डॉक सारांशित करण्यासाठी: जम्मू-काश्मीर केंद्रशासित प्रदेशाच्या पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, संध्याकाळी उशीरा हा हल्ला झाला. हे तिघेही त्यावेळी त्यांच्या घराच्या जवळच असणाऱ्या त्यांच्या दुकानात होते.

काश्मीर झोनच्या पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार हल्लेखोरांनी भाजप कार्यकर्ते वसीम अहमद बारी यांच्यावर गोळी झाडली. या घटनेत 38 वर्षांचे बारी, त्यांचे 60 वर्षांचे वडील बशीर अहमद आणि 30 वर्षांचा भाऊ उमर बशीर जखमी झाल्याचं पोलिसांनी सांगितलं. या तिघांनाही हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं, पण तिघांचाही मृत्यू झाला.

बांदीपोराचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी बशीर अहमद यांनी दिलेल्या माहितीनुसार या तिघांच्याही डोक्यात गोळ्या झाडण्यात आल्या होत्या.

त्यांनी सांगितलं, "रात्री पावणे नऊ वाजता तिघांनाही रुग्णालयात आणण्यात आलं. तिघांनाही गोळ्या लागल्या होत्या आणि हॉस्पिटलमध्ये येण्यापूर्वीच त्यांचा मृत्यू झाला होता. रात्री 8:45 वाजता त्यांचा मृत्यू झाला होता. तिघांचंही पोस्टमॉर्टम झालेलं आहे. इतर कायदेशीर प्रक्रियाही पूर्ण करण्यात आलीय. आता आम्ही मृतदेह पोलिसांकडे सोपवत आहोत."

काश्मीरमध्ये झालेल्या या घटनेची माहिती पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी घेतली आहे. त्यांनी पीडित कुटुंबासाठी सहवेदना व्यक्त केली असल्याचं पंतप्रधान कार्यालयाचे राज्यमंत्री जितेंद्र सिंह यांनी रात्री उशीरा ट्वीट करत म्हटलंय.

ही हत्या म्हणजे काश्मीरमधला राष्ट्रवादी आवाज दाबण्याचा प्रयत्न असल्याचं भाजपने म्हटलंय.

असे हल्ले काश्मीरमधला आवाज दाबून टाकू शकत नसल्याचं भाजपच्या जम्मू-काश्मीर युनिटचे प्रवक्ते अनिल गुप्तांनी बीबीसीला सांगितलं.

ते म्हणाले, "वसीम गेल्या तीन वर्षांपासून जिल्हाध्यक्ष होते. ते एक सक्रीय कार्यकर्ते होते आणि सामाजिक कार्यही करत होते. ही घटना समजल्यावर धक्का बसला. ते त्यांच्या घराजवळच्या त्यांच्या दुकानात बसले होते. दहशतवादी आले आणि त्यांना गोळ्या घातल्या."

"हा काश्मीरमधला राष्ट्रवादी आवाज दाबण्याचा स्पष्ट प्रयत्न आहे. तुमच्या लक्षात असेलच की महिन्याभरापूर्वीच एका दहशतवादी संघटनेने आमच्या भाजप कार्यकर्त्यांना धमक्या दिल्या होत्या. अशा प्रकारच्या हल्ल्यांचा आम्ही निषेध करतो."

सीमेपलिकडून मिळत असलेल्या सूचनांनुसार या हत्या केल्या जात असल्याचा आरोप गुप्तांनी केलाय.

पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांनी रात्री उशीरा ट्वीट करत म्हटलंय, "हे पक्षाचं मोठं नुकसान आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरमध्ये भाजपचे माजी जिल्हा अध्यक्ष वसीम बारी, त्यांचे वडील आणि भावाची बांदीपोरा जिल्ह्यात संशियत कट्टरवाद्यांनी गोळ्या झाडून हत्या केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जम्मू-काश्मीरमधून कलम 370 हटवल्यानंतर श्रीनगर, सोपोर, पंपोर, शोपियान आणि अनंतनाग या काश्मीरमधील भागात 9 ऑगस्ट ते 13 ऑगस्ट दरम्यान राहून आलेल्या या मंडळीने तेथील परिस्थिती दाखवणारे फोटो आणि व्हीडिओ दाखवणार असं सांगितलं होतं.

पण पत्रकार परिषद सुरू होण्यापूर्वीच त्यांनी अचानक सांगितलं की ते फोटो आणि व्हीडिओ दाखवू शकणार नाहीत. कविता कृष्णन यांनी सांगितलं की, "प्रेस क्लब ऑफ इंडियानं आम्हाला सांगितलं की आम्ही हे सर्व दाखवण्यासाठी प्रोजेक्टर वापरू शकणार नाहीत कारण त्यांच्यावर दबाव आहे."

जेव्हा मी प्रेस क्लब ऑफ इंडियाच्या प्रवक्त्यांशी बोलले, तेव्हा त्यांनी हा आरोप फेटाळून लावला आणि सांगितलं की त्यांच्यावर फोटो किंवा व्हीडिओ दाखवण्यावर कसलेही निर्बंध लावण्यात आले नाहीत.

पण मैमूना मोल्लाह यांनी म्हटलं की, "प्रेस क्लबने स्पष्टपणे कुठलंही कारण दिलं नाही, पण सांगितलं की त्यांच्यावरही काही निर्बंध आहेत म्हणून इथं काही दाखवता येणार नाही."

पत्रकार परिषदेनंतर ते फोटो आणि व्हीडिओ पत्रकारांना इमेलद्वारे पाठवण्यात आले.

ज्याँ ड्रेझ यांनी मीडियाच्या सेन्सॉरशिपच्या मुद्द्यावर बोलताना म्हटलं की काश्मीरबाबत काय बातम्या दाखवल्या जाव्यात, यावर सध्या सरकारचा दबाव आहे आणि एक प्रकारे मीडियाकडून काश्मीरचं विशिष्ट चित्रच दाखवलं जावं अशी अपेक्षा आहे.

ज्याँ ड्रेझ पुढे म्हणाले, "स्थानिक काश्मिरी मीडिया काम करू शकत नाहीये, त्यांच्यावर दबाव तर आहेच, पण माहिती मिळवण्याचे मार्गही नाहीत. राष्ट्रीय स्तरावर बहुतांश मीडिया निष्पक्षपणे आपलं काम करत नाहीये, केवळ न्यूयॉर्क टाइम्स, रॉयटर्स, बीबीसीसारख्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांमध्ये काम करणारे भारतीय नागरिक काश्मीरमध्ये फिरून बातमी मिळवून ती छापत आहेत."

काश्मीरमधील अनेक वर्तमानपत्रांमध्ये लग्न रद्द झाल्याच्या जाहिराती प्रसिद्ध होत आहेत

कविता कृष्णन यांनी काढलेल्या फोटोंमध्ये दिसत आहे की वर्तमानपत्रांचे काही पानं केवळ रद्द झालेल्या लग्नांच्या जाहिरातीने भरले आहेत.

मैमूना मोल्लाह म्हटल्या की, वर्तमानपत्रांना छापण्यासाठी लागणारा कागद, म्हणजे 'न्यूजप्रिंट' संपत चालला आहे. दिल्लीहून न्यूजप्रिंट मागवण्यासाठी त्यांच्याकडे कुठले साधनही नाही.

हिंसाचाराचा दावा

या मंडळींनी मीडियाला उपलब्ध करून दिलेल्या फोटोंमध्ये छर्रे उडवणारी बंदूक म्हणजे पेलेट गनने गंभीर जखमी झालेल्या एका व्यक्तीचा फोटो आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्लीच्या प्रेस क्लब ऑफ इंडियाचा हॉल पत्रकार आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी भरून गेला होता. काश्मीरमध्ये पाच दिवस घालवलेल्या चार जणांना ऐकण्यासाठी ही गर्दी जमा झाली होती. अर्थतज्ज्ञ ज्याँ ड्रेझ, अलायन्स ऑफ पीपल्स मूव्हमेंटचे विमल भाई, सीपीआयएमएल या पक्षाच्या कविता कृष्णन आणि अॅप्वा संघटनेच्या मैमूना मोल्लाह हे पाच दिवस काश्मीरमध्ये राहून आले आणि तिथल्या परिस्थितीचं त्यांनी वर्णन केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जम्मू-काश्मीरमध्ये भाजपनं मेहबुबा मुफ्ती यांच्या पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टीचा (PDP) पाठिंबा काढून पाच महिने उलटल्यानंतर, PDP, नॅशनल कॉन्फरन्स आणि काँग्रेस यांनी एकत्र येत सरकार स्थापन करण्याचा दावा केला.

काँग्रेस आणि नॅशनल कॉन्फरन्स यांच्या पाठिंब्यानं PDPनं पुन्हा एकदा सरकार स्थापन करावं, अशी यामागची कल्पना होती. पण सत्तास्थापनेसाठी मेहबुबा मुफ्ती यांचं पत्र राजभवनात पोहोचल्यानंतर खोऱ्यातल्या राजकीय घडामोडींना वेगळंच वळण लागलं.

याच्या एका तासानंतर जम्मू-काश्मीरचे राज्यपाल सत्यपाल सिंह यांनी राज्याची विधानसभा बरखास्त केली, तीही तिचा दोन वर्षांचा कार्यकाळ शिल्लक असताना.

मलिक यांच्या या निर्णयानं जम्मू-काश्मीरमधील नाजूक लोकशाहीवर काय परिाम होईल, यावर आता मीडियात, राजकीय विश्लेषकांमध्ये आणि इतिहासकारांमध्ये चर्चा होईल. पण हे इतक्यात झटपट का झालं, हे समजून घेणं जास्त महत्त्वाचं आहे.

काश्मीर हा संघासाठी मुख्य मुद्दा

भारतीय राजकारणाच्या ध्रुवावर संघाचा ज्या दिवशी उदय झाला तेव्हापासूनच त्यांच्यासाठी काश्मीर मुख्य मुद्दा राहिला आहे. काश्मीरच्या विशेष राज्याच्या दर्जाबद्दल संघ अनेकदा बोलला आहे, पण त्यांना आजवर काहीच करता आलेलं नाही.

नरेंद्र मोदींचा देशातील उदय आणि 2014च्या विधानसभा निवडणुकीत जम्मूच्या जनतेनं भाजपला दिलेल्या पाठिंब्यामुळे संघाच्या आशा काही प्रमाणात पल्लवित झाल्या होत्या. 2014च्या विधानसभा निवडणुकीत भाजप हा जम्मू-काश्मीरमधील दुसरा सर्वांत मोठा पक्ष ठरला होता.

गेल्या निवडणुकीत PDP हा राज्यातील सर्वाधिक जागा मिळवणारा पक्ष ठरला होता. असं असलं तरी जम्मूमध्ये भाजपला मिळालेला जनादेशाकडे PDP दुर्लक्ष करू शकत नाही. यामुळे मग PDPच्या नेत्या मेहबूबा मुफ्ती यांनी वेगवेगळ्या पर्यायांची चाचपणी करत आघाडी सरकार स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला. तर भाजपनं मात्र जम्मू-काश्मीरबाबत वाजपेयी यांनी दाखवलेल्या मार्गावर चालण्याचा निर्णय जाहीर केला.

राज्याचा विशेष घटनात्मक दर्जा कायम राखणं, सर्व हितधारकांशी संवाद प्रस्थापित करणं, सीमेसंबंधी करारांना पुढे नेणं, पाकिस्तानशी सलोख्याचे संबंध राखणं आणि केंद्राच्या अखत्यारित काही उर्जा प्रकल्प राज्याच्या स्वाधीन करणं, यांचा यात समावेश होतो.

जम्मू-काश्मीरचे राज्यपाल सत्यपाल मलिक

काश्मीरच्या नावानं केलेल्या ऐतिहासिक आणि सैन्याच्या फौजफाटा तैनात करूनही भाजपच्या हाती इथं काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरमधील हवामान, परिस्थिती आणि राजकारण यांचा कधीच अंदाज बांधता येत नाही. हाच प्रत्यय बुधवारी आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयंत पाटील

1. उद्धव ठाकरेंनी खातेवाटपाची यादी राज्यपालांना पाठवली आहे - जयंत पाटील

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मंत्रिमंडळाच्या खातेवाटपाची यादी राज्यपालांकडे पाठवली आहे, अशी माहिती राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी दिली आहे. NDTVनं ही बातमी दिलीय.

जयंत पाटील यांनी ट्वीट करत म्हटलं आहे की, "संपूर्ण महाराष्ट्राला जशी मंत्रिमंडळ खातेवाटपाची प्रतीक्षा आहे, तशीच आम्हालाही आहे. अनेक पत्रकार मित्र त्याबद्दल फोन करून विचारणा करत आहेत. माझ्या माहितीप्रमाणे आज (शनिवार) सायंकाळी 7.30 वाजताच मंत्रिमंडळाची खातेवाटप यादी मुख्यमंत्री महोदयांनी राज्यपाल महोदय यांना पाठवली आहे."

"राज्यपाल त्यावर लवकरच शिक्कामोर्तब करतील, अशी आशा आहे," असंही त्यांनी पुढे लिहिलंय.

दरम्यान, आज (रविवार) राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी पाठवलेल्या मंत्रिमंडळ खातेवाटपाच्या यादीला मंजुरी दिली आहे.

2. CAA : मोदी सरकारचं कलाकारांना निमंत्रण

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याप्रकरणी चर्चा करण्यासाठी मोदी सरकारनं बॉलिवूडच्या कलाकारांना भोजनाचं निमंत्रण दिलं आहे. हफिंग्टन पोस्टनं ही बातमी दिलीय.

मुंबईमधल्या एका हॉटेलमध्ये हे कलाकार आणि रेल्वेमंत्री पीयूष गोयल यांच्यात चर्चा होणार आहे.

काही दिवसांपूर्वी नरेंद्र मोदी आणि बोलीवूडच्या कलाकारांची भेट झाली होती.

निमंत्रितांमध्ये करण जोहर, फरहान अख्तर, कबरी खान, रितेश सिधवानी आणि इतर कलाकारांची नावं आहेत. हे सगळे कलाकार उपस्थित राहतील की नाही, हे अद्याप स्पष्ट नाही.

दरम्यान, नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात (CAA) कितीही विरोध झाला तरी केंद्र सरकार एक इंचही मागे हटणार नाही, असं वक्तव्य  केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी केलं होतं.

त्यावर शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी म्हटलंय की, "गृहमंत्र्यांनी एक इंचही मागे हटू नये. विरोधकच त्यांना मागे ढकलतील."

3. डिसेंबरमध्ये जोधपूरच्या दवाखान्यात 145 अर्भकांचा मृत्यू

कोटा येथील दवाखान्यात 100हून अधिक अर्भकांचा मृत्यू झाल्याची बातमी चर्चेत असताना डिसेंबर महिन्यात राजस्थानच्या जोधपूरमधील दवाखान्यात 145 अर्भकांचा मृत्यू झाल्याची बातमी समोर आली आहे. टाइम्स ऑफ इंडियानं ही बातमी दिलीय.

जोधपूरमधील उमेद हॉस्पिटल आणि MDM हॉस्पिटलमध्ये प्रशासकीय समितीनं तयार केलेल्या अहावालानुसार 146 अर्भकांचा मृत्यू झाला आहे.

प्रातिनिधिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयंत पाटील

एबीपी माझा वृत्तवाहिनीशी बोलताना जयंत पाटील म्हणाले, "धनंजय मुंडे हे ओबीसी समाजाचे नेते आहेत. भाजप ओबीसी समाजाच्या नेत्यांमागे उभी राहत नाही, मात्र राष्ट्रवादी काँग्रेस धनंजय मुंडे यांचा या प्रकरणात दोष नसेल तर पाठीमागे ताकदीनिशी उभा राहील."

11 जानेवारी 2021 रोजी पीडित महिलेने तक्रारीचं पत्र ट्वीट केलं आणि त्यातून धनंजय मुंडे यांच्यावर बलात्काराचे आरोप केले. धनंजय मुंडे यांनी फेसबुक पोस्ट लिहून विस्तृतपणे भूमिका मांडली आणि बलात्काराचे आरोप फेटाळले.

त्यानंतर भाजपकडून धनंजय मुंडे यांच्यावर टीका सुरू झाली. मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणीही भाजपकडून करण्यात येतेय.

मात्र, राष्ट्रवादीचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी भाजपवर टीका करताना ओबीसीचा मुद्दा उपस्थित केला.

जयंत पाटील म्हणाले, "धनंजय मुंडे हे आमच्या पक्षातील ओबीसी समाजातील नेते आहेत. आमच्या पक्षात आणि भाजपमध्ये एक फरक आहे. आमच्या पक्षात कोणत्याही समाजाचा, जाती-धर्माचा नेता असला तरी सगळा पक्ष त्याच्या पाठीमागे उभा राहतो. त्याची चूक केली नसेल, तर पूर्ण ताकदीनिशी त्याचं समर्थन करतो."

"भाजपमध्ये खडसेंची अवस्था मधल्या काळात काय झाली, बावनकुळेंची काय अवस्था झाली? त्यांच्या मागे भाजप उभा राहिला नाही. ओबीसी समाजाचे हे नेते असताना भाजप त्यांच्या पाठीमागे उभा राहिला नाही. पण धनंजय मुंडे चूक असतील तर आम्ही त्यांची साथ नाही करणार, पण धनंजय मुंडे यांचा या प्रकरणात त्यांचा दोष नसेल तर भाजपसारखं करणार नाही, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष ओबीसी नेत्यामागे ताकदीने उभे राहील, हाच विश्वास देतो," असं जयंत पाटील म्हणाले.

यावेळी जयंत पाटील यांनी या प्रकरणाच्या चौकशीची मागणी केली.

ते म्हणाले, "कार्यकर्ते, नेता घडण्यासाठी 30-40 वर्षं जातात आणि एखादी महिला अचानकपणे येते, सार्वनिजक जीवनातील कार्यकर्त्यांची दोन मिनिटात बदनामी होते. सर्व प्रसारमाध्यमं आणि लोकांपर्यंत एकच बाजू जाते. त्या व्यक्तीबद्दलचं मत तयार होतं. त्यामुळे 30-40 वर्षं कष्ट केलेले असतात, त्या सर्वांवर एका क्षणात पाणी पडतं. त्यामुळे नीट चौकशी झाली पाहिजे."

"धनंजय मुंडे यांनी या प्रकरणात सर्व माहिती पोलिसांना दिलीय. काहीही दडवून ठेवलेले नाही. आमची अपेक्षा अशी आहे की, पोलिसांनी आता लवकर तपास करावा," असंही जयंत पाटील म्हणाले.

'राष्ट्रवादी ओबीसी नेत्यांना बाजूला सारत नाही'

राष्ट्रवादी कॉँग्रेसचे वरिष्ठ नेते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बलात्काराचे आरोप झालेले धनंजय मुंडे यांना पाठिंबा देताना राष्ट्रवादीचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी जातीचा अंग पुढे आणलं आहे आणि त्यातून भाजपवर टीका केलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयंत पाटील

यावेळी देवेंद्र फडणवीस आणि भाजपवर टीका करताना जयंत पाटील यांनी "भाजप महाराष्ट्राचा शत्रू आहे की मित्र," असा सवाल केला आहे. तसंच भाजप महाराष्ट्राचा हितचिंतक नाही, असा आरोपसुद्धा त्यांनी केला आहे.

या पत्रकार परिषदेत शिवसेना नेते आणि परिवहन मंत्री अनिल परब, काँग्रेस नेते आणि महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात तसंच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष आणि जलसंपदा मंत्री जयंत पाटील उपस्थित होते.

"मुख्यमंत्री सहायता निधीला भाजपनं आतापर्यंत एकही पैसा दिलेला नाहीये. पंतप्रधान निधीला पैसा द्या. पण महाराष्ट्रात मुख्यमंत्री निधीला पैसा देऊ नका, अशी वृत्ती भारतीय जनता पक्षानं दाखवली आहे. त्यामुळे भारतीय जनता पक्ष महाराष्ट्राचा शत्रू आहे की मित्र? महाराष्ट्राचा हितचिंतक नक्कीच नाहीये, हे यातून दिसून आलं," असं जयंत पाटील यांनी म्हटलं.

जयंत पाटील यांनी देवेंद्र फडणवीस यांचे मुद्दे खोडून काढताना मांडलेले मुद्दे-

गुजरातला 1500 ट्रेन्स, पण महाराष्ट्राच्या वाट्याला 700 ट्रेन्स- अनिल परब

शिवसेना नेते अनिल परब यांनी महाविकास आघाडीच्या संयुक्त पत्रकार परिषदेमध्ये बोलताना देवेंद्र फडणवीस यांनी सादर केलेल्या आकडेवारीवर सरकारची बाजू मांडली.

