डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रेनमधून उतरताच त्याला आकाशात एक मोठा धुमकेतू जाताना दिसला. त्याने लगेच गेमचा रिमोट कंट्रोल चाचपून पाहिला. तो कुठेच नव्हता.

त्याने वळून त्याच्या अवकाशयानाचा शोध घेतला. ते ही कुठेच सापडत नव्हतं!

काही क्षणांनंतर त्यानं आकाशाकडं पाहिलं --  ना तिथं धुमकेतू होता ना अवकाशयान.  आणि त्याच्या लक्षात आलं की आपण इतका जास्त वेळ 'स्पेसवार' खेळत आहोत की आपल्याला चित्र-विचित्र भास होत आहेत.

त्यावेळी 'स्पेसवार' हा व्हिडिओ गेम खूप गाजलेला. इतका की पीटर तो स्वप्नातही खेळत होता. त्याला झालेला हा भास येणाऱ्या डिजिटल युगाच्या स्वप्नांची नांदी होती.

पीटर आणि त्याचे काही मित्र 'स्पेसवॉर'ने झपाटून गेले होते. त्यावेळी हे चित्र जरा नवखंच होतं.

पुढे जाऊन पीटरसारखे हजारो-लाखो लोक पॅकमॅन, टेट्रीस ब्लॉक्स आणि अगदीच अलिकडच्या काळात आलेल्या पोकेमॉनच्या आभासी विश्वात रममाण झाले.

स्पेसवॉर त्या जगातला पहिला मोठा खेळ होता, ज्याने व्हिडिओ गेम उद्योगाची मुहूर्तमेढ रोवली. 1962 मध्ये व्हीडिओ गेमचं वेड असणारे खूप कमी लोक होते. त्या जगाची आता कल्पना करणं अवघडच आहे.

या व्हिडिओ गेमपासून सुरू होणाऱ्या क्रांतीने कसा आपल्या अर्थव्यवस्थेवर अनेक अर्थांनी प्रभाव टाकला, याची आपण कल्पनाही करू शकत नाही.

स्पेसवार येण्यापूर्वी कॉम्प्युटर भयानक वाटायचे. ते आकाराने अवाढव्य होते आणि खूप महागही. ते मोठ्या खोल्यांमध्ये ठेवले जायचे जिथे केवळ कौशल्यपूर्ण लोकानांच जाण्यास परवानगी होती.

कॉम्प्युटर केवळ बॅंका, मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्या आणि लष्करातच वापरले जायचे.

पण 1960 च्या सुरुवातीला MIT मध्ये नवे कॉम्प्युटर बसवण्यात आले, जे वापरण्यास सोपे होते. हे कॉम्प्युटर ठेवण्यासाठी वेगळ्या रूम नव्हत्या पण एका लॅबमध्ये ते ठेवण्यात आले होते.

पीडीपी-1 कॉम्प्युटर

सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे विद्यार्थ्यांना ते वापरण्यास, त्यासोबत भन्नाट प्रयोग करण्याची मुभा होती. याच काळात 'हॅकर' या शब्दाचा जन्म झाला.

अर्थातच, सध्याच्या प्रचलित अर्थाशी या शब्दाचा अर्थ तेव्हा मिळता-जुळता नव्हता. तेव्हाचे हॅकर म्हणजे जे कॉम्प्युटरवर प्रयोग करून काहीतरी एकदम भारी आणि अकल्पनीय असे परिणाम साधू शकणारे.

व्हीडिओ गेम्सची क्रांती

त्याच वेळी MITने PDP-1 नावाचा एक नवा कॉम्प्युटर मागवला. हा कॉम्प्युटर एखाद्या फ्रीज एवढा मोठा होता आणि आधीच्या कॉम्प्युटरपेक्षा जास्त सोपा आणि अधिक शक्तीशाली होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1962 मध्ये मॅसेच्युसेट्स इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमध्ये (MIT) शिकणारा एक विद्यार्थी घरी परतत होता. त्याचं नाव पीटर सॅमसन.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रोल पेट्रोल इंडिया, एक्सपोजिंग ऑनलाईन अब्यूज फेस्ड बाय वूमन पॉलिटिशियन्स या नव्या अभ्यासात ही गोष्ट समोर आली आहे. ट्विटरवर अनेकदा महिला राजकारण्यांना शिवीगाळ होते, त्यांना अपमानकारक वक्तव्याचा सामना करावा लागतो हेही समोर आलं आहे.

अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनलच्या सहकार्यांने केलेल्या या रिसर्चमध्ये 95 भारतीय महिला राजकारण्यांची नाव घेऊन केलेल्या, किंवा त्यांना केलेल्या रिप्लाइजचा अभ्यास केला. हा अभ्यास 2019 च्या लोकसभा निवडणुकांच्या दरम्यान केला गेला होता.

या रिसर्चमध्ये लक्षात आलं की या 95 महिला नेत्यांना mention करून किंवा रिप्लाय म्हणून जितके ट्वीट केले गेले होते, त्यापैकी 13.8 टक्के ट्वीट अपमानकारक, सेक्सिस्ट अशा स्वरूपाचे होते. टक्केवारी कमी वाटली, तर या ट्वीटचा आकडा 10 लाखाहून अधिक होता.

फक्त मार्च 2019 ते मे 2019 या काळात हे ट्वीट केलेले होते. म्हणजेच, रोज जवळपास 10 हजार ट्वीटस, ज्यात महिला नेत्यांच्या जातीबद्दल, धर्माबद्दल वक्तव्य केली गेली होती.

या अभ्यासाचे निष्कर्ष

महिला नेत्यांचं म्हणणं काय?

कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडियाच्या कविता कृष्णन म्हणतात, "नुस्त्या बलात्काराच्याच धमक्या मिळतात असं नाहीये, बऱ्याचदा लोक तू किती कुरुप आहेत, शी तुझ्यावर कोण बलात्कार करणार हेही म्हणतात. कधी कधी तर माझ्या प्रायव्हेट पार्टसची वर्णनं लिहितात, तर कधी माझ्यावर किती घृणास्पदरितीने बलात्कार करावा याची वर्णनं असतात."

महिला नेत्यांच्या शरीरावर, त्यांच्या कुटुंबावर अनेकदा घाणेरड्या कमेंट केल्या जातात.

काँग्रेसच्या सोशल मीडिया प्रमुख हसीबा अमीन म्हणतात की, "लोक माझ्या चारित्र्यावरून कमेंट करतात. मी म्हाताऱ्या पुरुषांशी सेक्स करते असं लिहितात. हे खूप त्रासदायक आहे. माझ्या मुस्लीम असण्यावरही टीका केली जाते, शिवीगाळ केली जाते."

भाजपच्या शाझिया इल्मी म्हणतात, "जितक्या घाणेरड्या गोष्टी माणसाच्या मनात येऊ शकतात, त्या सगळ्या मी सहन करते. ज्या लोकांना माझी मत पटत नाहीत, ते लोक माझ्याशी चर्चा वगैरे करत नाहीत, तर शक्य त्या भाषेत मला वेश्या म्हणून मोकळे होतात."

ट्विटरचं उत्तर

या रिसर्चवर प्रतिक्रिया देताना ट्विटरने म्हटलंय की, "अशी घाणेरडी भाषा, स्पॅम आणि ऑनलाईन छळापासून या प्लॅटफॉर्मला मुक्त करणं ही आमची प्रायोरिटी आहे. आम्ही त्याच दिशेने काम करत आहोत आणि आमचा प्रयत्न आहे की लोकांचा ट्विटरचा अनुभव सकारात्मक असावा. अर्थात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बलात्काराच्या धमक्या, शिव्या, घाणेरड्या अश्लील कमेंट्स आणि महिलाविरोधी भाषा असं सगळं सहन करतात भारतीय महिला राजकारणी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विंकल खन्ना आणि अक्षय कुमार

पती रामासह चौदा वर्षं वनवासात जाण्याचा निर्णय घेणाऱ्या पतिव्रता सीतेचं या लेखाला निमित्त नाही.

नवरा हेच प्राधान्य मानून लग्नानंतर नवऱ्याच्या शहरात स्थलांतरित होणाऱ्या किंवा लग्नानंतर संसारासाठी नोकरी सोडून घरी राहणाऱ्या महिलांबद्दल हे लिखाण नाही.

हे साफ चुकीचं किंवा अगदी बरोबर असं टोकाचं काहीच नाही. काळं किंवा पांढरं नाही. हे संमिश्र पातळीवरचं आहे.

स्वत:चा नवरा एका महिलेला उद्देशून जाहीर कार्यक्रमात काही आक्षेपार्ह बोलत असेल तर एखाद्या महिलेनं काय करावं?

ज्या महिलेला उद्देशून हे बोललं गेलं, तिने हे प्रकरण खोडकर शाब्दिक कोट्या म्हणून सोडून दिलेलं नाही. उलट असं वागणं जगणं अस्वस्थ करतं आणि म्हणूनच त्याचा तिरस्कार करते अशा शब्दांत तिनं आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत.

त्या महिलेचे वडील त्या माणसाचा उल्लेख 'मूर्ख' असा करतात.

अशा पुरुषाच्या पत्नीला लाजिरवाणं, ओशाळल्यासारखं वाटेल का? आपल्या पतीला त्या महिलेची माफी मागण्याचा सल्ला ती देऊ शकली असती का? की नवऱ्याची बाजू उचलून धरत ती त्या महिलेची थट्टा उडवेल?

ट्विंकल खन्नाचं ट्वीट

हा पुरुष कोण- त्याची पत्नी कोण आणि ही चर्चेतली महिला कोण हे तुम्हाला आतापर्यंत समजलं असेल.

नसेल तर तो पुरुष म्हणजे प्रसिद्ध अभिनेता अक्षय कुमार आहे. त्याची पत्नी ट्विंकल खन्ना अभिनेत्री आणि लेखिका आहे. तर चर्चेत असलेली महिला विनोदी कलाकार मल्लिका दुवा.

टीव्हीवरच्या एका रिअॅलिटी शोदरम्यान हा प्रसंग घडला. मल्लिका दुवा त्या कार्यक्रमात परीक्षक आहेत. अभिनेता अक्षय कुमार कार्यक्रमात पाहुणा परीक्षक म्हणून सहभागी झाला होता. कार्यक्रमाच्या प्रथेनुसार एखाद्या कलाकाराचा परफॉर्मन्स परीक्षकांना प्रचंड आवडल्यास ते सेटवर ठेवण्यात आलेली घंटा जोराने वाजवतात.

एका स्पर्धकाचा परफॉर्मन्स आवडल्याने दुआ त्या घंटेजवळ पोहोचल्या. त्यावेळी अक्षय म्हणाला, 'मल्लिकाजी तुम्ही घंटा वाजवा. मी तुमची वाजवतो.

द्वयर्थक अशा या उद्गारांवर मल्लिका, तिचे वडील आणि तमाम जनतेने आपल्या विचारांना वाट मोकळी करून दिली. पण अक्षय कुमारने याप्रकरणी मौन बाळगलं.

अक्षयऐवजी त्याची पत्नी ट्विंकलने याबाबत मौन सोडलं. अक्षयचे उद्गार निखळ विनोद होता आणि त्या उद्गारांमधली कोटी लक्षात घ्या असं ट्विंकलनं म्हटलं.

अक्षय कुमार- मल्लिका दुआ प्रकरण नक्की काय?

हे सगळं वाचताना तुम्ही हसत असाल! हसताय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्वातंत्र्याची आणि स्त्रीवादाची कडवी पुरस्कर्ती असणाऱ्या अभिनेत्री आणि लेखिका ट्विंकल खन्नाने पती अक्षय कुमारची एका प्रकरणात बाजू घेतली आहे. अक्षयच्या द्व्यर्थी बोलण्याचं ट्विंकलने केलेलं समर्थन योग्य आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विट करून हार्दिक पांड्यानं ही माहिती दिली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

काही दिवसांपूर्वच त्याने नताशा स्टॅनकोविच बरोबरच्या एंगेजमेंटची घोषणा केली होती. हार्दिकने याबाबत इन्स्टाग्रामवर व्हीडिओ शेअर करत माहिती दिली होती.

तेव्हा दुबईत एका स्पीडबोटीवर हार्दिकने नताशाला प्रपोज केलं होतं, आणि तेव्हाचे फोटो 'मैं तेरा, तु मेरी, जाने सारा हिंदुस्तान' 1.1.2020 #engaged' असं हार्दिकने म्हटलं होतं.

हार्दिक पंड्याची इन्स्टा पोस्ट

"नताशा आणि माझा आजवरचा प्रवास मस्त राहिला आहे, आणि आता तर यात आणखी मज्जा येणार आहे. आम्ही दोघेही आमच्या आयुष्यात एका नवीन जीवाच्या स्वागतासाठी सज्ज झालोय. या नव्या टप्प्यासाठी आम्ही खूप उत्साहित आहोत, आणि तुमच्याकडून शुभेच्छा आणि आशीर्वादांची अपेक्षा आहे," असं त्याने इंस्टाग्रामवर लिहीलं होतं.

कोण आहे नताशा?

नताशा ही एक सर्बियन मॉडेल असून नच बलिये 9 या डान्स रिअॅलिटी शोमध्ये ती पहिल्यांदा दिसली होती. गेल्या वर्षी 'झलक दिखला जा रिलोडेड' गाण्यातही ती दिसली होती.

बिग बॉस 8च्या वेळी पहिल्यांदा नताशा चाहत्यांना माहिती झाली होती.

हार्दिकच्या वाढदिवसाला नताशाने स्पेशल मेसेज लिहिला होता. ''माझ्या सगळ्यांत जवळच्या मित्राला- तुझं सच्चेपण भावतं. यंदाचं वर्ष तुझ्यासाठी चढउतारांचं गेलं. कटू प्रसंग तुला आणखी कणखर करतील. तू अनेकांसाठी प्रेरणादायी आहेस. मला तुझा अभिमान वाटतो. जे घडलं त्यातून तू आणखी परिपक्व माणूस म्हणून समोर आलास'', असं नताशाने म्हटलं होतं.

हार्दिक पंड्या आणि नताशा

दुखापतीमुळे हार्दिक क्रिकेटपासून तीन महिने दूर आहे. आशिया चषकादरम्यान हार्दिकला दुखापत झाली होती. त्यानंतर तो वर्ल्ड कप स्पर्धेत खेळला. मात्र त्यानंतर त्याला पुन्हा दुखापतीने ग्रासले.

पाठीच्या दुखण्यासाठी लंडनमध्ये त्याच्यावर शस्त्रक्रिया करण्यात आली.

26 वर्षीय हार्दिकला गेल्या वर्षी वेस्ट इंडिज, बांगलादेश आणि दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या मालिकेत खेळता आलं नव्हतं.

हार्दिकने घेतलेला कॅच चर्चेत होता.

हार्दिक दमदार बॉलर

भागीदारी तोडण्यात वाकबगार गोलंदाज अशी ओळख हार्दिकने निर्माण केली आहे.

वनडे संघात तीन वेगवान गोलंदाज, एक फिरकी गोलंदाज अशा समीकरणासह भारतीय संघ खेळतो. पिचनुसार दोन वेगवान गोलंदाज, दोन फिरकीपटू असंही समीकरण केलं जातं.

पाचवा गोलंदाज म्हणून हार्दिक भारतीय संघासाठी उपयुक्त आहे. दहा षटकांमध्ये धावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रिकेटर हार्दिक पांड्या बाप झाला आहे. सर्बियन मॉडेल-अॅक्ट्रेस नताशा स्टॅनकोविच आणि त्याला मुलगा झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटर आणि इन्स्टाग्रामसह फेसबुकवर असे फोटो प्रसिद्ध करण्यात आले आहेत.

ही दृश्यं खरी आहेत, असं समजून अभिनेत्री श्रद्धा कपूर आणि भाजप खासदार किरण खेर यांनीही सोशल मीडियावर ही छायाचित्रं शेअर केली आहेत.

अर्थातच यात कुणालाही शंका नाहीए, की भारतीय सैन्य सीमेवर अतिशय कठीण स्थितीत देशाचं रक्षण करत आहे. जगातलं सर्वात कठीण युद्धस्थळ असलेल्या सियाचिन हिमशिखरावरही भारतीय सैन्य तैनात आहे.

13 हजार ते 22 हजार फूट उंचीवर असलेल्या हिमशिखरावर हाडं गोठवणाऱ्या थंडीमुळे अनेकदा सैनिकांना आपला जीवही गमवावा लागला आहे.

पण आपण ज्या फोटोंबद्दल बोलतोय, ती काही भारतीय सैनिकांची नाहीएत. बीबीसीच्या पडताळणीत हे स्पष्ट झालंय की परदेशातील सैनिकांचे फोटो भारतीय सैनिकांचे म्हणून दाखवले जातायत. आणि ते सोशल मीडियावर शेअरही होतायत.

या फोटोंसह जो मजकूर सोशल मीडियावर प्रसिद्ध होत आहे, तो पाहून असं वाटतंय की जास्तीत जास्त लाईक्स आणि शेअर मिळवण्यासाठी चुकीची माहिती दिली जात आहे.

दावा काय आहे?

हातात ऑटोमॅटिक रायफल घेतलेल्या दोन महिलांचे फोटो सोशल मीडियावर तुफान व्हायरल झाले आहेत.

या फोटोत डाव्या बाजूला उभ्या असलेल्या महिला सैनिकाच्या छातीवर भारतीय तिरंग्याशी मिळताजुळता एक झेंडाही दिसतोय.

बांग्ला भाषेतलं फेसबुक पेज @IndianArmysuppporter वरही हा फोटो शेअर करण्यात आला आहे. ज्यावरुन आणखी तीन हजार लोकांनी हा फोटो शेअर केला आहे.

सत्य काय आहे बघा :

सोशल मीडियावर व्हायरल झालेला हा फोटो पेशमर्गा फोर्समधील महिला फायटर्सचा आहे.

कुर्दिश सेनेनं कट्टरवादी आयसिसशी लढण्यासाठी या महिला फायटर्सना ट्रेन केलं आहे.

आमच्या पडताळणीत असंही समोर आलंय, की अनेक आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी या शूर महिलांवर लेख आणि बातम्या केल्या आहेत. आणि फोटोत दिसणारा झेंडा हा कुर्दिस्तानचा आहे.

दावा क्रमांक 2 :

समुद्रकिनाऱ्यावर उभ्या असलेल्या या कथित सैनिकाचा फोटोही सोशल मीडियावर प्रचंड शेअर होत आहे.

फोटोतल्या व्यक्तीचा पूर्ण चेहरा बर्फानं झाकलेला आहे. 'भारतीय योद्धा' नावाच्या फेसबुक पेजशिवाय इतर अनेक ट्वीटर हँडल्सवर हा फोटो शेकडो वेळा शेअर करण्यात आला आहे.

सत्य काय आहे?

हा भारतीय जवान नसून अमेरिकन सर्फर आणि जलतरणपटू डेन (Dan Schetter)  चा फोटो आहे.

ज्या व्हीडिओला एडिट करुन हा फोटो वेगळा करण्यात आला आहे, तो व्हीडिओ 29 डिसेंबर 2017ला संगीतकार आणि लेखक जॅरी मिल्सने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय सैन्य किती कठीण परिस्थितीत सीमेवर देशाचं रक्षण करतं, हे दाखवणारे अनेक फोटो, दृश्यं सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटर आणि फेसबुकवर गेल्या 48 तासात हा व्हिडियो शेकडो वेळा शेअर करण्यात आला आणि सात लाखांहून अधिकवेळा बघितला गेला. काही बुरखाधारी महिला हातात कावड घेऊन असल्याचं आणि इतर महिलांनी भगवी वस्त्र नेसल्याचं या व्हिडियोमध्ये दिसत आहे. एक मिनिटाचा हा व्हिडियो ज्यांनी ज्यांनी सोशल मीडियावर शेअर केला त्या सर्वांनीच जवळपास एकसारखाच संदेश लिहिला आहे.

हा संदेश आहे, "हजारो मुस्लीम तरुणी कावड घेऊन देवघरमध्ये अर्घ्य अर्पण करायला निघाल्या. तीन तलाकपासून मुक्ती मिळावी, यासाठी या तरुणींनी देवाकडे हिंदू मुलांसोबत लग्न होऊ दे, हे मागणं मागितलं. भोलेनाथ यांची मनोकामना पूर्ण करो."

मात्र, आम्ही केलेल्या पडताळणीत हा दावा खोटा असल्याचं सिद्ध झालं आहे. हा व्हिडियो झारखंडमधल्या देवघर जिल्ह्यातला नाही तर मध्य प्रदेशातल्या इंदूरचा आहे.

व्हिडियोचं वास्तव

रिव्हर्स इमेज पडताळणीत आम्हाला आढळलं की मध्य प्रदेशातल्या इंदूर शहरात 2015 आणि 2016 या सलग दोन वर्षी विशेष कावड यात्रेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. यात मुस्लीम स्त्रियांनीही भाग घेतला होता.

