डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानी संसदेमध्ये या मुद्द्यावरून जोरदार गदारोळ झाला. संसदेच्या कामकाजा दरम्यान मुख्य विरोधी पक्ष पीपीपीचे सदस्य रमेश लाल यांनी हा मुद्दा उपस्थित केला. सत्ताधारी मुस्लीम लीग (नवाज)च्या कार्यकर्त्यांनी सोशल मीडियावर इमरान खान यांचा शंकराच्या रुपातला फोटो सोशल मीडियावर टाकल्याचा आरोप त्यांनी केला.

त्यावर पाकिस्तानी संसदेचे अध्यक्ष सरदार अयाज सादिक यांनी या प्रकरणी फेडरल इन्व्हेस्टिगेशन एजन्सी (FIA) ला चौकशीचे आदेश दिले आहेत. तसंच लवकरात लवकर अहवाल सादर करण्यास सांगितलं आहे.

हिंदूंच्या धार्मिक भावना

इमरान खान यांना विरोध करण्यासाठी सत्ताधारी पक्षाच्या लोकांनी खरंतर हिंदू धर्मियांच्या भावना दुखावल्या आहेत, अशी प्रतिक्रिया यावेळी रमेश लाल यांनी दिली आहे.

कुणाच्याही धार्मिक भावना दुखावू नये, असं संविधानात स्पष्ट लिहिलं असल्याचं यावेळी त्यांनी म्हटलंय.

सत्ताधारी पक्षाचे कार्यकर्ते आणि सोशल मीडिया सेलचे लोक इतर धर्मियांच्या भावना दुखावण्याचं काम करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

ज्या प्रकारे मुस्लीमांच्या धार्मिक भावना दुखावणाऱ्या लोकांविरुद्ध कारवाई केली जाते त्याचप्रकारे हिंदू धर्मियांच्या भावना दुखावणाऱ्या लोकांवर सुद्धा कडक कारवाई करावी अशी मागणी करण्यात आली आहे.

पाकिस्तानचं सर्वोच्च न्यायालय हिंदू धार्मियांच्या अधिकारांचं संरक्षण करण्यासाठी गेल्या काही दिवसांपासून सक्रिय होताना दिसत आहे.

पाकिस्तानच्या चकवाल भागातल्या कटासराज मंदिराच्या दुरवस्थेची सर्वोच्च न्यायालयानं स्वत: दखल घेतली होती. तसंच त्याच्या दुरुस्तीसाठी पावलं देखील उचलली होती.

हेही पाहिलंत का?

पाहा व्हीडिओ : भारतीय मुस्लिमांना पाकिस्तानी म्हटल्यावर येतो राग

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानी राजकारणी आणि माजी क्रिकेटर इम्रान खान यांच्या शंकराच्या रुपातल्या एका पोस्टरमुळे पाकिस्तानात चांगलाच वाद निर्माण झाला आहे. इम्रान खान हे तेहरीक-ए-इंसाफ पक्षाचे अध्यक्ष आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानी सैन्याला अमेरिकेकडून मदत मिळते आहे

हक्कानी नेटवर्क आणि अफगाणिस्तान तालिबानवर कारवाई करत नाही तेव्हापर्यंत अमेरिकेकडून पाकिस्तानी सैन्याला कोणतीच मदत केली जाणार नाही, असं अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागानं जारी केलेल्या एका पत्रकात म्हटलं आहे.

याच आठवड्यात नवीन वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी केलेल्या ट्वीटमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी पाकिस्तानवर खोटं बोलल्याचा आणि कट्टरवाद्यांना थारा दिल्याचा आरोप केला होता.

अब्जावधी डॉलरची मदत घेऊनसुद्धा कट्टरवाद्यांना आसरा देत असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं होतं.

निर्णायक पावलं आवश्यक

इतकंच नाही तर ट्रंप प्रशासनाच्या परराष्ट्र विभागाकडून पाकिस्तानला दिली जाणारी 2550 लाख डॉलरची मदत रोखली होती.

पत्रकारांशी बोलताना अमेरिकच्या परराष्ट्र विभागाच्या प्रवक्त्या हीथर नावर्ट म्हणाल्या, "जोपर्यंत हक्कानी नेटवर्क आणि अफगाण तालिबान समवेत अन्य कट्टरवादी गटांविरुद्ध निर्णायक पावलं उचलत नाही तोपर्यंत पाकिस्तानला दिली जाणारी मदत रोखली जाईल." नेमकी किती डॉलरची मदत बंद करणार याचा आकडा सांगायला त्यांनी असमर्थता व्यक्त केली.

त्या म्हणाल्या, "आम्ही मानतो की हे गट देशाला अस्थिर करत आहेत आणि अमेरिकेच्या सैन्याला आणि अधिकाऱ्यांना लक्ष्य करत आहेत."

सुरक्षा धोरणात इशारा

नुकतंच अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांकडून जारी करण्यात आलेल्या राष्ट्रीय सुरक्षा धोरणात सांगितलं होतं, "आम्ही पाकिस्तानवर कट्टरवादाला संपवण्यासाठी करत असलेल्या प्रयत्नांना वेग आणण्यासाठी दबाव टाकणार आहोत. कोणत्याच देशाची कट्टरवादी आणि त्यांच्या समर्थनासाठी भूमिका असू शकत नाही."

अमेरिकेचं हे सुरक्षा धोरण समोर आल्यानंतर उपराष्ट्राध्यक्ष माईक पेन्स यांनी आपल्या अफगाणिस्तान दौऱ्यादरम्यान अफगाणिस्तान सरकारविरुद्ध लढणाऱ्या गटांना सुरक्षित स्थळी जाण्यास मदत न करण्याचं पाकिस्तानला पुन्हा एकदा सांगितलं होतं.

अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षांच्या वक्तव्यानंतर पाकिस्ताननं तीव्र प्रतिक्रिया दिली होती. पाकिस्ताननं जारी केलेल्या निवेदनात सांगितलं होतं की उपराष्ट्राध्यक्षांचं हे वक्तव्य  अमेरिकेच्या प्रशासनाशी होणाऱ्या सखोल चर्चेच्या विरोधात आहे आणि एकमेकांबरोबर असणारे लोक अशा प्रकारचे इशारे देत नाहीत.

पाकिस्तान कोणाला पाठिंबा देत आहे?

हक्कानी नेटवर्क शेजारच्या अफगाणिस्तानमधील बंडखोर गट आहे. गेली अनेक वर्षं हा गट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेनं पाकिस्तानला देत असलेली सगळ्या पद्धतीची मदत रोखण्याची घोषणा केली आहे. पाकिस्तान आपल्या भूमीतून कट्टरवाद संपवण्यात अयशस्वी झाल्यामुळे ही कारवाई केली जात आहे, असं अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच महिन्यांच्या काळात पन्नास तासांच्या काही अवघड शस्त्रक्रिया केल्यानंतर या मुली एकमेकांपासून वेगळ्या झाल्या. आता त्या पाकिस्तानमध्ये आपल्या घरी परतल्यात. मागच्या दोन वर्षांतला या मुलींचा आणि त्यांच्या कुटुंबीयांचा प्रवास...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सना आणि मरवा या सयामी जुळ्या मुली डोक्यातून जन्मत: एकमेकींना जोडल्या गेलेल्या. त्या 2 वर्षाच्या झाल्यानंतर लंडनमध्ये त्यांच्यावर काही अवघड शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या. +


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच राज्यांतील निवडणूक निकालांचे विश्लेषण करणारा हा लेख अमेरिकन वृत्तपत्र न्यूयॉर्क टाइम्समधला असल्याचं म्हटलं होतं. भाजप आणि मोदींना स्वीकाराव्या लागलेल्या कारणांची एक यादीच या पोस्टमध्ये दिली होती.

सोशल मीडियावर जो लेख शेअर केला जात आहे, त्यामध्ये न्यूयॉर्क टाइम्सने भारतीय मतदारांचा कल समजून घेण्याचा प्रयत्न केला असल्याचे म्हटले आहे. मोदी सरकारने या निकालातून धडा घेणे गरजेचे असल्याचाही सल्ला या पोस्टमधून दिला आहे.

फेसबुकवर न्यूयॉर्क टाइम्सच्या या 'लेखा'चा फोटो आणि त्यातील मजकूरही इंग्रजी आणि हिन्दीमधून पोस्ट केला आहे. व्हॉट्स अपवरही हा मेसेज मोठ्या प्रमाणावर शेअर होत आहे.

या लेखाचा सारांश लिहिताना म्हटलं आहे, की भारतीय मतदारांची मानसिकता गुंतागुंतीची आहे. ते नेहमी तक्रारच करत असतात. त्यांना आपल्या समस्यांवर तातडीने तोडगा हवा असतो. दीर्घकालीन योजनांवर भारतीय मतदारांचा विश्वास नाहीए.

न्यूयॉर्क टाइम्सच्या कथित लेखात मांडलेले काही अन्य मुद्देः

•प्रत्येक काम हे सरकारनंच करावं, अशी भारतीयांची अपेक्षा असते. त्यांना आपल्या कोणत्याच समस्येवर दीर्घकालीन उत्तर नको असतं.

•भारतीयांची स्मरणशक्ती कमी आहे आणि त्यांचा दृष्टिकोनही संकुचित असतो.

•ते जुन्या गोष्टी चटकन विसरतात आणि नेत्यांच्या आधीच्या चुकाही माफ करुन टाकतात.

•भारतीय मतदार बिनदिक्कतपणे जातीच्या आधारे मतदान करतात. जातीवाद ही इथली प्रमुख समस्या आहे, ज्यामुळे युवकांची प्रगती होत  नाही.

•लोकांना स्वस्त डिझेल हवंय, कर्जमाफी पाहिजे मात्र 'सबका साथ, सबका विकास' हे त्यांच्या लक्षातही येत नाही.

•ते केवळ आपल्या खिशात किती पैसा येतोय यावर नजर ठेवून असतात.

•भारतात निवडणुका जिंकण्यासाठी मोदींना सुशासनाचा हट्ट सोडून राजकारणी बनावं लागेल.

नरेंद्र मोदींनी पंतप्रधान म्हणून खूप काम केलं आहे, मात्र भारतातील लोकांना त्यांच्या कामाची किंमत नसल्याचं या लेखाच्या शेवटी म्हटलं आहे.

या लेखाची सत्यता

या पोस्टची तथ्यता तपासल्यावर लक्षात आलं, की न्यूयॉर्क टाइम्सचा म्हणून सांगण्यात येणारा हा लेख त्यांचा नाहीए. 11 डिसेंबरनंतर न्यूयॉर्क टाइम्सचा लेख म्हणून ही पोस्ट शेअर केली जात आहे.

 न्यूयॉर्क टाइम्सनं विधानसभा निवडणुकीचं विश्लेषण करणारा कोणताही लेख लिहिलेला नाही. नरेंद्र मोदी आणि विधानसभा निवडणूक 2018 हे की-वर्ड्स टाकून सर्च केल्यानंतर हे स्पष्ट झालं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमवारी जेव्हा काँग्रेसचे तीन मुख्यमंत्री राजस्थान, छत्तीसगढ आणि मध्य प्रदेशमध्ये शपथ घेत होते, तेव्हा उजव्या विचारधारेच्या काही फेसबुक पेजेस आणि ग्रुपवर एक लेख शेअर केला जात होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच राज्यांमध्ये निवडणुकीचा धुरळा उडला होता. ही राज्यं बीमारू राज्यं आहेत. या राज्यांमध्ये ज्या पक्षाची सत्ता येणार तो पक्ष अजेंडा ठरवणार हे पक्कं होतं.

राजकीय दृष्टिकोनातून पाहिलं तर राहुल गांधींनी ज्या मुद्यांवर भर दिला आहे. त्या मुद्यांवर भाजप सोशल मीडियाच्या माध्यमातून आक्रमण करत आहे. यामध्ये शेतकऱ्यांचा मुद्दा अग्रणी आहे.

कोणाचंही सरकार असलं तरी आतापर्यंत कोणीही विषयाच्या गाभ्याला हात घातलेला नाही. त्यामुळे खरा प्रश्न किंवा समस्या अनुत्तरित आहे. एका छोट्या उदाहरणाद्वारे हे समजून घेऊया

शेतकऱ्याला त्याच्या पिकासाठी जो हमीभाव मिळतो ती किंमत बाजारात कमी जास्त होणाऱ्या किमतीनुसार मिळते. कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना प्रतिकिलो चार किंवा पाच रुपये मिळत असतील तर बाजारात किलोभर कांदे वीस रुपयांना मिळत असतील.

मात्र शेतीतून निघणाऱ्या अन्य पिकांसाठी प्रक्रिया होण्याची केंद्र निर्माण व्हायला हवीत. संत्रीबहुल नागपूरात संत्र्याचा ज्यूस तयार करण्यासाठी व्यवस्था हवी.

आतापर्यंत सत्ता मिळालेल्या सरकारांनी पीकनिहाय प्रक्रिया केंद्रं उभारली आहेत, असं आपण छातीठोकपणे म्हणू शकत नाही.

याच्या तुलनेत कर्जमाफीचा पर्याय राज्यकर्त्यांना सोपा वाटतो. त्यातूनच लोनमेळे होतात. 2009 निवडणुकांपूर्वी 60-65 हजार कोटी रुपयांची कर्ज माफ करण्यात आली.

युपीए सरकारने हा निर्णय घेतला होता. सरकारची स्थिती सुधारली. ते पुन्हा निवडून आले. हे प्रारुप यशस्वी झालं तर शेतकऱ्यांची मनं जिंकता येतात हे राजकारण्यांना उमगलं आहे.

निवडणुकांच्या वेळी कर्जमाफी विषयच तीव्रतेने समोर येतो. निवडणुकांपूर्वी ज्या घोषणा दिल्या जातात, वचनं दिली जातात, आश्वासनांची खैरात केली जाते. त्याकडे मतदारांचं लक्ष असतं.

मत देताना प्रचारादरम्यान राजकीय पक्षांनी काय करू सांगितलं या गोष्टीचा सर्वाधिक प्रभाव पडतो. हा शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीचा राजकीय पैलू आहे.

कर्जमाफीने आर्थिक क्षमतेवर काही परिणाम होतो का, मला तसं वाटत नाही. वाट्टेल तेवढं कर्ज माफ करावं अशी कुठल्याही सरकारची स्थिती नाही. कर्जमाफीने अर्थव्यवस्थेवर बोजा पडतो.

अरुण जेटली यांचा अर्थसंकल्प असेल किंवा चिदंबरम यांचा- वर्षाला शेतकऱ्यांना साधारण किती कर्ज दिलं जातं याची आकडेवारी दिलेली असतेच. आताच्या घडीला हा आकडा 10 लाख कोटींपल्याड गेला आहे. ही रक्कम लहानसहान नाही.

अर्थमंत्री आपल्या सरकारची पाठ थोपटतात. आम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि छत्तीसगडमध्ये सत्ता स्थापन केल्यानंतर अवघ्या काही तासात शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीची घोषणा करण्यात आली. त्यामुळे मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी कर्जमाफी हाच उपाय आहे का,असा प्रश्न आता सातत्याने विचारला जाईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच राज्यात मतमोजणी

11 डिसेंबरला सकाळी आठ वाजता सुरू झालेली मतमोजणी 12 डिसेंबरच्या सकाळपर्यंत सुरू होती. 24 तासांनंतरच 230 जागांसंदर्भात अधिकृत घोषणा करण्यात आली. आकडा होता - भाजप 109, काँग्रेस 114, बहुजन समाज पार्टी 02 आणि इतर 05.

मध्य प्रदेशातल्या निकालांना यायला एवढा उशीर झाला की कागदी मतपत्रिकांचे दिवस आठवले. पण Electronic Voting Machines अर्थात EVM असतानाही एवढा उशीर का व्हावा?

EVMमुळे साधारण निकालादिवशी दुपारपर्यंत चित्र स्पष्ट होतं. त्याला यंदा मध्य प्रदेशात पहिल्यांदाच साथ होती ती Voter-verifiable Paper Audit Trail (VVPAT) मशीनची.

निवडणूक आयोगाच्या दाखल्याने सांगण्यात आलं की असंख्य VVPAT यंत्र पुन्हा मिळाल्याने निकालांना उशीर झाला.

VVPAT मशीनमुळे मध्य प्रदेशात मतमोजणीला उशीर झाला आहे.

मध्य प्रदेशातील 230 विधानसभा क्षेत्रातील सर्व ठिकाणच्या मतमोजणी केंद्रांमध्ये किमान एका EVMचं मताधिक्य VVPAT नुसार करण्यात आलं. यामुळेच उशीर झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

VVPAT आकड्यांबाबत साशंकता

मध्य प्रदेशातील 306 मतमोजणी केंद्रांवर सुरुवातीचा अर्धा तास पोस्टल बॅलट म्हणजेच पोस्टाने झालेल्या मतदानाची मोजणी झाली. त्यानंतर EVM मशीनद्वारे नोंद झालेल्या मतांची मोजणी सुरू झाली.