अनिल परब यांनी मांडलेले मुद्दे-

अनिल परब

सहकार्याऐवजी विरोधक गोंधळाची परिस्थिती निर्माण करत आहेत - बाळासाहेब थोरात

बाळासाहेब थोरात यांनी मांडलेले मुद्दे खाली प्रमाणे -

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडीच्या नेत्यांनी मुंबईत संयुक्त पत्रकार परिषद घेऊन सरकार स्थिर असल्याचा दावा केला. तसंच विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी मंगळवारी केलेले दावे त्यांनी खोडून काढले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयंत पाटील

हा इस्लामपूर पॅटर्न नेमका काय आहे, ते जाणून घेण्यासाठी सांगलीचे पालकमंत्री आणि इस्लामपूरचे आमदार तसंच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांच्याशी बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी नीलेश धोत्रे यांनी स्काईपद्वारे चर्चा केली. त्याच चर्चेचा हा संपादित अंश...

प्रश्न -  सांगलीतलं इस्लामपूर हॉटस्पॉट झालं होतं, त्यातून बाहेर पडण्यासाठी असं काय केलं, नेमका कुठला पॅटर्न राबवल्यामुळे हे शक्य झालं?

पाटील -  राज्यात कोव्हिड-19चे रुग्ण आढळत असताना 19 मार्चला आम्ही ठरवलं की परदेशातून आलेल्या लोकांना होम क्वारंटाईन करायचं. पण 22 मार्चला दुर्दैवानं इस्लामपूरमध्ये 4 रुग्ण पॉझिटिव्ह निघाल्याचं कळालं. त्यानंतर आम्ही लगेच संपूर्ण एरिया लॉकडाऊन केला.

ज्या घरी हे रुग्ण आढळले त्यांच्या घराचा 500 मीटरचा परिसर संपूर्ण सील केला. त्या कुटुंबातल्या सर्वांना त्या परिसरातून बाहेर काढून घरातल्या सर्वांची तपासणी केली. जे पॉझिटिव्ह आढळले त्यांना लगेच क्वारंटाईन केलं. संपूर्ण इस्लामपूरमध्ये कंटेनमेंट झोन तयार करण्यात आला. कुणालाही बाहेर किंवा आत जाता येत नव्हतं.

संशयित रुग्ण व्यवस्थित शोधून काढले. अंगणवाडी आणि आशा सेविकांनी घराघरात जाऊन कुणाला लक्षणं आहेत का, याची चौकशी केली. संपूर्ण सांगली जिल्ह्यातल्या घराघरात त्या गेल्या, त्यांनी फार मोलाचं सहकार्य केलं. ज्यांना लक्षणं आढळली त्यांची लगेचच तपासणी करण्यात आली.

प्रश्न  - इस्लामपूरमध्ये भाजीपाला आणायला लोकांना परवानगी दिली होती का?

पाटील -  लोक भाजीपाला घेण्यासाठी गर्दी करत होते, नंतर लोकांनी अंतर ठेवून भाजी घ्यावी, असे प्रयोग केले. काही वेळा भाजी विक्री बंद करण्याचे आदेश द्यावे लागले. पण गर्दी टाळण्यासाठी मात्र आम्हाला पूर्णपणे भाजीविक्री नंतरच्या काळात बंद करावी लागली.

प्रश्न - धारावी आणि वरळी कोळीवाडा हॉटस्पॉट झाले आहेत, त्यांनी सांगली पॅटर्नमधून काय शिकलं पाहिजे?

पाटील - वरळी कोळीवाड्यात कॉमन फॅसिलिटी फार आहेत. त्यामुळे इथं झपाट्यानं संसर्ग झाला. कॉमन टॉयलेट्स किंवा कॉमन फॅसिलिटी, जिथं असतात तिथं हा आजार पसरतो असं दिसतं. त्यामुळे थोडं गैरसोयीचं होईल, पण कडक लॉकडाऊन धोरण राबवलं पाहिजे.

शिवाय, इथं संसर्ग झालेल्या लोकांच्या संपर्कात आलेल्या प्रत्येक व्यक्तीचं ट्रॅकिंग करणं गरजेचं आहे. त्यांची तपासणी करणं गरेजचं आहे. गर्दीच्या भागात कोव्हिड-19 जायला नको होता, पण तो...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात कोव्हिड-19चा विळखा सतत वाढत असताना सांगली जिल्ह्यातल्या इस्लामपूरमधून एक दिलासा देणारी बातमी आली. ती म्हणजे तिथल्या 24 पैकी 22 रुग्णांची उपचारानंतरची प्राथमिक चाचणी निगेटिव्ह आली आहे. शिवाय लॉकडाऊन जाहीर झाल्यापासून तिथं नवे रुग्ण आढळेलेले नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयदत्त क्षीरसागर

या लढतीत पुतण्या संदीप क्षीरसागर यांनी बाजी मारली. संदीप यांना 99 हजार 934 तर जयदत्ती क्षीरसागर यांना 97 हजार 950 मते मिळाली.

अखेरच्या फेरीपर्यंत कोणाचाही विजय निश्चित होत नव्हता मात्र अखेरीस संदीप यांनी विजयाचा गुलाल उधळला.

बीड मतदारसंघ

बीड मतदारसंघात बीड तालुक्यातील- मांजरसुंभा, चौसाळा, नळवंडी, राजुरी नवगण, बीड शहर, शिरूर तालुका आणि रायमोहा हे भाग येतात.

बहुजन वंचित आघाडीने अशोक हिंगे यांना उमेदवारी दिलीय. गेल्या 2014च्या निवडणुकीतल्या मोदी लाटेमध्येही जयदत्त क्षीरसागर हे एकटेच राष्ट्रवादीच्या तिकीटावर बीडमधून निवडून आले होते.

विनायक मेटे यांना 71,002 मतं मिळाली तर जयदत्त क्षीरसागर यांना 77,134 मतं मिळाली होती. तर 2009मध्ये त्यांनी शिवसेनेच्या उमेदवाराचा तब्बल 75917 मतांनी पराभव केला होता.

पक्षबदल आणि काका-पुतण्या वाद

धनंजय मुंडे यांच्यावरच्या नाराजीतून जयदत्त क्षीरसागर यांनी राष्ट्रवादीला सोडचिठ्ठी देत शिवसेनेत प्रवेश केला. तर राष्ट्रवादी काँग्रेसने याच मतदारसंघातून संदीप क्षीरसागर यांना उमेदवारी दिली. त्यामुळे बीड मतदारसंघातली लढत काका - पुतण्यातली लढत झाली.

संदीप क्षीरसागर

क्षीरसागर कुटुंबाच्या तीन पिढ्या या राजकारणात आहेत. केशरबाई क्षीरसागर या काँग्रेसच्या खासदार होत्या. जयदत्त क्षीरसागर, भारतभूषण क्षीरसागर आणि रवींद्र क्षीरसागर ही त्यांची तीन मुलं राजकारणात आहेत. आईसह तिघाही भावांची कारकीर्द आधी काँग्रेसमध्ये गेली आणि नंतर शरद पवारांनी राष्ट्रवादीची स्थापना केल्यानंतर तिघेही राष्ट्रवादीत दाखल झाले.

मात्र राष्ट्रवादीत असतानाच या तिन्ही भावांमध्ये विसंवाद सुरू झाला आणि त्याला कारण ठरलं सत्तेतील वाटा.

संदीप क्षीरसागर

आता जयदत्त क्षीरसागर, भारतभूषण क्षीरसागर हे शिवसेनेत, तर रवींद्र क्षीरसागर आणि संदीप क्षीरसागर हे राष्ट्रवादीत आहेत.

या बीड मतदारसंघामध्ये 21 ऑक्टोबरला 65.49% मतदान झालं. एकूण 3,35,150 मतदारांपैकी 2,19,500 मतदारांनी मतदान केलं.

पारडं कोणाचं जड?

शिवसेनेसाठी बीड मतदारसंघ महत्त्वाचा आहे. शिवसेनेचे सुरेश नवले, सुनील धांडे हे बीडमधून निवडून आलेले होते. आता जयदत्त क्षीरसागर शिवसेनेत दाखल झाल्याने इथे पुन्हा एकदा शिवसेनेचा वरचस्मा पहायला मिळू शकतो. पण यामध्ये अनेक गोष्टी महत्त्वाच्या ठरणार असल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार सुशील कुलकर्णी सांगतात. ते म्हणतात, "मुळात ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बीड मतदारसंघात तब्बल 34 उमेदवार रिंगणात होते.  पण खरी लढत झाली ती शिवसेनेचे जयदत्त क्षीरसागर आणि राष्ट्रवादीचे संदीप क्षीरसागर या काकापुतण्यांमध्ये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयपूर शहर

गुलाबी शहर नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या जयपूरचा या यादीत समावेश करण्यात आला आहे. जयपूर शहरातील काही इमारतींची निर्मिती 1727 मध्ये करण्यात आली होती. तरी आजही या इमारती तितक्याच आकर्षक आहेत.

देश विदेशातल्या पर्यटकांसाठी हे शहर म्हणजे कायमच आकर्षणाचा केंद्रबिंदू आहे.

आयर्लंडचा वातानुकूलित राष्ट्रीय पार्क

हा ज्वालामुखीय परिसर 14 टक्के भागात पसरला आहे. या पार्कात अनेक हिमशिखरं आहेत तसंच अनेक आकर्षक प्राणीही आहेत. इथे लावा फिल्डस सारखे वेगळ्या प्रकारचे जीवजंतू येथे सापडतात.

फ्रेंच ऑस्ट्रल लँड अँड सीज

ही जागा दक्षिण महासागराच्या अगदी मधोमध आहे. ही जागा म्हणजे लहान बेटांचा समूह आहे. त्यांना युनेस्कोच्या जागतिक वारसास्थळांच्या यादीत समाविष्ट केलं आहे.

इथे मोठ्या प्रमाणात पक्षी आणि जलचर प्राणी आढळतात. त्यात किंग पेग्विंनचाही समावेश आहे.

प्राचीन जपानममधील मकबरा

जपानच्या ओसाका प्रांतात 49 मकबरे आहेक. ते तिसऱ्या ते सहाव्या शतकातील आहे.  तिथे अनेक प्रकारच्या टेकड्या आहेत. त्यात किल्ली ज्या छिद्रात घालतो त्या छिद्रासारखी दिसणारीही एक टेकडी आहे. या टेकडीचं नाव सम्राट निनटोकूच्या नावावर आहे. हा जपानमधील सगळ्यांत मोठा मकबरा आहे.

इराकमधील बेबीलॉन

बऱ्याच प्रयत्नानंतर प्राचीन शहर म्हणून ओळख असलेल्या बेबीलॉनला युनेस्कोच्या यादीत  समाविष्ट करण्यात आलं आहे.

इराक मध्ये झालेल्या अफरातफरीमुळे या जागेचं मोठं नुकसान झालं होतं. मात्र तिथे अनेक सुधारणा करण्यात आल्या आहेत.

बगान म्यानमार

म्यानमारची ही प्राचीन राजधानी पर्यटकांच्या आकर्षणाचं केंद्र आहे. तिथे हजारो बुद्ध मंदिरं आहेक. थोडं दुरवरून पाहिलं तर ही जागा अतिशय सुंदर दिसते.

प्लेन ऑफ जार, लाओस

इथे मोठ्या मोठ्या दगडांनी मडकं तयार करण्यात आली आहेत. ही जागा मध्य लाओसमध्ये आहे. पुरातत्त्वशाश्त्रज्ञांच्या मते इथे असलेले मडके लोहयुगातले आहे.  त्यांच्या मते याचा वापर अंत्यसंस्कारांसाठी केला जातो.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संयुक्त राष्ट्रांची निगडित संस्था युनेस्को दरवर्षी नव्या जागतिक वारसास्थळांची यादी अपडेट करत असते. यावर्षीही या यादीत काही नवीन नावं जोडण्यात आली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयप्रकाश किशोर

मुलींची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी ते वैद्यकीय शिक्षण घेत आहेत. हा पराक्रम करताना त्यांनी केवळ वयाचा अडसर पार केलेला नाही तर एका अपघातात आलेल्या अपंगत्वावरही मात केली आहे. 2003 साली एका कार अपघातात त्यांचा पाय निकामी झाला होता.

लहानपणापासूनच त्यांना डॉक्टर बनण्याची इच्छा होती. 1974-75 साली बारावी उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्यांनी मेडिकल परीक्षा दिली होती. मात्र, त्यात त्यांना यश मिळालं नव्हतं.

त्यावेळी मेडिकल परीक्षेसाठी आणखी एक वर्ष घालवण्यापेक्षा बीएससीमध्ये प्रवेश घेणं त्यांना योग्य वाटलं. त्यांनी भौतिकशास्त्रात पदवीचं शिक्षण घेतलं आणि पुढे ते बँकेत रुजू झाले.

1982 साली त्यांच्या वडिलांची प्रकृती बिघडली. तेव्हा त्यांनी वडिलेकीच्या प्रेमापोटी त्यांनी 64व्या वर्षी घेतला MBBSला प्रवेशलांना बुर्लामधल्या वैद्यकीय महाविद्यालयात उपचारासाठी दाखल केलं. त्यांच्यावर दोन ऑपरेशन झाले. मात्र, फरक पडला नाही. तिथून त्यांनी वडिलांना वेल्लोरच्या क्रिश्चियन मेडिकल कॉलेज हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं. तिथून ते बरे होऊन घरी परतले.

वैद्यकीय शिक्षण

वडिलांवर उपचारसाठी हॉस्पिटलमध्ये थांबले असताना प्रधान यांच्या मनातली डॉक्टर होण्याची सुप्त इच्छा पुन्हा एकदा जागी झाली. मात्र, तोवर त्यांनी वैद्यकीय शिक्षणासाठीची वयोमर्यादा ओलांडली होती.

प्रधान यांना डॉक्टर होता आलं नसलं तरी 30 सप्टेंबर 2016 रोजी निवृत्त झाल्यानंतर त्यांनी आपल्या जुळ्या मुलींच्या माध्यमातून स्वतःचं स्वप्न पूर्ण करण्याचा निश्चय केला. त्यांच्या मुलींनी वैद्यकीय प्रवेश घेतला आणि प्रवेश परीक्षांसाठी स्वतः प्रधान यांनी त्यांची तयारी करून घेतली. त्यांच्या मेहनतीला अखेर फळ मिळालं आणि त्यांच्या दोन्ही मुली बीडीएस झाल्या.

2019 साली NEET परीक्षेत वयोमर्यादेच्या बंधनाविरोधात याचिका दाखल करण्यात आली आणि सर्वोच्च न्यायालयाने निकाल देताना वयोमर्यादा काढून टाकली. प्रधान यांनी ही संधी हेरली आणि त्याच वर्षी NEET परीक्षा दिली.

बीबीसीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "खरं सांगायचं तर गेल्या वर्षी NEET परीक्षेसाठी मी विशेष कुठलीच तयारी केली नव्हती. मुलींनी हट्ट केला म्हणून मी परीक्षेला बसलो. त्यावेळी मी उत्तीर्ण झालो नाही. मात्र, एक फायदा झाला -  परीक्षा कशी असते, याची कल्पना मला आली. त्यामुळे यावेळी मी तयारीनिशी परीक्षेला गेलो आणि उत्तीर्ण झालो."

मुलीचा मृत्यू

प्रधान यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ओडिसामध्ये एका निवृत्त अधिकाऱ्याने यावर्षी NEET परीक्षा उत्तीर्ण होत एमबीबीएससाठी प्रवेश घेतला आहे. सेवानिवृत्त बँक अधिकारी जयकिशोर प्रधान यांनी वयाच्या 64 व्या वर्षी हा पराक्रम केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयप्रकाश नारायण यांच्याशी बातचीत करताना बीबीसी प्रतिनिधी मार्क टली

राधाकृष्ण बाहेर आले आणि त्यांनी पाहिलं, तर खरोखरच पोलीस आलेले होते. पोलिसांनी जेपींचं अटक वॉरंट दाखवलं.

राधाकृष्ण यांनी पोलिसांना थोडी वाट पाहायची विनंती केली. जेपींना पटण्याला जाण्यासाठी विमान पकडायचं असल्यानं असंही ते लवकरच उठतील, असंही त्यांनी पोलिसांना सांगितलं.

पोलिसांनी त्यांची विनंती मान्य केली. या काळात राधाकृष्णांनी हालचाली सुरू केल्या. जेपींच्या अटकेची बातमी ज्यांना ज्यांना सांगणं शक्य आहे त्यांना त्यांना ती सांगावी, असे आदेश त्यांनी आपल्या टेलिफोन ऑपरेटरला दिले.

त्यांनी जेव्हा मोरारजी देसाईंना फोन केला, तेव्हा कळलं पोलीस त्यांच्याही घरी पोहोचलेले आहेत.

तीन वाजता पोलिसांनी राधाकृष्ण यांचा दरवाजा परत एकदा वाजवला. ते म्हणाले, "जेपी पोलीस स्टेशनमध्ये का पोहोचलेले नाहीत, अशी विचारणा करणारे संदेश सातत्याने वायरलेसवरून येत आहेत. तुम्ही जरा जेपींना उठवा."

चंद्रशेखर टॅक्सीतून पोहोचले

राधाकृष्ण हलक्या पावलांनी जेपींच्या खोलीत गेले. जेपी गाढ झोपले होते. त्यांनी जेपींना हलवलं आणि जागं केलं. त्यांना पोलीस आल्याची बातमी दिली. तोपर्यंत एक पोलीस अधिकारी आत आले.

ते म्हणाले, "सॉरी सर, पण तुम्हाला आमच्याबरोबर घेऊन यायचे आदेश आहेत."

त्यावर जेपी म्हणाले की, "मला अर्धा तास द्या. मी तयार होऊन येतो."

रामलीला मैदानात जय प्रकाश नारायण यांची रॅली

राधाकृष्ण घाबरले होते, त्यांना जास्तीत जास्त वेळ काढायचा होता. कारण जेपी तिथे पोहोचायच्या आत कुणीतरी ओळखीचं तिथे आधी पोचायला हवं होतं. जेपी तयार झाले तेव्हा राधाकृष्ण म्हणाले, की "जरा थांबा आणि एक कप चहा घेऊन जा तुम्ही."

त्यात दहा मिनिटं गेली. मग जेपीच म्हणाले, "आता उशीर कशाला करायचा. चला निघू या."

जेपी पोलिसांच्या कारमध्ये बसले न बसले तोच तिथे एक अत्यंत वेगात आलेली टॅक्सी करकचून ब्रेक लावून थांबली, त्यातून उडी मारून चंद्रशेखर उतरले. पण तोपर्यंत जेपींची कार पुढे गेली होती.

विनाशकाले विपरीत बुद्धी

जेपींना संसदमार्गावरून पोलीस स्टेशनला नेत होते. राधाकृष्ण आणि चंद्रशेखर एका कारमधून त्यांच्या मागे निघाले.

जेपींना एका खुर्चीत बसवल्यावर पोलीस अधीक्षक दुसऱ्या खोलीत गेले. थोड्या वेळानं ते बाहेर आले आणि त्यांनी चंद्रशेखरना एका कोपऱ्यात नेलं, ते म्हणाले की, "सर पोलिसांचा एक गट तुम्हाला आणण्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

25 जून 1975 रोजी रात्री दीड वाजताची वेळ होती. गांधी पीस फाउंडेशनचे सचिव राधाकृष्ण यांचे पुत्र चंद्रहर बाहेर मोकळ्या हवेत झोपलेले होते. अचानक ते उठून आत आले आणि त्यांनी आपल्या वडिलांना जागं केलं, ते दबक्या आवाजात म्हणाले, "पोलीस अटक वॉरंट घेऊन आले आहेत."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयराज आणि फेनिक्स

त्या पार्श्वभूमीवर आता तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री ईडापडी के. पलानीसामी यांनी या प्रकरणाची चौकशी केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) करेल, असं म्हटलं आहे.

पलानीसामी म्हणाले, "पोलीस कोठडीत असताना बाप-लेकाचा मृत्यू झाल्याची घटना समोर आली आहे. या घटनेची केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) मार्फत चौकशी करण्यात येईल.

"मद्रास उच्च न्यायालयातून यासंबंधीची परवानगी मिळाल्यानंतर CBI कडे हे प्रकरण सोपवण्यात येईल," असंही पलानीस्वामी यांनी म्हटलं आहे.

नेमकं काय घडलं?

जयराज हे तुतिकोरीन म्हणजेच थुतुकुडी जिल्ह्यातल्या सथांकुलममध्ये राहतात. इथेच त्यांचा मुलगा फेनिक्स APJ मोबाईल्स नावाचं एक दुकान चालवत होते.

