहिती मार्च 2020मध्ये दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिली होती

नॉर्वेमधील पाणबुडे आणि तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने हे पिस्तुल सीबीआयने शोधल्याची माहिती या अधिकाऱ्यांनी दिली होती. एएनआय़ने केलेल्या ट्वीटमध्ये हे पिस्तुल नक्की त्याच हत्येसाठी वापरले होते का याची तपासणी करण्यात येणार असल्याचं म्हटलं होतं.

यापुर्वी संजीव पुनाळेकर यांना याप्रकरणी अटक...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

20 ऑगस्ट 2013 रोजी पुण्यात मॉर्निंग वॉकला गेलेल्या डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्यावर गोळ्या झाडून त्यांचा खून करण्यात आला. आज त्यांच्या हत्येला 7 वर्षं पूर्ण झाली आहेत. दाभोलकरांच्या हत्येचा तपास 2014 मध्ये सीबीआयकडे सोपवण्यात आला होता.


सामग्री: 7 सप्टेंबरला चांद्रयान-2 चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरण्याच्या प्रयत्नात असताना विक्रम लँडरचा संपर्क तुटला. संपर्क तुटण्याआधी हे यान चंद्रापासून केवळ 2.1 किमी अंतरावर होतं.

विक्रम लँडरचा जिथं इस्रोशी संपर्क तुटला होता, त्या ठिकाणापासून उत्तर-पश्चिम दिशेला 750 मीटर अंतरवार हे अवशेष सापडले असल्याचं नासानं म्हटलं आहे.

षण्मुगम सुब्रमण्यम यांना विक्रम लँडरचे अवशेष सापडले आणि त्यासंबंधी त्यांनी नासाला कळवलं. आपल्या या शोधाबद्दल बीबीसीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, की विक्रम लँडरचा छोटासा मला भाग सापडला. मी सांगितलेल्या ठिकाणाभोवती नासानं शोध घेतला. त्यानंतर चंद्राच्या पृष्ठभागावर इतर अवशेष सापडले.

"आम्हाला विक्रम लँडरचं शेवटचं लोकेशन माहित होतं. त्यामुळं त्या परिसरातच ते असावं, असा अंदाज होता. त्यामुळं आम्ही 2x2 पिक्सेल क्षेत्रात शोध घेतला. विक्रम लँडर अत्यंत छोटा आहे, त्यामुळं आम्ही प्रत्येक पिक्सेलचा बारकाईनं शोध घेतला. तिथं सर्वसामान्य स्थितीपेक्षा वेगळं चित्र दिसल्यावर 'नासा'ला तसा मेल केला," असं सुब्रमण्यम यांनी म्हटलं.

"रॉकेट लॉन्च पाहण्याची आवड होती. त्यामुळं अवकाश संशोधन क्षेत्रात मला पहिल्यापासूनच रस होता. त्यामुळंच या क्षेत्रात आलो. मी मूळचा मेकॅनिकल इंजिनिअर आहे. आयटी प्रोफेशनल आहे. सुरूवातील मी वेबसाईट आणि अॅप्स तयार करायचो," असंही त्यांनी सांगितलं.

 विक्रम लँडरचा संपर्क तुटल्यानंतर या मोहिमेच्या यशापयशासंबंधी घेतलेला हा आढावा.

अंतराळ मोहिमांच्या इतिहासात नाव कोरण्याची भारताची संधी थोडक्यात हुकली. सगळं व्यवस्थित पार पडलं असतं तर चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर अंतराळयान उतरवणारा भारत पहिला देश ठरला असता.

यापूर्वी अमेरिका, चीन आणि रशियाने चंद्राच्या पृष्ठभागावर सॉफ्ट लँडिंग केलं होतं. मात्र, दक्षिण ध्रुवावर कुणीही गेलं नव्हतं. दक्षिण ध्रुवावर जाणं अवघड आहे. भारताचं चांद्रयान चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवापासून 2.1 किमी दूर राहण्यामागे हेदेखील एक महत्त्वाचं कारण आहे.

चंद्रयान-2 चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरणार तेवढ्यात लँडर विक्रमचा संपर्क तुटला. संपर्क तुटण्याआधी हे यान चंद्रापासून केवळ 2.1 किमी अंतरावर होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हेदेखील या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी इस्रोच्या बंगळुरूतल्या मुख्यालयात गेले होते. मात्र, अखेरच्या क्षणी चंद्रयान-2 चा 47 दिवसांचा प्रवास अपुरा राहिला.

इस्रोचा हा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चंद्राच्या पृष्ठभागावर 'चांद्रयान 2'च्या विक्रम लँडरचे अवशेष सापडल्याची माहिती अमेरिकेची अवकाश संशोधन संस्था 'नासा'नं दिलीये. 'नासा'नं विक्रम लँडरच्या अवशेषांचा फोटोही प्रसिद्ध केला आहे.


सामग्री: 70च्या दशकात वॉटरगेट प्रकरणाचे उद्गाते पत्रकार आणि लेखक बॉब वूडवर्ड यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे. डिसेंबर 2019 ते जुलै 2020 या कालावधीत ट्रंप यांची अठरा वेळा मुलाखत घेतल्याचा दावा वुडवर्ड यांनी केला आहे. पुस्तकात म्हटलं आहे की "अमेरिकेत कोरोनाने पहिला मृत्यू होण्याआधीच ट्रंप यांनी वुडवर्ड यांना सांगितलं की हा महाभयंकर असा आजार आहे".

कोरोनासंदर्भात नागरिकांमध्ये गोंधळ उडू नये असं ट्रंप यांना वाटत होतं. दरम्यान अमेरिकेत आतापर्यंत कोरोनामुळे 90 हजारहून अधिक जणांचा मृत्यू झाला आहे. बुधवारी अमेरिकेतील प्रसारमाध्यमांमी ट्रंप आणि वुडवर्ड यांच्यातील संवादाचा काही भाग प्रकाशित केला. यामध्ये कोरोना संकट, वंशवाद आणि अन्य मुद्यांचा समावेश आहे. वुडवर्ड यांचं #रेज' हे पुस्तक 15 सप्टेंबरला प्रकाशित होणार आहे.

कोरोना किती विनाशकारी आहे याविषयी ट्रंप यांना पूर्ण कल्पना होती. मात्र सार्वजनिक पातळीवर त्यांनी कधी हे सांगितलं नाही. फेब्रुवारीत वुडवर्ड यांच्याशी झालेल्या संभाषणादरम्यान कोरोना हा फ्ल्यूपेक्षा गंभीर आणि धोकादायक असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं. हा आजार हवेच्या माध्यमातून पसरतो. तुमचा त्याच्याशी संपर्क येण्याची म्हणजे स्पर्श करण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही श्वास घेतलात तर तो तुमच्या श्वासावाटे शरीरात शिरतो. त्यामुळेच सर्वसाधारण फ्ल्यूपेक्षा अधिक धोकादायक आहे असं ट्रंप म्हणाले होते.

फेब्रुवारी महिन्यातच ट्रंप असंही म्हणाले होती की कोरोना विषाणूचा फैलाव नियंत्रणात आहे आणि लवकरच कोरोनाबाधितांची संख्या शून्यावर येईल. याच महिन्यात कोरोना धोकादायक असल्याचं त्यांनी सार्वजनिक व्यासपीठावर सांगितलं. 10 मार्चला ते म्हणाले, नागरिकांना शांत राहावं. कोरोना निघून जाईल. नऊ दिवसांनंतर अमेरिकेत कोरोना संकटाला राष्ट्रीय आपत्ती म्हणून घोषित करण्यात आलं तेव्हा ट्रंप वुडवर्ड यांना म्हणाले, मी कोरोनाला कमी लेखू इच्छित होतो. आताही मी कोरोनाला मोठं करू इच्छित नाही. लोकांमध्ये भीतीचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही.

व्हाईट हाऊसची प्रतिक्रिया

बुधवारी पत्रकारांशी बोलताना ट्रंप म्हणाले, "लोकांमध्ये भयाचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही. लोकांमध्ये अफरातफरीचं माजावी असंही मला वाटत नाही. आम्हाला आत्मविश्वास दाखवायचा होता, आमची ताकद दाखवायची होतं".

वुडवर्ड यांच्या पुस्तकासंदर्भात ते म्हणाले, "हे पुस्तक म्हणजे राजकीयदृष्ट्या माझ्यावरील हल्ला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सर्वसाधारण तापाच्या तुलनेत कोरोनाचा धोका प्रचंड असल्याचं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना माहिती होतं. मात्र त्यांनी जाणीवपूर्वक कोरोनाचा धोका मोठा असल्याचं सांगितलं नाही असं एका पुस्तकात म्हटलं आहे.


सामग्री: 71 वर्षांच्या दिलीबाबूंना म्हणूनच कदाचित मॉडेल म्हणून काम करण्याची ही संधी मिळाली असावी.

चेन्नईच्या प्रतिष्ठित गव्हर्नमेंट कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्समध्ये अशा ज्येष्ठ नागरिकांना विद्यार्थ्यांच्या कलाकृतींसाठी मॉडलचं काम दिलं जातं.

"मी कित्येक तास असा स्तब्धपणे आहे त्या पोझिशनमध्ये बसून राहू शकतो. काही वेळानंतर थोडा आराम करतो. मी जेव्हा पुन्हा कामाला बसतो तेव्हा माझ्या चेहऱ्यावर तेच भाव असतात," दिलीबाबू आपल्या कामाच्या स्वरुपाबद्दल बीबीसीला सांगत होते.

विद्यार्थ्यांना चित्रकला किंवा शिल्पकला शिकण्यासाठी मॉडल्सची आवश्यकता असते. या मॉडल्सकडे पाहून विद्यार्थी हुबेहूब चित्रं रेखाटतात किंवा शिल्पं साकारतात.

"ही मुलं माझी चित्रं अगदी हुबेहूब काढतात. माझ्यात आणि त्या चित्रांत तुम्हाला किंचितही फरक दिसणार नाही, " दिलीबाबू सांगतात.

"कधीकधी ही मुलं त्यांच्या कामात इतकी गढून जातात की, त्यांना आजूबाजूचं, वेळेचं भानही राहात नाही. मी बऱ्याचदा त्यांचं काम कधी संपेल याची वाट बघत बसून राहतो," दिलीबाबू म्हणतात.

शिल्प पूर्ण होईपर्यंत त्यांना कित्येक तास बसून राहावं लागतं

एक दोन नाही तर दिलीबाबूंची तब्बल दहा मातीची अपूर्ण शिल्पं मला फाइन आर्ट्स कॉलेजच्या स्टुडिओमध्ये दिसली. एका उंच खुर्चीवर दिलीबाबू स्तब्धपणे बसलेले होते.

स्टुडिओच्या खिडकीतून उष्ण झळा येत होत्या. त्या वाऱ्यावर दिलीबाबूंचे केस उडत होते, पण ते जागेवरून तसूभर हलले नाहीत. त्या झळांमुळे आपण त्रासलो आहोत असे भाव त्यांच्या चेहऱ्यावर अजिबात दिसले नाहीत.

मॉडेल म्हणून काम करण्यासाठी दिलीबाबूंना रोजचे 200 रुपये मिळतात. त्यांची शिफ्ट आठ तासांची असते. गेल्या तीन वर्षांपासून ते न चुकता सकाळी ठरलेल्या वेळेत कॉलेजमध्ये येतात आणि संध्याकाळपर्यंत कॉलेजमध्येच असतात.

हे काम करण्याचं एक कारण आहे असं ते सांगतात. "गेल्या वर्षी माझ्या पत्नीचं-  माहेश्वरी हिचं निधन झालं. ती नसल्यानं मला घर खायला उठतं."

"माहेश्वरी नाही. त्यामुळे मला घरी थांबावंसंच वाटत नाही. म्हणून मी इथे येतो. ही मुलं माझ्या नातवंडांच्या वयाची आहेत", ते सांगतात.

"या मुलांबरोबर माझा वेळ चांगला जातो. इथलं काम आटोपलं की, मी सिटी सेंटर मॉलला जातो. तिथे काम करतो आणि तिथेच झोपतो. सकाळी घरी जाऊन आवरतो आणि पुन्हा इकडे येतो," दिलीबाबू सगळा दिनक्रमच सांगतात.

"या मुलांचा माझ्यावर खूप जीव आहे. माझा वाढदिवस होता, त्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चेहऱ्यावर न लपणाऱ्या सुरकुत्या, सडपातळ बांधा, साधीशीच लुंगी नेसलेली... चेहऱ्यावर हलकं स्मित मात्र कायम आणि पांढऱ्या केसांची स्टाईल अगदी तामिळ फिल्मस्टार रजनीकांतची असते तशी...


सामग्री: 72 वर्षांचे कमलनाथ मध्य प्रदेशाल्या छिंदवाड्याचे विद्यमान खासदार आहेत. ते गेल्या 3 दशकांपासून तिथून निवडून येत आहेत.

कमलनाथ मूळचे उत्तर प्रदेशातले असून कानपूरमध्ये त्यांचा जन्म झाला आहे. प्रसिद्ध डून स्कूलमधून त्याचं शिक्षण झालं आहे.

 कमलनाथ कोलकात्यातील सेंट झेविअर्स कॉलेजचे विद्यार्थी आहेत. कोलकात्यातच त्यांनी त्यांचा व्यापार सुरू केला.

कमलनाथ यांनी राजकीय भूमी मात्र सुरुवातीपासूनच मध्य प्रदेश राहिली आहे.

माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांचे ते जवळचे मित्र होते. राजीव गांधी यांनीच त्यांना छिंदवाड्यातून लोकसभेसाठी उमेदवारी दिली होती.

कमलनाथ यांनी मनमोहन सिंग सरकारच्या काळात वाणिज्य आणि उद्योग, शहरी विकाससारखी वेगवेगळी महत्त्वाची खाती सांभाळली आहेत.

1980 पासून ते सातत्यांने छिंदवाडा मतदारसंघाचं प्रतिनिधित्व करत आहेत. 1996 च्या निवडणुकांचा मात्र त्याला अपवाद आहे.

मध्य प्रदेशातल्या निवडणुकांच्या आधी राहुल गांधी यांनी त्यांच्यावर मध्य प्रदेश काँग्रेसच्या प्रदेशाध्यक्षपदाची धुरा दिली होती.

 हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मध्य प्रदेशचे पुढचे मुख्यमंत्री म्हणून काँग्रेसकडून कमलनाथ यांचं नाव आघाडीवर आहे.


सामग्री: 73 व्या वर्षी जुळ्यांना जन्म देणाऱ्या आजीबाई

या महिलेचं नाव येरामती मंगायम्मा आहे. बुधवारी सकाळी साडे दहा वाजता सी-सेक्शन म्हणजेच सिझेरियन डिलिव्हरी झाली.

हे सी-सेक्शन करणाऱ्या गायनॅकोलॉजिस्ट डॉ. उमा शंकर यांनी बीबीसी तेलुगुला सांगितलं, "आई आणि जुळ्या मुली सर्वांची प्रकृती उत्तम आहे. या मुली पुढचे 21 दिवस डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली असतील."

जुळ्या मुलींना जन्म देणाऱ्या येरामती सर्वांत वयोवृद्ध महिला ठरतील, अशी अपेक्षा आहे. यापूर्वी 2006 साली स्पेनच्या मारिया डेल यांनी वयाच्या 66व्या वर्षी बाळाला जन्म दिला होता.

मात्र, काही लोकांच्या मते हा रेकॉर्ड भारतातल्याच ओमकारी पनवार यांच्या नावावर आहे.

त्यांच्याविषयी सांगितलं जातं की त्यांनी 2007 साली वयाच्या 70व्या वर्षी जुळ्या मुलांना जन्म दिला होता.

जोडप्याने अनेक वर्ष केल्या हॉस्पिटलच्या वाऱ्या

जुळ्या मुलींना जन्म दिल्यानंतर मंगायम्मा अतिशय आनंदात आहेत. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "लोक मला गोदरालु (वांझ) म्हणायचे. मी खूप दुःख सहन केलं आहे. म्हणूनच मी बाळाला जन्म देण्याचा निर्णय घेतला. माझ्या आयुष्यातला हा सर्वोच्च आनंदाचा क्षण आहे."

या महिलेचे पती सीताराम राजाराव यांनी सांगितलं, "मी आता आनंदी आहे. हे सगळं या डॉक्टरांमुळे शक्य झालं आहे. आम्ही अनेक हॉस्पिटल्समध्ये अनेक प्रकार करून बघितले. शेवटी आम्ही आणखी एक प्रयत्न करण्यासाठी या हॉस्पिटलमध्ये आलो. इथे आल्यावर दोनच महिन्यात माझ्या पत्नीला दिवस गेले. आम्ही गेल्या 9 महिन्यांपासून याच हॉस्पिटलमध्ये आहोत. लोक आम्हाला वांझ म्हणायचे. आता हे सर्व संपलं आहे. आम्ही या दोन्ही मुलींचं उत्तम संगोपन करू."

हे जोडपं पूर्व गोदावरी जिल्ह्यातल्या नेल्लापर्तिपडू गावचे आहेत.

22 मार्च 1962 रोजी या दोघांचं लग्न झालं होतं. बाळासाठी या जोडप्याने अनेक हॉस्पिटलचे उंबरठे झिजवले.

काही दिवसांपूर्वी या जोडप्याच्याच भागात राहणाऱ्या एका 55 वर्षांच्या महिलेला आयव्हीएफ तंत्राने बाळ झालं. तेव्हा या जोडप्यानेही या तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून पुन्हा एकदा प्रयत्न करण्याचा निर्णय घेतला.