निवडणूक आयोगाच्या अधिकाऱ्यांना मोजणीच्या प्रत्येक फेरीनंतर VVPATच्या माध्यमातून मिळालेल्या आकड्यांशी पडताळणी करावी लागली.

उमेदवाराला मतमोजणीत काही गडबड झाली आहे, अशी शंका वाटल्यास VVPATशी त्याची पडताळणी करून पाहण्यात आली.

छत्तीसगढ, मिझोराम आणि तेलंगणाच्या तुलनेत राजस्थान आणि मध्य प्रदेशात मतमोजणीला उशीर झाला.

VVPAT आणि EVM यांची पडताळणी करण्याच्या प्रक्रियेत वेळ लागल्याने निकाल जाहीर करण्यास उशीर झाल्याचं मध्य प्रदेशचे निवडणूक अधिकारी आनंद कुमार यांनी सांगितलं. नेमका किती उशीर होईल, याबाबत ठोस सांगता येणार नाही, असंही कुमार मंगळवारी म्हणाले.

मतमोजणीचे सगळे टप्पे पूर्ण झाल्यानंतरच उमेदवारांना प्रमाणपत्र देण्यात आल्याचं मध्य प्रदेशचे मुख्य निवडणूक अधिकारी V. L. कांता राव यांनी सांगितलं.

मतमोजणी

मंगळवारी पाच वाजेपर्यंत मध्य प्रदेशातील बहुतांश केंद्रावर मतमोजणी पूर्ण झाली नव्हती. अनेक ठिकाणी जेमतेम दहा फेऱ्या झाल्या होत्या तर काही ठिकाणी 32. निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या मते काही ठिकाणी 21 पर्यंत तर अन्य ठिकाणी 10-11 फेऱ्या पार पडल्या होत्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंगळवारी पाच राज्यांमधल्या निवडणुकांचे निकाल येणार होते. यापैकी राजस्थान, छत्तीसगढ, तेलंगणा आणि मिझोरम या चार राज्यातील सत्ता समीकरणं लवकरच स्पष्ट झाली. मात्र रात्री उशिरापर्यंत मध्य प्रदेशमध्ये कुणी जिंकलं, यासंदर्भात अधिकृत आकडेवारी जाहीर होऊ शकली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच लॉकडाऊन झाल्यानंतर 8 जूनपासून महाराष्ट्र 'अनलॉक' करण्यास सुरुवात झाली. मुंबईतल्याही काही भागात लहान-मोठी दुकानं उघडण्यास सुरुवात झाली खरी, पण काही भागात रुग्णांची संख्या पुन्हा वाढू लागलीय.

मुंबईच्या उत्तर भागातील म्हणजेच, गोरेगाव, मालाड, कांदिवली, बोरिवली, दहिसर या उपनगरांमधील काही भागात कोरोनाच्या रुग्णवाढीचा दर वाढतच चालला असल्यानं, या भागात पुन्हा लॉकडाऊन जारी करण्यात आलंय.

या भागात आता केवळ अत्यावश्यक सेवा आणि जीवनावश्यक वस्तूंची दुकानंच सुरू राहतील. म्हणजेच, हॉस्पिटल, औषधांची दुकानं, किराणा इत्यादी जीवनावश्यक गोष्टी वगळता सर्व गोष्टी बंद राहतील.

उत्तर मुंबईचे अतिरिक्त पोलीस आयुक्त दिलीप सावंत यांनी ही माहिती दिली.

मुंबईतल्या 'या' भागात पुन्हा लॉकडाऊन

मुंबईतील कोणत्या भागात कोरोनाचा प्रसार वाढतोय, याची माहिती देणारा नकाशा मुंबई महापालिकेने जारी केलाय. त्याद्वारेही आपल्या लक्षात येऊ शकतं की, उत्तर मुंबईत कोरोनाच्या रुग्णवाढीचा दर जास्त आहे.

उत्तर मुंबईत कोरोनाचे रुग्ण वाढले

R/C, P/N, R/N हे वॉर्ड उत्तर मुंबईतील आहेत.

उत्तर मुंबईतील अनेक भागात झोपडपट्ट्या सुद्धा आहेत. त्यामुळे या भागाकडे विशेष लक्ष देण्याची गरजही अनेकांनी व्यक्त केलीय.

गणेशोत्सव साध्या पद्धतीने साजरा करा - मुख्यमंत्री

आज पत्रकारांसोबत घेतलेल्या व्हीडिओ कॉन्फरन्समध्ये उद्धव ठाकरे म्हणाले, "लोकमान्यांची परंपरा आपल्याला पुढे न्यायची आहे पण ती सुरक्षित व्हायला पाहिजे. मी मुख्यमंत्री झाल्यावर एका पाठोपाठ वादळ संकटं येत आहेत... मी कुठल्याही वादळाला आणि संकटाला घाबरत नाही. आता आपली परीक्षा आहे. विघ्नहर्ताही आपल्याकडे पहात असतील की आपण काय शिकलो आणि कसं वागतोय.""गणेश मूर्तींची उंची हा प्रश्न आहेच. जर आपण उत्सव साधेपणाने करतोय तर मग गणेश मूर्ती संदर्भात आपण निर्णय घेतला पाहिजे," असं उद्धव ठाकरे म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनानं मुंबईत थैमान घातलंय. त्यामुळे देशातील इतर राज्य-शहरांप्रमाणे मुंबईतही लॉकडाऊन लागू करण्यात आला होता. मात्र तरीही मुंबईतील एकूण रुग्णांच्या संख्येनं एक लाखाचा टप्पा पार केलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच वर्षांच्या अहमद सय्यद रहमानला नुकताच कृत्रिम पाय मिळाला आहे.

आणि म्हणूनच त्याला खूप आनंद झाला आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काबूलच्या एका हॉस्पिटलमध्ये डान्स करणाऱ्या या चिमुरड्याने सगळ्यांचंच मन जिंकलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाच सामन्यांच्या या मालिकेतील पहिल्या सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने भारतासमोर 237 धावांचं उद्दिष्ट ठेवलं होतं. भारताने 48.2 ओवर्समध्ये सहा गडी राखून हे उद्दिष्ट पूर्ण केलं.

भारताकडून केदार जाधवने सर्वाधिक 81 धावा केल्या. धोनीने 59 धावा केल्या.

कर्णधार विराट कोहलीने 44 तर रोहित शर्माने 37 धावांचं योगदान दिलं. दोन टी-20 सामन्यात भारताचा 2-0 असा पराभव करणाऱ्या ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पाच सामन्यांची मालिका खेळत आहे.

पहिल्यांदा फलंदाजी करताना ऑस्ट्रेलियाच्या संघाने 50 ओवर्समध्ये 7 विकेट गमावून 236 धावा केल्या.

भारतीय संघाकडून जसप्रित बुमराह, मोहम्मद शमी आणि कुलदीप यादव यांनी 2-2 विकेट्स घेतल्या. केदार जाधवने एक विकेट घेतली.

हैदराबाद येथील राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडिअम मध्ये खेळल्या गेलेल्या या सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने फिरकी गोलंदाज अश्टन टर्नरला एकदिवसीय सामन्यामध्ये पदार्पणाची संधी दिली. त्याचवेळी कर्णधार एरॉन फिंचचा हा 100 वा सामना होता.

फिंचने नाणेफेक जिंकून पहिल्यांदा फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. मात्र तो खातेही उघडू शकला नाही.

फिंचची खराब खेळी

फिंचचा फॉर्म गेली काही दिवस बिघडला आहे. जून 2018ला त्याने इंग्लड विरोधात शतक झळकवलं होतं. पण त्यानंतर आठ वनडेमध्ये त्याने फक्त 83 धावा केल्या आहेत.

वनडे सिरीजच्या आधी झालेल्या टी20मध्ये दोन सामन्यात फिंचची खेळी खराब राहिली. दोन सामन्यात त्याने 0 आणि 8 धावा केल्या.

2013मध्ये वनडे क्रिकेटमध्ये करिअर सुरू करणाऱ्या फिंचने 100 वनडेमध्ये 11 शतकं आणि 18 अर्धशतकांसह 3,444 धावा केल्या आहेत.

दुसऱ्या ओव्हरमध्ये फिंच बाद झाल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाची दुसरी विकेट 21व्या ओव्हरमध्ये मार्कस स्टोईनिसच्या रूपात गेली. मार्कसला 37 धावांवर केदार जाधवने बाद केलं. त्यानंतर 24व्या ओव्हरमध्ये उस्मान ख्वाजा आणि 30व्या ओव्हरमध्ये पीटर हँडसकाँबला कुलदीप यादवने बाद केले. तर मोहम्मद शमीने 38व्या ओव्हरमध्ये एश्टन टर्नर (21)ला बाद केलं. ग्लेन मैक्सवेल 40व्या ओव्हरमध्ये शमीच्या चेंडूवर बादल झाला, त्यानंतर ऑस्ट्रेलियला मोठी धावसंख्या उभारण्याची आशा सोडावी लागली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महेंद्र सिंह धोनी आणि केदार जाधव यांनी पाचव्या विकेटसाठी 141 धावांची भागीदारी करत हैदराबाद येथे झालेल्या वनडेमध्ये ऑस्ट्रेलियाचा सहा विकेटने पराभव करत मालिकेत 1-0 अशी आघाडी मिळवली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाटीदार आंदोलनाचे नेते हार्दिक पटेल

गुजरातमध्ये आगामी विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय हालचालींना वेग आला आहे. आज राहुल गांधी गुजरात दौऱ्यावर आहेत.

हार्दिक पटेल यांचे दोन सहकारी भारतीय जनता पक्षासोबत गेले आहेत. त्यावर प्रतिक्रिया देताना पटेल यांनी ट्वीट केले की "माझ्यासोबत जनता आहे. मी जनतेच्या भल्यासाठी काम करत राहील."

पुढे ते म्हणाले, " मी कोणत्याही राजकीय पक्षासोबत जाणार नाही. माझ्या तीन मागण्या आहेत. पाटीदार समाजाला आरक्षण, युवकांना नोकऱ्या आणि शेतकऱ्यांना कर्जमाफी.

जो पक्ष या तीन मागण्या मान्य करेल त्यांना आम्ही पाठिंबा देऊ," असं वृत्त इंडियन एक्सप्रेसने दिले आहे.

महाराष्ट्रात गोवा अवतरणार?

गोव्याच्या धर्तीवर महाराष्ट्रातील बीचेसचा विकास करण्याचा शासनाचा मानस आहे.

गोव्याच्या धर्तीवर महाराष्ट्र सरकार महाराष्ट्रातील बीचेसचा विकास करणार असल्याची बातमी टाईम्स ऑफ इंडियाने दिली आहे. महाराष्ट्राला 720 किमीची समुद्री किनारपट्टी लाभलेली आहे.

या किनारपट्टीचा उपयोग महाराष्ट्राच्या पर्यटन विकासासाठी करण्याचा महाराष्ट्र सरकारचा मानस आहे. कोकणातल्या बीचेसवर छोट्या हॉटेल्सना परवानगी मिळेल.

त्या ठिकाणी मद्यपानाचीही व्यवस्था असेल आणि सीफूडचा आस्वादही पर्यटकांना घेता येईल, असं या बातमीत म्हटलं आहे. ही हॉटेल्स सकाळी 7 ते रात्री 11.30 पर्यंत चालतील.

ही हॉटेल्स कशी चालवायची त्याबद्दल महाराष्ट्र शासनाने अनेक सूचना दिल्या आहेत. किनाऱ्यांवर जागोजागी सीसीटीव्ही बसवले जातील, अशी माहितीही टाइम्स ऑफ इंडियाच्या बातमीत दिली आहे.

माझी हकालपट्टी होणार : सायरस मिस्त्रींनी पत्नीला केला होता मेसेज

सायरस मिस्त्री

सायरस मिस्त्रींना गेल्या वर्षी टाटा सन्सच्या चेअरमनपदावरून काढून टाकण्यात आलं होतं.

24 ऑक्टोबर 2016 ला टाटा सन्सची बैठक सुरू होण्याआधी त्यांनी आपल्या पत्नीला टेक्स्ट मेसेज केला होता, असं वृत्त इकॉनॉमिक टाइम्स आणि टाईम्स ऑफ इंडियानं दिलं आहे.

मिस्त्री यांचे माजी सहकारी निर्मलय कुमार यांनी त्यांच्या ब्लॉगमधून या टेक्स्ट मेसेजविषयी माहिती दिल्याचं वृत्त आहे.

मिस्त्री हे 2 वाजता बैठकीला हजर राहणार होते. त्याआधीच त्यांनी आपल्या पत्नीला मेसेज केला होता.

कुमार हे त्यावेळी टाटा समूहाचे एक्झिक्युटिव्ह काउन्सिलचे सदस्य होते. मिस्त्री यांना काढून टाकण्याचा निर्णय चांगल्या प्रकारे हाताळता आला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाटीदार आंदोलनाचे नेते हार्दिक पटेल यांनी रविवारी गोध्र्यातील मुस्लीम समाजातील नेत्यांची भेट घेतली. यासंदर्भात इंडियन एक्स्प्रेसने बातमी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाटीदार समाज आंदोलनातील भाग घेतलेल्या अश्विन पटेल यांनी सोशल मीडियाच्या या मताला दुजोरा दिला आहे. पण हार्दिक पटेल यांनी त्यांच्यावर झालेल्या आरोपांचं खंडन केलं आहे. तसंच निवडणुकीसाठी महिलेचा वापर करणं निंदनीय असल्याचं हार्दिक पटेल यांनी म्हटलं आहे.

व्हीडिओतील व्यक्ती हार्दिक पटेल आहे की नाही यावर गदारोळ सुरू असतानाच काही लोक असंही म्हणत आहेत, की हे त्यांचं वैयक्तिक आयुष्य आहे. राजकीय फायद्यासाठी कथित सेक्स टेप प्रकरण उजेडात आणण्याची पद्धत जुनीच आहे असं देखील म्हटलं जात आहे.

"ही बातमी चर्चेत आल्यावर मला काही आश्चर्य वाटलं नाही. प्रादेशिक राजकारणात कथित सेक्स टेप प्रकरणाचा याआधीही वापर करण्यात आला आहे," असं मत जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचे माजी प्राध्यापक आणि राजकीय विश्लेषक घनश्याम शहा यांनी मांडलं आहे.

"या व्हीडिओमुळं हार्दिक पटेल यांच्यावर काही परिणाम होण्याऐवजी त्या महिलेचा अनादर झाला आहे," असंही शहा यांनी म्हटलं.

महिलांनी केला निषेध

बीबीसी गुजरातीनं काही महिला नेत्यांशी आणि समाजशास्त्रज्ञांशी चर्चा केली. एका महिलेशी नातं असणं हा राजकीय चर्चेचा विषय आणि निवडणुकीचा मुद्दा ठरू शकतो का, असा प्रश्न महिला विचारत आहेत. सर्वच पक्षातील महिलांनी या कथित सीडीला राजकीय मुद्दा बनवण्याचा निषेध केला आहे.

आम्ही महिलांचं रक्षण करतो असं म्हणण्याचा नैतिक अधिकार कोणत्याही पक्षाला नसल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. अशा व्हीडिओमुळं कोणत्याही राजकीय पक्षाला दीर्घकालीन फायदा होऊ शकत नाही असं त्या म्हणाल्या.

"अशा व्हीडिओंमुळं महिलांचं मनौधैर्य कमी होईल आणि त्यांना राजकीय प्रवेशासाठी अडचणी निर्माण होऊ शकतील," असं मत गुजरात विद्यापीठातील समाजशास्त्र विभागाच्या प्रमुख आनंदीबेन पटेल यांनी मांडलं आहे.

"या व्हीडिओमुळं महिलांची प्रतिमा मलीन करण्याचा प्रयत्न झाला आहे. हा व्हीडिओ म्हणजे महिलांचा अपमान आहे," असं गुजरात महिला काँग्रेसच्या अध्यक्ष सोनल पटेल दत्ता यांनी म्हटलं.

"जर कथित व्हीडिओमध्ये असणारी व्यक्ती जरी हार्दिक पटेल असेल तर काय झालं? हार्दिक पटेलांचा विरोधच करायचा असेल तर त्यांनी काही ठोस मुद्द्यांवर चर्चा व्हायला हवी," असं दत्ता यांचं म्हणणं आहे.