कोरोनाच्या प्रसाराला आळा घालण्यासाठी तामिळनाडूमध्ये लॉकडाऊन सुरू आहे. तेव्हा पी. जयराज (58) आणि त्यांचा मुलगा फेनिक्स (38) यांच्यावर लॉकडाऊनच्या काळात दुकान उघडं ठेवल्याचा आरोप होता.

19 जूनला फेनिक्स यांचा दुकान बंद करण्यावरून स्थानिक पोलिसांशी वाद झाला.

यामुळे मग सथांकुलम पोलिसांनी फेनिक्स आणि त्यांच्या वडिलांविरोधात FIR दाखल केली. यानंतर जयराज यांना पोलीस स्टेशनला नेण्यात आलं. त्यानंतर आपल्या वडिलांपाठोपाठ फेनिक्स हेसुद्धा पोलीस स्टेशनला गेले. तेव्हा त्यांनाही कोठडीत डांबण्यात आलं.  21 जून रोजी त्यांना कोविळपट्टीच्या कारागृहात पाठवण्यात आलं.

या दोघांनाही संपूर्ण रात्र पोलीस कोठडीत ठेवण्यात आलं होतं. त्यानंतर दोन दिवसांनी त्यांचा मृत्यू झाला. या दोघांनाही पोलिसांनी कोठडीत अत्यंत क्रूरपणे मारहाण केल्याचा आरोप त्यांच्या नातेवाइकांनी केला आहे.

यो दोघांनी पोलिसांना शिवीगाळ केली, त्यानंतर ते रस्त्यावर पडले. यामुळे मग त्यांना अंतर्गत दुखापत झाली, असं FIRमध्ये म्हटलं आहे.

फेनिक्स यांचा सोमवारी रात्री तर जयराज यांचा मंगळवारी सकाळी कोविळपट्टीच्या सरकारी दवाखान्यात मृत्यू झाला.

बीबीसी तामिळनं जिल्ह्यातील एका वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याशी संपर्क साधला. नाव न छापण्याच्या अटीवर त्यांनी सांगितलं, "फेनिक्स यांच्या छातीत दुखू लागल्यानं 22 जून रोजी ते खाली कोसळले. यानंतर त्यांना कोविळपट्टीच्या सरकारी दवाखान्यात भरती करण्यात आलं. पण 9 वाजता त्यांचा मृत्यू झाला.

"त्यानंतर काही तासातच जयराज यांना बरं न वाटल्यानं दवाखान्यात भरती करण्यात आलं. त्यांचा मंगळवारी सकाळी 5 वाजता मृत्यू झाला."

या घटनेनंतर फेनिक्स आणि जयराज यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पोलीस कोठडीत बापलेकांचा मृत्यू झाल्याच्या एका घटनेवरून देशभरात तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयश्री उल्लाल आणि सत्या नडेला (मध्यस्थानी) यांच्यासह अनेक कंपन्यांचे अधिकारी एका कार्यक्रमानिमित्त जून 2019 मध्ये एकत्र आलेले

सध्या जगभरातल्या तंत्रज्ञान आणि अन्य महत्त्वाच्या क्षेत्रातील कंपन्यांच्या प्रमुखपदी भारतीय वंशाच्या व्यक्ती आहेत. या यादीत आता संदीप मथरानी यांचंही नाव समाविष्ट झालं आहे.

आपापल्या क्षेत्रातील बलाढ्य अशा या संस्थांची धुरा सांभाळणारे भारतीय चेहरे:

1. संदीप मथरानी, वीवर्क

संदीप मथरानी वी-वर्कचे नवीन CEO असतील

संदीप मथरानी वी-वर्कचे नवीन CEO असतील. 18 फेब्रुवारीपासून ते कार्यभार सांभाळतील. अॅडम न्यूमन सप्टेंबर 2019 मध्ये पायउतार झाल्यानंतर आर्टी मिन्सन आणि सबॅस्चियन गनिंगहॅम हे कंपनीचे सीईओ म्हणून काम पाहत होते. मथरानी हे याआधी ब्रुकफील्ड प्रॉपर्टी पार्टनर्स या रीटेल ग्रुपचे प्रमुख होते.

2. सुंदर पिचाई, अल्फाबेट (गुगलची प्रमुख कंपनी)

गुगलची पेरेंट कंपनी असणाऱ्या अल्फाबेटच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारीपदाची सूत्रं पिचाई यांनी डिसेंबरमध्ये स्वीकारली.

गुगलचे सहसंस्थापक लॅरी पेज आणि सर्जी ब्रिन हे दोघे पायउतार झाल्यानंतर हे पद पिचाईंकडे आलं. 2015 पिचाई यांना गुगलचं सीईओ बनवण्यात आलं होतं. 47 वर्षांच्या पिचाई यांनी आयआयटी - खरगपूरमधून शिक्षण घेतलं. त्यानंतर अमेरिकेच्या स्टॅनफर्ड विद्यापीठातून पदव्युत्तर शिक्षण घेतलं.

3. सत्या नाडेला, मायक्रोसॉफ्ट

बिल गेट्स आणि स्टीम बाल्मर यांच्यानंतरचे मायक्रोसॉफ्टचे सीईओ आहेत सत्या नाडेला.

हैदराबादमध्ये जन्म झालेले नाडेला 2014पासून मायक्रोसॉफ्टचे सीईओ आहेत. मंगलोर विद्यापीठातून इलेक्ट्रिकल इंजिनियरींगची पदवी घेतलेल्या नाडेला यांनी युनिव्हर्सिटी ऑफ विस्कॉन्सिन आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ शिकागोमधून पदव्युत्तर शिक्षण घेतलं.

4. अरविंद कृष्णा, IBM

इंटरनॅशनल बिझनेस मशीन कॉर्प्स म्हणजेच आयबीएमच्या सीईओपदी गेल्या आठवड्यातच अरविंद कृष्णा यांची नेमणूक  करण्यात आली. मूळ भारतीय असलेले कृष्णा हे IIT कानपूरचे विद्यार्थी आहेत.

अरविंद कृष्ण

6 एप्रिलपासून ते 80 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सची उलाढाल असणाऱ्या आयबीएम या अमेरिकन कंपनीची धुरा हाती घेतली. 57 वर्षांच्या कृष्णा यांचा जन्म आंध्र प्रदेशात झाला असून त्यांचे वडील लष्करी अधिकारी होते. 1990 पासून अरविंद कृष्णा आयबीएममध्ये कार्यरत आहेत.

5. राजीव सुरी, नोकिया

प्रसिद्ध मोबाईल कंपनी नोकियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय - अमेरिकन वंशाच्या संदीप मथरानी यांनी 'वी-वर्क' (WeWork) या कंपनीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदाची सूत्रं हाती घेतली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयसिद्धेश्वर स्वामी

जयसिद्धेश्वर स्वामी हे सध्या अनुसुचित जातींसाठी राखीव असलेल्या सोलापूर लोकसभा मतदारसंघातून भाजपाचे उमेदवार आहेत. त्यांनी माजी केंद्रीय गृहमंत्री सुशीलकुमार शिंदे आणि वंचित बहुजन आघाडीचे प्रमुख प्रकाश आंबेडकर यांना आव्हान दिलं आहे.

त्यांच्या जात प्रमाणपत्रावरही आक्षेप घेण्यात आला होता. मात्र जिल्हाधिकाऱ्यांनी ते वैध ठरवलं आहे. कर्नाटकातील लिंगडेर समाज हा अनुसुचित जातींमध्ये येतो. मात्र महाराष्ट्रात लिंगायत समाज हा खुल्या प्रवर्गात आहे.

एका अध्यात्मिक गुरूंना राजकारणात येण्याची गरज का आणि कशासाठी पडली? या प्रश्नाचं उत्तर देताना ते म्हणतात, "धर्म आणि दंड दोन्ही एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. धर्म नसेल तर अनैतिकता वाढेल आणि जर दंड काढून टाकला तर अराजक निर्माण होईल. त्यामुळे माझ्या एका हातात धर्म आहे, तर दुसऱ्या हातात राजदंड घेतला तर समाजाला त्याचा अधिक फायदा होईल."

मात्र निवडणुकीच्या आखाड्यात मी केवळ पालकमंत्री विजय देशमुख आणि सहकारमंत्री सुभाष देशमुख यांच्या आग्रहामुळेच उतरलो आहे असं जयसिद्धेश्वर स्वामी यांनी सांगितलं.

दरम्यान मी फक्त कामासाठी, जनतेसाठी, राष्ट्रासाठी कटिबद्ध आहे. मी केवळ कामाशीच स्पर्धा करतो. त्यामुळे जरी सुशीलकुमार शिंदे किंवा प्रकाश आंबेडकर माझ्याविरोधात निवडणुकीत असले तरी मी त्यांना आव्हान समजत नाही, असं उत्तर देऊन जयसिद्धेश्वर स्वामींनी हुशारीनं दोन्ही नेत्यांपेक्षा धर्मशास्त्र अधिक महत्त्वाचं आहे असं सूचित केलं आहे.

'सबका साथ सबका विकास'वर विश्वास

बसवेश्वरांनी भेदाभेद आणि उच्च-नीचतेला विरोध म्हणून लिंगायत धर्माची स्थापना केली. मग ज्या पक्षावर दलित, मुस्लिमांवर अन्याय केल्याचा आरोप होतो. मुस्लिमांचं मॉब लिंचिंग झालं, फरीदाबाद आणि उनामध्ये दलितांवर अत्याचार झाले. मग अशा पक्षाचं तिकीट अध्यात्मिक गुरू असूनही तुम्ही का घेतलं? या प्रश्नाचं उत्तर देताना जयसिद्धेश्वर स्वामी म्हणाले की, "आता बघा नरेंद्र मोदींचं घोषवाक्य आहे 'सबका साथ सबका विकास' यात कुठं धर्माची गोष्ट आली? बिलकुल नाही. असं अजिबात मानलं नाही. आपण भारतीयांनी एक राहिलं पाहिजे. तसंच आपल्या भारताची संस्कृती वसुधैव कुटुंबकम् अशी आहे. त्यामुळे त्यावर बोलणं चुकीचं आहे."

पण भाजपचे नेते सातत्यानं अशी वक्तव्य करतात तेव्हा तुम्हाला भाजप नेत्यांच्या उक्ती आणि कृतीत फरक दिसत नाही का? यावर बोलताना ते म्हणाले, "ती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आता बघा माझे हात बांधले गेले आहेत. जगद्गुरूंपेक्षा कुणीही मोठं असू शकत नाही. जर मी बोललो तर मला त्यांच्या विरोधात बोलावं लागेल, आणि जर मी बोललो नाही तर इतर काही जण नाराज होतील. म्हणून जर लिंगायत समाजाला धर्म म्हणून मान्यता द्यावी की नाही याचा निर्णय जगद्गुरू घेतील आणि त्याबद्दल तेच सांगतील," असं म्हणत सोलापूरचे भाजपाचे उमेदवार जयसिद्धेश्वर स्वामी यांनी स्पष्टपणे भूमिका घेणं टाळलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयेंद्र सोनवणे

औरंगाबादच्या शासकीय रुग्णालयातील (घाटी) वार्ड क्रमांक 11.

वार्डमध्ये गेल्या गेल्या नजर पहिल्या खाटेकडे वळते. खाटेवर एका बाजूला टांगलेली पाटी खाटेवरच्या पेशंटची ओळख करून देते. जयेंद्र सोनवणे असं या पेशंटचं नाव.

जयेंद्र यांच्या खाटेजवळ पोहोचलो तोच पायातील प्लास्टर आणि हातातला सलाईन सावरत त्यांनी आमच्याशी बोलणं सुरू केलं.

"मराठा आरक्षण मिळावं म्हणून मंगळवारी आम्ही मोर्चा काढला होता. माझ्यासोबत गावातले 200 जण होते. आमचा मोर्चा गावातल्या नदीवर पोहोचला होता. आम्ही सगळे पुलावर ठाण मांडून बसलो होतो.

"तहसीलदार अथवा कलेक्टर यांनी यावं आणि पुढच्या 10 मिनिटांत आमचं निवेदन स्वीकारावं, अन्यथा मी नदीत उडी मारेन असं मी ठरवलं होतं. पण, तहसीलदार आणि कलेक्टर यापैकी कुणीही आलं नाही त्यामुळे मग मी नदीत उडी मारली," तुम्ही नदीत उडी का मारली यावर जयेंद्र सांगतात.

जयेंद्र यांच्यावर सध्या घाटीत उपचार सुरू आहेत.

उडी मारताना जीव जाण्याची भीती नाही वाटली का, यावर जयेंद्र सांगतात, "भीती तर होती पण आमच्या समाजानं आतापर्यंत 58 मूकमोर्चे काढले. अख्ख्या देशात एवढ्या शांततेत कुणी मोर्चे काढले नसतील. पण, इतक्या दिवसात सरकारनं काय केलं? आता आमची पोरं जीव देताहेत तेव्हा सरकारला कळलं की आमच्यासाठी आरक्षण किती महत्त्वाचं आहे ते."

जीव देऊन प्रश्न सुटेल?

जीव न देता आरक्षणाचा प्रश्न सुटू शकेल, असं नाही वाटत का, यावर जयेंद्र सांगतात, "आता जीव न देता हा प्रश्न सुटू शकत नाही. इतक्या दिवसात कोणते प्रश्न सुटलेत? आरक्षण नसल्यानं आमच्या पोरांना नोकऱ्या लागत नाही, मार्क पडूनही चांगल्या कॉलेजात अॅडमिशन घ्यायला लाखो रुपये भरावे लागतात."

"समाजासाठी मी योग्यच पाऊल उचललं आहे आणि या गोष्टीचा मला काहीही पश्चाताप नाही," नदीत उडी मारल्याचा पश्चात्ताप होतो का यावर जयेंद्र सांगतात.

'गरीब लोकायला आरक्षण मिळालं तर...'

आई नंदाबाई सोनवणे आणि भाऊ प्रदीप सोनवणे

जयेंद्र यांच्या शेजारी त्यांची आई नंदाबाई सोनवणे बसलेल्या होत्या. त्या दिवशीच्या घटनाक्रमाबद्दल विचारल्यावर त्या सांगतात, "आम्हाला वाटलं नव्हतं पोरगं असं काही करेल. मी स्वयंपाक करत होते तेव्हा माझ्या कानावर हे सगळं आलं आणि आम्ही दोघे नवरा-बायको दवाखान्याकडे पळालो. देवगाव रंगारीच्या सरकारी दवाखान्यात त्याला भरती केलेलं होतं. तिथं गोळ्या-इंजेक्शन देऊन नंतर घाटीत भरती केलं."

"2 एकरावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंगळवारी मराठा आंदोलनादरम्यान जयेंद्र द्वारकदास सोनवणे या तरुणानं वेळगंगा पुलावरून नदीच्या कोरड्या पात्रात उडी मारली होती. बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी श्रीकांत बंगाळे आणि अमेय पाठक यांनी या तरुणाशी बोलून एवढं टोकाचं पाऊल उचलण्यामागच्या भावना समजून घ्यायचा प्रयत्न केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर अमेरिका आणि तालिबानदरम्यानची ही चर्चा खरंच सफल झाली तर अफगाणिस्तानमध्ये गेल्या 18 वर्षांपासून असलेली अस्थिरता संपुष्टात येईल.

हा अफगाण शांती चर्चेचा पहिला टप्पा आहे आणि त्यानंतर लगेचच दुसरा टप्पा सुरू होईल.

या चर्चेचं फलित म्हणजे अफगाणिस्तानमधून आपलं सैन्य बाहेर काढण्यासाठी अमेरिका एक योजना सादर करेल. अमेरिकन सैन्य कधी हटविण्यात येईल हे दोन्ही पक्ष मिळून ठरवतील.

अफगाणिस्तानला भविष्यात इतर देशांपासून कोणताही धोका नसेल आणि अल् कायदासारख्या कट्टरपंथी संघटनांसोबत संबंध ठेवणार नाही, अशी खात्री तालिबानलाही पटवून द्यावी लागेल.

या दोन मुद्द्यांवर गेल्या वर्षभरापासून तालिबान आणि अमेरिकेमध्ये चर्चा सुरू आहे आणि सध्या या चर्चेची नववी फेरी सुरू आहे. येत्या काही दिवसांत या दोन्ही प्रश्नांवर सामंजस्यानं मार्ग निघेल, अशी शक्यता निर्माण झाली आहे.

अमेरिकेसोबत चर्चेची फेरी आटोपल्यानंतर तालिबान आणि अन्य अफगाण नेते अफगाणिस्तानमधील परिस्थितीवर चर्चा करतील. या चर्चेत अफगाणिस्तानचं सरकारही सहभागी होणार आहे.

एक टीम तालिबानची असेल तर दुसरी टीम काबुलहून येणार आहे. काबुलच्या टीममध्ये सरकारी सदस्यांव्यतिरिक्त सिव्हील सोसायटीचे प्रतिनिधी आणि राजकीय पक्षाचे प्रतिनिधीही असतील. हे एक सर्वसमावेशक शिष्टमंडळ असेल.

दोन्ही पक्षांमधील चर्चा किती वेळात पूर्ण होईल, हे अजूनही स्पष्ट नाहीये. अफगाणिस्तानातील राजकीय भविष्य कसं असेल, महिला हक्क, माध्यमांचं स्वातंत्र्य आणि नागरिकांचं स्वातंत्र्य अशा विविध विषयांवर दोन्ही पक्षांमध्ये चर्चा होईल. या चर्चेमध्ये अमेरिकेला फारसं स्थान नसेल.

अफगाणिस्तानच्या समस्यांचं निराकरण हे लष्करी उपाययोजनांमध्ये नाहीये आणि चर्चेतूनच यावर तोडगा काढला जाऊ शकतो, या गोष्टीवर गेल्या 18 वर्षांत पहिल्यांदाच सर्व पक्षांचं एकमत झालं आहे.

या चर्चेनंतर प्रदेशातील अन्य शेजारी देशांचं सहकार्य मिळवणं, हे अफगाणिस्तान समोरचं मोठं आव्हान असेल. अफगाणिस्तानमधील संघर्ष केवळ या देशापुरता मर्यादित नाहीये, तर त्याला प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय आयामही आहेत.

(बीबीसी प्रतिनिधी दिलनवाज पाशा यांच्यासोबतच्या चर्चेवर आधारित)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेसोबत सुरू असलेली चर्चा आता अंतिम टप्प्यात आहे आणि लवकरच त्यातून चांगला तोडगा निघेल, असं तालिबानकडून सांगण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर उत्तर 'हो' असेल तर याचं उत्तर तुम्हाला या बातमीत नक्कीच मिळेल. पण, त्यासाठी थोडं थांबावं लागेल. सुरुवातीला अंड्याविषयी माहिती जाणून घेऊया.

अंड्याला 'संपूर्ण पदार्थ' असं म्हटलं जातं. याचा अर्थ शरीरासाठी आवश्यक ते सगळे पोषक तत्व अंड्यात असतात.

अंड्यांमध्ये प्रोटीन असतात. देश-विदेशात सगळीकडे अंडे मिळतात, तसंच ते बनवायलाही सोपं असतं. एकट्या अंड्यापासून अनेक पदार्थ अगदी काही मिनिटांत तयार करता येतात.

उकडून खायचं असेल तर आम्लेट बनवा, अंडाकरीसुद्धा अनेक भागांत बनवली जाते. अर्ध बॉईल केलेलं अंडंही अनेक जण खातात. शहर असो की गाव, भूक मिटवण्यासाठी अंड्यासारखा पौष्टिक पर्याय दुसरा नाही.

एका उकडलेल्या अंड्यात 211 किलो कॅलरीज असतात.

अंडं दुसऱ्या खाद्यपदार्थांसोबत खाल्ल्यास शरीराला जास्त प्रोटीन्स मिळतात, असं काही अभ्यासातून समोर आलं आहे. उदाहरणार्थ- सलाडमध्ये अंडं टाकल्यास व्हिटामिन-ईचं प्रमाण अधिक मिळतं.

त्यामुळे मग खाद्यपदार्थांमधील बेस्ट फूडच्या प्रवर्गात अंड्यांचा समावेश होतो, असं समजलं जातं. असं असलं तरी अंड्यांमध्ये कोलेस्ट्रॉलचं प्रमाण अधिक असतं आणि त्यामुळे शरीरावर वाईट परिणाम होतो, असं काही अभ्यासक सांगतात.

जेव्हा अंडं शाकाहारी आणि मांसाहारीमध्ये अडकलं

हे समजून घेण्यासाठी थोडा इतिहास समजायला हवा. भारतात कुपोषणाचा सामना करण्यासाठी शाळांमधील मुलांना सरकारतर्फे एका वेळचं जेवण दिलं जातं.