मध्य प्रदेशातल्या 'सांझा संस्कृती मंच' नावाच्या एका संस्थेने या यात्रेचं आयोजन केलं होतं.

काही वर्षांपूर्वी झालेल्या या कावड यात्रेविषयी अधिक माहिती घेण्यासाठी बीबीसीचे प्रतिनिधी प्रशांत चाहल यांनी या संस्थेचे संयोजक सेम पावरी यांच्याशी संपर्क साधला. सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेला हा व्हिडियो 14 ऑगस्ट 2016 रोजीचा असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

सेम पावरी मध्य प्रदेशातल्या शिवराज सिंह चौहान सरकारमध्ये राज्यमंत्री होते आणि मध्य प्रदेशातल्या अल्पसंख्याक आयोगातही त्यांनी काम केलं आहे.

त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "आम्ही दोन वर्षं ही सद्भावना कावड यात्रा आयोजित केली होती. 2015 साली जवळपास 1,300 मुस्लीम महिलांनी यात भाग घेतला होता. तर 2016 साली चार हजारांहून जास्त मुस्लीम महिला सहभागी झाल्या होत्या."

"दोन्ही वेळा ही यात्रा इंदूर शहरातच आयोजित करण्यात आली होती. जो व्हिडियो चुकीच्या संदेशासह सध्या व्हायरल होत आहे ती कावड यात्रा इंदूरमधल्या गांधी हॉलपासून सुरू होऊन गोपेश्वर महादेव मंदिरात जलाभिषेक करून संपन्न झाली."

सेम पावरी पारसी समाजाचे आहेत. ते सांगतात केंद्र सरकारमध्ये मंत्री असलेले नरेंद्र सिंह तोमर या यात्रेचे प्रमुख पाहुणे होते. तसंच सर्वच धर्मातल्या काही धर्मगुरुंनाही यात्रेत आमंत्रित करण्यात आलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोशल मीडियावर सध्या एक व्हिडियो व्हायरल झाला आहे. यात काही बुरखाधारी तरुणी हातात कावड घेऊन जाताना दिसत आहेत. या व्हिडियोसोबत लिहिलंय की 'हलाला आणि तलाक (घटस्फोट) होऊ नये, यासाठी काही मुस्लीम तरुणींनी झारखंडच्या देवघर जिल्ह्यातल्या प्राचीन शिव मंदिरात पाणी अर्पण केलं.'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटर, फेसबुक, गुगल मॅप्स, या सगळ्या अॅपचे फीचर या एकाच अॅपमध्ये सापडतात. मात्र या अॅपचा वापर सरकारतर्फे लोकांवर पाळत ठेवण्यासाठीही केला जात आहे.

या अॅपवरचं माझं अकाऊंट नुकतंच काढून घेण्यात आलं, ते पुन्हा उघडण्यासाठी मला अनेक द्राविडी प्राणायाम करावे लागले. त्यामुळे मी हे सगळं का केलं? असा प्रश्न अनेकांना पडू शकतो.

त्याचं पहिलं महत्त्वाचं कारण असं की बीजिंगमध्ये या अॅपशिवाय राहणं अतिशय कठीण आहे. हे अॅप पुन्हा नसतं सुरू केलं तर कदाचित हा लेख मला लिहिता आला नसता.

आता माझी प्रतिमा धोकादायक व्यक्ती म्हणून झाली आहे.

तिआनानमेन चौकातील आंदोलनाला तीस वर्षं झाली. त्यानिमित्ताने मी हाँगकाँगमध्ये एक कँडल मार्चचं वार्तांकन करायला गेलो होतो.

इतिहासातील ही एक महत्त्वाची घटना मेनलँड चायना भागात बहुतांश लोकांच्या मेंदूतून पुसली गेली आहे. मात्र चिनी भाषिकांमध्ये हाँगकाँगला एक विशेष दर्जा आहे. त्यामुळे या रक्तपाताचं स्मरण करण्यासाठी हजारो लोक दरवर्षी तिथे गोळा होतात.

यावेळीही अशीच गर्दी तिथे जमा झाली होती. हा आकडा यावेळी साधारण 1,80,000 होता. साहजिकच या जनसागराचे मी फोटो काढले. हे लोक गात होते, नाचत होते. त्यातील काही फोटो मी WeChat मुमेंट्समध्ये टाकले.

त्या पोस्टमध्ये मी काही लिहिलं नव्हतं तर फक्त फोटो टाकले होते.

चीनी मित्र मला WeChat विचारू लागले की काय प्रसंग होता. लोक का जमले होते? कुठे होता हा कार्यक्रम?

हे सर्व प्रश्न तरुण व्यावसायिक लोक विचारत होते. यावरून 1989 मधील तिआनानमेन ची घटना लोकांच्या मनावरून कशी पुसली आहे हे लक्षात येतं.

मी त्यातील काही प्रश्नांची उत्तरं दिली आणि अचानक मला तिथून काढून टाकण्यात आलं.

"काही अपवादात्मक कारणांमुळे तुमचं लॉगइन काढून टाकण्यात आलं आहे. पुन्हा लॉगइन करा आणि पुढचे टप्पे पार करा" असा मेसेज माझ्या स्क्रीनवर येऊ लागला.

मग मी पुन्हा लॉगइन करण्याचा प्रयत्न केला. "काही द्वेषपूर्ण अफवा पसरवण्याची शंका आल्यामुळे तुमचं अकाऊंट सस्पेंड करण्यात आलं आहे," असा मेसेज झळकला.

एखाद्या कार्यक्रमाचे फोटो कोणत्याही कमेंट न करता पोस्ट करणं म्हणजे द्वेषपूर्ण अफवा पसरवणं असा अर्थ चीनमध्ये होत असावा.

मला पुन्हा लॉगइन करण्यासाठी  काही वेळ देण्यात आला आणि मला दंडही ठोठावण्यात आला.

जेव्हा मी पुन्हा प्रयत्न केला तेव्हा द्वेषपूर्ण अफवा पसरवण्याच्या अफवेवर agree and unblock या पर्यायावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधील WeChat हे अॅप गप्पा मारण्यासाठी आहे. त्याचबरोबर या अॅपचा वापर इतर अनेक कामांसाठी होतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटरने याबाबत सांगताना राष्ट्राध्यक्षा डोनाल्ड ट्रंप यांनी गेल्या काही दिवसात केलेल्या ट्वीट्सचा दाखला दिलाय.

ट्विटरच्या म्हणण्यानुसार, @realDonaldTrump अकाऊंटवरील ट्वीट्सच्या संदर्भांना पाहिलं गेलं आणि त्यानंतरच अकाऊंट कायमस्वरूपी निलंबित करण्यात आलं.

याआधी ट्विटरने 12 तासांसाठी डोनाल्ड ट्रंप यांचं अकाऊंट बंद केलं होतं. तेव्हाच खरंतर ट्विटरकडून सांगण्यात आलं होतं की, ट्विटरच्या नियमांचं उल्लंघन केल्यास ट्रंपना कायमचं निलंबित करण्यात येईल.

6 जानेवारी 2021 रोजी ट्रंप यांनी ट्वीट केले, त्यात त्यांनी कॅपिटोल हिल हिंसेतील समर्थकांना 'देशभक्त' म्हटलं होतं. या समर्थकांनी अमेरिकन काँग्रेसच्या इमारतीत अर्थात कॅपिटल इमारतीत घुसून तोडफोड आणि घोषणाबाजी केली होती.

त्यावेळी अमेरिकन काँग्रेसमध्ये नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांच्या निवडीची औपचारिक घोषणेची प्रक्रिया सुरू होती.

समर्थकांच्या या हिंसेआधी ट्रंप यांनी भाषण केलं होतं आणि त्यात त्यांनी म्हटलं होतं की, "आपण हार मानायची नाही. आपण हे स्वीकारायचं नाही."

दुसरीकडे, गुरुवारी (7 जानेवारी) फेसबुकनेही डोनाल्ड ट्रंप यांचं अकाऊंट अनिश्चित काळासाठी निलंबित करण्याची घोषणा केली आहे.

त्याचसोबत, गेमिंग प्लॅटफॉर्म ट्विचने निलंबनाची कारावई केलीय. या प्लॅटफॉर्मवरून ट्रंप आपल्या भाषणांचं लाईव्ह प्रक्षेपण करत असत.

आता ट्रंप यांच्याकडे स्नॅपचॅट उरलंय.

ट्विटरनं निलंबनाची कारवाई का केली?

डोनाल्ड ट्रंप हे ट्विटरचा खुबीनं वापर करायचे. लोकांना सांगावयाची असलेली गोष्ट ते तातडीने ट्वीट करायचे. थोडक्यात व्यक्त होण्याचं ट्विटरसारखं माध्यम त्यांना आवडत होतं. एका क्लिकवर कोट्यवधी लोकांपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता असलेलं माध्यम म्हणजे ट्विटर.

6 जानेवारीला कॅपिटोल इमारतीवर हल्ला झाल्याच्या 48 तासांतर ट्विटरनं ट्रंप यांचं अकाऊंट निलंबित केलं. अर्थात, ट्विटरसाठी काही हा सहजपणे घेण्याचा निर्णय नव्हता.

ट्रंप यांचं ट्विटरवर असणं हे ट्विटरच्या फायद्याचंच होतं. जगातील सर्वात ताकदवान व्यक्तीचे ताजे अपडेट ट्विटरवरून लोकांना कळत असत. मात्र, काही कारणांमुळे ट्विटरला ट्रंप यांचं अकाऊंट निलंबित करावं लागलं.

ट्विटरल येणाऱ्या काळात हिंसेला प्रोत्साहन देऊ शकतात, असं अंदाज वर्तवला जातोय. मात्र, ट्रंप हे आता सत्तेपासून दूर जातायेत, हेही एक कारण मानलं जातंय. आता ट्रंप सर्वसामान्य अमेरिकन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचं ट्विटर अकाऊंट कायमच निलंबित करण्यात आलंय. हिंसेला प्रोत्साहन देण्याच्या शक्यतेमुळे ही कारवाई केल्याचे ट्विटरनं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटरवर हे वक्तव्य करताना ते म्हणाले, "या राष्ट्राला इतर देशांपेक्षा प्रगतीच्या जास्त संधी आहेत."

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पेओ यांनी उत्तर कोरिया अजूनही धोकादायक आहे, असं  म्हटलं होतं त्या पार्श्वभूमीवर ट्रंप यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन यांची डोनाल्ड ट्रंप व्हिएतनाममधल्या हनोई इथं भेट घेणार आहेत.

"आम्ही सिंगापूरमधल्या पहिल्या भेटीत जे निर्णय झाले त्या निर्णयांच्या प्रगतीविषयी चर्चा करणार आहोत." असं ट्रंप यांनी ट्वीट केलं आहे. दोन नेत्यांमध्ये जूनमध्ये जी भेट झाली त्याचा संदर्भ या ट्विटमध्ये होता.

अमेरिकेतल्या गव्हर्नरांच्या सभेत बोलताना किम यांच्याशी संबंध आता दृढ झाले आहेत, असं ट्रंप म्हणाले होते.

उत्तर कोरियानं अण्वस्त्रांचा त्याग करण्याबाबत कोणतीही घाई केली नाही, या गोष्टीचा त्यांनी पुनरुच्चार केला.

सिंगापूरची भेट ऐतिहासिक होती. मात्र या दोन नेत्यांनी ज्या करारावर सही केली त्याबद्दलच्या विस्तृत माहितीबद्दल संभ्रम आहे. उत्तर कोरियात अण्वस्त्रमुक्तीच्या निर्णयाबाबत पुढे फारसं काहीही झालेलं नाही.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप व्हिएतनाम भेटीच्या पूर्व संध्येला बोलत होते. या दौऱ्याकडून असलेल्या अपेक्षांच्या संदर्भात ते बोलत होते.

परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पेओ यांनीही या भेटीचं महत्त्व कमी करण्याचा प्रयत्न केला आहे. फॉक्स न्यूजशी बोलताना ते म्हणाले, "आम्हाला जे हवं आहे ते आम्हाला मिळेल असंही नाही. पण आम्हाला जे हवं आहे ते मिळेल अशी अपेक्षा आहे."

एका वेगळ्या मुलाखतीत त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्या भूमिकेच्या विरोधात वक्तव्य केलं. उत्तर कोरियाकडून अण्वस्त्रांचा धोका नाही, अशी भूमिका ट्रंप यांनी घेतली आहे.

उत्तर कोरियाचा अजूनही धोका आहे का असा प्रश्न CNN चे जेक टेपर यांनी विचारला होता. या प्रश्नावर पॉम्पेओ यांनी होकारार्थी उत्तर दिलं.

मात्र राष्ट्राध्यक्षांनी तर या विरोधी भूमिका घेतली असं टेपर यांनी सांगितल्यावर ते म्हणाले, "ते असं म्हणाले नाहीत. ते काय म्हणाले आहेत याची मला पूर्ण कल्पना आहे."

मागच्या वर्षी सिंगापूर भेटीनंतर "मी कार्यभार हाती घेतल्यानंतर प्रत्येकाला सुरक्षित वाटेल. आता उत्तर कोरियाकडून अण्वस्त्रांचा कोणताही धोका नाही."

अमेरिकेने दक्षिण कोरियातलं सैन्य मागे घेतल्याशिवाय उत्तर कोरिया अण्वस्त्रांचा त्याग करणार नाही असंही सांगितलं होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियाने जर अण्वस्त्रांचा त्याग केला तर तो एक उत्तम देश होऊ शकतो, असं वक्तव्य डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्वीट करून ट्रंप यांनी ही माहिती दिली.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

बुधवारी (6 डिसेंबर) ट्रंप यांच्या समर्थकांनी अमेरिकेच्या संसद भवनावर केलेल्या हल्ल्यानंतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सनी त्यांच्यावर बंदी घातली. मात्र 12 तासांनंतर ट्वीटरनं त्यांच्यावरची बंदी हटवली.

फेसबुक, स्नॅपचॅट आणि इन्स्टाग्रामनं मात्र त्यांच्यावरील बंदी कायम ठेवली आहे.

अमेरिकेतील कॅपिटल हिलमधील हिंसेच्या 24 तासांनंतर विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्हीडिओ ट्वीट करून हिंसेंचा निषेध केला आणि त्याचसोबत सत्ता हस्तांतरणाचीही तयारी दर्शवली.

डोनाल्ड ट्रंप म्हणाले, "कॅपिटल हिलमधील हिंसेपासूनच मी सुरुवात करू इच्छितो. इतर अमेरिकन नागरिकांप्रमाणे मलाही यूएस कॅपिटल हिलमध्ये झालेल्या हिंसेमुळे संताप आलाय. इमारतीच्या सुरक्षेसाठी आणि घुसखोरांना बाहेर काढण्यासाठी मी तातडीने नॅशनल गार्ड आणि लॉ इन्फोर्समेंट फोर्स तैनात केली होती."

मात्र, काही वृत्तसंस्थांचं म्हणणं आहे की, सुरक्षारक्षकांना तैनात करण्याचा निर्णय माईक पेन्स यांनी घेतला होता, तर ट्रंप हे त्या निर्णयाच्या विरोधात होते.

ट्रंप म्हणाले, "अमेरिकेला कायमच एक कायद-व्यवस्था असणारा देश म्हणूनच राहिले पाहिजे. कॅपिटल हिलमध्ये हिंसा करणाऱ्या घुसखोरांनी लोकशाहीला अपवित्र केलं आहे."

"जे लोक हिंसा आणि तोडफोडीत सहभागी होते, ते आपल्या देशाचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत. ज्यांनी कायद्याचा भंग केलाय, त्यांना त्याची किंमत मोजावी लागेल," असंही ट्रंप म्हणाले.

सत्ता हस्तांतरणासाठी तयार

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्हीडिओ ट्वीट करून 'व्यवस्थित' हस्तांतरणासाठी तयार असल्याचं सांगितलं.

ते म्हणाले, "नवीन प्रशासन 20 जानेवारी 2021 रोजी येईल आणि सुव्यवस्थित सत्तेच्या हस्तांतरणाचं वचन देतो."

यूएस कॅपिटल हिल हिंसेनंतर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे ट्विटरवर परतले, मात्र फेसबुकनं ट्रंप यांचं अकाऊंट दोन आठवड्यांसाठी निलंबित केलं आहे. तसंच, इंस्टाग्रामवरील अकाऊंटही निलंबित करण्यात आलंय.

डोनाल्ड ट्रंप हे सोशल मीडियाच्या माध्यमातून आपल्या समर्थकांना निवडणुकीचे निकाल न मानण्याचे आवाहन करत होते. कॅपिटल हिलवर झालेल्या हल्ल्यासाठी समर्थकांना भडकवल्याचा आरोपही ट्रंप यांच्यावर करण्यात येत आहे.

कॅपिटल हिलमध्ये काय घडलं?

बायडन यांच्या विजयावर शिक्कामोर्तब करण्यासाठीची चर्चा सदनात सुरू असताना अमेरिकेत बुधवारी (6...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे मावळते राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं की, 20 जानेवारीला होणाऱ्या जो बायडन यांच्या शपथविधी कार्यक्रमात ते सहभागी होणार नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप

यंदा होणारा ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप कोरोनाच्या प्रादुर्भावामुळे दोन वर्ष पुढे ढकलण्यात आला आहे. पुढच्या वर्षी भारतात ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप होणार होता. आयसीसीने भारताचे वर्ल्डकप यजमानपद कायम ठेवले आहे. भारतात 2023 मध्ये 50 ओव्हर्सचा वर्ल्डकपही होणार आहे. यामुळे दोन वर्षांच्या अंतरात भारत दोन वर्ल्डकपच्या आयोजनाचा मानकरी ठरणार आहे.

ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप दर दोन वर्षांनी आयोजित केला जातो. परंतु 2020 आणि 2021 मध्ये सलगच्या वर्षी ही स्पर्धा आयोजित करणार असल्याचं आयसीसीने स्पष्ट केलं होतं. कोरोनामुळे यंदाचा वर्ल्डकप 2022 मध्ये गेल्याने आता 2021 मध्ये भारतात तर 2022 मध्ये ऑस्ट्रेलियात असे ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप होतील. त्यामुळे पुढील वर्षभर आयसीसीकडून पुरुष आणि महिलांच्या विभागासाठी कोणत्याही जागतिक स्पर्धेचं आयोजन होणार नाही हे स्पष्ट झालं आहे.

पात्र संघच 2021 चा ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप खेळतील असं आयसीसीने स्पष्ट केलं. 2020च्या स्पर्धेसाठी पात्र ठरलेले सर्व संघ 2021 मध्ये भारतात होणाऱ्या स्पर्धेसाठी पात्र ठरतील. भारत, पाकिस्तान, ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, दक्षिण आफ्रिका, न्यूझीलंड, वेस्ट इंडिज, अफगाणिस्तान, श्रीलंका, बांगलादेश यांच्यासह नेदरलँड्स, पापुआ न्यू गिनी, आयर्लंड, नामिबिया, स्कॉटलंड, ओमान हे संघ खेळतील. 2022 मध्ये होणाऱ्या वर्ल्डकपसाठी नव्याने पात्रता फेरी आयोजित करण्यात येतील.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आयसीसी मेन्स ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप पुढच्या वर्षी भारतातच होणार असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. यंदाच्या वर्षी ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यात होणारा ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप आता 2022 मध्ये ऑस्ट्रेलियात खेळवण्यात येईल. महिलांचा 50 ओव्हर्सचा वर्ल्डकप आता 2022 मध्ये होणार आहे. आयसीसीच्या शुक्रवारी झालेल्या बैठकीत हे निर्णय घेण्यात आले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्वेन्टी-20च्या आक्रमणामुळे वनडे फॉरमॅटमध्ये काही मोठे बदल झाले आहेत. 500 धावांची नोंद करता येईल, यासाठी स्कोअरकार्ड्समध्ये बदल करण्यात आले आहेत.

आर्थिक गणितं आणि TRPचे आकडे लक्षात घेऊन ICCने वर्ल्डकपमधील संघांची संख्या दहापुरती मर्यादित केली आहे. वर्ल्डकप सर्वसमावेशक आणि आकर्षक करण्यासाठी ICCने सात नवीन नियम अंगीकारले आहेत. त्यांची अंमलबजावणी यंदा प्रथमच वर्ल्डकपमध्ये होणार आहे.

1. बॅड बॉईजची हकालपट्टी होणार

खेळाडूंना ICCच्या कोड ऑफ कंडक्टचे पालन करणं अनिवार्य आहे. मात्र तरीही खेळाडूंकडून नियमांचा भंग केल्याची उदाहरणं घडतात.

मात्र आता चुकीचं वर्तन खपवून घेतलं जाणार नाही, हा संदेश खेळाडूंच्या मनात ठसवण्यासाठी ICCने मैदानावरच्या बॅड बॉईजना शिक्षा देण्याचं ठरवलं आहे.