"जर त्यांनी भ्रष्टाचार केला असेल किंवा काही बेकायदा कृत्य केलं असेल तर ते विरोधकांनी शोधावं. पण महिलेचा वापर करून राजकारण करणं अयोग्य आहे," असं दत्ता यांनी म्हटलं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरात निवडणुकांच्या प्रचाराचं वारं जोरात वाहत असताना एक व्हीडिओ चर्चेचा विषय ठरला आहे. या व्हीडिओमध्ये एका महिलेसोबत दिसणारी व्यक्ती म्हणजे पाटीदार समाज आंदोलनाचे नेते हार्दिक पटेल असल्याचं सोशल मीडियावर म्हटलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाणबुडीचे अवशेष

फ्रान्समधील कॅले शहरातील विसंट समुद्रकिनाऱ्यावर UC-61 या जर्मन पाणबुडीचे अवशेष पाण्यातून वर येत आहेत. जुलै 1917 मध्ये ही पाणबुडी या ठिकाणी आणण्यात आली होती.

या पाणबुडीत पाणी शिरल्यानंतर त्यातील खलाशांनी पाणबुडीला या समुद्रकिनाऱ्यावर सोडून जीव वाचवला. त्यानंतर 1930 पर्यंत ही पाणबुडी या समुद्रकिनाऱ्यावरील वाळूत खाली रुतून बसली होती.

ही पाणबुडी वर येत असल्यामुळे ती आता पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनली आहे. मात्र पाणबुडीचं हे दर्शन क्षणिक ठरू शकतं, असं स्थानिक महापौरांचे म्हणणे आहे.

डिसेंबरपासून ओहटीच्या वेळी या पाणबुडीचे दोन भाग दिसत आहेत.

विसंटचे महापौर बर्नार्ड ब्रॉक सांगतात, "भरती-ओहोटी आणि वाऱ्याच्या विशिष्ट वेगामुळे वाळूची हालचाल झाल्याने दर दोन-तीन वर्षांत पाणबुडी दिसते. मात्र जोरदार वारे वाहू लागले की वाळू आणखी सरकते आणि ही पाणबुडी पुन्हा दिसेनाशी होते."

मात्र स्थानिक गाईड विंसेंट शमिट यांच्या मते सध्याचा वाऱ्याचा वेग आणि भरती-ओहोटीची परिस्थिती बघता पाणबुडी आणखी वर येईल.

ते सांगतात, "विसंटमधील सर्व रहिवाशांना इथे पाणबुडी आहे, हे माहिती आहे. मात्र हे अवशेष बहुतांश गाळाखालीच असतात. त्यामुळे दिसत नाहीत."

"ते अधेमधे दिसतात. मात्र यावेळी पहिल्यांदाच पाणबुडीचा एवढा मोठा सांगाडा दिसला."

जर्मनीच्या पाणबुड्यांना यू-बोट म्हटले जायचे. या पाणबुड्या युरोपातून धान्यसाठा आणि इतर जीवनावश्यक वस्तू घेऊन जाणाऱ्या ब्रिटिश जहाजांना लक्ष्य करायच्या. अशी शेकडो जहाजं या यू-बोट्सनी बुडवली होती.

यूसी-61 पाणबुडीने पाण्याखाली सुरुंगस्फोट घडवून किंवा पाण्याखालून मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्राच्या सहाय्याने जवळपास 11 जहाजं बुडवली होती, असं इतिहासकार सांगतात.

ही पाणबुडी बेल्जियममधील झिब्रुगा बंदराहून निघून फ्रान्समधील बुलॉयन-सूर-मेर आणि ली हॅवरे बंदराजवळ सुरुंग पेरण्याच्या कामगिरीवर निघाली होती तेव्हा शत्रुराष्ट्राच्या नौदलाने तिला ताब्यात घेऊन विसंटच्या समुद्रकिनाऱ्यावर आणले.

आणि त्यानंतर पाणबुडीवरील 26 खलाशांनी फ्रान्सच्या अधिकाऱ्यांसमोर शरणागती पत्करली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पहिल्या महायुद्धाचे काही अवशेष आता नव्याने खुणावू लागले आहेत. पहिल्या महायुद्धात जर्मनीने वापरलेली पाणबुडी फ्रान्सच्या उत्तरेकडील समुद्रकिनाऱ्यावर दिसू लागली आहे. गेली अनेक दशकं ही पाणबुडी गाळात रुतून होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाणी टंचाई : पेलाभर पाणी त्यात आजाराची देणी

"सहा दिवसांनी दोन किंवा तीन ड्रम पाणी मिळतं. आरोग्याचं काय विचारता? मध्ये आमची तारांबळ चालू होती तर हे पाणी आम्ही पीत होतो. आमच्या पोराला आठ-नऊ हजार रुपये घातले आम्ही दवाखान्यात. डॉक्टर म्हणाले की जारचं पाणी पित जा, तेव्हापासून आम्ही तेच पितो," तांदूळवाडीच्या नंदाबाई सालगरे त्यांची व्यथा सांगत होत्या.

हे फक्त नंदाबाईंच्याच कुटुंबाबाबत होतंय, असं नाही.

औरंगाबाद जिल्ह्यात जवळपास एक हजार सरकारी टँकर सध्या पाणीपुरवठा करत आहेत. आठवड्यातून मिळणाऱ्या दोन-तीन ड्रम पाण्यात संपूर्ण कुटुंबाची गरज कशी भागवायची, याची चिंता एकीकडे आहेच. दुसरीकडे या पाण्यामुळे नको त्या आजारांना आमंत्रण मिळतंय.

मराठवाड्यात आठवड्यातून एकदाच टँकरचं पाणी मिळतं.

गंगापूर तालुक्यात तुम्ही टंचाईग्रस्त गावांना भेट दिली तर अशाच पद्धतीच्या तक्रारी तुम्हाला ऐकायला मिळतील. गोदावरी नदी पात्रातील स्रोतातून तालुक्यामध्ये सरकारी टँकरने पाणीपुरवठा केला जात आहे.

गंगापूर-लासूर स्टेशन रस्त्यावर धावणारे टँकर आणि रस्त्यांवर मांडून ठेवलेले ड्रम दुष्काळाची दाहकता दर्शवण्यास पुरेसे आहेत.

नंदाबाई सालगरे टँकरचं पाणी का नको याविषयी बोलता

रस्त्यावरच्या तांदूळवाडी गावात पोहोचलो तेव्हा सगळीकडे घरासमोर ड्रम रचून ठेवलेले होते. गावातल्या पाणीटंचाईवर महिला भरभरून बोलत होत्या. आठवड्यातून एकदाच टँकरने पाणी मिळतं. तेही दोन किंवा तीन ड्रम. साधारणतः चारशे ते पाचशे लीटर. हे पाणी पिण्यासाठी वापरणं आता गावकऱ्यांनी बंद केलं आहे.

असं फक्त याच गावात होत नाही. जवळपास प्रत्येक गावात तुम्हाला हे ऐकायला मिळेल.

मराठवाड्यात लोकांनीच पाणीटंचाईवर पर्याय शोधला आहे. सरळ वीस रुपयांचा एक पाण्याचा जार विकत घ्यायचा. ते पाणी पिण्यासाठी वापरायचं. कुटुंब मोठं असेल तर रोजचा खर्च दुप्पट.

आशाबाई सारख्यांना टँकरचं पाणी पिण्याशिवाय दुसरा पर्याय नसतो

पण सर्वांनाच हा पर्याय परवडणारा नाही. आशा राशिनकर सांगतात, "घराकडे चला. तुम्हाला टँकरचं पाणी कसं मिळतं, ते दाखवते." त्या क्षारयुक्त पाणी प्यायला देतात.

"गावात तीन वर्षांपासून पाणी टंचाई आहे. ज्याच्याकडं पैसे आहेत ते जारचं पाणी पितात. आमची हिंमत नाही होत. मग आम्ही टँकरचंच पाणी पितो. सिमेंटसारखा थर या पाण्यावर जमतो, पण आम्ही सहन करतो," आशाबाई सांगत होत्या.

त्यांच्यासाठी समाधानाची बाब एकच आहे. "आम्ही घरात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मराठवाड्यातली 38 लाख लोकांची तहान भागवण्यासाठी सरकारी टँकरचा आधार घेतला जातोय... तेही आठवड्यातून एकदाच दोन ते तीन ड्रम पाणी मिळतं. पण या पाण्यामुळे गावकरी आजारी पडत आहेत, ही वस्तुस्थिती आहे. बीबीसी प्रतिनिधी निरंजन छानवाल यांचा हा ग्राउंड रिपोर्ट.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाणी भरण्याच्या कामातून लहान मुलंही नाही सुटत

"आधी दारातला बॅरल भरतो. मग घरातल्या घागरी भरून ठेवतो. मग स्टीलची टाकी. आणि मग एक माठ, दोन हंडे, दोन कळशा, दोन बादल्या, एखादं टोपलं, पाण्याच्या २५-२५ बाटल्या, जग, एवढेच काय तांबेसुध्दा भरून ठेवतो. एवढं भरलं की मग पाच दिवस पाण्याची चिंता नाही," अशी त्यांची पाण्याच्या दिवसाची कहाणी.

खरंतर ही कहाणी फक्त उज्ज्वला सुतार यांची किंवा घोंगडे वस्तीची नाही तर अख्ख्या सोलापूर शहराची आहे. शहरातल्या कुठल्याही वस्तीत घराबाहेर पिवळा, पांढरा, निळा नाहीतर काळ्या रंगाचा बॅरल ड्रम दिसतो, ज्यात लोक आपापलं पाणी साठवतात.

सुरुवातीपासून औद्योगिक शहर अशी ओळख राहिलेल्या सोलापूर शहरातल्या बहुतेक सूत गिरण्या आता बंद झाल्या. पण इथं आलेला कामगार वर्ग आता इथंच स्थायिक झालाय. कालांतराने शहर वेडंवाकडं वाढलं आणि काही मूलभूत सोयीसुविधांचं नियोजन मात्र झालं नाही. आणि त्यातूनच उभा राहिलेला एक भीषण प्रश्न, तो म्हणजे पाणी टंचाईचा.

पाण्याच्या दिवशी कामाला खाडा

पाणी टंचाईविषयी बीबीसी मराठीने अनेकांना बोलतं केलं. सगळ्यांचं एकच म्हणणं - महानगरपालिका म्हणते चार दिवसांआड पाणी सोडलं जातं. पण अनेक वस्त्यांमध्ये पाच दिवसांनी पाणी येतं, कुठे सहा दिवसांनी तर कुठे आठ!

घरांच्या बाहेर ड्रमच ड्रम

भवानी पेठेत राहणारे रेणुका आणि बाबू लंगोटे यांच्याकडे दर पाच दिवसात एकदा पाणी येतं.

"पती टेलरिंगचं काम करतात. मीही तंबाखू भरायला कारखान्यात जाते. पण पाण्याच्या दिवशी दोघांचा खाडा होतो. पुढच्या दिवसांसाठी पाणी भरायचं असतं," रेणुका सांगतात.

"लवकर आधी आमची आंघोळ उरकतो. ती सुद्धा त्याच दिवशी मनासारखी करता येते. एरवी एका बादलीत कसंबसं काम चालतं. मग कपडे धुवायचा वारही तोच. हे सगळं झालं की घरातलं प्रत्येक भांडं पाण्याने भरायचं," अशी पाण्याच्या दिवसाची दिनचर्या रेणुका यांनी सांगितली.

दोन खोल्यांच्या त्यांच्या घरात पाण्याची भांडीच जास्त आहेत.

सोलापूर शहराची लोकसंख्या आहे साडे दहा लाख. शहर नियोजनाच्या अभावामुळे यातली साडेचार लाख लोकसंख्या पाणी टंचाईला सामोरी जाते आहे.

स्थानिक प्राध्यापक नवनाथ काळदाते यांनी सोलापूरची परिस्थिती उलगडून सांगितली. "चाळीस टक्के जनता रोजंदारीवर जगणारी आहे. विडी कारखाने, वस्त्रोद्योग आणि MIDC कारखान्यात हे लोक काम करतात. त्यांचा जीवनमान बेताचाच. त्यामुळे महानगरपालिकेच्या नळावर ही छोटी माणसं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"सा(सहा) दिवसातनं एक बार पाणी येतं. त्या दिवशी नवरा किंवा मी कामाला नाय जात. सगळा दिस पाण्याचाच," असं घोंगडे वस्तीत राहणाऱ्या उज्ज्वला सुतार सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाण्याअभावी मोसंबी सुकून गेली, असं शेतकरी बाळू अदाने सांगतात.

राज्य सरकारनं 31 ऑक्टोबरला राज्यातील 151 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला. या तालुक्यांपैकी मराठवाडा, विदर्भ आणि पश्चिम महाराष्ट्रातल्या गावांत जाऊन तिथल्या कामांचा बीबीसी मराठीनं केलेला हा ग्राउंड रिपोर्ट.

राज्य सरकारनं जाहीर केलेल्या दुष्काळग्रस्त तालुक्यांच्या यादीत मराठवाड्यातील सर्वाधिक म्हणजेच 47 तालुक्यांचा समावेश आहे.

यामध्ये औरंगाबाद जिल्ह्यातील खुलताबाद तालुक्यात गंभीर स्वरुपाचा दुष्काळ आहे. या तालुक्यात जलयुक्त शिवार योजनेची कामं झाली आहेत. या तालुक्यातील आखातवाडा गाव आम्ही गाठलं.

"आमच्या गावात 'जलयुक्त शिवार'च्या कामाला २०१६ला मंजुरी मिळाली. पण प्रत्यक्षात कामं २०१७मध्ये सुरू झाली. यंदा नागपंचमीला फक्त दोन दिवस पाऊस पडला. त्यामुळे आम्हाला निदान प्यायचं पाणी तरी मिळतंय. पण पंधरा दिवसानंतर पाणी संपेल. सरकारला टँकरची सोय करून द्यावी लागेल," गावचे सरपंच नाना दुधारे सांगतात.

मराठवाड्यातल्या जिल्ह्यांतील पाणीटंचाईचा आराखडा नुकताच तयार करण्यात आला आहे. त्यानुसार येत्या 2 महिन्यांत मराठवाड्यासाठी 1425 पाण्याच्या टँकरची आवश्यकता भासणार आहे.

'शिवार जलयुक्त झालंच नाही'

जलयुक्त शिवार योजनेच्या कामांबद्दल विचाल्यावर दुधारे सांगतात की, "पाणी फाऊंडेशनच्या कामामध्ये कुठे कुठली कामं करायची याचा गावकऱ्यांना पूर्ण अधिकार आहे. पण जलयुक्त शिवारचं तसं नाही. सरकारच्या कामांची पध्दत आणि नियम ठरलेले आहेत, त्यानुसारच होतं.

सोमनाथ कामटे यांच्या शेतात जलयुक्त शिवार योजनेअंतर्गत शेततळ खणण्यात आलं आहे.

खरंतर सरकारनं लोकांशी बोलून गावातील शेतकरी, संरपंच, जुनी-जाणती मंडळी, अभ्यासक यांना एकत्र घेऊन कामांची आखणी करायला हवी पण तसं होताना दिसत नाही. 'जलयुक्त'अंतर्गत खोलीकरणाची कामं अर्धवट केली गेली. काम पूर्ण न करताच मशीन बाहेर काढल्या गेल्या."

दुधारे यांच्याशी बोलल्यानंतर आम्ही सोमनाथ कामटे यांच्या शेतात गेलो. त्यांच्या शेतात जलयुक्त शिवार मोहिमेअंतर्गत शेततळं खणण्यात आलं आहे.

शेततळं दाखवताना कामटे सांगतात, "जलयुक्त शिवार आणि पाणी फाऊंडेशनची कामं झाली. पण पाणी हवं त्या प्रमाणात साचलं नाही. आता शेततळ्यात दहा फूट पाणी उरलंय पण पुढील काही दिवसात त्याचं बाष्पीभवन होऊन जाईल. पाण्याअभावी कापसाला बुरशी आलीय, डाळींब आणि मोसंबी सुकून गेली आहे."

पाण्याअभावी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'जलयुक्तच्या कामांमुळे शिवार झाले पाणीदार,' असं  ट्वीट  मुख्यमंत्री कार्यालयानं केलं आहे. दुष्काळ जाहीर झाल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी (01 नोव्हेंबर, 2018) त्यांनी हे ट्वीट केलंय. पण प्रत्यक्षात जलयुक्तमुळे शिवार पाणीदार झालं का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाण्याचा विसर्ग वाढवणं गरजेचं - मुख्यमंत्री

सांगली आणि कोल्हापूरमध्ये पूरस्थिती भीषण कशामुळे झाली याची माहिती मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पत्रकार परिषदेत दिली. कर्नाटकातल्या आलमट्टी धरणाचा विसर्ग मोठ्या प्रमाणात नसल्यामुळे बॅकवॉटरमुळे गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे. 5 लाख क्युसेक्यने विसर्ग झाला तर लवकर पाणी कमी होईल, हे आमच्या लक्षात आलं आणि हा विसर्ग वाढवण्यात यावा अशी विनंती आम्ही कर्नाटककडे केल्याचं मुख्यमंत्र्यांनी सांगितलं.