गेल्या वर्षी हे जोडपं गुंटूर जिल्ह्यातल्या या हॉस्पिटलमध्ये दाखल झालं. डॉक्टर उमा शंकर यांनी दोघांच्याही सर्व चाचण्या केल्या आणि नंतर उपचारांना सुरुवात केली.

आयव्हीएफ तंत्रज्ञान काय आहे?

वाढत्या वयानुसार स्त्रीच्या अंडाशयात बिजांडांची संख्या कमी कमी होत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आंध्र प्रदेशातल्या गुंटूर जिल्ह्यात 73 वर्षांच्या एका महिलेनी जुळ्या मुलींना जन्म दिला आहे.


सामग्री: 8 फेब्रुवारीला 5 महिला खेळाडूंची नामांकन जाहीर झाल्यानंतर संपूर्ण भारतभरातून तसंच जगभरातून लोकांनी आपल्या आवडत्या खेळाडूला मत दिलं आहे.

या महिला खेळाडूंमध्ये नेमबाज मनू भाकर, अॅथलिट द्युती चंद, बुद्धिबळपटू कोनेरू हंपी, कुस्तीपटू विनेश फोगट आणि सध्याची भारतीय महिला हॉकी टीमची कॅप्टन राणी रामपाल यांचा समावेश आहे.

ज्या महिला खेळाडूला सर्वाधिक मतं मिळतील तिची निवड इंडियन स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 म्हणून केली जाईल.

 दिल्लीमध्ये होणाऱ्या एका व्हर्चुअल समारंभात 8 मार्चला विजेतीची घोषणा केली जाईल. याचे निकाल बीबीसीच्या भारतीय भाषांच्या साईटवर तसंच बीबीसी स्पोर्ट्स वेबसाईटवर जाहीर केले जातील.

या समारंभात बीबीसी दीर्घकाळ कारकिर्द गाजवलेल्या एका महिला खेळाडूचा जीवनगौरव पुरस्कार देऊन सन्मान करेल, तसंच नवोदित खेळाडूंचाही या समारंभात सत्कार केला जाईल.

ज्येष्ठ क्रीडा पत्रकार, क्रीडा क्षेत्रातले तज्ज्ञ, लेखक आणि बीबीसीच्या संपादकांनी या नावांची निवड केली आहे.

गेल्या वर्षी बॅडमिंटनपटू पीव्ही सिंधूची निवड वर्षातली सर्वश्रेष्ठ महिला खेळाडू म्हणून झाली होती तर पीटी उषा यांना जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं होतं.

यंदा नामांकन झालेल्या पाच महिला खेळाडू या आहेत.

1. मनू भाकर

वय - 19 वर्षं*, खेळ - नेमबाजी (एअरगन शूटिंग)

मनू भाकर

वयाच्या सोळाव्या वर्षी मनू भाकरने आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा फेडरेशन वर्ल्ड कप स्पर्धेत 10 मीटर एअर पिस्टल - महिला या प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. असं करणारी ती सर्वात कमी वयाची भारतीय बनली.

मनू भाकरने 2018 च्या युथ ऑलिम्पिक्समध्येही सुवर्णपदक जिंकलं होतं.

मनू भाकर: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

त्याच वर्षी तिने राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये महिलांच्या 10 मीटर एअर पिस्टल प्रकारात 240.9 पॉइंट्स मिळवून नवा विक्रम प्रस्थापित केला होता. 2019 मध्ये तिने नेमबाजीच्या वर्ल्ड कप फायनलमध्ये याच प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं.

2. द्युती चंद

वय - 25, खेळ - अॅथलेटिक्स

द्युती चंद

द्युती चंद महिलांच्या 100 मीटर धावणे या प्रकारत सध्याची राष्ट्रीय चॅम्पियन आहे. 2019 मध्ये झालेल्या वर्ल्ड युनिर्व्हसाईड स्पर्धेत तिने 100 मीटर प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. तिला 2020 मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं. द्युती चंद फक्त तिसरी अशी भारतीय महिला आहे जी ऑलिम्पिकमध्ये...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इंडियन स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयरसाठीचं मतदानाची मुदत आता संपली आहे.


सामग्री: 8 फेब्रुवारीला मतदान पार पडल्यानंतर संध्याकाळी एक्झिट पोलने आपले अंदाज वर्तवले आहेत. आम आदमी पार्टीला स्पष्ट बहुमत मिळेल असं बहुतांश एक्झिट पोल वर्तवणाऱ्या संस्थांनी म्हटलं आहे.

भाजप नेते मनोज तिवारी म्हणाले "हे एक्झिट पोल फेल होतील. आम्हाला 48 पेक्षा जास्त जागा मिळतील. आमचंच सरकार स्थापन होईल. आतापासून ईव्हीएमला दोष देण्याचं वातावरण तयार करू नका."

तर आपने दावा केलाय की विजय त्यांचाच होणार आहे. पक्षाचे नेते आणि उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांनी ट्वीट करून म्हटलंय की "आम्ही मोठ्या फरकाने जिंकणार आहोत."

मनोज तिवारी यांनी केलेल्या दाव्यामुळे लोकामध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली आहे.

त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या माध्यमातून भाजप नेते तिवारी यांच्यावर निशाणा साधला आहे. ते म्हणतात भाजपचे नेते मतदानाचे आकडे देत आहेत. मतदान संपून 24 तास उलटून झाले अजून तुम्ही टक्केवारी जाहीर केली नाही. तुम्ही अजूनही म्हणत आहात की डेटा गोळा केला जात आहे. निवडणूक आयोगाचं नेमकं काय सुरू आहे. मतदानाचा फायनल आकडा हा भाजप ऑफिसमधून निघतो का? असा टोला त्यांनी लगावला.

आम आदमी पक्षाने ही निवडणूक अरविंद केजरीवाल आणि त्यांनी केलेल्या विकास कामांभोवती ठेवली. आपने आपलं रिपोर्ट कार्डच जनतेसमोर ठेवलं. शिक्षण आणि आरोग्य खात्यांमध्ये केलेल्या सुधारणा बघा असं म्हणत आपने मतं मागितली. तर भाजपच्या प्रचाराचा जोर हा राष्ट्रवादावर होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्ली विधानसभेच्या निवडणुकांचं मतदान पार पडल्यानंतर दिल्लीची बाजी कोण मारणार याबद्दलची उत्सुकता शिगेला पोहचली आहे. आम आदमी पार्टी, भारतीय जनता पक्ष आणि काँग्रेस या तीन प्रमुख पक्षात दिल्लीत 70 विधानसभांच्या जागांसाठी लढत झाली.


सामग्री: 8 मार्च 2021 पर्यंत अमरावतीत लॉकडाऊन वाढवण्यात आला आहे. अमरावती महापालिका, अचलपूर तसेच जिल्ह्यातील अंजनगाव सुर्जी तालुका नव्याने कंटेंमेन्ट झोन म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत. त्या ठिकाणीही लॉकडाऊन राहणार आहे.

विदर्भात कोव्हिड-19 चा संसर्ग मोठ्या प्रमाणात पसरू लागलाय. मुंबई, पुणे या महानगरांना मागे टाकत अमरावती जिल्हा कोव्हिड-19 चा हॉटस्पॉट बनलाय. दिवसागणिक अमरावतीत कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत वाढ होत आहे.

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागाचे सल्लागार डॉ. सुभाष साळुंके बीबीसीशी बोलताना सांगतात, "अमरावतीत कोव्हिड-19 व्हायरसची पसरण्याची क्षमता (Transmission Capacity) वाढल्याचं दिसून आलंय."

पूर्व विदर्भातील या जिल्ह्यात कोव्हिड-19 चा संसर्ग पसरण्याचं नेमकं कारण काय? कोव्हिड-19 चा मोठ्या प्रमाणावर उद्रेक कोणत्या कारणांमुळे झाला?  हे आम्ही तज्ज्ञांकडून जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

व्हायरसचं म्युटेशन कारणीभूत?

अमरावतीमध्ये वाढणाऱ्या रुग्णसंख्येमागे म्युटेशन झालेला व्हायरस कारणीभूत आहे? यावर डॉ. साळुंके म्हणतात, "हे एक कारण असू शकतं. यावर सखोल संशोधन होणं गरजेचं आहे."

दुसरीकडे,  या वाढीची कारणे शोधण्याचा सर्वतोपरी प्रयत्न करण्यात येत आहे. या भागातील करोना विषाणूच्या जनुकीय रचनेमध्ये काही बदल झालेला आहे का, या संदर्भातही पाहणी करण्यात येत आहे असे आरोग्य विभागाने स्पष्ट केले आहे.

अमरावतीमधील चार कोरोनाग्रस्त रुग्णांचे नमुने जिनोम सिक्वेंसिंगसाठी पुण्याच्या बी.जे.मेडिकल कॉलेजमध्ये पाठवण्यात आले होते.

बी. जे. मेडिकल कॉलेजच्या मायक्रोबायलॉजी विभागाचे प्रमुख प्रो. डॉ. राजेश कार्यकर्ते सांगतात, "या चार नमुन्यांमध्ये आम्हाला E484Q हे म्युटेशन आढळून आलं. हे एक एस्केप म्युटेशन आहे. स्पाईक प्रोटीनमध्ये म्युटेशन झाल्याने शरीरातील एंटीबॉडी याला कमी प्रमाणात ओळखतात."

"त्याचसोबत व्हायरसमध्ये D614G म्युटेशन झालेलं आढळून आलं. हे म्युटेशन जगभरात पहायला मिळालयं. हे एक फास्ट स्प्रेडिंग म्युटेशन आहे. पण, आपल्याकडे यूके, दक्षिण अफ्रिका आणि ब्राझिलमधील म्युटेशन आढळून आलेलं नाही," असं डॉ. कार्यकर्ते पुढे म्हणाले.

तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक व्हायरस आपली जनुकिय संरचना बदलतो. याला म्युटेशन म्हणतात. कोरोना व्हायरसचे जगभरात आत्तापर्यंत अनेक म्युटेशन आढळून आले आहेत.

डॉ. ऋषीकेश नागलकर सांगतात, "अमरावतीत 19 केसेसमध्ये म्युटेशन...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन अमरावती शहरात पुन्हा आठ दिवसांचा लॉकडाऊन वाढवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.


सामग्री: 8 मे 1999. पाकिस्तानच्या 6 नॉर्दर्न लाईट इंफंट्रीचे कॅप्टन इफ्तेकार आणि लान्स हवालदार अब्दुल हकीम 12 सैनिकांसोबत कारगिलच्या आजम चौकीमध्ये बसलेले होते. काही अंतरावरच काही भारतीय गुराखी त्यांची गुरं चारण्यासाठी गेले होते.

या गुराख्यांना ताब्यात घ्यावं का याविषयी पाकिस्तानी सैनिकांनी आपसांत चर्चा केली. पण कोणीतरी म्हणालं की जर त्यांना बंदीवान केलं तर ते आपलंच अन्न खातील, जे आपल्यासाठीही पुरेसं नाही. म्हणून मग या गुराख्यांना जाऊ देण्यात आलं. साधारण दीड तासानंतर हे गुराखी भारतीय सैन्याच्या 6-7 जवानांसोबत परतले.

या सैनिकांनी आपल्या दुर्बिणी रोखत त्या भागाची पहाणी केली आणि ते निघून गेले. साधारण 2 वाजण्याच्या सुमारास एक लामा हेलिकॉप्टर तिथे उडत आलं.

ते इतकं खाली आलं की कॅप्टन इफ्तेकारना त्या हेलिकॉप्टरचा पायलट स्पष्ट दिसत होता. कारगिलच्या उंच डोंगरांवर पाकिस्तानी सैनिक चढून बसले असून त्यांनी हा भाग ताब्यात घेतल्याचं तेव्हा पहिल्यांदाच भारतीय सैनिकांच्या लक्षात आलं.

'विटनेस टू ब्लंडर - कारगिल स्टोरी अनफोल्ड्स' हे कारगिलवरचं प्रसिद्ध पुस्तक लिहिणारे पाकिस्तानी सैनाचे निवृत्त कर्नल अशफाक हुसैन यांनी बीबीसीला सांगितलं, "मी स्वतः कॅप्टन इफ्तेकार यांच्याशी बोललो. त्यांनी मला सांगितलं की दुसऱ्या दिवशी परत भारतीय सैन्याचं लामा हेलिकॉप्टर तिथे आलं आणि त्यांनी आजम, तारिक आणि तशफीन चौक्यांवर जोरदार गोळीबार केला. भारतीय हेलिकॉप्टरवर गोळीबार करण्याची परवानगी कॅप्टन इफ्तेकार यांच्या बटालियनने मुख्यालयाकडे मागितली होती, पण त्यांना ही परवानगी देण्यात आली नाही. कारण मग यामुळे भारतीयांसाठीचं 'सरप्राईज एलिमेंट' संपलं असतं. "

भारतातलं राजकीय नेतृत्त्व अंधारात

पाकिस्तानकडून भारताच्या हद्दीमध्ये मोठ्या प्रमाणात घुसखोरी करण्यात आली असल्याची जाणीव भारतीय सैन्याच्या अधिकाऱ्यांना झाली खरी, पण त्यांना असं वाटलं की हे आपण आपल्या पातळीवरच हाताळू शकतो. म्हणूनच हे राजकीय नेत्यांना सांगण्याची गरज त्यांना वाटली नाही.

जसवंत सिंह यांचे पुत्र आणि इंडियन एक्स्प्रेसचे एकेकाळी संरक्षणविषयक पत्रकार असणारे मानवेंद्र सिंह सांगतात, "माझा एक मित्र तेव्हा लष्कराच्या मुख्यालयात काम करायचा. त्याने फोन करून भेटायला बोलवलं. मी त्याच्या घरी गेलो. त्याने मला सांगितलं की सीमेवर काहीतरी गडबड झाली असून घुसखोरी मोडून काढण्यासाठी एक अख्खी पलटण हेलिकॉप्टरने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

20 वर्षांपूर्वी कारगिलच्या पर्वतांवर भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान युद्ध झालं. पाकिस्तानी सैनिकांनी कारगिलच्या डोंगरांवर घुसखोरी करत मोर्चेबांधणी केली, आणि युद्धाला सुरुवात झाली. कारगिल युद्धाला आता 20 वर्ष पूर्ण होत आहेत. या युद्धाच्या आठवणी आणि माहिती सांगणारा हा लेख


सामग्री: 80 आणि 90 च्या दशकात लोकप्रिय झालेल्या रामायण ही मालिका पुन्हा दाखवणार असल्याचं दूरदर्शनने जाहीर केलं. रामायणाचे रोज 2 भाग सकाळ - संध्याकाळ प्रसारित होऊ लागले आणि त्याला तुडुंब प्रतिसाद मिळाला. पाठोपाठ महाभारत, ब्योमकेश बक्षी, शक्तीमान या सगळ्यांनीही कमबॅक केला.

गंमतीची गोष्ट म्हणजे या मालिका पाहणाऱ्यांमधली एक पिढी अशी होती, जिने लहान वा तरूण असताना या मालिका पाहिल्या होत्या आणि आता पुढची पीढी त्यांच्यासोबत पहिल्यांदाच ही मालिका पाहात होती.

प्रेक्षकांचा तुडुंब प्रतिसाद

लॉकडाऊनच्या काळात पुनर्प्रसारित झालेले रामायणाचे पहिले चार एपिसोड्स तब्बल 17 कोटी लोकांनी पाहिले. याचा प्रत्येक भाग 3.4 कोटी ते 5.1 कोटी लोकांनी पाहिला. परिणामी दूरदर्शन ही त्या काळात सर्वाधिक पाहिली जाणारी वाहिनी ठरली.

यापूर्वी दूरदर्शनच्या नंबर पहिल्या 10 वाहिन्यांमध्येही लागत नव्हता. रामायणाचा 16 एप्रिलला प्रसारित झालेला भाग तब्बल 7.7 कोटी लोकांनी पाहिला. जगभरात सगळ्यात जास्त लोकांनी पाहिलेला टीव्ही शो असा वर्ल्ड रेक़ॉर्ड यादिवशी घडला. याआधी 'द बिग बँग थिअरी'चा शेवटचा भाग 1.8 कोटी लोकांनी पाहिला होता. तर गेम ऑफ थ्रोन्सचा शेवटचा भाग 1.93 कोटी लोकांनी पाहिल्याची नोंद झाली होती.

रामायणाला अशी लोकप्रियता पहिल्यांदाच मिळालेली नाही. 1987-88 मध्ये पहिल्यांदा या मालिकेचं प्रसारण झालं, तेव्हाही या मालिकेने प्रेक्षकांना टीव्हीसमोर खिळवून ठेवलं होतं. सुरुवातीला ही मालिका 52 भागांची असणार होती. पण या मालिकेला मिळालेला उदंड प्रतिसाद आणि लोकप्रियता लक्षात घेत भागांची संख्या वाढवून 78 करण्यात आली.

1987 मध्ये रामायण प्रसारित व्हायला सुरुवात झाली आणि रस्ते ओस पडू लागले. लोक एकत्र येऊन टीव्हीवर ही मालिका पाहायचे. त्या काळात तब्बल 8 ते 10 कोटी लोकांनी रामायणाचं प्रसारण पाहिलं होतं. जाहिरातदार आणि प्रेक्षकांवरचा या मालिकेचा प्रभाव अजूनही तितकाच असल्याचं या पुनर्प्रसारणादरम्यान पहायला मिळालं.

