डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोव्हिशील्ड आणि कोव्हॅक्सिन या दोन लशींना मान्यता देण्यात आली आहे. युकेमध्ये ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनकाने विकसित केलेली लस भारतामध्ये सीरम इन्स्टिट्यूट कोव्हिशील्ड नावाने तयार करतेय. तर कोव्हॅक्सिन ही भारत बायोटेक कंपनी आणि इंडियन काऊन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च - ICMR ने विकसित केलेली संपूर्णपणे भारतीय लस आहे.

ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनकाच्या लशीचा आणीबाणीच्या परिस्थितीत वापर करण्याला युकेमध्ये मान्यता देण्यात आल्यानंतर, भारतातही कोव्हिशील्डला अशी परवानगी मिळेल असा अंदाज बांधला जात होता. आणि अपेक्षेप्रमाणेच सीरम इन्स्टिट्यूटच्या लशीला परवानगी मिळाली.

पण कोव्हॅक्सिनच्या वापरासाठी इतक्या लवकर परवानगी देण्यात येण्याची अपेक्षा नव्हती.

कोव्हॅक्सिनला इतक्या लवकर मान्यता देण्यात आल्याबद्दल काँग्रेस पक्षासह इतर काही आरोग्य कर्मचाऱ्यांनीही याबद्दल आक्षेप घेतलाय.

काय आहेत आक्षेप?

कोव्हिशील्ड आणि कोव्हॅक्सिन या दोन्ही लशींच्या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांचे आकडे जाहीर न करताच, ही परवानगी कशी देण्यात आली? असा आक्षेप घेतला जातोय.

एखाद्या लशीच्या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचणीदरम्यान ही लस मोठ्या संख्येतल्या गटावर तपासली जाते आणि ही लस किती टक्के लोकांवर परिणामकारक आढळून येते, हे या चाचणीच्या निष्कर्षांवरून ठरवलं जातं.

जगभरात विविध देशांमध्ये मान्यता देण्यात आलेल्या फायझर बायोएनटेक, ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेनका आणि मॉर्डनाच्या लशींचं तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांचे निकाल वेगवेगळे आहेत. ऑक्सफर्डची लस 70 टक्के परिणामकारक असल्याचं सांगण्यात येतंय.

भारतामध्ये कोव्हॅक्सिनसोबतच कोव्हिशील्डही किती लोकांवर परिणामकारक ठरतेय, याविषयीही आक्षेप घेण्यात येतायत. पण ऑक्सफर्डच्या लसीच्या जगभरात इतरत्र झालेल्या चाचण्यांच्या आकडेवारीमुळे कोव्हिशील्डविषयी तुलनेने कमी आक्षेप आहेत.

भारतामध्ये 1600 स्वयंसेवकांवर कोव्हिशील्डची तिसऱ्या टप्प्यातली चाचणी करण्यात आली, आणि त्याची आकडेवारीही अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.

तर कोव्हॅक्सिनची पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यातली चाचणी 800 स्वयंसेवकांवर करण्यात आली होती, आणि तिसऱ्या टप्प्यातल्या ट्रायलमध्ये 22,500 लोकांवर ही लस तपासण्यात येण्याचं सांगण्यात येतंय, पण याविषयीची आकडेवारी सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही.

कोणी घेतला आक्षेप?

कोव्हॅक्सिनला आणीबाणीसाठीच्या वापराची परवानगी देण्यात आल्यानंतर काँग्रेस नेते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ड्रग कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया - DCGI ने रविवारी कोव्हिड-19वरच्या दोन लशींना आणीबाणीच्या परिस्थितीतील वापरासाठी मंजुरी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोव्हॅक्सिन (Covaxin) असं भारत बायोटेकच्या कोरोनावरील लशीचं नाव असून, ही लस भारतीय बनावटीची आहे.

ड्र्ग्ज कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया (DCGI) ही संस्था लशीच्या वापरासंदर्भात अंतिम निर्णय घेते. या संस्थेच्या तज्ज्ञांच्या समितीने भारत बायोटेकच्या लशीची शिफारस केली आहे.

कोव्हॅक्सिन ही स्वदेशी लस भारत बायोटेक कंपनीने इंडियन काऊन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) च्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरालॉजीसोबत मिळून तयार केली आहे.

हैदराबादस्थित भारत बायोटेक इंटरनॅशनल लिमिटेडने कोव्हॅक्सिनच्या आधी पोलिओ, रोटा व्हायरस आणि झिका व्हायरसवरील लसही विकसित केली आहे.

कोव्हॅक्सिन ही भारत सरकारने आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी दिलेली दुसरी लस ठरली आहे.

कालच (1 जानेवारी 2020) ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि अस्ट्राझेनकाद्वारा विकसित 'कोव्हिशिल्ड' लशीला केंद्र सरकारच्या एसईसीने (सब्जेक्ट एक्सपर्ट कमिटी) आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी दिली आहे.

पुणेस्थित सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाकडे कोव्हिशिल्डच्या उत्पादनाची जबाबदारी आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत बायोटेकच्या कोरोनावरील लशीला आपात्कालीन वापरासाठी परवानगी देण्याची शिफारस DCGI च्या तज्ज्ञांच्या समितीने केल्याची माहिती सरकारमधील सूत्रांनी ANI वृत्तसंस्थेला दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोहली

1. पिण्याच्या पाण्याने गाडी धुतल्याबद्दल कोहलीला 500 रुपयांचा दंड

पिण्याच्या पाण्यानं गाडी धुतल्याप्रकरणी टीम इंडियाचा कर्णधार विराट कोहलीला गुरुग्राम महापालिकेनं 500 रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

तर झालं असं की, कोहलीच्या गुरुग्राममधील निवासस्थानी काम करणारे कर्मचारी गाड्या धुण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची नासाडी करत असल्याची तक्रार शेजाऱ्यांनी केली होती.

गुरुग्राममधील DLF फेज-1 मध्ये विराट कोहलीचं घर आहे. घराबाहेर कोहलीच्या मालकीच्या सहा गाड्या उभ्या असतात. या गाड्या धुण्यासाठी कोहलीचे कर्मचारी पिण्याचं पाणी वापरत असल्याची तक्रार त्याच्या शेजाऱ्यांनी दिली होती.

तक्रारीत तथ्य आढळल्यामुळे गुरुग्राम महापालिकेनं कोहलीच्या स्टाफकडून 500 रुपयांचा दंड वसूल केला आहे.

2. अर्ध्याच तासात जेऊन परत यायचं: सरकारी अधिकाऱ्यांना आदेश

सरकारी कार्यालयांमध्ये दुपारच्या जेवणाचा कालावधी दुपारी 1 ते 2 असला तरी आता जेवण अर्ध्या तासात उरकावं लागेल, असं परिपत्रक सरकारनं जारी केलं आहे. त्यामुळे आता अर्ध्या तासात जेवण आटोपून कर्मचाऱ्यांना कामावर परत यावं लागणार आहे.  ईटीव्ही भारतनं ही बातमी दिली आहे.

सरकारनं काढलेल्या परिपत्रकात 21 ऑगस्ट 1988च्या सरकारी अध्यादेशाचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

या शासन निर्णयानुसार, शासकीय कार्यालयीन वेळेत दुपारच्या भोजनासाठी अर्धा तासाची सुटी आहे.

सामान्य नागरिक शासकीय कार्यालयात गाऱ्हाणी घेवून आले असता अधिकारी, कर्मचारी यावेळेत उपलब्ध होत नाहीत. सरकारी अधिकारी किंवा कर्मचारी कामात टाळाटाळ करतात. या तक्रारींची दखल घेऊनच सरकारनं हे परिपत्रक काढलं आहे, असं बातमीत म्हटलं आहे.

3. देवेंद्र फडणवीस काँग्रेसचे कार्यकर्ते फोडत आहेत: अशोक चव्हाण

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांना फोन करून फोडाफोडीचं राजकारण करत आहेत, असा आरोप काँग्रेसचे नेते अशोक चव्हाण यांनी केला आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

विधानसभा निवडणुकीच्या तयारी संदर्भात काँग्रेसची मुंबईत बैठक झाली. बैठकीनंतर अशोक चव्हाण यांनी माध्यमांशी संवाद साधला. त्यावेळी ते म्हणाले, "काँग्रेसच्या काही नेत्यांना मुख्यमंत्री आणि काँग्रेस सोडून गेलेले नेते फोन करून भाजपमध्ये ओढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण भाजपच्या गळाला काही लागणार नाही."

अशोक चव्हाण यांच्या आरोपांना जलसंपदा मंत्री गिरीश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्युबाच्या कामगार मंत्री मार्टा एलीना फेडतो म्हणाल्या, "अधिकृत उद्योगांची यादी आता 127 वरून 2,000 एवढी झाली आहे. सरकार केवळ काही क्षेत्रातील उद्योगधंद्यांनाच आपल्या कार्यक्षेत्रात कायम ठेवणार असून उर्वरित क्षेत्रातील कामांसाठी खासगी व्यवसायांना प्रोत्साहन दिले जाईल."

क्युबाच्या कम्युनिस्ट सरकारच्या नवीन धोरणानुसार, कोरोना आरोग्य संकटामुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका बसला आहे. त्यातच ट्रम्प सरकारने क्युबावर घातलेल्या निर्बंधांमुळे परिस्थिती अधिक बिकट झाली.

गेल्या सात वर्षांत क्युबाच्या अर्थव्यवस्थेत 11 टक्क्यांनी घसरण झाली आहे. गेल्या तीन दशकातील ही सर्वाधिक वाईट परिस्थिती असल्याचे सांगितले जाते.

स्थानिक माध्यमांच्या वृत्तांनुसार, "क्युबामध्ये मुलभूत वस्तूंचा पुरवठाही कमी झाला आहे. 124 उद्योगांना खासगी भागीदारीपासून वेगळे ठेवण्यात आल्याचे कामगारमंत्री फेडतो यांनी सांगितले. हे उद्योग कोणते असतील याबाबत मात्र कोणतीही माहिती देण्यात आलेली नाही."

'खासगी व्यवसायांचा विकास सुरू राहू शकेल यासाठीच अशी सुधारणा केली जात आहे. या सुधारणेमुळे खासगी क्षेत्राची उत्पादक क्षमता स्वतंत्र राहण्यास मदत मिळेल असाही दावा फेडतो यांनी एएफशी या वृत्तसंस्थेंशी बोलताना केला.

सरकारच्या या नवीन धोरणामुळे क्युबामध्ये खासगी कंपन्यांचा जवळपास सर्व आर्थिक व्यवहारांमध्ये प्रवेश करण्याचा मार्ग खुला होईल असे जाणकारांना वाटते.

हवाना येथे असलेल्या बीबीसीच्या विल ग्रँट यांनी क्युबाच्या किचकट आणि बिकट अर्थव्यवस्थेत झालेल्या या बदलांबाबत लिहिताना म्हटले, "लघू उद्योगांमार्फत नफा मिळवण्याची आशा असलेल्या उद्योजकांना यामुळे मोठा फायदा होणार आहे."

क्यूबा के नेता राउल कॅस्ट्रो आणि डोनाल्ड ट्रंप

क्युबामध्ये हजारोंच्या संख्येने छोटी शेती केली जाते. शेती हा क्युबातील मुख्य व्यवसाय आहे. याव्यतिरिक्त खासगी क्षेत्रांत कामगार, टॅक्सी चालक आणि छोटे उद्योजक काम करतात. जवळपास 6 लाख लोक खासगी क्षेत्रात काम करतात. हे लोक क्युबाच्या वर्कफोर्स म्हणजेच कामगार लोकसंख्येच्या 13 टक्के आहेत.

क्युबामध्ये सर्वांत मोठा खासगी व्यवसाय म्हणजे पर्यटन हा आहे. पण कोरोनामुळे पर्यटन व्यवसायाचेही मोठे नुकसान झाले आहे.

बीबीसीचे प्रतिनिधी विल ग्रँट यांच्यानुसार, याठिकाणी वेगाने सुधारणा केल्या जात नाहीत. त्यामुळे प्रत्यक्षात त्याचे फायदे दिसण्यासाठी वाट पहावी लागणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्युबा सरकारने खासगी व्यावसायिकांना आता बहुतांश विभागांमध्ये काम करण्याची परवानगी देणार असल्याची घोषणा केली आहे. क्युबाच्या सरकारनियंत्रित अर्थव्यवस्थेतील ही एक मोठी सुधारणा असल्याचे म्हटले जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रांतिसिंह नाना पाटलांच्या “प्रति सरकार”मध्ये गणपती यादव यांचा सहभाग होता.

"आम्ही इंग्रजांच्या काळात कुठल्याही कार्यक्रमात जायचं झाल्यास सायकलवरून जायचो. स्वातंत्र्य लढ्याच्या वेळेला आम्ही ठिकठिकाणी जायचो.

इंग्रजांना चाड होऊन भूमिगताला पकडून देणाऱ्या माणसाला आम्ही हुडकून काढून मार द्यायचो, पत्री लावायचो," अशी आठवण ते सांगतात.

शूटींग आणि एडिटींग - राहुल रणसुभे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सांगली जिल्ह्यातले रामपूरचे गणपती यादव दररोज किमान दोन किमी सायकल चालवतात. 98 व्या वर्षीही ते अगदी ठणठणीत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रिकेट आणि पुरणपोळी तर त्यांचा जीव की प्राण. बीबीसीचे प्रतिनिधी झुबैर अहमद यांनी त्यांना मराठी गाणं म्हणण्याची विनंती केली आणि त्यांनी कुठलं गाणं म्हटलं.. ते ऐकण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या अनेक वर्षांपासून बेने इस्राईली किंवा मराठी ज्यू इस्राईलमध्ये राहत आहेत. भारतापासून हजारो मैल दूर असूनही भारतीय परंपरा त्यांनी जपल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रिकेटपटू म्हणून सिद्ध केल्यानंतर इम्रान खान आता पाकिस्तानच्या नेतृत्वासाठी सज्ज झाले आहेत.

इम्रान खान यांची तहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पार्टी पाकिस्तानातल्या तीन प्रमुख पक्षांपैकी एक पक्ष आहे. PTIला सर्वाधिक जागा मिळाल्या आहेत. पहिल्यांदाच हा पक्ष पाकिस्तानच्या सत्तेच्या वाटेवर आहे.

पाकिस्तानच्या या संसदीय निवडणुका दहशतीच्या वातावरणातच पार पडल्या. पाकिस्तानमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी मतदान सुरू असताना क्वेटा शहरात झालेल्या जोरदार हल्ल्यात 31 जणांचा मृत्यू झाला.

त्याआधी वेगवेगळ्या ठिकाणी बंडखोरांनी केलेल्या हल्ल्यात जवळपास 170 जणांचा मृत्यू झाला होता.

या निवडणुकांमध्ये लष्करी आणि न्यायालयीन हस्तक्षेप झाला आणि निकाल फिरवण्याचा प्रयत्न झाला, असेही आरोप झाले. हे आरोप राजकीय पक्षांनीच केले होते पण लष्कर आणि न्यायालयाने मात्र याचा इन्कार केला.

इम्रान खान यांचा प्रवास

पाकिस्तानच्या या माजी क्रिकेटपटूचं फॅन फॉलोईंग जबरदस्त आहे. ते पाकिस्तानचे सेलिब्रिटी आहेत.

इम्रान खान यांची पहिली बायको जेमिमा गोल्डस्मिथ यांनी इम्रान खान यांचं अभिनंदन करणारं ट्वीट केलं आहे.

पाकिस्तानला त्यांनी 1992 साली क्रिकेट वर्ल्डकप जिंकवून देण्याबद्दल ते ओळखले जातात. पाकिस्तानचा सगळ्यात यशस्वी कॅप्टन म्हणूनही त्यांची ओळख आहे.

इम्राननी 1996 मध्ये PTI पक्ष स्थापन केला आणि राजकारणात प्रवेश केला. पण त्यांना राजकारणात दखल घेण्याजोगं यश संपादन करण्यासाठी 2013 साल उजाडावं लागलं. त्यावर्षीच्या निवडणुकांमध्ये PTI तिसरा मोठा पक्ष म्हणून समोर आला. पहिले दोन पक्ष होते, पाकिस्तान मुस्लीम लीग (नवाझ शरीफ) आणि पाकिस्तान पीपल्स पार्टी (PPP).

इम्रान खान यांच्या तहरीक-ए-इन्साफ पक्षाचं बोधचिन्ह

असं नेहमीचं म्हटलं जातं की, इम्रान यांना लष्कराचा छुपा पाठिंबा होता. त्यांचे राजकीय विरोधक त्यांना कायम लष्कराचा 'लाडका' म्हणून संबोधतात. पण इम्रान यांनी आपल्या पार्टीच्या लोकप्रियतेमागे लष्कराचा काहीही हात नाही, असं स्पष्ट केलं आहे.

आपल्या पक्षाला 2018 निवडणुकांसाठी मैदान खुलं करून दिलं याचाही त्यांनी इन्कार केला आहे.

रंगीत संगीत जीवनशैली

पूर्णवेळ राजकारणात येण्याआधी इम्रान खान यांच्या यूकेमधल्या रंगीत-संगीत जीवनशैलीची पाकिस्तानात खूप चर्चा होत होती. त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात आंतरराष्ट्रीय तसंच राष्ट्रीय माध्यमांनी खूप रस दाखवला. त्यांनी तीन लग्न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानचे माजी क्रिकेटपटू आणि तत्कालीन संघाचे कॅप्टन इम्रान खान आता त्या देशाचे कॅप्टन होणार आहेत. त्यांची आतापर्यंतची वाटचाल औत्सुक्यपूर्ण आणि लक्षवेधी ठरली, त्यामागे अनेक वाद, राजकीय आणि वैयक्तिक कारणं आहेत. काय आहेत ही कारणं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रिकेटवेड्या भारतात सचिन तेंडुलकरला त्याचे फॅन्स देव मानतात

16 नोव्हेंबर 2013... क्रिकेटवेड्या फॅन्सनं खचाखच भरलेलं वानखेडे स्टेडियम आणि 'सचिन... सचिन...'चा तो नारा... 200 वी टेस्ट मॅच... शेवटची इनिंग आणि कोणालाही नको असलेला तो एक क्षण...

वानखेडेच्या ड्रेसिंग रूमच्या पायऱ्यांवरुन उतरणारा तो तरुण, 24 वर्षांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीनंतर क्रिकेटला अलविदा करणार होता. सचिननं ग्राऊंडवर पाऊल ठेवलं आणि काळजाचा ठोका चुकला.

या इनिंगनंतर तो पुन्हा कधीही खेळताना दिसणार नव्हता. आणि म्हणूनच अनेकांच्या आयुष्यात कधीही न विसरता येणारा तो एक दिवस होता.

24 वर्षांच्या प्रदिर्घ कारकिर्दीनंतर सचिननं निवृत्तीची घोषणा केली.

निवृत्तीनंतर बीबीसीशी बोलताना सचिनही तो क्षण पुन्हा जगला आणि आपल्या भविष्यातील प्लॅन्सवरही त्यानं प्रकाश टाकला होता.

"गेली 24 वर्षं माझ्या आयुष्यातील सुवर्णकाळ होता. मला फक्त क्रिकेट खेळायचं होतं आणि भारताला वर्ल्ड कप जिंकून द्यायचा होता. आता ते स्वप्न पूर्ण झालं आहे आणि माझ्या आयुष्याची दुसरी इनिंग सुरू झाली आहे."

"माझ्या करिअरमध्ये ज्यांनी मला भरभरून प्रेम दिलं आता त्यांच्यासाठी काहीतरी करण्याची वेळ आली आहे."

सचिनच्या निवृत्तीला आज चार वर्षं उलटली आहेत. पण तरीही भारतातील प्रत्येक मॅचमध्ये 'सचिन... सचिन...'चा जयघोष ऐकायला मिळतोच. म्हणूनच मनात सहज विचार आला की, गेल्या 4 वर्षांत भारतीय क्रिकेट बददलं आहे का?

सचिन : एक स्वप्न

या प्रश्नाचं उत्तर वाटतं तितकं सोपं नाही. अनेकांशी बोलण्याचा प्रयत्न केला पण या महान क्रिकेटरवर, त्याच्या करिअरवर आणि त्यानंतरच्या भारतीय क्रिकेटवर बोलायला अनेकांनी नकार दिला.