IIM अहमदाबादमधील असोसिएट प्रोफेसर रितिका खेडा यांनी या विषयावर खूप काम केलं आहे.  केंद्र सरकारनं याची सुरुवात मध्यान्ह भोजन म्हणून 1995ला केल्याचं त्या सांगतात.

यापूर्वी शिजवलेलं अन्न द्यायच्या बाबतीत तामिळनाडू सर्वांत समोर होता. तेव्हा एमजीआर हे तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री होते. अनेकांनी त्यांना नावं ठेवल्यानंतरही ते त्यांच्या निर्णयावर कायम राहिले.

यासोबतच गुजरात आणि इतर राज्य जसं की (मध्य प्रदेश, ओडिशा)मध्ये शिजवलेलं अन्न दिलं जातं.

केंद्र सरकारच्या या योजनेशिवाय अनेक राज्ये मुलांना 'ड्राय फूड'  देत होते.

पण, 2001मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर सगळ्याच राज्यांनी शिजवलेलं अन्न द्यावं, असा निर्णय झाला. सगळ्या राज्यांनी हा निर्णय लागू केला. त्यानंतर 2010मध्ये या क्षेत्रात अनेक सुधारणा झाल्या.

यानंतर मग जेवणाच्या दर्जावर चर्चा सुरू झाली आणि मुलांच्या जेवणात किती कॅलरीज असली पाहिजे, यावर सरकार विचार करायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या बातमीची हेडलाईन पाहून तुम्ही ही बातमी वाचायला आला आहात का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर चीनमध्ये टेस्लाची वाहनं हेरगिरीसाठी वापरण्यात येत असतील तर तिथं आपला कारखाना बंद करण्यात येईल, असं स्पष्टीकरण मस्क यांनी दिलं.

चीनमधील एका व्यवसायसंबंधित संमेलनामध्ये व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून सहभागी झाल्यावेळी मस्क बोलत होते. यावेळी चीनच्या लष्कराने टेस्ला वाहनांमधील काही सुविधांवर निर्बंध आणल्याच्या बातम्यांच्या पार्श्वभूमीवर इलॉन मस्क यांनी वरील स्पष्टीकरण दिलं.

टेस्ला वाहनांमध्ये बसवण्यात आलेल्या कॅमेऱ्यांचा वापर माहिती गोळा करण्यासाठी केला जातो. याबाबत चीनच्या लष्करांनी सुरक्षेसंदर्भात प्रश्न उपस्थित केला होता.

अमेरिकेनंतर चीन ही टेस्लाची मोठी बाजारपेठ मानली जाते. याठिकाणी टेस्ला वाहनांची मोठ्या प्रमाणात विक्री होते.

आपल्या वाहनांबाबत स्पष्टीकरण देताना शनिवारी इलॉन मस्क म्हणाले, "परदेशी सरकारची हेरगिरी करण्यासाठी या कारचा वापर होत असेल तर कंपनीवर त्याचे अत्यंत नकारात्मक परिणाम होतील. ही आपल्यासाठी अतिशय वाईट गोष्ट आहे. कोणतीही माहिती गुप्त ठेवणं ही आपली जबाबदारी आहे."

चीनमध्ये किंवा इतर कोणत्याही ठिकाणी टेस्ला वाहनांचा वापर हेरगिरीसाठी होणार असेल, तर आपल्याला आपली कंपनी बंद करावी लागेल, अशी भीती मस्क यांनी व्यक्त केली.

अमेरिकेच्या मोठ्या कंपन्यांना चीनमध्ये आपला व्यवसाय वाढवताना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो, असा आजपर्यंतचा अनुभव आहे.

चीन आणि अमेरिका या जगातील दोन सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांमधील संबंध अतिशय तणावपूर्ण आहेत. गेल्या काही वर्षांत ते आणखीनच नाजूक झाले आहेत.

या आठवड्याच्या सुरुवातीला दोन्ही देशांमध्ये काही कुरबुरी झाल्याचं पाहायला मिळालं.

अमेरिकेचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांचं प्रशासन आणि चीन सरकार यांच्यामध्ये झालेल्या चर्चेत वादविवाद चांगलाच रंगला होता. दरम्यान, हे प्रकरण आता समोर आलं आहे.

इलॉन मस्क यांची कंपनी ही मूळची अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया येथील आहे. मस्क यांनी अमेरिकेसह चीनमध्येही आपली एक प्रतिमा बनवून लोकांचा विश्वास जिंकला आहे.

खासगी कंपन्यांकडून सरकारला पुरवण्यात येणाऱ्या माहितीसंदर्भात त्यांनी काळजी व्यक्त केलेली आहे. टिकटॉकसारख्या कंपन्यांकडून चीनला देण्यात येत असलेल्या माहितीच्या संदर्भातही त्यांनी टीका केली होती.

इलॉन मस्क यांच्या चीनमधील शांघाय येथील कारच्या कारखान्याला 2018 मध्ये परवानगी मिळाली होती. त्यावेळी चीनमध्ये स्वतःचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतील टेस्ला या इलेक्ट्रिक कार कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी इलॉन मस्क यांनी आपल्या वाहनांवरील हेरगिरीचे आरोप फेटाळून लावले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर तुम्हाला ती मान्य असेल तर ओके दाबा आणि 8 फेब्रुवारीपर्यंत जर तुम्ही या पॉलिसी मान्य केल्या नाहीत तर व्हॉट्सॅप अकाउंट डिलीट होईल.

मग तुम्ही काय केलं?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्हाला नुकतंच एक नोटिफिकेशन आलं – व्हॉट्सॅपने आपली प्रायव्हसी पॉलिसी अपडेट केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर थोडी आकडेमोड केली तर आपल्या लक्षात येऊ शकेल की जर प्रत्येक सात सेकंदांनंतर सेक्सचा विचार केला तर प्रत्येक तासाला हा विचार 514 वेळा येईल. तसंच दिवसभरात आपण नीट जागे असतो असे 14 तास गृहित धरले तर दिवसाला 7,200 वेळा सेक्सचा विचार मनात येतो असं म्हणावं लागेल.

मला तर ही संख्या जास्तच वाटते. दुसऱ्या कोणत्याही विचारापेक्षा या विचाराची ही कथित संख्या कितीतरी पटीने जास्त आहे. मग आपल्या मनात सेक्स आणि इतर विचार दिवसभरात कितीवेळा येतात हे कसं पाहायचं?

हे विचार मोजण्यासाठी मानसशास्त्रज्ञ एक शास्त्रीय पद्धती वापरतात त्याला 'एक्सपिरिअरन्स सॅंपलिंग' म्हटलं जातं. या पद्धतीमध्ये एखादा विचार आल्या आल्या तो त्याच क्षणी मोजायला सांगितलं जातं.

ही संख्या मोजण्यासाठी टेरी फिशर आणि त्यांच्या ओहायो विद्यापीठातील संशोधन चमूने क्लिकर्सचा वापर केला. त्यांनी कॉलेजला जाणाऱ्या 283 विद्यार्थ्यांचे तीन गट केले. जेव्हा जेव्हा सेक्स, खाणं किंवा झोपण्याचे विचार येतील तेव्हा एकदा क्लिक करून नोंद करायला त्यांना सांगितलं.

सेक्सचा विचार आला रे आला की लगेच क्लिक करायचं

साधारणतः एका पुरुषाच्या मनात दिवसभरात 19 वेळा सेक्सचे विचार येत असल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. हे प्रमाण महिलांपेक्षा जास्त होतं. महिलांच्या मनात एका दिवसात सरासरी 10 वेळा हे विचार येत होते.

तसेच पुरुषांच्या मनात खाण्या-पिण्याचे आणि झोपेचेही विचार जास्त येत होते. हे कदाचित पुरुष थोडे अधिक विलासी असावेत याकडे निर्देश करणारं असावं. किंवा त्यांना कोणतीही ढोबळपणे मनात येणारी भावना विचार वाटत असावी. किंवा दोन्ही शक्यता असाव्यात.

पुरुषांच्या मनात खाण्या-पिण्याचेही विचार सारखे येत असल्याचं दिसून आलं.

आश्चर्य म्हणजे या विचारांमध्ये माणसागणिक फरक दिसून आला. काही लोकांनी दिवसभरात फक्त एकदाच सेक्सचा विचार आल्याचं सांगितलं, तर एकाने मात्र 388 वेळा क्लिक केलं होतं. आकडेमोड केली तर त्याच्या मनात साधारणपणे दर दोन मिनिटांनी सेक्सचे विचार येत होते असं म्हणायला हवं.

पण यात एक दिशाभूल करणारा घटकही आहे. त्याचा मोठा अडथळा या अभ्यासात येण्याची शक्यता आहे. त्याला 'व्हाईट बेअर प्रॉब्लेम' म्हणतात.

आता हा प्रॉब्लेम म्हणजे काय ते समजून घेऊ. एखाद्या मुलाला हात हवेत उंचावायला सांगून आणि पांढरं अस्वल म्हणजे व्हाईट बेअरचा विचार मनात येत नाही तोपर्यंत हात खाली घ्यायचा नाही असं सांगितलं जातं. पण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुरुषांच्या डोक्यात सारखा सेक्सचा विचार सुरू असतो किंवा प्रत्येक सात सेकंदांनी पुरुषांच्या मनात सेक्सचा विचार येतो असं म्हटलं जातं. अनेक जणांचा यावर विश्वास बसतो. पण हे खरंच शक्य आहे. सेक्सचा खरंच प्रत्येक सात सेकंदांनंतर विचार करणं शक्य आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर पुनर्निर्मितीचा मूलभूत आकडा म्हणजेच R हा 2 असेल तर ती व्यक्ती साधारण आणखी दोघांना कोरोनाची बाधा करते. जर तो आकडा 3 असेल तर आणखी तिघांना त्याची लागण होते. जोपर्यंत कोरोनावर औषध किंवा लस येत नाही, तोपर्यंत या काळात R नंबर पाहूनच सरकारला प्रत्येक निर्णय घ्यावा लागणार आहे. याविषयी आणखी जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाकाळात R नंबरविषयी आपण सारखं ऐकतो. त्याला R नॉट असंही म्हटलं जातं. कोरोना बाधित व्यक्ती आणखी किती लोकांना त्याची लागण करेल हे त्यावरून कळतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर मुफ्ती अब्दुल रौफ आणि त्यांच्या साथीदारांविरोधात पुरेसे सबळ पुरावे असतील तर त्यांच्यावर पुढची कारवाई करण्यात येईल असं पाकिस्तानच्या अंतर्गत सुरक्षा सचिवांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

पाकिस्तान सरकारच्या पत्रकानुसार, "नॅशनल अॅक्शन प्लॅनच्या अंमलबजावणीसाठी 4 मार्चला अंतर्गत सुरक्षा मंत्रालयात एक बैठक पार पडली. ज्यात राज्य सरकारमधील सगळ्या प्रतिनिधींची हजेरी होती. या बैठकीत कट्टरवादाचा आरोप असलेल्या संघटनांविरोधात वेगानं कारवाई करण्यावर शिक्कामोर्तब करण्यात आलं. त्यानुसार 44 जणांवर अंतर्गत सुरक्षा यंत्रणा नजर ठेऊन आहेत. त्यातील अझहर मसूदचा भाऊ मुफ्ती अब्दुल रौफ आणि हमद अझहर या दोघांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे. त्यांची कसून चौकशी करण्यात येईल. नॅशनल सिक्युरिटी कमिटीत घेतलेल्या निर्णयानुसार या प्रकरणी कारवाई करण्यात येईल."

पाकिस्तानमध्ये असणारे बीबीसीचे प्रतिनिधी सिकंदर किरमानी यांनी आपल्या अकाउंटवर हे पत्रक शेअर केलं आहे.

पाकिस्तानातील कट्टरवादी संघटना जैश ए मोहम्मदनं काश्मिरातील पुलवामात CRPFजवानांवर झालेल्या हल्ल्याची जबाबदारी घेतली होती. या आत्मघातकी हल्ल्यात 40 हून अधिक जवानांनी प्राण गमावले होते.

भारतानं पाकिस्तानला सोपवलेल्या यादीत काही कट्टरवाद्यांची नावं होती. ज्या लोकांना सध्या पाकिस्ताननं ताब्यात घेतलं आहे, त्यात भारतानं दिलेल्या काही नावांचाही समावेश आहे.

याविषयी बीसीसीच्या प्रतिनिधींनी पाकिस्तानच्या गृह मंत्रालयातील सचिव आजम सुलेमान यांना विचारलं असता त्यांनी सांगितलं की, "यातली बरीच नावं भारतानं दिलेल्या यादीतील आहेत. जर त्यांच्याबद्दल काही पुरावे मिळाले तर कारवाई नक्की करण्यात येईल."

2002 पासून पाकिस्तानात जैश ए मोहम्मदवर बंदी आहे. त्यामुळे सध्या पाकिस्ताननं कडक पावलं उचलण्याची मोहीम हाती घेतली आहे, त्याचा काही फायदा होईल का? या प्रश्नावर पाकिस्तानचे विश्लेषक आमीर राणा सांगतात की, "पाकिस्तानात प्रतिबंधित संघटनांना याआधीही अनेक प्रकारे रोखण्याचा प्रयत्न झाला आहे. पण त्याचा फारसा परिणाम होताना दिसत नाही."

ते सांगतात की, "जेव्हा उच्चस्तरीय बैठका होतात आणि त्यात अशा संघटनांविरोधात ठोस पावलं उचलण्याबद्दल बरीच चर्चा होते. मात्र प्रत्यक्षात फारसं काही होत नाही. कारण त्याची अंमलबजावणी प्रभावीपणे केली जात नाही."

राणा सांगतात की, "बंदी घालणं आणि जुजबी कारवाई करणं यामुळे प्रश्न सुटणार नाही. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जैश ए मोहम्मदचा म्होरक्या मौलाना मसूद अझहरचा भाऊ मुफ्ती अब्दुल रौफ याला पाकिस्तानी सुरक्षा यंत्रणांनी प्रतिबंधात्मक कारवाई म्हणून चौकशीसाठी ताब्यात घेतलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर यूकेच्या खासदारांनी ब्रेक्झिटमधून बाहेर पडण्याच्या कराराला मान्यता दिली तर यूकेला 22 मे रोजी युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडता येईल.

जर खासदारांची सहमती झाली नाही तर युरोपियन युनियन ही मुदतवाढ 22 एप्रिलपर्यंत देईल. त्यातून कराराला मान्यता मिळवण्यासाठी यूकेला वेळ मिळेल किंवा पर्याय काय आहे, हे यूके पाहू शकेल.

ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे म्हणाल्या, "खासदारांकडे आता स्पष्ट पर्याय आहे." थेरेसा मे यांच्या ब्रेक्झिट करारावर पुढील आठवडयात तिसऱ्यांदा मतदान होणार आहे.

ब्रेक्झिटमधून बाहेर पडणाच्या कराराला ते पाठिंबा देऊ शकतात आणि योग्य पद्धतीने युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडू शकतात. किंवा ब्रेक्झिटवर मतदान झाल्यानंतर तीन वर्षांनंतर होणाऱ्या युरोपियन संसंदेच्या निवडणुकीत भाग घ्यावं लागेल.

मे म्हणाल्या, "मी कराराला मान्यता मिळावी यासाठी सर्वोतोपरी प्रयत्न करत आहे." त्या म्हणाल्या, "कालच्या भाषणात हा प्रलंबाबद्दल मी उद्विग्नता व्यक्त केली होती. या विलंबाबद्दल मी खासदारांना जबाबदार धरलं. पण मला माहिती आहे, की खासदारसुद्धा उद्विग्न झाले आहेत." ज्यांनी या कराराला पाठिंबा दिला, त्यांचं त्यांनी आभार मानलं आहे.

 त्या म्हणाल्या, "मला खात्री आहे की आम्ही करारासह बाहेर पडू आणि देशाला पुढं नेऊ."

युरोपियन कमिशनचे अध्यक्ष जीन-क्लाऊड जंकर आणि युरोपियन काऊन्सिल अध्यक्ष डोनाल्ड टस्क म्हणाले युरोपियन युनियनच्या संसदेची निवडणूक लढवणार की नाही हे यूकेने 12 एप्रिलपर्यंत कळवणे आवश्यक आहे. "12 एप्रिल सर्वच गोष्टी टेबलवर आहेत. करारासह, कराराशिवाय, दीर्घ विलंब किंवा कलम 50 रद्द करणं."

जर यूकेने 12 एप्रिलपर्यंत निर्णय घेतला नाही आणि निवडणुकीत भाग घेतला तर दीर्घ विलंब देण्याचा पर्याय अशक्य बनेल.

जंकर म्हणाले, "युरोपियन कमिशनने करार मंजूर व्हावा यासाठी अथक प्रयत्न केले आहेत."

"आम्ही यापेक्षा अधिक काही करू शकत नाही." असं ते म्हणाले.

या संदर्भात युरोपियन युनियनच्या 27 सदस्य देशांत गुरुवारी प्रदीर्घ चर्चा झाली. त्यात एकमत होत नव्हतं, अशी चर्चा होती. या बैठकीत ब्रेक्झिटसाठी 7 मे किंवा अधिक दीर्घकाळ मुदत द्यावी, अशी चर्चा झाली.

कशावर सहमती झाली? - ख्रिस मॉरिस यांचं रिअॅलिटी चेक

कलम 50साठी थोडी मुदतवाढ द्यावी, याबद्दल युरोपियन युनियनची सहमती होती. पण हा लहान अवधी म्हणजे किती, याबद्दल मात्र स्पष्टता नव्हती.

जर युरोपियन संसदेच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युरोपियन युनियनच्या नेत्यांनी ब्रेक्झिटला मुदतवाढ द्यायला सहमती दिली आहे. ब्रेक्झिटची नियोजित वेळ सध्या 29 मार्च आहे. या सहमतीमुळे ब्रिटन 29 मार्चला युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडणार नाही, हे निश्चित झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जरा रुग्णसंख्या कमी झाली, असं वाटत असतानाच फेब्रुवारीच्या अखेरपासून ती पुन्हा वेगानं वाढू लागली.

पण खरंच राज्यातली परिस्थिती किती गंभीर आहे?

रुग्णसंख्येत विक्रमी वाढ

कोव्हिडच्या पहिल्या लाटेपेक्षा दुसऱ्या लाटेदरम्यान रुग्णसंख्या किती झपाट्यानं वाढली आहे ते या आलेखावरून स्पष्ट होईल.

रुग्णसंख्येत विक्रमी वाढ

सक्रिय रुग्णसंख्या म्हणजे सध्या जे कोव्हिडनं ग्रस्त आहेत, अशा रुग्णांची संख्या. यात बरे झालेल्यांचा किंवा मृत्यूमुखी पडलेल्यांच्या आकडेवारीचा समावेश नाही. सध्या आजाराचं स्वरूप नेमकं किती गंभीर आहे, हे सक्रिय रुग्णसंख्येच्या आलेखावरून लक्षात येतं.

कोव्हिडच्या साथीच्या सुरुवातीलाच देशात लॉकडाऊन झालं होतं. महाराष्ट्रात तर नोव्हेंबर-डिसेंबरपर्यंत अनेक गोष्टींवर निर्बंध होते. त्यामुळे पहिल्या लाटेदरम्यान विषाणूच्या प्रसाराला काही प्रमाणात आळा बसला, असं जाणकार सांगतात.

साथ सुरू झाल्यावर सहा महिन्यांनी म्हणजे सप्टेंबरमध्ये महाराष्ट्रात कोव्हिडच्या उद्रेकानं उच्चांक गाठला होता. त्यानंतर रुग्णसंख्या हळूहळू कमी होत गेली.

पण फेब्रुवारीच्या मध्यावर ती पुन्हा वाढू लागली आणि महिन्याभरातच म्हणजे मार्चमध्ये रुग्णसंख्येचा विस्फोट झाला आहे.

महाराष्ट्र जगात तिसऱ्या स्थानावर

कोव्हिड रुग्णांच्या एकूण संख्येचा प्रांतवार विचार केला, तर महाराष्ट्र जगात तिसऱ्या स्थानावर आहे. या यादीत केरळ नवव्या स्थानावर आहे. (31 मार्चपर्यंतची आकडेवारी)

महाराष्ट्र जगात तिसऱ्या स्थानावर

महाराष्ट्रातील परिस्थिती चिंताजनक का आहे, आणि त्यावर लक्ष का ठेवायला हवं, ते हा तक्ता पाहिल्यावर लक्षात येईल.