यासाठी कर्नाटकचे मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा यांच्याशी चर्चा झाली आहे. त्यांनी 5 लाख क्युसेक्सनी विसर्ग करण्याची तयारी दर्शवली आहे, असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं.

आर्मी, नेव्ही, कोस्टगार्ड यांची मदत घेतली. ओरिसा, गुजरात, गोवा राज्यातून टीम आल्या आहेत.

सांगलीमध्ये उतरण्याची परवानगी न मिळाल्यामुळे सांगलीत पोहोचता आलं नाही त्यामुळे आम्ही हवाई पाहणी केली. कराडची पाणी पातळी कमी झाली आहे. कोल्हापूरमध्ये रेस्क्यू ऑपरेशन सुरू आहेत. कोल्हापुरात 97,000 हून अधिक लोक स्वतःहून स्थलांतरित झाले आहेत. 157 कॅंपमध्ये 40,000 जणांची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

सध्या जनादेश यात्रा स्थगित करण्यात आली आहे. 18 ऑगस्टनंतर परिस्थिती पाहून यात्रा सुरू करणार असल्याचं मुख्यमंत्र्यांनी सांगितलं.

सांगलीत बोट उलटून 9 जणांचा मृत्यू,3 बेपत्ता

ब्रह्मनाळ (तालुका पलूस जि. सांगली) येथे ग्रामपंचायतची बोट उलटून झालेल्या दुर्घटनेत आतापर्यंत 9 जणांचे मृतदेह हाती आले असून 15 जणांना वाचवण्यात यश आले आहे. आणखी 3 जणांना बुडाल्याची शक्यता असून 3 जण बेपत्ता आहेत.शोधकार्य सुरू आहे. NDRF TEAM घटना स्थळी पोहोचली आहे.

बोटमध्ये एकूण 30 लोक होते, अशी माहिती जिल्हा प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे. या बोटीमध्ये झाडीची फांदी अडकल्यामुळे बोट उलटल्याचं मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितलं. ही बोट प्रशासनाची नव्हती. त्यामुळे या बोटीची नेमकी किती क्षमता होती हे सांगता येणं कठीण आहे. असं ते म्हणाले.

ब्रह्मनाळ येथील दुर्घटनेतील पीडितांच्या नातेवाईकांना 5 लाख रुपयांची मदत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जाहीर केली आहे.

पश्चिम महाराष्ट्रात पुरामुळे बळी गेलेल्या व्यक्तींचा आकडा 27 वर पोहचला आहे. तर 2 लाखांहून अधिक लोक पुरामुळे विस्थापित झाले आहेत.

कोल्हापूर पूर परिस्थिती-  स्वयंसेवी संस्थाकडून मदतीचा ओघ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अतिवृष्टीमुळे पुराच्या वेढ्यात अडकलेल्या कोल्हापूर आणि सांगली जिल्ह्याची स्थिती आजही बिकट आहे. हवामान खात्याने आज आणि उद्या अतिवृष्टी चा इशारा दिला आहे. त्यामुळे धरणातील साठा वाढल्याने नद्यांची पाणी पातळी वाढणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाण्यातही या नैसर्गिक प्लास्टिकचं विघटन होतं.

सध्या हे प्लास्टिक प्रायोगिक तत्वावर करून पाहिलं जात आहे. मोठ्या प्रमाणावर प्लास्टिक तयार झाल्यास ते सर्वांसाठी फायदेशीर ठरू शकेल.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडुंगाच्या रसापासून तयार होणाऱ्या प्लास्टिकचा शोध नुकताच लावण्यात आला आहे. सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे या प्लास्टिकचं निसर्गात विघटन होऊ शकतं


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाण्याने भरलेल्या काचेच्या टाकीत हिप-हॉप, ब्रेक डान्स असे बरेच डान्स तो सादर करतो. त्याचा डान्स अनेकजण श्वास रोखून बघतात.

जयदीपविषयी जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंजिनिअर असणारा जयदीप पाण्याखाली डान्स करतो. आता त्याची एक वेगळी ओळख निर्माण झालीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पानिपत सिनेमाचं पोस्टर

'मराठी साम्राज्याच्या भाळावरची भळभळणारी जखम', असं पानिपतच्या युद्धाचं वर्णन केलं जातं. दोन मोती, सत्तावीस मोहरा आणि असंख्य चिल्लरखुर्दा गमावलेल्या या युद्धाने मराठा साम्राज्याचा कणा खिळखिळा केला. पण हे युद्ध मराठा सैन्य नेमकं का हरलं?

याची कारणं शोधणं महत्त्वाचं आहे. पानिपतच्या युद्धाला 257 वर्षं पूर्ण झाली. आजही या प्रदेशात गेलं, की पानिपतमधले स्थानिकही या युद्धाबद्दल माहिती देतात.

या युद्धात मराठा सैन्य शौर्यानं लढलं, पण अखेर त्यांचा पराभव झाला. या पराभवामागची नेमकी कारणं काय, पाहू या!

... त्या अनाम वीरांसाठी!

निसर्ग शत्रू ठरला!

कुंजपुऱ्यावरून दिल्लीच्या दिशेने निघालेल्या मराठा सैन्याने नोव्हेंबर 1760मध्ये पानिपतमध्ये तळ ठोकला. नोव्हेंबर, डिसेंबर आणि जानेवारी हे तीन महिने उत्तरेत कडाक्याच्या थंडीचे असतात.

इतिहास अभ्यासक पांडुरंग बलकवडे सांगतात, "मराठा सैन्य दक्षिणेतून मोहिमेला निघालं, तेव्हा 1760चा जानेवारी महिना संपत आला असल्याने गरम कपडे वगैरे काहीच घेण्यात आले नव्हते. त्यामुळे मराठे उत्तरेच्या थंडीत गारठून गेले होते."

मोहिमेच्या शेवटच्या दिवसांपर्यंत पानिपतच्या आसपासच्या गावांमधली झाडंही शिल्लक राहिली नव्हती. त्यामुळे सरपणाला लाकडं मिळणं मराठा फौजेला कठीण झालं होतं. परिणामी मराठा सैन्याचे हाल होत होते, असं अनेक ऐतिहासिक संदर्भ ग्रंथांमध्ये नमूद केलं आहे.

"त्या उलट अफगाण सैनिकांचा पेहराव मात्र थंडीचा सामना करण्यासाठी योग्य होता. अफगाण सैनिक अंगावर चामड्याच्या कोटासारखा पोशाख करायचे. थंडीपासून रक्षण करण्यासाठी हा पोशाख योग्य होता," असं बलकवडे यांनी नमूद केलं.

इथे झालं पानिपतचं युद्ध... गूगल मॅपमध्ये सध्याचं पानिपत

सूर्य माथ्यावर आला आणि...

या युद्धात सूर्याची दिशा निर्णायक होती, असं अनेक इतिहासकार मानतात. अयोद्धेचा नवाब शुजा उद्दौला याच्या छावणीत असलेल्या काशीराज पंडितानंही याबाबत लिहून ठेवलं आहे.

मराठे पानिपतावरून दिल्लीकडे म्हणजेच दक्षिण दिशेला चालले होते. सकाळी नऊपासून सुरू झालेल्या या युद्धात दुपारनंतर सूर्य दक्षिणेकडे झुकू लागला आणि मराठा सैन्याच्या डोळ्यांवर, डोक्यावर तिरीप येऊ लागली. त्यामुळे मराठे हवालदिल झाले.

"मराठा सैन्याला पाण्याची भ्रांत होती, त्यातच सूर्य माथ्यावर आल्यानं ते आणखीनच हैराण झाले," बलकवडे यांनी या युद्धातली सूर्याची निर्णायक भूमिका स्पष्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पानिपतच्या युद्धावर आधारित आशुतोष गोवारीकरचा सिनेमा येऊ घातलाय. अर्जुन कपूर आणि संजय दत्त मुख्य भूमिकेत आहेत. त्यानिमित्ताने ही बातमी पुन्हा देण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईत अफगाणिस्तानच्या अहमद शाह अब्दालीने मराठा सैन्याचा पराभव केला. या युद्धात मराठा सैन्याची अपरिमित जीवितहानी झाली. या पराभवाने मराठ्यांच्या वर्चस्वावर, राजकीय वाटचालीवरही परिणाम झाला आणि सदाशिवराव भाऊ या पराजयाचे धनी ठरले.

चिमाजी अप्पांचे चिरंजीव असलेल्या सदाशिवरावांचं आयुष्य जेमतेम तीस वर्षांचं. पेशवाईच्या कालखंडातलं अल्प पण निर्णायक पर्व. सदाशिवरावांच्या नेतृत्वात लढल्या गेलेल्या पानिपताच्या लढाईत मराठा सैन्याला पराभवाला सामोरं जावं लागलं. मात्र त्यांनी दाखवलेल्या शौर्याचं उदाहरण आजही दिलं जातं. एका दिवसात खरंतर काही तासात मराठी सैन्याने सेनापती, सैन्य आणि प्रचंड प्रमाणावर माणसं गमावली.

सदाशिवरावांचं बालपण

4 ऑगस्ट 1730 रोजी सदाशिवराव भाऊंचा जन्म झाला. ते केवळ एक महिन्यांचे असताना त्यांच्या आईचे निधन झाले. दहा वर्षांचे असताना पितृछत्र हरपले. त्यांचा सांभाळ आजी राधाबाई यांनी केला. रामचंद्रबाबा हे सदाशिवरावभाऊंचे गुरु होते.

उमाबाई या सदाशिवराव भाऊंच्या पहिल्या पत्नी. त्यांच्यापासून त्यांना दोन अपत्यं होती. मात्र त्यांचा लहानपणीच मृत्यू झाला. पार्वतीबाई या सदाशिवरावांच्या दुसऱ्या पत्नी. त्यांच्यापासून त्यांना कोणतंही अपत्य नव्हतं.

सातारला छत्रपती शाहूंच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी राजकारण, प्रशासन यांची धुळाक्षरं गिरवली. 1746 मध्ये कर्नाटकातील तुंगभ्रदा दोआबात महादजीपंत पुरंदऱ्यासोबत मोहिमेस रवाना झाले. 1747 मध्ये आजऱ्याच्या लढाईत पहिला विजय मिळवला आणि बहादूर भोंड्याचा किल्ला जिंकला. तुंगभद्रेपर्यंत जाऊन सावनूरकर नवाब देसाईंना जरब बसवली. त्यावेळी कित्तूर, मोकाक, परसगड, यादवाड असे 35 परगणे काबीज केले.

1750 मध्ये त्यांनी छत्रपती राजाराम यांच्याकडून मुखत्यारी मिळवली. त्याच वर्षी कोल्रहापूर छत्रपतींकडून पेशवाई वस्त्रं आणि जहागिरी मिळवली. 1759 मध्ये त्यांनी  निजामाविरुद्धची उदगीरची लढाई यशस्वी केली.

उदगीरच्या या लढाईनेच सदाशिवरावांच्या नेतृत्वावर शिक्कामोर्तब केलं.

आधुनिक युद्धशास्त्राची तत्वं अंगीकारत सदाशिवराव भाऊंनी तोफखान्याचं महत्त्व ओळखलं. बुसी या फ्रेंच अधिकाऱ्याच्या नेतृत्वाखालील तोफखान्याचा पराक्रम पाहिल्यानंतर त्यांनी इब्राहिम खान गारदी यांना ताफ्यात समाविष्ट केलं.

इब्राहिम यांच्याआधी मुजफ्फरखान याचं तोफखान्यातलं कौशल्य सदाशिवरावभाऊंनी ओळखलं होतं. मात्र मुजफ्फरखान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आधुनिक युद्धशास्त्राचे प्रवर्तक,'नेशन स्टेट'सदृश संकल्पना मांडणारे आणि मायभूमीपासून हजारो किलोमीटर दूर पानिपत इथं झालेल्या युद्धात अतुलनीय शौर्य दाखवणारे योद्धा म्हणून सदाशिवराव भाऊ यांची इतिहासाला ओळख आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पानिपतच्या युद्धानंतरही सदाशिवराव भाऊ जिवंत होते?

"दोन मोती गळाले, दहा-वीस अश्रफी गेल्या, खुर्दा-रुपयांची तर गणतीच नाही…" पानिपतच्या युद्धात मराठा सैन्याच्या झालेल्या हानीचं हे वर्णन अनेक पिढ्यांनी ऐकलं आहे.

या दोन मोत्यांपैकी एक मोती म्हणजेच पानिपत मोहिमेतले मराठा सैन्याचे सेनापती सदाशिवराव भाऊ पेशवे. सदाशिवराव भाऊ या युद्धात कामी आले हा इतिहास महाराष्ट्रात सर्वश्रुत आहे. पण हरियाणाच्या रोहतकमधले लोक वेगळा इतिहास सांगतात.

मध्यभागी सदाशिवराव भाऊ, डावीकडे इब्राहिमखान गारदी आणि पेशव्यांचे अन्य सेवक.

पानिपतपासून थोड्याच अंतरावर हरियाणातला रोहतक जिल्हा आहे. याच रोहतक जिल्ह्यात सांघी हे गाव आहे.

या गावातल्या लोकांचा असा विश्वास आहे की, युद्धानंतर सदाशिवराव भाऊ या गावात येऊन राहिले होते आणि त्यांनी याच गावात समाधी घेतली.

पाहा व्हीडिओ : सदाशिवराव भाऊ पेशवे यांच्या स्मृतिदिनी हरियाणामध्ये जत्रा

रोहतक शहरापासून साधारण 25 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या या सांघी गावात सदाशिवराव भाऊंच्या नावाने एक आश्रम आहे. या आश्रमाचं नाव 'डेरा लाधिवाला'! या डेऱ्यातच श्री सिद्ध बाबा सदाशिवराय तथा भाऊ राव यांची 'गद्दी' आहे.

गावकरी सांगतात की...

सांघी गावातल्या लोकांचं म्हणणं असं आहे की, 1761मध्ये पानिपतच्या युद्धात मराठ्यांच्या फौजेचा पराभव निश्चित झाला त्या वेळी सदाशिवराव भाऊ पेशवे जखमी अवस्थेत आपल्या घोड्यावरून युद्धभूमीतून बाहेर पडले.

जखमी आणि अर्धवट शुद्धीत ते उग्राखेडी गावात पोहोचले. तिथून ते सोनीपत जिल्ह्यातल्या मोई हुड्डा गावात आले. त्यापुढे रूखी गावात त्यांनी आसरा मागितला.

सांघी ग्रामस्थ मानतात हीच सदाशिवराव भाऊंची समाधी.

त्यावर त्यांना तिथल्या लोकांनी पुढे सांघी गावात जाण्याचा सल्ला दिला. या गावाजवळ पिंपळ आणि वडाची झाडं आणि घनदाट जंगल आहे. तिथे आसरा घेता येईल, असं त्यांना सांगण्यात आलं.

गावातल्या लोकांच्या म्हणण्यानुसार, अखेर  22 जानेवारी 1761 रोजी म्हणजे पानपितपच्या युद्धानंतर आठ दिवसांनी सदाशिवराव भाऊ सांघी गावात पोहोचले. इथे त्यांना गावकऱ्यांनी आसरा दिला, असं गावातले लोक सांगतात.

श्री भाऊनाथजी की गद्दी

डेरा लाधिवाला हा भाऊसाहेबांचा मठ सांघी गावाच्या परिघावर आहे. सांघी गावही मुख्य रस्त्यापासून चांगलंच आतमध्ये आहे. दोन्ही बाजूला हिरवीगार शेतं असलेला रस्ता गावात जातो.

गावातल्या कोणालाही डेरा लाधिवाला किंवा श्री...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

14 जानेवारी 1761 पानिपत युद्धाचा स्मरणदिवस. पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईत मराठा सेनापती सदाशिवराव भाऊ कामी आल्याचा इतिहास आहे, पण हरियाणाच्या एका गावातले लोक म्हणतात की, सदाशिवराव भाऊ लढाईनंतर जिवंत होते आणि ते या गावात येऊन राहिले होते. रोहतकजवळच्या सांघी गावातल्या त्यांच्या समाधीस्थळाला भेट देऊन मांडलेला रिपोर्ताज.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाब्लो एस्कोबारला मारण्यासाठी मोठी टोळीच निघाली होती.

जगातल्या सगळ्यांत धोकादायक समजल्या जाणाऱ्या माणसाचा खात्मा करणं हे त्यांचं उद्दिष्ट होतं. या तुकडीचं नेतृत्व करत होते स्कॉटलंडचे पीटर मॅक्लेज.