असं म्हणतात, 'क्रिकेट ज्यांचा धर्म आहे. सचिन त्यांचा देव आहे'. 90 च्या दशकात बदलत्या भारतासाठी तो आशेचा किरण होता. भारताच्या टेलिव्हिजन जनरेशनचा तो पहिला सुपरस्टार होता.

जशी भारतीय अर्थव्यवस्था खुली झाली तसे भारतीय समाजात, भारतीयांच्या विचारात, राहणीमानात अनेक बदल होत गेले. तरुण पिढीच्या आकांक्षा वाढल्या, कक्षा रुंदावल्या आणि आपल्या खेळानं, आपल्या वागण्यानं याच तरुण पिढीचा सचिन आदर्श बनला.

लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत प्रत्येक भारतीयानं सचिनवर भरभरून प्रेम केलं.

या पिढीला त्यानं स्वप्न बघायला शिकवलं होतं. या पिढीला त्यानं स्वप्नांचा पाठलाग करायला शिकवलं होतं. आणि याच गोड स्वप्नात गेली 24 वर्षं भारतानं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकरच्या निवृत्तीनंतर भारतीय क्रिकेटमध्ये अनेक बदल झाले. आपली जुनी इमेज झुगारून टाकत नव्या दमाच्या या टीम इंडियानं क्रिकेट जगतामध्ये आपलं एक वेगळं स्थान निर्माण केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रीडा क्षेत्रात महिला खेळाडूंकडे कोणत्या दृष्टिकोनातून बघितलं जातं, यासंदर्भात बीबीसीने सर्वेक्षण केलं आहे. यात असं आढळून आलं की बहुतांश लोक महिला खेळाडूंनाही पुरूष खेळाडूंएवढंच मानधन देण्याच्या मताचे आहेत.

असं असलं तरी पुरुषांच्या तुलनेत महिला खेळाडूंचा खेळ फार मनोरंजक नसतो, असं मतही 42% लोकांनी व्यक्त केलं आहे.

महिला खेळाडूंची बाळाला जन्म देण्याची क्षमता आणि खेळाचा त्यांच्या सौंदर्यावर होणाऱ्या परिणामाविषयीही लोकांमध्ये नकारात्मक सूर दिसला.

बीबीसीने 14 राज्यांमध्ये एकूण 10,181 लोकांमध्ये हा सर्व्हे केला. यात स्त्री आणि पुरुष यांच्या जीवनात खेळाचं महत्त्व, भारतातील कुठल्या राज्यांमध्ये जास्त खेळ खेळले जातात आणि देशातील सर्वाधिक चर्चेत खेळाडूंविषयी मतं विचारण्यात आली.

या सर्वेक्षणातील प्रमुख निष्कर्ष बघूया.

महिला खेळाडूंबद्दल दृष्टिकोन

भारतात मुलं क्रिकेट, फुटबॉल, वॉलीबॉल खेळू शकतात, धावू शकतात, सायकल चालवू शकतात. मात्र, मुलींकडे खेळाचे फारसे पर्याय उपलब्ध नाहीत.

भारतीय समाजात असलेला लैंगिक भेदभाव, हे यामागचं कारण असल्याचं जाणवतं. तसं नसेल तर ज्या लोकांमध्ये हा सर्व्हे करण्यात आला, त्यातल्या एक तृतियांश लोकांनी एकापेक्षा जास्त क्रीडा प्रकार स्त्रियांसाठी योग्य नसल्याचं मत का व्यक्त केलं असतं?

यात कुस्ती, बॉक्सिंग, कबड्डी आणि वेट लिफ्टिंग या खेळांचा समावेश आहे.

अॅथलेटिक्स आणि घराच्या आत खेळले जाणारे खेळ  स्त्रियांसाठी 'सर्वात कमी अनुपयोगी' मानले जात असल्याचंही या सर्व्हेमध्ये आढळून आलं आहे.

मात्र, भारतीय स्त्रियांनी लैंगिक आधारावर तयार झालेले हे समज तोडत जागतिक स्तरावर कुस्ती, बॉक्सिंग, वेट लिफ्टिंग आणि कबड्डीसारख्या  फारसं ग्लॅमर नसलेल्या खेळांमध्ये प्राविण्य दाखवलं आहे.

भारतीय महिला खेळाडूंनी ऑलिम्पिक, कॉमनवेल्थ आणि एशियन गेम्ससारख्या अनेक मानांकित जागतिक क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदक पटकावून भारताची शान वाढवली आहे.

कमी खेळाडू असलेला देश

भारतातील 64% प्रौढ कुठलाच खेळ किंवा फिजिकल अॅक्टिव्हिटीमध्ये भाग घेत नसल्याचंही या सर्व्हेमध्ये आढळलं.

लैंगिक दृष्टिकोनातून या आकडेवारीकडे बघितल्यास परिस्थिती आणखी वाईट आहे. 42% पुरुषांचं म्हणणं आहे की ते किमान एक खेळ खेळले आहेत. मात्र, स्त्रियांच्या बाबतीत चित्र वाईट आहे. केवळ 29% महिलांनी खेळात भाग घेतला आहे.

वयाच्या निकषातून बघितल्या भारतात 15 ते 24...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रीडा क्षेत्रात महिला पुरुषांच्या बरोबरीने खेळू शकतात का? बीबीसीने केलेल्या सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या बहुतांश लोकांनी या प्रश्नाचं होकारार्थी उत्तर दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रोएशियानं हाफ टाइम होईपर्यंत चांगला खेळ केला. पण फ्रान्सनं आपली आघाडी कायम ठेवली. हाफ टाइम होईपर्यंत फ्रान्सनं क्रोएशियावर 2-1नं आघाडी मिळवली होती.

मॅचच्या 18व्या मिनिटालाच क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं आत्मघातकी स्वयं गोल केला. त्यानंतर 28व्या मिनिटाला क्रोएशियाने गोल करून बरोबरी साधली.

हाफ टाइमच्या आधी 38व्या मिनिटाला फ्रान्सला पेनल्टी किक मिळाली. त्यात ग्रीजमॅननं गोल करून फ्रान्सला आघाडी 2-1 अशी आघाडी मिळवून दिली. 59व्या मिनिटाला पॉल पोग्बाने पुन्हा गोल केला. त्यानंतर फ्रान्सची स्थिती मजबूत झाली.

आजवर कुणी किती वर्ल्ड कप जिंकले?

पण क्रोएशियाने अजूनही आशा सोडली नव्हती आणि ते झुंज देत राहिले. पण 65व्या मिनिटाला फ्रान्सने चौथा गोल केला.

चार मिनिटानंतर क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं दुसरा गोल करून संघर्ष जागृत ठेवला, त्यामुळे हा सामना 70 व्या मिनिटाला 4-2 असा दिसत होता. पण हे पुरेसं ठरलं नाही.

फ्रान्सचा आदिल रामी वर्ल्ड कप हाती घेऊन जल्लोष करताना

फ्रान्सने आपलं डिफेन्स तगडं ठेवलं नि क्रोएशियाला हरवून वीस वर्षांनंतर वर्ल्डकप आपल्या नावी केला.

19 वर्षांचा एमबाप्पे सर्वोत्कृष्ट तरुण खेळाडू ठरला.

अर्जेंटिनाविरुद्ध चांगला खेळ करणारा एमबाप्पेने आज 65व्या मिनिटाला गोल केला. या ऐतिहासिक गोलमुळे तो पेलेनंतर फायनलमध्ये गोल करणारा दुसरा टीनएजर ठरला आहे. एमबाप्पे जेमतेम 19 वर्षांचा आहे.

त्याला सामन्याअखेरीस सर्वोत्कृष्ट तरुण खेळाडूचा पुरस्कार मिळाला, तर मॉड्रिकला सर्वोत्कृष्ट खेळाडूचा मान मिळाला. तर बेल्जियमचा गोलकीपर थिबॉट कोर्टिअस याला सर्वोत्कृष्ट गोलकीपरचा गोल्डन ग्लोव्ह पुरस्कार मिळाला आहे.

डिडिए डेशाँप्स यांचा नवा विक्रम

डिडिए डेशॉम्प्स

फ्रान्सच्या टीमचे कोच डिडिए डेशॉम्प्स यांनी एक नवा विक्रम केलाय. पहिल्यांदा खेळाडू म्हणून आणि नंतर कोच म्हणून त्यांनी वर्ल्डकपवर नाव कोरलंय. 20 वर्षांपूर्वी फ्रान्सने वर्ल्डकप जिंकला त्या वेळी डेशॉम्प्स त्या टीमचा भाग होते. आणि आता मॉस्कोमध्ये ते कोच असताना फ्रान्सने पुन्हा एकदा वर्ल्डकप जिंकला आहे.

ब्राझीलचे मारियो जगालो आणि जर्मनीचे फ्रान्झ बेकेनबावर यांनी यापूर्वी असा विक्रम केला आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियात झालेल्या FIFA वर्ल्डकपवर क्रोएशियाला हरवून फ्रान्सनं आपलं नाव कोरलं आहे. फ्रान्सनं चार तर क्रोएशियाने दोन गोल केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्लेइतो सेंकल या घरात राहतात.

"ते आमचे धाडसी अधिकारी आहेत. उत्तर कोरिया जगभरातल्या महत्वपूर्ण घडामोडींचं केंद्र झालं आहे. यासंदर्भातील माहिती आमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचं कळीचं काम ते करत आहेत. जबाबदारी आव्हानात्मक आहे पण ती पेलण्याची क्षमता त्यांच्याकडे आहे"

ब्राझीलचे परराष्ट्रमंत्री अलोयसिओ यांचे हे उद्गार आहेत उत्तर कोरियातील राजनैतिक अधिकारी क्लेइतो सेंकल यांच्याबाबत आहेत.

मिसाइल चाचण्या, अमेरिकेविरुद्धचं वैर आणि हुकूमशहा किम जोंग उनचं नेतृत्व यासाठी कुप्रसिद्ध उत्तर कोरियात आपल्या कुटुंबीयांसह राहणारे ते एकमेव विदेशी राजनैतिक अधिकारी आहेत.

विनाशकारी मिसाइलच्या चाचण्यांमुळे उत्तर कोरियाविषयी बहुतांशी देशांच्या मनात भीती आहे.

क्लेइतो उत्तर कोरियात पत्नी आणि मुलासह राहतात. प्योंगयांग शहरात क्लेइतो एका मोठ्या घरात राहतात. याच वास्तूत ब्राझीलचं दूतावास कार्यालयही आहे.

ब्राझील आणि उत्तर कोरियाचे व्यापारी संबंध उत्तम आहेत.

सेंकलवरची जबाबदारी काय?

किम जोंग उन सर्वेसर्वा असलेल्या उत्तर कोरियात काय सुरू आहे? या देशाची ध्येयधोरणं काय आहेत? याची माहिती सेंकल ब्राझील सरकारला देतात.

उत्तर कोरिया सातत्यानं करत असलेल्या मिसाइल चाचण्यांबद्दलही सविस्तर माहिती सेंकल आपल्या देशाला पुरवतात.

बीबीसीशी बोलताना सेंकल म्हणाले, "उत्तर कोरियात राहताना आम्हाला कोणतीही भीती वाटत नाही. मात्र काहीवेळा चिंता वाटावी अशी परिस्थिती असते." सेंकल यांनी कोणत्याही राजकीय आणि वादग्रस्त मुद्यावर बोलण्यास नकार दिला.

गेल्या आठवड्य़ात संयुक्त राष्ट्रांच्या अधिवेशनात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी उत्तर कोरियावर जोरदार टीका केली होती.

आमच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला तर उत्तर कोरियाचा नायनाट करण्यावाचून आमच्यापुढे पर्याय नसेल अशा शब्दांत ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाला इशारा दिला होता.

आत्मघातकी मार्गावरचा मिसाइन मॅन अशा शब्दांत ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किंम जोंग उन यांची हेटाळणी केली होती.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग उन यांच्यावर जोरदार टीका केली होती.

2009 मध्ये सुरू झाला दूतावास

सेंकल अकरा वर्ष ब्राझीलच्या परराष्ट्र मंत्रालयात कार्यरत आहेत. राजनौतिक अधिकारी म्हणून त्यांनी हरारे (झिम्बाब्वे), जिनिव्हा (स्वित्झर्लंड) अशा ठिकाणी काम केलं आहे. जून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियात राहून काम करणाऱ्या अतिदुर्मीळ राजनैतिक अधिकाऱ्यांमध्ये क्लेइतो सेंकल यांचा समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्लोए एलिंग

बीबीसी व्हिक्टोरिया डर्बिशायर कार्यक्रमात एलिंग हिना संपूर्ण घटनाक्रम उलगडला.

दोन दिवस एका बंद खोलीत डांबून ठेवल्यानंतर क्लोए अपहरणकर्त्याबरोबर शैय्या सोबत करण्यास तयार झाली.

ती म्हणाली, "आम्ही जेवढं एकमेकांशी बोललो तेवढी आमच्यात जवळीक निर्माण झाली. तो माझ्या प्रेमात पडल्याचं मला दिसत होतं. तिथंच मी या संधीचा फायदा घेण्याचं ठरवलं. त्याचं प्रेमात पडणं माझ्यासाठी फायद्याचं ठरणार होतं."

दक्षिण लंडनमध्ये राहणारी 20 वर्षीय क्लोए एलिंग सांगते, "गेल्या वर्षी जुलै महिन्यात 30 वर्षीय लुकाज हर्बा याने फोटोशूटसाठी तिला मिलान शहरात बोलावलं होतं."

मिलानमध्ये पोहचल्यानंतर मात्र तिला केटामाइन ड्रगचं इंजेक्शन देण्यात आलं. तिचे कपडे उतरवण्यात आले आणि बेड्या घालून एका बॅगमध्ये कोंबण्यात आलं होतं. यानंतर ही बॅग गाडीच्या डिक्कीमध्ये ठेवून मिलानपासून 120 किलोमीटर दूरवर एका फार्महाऊसमध्ये नेण्यात आलं.

लुकाज हर्बा

एलिंगचं म्हणते, जेव्हा ते फार्महाऊसवर पोहचले तेव्हा अपहरण करणाऱ्या हर्बाने तिच्याकडे तीन लाख युरोची मागणी केली. इतक्या पैशांचा बंदोबस्त न झाल्यास तिला विकण्याची धमकी त्याने दिली.

ती म्हणते, "तो जे काही बोलत होतो, ते सगळं खरं वाटत होतं. कारण तो माझ्या प्रत्येक प्रश्नाचं विस्तारानं उत्तर देत होता."

पण या दरम्यान हर्बाने एलिंगला एक प्रश्न विचारला,"मी तुला किस करू शकतो का? आपल्या दोघांमध्ये नवं नातं निर्माण होऊ शकतं का?"

हर्बाच्या या प्रश्नाने एलिंगला एक आशेचा किरण दिसला. स्वतःची सुटका करून घेण्यासाठी तिला ही चांगली संधी वाटली.

तो नविन नात्यासाठी उत्साहित होता

"पुढे मागं यावर काही तरी घडू शकतं असं सांगत मी त्याची प्रतिक्रिया जाणून घ्यायचा प्रयत्न केला," असं ती म्हणाली.

तो फारच उत्साहात होता आणि नवं नातं निर्माण करण्याविषयी विचार करत होता. तो नेहमी मला याच विषयावर बोलायचा. मलाही त्याच्या प्रेमात पडल्याचं नाटक कराव लागणार असल्याचं मला दिसलं, असं एलिंगा सांगते.

खंडणी मिळणार नाही, हे लक्षात आल्यानंतर हर्बाने एलिंगला मिलानच्या ब्रिटिश उच्चायुक्तालनजीक सोडून दिलं.

जेव्हा ते ब्रिटिश उच्चायुक्तालय उघडण्याची प्रतीक्षा करत होते, तेव्हा काही प्रत्यक्षदर्शींनी त्यांना कॅफेमध्ये थट्टामस्करी करताना बघितलं होतं.

एलिंग म्हणते "हे कदाचित विचित्र वाटू शकेल. ज्या व्यक्तीला तुम्ही आवडता आणि जो तुमच्याप्रति...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या वर्षी एका बातमीने जगाचं लक्ष वेधून घेतलं होतं. इटलीमध्ये क्लोए एलिंग हीच अपहरण करून तिला 6 दिवस ओलीस ठेवलं होतं. तिला बेशुद्ध करून एका बॅगेत घालून मिलानपासून दूर नेण्यात आलं. 6 दिवसांनंतर तिची सुटका करण्यात आली. पण तिची सुटका झाली तरी कशी? या अपहरणनाट्यावर अनेकांनी शंका ही घेतली होती. या सगळ्या प्रकरणावर एलिंगनंच प्रकाश टाकला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्विंटन डी कॉक

दिल्लीने पहिल्यांदा बॅटिंग करताना 162 रन्सची मजल मारली. मुंबईने शेवटच्या ओव्हरमध्ये हे लक्ष्य गाठत विजय साकारला.

संथगतीच्या खेळपट्टीवर कशी बॅटिंग करावी याचा नमुना सादर करताना क्विंटन आणि सूर्यकुमार दोघांनीही प्रत्येकी 53 रन्सची खेळी केली. क्विंटनने 4 चौकार 3 षटकार लगावले तर सूर्यकुमारने 6 चौकार आणि एक षटकार लगावला. इशान किशनने 28 रन्स केल्या.

दुखापतग्रस्त झाल्याने दिल्लीला ऋषभ पंतला वगळावे लागले. यामुळे अजिंक्य रहाणे आणि अलेक्स कॅरे यांना संधी मिळाली. कॅरेला घेतल्याने शिमोरन हेटमायरला संघाबाहेर जावे लागले. टॉप सहापैकी दोन हिटर बॅट्समन बाहेर गेल्याने दिल्लीच्या सुरुवातीच्या चार बॅट्समनवरचं दडपण वाढलं.

शिखर धवन

यामुळेच शिखर धवनने खेळपट्टीवर नांगर टाकून बॅटिंग केली. वीस ओव्हर खेळून काढून शिखरने 52 बॉलमध्ये 69 रन्सची खेळी केली. यामध्ये 6 चौकार आणि एका षटकाराचा समावेश होता. श्रेयस अय्यरने 42 रन्सची खेळी केली. पृथ्वी शॉला केवळ चार रन्स करता आल्या.

यंदाच्या हंगामात पहिल्यांदाच संधी मिळालेल्या अजिंक्य रहाणेने 15 रन्स केल्या. कृणाल पंड्याने त्याची खेळी संपुष्टात आणली. मुंबईच्या बॉलर्सनी शिस्तबद्ध बॉलिंग करत दिल्लीला 162 रन्समध्येच रोखलं.

हे वाचलंत का?

रहाणे, गेल खरंच दुसऱ्या टीमकडून खेळणार का?

IPL जिथे सुरू आहे त्या UAEच्या टीमबद्दल तुम्हाला माहिती आहे का?

आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळणारे खेळाडू तुम्हाला माहिती आहेत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्विंटन डी कॉक आणि सूर्यकुमार यादव यांच्या दमदार अर्धशतकांच्या बळावर मुंबईने दिल्लीवर 5 विकेट्सनी विजय मिळवला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्विंस युनिव्हर्सिटी बेलफास्टमध्ये कोरोना विषाणू आणि लहान मुलं या विषयावर संशोधन सुरू आहे. या संशोधकांच्या मते कोरोना विषाणूची जी लक्षणं सांगितली जात आहेत त्यात या नवीन लक्षणांचाही समावेश करायला हवा.

सध्या कोरोना विषाणूची तीनच अधिकृत लक्षणं आहेत - ताप, खोकला, गंध आणि चव जाणे. यापैकी कुठलंही लक्षण असणाऱ्या व्यक्तीला होम आयसोलेशनचा सल्ला देण्यात आला आहे. तसंच त्या व्यक्तीला कोव्हिड-19 चाचणी करण्यासही सांगण्यात आलं आहे.

मात्र, लहान मुलांबाबत ब्रिटीश संशोधक करत असलेल्य या अभ्यासावरून लक्षणांच्या यादीत वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या संशोधनात जवळपास एक हजार लहान मुलांचा समावेश करण्यात आला. मेडरिक्स या वैद्यकीय जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या संशोधनानुसार 992 मुलांपैकी 68 मुलांच्या शरिरात कोरोना विषाणूविरोधातल्या अँटीबॉडीज आढळल्या.