38 वर्षांच्या सपना पटेल सांगतात, "लोक अगदी न चुकता दिवसातून दोनदा, म्हणजे सकाळ - संध्याकाळी रामायण बघताहेत. मी 1980 च्या दशकात लहानाची मोठी झाले. माझ्यासाठी हे जुन्या आठवणी जागणारं आहे. तेव्हा रविवारी सकाळी आम्ही सगळे कुटुंबीय आणि शेजारी टीव्हीसमोर जमा व्हायचो. रस्ते ओस पडायचे. आता घरी बसून कंटाळा आला असताना वेळ घालवायचा हा चांगला पर्याय आहे."

विविध पिढ्यांना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतामध्ये लॉकडाऊन घोषित करण्यात आल्यानंतर दूरदर्शनने एक घोषणा केली...घरात बसून वेळ कसा घालवायचा असा प्रश्न पडलेल्या अनेकांसाठी ही घोषणा 'टाइम मशीन' सारखी होती...जुन्या काळात रममाण व्हायला लावणारी.


सामग्री: 89 लाख शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ होईल, असं सरकारनं जून 2017मध्ये म्हटलं, पण दोन वर्षं उलटल्यानंतर केवळ 43 लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यांवर 18 हजार कोटी रुपये जमा करण्यात आले आहेत.

महाराष्ट्र सरकारनं जून 2017मध्ये राज्यात 'छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना-2017' लागू केली.

ज्या शेतकऱ्यांचं कर्ज दीड लाख रुपयांच्या आत आहे, त्यांचं कर्ज सरसकट माफ करण्यात आलं. शेतकरी अल्पभूधारक आहे की नाही, हे विचारात न घेता ही योजना लागू झाली.

ज्या शेतकऱ्यांचं कर्ज दीड लाख रुपयांहून जास्त आहे, त्यांनाही या योजनेचा काही अंशी फायदा मिळणार आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज्यातल्या 89 लाख शेतकऱ्यांना 'छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना-2017' म्हणजेच कर्जमाफी योजनेचा लाभ होईल असं सरकारनं जून 2017च्या शासन निर्णयात नमूद केलं होतं.


सामग्री: 9 मार्च 2006...शिवसेनेतून बाहेर पडलेल्या राज ठाकरे यांनी आपल्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना या नवीन पक्षाची स्थापना केली. 13 वर्षांच्या राजकीय वाटचालीत मनसेनं अनेक चढउतार पाहिलेत.

पक्षाच्या स्थापनेनंतर झालेल्या पहिल्या विधानसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे 13 आमदार निवडून आले. त्यानंतर मात्र मनसेला असं यश मिळालं नाही. सभांना गर्दी खेचणाऱ्या राज ठाकरेंना या गर्दीचं रुपांतर मतांमध्ये करता आलं नाही. मनसेचं प्रभावक्षेत्रही मुंबई आणि काही प्रमाणात नाशिकपलीकडे विस्तारलं नाही.

या काळात राज ठाकरेंनीही आपल्या भूमिका अनेकदा बदलल्या. माझ्या हातात सत्ता आली तर महाराष्ट्र सुतासारखा सरळ करेन असं म्हणणारे राज ठाकरे प्रबळ विरोधी पक्षासाठी मला संधी द्या, अशी भाषा करू लागले. त्यांच्या भूमिकांमधला वैचारिक विरोधाभासही अधिकाधिक ठळकपणे समोर येऊ लागला.

विधानसभा निवडणुकांनंतर राज्यातील राजकीय समीकरणं पूर्णपणे बदलली. एकीकडे काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत जात शिवसेनेनं राज्यात सत्ता स्थापन केली. उद्धव ठाकरे राज्याचे मुख्यमंत्री झाले. दुसरीकडे या बदलत्या राजकीय परिस्थितीत राज ठाकरे यांचं भविष्यातील राजकारण कसं असेल, अशी चर्चा सुरू झाली. त्यातच राज ठाकरे यांनी देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतल्यामुळे मनसे आता भाजपसोबत जाणार का, असा प्रश्नही उपस्थित होऊ लागला.

या सर्व पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे 23 जानेवारीला (बाळासाहेब ठाकरेंचा जन्मदिन) मुंबईत मनसेचं पहिलं महाअधिवेशन घेणार आहेत. या अधिवेशनात राज ठाकरे पक्षाच्या वाटचालीबद्दल अधिकृतपणे भाष्य करतील, अशी अपेक्षा आहे.

त्याचप्रमाणे त्यांचे पुत्र अमित ठाकरे यांना महाअधिवेशनाच्या निमित्ताने सक्रिय राजकारणात 'लाँच' केलं जाण्याची शक्यताही व्यक्त होत आहे.

महाअधिवेशनात मनसेचा नवीन झेंडाही सादर केला जाऊ शकतो. कारण मनसेनं त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरून पक्षाचा भगवा, हिरवा आणि निळा हे तीन रंग असलेला झेंडा हटवला आहे आणि आता पक्षाच्या पेजवर केवळ मनसेचं निवडणूक चिन्ह असलेलं इंजिनच आहे.

मनसेच्या नवीन झेंड्यामध्ये केवळ भगवा रंग असेल, अशा बातम्या माध्यमांमधून येत आहेत. मनसेच्या ट्विटर पेजवरच्या महाअधिवेशनासंदर्भातील व्हीडिओमध्ये 'विचार महाराष्ट्र धर्माचा, निर्धार हिंदवी स्वराज्याचा' असा उल्लेख आहे. भगव्या रंगाच्या पार्श्वभूमीवर शिवाजी महाराजांची सिंहासनावर बसलेली प्रतिमा या व्हीडिओमध्ये वापरली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राज ठाकरे यांनी पक्ष स्थापन करून एक तप उलटून गेलं आहे. कुठल्याही राजकीय आणि सामाजिक विचारधारेसाठी पाळमुळं घट्ट करण्यासाठी हा काळ अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. पण गेल्या 13 वर्षांच्या काळात राज ठाकरे राजकीय आणि वैचारीक गोंधळात सापडले आहेत का, असा सवाल उपस्थित झाल्याशिवाय राहत नाही. साधारण दरवर्षी एक अशा वेगवेगळ्या आणि काही वेळेला विसंगत भूमिका राज ठाकरे यांनी घेतल्या. गेल्या 13 वर्षांमध्ये पक्षानं यंदा पहिल्यांदाच महाअधिवेशन बोलावलं आहे तेही बाळासाहेब ठाकरेंच्या वाढदिवसाच्या दिवशी. त्या निमित्तानंतरी आता मनसेचा वैचारिक आणि राजकीय गोंधळ थांबेल का, याचा आढावा घेण्याचा केलेला हा प्रयत्न.


सामग्री: 9 वर्षांपूर्वी 'लिट्ल चँप्स'बरोबर हृदयनाथ मंगेशकर.

'भावगंधर्व' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या हृदयनाथांनी वयाच्या सतराव्या वर्षी 'चांदणे शिंपीत जाशी..' हे पहिलं गाणं संगीतबद्ध केलं. हृदयनाथांचं वय वाढलं असलं तरी हे गाणं आजही तितकंच तरुण आहे.

म्हणूनच आजच्या तरुणांचंही हृदयनाथांशी घट्ट नातं आहे. आजच्या तरुणांचे प्रतिनिधी म्हणून आम्ही लिटिल चँप्सशी संवाद साधला.

मुग्धा वैशंपायन : 'हृदयनाथ आणि म्हातारीची गोष्ट'

"माझा नुकताच एक दात पडला होता, त्यामुळे पं. हृदयनाथ मला म्हातारी म्हणायचे," अशी आठवण 'लिटिल चँप्स'मधली 'लिटिल मॉनिटर' म्हणून ओळखली जाणारी मुग्धा वैशंपायन सांगते.

'लिटिल मॉनिटर' मुग्धा वैशंपायन

"मी ८ वर्षांची असताना पहिल्यांदा पं. हृदयनाथांना भेटले. ते एक आठवडा आम्हाला गाणं शिकवत होते. त्यांनी तेव्हा जे शिकवलं ते आयुष्यभर उपयोगी पडणारं होतं," असंही मुग्धा सांगते.

लहान वयात हृदयनाथांकडून शिकण्याचा अनुभव कसा होता याबद्दल बोलताना मुग्धा म्हणते, "हे आमचं भाग्य होतं. आम्ही इतके लहान होतो, पण त्यांनी आमच्यासारखं लहान होऊन आम्हाला शिकवलं. आम्हाला समजेल अश्या प्रकारे त्यांनी आम्हाला गाण्यातल्या कठिणातल्या कठीण गोष्टी सांगितल्या, त्यामुळे त्या कळायला सोप्या गेल्या."

हृदयनाथांना त्यांच्या सहस्रचंद्रानिमित्त शुभेच्छा देताना मुग्धा म्हणते, "तुमच्या म्हातारीकडून तुम्हाला खूप शुभेच्छा, अशीच अजरामर गाणी अजून हजारो-लाखो वर्षं होत राहू दे."

प्रथमेश लघाटे : 'त्यांचं रागावणंही शिक्षणाचाच भाग'

"कवितेचा अर्थ समजला की मग ती गाताना त्यात भाव वेगळे ओतावे लागत नाहीत, हे पंडितजींनी आम्हाला शिकवलं." अभंग संगीतात हातखंडा असणारा प्रथमेश लघाटे आपल्या आठवणी सांगताना म्हणाला.

"पंडितजी खूप कडक शिस्तीचे आहेत. आठवडाभर त्यांच्याबरोबर शिकत असताना आम्ही हे अनुभवलं. एकदा ते हार्मोनियम घेऊन बसले की, गाणं व्यवस्थित झाल्याशिवाय उठायचे नाहीत, मग कितीही वेळ लागो."

प्रथमेश लघाटे

या शिस्तीचंच एक उदाहरण देताना प्रथमेश सांगतो, "आधी मूळ चाल हुबेहूब गायची आणि मग त्यात आपल्या हरकती घ्यायच्या, हे त्यांनी आम्हाला सांगितलं, त्याचं महत्त्व मला आजही कळतं."

"पंडितजींना उदंड आयुष्य लाभो आणि त्यांच्याकडून आम्हाला नवीन गोष्टी ऐकायला मिळोत आणि अभ्यासायला मिळो," या शब्दांत प्रथमेशने आपल्या शुभेच्छा व्यक्त केल्या.

कार्तिकी गायकवाड : 'आजोबांकडून शिकण्याचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंडित  हृदयनाथ मंगेशकर यांचा आज 81 वा वाढदिवस. मंगेशकर कुटुंबातल्या सगळ्याच भावंडांनी गेली अनेक दशकं संगीत क्षेत्रात आपापला ठसा उमटवला आहे. या भावंडांपैकी ते सगळ्यांत धाकटे.


सामग्री: 9 वाजून 40 मिनिटं : मंगळुरूमध्ये दोन जणांचा मृत्यू

पीटीआय या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या माहितीनुसार कर्नाटकच्या मेंगळुरूमध्ये नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्याच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात दोन जणांचा मृत्यू झाला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दिल्लीतील लाल किल्ल्याच्या परिसरातून पोलिसांनी 1200 आंदोलकांना ताब्यात घेतलं आहे.

दुसरीकडे गाझियाबादमध्ये गुरूवारी रात्री 10 वाजल्यापासून 24 तासांसाठी इंटरनेट सेवा बंद करण्यात आली आहे.

दरम्यान, लखनौमध्येही नागरिकत्व दुरूस्ती विधेयकाला विरोध करणाऱ्या एका आंदोलकाचा गोळीबारात मृत्यू झाला आहे.

8 वाजता : 'भारतात मुस्लिमांना दुय्यम दर्जाचे नागरिक बनवण्याचा प्रयत्न'

नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्यावर पाकिस्तानने टीका केली आहे. पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरैशी यांनी या कायद्यावर टीका करताना म्हटलं, की भारतात 20 कोटी मुस्लिमांना दुय्यम दर्जाचे नागरिक बनविण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जींना हा कायदा मानण्यास नकार दिला असल्याचंही कुरैशी यांनी म्हटलं.

कुरैशींनी म्हटलं, "या नव्या कायद्याच्या विरोधात भारतात अनेक ठिकाणी आंदोलनं होत आहेत. भारतातील विरोधी पक्षही या कायद्याच्या विरोधात आहेत. भारत या आंदोलनांवरून लोकांचं लक्ष हटविण्यासाठी काहीही करू शकतो. आम्ही पाकिस्तानी नागरिकांच्या वतीने भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना सांगू इच्छितो, की आम्हाला शांतता हवी आहे. मात्र हा आमचा कमकुवतपणा नाहीये. आमचं सैन्यही प्रतिकार करायला सज्ज आहे."

6 वाजून 56 मिनिटं : अभाविपचा CAA च्या समर्थनासाठी मोर्चा

पुण्यात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेने नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या बाजूने मशाल मोर्चा काढला. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात हा मोर्चा काढण्यात आला.

 ABVP कडून राष्ट्रवादीच्या खासदार सुप्रिया सुळे ,राष्ट्रवादीचे आमदार रोहित पवार तसंच काँग्रेसच्या विरोधात घोषणा देण्यात आल्या.

6 वाजून 35 मिनिटं : ऑगस्ट क्रांती मैदानावर बॉलिवुडमधले चेहरे

ऑगस्ट क्रांती मैदानावर नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनामध्ये बॉलिवूडमधले अनेक चेहरेही उपस्थित होते.

फरहान अख्तर, सुशांत सिंह, नंदिता दास, अनुराग कश्यप, हुमा कुरेशी, स्वरा भास्कर, राज बब्बर, राकेश ओमप्रकाश मेहरा हे ऑगस्ट क्रांती मैदानावर उपस्थित...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

CAA म्हणजेच नागरिकता दुरुस्ती कायद्याविरोधात संपूर्ण देशभरात आंदोलन पेटलं आहे. सुरुवातीला आसाम आणि दिल्ली या ठिकाणी झालेल्या आंदोलनाचं लोण देशभर पसरलं आहे.


सामग्री: 9 वाजून 57 मिनिटं - 'भीमा कोरेगावची लढाई प्रेरणादायी'

भीमा कोरेगावची लढाई ही प्रेरणादायी असल्याचं ट्वीट दलित काँग्रेसनं केलं आहे.

"भीमा कोरेगाव युद्धातल्या वीरांची आठवण करण्याचा हा दिवस. भीमा कोरेगावची लढाई 202 वर्षांपूर्वी 1 जानेवारी 1818ला भीमा नदीच्या काठावर झाली. अन्याय, असमानता आणि अत्याचारांविरूद्धच्या लढाईत ही घटना सतत प्रेरणा देत आहे," असं या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

8 वाजून 15 मिनिटं- 'अनुचित प्रकार घडविण्याचा प्रयत्न सरकारनं हाणून पाडलाय'

"सरकार बदलल्यानंतर 1 जानेवारीला काही अनुचित प्रकार घडविण्याचा प्रयत्न होता. पण शासनामधील पक्षांनी योग्य प्रकारचं योगदान दिलं आहे. हा कार्यक्रम शांततेनं पार पडेल अशी अपेक्षा मी व्यक्त करतो," असं वक्तव्यं प्रकाश आंबेडकर यांनी केलं आहे.

"दोन वर्षांपूर्वी झालेल्या हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर सध्याच्या सरकारला मी माझ्याकडे असलेली सर्व माहिती, ऑडिओ-व्हिजुअल पुरावे दिले आहेत. त्यांनी सकारात्मक भूमिका घेऊन काही घडू नये यासाठी घेतलेली दक्षता वाखाणण्याजोगी आहे," असंही आंबडेकर यांनी म्हटलं.

"शरद पवार यांनी एल्गार परिषदेच्या कार्यकर्त्यासंदर्भात जी भूमिका घेतली आहे, ती मागेही व्यक्त केली होती. ही बनवाबनवी आहे. पुणे ग्रामीण पोलिस एक म्हणत आहे, पुणे पोलिस आयुक्त एक म्हणत आहेत. त्यामुळे जे कोणी यात गुंतले आहेत, त्यांना परिणामांनाही सामोरं जावे लागेल," असं आंबेडकरांनी स्पष्ट केलं.

7 वाजता- अजित पवारांचं विजयस्तंभाला अभिवादन

उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी भीमा-कोरेगाव इथं विजयस्तंभाला अभिवादन केलं. त्यानंतर माध्यमांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, की भीमा कोरेगामध्ये मधल्या काळात काही घटना घडल्या होत्या. पण, सरकार त्यासंदर्भात काळजी घेत आहे. आज कडेकोट बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे.

कुणीही अफवा पसरवण्याचा प्रयत्न केला, तर त्यावर विश्वास ठेवू नये. शांतता ठेवावी, असं आवाहनही त्यांनी केली.

6.30 वाजता- अभिवादनासाठी गर्दी

भीमा-कोरेगाव इथं विजयस्तंभाला अभिवादन करण्यासाठी गर्दी जमायला सुरुवात झाली.

कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी पोलिसांनी प्रतिबंधात्मक कारवाई केली आहे. याशिवाय सोशल मीडियावर देखील पोलिसांची करडी नजर आहे. सोशल मीडियावर अफवा पसरू नयेत यासाठी  अनेक व्हॉट्स ग्रुप अॅडमिन्सना नोटीसा बजावण्यात आल्या. आजच्या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर कोरेगाव भीमा, सणसवाडी, येथील...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भीमा कोरेगाव इथं आज विजयस्तंभ अभिवादनाचा कार्यक्रम पार पडत आहे. 1 जानेवारी 2018 ला कोरेगाव भीमाच्या 'विजय दिवसा'ला हिंसाचाराचं गालबोट लागलं होतं. या पार्श्वभूमीवर पोलिसांकडून परिसरात कडेकोट बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे.