फक्त कोलंबियात नव्हे तर जगात सर्वांत भीतीदायक मानलं जाणाऱ्या मॅडलिन ड्रग्स कार्टेलचा तो सर्वेसर्वा होता.  गुन्हेगारी जगतात पाब्लो हा सगळ्यांत श्रीमंत गँगस्टर मानला जातो.

कोकेनचा सगळ्यांत मोठा निर्माता आणि वितरक यासाठी तो जगात ओळखला जात असे. जगभरात चालणाऱ्या कोकेनच्या एकूण व्यापारापैकी 80 टक्के हिस्सा पाब्लोच्या नावावर होता.

ब्रिटिश सैन्यातील स्पेशल एअर सर्व्हिसचे माजी कर्मचारी मॅक्लेज यांच्यावर पाब्लोला मारण्याची जबाबदारी कोलंबियातील त्याच्या प्रतिस्पर्ध्यांनी सोपवली होती.

अपयशी ठरलेल्या या मोहिमेबद्दल आणि त्यासाठी कारणीभूत ठरलेल्या माणसाबद्दल 'किलिंग एस्कोबार' नावाच्या डॉक्युमेंटरीत सविस्तर ऐकायला आणि पाहायला मिळतं.

ग्लासगो इथे 1942मध्ये जन्मलेल्या मॅक्लेज यांचं व्यक्तिमत्व गुंतागुंतीचं होतं आणि त्यांनी आयुष्यात खूप चढउतार पाहिल्याचं चित्रपट निर्माते डेव्हिड व्हिटनी सांगतात.

स्कॉटलंडमधल्या सगळ्यांत मोठ्या शहराच्या उपनगरात म्हणजेच रिडडिरी या ठिकाणी ते लहानाचे मोठे झाले.

यापासून जवळच बर्लिननेचा कुख्यात असा तुरुंग होता. तिथेच त्यांचे वडील होते. त्यांचे बाबा कठोर आणि हिंसक स्वभावाचे होते.

आता 78 वर्षांचे झालेले मॅक्लेज डॉक्युमेंटरीत सांगतात, कोणाचीही हत्या करण्याचं प्रशिक्षण मला लष्करात मिळालं होतं. परंतु माझ्यातली विजीगिषु वृत्ती ग्लासगो इथली होती.

ते पुढे सांगतात, घर सोडल्यानंतर 17व्या वर्षी मी लष्करात भरती झालो. माझ्या आक्रमकतेला तिथे दिशा मिळाली. ते ब्रिटिश लष्कराच्या पॅराशूट रेजिमेंटचा भाग झाले. त्यानंतर लष्कराच्या अतिमहत्त्वाच्या अशा एलिट22 रेजिमेंटचे सदस्य झाले.

स्पेशल एअर सर्व्हिस युनिटचा भाग म्हणून ते बोर्नियाच्या जंगलात झालेल्या युद्धात देखील होते. 1969 मध्ये त्यांनी ब्रिटिश लष्कराला रामराम केला. आयुष्यातला तो सगळ्यांत चुकीचा निर्णय असल्याचं ते सांगतात.

त्यानंतर एकामागोमाग एक नोकऱ्या बदलत राहिले. अनेक नोकऱ्यांमध्ये ते स्वत:ला सामावून घेऊ शकत नसत. त्यामुळे ते अलिप्त राहू लागले. त्यांच्यातली आक्रमकता वाढीस लागली होती. गर्लफ्रेंडचा छळ केल्याप्रकरणी त्यांना तुरुंगवासही भोगावा लागला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पैसे घेऊन माणसांची हत्या करणाऱ्या एका ब्रिटिश गटाने 1989मध्ये जगातल्या सगळ्यांत खतरनाक मानल्या जाणाऱ्या अपराध्याच्या साम्राज्यात प्रवेश केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पायल तडवीच्या आता फक्त आठवणीच...

अवघ्या 26 वर्षांची त्यांची लेक मुंबईच्या नायर हॉस्पिटलशी संलग्न टोपीवाला वैद्यकीय महाविद्यालयात पदव्युत्तर शिक्षण घेत होती. तिला स्त्रीरोगतज्ज्ञ म्हणून आदिवासी भागात जाऊन काम करायचं होतं.

"ती माझा आधारस्तंभ होती. माझाच नाही, माझ्या सगळ्या समाजाचा. कारण आमच्या समाजात ती पहिली महिला एमडी डॉक्टर होणार होती. आमच्या समाजात अजूनही कोणी एमडी महिला नाही," आबेदा सांगतात.

पायल ती कसर भरून काढेल असा विश्वास त्यांना होता. पण ते स्वप्न आता अधुरं राहिलं आहे.

तीन सीनियर महिला डॉक्टर्सकडून रॅगिंग आणि जातीवाचक छळवणुकीमुळे पायलनं हे पाऊल उचलल्याचं तिच्या कुटुंबीयांचं म्हणणं आहे.

हुशार, महत्त्वाकांक्षी आणि सेवाभावी

हा सगळा प्रकार कळल्यापासून जळगावातल्या त्यांच्या घरी लोकांची गर्दी होत आहे. घरचे, शेजारचे, आसपासचे सगळेच जण शोक आणि हळहळ व्यक्त करतायत. आणि पायलच्या आठवणी सांगताना भावूक होतायत. आम्ही काहीजणांशी बातचीत केली.

"पायल खूप हुशार होती. तिला दहावीला 88 टक्के मिळाले होते. तिनं जिद्दीनं मेडिकलचं शिक्षण घेतलं होतं. तिनं कमी काळातच अनेकांवर उपचार केले होते,"आबेदा पुढे सांगतात.

पायलचा धाकटा भाऊ जन्मापासूनच पायानं अधू आहे. त्याची अवस्था पाहून पायलला डॉक्टर बनण्यासाठी आणखीनच प्रेरणा मिळाली असावी. लोकांची सेवा करायची हाच तिचा उद्देश होता. आपल्या पहिल्या स्टायपेंडमधूनही तिनं कुष्ठरोगग्रस्तांना मदत केली होती.

"चार महिने मी तिला आदिवासी भागात सेवा करायला लावली. ती म्हणाली आई माझ्या समाजासाठी मला सेवा करायची आहे. जो रुग्ण यायचा तो म्हणायचा, आम्हाला पायल मॅडमकडूनच उपचार घ्यायचे आहेत."

त्याचदरम्यान पायलला गेल्या वर्षी मुंबईच्या टोपीवाला महाविद्यालयात प्रवेश मिळाला. पायलचे पती डॉ. सलमान तडवी हे मुंबईतल्याच कूपर रुग्णालयात असिस्टंट प्रोफेसर म्हणून काम करतात. पायलच्या स्वप्नांना त्यांचाही पाठिंबा होता. त्यामुळे वर्षभरापूर्वी पायल मुंबईत राहायला आली.

पण त्यानंतर तिला आपल्याशी बोलण्यासही वेळ मिळेनासा झाला, असं आबेदा सांगतात.

सीनियर्सवर आरोप

आपल्या तीन सहकारी त्रास देत असल्याचं पायलनं आपल्याकडे बोलून दाखवलं होतं, असं आबेदा सांगतात.

"ती सांगायची, आई, या तिघी मला येण्या-तेण्या कारणावरून अगदी क्षुल्लक कारणावरून सगळ्या रुग्णांच्या समोर टोचून बोलतात. खूप अपमान करतात, फाईल तोंडावर फेकून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डॉ. पायल तडवी  आत्महत्ये प्रकरणी 3 महिला डॉक्टटरांना पोलिसांनी अटक केली आहे. मुंबई पोलीस उपायुक्त अभिषेक कुमार यांनी बीबीसीला ही माहिती दिली आहे. पायलनं त्यांच्यावर मानसिक छळवणुकीचा आरोप केला होता.

आबेदा तडवी यांना बोलता बोलताच अश्रू अनावर झाले. गेल्याच आठवड्यात 22 मे रोजी त्यांच्या मुलीनं, डॉ. पायल तडवीनं आत्महत्या केल्यापासून त्या धक्क्यातून अजूनही सावरलेल्या नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पायाभूत सुविधांची कमतरता आणि खालावलेला शैक्षणिक दर्जा अशी इथल्या सरकारी शाळांची ओळख बनली होती. पण दिल्लीतील सरकारी शाळांचा दर्जा आता इतर खासगी शाळांप्रमाणेच उंचावल्याचं सांगत नोबेल पुरस्कार विजेते अभिजित बॅनर्जी यांनीही त्यांचं कौतुक केल्याचं दिसून आलं.

या क्षेत्रात अजून खूप काम करावं लागणार असलं तरी सरकारी शाळांच्या स्थितीत पूर्वीपेक्षा बरीच सुधारणा झाल्याचं दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी म्हटलं आहे.

पण खरंच खासगी शाळांच्या तुलनेत दिल्लीतल्या सरकारी शाळांची कामगिरी कशी आहे?

उत्तीर्ण होण्याची सरासरी वाढली?

दिल्लीच्या सरकारी शाळांमधले विद्यार्थी उत्तीर्ण होण्याची सरासरी वाढल्याचा दावा आम आदमी पक्षाने केला आहे.

मागच्या वर्षी सरकारी शाळांतील बारावीच्या वर्गातील 96.2% तर खासगी शाळांतील 93% विद्यार्थी उत्तीर्ण झाल्याचं आप सांगतो.

याबाबतची अधिकृत आकडेवारी 94 % विरुद्ध 90.6% अशी आहे. त्यामुळे सरकारी शाळेतील विद्यार्थी पास होण्याचं प्रमाण पूर्वीपेक्षा वाढल्याचा पक्षाचा दावा खरा मानता येईल.

पण दहावीतील विद्यार्थ्यांच्या निकालावर नजर टाकली तर वेगळंच चित्र समोर येतं. शालेय विद्यार्थी दहावीच्या वर्षात पहिल्यांदाच बोर्ड परिक्षांना सामोरे जात असतात. सरकारी शाळांतील दहावीच्या विद्यार्थ्यांची पास होण्याची टक्केवारी 2018 आणि 2019 या वर्षांत अनुक्रमे 70% आणि 72% होती. पण 2017 च्या तुलनेत हा आकडा अत्यंत कमी आहे. 2017 ची उत्तीर्ण होण्याची सरासरी तब्बल 92 टक्के होती.

खासगी शाळांचा विचार केल्यास 2018 आणि 2019 मध्ये इथल्या दहावीच्या विद्यार्थ्यांची पास होण्याची सरासरी अनुक्रमे 89% आणि 94 टक्के इतकी होती.

पण आपचं याबाबतच मत वेगळं आहे. आप सांगतो, दशकभरापूर्वी अपेक्षित कामगिरी करू न शकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना नापास करण्यात येऊ नये, अशी सूचना शाळांना करण्यात येत होती. आठवीपर्यंत हा नियम लागू होता त्यामुळे पुरेशी तयारी नसलेले विद्यार्थीसुद्धा दहावीच्या परिक्षेला सामोरे जात असत.. पण मागच्या वर्षी हा नियम स्थगित करण्यात आला.

प्रजा फाऊंडेशन या स्वयंसेवी संस्थेच्या सदस्या पल्लवी काकाजी सांगतात, अपेक्षित कामगिरी नसलेल्या विद्यार्थ्यांना नववीच्या वर्गात नापास करण्याची संधी शाळांकडे होती.

2015-16 या शैक्षणिक वर्षात नववीच्या 2 लाख 88 हजार 94 विद्यार्थ्यांपैकी 1 लाख 64 हजार 65 विद्यार्थी दहावीत गेले. याचाच अर्थ,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आम आदमी पक्षाने 2015 मध्ये दिल्ली विधानसभेच्या निवडणुका जिंकल्यानंतर राज्यातील शिक्षण यंत्रणा बदलण्याचं आश्वासन दिलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पारतंत्र्यापासून ते स्वतंत्र भारत अस्तित्वात येईपर्यंत भारताचे झेंडे कसे बदलत गेले तो प्रवास आपण पाहणार आहोत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शाळेत असताना आपण सगळेच भारताच्या आताच्या तिरंगी ध्वजाबद्दल शिकलोय. पण आज दिसणारा तिरंगी ध्वज येण्यापूर्वी, भारताने 5 ध्वज पाहिले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पारनेर प्रकरणी बोलताना अजित पवार यांनी म्हटलं, "ते नगरसेवक भाजपमध्ये चालले होते, असं मला सांगण्यात आलं. पण, नंतर कळालं की ते शिवसेनेचे नगरसेवक आहेत. आमचं महाविकास आघाडीचं सरकार असल्यामुळे फोडाफोडीचं राजकारण करायचं नाही, हे ठरलं आहे. त्यामुळे मी त्यांना बोलावून घेतलं आणि त्यांचे प्रश्न सोडवू असं म्हटलं."

"मुख्यमंत्री नाराज नव्हते, पण माझ्या मनाला ते पटलं नाही. म्हणून मी त्यांना बोलावून घेतलं आणि त्यांना या वादावर पडदा टाकायला सांगितलं," असंही पवार म्हणाले.

नेमकं काय घडलं होतं?

"आता आमचं ठरलं आहे आम्ही निलेश लंके यांच्या बरोबर राहणार आहे. शिवसेनेनं परत बोलावलं तरी जाणार नाही. आम्ही पदाचा राजीनामा देऊ, पण शिवसेनेत परत जाणार नाही," पारनेरचे नगरसेवक नंदकिशोर देशमुख यांनी पुन्हा शिवसेनेत प्रवेश करण्याआधी बरोबर 24 तास आधी बीबीसी मराठीशी बोलताना ही प्रतिक्रिया दिली होती.

पण, फक्त 24 तासांमध्ये असं काय घडलं की हे पाचही नगरसेवक पारनेरमधून थेट मुंबईत पोहोचले आणि नंतर पुन्हा शिवसेनेत गेले. महत्त्वाचं म्हणजे ज्या राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या निलेश लंके यांच्यासाठी या मंडळींनी शिवसेना सोडली होती, तेच राष्ट्रवादीचे निलेश लंके त्यांना मातोश्रीवर शिवसेना प्रवेशासाठी घेऊन गेले हे विशेष.

प्रथम दर्शनी सध्या तरी शिवसनेचे 5 नगरसेवक राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये गेले आणि मग ते पुन्हा शिवसेनेत गेले असं सरळसोपं दिसत असलं तरी ते तितकं सोपं आणि सरळ खरंच आहे का की त्यामागे खूप मोठं राजकारण आणि राजकीय खेळी आहे, हेच आपण तपासून पाहूया.

त्याआधी थोडी क्रोनोलॉजी समजून घेऊया.

पारनेर घटनेची क्रोनोलॉजी

निलेश लंके आत्ता राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार आहेत ते आधी शिवसेनेचे पारनेर तालुका प्रमुख होते. तत्कालीन स्थानिक शिवसेना आमदार विजय औटी यांच्याविरोधात जाऊन त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून 2019ची विधानसभा निवडणूक लढवली.

स्थानिक शिवसेना कार्यकर्त्यांमध्ये विजय औटी यांच्याविरोधात नाराजी होती. तसंच बंडखोरी करणाऱ्या नगरसेवकांनीसुद्ध ते निलेश लंके यांचे जुने कार्यकर्ते असल्याचं बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं आहे.

त्यातच पारनेर नगर पंचायतीच्या निवडणुकीला अवघे 3 महिने असताना 5 शिवसेना नगरसेवकांनी लंकेंच्या साथीनं राष्ट्रवादीमध्ये जाण्याचा प्रयत्न केला. अजित पवार यांच्या उपस्थितीत बारामतीमध्ये तो झाला सुद्धा. आमचा विरोध स्थानिक माजी आमदारांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पारनेरप्रकरणी उद्धव ठाकरे नाराज नाहीत, माझ्या मनाला ते पटलं नाही. म्हणून मी त्यांना बोलावून घेतलं आणि त्यांना या वादावर पडदा टाकायला सांगितलं, असं अजित पवार यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पारुल परमार

इतर कुठल्याही करियरपेक्षा क्रीडा क्षेत्रातलं करियर सहसा अल्पायुषी असतं. सलग चाळीस वर्ष सक्रीय असणारे अॅथलिट विरळेच.

या निकषावर पारूल परमार यांना 'सुपरवुमन' म्हटलं तर वावगं ठरू नये. वयाच्या 47 व्या वर्षीदेखील त्यांनी पॅरा बॅडमिंटनच्या वुमेन्स सिंगल स्टँडिंग (WS SL3) श्रेणीत जागतिक क्रमवारीत पहिलं स्थान कायम ठेवलं आहे.

इतकंच नाही तर हे स्थान इतकं बळकट आहे की जागतिक क्रमवारीत दुसऱ्या स्थानी असणाऱ्या मानसी जोशी पारूलपेक्षा तब्बल एक हजार अंकांनी मागे आहे.