ज्या मुलांमध्ये अँटीबॉडीज आढळल्या आहेत त्यातल्या निम्म्या मुलांमध्ये कोव्हिड-10 ची लक्षणंही आढळली आहेत. मात्र, यापैकी एकाही मुलाला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्याची गरज पडली नाही.

या संशोधन कार्यक्रमाचे प्रमुख डॉ. टॉम वॉटरफिल्ड सांगतात, "चांगली बाब म्हणजे विषाणूमुळे मुलांची प्रकृती फार ढासळली नाही. मात्र, त्या संक्रमित मुलांकडून विषाणू इतर किती मुलांपर्यंत पोहोचला, हे आपल्याला माहिती नाही. आमच्या संशोधनात मुलांमध्ये अतिसार आणि उलट्या ही लक्षणं म्हणून दिसली. यांचा अधिकृत लक्षणांच्या यादीमध्ये समावेश करण्याचा आमचा विचार आहे."

अमेरिकेतल्या सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोलने कोव्हिड-19 च्या लक्षणांमध्ये मळमळ, उलटी आणि अतिसार यांचा समावेश केलेला आहे.

यापूर्वी ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्विसने कोरोना विषाणूची तीन लक्षणं सांगितलेली आहेत.

ही लक्षणं आढळताच तुम्ही सतर्क होऊन सर्व ती काळजी घ्यायची आहे. यात वैद्यकीय सल्ला घेण्याचाही समावेश आहे.

तीन लक्षणं कुठली?

सारखा खोकला येणं - कोरोनाची लागण झालेली असल्यास सारखा खोकला येऊ शकतो. एकदा खोकल्याची उबळ आली की, जवळपास तासभर किंवा त्याहून अधिक वेळेसाठी खोकला येऊ शकतो. 24 तासात तीन किंवा त्याहून जास्त वेळा अशी उबळ येऊ शकते. खोकल्यामध्ये कफ असल्यास तेसुद्धा काळजीचं कारण असू शकतं.

ताप - या विषाणूमुळे थंडी वाजून ताप येताना दिसतो.

गंध आणि चव जाणे - तज्ज्ञांच्या मते खोकला आणि ताप याव्यतिरिक्त हेदेखील कोरोना विषाणूची लागण झाल्याचं महत्त्वाचं लक्षण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लहान मुलांमध्ये अतिसार, उलटी आणि पोटदुखी ही कोरोना संसर्गाची लक्षणं असू शकतात, असा ब्रिटीश संशोधकांचा दावा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्विन्सलँडमधील गोल्ड कोस्टच्या स्विमिंग पूलमध्ये हा अजगर सापडला.

त्यानंतर सर्पमित्राला बोलवण्यात आले. त्यानेच या सापाला बाहेर काढून त्याला जनावरांच्या दवाखान्यात दाखल केले.

वेटर्नरी डॉक्टरांनी या अजगराच्या शरीरावरून एक दोन नव्हे तब्बल 500 गोचीड काढले, अशी माहिती सर्पमित्र टोनी हॅरिसन यांनी बीबीसीला दिली आहे. या अजगराची प्रकृती लवकरच सुधारेल, अशी आशाही त्यांनी व्यक्त केली.

या अजगराला 'निक' नाव देण्यात आले आहे. गोल्ड कोस्ट आणि ब्रिस्बेनमध्ये सर्पमित्र म्हणून काम करणारे टोनी हॅरिसन सांगतात, "या अजगराला साहजिकच खूपच त्रास होत असणार. त्यामुळेच हे गोचीड काढण्यासाठी तो स्विमिंग पूलमध्ये गेला असणार."

"त्याचा चेहऱ्यावर सूज होती. त्याचं तोंड फुगलं होतं आणि त्याच्या शरीरावर गोचीड मोठ्या प्रमाणावर प्रजनन करत असल्याने त्याला खूप वेदना होत होत्या."

'गोट्यांची पिशवी धरल्यासारखा भास'

ते सांगतात, गोचिडीने भरलेल्या सापाच्या अंगावरून हे गोचीड काढताना गोट्यांनी भरलेली बॅग उचलल्यासारखा भास मला होत होता.

क्विन्सलँड विद्यापीठातील सह प्राध्यापक ब्रायन फ्राय सांगतात, "जंगलात फिरताना सापांच्या शरीरावर नेहमीच थोडेफार गोचीड चिकटत असतात."

मात्र या अजगराच्या शरीरावर एवढ्या मोठ्या संख्येने गोचीड चिकटल्यामुळे तो आधीच खूप आजारी असावा, असा अंदाज आहे. अतिउष्णतेमुळे तो आजारी पडला असण्याची शक्यता आहे.

सह प्राध्यापक फ्राय सांगतात, "हा प्राणी अतिशय आजारी होता आणि म्हणूनच त्याची नैसर्गिक स्वसंरक्षण यंत्रणा पार कोलमडली होती, हे स्पष्टच आहे."

"अजगराला इथे आणून त्याच्यावर उपचार केले नसते तर तो जिवंत राहिला नसता."

निकला संसर्ग झाला होता, असं टोनी हॅरिसन यांनी सांगितले आहे. मात्र आता त्याच्या प्रकृतीत सुधारणा होत आहे.

गोल्ड कोस्ट अँड ब्रिस्बेन स्नेक कॅचर्स फेसबुक पेजवर हॅरिसन यांनी टाकलेल्या एका व्हिडिओत ते म्हणतात, "निक आज अधिक उत्साही आहे."

"मात्र पुन्हा जंगलात सोडण्याइतपत तो बरा होत नाही, तोवर तो करंबिन वन्यजीव अभयारण्यातच राहणार आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियामध्ये सर्पमित्रांनी शेकडो गोचीड चिकटलेल्या अजगराला वाचवले आहे. गोडीच एक परजीवी कीटक आहे. शेळ्या, मेंढ्या, साप अशा जनावरांच्या अंगावर तो चिकटतो आणि त्यांचे रक्त शोषतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्षि जिनपिंग

माओ कम्युनिस्ट पक्षाचे अध्यक्ष झाल्यापासून ते आता जागतिक महासत्ता झाल्यानंतरही चीनची सूत्रं कम्युनिस्ट पक्षाकडेच राहिली आहेत. यादरम्यान, कम्युनिस्ट पक्षाने विरोधी विचासरणीला मोडीत काढलंय तर कुठल्याही प्रकारचा असंतोष, आंदोलनं किंवा निषेधांचा बीमोड केला आहे.

मग चीनमध्ये सरकार नेमकं कसं काम करतं?

चीन हे एकपक्षीय सरकार आहे.

कम्युनिस्ट पक्षाची भूमिका चीनच्या घटनेत नमूद करण्यात आली आहे. चीनमध्ये अनेक छोटे पक्ष आहेत. मात्र त्यांनाही कम्युनिस्ट पक्षाला पाठिंबा देणं बंधनकारक आहे.

संस्थापक माओ यांच्या नेतृत्वाखाली कम्युनिस्ट पक्षाने कर्मठ सार्वत्रिक समाजवादाचा विचारांची नागरिकांवर सक्ती केली. मात्र तरीही ग्रेट लीप फॉरवर्ड (आर्थिक संकट), दुष्काळ तसंच सांस्कृतिक क्रांतीमुळे लक्षावधी लोकांचा मृत्यू झाला.

चीनमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाचीच सत्ता आहे.

1976 मध्ये माओ यांचा मृत्यू झाला. चीन हळूहळू कोशातून बाहेर पडला. डेंग शिआओपिंग यांच्या सुधारणावादी कार्यक्रमामुळे चीनने कात टाकली.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग 2012 मध्ये सत्तेत आले. त्यांच्याच कार्यकाळाच चीनचा जागतिक महासत्ता म्हणून उदय झाला.

पिरॅमिडसारखी संरचना

चिनी लोकसंख्येच्या 7 टक्के लोक कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्य आहेत. राजकारण असो, उद्योग असो किंवा मनोरंजन - कोणत्याही क्षेत्रात आगेकूच करायची असेल तर कम्युनिस्ट पक्षाशी एकनिष्ठा असणं अत्यावश्यक आहे.

हे सगळं अलिबाबासारख्या बलाढ्य कंपनीचे संस्थापक जॅक मा, टेलिकॉम कंपनी हुआवेचे संस्थापक रेन झेंगफेई तसंच फॅन बिंगबिंग यांच्यासारख्या सेलिब्रेटींनाही लागू होतो.

कम्युनिस्ट पक्षाविरोधात किंवा पक्षाच्या भूमिकेविरोधात कुणी बोलताना आढळलं तर त्या व्यक्तीला जाहीरपणे मागावी लागते. नाहीतर त्यांना गोपनीयरीत्या पकडून डांबून ठेवण्याची शक्यता असते. फॅनबरोबर असंच काहीसं घडलं होतं.

फॅन बिंगबिंग यांच्यावर कारवाई करण्यात आली होती.

पक्ष संघटना पायाभूत पातळीपासून नेतृत्वापर्यंतच्या सगळ्या व्यक्तींची निवड करतं. राष्ट्रीय पक्ष एक केंद्रीय समितीची नियुक्ती करतं, जी पॉलिटब्युरोची निवड करते.

ही निवड आधीच ठरलेली असते. पॉलिटब्युरोकडे या निवडणुकांचे सर्वाधिकार असतात आणि त्यांच्या परवानगीने या सर्व हालचाली होतात.

या संरचनेत अग्रस्थानी आहेत राष्ट्राध्यक्ष असतात. कम्युनिस्ट पक्षानेच त्यांचा राष्ट्राध्यक्ष होण्यासाठीचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1 ऑक्टोबर 1949 रोजी माओ झेदाँग यांनी पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनाच्या स्थापनेची घोषणा केली. म्हणजेच आज कम्युनिस्ट चीनचा 70वा वर्धापन दिन.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्षेपणास्त्र चाचणी पाहताना किम जोंग उन

अमेरिकेच्या बॉम्ब वर्षाव करणाऱ्या विमानांना पाडण्याचा अधिकार असल्याची दर्पोक्ती योंग हो यांनी केली आहे.

अमेरिकेची विमानं आमच्या देशाच्या हद्दीत नसतील तरीही त्यांना पाडण्याचा अधिकारी आम्हाला आहे असंही त्यांनी पुढे सांगितलं. युद्धाची घोषणा पहिल्यांदा अमेरिकेने केली आहे हे जगानं लक्षात ठेवावं असं त्यांनी सांगितलं.

दरम्यान, अमेरिकेनं उत्तर कोरियाच्या या आरोपांना तथ्यहीन म्हणत आरोप फेटाळले आहेत.

चिथावणीकारक कृती करून उत्तर कोरियानं अमेरिकेला डिवचू नये असं अमेरिकेच्या पेंटागॉननं म्हटलं आहे.

या दोन देशांच्या एकमेकांविरुद्धच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे गैरसमजुती वाढ होणार असल्याची शक्यता आहे असं संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रवक्त्यानं म्हटलं आहे.

उत्तर कोरिया सातत्यानं क्षेपणास्त्र चाचण्या करत आहे. यासंदर्भात ट्रम्प यांनी ट्विट केलं होतं. ''संयुक्त राष्ट्र अधिवेशनात उत्तर कोरियाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांचं भाषण ऐकलं. लिटिल रॉकेट मॅनच्या विचारांचं ते प्रतिनिधित्व करणार असतील तर त्यांचं अस्तित्व फार काळ नसेल'', असं ट्रम्प ट्विटमध्ये म्हणाले होते.

कोण किती वेळ टिकेल याचं उत्तर अमेरिकेला लवकरच मिळेल अशा शब्दांत ट्रम्प यांच्या टि्वटला उत्तर कोरियाच्या मंत्र्यांनी प्रत्युत्तर दिलं होतं.

ट्रम्प यांना उत्तर कोरियात तीव्र विरोध आहे.

क्षेपणास्त्र चाचण्यांचा कार्यक्रम न थांबवल्यास उत्तर कोरियाला ताळ्यावर आणण्याचे सर्व पर्याय अमेरिकेकडे आहेत असं पेंटागॉनचे प्रवक्ते कर्नल रॉबर्ट मॅनिंग यांनी सांगितलं.

याप्रश्नावर सनदशीर मार्गानेच तोडगा निघू शकतो असं संयुक्त राष्ट्रने स्पष्ट केलं.

एकमेकांविरुद्ध तीव्र शाब्दिक आक्रमण करणारे दोन्ही देश प्रत्यक्षात युद्ध पुकारणार नाहीत असं तज्ज्ञांनी सांगितलं.

आंतरराष्ट्रीय दबाव आणि मोठ्या प्रमाणावर निर्बंध असूनही उत्तर कोरियानं क्षेपणास्त्र चाचण्यांचा सपाटा लावला आहे.

आण्विक क्षेपणास्त्रं केवळ देशाच्या सुरक्षेसाठी आहेत. आमच्यावर आक्रमण करण्याची भाषा करणाऱ्यांचा नायनाट करण्यासाठी आम्ही सुसज्ज आहोत हे दाखवण्यासाठी ही क्षेपणास्त्रं आहेत असं उत्तर कोरियाच्या नेत्यांचं म्हणणं आहे.

क्षेपणास्त्र चाचण्यांनंतर संयुक्त राष्ट्र संघटनेनं उत्तर कोरियावर आणखी बंदीची घोषणा केली आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी उत्तर कोरियाविरुद्ध युद्ध पुकारल्याचा आरोप उत्तर कोरियाचे परराष्ट्र मंत्री री योंग हो यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्षेपणास्त्र चाचण्यांवरून उत्तर कोरिया आणि अमेरिका यांच्यातले संबंध ताणले गेले आहेत. अण्विक अस्त्रं बाळगणारा आणि हुकूमशाही सरकार असणारा देश अशी उत्तर कोरियाची ओळख आहे.

पण, कोरियाच्या स्थापनेचे जनक किम अल सुंग यांनी कोरियाच्या स्वातंत्र्यलढ्यासाठी गांधीजींच्या अहिंसा या तत्त्वाची  प्रेरणा महत्त्वाची होती असं लिहिलं आहे.

'विथ द सेंचुरी' या आपल्या पुस्तकात किम सुंग लिहितात, "कोरियातल्या एका छोट्याशा गावात गांधीजींना मानणारे असंख्य ज्येष्ठ नागरिक आहेत. कोरियन भाषेतील वर्तमानपत्रात गांधीजींचं एक पत्र प्रसिद्ध झालं होतं."

"हे पत्र या वृ्द्ध गृहस्थाला कोणीतरी वाचून दाखवलं. त्यातून प्रेरणा घेत हा माणूस अहिंसक मार्गानं स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. अहिंसेचा मार्गच कसा योग्य आहे हा विचार तो समाजात रुजवत आहे."

कोरियात गांधीजींबद्दल अजूनही आदर आहे.

याच पुस्तकात किम सुंग यांनी एक अनुभवसुद्धा सांगितला आहे. ते लिहितात, "जिलीनमध्ये असताना गांधीजींचं पत्र वाचलं. त्यावेळी पार्क सो सिम यांच्याशी बोलताना अहिंसावादी विचारसरणीवर मी टीका केली होती. जिलिनमध्ये राहणाऱ्या युवा वर्गाला गांधीजींचा मार्ग पटला नाही."

ते पुढे लिहितात "जपानच्या अहिंसेशी साधर्म्य असणाऱ्या या विचारसरणीनं आपल्याला स्वातंत्र्य मिळेल यावर कोणाचाच विश्वास नव्हता. मात्र गांधीजींच्या विचारांमुळे हिंसक आंदोलनं आणि स्वातंत्र्य चळवळीचा मार्ग सोडलेल्या राष्ट्रवादी विचारसरणीच्या नेत्यांचं आम्हाला समर्थन मिळालं."

कोरियाचे गांधी

चो मन सिक अर्थात कोरियन गांधी

नालंदा विद्यापीठाचे प्राध्यापक पंकज मोहन यांनी याविषयी बोलताना सांगितलं, "कोरियाचा स्वातंत्र्यलढा गांधीजींच्या विचारांनी प्रभावित होता. गांधीजींनी असहकार आणि स्वदेशी आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारला."

"याच धर्तीवर कोरियाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील नेत्यांनी मार्ग अनुसरला. या आंदोलनाचे प्रवर्तक चो मन सिक यांना कोरियाचे गांधी म्हटलं जातं. सिक यांच्यावर गांधीजींच्या विचारांचा प्रभाव होता."

कोरियाच्या विभाजनानंतर...

कोरियातील एका वर्तमानपत्राचे संपादक किम संग सू यांनी गांधीजींना एक पत्र लिहिलं. स्वातंत्र्य चळवळीत सहभागी व्यक्तींसाठी संदेश देण्याचं आवाहन संग यांनी गांधीजींना केलं होत.

यावर गांधीजींनी आपला प्रतिसाद कळवला.  'कोरिया अहिंसेच्या मार्गानं स्वातंत्र्य मिळवेल अशी मला आशा आहे', असा संदेश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अण्विक अस्त्रांसारखा विनाशकारी हिंसक पर्याय आजमवणारा देश ही उत्तर कोरियाची ओळख आहे. पण, एकेकाळी गांधीजींच्या अहिंसा विचारांनी कोरिया प्रभावित होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खंडणी, फसवणूक, कट रचणे आणि सामाजिक अशांतता निर्माण करणे अशा गंभीर गुन्ह्यांमध्ये ली यांक्झिया दोषी आढळली. त्यानंतर चीनमधील हेबेई प्रांतातील वुआन कोर्टाने तिला 20 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा सुनावली. तिला 20 लाख 67 हजार युआन (सुमारे 2 कोटी 65 लाख 18 हजार रुपये) इतका दंडही ठोठावण्यात आला आहे.

ली यांक्झिया आणि तिच्या मित्रासह इतर 14 जणांना या प्रकरणी कोर्टाने दोषी ठरवलं आहे.

ली यांक्झियाचा मित्र शू ची याच्यावरही खंडणी, फसवणूक आणि दुखापत करण्याचा हेतू असे गुन्हे सिद्ध झाले आहेत. त्याला साडे बारा वर्षे तुरुंगवास आणि 12 लाख युआन दंड ठोठावण्यात आला आहे. तर इतर 14 जणांना प्रत्येकी चार वर्षे तुरुंगात राहावं लागणार आहे.

ली यांक्झिया अनाथाश्रमाच्या प्रसिद्धीचा गैरवापर करत असल्याचं आढळलं. "ली यांक्झिया हिने तिचा मित्र आणि इतर 14 जणांच्या मदतीने आर्थिक फायद्यासाठी फसवणूक केली," असं वुआन कोर्टाने विबो या मायक्रोब्लॉगिंग साईटरुन प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

चीनमधील 'लव्ह मदर'

ली यांक्झिया 2006 साली पहिल्यांदा प्रकाशझोतात आली होती. वुआनमधील काही चिमुकल्यांना तिने दत्तक घेतलं होतं. त्यावेळी अनेक चिनी माध्यमांनी ली यांक्झियाच्या या कृतीचं भरभरून कौतुक केलं होतं.

त्यावेळी ली यांक्झियाने मुलं दत्तक घेण्यामागची कथा माध्यमांना सांगितली होती. तिचं लग्न झालं होतं, मात्र घटस्फोट झाल्यानंतर ती पतीपासून वेगळी राहू लागली. विभक्त झाल्यानंतर नवऱ्याने त्यांच्या मुलाला केवळ 7 हजार युआनमध्ये विकलं होतं, असं ली यांक्झिया सांगते.

मुलाला परत मिळवण्यात ली यांक्झियाला नंतर यश आलं, मात्र तिथेच तिचं आयुष्य बदल्याचं ती सांगते. आपल्या मुलाबाबतचा अनुभव गाठीशी धरून ली यांक्झियाने इतर अनाथ मुलांना आधार देण्याचं ठरवलं.

कालांतराने ली यांक्झियाकडे पैसा आला. हेबेईमधील सर्वात श्रीमंत महिला म्हणूनही तिची गणना होऊ लागली. 1990 च्या दशकात तिने एका लोह खाणकाम कंपनीत गुंतवणूक केली आणि पुढे त्याच कंपनीची ती मालकीणही झाली.

"खाणकाम कंपनीत पाच-सहा वर्षांची एक चिमुकली फिरताना दिसली. तिच्या वडिलांचं निधन झालं होतं आणि आई तिला सोडून गेली होती. त्या चिमुकलीला मी माझ्या घरी नेलं. मी दत्तक घेतलेली ती पहिली होती." असं यांझाओ मेट्रोपलीस डेलीला दिलेल्या मुलाखतीत ली यांक्झियाने सांगितलं होतं.