सामग्री: 90 मिनिटांच्या या चर्चेमध्ये दोघांनीही काही मुद्दे मजबूतपणे मांडले आणि दोघांकडूनही काही गोंधळ झाले.

गेल्या आठवड्यातल्या डिबेटच्या तुलनेतलं वेगळेपण

गेल्या आठवड्यात राष्ट्राध्यक्षपदासाठीचे उमेदवार असणाऱ्या डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन यांच्यातला डिबेटचा पहिला कार्यक्रम पार पडला.

या डिबेटदरम्यानची दोन्ही उमेदवारांची वागणूक, आरडाओरडा, एकमेकांवर करण्यात आलेले आरोप या गोष्टींची मोठी चर्चा झाली होती.

ट्रंप यांनी वारंवार बायडन यांचं बोलणं मध्येच तोडलं, आणि बायडन वैतागून त्यांना 'शट अप' म्हणाले.

गेल्या आठवड्यातल्या या घटना उपाध्यक्षपदासाठीच्या उमेदवारांच्या लक्षात होत्या.

उतावीळपणे मध्येमध्ये बोलणाऱ्या ट्रंप यांच्या अगदी विरुद्ध अशी पेन्स यांची वागणूक होती. ते अतिशय शांत होते, आणि जेव्हा कधी त्यांनी हॅरिस यांना मध्ये रोखलं, तेव्हा हॅरिस यांच्याकडे त्याचं उत्तर होतं.

"उपाध्यक्ष महोदय, अजून माझं बोलून झालेलं नाही. तुमची हरकत नसेल तर मी माझा मुद्दा पूर्ण करते. मग आपण याविषयी बोलू."

ही चर्चा होती उपाध्यक्षपदाच्या स्पर्धेत असणाऱ्या पहिल्या कृष्णवर्णीय महिला उमेदवार आणि एका श्वेतवर्णीय पुरुष उमेदवारामध्ये. त्यामुळेच एरवी शांत असणाऱ्या पेन्स यांनी हॅरिस यांना मध्येच थांबवणं हे काहीसं उद्धट वाटण्याचा धोका पत्करण्यासारखं होतं.

शिवाय या वादविवादाच्या कार्यक्रमाच्या सूत्रधार असणाऱ्या सुझन पेज यांच्या सूचनांनाही त्यांनी अनेकदा दाद दिली नाही आणि बराच वेळ बोलत राहिले.

ट्रंप-पेन्स जोडीच्या विरोधात गेलेल्या महिला मतदारांचा विचार केल्यास बोलण्यासाठीच्या या जास्तीच्या कालावधीची त्यांना राजकीय किंमत मोजावी लागण्याची शक्यता आहे.

संपूर्ण चर्चेदरम्यान दोन्ही उमेदवारांनी एकमेकांना आक्रमकपणे कोणत्याही मुद्यावर धारेवर धरलं नाही, त्यामुळे या चर्चेतून नवीन फारसं काही समोर आलं नाही किंवा तणावपूर्ण परिस्थितीत हे उमेदवार कसे वागतात हेही समजू शकलं नाही.

कोव्हिडच्या जागतिक साथीचा मुद्दा

चर्चेची सुरुवात कोरोना व्हायरसच्या जागतिक साथीपासून झाली. आणि कमला हॅरिस यांनी बहुतांश वेळा या मुद्द्यावरूनच पेन्स यांच्यावर टीका करणंही अपेक्षितच होतं. पेन्स यांनी या मुद्यावर बहुतांश काळ बचावात्मक पवित्रा घेतलेला होता.

अमेरिकेतल्या 2 लाख 10 हजार मृत्यूंची आठवण करून देत हॅरिस यांनी ट्रंप प्रशासन ही साथ हाताळण्यास अकुशल आणि असमर्थ असल्याचं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीच्या प्रक्रियेतील उपाध्यक्षपदासाठीच्या डिबेटचा म्हणजेच वादविवादाचा कार्यक्रम डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या कमला हॅरिस आणि रिपब्लिकन पक्षाचे माईक पेन्स यांच्यात झाला.


सामग्री: 936 विशिष्ट अकाऊंट्स काढून टाकल्याची माहिती ट्विटरनं दिली. या अकाऊंट्सचा वापर 'हाँगकाँगमध्ये राजकीय असंतोषाची बिजं पेरण्यासाठी' केला जात असल्याचं सांगण्यात आलंय.

हे अकाऊंट्स चीनमधून तयार करण्यात आले होते आणि 'आंदोलनांमधलं राजकीय धोरण आणि कायदेशीरपणा' कमी करण्यासाठी या अकाऊंट्सचा पद्धतशीरपणे वापर करण्यात येत होता असं नेटवर्कद्वारे सांगण्यात आलंय.

ट्विटरकडून याविषयीची माहिती मिळाल्यानंतर फेसबुकनेही 'सात पेजेस, तीन ग्रुप्स आणि 5 फेसबुक अकाऊंट्स' काढून टाकल्याचं सांगितलं.

"काढून टाकलेल्या अकाऊंट्सवरुन नियमितपणे स्थानिक राजकीय बातम्या आणि मुद्द्यांबद्दल पोस्ट केलं जाई. यामध्ये हाँगकाँगमध्ये सध्या सुरू असलेल्या निदर्शनांचाही समावेश होता," असं फेसबुकचे सायबर सिक्युरिटी पॉलिसीचे प्रमुख नॅथनिअल ग्लिशर यांनी सांगितलं.

"हे करणाऱ्या लोकांनी जरी स्वतःची ओळख लपवण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी हे लोक चायनीज सरकारशी संबंधित असल्याचं आम्हाला तपासाअंती आढळून आलं."

खबदारीचा उपाय म्हणून कारवाई

 या 936 विशिष्ट अकाऊंट्ससोबतच चुकीची माहिती पसरवायला मदत करणारे जवळपास 2,00,000 इतर अकाऊंट्स खबरदारी म्हणून सस्पेंड करण्यात आले असून ते काही काळानंतर पुन्हा सुरू होतील असं ट्विटरने म्हटलंय.

"आम्ही सखोल तपास केला, आणि हे सरकारच्या पाठिंब्याने होणारं ऑपरेशन असल्याचे आमच्याकडे सबळ पुरावे आहेत."

"विशेषतः ठराविक - सुनियोजित पद्धतीने वागणाऱ्या अकाऊंट्सचा गट आम्ही शोधलाय. हाँगकाँग निदर्शनांविषयीचे मेसेज जास्त पोहोचवण्यासाठी हे गट काम करतात."

"आम्ही यापुढेही दक्षता बाळगू, या लोकांच्या हालचालींवरून बोध घेत आम्ही आमच्या धोरणांची अंमलबजावणी करू."

हाँगकाँग विमानतळावर काही दिवसांपूर्वी झालेलं आंदोलन

चीनच्या शिनहुआ न्यूज एजन्सीने ट्विटरवर स्पॉन्सर्ड पोस्ट्स विकत घेतल्याने गेल्या आठवड्यात ट्विटरवर जोरदार टीका करण्यात आली. होती. त्यानंतर आता ही पावलं उचलण्यात येत आहे. आपण यापुढे अशा जाहिराती घेणार नसल्याचं ट्विटरने स्पष्ट केलंय.

"यापुढे आम्ही सरकारी वृत्तसंस्थांकडून जाहिराती स्वीकारणार नाही. ज्या ट्विटर अकाऊंट्वर कारवाई करण्यात आली आहे त्यांना यापुढे ट्विटरचा वापर जाहीर संभाषणांसाठी करता येईल"

पण आपलं हे नवीन धोरण 'कर भरणाऱ्या संस्थांना, स्वतंत्र वृत्तसंस्थांना' लागू नसेल, असंही ट्विटरने सांगितलंय.

कशाबद्दल आहेत ही निदर्शनं?

मार्चपासून...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हाँगकाँगमधल्या निदर्शनांविषयी चुकीची माहिती पसरवणारी सोशल मीडिया अकाऊंट्स बंद करण्यासाठी ट्विटर आणि फेसबुकने पावलं उचलली आहेत.


सामग्री: A-68 हिमखंडाचं क्षेत्रफळ 6000 चौरस किलोमीटर इतकं आहे.

अंटार्क्टिकाच्या द्वीपकल्पासून हा हिमखंड 13 महिन्यांपूर्वीच तुटला होता. याच वजन 1 लाख कोटी टन इतकं आहे. हा हिमखंड आपल्या जागेवर मागे-पुढे हालला होता. पण आता या हिमखंडाचा दक्षिण भाग 90 अंशात वळला आहे. म्हणजे हा हिमखंड समुद्रातील प्रवाहात सापडला आहे, याचं हे निदर्शक आहे.

तज्ज्ञांना असं वाटत की उन्हाळ्यात हा हिमखंड हळूहळू उत्तरेकडे सरकेल.

या हिमखंडाच नाव A-68 असं आहे.

स्वॅनसी युनिव्हर्सिटीचे प्रा. अॅड्रीन ल्युकमेन म्हणाले, "हा हिमखंड लार्सन सी आईस शेल्पपासून 12 जुलै 2017ला तुटला होता. एक वर्ष त्याची मागे-पुढे हालचाल झाली. आता हा हिमखंड पुढे सरकू लागला आहे."

पूर्वेला बर्फ आणि उत्तरेला उथळ पाणी यात हा हिमखंड अडकला होता.

ते म्हणाले, "पण वाऱ्याच्या झोतामुळे आता हा हिमखंड हालला आहे. समुद्राचं पाणी घड्याळाच्या काठ्याच्या दिशेत फिरत आहे, त्यामुळे इथं तरंगणाऱ्या बर्फाने हा हिमखंड फिरवला आहे. आता हिमखंड मोकळा झाला आहे. तो आता अधिकाधिक उत्तरेकडे जास्त उबदार पाण्याकडे सरकत आहे."

खंडाच्या आकारांच्या हिमखंडात Pivot and Spin ही हालचाल दिसून येते. अशा प्रकारची हालचाल सामान्य असते. या हिमखंडाचा जमिनीमध्ये रुतलेला जो भाग आहे त्यामुळे समुद्राच्या तळाशी मोठी खच तयार होते.

ही खच आंतरराष्ट्रीय संस्था काम करत असलेल्या Sonar Surveysमध्ये दिसून येईल. या वर्षाच्या अखेरीस हा सर्व्हे होणार आहे.

जर्मनीतील अल्फ्रेड वेगेनर इन्स्टिट्यूट आणि यूकेतील स्कॉट पोलर रिसर्च इन्स्टिट्यूट हे संशोधन करणार आहेत.

A-68च्या काही कडा वर्षाभरात तुटल्या असल्या तरी याचं क्षेत्रफळ फारस बदलेलं नाही. याची लांबी जवळपास 150 किलोमीटर आणि रुंदी जवळपास 55 किलोमीटर इतकी आहे.

एका अमेरिकन संस्थेने या हिमखंडाला आतापर्यंतचा सर्वांत मोठ्या हिमखंडांच्या यादीत 6वा क्रमांक दिला आहे.

मागचा इतिहास पाहिला तर असे हिमखंड समुद्रातील चार मोठ्या 'Iceberg Highways'पैकी एकावरून जातात असं दिसतं.

या प्रकारात हा हिमखंड दक्षिण अटलांटिककडे सरकेल असं दिसतं.

म्हणजेच दक्षिण जॉर्जियातील पेंग्विन आणि सील्सना हा हिमखंड पुढं सरकताना पाहायला मिळेल!

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अंटार्क्टिका इथं तुटलेला हिमखंड हालू लागला असून तो उत्तरेकडे सरकत आहे. या हिमखंडाचा आकार 6000 चौरस किलोमीटर इतका आहे. म्हणजेच हा हिमखंड मुंबईपेक्षा जवळपास 10 पट मोठा आहे.


सामग्री: ABP-CSDSनं म्हटलं आहे की मध्यप्रदेशात भाजपला 94 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 126 जागा मिळतील. तर टाइम्स नाऊ-CNXनं म्हटलं आहे की भाजपला मध्यप्रदेशात 126 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 89 जागा मिळतील.

निकालांबाबत स्पष्टता निर्माण करणं हे एक्झिट पोलचं काम आहे पण प्रत्यक्षात अनुभव असं सांगतो की त्यामुळे स्पष्टता तर निर्माण होतच नाही पण संभ्रम मात्र उत्पन्न होतो. एक्झिट पोल हे अचूक असतात की फक्त माहितीवर आधारित अंदाज असतो? या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्यासाठी बीबीसीनं 2014 ते 2018 या दरम्यान प्रसिद्ध झालेल्या एक्झिट पोलचा अभ्यास केला.

त्यातून असं लक्षात आलं की एक्झिट पोलमुळे आपल्याला कोण जिंकणार याचा अंदाज येतो पण कोणत्या पक्षाच्या किती जागा येतील हे नेमकेपणे समजू शकत नाही.

2017 च्या गुजरात निवडणुकीत भाजप जिंकेल असं भाकित एक्झिट पोलनं केलं होतं. C-Voterनं असं भाकित केलं होतं की भाजप 111 जागा जिंकेल आणि काँग्रेसच्या 71 जागा येतील. टुडेज चाणक्यनं म्हटलं होतं की भाजपला 135 जागा मिळतील आणि काँग्रेसला 47 मिळतील. जर एक्झिट पोलवर नजर टाकली तर असं लक्षात येईल की 65 टक्के जागा या भाजपला मिळतील असा अंदाज बहुतेक एजन्सीजनं बांधला होता. पण जर प्रत्यक्ष निकाल पाहिले तर असं लक्षात येतं की भाजपच्या अंदाजापेक्षा 10 टक्के जागा कमी झाल्या आहेत. एक्झिट पोलच्या अंदाजानुसार काँग्रेसनं 65-70 जागा जिंकणं अपेक्षित होतं पण त्यांनी 77 जागा जिंकल्या.

गुजरात निवडणुकीत काँग्रेस किती जागा जिंकेल याबाबत एक्झिट पोलचा अंदाज बहुतेक प्रमाणात खरा ठरला पण या निवडणुकीतील विजेत्या पक्षाला किती जागा मिळतील हे मात्र त्यांना सांगता आलं नाही. 2018च्या कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीच्या काही महिने आधी तज्ज्ञांनी म्हटलं होतं की या निवडणुकीत कोण जिंकेल यांचा अंदाज बांधणं हे कठीण काम आहे.

या निवडणुकीत ABP News - C Voterचा अंदाज होता की भाजपच्या 110 जागा येतील आणि काँग्रेसच्या 88 जागा येतील तर इंडिया टुडे- अॅक्सिसचा अंदाज होता की भाजपला 85 जागा मिळतील तर काँग्रेसच्या 111 जागा येतील. प्रत्यक्षात निकाल जेव्हा हाती आले तेव्हा भाजपनं गेल्या निवडणुकीच्या तुलनेत खूप जागा जिंकल्या होत्या. पण त्यांचं सरकार बनलं नाही. फक्त याच वेळी असं झालं होतं की एजन्सीजनं जे कौल दिले होते ते निकालाशी मिळते जुळते होते.

एक्झिट पोलचे कौल किती अचूक असतात हे सांगता येणं कठीण काम आहे. पण...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पाच राज्यांत झालेल्या विधानसभा निवडणुकींचा निकालाकडे देशाचं लक्ष लागून राहिलं आहे. निकाल लागण्यापूर्वी शुक्रवारी राजस्थान आणि तेलंगणातील मतदान झाल्यानंतर एक्झिट पोलचे निकाल हाती जाहीर झाले. पण वेगवेगळ्या संस्थांनी वेगवेगळे अंदाज दिल्याने नेमका कुणाचा निकाल ग्राह्य धरावा याबद्दल लोकांत संभ्रम निर्माण झाल्याचं चित्र आहे.


सामग्री: ADR (Association for Democratic Reforms) या संस्थेच्या विश्लेषणानुसार, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षानं गेल्या आर्थिक वर्षांत एकूण उत्पन्नापेक्षा जास्त खर्च केल्याचं दिसून आलं आहे.

2017-18 या आर्थिक वर्षात राष्ट्रवादीचं उत्पन्न 8.15 कोटी रुपये इतकं होतं, तर पक्षाचा एकूण खर्च 8.84 कोटी रुपये म्हणजे एकूण उत्पन्नापेक्षा 69 लाख रुपये जास्त आहे.

याबाबत आम्ही राष्ट्रवादीचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांना विचारणा केली.

"ज्या वर्षात पक्षाचं उत्पन्न कमी असेल त्या वर्षी पक्षाकडे जमा असलेल्या डिपॉझिटमधून खर्च करण्यात येतो. मागच्या वर्षीची पक्षाची जी सेव्हिंग आहे त्यातून हा खर्च झाला आहे," मलिक यांनी स्पष्टिकरण दिलं.

पण यामुळे लोकांमध्ये वेगळा संदेश जातो का असा पुढचा प्रश्न नबाव मलिक यांना विचारला.

त्यावर मलिक सांगतात, "पक्षाचा मागच्या 19 वर्षांचा एतिहास आहे. मागचं जे काही इन्कम आहे, त्यातील काही रक्कम सेव्हिंग असते, काही डिपॉझिट असते आणि त्यातून हा खर्च झालेला आहे."

काँग्रेसनं ऑडिट रिपोर्ट सादर केला नाही

राजकीय पक्षांनी त्यांचं आर्थिक उत्पन्न आणि खर्चाचा ऑडिट रिपोर्ट भारतीय निवडणूक आयोगाकडे जमा करणं, आयोगानं नोव्हेंबर 2014पासून बंधनकारक केलं आहे.

राजकीय पक्षांच्या वार्षिक जमा खर्चात पारदर्शकता आणण्यामागे हे एक महत्त्वाचं पाऊल आहे, असं ADR संस्थेचं मत आहे.