पारूल परमार 3210 अंकांसह पहिल्या स्थानावर आहेत तर मानसी जोशी 2370 अंकांसह दुसऱ्या स्थानी आहे.

बॅडमिंटन मैदानावरच्या आपल्या या उत्तुंग कामगिरीमुळे 2009 सालीच त्यांचा अर्जुन पुरस्काराने सन्मान करण्यात आला होता.

संकटांचं संधीत रूपांतर

गुजरातमधल्या गांधीनगरमधून येणाऱ्या पारूल परमार यांना लहानपणीच पोलिओ झाला.

वयाच्या तिसऱ्या वर्षी आणखी एक संकट ओढावलं. झोक्यावरून पडल्यामुळे त्यांच्या मानेच्या हाडाला दुखापत झाली आणि उजवा पायही फ्रॅक्चर झाला.

पारूलसाठी पुढचं आयुष्य म्हणजे संघर्षच होता. त्यांचे वडील बॅडमिंटनपटू होते आणि ते जवळच्याच जिमखान्यात खेळायला जायचे.

पारूलसाठी काहीतरी व्यायाम किंवा अॅक्टिव्हिटी असायला हवी, असा सल्ला दिला. त्यामुळे पारूल वडिलांसोबत जिमखान्यात जाऊ लागल्या.

पुढे त्या शेजारच्या मुलांसोबतही खेळू लागल्या. सुरुवातीला त्या फक्त बसून मुलांचा खेळ बघायच्या. पण पुढे त्या स्वतःही खेळू लागल्या.

इथूनच त्यांना बॅडमिंटनची आवड निर्माण झाली. बॅडमिंटनमधलं त्यांचं कौशल्य पहिल्यांदा हेरलं ते प्रशिक्षक सुरेंद्र पारिख यांनी. त्यांनी तिला खेळण्यासाठी आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण घेण्यासाठी प्रवृत्त केलं.

भक्कम साथ

आपल्याला यशाच्या मार्गावर नेण्यासाठी आई-वडिलांनी आणि भावंडांनी अनेक त्याग केल्याचं पारूल सांगतात.

पारूलची भावंडं स्वतःच्या इच्छा बाजूला करून पारूलला प्राधान्य द्यायचे.

बॅडमिंटनमध्ये करियर घडवण्यासाठी पारूलला आवश्यक ते सर्व पुरवणं, हेच त्यांच्या कुटुंबाचं एकमेव उद्दिष्ट बनलं.

माझ्या क्रीडा कारकिर्दीत कुणीही मी दिव्यांग आहे किंवा इतरांपेक्षा कमी आहे, याची जाणीवही होऊ दिली नाही.

एकदा शाळेत पारुलच्या शिक्षकाने, 'मोठी झाल्यावर तुला काय व्हायचं आहे', असं विचारलं. पारूलकडे याचं उत्तर नव्हतं. त्यांनी तो प्रश्न वडिलांना विचारला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या पारूल दलसुखभाई परमार यांनी वय आणि शारीरिक अडचणींवर मात करत पॅरा बॅडमिंटनच्या वुमेन्स सिंगल स्टँडिंग (WS SL3) श्रेणीत जागतिक क्रमवारीतलं पहिलं स्थान कायम ठेवलं आहे. गेल्या दहा वर्षांपासून हे रँकिंग पारूल यांच्याच नावावर आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पार्थ पवार यांनी कार्ला गडावर जाऊन एकवीरा देवीच दर्शन घेत मावळ दौऱ्याला सुरुवातही केली आहे.

"एकाच कुटुंबातून किती जणांनी निवडणूक लढवायची याबद्दल आम्ही चर्चा केली. माझी राज्यसभेची मुदत शिल्लक आहे. त्यामुळे स्वतः निवडणुकीला उभं न राहता नव्या पिढीतले जे लोक काम करताहेत त्यांना संधी द्यावी असा निर्णय मी घेतला," असं शरद पवार माध्यमांशी बोलताना म्हणाले.

मावळ मतदार लोकसभा मतदार संघात पार्थ पवार गेले सहा महिने संपर्क दौरे करत आहेत. अनेक स्थानिक कार्यक्रमांमध्ये हजार राहिले आहेत. या भागात त्यांचा चांगला जनसंपर्क तयार झाला आहे.

"गेल्या सहा महिन्यांपासून पार्थ पवार यांनी मावळ मतदार संघ पिंजून काढलाय. तरुण कार्यकर्त्यांनी पार्थ पवार यांच्या नावाची शिफारस करण्याविषयी इच्छा व्यक्त केली होती. त्यानुसार शेतकरी कामगार पक्षाने शरद पवार यांना त्यासंबंधी सांगितलं. शरद पवार यांनी या विनंतीला सकारात्मक प्रतिसाद दिला होता," असं शेकापचे राज्य अध्यक्ष जयंत पाटील यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

मावळ मतदारसंघातील राजकीय गणितं

मावळ लोकसभा मतदार संघातील सहा विधान सभांपैकी पाच विधानसभा मध्ये शिवसेना भाजपाचे आमदार आहेत. भाजपाचे तीन आणि शिवसेनेचे दोन आमदार आहेत. तर केवळ कर्जत विधानसभेत राष्ट्रवादीचे सुरेश लाड आमदार आहेत.

"मावळ लोकसभा मतदार संघातून शिवसेनेचा उमेदवार असेल की भाजपचा हे अजून स्पष्ट झालेलं नाहीये. हा मतदारसंघ जर भाजपला मिळाला तर लक्ष्मण जगताप यांना उमेदवारी मिळण्याची शक्यता जास्त आहे. लक्ष्मण जगताप पार्थ पवारांना जोरदार टक्कर देऊ शकतात,"  असं मत ज्येष्ठ पत्रकार एस.एम.देशमुख यांनी व्यक्त केलं."

२०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीत राष्ट्रवादीचे उमेदवार राहुल नार्वेकर  यांना तिसऱ्या क्रमांकाची मतं मिळाली होती. शेकाप आणि मनसेच्या पाठिंब्यावर उभे राहिलेले अपक्ष उमेदवार लक्ष्मण जगताप यांना ३ लाख ५४ हजार ८२९ मते मिळाली होती. शिवसेनेचे श्रीरंग बारणे हे तब्बल ५ लाख १२ हजार २२६ मतांनी विजयी झाले होते.

मावळ लोकसभा मतदारसंघामध्ये पुणे आणि रायगड अशा दोन जिल्ह्यांतील विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होतो. रायगडमधील पनवेल, उरण आणि कर्जत तर पुण्यातील मावळ, पिंपरी आणि चिंचवडचा समावेश मावळ लोकसभा मतदारसंघामध्ये होतो. पुण्यामध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेस बऱ्यापैकी प्रभावी आहे, तर रायगडमध्ये शेतकरी कामगार पक्षाचा प्रभाव आहे.

"उमेदवार जर शेतकरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मावळ मतदारसंघातून अजित पवार यांचे पुत्र पार्थ पवार यांना लोकसभेसाठी उमेदवारी मिळणार, हे आता स्पष्ट झालंय. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी नवीन पिढीला संधी देण्यासाठी हा निर्णय घेतला असल्याचं सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पार्थ पवार यांनी मात्र यानंतर सत्यमेव जयते असं ट्वीट केलं आहे. त्यांनी या प्रकरणी सीबीआय चौकशीची मागणी केली होती. त्यावर शरद पवारांनी त्यांना फटकारलं होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सुप्रीम कोर्टाच्या निकालाची प्रत पाहिल्यानंतर त्याचा अभ्यास करू आणि मग त्यावर प्रतिक्रिया देऊ, असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी म्हटलं आहे.

आता सर्वोच्च न्यायालयाने निर्णय दिल्यानंतर राजकीय बाबी बोलणं योग्य नसल्याचं शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी म्हटलंय.

महाराष्ट्र सरकार या निर्णयाला आव्हान देणार का याविषयी संजय राऊत म्हणाले, "याबाबत ऍडव्होकेट जनरलच बोलू शकतील. किंवा मग डीजी वा मुंबईचे कमिशनर सांगतील. याविषयी मी बोलणं उचित नाही. महाराष्ट्र राज्याची अशाप्रकारे बदनामी करणं योग्य नाही. महाराष्ट्राचं शासन, प्रशासन, गृहमंत्रालय, न्याय व्यवस्था नेहमीच या देशात सर्वोत्तम राहिलेली आहे."

तर सर्वोच्च न्यायालयाने निकाल सुनावल्यानंतर नितेश राणेंनी ट्वीट केलंय, "अब बेबी पेंग्विन तो गियो!!! इट्स शोटाईम!"

विरोधी पक्ष नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी ट्वीटमध्ये लिहीलंय, "न्यायव्यवस्थेवर विश्वास वाढविणारा निर्णय! या प्रकरणाच्या हाताळणीबद्दल महाराष्ट्र सरकारने आत्मचिंतन करण्याची गरज. सुशांत सिंग राजपूत प्रकरणी आणि त्यांच्या चाहत्यांना न्याय मिळेल ही अपेक्षा!"

या सगळ्यामध्ये पार्थ पवारांच्या 'सत्यमेव जयते' या ट्वीटने सगळ्यांचं लक्ष वेधून घेतलेलं आहे. याविषयी विचारल्यानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांनी सांगितलं, "कुठल्याही गोष्टीचा कुठलाही अर्थ आपल्याला काढता येतो. त्याच्यात आपल्याआपल्या विचारावर खरंतर असतं. याचा अर्थ तुम्ही काय काढताय, हे मला त्याठिकाणी सांगता येणार नाही. मी एवढंच सांगतो सुशांतला न्याय मिळायला पाहिजे आणि महाराष्ट्र पोलिसांवर आमचा सगळ्यांचा विश्वास आहे. त्या ट्वीटमध्ये काय लिहीलं, कसं लिहीलं, का लिहीलं हे मला आत्ता लगेच सांगता येणार नाही."

तर सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाचं आपण स्वागत करत असल्याचं भाजप नेते आशिष शेलार यांनी म्हटलंय. ते म्हणाले, "सुरुवातीपासूनच आम्ही म्हणत होतो की ज्या पद्धतीने या चौकशीला अयोग्य दिशेने मुंबई पोलीस घेऊन जात आहेत, त्यामागचा बोलविता धनी, त्यामागचा हात कोणाचा आहे आम्हाला याचं स्पष्टीकरण आणि याचं उत्तर हवंय. सुशांत सिंह राजपूतच्या प्रकरणामध्ये मुंबई पोलिसांना योग्य दिशेने काम करू दिलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत प्रकरणाची चौकशी सर्वोच्च न्यायालयनं सीबीआयकडे सोपवली आहे.  तसंच मुंबई पोलिसांना सर्व दस्तावेज सीबीआयला देण्याचे आदेश सुप्रीम कोर्टानं दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पार्थ पवार वडील अजित पवार यांच्यासमवेत

1. पार्थ पवार म्हणतात 'जय श्रीराम'

राम मंदिराच्या भूमिपूजनाने कोरोना जाणार का? असा प्रश्न राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांनी केला होता. मात्र शरद पवार यांचे नातू आणि अजित पवार यांचे पुत्र पार्थ पवार यांनी जय श्रीराम म्हणत राम मंदिर निर्माणाला शुभेच्छा दिल्या आहेत.

दरम्यान पार्थची ही वैयक्तिक भूमिका आहे. लोकशाहीत प्रत्येकाला भूमिकाला मांडण्याचा अधिकार आहे असं खासदार सुप्रिया सुळे यांनी म्हटलं आहे. सगळ्यांना दडपशाहीची इतकी सवय झाली आहे की व्यक्तीस्वातंत्र्याचा विसर पडला आहे असा टोलाही त्यांनी लगावला. 'एबीपी माझा'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

अयोध्येत 5 ऑगस्ट रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते राम मंदिराचं भूमिपूजन झालं. याबाबत पार्थ यांनी ट्वीट करून राम मंदिर निर्माणाला शुभेच्छा देणारं पत्र लिहून जय श्रीरामचा जयघोष केला आहे. पार्थ यांची भूमिका शरद पवारांना पटणार का? असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे.

पार्थ पवार पत्रात म्हणतात, अयोध्येत श्री राम जन्मभूमीचे भूमिपूजन होत आहे. श्रद्धा आणि सांस्कृतिक अस्मितेचं प्रतीक असलेले श्री राम अखेरीस शांतपणे आपल्या घरी येतील. हा लढा कडवट आणि प्रदीर्घ होता. अखेरीस एक पूर्ण पिढी एका ऐतिहासिक दिवसासाठी येऊन ठेपली आहे. त्यामुळे आपण हिंदू श्रद्धेच्या पुनर्स्थापनेचा क्षण अनुभवणार आहोत. राम जन्मभूमी प्रकरणातून आणखी एक मोठा धडा आपण शिकला पाहिजे. विजयात आपण विनम्र असलं पाहिजे.

युक्तिवाद कितीही तर्कहीन, सदोष किंवा दुबळे असले तरीही बाबरी मशिदीविषयी एक भावना होती. जे हरले त्यांचा आपण सन्मान केला पाहिजे. त्यांचे तर्क आणि दावे पूर्णपण पराभूत झाले आहेतच, आता आपण थोडे पुढे गेले पाहिजे. आपला पराभव झाला आहे, असं ज्यांना वाटत आहे, त्यांना या विजयाच्या क्षणी आपण बरोबर घेतलं पाहिजे.

आजच्या आधुनिक भारतात रामलल्ला यांना अयोध्येत हक्काचे जे होते ते मिळाले. या क्षणी रामराज्याची आठवण आपल्याला होणे साहजिक आहे. रामराज्य ही संकल्पना बापूंना प्रिया होती. रामराज्यात रामाची पूजा होत असे. कारण रामराज्यात प्रत्येक मनुष्यमात्र नव्हे तर प्राणीमात्रालाही सन्मानाने वागवलं जात असे.

2. कोरोना म्हणजे चायनीज फॅड म्हणणाऱ्या डॉक्टरांचे निधन

वेदिक्युअर उपचार पद्धतीचे संचालक आणि संस्थापक डॉ. अनिल पाटील यांचं प्रदीर्घ आजाराने निधन झाले. एक महिन्यापासून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईटस यांचा घेतलेला आढावा


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पार्वती बोगती यांची सासू सकाळी त्यांना उठवायला गेली तेव्हा त्या मरण पावल्याचं समजलं.

"दुसऱ्या दिवशी तिची पाळी संपणार होती त्यामुळं ती आदल्या दिवशी खूश होती. पण बिचारीनं त्याआधीच डोळे मिटले," लक्ष्मी बोगती यांनी काठमांडू पोस्टला सांगितलं.

"थंडीत झोपडी गरम राहावी म्हणून त्याठिकाणी शेकोटी पेटवली होती. झोपडीचं दार लावलं होतं आणि तिला खिडक्यापण नव्हत्या. त्यामुळं रात्रभर धुरानं तिचा गुदमरून मृत्यू झाला असावा," असं स्थानिक पोलिस अधिकारी लाल बहादूर धामी यांनी AFPला सांगितलं.

नेपाळमध्ये पाळी आलेल्या किंवा बाळंत झालेली महिला अपवित्र मानली जाते किंवा त्यांना अपशकुनी मानलं जातं. या जुन्या प्रथेला 'चोपडी' असं म्हणतात.

त्यांना घराबाहेर एका झोपडीत किंवा जनावरांच्या गोठ्यात  झोपवलं जातं. अन्न, धार्मिक गोष्टी आणि पुरुषांना स्पर्श करु दिलं जात नाहीत.

हिवाळ्यात त्या झोपड्या खूप थंड पडतात. आत झोपलेल्या महिलांवर हल्लेही झाले आहेत. याआधी गुदमरण्याच्या अनेक घटना घडल्या आहेत. एका मुलीचा साप चावून मृत्यूही झाला आहे.

पाहा व्हीडिओ : ‘मासिक पाळीदरम्यान मला गोठ्यात झोपावं लागतं’

गे्लया महिन्यात (जानेवारी 2019) बजुरा या नेपाळच्या पश्चिम भागातल्या जिल्ह्यात एक महिला आणि तिच्या मुलाचा याच प्रकारात मृत्यू झाला होता. त्यानंतर तिथल्या गावकऱ्यांनी गावातल्या 'चौपडी झोपड्या' पाडल्या होत्या.

2005मध्ये नेपाळ सरकारने पाळी आलेल्या मुली आणि महिलांना घराबाहेर झोपवण्यावर बंदी घातली आहे. 2017पासून याला गुन्हा म्हणून घोषित केलं आहे. तरीही नेपाळच्या ग्रामीण भागात ही प्रथा चालूच आहे.