चुकीचं वर्तन झालं तर आता खेळाडूंचं निलंबन होऊ शकतं.

चुकीचं वर्तन केल्यास खेळाडूला संपूर्ण सामन्यासाठी निलंबित करण्यात येईल. ICC कोड ऑफ कंडक्टमधील लेव्हल 4, 1.3 अंतर्गत अंपायर्सना खेळाडूंना निलंबित करण्याचा अधिकार देण्यात आला आहे.

तीन अंपायर मिळून यासंदर्भात निर्णय घेतील. हा निर्णय 2017मध्येच लागू करण्यात आला आहे आणि त्याची अंमलबजावणी होणारा हा पहिलाच वर्ल्डकप आहे.

2. रनआऊटचा बदलला नियम

झपाट्याने वाढणारा रनरेट अनेकदा बॅट्समनना चोरटी धाव घ्यावी लागते. याच प्रयत्नात दोन बॅट्समनच्या दरम्यानच्या संवादात गडबड होते आणि रनआऊट होतो. पूर्वीच्या नियमानुसार, बॅट्समनची बॅट क्रीझवर असेल तर नॉटआऊट दिलं जायचं. मात्र आता नियम बदलण्यात आला आहे.

आता बॅट क्रीझवर असेल आणि क्रीझच्या आत बॅटचा कोणताही भाग नसेल तर बॅट्समनला आऊट देण्यात येईल.

3. नोबॉलची गणती स्वतंत्रपणे

एखाद्या नोबॉलवर जर बाय/लेगबायच्या माध्यमातून रन काढण्यात आले तर आधी ते रन नोबॉलमध्ये गणले जायचे. मात्र आता असं होणार नाही. आता नोबॉल आणि बाय/लेगबायच्या धावांची स्वतंत्रपणे नोंद ठेवण्यात येईल. म्हणजे नोबॉलचा एक रन आणि त्यावर काढण्यात आलेले बायचे रन वेगळे.

नोबॉलचा नियम

4. दोन टप्पे  पडले तर...

गोलंदाजाने बॉलिंग टाकताना चेंडूचे दोन टप्पे पडले तर तो नोबॉल समजण्यात येईल. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर गोलंदाजाने चेंडू टाकल्यानंतर फलंदाजांपर्यंत पोहोचेपर्यंत चेंडूचे दोन टप्पे पडले तर पूर्वी डेडबॉल घोषित करण्यात यायचं. मात्र आता दोन टप्प्यांचा चेंडू नोबॉल देण्यात येईल आणि पुढच्या चेंडूवर फ्रीहिट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॅट आणि बॉलमधील सर्वोत्तम द्वंद्वाचं व्यासपीठ अर्थात क्रिकेट वर्ल्डकप अवघ्या काही तासांवर येऊन ठेपला आहे. बाराव्या वर्ल्डकपमध्ये धावांचे नवनवे विक्रम रचले जाण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठगांविषयीचा मनोरंजक आणि खात्रीशीर तपशील 1839मध्ये प्रकाशित झालेल्या 'कन्फेशन ऑफ अ ठग' या पुस्तकात मिळते. पोलीस सुप्रिटेंडंट फिलिप मिडो टेलर यांनी हे पुस्तक लिहिलं. मात्र आपण केवळ लिखाण केल्याचं त्यांनी पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत सांगितलं आहे.

खरंतर साडेपाचशे पानांचं हे पुस्तक म्हणजे ठगांचा सरदार आमीर अली खान याचं कन्फेशन म्हणजेच कबुली जबाब आहे. फिलिप मिडो टेलरने आमीर अलीशी तुरुंगात अनेक दिवस बातचीत केली आणि त्याची सगळी नोंद ठेवली. टेलर सांगतात, "ठगांच्या सरदाराने जे काही सांगितलं ते सर्व मी जवळपास शब्दशः लिहीत गेलो. त्याला मध्येच थांबवणं किंवा काही विचारण्याची फार गरजही पडायची नाही."

आमीर अलीने दिलेला कबुलीजबाब इतका माहितीपूर्ण आणि मनोरंजक आहे की त्याची कादंबरीच तयार झाली आणि प्रकाशित होताच ती फार गाजली. टेलर यांनी आमीरला "तू किती लोकांना मारलंस?" हे विचारलं तेव्हा त्याने हसून सांगितलं, "अहो साहेब, ते तर मी तुमच्या तावडीत सापडलो नाही तर हजार पार केले असते. तुम्ही लोकांनी 719वरच थांबवलं."

ठगांची समस्या इतकी मोठी होती की इंग्रजांना त्यांचा सामना करण्यासाठी एक वेगळा विभाग तयार करावा लागला. तोच विभाग म्हणजे आजचा इंटेलिजन्स ब्युरो म्हणजेच गुप्तचर विभाग.

टेलर यांनी लिहिलंय, "अवध ते दख्खनपर्यंत ठगांचं जाळं होतं. ते खूप गुप्तपणे काम करायचे, त्यामुळे त्यांना जेरबंद करणं खूप कठीण होतं. त्यांना सामान्य लोकांपासून वेगळं ओळखता येण्याचा काही पर्यायच नव्हता. ते आपलं काम योजना आखून आणि अत्यंत चलाखीने करायचे. त्यामुळे कुणालाच त्यांच्यावर संशय यायचा नाही."

ठगांना पकडण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या विभागाचे सुप्रिटेंडेंट कॅप्टन रेनॉल्ड्स यांनी 1831 ते 1837 या दरम्यान केलेल्या कारवाईचा तपशील 1838 साली दिला. या तपशीलानुसार पकडण्यात आलेल्या ज्या 1059 लोकांवर दोष पूर्णपणे सिद्ध होऊ शकला नाही. त्यांना दूर मलेशियाजवळच्या पेनांग बेटावर नेऊन सोडण्यात आलं. याशिवाय 412 जणांना फाशी देण्यात आली तर 87 ठगांना जन्मठेप सुनावण्यात आली.

ठगांचं गुप्त आणि गूढ जीवन

ठगांसाठी इंग्रजांनी 'सिक्रेटिव्ह कल्ट', 'हाइवे रॉबर्स' आणि 'मास मर्डरर' असे शब्दप्रयोग वापरले होते. 'कल्ट' म्हणण्यामागचं प्रयोजन म्हणजे या ठगांचे आपल्या चालीरिती, प्रथा-परंपरा, श्रद्धा, विश्वास, मान्यता होत्या. हे ठग या सर्वांचं धर्माप्रमाणे आचरण करायचे. त्यांची स्वतःची अशी गुप्त...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'ठग' शब्द ऐकताच चतुर आणि धूर्त माणसाची प्रतिमा डोळ्यासमोर येते जो तुम्हाला फसवून तुमच्या मौल्यवान वस्तू चोरून नेतो. मात्र एकोणविसाव्या शतकात भारतात इंग्रजांची ज्या ठगांशी गाठ पडली ते इतके साधे नव्हते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठाकरे सरकार अर्णव यांच्यावर सुडाच्या भावनेने कारवाई करतंय असे आरोप प्रत्यारोप सुरू झाले. भाजपचे आमदार राम कदम यांनी मंत्रालयाजवळ अर्णबच्या अटकेच्या निषेधार्थ आंदोलनही केलं.

9 नोव्हेंबरला अर्णब गोस्वामी यांचा जामीन अर्ज उच्च न्यायालयाने फेटाळला. राज्यपालांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांना फोन करून अर्णब यांच्या सुरक्षा आणि आरोग्याबद्दल चिंता व्यक्त केली. अर्णब गोस्वामी यांना जेलमध्ये जी वागणूक दिली जाते त्यासाठी उच्च न्यायालयाने लक्ष घालावे अशी विनंती विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी उच्च न्यायालयाला केली.

उच्च न्यायालयात अर्णब यांची याचिका फेटाळल्यानंतर त्यांनी सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली. या याचिकेवर सुनावणी होताना सर्वोच्च न्यायालयाने 50 हजारांच्या जातमुचलक्यावर त्यांची सुटका करण्याचे आदेश दिले. अर्णब गोस्वामी हे  जेलमधून सुटल्यानंतर भाजपने जल्लोष केला.

उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे

महाराष्ट्र सरकारला सर्वोच्च न्यायालयाची ही चपराक असल्याची प्रतिक्रिया भाजप नेत्यांनी दिली. पण महाराष्ट्र सरकारसाठी ही खरंच चपराक आहे का? भाजप विरूद्ध महाराष्ट्र सरकार यामध्ये भाजपचा विजय झाला आहे का? भाजपला महाराष्ट्र सरकारची बदनामी करण्यात यश आलय का? यातून शिवसेनेने काय गमावलं आणि काय कमावलं याबाबतचा हा रिपोर्ट...

सर्वोच्च न्यायालयाने फटकारल्यामुळे बदनामी?

सर्वोच्च न्यायालयाने अर्णब गोस्वामी यांना जामीन देताना विविध निरीक्षणं नोंदवली. त्यात महाराष्ट्र सरकारलाही फटकारलं. यावेळी बोलताना सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती धनंजय वाय. चंद्रचूड आणि न्यायमूर्ती इंदिरा बॅनर्जी यांच्या खंडपीठाने म्हटलं.

कुठल्याही व्यक्तीच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर निर्बंध लादणे हा न्यायाचा अवमान आहे. महाराष्ट्र सरकारने अर्णब यांच्या टिकाटीप्पणीकडे दुर्लक्ष करणे आवश्यक आहे. न्यायालयाने आज या प्रकरणात हस्तक्षेप केला नाही. तर आम्ही निर्विवादपणे विनाशाच्या दिशेने जाऊ. तुम्ही या आरोपांमुळे संबंधित व्यक्तीला तिच्या व्यक्तिस्वातंत्र्यापासून वंचित ठेवणार का, हा प्रश्न आहे का? असा प्रश्‍नही सर्वोच्च न्यायालयाला विचारला.

ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर म्हणतात, "कोणीही कोणाचे पैसे बुडवू नयेत. पण बंद झालेली केस पुन्हा सुरू होणं त्यात आरोपींना अटक होणं यात निश्चितपण संशयाला वाव आहे. त्यामुळे न्यायमूर्ती चंद्रचूड यांनी जे निरिक्षण नोंदवलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अन्वय नाईक आत्महत्या प्रकरणी 4 नोव्हेंबरला सकाळी रिपब्लिक टिव्हीचे संपादक अर्णब गोस्वामी यांना रायगड पोलिसांनी अटक केली. अर्णव यांच्या अटकेनंतर काही वेळातच भाजप नेते अर्णब गोस्वामी यांच्या समर्थनार्थ ताकदीने राजकीय आखाड्यात उतरले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठाकरे सरकारचा निषेध करण्यासाठी 26 नोव्हेंबरला मनसेने राज्यभरात मोर्चा काढण्याचा निर्णय घेतला आहे.

मनसेच्या वीजबिलाबाबतच्या भूमिकेवर बीबीसीशी बोलताना मनसे नेते बाळा नांदगावर यांनी म्हटलं, "राज्य सरकारने वीजबिलावरून घूमजाव केलं. लोकांना सरकारने दिलासा दिला नाही. त्यामुळे मनसेने राज्यभरात मोर्चा काढण्याचा निर्णय घेतला आहे. राज्यातील सर्व जिल्हाधिकारी कार्यालयाबाहेर 26 नोव्हेंबरला सकाळी 11 वाजता मनसे आंदोलन करेल. हा मोर्चा अत्यंत शांतपणे होईल. जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन दिलं जाईल."

"मुंबईतील वांद्रेमध्ये जिल्हाधिकारी कार्यालयावर मोर्चा नेण्यात येईल. या मोर्चात सामान्य नागरिकांचा सहभाग असणार आहे. कोरोनाची परिस्थिती लक्षात घेता लोकांना सूचना देण्यात येतील, " असं ते पुढे म्हणाले.

काही दिवसांपूर्वी मनसे प्रमुख राज ठाकरे यांनी राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांची भेट घेतली. वाढीव बिलासंदर्भात ही भेट घेतल्याचं राज ठाकरे यांनी माध्यमांना सांगितलं.

"नागरिकांना मोठ्या रकमेची बिलं येत आहेत, लोक कुठून भरणार आहे. हा मुद्दा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि शरद पवार यांच्या कानावर घालणार आहोत," असंही राज यांनी या भेटीनंतर सांगितलं.

"वीज ग्राहकांना दिलेला वाढीव वीज बिलांचा शॉक आणि दुधाला न्याय्य भाव मिळावा ह्या शेतकऱ्यांच्या वाजवी मागणीकडे केलेलं दुर्लक्ष ह्यामुळे जनक्षोभ उसळला आहे तरीही सरकार शांत आहे. तेव्हा आता राज्यपाल महोदयांनीच ह्या विषयात सरकारला निर्देश द्यावेत अशी विनंती पक्षातर्फे करण्यात आली," असं मनसेनी सांगितलं.

राज्यपालांच्या भेटीनंतर राज ठाकरे यांनी पत्रकारांशी बातचीत केली. त्यावेळी त्यांनी म्हटलं, "राज्यात अनेक प्रश्न आहेत पण त्यावर हे सरकार निर्णय घेताना दिसत नाहीये."

"लोकांच्या भावना लक्षात घेता सरकारनं एक-दोन दिवसांत निर्णय घ्यावा, असं मी राज्यपालांना सांगितलं आहे. पण, सध्या सरकार आणि राज्यपाल यांचं फारच सख्य असल्यामुळे निर्णय कधी होईल मला माहिती नाही, पण सरकारचे प्रमुख म्हणून मी राज्यपालांशी बोललो आहे."

"सरकारनं कोरोनाच्या बाबतीत सगळ्या गोष्टींचा विचार करून काय होणार काय नाही, ते सांगायला पाहिजे. लोकल, शेतकरी अनेक प्रश्न आहेत. प्रश्नांची कमतरता नाही, निर्णयांची कमतरता आहे, ते घेतले जात नाहीयेत सरकार का कुंथत " असं राज ठाकरे यांनी म्हटलं.

सरकारनं जनतेशी संबंधित अत्यंत महत्त्वाच्या 2 विषयांवर तातडीनं पावलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्धव ठाकरेंच्या नेतृत्वातील महाविकास आघाडी सरकारविरोधात वीज बिलाच्या मुद्द्यावरून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना आक्रमक झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठाकरे सरकारने मराठा समाजाच्या गरीब विद्यार्थ्यांना तसंच उमेदवारांना शैक्षणिक तसंच नोकरीच्या बाबतीत EWS आरक्षणाअंतर्गत अर्ज करण्याचा मार्ग खुला केल्याचं म्हटलंय. पण त्याला मराठा समाजाचे काही नेते विरोध करत आहेत आणि यामुळे मराठा आरक्षणात अडचणी येतील असाही त्यांचा आरोप आहे. ठाकरे सरकार मराठा आरक्षण वाचवू शकत नसल्याने त्यांनी ही तयारी चालवल्याचा आरोप खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी केलाय. EWS आणि SEBC या आरक्षणांमध्ये काय फरक आहे? पाहा ही सोपी गोष्ट.

संशोधन- प्राजक्ता पोळ, सिद्धनाथ गानू

लेखन, निवेदन- सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग- निलेश भोसले

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

EWS आरक्षणामुळे मराठा आरक्षणाचा मार्ग बंद होईल का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठाकरे सिनेमात

'बेधडक, वादग्रस्त आणि भारी' अशा शब्दांत बाळासाहेबांना व्यक्त करणारा ट्रेलर काही आठवड्यांपूर्वी रिलीज झाला होता, तेव्हाच हा सिनेमा सेंसॉर बोर्डच्या कात्रीत अडकला होता. तेव्हा यासिनेमावरून जे वाद होणार होते, ते झालेच. ऐन लोकसभा निवडणुकांपूर्वी रिलीज होतोय, म्हणून याच्या टायमिंगवरूनही बरंच काही बोललं जात आहे.

त्यामुळे 'ठाकरे'ची आवश्यक तेवढी हवा करण्यात निर्मात्यांना यश आलंय, हे नक्कीच.

सोशल मीडियावर एवढा प्रतिसाद तर उद्धव ठाकरेंना नोव्हेंबरमध्ये महिन्यात त्यांनी सहकुटुंब अयोध्येत जाऊन केलेल्या पूजेच्या वेळी सुद्धा मिळाला नव्हता.

दक्षिणेतील पॅटर्न महाराष्ट्रात

पण या सिनेमाचं निमित्त काय? यातून शिवसेना काही सिद्ध करू पाहतेय का? आणि याचा पक्षाला काही फायदा होईल का?

'ठाकरे'ला प्रतिसाद चांगला असेल, मात्र या सिनेमाचा सध्याच्या राजकीय वातावरणात खूप प्रभाव पडण्याची शक्यता कमी आहे, असं ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक हेमंत देसाई यांना वाटतं.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "मागे बाळासाहेबांवर 'बाळकडू' नावाचा एक सिनेमा आला होता, तो काही लोकांनी फारसा पाहिला नाही. पण यावेळी मात्र प्रतिसाद चांगला असेल, कारण नवाजुद्दीन सिद्दिकीसारख्या दमदार अभिनेत्याला बाळासाहेबांच्या भूमिकेसाठी घेणं, यातून सेनेला या सिनेमाची राष्ट्रीय छाप पाडायची आहे, असं दिसतंय."

'ठाकरे'चा ट्रेलर मराठी आणि हिंदीतून काढण्यात आला असून हा सिनेमाही दोन्ही भाषांमध्ये आहे. पण राजकीय अजेंडा पुढे करणाऱ्या अशा सिनेमांचा खरंच नेत्यांना फायदा होतो का? यावर देसाई दक्षिणेकडची उदाहरणं देतात.

"दक्षिणात्य सिनेमांमध्ये तर हे या आधीही अनेकदा झालं आहे. तिथं चित्रपटांमध्ये पौराणिक पात्र साकारून अभिनेत्यांना देवत्व प्राप्त झालं होतं. त्यामुळे मतदार आपल्या हिरोला देव म्हणून निवडून देतात. याची अनेक उदाहरणं आहेत - NTR, MGR, कर्नाटकमध्ये राजकुमार नावाचे एक नट होते.

"असं काही महाराष्ट्रात आजवर झालेलं नाही, पण शिवसेना त्या पद्धतीने आपला प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न करतेय," असं देसाई म्हणाले.

याबद्दल चेन्नईस्थित ज्येष्ठ पत्रकार कल्याण अरुण सांगतात की आजही तामिळनाडूमध्ये चित्रपटांमधून मोठी राजकीय विधानं केली जातात.

"सुरुवातीच्या काळात पेरियार, त्यानंतर करुणानिधी यांनी आपल्या चित्रपटांसाठीच्या लिखाणातून राजकीय संदेश देण्याचंच काम केलं. M.G. रामचंद्रन आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बाळासाहेबाच्या जीवनपट 'ठाकरे' शुक्रवारी देशभरात प्रदर्शित होतोय. नवाजुद्दीन सिद्दिकी यात बाळासाहेबांच्या पात्रात दिसणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ठाण्यातील रेती बंदरच्या काठावर मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह ठाणे पोलिसांना सापडला. मनसुख हिरेन यांच्या मृत्यूमुळे मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर सापडलेल्या स्फोटकांचं प्रकरण अत्यंत गूढ बनलं आहे.

याप्रकरणी देवेंद्र फडणवीस यांनी गंभीर आरोप केले आहेत. या प्रकरणाशी सचिन वाझे यांचे काही संबंध आहेत की हा फक्त योगायोग आहे, असा प्रश्न देवेंद्र फडणवीस यांनी विचारला होता.

याबद्दल माध्यमांशी शनिवारी (6 मार्च) बोलताना म्हटलं की, मनसुख हिरेन यांच्या पोस्टमार्टमचा रिपोर्ट येणार आहे. हिरेन यांच्या मृतदेहावर कोणत्यापी प्रकारच्या जखमा नाहीत, असं सांगण्यात आलं होतं. पण नेमकं काय ते पोस्टमार्टम रिपोर्ट आल्यानंतरच कळेल. मीसुद्धा मृतदेह मिळाल्यानंतर चार-साडेचार तासांनीच गेलो होतो. याशिवाय इतर कोणतीही माहिती माझ्याकडे नाही. इतर कुणी काय बोललं याबद्दलही मला माहिती नाही.

मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकांनी भरलेली गाडी मिळाल्यानंतर पहिल्यांदा तुम्ही तिथे गेला होता. यात तुमची भूमिका काय, असा प्रश्न विरोधी पक्षांनी उपस्थित केला आहे. त्याबद्दल तुमचं काय म्हणणं आहे, असा प्रश्न विचारल्यानंतर वाझे यांनी याप्रकरणी काहीही बोलायला नकार दिला.