तसंच पक्षांच्या आर्थिक जमा-खर्चाची माहिती RTIच्या अखत्यारित आणावी, अशी ADR आणि इतर सामाजिक संस्था मागणी करत आहेत.

काँग्रेस पक्षानं मात्र 2017-18 मधल्या जमा खर्चाबाबतचा ऑडिट रिपोर्ट अजूनपर्यंत निवडणूक आयोगाकडे सोपवलेला नाही. ऑडिट रिपोर्ट आयोगाकडे पाठवायची शेवटची तारीख 31 ऑक्टोबर होती.

याबाबत आम्ही काँग्रेस पक्षाचे खजिनदार खा. अहमद पटेल यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांच्याकडून प्रतिक्रिया मिळू शकली नाही. याशिवाय खासदार अशोक चव्हाण यांना संपर्क साधण्यात आला असता ते व्यग्र आहेत, असं सांगण्यात आलं.

माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी सांगितलं की, याबाबत मला काही माहिती नाही. माहिती घेऊन कळवतो.

यानंतर आम्ही 22 ऑक्टोबरला राहुल गांधी यांच्या कार्यालयाला मेल करून याबाबत विचारणा केली. अजूनपर्यंत त्यांच्याकडून काहीएक प्रतिसाद मिळालेला नाही. काँग्रेस कार्यालयाकडून प्रतिक्रिया आल्यास ती इथे समाविष्ट करण्यात येईल.

काय सांगतो अहवाल?

Association...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजकीय पक्षांचा बराचसा खर्च हा लोकांनी दिलेल्या देणग्यांवर चालतो. त्यामुळे लोकांकडून मिळालेला पैसा कसा आणि कुठे खर्च  केला जातो याची माहिती सार्वजनिक करणं महत्त्वाचं ठरतं.


सामग्री: AIMIMचे प्रमुख असदुद्दीन ओवेसी

1. गोध्रा नगरपरिषदेवर AIMIMचा कब्जा

गोध्रा नगरपरिषदेवर एमआयएमनं सत्ता स्थापन केली आहे. एमआयएमनं अपक्षांना बरोबर घेत गोध्रा नगरपरिषदेतील भाजपची सत्ता हस्तगत केली आहे. आज तकनं ही बातमी दिली आहे.

44 सदस्यांच्या गोध्रा नगरपरिषदेत एमआयएमच्या 7 सदस्यांनी विजय मिळवला होता. पण, 17 अपक्षांच्या मदतीनं आता गोध्रा नगरपरिषदेवर एमआयएमनं सत्ता मिळवली आहे. या 17 अपक्षांमध्ये 5 नगरेसवक हिंदू आहेत, ज्यांनी एमआयएमला पाठिंबा दिला आहे. या निवडणुकीत भाजपनं 18 जागांवर विजय मिळवला आहे.

या विजयानंतर एमआयएमचे नेते वारिस पठाण यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "गोध्रामध्ये सत्ता स्थापन करणं हा ऐतिहासिक विजय असल्याचं म्हटलं आहे. एमआयएमने गुजरातमध्ये गोध्रात सत्ता स्थापन करून यशस्वी सुरुवात केली आहे."

2. करुणा धनंजय मुंडे आमदारकीची निवडणूक लढवणार

रेणू शर्मा प्रकरणानंतर चर्चेत आलेल्या आणि सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांनी नातं मान्य केलेल्या करुणा शर्मा आता आमदारकिची निवडणूक लढवणार आहेत. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिलीय.

करुणा यांनी बुधवारी (17 मार्च) मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांची भेट घेतली. आपण पी उत्तर विभागातील प्रश्न घेऊन आलो आहोत. स्वच्छतागृह आणि कचरा प्रश्नावर तोडगा काढण्यासाठी महापौरांची भेट घेतल्याचं करुणा यांनी सांगितलं.

आपण समाजसेविका आहोत. पुढे राजकारणातही येईल. इतकंच नाही तर आपल्याला आमदारकीची निवडणूक लढवायची असल्याचंही त्यांनी म्हटलंय.

3. संजय राऊत यांना गृहमंत्री किंवा मुख्यमंत्री करा - चंद्रकांत पाटील

शिवसेना नेते संजय राऊत यांना गृहमंत्री किंवा मुख्यमंत्री करा, त्यांच्याशिवाय मंत्रिमंडळामधील कुणीच मंत्री बोलत नाहीत, असा टोला भाजप नेते चंद्रकांत पाटील यांनी लगावला आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

मुकेश अंबानी यांच्या घरासमोर आढळलेल्या स्फोटकाप्रकरणी सध्या पोलीस अधिकारी सचिन वाझे एनआयएच्या कोठडीत आहेत. दोन तपास यंत्रणाकडून तपास सुरू आहे. हळूहळू सत्य बाहेर येत असून लवकरचं सरकारचा बुरखा फाटणार असल्याचा दावाही चंद्रकांत पाटील यांनी केला आहे.

ते कोल्हापूर येथे आयोजित पत्रकार परिषदेत बोलत होते.

4. 'कुत्रं मेलं तरी देशातले नेते दु:ख व्यक्त करतात मात्र 250 शेतकऱ्यांचा मृत्यू झाल्यानंतरही…'

"एखादं कुत्रं मेलं तरी आपले नेते दु:ख झाल्याचा संदेश प्रसिद्ध करतात. इथे 250 शेतकऱ्यांचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


सामग्री: AIR INDIA

एअर इंडियाच्या केबिन क्रूमधील सदस्यानं हा प्रश्न विचारला आहे. त्यामागचं कारण आहे, गेल्या काही दिवसांत त्याच्या काही सहकाऱ्यांना त्यांच्या इमारतीतील लोकांकडून झालेला त्रास.

खरं तर 22 मार्चच्या मध्यरात्रीपासून भारतातले विमानतळ आंतरराष्ट्रीय प्रवासी विमानांसाठी बंद झाले होते आणि 24 मार्चच्या मध्यरात्रीपासून देशांतर्गत प्रवासी विमान वाहतूकही बंद आहे. केवळ गरजेची मालवाहतूक करणारी विमानं आणि मदत पुरवणारी किंवा अडकलेल्या लोकांना घेऊन येणाऱ्या विशेष विमानसेवा सुरू राहणार आहेत.

पण या अखेरच्या काही आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांवर गेलेले विमान कर्मचारी खबरदारी म्हणून घरीच विलगीकरणाचे नियम पाळत आहेत. त्यातल्याच काही पायलट आणि फ्लाईट अटेंडंटना शेजाऱ्यांनी वाळीत टाकण्याच्या किंवा त्यांची पोलिसांत तक्रार केल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत.

सरकारी मालकीची कंपनी असलेल्या एअर इंडियानं त्यानंतर रविवारी (22 मार्च) एक निवेदन जाहीर केलं. "अनेक ठिकाणी रहिवासी कल्याण संस्था (RWA) आणि शेजारी एअर इंडियाच्या कर्मचाऱ्यांना देत असलेली वागणूक चिंताजनक आहे. कर्मचाऱ्यांच्या कामात अडथळा आणणे, पोलिसांना बोलावणे असे प्रकार होतायत कारण त्यांचं कर्तव्य बजावताना ते परदेशात जाऊन आले आहेत."

नागरी हवाई वाहतूक मंत्री हरदीप पुरी यांनी या घटनांची दखल घेतली आहे. "मी आपल्या कर्मचाऱ्यांची निष्ठा, निस्वार्थपणा आणि निर्धार यांचा आदर करतो. त्यांच्या आणि त्यांच्या कुटूंबियांच्या संरक्षणासाठी, संबंधित अधिकाऱ्यांनी सर्वतोपरी मदत करावी अशी मी विनंती करतो." अशा आशयाचं ट्विट त्यांनी केलं आहे.

काही दिवसांपूर्वी कोरोनाच्या रुग्णांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांनाही अशाच अनुभवांना समोरं जावं लागल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी अशाप्रकारे कोरोनाशी लढणाऱ्यांसोबत भेदभाव केला जाऊ नये, असं स्पष्ट केलं होतं.

भाजपनंही संकटकाळात आपल्या संवेदना जागृत ठेवायला हव्यात, असं ट्वीट केलं आहे.

पण तरीही एअर इंडियाच्या कर्मचाऱ्यांसोबत हा घडलेला सगळा प्रकार पाहून कर्मचाऱ्यांपैकी काहींना धक्का बसला आहे आणि त्यांनी दुःखही व्यक्त केलं आहे.

एअर इंडियाच्या विमान कर्मचाऱ्यांना कसा त्रास होतोय?

नवी मुंबईत राहणाऱ्या एका फ्लाईट अटेंडंटनं काही दिवसांपूर्वी एअर इंडियाच्या न्यूयॉर्क-मुंबई विमानात ड्यूटीवरून परतल्यावरचा आपला अनुभव सहकाऱ्यांना सांगितला आहे. तिच्यात आजाराची कुठलीच लक्षणं...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"लढाया लढणारे सगळेच युद्धभूमीवर जात नाहीत. काहीवेळा जिंकण्यासाठी फक्त तुमची कर्तव्य पार पाडणं पुरेसं असतं. मग आमच्यापैकी काही जणांना ते कर्तव्य बजावण्याची शिक्षा का भोगावी लागते आहे?"


सामग्री: ANI ने दिलेल्या वृत्तानुसार जामियाच्या गेट नंबर पाच जवळ हा गोळीबार झाला.

जामियाचा विद्यार्थी जोएब अहमद याने बीबीसी हिंदीला सांगितलं की अचानक मुलांचा आरडा-ओरडा सुरू झाला नंतर कळलं की गेट नंबर पाच जवळ गोळीबार झाला आहे.

रात्री बाराच्या सुमारास किमान दोन राऊंड फायर झाल्याचं जोएबने सांगितलं.

रात्री उशिरा या घटनेचा एफआयआर नोंदवण्यात आला आहे.

हल्ल्याच्या एक दिवस आधीच विद्यापीठ प्रशासनाने विद्यार्थ्यांना विद्यापीठ परिसरात कुठल्याही प्रकारचं आंदोलन न करण्याची सूचना केली आहे.

दोन अज्ञात व्यक्ती स्कुटीवरून आले आणि त्यांनी गोळीबार केला अशी माहिती जामियाच्या समन्वय समितीचे अल अमीन कबीर यांनी बीबीसी हिंदीला दिली.

या गोळीबारात कुणीही जखमी झालं नाही.

30 जानेवारी रोजी एका अल्पवयीन मुलाने निदर्शनं करण्यांवर गोळीबार केला होता. त्यात एक विद्यार्थी जखमी झाला होता. अल्पवयीन हल्लेखोराला पोलिसांनी ताब्यात घेतलं आहे.

शाहीन बाग येथेही एका हल्लेखोराने गोळीबार केला. त्या ठिकाणी कुणी जखमी झालं नव्हतं. CAA विरोधी आंदोलन करणाऱ्यांवर गोळीबार होण्याची ही या आठवड्यातली तिसरी घटना आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दिल्लीच्या जामिया इस्लामिया विद्यापीठाबाहेर पुन्हा एकदा गोळीबार झाल्याची घटना समोर आली आहे.


सामग्री: ANI या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या बातमीनुसार, 3 जानेवारी 2021पर्यंत पुणे महापालिका क्षेत्रातली शाळा बंद राहतील. पुणे महापालिका असा निर्णय घेतला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पुण्याचे महापौर मुरलीधर मोहोळ यांनी यासंबंधी माहिती देताना म्हटलं की, "पुणे महानगरपालिका हद्दीतील सर्व शाळा 3 जानेवारी 2021 पर्यंत बंदच ठेवण्याचा निर्णय आपण घेतला आहे. कोरोना संसर्ग नियंत्रणात असला तरी विद्यार्थी-विद्यार्थिनींचे आरोग्य लक्षात घेता, आपण हा निर्णय घेतला आहे."

"शाळा सुरू करण्यासाठी पालकांचे आवश्यक असलेल्या हमीपत्रांना यावेळेसही अत्यल्प प्रतिसाद मिळाला आहे. ही देखील शाळा बंद ठेवण्याच्या निर्णयाची पार्श्वभूमी आहे," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

(ही बातमी सतत अपडेट होत आहे.)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पुण्यातील शाळा 3 जानेवारीपर्यंत बंद राहणार आहे. पुणे महानगरपालिकेनं असा निर्णय जाहीर केला आहे.


सामग्री: ANI या वृत्तसंस्थेनं ही बातमी दिली आहे.

जनता कर्फ्यूमध्ये फिरताना पोलिसांचा 'प्रसाद'

जनता कर्फ्यूमध्ये फिरत असलेल्या एका व्यक्तीला पोलिसांचा चोप खावा लागला. नवी मुंबईतल्या उलवे इथं ही घटना घडली.

संबंधित व्यक्ती फिरत असताना पोलिसांनी सांगितलं. त्यानंतर त्यांच्यात काही संभाषण झालं आणि मग पोलिसांनी या व्यक्तीला काठीचा प्रसाद दिला.

एकीकडे नवी मुंबईत पोलिसांनी एका व्यक्तीला चोप दिला आहे, तर दुसरीकडे जे लोक विनाकारण घराबाहेर पडत आहेत, त्यांना घरी परत पाठवण्यासाठी दिल्ली पोलिसांनी अनोखा उपक्रम सुरू केला आहे.

दिल्ली पोलिस अशा लोकांना गुलाबाचं फूल देऊन घरी परतण्याची विनंती करत आहेत.

12.04 वाजता- भारतातील कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या 341

इंडियन मेडिकल रिसर्च असोसिएशननं दिलेल्या माहितीनुसार भारतात कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या 341 झाली आहे.

रविवारी महाराष्ट्रात कोरोनाचे दहा नवीन रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले. यामध्ये सहा जण मुंबईचे आहेत तर चार जण पुण्याचे आहेत.

महाराष्ट्राच्या आरोग्य विभागानं दिलेल्या माहितीनुसार राज्यातील कोरोनाग्रस्तांची संख्या 74 झाली आहे.

बिहारमध्ये दोन नवीन प्रकरणं समोर आली असून कोरोनामुळे एका रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे.

11:40 वाजता- बिहारमध्ये कोरोनाचा पहिला बळी

बिहारची राजधानी पटनामधल्या एम्स रुग्णालयात कोरोनामुळे एका रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे. स्थानिक पत्रकार नीरज सहाय यांनी दिलेल्या माहितीनुसार हा रुग्ण मुंगेरचा रहिवासी होता.

काही दिवसांपूर्वीच तो कतारहून परतला होता. या व्यक्तीचा मृत्यू शनिवारी (21 मार्च) सकाळी नऊ वाजता झाला होता. त्यानंतर संबंधित व्यक्ती कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचा रिपोर्ट आला. या व्यक्तीचा मृत्यू किडनी फेल झाल्यामुळे झाला होता.

भारतात आता कोरोनामुळे मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या 6 झाली आहे.

11: 21 वाजता- पंजाबमध्ये पूर्ण लॉक डाऊन

कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव रोखण्यासाठी पंजाब सरकारनं लॉक डाऊन घोषित केला आहे.

कोरोनामुळे भारतात आतापर्यंत पाच जणांचा मृत्यू झाला आहे.

10.52 वाजता- इटलीहून 263 विद्यार्थ्यांना भारतात आणलं

भारतात कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची संख्या 324 झालीये.

दरम्यान, इटलीच्या रोममधून आज 263 विद्यार्थ्यांना भारतात परत आणण्यात आलंय.

एअर इंडियाच्या एका विशेष विमानामधून या विद्यार्थ्यांना रविवारी (22 मार्च)...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी भारतीय रेल्वेनं महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. भारतीय रेल्वेनं 31 मार्चपर्यंत सर्व पॅसेंजर गाड्या रद्द केल्या आहेत.


सामग्री: ANI या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्यांनी आपले मत व्यक्त केलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

1962 च्या युद्धापासून आजपर्यंत झालेल्या सर्व घडामोडींबदद्ल आपण संसदेत चर्चेला तयार आहोत. मात्र 'सरेंडर मोदी' या हॅशटॅगवर राहुल गांधी यांनी आत्मचिंतन करायला हवं. या टॅगला चीन आणि पाकिस्ताननेही पाठबळ दिलं आहे, त्यामुळे त्यांनी आत्मपरीक्षण करावे, असं शाह या मुलाखतीत म्हणाले.

काँग्रेसने शाहांच्या या टीकेवर पलटवार करत, काँग्रेस नव्हे तर भाजप आणि स्वतः नरेंद्र मोदींचे चीनशी सर्वांत जास्त घनिष्ठ संबंध आहेत, असा आरोप काँग्रेस प्रवक्ते अभिषेक मनु सिंघवी यांनी केला.

अमित शाह काय म्हणाले?

भारतविरोधी कारवाईला निपटून काढण्यात सरकार पूर्णपणे सक्षम आहे, मात्र अशा काळातही इतक्या मोठ्या पक्षाचा माजी अध्यक्ष असं उथळ राजकारण करताना पाहून वेदना होतात असे शाह यांनी या स्पष्ट केले.

"हो, भारतविरोधी कारवाईविरोधात लढण्यासाठी आम्ही पूर्णतः सक्षण आहोत. परंतु संकटकाळातही इतक्या मोठ्या पक्षाचे माजी अध्यक्ष करत असलेल्या राजकारणामुळे वेदना होतात. काँग्रेसच्या नेत्याने केलेला हॅशटॅगला चीन आणि पाकिस्तान उचलून धरत असतील तर मी नाही काँग्रेसने काळजी करण्याची गरज आहे."