देशात सध्या सर्वाधिक रुग्ण महाराष्ट्रात

देशात कोव्हिडच्या सक्रिय रुग्णसंख्येचा विचार केला, तर साठ टक्क्यांहून अधिक रुग्ण महाराष्ट्रात आहेत.

देशात सध्या सर्वाधिक रुग्ण महाराष्ट्रात

महाराष्ट्रात रुग्णसंख्या एवढी जास्त असण्यामागे विषाणूमध्ये झालेलं उत्परिवर्तन म्हणजे म्युटेशन जबाबदार नाही ना, असा प्रश्न विचारला जातो आहे. पण याविषयी संशोधन करणं आवश्यक असल्याचं जाणकार सांगतात.

सध्या एका गोष्टीविषयी मात्र बहुतेकांचं एकमत होताना दिसतंय. ते म्हणजे पहिली लाट ओसरू लागल्यावर लोकांनी काळजी घेणं कमी केलं.

ग्रामीण भागांत ग्रामपंचायतीच्या निवडणुका झाल्या. तर शहरांत पुन्हा गर्दी वाढली आणि सोशल डिस्टंसिंग राखणं कठीण झालं. अधिक वेगानं आजाराचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात कोरोना विषाणूच्या साथीची दुसरी लाट आली असून आजाराच्या प्रसाराला आळा घालण्यासाठी पुन्हा लॉकडाऊनची चर्चा होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर्मनीतले प्रख्यात विचारवंत डॉ. ह्युसलंड यांनी 1797मध्ये तब्बल 8 वर्षांच्या अभ्यासानंतर 'On the Art of Prolonging Life' हे पुस्तक लिहिलं. दीर्घायुष्यासाठी अनेक घटक महत्त्वाचे असल्याचे त्यांना आढळलं. त्यात भाज्यांनी परिपूर्ण, बेताचा मांसाहार आणि गोड कमी असलेला मोजका आहार, सक्रिय जीवनशैली (active lifestyle), दातांची काळजी, आठवड्यातून एकदा कोमट पाण्यानं साबण लावून आंघोळ, शांत झोप, स्वच्छ हवा आणि दीर्घायुषी पालकांपोटी जन्म या काही बाबींचा समावेश होतो.

American Review साठी केलेल्या भाषांतराच्या शेवटच्या भागात डॉक्टर ह्युसलंड आशा व्यक्त करतात की शारीरिक क्षमता आणि उपयोगिता न गमावताही मानवाची सरासरी वयोमर्यादा दुप्पट होऊ शकते.

ह्युसलंड यांच्या त्यावेळच्या अंदाजानुसार तब्बल निम्मी बालकं ही वयाची 10 वर्षं पूर्ण होण्याआधीच जीव गमावायची. हा अत्यंत भयावह असा मृत्यूदर आहे.

पण बालकानं देवी, गोवर, रुबेला आणि बालवयातील इतर आजारांवर मात केली तर त्याच्याकडे वयाची पस्तीशी ओलांडण्याची बऱ्यापैकी संधी असते. आदर्श परिस्थितीत आयुर्मान दोनशे वर्षांपर्यंत वाढू शकते, असं ह्युसलंड यांना वाटायचं.

अठराव्या शतकातील एका संशोधकाच्या या काल्पनिक दाव्यांमध्ये खरंच काही तथ्य आहे का? जेम्स व्हेपल यांना ही मांडणी पटते. ते म्हणतात, "आयुर्मान प्रत्येक दशकात अडीच वर्षांनी वाढतं आहे. म्हणजेच एका शतकात आयुर्मान पंचवीस वर्षांनी वाढते."

दीर्घायुष्याचं रहस्य कशात आहे?

जर्मनीतील रोस्टोक येथील Max Planck Demographic Research संस्थेच्या Survival and Longevity प्रयोगशाळेचे संचालक व्हेपल हे मनुष्य आणि प्राण्यांचं आयुर्मान आणि जीवन याचा अभ्यास करत आहेत.

ते सांगतात मृत्युदरातील सुधारणेचा आलेख गेल्या शंभर वर्षांत मोठ्या प्रमाणात बदलला आहे. 1950 पूर्वी बालमृत्युदराविरोधातल्या लढ्यामुळे आयुर्मान वाढण्यात मोठा फायदा झाला. हेच ह्युसलंड यांनी नमूद केले होते. त्यानंतर मात्र वयाची साठी पार केलेले आणि गेल्या काही वर्षांत वयाची ऐंशी पार केलेले यांच्या मृत्युदरात मोठी घसरण झालेली दिसते.

वेगळ्या शब्दांत सांगायचं झालं तर आपण केवळ बालमृत्युची कसोटी पार केलेली नाही, तर एकूणच मोठं - खूप मोठं आयुष्य जगत आहोत.

वयाचा जांगडगुत्ता

जगभरात 2010 ते 2050 दरम्यान शंभरी पार केलेल्यांची संख्या दहापट वाढेल, असा अंदाज आहे.

ह्युसलंड यांनी सांगितल्याप्रमाणे वयाचा हा टप्पा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जास्तीत जास्त लोक वयाची शंभरी गाठत असतील, तर सैद्धांतिकरित्या आपण किती प्रदीर्घ आयुष्य जगू शकतो, हा प्रश्न विचारलाय फ्रॅंक स्वैन यांनी. आणि प्रत्यक्षात असं प्रदीर्घ आयुष्य हवं असेल तर काय करायला हवं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जर्मनीतील कॅमिट्ज शहरात सुरू असलेल्या आंदोलनात Heil Hitlerच्या घोषणा देताना तरुण.

एका व्यक्तीच्या मृत्यू नंतर या शहरात तणावाचं वातावरण निर्माण झालं असून त्यानंतर उजव्या विचारांच्या आंदोलकांनी काढलेल्या मोर्चात 6 हजार लोक सहभागी झाले. तर फॅसिस्ट विरोधी विचारांच्या लोकांच्या मोर्चात 1 हजार लोक सहभागी झाले. हे शहर सॅक्सोनी प्रांतात असून इथं उजव्या शक्ती प्रबळ आहेत.

1. नेमका प्रकार काय?

रविवारी सकाळी एका रस्त्यावर जर्मन नागरिक आणि सुतार काम करणाऱ्या एका युवकाचा काही लोकांशी वाद झाला. यात या युवकाला भोसकण्यात आले. या तरुणाला नंतर हॉस्पिलटमध्ये नेण्यात आले तिथं त्याचं निधन झालं. त्यानंतर ही घटना जिथं घडली, तिथं श्रद्धांजली वाहण्यासाठी गर्दी जमू लागली.

एका महिलेवर लैंगिक अत्याचार होत असताना हा युवक तिला वाचवण्याचा प्रयत्न करत होता, अशी बातमी ऑनलाईन पसरली. पण ही बातमी चुकीची असल्याचं पोलिसांनी स्पष्ट केलं. या युवकाला मारणारे लोक हे सीरियन आणि इराकी असल्याची बातमी पसरल्याने संतप्त आणि हिंसक प्रतिक्रिया उमटू लागल्या.

जर्मनीतील कॅमिट्ज शहरात सुरू असलेल्या आंदोलनात 6 हजार लोकांनी भाग घेतला आहे.

त्यानंतर गेले 2 दिवस उजव्या विचारांशी सहानभूती असणारे हजारो लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. इतक्या संख्येनं लोक जमतील असा कोणताही अंदाज पोलिसांना नव्हता, हे पोलिसांनी मान्य केलं आहे.

इतक्या संख्येनं आणि वेगानं लोक जमवण्यासाठी काही गट सोशल मीडियाचा वापर करत आहेत. विशेषतः सोमवारी रात्री संपूर्ण देशभरातून लोक जमले होते.

उत्स्फूर्त वाटणाऱ्या या हिंसक उद्रेकानं जर्मनतल्या अनेकांना धक्का बसला आहे. जर्मनीमध्ये हिटलरच्या काळात ज्या पद्धतीनं सलामी दिली जात होती त्यावर बंदी आहे. या सलामीला हिटलर सॅल्यूट म्हटलं जातं.

पण या आंदोलनात सहभागी अनेक लोक हिटलर सॅल्यूट देत असल्याचे फोटो सोशल मीडियावर फिरत होते. परदेशी नागरिकांचा पाठलाग करणे, त्यांना मारहाण करणे, बाटल्या फेकणे, फटाके फोडणे अशा काही घटनाही घडल्या. यात 20 लोक जखमी झाले आहेत.

अनेक जर्मन नागरिकांनी या आंदोलनाचा धसका घेतला कारण दुसऱ्या महायुद्धाचा वारसा असलेल्या जर्मनीमध्ये कोणत्याही प्रकारच्या फॅसिजम विरोधात लढणे ही विशेष जबाबदारी समजली जाते.

2. उजव्या शक्ती किती प्रबळ?

जर्मनीच्या पूर्व भागात सामाजिक आणि आर्थिक असमानतेमुळे उजवा विचार आणि कट्टरवाद यासाठी सुपीक जमीन मिळाल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जर्मनीतल्या कॅमिट्ज या शहरात उजव्या विचारांच्या लोकांनी काढलेल्या मोर्चात बंदी घालण्यात आलेला हिटलर सॅल्यूट देण्यात आल्याची घटना घडली आहे. सोमवारी घडलेल्या या घटनेचा तपास पोलीस करत असून 10 गुन्हे नोंद झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन म्हणाले की मुंबईत लाल वादळ आलं.

लाँग मार्च आंदोलनाचे नेते अजित नवले यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं की, "कर्जमाफी अमलात आणण्यासाठी एक विशेष समितीची स्थापना करण्यात आली आहे. सध्या 33 लाख कर्जमाफीचे अर्ज प्रलंबित आहेत. ही समिती आता दिवसेंदिवस काम करून या प्रलंबित प्रकरणांना मार्गी लावणार आहे."

"गेल्या आंदोलनाच्या वेळी अंमलबजावणीत चूक झाली होती. म्हणून यंदा आम्ही लेखी लिहून घेतलेली आहे. शेतकऱ्यासाठी नेहमीच रात्र वैऱ्याची असते. म्हणून आता शेतकरीही शहाणा झाला आहे आणि त्याला माहिती आहे की कसं दररोज हे काम करवून घ्यायचं आहे," असं नवले म्हणाले.

आंदोलन मागे घेतलं आहे का, असं विचारल्यावर नवले म्हणाले की, "हा आंदोलनाचा एक मोठा टप्पा होता जो आम्ही पार केला आहे असं म्हणू शकतो. याआधीही पहिलं आंदोलन झालं होतं, यानंतर हे दुसरं आंदोलन झालं आहे. आम्हाला त्यांच्यावर विश्वास बिल्कुल नाही, म्हणूनच आम्ही सावध झालो आहे. आता या दोन टप्प्यांनंतर तिसरा टप्पा सरकारने सुरू करू देण्याची गरज पडू देऊ नये, यात त्यांचं शहाणपण ठरेल."

संध्याकाळी 7.10 वाजता

संध्याकाळी 6.20 वाजता

दरम्यान, शेतकऱ्यांच्या वतीने मंत्र्यांनीही यावेळी मार्गदर्शन केलं. उद्या या मागण्याचं निवेदन विधीमंडळाच्या पटलावर ठेवण्यात येणार असल्याचं मंत्र्यांनी सांगितलं.

सार्वजनिक बांधकाम मंत्री एकनाथ शिंदे म्हणाले, "मुख्यमंत्र्यांनी तुमच्या मागण्या लेखी मान्य केल्या आहेत. हे ऐतिहासिक आहे. या विजयाचे शिल्पकार तुम्ही आहात."

जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन, "मुंबईत लाल वादळ आलं. मी अनेक आंदोलन केली, पण एवढं मोठं यश कधीच आलं नव्हतं. तुमच्या आंदोलनाला ते मिळालं. आपल्या मागण्या 90 टक्के पूर्ण झाल्या आहेत. विधानसभेत आम्ही उद्या मांडणार आहोत. आपल्यासाठी नाशिकपर्यंत रेल्वेची सोय करण्यात आली आहे."

महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील, "सरकारने आडमुठेपणा न दाखवता मागण्या मान्य केल्या आहेत. उद्या सभागृहात निवेदन मांडण्यात येईल. आगामी काळात जे काही राहिलं असेल, त्या विषयी वेळोवेळी बैठक घेऊ."

संध्याकाळी 6.15 वाजता

डॉं. अशोक ढवळे म्हणाले, "सरकारकडून लेखी आश्वासन घेतल्याशिवाय आम्ही उठणार नाही, असं सांगितलं होतं. मुख्य सचिवांच्या सहीचं आणि मुख्यमंत्र्यांनी स्वतः ड्राफ्ट केलेलं पत्र आपण आता इथं वाचलं. कालमर्यादा बऱ्याच बाबींमध्ये ठरवण्यात आली आहे. ही गोष्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय किसान सभेच्या लाँग मार्चनंतर महाराष्ट्र सरकारने शेतकऱ्यांच्या सर्व मागण्या मान्य केल्या आहेत. त्यानंतर या शेतकऱ्यांनीही आपलं आंदोलन मागे घेतलं आहे. नाशिकहून मुंबईच्या आझाद मैदानात पोहोचलेला हा शेतकऱ्यांचा लाँग मार्च अखेर यशस्वी झाल्याचं शेतकरी नेत्यांचं म्हणणं आहे. पाहूया रविवार संध्याकाळ ते सोमवार दिवसभर मुंबईत काय काय घडलं...

मुंबईहून बीबीसी मराठीचे मयुरेश कोण्णूर, शरद बढे, जान्हवी मुळे, राहुल रणसुभे आणि पूजा अगरवाल यांच्याकडून मिळणाऱ्या क्षणाक्षणाचे अपडेट्स इथे पाहा.

संध्याकाळी 7.15 वाजता


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जलसमाधीपासून मराठा क्रांती मोर्चा या आंदोलनाचा दुसरा टप्पा सुरू झाला आहे. तसं हे आंदोलन जवळपास दोन वर्षांपेक्षा जास्त काळ सुरू आहे. त्याआधी या आंदोलनातील आशय जवळपास ऐंशीच्या दशकापासून वेगवेगळया पद्धतीने मांडला जात होता. या एकूण सर्वच प्रक्रियेचं नेतृत्व आण्णासाहेब पाटील यांच्यापासून ते आजपर्यंतच्या विविध नेत्यांनी केलं.

गेल्या दोन वर्षांत जिल्हा, तालुका व गाव पातळीवर विविध छोटे-मोठे नेते उदयाला आले. परंतु संपूर्ण महाराष्ट्राच्या मोर्चाचं नेतृत्व सामूहिकच राहिले, ही कोंडी निर्माण झाली. तो पेचप्रसंग दिवसेंदिवस जास्तच गुंतागुंतीचा होत चालला आहे. कारण सरकार, मराठा अभिजन, राजकीय पक्ष आणि बुद्धिजीवी वर्ग यांचा अदृश्यपणे आणि अबोलपणे समझोता झालेला दिसतो.

हे चारही घटक म्हणजे चौपदरी ताकद आहे. त्यांच्या विरोधात सामान्य मराठयांचा लढा आहे. या चक्रव्यूहात मराठा क्रांती मोर्चाने शिरकाव केला, परंतु चक्रव्यूह फोडून बाहेर पडता आले नाही. त्यामुळे नेतृत्व बरंच दाबलं गेलं. मराठा आरक्षण आंदोलन प्रामुख्याने राजकीय पक्ष, सरकार, मराठा अभिजन आणि बुद्धिजीवी वर्ग या चार घटकांच्या विरोधी जोरदारपणे गेले.

या चारही घटकांना याचं निश्चित आत्मभान आहे. परंतु तरीही हे चार घटक त्यांचा दृष्टिकोन व्यापक करण्यास तयार नाहीत. हे चार घटक आणि आंदोलनातील कार्यकर्ते यांच्यामध्ये विविध प्रकारचे ताणतणाव वाढत गेले.

राजकीय पक्षांविरोधात विरोधी आंदोलन

राजकीय पक्षांना विरोध ही एक आंदोलनाची बाजू सातत्याने पुढे आली. समाजातील असंतोषावर स्वार होण्याचा प्रयत्न राजकीय पक्षांनी केला. मात्र प्रत्यक्ष कायदेशीर व न्यायालयीन चौकटीमध्ये राजकीय पक्षांना हा प्रश्न हाताळता आला नाही. असंतोषाचं रूपांतर 'मतपेटी'मध्ये करण्याच्या सततच्या प्रयत्नांमुळे राजकीय पक्षांवरील मराठा समाजाचा विश्वास कमी झाला.

सुरुवातीस काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस, सध्या भाजप अशा क्रमाने पक्षांना असंतोषाला सामोरं जावं लागलं. शिवसेना देखील या फेरात अडकली आहे. पक्षांनी व्होट बँकेपेक्षा व्यापक दृष्टिकोन ठेवला नाही. तसंच हा प्रश्न पक्षीय स्पर्धेच्या बाहेर ठेवून सोडवण्याची दृष्टी विकसित करण्याची गरज होती.

अशा सर्वपक्षीय एकमताच्या अभावामुळे मराठा आरक्षणाचा प्रश्न चिघळत गेला. सर्वसामान्य मराठयांच्या नजरेतून पक्ष उतरले. जनहित आणि पक्षहित यांच्यामध्ये फरक करण्याची कुवत राजकीय पक्षांनी हरवली.

राजकीय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शांततेने मोर्चे काढणारे मराठे अचानक गाड्या का फोडू लागले, या प्रश्नाचं उत्तर शोधत आहेत राजकीय विश्लेषक प्रकाश पवार


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जलोया गावातील रबारी कुटुंब

महाराष्ट्रासारखाच गुजरातलाही पाणी टंचाईचा सामना करावा लागतोय. यातच भारत-पाक सीमेपासून 40 किमी अंतरावरील भाखरी गावातील एकमेव तलाव कोरडा पडला आहे. इथं माणसं आणि जनावरांना पिण्याचं पाणी मिळणं जिकिरीचं झालं आहे.

लग्नाची तारीख ठरवण्यासाठी आता या गावात पाणी हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. गावापासून 25 किलोमीटरच्या अंतरापासून पाण्याचे टँकर मागवावे लागत आहेत, असं गावातल्या पिराबाई जोशी सांगतात.

"प्रत्येक टँकरसाठी आम्हाला 2000 रुपये मोजावे लागतात. महिन्याला आम्हाला जवळपास 2 ते 4 टँकर लागतात, त्यासाठी 8,000 रुपयांचा खर्च येतो. या गावातील लग्नासाठी पाण्याचे टँकर ही सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट आहे. जर ते आम्हाला इथं मिळाले नाही, तर त्यासाठी 40 ते 50 किलोमीटरचा प्रवास करावा लागेल," त्या पुढे सांगतात.

पाहा व्हीडिओ

दुष्काळ : इथं टँकरच्या उपलब्धतेवर ठरतात लग्नांचे मुहूर्त

आधी टँकर, मग लग्नाचा मुहूर्त

बीबीसी गुजराती टीम या गावात पोहोचली तेव्हा अमराजी यांच्या कुटुंबात लग्नाची लगबग सुरू होती. त्यांनी पिण्याचं आणि स्वयंपाकासाठीचं पाणी बाहेरून मागवलं होतं. अधिक तपशिलात बोलण्यासाठी त्यांनी नकार दिला.

या गावातील भिखा भाईंनी सांगितलं की, "पिण्यासाठीच नव्हे तर स्वयंपाकासाठीही आम्हाला स्वच्छ पाणी लागतं. मोठा समारंभ असेल तर आम्ही 10 टँकर मागवतो, छोट्या समारंभासाठी 5 टँकर मागवतो."

बनासकाठा जिल्हयातील भाखरी गावातील एकमेव तलाव

या गावातील अल्केश जोशी केटरिंगचा व्यवसाय करतात.

ते सांगतात, "तुम्ही पाण्याशिवाय लग्नाची तयारी कशी करू शकता? पाणी ही इथली सगळ्यांत महत्त्वाची गोष्ट आहे."

भाखरीचे माजी सरपंच पुंजीराम जोशी सांगतात, "हिवाळ्यात आमच्याकडे पाणी असतं, पण उन्हाळ्यात नाही. यामुळे अनेक शेतकरी पेरणी करू शकत नाही."

दुष्काळ जीवनाचा भाग

गेल्या काही वर्षांपासून हा दुष्काळ अनुभवत आहे. हा दुष्काळ इथल्या संस्कृतीमध्येही दिसतो.

"इथल्या लोकांना पाण्याच्या कमतरतेची इतकी सवय झाली आहे की, पाण्याचे टँकर स्वस्त मिळतील म्हणून लग्नाचा हंगाम संपल्यानंतर तारीख ठरवतात," असं या गावातल्या लोकांनी सांगितलं.