राजकीय विषयावर मी काय बोलणार, असं सचिन वाझेंनी म्हटलं.

मृतदेह खाडीतून असा काढला बाहेर

पोलिसांच्या माहितीनुसार, मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह खाडीत 50-60 फूट आत मातीत रूतला होता. क्रेनच्या मदतीने मृतदेह काढण्यात आला.

"मृतदेहावर खूप माती लागली होती. शरीरात पाणी आणि माती गेल्याचा संशय आहे. मृतदेहाच्या चेहऱ्यावर कानटोपीसारखं मास्क होतं. त्यात 3-4 रुमाल होते. हे रुमाल पोलिसांनी जप्त केले आहेत," अशीही माहिती पोलिसांनी दिली.

फॉरेन्सिक रिपोर्ट अजून मिळालेला नाही. मृतदेह पाण्यासोबत वाहून आल्याचा पोलिसांना संशय आहे.

डॉक्टरांनी काय माहिती दिली?

ठाण्यातील शिवाजी रुग्णालयाचे अधिष्ठाता डॉ. भीमराव जाधव यांच्या माहितीनुसार, "मनसुख हिरेन यांचा व्हिसेरा कलिना फॅारेंन्सिक लॅबला पाठवण्यात येणार आहे. केमिकल अॅनालेसिस केल्यानंतर मृत्यूचं कारण स्पष्ट होईल."

"मृतदेह शुक्रवारी दुपारी 1.30 वाजता रुग्णालयात आणला होता. संध्याकाळी पोस्टमार्टम करण्यात आलं. पोस्टमार्टम करण्यासाठी चार जणांची टीम बनवण्यात आली होती. ही टीम पोलिसांना प्राथमिक रिपोर्ट सूपूर्द करेल," अशीही माहिती त्यांनी दिली.

मनसुख हिरेन यांचा मृत्यू झाल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्योजक मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील घराबाहेर 25 फेब्रुवारी 2021 जिलेटीनच्या कांड्या असलेली स्कॉर्पिओ गाडी सापडली. या गाडीचे मालक मनसुख हिरेन यांचा मृतदेह काल (5 मार्च 2021) ठाण्यात सापडला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डाँगुआन रेल्वे स्टेशनच्या कर्मचाऱ्यांना धक्काच बसला जेव्हा त्यांना सामान तपासणाऱ्या एक्स रे मशीनमध्ये एक मानवी आकृती दिसली.

एका ऑनलाईन व्हीडिओत ही विचित्र घटना कैद झाली आहे. ही घटना घडली चिनी नववर्षाच्या दिवशी. चंद्रावर आधारित असणाऱ्या चिनी कॅलेंडरनुसार रविवारी नववर्षाचा पहिला दिवस होता. नववर्ष असल्याने डाँगुआन स्टेशनवर बरीच गर्दी होती.

आपली पर्स या गर्दीत हरवून जाईल या भीतीने ही महिला सुरक्षेसाठी असलेल्या एक्स-रे मशीनच्या सरकत्या पट्ट्यावरून पर्समागोमाग स्वतः घुसली. बाहेर आल्यावर त्या महिलेने आपली पर्स तपासली आणि ती निघून गेली.

या वेळच्या एक्स-रे मध्ये ती तिच्या पर्सच्या मागे गुडघ्यांवर बसलेली दिसत आहे. अगदी तिच्या हाय-हील सॅण्डल्ससकट.

महिलेला आपल्या पर्सची इतकी का काळजी होती याचं काही ठोस उत्तर मिळू शकलं नाही पण चिनी नववर्षाच्या वेळेस अनेक लोक मोठी रक्कम सोबत घेऊन प्रवास करतात.

पिअर व्हीडिओकडून आलेल्या दृश्यांमध्ये ही महिला आपली सामानाची मोठी बॅग सरकत्या पट्ट्यावर ठेवताना दिसते. पण हातातली पर्स ती ठेवत नाही. नंतर तिने बाहेर लावलेल्या स्कॅनरमधून जायचा प्रयत्न केला, पण तिने तिची पर्स हातात ठेवल्याने तिला जाऊ दिलं नाही.

पर्स आपल्यापासून दूर ठेवणं तिला कदाचित मंजूर नसावं, त्यामुळे पर्ससोबत आपणही एक्स-रे मशीनमध्ये शिरण्याची अभिनव शक्कल तिने शोधून काढली.

काहीही दुखापत न होता ती महिला जेव्हा मशीनच्या दुसऱ्या बाजून बाहेर निघाली तेव्हा तिथे असलेल्या एकमेव सुरक्षा रक्षकाला हसू आवरत नव्हतं.

या घटनेनंतर डाँगुआन रेल्वे स्टेशनच्या प्रशासनाने प्रवाशांना एक्स-रे मशीनमध्ये न शिरण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. एक्स-रे मशीनचा किरणोत्सर्ग आरोग्यासाठी धोकादायक असल्याचं प्रशासनानं सांगितल्याचं स्थानिक माध्यमांनी म्हटलं आहे.

16 फेब्रुवारीला असणऱ्या चिनी नवर्षासाठी प्रवास करण्याऱ्या 3 कोटी 90 लाख प्रवाशांपैकी ही महिला एक होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुमच्या बॅग किंवा पर्स चोरीला जायची भीती वाटते? मग या चीनी महिलेबद्दल तुम्ही वाचलंच पाहिजे. आपल्या पर्सच्या प्रेमापोटी ती चक्क एक्स-रे मशीनमध्ये शिरली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डायना

प्रसारमाध्यमांनी डायना यांना टीकेचं लक्ष्य केलं होतं. प्रिन्स विल्यम आणि डायना यांच्या मागे प्रसारमाध्यमांचा ससेमिरा असे.

डायना जिथे जात असत तिथे पत्रकार आणि छायाचित्रकारांचा ताफा मागोमाग येत असे.

डायना यांचा मृत्यू ज्या पद्धतीने झाला त्यामुळे प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मर्कल यांच्यासाठी प्रसारमाध्यमांची भूमिका या घटनेनिहाय आहे.

डायना यांचा मृत्यू पॅरिस इथे रस्ते अपघातात 31 ऑगस्ट 1997 रोजी झाला. पापराझींचा ताफा मोटारसायकलवरून त्यांचा पाठलाग करत होता. ड्रायव्हर हेन्री पॉल यांनी मद्यपान केल्याचं स्पष्ट झालं.

प्रिन्स हॅरी त्यावेळी बारा वर्षांचे होते. 2017 मध्ये बीबीसीच्या एका डॉक्युमेंट्रीमध्ये प्रिन्स हॅरी यांनी त्या दु:खाचं वर्णन केलं होतं. ते म्हणतात, "आयुष्यात तो धक्का पचवणं सगळ्यांत अवघड आहे. जे लोक मोटारसायकलवरून तिचा पाठलाग करत होते, त्याच लोकांनी अपघातानंतर ती मागे अपघातग्रस्त होऊन बसलेल्या स्थितीत असताना फोटो काढले."

काय झालं होतं त्यादिवशी?

डायना यांनी त्यांचा शेवटचा दिवस त्यांचे पार्टनर डोडी अल फायद यांच्या बोटीवर व्यतीत केला होता. बोटीच्या वरच्या भागात त्यांचं वास्तव्य होतं. न्याहरीला त्यांनी ताज्या जॅमबरोबर क्रोएसाँही खाल्लं.

त्याबरोबर त्यांनी भरपूर दूध घातलेली कॉफी बनवली. साडेअकराच्या सुमारास त्यांनी बोट सोडली. कारण त्यांना डोडी यांच्या वैयक्तिक विमानाने पॅरिसला जायचं होतं. त्यांच्याबरोबर डोडी यांचा बटलर आणि मालिश करणारा होता. कारण डोडी यांच्या पाठीचं दुखणं बळावलं होतं.

त्यादिवशी डोडी यांच्या कॅलेंडरमध्ये एकच गोष्ट दिसते आहे. संध्याकाळी साडेसहा वाजता त्यांना आपल्या वडिलांच्या रिट्स हॉटेलजवळच्या एका ज्वेलरच्या दुकानातून अंगठी घ्यायची होती. संध्याकाळी ते दोघे रिट्झ हॉटेलला पोहोचले. डायना केशरचनेसाठी सलूनमध्ये गेल्या. डोडी ज्वेलरला भेटण्यासाठी गेले.

डायना

प्रसिद्ध पत्रकार क्रिस्तोफर अँडरसन यांनी 'द डे डायना डाईड' या पुस्तकात लिहिलं आहे. सुरुवातीला ते दोघे पॅरिसमधल्या शे बेनॉय या रेस्टॉरंटमध्ये गेले. मात्र तिथे फोटोग्राफरचा जत्था बघून हॉटेल् रिट्झच्याच डायनिंग रुममध्ये आले. डायना यांनी तिथे व्हेजेटेबल टेंपुरा ऑर्डर केलं तर डोडी यांनी ग्रिल्ड टरबोट मच्छी मागवली.

ऑर्डर करताक्षणी त्यांना अस्वस्थ वाटू लागलं. कारण अनेक नजरा त्यांच्यादिशेनेच रोखल्या गेल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. त्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डायना या जगातील प्रसिद्ध स्त्रियांपैकी एक होत्या. त्यांचं चॅरिटीचं काम आणि वैयक्तिक आयुष्य या दोन्हीची सतत चर्चा असे. ही चर्चा नेहमीच सकारात्मक असे असं म्हणता येणार नाही, असं शाही राजघराण्याच्या लेखिका केटी निकोल यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डायबेटिस

मुंबईच्या केईएम रुग्णालयाचे डायबेटोलॉजिस्ट डॉ. व्यंकटेश शिवणे सांगतात, "कोरोना संसर्गामुळे नव्याने मधुमेह होण्याचं प्रमाण 10  टक्क्यांपेक्षा कमी आहे. मात्र, ही काळजी करण्यासारखी गोष्ट नक्कीच आहे."

मधुमेह, उच्च रक्तदाबाने ग्रस्त रुग्णांना, कोरोनासंसर्गाचा धोका अधिक असतो. पण, कोरोनाव्हायरस नव्याने होणाऱ्या मधुमेहासाठी कारणीभूत असल्याचे पुरावे तज्ज्ञांना मिळाले आहेत. कोव्हिड-19 संसर्गामुळे नव्याने होणाऱ्या मधुमेहावर जगभरात संशोधन सुरू आहे.

कोरोनाचा संसर्ग झाल्यावर शुगर का वाढते?

कोरोनासंसर्गामुळे मधुमेह का होतो? याची कारण जाणून घेण्याआधी आपल्याला, कोरोनाबाधितांची शुगर का वाढते? याची तीन प्रमुख कारणं समजावून घ्यावी लागतील.

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार,

कोरोनासंसर्गामुळे नव्याने मधुमेह होण्याचा धोका आहे?

कोरोनाग्रस्तांवर उपचार करणारे डॉक्टर म्हणतात, गेल्यावर्षभरात कोव्हिमुळे नव्याने मधुमेहाचा त्रास सुरू झालेले अनेक रुग्ण आढळून आले आहेत. कोरोनासंसर्गामुळे नव्याने मधुमेह कसा होतो याबाबत डॉ. व्यंकटेश शिवणे माहिती देतात.

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, स्वादुपिंडात तयार होणारं इन्शुलिन शरीरातील साखरेवर नियंत्रणाचं काम करतं. पण, इन्शुलिनचं उत्पादन कमी झाल्याने शुगर वाढते. या यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी रुग्णांना बाहेरून इन्शुलिन किंवा औषध द्यावी लागतात.

बॉम्बे हॉस्पिटलचे कन्संटंट डायबेटोलॉजिस्ट डॉ. राहुल बक्षी नव्याने मधुमेहाचं निदान होण्याची तीन कारणं सांगतात,

फोर्टिस रुग्णालयाच्या एन्डोक्रायनोलॉजिस्ट (अंत:स्रावी तज्ज्ञ) डॉ. श्वेता बुद्याल सांगतात, "कोरोनामुळे मधुमेह होत असल्याचं समोर आलंय. स्वादुपिंडात इन्शुलिन उत्पादन करणाऱ्या पेशींवर व्हायरसच्या थेट परिणामामुळे हे होऊ शकतं."

"कोव्हिडमुक्त झाल्यानंतर नव्याने मधुमेहाचा त्रास सुरू झालेले 1-2 रुग्ण दर आठवड्याला रुग्णालयात येतात," असं त्या पुढे सांगतात.

तर, एनडीटीव्ही वृत्तवाहिनीशी बोलताना वरिष्ठ डायबेटोलॉजिस्ट डॉ. व्ही. मोहन म्हणतात, "संशोधनात कोरोना व्हायरस स्वादुपिंडाच्या बीटा सेल्समध्ये आढळून आलाय. व्हायरस पेशींवर हल्ला करतो."

"कोव्हिडमुळे मला सुरू झाला मधुमेहाचा त्रास"

खासगी कंपनीत काम करणारे 37 वर्षीय नितीन पराडकर (नाव बदललेलं) यांना कोव्हिडमुळे मधुमेहाचा त्रास सुरू झालाय.

साखरेची चाचणी

ते सांगतात, "मला मध्यम स्वरूपाचा संसर्ग होता. उपचारात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनो व्हायरस संसर्गातील एक धक्कादायक गोष्ट तज्ज्ञांना आढळून आलीय. कोरोना संसर्गामुळे धडधाकट आणि मधुमेह नसलेल्यांनाही, डायबिटीसचं निदान होत असल्याचं स्पष्ट झालंय. डॉक्टर याला "कोव्हिड-19 मुळे झालेला मधुमेह," असं म्हणतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डायबेटिस

या आजारांनी ग्रस्त रुग्णांना कोरोना विषाणूचा संसर्ग झाला, तर मृत्यूचं प्रमाण जास्त आहे. तज्ज्ञांच्या मते, शरीरातील सारखेच्या प्रमाणावर नसलेल्या नियंत्रणामुळे गुंतागुंत होण्याची शक्यता जास्त असते.

राज्य सरकारच्या माहितीनुसार, मधुमेह आणि उच्चरक्तदाबाने सर्वात जास्त कोरोनाबाधितांचे मृत्यू नोंदवण्यात आले. याचा अर्थ स्पष्ट आहे की, मधुमेहाने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला कोरोनाचा धोका अधिक आहे.

मात्र, सर्वच मधुमेहींना कोरोनाचा धोका जास्त का आहे? मधुमेह असलेल्या व्यक्तींचा कोरोनामुळे मृत्यू होण्यामागे कारणं काय? मधुमेह असलेल्यांना कोरोनाची लागण झाल्यास काय गुंतागुंत निर्माण होते? याची माहिती घेण्याचा आम्ही घेण्याचा प्रयत्न केला.

कोरोनाग्रस्त मधुमेहींच्या मृत्यूमागची कारणं

औरंगाबादमधील डॉ. अर्चना सारडा डायबेटोलॉजिस्ट आहेत. डॉ. सारडा गेल्या काही वर्षांपासून टाईप-1 मधुमेहाने ग्रस्त 600 लहान मुलांची काळजी घेत आहेत.

डॉ. अर्चना सारडा यांच्या माहितीनुसार,

ही कोव्हिड-19 विषाणूचा संसर्ग झालेल्या डायबेटिसग्रस्त रुग्णांच्या मृत्यूमागची प्रमुख कारणं आहेत.

शुगर कंट्रोल महत्त्वाचा

डायबेटिस असलेल्या व्यक्तीला जर कोरोना विषाणूचा संसर्ग झाला, तर प्रत्येक रुग्णाचा मृत्यू होतो का? याबाबत डॉ. सारडा सांगतात, "लोकांमध्ये खूप गैरसमज आहेत. डायबेटिस असलेल्या आणि कोरोना विषाणूचा संसर्ग झालेल्या प्रत्येक रुग्णाचा मृत्यू होतो असं नाही. रुग्णाचा डायबेटिस योग्य पद्धतीने कंट्रोलमध्ये असला तर रुग्ण बरे होतात. माझ्याकडे उपचार घेत असलेले तीन डायबेटिसग्रस्त रुग्ण, ज्यांना कोरोनाची बाधा झाली होती, ते बरे होऊन घरी गेले."

डॉ. सारडा यांच्या माहितीनुसार, मधुमेहाने ग्रस्त असलेल्या रुग्णांमध्ये इंन्फेक्शन खूप जास्त प्रमाणात पसरतं. व्हायरसला प्रतिकार करण्यासाठी शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी पडते. डायबेटिस खूप जास्त असला तर अग्रेसिव्ह ट्रीटमेंट करावी लागते. पण, मृत्यूचं प्रमाणही जास्त आहे. डायबेटिस नियंत्रणात नसेल तर धोका जास्त असतो.

मधुमेहींनी काय काळजी घ्यावी?

 इंटरनॅशनल डायबेटिस फेडरेशनने दिलेल्या माहितीनुसार,

सकस आहार

औरंगाबादच्या मेडिकल कॉलेजमधील कम्युनिटी मेडिसिन विभागाचे डॉ. जगन्नाथ दीक्षित राज्य सरकारच्या फाईट ओबेसिटी कॅम्पेन'चे ब्रॅन्ड अॅम्बेसेडर आहेत.

बीबीसीशी बोलताना डॉ. दीक्षित यांनी म्हटलं, "मधुमेहींनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूमागे सर्वात महत्त्वाचं कारण ठरलंय ते को-मॉर्बिडिटी. सामान्यांच्या शब्दात सांगायचं झालं तर, को-मॉर्बिडिटी म्हणजे ज्या व्यक्तीला मधुमेह, उच्चरक्तदाब, हृदयरोग आणि किडनी विकार यासारखे आजार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डावखुरी आक्रमक फलंदाजी, जोडीला फिरकी गोलंदाजी, चपळ क्षेत्ररक्षण आणि सहज हार न मानण्याची वृत्ती यामुळं युवराजनं गेल्या दोन दशकांत क्रिकेटच्या मैदानात, विशेषतः मर्यादित षटकांच्या खेळात आपला वेगळा ठसा उमटवला आहे.

युवराजची कामगिरी स्वप्नवत वाटत असली तरी त्याची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधली वाटचाल खडतर ठरली. चढ-उतारांनी भरलेल्या या प्रवासात त्यानं क्रिकेट चाहत्यांना दिलेल्या पाच अविस्मरणीय क्षणांचा हा आढावा.

1. अंडर-19 वर्ल्डकपचा मालिकावीर

युवराजचं नाव पहिल्यांदा चर्चेत आलं 2000 साली. त्या वर्षी भारतानं पहिल्यांदाच अंडर-19 वर्ल्ड कप जिंकला होता. श्रीलंकेत झालेल्या त्या स्पर्धेत मोहम्मद कैफच्या नेत्तृत्त्वाखाली खेळताना युवराज मालिकावीर ठरला होता. आठ सामन्यांत 203 धावा आणि 12 विकेट्स अशी अष्टपैलू कामगिरी युवराजनं बजावली होती. त्या कामगिरीनं युवराजसाठी भारतीय संघाचं दारही उघडलं. त्याला 2000 सालीच केनियात झालेल्या आयसीसी नॉक आऊट ट्रॉफीमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली आणि भारतीय क्रिकेटमधल्या युवराज-पर्वाची सुरूवात झाली.

2. लॉर्डसवरचा ऐतिहासिक विजय

2002 साली इंग्लंडमध्ये झालेल्या नॅटवेस्ट मालिकेमध्ये युवराजच्या कारकिर्दीला खरी झळाळी चढली. सौरव गांगुलीच्या नेतृत्वाखाली भारतानं ती मालिका जिंकली होती. लॉर्ड्सवर झालेल्या फायनलमध्ये भारतानं 326 धावांच्या लक्ष्याचा यशस्वी पाठलाग केला होता. त्यावेळी युवराजनं मोहम्मद कैफच्या साथीनं 121 धावांची भागीदारी रचून भारताचा विजय निश्चित केला.

 त्या विजयानंतर गांगुलीनं लॉर्ड्सच्या बाल्कनीत शर्ट काढून सेलिब्रेशन केलं होतं.

3. एका षटकात सहा षटकार

2007 साली भारतानं पहिलावहिला टी20 विश्वचषक जिंकला, त्यातही युवराजनं महत्त्वाचं योगदान दिलं. त्या स्पर्धेतच इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात युवराजनं एकाच षटकात सलग सहा चेंडूंवर सहा षटकार ठोकण्याचा पराक्रम गाजवला होता.

4. विश्वचषक विजयाचा शिल्पकार

2007नंतर युवराजच्या कामगिरीत सातत्यानं चढउतार पाहायला मिळाले. खराब कामगिरीमुळं त्याला आशिया चषकातून वगळण्यातही आलं होतं. पण 2011 साली भारतात झालेल्या वन डे विश्वचषकात त्यानं पुन्हा उसळी मारली आणि भारताच्या विजयात निर्णायक भूमिका बजावली.