चीनची सैन्यदलं भारतीय सीमेत आली होती का, असा प्रश्न विचारल्यावर शाह यांनी आता प्रत्यक्ष ताबा रेषेच्या स्थितीबाबत काहीही बोलणं योग्य ठरणार नाही, असं सांगितलं.

"संसदेचं अधिवेशन होईल, चर्चा करायची असेल तर या. 1962 पासून आजपर्यंत चर्चा होऊन जाऊ दे. चर्चेला कोणीही घाबरत नाहीये. जेव्हा जवान संघर्ष करत होते, सरकार ठोस पावलं उचलत होतं तेव्हा पाकिस्तान आणि चीनला आनंद होईल अशी वक्तव्य करू नयेत." अशा शब्दांमध्ये त्यांनी राहुल यांना फटकारलं.

भाजपाने काँग्रेसवर आणीबाणीवरुन टीका केल्यानंतर काँग्रेसने भाजपावरच तुमच्या पक्षात लोकशाही नसल्याचे सांगून प्रत्युत्तर दिले होते.

याबद्दल बोलताना अमित शाह म्हणाले, " लोकशाही ही सर्वसमावेशक संकल्पना आहे. शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांनाही स्वतःचं असं मूल्य आहे. अडवाणी यांच्यानंतर राजनाथजी, नितिनजी, पुन्हा राजनाथजी मग मी आणि माझ्यानंतर नड्डाजी अध्यक्ष झाले. हे सगळे एकाच कुटुंबातले आहेत काय? इंदिरा गांधीनंतर गांधी कुटुंबाबाहेरील एकतरी व्यक्ती काँग्रेस अध्यक्षपदावर आला आहे काय? ते कोणत्या लोकशाहीबद्दल बोलत आहेत?"ते पुढे म्हणाले, "मी कोरोनाच्या काळात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे सरेंडर मोदी आहेत अशी टीका काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी केली होती. त्यांच्या टीकेला उत्तर देताना भाजप अध्यक्ष आणि गृहमंत्री अमित शाह म्हणाले आहेत की संकटकाळातही राहुल गांधी हे संकुचित राजकारण करत आहेत.


सामग्री: ANI वृत्तसंस्थेनुसार, शनिवारी दुपारी साधारण एक वाजता राहुल गांधी यांनी काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा देऊ केला, मात्र कार्यकारिणी समितीने तो नाकारला. पण ही बैठक अजूनही सुरू असून हे राहुल गांधी यांच्या राजीनाम्याची बातमी चुकीची आहे, असं काँग्रेस प्रवक्ते रणदीपसिंग सुरजेवाला म्हणाले.

पण या निवडणुकीच्या निकालांनंतर गांधी कुटुंबाचं काँग्रेसमधलं वर्चस्व कायम राखता येईल का, याचं विश्लेषण करत आहेत बीबीसी प्रतिनिधी गीता पांडे.

या निवडणुकीत नरेंद्र मोदी यांनी एकतर्फी विजय मिळविला तर दुसऱ्या बाजूला नेहरू-गांधी परिवाराचे उत्तराधिकारी आणि काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष राहुल गांधी एका पराभूत, हताश नेत्याच्या रूपात दिसले.

राहुल गांधी यांच्या खांद्यावर नेहरू-गांधी घराण्याचा वारशाचा भार आहे. त्यांचे पणजोबा जवाहरलाल नेहरू भारताचे पहिले आणि सर्वाधिक काळ पंतप्रधानपदी राहिलेले नेते होते. त्यांची आजी इंदिरा गांधी भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या तर त्यांचे वडील राजीव गांधी भारताचे सर्वात तरुण पंतप्रधान होते.

2014 साली झालेल्या लोकसभा निवडणुकांमध्येही काँग्रेसचा अत्यंत वाईट पराभव झाला होता. मात्र गुरुवारी आलेल्या निकालांमुळे राहुल गांधी यांना दुहेरी धक्का बसला आहे.

काँग्रेसला केवळ 52 जागांवरच विजय मिळवता आला, शिवाय राहुल गांधी आपल्या घराण्याची परंपरागत अमेठीची जागाही गमावून बसले. अर्थात ते केरळच्या वायनाडचे खासदार म्हणून लोकसभेत जाणार आहेतच.

पण अमेठीतील लढाई ही सन्मानाचीही लढाई होती. या मतदारसंघातून त्यांची आई सोनिया गांधी आणि वडील राजीव गांधी यांनी निवडणूक जिंकली होती. तसेच ते स्वतः तिथं पंधरा वर्षं खासदार होते.

राहुल गांधी यांनी अमेठीतल्या प्रत्येक घरात एक विशेष पत्र पाठवलं होतं. त्यात 'मेरा अमेठी परिवार' असं लिहिलं होतं. तरीही त्यांना केंद्रीय मंत्री स्मृति इराणी यांच्याकडून मोठ्या पराभवाचा सामना करावा लागला.

उत्तर प्रदेशचं महत्त्व

दिल्लीच्या सत्तेचा मार्ग उत्तर प्रदेशमधून जातो, असं म्हणतात आणि अमेठी याच उत्तर प्रदेशाच्या हृदयासारखंच आहे.

उत्तर प्रदेशमध्ये केलेल्या प्रयोगांचा प्रभाव संपूर्ण देशावर दिसून येतो. जो पक्ष उत्तर प्रदेश जिंकतो तोच देशावर राज्य करतो, असं सामान्यतः म्हटलं जातं.

आतापर्यंत झालेल्या 14 पंतप्रधानांपैकी 8 पंतप्रधान याच राज्यातून निवडून गेले आहेत. राहुल यांचे पणजोबा, आजी, वडील इथूनच जिंकले...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लोकसभा निकालांमध्ये दारुण पराभव हाती आल्यानंतर शनिवारी दिल्लीत काँग्रेसच्या कार्यकारिणी समितीची बैठक सुरू आहे. या चिंतन बैठकीत काही महत्त्वाचे निर्णय घेतले जाऊ शकतात.


सामग्री: ATM उद्योगांचं प्रतिनिधित्व करणारी संघटना CATMiने हा इशार दिला आहे. या घडीला देशात 2 लाख 32 हजार ATM आहेत. यामुळे 50 टक्के ATM बंद झाले तर नोटाबंदीनंतर बँकांसमोर जशा लोकांच्या रांगा बघावयास मिळाल्या तशाच रांगा यानंतरही दिसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

नव्या सरकारी नियमांनुसार आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत वर्गांना मिळणारे विविध प्रकारचे सरकारी अनुदान थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जातात. यामुळे अशा लोकांचं ATMवरचं अवलंबित्व वाढलं आहे. ATM बंद झाल्यास या वर्गाला त्याचा सर्वाधिक फटका बसेल, असंही सांगितलं जात आहे.

CATMiचे संचालक के. श्रीनिवास यांनी बीबीसीला या संदर्भात माहिती दिली. "सरकार आणि रिझर्व्ह बँकेच्या नव्या नियमांमुळे आधीच नुकसान सोसत असलेल्या ATM उद्योगावर अधिकच भार येईल. याचा जवळपास 1 लाख 13 हजार ATMवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे," असं ते म्हणाले.

आपण ज्या ATMमधून मिनिटात हजारो रुपये काढतो त्यांचं एक व्यापक असं उद्योगविश्व आहे. यामध्ये ATM मशीन बनवणाऱ्या, इन्स्टॉल करणाऱ्या आणि चालवणाऱ्या कंपन्यांपासून ATMमध्ये पैसे भरणाऱ्या कंपन्या, लोक आणि ATM मशीन बाहेर बसलेल्या रक्षकांचा समावेश होतो.

सर्वसाधारणपणे ATMची मालकीनुसार 3 प्रकारात विभागणी होते.

1. बँकांचे स्वत:चे ATM असतात.  त्यांची देखभाल बँका स्वत: करतात अथवा हे काम ATMशी संबंधित व्यवहार पाहाणाऱ्या कंपन्यांना देऊ शकतात.

2. काही वेळा बँका ATM पुरवणाऱ्या कंपन्यांना कंत्राट देऊन गरजेनुसार मशीन इन्स्टॉल करतात. यात प्रत्येक व्यवहारावर बँकेला संबंधित कंपनीला कमिशन द्यावं लागतं.

या दोन्ही प्रकारांत ATMमध्ये पैसे भरण्याची जबाबदारी बँकेची असते.

3. RBIनं 2013मध्ये काही कंपन्यांना ATM इन्स्टॉल करून बँकांना सेवा पुरवण्याचा परवाना दिला आहे. याबदल्यात संबंधित कंपन्यांना कमिशन अथवा ATM इंटरचेंज फी मिळत असते.

या प्रकारात NBFCवर (Non-Banking Finance Company) ATMसाठी आवश्यक जागा, ATMची देखभाल, मशीनमध्ये पैसे भरणे आणि इतर जबाबदाऱ्या असतात.

व्यवहारासाठी बँकांच्या माध्यमातून दिलं जाणारं कमिशन National Payment Corporation of India आणि RBI यांच्यातील चर्चेनंतर ठरवण्यात येतं. गेल्या 5 वर्षांत हे कमिशन जैसे थे आहे, असं श्रीनिवास सांगतात. पण गेल्या काही वर्षांत ATM चालवण्याचा खर्च बराच वाढला आहे, असं ते म्हणाले.

के. श्रीनिवास म्हणाले, "आम्हाला कॅश...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ATMचे सॉफ्टवेअरमध्ये सुधारणा आणि पैसे आणणाऱ्या गाड्यांमध्ये अतिरिक्त सुरक्षेचे नियम यामुळे देशभरातील 50 टक्के ATM मार्च 2019पर्यंत बंद होतील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.


सामग्री: ATS चे पोलीस महानिरीक्षक शिवदीप लांडे

आपल्या फेसबुक पोस्टमध्ये शिवदीप लांडे यांनी लिहीलं, "अत्यंत संवेदनशील अशा मनसुख हिरेन हत्या प्रकरणातील गुंता आता सुटला आहे. मी ATS मधील माझ्या सर्व सहकाऱ्यांना मनापासून सॅल्यूट करतो. त्यांनी गेल्या काही दिवसांपासून रात्रीचा दिवस करून या प्रकरणाचा उलगडा केला. हे प्रकरण माझ्या पोलीस कारकीर्दीतील आतापर्यंतच्या सर्वात गुंतागुंतीच्या प्रकरणांपैकी एक होतं."

पण, या वरील मजकुराशिवाय अधिक माहिती ATS चे पोलीस महानिरीक्षक लांडे यांनी दिली नाही. गुन्ह्याचा उद्देश काय होता, कशा प्रकारे हत्या करण्यात आली, हत्येत प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षपणे कुणाकुणाचा सहभाग होता, या प्रश्नांसह इतर अनेक प्रश्नांची उत्तरं मिळणं अद्याप बाकी आहे. त्यामुळे या फेसबुक पोस्टवरून चर्चा सुरू झाली आहे.

शिवदीप लांडे यांची फेसबुक पोस्ट

ATS कडून दोघांना अटक

दरम्यान, रविवारी ATS याप्रकरणी दोघांना अटकही केली. महाराष्ट्र एटीएसचे प्रमुख जयदीप सिंग यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

या दोन्ही आरोपींना रविवारी (21 मार्च) दुपारी 3 वाजता ठाणे कोर्टात हजर करण्यात आलं.

एका आरोपीचं नाव नरेश ढारे आहे. हा नरेश ढारे बुकी आहे. तर दुसऱ्या आरोपीचं नाव विनायक शिंदे आहे.

सचिन वाझे

विनायक शिंदे हा लखन भैय्या चकमक प्रकरणातील निलंबित पोलीस कॉन्स्टेबल असून, त्या प्रकरणी कोर्टानं विनायक शिंदेला दोषीही ठरवलं होतं.

विनायक शिंदे हा पॅरोलवर तुरुंगाबाहेर होता. तसंच, अंधेरी क्राइम ब्रांचमध्ये सचिन वाझेसोबत विनायक शिंदे कार्यरत होता.

दुसरीकडे, काल (20 मार्च) मनसुख हिरेन प्रकरणाचा तपास राष्ट्रीय तपास यंत्रणाच (NIA) करणार आहे. उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकं सापडल्याच्या प्रकरणाचा तपास NIA करत आहे. आता मनसुख यांच्या मृत्यूचा तपासही केंद्रीय यंत्रणेकडे जाणार आहे. मात्र, याबाबत अद्याप NIA कडून आदेश आलेला नाही.

नेमकं काय घडलं होतं?

उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील निवासस्थानाजवळ स्कॉर्पिओ गाडीत गुरूवारी (25 फेब्रुवारी) स्फोटकं सापडली. जिलेटीन स्फोटकाच्या 20 कांड्या या गाडीत सापडल्या.

हा परिसर गावदेवी पोलीस ठाण्याच्या अंतर्गत येतो. या घटनेची माहिती मिळताच संबंधित पथकं घटनास्थळी दाखल झाली. तिथे तपास केल्यानंतर जिलेटीनच्या 20 कांड्या स्कॉर्पिओ गाडीत सापडल्या होत्या.

मुंबईतील पेडर रोडवर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मनसुख हिरेन हत्या प्रकरणाचा उलगडा झाल्याचा दावा महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकाने (ATS) केला आहे. ATS पथकातील पोलीस महानिरीक्षक शिवदीप लांडे यांनी याबाबत एक फेसबुक पोस्ट लिहून प्रकरणाचा उलगडा झाल्याचं सांगितलं.


सामग्री: Abqaiq has the world's largest oil processing plant

अबकायक शहरात असलेल्या सौदी अरामकोच्या सर्वांत मोठ्या तेल शुद्धीकरण प्रकल्पातून मोठ्या ज्वाळा आणि धुराचे लोट निघत असल्याचं व्हीडिओमध्ये दिसत आहे.

तर दुसरा हल्ला खुरैस तेल प्रदेशात झाला. तिथंही आग लागली आहे. दोन्ही जागी लागलेल्या आगीवर नियंत्रण मिळवल्याचे सरकारी माध्यमसंस्थेनं स्पष्ट केलं आहे.

येमेनमधल्या इराणशी संबंधित हुथी गटाच्या एका प्रवक्त्यानं सांगितलं की या हल्ल्यासाठी 10 ड्रोन पाठवण्यात आले होते.

याआधी अशा घटनासाठी येमेनमधील हुथी बंडखोरांवर आरोप केले जात होते.

सैन्य प्रवक्ता याह्या सारए हे अल मसिरह टिव्हीशी बोलताना म्हणाले, "भविष्यातही सौदीवर असे हल्ले होण्याची शक्यता आहे." याह्या म्हणाले, "सौदीमध्ये केलेल्या मोठ्या हल्ल्यांपैकी हा एक हल्ला आहे. हा हल्ला घडवून आणण्यासाठी सौदी सरकारमधील काही प्रतिष्ठित लोकांची मदतही झाली आहे."

मात्र हुती प्रवक्त्याच्या या दाव्यावर सौदी अधिकाऱ्यांनी काही स्पष्टीकरण दिलेलं नाही.

अबकायक हा भाग सौदीच्या पूर्वेस दहरान प्रांतापासून 60 किमी अंतरावर आहे तर खुरैस 200 किमी अंतरावर आहे.

अबकायकमधील तेल शुद्धीकरण प्रकल्पात दररोज 70 लाख बॅरल कच्चे तेल उत्पादित होते. कच्च्या तेलाचा हा जगातील सर्वांत मोठा स्टॅबिलायजेशन प्लांट आहे, असं अरामकोचं म्हणणं आहे. इथे जागतिक गरजेच्या 7 टक्के तेलाचं शुद्धीकरण होतं. 2000 साली अल-कायदानं अबकायकवर आत्मघातकी हल्ला करून सौदी सुरक्षादलांना हादरवलं होतं.

खुरैस येथे 2009 साली दुसरा प्लांट सुरू झाला. हा सौदीमधील दुसरा सर्वात मोठा प्लांट आहे, जिथे जागतिक गरजेच्या एक टक्के तेलावर प्रक्रिया केली जाते. खुरैसमधून दररोज 15 लाख बॅरल कच्च्या तेलाचं उत्पादन केलं जातं. सौदीकडे 20 अब्ज बॅरल तेलाचा साठा असावा, असं मानलं जातं.

हा आठवडा संपला असल्यामुळे तेलबाजार बंद आहे, त्यामुळे या घटनेचा तेलाच्या किमतीवर तात्काळ परिणाम होईल, असं वाटत नाही, असं बीबीसी व्यापार प्रतिनिधी केटी प्रेस्कॉट यांना वाटतं.

सौदीच्या अर्थव्यवस्थेचं तेलावरचं अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सौदीचे क्राऊन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमान यांनी आर्थिक सुधारणा नीती तयार केली आहे. त्यानुसारच अरामको आपला IPO लाँच करणार आहे. म्हणून त्यापूर्वी ही घटना नेमकी काय आहे, याची स्पष्ट माहिती सौदी आरामकोला लोकांना काळजीपूर्वक द्यावी लागेल, अशी माहितीही प्रेस्कॉट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सौदी अरेबियाची सरकारी तेल कंपनी अरामकोच्या दोन तेल शुद्धीकरण प्रकल्पांवर ड्रोन हल्ला झाला आहे. या हल्ल्यांनंतर तिथे मोठी आग लागल्याचं सौदीच्या सरकारी माध्यमसंस्थेनं सांगितलं आहे.


सामग्री: Afghan President Ashraf Ghani: "Now in terms of management and leadership things are really falling into place"

"हा देश चालवणं जगातलं सगळ्यांत त्रासदायक काम आहे," ते सांगतात.