एखाद्या महिलेला घराबाहेर झोपायला भाग पाडलं तर तिच्या घरच्या लोकांवर 3 महिने तुरुंगवास आणि 2 हजार रुपये दंड आकारला जातो.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाळी आली म्हणून नेपाळमध्ये 21 वर्षांच्या महिलेला बंद झोपडीत झोपवलं. त्यातच तिचा गुदमरून मृत्यू झाला, असं पोलिसांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पालक आणि मुलांमध्ये सुसंवादाचा अभाव असल्यामुळेच मुलं आपल्या लैंगिक शोषणाबद्दल पालकांशी बोलू शकत नाहीत.

दुसरीकडे पीडितांच्या घरच्यांना ज्याप्रकारे वागवलं जातं ते थांबायला हवं असंही कन्या सांगतात.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कन्या बाबू यांनीही लहानपणी लैंगिक अत्याचाराचा सामना केला आहे. त्यामुळेच त्यांना हे काम करण्याची प्रेरणा मिळाली असं त्या सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पालकांनी तरुण मुलींचा खून केला.

इथे एका शिक्षक जोडप्याने स्वतःच्याच दोन उच्चशिक्षित तरुण मुलींचा त्रिशूळ आणि डंबेलने खून केल्याचे आरोप होतोय.

अंधश्रद्धेतून हे खून करण्यात आल्याचं सांगण्यात येतंय. अंगावर काटा आणणारी ही घटना आंध्र प्रदेशमधल्या चित्तूर जिल्ह्यातल्या मदनपल्ली शहरात रविवारी रात्री घडली.

जोडप्याला मदनपल्ली पोलिसांनी अटक केली असून या कथित खुनाचा पुढील तपास सुरू आहे.

या दोन मुलींपैकी एक साई दिव्या हिने काही दिवसांपूर्वी सोशल मीडियावर पोस्ट टाकली होती. ही पोस्ट या प्रकरणात महत्त्वाचा पुरावा ठरण्याची शक्यता आहे. खुनाच्या तीन दिवस आधी तिने ही पोस्ट केली होती. त्यात ती लिहिते, "शिव आलेला आहे. काम झालं आहे."

गेल्या आठवडाभरापासून तिचं वागणंही बदललं होतं. शिवाय गेल्या काही दिवसांपासून काही अनोळखी लोकांचं तिच्या घरी जाणं-येणं होतं, असं पोलिसांचं म्हणणं आहे.

पोलिसांच्या हाती सीसीटीव्ही फुटेज लागलं आहे आणि यात दिसत असलेल्या सर्व व्यक्तींची चौकशी करणार असल्याचं पोलिसांचं म्हणणं आहे.

काय घडलं?

या प्रकरणातील आरोपी वडील पुरुषोत्तम नायडू मदनपल्लीमधल्या गव्हर्नमेंट वुमेन्स डिग्री कॉलेजमध्ये उप-प्राचार्य आहेत. तर त्यांच्या पत्नी पद्मजा एका खाजगी शिक्षण संस्थेत प्राचार्या आहेत.

या जोडप्याला आलेख्या (27) आणि साई दिव्या (22) अशा दोन मुली होत्या. त्यांच्या मोठ्या मुलीने भोपाळमधल्या इंडियन मॅनेजमेंट ऑफ इंडियन फॉरेस्ट सर्विसमधून पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केलं होतं.

तर धाकटी मुलगी बीबीएचं शिक्षण पूर्ण करून ए. आर. रहमान म्युझिक अकॅडमीमध्ये संगीताचं शिक्षण घेत होती. ऑगस्ट 2020 मध्येच ते नवीन घरात रहायला गेले होते.

दोन मुली

हे जोडपं घरात कायमच वेगवेगळ्या पूजा करायचे, असं शेजारी सांगतात. रविवारी रात्रीदेखील त्यांनी घरात पूजा केली आणि धाकटी मुलगी साई दिव्याचा त्रिशुळाने खून केला. त्यानंतर थोरली मुलगी आलेख्याच्या तोंडात तांब्या ठेवून तिच्या डोक्यात डंबेलने वार करत तिचाही खून केला, असं पोलिसांच्या एफआयआरमध्ये म्हटलं आहे.

मुलींच्या वडिलांनीच त्यांच्या एका सहकाऱ्याला ही माहिती दिली. त्याने ती पोलिसांना सांगितली. पोलीस ताबडतोब या जोडप्याच्या घरी गेले. मात्र, तोवर दोन्ही मुलींचा मृत्यू झाला होता. एकीचा मृतदेह देवघरात पडला होता तर दुसरीचा मृतदेह पहिल्या मजल्यावरच्या बेडरूममध्ये होता.

पोलिसांनी आई-वडील दोघांनाही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात तुलनेने सुशिक्षित मानल्या जाणाऱ्या दक्षिण भारतातील आंध्र प्रदेशमध्ये एक धक्कादायक घटना घडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पालघरमध्ये लँडफॉल होईल. आम्ही तयारी केली आहे. NDRFच्या तुकड्याही इथे आल्या आहेत," अशी माहिती पालघरचे उपजिल्हाधिकारी सौरभ कटियार यांनी दिली.

NDRF अर्थात राष्ट्रीय आपत्ती निवारण पथकाला हे नाव आपण प्रत्येक मोठ्या आपत्कालीन परिस्थितीच्या वेळी ऐकतो. महाराष्ट्रातील तिवरे धरणफुटी, मुंब्रा इमारत दुर्घटना, सावित्री पूल दुर्घटना, माळीण भूस्खलन यांसारख्या आपत्तींमध्येही NDRFने आपल्या कामाचा प्रत्यय दिला आहे.

गेल्या वर्षी ऑगस्टमध्ये कोल्हापूर, सांगली, पुणे आणि पश्चिम महाराष्ट्रात आलेल्या पुरात लोकांना वाचवण्यासाठी NDRFला पाचारण करण्यात आलं होतं.

त्यामुळे कुठल्याही नैसर्गिक आपत्तीत सर्वांत आधी NDRFच्या पथकाला पाचारण करण्यात येतं. त्यांनी आतापर्यंत हजारो लोकांचे प्राण वाचवले आहेत.

मात्र अशा अनेक अचानक ओढवणाऱ्या प्रसंगांसाठी NDRF नेहमी कसं तत्पर असतं? ते यासाठी तयारी कशी करतात? हे जाणून घेण्यासाठी पुण्याच्या तळेगाव येथील प्रशिक्षक, कृती, प्रशासन आणि जनसंपर्क विभागात कार्यरत असलेले सेकंड-इन-कमांड सच्चिदानंद गावडे  यांच्याशी बीबीसी मराठी प्रतिनिधी हर्षल आकुडे यांनी बातचीत केली.

1. आपत्ती व्यवस्थापन कायदा 2005

देशातील आपत्तींना तोंड देण्यासाठी भारत सरकारने 2005 साली आपत्ती व्यवस्थापन कायदा लागू केला. भारतात सर्वच ठिकाणी हा कायदा लागू आहे. एखाद्या नैसर्गिक किंवा मानवनिर्मित आपत्तीच्या वेळी होणारी हानी टाळण्यासाठी पथक स्थापन करण्याचे आदेश देण्यात आले.

त्याअंतर्गत 2006 मध्ये NDRFची स्थापना करण्यात आली. याचं कामकाज गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत येतं. कोणतीही दुर्घटना घडल्यानंतर तातडीने बचावकार्य करण्याची जबाबदारी NDRFकडे असते.

2. NDRFची संरचना

हे पथक राष्ट्रीय, राज्य, जिल्हा तसेच स्थानिक पातळीवर तयार करण्यात यावेत, असे सरकारचे निर्देश आहेत.

स्थापनेच्या वेळी NDRFचे देशभरात आठ बटालियन होते. सध्या बटालियनची संख्या वाढवून ती 12 करण्यात आली आहे. प्रत्येक बटालियनमध्ये सुमारे 1,149 अधिकारी आणि जवान कार्यरत असतात.

आणि प्रत्येक बटालियनमध्ये काही ठराविक तुकड्या असतात. प्रत्येक तुकडीत 45 जवान असतात, ज्यात अभियंता, इलेक्ट्रिशियन, तंत्रज्ञ, डॉग स्क्वाड आणि आरोग्यसेवेसाठी विशेषरीत्या प्रशिक्षित जवान असतात.

3. महाराष्ट्रात 18 तुकड्या

महाराष्ट्र आणि गोवा ही राज्यं पाचव्या बटालियनच्या कार्यक्षेत्रात येतात. पाचव्या बटालियनमध्ये एकूण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अरबी समुद्रात कमी दाबाचा पट्ट्यामुळे येणाऱ्या वादळाचं चक्रीवादळात रूपांतर होऊन ते महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीवर पोहोचणार असल्याने प्रशासनाकडून सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पालघरमध्ये सत्ताधारी भाजप आणि शिवसेनेमध्ये लढत होती, तर भंडाऱ्यात राष्ट्रवादी आणि भाजप एकमेकांसमोर ठाकले होते. पालघरमध्ये भाजपचा विजय झाला आहे.

महाराष्ट्रातल्या पालघर आणि भंडारा-गोंदिया लोकसभा पोटनिवडणुकाचे निकाल लागले आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर शिवसेना पक्षप्रमुख उध्दव ठाकरे यांची पत्रकार परिषद होत आहे.

शिवाय, उत्तर प्रदेशच्या कैराना आणि नागालँडमध्ये लोकसभेच्या जागांसाठी लढत होत असून, देशभरातल्या इतर 10 विधानसभा मतदारसंघांतील पोटनिवडणुकांचाही निकाल आज लागले आहेत.

उत्तर प्रदेशच्या कैराना मतदारसंघात भाजपच्या उमेदवार पिछाडीवर असून राष्ट्रीय लोकदलाच्या उमेदवार आघाडीवर आहेत.

मतदान यंत्रामध्ये बिघाड झाल्याने काही ठिकाणी बुधवारी फेरमतदान घेण्यात आलं होतं. तेही निकाल आज लागणार आहेत.

भाजपचे खासदार चिंतामण वनगा यांच्या निधनामुळे पालघरची जागा रिकामी झाली होती, तर भाजपला सोडचिठ्ठी देत नाना पटोले यांनी खासदारकीचा राजीनामा दिल्यामुळे भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघात पोटनिवडणुका झाल्या.

दिवसभर अशाप्रकारे झाल्या घडामोडी

सायंकाळी 6.40 - 'EVM बिघाडाचा सगळ्यात मोठा फटका भाजपला'

EVM बिघाडाचा सगळ्यात मोठा फटका भाजपाला बसला अशी तक्रार पत्रकार परिषदेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केली आहे.

मुख्यमंत्री म्हणाले -

सायंकाळी 5.05 - उद्धव ठाकरे यांची भाजपवर चौफेर टीका

उद्धव ठाकरे यांची पत्रकार परिषद शिवसेनाभवनात झाली.

त्यात, भाजपला आता मित्रांची गरज नाही. शिवरायांचा अपमान योगींनी केला. त्याबद्दल भाजपनं खुलासा केलेला नाही, असं ठाकरे म्हणाले.

निवडणूक आयोगाच्या भू्मिकेबद्दल ठाकरे यांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

हा मी पराभव मानत नाही, असंही ठाकरे म्हणाले.

उद्धव ठाकरे यांची पत्रकार परिषद लाइव्ह येथे पाहता येईल.

दुपारी 4.40 - समविचारी पक्षांना कौल मिळाला - अजित पवार

"भंडारा-गोंदियामध्ये आघाडीसाठी सगळं जुळून आलं. नाना पटोले स्वत: उमेदवार असल्यासारखे लढले. समविचारी पक्षांनी मतविभागणी होणार नाही हे पाहिलं पाहिजे. पालघरमध्ये मात्र काँग्रेसचे कार्यकर्ते असलेले राजेंद्र गावित हे अगदी कालपर्यंत पक्षात होते. त्यांना भाजपमध्ये घेऊन उमेदवारी देण्यात आली. आघाडीचा उमेदवार पहिल्यापासून मागे पडला होता.  " असं अजित पवार यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

दुपारी 4.10 - उध्दव ठाकरे यांची पत्रकार परिषद

पालघरच्या निकालाच्या पार्श्वभूमीवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमवारी पार पडलेल्या पालघर आणि भंडारा-गोंदिया लोकसभा पोटनिवडणुकांचे निकाल आता लागले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाळीच्या रक्ताच्या डागाविषयी मुलींच्या आणि स्त्रियांच्या मनात खूप भीती असते.

''मी शाळेत गेल्यावर शिक्षिकेला पोटात खूप दुखत असल्याचं सांगितलं. त्यांनी मला पोटदुखीचं औषध दिलं. औषध घेतल्यावर मी वर्गात जाऊन बसले. मधल्या सुट्टीच्या अगोदर पीटीचा तास होता. मैदानावर जाण्यासाठी मी उठले आणि माझ्या मागे बसलेल्या मुला-मुलींमध्ये कुजबूज सुरू झाली''

"माझ्या कपड्यांवर रक्ताचे डाग लागले होते. ती कुजबूज, त्या नजरा, ते हसणं आणि माझं रडणं हा सगळा प्रसंग मला आजही तसाच लक्षात आहे."

डोंबिवलीत राहणारी अनुजा तिला पहिल्यांदा मासिक पाळी आली, त्यावेळचा हा किस्सा सांगत होती.

"माझ्या आयुष्यातला अत्यंत वाईट दिवस म्हणता येईल तो. काही मुलं माझ्याकडे बघून हसत होती. काही जणांची कुजबूज सुरू होती. मला काही कळेना नेमकं काय झालं आहे?"

"इतक्यात एका मैत्रिणीनं मला कानात सांगितलं की, तुझ्या कपड्यावर रक्ताचे डाग आहेत. ते डाग बघून मला धक्काच बसला. मला जखम झाली नव्हती, पण रक्ताचे डाग दिसत होते. मला रडूच कोसळलं."

"माझ्या एक शिक्षिका कागदात काही तरी गुंडाळून घेऊन आल्या आणि मला वॉशरूममध्ये घेऊन गेल्या. त्यांनी कागदात गुंडाळून आणलेला एक पॅड माझ्या हातात दिला आणि मला पाळी आल्याचं त्यांनी सांगितलं."

सॅनिटरी पॅड कसं वापरायचं हे अनुजाला माहीत नव्हतं. शेवटी त्यांनीच तिला मदत केली.

"मासिक पाळी' म्हणजे काय, मुलींना मासिक पाळी का येते, हे त्यांनी मला समजावून सांगितलं. पण रक्ताचे डाग बघून बसलेला मानसिक धक्का आणि पोटातील वेदना यामुळे त्या काय बोलत होत्या हे मला नीटसं आठवत नाही. पण, 'आता तू वयात आलीस' हे त्यांचं वाक्य मला स्पष्ट आठवतंय."

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

पहिल्या पाळीचे प्रसंग अनेकींच्या आयुष्यात असे अचानक येतात. सॅनिटरी नॅपकीनच्या निमित्तानं आता कुठे मासिक पाळीवर हळूहळू बोललं जाऊ लागलंय.

आजही अनेकजणी गावात पाळी आली की 'अडचण आली', 'महिना आला', 'बाजूला बसवणं' असे शब्द वापरतात. शहरात चम्स, पिरिअड, एमसी असे शब्द तर कधी गंमत म्हणून 'मावशी आली' असे शब्द बोलण्यात असतात.

'मासिक पाळी ही लाजिरवाणी बाब आहे, अशी भावना अधिकच घट्ट होत गेली'

मासिक पाळी हा स्त्रीच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग असला तरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी 11 वर्षांची होते. शाळेत जाण्यासाठी बसमध्ये बसले होते आणि अचानक माझ्या पोटात खूप दुखू लागलं. ते नेहमी सारखंच दुखणं नव्हतं. मला पोटात असह्य कळा येत होत्या, गळून गेल्यासारखं वाटतं होतं.''


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाळीदरम्यान सेक्स यात अशास्त्रीय काहीच नाही.

पाळीदरम्यान सेक्स हा विषय भारतीय समाजात कदाचित अगदी विचित्र वाटणारा असू असतो. पण पाश्चिमात्य देशांमध्ये यासंदर्भात संशोधन सुरू आहे. पाश्चिमात्य माध्यमांमध्ये याविषयी अनेक वेळा लिहिलं बोललं जातं. बीबीसी थ्रीच्या लेखिका एल. ग्रिफिथ यांनी यासंदर्भात लिहिलेलं हे मनोगत इथे देण्याचा उद्देश भारताबाहेरच्या जगात स्त्रिया याविषयी किती आणि कशा पद्धतीनं व्यक्त होत आहेत याची माहिती देणे हा आहे.