त्यानंतर ली यांक्झियाने अनेक मुलांना दत्तक घेण्यास सुरुवात केली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'लव्ह मदर' म्हणून चीनसह जगभरात नावाजलेल्या ली यांक्झिया या महिलेला 20 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावण्यात आली आहे. 118 चिमुकल्यांना दत्तक घेतल्यानंतर 54 वर्षीय ली यांक्झिया प्रसिद्धीच्या झोतात आली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खंडप्राय पसरलेल्या चीनच्या मुख्य भूमीपासून तैवान भौगोलिकदृष्ट्या विलग आहे. चीनच्या समुद्री सीमेपासून जेमतेम शंभर मैल अंतरावरचं स्वतंत्र बेट म्हणजे तैवान. तैवानची लोकसंख्या साधारण दीड कोटी आहे. तैपेई ही तैवानची राजधानी.

देशाचं क्षेत्रफळ आहे फक्त 36, 188 स्क्वेअर किलोमीटर. म्हणजे आकारानं तैवान महाराष्ट्रापेक्षा खूपच छोटा आहे. परंतु आर्थिक आणि औद्योगिक विकासाच्या बाबतीत प्रगतीत सुसाट आहे. इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनं हे तैवानचं गुणवैशिष्ट्य. आपल्या दैनंदिन आयुष्यातील अनेक गॅझेट्वर 'मेड इन तैवान' असं लिहिलेलं असतं.

मँडरीन ही प्रमुख भाषा आहे. याच्याबरोबरीनं मिन नान चायनीज (तैवानीज) आणि हक्का या भाषाही बोलल्या जातात. ताओ हा इथला प्रमुख धर्म आहे. बौद्ध आणि ख्रिश्चन अनुयायींचं प्रमाणही बऱ्या आहे.

तैवानमधलं आयुर्मान पुरुषांसाठी 76 तर महिलांकरता 82 वर्षं आहे. जगण्यासाठी पोषक असं वातावरण असल्याचं हे आर्युमान द्योतक आहे.

तैवानचे दिवंगत नेते चिआंग काइ शेक यांच्यासह प्रमुख नेत्यांचे पुतळे असलेल्या पार्कातील दृश्य

ज्ञात इतिहासानुसार 1863 मध्ये चीनचाच भाग असलेला हा प्रदेश क्विंग राजवटीच्या अमलाखाली होता. साधारण सव्वादोनशे वर्षांनंतर चीन आणि जपान (सिनो-जॅपनीज) यांच्यात झालेल्या युद्धात चीनला पराभवाला सामोरं जावं लागलं. पराभवामुळे हा भाग जपानच्या ताब्यात गेला. पन्नास वर्षांनंतर दुसऱ्या महायुद्धाची अखेर झाली. अणुबॉम्बचा तडाखा झेलणाऱ्या जपानचं या युद्धात अपरिमित नुकसान झालं.

28 फेब्रुवारी 1947 हा तैवानसाठी काळा दिवस ठरला. चीनच्या सरकारविरुद्ध तैवानमध्ये अनेक वर्ष असंतोष खदखदत होता. 28 फेब्रुवारीला या असंतोषाचा उद्रेक झाला.

क्युओमिंतांग नेतृत्वाखालील चीन सरकारनं हे जनआंदोलन चिरडलं. तैवानमधील हजारो नागरिकांचा यात मृत्यू झाला. मृतांचा आकडा दहा हजार असल्याचं सांगण्यात येतं. मृतांच्या बरोबरीने तैवानचे अनेक नागरिक बेपत्ता झाले. अनेकांना तुरुंगात डांबण्यात आलं. जागतिक इतिहासातलं हे कटू पर्व '228' म्हणून ओळखलं जातं. या घटनेनं तैवानच्या स्वातंत्र्य चळवळीची ठिणगी पडली.

दोनच वर्षांत कम्युनिस्ट नेते माओ त्से तुंग यांनी चीनची सूत्रं हाती घेतली. माओंविरुद्ध पराभवाला सामोरं जावं लागलेले राष्ट्रीय नेते चिआंग काइ शेक यांनी चीनमधून पळ काढत तैवान गाठलं. 228 या घटनेनंतर हादरलेल्या तैवानला चिआंग यांच्या रुपात कणखर नेतृत्व लाभलं. 1975 पर्यंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

त्यांचं स्वत:चं सरकार आहे, राष्ट्रपती आहेत, राजमुद्रा आहे. सीमांचं रक्षण करण्यासाठी लष्करी बळही आहे. पण तरीही त्यांना संपूर्ण राष्ट्राचा दर्जा नाही. ही कहाणी आहे तैवानची. औपचारिकदृष्ट्या तैवानचं नाव आहे 'रिपब्लिक ऑफ चायना' अर्थात चीनचं प्रजासत्ताक असं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खगोलशास्त्रज्ञांच्या एका आंतरराष्ट्रीय समुहाने असा दावा केला आहे की, शुक्राच्या वातावरणात एक प्रकारचा वायू असल्याचं त्यांच्या संशोधनात दिसलं. हा वायू सूक्ष्म जीवजंतूंनीच वातावरणात सोडला असणार असं या शास्त्रज्ञांचं गृहितक आहे. अर्थात, वायूच्या उगमाचं आणखी एखादं कारण असू शकतं हे ते नाकारत नाहीत. पण, असं दुसरं ठोस कारणही संशोधनातून मिळालेलं नाही.

त्यामुळे सध्या जगभरातील खगोल शास्त्रज्ञांच्या वर्तुळात शुक्र ग्रहावरील संभाव्य जीवसृष्टी हा चर्चेचा आणि कुतुहलाचा विषय ठरलीय. बीबीसीचे विज्ञानविषयक प्रतिनिधी पल्लभ घोष यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शुक्र ग्रहावरही जीवसृष्टी असू शकते असा सबळ पुरावा काही खगोल शास्त्रज्ञांच्या हाती लागला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खगोलीय भाषेत त्याला 'Pale Blue Dot' असं म्हणतात. वोएजर-1 या अंतराळयानाने पृथ्वीपासून तब्बल 6 अब्ज किमी अंतरावरून मागे वळून हे छायाचित्र टिपलं होतं. या घटनेला काल 14 फेब्रुवारी रोजी 30 वर्षं पूर्ण झाली आहेत.

यानिमित्ताने नासाने 30 वर्षं जुन्या या छायाचित्रावर आधुनिक तंत्रज्ञान आणि स्वॉफ्टवेअरच्या माध्यमातून पुनर्प्रक्रिया करून अधिक स्पष्ट प्रत जारी केली आहे.

मूळ छायाचित्राचा मान राखत ही प्रक्रिया केल्याचं नासाने म्हटलं आहे.

या चित्रात पृथ्वी अजूनही विशाल अंतराळात एकमेव, चमकदार निळा ठिपका असल्याचं दिसतं, आणि नवीन छायाचित्रातही या ठिपक्यावर सूर्यप्रकाश पडलेला दिसतो. फरक एवढाच की नवीन छायाचित्र अधिक 'स्वच्छ' आहे आणि त्यात पृथ्वी चटकन ओळखता येते.

वोएजर-1 या अंतराळ यानाने अवकाशात काही फोटो काढले आणि त्यानंतर यानातील ऊर्जेची बचत करण्यासाठी त्याचा कॅमेरा बंद करण्यात आला. जेव्हा कॅमेरा बंद करण्याची कमांड देण्यात आली तेव्हा शेवटी काढलेल्या काही फोटोंमध्ये पृथ्वीचं हे छायाचित्र हाती आलं होतं.

यानाने ग्रहांचा दौरा पूर्ण केला होता आणि ते तारकासमूहाकडे निघाल्याने कॅमेऱ्याची गरज नव्हती.

मात्र, या मोहिमेत इमेजिंग वैज्ञानिक म्हणून काम करत असलेले कार्ल सॅगन आणि कॅरोलिन पोर्को या दोन शास्त्रज्ञांनी आपल्या वरिष्ठांना गळ घातली, आणि पावर डाऊन कमांड पाठवण्यापूर्वी संपूर्ण 'सौर मालिकेचा फॅमिली पोट्रोट' तयार करण्यास सांगितलं.

वोएजर यानाने पाठवलेल्या 60 फ्रेम्समध्ये सूर्य आणि सहा मोठे ग्रह दिसले. यात शुक्र, पृथ्वी, गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून हे सहा ग्रह या फ्रेम्समध्ये दिसले.

बुध आणि मंगळ (प्लुटोसुद्धा) यानाने काढलेल्या फोटोमध्ये टिपले गेले नाही. त्यामागे बरीच कारणं आहेत. उदाहरणार्थ, लाल ग्रह असलेला मंगळ कॅमेरा ऑप्टिक्सच्या आत सूर्यकिरणं बाऊंस झाल्यामुळे दिसू शकला नाही.

आजवर वेगवेगळ्या अंतराळयानांनी अवकाशातली अनेक छायाचित्रं टिपली आहेत. मात्र 'फिकट निळा ठिपक्याचं' हे छायाचित्र इतकं गाजण्यामागंच एक कारण म्हणजे सॅगन यांनी या ठिपक्याविषयी लिहिलेलं पुस्तक.

त्यांनी Pale Blue Dot : A Vision of the Human Future in Space हे पुस्तक लिहिलं आहे. या पुस्तकात ते लिहितात, "पुन्हा एकदा त्या ठिपक्याकडे नीट पहा. ते आपलं घर आहे. ते आहोत आपण." ते पुढे म्हणतात, "हा सूर्यकिरणांमध्ये तरंगणारा बारिकसा धुलीकण आहे."

या लिखाणाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजवर अंतराळातून काढण्यात आलेल्या छायाचित्रांपैकी हे छायाचित्र सर्वोत्तम आहे, यात शंका नाही. या चित्रात जो फिकट निळा ठिपका दिसतोय ती आपली पृथ्वी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खट्टर यांची ही बैठक करनालमधील कैमला गावामध्ये होणार होती. या बैठकीत मनोहरलाल खट्टर केंद्र सरकारच्या तीन नवीन कृषी कायद्याबद्दल शेतकऱ्यांशी संवाद साधणार होते.

मात्र शेतकऱ्यांनी या बैठकीला मोठ्या प्रमाणावर विरोध केला. शेतकऱ्यांना अडविण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर पोलिस तैनात करण्यात आले होते.

पोलिसांनी शेतकऱ्यांवर अश्रू धूर आणि पाण्याचे फवारे मारले. मात्र तरीही शेतकरी खट्टर यांच्या बैठकीच्या ठिकाणी पोहोचले.

बीबीसी पंजाबीचे सत सिंह यांच्या मते शेतकऱ्यांनी आसपासच्या शेतांमध्ये आश्रय घेत स्वतःचा पोलिसांपासून बचाव केला. अजूनही तिथली परिस्थिती तणावपूर्ण आहे.

दरम्यान आंदोलकांनी खट्टर यांचं हेलिकॉप्टर उतरवण्यासाठी बनवलेलं हेलिपॅडच खोदलं. त्यामुळे खट्टर यांना आपला कार्यक्रम रद्द करावा लागला.

त्याआधी हरियाणा पोलिसांनी आंदोलकांना गावात घुसण्यापासून रोखण्यासाठी बॅरिकेड लावले होते. खट्टर जिथे भाजप समर्थक शेतकऱ्यांना संबोधित करणार होते, तिथल्या मुख्य प्रवेशद्वारापाशीच आंदोलक शेतकऱ्यांनी तोडफोड सुरू केली.

कार्यक्रम न होऊ देण्याचा इशारा

मुख्यमंत्री किसान पंचायत करणार होते, तर आम्हाला तिथे प्रवेश का करू दिला नाही, असा शेतकऱ्यांचा प्रश्न होता.

जेव्हा आम्ही सभा रोखण्यासाठी जात होतो, तेव्हा भाजप कार्यकर्त्यांनी आमच्यावर दगडफेक केली, असा आरोप आंदोलक शेतकरी व्हीडिओमध्ये करताना दिसत आहेत.

यामुळे शेतकऱ्यांना राग आला. शेतकरी संघटनांनी राज्य आणि स्थानिक प्रशासनाला कार्यक्रम रद्द करण्यासाठी आधीच विनंती केली होती.

कार्यक्रम रद्द केला नाही, तर आम्ही तो होऊ देणार नाही, असा इशाराही शेतकऱ्यांनी दिला होता.

पण मुख्यमंत्री खट्टर हा कार्यक्रम करण्यावर ठाम होते.

शेतकऱ्यांवर अश्रूधुराचा मारा

किसान सभेचे अध्यक्ष प्रीत सिंह यांनी हा खऱ्या शेतकऱ्यांनी खोट्या शेतकऱ्यांवर मिळविलेला विजय असल्याचं म्हटलं.

त्यांनी म्हटलं, "शेतकरी रस्त्यावर बसून आंदोलन करत आहेत, हे खट्टर यांना माहीत असायला हवं. अशावेळी किसान पंचायतीच्या नावाखाली ते खोट्या शेतकऱ्यांना गोळा करून राजकारण करू शकत नाहीत. भाजपच्या कोणत्याही नेत्यानं असं केलं तर त्याच्यासोबतही हेच केलं जाईल."

भाजपच्या कोणत्याही नेत्यानं या प्रकरणी माध्यमांशी बोलायला नकार दिला. आम्ही परिस्थिती सांभाळण्यात व्यस्त आहोत, असं म्हणत त्यांनी बोलणं टाळलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शेतकऱ्यांनी केलेल्या विरोध प्रदर्शनामुळे हरियाणाचे मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर यांची पूर्वनियोजित किसान पंचायत रद्द करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खडकवासला धरण

हवामान विभागानं दिलेल्या माहितीनुसार पुणे आणि सातारा परिसरात येत्या 24 तासांत अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

या पावसामुळे काही भागांमध्ये पूर येण्याची शक्यता सुद्धा हवामान विभागानं व्यक्त केली आहे. हवामान विभागाचे उपसंचालक के. एस. होसाळीकर यांनी याबाबतची माहिती ट्वीट करून दिली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पुणे शहरात आज पावसानं दमदार हजेरी लावलीय.

पुण्याजवळील खडकवासला आणि पानशेत धरणं 100 टक्के भरली आहेत. खडकवासला धरणातून 9 हजार तर पानशेत धरणातून 2 हजार क्यूसेक्स वेगाने पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

पंचगंगेनं इशारा पातळी ओलांडली

कोल्हापूरमध्ये पंचगाग नदीने इशारा पातळी ओलांडली आहे. सध्याची पाणी पातळी 39.8 फूट आहे.

राधानगरी धरणाचे 2 दरवाजे सुरू आहेत त्यातून पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. तर कर्नाटकातील अलमट्टी धरणातून 250000 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

कोल्हापुरातील प्रयाग चिखली, वडणगे, आंबेवाडी या नदीकाठच्या गावातून लोकांनी स्थलांतर करावं असं आवाहन NDRF, जिल्हा प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून करण्यात येत आहे. त्यानुसार गावकरी स्थलांतरित होत आहेत.

कृष्णा नदीच्या पाणी पातळीत वाढ

सांगलीमध्ये कृष्णा नदीची पाणी पातळी 38 फुटांवर पोहोचली आहे

सांगली शहरातील सूर्यवंशी प्लॉट, आरवडे प्लॉट, साईनाथ कॉलनी, दत्तनगर, इनामदार प्लॉट या भागातल्या 200 कुटुंबांना स्थलांतरित करण्यात आलं आहे.

ब्रह्मणाळ दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर नेदरलँडहून अत्याधुनिक 8 बोटी मागवण्यात आल्यात. यातील 6 बोटी पलूस तालुक्यातील पूर क्षेत्रात आहेत तर 2 बोटी सांगली शहरात आहेत.

88 बंधारे पाण्याखाली

राधानगरी धरणातून  4,256 क्युसेक तर अलमट्टी धरणातून 2,50,000 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. तर कोयनेतून 55958 क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

राधानगरी धरणात सध्या 233.24 दशलक्ष घनमीटर पाणीसाठा आहे. आज सकाळी 7 वाजताच्या अहवालानुसार राधानगरी धरणाचे 4 आणि 5 क्रमांकाचे स्वयंचलित दरवाजे उघडले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुणे, सातारा, कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आणि मराठवाड्यात जोरदार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खडकाळ बेटावरील अल्काट्रॅझ तुरुंग.

सॅन फ्रान्सिस्को किनाऱ्यासमोरच्या खडकाळ बेटावर हे तुरुंग एखाद्या बुरुजाप्रमाणे उभं आहे.

1930 ते 1960 या कालावधीत अमेरिकेतल्या गंभीर गुन्ह्यांमध्ये दोषी ठरलेल्या आरोपींची रवानगी अल्काट्रॅझमध्ये होत असे.

क्रुर आरोपींनाही दरदरून घाम फुटेल, त्यांच्या मनात गुन्ह्याविषयी जरब निर्माण होईल असा हा तुरुंग.

या तुरुंगात रवानगी म्हणजे थेट निरोपाचा रस्ता असं समीकरण पक्कं होतं.

या तुरुंगाच्या संरक्षक भिंती अभेद्य अशा. तुरुंगाच्या बाहेर अथांग पाणी. इथून सुटका नाहीच अशी स्थिती.

अमेरिकेच्या इतिहासातल्या अनेक कुख्यात गुन्हेगारांची या तुरुंगानं दाणादाण उडवून दिली आहे.

एकेकाळी गुन्हेगारांसाठी नरकयातना ठरलेलं हे तुरुंग आता जगभरातल्या पर्यटकांसाठी प्रमुख आकर्षण आहे.

चिंचोळ्या अंधाऱ्या बरॅक्समधलं वातावरण कसं असेल हे जाणून घेण्यासाठी आता जगभरातले पर्यटक अल्काट्रॅझमध्ये गर्दी करतात.

अल्काट्रॅझ तुरुंगातल्या खोल्या अशा असत.

पण या अंधारकोठडीतून सुटकेचा मार्ग गुन्हेगारांनी शोधून काढला होता का? अमेरिकेच्या इतिहासात या तुरुंगासंदर्भातल्या अनेक दंतकथा नोंदल्या गेल्या आहेत. गुन्हेगाराच्या मनाचा ताबा घेणाऱ्या या तुरुंगातून सुरक्षित बाहेर पडण्याचा प्रयत्न इतिहासात एकदा झाला होता.

या तुरुंगातून सुटका करून घेणाऱ्या त्रिकुटापैकी एकानं लिहिलेलं गूढ पत्र समोर आलं आहे. 1962 मध्ये या त्रिकुटानं अल्काट्रॅझच्या अवघड गडावरून पलायन केलं होतं.

जॉन अँगलिन असल्याचा दावा करणाऱ्या व्यक्तीनं या पलायनासंदर्भात सॅनफ्रान्सिस्को पोलिसांना 2013 मध्ये लिहिलं होतं. पण हे पत्र पाच वर्षांनंतर आता जगासमोर आलं आहे.

"माझं नाव जॉन अँगलिन. 1962 मध्ये अल्काट्रॅझ तुरुंगातून पळून जाण्यात मी यशस्वी ठरलो. त्या रात्री आम्ही पलायन केलं. पण सुटका करून घेण्याचा आनंद क्षणभंगुर ठरला," असं पत्रात म्हटलं आहे.

त्या रात्रीपासून ते तिघेजण जगातल्या सगळ्यांत मोस्ट वाँटेड यादीत अग्रणी आहेत. छायाचित्रानुसार ते तिघं साधारण असे दिसतात.

पत्रात काय?

जॉन आणि क्लेरन्स अँगलिन या बंधुंसह फ्रँक मॉरिस यांनीही अल्काट्रॅझमधून पलायन केल्यानंतर एका वृद्धाश्रमात उरलेलं जीवन व्यतीत केलं. जवळपास पन्नास वर्षांपूर्वी या त्रिकुटानं पलायन केलं होतं.

क्लेरन्स अँगलिन यांनी 2008 मध्ये तर मॉरिस यांनी 2005 मध्ये जगाचा निरोप घेतला असं जॉन यांनी लिहिलं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हे आहे अमेरिकेतलं एक महाभयंकर तुरुंग. कैद्यांसाठी कर्दनकाळ ठरलेल्या या ठिकाणाचं नाव आहे - अल्काट्रॅझ.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खडसेंनी अनेकदा जाहीर व्यासपीठांवरुन, मुलाखतींमधून सातत्यानं हा राग प्रकटही केला आहे. पण एक प्रश्न अनुत्तरीत आहे वा हे कुतूहल सर्वांच्या मनात आहे की पक्षशिस्तीबाबत कायम जागृत असणारा 'भारतीय जनता पक्ष' खडसेंवर कारवाई का करत नाही?