या लोकांनी गावापासून काही अंतरावर गाईंसाठी निवारा तयार केला आहे, जेणेकरून त्यांना दुष्काळापासून वाचवता येईल.

'जनावरं जे पितात, तेच पाणी आम्ही पितो'

भाखरी गावातील महिला पाण्याच्या शोधासाठी 45 डिग्री तापमानात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सामान्यपणे ज्योतिषी लग्नाची तारीख ठरवतात. पण गुजरातच्या एका गावात सध्या वेगळं चित्रं पाहायला मिळत आहे. इथं पाण्याच्या टँकरच्या उपलब्धतेनुसार लग्नाची तारीख ठरवली जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जळगाव जिल्हा परिषदेच्या अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदांच्या निवडणुकीसाठी जरी खडसे, महाजन आणि फडणवीसांची भेट झाली असली, तरी राजकीय वर्तुळात ही भेट चर्चेचं केंद्र बनली. कारणही तसंच आहे.

गुरुवारी खडसेंनी महाजन-फडणवीसांवर नाराजी व्यक्त केली. त्यानंतर आजच्या बैठकीनंतरही खडसेंना विचारण्यात आलं की, तुमची नाराजी दूर झालीय का? तर त्यावर ते म्हणाले, "आजच्या बैठकीत केवळ जिल्हा परिषद निवडणुकीबाबत चर्चा झाली. तो विषय वेगळा आहे. आज इतर मुद्दे चर्चेस आले नाहीत."

तर दुसरीकडे, गिरीश महाजन म्हणाले, "यापुढे आमच्यातील मनोमिल दिसून येईल. आमच्यात संभाषण कमी झालं होतं. आम्ही सगळे एकत्रच आहोत."

मात्र, तरीही खडसेंची नाराजी दूर करण्यासाठी फडणवीसांकडून पावलं उचलली जातायत का, अशीही चर्चा सुरु झालीय.

खडसे-फडणवीस-महाजन भेटीचा अर्थ काय?

याबाबत महाराष्ट्र टाईम्सचे नाशिकचे निवासी संपादक शैलेश तनपुरे म्हणतात, "चर्चेची दारं उघडी आहेत, असं म्हणता येईल. मात्र, याला प्राथमिक कारण, जिल्हा परिषदेतली सत्ता राखणं हे आहे. मात्र, या भेटीनं फार बदल होतील, असं दिसत नाही."

शैलेश तनपुरे जळगाव जिल्हा परिषदेतल्या सत्तेचा उल्लेख करतात, त्या जिल्हा परिषदेत गेल्या 30 वर्षांपासून भाजपची सत्ता आहे.

67 सदस्य संख्या असलेल्या जळगाव जिल्हा परिषदेत सध्या भाजप (33), राष्ट्रवादी (16), काँग्रेस (4) आणि शिवसेना (14) अशी सदस्यसंख्या आहे. काँग्रेसच्या पाठबळावर जळगावात भाजप सत्तेत आहे. त्यामुळे कोल्हापुरात महाविकास आघाडी जशी एकत्र आली, तशीच जळगावात एकत्र आल्यास भाजपसाठी लढत अटीतटीची होईल. त्यामुळे खडसेंची नाराजी भाजपला परवडणारी नाही, असंच दिसून येतंय.

"राज्यात सत्तेत आलेली महाविकास आघाडी भाजपच्या ठिकठिकाणच्या सत्ता खालसा करताना दिसतायत. तेच जळगावात झालं, तर भाजपची पंचाईत होईल. जळगाव जिल्हा परिषदेतली भाजपची सत्ता जाणं म्हणजे भाजपला मोठा धक्का ठरू शकतो. कारण जवळपास 20 वर्षं भाजपकडे जळगाव जिल्हा परिषद आहे. ती एकदा खालसा झाली, तर पंचायत समित्या, ग्रामपंचायतीही जाऊ शकतील. म्हणून भाजपकडून खबरदारी घेतल्याचे दिसून येते," असं शैलेश तनपुरे म्हणतात.

शिवाय, जळगाव जिल्हा परिषद हातातून गेल्यास खडसे वेगळे होतायत असा स्पष्ट संदेश गेला असता, असंही तनपुरे सांगतात.

वरिष्ठ पत्रकार दिलीप तिवारीही फडणवीस-खडसे भेट म्हणजे जळगाव जिल्हा परिषद निवडणुकीपुरतीच असल्याचं म्हणतात.

ते म्हणतात,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन यांनी भाजपच्या कोअर ग्रुपमध्ये मला तिकीट न देण्यसाठी नाराजी व्यक्त केली होती, असं गुरुवारी (2 जानेवारी) एकनाथ खडसेंनी जाहीरपणे आरोप केले. त्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी म्हणजे शुक्रवारी एकनाथ खडसेंची भेट घेण्यासाठी देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन थेट जळगावात पोहोचले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जळगाव महानगरपालिकेवर अनेक वर्षं शिवसेनेचे सुरेश जैन यांची एकहाती सत्ता होती. तर सांगली महापालिकेवर काँग्रेसची सत्ता होती. या निवडणुकांच्या तोंडावरच मराठा आरक्षणाचा मुद्दा ऐरणीवर आला. सांगलीमध्ये तर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा पूर्वनियोजीत दौरा दोन वेळा रद्द करावा लागला होता.

पण दोन्ही ठिकाणी भारतीय जनता पक्षाने पायाभूत सुविधा आणि स्थानिक मुद्द्यांवर भर देण्याचे डावपेच आखले आणि ते यशस्वीही करून दाखवले.

जळगावमध्ये आरोग्यमंत्री गिरीश महाजन यश खेचून आणलं. इथं भाजपनं मुसंडी मारत एकहाती सत्ता काबीज केली. जळगाव महापालिका म्हणजे सुरेश जैन असा समीकरण या निवडणुकीने बदलले आहे.

तर गेली अनेक वर्षं सांगली म्हणजे काँग्रेसचा गड असं चित्र होतं. एकेकाळी काँग्रेसचे दिग्गज नेते, माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या कुटुंबाचा प्रभाव असलेल्या सांगलीवर भाजपने झेंडा फडकवला आहे. यावेळी काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीला सांगलीत जनतेने नाकारल्याने राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते, माजी अर्थमंत्री जयंत पाटील यांनाही मोठा फटका बसला आहे.

नागरिकांचा सत्ताधाऱ्यांविरोधात रोष - शेखर जोशी

काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी एकत्र येऊनही त्यांना पराभव का पत्करावा लागला, यावर सकाळच्या सांगली आवृत्तीचे सहयोगी संपादक शेखर जोशी सांगतात, "इतके दिवस सांगलीत काँग्रेसची सत्ता होती. पण काँग्रेसच्या काळात बेकायदेशीर कामांचे आरोप झाले. 150 ते 200 कोटी रुपयांची ड्रेनेज योजना आणण्यात आली. पण बिलं निघण्यापलीकडं काहीच झालं नाही. रस्ता, गटारी आणि इतर पायाभूत सुविधांच्या पातळीवर सांगली मागे पडली आहे. सांगलीत ना गुंतवणूक झाली ना उद्योग आले. त्यामुळे बरोजगारी वाढली. त्यामुळे स्थानिकांचा काँग्रेसवरील रोष वाढला आणि मतदानातून तो दिसून आला."

"दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेस महापालिकेत विरोधी पक्ष होता. पण निवडणूक आली आणि या दोन पक्षांनी आघाडी केली. त्यामुळे लोकांमध्ये वेगळाच संदेश गेला आणि एकत्र लढूनही या पक्षांचा पराभव झाला," असं ते म्हणाले.

मराठा आरक्षणाचा मुद्दा महापालिकेच्या निवडणुकीत दिसला का, यावर जोशी सांगतात, "सांगलीतली निवडणूक ही पूर्णत: स्थानिक प्रश्नांवर लढली गेली. मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्याचा फारसा कुणी विचार केला नाही. आरक्षण आणि महापालिकेचा काही संबंध नाही, आपण आरक्षणाचा विचार विधानसभा आणि लोकसभेच्या निवडणुकीवेळी करू असा विचार जनतेनं केलेला असू शकतो."...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रस्थापित बालेकिल्ल्यांना तडा देत जळगाव आणि सांगली महानगरपालिकेच्या निवडणुकीत भाजपने बाजी मारली आहे. मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर या दोन्ही महापालिकांच्या निवडणुकीवर राज्याचे लक्ष लागून राहिले होते. पण या दोन्ही निवडणुकांतील वारे स्थानिक मुद्द्यांकडे वळवण्यात भाजपला यश आले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळजवळ वर्षभरापूर्वी फेडरल फ्रंटची कल्पना पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी जोरदारपणे मांडली होती.

पंतप्रधान म्हणून चंद्रशेखर यांची कारकीर्द फार छोटी राहिली असेल पण राजकीय परिस्थितीचं ते अचूक निदान करण्यात पारंगत होते. एकदा त्यांनी 'तिसरी आघाडी'  म्हणजे 'तिसऱ्या दर्जाची आघाडी' अशी कोपरखळी मारली होती. आता एकविसाव्या शतकाचं दुसरं दशक संपत आलं असताना त्यांचं विधान अजून बरोबर आहे हे परत एकदा दिसून आलं आहे.

येत्या लोकसभा निवडणुकीच्या बरंच आधी तिसरी आघाडी या संकल्पनेचेच तीनतेरा उडालेले दिसत आहेत. भारतीय राजकारणाच्या वास्तवात भाजप आणि काँग्रेस भोवतीच सारी निवडणूक फिरणार हे पुन्हा एकदा सूर्यप्रकाशासारखं स्वच्छ दिसू लागलं आहे.

जवळजवळ वर्षभरापूर्वी फेडरल फ्रंटची कल्पना पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी जोरदारपणे मांडली होती.

अशा आघाडीचं त्यांनी समर्थन करण्यामागे बरंच राजकारण होतं. राहुल गांधी कानामागून आला आणि तिखट झाला अशा प्रकारची त्याला झालर होती. ते राजकारणात फार जुनिअर आहेत असं कारण दिलं जात होतं.

काँग्रेसनं बरीच वर्षें राज्य केलं आहे त्यामुळे आता त्यानं 'फक्त कपडे सांभाळण्याचं काम करावं' असंच प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे सुचवण्याचा हा मार्ग होता.

राहुल मार्गातून हटले तर मग मैदान मारायला आपण मोकळे असं स्ट्रीट फायटर म्हणून राजकारणात पुढे आलेल्या ममतादीदीचं सरळसरळ गणित होतं.

अशा आघाडीचं पंतप्रधान कोण असेल याबाबत त्यांच्या पक्षानं ज्या अटी ठेवल्या होत्या त्यात नाव कोणाचं घेतलं गेलं नव्हतं. पण त्या अशा होत्या की त्यात केवळ ममतादीदी आणि ओडिशाचे गेली जवळजवळ 20 वर्षें मुख्यमंत्री असलेले बिजू जनता दलाचे नवीन पटनाईक हे दोघेजणच पात्र होऊ शकत होते.

पंतप्रधान बनण्यासाठी कोणाही नेत्यानं मुख्यमंत्रीपदी काम करणं गरजेचं आहे, अशी महत्त्वाची अट राहुल यांचा कचरा करण्यासाठी टकण्यात आली होती.

पंतप्रधान बनण्यासाठी कोणाही नेत्यानं मुख्यमंत्रीपदी काम करणं गरजेचं आहे, अशी महत्त्वाची अट राहुल यांचा कचरा करण्यासाठी टकण्यात आली होती. एकप्रकारे 'बोलाचीच कढी, बोलाचाच भात' असा हा मामला वाटत होता. ममतादीदी मात्र त्याबाबत अतिशय गंभीर दिसत होत्या.

बिजू जनता दलाचे नवीन पटनाईक राष्ट्रीय राजकारणात कोणाच्या फारसे अध्यातमध्यात नसतात. 'आपण बरे, आपले ओडिशा बरे' असाच त्यांचा कल राहिलेला आहे. ओडिशावर त्यांचं एकछत्री...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजकारणात कायमचे शत्रू किंवा मित्र कोणीही नसतं. कायम असतात फक्त हितसंबंध. लोकसभा निवडणुका जसजशा जवळ येत आहेत तसं नेतेमंडळी त्यांचे राजकीय रंग बदलाताना दिसत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळजवळ सर्वच आघाड्यांच्या नेत्यांची वक्तव्यं वादग्रस्त ठरली आहेत.

मतदानाचे चार टप्पे आटोपून गेले आहेत पण राजकीय पक्षांचे, एकमेकांवर कुरघोडी करून निवडणुका जिंकण्याचे प्रयत्न काही कमी होताना दिसत नाहीयेत. कधी त्यातून विनोदनिर्मिती होत असली तरी वाद. आणि यातूनही कधी मतं मिळतात तर कधी विरोधकांकडे वळतात. म्हणजे राजकारण हा सर्व डोक्याचा आणि जिभेचा खेळ आहे.

2019च्या लोकसभा निवडणुकीतील आतापर्यंत विविध राजकीय नेत्यांनी केलेल्या अशाच काही वक्तव्यांवर एक नजर टाकूया.

1. 'तुमचा बाप नंबर 1चा भ्रष्टाचारी म्हणूनच मेला'

"तुमच्या वडिलांना इतर देशांनी जरी क्लीन चिट दिली असतली तरी त्याचं आयुष्य भ्रष्टाचारी म्हणून संपलं," असं पंतप्रधान मोदी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधींना उद्देशून म्हणाले. शनिवारी उत्तर प्रदेशात एका सभेत बोलताना त्यांनी हे वक्तव्य केलं.

यालाच प्रत्युत्तर म्हणून रविवारी राहुल गांधी यांनी मोदींना 'प्रेम आणि मिठी'चा संदेश दिला आहे.

"मोदीजी, ही लढाई संपली आहे. तुमचे कर्म तुमची वाट पाहत आहेत. तुम्ही स्वतःबद्दलचे विचार माझ्या वडिलांवर लादू नका. त्याने तुमचं संरक्षण होणार नाही.

खूप सारं प्रेम आणि एक कडक मिठी," असं राहुल गांधी म्हणाले आहेत.

2. मला मत नाही दिलं तर पाहा... - मनेका गंधी

केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्री तसंच सध्या सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघात भाजपच्या उमेदवार मनेका गांधी यांनी प्रचारादरम्यान मुस्लिमांना धमकीवजा इशारा दिला आहे.

जर मला साथ दिली नाही तर तुम्ही माझ्याकडे काही कामासाठी आलात तर मला जरा विचार करावा लागेल, असं वक्तव्य त्यांनी केलं होतं.

''मैं जीत रही हूं. लोगों की मदद और प्यार से मैं जीत रही हूं. लेकिन अगर मेरी जीत मुसलमानों के बिना होगी, तो मुझे बहुत अच्छा नहीं लगेगा. क्योंकि इतना मैं बता देती हूं कि दिल खट्टा हो जाता है. फिर जब मुसलमान आता है काम के लिए तो मैं सोचती हूं कि रहने दो, क्या फ़र्क पड़ता है," असं त्या म्हणाल्या होत्या.

या प्रकरणी सुल्तानपूरचे जिल्हाधिकारी आणि अतिरिक्त मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी नोटीस बजावल्यानंतर गांधी यांनी नंतर स्पष्टीकरण दिलं की आपल्या वक्तव्याचा विपर्यास करण्यात आला आहे.

3. आझम खान आणि जयाप्रदा

समाजवादी पक्षाचे नेते आझम खान त्यांच्या वक्तव्यांमुळे कायमच चर्चेत असतात. यावेळी त्यांनी सपातून भाजपमध्ये प्रवेश केलेल्या जया प्रदा यांना लक्ष्य केलं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणुकांचा मोसम म्हटलं की शाब्दिक हल्ले-प्रतिहल्ले, आरोप-प्रत्यारोप होतच असतात. त्यातूनच मग काही नेत्यांची जीभ घसरतेच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास 2000 वर्षांपूर्वी पृथ्वीतलावर एक शूर राणी होऊन गेली... ती होती ब्युडिका (किंवा बोडिसिआ)... या वीरांगनेने त्या काळी सर्वशक्तिमान समजल्या जाणाऱ्या रोमन सैन्याला धूळ चारली. रोमन सैन्याला या राणीच्या शौर्यामुळे माघारी परतावं लागलं.

ब्युडिकाचा वारसा कसाही असला तरी वेगवेगळ्या जमातींना एकत्र आणून मोठं सैन्य उभारणारी ती एक शक्तिमान नेता होती.

या वीरांगनेच्या कथांमधून नेतृत्वाचे कोणते धडे गिरवता येतील?

1. छाप पाडणारी वेशभूषा

कुठल्याही व्यवसायात वेशभूषेला असलेलं महत्त्व आपण सारेच जाणतो. मात्र ब्युडिकाला तर ते अधिकच चांगलं कळलं होतं. पाठीवरून मोकळे केस उडत असलेली, भाला फिरवत रथावर स्वार झालेली आवेशपूर्ण आणि शूर स्त्री, सर्वसाधारणपणे असं तिचं चित्र रेखाटलं जातं.

ती नेमकी कशी दिसायची हे कुणालाच माहिती नाही. मात्र तिच्या मृत्यूच्या अनेक दशकांनंतर रोमन इतिहासकार कॅसिअस डिओ यांनी तिचं वर्णन केलं आहे. ते म्हणतात, "तिचा बांधा उंच, तिची उपस्थिती थरकाप उडवणारी आणि तिचे डोळे प्रखर तेजाने चमकणारे होते. तिचे दाट तांबडे केस कमरेच्याही खाली यायचे. गळ्यात सोन्याचा मोठा हार असायचा आणि रंगीबेरंगी अंगरखा घालून त्यावर सुंदर ठसठशीत ब्रोचने घट्ट आवळलेला सैलसर जाड झगा ती घालायची."

ब्युडिकाची वेशभूषा पॉवर ड्रेसिंग म्हणजे छाप पाडणारी होती, यात शंकाच नाही. त्याचा परिणामही तसाच विलक्षण असायचा.

2. भारदस्त नाव

ब्युडिका हे नाव अतिप्राचीन ब्रिथोनिक शब्द असलेल्या (boud) ब्युडपासून आला आहे. ब्युड म्हणजे विजय. ब्युडेग म्हणजे विजय मिळवणारा. या ब्युडेगचा स्त्रीलिंगी शब्द ब्युडेगा म्हणजे जिने विजय संपादन केला अशी ती. यावरून सहज अंदाज बांधता येतो की ब्युडिका हे नाव या वीरांगनेला जन्मतः मिळालेलं नाही तर पुढे तिनेच हे नाव आत्मसात केलं. सैन्याचं नेतृत्व करताना या भारदस्त नावाची मदतच झाली असणार. तथापि, अखेर पराभूत झालेल्या या राणीला आपल्या नावाला जागता आलं नाही.

3. क्षमता कमी लेखू नका

ब्युडिगाचा नवरा प्रसुटॅगस पूर्व अँजेलिया प्रांतातल्या आयसेनी जमातीचा राजा होता. तो साम्राज्यविस्तार करणाऱ्या रोमनांप्रति सहिष्णू होता. त्यामुळेच रोमनांनी त्याला राज्यकारभाराची मुभा दिली. मात्र प्रसुटॅगसच्या मृत्यूनंतर रोमन राजाने हस्तक्षेप करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी जमीन बळकावली.

ब्युडिकाने भरमसाठ कर भरायला नकार दिल्यावर तिला भररस्त्यात यातना देण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्युडिका हे एक प्रसिद्ध मात्र तेवढंच वादग्रस्त व्यक्तिमत्त्व आहे. काहींना ती पहिली स्त्रीवादी आणि स्वातंत्र्यसैनिक वाटते. तर काहींना ती क्रूर योद्धा आणि अतिरेकी वाटते. कोण आहे ही राणी?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास 260 वर्षांपूर्वी झालेल्या या युद्धावर आधारित सिनेमाविषयी प्रेक्षकांमध्ये उत्साह आहे. काहींना मात्र यातील इतिहासाच्या संदर्भांबद्दल काळजी वाटत आहे.

पानिपतचं तिसरं युद्ध मराठा आणि अफगाण सैन्य यांच्यात झाल्याचं आपण इतिहासात शिकलो आहोत. 14 जानेवारी 1761 ला झालेल्या या युद्धात अफगाण सैन्याची कमान सांभाळली ती अहमद शाह अब्दाली-दुर्रानी यानं. हिंदुस्तानच्या अनेक पिढ्या या युद्धाच्या केवळ आठवणीने रोमांचित झाल्या आहेत. इतिहासाच्या अभ्यासकांनाही या युद्धानं वेड लावलं आहे.