ती स्पर्धा युवराजसाठी एखाद्या सुंदर स्वप्नासारखीच ठरली होती. त्या स्पर्धेत युवराजनं 9 सामन्यांत 362 धावांची लूट केली होती आणि 15 विकेट्स काढल्या होत्या. त्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युवराज सिंगनं आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केल्यामुळं एका महान कारकिर्दीची अखेर झाली आहे, असं म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. भारतीय क्रिकेटला एकविसाव्या शतकात घेऊन जाणाऱ्या पिढीचा क्रिकेटर म्हणूनही जाणकार त्याचा अनेकदा उल्लेख करतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डावीकडून नितिन राठोड आणि संजय राजपूत

संजय राजपूत आणि नितीन शंकर राठोड अशी त्यांची नावं आहेत.

49 वर्षांचे संजय रजपूत हे मलकापूरचे राहाणारे आहेत. तर 36 वर्षांचे नितीन शंकर राठोड लोणार तालुक्यातल्या चोरपांग्राचे रहिवासी आहेत.

संजय राजपूत CRPFच्या बटालियन 115चे जवान होते. 1996मध्ये म्हणजेच वयाच्या 23व्या वर्षी ते CRPFमध्ये दाखल झाले होते. 20 वर्षं नोकरी केल्यानंतर अतिरिक्त पाच वर्षे त्यांनी वाढवून घेतली होती. 1996 मध्ये त्यांची पहिली पोस्टिंग त्रिपुरात झाली होती.

संजय यांना 2 मुलं आहेत. जय 12 वर्षांचा तर शुभम 11 वर्षांचा आहे. त्यांना एकूण भाऊ 3 आणि 1 बहीण आहे. एका भावाचा अपघातात मृत्यू झाला. आई जिजाबाई 78 मलाकपूर येथे वास्तव्यास आहे.

संजय यांचं प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण मलकापूरमधल्या नूतन विद्यालयात झालं तर बारावीपर्यंतचं शिक्षण त्यांनी जनता कॉलेजमध्ये पूर्ण केलं.

त्यांच्या मृत्यूच्या बातमीनंतर मलकापूर शहरावर शोककळा पसरली आहे.

एक आठवड्यापूर्वीच आले होते घरी

10 फेब्रुवारीला संजय राजपूत मलकापूरवरून त्यांची आई, कुटुंबिय आणि मित्रांची भेट घेऊन नागपूरमार्गे 4-5 दिवसांच्या सुट्या संपवून जम्मूकडे रवाना झाले होते. त्यांची ही शेवटची भेट ठरली.

नितीन शंकर राठोड हे CFPR च्या तीन बटालियनमध्ये 2006ला दाखल झाले होते. आसाममध्ये त्यांचं पहिलं पोस्टिंग झालं होतं. त्याचं प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण इथल्याच आश्रमशाळेत झालं होतं.

शेतकरी कुटुंबात जन्मलेल्या नितीन यांच्याकडे दीड एकर शेती आहे. त्याच्या पश्चात पत्नी, एक मुलगा आणि मुलगी तसंच आई-वडील आणि एक लहान भाऊ असा परिवार आहे.

खेळ, व्यायाम करणं याबरोबरच गावातील तरुणांना देशसेवेसाठी प्रवृत्त करण्याचं काम नितीन सुट्टीवर आल्यावर करायचे. ते गावकऱ्यांशी अगदी प्रेमाने वागायचे, असं त्यांचे मित्र सांगतात.

50 दिवसाच्या सुट्ट्यांवर आलेले नितीन 4 दिवसांपूर्वी म्हणजे 11 फेब्रुवारीला ड्युटीवर रुजू झाले होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जम्मू-काश्मीरमधल्या पुलवामात झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात बुलडाण्याच्या 2 जवानांना प्राण गमावावे लागले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डावीकडून शरद जाधव, महेश साबळे, अंकुर जैन आणि स्वप्नील चव्हाण

"आम्ही नाईट शिफ्टचे कर्मचारी सकाळच्या बुलेटीनचं काम करत होतो. 12.15 ला गोंधळाचा आवाज आला. पण त्या भागात पार्ट्या नेहमीच होत असल्यानं आम्हाला हा गोंधळ त्याचाच आवाज वाटला."

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

"पण 12.25ला धावपळ सुरू झाली. आम्हाला मुख्य दरवाज्यातून बाहेर पडता आलं नाही, कारण वरून आगीचे गोळे पडत होते. त्यामुळे आम्ही आपत्कालीन दरवाज्यातून बाहेर पडलो. पुढच्या भागात आलो तर रूफटॉप हॉटेलचं छत खाली पडलं. ते माझ्या बाईकवरच पडलं."

ही घटना घडली तेव्ह बीबीसी गुजरातीचे संपादक अंकुर जैन कमला मिल्सच्या याच इमारतीत असलेल्या वन अबाव्हमध्ये होते. त्यांनी सांगितलेला हा अनुभव :

"काही मित्र आणि बहिणीसोबत एक मस्त संध्याकाळ घालवायला मी इथे आलो होतो. पण ही रात्र अचानक अशी भयावह होईल, असं वाटलं नव्हतं."

"आम्ही वन अबाव्ह रेस्टॉरेंटमध्ये होतो जेव्हा कुणीतरी ओरडलं, "पळा, पळा. आग लागलीये!"

"काही सेकंदात तिथे धावपळ सुरू झाली आणि काही कळायच्या आतच आगीने अख्खा परिसर वेढला गेला."

"कमला मिल्स मुंबईतलं एक प्रशस्त आणि महागड्या हॉटेल्सचं ठिकाण आहे. पण इथली सुरक्षा व्यवस्था फारच कुचकामी होती. आपत्कालीन व्यवस्था तर तिथे अजिबातच नाही."

"फायर एक्झिटच्याच मार्गावर प्रथम आग लागली. आम्ही कसं तरी बाहेर निघालो, पण सर्वांचं नशीब चांगलं नव्हतं."

"आम्ही धडपड करत पायऱ्यांवरून खाली उतरत असतानाच वर रूफटॉपवरून काही स्फोटांचा आवाज ऐकू येत होता... बापरे! भयानक होता तो अनुभव!"

"या हॉटेलकडे परवाना होता की नाही, कुणास ठाऊक. पण अशा हॉटेलना परवाना मिळतो तरी कसा, हे नवलच!"

रात्री आग लागली त्या क्षणी घटनास्थळी TV 9 चे वार्ताहर शरद जाधव होते. बीबीसी मराठीला त्यांनी सांगितलं :

"आग लागल्याचं पहिल्यांदा ऐकलं तेव्हा कुतूहलापायी आम्ही बाहेर आलो. पण आमचं प्रवेशद्वार बंद करण्यात आलं होतं. म्हणून आम्ही बाहेर येऊ शकत नव्हतो."

"मग आम्ही लगेच ओरडत खाली गेलो. नाईट शिफ्टमध्ये आमच्याबरोबर काम करणाऱ्या सहकाऱ्यांना आम्ही तत्काळ बाहेर काढलं. आणि तेवढ्यातच हे मोठं छत खाली पडलं."

TV9 चे वार्ताहर शरद जाधव

"म्हणजे थोडा जरी उशीर झाला असता, पाच-दहा मिनिटं तर कदाचित ना आम्ही बाहेर येऊ शकलो नसतो ना वाचलो असतो."

"आणि बाहेर आल्यावर पाहिलं, हे छत जळत होतं. 10-15 मिनिटात अग्निशमन दलाचे बंब आले आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईच्या लोअर परळ भागातल्या गुरुवारी मध्यरात्रीनंतर एका हॉटेलला लागलेल्या भीषण आगीत 14 जण ठार झाले. पण काही जण नशीबाने बचावले. काय पाहिलं त्यांनी?

ज्या बिल्डिंगच्या गच्ची वर  आग लागली तिथंच 'TV 9' या मराठी या वाहिनीचं कार्यालय होतं. तिथं आउटपूट डेस्कवर असलेले पत्रकार स्वप्नील चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीला आपला अनुभव सांगितला :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डावे-काँग्रेस यांची युती कोणाला त्रासदायक?

एका बाजूला भाजपचे राष्ट्रीय नेते सातत्याने पश्चिम बंगालचे दौरे करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला तृणमूल काँग्रेसही भाजपला तोडीसतोड प्रत्युत्तर देण्याच्या प्रयत्नात आहे.

दरम्यान, काँग्रेस आणि डाव्या पक्षांनी आगामी विधानसभा निवडणुकांसाठी युतीची घोषणा केली आहे.

या युतीला काँग्रेसश्रेष्ठींनी मंजुरी दिली आहे, असं ट्वीटही काँग्रेस नेते अधीर रंजन चौधरी यांनी केलं होतं.

त्यामुळे पश्चिम बंगालमधील आगामी विधानसभा निवडणुकीचा सामना तृणमूल काँग्रेस, भाजप आणि डावे-काँग्रेस युती यांच्यात होणार आहे.

पश्चिम बंगालमध्ये डावे पक्ष आणि काँग्रेस पहिल्यांदाच एकत्र येत आहेत, असं नाही. यापूर्वी 2016 सालच्या विधानसभा निवडणुकांवेळीही हे दोन पक्ष एकत्र लढले होते. परंतु, 2019 सालच्या लोकसभा निवडणुकांवेळी त्यांनी वेगळे मार्ग चोखाळले. आता 2021 सालच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये ते पुन्हा हातमिळवणी करत आहेत.

या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस व डावे पक्ष यांचं एकत्र येण्याचं व फारकत घेण्याचं राजकारण आणि तत्संबंधीच्या व्यूहरचना समजून घेणं गरजेचं आहे.

डावे-काँग्रेस यांची युती कोणाला त्रासदायक?

तृणमूल काँग्रेस 2011 साली राज्यात सत्तेवर आला, त्याआधी पश्चिम बंगाल हा डाव्या पक्षांचा बालेकिल्ला मानला जात होता. परंतु, हळूहळू त्यांचा पाठिंबा इतका कमी होत गेला की विधानसभेतील प्रमुख विरोधी पक्षाचं स्थानही डाव्या आघाडीला मिळवता आलं नाही. आता तर त्यांना स्वतःच्या अस्तित्वासाठी लढावं लागतं आहे.

पश्चिम बंगालमधील राजकारणाचे तज्ज्ञ असलेले ज्येष्ठ पत्रकार जयंतो घोषाल म्हणतात, "बंगालमध्ये सध्या काँग्रेस आणि डावे प्रमुख विरोधी पक्ष आहेत. ममता बॅनर्जींचा तृणमूल काँग्रेस पक्ष प्रस्थापितविरोधी लाटेला सामोरा जातो आहे. त्यांच्याशी हातमिळवणी करून युती केली असती तर कदाचित काँग्रेस व डावे यांचं राजकीय अस्तित्व पूर्णच संपुष्टात आलं असतं. याच कारणामुळे या दोन पक्षांनी युती करून तृणमूलला आव्हान देणं रास्त मानलेलं आहे."

पश्चिम बंगालमधलं दृश्य

ते पुढे म्हणतात, "परंतु, आपला मुख्य प्रतिस्पर्धी भाजप आहे की तृणमूल काँग्रेस, हे ठरवण्याचं सर्वांत मोठं आव्हान काँग्रेस-डावे युतीसमोर आहे."

सध्या तरी ही युती भाजप व तृणमूल या दोन्ही पक्षांपासून समान अंतर राखून वाटचाल करण्यासाठी डावपेच लढवते आहे. परंतु, त्यांच्या या डावपेचांनी तृणमूलचं नुकसान होईल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पश्चिम बंगालमध्ये विधानसभा निवडणुकीचे पडघम वाजू लागले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डाव्या विचारांचे वरवरा राव, वकील सुधा भारद्वाज, मानवाधिकार कार्यकर्ते अरुण फरेरा, गौतम नवलखा आणि व्हर्नोन गोन्साल्व्हिस यांचा समावेश आहे. या सर्वांवर भीमा-कोरेगाव इथे हिंसा भडकावल्याचा आरोप आहे. सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशानंतर या पाचही कार्यकर्त्यांना, पुढील सुनावणीपर्यंत म्हणजे 6 सप्टेंबरपर्यंत नजरकैदेत ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

अटक केलेले सर्वजण मानवाधिकार आणि इतर मुद्द्यांवरून सरकारवर टीका करत आले आहेत.

गेल्या वर्षी 31 डिसेंबर रोजी पुण्यात एका परिषदेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. त्या परिषदेनंतर भीमा कोरेगावमध्ये झालेल्या हिंसेत एका व्यक्तीचा मृत्यूचा झाला होता.

त्यानंतर वेगवेगळ्या शहरांत धाडसत्र सुरू झालं होतं. तेव्हापासून नजरकैद, सर्च वॉरंट, अटक वॉरंट, ट्रांझिट रिमांड, बेकायदा कृत्य प्रतिबंधक कायदा अशा अनेक संकल्पना समोर आल्या.

काय आहेत या संकल्पनांचा अर्थ? त्यावर एक नजर टाकूया.

नजरकैद

भारतीय कायद्यात नजरकैद याचा उल्लेख नाही. अटक झालेली व्यक्ती घराबाहेर जाऊ नये, एवढाच याचा अर्थ होतो. यामध्ये  व्यक्तीला पुन्हा तुरुंगात डांबलं जात नाही. या कारवाईस स्थानबद्ध करणे असंही म्हटलं जातं.

नजरकैदेत असताना संबंधित व्यक्तीनं कुणाशी बोलावं, कुणाशी नाही यावर बंदी घालण्यात येऊ शकते. त्यांना फक्त घरातील माणसं आणि वकिलासोबत चर्चा करण्याची परवानगी दिली जाऊ शकते.

या व्यक्तींनी आणखी काही गुन्हा करू नये अथवा पुराव्यांमध्ये हस्तक्षेप करू नये यासाठी नरजकैदेचा वापर केला जातो.

सर्च वॉरंट

सर्च वॉरंट म्हणजे एखादी इमारत, गाडी किंवा व्यक्ती यांची झडती घेण्यासाठी मिळालेली कायदेशीर परवानगी.

एखाद्या गुन्ह्याची उकल करण्यासाठी एखादी जागा, व्यक्तीची झडती घेण्यासाठी पोलीस सत्र न्यायालयाची परवानगी मागू शकतात.

तपाससंस्था संशय किंवा विश्वासार्ह माहितीच्या आधारे भारतीय गुन्हे दंड संहिता 1973च्या 91, 92, 93 या कलमांच्या अंतर्गत सर्च वॉरंटची मागणी करू शकतात.

समजा पोलिसांना त्यांच्या कार्यकक्षेच्या बाहेर झडती घ्यायची असेल तर त्यांना स्थानिक पोलिसांचीही मदत घ्यावी लागते. स्थानिक पोलीसांना पोलीस स्थानकाच्या डायरीत तशी नोंद करावी लागते.

शोधमोहिमेत पोलीस कोणत्याही वस्तूची झडती घेऊ शकतात. त्यांना त्या वस्तू संशयास्पद वाटल्या तर दोन साक्षीदारांच्या साक्षीने त्या वस्तूंची नोंद जप्त केलेल्या वस्तूंच्या यादीत करणं अत्यावश्यक असतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुणे पोलिसांनी अटक केलेल्या पाच मानवी हक्क कार्यकर्त्यांना नजरकैदेत ठेवण्याचे आदेश सुप्रीम कोर्टानं दिले. त्यानिमित्तानं चर्चेत आलेल्या या शब्दांचे हे आहेत अर्थ.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डाव्या विचाराचे कवी वरवरा राव, वकील सुधा भारद्वाज, अरुण फरेरा, गौतम नवलखा, व्हर्नोन गोन्सालविस या कार्यकर्त्यांच्या संदर्भात हा आदेश दिला आहे.

बुधवारी इतिहासकार रोमिला थापर आणि चार अन्य लोकांच्या याचिकेवर सुनावणी करताना सुप्रीम कोर्टाने महाराष्ट्र सरकारला नोटीस दिली आहे. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी सहा सप्टेंबर रोजी होणार आहे.

मंगळवारी पोलिसांनी पाच मानवाधिकार कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेतले होते. त्यांच्यापैकी एकाला न्यायालयाच्या आदेशानंतर नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं.

पुणे पोलिसांनी आनंद तेलतुंबडे यांच्या घराचीही झडती घेतली.  त्यासंदर्भात आनंद तेलतुंबडे यांच्याशी बीबीसी मराठीनं केलेली बातचीत.

या कार्यकर्त्यांचे वकील म्हणून प्रशांत भूषण यांनी न्यायालयात काम पाहिलं. ते म्हणाले, "जे लोक दुसऱ्यांच्या अधिकारांचा बचाव करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, त्यांना अटक केली जात आहे. हे दुर्दैवी आहे. त्यांचं तोंड बंद करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. हे लोकशाहीसाठी धोकादायक आहे."

ज्येष्ठ वकील वृंदा ग्रोवर यांनी सांगितलं की न्या. चंद्रचूड म्हणाले की, "विरोधाचा आवाज हा लोकशाहीसाठी सेफ्टी व्हॉल्व्ह सारखा आहे. जर वाफ योग्य वेळी बाहेर निघाली नाही तर कुकरच फुटण्याची शक्यता आहे."

बेकायदेशीर कृत्य प्रतिबंधक कायदा आणि भारतीय दंड संहितेच्या 153A. 505(1) बी117, 120 (बी) आणि 34 या कलमाअंतर्गत ही कारवाई करण्यात आली आहे.

या प्रकरणाची सुनावणी न्यायमूर्ती ए. एम खानविलकर आणि न्यायमूर्ती डी.वाय. चंद्रचूड यांच्या खंडपीठासमोर झाली.

याचिकाकर्त्यांच्या वतीने अभिषेक मनु सिंघवी, इंदिरा जयसिंग, दुष्यंत दवे, राजीव धवन, संजय हेगडे, अमित भंडारी, प्रशांत भूषण, वृंदा ग्रोवर या वकिलांनी काम पाहिलं

तर, सरकारतर्फे अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता आणि मणिंदर सिंह आणि अन्य वकिलांनी काम पाहिलं.

या कारवाईच्या विरोधात सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली असून दिल्लीतही निदर्शनं झाली. या प्रकरणी मुंबईतही 37 संघटनांनी एकत्रितरित्या मुंबई मराठी पत्रकार संघात पत्रकार परिषद घेऊन त्यांची बाजू मांडली.

... तर त्यांनी जामीन घ्यावा - हंसराज अहिर

पोलिसांचं मनोधैर्य खचेल असं काही करणं योग्य नाही. भीमा कोरेगाव हिंसाचार हा देशावर आणि राज्यघटनेवर मोठा आघात होता. जातीय तणाव वाढवण्याचा कट आता उघड झाला आहे. पोलीस कारवाई करत आहेत. कोर्टातही प्रकरण गेलं आहे. जर त्यांना ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंगळवारी पुणे पोलिसांनी अटक केलेल्या पाचही मानवाधिकार कार्यकर्त्यांना सध्या रिमांड मध्ये न घेण्याचा आणि पुढील सुनावणीपर्यंत नजरकैदेत ठेवण्याचा आदेश सुप्रीम कोर्टाने दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डास चावल्यानं कोरोना होता, असंही काही जणांना वाटतं. तसं सोशल मीडियावर पसरवलंही जातंय. डास चावल्यानं माणूस आजारी पडू शकतो, पण कोरोना व्हायरस होतो, हे खरं नाही.

सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या या दाव्यांची सत्यता बीबीसीनं पडताळली आहे.

हेहीपाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसला रोखण्यासाठी लसूण खाण्यापासून गोमूत्र पिण्यापर्यंत अनेक कथित उपाय सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डासांचं समूळ उच्चाटन करावे का?

डास अनेक रोगांचे वाहक असून, वर्षागणिक लाखो माणसांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरतात. इतकंच नव्हे, तर आता डासांद्वारे पसरणाऱ्या झिका विषाणूंचा संबंध, दक्षिण अमेरिकेतील हजारो नवजात अर्भकांच्या मेंदूत जन्मतःच दोष असण्याशी जोडला जातो आहे. पण यावर डासांचं समूळ उच्चाटन हा उपाय आहे का?

डासांच्या 3500 प्रजाती ज्ञात आहेत. त्यातील बहुतांश मानवाच्या दृष्टीनं निरुपद्रवी आहेत. वनस्पती आणि फळांतील रसावर त्यांची गुजराण चालते.

या ज्ञात प्रजातींपैकी फक्त 6% जातींतील मादी डास माणसाचं रक्त शोषून घेतात. तेही माणसांना त्रास देण्यासाठी नव्हे तर त्यांच्या अंड्यांच्या फलन प्रक्रियेसाठी. यांतील, फक्त अर्ध्याच जाती, मानवी शरीरात रोग निर्माण करणारे परजीवी वाहून नेतात, मात्र या शंभर जातीच माणसाचं जगणं पुरतं कठीण करून टाकतात, हे ही तितकंच खरं.