देवेंद्र फडणवीसांच्या मंत्रिमंडळातून आरोप झाल्यावर पायउतार झाल्यावर एकनाथ खडसे सातत्यानं त्यांच्यावर कसा अन्याय झाला आहे सांगत आले आहेत. खडसेंच्या या उघड नाराजीची आणि पक्षविरोधी व्यक्तव्यांचे परिणाम त्यांना झेलावेही लागले. त्यांचं त्यांच्या स्वत:च्या मुक्ताईनगर मतदारसंघाचं तिकिट कापलं गेलं.

त्यांच्या जागेवर तिथं उभ्या राहिलेल्या त्यांच्या मुलीचाही पराभव झाला. त्यानंतर विधानपरिषद असेल वा राज्यसभा, खडसेंच्या नावाचा विचार झाला नाही. मात्र इतर पक्षांतून भाजपात आलेल्यांना मात्र अशा जागा मिळाल्या. खडसेंना संघटनात्मक पदावरही जबाबदारी मिळाली नाही. या सगळ्याकडे त्यांना त्यांच्या नाराजीची मिळालेली शिक्षा असंच पाहिलं गेलं.

असं असलं तरी खडसे त्यांची नाराजी जाहीरपणे बोलत राहिले. नुकत्याच त्यांच्यावर लिहिल्या गेलेल्या पुस्तकाच्या निमित्तानं हे सगळं पुन्हा वर आलं. त्यावेळेस बोलतांना 'फडणवीसांच्या कारस्थानांवर मी पुस्तक लिहिणार आहे' असंही खडसे बोलून गेले. इतकंच नव्हे तर दुस-या पक्षांमध्ये जाण्याची इच्छा असल्याचे संकेतही देत राहिले.

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची महत्त्वाकांक्षी योजना म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जलयुक्त शिवाय योजनेबाबत सध्या चर्चा सुरू आहेत. या योजनेची चौकशी SIT मार्फत करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने नुकताच घेतला आहे. याबाबतही खडसे यांनी प्रतिक्रिया दिली.

"जलयुक्त शिवार योजनेबाबत सरकारकडे अनेक तक्रारी आहेत, असं मुख्यमंत्री ठाकरे यांनी सांगितलं होतं. स्वतः फडणवीस यांनीही जलयुक्त शिवारमध्ये गैरव्यवहार असल्यास चौकशी करा, असं सांगितलं आहे. त्यामुळे आता गैरव्यवहार असल्यास किंवा दोषी असल्यास सत्य बाहेर येईल, असं खडसे म्हणाले.

आता पुन्हा त्यांच्या 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'मध्ये जाण्याच्या बातम्या येत आहेत. असं सगळं असतांनाही भाजपाने इतक्या वर्षांत त्यांच्यावर कोणतीही कारवाई केली नाही. असं का? किंबहुना देवेंद्र फडणवीस, चंद्रकांत पाटील अशा नेत्यांकडून खडसेंविषयीची सबुरीचीच भाषा वापरली गेली आहे.

याआधी बंड पुकारलेल्यांविरुद्ध भाजपनं काय केलं?

एखादा ज्येष्ठ नेता पक्षाविरुद्ध जाणं हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजपचे गेली काही वर्षं नाराज असलेले नेते एकनाथ खडसे 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'मध्ये जाणार असल्याच्या बातम्या पुन्हा एकदा येऊ लागल्या आहेत. अद्याप खडसे वा 'राष्ट्रवादी' यांच्यापैकी कोणीही याला दुजोरा दिला नाही आहे. पण खडसेंचा भाजप आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यावरचा राग हे काही गुपित राहिलं नाही आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खबरदारीचा उपाय म्हणून बुधवारी शाळाही बंद ठेवण्यात आल्या आहेत. सर्व शाळांच्या  मुख्याध्यापकांना मुलं सुखरूप घरी परततील, याची काळजी घेण्याचं आवाहन बृहन्मुंबई महानगरपालिकने केलं आहे. दरम्यान, भारतीय हवामान खात्याने 6 सप्टेंबर रोजी धोक्याचा 'ऑरेंज अलर्ट' जारी केला आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

जगाच्या, भारताच्या आणि महाराष्ट्राच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचं असणार हे शहर मुंबई. दर पावसाळ्यात मोठ्या संकटाला सामोरं जात असतं. मुंबई का आणि कशी तुंबते यांची नेहमीच आणि सगळेच चर्चा करतात. पण, मुंबईची तुंबई होऊ नये म्हणून काय करता येईल याची चर्चा करण्याची वेळ आली आहे.

1. मुंबईतील नद्यांचं काटेकोर व्यवस्थापन आवश्यक

दहिसर, मिठी, ओशिवरा आणि पोयसर अशा चार नद्या मुंबईत आहेत. शिवाय, तानसा, वैतरणा, उल्हास या नद्या मुंबईच्या जवळून वाहतात. मुंबईतील नद्यांचा विचार केला असात या नद्यांचं नाल्यांमध्ये रूपांतर झाल्याचं दिसतं.

मुंबईतील नद्यांचं मॅपिंग करणं आवश्यक आहे. हे मॅपिंग केल्यानंतर नव्यानं ड्रेनेज यंत्रणा तयार करावी लागेल, असं टाटा सामाजिक विज्ञान संस्थेच्या (TISS) प्राध्यापक अमिता भिडे यांनी सांगितलं.

अमिता भिडे या नगररचना आणि जलव्यवस्थान विषयाच्या अभ्यासक आहेत.

मुंबई महापालिकेने जाणकारांच्या मदतीने तयार कलेल्या 'ब्रिमस्टोवॅड' योजनेतही नद्यांसंदर्भात महत्त्वाची शिफारस करण्यात आली होती. पावसाचं पाणी सहज वाहून जावं यासाठी नद्या आणि नाल्यांची पात्रं रुंद आणि खोल करावी, नद्या -नाल्यांच्या काठावर संरक्षक भिंत उभारावी, अशी शिफारस 'ब्रिमस्टोवॅड' योजनेत करण्यात आली आहे.

2. नियोजनबद्ध नालेसफाई

पावसाळ्याच्या तोंडावर मुंबईत नालेसफाईचा मुद्दा नेहमीच आ वासून उभा असतो. यावर बोलताना भिडे म्हणाल्या, "मुंबईतील नाल्यांची सफाई तुलनेने लवकर व्हायला हवी. शिवाय, नालेसफाई केल्यानंतर गाळ काठावरच ठेवला जातो. या गाळाची योग्य विल्हेवाट लावणं अत्यंत आवश्यक आहे. जेणेकरुन नाले तुंबण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी होण्यास मदत होईल."

3. नॅचरल ड्रेनेजशी छेडछाड थांबवायला हवी

मुंबईतील जे नॅचरल ड्रेनेज आहेत, त्यांच्याशी छेडाछाड करण्यात आली आहे. शिवाय, इमारती किंवा इतर बांधकामांचे अतिक्रमण करून त्यांना संकुचित करण्यात आलं आहे, असं म्हणणं आहे जल अभ्यासक सचिन टिवळे यांचं. ते सांगतात, या नॅचरल ड्रेनेजशी छेडछाड करणं सर्वांत आधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

थोड्याश्या विश्रांतीनंतर मुंबईत पावसाने पुन्हा धुमाकूळ घातला आहे. सकाळपासूनच ठिकठिकाणी पाणी तुंबल्यामुळे ट्रॅफिकही खोळंबलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खबरदारीचा उपाय म्हणून बुधवारी शाळाही बंद ठेवण्यात आल्या आहेत. सर्व शाळांच्या प्राध्यापकांना मुलं सुखरूप घरी परततील, याची काळजी घेण्याचं आवाहन बृहन्मुंबई महानगरपालिकने केलं आहे.

दरम्यान, भारतीय हवामान खात्याने 4 सप्टेंबरला मुंबई, पालघर, रायगड, ठाणे आणि पुणे या पाच जिल्ह्यांमध्ये रेड अर्लट जाहीर केला आहे.

मुंबई, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, पुणे, सातारा, नंदुरबार, नाशिकसह कोकण आणि कोल्हापूरमध्ये गुरुवारीसुद्धा मुसळधार पाऊस पडण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.

बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचा पट्टा निर्माण झाल्यामुळे या भागांमध्ये अतिवृष्टीचा इशारा दिला आहे.

मुंबईच्या सांताक्रूझ वेधशाळेत आज सकाळी 8.30 ते दुपारी 2.30 दरम्यान 206.6 मिमी पावसाची नोंद झाली आहे.

त्यामुळे मुंबईकरांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचं आवाहन मुंबई महापालिकेकडून करण्यात आलं आहे.

पावसाचा परिणाम रस्ते आणि रिल्वे वाहतुकीवरसुद्धा झाला आहे.

पावसाचा फटका अनेक गणपती मंडळांना देखील बसला आहे. काही मंडळांच्या मंडपांमध्ये पाणी घुसलं आहे.

महत्त्वाचं काम असेल तरच घराबाहेर पडण्याचं आवाहन मुंबई पोलिसांकडून करण्यात आलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई आणि परिसरात सकाळपासूनच मुसळधार पावसामुळे अनेक ठिकाणी पाणी साठल्यामुळे वाहतूक खोळंबली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरं तर वजन आणि उंचीनं हा मासा मोठा नव्हता, तरीही तो मौल्यवान असल्याकारणानं हक यांनी ताबडतोब त्याला बाजारात नेलं.

अब्दुल हक यांच्या काकाचा मुलगा राशिद करीम बलोच यांनी सांगितलं की, 26 किलो वजनाचा हा मासा 7 लाख 80 रुपयांना विकण्यात आला.

"या माशाला पकडण्यासाठी 2 महिने मेहनत करावी लागते आणि इतक्या प्रयत्नांनी जर तो तुमच्या हातात लागत असेल तर आनंद होणारच," असंही ते म्हणाले.

कुठे पकडला हा मासा?

या मौल्यवान माशाला इंग्रजीत क्रोकर, उर्दूत सवा आणि बलुची भाषेत कूर म्हटलं जातं.

जीवानी भागातल्या समुद्र परिसरातून हा मासा पकडण्यात आल्याचं ते सांगतात.

हा भाग ग्वादर जिल्ह्यात येतो आणि इराणच्या सीमेपासून 17 किलोमीटर अंतरावर आहे.

राशिद करीम यांनी सांगितलं, "या माशाची शिकार करण्यासाठी केवळ 2 महिने असतात. त्यामुळे मग त्याला पकडण्यासाठी मच्छिमारांना खूप मेहनत करावी लागते."

अब्दुल हक आणि त्यांचे सहकारी इतर साधारण मासे पकडत होते. पण जेव्हा त्यांनी जाळं पाण्यातून बाहेर काढलं तेव्हा त्यांना त्यात क्रोकर मासा अडकल्याचं दिसून आल्याचं ते पुढे सांगतात.

या माशाची बोली 30 हजार रुपये प्रती किलो या भावाने लागली.

राशिद करीम सांगतात, या माशाचं वजन बऱ्यापैकी जास्त असतं आणि ते मोठेही असतात.

"काही वर्षांपूर्वी एका माणसानं खूप जास्त वजनाचा क्रोकर मासा पकडला होता आणि तो 17 लाख रुपयांना विकला होता. पण अब्दुल हक आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पडकलेल्या माशाचं वजन केवळ 26 किलो इतकं होतं," असं ते पुढे सांगतात.

बाजारात या माशाची बोली सुरू झाली तेव्हा शेवटची बोली ही 30 हजार रुपये प्रती किलो इतकी होती आणि यामुळे मग हा मासा 7 लाख 80 हजार रुपयांना विकला गेला.

हा मासा मौल्यवान कसा काय?

ग्वादर विकास प्राधिकरणाचे सहसंचालक आणि वैज्ञानिक अब्दुल रहीम बलोच सांगतात की, मांसाचं वजन अधिक असल्यामुळे बहुतेक माशांची किंमत जास्त असते. पण क्रोकरच्या बाबतीत वेगळं आहे.

या माशाच्या एअर ब्लॅडरमुळे (यात हवा भरल्यामुळे मासा पोहतो) याची किंमत अधिक असते.

या माशाचा एअर ब्लॅडर वैद्यकीय कामांमध्ये उपयोगात येतो आणि चीन, जपान, यूरोपमध्ये याला मागणी आहे.

"या एयर ब्लेडरचा वापर करून माणसाच्या शरीरात शस्त्रक्रियेदरम्यान जे टाके लावले जातात ते बनवतात. विशेष करून हृदयासंबंधी शस्त्रक्रिया करताना टाके लावण्यासाठी याचा उपयोग केला जातो," असं ते पुढे सांगतात.

हा मासा कसा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बलुचिस्तानच्या समुद्र किनाऱ्यावरील ग्वादर जिल्ह्यातील मच्छिमार अब्दुल हक आणि त्यांच्यासोबत काम करणाऱ्यांच्या जाळ्यात एक मासा अडकला ज्यामुळे त्यांचा आनंद गगनात मावत नव्हता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरं तर व्यसनांच्या आहारी गेल्यानं सेलिब्रिटींची नावं अनेकदा चर्चेत आली होती.

प्रतीक बब्बरसारख्या अभिनेत्यानं तर ड्रग्जच्या विळख्यातून सुटण्यासाठी आपल्या संघर्षाविषयी खुलेपणानं लिहिलं होतं.

पण अंमली पदार्थांचा वापर किंवा व्यसन ही फिल्म आणि मॉडेलिंग इंडस्ट्रीपुरती समस्या नाही. नेमका हा प्रश्न किती गंभीर आहे? हे आम्ही व्यसन मुक्तीसाठी काम करणाऱ्या महाराष्ट्रातल्या दोन तज्ज्ञांकडून जाणून घेतलं.

मुक्तांगण या महाराष्ट्रातल्या आघाडीच्या व्यसन मुक्ती केंद्राच्या संचालिका मुक्ता पुणतांबेकर सांगतात की, "सेलिब्रिटीज दिसतात किंवा हा विषय बातम्यांमध्ये आहे म्हणून लोकांना वाटतं की हा इंडस्ट्रीमधला, उच्चभ्रू लोकांचा प्रश्न आहे, किंवा दारू हा फक्त गरीब घरांतला प्रश्न आहे. पण तसं नाही ना. आमच्याकडे सगळ्या आर्थिक स्तरांतून, लहान-मोठे, पुरुष स्त्रिया उपचारांसाठी येतात."

हा प्रश्न एका वर्गापुरता आणि मुंबई-पुण्यासारख्या मोठ्या शहरांपुरता मर्यादित नसून औरंगाबाद, अहमदनगर अशा ठिकाणही अंमली पदार्थांचा प्रश्न गंभीर असल्याचं त्या सांगतात.

नागपूरच्या 'मैत्री' व्यसनमुक्ती केंद्राचे तुषार नातू त्याला दुजोरा देतात. "मौज मस्ती करताना कोकेन, हेरॉईन अशा हार्ड ड्रग्जचा वापर झाल्याच्या घटना याआधीही समोर आल्या आहेत. हे दोन्ही अंमली पदार्थ लैंगिक शक्ती वाढवतात असा गैरसमज आहे. पण या महागड्या ड्रग्सपेक्षा आपल्या देशात आणि राज्यातही गांजा आणि अफूच्या सेवनाचं प्रमाण अधिक आहे."

महाराष्ट्रात ड्रग्जची समस्या केवढी मोठी आहे?

भारतात नशेची समस्या किती गंभीर आहे, हे गेल्या वर्षी केंद्रीय सामाजिक न्याय मंत्रालयानं जाहीर केलेला हा अहवाल सांगतो.

त्यात देशात 16 कोटी म्हणजे सुमारे 14.6 टक्के लोक दारूचं सेवन करत असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. भारतात 3.1 कोटी लोक ओपियॉईड्स म्हणजे अफूजन्य द्रव्यांचं सेवन करतात तर कॅनाबिस म्हणजे गांजा किंवा भांग यांचं सेवन करणाऱ्यांचा आकडा 2.3 कोटी आहे.

तसंच इन्हेलंट हुंगून किंवा इंजेक्शनद्वारा सेवन केले जाणारे अंमली पदार्थ, सिडेटिव्ज किंवा वेदना शामक औषधं अशा वेगवेगळ्या द्रव्यांची नशा करणाऱ्यांची संख्याही लाखांमध्ये आहे.

यात ओपियॉईड आणि कॅनाबीसचं व्यसन असणाऱ्यांच्या संख्येचा विचार केला, तर भारतातील राज्यांत महाराष्ट्र पहिल्या पाचांत आहे. कोकेनची नशा करणाऱ्यांच्या बाबतीत देशात सर्वाधिक 90,0000 व्यक्ती महाराष्ट्रात आहेत,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुशांत सिंह राजपूत आत्महत्या प्रकरण, त्याची गर्लफ्रेन्ड रिया चक्रवर्तीला ड्रग्स तस्करीच्या आरोपांखाली झालेली अटक आणि अभिनेत्री कंगना राणावतनं ड्रग्स रॅकेटसंबंधी केलेली वक्तव्यं या पार्श्वभूमीवर बॉलिवूडमधल्या अंमली पदार्थांच्या समस्येनं पुन्हा लक्ष वेधून घेतलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरं तर व्हरमाँटचे सिनेटर असलेले सँडर्स डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवारीच्या शर्यतीत सुरूवातीला आघाडीवर होते. विशेषतः तरुण मतदारांमध्ये ते खूप प्रसिद्ध असल्याचं दिसत होतं.

अगदी मायली सॉयरस, कार्डी बी, अरियाना ग्रांदे, मार्क रफालो अशा अनेक सेलिब्रिटीजनीही त्यांना पाठिंबा दिला होता.

अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षपदासाठी थेट उमेदवारी मिळत नाही, तर त्यासाठी पक्षांतर्गत निवडप्रक्रिया (प्रायमरी निवडणुक किंवा 'कॉकस') होते, जी एखाद्या मिनी निवडणुकीसारखी असते.

यावेळी डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवारीच्या शर्यतीतून अनेकांनी माघार घेतल्यावर अखेर सँडर्स आणि बायडेन या दोघांमध्येच चुरस होती.

पण गेल्या काही आठवड्यांमध्ये बायडेन यांनी सँडर्स यांच्यावर आघाडी घेतल्याचं दिसलं. त्याचदरम्यान कोरोना विषाणूची साथ पसरल्यानं दोन्ही उमेदवारांच्या प्रचारावर बंधनं आली. अनेक ठिकाणी प्रायमरी निवडणुका आणि बैठका पुढे ढकलण्यात आल्या. त्या पार्श्वभूमीवरच सँडर्स यांनी उमेदवारी मागे घेतली आहे.

78 वर्षीय सँडर्स गेले काही दिवस आपल्या समर्थकांना ऑनलाईन स्ट्रिमिंगद्वारा संबोधित करत होते आणि प्रचार करत होते.

बुधवारी त्यांनी उमेदवारी जिंकण्यासाठी पुरेशी मतं मिळवण्याचा कुठला मार्ग दिसत नसल्याचं आपल्या समर्थकांना सांगितलं.

सँडर्स हे आधी अपक्ष उमेदवार होते. पण त्यांनी यांनी 2016 साली डेमॅक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवारीसाठी अर्ज केला होता. त्या वर्षी डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवारीसाठी हिलरी क्लिंटन यांना टक्कर दिली होती.

यंदा सँडर्स यांनी आरोग्य सुविधा आणि उत्पन्नातली असमानता या गोष्टीना निवडणुकीत कळीचे मुद्दे बनवलं. तसंच सरकारी कॉलेजेसमध्ये विनामूल्य शिक्षण, श्रीमंतांवरील करात वाढ, किमान वेतनात वाढ अशी आश्वासनंही दिली. सँडर्स यांची विचारसरणी काहीशी डाव्या बाजूला झुकणारी असून, ते स्वतःला 'डेमोक्रॅटिक सोशलिस्ट' म्हणून घेतात.