अफगाणिस्तानसमोर आव्हानांची जंत्री आहे, हे वास्तव नाकारून चालणार नाही. सुरक्षा हा त्यातला सगळ्यांत महत्त्वाचा मुद्दा आहे.

इथं गेल्या 16 वर्षांपासून युद्ध सुरू आहे. मात्र नाटो (NATO) चा पाठिंबा कधीपर्यंत असेल, यावर त्यांनी ठाम उत्तर दिलं.

"कदाचित चार वर्षांत" नाटोच्या फौजा निघून जातील, असं ते म्हणाले.

सुरक्षातज्ज्ञांनी या वक्तव्याचे समर्थन केलं आहे कारण तीन वर्षांपूर्वीच नाटोचं मिशन संपलं असून तालिबानशी लढण्यासाठी अफगाण फौजांनी जेमतेम कंबर कसली आहे.

अफगाण सैन्य तालिबानशी लढा देण्यास सज्ज आहेत.

अफगाण फौजांना वेगवेगळं "प्रशिक्षण" देण्यासाठी नाटोच्या जवळजवळ 14,000 तुकड्या इथं आजही आहेत. तालिबानला टक्कर देणं, हा या मागचा उद्देश आहे.

घनी कबूल करतात की मागची तीन वर्षं कठीण होती. "एखाद्या 12 वर्षांच्या मुलावर 30 वर्षांच्या व्यक्तीची जबाबदारी पडल्यासारखी आमची अवस्था होती. पण हा काळ आम्हांला बरंच काही शिकवून गेला. व्यवस्थापन आणि नेतृत्वाच्या पातळीवर आता गोष्टी बऱ्याच बदलत आहेत."

ते पुढे सांगतात, "मला असं वाटतं की पुढच्या चार वर्षांत आमचं सैन्य घटनात्मक गोष्टी करण्यास सक्षम होईल, जे म्हणजे स्वायत्तता घोषित करणं."

काही विदेशी सैन्य आणखी काही काळ तिथे असतील. याचाच अर्थ आता अफगाण सैन्य तालिबानशी दोन हात करायला सज्ज आहे का? या प्रश्नाला त्यांनी सकारात्मक उत्तर दिलं

ते सांगतात की, "सरकार उलथवून पाडणे आणि दोन राजकीय केंद्र तयार करणे, म्हणजेच जिथे जिथे प्रभाव टाकू शकतो तो भाग व्यापून टाकणे  ही तालिबानची दोन उद्दिष्टं आहेत"

"ते दोन्ही बाबतीत अपयशी ठरले आहेत" असंही ते विश्वासाने सांगतात.

आमच्या फौजा बराच काळ अफगाणिस्तानात राहतील असं अमेरिकेने म्हटलं आहे.

हे खरं आहे की नाही हा वादाचा मुद्दा आहे. कारण अमेरिकन सैन्याच्या आकड्यानुसार अफगाण सरकारचा दोन तृतीयांशपेक्षा सुद्धा कमी भागावर नियंत्रण आहे. बाकीच्या भागावर एकतर तालिबानचं किंवा इतर दहशतवादी गटाचं नियंत्रण आहे.

मागच्या वर्षी अफगाणिस्ताने एकूण सैन्यापैकी 10% सैन्य गमावलं आहे. जवळजवळ 7000 अफगाण सैनिक मारले गेले आहेत तर 12000 जखमी झाले आहे आणि हजारो सैनिक बेपत्ता झाले आहेत.

पाश्चिमात्य...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

अफगाणिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष अशरफ घनी यांनी बीबीसीसोबत बोलताना त्यांच्या देशात असलेल्या आव्हानांची मोकळेपणाने चर्चा केली.


सामग्री: Ambulances rushed to the scene of the attack

बिर-अल-अबेद शहराजवळच्या अल-अरिश परिसरात अल रावदा मशिदीमध्ये शुक्रवारच्या प्रार्थनेसाठी नागरीक जमले होते. तेव्हा एका अज्ञात वाहनातून आलेल्या चौघांनी नागरिकांवर गोळीबार करण्यास सुरुवात केल्याचं पोलिसांनी सांगितल्याचं एपी वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

कमीतकमी 100 लोक या हल्ल्यात जखमी झाल्याचं इजिप्तच्या आरोग्य विभागानं स्पष्ट केलं आहे.

२०१३ सालापासून मुस्लीम कट्टरवाद्यांच्या हल्ल्यांमुळे इजिप्त हादरत आहे.

इजिप्तमध्ये उत्तर सिनाई प्रांतातल्या मशिदीत हा हल्ला झाला आहे.

इजिप्तमधल्या सैन्यांना सहकार्य करणारे नागरिक मशिदीत प्रार्थना करत असताना शुक्रवारचा हल्ला झाला. म्हणून त्यांनाच नुकसान पोहोचवण्याच्या हेतूनं हा हल्ला झाल्याचं सध्या बोललं जात आहे.

इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष अब्दुल फत्तेह अल-सिसी यांनी सुरक्षा अधिकाऱ्यांची बैठक घेत देशाच्या सुरक्षेचा आढावा घेतल्याचं स्थानिक वृत्तवाहिनी एक्स्ट्रा न्यूजनं सांगितलं आहे.

"अल-रावदा येथील मशिदीतील भाविकांवर झालेल्या हल्ल्याला आम्ही सर्व शक्तिनिशी प्रत्युत्तर देऊ. इजिप्त दहशतवादाचा कठोरतेनं सामना करत आहे. इजिप्तची ही मोहीम थांबावी, म्हणूनच हा हल्ला करण्यात आला आहे," असं ते पुढे म्हणाले.

२०१३ सालापासून मुस्लीम कट्टरवाद्यांच्या हल्ल्यांमुळे इजिप्त हादरत आहे.

"इजिप्तचं सैन्य आणि पोलीस प्रशासन या घटनेचा बदला घेऊन देशात शांतता प्रस्थापित करतील," असं त्यांनी म्हटलं.

या हल्ल्यानंतर इजिप्तने "अतिरेक्यांच्या अड्ड्यांवर" हवाई हमले केल्याचं म्हटलं आहे.

इजिप्तमध्ये राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर करण्यात आला आहे.

काही आठवड्यांपूर्वी सिनाईमध्येच इजिप्तच्या लष्करावर कट्टरवाद्यांनी मोठा हल्ला केला होता. त्यानंतरचा हा सगळ्यांत मोठा हल्ला मानला जात आहे. पण कुठल्याही संघटनेनं या हल्ल्यामागे हात असल्याचा दावा अद्याप केलेला नाही.

इजिप्तच्या लष्करानं अध्यक्ष मोहम्मद मोर्सी यांची सत्ता जुलै २०१३ मध्ये उलथवून लावल्यानंतर मुस्लीम कट्टरवाद्यांचे हल्ले वाढले आहेत.

कथित इस्लामिक स्टेटकडून आतापर्यंत करण्यात आलेल्या या हल्ल्यांमध्ये पोलीस, सैनिक आणि नागरिकांचा मृत्यू झाला असून हे हल्ले सिनाई प्रांतातच झाले आहेत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इजिप्तच्या उत्तर सिनाई प्रांतात एका मशिदीत झालेल्या हल्ल्यात 200हून अधिक लोकांचा बळी गेला आहे. संशयित कट्टरवाद्यांनी शुक्रवारी या मशिदीत आधी बाँबस्फोट घडवून आणला आणि नंतर नागरिकांवर गोळीबार केला.


सामग्री: BBC Innovators : ‘एज्युकेट गर्ल्स’चं गावकऱ्यांना आवाहन - लग्नाचं नको, शिक्षणाचं बघा

काही जणींसाठी घरातली कामं जास्त महत्त्वाची आहेत. त्यांच्याकडून शाळेत जाण्याला नगण्य महत्त्व दिलं जातं.

पण शिक्षणामुळे आयुष्य कसं बदलत हे अनुभवण्यासाठी ३० लाख मुलींनी शाळेत जावं म्हणून भारतातली एक स्वयंसेवी संस्था प्रयत्न करत आहे.

भगवंती लस्सीरामच्या दिवसाची सुरुवात पोळ्या बनवण्यानं होते. गरम तव्यावर हात भाजणार नाहीत याची काळजी घेत सराईतपणे ती पोळ्या भाजते.

नंतर कोंबड्यांना खायला देऊन भांडी घासते. त्याच वेळी तिचे वडील तिला पुढच्या कामाची आठवण करून देतात.

"शेळ्यांना माळावर चरायला नेलं पाहिजे, उशीर करू नकोस".

अखेरीस तिला केस विंचरण्यासाठी उसंत मिळते. शाळेत जाणाऱ्या इतर मुलींप्रमाणे ती व्ही आकारात दुमडून ओढणी पुढे घेते आणि खांद्यावर दप्तर अडकवून चार किलोमीटर दूर असलेल्या शाळेला जाण्यासाठी निघते.

'एज्युकेट गर्ल्स'टीमच्या सदस्या मीना भाटी राजस्थानमध्ये घरोघरी जाऊन मुलींना परत शाळेत पाठवावं यासाठी कुटुंबीयांची समजूत काढतात.

"शाळा खूप लांब असल्यानं आमच्या गावातल्या बऱ्याच मुली शाळेतच जात नाहीत," ती सांगते.

"आमच्या गावात १० वी पर्यंत शाळा असती तर आणखी बऱ्याच मुली शाळेत गेल्या असत्या."

"महामार्ग ओलांडून शाळेला जावं लागतं. तिथं बरेच ट्रक ड्रायव्हर दारू पिऊन बसलेले असतात. म्हणून मुलींना शाळेत जाण्याची भीती वाटते," असं भगवंती सांगते.

लग्नामुळे बंद होतं शिक्षण

'एज्युकेट गर्ल्स' संस्थेचे कार्यकर्ते गावांमध्ये घरोघरी जाऊन शाळेत न जाणाऱ्या मुलींना शोधून काढतात.

त्यांच्या कुटुंबीयांशी बोलून मुलींना शाळेत पाठवण्याचं महत्त्व समजावून सांगतात आणि त्यांच्याबरोबर बसून मुलींना परत शाळेत पाठवण्याबाबत नियोजन करतात.

हे स्वयंसेवक शाळांमध्येही काम करतात. शाळेत स्वच्छता गृह आहे की नाही याची खात्री करून घेतात. मुलींची शिकवणी घेतात. हिंदी, गणित आणि इंग्रजी या विषयांचे वर्ग घेतात.

त्यांनी आजवर लाखो मुलांना मदत केली आहे आणि दीड लाख मुलींना त्यांनी पुन्हा शाळेत प्रवेश मिळवून दिला आहे.

'एज्युकेट गर्ल्स' टीमच्या मीना भाटी आम्हाला एका घरी घेऊन गेल्या, त्या घरातल्या चार मुलींचे बालविवाह झाले आहेत.

आता पाचव्या मुलीचंही १४ व्या वर्षी लग्न झाल्यानं तिला शाळेतून काढलं आहे.

"मुलींना शिकवण्यात अर्थ नाही असं इथल्या पालकांना वाटतं," मीना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

एका राजस्थानी मुलीला शाळेत जाण्यापूर्वी किती कामं करावी लागतात याची स्वत:च्या डोळ्यांनी पाहणी केल्याशिवाय कल्पना करता येणं कठीण आहे.


सामग्री: BBC स्पोर्ट्सवूमन पुरस्काराचं हे दुसरं वर्ष आहे. या पुरस्कारांसाठी धावपटू द्युती चंद, नेमबाज मनू भाकर, पैलवान विनेश फोगाट, बुद्धीबळपटू कोनेरू हंपी आणि सध्याच्या हॉकी संघाची कर्णधार राणी यांना नामांकन मिळालेलं आहे.

BBC ने नेमलेल्या ज्युरींकडून सर्वाधिक मतं मिळाल्याने या पाच खेळाडूंना BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर पुरस्काराचं नामांकन देण्यात आलं होतं.

या पाचही खेळाडूंना मतदान करण्यासाठीची लिंक 8 फेब्रुवारी ते 24 फेब्रुवारीदरम्यान खुली होती. देशातील तसंच जगभरातील वाचकांकडून या खेळाडूंना मतदान करण्यात आलं आहे.

यामध्ये सर्वाधिक मते मिळवणारी खेळाडू BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 पुरस्काराची मानकरी ठरेल.

स्पोर्ट्स हॅकेथॉन

यंदाच्या वर्षी BBC ने स्पोर्ट्सवूमन पुरस्कारांसोबतच स्पोर्ट्स हॅकेथॉन उपक्रमाचंही आयोजन केलं होतं. भारतातील महिला खेळाडूंविषयी इंटरनेटवर अत्यंत कमी माहिती उपलब्ध आहे. भारतीय भाषांमध्ये तर ही माहिती उपलब्धच नाही, असं म्हणावं लागेल. त्यामुळे या खेळाडूंविषयी माहिती लोकांना सहजपणे उपलब्ध होण्यासाठी विकिपीडियावर एका उपक्रमाचं आयोजन केलं होतं.

या अंतर्गत 50 भारतीय महिला खेळाडूंची माहिती भारतीय भाषांमध्ये विकिपीडियावर अपडेट करण्यात आली. यासाठी देशभरातील 13 विद्यापीठांत पत्रकारितेचं शिक्षण घेणाऱ्या 300 विद्यार्थ्यांना या उपक्रमात सहभागी करून घेण्यात आलं.

याशिवाय आपल्या आयुष्यातील आव्हानांचा धाडसाने सामना करून संघर्षपूर्ण यश मिळवणाऱ्या पाच खेळाडूंचा प्रेरणादायक प्रवासही BBC ने आपल्यासमोर आणला आहे.

चेंजमेकर सिरीजअंतर्गत पॅरा-बॅडमिंटनपटू पारूल परमार, हेप्थॅटलीट स्वप्ना बर्मन, पॅरा स्केटर प्रियांका देवान, माजी खो-खो खेळाडू सारिका काळे आणि पैलवान दिव्या काक्रान या खेळाडूंचा प्रवास दाखवण्यात आला आहे.

कोण आहेत नामांकन मिळालेले पाच खेळाडू?

1. मनू भाकर

वय - 19 वर्षं*, खेळ - नेमबाजी (एअरगन शूटिंग)

मनू भाकर

वयाच्या सोळाव्या वर्षी मनू भाकरने आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा फेडरेशन वर्ल्ड कप स्पर्धेत 10 मीटर एअर पिस्टल - महिला या प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. असं करणारी ती सर्वात कमी वयाची भारतीय बनली.

मनू भाकरने 2018 च्या युथ ऑलिम्पिक्समध्येही सुवर्णपदक जिंकलं होतं.

मनू भाकर: बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार नामांकन

त्याच वर्षी तिने राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये महिलांच्या 10 मीटर एअर पिस्टल...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 पुरस्कारांकडे लक्ष ठेवून बसलेल्या वाचकांची प्रतिक्षा आज संपणार आहे. आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या निमित्ताने BBC स्पोर्ट्सवूमन ऑफ द इयर 2020 चा विजेता आज घोषित करण्यात येईल.


सामग्री: BV हा लैंगिक संक्रमणातून होणारा संसर्ग नाहीये. ते योनीमार्गात आढळणाऱ्या जीवाणूंचं एक असंतुलन आहे.

BV असलेल्या महिलांना कोणतीही लक्षणं दिसत नसली तरी त्यांच्या योनीमार्गातून दुर्गंधीयुक्त स्राव होऊ शकतो.

योनीमध्ये जिवंत राहतात आणि वाढतात अशा सूक्ष्मजंतूंवर तोंडातील जीवाणूंचा काय परिणाम होतो, याविषयी तज्ज्ञांनी संशोधन केलं आहे.

BV म्हणजे नेमकं काय?

BV सामान्यत: गंभीर नसतो, पण त्यावर उपचार केले पाहिजेत. कारण यामुळे स्त्रिया लैंगिक संक्रमणापासून होणाऱ्या आजारांना बळी पडू शकतात. तसंच मूत्रमार्गाचा संसर्गही उद्भवू शकतो.

जर महिला गर्भवती असेल तर यामुळे बाळंतपण ठरलेल्या तारखेआधीच होऊ शकतं.

BV झाल्याचं कसं ओळखायचं?

जर अंगावर जात असेल आणि त्याला दुर्गंध येत असेल तर BV झाल्याचं लक्षात येऊ शकेल.

योनीमार्गातून होणाऱ्या स्रावाच्या  रंगात आणि सुसंगततेत बदल दिसून येईल. जसं तो रंग राखाडी-पांढरा किंवा पातळ असू शकेल.

तुमचे डॉक्टर किंवा लैंगिक आरोग्य क्लिनिक तुम्हाला BV आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी स्वाब चाचणीची व्यवस्था करू शकतात.

जर तुमचा BVचा निकाल पॉझिटिव्ह असेल, तर त्यावर अँटीबायोटिक गोळ्या, जेल किंवा क्रीम वापरता येऊ शकते.

नवीन संशोधनात काय समोर आलं?

BV नसलेल्या महिलांमध्ये लॅक्टोबॅसिली नावाचे 'चांगले' जीवाणू असतात आणि ते कमी पीएचसहित योनीमार्ग अधिक आम्लधर्मी ठेवतात.

कधीकधी हे आरोग्य संतुलन बिघडतं आणि त्यामुळे योनीमध्ये इतर सूक्ष्मजीव वाढू शकतात.

हे असं कशामुळे होतं, हे पूर्णपणे माहिती नसलं तरी तुम्हाला खालील कारणांमुळे BV व्हायची शक्यता असते.