ग्रीनविच विद्यापीठातील नॅचरल रिसोर्स इन्स्टिट्यूटचे 'फ्रेंसेस हॉक्स म्हणतात', "पृथ्वीवरील अर्ध्या लोकसंख्येला, डास चावल्यामुळे होणाऱ्या रोगांचा धोका आहे. माणसांच्या अपरिमित दुःखाचं डास कारण ठरत आहेत."

धोकादायक डास

एडिस इजिप्ती - डासाच्या या जातीमुळे झिका, येलो फिवर ( पितज्वर), डेंग्यू ताप या रोगांचा फैलाव होतो. यांचा उगम आफ्रिकेत झाला असला तरी जगभरातील उष्ण कटिबंधीय आणि उपउष्ण कटिबंधीय प्रदेशात या प्रजातीचं अस्तित्व दिसतं.

ज्ञात प्रजातींपैकी फक्त ६% जातींतील मादी डास माणसाचे रक्त शोषून घेतात.

एडीस अल्बोपिक्टस - या जातीच्या डासांमुळे पितज्वर (येलो फिवर), डेंग्यू ताप आणि वेस्ट नाईल व्हायरस सारख्या रोगांची लागण होते. या जातीचे डास मुळचे दक्षिण पूर्व आशियातील असले, तरी जगभरातील उष्ण कटिबंधीय आणि उपउष्ण कटिबंधीय प्रदेशात या प्रजातीचं अस्तित्व आहे.

अॅनाफिलीस गॅम्बिई - या डासाच्या जातीचे दुसरे नावच मुळी 'आफ्रिकन मलेरिया डास' असून, रोगाचा प्रचंड प्रमाणात फैलाव करण्याची क्षमता  डासांच्या या प्रजातीत असते.

अविकसित देशांतून, दरवर्षी लाखो माणसे, मलेरिया, डेंग्यूताप, पीतज्वर अशा डासांमुळे होणाऱ्या रोगांनी मृत्यूमुखी पडतात.

काही प्रकारचे डास झिका विषाणूंचा फैलाव करतात. सुरुवातीच्या काळात या विषाणूंमुळे किरकोळ ताप, पुरळ एवढाच त्रास होत असल्याचं माहिती होतं. पण आता, झिका व्हायरसचा गर्भातील बाळावर अनिष्ट परिणाम होण्याची भीती संशोधकांनी व्यक्त केली आहे. ब्राझीलमध्ये नवजात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजच्या घटकेला, माणसाच्या जीवाला सर्वात जास्त आणि अगदी सहज धोका उत्पन्न करू शकेल असा जगातील एकमेव कीटक म्हणजे 'डास' म्हणजेच 'मच्छर'. यावर उपाय म्हणून डासांचे समूळ उच्चाटन करावं का? अशी चर्चा सध्या सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिजिटल कन्सलटंट मयुर कार्लेकर, त्यांची पत्नी रीतू आणि त्यांची दोन मुलं त्यांच्या घरात झोपलेली असताना त्यांच्या घराला आग लावण्यात आली. ही आग लागल्याचं त्यांच्या शेजाऱ्यांनी त्यांना सांगितलं. रात्री 12.30 वाजता शेजाऱ्यांनी अग्निशमन दलाला बोलवलं आणि आग आटोक्यात आणली.

लंडनच्या बॉर्कवूड पार्क भागात त्यांचं घर आहे. बीबीसी मराठीसोबत बोलताना कार्लेकर यांनी सांगितलं, "ही खूप भीतीदायक घटना होती. ही आग सिगरेटमुळे लागली नव्हती तर मुद्दाम कुणीतरी लावली होती. असं आम्हाला अग्निशमन दलानं सांगितलं आणि हे जास्त भीतीदायक आहे."

ही घटना द्वेषातून झाली आहे की नाही याचा तपास मेट्रोपोलिटन पोलीस करत आहेत. पण अद्याप कुणालाही अटक झाली नाही, असं पोलिसांनी बीबीसीला सांगितलं.

सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये असं दिसलं आहे की, 'हुडीज' घातलेले चार-पाच तरुण त्या भागात आले आणि घराच्या कंपाउंडजवळ आग लावण्याचा प्रयत्न केला. कार्लेकर हे मराठी असून गेल्या 20 वर्षांपासून ते इंग्लंडमध्ये राहत आहेत.

"आम्ही कधी कोणाला काही त्रास दिला नाही. आम्ही सर्वांना शक्य ती मदत केली आहे. मी विशेष पोलीस स्वयंसेवकाचं काम देखील केलं आहे. ही घटना माझ्यासाठी आणि कुटुंबीयांसाठी धक्कादायक आहे," कार्लेकर सांगतात.

कार्लेकर यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया अकाउंटवर आगीचे फोटो टाकले आहेत. त्यात मोठ्या प्रमाणात आग दिसत आहे.

या घटनेचा तपास पोलिसांनी 32 तासांनी सुरू केल्यामुळे कार्लेकरांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. जोपर्यंत कुणाचा मृत्यू होत नाही तोपर्यंत या देशात अशा घटनांकडे लक्ष दिलं जात नाही अशी खंत कार्लेकरांनी व्यक्त केली आहे.

"या भागात घडलेली ही दुसरी घटना आहे. याआधी या भागात दरोडा पडला होता. इतरही घटना घडल्या असतील, पण कुणी पोलिसांत तक्रार केली नसेल. लोकांनी समोर होऊन अशा घटनांविरोधात आवाज उठवला पाहिजे. जोपर्यंत आपण एक होऊन या विरोधात आवाज उठवत नाहीत तोपर्यंत काही होणार नाही," असं ते म्हणाले.

2016च्या युरोपियन युनियन जनमतानंतर लंडनमध्ये द्वेषमूलक घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. 2016-17 मध्ये 80,393 घटनांची नोंद झाली आहे तर 2015-16मध्ये 62,518 घटनांची नोंद झाली होती. ही वाढ 29 टक्के आहे. 2011-12 पासून गृह खात्यातर्फे द्वेषमूलक घटनांची नोंद ठेवण्यात येते. तेव्हापासूनची ही सर्वाधिक मोठी वाढ असल्याचं म्हटलं जातं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लंडनमध्ये 16 सप्टेंबर रोजी एका मराठी कुटुंबाच्या घराचं कुंपण जाळण्यात आलं. शेजाऱ्यांनी अग्निशमन दलाला त्वरित कळवल्यामुळे पुढचा अनर्थ टळला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिजिटल प्राण्यांमुळे अनेक ज्येष्ठ नागरिकांचं एकटेपण दूर झालं आहे.

या प्राण्यांमुळे सामाजिक बांधिलकी जपण्यास मदत होते आहे.

ज्येष्ठांना त्यांचा एखाद्या माणसाप्रमाणे आधार मिळाला आहे. हे प्राणी त्यांना एखाद्या माणसाप्रमाणे जपतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत डिजिटल पेट्स ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांची तब्येत नीट राखण्यासाठी साहाय्य करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिसेंबर 2012मध्ये झालेल्या या क्रूर बलात्कार प्रकरणाने संपूर्ण भारत देशात संतापाची लाट उसळली, हजारो लोक निदर्शनं करण्यासाठी रस्त्यांवर उतरले आणि आठवड्याभरात हा मुद्दा जागतिक माध्यमांच्या मथळ्यामध्ये जाऊन पोहोचला. या प्रकरणात फाशी हे शेवटचं पाऊल आहे.

या निदर्शनांमुळे अधिक कठोर कायदे लागू करणं प्रशासनाला भाग पडलं. दुर्मिळ प्रकरणांमध्ये देहदंडाची शिक्षा देण्याचाही यात समावेश होता.

न्यायमूर्तींना हा विशिष्ट गुन्हा देहदंडाची शिक्षा देण्यायोग्य वाटला, आणि 20 मार्चला या दोषींना फाशी देण्यात आली.

या गुन्ह्यावरून जनक्षोभ उसळला आणि तातडीने न्यायदानाचं आश्वासन सरकारने दिलं, तरीही हे प्रकरण सात वर्षांहून अधिक काळ न्यायालयात रखडलं.

या फाशीचं पीडितेच्या कुटुंबियांनी स्वागत केलं आहे. या दोषी पुरुषांची देहदंडाची शिक्षा अंमलात आणण्यासंदर्भात मोहीम सुरू झाली होती आणि पीडितेची आई आशादेवी या मोहिमेचा चेहरा बनल्या होत्या. आता त्यांना काही प्रमाणात कार्यसमाप्ती झाल्यासारखं वाटेल.

पण भारतातील स्त्रियांना यातून अधिक सुरक्षित वाटेल का?

या प्रश्नाचं थोडक्यात उत्तर आहे : नाही.

डिसेंबर २०१२ नंतर स्त्रियांविरोधातील गुन्ह्यांची कसून छाननी केली असता, अशा प्रकारच्या हिंसक घटना भारतात सातत्याने चर्चत राहिल्याचं निदर्शनास येतं.

सरकारी आकडेवारीनुसार, दरवर्षी हजारो बलात्कार होतात आणि वर्षानुवर्षं ही संख्या सातत्याने वाढतेच आहे.

राष्ट्रीय गुन्हे नोंदणी विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, २०१८ साली पोलिसांकडे नोंद झालेल्या बलात्काराच्या प्रकरणांची संख्या ३३,९७७ इतकी होती, म्हणजे दर दिवसाला सरासरी ९३ बलात्कार झाले.

पण आकडेवारीने केवळ चित्राचा काहीच भाग स्पष्ट होतो- बलात्काराच्या आणि लैंगिक अत्याचाराच्या हजारो घटना पोलिसांपर्यंत जातच नाहीत, असं कार्यकर्ते म्हणतात.

लाज वाटत असल्यामुळे, किंवा लैंगिक गुन्ह्यांशी निगडित कलंकामुळे, किंवा आपल्यावर विश्वास ठेवला जाणार नाही या भीतीमुळे स्वतःवरील अत्याचाराबाबत तक्रारही न नोंदवलेल्या स्त्रिया व्यक्तीशः माझ्याही ओळखीत आहेत.

तरीही, रोजच्या वर्तमानपत्रांमध्ये लैंगिक अत्याचाराच्या भयंकर बातम्या येतच असतात आणि बहुधा कोणीच सुरक्षित नसल्यासारखं वाटतं- आठ वर्षांची मुलगी असू दे किंवा सत्तरीतली महिला असो, श्रीमंत स्त्री असू दे अथावा गरीब किंवा मध्यमवर्गीय स्त्री असू दे, ठिकाण गावातलं असो वा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सात वर्षांपूर्वी भारताची राजधानी नवी दिल्लीमध्ये एका बसमध्ये २३ वर्षांच्या युवतीवर झुंडीने बलात्कार करून तिची हत्या केल्याप्रकरणी दोषी आढळलेल्या चार जणांना आता फाशी देण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिसेंबरच्या मध्यात चीनमध्ये कोरोना व्हायरसचा संसर्ग पसरायला सुरुवात झाली. हुबेई प्रांतातल्या वुहान शहरात कुण्या एका माणसाने एका जंगली प्राण्याचं मांस खाललं, आणि त्यामुळे हा विषाणू माणसांमध्ये आलं आणि त्यानंतर तो झपाट्याने आधी चीनच्या अनेक प्रांतात आणि मग जगभरात पसरला.

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने या संसर्गाला पँडेमिक, म्हणजेच जागतिक आरोग्य संकट म्हणत आहे. कारण आता चीनबाहेरही इटली, स्पेन, इराणसह 150 हून अधिक देशांमध्ये या विषाणूनं हातपाय पसरले. त्यामुळे काही ठिकाणी तर लॉक डाऊनचीही वेळ आली आहे.

पण जगाच्या दृष्टीने एक चांगली गोष्ट म्हणजे ज्या चीनमधून हा विषाणू पसरायला सुरुवात झाली, तिथे आता या विषाणूचा संसर्ग नियंत्रणात आलाय. गेल्या दोन दिवसांत चीनमध्ये नोंदवण्यात आलेली नवीन रुग्णांची संख्या इतर देशांच्या तुलनेत अतिशय कमी आहे.

पूर्वपदावर येतंय आयुष्य

चीनच्या वुहानसह इतर शहरांमध्ये आयुष्य आता हळूहळू पूर्वपदावर येतंय. नैऋत्य चीनमधल्या काही शाळा पुन्हा सुरू झालेल्या आहेत.

ज्या वुहान शहरातून या विषाणूच्या उद्रेकाला सुरुवात झाली तिथली परिस्थितीही आटोक्यात आहे. चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी या वुहान शहराला नुकतीच भेट दिली. परिस्थिती नियंत्रणाखाली असून सारं पूर्वपदावर येत असल्याचे हे संकेत होते.

जिनपिंग यांच्या वुहान भेटीच्या दिवशी चीनमध्ये फक्त 19 नवीन पॉझिटिव्ह रुग्ण आढळले आणि यापैकी दोन रुग्ण बाहेरून आलेले होते. त्यामुळे हुबेई प्रांत आणि वुहानमध्ये आता हा संसर्ग 'आटोक्यात' आलेला असल्याचं शी जिनपिंग यांनी या भेटीदरम्यान जाहीर केलं.

'या संसर्गामुळे निर्माण झालेल्या सर्वात खडतर काळातून चीन बाहेर पडत असल्याचा संदेश जिनपिंग यांच्या वुहान भेटीमुळे साऱ्या देशाला आणि जगाला मिळाल्याचं' चीनच्या राष्ट्रीय माध्यमांनी म्हटलंय.

कोरोना विषाणूचा संसर्ग झपाट्याने पसरत असताना रुग्णांना उपचार देण्यासाठी उभारण्यात आलेली वा सुरू करण्यात आलेली चीनमधली सर्व 14 तात्पुरती हॉस्पिटल्स आता बंद करण्यात आली आहेत.

शांघायमधलं डिस्नेलँडही काही प्रमाणात पुन्हा सुरू झालंय. कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे गेले महिनाभर बंद असलेली चीनमधली 'अॅपल स्टोअर्स'ही पुन्हा उघडलेली आहेत.

फेब्रुवारीच्या मध्यात अॅपल कंपनीने चीनमधली आपली 42 स्टोअर्स बंद केली होती. आता ही सगळी दुकानं पुन्हा सुरू झाली असून यातली काही स्टोअर्स ठराविक तासांसाठीच काम करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एक विषाणू चीनमधल्या एका स्थानिक बाजारातून जगभरात पोहोचून असा धुमाकूळ घालेल, याचा कुणी विचारही केला नव्हता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिसेंबरमध्ये छत्तीसगड, राजस्थान आणि मध्य प्रदेशच्या विधानसभा निवडणुका असल्यानं त्यावेळीच लोकसभेच्याही निवडणुका घेतल्या जाऊ शकतात, असं काही लोकांचं म्हणणं आहे.

पंतप्रधान मोदी यांची लोकसभा निवडणुकांबरोबरच विधानसभा निवडणुका घेण्याची इच्छा डोळ्यासमोर ठेऊनच असं म्हटलं जात आहे.

काही जण तर असंही म्हणतात की, पुढील शंभर दिवसांतच निवडणुका घेतल्या जाऊ शकतात. असं झालं तर या सरकारची मुदत संपण्याआधीच नवीन सरकार सत्तेत आलेलं असेल.

2014च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये नरेंद्र मोदी यांच्या प्रचार मोहिमेत मदत करणारे तंत्र उद्योजक राजेश जैन यांनी अशा अफवांना आणखी हवा दिली आहे.

ग्रामीण अर्थव्यवस्था

राजेश जैन यांनी आपल्या लेखात मुदतपूर्व निवडणुकांची कारणंही सांगितली आहेत.

त्यांचा तर्क आहे ही, 2014च्या निवडणुकांनंतर भाजपच्या जागा सातत्याने कमी होत आहेत. मोदी निवडणुकांची जेवढी प्रतीक्षा करतील, तेवढंच त्यांच्याविषयीचं आकर्षण कमी होत जाईल. सरकार विरोधी हवा असेल तर तिचंही एक चक्र असतं आणि तर्क असतात.

बेरोजगारी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेमुळे निर्माण होणाऱ्या अडचणी दिवसेंदिवस आणखी वाढतच जातील.

इंधनाच्या वाढत्या दरामुळे महागाई आणखी वाढली तर? आणि दैव न करो पाऊस कमी पडला तर?

मुदतपूर्व निवडणूका घेण्याचं सशक्त कारण अजूनही 'धक्कातंत्र' आहे आणि मोदींना धक्के द्यायला आवडतं हे आपल्याला माहीत आहे.

मोदी सरकार

जर निवडणुका मुदतीच्या आधी झाल्या तर विरोधकांना एकजूट होण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळू शकणार नाही आणि सरकार विरोधी मोहिमेसाठी त्यांच्याकडे ठोस अशी रणनीती असणार नाही.

हे विचार भलेही चांगले वाटत असले तरी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवरून मोदी सरकार संकटात आहे, हे सत्य नाकारता येणार नाही.

विशेष करून शेतकऱ्यांना भेडसावणाऱ्या अडचणींमुळे. मोठ्या कालावधीपासून अर्थव्यवस्थेतत काहीच हालचाली दिसत नसून खाजगी गुंतवणूकही वाढू शकलेली नाही.

सरकार पुन्हा एकदा बँकांच्या बळकटीकरणावर भर देत आहे. आपली राष्ट्रीय आरोग्य योजना लॉन्च करत आहे आणि जुन्या योजनांना आणखी बळकट करत आहे. अशा वेळी सरकारला मतदारांना मोहात पाडण्यासाठी आणखी जेवढा जास्त वेळ मिळेल तेवढा त्यांच्यासाठी जास्तच आहे.

वाजपेयी यांची चूक

राजेश गर्ग यांचा युक्तिवाद आहे की, मोदी सरकारपुढच्या अडचणींमध्ये आता आणखीनच वाढ होत जाणार आहे. पण सरकार याकडे एका वेगळ्या नजरेतूनही पाहू शकतं.

ग्रामीण गुजरात आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे 2019च्या लोकसभा निवडणुका मुदत संपण्याआधीच घेतील असा अंदाज व्यक्त केला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डीएसके ग्रूपच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये हजारो मराठी कुटुंबांनी गुंतवणूक केली. पण, त्यातील बहुतेक जणांचे पैसे अडकल्याने त्याचा फटका बसला आहे.

दीपक सखाराम कुलकर्णी किंवा डीएसके हे मराठी उद्योग विश्वातलं एक मोठं नाव. त्यांच्या नावावर विश्वास ठेवून हजारो मराठी गुंतवणूकदारांनी त्यांच्या कंपनीत ठेवी ठेवल्या आणि त्यांचं नुकसान झालं.

पुणे, मुंबई, कोल्हापूर शहरांतील गुंतवणूकदार नागरिकांनी एकत्र येत डीएसकेंविरोधात तक्रारी दाखल केल्या आहेत. डीएसकेंच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये पैसे अडकले आहेत अशा व्यक्तींचे हे अनुभव.

नाव - अविनाश कुलकर्णी, वय - 68 वर्षे, राहणार - पुणे

पुण्याजवळच्या हडपसरमध्ये किर्लोस्कर न्यूमॅटिक्समधून ते निवृत्त झाले. निवृत्तीनंतर एकगठ्ठा जमा झालेल्या रकमेचं आर्थिक नियोजन त्यांना करायचं होतं. त्यातली भरीव रक्कम त्यांनी दोन वर्षांपूर्वी डीएसके डेहलपर्सच्या जनधन योजनेत गुंतवली.

आतापर्यंत कंपनीने त्यांच्याकडच्या मुदत ठेवींवर कायम साडेबारा टक्क्यांच्या वर व्याज दिलं होतं. पहिल्या वर्षी एका योजनेत त्यांनी दिलेलं व्याज साडे एकोणीस टक्क्यांच्या वर होतं.

शिवाय डी.एस. कुलकर्णी हे बांधकाम उद्योगातलं वलयांकित नाव. उद्योजकतेबद्दलचे त्यांचे यूट्यूब व्हीडिओ प्रसिद्ध होते.

पुण्यात आणि पुण्याबाहेर त्यांचं नाव होतं. 'कमी अपेक्षा ठेवणं हे मराठी दळभद्रीपणाचं लक्षण आहे,' असं 'डीएसकें'नीच एका कार्यक्रमात म्हटलं होतं.

त्यामुळे जास्त व्याजाची अपेक्षा ठेवून आडनावबंधू असलेल्या अविनाश कुलकर्णी यांनी काही लाख रुपये डीएसकेंकडे विश्वासाने दिले, असं ते सांगतात.

त्यांच्याकडची मुदत ठेवीची पावती असं सांगते की, पैसे पाच वर्षांनी दुप्पट व्हायला हवेत. प्रत्यक्षात आता त्यांना पैसे मिळण्याची कुठलीही शाश्वती सध्या नाही. कारण, 2016पासून डीएसके यांनी दिलेला एकही चेक वटलेला नाही.