'पानिपत' सिनेमात भारतीय उपखंड आणि मध्य आशियाचं एक अत्यंत महत्त्वाचं आणि निर्णायक वळण दाखवण्यात आलं आहे. पण या सिनेमाबद्दल अफगाणिस्तानातील नागरिक नाराज आहेत.

त्यांचा नायक असलेल्या अहमद शाह अब्दाली-दुर्रानी याची (1722-1772) नकारात्मक आणि खलनायकाची प्रतिमा या चित्रपटातून दाखवण्याचा प्रयत्न होत असल्याची त्यांची भावना आहे. भारतीयांसाठी खलनायक असलेल्या अहमद शाह अब्दालीला अफगाणिस्तानात मात्र 'बाबा-ए-कौम' किंवा 'राष्ट्रपिता' अशी उपाधी मिळालेली आहे.

अहमद शाह अब्दाली-दुर्रानी हा अफगाणिस्तानी लोकांसाठी हिरो का आहे, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसीनं केला.

सर्वात महान अफगाण

ही 1747 मधली घटना आहे.  सेनापती आणि कबिल्याचा सरदार असलेल्या अहमद शाह अब्दाली याची सर्वसहमतीनं अफगाणिस्तानचा शाह म्हणजेच राजा म्हणून निवड करण्यात आली. त्यावेळी त्याचं वय होतं केवळ 25 वर्षे

अफगाणिस्तानच्या पारंपरिक कबिल्यांची पंचायत असलेल्या जिरगाने त्याची शाह पदी नेमणूक केली होती. ही बैठक पश्तून म्हणजेच पठाणांचा गढ असलेल्या कंदाहारमध्ये झाली होती.

कंदाहार आता दक्षिण अफगाणिस्तानात येतं. अहमद शाह अब्दाली त्याची विनयशीलता आणि करिश्मा यासाठी प्रसिद्ध होता.

अहमद शाह दुर्रानीचा मकबरा

राज्याभिषेकावेळी साबिर शाह नावाच्या एका सुफी संताने अहमद शाह अब्दालीचे अंगभूत गुण आणि योग्यता ओळखून त्याला 'दुर-ए-दुर्रान' हा किताब बहाल केला होता. 'दुर-ए-दुर्रान' याचा अर्थ मोत्यांमधला सर्वोत्कृष्ट मोती. तेव्हापासून अहमद शाह अब्दाली आणि त्याच्या कबिल्याला दुर्रानी या नावाने ओळखले जाऊ लागलं.

अब्दाली हा पठाण आणि अफगाणिस्तानच्या लोकांचा अत्यंत महत्वाचा कबिला आहे. अहमद शाह याच सन्मानित घराण्यातून होता. त्याने त्याच्या शासनकाळात अपेक्षेहून उत्कृष्ट यश संपादित केलं. तो इतका यशस्वी ठरेल, अशी कल्पनाही कुणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या आणि मराठ्यांच्या इतिहासावर दूरगामी परिणाम करणाऱ्या पानिपतच्या लढाईवर आधारित चित्रपट लवकरच प्रसिद्ध होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास 400 वर्षांनंतर हे दोन्ही ग्रह एकमेकांसमोर आणि अगदी जवळ आले आहेत.

पाहा लाईव्ह प्रक्षेपण -

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

अशा प्रकारची घटना 1623मध्ये घडली होती. पुन्हा 2080मध्ये ही घटना घडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

हे दोन्ही ग्रह एकमेकांपासून फक्त 0.1 डिग्री अंतरावर असतील.

विशेष म्हणजे हे दोन्ही ग्रह एकमेकांजवळ आल्यानंतर ते प्रत्येकाला पाहता येईल, असं नासानं म्हटलं आहे.

जर तुम्हाला ही घटना पाहायची असेल तर काय करावं लागेल याविषयीही नासानं सविस्तर माहिती दिली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज म्हणजेच 21 डिसेंबरला गुरू आणि शनि हे दोन ग्रह एकमेकांच्या अगदी जवळ आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास 53 कोटींपेक्षा जास्त लोकांचे तपशील लीक झाल्याचं एका ऑनलाईन डेटाबेसमध्ये आढळून आलं. यामध्ये बहुतेकजणांच्या मोबाईल नंबर्सचा समावेश आहे.

तुमचा फोन नंबर किंवा ईमल आयडी जगजाहीर झालाय का, हे तुम्ही देखील तपासून पाहू शकता. त्यासाठी Have I Been Pwned या ऑनलाईन टूलचा वापर करता येईल.

2019मध्ये झालेल्या एका घुसखोरी - ब्रीच दरम्यान गहाळ झालेला हा डेटा असल्याचं फेसबुकचं म्हणणं आहे.

गहाळ झालेली माहिती

ही घुसखोरी जवळपास दीड वर्षांपूर्वी झाली होती आणि आपल्या लक्षात आल्याबरोबर त्याबद्दलची पावलं उचलण्यात आली होती असं फेसबुकने म्हटलंय.

पण त्यावेळी चोरण्यात आलेली ही माहिती आता हॅकिंग फोरम्समध्ये प्रसिद्ध करण्यात येत असून ती सगळ्यांना पाहता येतेय.

या डेटाबेसमध्ये 106 देशांतल्या 53.3 कोटी लोकांचा समावेश असल्याचं या डेटाचा अभ्यास करणाऱ्या तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. यामध्ये युकेमधल्या 1.1 कोटी, अमेरिकेतल्या 3 कोटी आणि ऑस्ट्रेलियातल्या 70 लाख फेसबुक युजर्सचा समावेश आहे.

"यामध्ये प्रत्येक फेसबुक युजरची सगळी माहिती उघड झालेली नाही. यात 50 कोटी मोबाईल फोन नंबर्स आहेत तर काही लाख ईमेल आयडी आहेत," HaveIBeenPwned या वेबसाईट चालवणारे सुरक्षा तज्ज्ञ ट्रॉय हंट यांनी त्यांच्या वेबसाईटवरच्या ब्लॉगवर म्हटलंय.

फेसबुकच्या डेटा लीकविषयीच्या बातम्या येऊ लागल्यानंतर या वेबसाईटला भेट देण्याऱ्यांची संख्या अचानक वाढली. त्यानंतर आपण ईमेल अॅड्रेससोबतच फोन नंबर शोधण्याचा पर्यायही सुरू केल्याचं हंट सांगतात.

मार्क झकरबर्ग यांचाही फोन नंबर या लीकमध्ये जगजाहीर झाल्याचा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे.

या डेटा ब्रीचदरम्यान खुद्द मार्क झकरबर्ग यांचा फोननंबरही जगजाहीर झाल्याचं म्हटलं जातंय. मार्क झकरबर्ग फेसबुकचे चीफ एक्झिक्युटिव्ह आहेत.

झकरबर्ग यांच्या लीक झालेल्या फोननंबरचा एक स्क्रीनशॉट व्हायरल झाला होता.

हा स्क्रीनशॉट ट्वीट करत सुरक्षा तज्ज्ञ  डेव्ह वॉकर यांनी म्हटलं, "नुकतीच फेसबुकवरून जी माहिती लीक झाली त्यामध्ये झकरबर्ग यांच्या अकाऊंटशी जोडण्यात आलेला हा फोननंबर आहे."

या सगळ्यासोबतच मार्क झकरबर्ग सिग्नल हे मेसेजिंग अॅप वापरत असल्याचंही या स्क्रीनशॉटवरून दिसतंय.

सुरक्षेच्या कारणास्तव युजर्सनी त्यांचे फोन नंबर्स नोंदवावेत अशी विनंती फेसबुकने 2011 पासून युजर्सना करायला सुरुवात केली होती. या फोन नंबरच्या मदतीने 'टू - फॅक्टर ऑथेंटिकेशन' करता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या काही काळात झालेल्या फेसबुक डेटा ब्रीच (Facebook Data Breach) म्हणजे फेसबुकवरून युजर्सची माहिती गहाळ होण्याचे प्रकार घडले आहेत. यामध्ये तुमचीही माहिती पसरली का, हे तुम्ही आता तपासून पाहू शकता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास 546 दशलक्ष वर्षांपूर्वी उमटलेले हे ठसे नेमके कोणत्या प्राण्याचे आहेत, हे अजून समोर आलेलं नाही. पण सर्वांत जुने प्राणी उत्क्रांत झाले त्या काळातले हे ठसे असल्याचं म्हटलं जात आहे.

सापडलेल्या अवशेषांमध्ये दिसून येणारे ठसे हे प्राण्यांच्या पायाचे असल्याचं दिसत आहे.

Science Advances journalनं केलेल्या सर्वेक्षणातून ही बाब समोर आली आहे.

पण हा प्राणी 2 पायांचा होता की त्याहून जास्त पायांचा याबद्दल टीममधल्या सदस्यांमध्ये अस्पष्टता आहे. असं असलं तरी हा प्राणी 2 पायांचा असावा, असं या सदस्यांना वाटत आहे.

सर्वांत जुने पायाचे ठसे?

अवयवांची जोड (Paired Appendages) असलेला हा प्राणी असू शकतो, जसं की पायांची जोड. आज अस्तित्वात असलेले सर्वांत जास्त प्राणी या गटात मोडतात. आजूबाजूला फिरणाऱ्या प्राण्याच्या पायांचे हे ठसे आहेत.

दक्षिण चीनच्या यांगत्झे जॉर्ज्स भागात हे ठसे आढळले आहेत. 551 दशलक्ष ते 541 दशलक्ष वर्षांपूर्वीच्या खडकावर हे ठसे आहेत.

"यापूर्वी आढळलेले पायाचे ठसे 540 ते 530 दशलक्ष वर्षांपुर्वीचे होते. यापेक्षाही 10 दशलक्ष वर्षांहून अधिक काळ हे ठसे जुने असल्याचं समोर आलं आहे," असं Chinese Academy of Sciencesचे अभ्यासक झे चेन यांनी AFP या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

हे ठसे पाहता हा प्राणी चालताना वेळोवेळी थांबलेला दिसून येतो, कदाचित तो अन्नाच्या शोधात असावा.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनच्या दक्षिणेकडील भागात प्राण्यांच्या पायाचे सर्वांत जुने ठसे आढळले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवळपास गेली शंभर वर्षं 8 मार्च हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय महिला दिन म्हणून साजरा होत आहे.

पण महिला दिन नेमका साजरा कशासाठी केला जातो? त्याची सुरुवात झाली कशी? महिला दिन सेलिब्रेशन आहे की निषेध? महिला दिनाप्रमाणेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पुरूष दिन साजरा केला जातो का? यावर्षी कोरोनामुळे महिला दिनानिमित्त कोणते व्हर्चुअल कार्यक्रम आयोजित केले जाणार आहेत?

1.  महिला दिनाला कधीपासून सुरूवात झाली?

आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाचा उगम हा कामगार चळवळीतून झाला. संयुक्त राष्ट्रांकडून नंतर या दिवसाला दरवर्षी होणारा कार्यक्रम म्हणून मान्यता मिळाली.

1908 साली घडलेल्या एका घटनेनं ठिणगीप्रमाणे काम केलं. न्यूयॉर्क शहरात त्यावर्षी 15 हजार महिलांनी मोर्चा काढला होता. कामाचे तास मर्यादित असावेत, योग्य वेतन मिळावं आणि मतदानाचा अधिकार असावा, या त्यांच्या प्रमुख मागण्या होत्या. सोशलिस्ट पार्टी ऑफ अमेरिकेनं त्याच्याच पुढच्या वर्षी हा दिवस 'राष्ट्रीय महिला दिन' म्हणून घोषित केला.

हा दिवस आंतरराष्ट्रीय महिला दिन म्हणून ओळखला जावा, ही कल्पना क्लारा झेकिन या महिलेनं मांडली. 1910 साली कोपेनहेगन इथं भरलेल्या इंटरनॅशनल कॉन्फरन्स ऑफ वर्किंग वुमेनमध्ये क्लारा यांनी ही कल्पना मांडली. या कॉन्फरन्सला 17 देशांमधल्या शंभर महिला उपस्थित होत्या. त्या सर्व जणींनी ही कल्पना उचलून धरली.

क्लारा झेकिन

1911 साली पहिल्यांदा ऑस्ट्रिया, डेन्मार्क, जर्मनी आणि स्वित्झर्लंडमध्ये महिला दिन साजरा करण्यात आला. 2011 साली महिला दिनाची शताब्दी साजरी करण्यात आली. त्यामुळे तांत्रिकदृष्ट्या हे वर्ष आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाचं 110 वं वर्ष आहे.

अर्थात, 1975 साली संयुक्त राष्ट्रांनी जेव्हा हा दिन साजरा केला, तेव्हापासून  कृतरित्या आंतरराष्ट्रीय महिला दिन साजरा केला जाऊ लागला. संयुक्त राष्ट्राने 1996 साली पहिल्यांदा महिला दिनासाठी थीम निवडली...'भूतकाळाचं सेलिब्रेशन, भविष्याचं नियोजन.'

समाजकारण, राजकारण, अर्थशास्त्र अशा विविध क्षेत्रांत महिलांनी आतापर्यंत जी प्रगती केली आहे, ती साजरा करण्यासाठीच आंतरराष्ट्रीय महिला दिन साजरा केला जातो. त्याचबरोबर आजही अस्तित्त्वात असलेल्या असमानतेविरोधात आवाज उठविण्यासाठी संप किंवा आंदोलनासारखे मार्गही अवलंबले जातात.

2. कुठून आली 8 मार्च ही तारीख?

क्लारा यांनी जेव्हा महिला दिन साजरा करण्याची कल्पना मांडली, तेव्हा त्यांच्या मनात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

8 मार्चला आंतरराष्ट्रीय महिला दिन साजरा केला जातो, हे आता आपल्या सगळ्यांना माहीत आहे. माध्यमांमध्ये याबद्दल बोललं जातं, विविध व्यासपीठांवरही त्याची चर्चा होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जवाहरलाल नेहरू भारताचे पहिले पंतप्रधान होते.

1. दंगलखोरांशी लढण्यासाठी पिस्तूल उगारली

हा 1947 चा प्रसंग आहे. फाळणीनंतर सीमेच्या दोन्ही बाजूंचे लोक एकमेकांविरुद्ध उभे ठाकले होते. लाहोर असो वा इतर कुठलंही शहर, सगळीकडे हत्या आणि लूटमार सुरू होती. जवाहरलाल नेहरू यांना अचानक माहिती मिळाली की, दिल्लीच्या कनॉट प्लेसमध्ये मुस्लिमांची दुकानं लुटण्यात येत आहेत.

नेहरू तिथं पोहोचले तेव्हा हिंदू आणि शीख दंगेखोर मुस्लिमांच्या दुकानांमधून महिलांचे हॅंडबॅग्स, कॉस्मेटिक्स आणि मफलर घेऊन पळत होते. पोलीस फक्त बघ्याच्या भूमिकेत होते.

दंगलीदरम्यान नेहरूंनी रिव्हॉल्व्हरचा आधार घेतला होता.

नेहरूंना प्रचंड राग आला आणि त्यांनी शेजारी उभ्या असलेल्या एका सुस्त पोलिसाची लाठी हिसकावली आणि दंगेखोरांना तिथून पिटाळून लावलं. हे इथंच संपत नाही.

माजी IPS अधिकारी आणि अनेक देशांमध्ये भारताचे राजदूत असलेले बदरूद्दीन तय्यब 'मेमॉयर्स ऑफ एन इगोइस्ट' या त्यांच्या आत्मकथेत नेहरूंविषयी एक किस्सा सांगतात.

"एका रात्री मी नेहरू यांच्या घरी पोहोचलो. त्यांना माहिती दिली की, शरणार्थी शिबिरात पोहोचण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या जुन्या दिल्लीतील मुस्लीमांना मिंटो ब्रीजच्या जवळपास दंगेखोर घेरून मारत आहेत. हे ऐकताच नेहरू तडक तिथून उठले आणि वेगाने शिड्या चढत वरच्या खोलीत गेले."

थोड्यावेळानं ते खाली उतरले तेव्हा त्यांच्या हातात एक जुनी धुळीनं माखलेली रिव्हॉल्व्हर होती. खरंतर ही रिव्हॉल्व्हर त्यांचे वडील मोतीलाल नेहरू यांची होती, ज्यातून अनेक वर्षांपासून गोळी चालवण्यात आलेली नव्हती.

त्यांनी मला सांगितलं की, आपण खराब आणि जुने कपडे घालून रात्री मिंटो ब्रीजला जाऊ. आपण तिथून पळून जाणारे मुस्लीम आहोत, असं भासवू. जर कुणी आपल्यावर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला तर त्याला आपण गोळी घालू.

डॉक्टर झाकीर हुसैन

मी नेहरू यांचं म्हणणं ऐकून हादरलो. अशा घटनांशी दोन हात करण्यासाठी इतरही चांगले पर्याय आहेत, हे जगातली दुसरी सर्वांत मोठी लोकसंख्या असलेल्या देशाच्या पंतप्रधानांना समजावण्यात मला जोर लावावा लागला.

माउंटबॅटन यांना नेहमी ही भीती असायची की नेहरू यांचा हाच आवेश एखाद्या दिवशी त्यांच्या मृत्यूचं कारण ना ठरो. यासाठी त्यांनी नेहरूंवर लक्ष ठेवण्यासाठी काही सैनिक तैनात केले होते.

 2. सुरक्षारक्षकांविना झाकीर हुसैन यांना वाचवायला निघाले

स्वातंत्र्य मिळण्याच्या काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा आज स्मृतिदिन. लहान मुलांचे 'चाचा नेहरू' यांच्या विषयीच्या आठ घटना तुम्हाला माहिती आहेत का? या घटना खरंतर त्यांच्या धीरोदात्त स्वभावाची ओळख करून देतात. जाणून घेऊया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जशी आमच्या हाती नवी माहिती येईल तशा सूचना आम्ही देऊ असंही WHO म्हणजेच जागतिक आरोग्य संघटनेनी सांगितलं आहे.

काही ठिकाणी असं सांगण्यात येत आहे की मास्क वापराच. चेक रिपब्लिक या देशाने तर घराबाहेर पडण्यासाठी मास्क सक्तीचं केलं आहे.

पाहा ही सोपी गोष्ट -

व्हीडिओ - विनायक गायकवाड

निर्मिती - तुषार कुलकर्णी

एडिटिंग - शरद बढे

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

6 एप्रिल रोजी WHO ने मास्क संदर्भात नव्या सूचना प्रसिद्ध केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जसजसा हा सण जवळ येत जातो, तशा मुंबईच्या ‘लेडी गोविंदा’ही सरावाला लागतात.

गोविंदा पथकांतील मुलींसाठी दहीहंडी हा एक खेळच नाही, तर व्यक्त आणि मुक्त होण्याचं माध्यमही आहे.

पार्ले स्पोर्टस क्लबच्या गोविंदा पथकाच्या संस्थापक गीता झगडे आणि या पथकातील महिला गोविंदांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दहीहंडीतली महिला पथकं, त्यांचा सराव याबद्दल माहिती दिली.

शूट आणि एडिट – शरद बढे

प्रोड्यूसर – जान्हवी मुळे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दहीहंडी ही काही मुलांचीच मक्तेदारी नाही, त्यात महिला गोविंदा पथकंही जोरदार सराव करून भाग घेतात आणि खेळाचा आनंद लुटतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जसजसे पोल्ट्री फार्मचे अहवाल येतील तशी ही संख्या वाढूही शकते, अशी माहिती नंदुरबारचे कलेक्टर डॉ. राजेंद्र भारूडे यांनी दिली आहे.

येत्या काही दिवसाचा बर्ड फ्लूचं संकट टाळण्यासाठी येत्या काही दिवसात दहा लाख कोंबड्यांना ठार करावं लागू शकतं.

बर्ड फ्लूची साथ आल्यानंतर राज्यात पहिल्यांदाच इतक्या मोठ्या प्रमाणावर कोंबड्यांना मारण्याचं काम सरकारने हाती घेतलं आहे.

सुरूवातीला आठ पोल्ट्री फार्ममधल्या सुमारे पाच हजार संसर्गित कोंबड्यांचे अहवाल पॉझिटीव्ह आल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला.

याआधीही 2006 मध्ये देशात बर्ड फ्लूची मोठी साथ आली असताना नवापूरमध्ये जवळपास 10 लाख कोंबड्यांचा मृत्यू झाला होता, यापैकी अडीच लाखाहून जास्त कोंबड्यांचं कलिंग करण्यात आलं होतं.

पण नवापूरमध्ये वारंवार कोंबड्यांना ठार का करावं लागतं?