तोंडात आढळणारा सामान्य प्रकारचा जीवाणू जो हिरड्यांचा आजार आणि दाताच्या फळ्यांशी संबंधित असतो, तो कशाप्रकारे बीव्हीला कारणीभूत ठरतो, हे PLoS Biology अभ्यासातून समोर आलं.

या जीवाणूच्या वर्तनाकडे लक्ष वेधण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी मानवी योनीमार्गातील जीवाणूंचे नमुने आणि उंदरांवर प्रयोग केले.

यात तोंडात आढळणारा Fusobacterium nucleatum हा जीवाणू BVमधील इतर जीवाणूंच्या वाढीस मदत करताना दिसला.

कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील डॉ. अमांडा लुईस आणि त्यांचे सहकारी संशोधक म्हणतात की, या संशोधनातून  ओरल सेक्स BV साठी कशाप्रकारे कारणीभूत ठरू शकतो, हे समोर येतं.

BV हा सेक्समुळे होऊ शकतो, असं तज्ज्ञांनी आधीच सांगितलं आहे. मग हा सेक्स महिलांमधील असला तरीही.

ब्रिटीश असोसिएशन फॉर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ओरल सेक्समुळे bacterial vaginosis (BV)ची स्थिती निर्माण होऊ शकते, असं PLoS Biology या जर्नलमधील संशोधनात सांगण्यात आलं आहे.


सामग्री: Barack Obama opens up on Today about how he felt post Donald Trump's inauguration

राजसत्तेचे पाचवे दावेदार प्रिन्स हॅरी ख्रिसमसदरम्यान या कार्यक्रमाची सूत्रं सांभाळत आहेत. त्यात झालेल्या एका संभाषणादरम्यान ओबामा म्हणाले की इंटरनेट वर एक सुरक्षित व्यासपीठ तयार करण्यासाठी जगभरातील नेत्यांनी एकत्र यायला हवं.

"भविष्यात अशी परिस्थिती उद्भवेल जेव्हा तथ्यांना मूठमाती दिली जाईल आणि एखाद्या व्यक्ती किंवा गटाचं मत बाकी समाजावर लादलं जाईल,"  अशी भीती ओबामांनी व्यक्त केली.

"एकच विषय लोकांसमोर वेगवेगळ्या पद्धतीने मांडण्यात येतो. त्यामुळे लोकांना चुकीची माहिती मिळते, ज्याने त्यांचा पूर्वग्रह बळावू शकतो तसंच त्याचा संभ्रम वाढू शकतो," असं ते पुढे म्हणाले.

"एकाच विषयावरची वेगवेगळी मतं मांडण्याचं स्वातंत्र्य असावं, अशी व्यासपीठं तंत्रज्ञान कसं पुरवू शकेल, याचा विचार व्हायला हवा. भिन्न मतप्रवाह एकत्र नांदू शकतील, असं वातावरण तयार करणं आपली जबाबदारी आहे. पण यामुळे समाजातल्या छोट्या घटकांचं विघटन व्हायला नको, याचीही काळजी घ्यायला हवी," असं ओबामा म्हणाले.

सप्टेंबरमध्ये एका कार्यक्रमाच्या वेळी ओबामा आणि प्रिंस हॅरी

ओबामा यांचे उत्तराधिकारी आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ट्विटरचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. पण ओबामा यांनी ट्रंप यांचं नाव घेणं टाळलं.

ट्रंप यांच्यावर ट्विटरचा अतिवापर तसंच एकाच विचारधारणेच्या लोकांना फॉलो करण्याचा आरोप केला जातो. मात्र आपण ट्विटरद्वारे अमेरिकेच्या असंख्य नागरिकांशी संवाद साधतो, असं ट्रंप यांचं म्हणणं आहे.

लोकांच्या भावनांचं ध्रुवीकरण टाळण्यासाठी सोशल मीडियापेक्षा प्रत्यक्ष बोलणं उपयुक्त ठरेल, असं प्रतिपादन ओबामांनी केलं.

ते पुढे म्हणतात, "समान आवड जोपासणाऱ्या किंवा एकाच विषयाशी संलग्न व्यक्तींना एकत्र येण्यासाठी तसंच एकमेकांच्या संपर्कात राहण्यासाठी सोशल मीडिया हे प्रभावी शक्तिशाली माध्यम आहे. मात्र त्याचवेळी ऑफलाईन राहणं म्हणजे वास्तव जगात जगणंही महत्त्वाचं आहे."

"हॉटेलात किंवा बसस्टँडवर तसंच बिल्डिंगमध्ये एकमेकांना भेटून समजून घेणंही महत्त्वाचं आहे. कारण इंटरनेटवर भेटणारा माणूस आणि प्रत्यक्ष भेटणारा माणूस यात फरक असू शकतो," असं ओबामांनी सांगितलं.

अध्यक्षपदाचा दबाव काय असतो?

राष्ट्राध्यक्ष पदाचं दडपण कशा स्वरुपाचं असतं, असं विचारल्यावर ओबामा म्हणाले, "वैयक्तिक आयुष्य...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सोशल मीडियाच्या बेजबाबदार वापरामुळे अनेक किचकट आंतरराष्ट्रीय प्रश्नं समजून घेण्यात अडचणी निर्माण होतात आणि दिशाभूल करणारी माहिती प्रसारित केली जाते, असं अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांचं म्हणणं आहे. 'बीबीसी फोर'साठी प्रिन्स हॅरी यांनी घेतलेल्या विशेष मुलाखतीदरम्यान ओबामा बोलत होते.


सामग्री: Black Box VR  या नव्यानंच सुरू झालेल्या स्टार्ट-अप कंपनीने संपूर्ण शरीराचा "व्हर्च्युअल व्यायाम" 30 मिनिटांत पूर्ण करण्यासाठीची एक यंत्रणा विकसित केली आहे.

हे एक विशेष मशीन असून त्यासोबत HTC Vive चं VR हेडसेट लागतं. हे मशीन किंवा ही संपूर्ण यंत्रणा एका घरातल्या बाथरूमच्या आकाराची आहे.

लास वेगासमधल्या Consumer Electronic Show 2018 (CES) या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या मोठ्या प्रदर्शनात हे मशीन मांडण्यात आलं आहे. पण या मशीनशी निगडीत सुरक्षेची घ्यायची काळजी या कंपनीनं सगळ्यांना सांगायला हवी, असं मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केलं आहे.

या अमेरिकन कंपनीचे संस्थापक रायन देलुका आणि प्रिस्टन लुईस यांनीच bodybuilding.com हे अमेरिकेतलं मोठं फिटनेस साम्राज्य उभं केलं आहे.

व्यायाम करा आणि करत राहा

Black Box VR कंपनीला संपूर्ण अमेरिकेत अशी बुटीक जिम सुरू करायची आहेत, ज्यात प्रत्येकाला या गेमफिल्ड व्यायामाच्या प्रकाराचा लाभ घेता येईल आणि आपली त्यातली प्रगतीही तपासता येईल. घरातही हे उपकरण वापरता येईल, असं याचं नवीन रूप लवकरच येणार आहे.

Black Box VRचे महाव्यवस्थापक जिम ब्रॅडबरी यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "काही आठवडे जिममध्ये व्यायामाला गेल्यानंतर लोक जिममध्ये जाणं बंद करतात. आम्हाला यावरच उपाय शोधून काढायचा आहे."

या उद्योग क्षेत्रातल्या एका व्यक्तीनं ही उत्तम संकल्पना असल्याचं सांगितलं. मात्र त्यानं याबाबत काही चिंताही व्यक्त केल्या आहेत.

"लोकांना सतत व्यायाम करत राहणं फार जिकीरीचं वाटतं. लोकांना जिम आवडेल यासाठी अनेक कल्पना मांडल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे जिम लोकांना आवडावं यासाठी गेमफिल्डच्या माध्यमातून व्यायाम करण्याची संकल्पना अस्तित्वात येणं ही चांगली बाब आहे," असं फॉरेस्टर या कन्सल्टंसीचे जे. पी. गाऊंडर यांनी सांगितलं.

ते पुढे म्हणाले की, "या मशीनची किंमत मात्र खूपच जास्त आहे. आणि लोकांना वापरण्यासाठी ते कितपत सुरक्षित आहे हा देखील प्रश्न आहे."

या मशीनच्या VR हेडसेटबद्दल बोलताना ते म्हणाले की, "मशीनवर काम करताना वापरण्यात येणाऱ्या हेडसेटची शरीरावर होणाऱ्या परिणामाची तपासणी झाली आहे का? हे Black Box VR कंपनीला सिद्ध करावं लागणार आहे."

वजन कमी होणार

गेम डेव्हलपर आणि सध्या Black Box VR सोबत काम करणाऱ्या जॉब स्टॉफर यांनी या मशीनमुळे आपल्याला व्यक्तीशः फायदा झाल्याचं सांगितलं. या मशीनवर काम केल्यामुळे त्यांचं 37...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

काल्पनिक जिममध्ये व्यायाम करायला तुम्हाला आवडेल का? कारण असं जिम अस्तित्वात आलं आहे.


सामग्री: CAA आणि NRC मुस्लीमविरोधी असल्याचं मत यावेळी मोर्चेकऱ्यांनी व्यक्त केलं. देशातलं वातावरण ढवळून निघाल्याची भावना मोर्चात सहभागी झालेल्या महिलांनी व्यक्त केली.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

CAA आणि NRC विरोधात मुस्लीम समाजाने पुण्यात मोर्चा काढला. या मोर्चास महिला मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.


सामग्री: CAA हा कायदा मुस्लीम विरोधी आहे असं प्रकाश आंबेडकर म्हणाले. यावेळी लोकांना संबोधित करताना आंबेडकर म्हणाले जर तुम्हाला डिटेंशन कॅंपमध्ये जायचं नसेल तर हे (केंद्र) सरकार पाडा.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

सरकारला NRC राबवायचं आहे त्यामुळेच ते राज्या-राज्यात डिटेन्शन सेंटर्स बांधत आहेत. जर तुम्हाला NRC राबवायचं नाही तर राज्यात डिटेन्शन सेंटर्स आहेत की नाही हे आधी सरकारने सांगावं असं आंबेडकर म्हणाले.

याआधी, आंबेडकर म्हणाले, "ज्याप्रमाणे सूर्याला ग्रहण लागलं आहे, त्याचप्रमाणे देशालाही ग्रहण लागलं आहे. हे ग्रहण राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनता पक्षाचं आहे."

माध्यमांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "देशाच्या आर्थिक स्थितीवरून लक्ष विचलित करण्यासाठी मोदी सरकारनं CAA आणि एनआरसी हे मुद्दे उकरून काढले आहेत. त्यांचा फटका केवळ मुस्लिमांना नव्हे तर देशातील हिंदूंनाही बसणार आहे."

"हिंदुंच्या 40 टक्के लोकांवर परिणाम होणार"

बीबीसी मराठीशी बोलताना प्रकाश आंबेडकर म्हणाले, "काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेतृत्व हे सगळं मराठा नेतृत्व आहे. ते मराठा समाजसोडून इतरांचे प्रश्न घेत नसल्याचं दिसून येतं. एनआरसीच्या माध्यमातून त्यांना हे प्रश्न हातात घेता आले असते. आता आम्हाला याचा परिणाम झालेला वर्ग वंचित बहुजन आघाडीच्या बॅनरखाली एकत्र आणावा लागला आहे. आमची भूमिका स्पष्ट आहे. एनआरसी, सीएए हा मुस्लिमांविरोधतला कायदा आहे.

मुस्लिमांबरोबरच हिंदुंमधील 40 टक्के लोकांवर त्याचा परिणाम होणार आहे. भटके विमुक्त, अनुसुचित जातीवर परिणाम होणार आहे. आरएसएसने त्यावर पांघरुण घातलं. सर्व मोर्चे मुस्लिमांबद्दल काढण्यात आले. परंतु आम्ही त्यांच्याबरोबर अनुसुचित जाती-जमांतीसाठी मोर्चा काढला आहे. हा विषय काढल्यानंतर आरएसएस आणि भाजपची भाषा थोडी बदलली आहे. पण ते फसवं आहे. हे आंदोलन चालू राहाणार आहे. या देशातील अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम झाला आहे. 28 फेब्रुवारीपर्यंत हे सरकार चालवण्यासाठी पैसे आहेत का हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सांगितलं पाहिजे."

'सावरकरांना मध्ये ओढू नका'

लोकांचा लक्ष विचलित करण्यासाठी काही लोक सावरकरांना मध्येच ओढत आहेत. माझं त्यांना हे म्हणणं आहे की सावरकरांनामध्ये ओढू नका. जे लोक सावरकरांना मध्ये आणत आहेत ते शकुनीमामासारखे आहेत असं आंबेडकर म्हणाले.

CAA आणि NRC च्या मुद्द्यावर आम्ही आंदोलन करणार आहोत असं प्रकाश आंबेडकर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA) आणि एनआरसीच्या अंमलबजावणीविरोधात प्रकाश आंबेडकर यांच्या वंचित बहुजन आघाडीनं मुंबईतल्या दादर परिसरात धरणं आंदोलन आयोजित केलं. काँग्रेस


सामग्री: CAAला असलेला विरोध युरोपियन युनियनच्या संसदेत पोहोचलाय. CAA विरोधात शनिवारी मांडण्यात आलेल्या ठरावावर चर्चा 29 जानेवारीला होणार आहे.

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात देशभरात अनेक ठिकाणी निदर्शनं सुरू आहेत. प्रजासत्ताक दिनाचं औचित्य साधून केरळमध्ये 680 किलोमीटर लांबीच्या मानवी साखळीचं आयोजन करण्यात आलं होतं. तर अमेरिकेतही काही ठिकाणी CAAच्या विरोधात आणि समर्थनार्थ निदर्शनं झाली.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

पश्चिम बंगाल विधानसभेने नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात प्रस्ताव मंजूर केल्यानंतर केंद्र सरकारच्या निर्णयाविरोधात जाणारं पश्चिम बंगाल हे चौथं राज्य बनलंय.


सामग्री: CAB विरोधी आंदोलन: 17 वर्षीय सॅमच्या मृत्यूला जबाबदार कोण?

मात्र, नशिबात वेगळंच काहीतरी लिहिलं होतं. काही क्षणातच दोन गोळ्यांनी त्याला लक्ष्य केलं. एक गोळी सॅमच्या हनुवटीतून जात डोक्याकडून बाहेर आली तर दुसरी त्याच्या पाठीत घुसली.

गेल्या गुरुवारीला घडलेल्या या घटनेने त्याची आई अर्थात मॅमोनी स्टफर्डला रडू कोसळत होतं. मात्र, स्वतःला सावरत त्या सांगतात, "तो चिकन पुलाव खाऊ शकला नाही. त्याला हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेले."

मॅमोनी स्टफर्ड सांगत होत्या, "त्या दिवशी नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात लताशील मैदानात विरोध प्रदर्शन होतं. त्यात आसामचे सुप्रसिद्ध गायक जुबिन गर्ग यांच्यासह अनेक मोठे कलाकार येणार होते. सॅमही सकाळी सकाळीच तिकडे गेला होता. संध्याकाळी घरी परत येत असताना त्याने फोन केला होता."

सॅम रस्त्याच्या एकीकडून घरी परत जात असताना समोरून एक छोटी रॅली येत होती तेव्हा गोळ्या झाडण्यात आल्या, असं प्रत्यक्षदर्शी आणि कुटुंबीय यांचं म्हणणं आहे.

नागरिकत्व सुधारणा विधेयक लोकसभेत मंजूर झाल्यापासूनच आसाममध्ये विरोध प्रदर्शनांना सुरुवात झाली आहे. या आंदोलनांमध्ये मोठ्या संख्येने लोक सहभागी होत आहेत.

आसाममध्ये तीन जणांनी गमावले प्राण

काहींच्या मते ही आंदोलनं इतकी मोठी आहेत की गेल्या तीन दशकांत एवढी मोठी आंदोलनं झालेली नाहीत. प्रशासनावर मोठा दबाव होता आणि यातच हिंसाचार उफाळला. या हिंसाचारात आतापर्यंत तिघांचा मृत्यू झाला आहे.

सॅम स्टफर्ड जे जिथं प्राण गेले तिथं लोकांनी विटा लावून त्याचा फोटो ठेवला आहे. तिथे एक दिवा दिवस-रात्र पेटत असतो.

सॅम स्टॅफर्ड यांची बहीण

शनिवारी त्याच ठिकाणी शोकसभेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. सॅमच्या कुटुंबीयांनाही शोकसभेसाठी बोलवण्यात आलं होतं. रविवारी तिथून एका रॅलीचं आयोजन करण्यात आलं.

जवळच्याच गल्लीत राहणारे मुफीद लश्कर गुरुवारी संध्याकाळी निघालेल्या रॅलीत सहभागी झाले होते.

दहशतीचं वातावरण

मुफीद लश्कर सांगतात, "दूर काही एसयूव्ही वाहनं उभी होती. चार किंवा पाच. त्या सर्व एसयूव्हींचे हेडलाईट एकदम ऑन झाले आणि समोरून येणारी रॅली अचानक उजेडात न्हावून निघाली. मात्र, मिनिटभरातच सर्व हेडलाईट एकत्रच बंद झाले आणि लाईट बंद होताच गोळी झाडल्याचा मोठा आवाज आला. आणि समोर एक मुलगा रस्त्यावर पडत आहे असं मला दिसलं."

वातावरण

मुफीद लष्कर सांगतात की यानंतर पाच पांढऱ्या एसयूव्ही गाड्यांचा तो ताफा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सॅम स्टफर्ड आईला फोन करून म्हणाला होता, "खूप भूक लागली आहे आई. चिकन पुलाव बनव."