गुंतवणूकदारांचे करोडो रुपये अडकले

दुसरं उदाहरणही पुण्यातलं आहे. MSEBमध्ये नोकरी. आणि त्यातून साठलेल्या पैशातून DSK विश्वमध्ये घर घेतलेलं. DSKवर विश्वास इतका की निवृत्तीनंतर मिळालेली सगळी पुंजी त्यांच्याकडे गुंतवलेली.

गुंतवणूकदारांना कसली भुरळ पडली?

मुलगी डीएसके टोयोटा या जॉइंट व्हेंचरमध्ये कामाला. तर नातू डीएसके शाळेत शिकणारा. असं हे अख्खं कुटुंब डीएसकेंना वाहिलेलं. पण, आता परिस्थिती अशी आहे की, गुंतवलेली रक्कम अडकली आहे.

मुलीला मागचे कित्येक महिने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुंतवणूकदारांची फसवणूक केल्या प्रकरणी गुन्हे नोंद असलेले पुण्यातील बिल्डर आणि उद्योजक डी. एस. कुलकर्णी यांना शनिवारी पहाटे दिल्लीत अटक झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डीके शिवकुमार कर्नाटकातील कनकपुरामधून काँग्रेसचे विद्यमान आमदार आहेत. कर्नाटकातले काँग्रेसचे संकटमोचक अशी त्यांची ओळख आहे.

8.33 कोटी रूपयांच्या मनी लाँड्रिंगच्या आरोपांप्रकरणी गेल्या सलग चार दिवसांपासून ईडीचे अधिकारी डी. के. शिवकुमार यांची चौकशी करत होते. अखेर त्यांना अटक करण्यात आलीय.  एचडी कुमारस्वामी यांच्या सरकारमध्ये ते जलसंपदा मंत्री होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"काँग्रेस नेत्यांविरोधातील बदल्याच्या राजकारणाचा आम्ही निषेध करतो. धोरणांचं अपयश आणि ढासळलेल्या अर्थव्यवस्थेवरून लोकांचं लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न म्हणजे डीके शिवकुमार यांची अटक आहे," असं काँग्रेसनं ट्विटवरून म्हटलंय.

डी.के. शिवकुमार कोण आहेत?

मागच्या वर्षी कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा यांनी  17मे ला कर्नाटकच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. तेव्हा भाजपाकडे 104 जागा होत्या आणि बहुमतासाठी त्यांना 112 जागा हव्या होत्या . बहुमतासाठी बरेच प्रयत्न करूनही त्यांना ते शक्य झालं नाही. त्यावेळी काँग्रेसकडून सगळी व्यवस्था झाली होती. ही व्यवस्था करणारे नेते होते डी.के. शिवकुमार.

शिवकुमार वोक्कालिंगा समुदायाचे नेते आहे. कर्नाटकात ते डी.के.एस च्या नावाने प्रसिद्ध आहेत.

गेल्या वर्षी राज्यसभेच्या निवडणुकीच्या वेळी ते चांगलेच चर्चेत होते. त्यावेळी गुजरातमध्ये काँग्रेसचे आमदार भाजपमध्ये सामील होत होते. पक्षाचे चाणक्य आणि गांधी कुटुंबियांच्या अत्यंत जवळचे समजले जाणारे अहमद पटेल यांचं राजकीय भवितव्य टांगणीला लागलं होतं. तेव्हा सर्व आमदारांना इगलटन रिसॉर्टमध्ये नेण्यात आलं. हे रिसॉर्ट शिवकुमार यांच्या मालकीचं होतं. तिथे सर्व आमदारांना ठेवण्यात आलं. त्यामुळे अहमद पटेल यांच्या विजयाला हातभार लावला.

2002 मध्येही जेव्हा विलासराव देशमुखांचं सरकार धोक्यात आलं तेव्हाही महाराष्ट्रातल्या आमदारांना तिथेच ठेवण्यात आलं होतं. त्यामुळे तत्कालीन काँग्रेस सरकार वाचलं. त्यामुळे एकूणच हे रिसॉर्ट काँग्रेससाठी लकी आहे, असं म्हटलं तर अतिशयोक्ती होणार नाही.

राजकीय पटलावर उदय

डीके शिवकुमार आज काँग्रेसबरोबर असले तरी माजी पंतप्रधान एच.डी. देवेगौडा यांच्याविरुद्ध निवडणूक लढवून त्यांनी राजकारणात पहिलं पाऊल टाकलं. 1985 मध्ये त्यांनी वोक्कालिंगा समाजाचे मोठे नेते एच.डी. देवेगौडा यांच्याविरुद्ध वयाच्या पंचविसाव्या वर्षी शड्डू ठोकला होता.

या निवडणुकीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेसचे कर्नाटकमधील वरिष्ठ नेते डी. के. शिवकुमार यांना अंमलबजावणी संचालनालयानं (ईडी) मनी लाँड्रिंगप्रकरणी अटक केली आहे. एएनआय या वृत्तसंस्थेनं हे वृत्त दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डीन जोन्स

कार्डिअक अरेस्टमुळे त्यांचा मृत्यू झाला. इंडियन प्रीमिअर लीगचं प्रक्षेपण करणाऱ्या स्टार स्पोर्ट्स कंपनीसाठी समालोचक असणारे जोन्स याच कामानिमित्ताने शहरात आले होते. मुंबईतल्या ट्रायडंट हॉटेलमध्ये ते वास्तव्याला होते.

गुरुवारी सकाळी साधारण अकराच्या सुमारास, जोन्स यांना कार्डिअक अरेस्ट झालं. त्यांनी सकाळी ब्रेकफास्ट घेतला. समालोचनाचं वेळापत्रक कसं असणार आहे हे जाणून घेतलं.

त्यानंतर आपल्या समालोचन सहकाऱ्यांसमवेत ते बॅट-बॉल खेळत असतानाच त्यांना त्रास जाणवू लागला. ते अचानक कोसळले. त्यांना तातडीने हरकिसनदास हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. हॉस्पिटल प्रशासनाने मृत असल्याचं घोषित केलं.

डीन जोन्स आपल्यात नाहीत हे सांगताना आम्हाला अतीव दु:ख होतं आहे. ते आयपीएल स्पर्धेसाठी समालोचक म्हणून काम करत होते. त्यांना सकाळी कार्डिअक अरेस्टचा त्रास झाला. त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी हा मोठा धक्का आहे, आम्ही त्यांच्या दु:खात सहभागी आहोत.

या कठीण काळात त्यांच्या पाठीशी आम्ही ठामपणे उभे राहू. पुढच्या प्रक्रियेसाठी आम्ही ऑस्ट्रेलियाच्या दूतावासाच्या संपर्कात आहोत असं स्टार इंडियाने आपल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

जोन्स खेळाचे खऱ्या अर्थाने सदिच्छादूत होते. नवीन युवा खेळाडूंचा शोध घेऊन त्यांना प्रोत्साहन देणं, मार्गदर्शन करणं याकरता ते नेहमी प्रयत्नशील असत. त्यांच्या बहारदार समालोचनाने खेळाचं वर्णन करत. जगभरातील लाखो चाहत्यांना त्यांनी नेहमी आनंद दिला. स्टार स्पोर्ट्सला आणि जगभरातील असंख्य चाहत्यांना त्यांच्या नसण्याने उणीव भासेल असंही पत्रकात म्हटलं आहे.

वनडे क्रिकेटला आयाम देणाऱ्या खेळाडूंमध्ये डीन जोन्स यांचं नाव घेतलं जाईल.

52 टेस्टमध्ये ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करताना जोन्स यांनी 46.55च्या सरासरीने 3631 रन्स केल्या. यामध्ये अकरा शतकं आणि 14 अर्धशतकांचा समावेश आहे. 1986-87 मध्ये मद्रासच्या टाय टेस्टमध्ये त्यांनी झळकावलेलं द्विशतक आजही असंख्य क्रिकेटरसिकांच्या स्मरणात आहे.

जोन्स यांनी 164 वनडेत ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करताना 44.61च्या सरासरीने 6068 रन्स केल्या. यामध्ये 7 शतकं आणि 46 अर्धशतकांचा समावेश आहे.

1987 वर्ल्ड कपविजेत्या ऑस्ट्रेलियन संघाचा जोन्स भाग होते. 1989 मध्ये अॅशेस विजेत्या ऑस्ट्रेलियन संघाचा ते भाग होते.

पाकिस्तान सुपर लीगमध्ये इस्लामाबाद युनायटेड संघांचं प्रशिक्षकपद त्यांनी भूषवलं होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाचे माजी खेळाडू आणि लोकप्रिय समालोचक डीन जोन्स यांचं मुंबईत आकस्मिक निधन झालं. ते 59 वर्षांचे होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डुकरांना अस्वच्छ प्राणी समजलं जातं, पण वराहपालनातून त्यांनी लाखो रुपये कमावले आहेत.

त्यांच्याप्रमाणेच वरापालन करणारे पंजाबमध्ये अंदाजे 400 शेतकरी आहेत.

वराहपालनासाठी शेतकऱ्यांना पंजाबमध्ये अनुदान मिळतं.

सरबजीत धारिवाल यांचा रिपोर्ट

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंजाबमधील दलविंदर सिंग यांनी वराहपालनातून लाखो रुपये कमावले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डॅरेन सॅमी

इंडियन प्रीमियर लीग (IPL) मध्ये खेळत असताना बऱ्याचदा सनराइजर्स हैदराबदच्या टीममधील काही खेळाडू 'काळू' शब्दानं हाक मारत असत, असं सॅमी म्हणतो.श्रीलंकन क्रिकेटर थिसारा परेरा याच्यासाठी 'काळू' शब्दाचा वापर केला गेल्याचा दावा डॅरेन सॅमीनं केलाय.ज्यांनी ज्यांनी मला उद्देशून 'काळू' अशी हाक मारली, त्यांनी माफी मागावी, अशी मागणी करणारा एक व्हीडिओ डॅरेन सॅमीनं इन्स्टाग्रामवर शेअर केलाय.

आपल्याला या शब्दाचा अर्थ तेव्हा माहीत नव्हता आणि त्यांना जेव्हा जेव्हा या नावानं हाक मारली जायची तेव्हा टीममधले सहकारी हसायचे, असंही सॅमीनं म्हटलं आहे.

त्यानं यासंबंधीचा एक व्हीडिओच आपल्या इन्स्टाग्राम अकाउंटवरून शेअर केला आहे.

वेस्ट इंडिज क्रिकेट बोर्डाविरोधात भूमिका

"आम्ही एक प्रवास सुरू केला. आम्ही कोणत्या परिस्थितीतून जात होतो हे आम्हाला ठाऊक होतं. आम्ही या स्पर्धेत खेळू की नाही याबाबत साशंकता होती. खूप प्रश्न होते. बोर्डाने आमचा अनादर केला. बिनडोकी संघ असं मार्क निकोलस यांनी आमचं वर्णन केलं. या सगळ्यातूनच आमचा संघ एकजूट झाला, उभा राहिला. मला या पंधरा खेळाडूंचे आभार मानायचे आहेत. सगळ्या बाजूंनी घेरुन टाकणारी प्रतिकूल परिस्थितीला टक्कर देत संघातील प्रत्येकजण नेटाने लढला. जिंकण्यासाठी आवश्यक लढवय्या वृत्तीसह त्यांनी प्रेमळ चाहत्यांना अनोखी भेट दिली".

2016 ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप जिंकल्यानंतर वेस्ट इंडिजचा कर्णधार डॅरेन सॅमीच्या भाषणाचा हा सारांश.

डॅरेन सॅमी ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकपसह

विश्वविजेतेपदावर कब्जा केल्यानंतर आनंद, जल्लोषाच्या वातावरणात, आंतरराष्ट्रीय मंचावर, जगभर थेट प्रसारण दिसत असताना डॅरेन सॅमीने आपल्याच बोर्डाविरुद्ध म्हणजेच व्यवस्थेविरोधात बोलण्याचं धारिष्ट्य दाखवलं. अडचणी काय होत्या ते सांगितलं. टीका केली पण त्यात विखार नव्हता. संघाला जिंकून देण्यात मोलाची भूमिका बजावणाऱ्या प्रत्येकाचे आभार मानले.

पॉलिटिकली करेक्ट न राहता खरं बोलण्याची शिक्षा सॅमीला झाली परंतु त्यामुळे दोन वेळा विश्वविजेता संघाचा कर्णधार ही त्याच्या नावामागची बिरुदावली कोणी काढून घेऊ शकलं नाही.

सेंट ल्युसिआ बेटांवरचा पहिला वेस्ट इंडिज क्रिकेटपटू

कॅरेबियन बेट समूहात अनेक बेटांचा समावेश आहे. निसर्गाची मुक्त उधळण असलेल्या सेंट ल्युसियाचं वेस्ट इंडिज संघात प्रतिनिधित्व करणारा डॅरेन सॅमी हा पहिला खेळाडू आहे. वेस्टइंडिजसाठी खेळण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वेस्ट इंडिज क्रिकेट टीमचा माजी कर्णधार डॅरेन सॅमीने सनराइजर्स हैदराबादच्या टीममधील काही खेळाडूंवर वर्णभेदाचा आरोप केलाय. एक व्हीडिओ जारी करत डॅरेन सॅमी म्हणाला, जेव्हा मला 'काळू' शब्दाचा अर्थ कळला, तेव्हा खूप राग आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेन्मार्कमध्ये गे पेंग्विन जोडीने पिल्लाला ताब्यात घेण्यासाठी प्रयत्न केले.

छोटं पिल्लू आपलं व्हावं यासाठी अपहरण नाट्य रंगलं. दोन्ही जोडप्यांमध्ये 'शाब्दिक' चकमकही अनुभवायला मिळाली. पण अखेर शेवट गोड झाला.

ही आहे, गोष्ट युरोपातल्या डेन्मार्क या रमणीय देशातल्या ओडेन्स प्राणी संग्रहालयातली. या संग्रहालयात गे पेंग्विन जोडप्याला एका पिल्लाला आपलंसं करण्याची ओढ लागली होती.

हे पुरुष पेंग्विन जोडपं एका पिलाच्या दिशेने आकर्षित झालं. आपल्या कक्षाच्या इथून फेरफटका मारत असताना या पिल्लाला पळवून नेण्याचा विचार त्यांच्या मनात आला असेल.

दुर्लक्षित पिल्लू आणि त्याचे विचलित असे बाबा पाहून या गे जोडप्याच्या मनातील पिलाला पळवून नेण्याचा विचार दृढ झाला असावा.

त्या पिल्लाची आई निवांतपणे आंघोळ करताना त्यांना दिसली. लहानग्या पिलाला पळवून नेण्यासाठी हीच योग्य वेळ आहे, असं त्यांना वाटलं.

या प्राणी संग्रहालयातील गार्ड सँडी हेडइगर्ड मुन्क यांनी हा सगळा प्रकार 'याचि देही याचि डोळा' अनुभवला.

पेंग्विन

"संग्रहालयाची जनतेसाठीची वेळ संपायला आली होती. मी पेंग्विनच्या कक्षाच्या इकडे जात असताना काहीतरी गडबड असल्याचं लक्षात आलं," डीआर या डेन्मार्कमधील प्रमुख वृत्तवाहिनीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं.

"त्या चिमुरड्या पिल्लाचे पालक त्याच्याबरोबर नव्हते आणि त्या पिल्लाला गे पेंग्विन जोडप्याने सरळ उचलून नेलं. हे सगळं नाट्य माझ्यासमोर घडलं. त्या पिल्लाच्या वडिलांना याचं काहीच वाटलं नाही," त्या म्हणाल्या.

आंघोळीचं कौतुक झाल्यानंतर त्या पिल्लाची आई पाण्यातून बाहेर पडली. त्यावेळी पिल्लू गायब झाल्याचं तिच्या लक्षात आलं. तिने त्या पिल्लाचा शोध घेतला. बराच वेळ काहीच घडलं नाही असं वातावरण होतं. दुसऱ्या दिवशी पालकांनी पुन्हा पिल्लाचा शोध घ्यायला सुरुवात केली.

वादावादी

गे पेंग्विन जोडपं आणि त्या पिल्लाचे आईबाबा असलेलं पेंग्विन जोडपं यांच्यात जोरदार भांडण झालं.

त्यांनी कर्कश आवाज काढत विरोध व्यक्त केला. शेपट्या हलवून आदळआपट केली. एकमेकांना 'खुन्नस'ही दिली. गे पेंग्विन जोडपं पिल्लाला लपवण्याचा प्रयत्न करत होतं.

मानवी हस्तक्षेप

हा वाद थांबवण्यासाठी संग्रहालयातल्या कर्मचाऱ्यांनी हस्तक्षेप केला.

"संग्रहालयात अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून मी ते पिल्लू त्याच्या खऱ्या पालकांकडे सोपवालं," असं सँडी यांनी सांगितलं.

त्यानंतर गे पेंग्विन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डेन्मार्कमधल्या एका प्राणी संग्रहालयात एका पेंग्विन पिल्लाला ताब्यात घेण्यावरून पेंग्विनच्या दोन जोडप्यांमध्ये हमरातुमरी पाहायला मिळाली. यातील एक जोडपं गे आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेबिट आणि क्रेडिट कार्ड

क्रेडिट आणि डेबिट कार्ड मिळताच लोक त्याचा वापर ऑनलाईन व्यवहासाठी करू शकत होते. मात्र, आता तसं होणार नाही.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नव्या नियमानुसार 16 मार्च 2020 पासून दिल्या जाणाऱ्या डेबिट कार्ड आणि क्रेडिट कार्डाद्वारे ऑनलाईन व्यवहाराची सुविधा डिसेबल अर्थात निष्क्रिय असेल.

ग्राहकांना ही सुविधा स्वत:हून कार्यान्वित करावी लागेल.

नव्या कार्डमध्ये बाय डिफॉल्ट दोन सुविधा दिल्या जातील. एक म्हणजे या कार्डद्वारे एटीएममधून पैसे निघू शकतील. दुसरं पॉईंट ऑफ सेल (पीओएस) डिव्हाईसवर या कार्डचा वापर करता येईल. याला बोलीभाषेत 'कार्ड स्वॅप' म्हटलं जातं.

याबरोबरीने ज्या ग्राहकांनी आतापर्यंत डेबिट आणि क्रेडिट कार्डचा वापर ऑनलाईन देवाणघेवाणीसाठी केलेला नाही त्यांची ही सुविधा डिसेबल होईल. त्यांना ही सुविधा हवी असेल तर ती कार्यान्वित करावी लागेल, आपोआप होणार नाही.

ग्राहक आपल्या इच्छेनुसार ऑनलाईन व्यवहारांकरता ही सुविधा सुरू अथवा बंद करू शकतात.

जे ग्राहक ऑनलाईन व्यवहार करत राहतील त्यांची ही सुविधा सुरू राहील. मात्र त्यांनाही ही सुविधा सुरू अथवा बंद करण्याचा पर्याय मिळेल.

ऑनलाईन व्यवहारासाठी ग्राहकांना तीन पर्याय देण्यात येतील. पहिलं कार्ड नॉन प्रेझेंट (देशी आणि आंतरराष्ट्रीय), दुसरं कार्ड प्रेझेंट आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांकरता आणि तिसरं संपर्काविना व्यवहार.

कार्डधारक या सुविधा अनेबल तसंच डिसेबल करू शकतात. इंटरनेट बँकिंग, मोबाईल बँकिंग, इंटरअॅक्टिव्ह व्हॉईस रिस्पॉन्स (IVR), एटीएमच्या माध्यमातून 24*7 ऑनलाईन देवाणघेवाणीची सुविधा अनेबल किंवा डिसेबल करू शकतात. ही सुविधा बँक शाखा/ कार्यालय पातळीवर उपलब्ध असेल.

हा नियम का?

रिझर्व्ह बँकेने यासाठी 15 जानेवारी 2020 रोजी अधिसूचना प्रसिद्ध केली होती. ती सर्व बँकांना लागू होते. देशात डेबिट आणि क्रेडिट कार्डधारकांची संख्या कोटींमध्ये आहे. त्यांना या नियमाचा फटका बसू शकतो.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या डेटानुसार 31 मार्च 2019 पर्यंत देशात 92 कोटी 50 लाख डेबिट कार्डधारक तर 4 कोटी 70 लाख क्रेडिट कार्डधारक आहेत. डेबिट कार्डधारकांच्या बाबतीत चीननंतर भारतीयांचा क्रमांक आहे.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया

2018-29 या आर्थिक वर्षात आर्थिक व्यवहारात डेबिट आणि क्रेडिट कार्डधारकांचा वाटा 25 टक्के आहे.