याबद्दल बोलताना नंदुरबारचे कलेक्टर डॉ. राजेंद्र भारूडे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं की, नवापूरमध्ये प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर पोल्ट्री व्यवसाय पसरलेला आहे. जवळपास एका किलोमीटरच्या परिघात लाखो कोंबड्या असतात.

निलेश पवार नंदुरबारमध्ये अनेक वर्षांपासून पत्रकारिता करत आहेत. ते म्हणतात, "नंदुरबार जिल्ह्यात 68 कुक्कुटपालन केंद्र आहेत, त्यापैकी 27 नवापूरमध्ये आहेत. त्यातल्या दहा केंद्रांमध्ये प्रत्येकी दीड लाख कोंबड्या आहेत. म्हणजे मुळात इथल्या केंद्रामधली कोंबड्यांची संख्या प्रचंड आहे."

नवापूरमधला व्यवसाय हा अंडी सप्लाय करण्याचा आहे. म्हणजे इथे कोंबड्या मुख्यत्वे अंड्यांसाठी पाळल्या जातात. निलेश पवार यांनी दिलेल्या माहितीनुसार दिवसाकाठी नवापूरमधून सात लाख अंडी बाहेर पाठवली जातात.

"ही अंडी गुजरात, सुरत आणि संपूर्ण उत्तर महाराष्ट्राला पुरवली जातात. 2006 नंतर इथे मोठ्या प्रमाणावर बर्ड फ्लूचा संसर्ग झाला नाही, पण गेल्या दोन आठवड्यात इथे बर्ड फ्लूमुळे 34 हजार कोंबड्यांचा मृत्यू झाला. त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने पावलं उचलली आणि कोंबड्यांच कलिंग करण्याचं ठरवलं."

बर्ड फ्लू म्हणजे काय आणि तो कोणाला होतो?

बर्ड फ्लू हा पक्ष्यांना होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. H5N1, H5N8 सह बर्ड फ्लूच्या व्हायरसच्या आठ प्रजाती आहेत. स्थलांतरित पक्ष्यांमुळे या आजाराचा संसर्ग होतो. याला एव्हियन एनफ्लूएन्झा म्हणतात.

पक्ष्यांमध्ये आढळणारा हा बर्ड फ्लू माणसांना होऊ शकतो का? याबद्दल राज्याच्या आरोग्य विभागाचे सर्वेक्षण अधिकारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नंदुरबार जिल्ह्यातल्या नवापूरमध्ये बर्ड-फ्लूची लक्षणं असलेल्या सुमारे अडीच लाख कोंबड्यांचं कलींग करण्याचं नियोजन झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जसप्रीत बुमराह

सध्या टीम इंडियाचे 9 खेळाडू हे दुखापतग्रस्त आहेत. त्यामध्ये...

यांचा समावेश आहे.

दुखापतग्रस्त खेळाडूंच्या जागी टी. नटराजन, शार्दूल ठाकूर, पृथ्वी शॉ, वॉशिंग्टन सुंदर या राखीव खेळाडूंना संधी मिळू शकते.

सिडनी टेस्टमध्ये रवीचंद्रन अश्विन आणि हनुमा विहारी दुखापतग्रस्त असतानाही खेळले. विहारीच्या मांडीच्या स्नायू दुखावले होते. मात्र तरीही तो खेळला.

रवीचंद्रन अश्विनचं पाठीचं दुखणं बळावलं होतं. विहारी ब्रिस्बेन टेस्ट खेळू शकणार नाही हे स्पष्ट झालं आहे. रवीचंद्रन अश्विन खेळू शकेल का, याविषयी साशंकता आहे.

फास्ट बॉलर जसप्रीत बुमराह पोटाला झालेल्या दुखापतीमुळे ब्रिस्बेन टेस्ट खेळू शकणार नाही. मयांक अगरवाल सरावादरम्यान दुखापतग्रस्त झाला आहे.

सिडनी टेस्टमध्ये पॅट कमिन्सने टाकलेला बॉल ऋषभ पंतच्या हातावर आदळला. फिजिओंनी ऋषभच्या हातावर उपचार केले. त्यानंतर तो खेळलाही. मात्र दुखापतीचं स्वरुप गंभीर असल्याने हाताचे एक्स रे काढण्याकरता तो हॉस्पिटलला रवाना झाला.

दुसऱ्या डावात ऋषभने 97 रन्सची वादळी खेळी केली होती. पेनकिलर घेऊन खेळत असलेल्या ऋषभने सुरुवातीला बचावात्मक पवित्रा स्वीकारला मात्र थोड्याच वेळात ऑस्ट्रेलियाच्या बॉलर्सवर आक्रमणाला सुरुवात केली. ऋषभच्या आक्रमणाने ऑस्ट्रेलियाचे बॉलर्स गोंधळून गेल्याचं चित्र पाहायला मिळालं. ऋषभच्या खेळीमुळे टीम इंडियाच्या विजयाच्या आशा पल्लवित झाल्या होत्या.

सिडनी टेस्टमध्ये रवींद्र जडेजाच्या हातावरही बॉल बसला. त्याच्या डाव्या हाताला फ्रॅक्चर असल्याचं स्पष्ट झालं. सुदैवाने जडेजाला दुसऱ्या डावात बॅटिंग करण्याची वेळ आली नाही. ऑस्ट्रेलियाच्या दुसऱ्या डावात जडेजाने बॉलिंग केली नाही.

रवींद्र जडेजा

अॅडलेड कसोटीत पॅट कमिन्सचा उसळता चेंडू हातावर आदळल्यामुळे फास्ट बॉलर मोहम्मद शमी दुखापतग्रस्त झाला. शमीच्या हाताला फ्रॅक्चर झाल्याने तो मालिकेत खेळू शकणार नसल्याचं स्पष्ट झालं.

मेलबर्न टेस्टदरम्यान मांडीचे स्नायू दुखावल्याने दुसऱ्या इनिंग्जमध्ये फास्ट बॉलर उमेश यादवने माघार घेतली. उमेशच्या दुखापतीसाठी एक्सरे काढण्यात आले.

के. एल. राहुल दुखापतीमुळे बॉर्डर-गावस्कर करंडक स्पर्धेतील उर्वरित दोन सामन्यांमध्ये खेळू शकणार नाही. मेलबर्नमध्ये सरावादरम्यान राहुलच्या डाव्या मनगटाला दुखापत झाली आहे.

बॉर्डर-गावस्कर करंडक स्पर्धेतील सिडनी आणि ब्रिस्बेन टेस्टसाठी राहुल उपलब्ध असणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॉर्डर-गावस्कर मालिकेतली ब्रिस्बेन टेस्ट 15 तारखेपासून सुरू होत आहे. मात्र भारतीय संघापुढे या मॅचसाठी 11 फिट खेळाडू उभं करणं आव्हान असणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जसप्रीतने ऑस्ट्रेलियाच्या पहिल्या डावात 15.5 ओव्हरमध्ये 33 धावा देत 6 बळी घेतले. या सहा बळींत ऑस्ट्रेलियाचे अग्रक्रमाचे 3 खेळाडू आणि खालच्या फळीतील 3 खेळाडू यांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे जसप्रीतने 4 स्पेल टाकले आणि चारही स्पेलमध्ये बळी घेतले.

जसप्रीत बॉलिंग करत असताना ऑस्ट्रेलियाचे माजी कर्णधार मायकल क्लार्क कॉमेंट्री करत होते. ते म्हणाले जसप्रीतने त्यांना रेयान हॅरिसची आठवण करून दिली. "जेव्हा विकेट घेण्याची गरज असायची तेव्हा मी रेयानकडे बॉल सोपवत होतो," असं ते म्हणाले.

ताशी 142 किलोमीटर इतक्या वेगाने बॉलिंग करणाऱ्या जसप्रीतने ताशी 115 किलोमीटर वेगाचा स्लो यॉर्कर टाकून शॉन मार्शला बाद केले तेव्हा त्याच्यावर कौतुकाच वर्षाव झाला.

उत्तम नियंत्रण

जसप्रीतचं त्याच्या बॉलिंगवर उत्तम नियंत्रण असल्याचं विश्लेषक सांगतात. 25 वर्षांच्या जसप्रीतने हे कौशल्य वारंवार सिद्ध केलं आहे. याचा पहिला धडा त्याला आईकडून मिळाला. 6 डिसेंबर 1993ला अहमदाबादमधील एका व्यापारी कुटुंबात जन्मलेल्या जसप्रीतने आयुष्यात बरेच चढउतार पाहिले आहेत.

7 वर्षांचा असताना वडिलांचे छत्र हरपलेल्या जसप्रीतला आई दलजीतने मोठं केलं. टीव्हीवर क्रिकेट सामने पाहून जसप्रीत घरी वेगवान गोलंदाजीची प्रॅक्टिस करायचा. भिंतींवर चेंडू टाकून तो हा खेळ खेळत असे. तो प्रॅक्टिस करत असताना चेंडूचा आवाज फार व्हायचा. त्यामुळे त्याच्या आईने त्याला फटकारले होते. आवाज होणार नसेल तरच ही प्रॅक्टिस करायची असं त्याला त्याच्या आईने सुनावले होते.

यावर जसप्रीतने वेगळाच मार्ग शोधला. जिथं भिंत आणि फ्लोअरिंग जिथं मिळते त्या कोनात बॉल टाकला तर आवाज कमी होतो, हे त्याच्या लक्षात आलं. या मार्गाने त्याची प्रॅक्टिस सुरू राहिली. लहानपणापासून जसप्रीत वेगवान गोलंदाजांची नक्कल करायचा. पण त्यांची बॉलिंगची जी अॅक्शन आहे, ती केव्हा विकसित झाली हे मात्र त्यालाही आठवत नाही. अर्थात ही अॅक्शन त्याचं वेगळेपण होईल, हे त्याला कधी वाटलं नव्हतं.

चेंडू फेकण्याच्या त्याच्या वेगळ्या अॅक्शनमुळे बॅट्समन नेहमी फसतात. शाळेत असताना त्याची निवड गुजरात क्रिकेट असोसिएशनच्या प्रशिक्षण शिबिरात झाली होती. तेथून त्याची निवड एमआरएफ फाऊंडेशनमध्ये झाली. बघता बघता त्याची निवड गुजरातच्या 19 वर्षांखालील संघात झाली. जसप्रीतची कामगिरी लक्षात घेत त्याची निवड सैय्यद मुश्ताक अली टी-20 स्पर्धेसाठी झाली.  गुजरात संघाच्या विजयात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मेलबर्नच्या मैदानावर तिसऱ्या दिवसाचा खेळ संपत असताना सामन्यावर भारतीय संघाची मजबूत स्थितीत दिसत आहे, त्याच प्रमुख कारण आहे जसप्रीत बुमराह.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जस्टिस के. एम. जोसेफ

कायदा मंत्री रविशंकर प्रसाद यांना नेमकं काय उत्तर कळवायचं याचा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाचं कॉलेजियम घेणार आहे. रविशंकर प्रसाद यांनी उत्तराखंड हायकोर्टाचे मुख्य न्यायाधीश के. एम. जोसेफ यांना सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती म्हणून नियुक्त करण्याच्या शिफारासीवर पुनर्विचार करण्याविषयी सांगितलं होतं.

सर्वोच्च न्यायालयातलं वरिष्ठ न्यायमूर्तींचं मंडळ म्हणजेच कॉलेजियमनं जानेवारीमध्ये इंदू मल्होत्रा आणि के. एम. जोसेफ यांची सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तीपदी नियुक्तीची शिफारस केली होती. पण मोठ्या प्रतिक्षेनंतर कायदा मंत्र्यांनी इंदू मल्होत्रा यांच्या सिफारसीला होकार कळवताना न्यायमूर्ती जोसेफ यांच्या नावार परत एकदा विचार करण्याविषयी कळवलं होतं.

कायदा मंत्री रविशंकर प्रसाद यांनी सरन्यायाधीश आणि कॉलेजियमचे प्रमुख दीपक मिश्र यांना पत्र लिहून कारणं सांगितली होती. त्यात के. एम. जोसेफ यांना सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तीपदी का नियुक्त करू नये याविषयी लिहिलं होतं.

केरळमधले एक न्यायमूर्ती आधीपासूनच सर्वोच्च न्यायालयात आहेत, त्यामुळे राज्यांच्या प्रतिनिधित्वाच्या सिद्धांताला हे अनुसरून नाही. जस्टिस जोसेफ हे वरिष्ठतेच्या क्रमवारीत देशात 42व्या क्रमांकावर आहेत, जो नियुक्तीसाठी खालचा क्रमांक आहे. सर्वोच्च न्यायालयात अनुसूचीत जाती किंवा जमाती प्रवर्गातून एकही न्यायमूर्ती नाही. ही तीन कारणं कायदा मंत्र्यांनी दिली होती.

रविशंकर प्रसाद यांच पत्र मिळाल्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयातल्या पाच वरिष्ठ न्यायमूर्तींपैकी एक असलेल्या कुरियन जोसफ यांनी इंडियन एक्स्प्रेसशी बोलताना सांगितलं की, "कॉलेजियम आपली शिफारस परत एकदा सरकारला पाठवेल. तथ्य आणि आकड्यांच्याआधारे सरकारला सांगितल जाईल की, त्यांनी नियुक्तीची पुन्हा शिफारस करतेवेळी मागील नियुक्त्यांना लक्षात घेतलं नव्हतं."

जस्टिस इंदू मल्होत्रा

दुसऱ्याच दिवशी त्याला कायदा मंत्रालयातल्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याकडून आक्षेप घेण्यात आला. "कॉलेजियमची बैठक होण्यापूर्वीच एका न्यायमूर्तींतर्फे प्रेसकडे आपल्या मनातली गोष्ट सांगण हे परंपरा आणि नियमांना अनुसरून नाही," असं त्यांनी म्हटलं होतं.

कॉलेजियम म्हणजे नेमकं काय?

कॉलेजियम म्हणजे सर्वोच्च न्यायालयातल्या पाच वरिष्ठ न्यायमूर्तींची एक समीती. या समितीतर्फे नियुक्त्या आणि प्रमोशनशी निगडीत प्रकरणांवर निर्णय घेतले जातात.

नंतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्वोच्च न्यायालयातल्या न्यायमूर्ती के. एम. जोसेफ यांच्या नियुक्तीवरून कॉलेजियम आणि सरकारमधला संघर्ष नेमकं काय वळण घेतं याकडे देशाचं लक्ष लागलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जस्टीन ट्रुडो

या आंदोलनाप्रती ट्रुडो यांनी चिंता व्यक्त केली आहे. यासंदर्भात भारतीय अधिकाऱ्यांशी चर्चा करेन, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

शांततापूर्ण आंदोलन करणाऱ्या नागरिकांची सुरक्षितता हे आपलं प्राधान्य असायला हवं, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

दरम्यान भारताने ट्रुडो यांच्या वक्तव्यावर जोरदार प्रतिक्रिया दिली आहे. ट्रुडो यांचे वक्तव्य अयोग्य असून, लोकशाही देशाच्या अंतर्गत गोष्टीत ढवळाढवळ करण्याची गरज नाही, असं भारताने म्हटलं आहे.

यासंदर्भात भारताचे परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते अनुराग श्रीवास्तव म्हणाले की, डावपेचात्मक संवादाला राजकीय हेतूने मांडणं योग्य नाही.

शेतकरी आंदोलनासंदर्भात कॅनडाच्या नेत्यांची तथ्यांना धरून नसलेली वक्तव्यं आम्ही पाहिली. कोणत्याही लोकशाही देशाच्या अंतर्गत मुद्यांवर बोलणं योग्य नाही.

दरम्यान कृषी कायद्यांसंदर्भात केंद्र सरकार आणि आंदोलक शेतकरी यांच्यात चर्चा सुरू आहे. दिल्लीतल्या विज्ञान भवनात ही चर्चा सुरू आहे.

केंद्र सरकारच्या वतीने कृषीमंत्री नरेंद्रसिंह तोमर, केंद्रीय मंत्री पीयुष गोएल तसंच सोमप्रकाश उपस्थित आहेत.

दरम्यान नागरिकता दुरुस्ती विधेयकाला राजधानी दिल्लीत शाहीन बाग या ठिकाणी मोठं आंदोलन झालं होतं. या आंदोलनाचा चेहरा असलेल्या बिल्कीसबानो दादी शेतकऱ्यांना साथ देण्यासाठी सिंघू बॉर्डरवर पोहोचल्या.

पोलिसांनी त्यांना अटक केली आहे. मी एका शेतकऱ्याची मुलगी आहे. शेतकऱ्याची आई आहे म्हणूनच केंद्र सरकारने आणलेल्या कृषी कायद्यांविरोधात शेतकऱ्यांना साथ देण्यासाठी आली आहे, असं त्यांनी अटकेपूर्वी सांगितलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्लीच्या सीमेवर सुरू असलेल्या शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाला कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनी पाठिंबा दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जहाँआरा धावत आपल्या आईकडे गेली आणि धावत परत आपल्या वडिलांकडे आली. आईला असहनीय प्रसववेदना होत असून मूल तिच्या पोटातून बाहेरच पडत नाहीये, असं तिने शहाजहाँला सांगितलं.

शाहजहानने त्याचा जवळचा मित्र हकमी आलिम-अल-दीन वझीर खाँ याला बोलावून घेतलं, पण त्याला मुमताज महलच्या वेदना कमी करता आल्या नाहीत.

विख्यात इतिहासकार जदुनाथ सरकार यांनी 'स्टडीज् इन मुघल इंडिया' या पुस्तकामध्ये कवी कासिम अली आफ्रिदीच्या आत्मकथेतील भाग उर्द्धृत करताना म्हटलं आहे की, "आपल्या आईची मदत करता येत नसल्यामुळे असहाय झालेल्या जहाँआराने गरीबांना रत्नं वाटायला सुरुवात केली. असं केल्यावर ईश्वर आपली प्रार्थना ऐकून आईला बरं करेल, अशी आशा तिला होती. दुसरीकडे शहाजहाँदेखील रडायचा थांबत नव्हता. त्याच्या डोळ्यांमळून अश्रूपात होत होता. तेव्हाच मुमताज महलच्या गर्भातून एका बाळाच्या रडण्याचा आवाज ऐकू आला."

मुमताजची इच्छा

सरकार लिहितात, "बाळाने गर्भातच रडायला सुरुवात केली, तर आईचा जीव वाचणं अशक्य असतं, अशी सर्वसाधारण समजूत आहे. मुमताज महलने बादशाह शाहजहानला जवळ बोलावलं, स्वतःच्या चुकांबद्दल माफी मागितली, आणि तिची अखेरची इच्छा व्यक्त केली. शक्य असल्यास ही इच्छा पूर्ण करायचा प्रयत्न करावा, असं ती म्हणाली. तिची प्रत्येक इच्छा पूर्ण केली जाईल, असं बादशाहने स्वतःची शपथ घेऊन सांगितलं. यानंतर मुमताज म्हणाली, मी मेल्यानंतर जगात कुठेच बांधली गेली नसेल अशी समाधी बांधावी."

जदुनाथ सरकार लिहितात, "यानंतर लगेचच गौहर आराचा जन्म झाला आणि मुमताजने कायमचे डोळे मिटले."

शाहजहान या धक्क्यातून कधीच सावरू शकला नाही, असं अनेक इतिहासकारांनी नमूद केलं आहे. डब्ल्यू. ई. बेगली व झेड. ए. देसाई यांनी 'शहाजहाँनामा ऑफ इनायत खान' या पुस्तकात लिहिलं आहे की, "शाहजहानने संगीत ऐकणं सोडून दिलं आणि तो पांढरे कपडे घालू लागला. रोज रडत राहिल्याने त्याचे डोळे कमकुवत झाले आणि तो चश्मा लावू लागला. आधी त्याच्या डोक्यावर एखादा पांढरा केस दिसला तरी तो लगेच असा केस उचकटून घेत असे, पण मुमताज मरण पावल्यानंतर आठवड्याभरात त्याचे डोक्यावरचे व दाढीचे केस पांढरे झाले."

जहाँआरा व मुलगा दारा शिकोह यांचा आधार

यानंतर शाहजहान त्यांची सर्वांत मोठी मुलगी जहाँआरा व मुलगा दारा शिकोर यांच्या आधारे जगू लागले. जहाँआराचा जन्म 2 एप्रिल 1614 रोजी झाला होता. शहाजहान यांच्या दरबारातील एका मंत्र्याची पत्नी हरी खानम बेगम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुघल बादशाह शहाजहान त्याची सर्वांत मोठी मुलगी जहाँआरासोबत बुद्धिबळ खेळत होता, तेव्हा मुमताज महलच्या कक्षातून एक हरकारा धावत आला आणि मलिका मुमताज महलची तब्येत बिघडल्याची बातमी त्याने दिली.