न्यू हॅम्पशायर आणि नेव्हाडामधून समर्थन मिळाल्यावर सँडर्स यंदा उमेदवारीच्या शर्यतीत सर्वांत आघाडीवर होते.

पण बायडेन यांनी टेक्सास, नॉर्थ कॅरोलिना, फ्लोरिडा, अरायझोना आणि इलिनॉय अशा महत्त्वाच्या राज्यांतून समर्थन मिळवलं. आफ्रिकन अमेरिकन मतदारांचा बायडेन यांना पाठिंबा मिळाला.

77 वर्षांच्या बायडेन यांना आता डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून राष्ट्राध्यक्षपदासाठी उमेदवारी मिळणं अपेक्षित आहे. ऑगस्टमध्ये पक्षाच्या महासभेत डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठी उमेदवारीच्या शर्यतीतून बर्नी सँडर्स यांनी माघार घेतली आहे. त्यामुळे डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून जो बायडेन यांचा उमेदवारीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंखुरं पेंटिंग आणि त्यांनी शिवलेलं चित्रं यातला फरक शोधून काढणं अवघड आहे.

शिलाई यंत्र त्यांच्यासाठी देवासमान आहे असं ते सांगतात.

हे जागतिक दर्जाचं काम असून, सरकारने त्याला प्रतिष्ठा मिळवून द्यावी अशी त्यांची इच्छा आहे.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंजाबमधील पतियाळात राहणारे अरूण बजाज शिलाई यंत्राच्या साह्याने चक्क चित्र शिवतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंतर जगातली सगळ्यांत मोठी लसीकरण मोहीम म्हणून गाजावाजाने सुरू झालेली कोरोना लसीकरण मोहीम देशात आता जोर पकडतेय. आणि दुसरीकडे रुग्णांची संख्या वाढतेय.

लसीला कोरोनाने घाबरायला हवं. मग नेमकं उलटं का होतंय. महाराष्ट्रात पुरेशा प्रमाणात लसीकरण होत नाहीए का? हे सगळं समजून घेऊया आजची सोपी गोष्टमध्ये…

संशोधन- शादाब नझमी, ऋजुता लुकतुके

लेखन, निवेदन- ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग- निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेला सुरुवात झालीय हे कटू सत्य अखेर आपल्याला डसलंच. मागच्या 30 दिवसांत रोज सरासरी पंधरा हजार नवीन रुग्णांची नोंद देशात होतेय. आणि यातले 60 टक्के रुग्ण राज्यात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंतर लहानपणी मी तुमच्यासारखीच बघू शकत होते. एका छोट्या शहरातल्या 'नॉर्मल' शाळेत जात होते. पण तेव्हा मी लहान होते आणि मुलांशी माझा फक्त मैत्रीपुरताच संबंध होता.

नववीत असतांना अचानक माझी दृष्टी कमी होत गेली... आणि वर्षभरातच ती पूर्णपणे गेली.

मग घरच्यांनी मला दिल्लीतील 'अंध शाळेत' पाठवले. तिथे माझा 'नॉर्मल' मुलांशी काहीही संपर्क नव्हता.

मग कॉलेज मध्ये आली. पुन्हा नेहमीच्याच जगात.  एका तरूण मुलीसारखी अनेक स्वप्नं आणि भरपूर प्रश्न घेऊन.

मला सुंदर दिसायचं होतं पण मुलांपासून थोडं अंतर सुद्धा ठेवायचे होते. याचा माझ्या अंध असण्याशी काहीही संबंध नव्हता. फक्त एक मुलगी म्हणून माझ्या काही इच्छा होत्या - जी सगळ्या मुलांसाठी 'डिजायरेबल' तर असावी पण एकासाठीच 'अव्हेलेबल' असेल.

पण अंधांसाठीच्या शाळेमध्ये गेल्यामुळे माझा नेहमीच्या जगाशी संपर्क तुटला होता.  जोवर माझी दृष्टी शाबूत होती तोवर मला मुलांच्या डोळ्यांतून त्यांची मानसिकता कळत होती. पण आता मुलांमध्ये वावरतांना माझा आत्मविश्वास कमी होत होता.

कॅंटीन, क्लास किंवा लायब्ररीला जातांना मला मदत मागतांना जीवावर यायचं. पण इलाज नव्हता.

हात पकडणं तर नेहमीचंच होतं, इतकं की पहिल्यांदा हात पकडल्यावर येणारे अवघडलेपण किंवा उत्साह ही नव्हता. पण प्रेमाची आस होती.

मग मला तो मुलगा भेटला... किंवा असं म्हणा की त्यानेच मला शोधलं.

तो अंध नाही पण त्याला खूपच कमी दिसतं.... 'पार्शली साईटेड' म्हणता येईल. म्हणजे तो मला बघू शकतो.

तो माझा युनिवर्सिटी मधला सीनियर होता, आणि याच नात्याने काही मित्रांनी आमची भेट करवून दिली. नंतर त्याने सांगितलं की आमच्या पहिल्या भेटीतच मला गर्लफ्रेंड बनवण्याचं त्याने ठरवलं होतं.

हे सगळं आधी मला माहिती नव्हतं. आधी फक्त मैत्री होती. तो माझी खूप काळजी घ्यायचा. कधी कॉफी, कधी पुस्तकं घ्यायला तर कधी सोबत जाण्याच्या बहाण्याने तो मला भेटायचा.

मग आम्ही कोणतेही कारण नसतांना भेटू लागलो.  मग फक्त भेटायचं म्हणून भेटू लागलो.

मी मेट्रोने जायचे तर तो मला मेट्रो स्टेशन बाहेर भेटायला यायचा. मग आम्ही दिल्ली विद्यापीठाच्या रिज भागात जायचो. गर्दीच्या दिल्लीत या जंगली परिसरात आमच्यासारख्या जोडप्यांना हवाहवासा एकांत मिळायचा.

मैत्रीचं रुपांतर प्रेमात होण्यासाठी, त्याच्यावर विश्वास निर्माण होण्यासाठी एक वर्षाचा काळ गेला. पण इतकं झाल्यावर सुद्धा जेव्हा जेव्हा आम्ही बाहेर भेटायचो...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मी बघू शकत नाही म्हणून काय झालं? प्रेमाची गरज आणि प्रेमात पडण्याची आस तर सगळ्यांनाच असते. मलासुद्धा आहे. जितकी तुम्हांला आहे अगदी तितकीच. पण त्या भावनेचा माझा अनुभव जरा वेगळा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंतर, रितेश राहतात त्या भागात कोरोना व्हायरसचा रुग्ण अद्याप आढळलेला नाही. तरीसुद्धा कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळलेल्या कंटेनमेंट झोनप्रमाणेच प्रतिबंध रितेश यांच्या परिसरातही घालण्यात आले आहेत. पण असं असूनही लॉकडाऊनच्या काळात रितेश यांना जीवनावश्यक वस्तूंबाबत कोणत्याही अडचणीचा सामना करावा न लागल्याने ते समाधानी आहेत.

बारामती शहरात सगळीकडे सध्या हीच परिस्थिती आहे. इथं 8 एप्रिलपर्यंत 6 कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळून आले होते. पण नंतर शहरात योग्य पावले उचलल्यामुळे कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यात यश आल्याचा दावा प्रशासनाने केला आहे.

बारामतीमध्ये त्यामुळे शहरात राबवलेला 'बारामती पॅटर्न' आदर्श असून राज्यभरात इतरत्रही तो राबवता येऊ शकतो, असं पुण्याचे जिल्हाधिकारी नवलकिशोर राम यांना वाटतं.

त्यामुळे देशात कोरोना व्हायरसला रोखण्यासाठी मॉडेल म्हणून दाखवण्यात येत असलेल्या केरळ  पॅटर्न, भिलवाडा पॅटर्न आणि सांगली पॅटर्नप्रमाणेच महाराष्ट्रातील बारामती पॅटर्नची चर्चा राज्यभर सुरू आहे. हे बारामती पॅटर्न नेमकं आहे तरी काय, याचा आढावा घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला आहे.

हाच बारामती पॅटर्न आता पुण्यात राबवा अशी मागणी भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी केली आहे.

भिलवाडा पॅटर्नमधूनच प्रेरणा

जीवनावश्यक वस्तू घेण्यासाठीच लोकांची रस्त्यावर गर्दी होत आहे. ही गर्दी रोखण्यासाठी राजस्थानातील भिलवाडा पॅटर्नमधून प्रेरणा घेऊन बारामतीत अशा प्रकारची यंत्रणा राबवण्याचा निर्णय घेतल्याचं बारामती नगरपरिषदेचे मुख्याधिकारी योगेश कडूसकर सांगतात.

ते सांगतात, “29 मार्चला बारामतीत पहिला कोरोनाग्रस्त रुग्ण श्रीरामनगर भागात आढळून आला. हा रुग्ण एक रिक्षाचालक होता. त्याला कोरोना व्हायरसची लागण कुठून झाली, याबाबत माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला. मात्र त्याबाबत कळू शकलं नाही. त्यानंतर 6 ते 8 एप्रिल या कालावधीत आणखी पाच कोरोनाग्रस्त आढळून आले. हे रुग्ण एका भाजी विक्रेत्या कुटुंबातील होते. नंतर मेडिकलमध्ये काम करणाऱ्या मुलाच्या वडिलांनाही कोरोनाची लागण झाल्याचं स्पष्ट झालं.”

दरम्यान, एका रुग्णाचा मृत्यूही बारामतीत झाला होता. त्यामुळे प्रकरण गांभीर्याने घेऊन उपमुख्यमंत्री आणि पुण्याचे पालकमंत्री अजित पवार यांनी बारामतीमध्ये भिलवाडा पॅटर्न राबवण्याची सूचना केली. त्यानुसार वेगवान निर्णय घेऊन अंमलबजावणी करण्यात आली. पण बारामतीत भिलवाडा पॅटर्नच्याही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बारामतीच्या देसाई इस्टेट परिसरात राहणारे रितेश साळवे लॉकडाऊनमुळे सध्या घरीच आहेत. गेल्या 15 ते 20 दिवसांपासून त्यांना घराबाहेर पडण्याची वेळच आली नाही. दूध, भाजीपाला, फळं यांसारख्या जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठा त्यांना घरपोच होतो. त्यामुळे एखादी वस्तू हवी असली तर नगरपरिषदेने दिलेल्या क्रमांकावर फोन करायचा, त्यांना आवश्यक वस्तूंची यादी पाठवायची, सामान आल्यानंतर पैसे द्यायचं, एवढीच प्रक्रिया त्यांना पार पाडावी लागते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खलील जिब्रान यांच्या जीवनावर आधारित नाटकातील एक दृश्य.

1923 मध्ये खलील जिब्राननं एका काल्पनिक प्रेषितावर आधारलेलं 'प्रॉफेट' हे पुस्तक प्रकाशित झालं आणि तेव्हापासून या काव्यसंग्रहानं जगाला भुरळ घातली आहे. जगातील सर्वांत जास्त विक्री झालेल्या कविता संग्रहामध्ये 'प्रॉफेट'चं नाव अग्रक्रमानं घ्यावं लागेल.

खलील जिब्रान

खलील जिब्रान केवळ कवीच नव्हता तर तो तत्त्ववेत्ता, चित्रकार आणि तत्कालीन स्थितीवर भाष्य करणारा एक समाजसुधारकही होता. लहानपणीच आपला देश लेबनॉन सोडून अमेरिकेत आश्रय घेण्याची पाळी त्याच्या कुटुंबीयांवर आली होती.

पण आपल्या देशाशी असलेली त्याची नाळ कधीही तुटली नाही. लेबनॉन आणि सीरियामध्ये सुरू असलेल्या संघर्षाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मांडण्याचे प्रयत्न जिब्राननं केले होते. त्याच्या या कार्याचा गौरव म्हणून लेबनॉन सरकारनं आपल्या देशात त्याच्या स्मरणार्थ भव्य संग्रहालय उभारलं आहे.

1. बालपण

६ जानेवारी १८८३ साली लेबनॉनच्या बशारी या गावात खलील जिब्रानचा जन्म झाला होता. तो बारा वर्षांचा असताना त्याच्या तीन भावंडांना घेऊन त्याच्या आईनं लेबनॉन सोडलं आणि अमेरिकेत आश्रय घेतला.

अरेबिक आणि फ्रेंच या दोन भाषांवर लहानपणीच त्याला अवगत झाल्या होत्या.

तीन वर्षांनंतर तो पुन्हा लेबनॉनला परतला. अरेबिक आणि फ्रेंच या दोन्ही भाषांत पारंगत झाल्यावर तो पॅरिसला गेला. तिथं त्यानं चित्रकलेचा अभ्यास केला आणि नंतर तो न्यूयॉर्कमध्ये स्थायिक झाला, अशी माहिती लेबनॉन सरकारच्या वेबसाइटवर आहे.

१९१८ साली त्याचा पहिला इंग्रजी कविता संग्रह प्रकाशित झाला. नंतर १९२३ला त्याचा प्रॉफेट हा कविता संग्रह प्रकाशित झाला होता.

2. प्रॉफेट या काव्यसंग्रहाविषयी

एका गावात थोड्या वेळासाठी 'अल मुस्तफा' हा 'प्रेषित' येतो. त्याच्या बोटीची वेळ झाल्यावर तो निघून जाणार असतो. पण त्याआधी त्याला गावातले लोक भेटायला येतात आणि आयुष्याच्या वेगवेगळ्या स्तरावर भेडसवणारे प्रश्न ते त्याच्यासमोर मांडतात.

'प्रॉफेट' अल मुस्तफाचं जिब्राननं रेखाटलेलं चित्र

सर्वांना तो उपदेश देतो. त्या प्रेषिताचा उपदेश म्हणजेच 'प्रॉफेट' हा कविता संग्रह. जेव्हापासून हा कवितासंग्रह प्रकाशित झाला आहे तेव्हापासून आजतागायत या पुस्तकाची जादू काही ओसरली नाही.

अॅमेझॉनवर देखील हे पुस्तक सर्वाधिक जास्त डाउनलोड झालेल्या पुस्तकांपैकी एक असल्याचं म्हटलं जातं. प्रॉफेट हा कविता संग्रह...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"स्वतःला आरशात अनादीकाळासाठी न्याहाळणं म्हणजे सौंदर्य. पण तुम्हीच अनादी आहात आणि तुम्हीच आरसा आहात," यासारखी शेकडो वाक्यं लिहिणाऱ्या खलील जिब्रानचा आज (6 जानेवारी) जन्मदिन.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खाण्यापिण्याच्या सवयींवर पुरुषांचा स्पर्म काऊंट म्हणजे शुक्राणूंची संख्या किती आहे हे अवलंबून असतं. आपण जे खातो त्याचा आपल्या शरीरावर परिणाम होतो.

जर खाण्यात चरबीयुक्त पदार्थांचं प्रमाण जास्त असेल तर स्पर्म काऊंट कमी होतो.

अमेरिकेतल्या फर्टिलिटी क्लिनिकमध्ये 99 पुरुषांचा अभ्यास करण्यात आला. त्यातून असं लक्षात आलं की, जे जंक फू़ड खातात त्यांच्यातल्या शुक्राणूंची गुणवत्ता कमी दर्जाची असते.

ज्यांच्या शरीरात ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड पुरेशा प्रमाणात असेल त्यांच्यार शुक्राणूंची गुणवत्ता चांगली असते. हे अॅसिड मासे आणि भाज्यांमधून मिळतं.

याच अभ्यासातून असंही लक्षात आलं की, जे जास्त चरबीयुक्त पदार्थ खातात त्यांचा स्पर्म काऊंट 43 टक्के कमी असतो आणि घनताही कमी असते. ज्यांच्या शरीराला ओमेगा-3 फॅटी अॅसिडचा पुरवठा होतो त्यांच्यात ही घनता चांगली आढळते.

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, प्रति मिलीलीटर वीर्यामध्ये शुक्राणूंची संख्या 1.5 से 3.9 कोटी असेल तर ते प्रमाण योग्य मानलं जातं.

बऱ्याच अभ्यासांतून असंही निरिक्षण समोर आलं आहे की, स्पर्म काऊंटची घसरण अशीच सुरू राहिली तर मानवजातीच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण होईल. मानवाचा समावेश नामशेष होणाऱ्या सजीवांच्या यादीत होईल.

काही अभ्यासांत असंही स्पष्ट झालं आहे की, उत्तर अमेरिका, यूरोप, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड येथील पुरुषांमधला स्पर्म काऊंट गेल्या 40 वर्षांत निम्म्यावर आला आहे.

जेव्हा एका पुरुषाच्या विर्यात पाच कोटी ते 15 कोटी एवढी शुक्राणूंची संख्या असते तेव्हा ते फेलिपियन नलिकेत सहज तरंगू शकतात. अर्थात हे एवढं सोपं नसतं. कधी कधी एक शुक्राणूही पुरेसा असतो.

स्पर्म काऊंट योग्य राखण्यासाठी काय कराल?

हे वाचलंत का?

हे पाहिलं आहे का?

पाहा व्हीडिओ : नागालँडच्या राजकीय तळ्यातला सर्वांत मोठा मासा कोण ठरणार?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात अनेक देशांमध्ये पुरुषांमधल्या शुक्राणूंची घटती संख्या हा चिंतेचा विषय झाला आहे. कारण शुक्राणूंचा संबंध थेट प्रजनन क्षमतेशी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खाबाद हाऊसवर झालेल्या हल्ल्यात ज्यू पतिपत्नींची हत्या झाली होती. या हल्ल्यातून बचावला होता तो त्यांचा 2 वर्षांचा मुलगा मोशे. आईवडिलांचा मृत्यू डोळ्यांदेखत पाहिलेला हा मोशे होल्ट्ज़बर्ग आता 11 वर्षांचा झाला आहे.

त्या हल्ल्यानंतर तो सध्या इस्राईलच्या अफुला शहरात त्याच्या आजीआजोबांसोबत राहतो. आणि या आठवड्यात मोशे प्रथमच मुंबईतल्या त्याच्या घरी येणार आहे.

इस्राईलचे पंतप्रधान बेन्जामिन नेतन्याहू यांच्या शिष्टमंडळासह तो भारतात आला आहे. त्याच्या बरोबर त्याची आया सॅंड्रा आणि आजीआजोबाही आहेत.

मुंबईचा मुलगा मोशे

अफुलामध्ये मोशेला भेटायला मी त्याच्या घरी गेलो होतो पण तेव्हा तो शाळेला गेला होता. मोशेचं पालनपोषण त्याच्या आईचे आईवडील करतात. मोशेला आईवडिलांच्या मृत्यूच्या धक्क्यातून सावरायला काही वर्षं लागली असल्यानं त्याला माध्यमांनी भेटू नये, असं त्याच्या आजीआजोबांना वाटतं.

मोशेचे आईवडील मुंबईच्या ज्यू केंद्र खाबाद हाऊसमध्ये काम करत होते. मोशेचा जन्म मुंबईतलाच असल्याने तो एकप्रकारे मुंबईचाच मुलगा आहे.

मोशेचे कुटुंब धार्मिक आहे. त्याचं पालनपोषण धार्मिक वातावरणात सुरू आहे. त्याचे वडील रबाई म्हणजे धर्मगुरू होते. त्याचे आजोबासुद्धा धर्मगुरू आहेत.

मोशेला त्याच्या आईवडिलांबद्दल हळूहळू सगळं सांगण्यात आलं आहे. आता मोशेला त्याच्या आईवडिलांच्या मृत्यूचा सर्व तपशील माहीत आहे. आणि साहजिकच त्याला आईवडिलांची कमतरता पदोपदी जाणवते.

2008 सालच्या मुंबई हल्ल्याच्या एक महिन्यानंतर हनुकासाठी नरिमन हाऊससमोर तयारी करताना ज्यू बांधव.

सध्या मोशेचं आयुष्य त्याचे आजीआजोबा आणि आया सॅंड्रा यांच्या अवतीभोवती गुंफल गेलं आहे. सॅंड्रा या मूळच्या गोव्याच्या असून सध्या त्या जेरुसलेममध्ये राहतात.

पण मोशे वाचला कसा?

2008 साली झालेल्या हल्ल्यात मोशेचे आईवडील हल्लेखोरांच्या गोळ्यांना बळी पडले होते. 2 वर्षांचा लहानगा मोशे आईवडिलांच्या मृतदेहांनजीक रडत उभा होता.