डेबिट आणि क्रेडिट कार्डचा वापर अधिक सुरक्षित व्हावा याकरता हे पाऊल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डेबिट आणि क्रेडिट कार्डसंदर्भात रिझर्व्ह बँकेचा नवा नियम लागू झाला आहे. काय आहे हा नियम?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेमोक्रॅटिक नेत्यांबद्दल बोलताना अयोग्य भाषा वापरत ट्रंप यांनी त्यांच्यावर बेईमानीचा तसंच देशद्रोहाचा आरोप केला.

ट्रंप यांच्यावर लावण्यात आलेल्या आरोपांविषयीचे सगळे पुरावे देण्याची मागणी काँग्रेसच्या एका समितीने केली आहे.

युक्रेनच्या राष्ट्रपतींसोबत झालेल्या चर्चेदरम्यान एक डेमोक्रॅट नेता आणि त्याच्या मुलाविरोधात भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखांली चौकशी सुरू करण्यासाठी दबाव टाकल्याचा आरोप ट्रंप यांच्यावर आहे. पण ट्रंप यांनी हे आरोप फेटाळून लावले आहेत.

डेमोक्रॅट नेत्यांनी या चौकशीचं समर्थन केलं असून याबाबतची तपासणी निष्पक्षपणे पूर्ण करण्याचं वचन दिलं आहे.

हे तपास प्रकरण नेमकं काय आहे?

ट्रंप यांच्याविरोधातल्या महाभियोग प्रकरणाचा तपास सुरू करण्यात आला आहे. आपल्या एका प्रतिस्पर्ध्याच्या विरुद्ध कट केल्याचा आरोप त्यांच्यावर आहे. जर यामध्ये ट्रंप दोषी आढळले तर त्यांना पदावरून काढून टाकलं जाऊ शकतं.

या वर्षीच 25 जुलैला राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यालयातून एक फोन कॉल करण्यात आला. एका व्हिसल ब्लोअरने या कॉलविषयीचा सगळा तपशील मागितला होता.

हा व्हिसल ब्लोअर एक अमेरिकन अधिकारी होता. त्यांनी दाखल केलेली तक्रार ही 'ताबडतोब दखल घेण्याजोगी' आणि विश्वासार्ह मानली गेली. या व्यक्तीने केलेल्या तक्रारीची प्रत संसदेत मांडण्यात यावी अशी मागणी डेमोक्रॅट खासदारांनी केली होती.

यानंतर अमेरिकन संसदेच्या खालच्या सभागृहाच्या अध्यक्ष नॅन्सी पलोसी यांनी राष्ट्रपती ट्रंप यांच्याविरोधात महाभियोगाची प्रक्रिया सुरू करण्याची घोषणा केली.

युक्रेनचे राष्ट्रपती व्लोदिमीर जेलेन्स्की यांच्यासोबत फोनवरून बोलताना जो बायडेन आणि त्यांच्या मुलाविरुद्ध भ्रष्टाचाराच्या आरोपांची तपासणी सुरू करण्यासाठी ट्रंप यांनी जेलेन्स्की यांच्यावर दबाव टाकल्याचा आरोप आहे.

जो बायडेन

जो बायडेन हे डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते आहेत आणि पुढच्या वर्षी होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्ष पदासाठीच्या निवडणुकीत ते पक्षाचे उमेदवार असू शकतात. म्हणजचे ते राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांचे या निवडणुकीतले प्रतिस्पर्धी असण्याची शक्यता आहे.

बायडेन यांचा मुलगा युक्रेनमधल्या एका गॅस कंपनीत काम करत होता. याप्रकरणी अद्याप बायडेन यांच्या विरोधातला कोणताही पुरावा समोर आलेला नाही.

युक्रेनचे नवे राष्ट्रपती जेलेन्स्की सत्तेत आल्यानंतर ट्रंप यांनी युक्रेनला दिली जाणारी मदत थांबवण्याचा निर्णय घेतल्याचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशाचं भलं करण्याकडे लक्ष देण्याऐवजी डेमोक्रॅटिक नेत्यांनी निवडणूक जिंकण्यासाठी आपल्याविरोधात महाभियोगाचा कट रचल्याचा आरोप अमेरिकेचे अध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी केला आहे. .


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेमोक्रेटिक पक्षाने 12 भारतीय वंशाच्या उमेदवारी दिली आहे. त्यांच्या उमेदवारीची चर्चा अमेरिकेतही होत आहे. त्यांना तगडे प्रतिस्पर्धी समजलं जात आहे.

या निवडणुकांवर डोनाल्ड ट्रंप यांचं भविष्य अवलंबून आहे असं म्हटलं जात आहे. डोनाल्ड ट्रंप हे रिपब्लिकन पक्षाचे आहेत आणि सध्या सिनेटमध्ये याच पक्षाचं बहुमत आहे.

आपल्याकडे जशी राज्यसभा असते तसं तिथं सिनेट हे सभागृह आहे. जर या निवडणुकांमध्ये सिनेटमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाला बहुमत मिळालं तर ट्रंप यांच्यावर महाभियोगही दाखल केला जाऊ शकतो. पण जर रिपब्लिकन पक्षाला बहुमत मिळालं तर ट्रंप यांच्या धोरणांना पाठबळ मिळू शकतं.

रिपब्लिकन पक्षाकडे 51 तर डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे 49 जागा आहेत. सिनेटच्या एक तृतीयांश जागांसाठी मध्यावधी निवडणुका होत आहेत.

अमेरिकेच्या दुसऱ्या सभागृहाला हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह म्हणतात. या सभागृहात 240 सदस्य रिपब्लकिनचे तर 195 डेमोक्रॅटिक पक्षाचे आहेत.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांना पायउतार करण्यासाठी विरोधी पक्ष सरसावला आहे. मात्र त्यासाठी सभागृहातल्या सदस्यांची मंजुरी लागते. अमेरिकेच्या इतिहासात आतापर्यंत असं घडलेले नाही.

भारतीय वंशाच्या या उमेदवारांना समोसा ब्रिगेड असं म्हटलं जातं. कोण आहेत ही मंडळी, जाणून घेऊया. सध्या अमेरिकी प्रतिनिधीगृहामध्ये चार तर सिनेटमध्ये एकमेव भारतीय वंशाचे प्रतिनिधी आहेत.

अमी बेरा, प्रमिला जयपाल, राजा कृष्णमुर्ती, रो खन्ना आणि कमला हॅरिस हे पाचही जण पुन्हा निवडणुकीच्या रिंगणात आहेत.

1. अमी बेरा

गुजरातमधल्या राजकोट शहराची पार्श्वभूमी असणारे अमी बेरा व्यवसायाने डॉक्टर आहेत. कॅलिफोर्नियातल्या सातव्या जिल्ह्याचे ते प्रतिनिधी आहेत. अमेरिकेच्या काँग्रेसमध्ये प्रतिनिधित्व करणारे बेरा हे भारतीय वंशाचे सगळ्यात जुने प्रतिनिधी आहेत.

2. प्रमिला जयपाल

हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह सदनात निवडून आलेल्या इंडो-अमेरिकन वंशाच्या त्या पहिल्याच महिला प्रतिनिधी आहेत.

राजकारणात सक्रिय होण्यापूर्वी त्या नागरी हक्कांसाठी काम करत होत्या. स्थलांतरितांसाठी काम करणाऱ्या एका गटाशी त्या संलग्न आहेत. 2001 मध्ये अमेरिकेत झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर प्रमिला यांनी हेट फ्री झोन या संस्थेची स्थापना केली.

सोमालियाच्या 4,000 स्थलांतरितांना देशाबाहेर काढण्यासंदर्भात तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश प्रशासनाच्या निर्णयाविरोधात प्रमिला यांनी यशस्वी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत सध्या मध्यावधी निवडणुका होत आहेत. अमेरिकी काँग्रेसच्या काही जागांसाठी मतदान होणार असून त्या निवडणुकांमध्ये भारतीय वंशाचे काही उमेदवार आपलं नशीब आजमवत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेल स्टेन

भारत आणि दक्षिण आफ्रिका मॅचसाठी डेल स्टेन फिट होऊन परतेल अशी चर्चा होती. इंग्लंड आणि बांगलादेशविरुद्ध पराभवाची नामुष्की ओढवलेल्या दक्षिण आफ्रिकेसाठी डेल स्टेनचं संघात असणं महत्त्वाचं होतं.

मात्र मंगळवारची सकाळ एक वाईट बातमी घेऊन थडकली. डेल स्टेन आऊट ऑफ वर्ल्ड कप अशा नोटिफिकेशन्स जगभरातल्या स्मार्टफोन्समध्ये थडकल्या. ही बातमी जगभरातल्या स्टेन चाहत्यांना निराश करणारी. मात्र स्टेनच्या प्रतिस्पर्ध्यांसाठी तो नसणं हे दिलासा देणारं.

बॉलर्सची कत्तल होण्याच्या काळात स्टेनने दबदबा राखला.

डेल स्टेन हा फक्त फास्ट बॉलर नाही. तो एक अनुभव आहे. डेल स्टेनकडे बघितल्यावरच हा फास्ट बॉलर आहे हे मनात ठसतं.

ग्रे आणि निळसर हिरव्या रंगाचे भेदक डोळे, पिळदार शरीरयष्टी आणि शरीरभर पसरलेला अंगार. बॉल स्विंग करणं, खतरनाक यॉर्कर सोडणं, बॅट्समन घायाळ होईल असे भेदक बाऊन्सर दागणं, एकामागोमाग एक वेगवान बॉल्सच्या मध्ये फसवा स्लोअर वन टाकणं ही सगळी गुणवैशिष्ट्यं स्टेननं प्राणपणाने जपली.

पण याबरोबरीने त्याला बघूनच अनेकांना घाम फुटतो. स्टेनसाठी फायरब्रँड अशी उपमा वापरली जाते. कदाचित हा शब्द स्टेनला समोर ठेऊनच निर्माण झाला असावा.

2004 मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या पटलावर स्टेनगन धडधडू लागली. प्रचंड ऊर्जा आणि जोडीला भात्यात एकापेक्षा एक अस्त्रं असं समीकरण असल्याने स्टेननं आफ्रिकेचा प्रमुख बॉलर हे कर्तेपण अल्पावधीतच स्वीकारलं.

गेली अनेक वर्ष स्टेन आणि दक्षिण आफ्रिका सिंक्रोनाइज्ड झाले होते. बॉलर्सची कत्तल होण्याच्या काळात स्टेनने दबदबा राखला. टेस्ट, वनडे आणि ट्वेन्टी-20 अशा तिन्ही फॉरमॅटमध्ये आपलं वर्चस्व सिद्ध केलं. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळू लागल्यावर खेळाडूंचे कच्चे दुवे खुले होतात. स्टेनचे सगळे व्हीडिओ उपलब्ध असतानाही त्याला खेळणं अवघड होतं.

टेस्टमध्ये दक्षिण आफ्रिकेला अव्वल स्थान मिळवून देण्यात स्टेनचा सिंहाचा वाटा आहे. स्टेनच्या कारकीर्दीचं वैशिष्ट्य म्हणजे ग्रॅमी स्मिथ आणि एबी डी'व्हिलियर्स यांच्या नेतृत्वाखाली तो खेळला. दक्षिण आफ्रिका संघाचं नेतृत्व आणि संघही तेव्हा स्थिर होता. स्टेनला मॉर्ने मॉर्केल, अल्बी मॉर्केल, व्हरनॉन फिलँडर, कागिसो रबाडा, लोनवाबो त्सोसोबे, कायले अबॉट, मर्चंट डी लाँज अशा सहकाऱ्यांची साथ मिळाली. परंतु एक सल स्टेनच्या मनात आयुष्यभर राहील.

डेल स्टेन प्रतिस्पर्धी फलंदाजांसाठी डोकेदुखी असे.

मोठे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डेल स्टेन हे दक्षिण आफ्रिकेचं प्रमुख अस्त्र होतं. मात्र खांद्याच्या दुखापतीमुळे तो वर्ल्ड कप खेळू शकणार नाही हे स्पष्ट झालं. या बातमीसह स्टेनचं वर्ल्ड विजयाचं स्वप्न अधुरंच राहण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डेलेन मिलार्ड

डेलेन मिलार्ड, 29 वर्षांचा वेगवान आयुष्य आवडणारा कोट्यधीश तरुण...

वयाच्या 14व्या वर्षी त्यानं एकट्यानं हेलिकॉप्टर आणि त्यानंतर त्याच दिवशी विमान उडवलं आणि कॅनडाचा सर्वांत लहान पायलट हा रेकॉर्ड आपल्या नावावर केला. वयाच्या 27व्या वर्षी तो कोट्यधीश झाला. लक्झरी कारचा ताफा त्याच्याकडे होता.

विमानांशी संबंधीत व्यापार करणाऱ्या एका मोठ्या उद्योगपती घराण्यात 1985मध्ये डेलेनचा जन्म झाला. पण त्याच्या जन्मनंतर त्याच्या वडिलांची ही कंपनी हळूहळू डबघाईला आली होती. तरूण वयातच डेलेन आपल्या वडिलांना त्यांच्या व्यवसायात मदत करू लागला.

उद्योग रसातळाला जात असला तरी डेलेनच्या विलासी जगण्यात काहीच फरक पडला नव्हता. तो दर शनिवार-रविवारी आपल्या आलीशान बंगल्यात मित्रांना पूलसाईड पार्टी द्यायचा. त्याला ऑफरोड रेसिंगची आवड होती.

त्याच्या या चैनी आयुष्याची एक काळी बाजूही होती. तो अगदी तरुण असताना त्याच्या आई-वडिलांचा घटस्फोट झाला होता आणि 2012च्या नोव्हेंबर महिन्यात त्याच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. त्याचे वडिल पलंगावर मृतावस्थेत आढळले. त्यांच्या डोक्याला गोळी लागली होती.

पोलिसांच्या चौकशीत डेलेन म्हणाला, "माझ्या वडिलांच्या आयुष्यात काहीतरी मोठं दुःख होतं. त्या दुःखाचं ओझं ते आयुष्यभर वागवत राहिले. पण मला कधीच त्याची कल्पना दिली नाही." त्याच्या या जबाबानंतर त्याच्या वडिलांनी आत्महत्या केली असावी, असंच सर्वांना वाटलं.

मात्र 14 मे 2013 रोजी टीम बोस्मा नावाच्या एका व्यक्तीच्या खुनात डेलेनचं नाव मुख्य संशयित म्हणून आलं आणि सर्वांनाच धक्का बसला.

लवकरच डेलेनविरोधात एक नाही तर तीन खुनाचे खटले सुरू झाले. पहिला टिम बोस्माच्या खुनाचा, दुसरा त्याची एक्स-गर्लफ्रेंड लॉरा बॅबोकच्या खुनाचा आणि तिसरा त्याच्या स्वतःच्या वडिलांच्या खुनाचा...

सगळ्यांना आत्महत्या वाटत असलेला डेलेनच्या वडिलांचा मृत्यू हा खून होता, हे उघड होण्यामागे कारण ठरला एक ट्रक...

टीम बोस्मा यांच्या शोधासाठी लोक रस्त्यावर उतरले

32वर्षांचा टीम बोस्मा याला आपला एक ट्रक विकायचा होता आणि त्यासाठी त्याची पत्नी शर्लीन बोस्मा हिनं ऑनलाईन जाहिरात दिली. टीमला दोन वर्षांची एक मुलगी होती. त्यांना आणखी एक बाळ हवं होतं. मात्र घरी पैशांची चणचण होती. त्यामुळे ट्रक विकून काही तजवीज करावी, असा बोस्मा दांपत्याचा विचार होता.

6 मे 2013 रोजी डेलेन त्याचा मित्र मार्क स्मिचसोबत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅनडामध्ये सध्या डेलेन मिलार्ड हे नाव फार चर्चेत आहे. कारणही तसंच आहे. कोट्यधीश असलेल्या या तरुणानं स्वतःच्याच वडिलांचा खून केला. मात्र डेलेनची ही कहाणी याहूनही क्रूर आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डॉ मेघा पानसरे, गोविंद पानसरे

खरंतर दररोज सकाळी सव्वा सातच्या दरम्यान ते आणि मी विद्यापीठात मॉर्निंग वॉकसाठी जात असू. पण तीन दिवस कॉम्रेड पानसरे काहीसे आजारी होते. त्यांना ताप आला होता. त्यामुळे ते घरीच होते.

दररोजचे चालणे न झाल्याने ते उमाताईसोबत घरासमोर काही अंतर पाय मोकळे करण्यासाठी म्हणून बाहेर पडले. परत येताना घरासमोरच मोटरसायकलवरून आलेल्या दोघांनी त्यांना गोळ्या घातल्या.

घरासमोर कोणीतरी ओरडल्याचा आवाज झाला. मी आणि माझी मुले धावत बाहेर गेलो. तिथले दृश्य पाहून भयंकर धक्का बसला. रस्त्याकडेला उमाताई खाली आडव्या पडल्या होत्या. कॉम्रेड पानसरे मात्र तोंडातून प्रचंड रक्तस्त्राव होत असूनही मागे हात टेकून बसले होते, काहीतरी सांगण्याचा प्रयत्न करत होते.

आम्ही त्यांना जवळ घेतले. परिस्थिती इतकी भीषण होती की त्यांना हॉस्पिटलमध्ये नेणे अत्यावश्यक होते. मुलांना त्यांना धरून ठेवण्यास सांगून मी धावत घरात गेले. कारची किल्ली आणि मोबाईल घेतला. कार अगदी त्यांच्या जवळ उभी केली. तिघांनी धरून त्यांना कारमध्ये बसवले आणि तिथून जवळच्याच अॅस्टर आधार हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेलो.

सुरुवातीस ते डॉक्टरांच्या प्रयत्नांना प्रतिसाद देत नव्हते. पण मग एका क्षणी प्रतिसाद मिळताच डॉक्टरांनी भरभर उपचार सुरू केले. उमाताईंनाही उपचार सुरू झाले. आम्ही बाहेर आलो. कोल्हापूरच्या जिल्हा पोलीसप्रमुखांना फोन करायचा होता. एका पोलीस ठाण्यात फोन करून त्यांचा नंबर घेतला आणि त्यांना झाल्या घटनेची माहिती दिली. आणि मग आम्हाला रडू कोसळलं.

२० फेब्रुवारीला कॉम्रेड पानसरेंचा दु:खद अंत झाला.

हिंदुत्ववाद्यांशी संघर्ष

ज्या माणसानं संपूर्ण आयुष्य तळागाळातील, गोरगरीब-कष्टकरी लोकांच्या प्रश्नांसाठी, त्यांच्या हक्कांसाठी लढण्यात घालवले. समाजाला धर्माची चिकित्सा करण्यास शिकवले. विवेकवाद शिकवला. लोकांच्या जगण्यातील प्रश्नांचे कारण नशीब वा मागच्या जन्मीचे पाप नसून सामाजिक-राजकीय-आर्थिक व्यवस्था आहे, हे त्यांना समजावे म्हणून प्रबोधनाचा मार्ग स्वीकारला. त्या ८२ वर्षांच्या वृद्धास गोळ्या घालून संपवले गेले.

कॉम्रेड पानसरेंना कोणीही वैयक्तिक शत्रू नव्हते. वर्गसंघर्ष आणि धर्मांधता, जमातवाद व जातिव्यवस्थेच्या विरोधात संघर्ष हा त्यांच्या चळवळीतील कामाचा गाभा होता. सर्व शोषित-वंचितांना समतेचे, सन्मानाचे जीवन जगता यावे यासाठी सर्व डाव्या संघटना, कामगार, शेतकरी व दलित संघटना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

१६ फेब्रुवारी, २०१५ या दिवसाची सकाळ आम्हा सर्वांसाठी एक भयंकर हिंसक अनुभव घेऊन आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डॉ. अग्रवाल यांच्या सोशल मीडिया हँडलवरील माहितीनुसार, सोमवारी (17 मे) रात्री साडेअकरा वाजता त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.

62 वर्षीय डॉ. अग्रवाल यांना बराच काळ कोव्हिडची लागण झाली होती. त्यांच्यावर दिल्लीतील एम्समध्ये उपचार सुरू होते. गेल्या आठवड्यात ते व्हेंटिलेटरवर होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

वर्षभरापासून कोरोना संकटाच्या काळात डॉ. अग्रवाल खूप सक्रीय होते.

ते सोशल मीडियावर व्हीडिओद्वारे कोव्हिड-19 शी संबंधित माहिती लोकांना देत असत.

वृत्तवाहिन्यांवरही ते अनेकदा या विषयावर चर्चा करताना दिसले.

त्यांच्या ट्विटर हँडलवरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, डॉ. अग्रवाल साथीच्या काळातही लोकांना जागरूक करत होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पद्मश्री पुरस्कार विजेते आणि इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे माजी राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. केके अग्रवाल यांचे कोरोनामुळे निधन झालं आहे.