हल्लेखोर अंधाधुंद गोळीबार करत होते आणि त्यावेळी सॅंड्रा बेसमेंटमध्ये लपून बसल्या होत्या. सॅंड्राला मोशेच्या रडण्याचा आवाज आला. त्यांनी क्षणाचाही विलंब न करता बेसमेंटमधून वर धाव घेतली, मोशेला तिथून उचलून दुसऱ्या खोलीत नेलं.

आणि आपल्या जीवावर खेळून सॅंड्राने मोशेला वाचवलं.

मोशेचे आजोबा म्हणतात की जर सॅंड्राने धाडस केलं नसतं तर आज त्यांचा नातू जिवंत राहिला नसता. सॅंड्रा आता त्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईवर 26 नोव्हेंबर 2008ला झालेला जहालवाद्यांचा हल्ला कोण विसरू शकेल? छत्रपती शिवाजी टर्मिनस, हॉटेल ताज, हॉटेल ट्रायडंट, लियोपोल्ड कॅफे, कामा हॉस्पिटल, मेट्रो सिनेमा आदी ठिकाणी जहालवाद्यांनी हल्ला केला होता. याच हल्लेखोरांचं लक्ष ठरलेले एक ठिकाण होतं खाबाद हाऊस.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खालिद खान

पुढचे तब्बल 10 तास खालिदनी ढिगाऱ्याखाली काढले. आता आपण यातून वाचत नाही, असं वाटून त्यांनी मोबाईलमध्ये पत्नीसाठी एक शेवटचा निरोपाचा व्हीडिओही शूट करून ठेवला. तब्बल 10 तासांनी NDRF च्या जवानांनी खालिदची ढिगाऱ्याखालून सुटका केली.

ढिगाऱ्याखालच्या त्या 10 तासांचा अनुभव खालिद यांच्याच शब्दांत...

"मी गेल्या 12-15 वर्षांपासून या बिल्डिंगमध्ये राहतोय. घरी माझी बायको, 3 मुलं आणि मी. सुदैवाने महिन्याभरापूर्वी मी बायको आणि मुलांना गावी पाठवून दिलं. घरी मी एकटाच होतो. रोज रात्री मी अम्मीच्या घरी जेवून माझ्या घरी येऊन झोपायचो. त्या दिवशी रात्री मी 2 वाजता घरी आलो. माझं वायफाय चालत नव्हतं म्हणून रेकॉर्डेड वेब सीरिज पहात होतो. 3 वाजता झोपायच्या आधी मी प्यायला उठलो. बाटली उचलायला गेलो आणि माझ्या अंगावर ढिगारा कोसळला. काही कळलंच नाही. फक्त इतकंच आठवतंय की उडी मारून मी पलंगाच्या खाली जायचा प्रयत्न केला. पुढच्या तासाभरातलं मला काही आठवत नाही.

"माझ्या डोक्याजवळ 2 फुटांवर एक बीम येऊन कोसळला होता. माझे दोन्ही पाय ढिगाऱ्याखाली अडकले होते. तासभर सगळीकडे धूळ होती. श्वास कोंडत होता. असं वाटलं की आता माझे दोन्ही पाय कामातून गेले. अल्लाला म्हटलं की माझं आयुष्य उरलं असेल तर मला वाचव, पण जर माझ्या नशिबी मृत्यू असेल तर अशी मौत नको...लगेच जीव जाऊ दे. तासाभरातने धूळ-माती खाली बसली. मग जरा मी आजूबाजूला पहात काय झालंय याचा अंदाज घेतला.

खालिद खान इमारतीत पहिल्या मजल्यावर रहात.

"पायातून रक्त वाहात असल्यासारखं वाटत होतं. दोन्ही पाय अडकलेले होते. म्हणून हातांनी आजुबाजूला चाचपडून पाहिलं. माझा हात पुढपर्यंत जात होता. मग मी हळूहळू हाताने एकेक वीट करत पायांवरचा ढीग हटवायला सुरुवात केली. हळुहळू पाय मोकळे झाले. हाताने माझ्या आजूबाजूच्या गोष्टी काढून मी त्या पुढे ढकलून दिल्या. शेवटी मला दोन्ही पाय काढून घेता आले. पाय मोडला तर नाही ना, हे तपासलं. मग जरा बरं वाटलं.

"मग नंतर मी माझा मोबाईल शोधू लागलो. कारण मग मदतीसाठी कोणाला कॉल करता आला नसता. माझ्या बेडवर आख्खा स्लॅब कोसळून आला होता. बेड आणि बीम यांच्यामध्ये एक पोकळी तयार झाली होती आणि मी त्यात होतो. हाताने चाचपडत मी बेडवरचा मोबाईल शोधला.

"मोबाईलच्या स्क्रीनला हात लागताच स्क्रीन उजळला. त्यावेळी इतका अंधार होता की मला माझा हातही दिसत नव्हता. पण त्या उजेडाने मला इतकं बरं वाटलं...माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

खालिद खान ऊर्फ केके...भिंवडीमध्ये मोबाईल रिपेअरिंगचं काम करणाऱ्या 42 वर्षांचे खालिद सोमवारी (21 सप्टेंबर) पहाटे 3 च्या सुमारास पाणी प्यायला उठले. पाण्याची बाटली हातात घेईपर्यंत होत्याचं नव्हतं झालं. ते राहत असलेली 'जिलानी मंजिल' इमारत कोसळली आणि खालिद ढिगाऱ्याखाली अडकले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खालिद सफी या प्रियकराच्या हत्येशी आपला काहीही संबंध नसल्याचं फातिमानं म्हटलं होतं. शिवाय, मरणाच्या दारात असलेल्या खालिद सफी यांचा व्हीडिओ करण्याच्या कृतीची आपल्याला लाज वाटते असंही तिनं म्हटलं होतं.

तिचं म्हणणं ऐकून घेतल्यावर कोर्टानं तिला हत्या करणाऱ्या बरोबरच दोषी ठरवलं.

काय झालं होतं हत्येच्या दिवशी?

ही घटना आहे 1 डिसेंबर 2016ची. लंडनच्या नॉर्थ अॅक्टन परिसरात फातिमाचा प्रियकर खालिद सफी वर फातिमाचा एक चाहता असलेल्या रझा खान यानं चाकूनं हल्ला केला.

रझानं खालिदच्या छातीवर अनेक वार केले, एकदा तर चाकू त्यांच्या छातीच्या आरपारही गेला.

रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेला खालिद जेव्हा अखेरचे श्वास घेत होता, तेव्हा त्याची मदत करायचं सोडून फातिमानं खिशातून मोबाईल काढला आणि त्याचं व्हीडिओ शूटींग सुरू केलं. नंतर तो व्हीडिओ आणि एक मेसेज लिहून स्नॅपचॅट या सोशल मिडियाच्या साईटवर टाकला.

प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, ते खालिदला सावरण्यास गेले तेव्हा त्यातल्याच एकानं फातिमाला विचारलं की, तुझा इरादा काय आहे? मरणाच्या दारात असलेल्या या माणसाचा व्हीडिओ सोशल मिडियावर टाकणार आहेस का?

सोशल मिडियावर मृत्यूचा व्हीडिओ

काही तासातच फातिमानं खालिदचा तो व्हीडिओ स्नॅपचॅटवर पोस्ट केला. त्यावर लिहिलं होतं की, "माझ्याशी पंगा घेणाऱ्याची अशी अवस्था होते."

सोशल मिडियावर व्हीडिओ पोस्ट करण्याबरोबरच तिनं वापरलेली 'पंगा' घेण्याची भाषा कोर्टानं अपमानकारक ठरवली.

पोलिसांनी केलेल्या तपासात आणखी धक्कादायक माहिती उजेडात आली.

एका CCTV फुटेजमध्ये दिसलं की, 18 वर्षांचा खालिद रक्ताच्या थारोळ्यात पडला होता तेव्हा फातिमा एका फोनमध्ये शूटींग करत होती आणि त्याचवेळी दुसऱ्या फोनवर बोलत होती.

तपासात कळलं की ती रझा खानशी बोलत होती. खालिदवर हल्ला करून रझा फरार झाला होता.

असा मिळाला पुरावा

या घटनेशी संबंधित फोटो आणि व्हीडिओ स्नॅपचॅटवरून 24 तासात हटवण्यात आले.

तेवढ्या काळात फातिमाच्याच मित्रांनं स्नॅपचॅटवरच्या त्या मेसेजची कॉपी केली होती. तेच नंतर कोर्टात पुरावा म्हणून सादर करण्यात आले.

फातिमाला तिच्या आयुष्यातली प्रत्येक गोष्ट सोशल मिडियावर पोस्ट करण्याचं व्यसनं लागलं होतं असं तिच्या वकिलांनी कोर्टात सांगितलं.

काही लोकांनी असंही सांगितलं की फातिमा स्नॅपचॅटवर लोकप्रिय होती आणि स्वत:ला 'स्नॅपचॅट क्वीन' म्हणत असे.

कोर्टानं या प्रकरणात सोशल मिडियातल्या जाणकारांशीही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फातिमा खान ही 21 वर्षांची महिला 'स्नॅपचॅट क्वीन' म्हणून ओळखली जाते. तिनं प्रियकराच्या हत्येचा कट रचला होता. त्या प्रकरणात तिला दोषी ठरवून शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खाशाबा जाधवांना अजूनही पद्म पुरस्काराची प्रतीक्षा

आज 15 जानेवारी म्हणजे खाशाबा जाधवांचा जन्मदिवस. त्यानिमित्ताने रणजीत यांच्या भावना पुन्हा उफाळून आल्या.

तुमची कामगिरी खणखणीत असेल तर स्पर्धेमध्ये बक्षीसं तुमच्या वाटेला चालून येतात, तसंच लोकांचं प्रेम आणि राष्ट्रीय सन्मानही आपसूकच मिळतात.

तुमच्या मेहनतीला, स्पर्धात्मकतेला मिळालेली ही पावती असते. पण, कधीकधी कामगिरीपेक्षा किंबहुना त्यापेक्षा जास्त तुम्हाला लागते नशीबाची साथ.

ऑलिम्पिकवीर खाशाबा जाधव

1952च्या हेलसिंकी ऑलिम्पिकमध्ये खाशाबांनी फ्री स्टाईल कुस्तीच्या बँटमवेट प्रकारात कांस्य पदक जिंकलं होतं. देश स्वतंत्र झाल्यानंतर झालेलं हे दुसरंच ऑलिम्पिक होतं, स्वातंत्र्यानंतर अवघ्या पाच वर्षांत झालेलं. तेव्हा ना देशाची आर्थिक परिस्थिती चांगली होती, ना हाताशी साधनं पुरेशी होती.

अशा परिस्थितीत सातारच्या या गड्याने जिद्दीने एकट्याच्या जोरावर ऑलिम्पिकपर्यंत मजल मारली आणि मेडलही जिंकून दाखवलं. या मेडलची कहाणीही बीबीसी मराठीने यापूर्वी अनेकदा सांगितली आहे.

आज पुन्हा हा विषय निघायचं कारण म्हणजे हे मेडल जिंकून आता 68 वर्षं झाली. आणि खाशाबांचा मृत्यू होऊन 36. पण, आतापर्यंत ना महाराष्ट्र सरकारने त्यांना छत्रपती पुरस्कार दिला, ना केंद्रसरकारने पद्म पुरस्कारासाठी त्यांचा विचार केला. अर्जुन पुरस्कार त्यांना मिळाला 2001 साली मरणोत्तर...

खाशाबांना राज्यसरकारकडून छत्रपती पुरस्कारही मिळाला नाही, अर्जुन पुरस्कार मिळाला तो मरणोत्तर.

पण, या पुरस्कारानंतर त्यांचा मुलगा रणजीत आणि कुस्ती संघटनेतल्या काही नेत्यांनी खाशाबांना पद्म मिळावा यासाठी लढाई सुरू केली.

'सर्व ऑलिम्पिक विजेत्यांना पद्म मिळाला, खाशाबांनाच का नाही?'

'1954 साली देशात पद्म पुरस्कारांना सुरुवात झाली. क्रीडा क्षेत्रात पहिला पुरस्कार हॉकीचे जादूगार मेजर ध्यानचंद यांना मिळाला. त्यांच्याबरोबरीने 52 साली मेडल जिंकणाऱ्या खाशाबांना मिळायला हवा होता. पुढे 1960साली मिल्खासिंग ऑलिम्पिकमध्ये चौथे आले. त्यांना यथावकाश पद्म मिळाला. पी. टी. उषा यांचा यथार्थ सन्मान झाला.

पण, प्रत्यक्ष मेडल विजेते उपेक्षित राहिले, रणजीत जाधव यांच्या समर्थनार्थ अशी कितीतरी उदाहरणं आपल्यासमोर ठेवतात.

स्वत: खाशाबा मात्र आपल्या हयातीत अशा चर्चांपासून दूर किंवा अलिप्त राहिले. आपल्या कामगिरीचा त्यांना अभिमान होता. कुस्तीबद्दल प्रेम होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आज किरकोळ काही केलं तरी लोक उड्या मारतात. सोशल मीडियावर त्याची जाहिरात करतात. पण, देशाला प्रतिकूल परिस्थितीत पहिलं वैयक्तिक ऑलिम्पिक मेडल जिंकून देणाऱ्या खाशाबा जाधवांची मात्र त्यांच्या हयातीत आणि मृत्यूनंतरही आबाळच झाली. त्यांचा मुलगा म्हणून ही सल कायम वाटते," या शब्दांत खाशाबांचा मुलगा रणजीत जाधव यांनी आपल्या भावना बीबीसी मराठीकडे व्यक्त केल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासकरून शहरांमधल्या काही लाख महिला या घरकामं करून आपली आणि आपल्या कुटुंबाची गुजराण करतात. लॉकडाऊनमुळे हे काम थांबलं. आणि त्यामुळे त्यांना मिळणारा तुटपुंजा पगारही थांबलाय. अनेक कुटुंब आधीच कमी असलेला त्यांचा पगार त्यांना देत नाहीएत. परिणामी, या महिलांची आबाळ होतेय.

नवी दिल्लीहून बीबीसी प्रतिनिधी दिव्या आर्य यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात लॉकडाऊन सुरू होऊन आता दोन महिने झाले. आणि या दरम्यान गरीब आणि श्रीमंतांमधली विषमता प्रामुख्याने उघड झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार उदयनराजे यांनी बीबीसी मराठीशी संवाद साधला.

उदयनराजे यांनी मंगळवारी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतली. त्यांनी ही भेट कामानिमित्त असल्याचं जरी सांगितलं असलं तरी राज्यात यावरून बरेच तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. त्याला कारणही तसंच आहे.

काही दिवसांपूर्वी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष आणि माजी कृषीमंत्री शरद पवार हे साताऱ्याच्या दौऱ्यावर असताना उदयनराजे यांनी केलेलं वक्तव्य आणि पवार यांनी घेतलेल्या भेटीगाठी यानंतर उदयनराजे यांच्या उमेदवारीबाबत वेगवेगळ्या चर्चा केल्या जात आहेत.

"शरद पवार यांच्यावर आपला विश्वास आहे आणि साताऱ्याबाबत ते योग्य निर्णय घेतील. उदयनराजेंना आपला पाठिंबा नाही मात्र पवारांना पाठिंबा आहे," हे वक्तव्य आहे उदयनराजेंचे चुलतभाऊ आणि राष्ट्रवादीचे आमदार शिवेंद्रराजे भोसले यांचं.

आमदार शिवेंद्रराजे भोसले

छत्रपतींच्या गादीचं स्थान म्हणून ओळख असलेल्या साताऱ्यात सध्या छत्रपतींच्याच वंशजांमध्ये संघर्ष तीव्र झाला आहे. उदयनराजे भोसले यांच्या उमेदवारीला राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून विरोध होत असल्याच्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर शिवेंद्रराजे यांनी बीबीसीशी बोलताना हे वक्तव्य केलं आहे.

'युट्यूबवर बघायला बरं वाटतं'

राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून उदयनराजेंच्या उमेदवारीला विरोध असल्याची चर्चा सुरु झाली ती सातारा जिल्ह्यातल्या राष्ट्रवादीच्या काही नेत्यांनी शरद पवारांची भेट घेतल्यानंतर.

या भेटीबाबत विधान परिषदेचे सभापती आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते रामराजे नाईक-निंबाळकर म्हणतात की, "उमेदवारीबाबत अंतिम निर्णय जो घ्यायचा आहे तो शरद पवारच घेतील, पण अर्थात आमदारांच्या विरोधाबाबत बोलाल तर त्यांना गेल्या वर्षभरात जे काही अनुभव आले त्याबाबत ते बोलले आहेत. अर्थात शरद पवार जो काही निर्णय घेतील त्यासोबत राष्ट्रवादीचे सर्व नेते कार्यकर्ते असतील."

रामराजे नाईक-निंबाळकर

उदयनराजेंनी वेळोवेळी राष्ट्रवादी काँग्रेसपेक्षा वेगळी भूमिका घेतली आहे किंवा वक्तव्य करतात. याबाबत विचारलं असता रामराजे म्हणाले की "ते ज्या पद्धतीनं वागतात तो त्यांचा ब्रँड होऊन गेला आहे. आता लोक ते किती सिरियसली घेतात हा वेगळा वादाचा मुद्दा आहे. पक्षावर त्याचा फार काही परिणाम होत नाही. वेळ जात नसेल युट्यूबवर बघायला असं बरं वाटतं."

शरद पवारांच्या भेटीबाबत बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार मकरंद पाटील यांना विचारलं असता ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"उमेदवारीबाबत माझं म्हणणं असं आहे की तुम्ही सर्वसामान्य माणसाला उमेदवारी द्या, माझी हरकत नाही. पण मी निवडणुकीला उभा राहणारच. उमेदवारी द्यायची की नाही हा त्यांचा प्रश्न आहे," हे म्हणणं आहे साताऱ्याचे खासदार उदयनराजे भोसले यांचं. ते बीबीसी मराठीशी बोलत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार नवनीत राणा

आयसीयूमधून बाहेर आल्यावर राणा यांनी व्हीडिओच्या माध्यमातून आपल्या प्रकृतीविषयी माहिती दिली. "तुमच्या प्रार्थनांमुळे मी मरतामरता वाचले" असं त्यांनी या व्हीडिओमधून सांगितलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

6 ऑगस्ट 2020 रोजी नवनीत राणा यांना कोरोना झाल्याचा अहवाल समोर आला होता. त्यावेळी नवनीत राणा यांनी सोशल मीडियावरून यासंदर्भात माहिती दिली होती.

"माझी मुलगी आणि मुलगा कोरोनाग्रस्त झाले. शिवाय, कुटुंबीयांतील इतर सदस्यांनाही कोरोनाची लागण झाली. आई म्हणून मुलांची काळजी घेणं माझं आद्यकर्तव्य होतं. मुलांची आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांची काळजी घेता घेता मलाही कोरोनाची लागण झाली," अशी माहिती नवनीत राणा यांनी दिली होती.

आपले आशीर्वाद आणि सदिच्छा यांच्या बळावर आम्ही कोरोनावर मात करू, अशी आशाही त्यांनी त्यावेळी व्यक्त केली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

खासदार नवनीत रवी राणा यांनां श्वसनाचा त्रास होत असल्यामुळे डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार त्यांना तात्काळ मुंबई नेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आला. त्यांना लिलावती रुग्णालयात त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार नारायण राणे

शिवसेनेचे पक्षप्रमुख आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी केलेली टीका भाजप खासदार नारायण राणेंच्या जिव्हारी लागली आहे. उद्धव ठाकरेंनी राणे यांना रविवारी (25 ऑक्टोबर) झालेल्या दसरा मेळाव्यात 'बेडूक' म्हणून संबोधलं होतं.

सोमवारी (26 ऑक्टोबर) नारायण राणेंनी उद्धव ठाकरेंना प्रत्युत्तर दिलं. सुशांत सिंह राजपूतचा खून करण्यात आलाय आणि यात आदित्य ठाकरे कोठडीत जातील, असा थेट आरोप राणेंनी केला.

विधान क्रमांक 1 - सुशांतचा खून झाला

नारायण राणेंनी बॉलीवूड अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतचा खून झाला, ही आत्महत्या नाही असा दावा केला.

बीबीसीने राणेंच्या या विधानाबाबतची माहिती तपासून पाहिली. सुशांत मृत्यूनंतर मुंबई पोलिसांनी, पोस्टमार्टम रिपोर्टचा दाखला देत ही आत्महत्या असल्याचा दावा केला. मुंबई पोलिसांच्या चौकशीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं गेलं. प्रकरण सीबीआयकडे गेलं.

सीबीआयने ऑल इंडिया इंन्स्टिट्युट ऑफ मेडिकल सायन्सेसच्या (AIIMS) टीमला याबाबत पुन्हा तपासणी करण्यास सांगितलं. सीबीआयने काही दिवसांपूर्वी याबाबतचा रिपोर्ट सादर केला होता.

सुशांत सिंह राजपूत

एम्सच्या न्यायवैद्यक (Forensic) विभागाचे प्रमुख डॉ. सुधीर गुप्ता यांनी याबाबत बोलताना सांगितलं होतं, "सुशांतचा मृत्यू पंख्याला लटकून आत्महत्या केल्याने झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे. गळफासाशिवाय कोणत्याही खुणा त्याच्या अंगावर नव्हत्या. त्याचसोबत विरोध केल्याच्या खुणाही नव्हत्या."

सुशांतच्या शरीरात नशा आणणारा पदार्थ सापडला नसल्याचं बॉंबे फॉरेंसिक सायन्स लॅब आणि एम्सच्या टॉक्सीकोलॉजी लॅबच्या तपासात स्पष्ट झाल्याचंही डॉ. गुप्ता यांनी म्हटलं होतं.

या प्रकरणाचा पोलीस तपास करत आहे.

विधान क्रमांक 2- दिशा सालियनवर बलात्कार

सुशांत सिंह राजपूतची माजी मॅनेजर दिशा सालियनचा जून 8 रोजी मृत्यू झाला. नारायण राणेंनी दिशावर बलात्कार झाल्याचा आरोप केलाय.

बीबीसीने राणेंच्या आरोपात काही तय्थ आहे का याची माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला. दिशा सालियनच्या मृत्यूनंतर 5 ऑगस्टला तिचे वडील सतीश सालियन यांनी मुंबई पोलिसांना पत्र लिहीलं.

त्या पत्रात सतीश सालियन म्हणतात, "माझ्या मुलीवर बलात्कार झाला आणि तिचा खून झाल्याचं मीडिया दाखवत आहे. या बातम्या पूर्णत: चुकीच्या आणि फेक आहेत. यात काहीच तथ्य नाही. चुकीच्या बातम्या देऊन टीव्ही चॅनल्स माझ्या मुलीची आणि माझ्या कुटुंबाची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नारायण राणे यांनी आपल्या पत्रकार परिषदेत 8 मोठे दावे केले. मात्र ही विधानं खरी आहेत का खोटी? हे बीबीसीने तपासून पाहण्याचा प्रयत्न केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार शरद त्रिपाठी आणि आमदार राकेश सिंह बघेल

जिल्ह्याच्या विकासकामांच्या उद्घाटन आणि कोनशिला समारंभाच्या कार्यक्रमात त्यांचं नाव डावललं जात असल्याची खासदार शरद त्रिपाठी यांची तक्रार होती.

त्रिपाठींच्या तक्रारीवर आक्षेप घेत मेहंदावलचे भाजप आमदार राकेश बघेल यांनी त्यांना बुटानं मारण्याची धमकी दिली. पण त्यानंतर काही कळण्याच्या आत खासदार शरद त्रिपाठी यांनी बूट काढून राकेश बघेल यांना मारहाण केली. यानंतर राकेश बघेल यांनीही त्रिपाठींवर हात साफ केले.

यावेळी दोन्ही नेत्यांनी शिवीगाळ आणि आक्षेपार्ह भाषेचा भरपूर वापर केला.

आणि हा सगळा तमाशा उत्तर प्रदेशचे जिल्हामंत्री आशुतोष टंडन आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसमोर झाला. पण या सगळ्या घटनेनंतर एक प्रश्न विचारला जातोय तो म्हणजे मर्यादा खुंटीला टांगणारे हे खासदार आणि आमदार नेमके आहेत तरी कोण?

उद्योजक असलेले खासदार त्रिपाठी

उत्तर प्रदेशच्या संतकबीरनगरचे खासदार असलेले शरद त्रिपाठी पेशानं उद्योजक आहे.

निवडणूक आयोगाकडे सादर केलेल्या प्रतिज्ञापत्रानुसार शरद त्रिपाठी यांच्यावर कुठल्याही गुन्ह्याची नोंद नाहीए.

प्रतिज्ञापत्रातील माहितीनुसार ते हर्बल प्रॉडक्ट्सचा व्यवसाय करतात. त्यांची पत्नी गृहिणी आहे.

त्यांनी कानपूर विद्यापीठातून प्राचीन इतिहास विषयात पदव्युत्तर पदवीचं शिक्षण घेतलं आहे.

त्रिपाठी यांच्याकडे 1 लाख रुपये किंमतीची रिव्हॉल्वर आहे. तसंच 20 हजाराची एक बंदूकही आहे.

2014च्या निवडणूक प्रतिज्ञापत्रानुसार त्यांनी 2013-14 या आर्थिक वर्षात आपलं उत्पन्न 2 लाख 26 हजार 960 रुपये असल्याचं म्हटलं होतं.

त्रिपाठी यांच्या परिवारात पत्नीसह आणखी चार जण त्यांच्यावर अवलंबून आहेत. 2014च्या निवडणुकीसाठी अर्ज दाखल करताना त्यांच्याकडे 55 हजार रुपये तर त्यांच्या पत्नीकडे 15 हजार रुपये इतकी रोकड होती.

व्हीडिओ स्क्रीन ग्रॅब

प्रतिज्ञापत्रानुसार त्यांच्याकडे शेतजमीन नाहीए. आणि त्यांना पूर्वजांकडून कुठलीही संपत्तीही मिळालेली नाही. पण त्यांच्याकडे लखनौमध्ये 1796 चौरस मीटरचा प्लॉट आहे.

2014पर्यंत त्यांच्यावर कुठलंही कर्ज नसल्याचं त्यांनी प्रतिज्ञापत्रात नमूद केलंय.

त्रिपाठी यांच्याकडे 340ग्राम सोन्याचे दागिने आहेत. ज्याची किंमत 10 लाख रुपये आहे. याशिवाय 900ग्राम चांदीचे दागिने आहेत, ज्याची किंमत 40 हजार रुपये आहे.

बघेल यांच्यावर याआधीही आरोप

उत्तर प्रदेशच्या मेंहदावालमधून आमदार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय जनता पक्षाचे खासदार शरद त्रिपाठी आणि आमदार राकेश सिंह बघेल यांच्यात बुटानं झालेली हाणामारी देशभरात चर्चेचा विषय बनली आहे. त्यांच्या हाणामारीचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झालाय. आणि राजकीय वर्तुळात यावरून भाजपला चिमटेही घेतले जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार संभाजीराजे

यावेळी त्यांनी आपण सत्ताधारी आणि विरोधकांना 3 पर्याय दिल्याचं सांगितलं. यातील तिसरा पर्याय आहे कलम 324A.

याविषयी बोलताना ते म्हणाले, "342-A कलमाच्या माध्यमातून राज्य सरकार आपलं प्रपोजल केंद्राला देऊ शकतं. ते राज्यपालांच्या माध्यमातून देता येतं. राज्यपालांना हे भेटले पण राज्यपालांना नुसतं भेटून काही उपयोग नाहीये. नुसतं पत्र देऊन उपयोग नाहीये. राज्यपालांना यासाठी भेटायचं असेल तर पुन्हा पूर्ण डाटा उभा करावा लागेल. त्याला कमीतकमी 5 ते 6 महिने लागतील.

"गायकवाड समितीच्या अहवालात ज्या त्रुटी असतील त्यावर अभ्यास करावा लागेल. वेळ पडली तर आयोग उभा करावा लागेल. राज्यपालांकडून ते प्रपोजल राष्ट्रपतींकडे जाईल, राष्ट्रपतींना योग्य वाटलं तर ते केंद्रीय मागासवर्ग आयोगाकडे देतील, आयोगाला ते योग्य वाटलं तर संसदेत तो विषय घेतला जाईल. हा 342-ए आहे."

याशिवाय राज्य सरकारनं फुलप्रूफ पुनर्विचार याचिका दाखल करावी आणि पुनर्विचार याचिका टिकली नाही तर क्युरेटिव्ह पीटिशन दाखल करावी, असेही दोन त्यांनी सुचवले आहेत.

उद्धव ठाकरे यांच्याकडे केलेल्या मागण्या

सरकारनं ज्या 5 गोष्टी त्यांच्या हातात आहेत, त्या पूर्ण कराव्यात असं उद्धव ठाकरेंना सांगितल्याचं संभाजीराजेंनी म्हटलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यसभेचे खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी पत्रकार परिषद घेऊन मराठा आरक्षणाबाबतची भूमिका स्पष्ट केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार सावित्रीबाई फुले यांनी भारतीय जनता पक्षाला ठोकला राम राम

आपला राजीनाम्यात त्या म्हणाल्या की, "मी शासनदरबार ते रस्त्यापर्यंतचं राजकारण मागासवर्ग, दलित आणि अल्पसंख्याकांच्या समस्यांसाठी लढले आहे, त्यांचे प्रश्न मी 2014 पासून सतत संसदेत आणि पक्षात मांडत आले आहे. पण माझ्या म्हणण्याकडे एक दलित खासदार म्हणून दुर्लक्ष करण्यात आलं. म्हणून मी भाजपच्या धोरण आणि वृत्तीने दुखी होऊन, आज महापरिनिर्वाण दिनाला भाजपमधून सदस्यत्वाचा राजीनामा देत आहे."

आधी 2000 साली मायावती यांनी त्यांना बहुजन समाज पार्टीतून काढून टाकलं होतं. त्यानंतर त्यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला आणि 2014 साली खासदार म्हणून निवडून आल्या.

"बाबासाहेबांमुळे मला तिकीट मिळालं. बहराइच मतदारसंघ अनुसूचित जातीजमातींसाठी आरक्षित नसता तर मी खासदार होऊ शकले नसते. मला कुणी तिकीट देईल यावर विश्वासच नव्हता," असं त्या एकदा बीबीसी हिंदीशी बोलताना म्हणाल्या होत्या.

मात्र फुले यांचे भाजपबरोबरचे मतभेद आधीच उघड होते.

सावित्रीबाई फुले भारतीय जनता पक्ष सोडणार असल्याची चर्चा होती

दोन दिवसांपूर्वी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी हनुमानाची जात दलित सांगितल्यावरून वाद उफाळला होता. त्यावर बोलताना फुले म्हणाल्या होत्या, "जर योगीजींच्या म्हणण्यानुसार हनुमान दलित होते तर मग देशातल्या सर्व हनुमान मंदिरांमधले पुजारी दलित असायला हवेत."

"हनुमानाने नेहमीच रामाची साथ दिली, त्यांच्या आदेशाचं पालन केलं, मग रामाने त्यांना काळं तोंड आणि शेपूट का दिली?" असा सवालही त्यांनी उपस्थित केल्याचं हिंदुस्तान टाइम्सच्या वृत्तात म्हटलं आहे.

देशाच्या राजकारणात सध्या उकळीला आलेल्या राम मंदिराच्या मुद्द्यावर बोलताना त्या म्हणाल्या, "देशाला राम मंदिराची गरज नाही. त्याने न रोजगार निर्माण होणार आहे ना दलित, मागासवर्गाचे प्रश्न सुटतील. त्याने फक्त ब्राह्मणांना फायदा होईल, जे लोकसंख्येच्या जेमतेम 3 टक्के आहेत. मंदिरात येणाऱ्या दक्षिणेतून ते आपले खिसे भरतील आणि आमच्या (दलित) समाजाला पुन्हा गुलाम बनवू पाहतील," असं त्या ANI वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हणाल्या.

बीबीसीशी बोलताना त्यांनी भाजपवरची नाराजी उघडपणे न बोलता पक्षातल्या काही त्रुटी दाखवण्याच्या प्रयत्न केला होता.

"2014 मध्ये लोकसभेत मी दलितांचा मुद्दा मांडला होता. महिला आणि उपेक्षित वर्गाच्या प्रश्नाचा मुद्दा सातत्यानं मी मांडत आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशच्या बहराईचच्या खासदार सावित्रीबाई फुले यांनी भारतीय जनता पक्षातून राजीनामा दिला आहे. भाजप समाजात फूट पाडण्याचं राजकारण करतंय, असं म्हणत त्या पक्षातून बाहेर पडल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खिडक्यांतून रस्त्यावर ये-जा करणाऱ्या लोकांना पाहाणाऱ्या वृद्ध स्त्रिया, सायंकाळी फिरत रस्त्यावर भेटणाऱ्या सर्वांशी बोलणारे कुटुंब हे दृश्य नेहमी माझ्या नजरेस पडलं आहे.

कार्यालयांतील वातावरणही वेगळं होतं. टेबलवर घाईघाईत सॅंडविच खाणारे कर्मचारी यापेक्षा लंचच्यावेळी रेस्टॉरंटमध्ये पुरेसं जेवण घेण्यासाठी होणारी लोकांची गर्दी, हेच चित्र नजरेस पडत होतं.

17व्या शतकात पर्यटकांनी इटलीमधील या निवांतपणाची नोंदी केल्या आहेत. दुपारी घरी जेवणासाठी गेलेले मित्र थेट रात्री 8 वाजताच ऑफीसला कसे पोहचतात, याचे किस्सेही सांगितले जातात.

आपार कष्ट आणि काही न करण्यातला गोडपणा यांमध्ये समन्वय साधण्यावरचा विश्वास नेहमीच मला विचारात पाडतो. कारण काहीही न करण्याला नेहमीच उत्पादकतेच्या विरोधात मानलं गेलं आहे.

कल्पक, बौद्धिक आणि औद्योगिक अशा कोणत्याही प्रकारच्या उत्पादकतेचा संबंध नेहमीच वेळेचा पुरेपूर उपयोग करण्याशी जोडण्यात आला आहे.

आपण आपले दिवसांचे तास अधिकाधिक कामाने भरत असताना, अथक काम म्हणजे उत्पादकतेचा सर्वोच्च बिंदू नाही, असं अनेकांना वाटतं. उलट हे एकमेकांच्या विरोधातच आहे.

संशोधकांना काय वाटतं?

संशोधक विचार करत आहेत की आपण फ्रेश असताना केलेलं काम हे 14 तास घालवून केलेल्या कामापेक्षा निकृष्ट असतं असं नाही. उलट अशा प्रकारची कार्यपद्धती ही कल्पकता आणि ज्ञानग्रहण क्षमता यांना कमी लेखणारी आहे.

तसंच अशा प्रकारची कार्यपद्धती आपल्याला शारीरिकदृष्ट्या आजारीही बनवते.

जॉश डेव्हिस यांचं मत

'टू ऑसम अवर्स' या पुस्तकाचे लेखक जॉश डेव्हिस म्हणतात, "मानसिक कामाची तुलना पुशअप्सशी करा. 10 हजार पुशअप्स करायचे असतील, तर ते एका दमात करणं सोप की थोड्याथोड्या पुशअप्सनंतर विश्रांती घेऊन करणं सोपं?"

"मेंदू हा स्नायूच असतो. सतत काम करून चुकीचं वातावरण निर्माण केलं तर आपण काहीही साध्य करू शकणार नाही," असं ते म्हणतात.

करा किंवा मरा

अनेकांना असं वाटतं की मेंदू हा स्नायू नसून कंप्युटर आहे. सतत काम करणारं यंत्र! पण हे सत्य नाही. विश्रांती न घेता काम करणं धोकादायकही असतं, असं काही तज्ज्ञांच मत आहे.

'ऑटोपायलट'चे लेखक अॅंड्र्यु स्मार्ट म्हणतात, "जेव्हा आपण सतत मानसिक काम करतो, तेव्हा शरीर विश्रांतीची मागणी करत असतं. म्हणून सतत काम करणं धोकादायक असतं."

शरीरावर होणारे परिणाम

एका पाहणीत सततच्या कामामुळं हृदय रोगाची शक्यता 40टक्केंनी वाढते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जेव्हा मी वॉशिंग्टनमधून रोमला आले, तेव्हा तिथल्या प्राचीन इमारती आणि जुने चर्च यांपेक्षा एक बाब माझ्या नजरेत आली, ती म्हणजे काहीही काम न करणारे लोक!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खुंबू हिमनदीत सर्वाधिक मृतदेह सापडत आहेत.

वसंत ऋतू सुरू झाल्याने या शिखराच्या चीनच्या बाजूच्या दिशेने मृतदेह काढण्याचे काम सुरू करण्यात आलं आहे. आतापर्यंत 4,800 गिर्यारोहकांनी हे जगातील सर्वोच्चा शिखर सर केलं आहे.

नेपाल माऊंटिनिअरिंग असोसिएशनचे माजी अध्यक्ष अंग शेरिंग शेर्पा म्हणाले, "जागतिक तापमान वाढीमुळे इथला बर्फ आणि हिमनद्या वितळू लागल्या आहेत. त्यामुळे वर्षांनुवर्षं बर्फाखाली राहिलेले मृतदेह आता सापडू लागले आहेत. गेल्या काही वर्षांत हा शिखरावर मृत्युमुखी पडलेल्या गिर्यारोहकांचे मृतदेह आम्ही खाली आणले आहेत. पण बर्फा खाली गाडले गेलेले मृतदेहही आता दिसू लागले आहेत."

एका सरकारी अधिकाऱ्याने गेल्या काही वर्षांत 10 मृतदेह या शिखरावरून खाली आणल्याचं म्हटलं आहे.

Expedition Operators Association of Nepalचे अधिकारी म्हणाले, "शिखराच्या उंच ठिकाणावर असलेल्या कँप परिसरातील दोरखंड काढले आहेत. पण मृतदेह खाली आणणं सोपं नाही." मृतदेहांशी संबंधित नेपाळमधील कायदे कठोर आहेत.

2017मध्ये कँप 1वर एक गिर्यारोहकाचा हात मिळाला होता. त्याच दिवशी कुंभू या हिमनदीत एक मृतदेह सापडला होता. याच परिसरात अधिकाधिक मृतहेद सापडत आहेत. साऊथ कोल इथंही जास्त संख्येने मृतदेह सापडत आहेत. बेस कँपनजीक बर्फाचा थर कमी होत असल्याने तिथंही मृतदेह सापडत आहेत, असं एका अधिकाऱ्याने सांगितलं.

हिमनद्यांचं वितळणं

एव्हरेस्ट परिसरात हिमनद्या वितळत असल्याचं अनेक वेळा निदर्शनास आलं आहे. बर्फ वितळत असल्याने खुंबू ही हिमनदी विस्तारल्याचं 2015ला दिसून आलं आहे. तर नेपाळच्या लष्करानं एव्हरेस्टनजीक असलेल्या इमजा या सरोवरातील वाढलेलं पाणी कमी करण्यासाठी मोहीम राबवली होती.

या हिमनदीजवळ किमान तापमान फक्त -3.3 डिग्री असल्याचं दिसून आलं आहे.

कँप 4 नजीकही मृतदेह सापडत आहेत.

या हिमनदीच्या हालचालींमुळेही गाडले गेलेले काही मृतदेह दृष्टीस पडत असल्याचं गिर्यारोहकांचं मत आहे. पण अशा घटनांसाठी गिर्योरोहक मानसिक दृष्ट्या तयार असतात, असं Nepal National Mountain Guides Associationचे उपाध्यक्ष शेरिंग पांडे भोते यांन म्हटलं आहे.

मृतदेह बनले लँडमार्क

काही मृतदेह लँडमार्क बनले आहेत. समिटनजीक एका लँडमार्कचं नाव ग्रीन बूट आहे. इथं एका गिर्यरोहकाचा मृत्यू झाला होता. या गिर्यारोहकाने परिधान केलेला हिरवा बूट अजून त्या मृतदेहाच्या पायात असल्याने हे नाव मिळालं आहे. तज्ज्ञांनी ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एव्हरेस्ट शिखरावर हिमनद्या वितळत असल्याने तिथं गिर्यारोहकांचे मृतदेह सापडत आहेत. हे शिखर सर करण्यासाठी पहिली मोहीम हाती घेतल्यानंतर आजवर तिथं 300 गिर्यारोहकांचा मृत्यू झाला आहे. यातील दोन तृतीयांश मृतदेह बर्फाखाली गाडले गेले आहेत.