मासिक पाळीदरम्यान शरीरसुखाचा आनंद घ्यावा की नाही यासंदर्भात अनेक प्रवाद आहेत. शास्त्रीयदृष्ट्या यात काहीच वावगं नसल्याचं स्पष्ट होतंय. काय आहे हा विषय? पाळीदरम्यान सेक्स शारीरिक वेदना कमी करणारा असू शकतो का?

पलंगावर पडताच मला स्वत:ला सुखाच्या परमोच्च बिंदूवर असल्यारखं वाटलं.तृप्त झाल्यासारखं वाटलं. आयुष्यात अनेकदा सेक्सचा निखळ आनंद लुटला आहे. पण या अनुभवाचं गहिरेपण मला नि:शब्द करतं.

मी आणि माझा बॉयफ्रेंड आम्ही गेले सहा महिने एकत्र आहोत आणि नुकताच अख्खा वीकेंड आम्ही एकमेकांच्या सहवासात व्यतीत केला. त्यावेळचा हा अनुभव. हे वरचं सगळं वाचून तुम्हाला 'हनीमून सेक्स'सारखा अनुभव वाटत असेल. पण या सगळ्यामध्ये तुम्ही एका तपशीलाची अपेक्षा केली नसेल. त्या अत्युच्य आनंदाच्या काळात माझी मासिक पाळी सुरू होती.

पाळीदरम्यान सेक्स करण्याबाबत मी सुरुवातीला साशंक होते. पौंगडावस्थेत आणि वयाच्या विशीत, पाळीमुळे महिन्यातील एक आठवडा संभोगापासून दूर राहावं लागत असे. दहा वर्षांपूर्वी पाळीच्या दिवसातही माझा पहिला बॉयफ्रेंड सेक्ससाठी आतूर झालेला असायचा. पण माझ्यासाठी ते सगळं तेव्हा कठीण असायचं.

आता 2018 साल सुरू आहे. आता या वयात मला सेक्समधून नेमका काय आनंद मिळतो याचा मला आत्मविश्वास आला आहे. मासिक पाळीदरम्यान सेक्स करावा या विचाराची मी आता पक्की समर्थक झाली आहे. वाढतं वय आणि आत्मविश्वासासह सेक्सविषयीच्या अपेक्षा स्पष्ट झाल्याने मला आता पाळीदरम्यान सेक्ससाठी संकोच वाटत नाही.

 अभ्यास काय सांगतो?

मला हळूहळू उमगलं की सेक्स मला मनापासून आवडतो आहे. मासिक पाळीदरम्यान सेक्सही मला आवडू लागला आहे. अनेकदा तर पाळीदरम्यान सेक्स मला फारच आनंददायी अनुभव वाटला.

मासिक पाळीदरम्यान सेक्स करावा की नाही यावर विविध स्तरातून संशोधन सुरू आहे.

 मला लक्षात आलं आहे की, असं वाटणारी मी एकटीच नाही. एका संशोधनानुसार, 500 लोकांपैकी 55...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सूचना : लेखातील मजकूर प्रौढांसाठीचा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसाचं पाणी अडवून भूजल पातळी वाढवणं हा या योजनेचा उद्देश आहे. त्यासाठी नाल्यांची आणि नद्यांची खोली आणि रुंदी वाढवण्याची कामं राज्यात सुरू आहेत.

दरवर्षी 5000 हजार गावात ही योजना राबवत 2019च्या अखेरीस 25000 गावे पाणीटंचाईमुक्त करण्याची घोषणा सरकारनं केली होती. पण या योजनेच्या 3 वर्षांनंतरही किती गावांमध्ये ही कामे पूर्ण झाली? याचा तपशील सरकारनं आतापर्यंत दिलेला नाही.

मात्र, या योजनेअंतर्गत नदीची खोली आणि रुंदी वाढवण्याचं काम मोठ्या प्रमाणावर झालं. पण नदीची खोली प्रमाणाबाहेर वाढवल्यानं ठराविक पाणलोट क्षेत्रात वर्षानुवर्षं वाहणाऱ्या नदीच्या प्रवाहावर वाईट परिणाम होऊ शकतो. तसंच, धरणाच्या पाणीसाठ्यात अनियमित वाढ झाल्यानं धरणाच्या वर आणि खाली राहणाऱ्या लोकांमध्ये पाण्यासाठी संघर्ष निर्माण होऊ शकतो, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

2019च्या अखेरीस 25000 गावे पाणीटंचाईमुक्त करण्याची घोषणा सरकारनं केली होती.

या सरकारनं जल संवर्धनासाठी राबवलेल्या 13 योजना एकत्र करून जलयुक्त शिवार योजना तयार केली. असं असलं तरी केवळ नद्यांची खोली आणि रुंदी वाढवण्यावर भर दिला जात आहे.

"नदीची खोली आणि रुंदी कृत्रिमरीत्या वाढवू नये. काही ठराविक पाणलोट क्षेत्रामध्ये प्रमाणाबाहेर खोली आणि रुंदी वाढवल्यानं शेजारच्या भागातील विहिरी कोरड्या पडू शकतात," असं जलतज्ज्ञ प्रा. प्रदीप पुरंदरे यांचं म्हणणं आहे.

"नदी ही हजारो वर्षांपासून तयार झालेली एक परिसंस्था आहे. नदीची खोली आणि रुंदी प्रमाणापेक्षा वाढवल्यानं भूगर्भातील पाणीसाठा (acquifer) बाहेर पडतो. जमिनीच्या पोटात पाणी धरून ठेवणारी प्रणाली उघडी पडल्यानं पावसाचं गढूळ पाणी जाऊन ती पूर्णपणे बंद पडू शकते. त्याचे धोके कालांतरानं दिसू लागतील," असं त्यांचं मत आहे.

याऐवजी केवळ नदी-नाल्यातील कचरा आणि गाळ काढण्यावर भर दिला पाहिजे, असं त्यांनी सांगितलं.

या सर्व प्रकारामुळे पाणी समस्या सोडवण्याऐवजी त्याचा भर दुसरीकडे सरकवला गेला आहे. या संदर्भात मुख्यमंत्र्यांना एक पत्रही पाठवल्याचं पुरंदरे म्हणाले.

जल व भूमी व्यवस्थापन संस्थेचे (औरंगाबाद) माजी संचालक एस. बी. वराडे यांच्या मते, "मोठी यंत्र, जेसीबी यांचा नदीच्या खोदकामासाठी वापर करण्यात येत आहे. त्यामुळे नदीचं पात्र बेसुमारपणे खोदलं जात आहे. अशाच प्रकारामुळे खोदकाम झालेल्या नदीच्या पात्राचे काठ ढासळत आहेत."

'साउथ एशिया नेटवर्क ऑन डॅम्स, रीव्हर्स अँड पीपल'मध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देवेंद्र फडणवीस सरकारनं 2019पर्यंत महाराष्ट्र दुष्काळमुक्त करण्याच्या उद्देशानं महत्त्वाकांक्षी जलयुक्त शिवार योजना राबवली. या महत्त्वाकांक्षी योजनेत किती पाणी मुरलंय? आजच्या जागतिक जलदिनाच्या निमित्तानं घेतलेला वेध.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसानं दिलासा, महाराष्ट्रातली धरणं तुडुंब भरली

शहरांमध्ये धुवांधार कोसळणाऱ्या पावसामुळे नागरिकांची तारांबळ उडाली असली, तरी गाव-शिवारांमध्ये या पावसानं दिलासा दिला आहे.

कोकण, मध्य महाराष्ट्रात तर आहेच, पण दुष्काळप्रवण मराठवाडा, विदर्भातही पाऊस पोहोचला असल्यानं तिथले शेतकरी काहीसे सुखावले आहेत.

राधानगरी धरण

पाणलोट क्षेत्रात अतिवृष्टीचा इशारा

आतापर्यंत मराठवाड्यात सरासरी 71.76 इतका पाऊस झाला आहे. यंदाची अपेक्षित वार्षिक सरासरी 85.15 टक्के इतकी आहे, जूनमधील पेरणीनंतर 17 ऑगस्टपर्यंत पावसानं हुलकावणी दिली होती.

त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या हातून खरीप हंगाम गेला होता. आता पाऊस चांगला होत असल्यानं शेतकरी सुखावले आहेत.

आशियातलं मोठं धरण भरलं

आशिया खंडातील सर्वात मोठं मातीचं धरण असलेल्या जायकवाडी धरणाच्या पाणी पातळीनं 90 टक्क्यांकडे झेप घेतली आहे.

हवामान खात्यानं 22  सप्टेंबरपर्यंत मराठवाड्यासह राज्यातील अनेक विभागात धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात अतिवृष्टी होणार असल्याचा इशारा दिला आहे.

गोसीखुर्दमध्ये 20.38 टक्के पाणीसाठा

पुणे जिल्ह्यात झालेल्या पावसामुळे उजनी धरण 107 टक्के भरलं आहे. ही सोलापूरच्या दृष्टीनं सकारात्मक बाब आहे. या पाण्याचं वर्षभराचं नियोजन करण्यात येणार आहे.

धरण क्षेत्रात जोरदार पाऊस

राधानगरी धरण क्षेत्रात जोरदार पाऊस सुरु असल्यानं धरणाच्या सात दरवाज्यांपैकी 3, 5 आणि 6 या क्रमांकाचे स्वयंचलित दरवाजे खुले आहेत. धरणात 234 दशलक्ष घनमीटर इतका पाणीसाठा आहे. धरणातून 9340 क्युसेक्स वेगानं पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे.

पंचगंगा नदीची पाणीपातळी 23 फुटांवर गेली. त्यामुळं राजाराम बंधारा पाण्याखाली गेला आहे. जिल्ह्यातील एकूण 22 बंधारे पाण्याखाली गेले आहेत.

नाशिक विभागात गेल्या 24 तासात पाणलोट क्षेत्रात झालेल्या पावसामुळे सर्व मोठी धरणे 90 टक्के भरली आहेत. नाशिक विभागात सरासरी पाणीसाठा 78.23 टक्के आहे.

मुंबईतही चांगलाच पाऊस होत आहे.

मुंबईला पाणी पुरवठा करणाऱ्या तलावांपैकी मोडकसागर, तानसा, विहार, तुळशी, अप्पर वैतरणा, भातसा आणि मध्य वैतरणा या तलावांतील पाणीसाठा समाधानकारक आहे.

पैकी तानसा आणि मोडकसागर ऑगस्टमध्येच भरून वाहू लागले होते.

नागपूर विभागातील धरणांत गेल्या वर्षीच्या तुलनेत पाणीसाठा चांगला आहे. गोसीखुर्दमध्ये 20.38 टक्के, बानवथडीमध्ये 34.66 टक्के, नांदमध्ये 100 टक्के , निम्न वर्धामध्ये 40.05 टक्के...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात सर्वदूर मुसळधार पाऊस सुरू आहे. या पावसामुळे धरणांमधील पाणीसाठ्यात समाधानकारक वाढ झाली आहे. सप्टेंबरमधला हा पाऊस वर्षभराच्या पाणीसाठ्याच्या दृष्टीने उपयुक्त ठरला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसामुळे अनेकजण ठिकठिकाणी अडकतात. अशावेळी अनेकांना मदतीची गरज असते. त्यामुळे पालिका प्रशासन, पोलीस प्रशासन आणि हॉस्पिटलला संपर्क साधू शकता.

काही वेळा फोन व्यग्र असतील, तर संबंधित यंत्रणांना ट्विटरवर संदेश पाठवू शकता. त्यांना टॅग करून ट्वीट करून तुम्ही मदत मागू शकता. मुंबई महापालिका आणि मुंबई पोलिसांनी तसं आवाहन लोकांना केलं आहे.

मुंबईतील बहुतांश मोठ्या यंत्रणाचे महत्त्वाचे अपडेट्स स्थानिक प्रसारमाध्यमं तसंच ट्विटरवरून प्रसारीत होत असतात. तेव्हा तुम्ही मुंबईत राहात असाल तर या दूरध्वनी क्रमांकांची नोंद करून ठेवा आणि ही ट्विटर हॅंडल्स फॉलो करा.

मुंबई महापालिका

संकटकाळी मदत किंवा माहितीसाठी महापालिकेची हेल्पलाईन : 1916

महापालिकेचा आपात्कालिन कक्ष : 022-22694725

ट्विटर : @mybmc

मुंबई महापालिकेची वॉर्डनुसार हेल्पलाईन खालील प्रमाणे

मुंबई पोलीस

मुंबई पोलीस हेल्पलाईन : 1090

मुंबई पोलीस नियंत्रण कक्ष : 22621855, 22621983, 22625020, 22641449, 22620111

महिलांसाठी हेल्पलाईन : 22633333

मुंबई पोलीस ट्विटर हॅंडल : @MumbaiPolice

नवी मुंबई पोलीस

आयुक्तांचे ऑफिस :  02227561099

नवी मुंबई पोलिसांचा Whatsapp No :  8424820686/8424820665

नवी मुंबई पोलिसांचे ट्विटर हँडल : @Navimumpolice

अग्निशमन

मुंबई फायर ब्रिगेड नियंत्रण कक्ष : 23085991, 23085992, 23085993, 23085994

हवामान खाते

मुंबई विभाग : 22150517, 22174707

ताज्या माहितीसाठी मुंबई विभागाची वेबसाईट : http://www.imdmumbai.gov.in/eindex.asp

हवामान खात्याचं ट्विटर हॅंडल:   @IMDWeather

हवामान विभागाचे मुंबईचे उपमहासंचालक के. एस. होसाळीकर यांचे ट्वीटर हँडल : @Hosalikar_KS

लोकल ट्रेन आणि ट्रॅफिकविषयी महितीसाठी:

मुंबई पोलीस वाहतूक नियंत्रण कक्ष : 24937755, 25937746, 24940303

ट्रॅफिकविषयी माहिती WhatsAppवर मिळवण्यासाठी क्रमांक : 8454999999

ट्रॅफिक अपडेटसाठी मुंबई पोलीसांचे ॲप - MTP app

BEST बस वाहतूक नियंत्रण कक्ष : 24136883, 24146262

मध्य रेल्वे नियंत्रण कक्ष : 022 22620173

मध्य रेल्वे ट्विटर हँडल : @Central_Railway

पश्चिम रेल्वे नियंत्रण कक्ष : 022-23094064

पश्चिम रेल्वे ट्विटर हँडल :  @WesternRly

मुंबई एअरपोर्ट

एअरपोर्ट हेल्पलाईन : +91 22 66851010

एअरपोर्ट पोलीस : 022 26156315

एअरपोर्ट नियंत्रण कक्ष :  26460102, 26460404,26156600...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत मुसळधार पाऊस पडल्यास अवघ्या काही तासात ठिकठिकाणी पाणी तुंबतं आणि अशावेळी मुंबईकरांची मोठी गैरसोय होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसामुळे माजलेला हाहाःकार पाहता महाराष्ट्रात आलेल्या जलआपत्तीमागे नेमकं काय कारण आहे, असा प्रश्न पडणं स्वाभाविक आहे. हवामान खात्यानं दिलेल्या इशाऱ्यानंतरही अशा प्रकारची परिस्थिती ओढवल्यामुळं सरकारी यंत्रणांच्या सज्जतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होत असल्याचं तज्ज्ञ म्हणतात.

गेल्या काही दिवसांत राज्यातील पावसाबाबत हवामान खात्याने केलेला अंदाज काहीअंशी चुकल्याचं दिसून आलं. अनेकवेळा अतिवृष्टीचा अंदाज असताना त्या प्रमाणात पाऊस पडला नाही. काहीवेळा वर्तवलेल्या अंदाजापेक्षा जास्त प्रमाणात पाऊस पडल्याचंही चित्र पहायला मिळालं.

घडलेल्या प्रसंगातून बोध घेऊन येणाऱ्या काळात अशा समस्या निर्माण होऊ नयेत याचं नियोजन करता येऊ शकतं का, तसंच भविष्यात पुन्हा अशा प्रकारचं महापुरासारखं संकट टाळण्यासाठी पावसाचा अचूक अंदाज बांधणं शक्य आहे का, याचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

'पाऊस मोजण्याची पद्धत संभ्रमात टाकणारी'

सध्या हवामान विभाग (IMD) वापरत असलेली अतिवृष्टीबाबतची संकल्पना बदलण्याची गरज असल्याचं मत प्रा. किरणकुमार जोहरे नोंदवतात.

प्रा. जोहरे यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटरोलॉजीमध्ये (IITM) जवळपास 13 वर्षे शास्त्रज्ञ म्हणून काम केलं आहे. ते हवामानाचे अभ्यासक असून सध्या नाशिकच्या केटीएचएम महाविद्यालयात भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक आहेत.

जोहरे सांगतात, "पावसाचं पद्धतशीर वर्गीकरण केल्यास किती प्रमाणात पाऊस झाला याबाबत हवामान विभागाला (IMD) नीट सांगता येऊ शकते. चोवीस तासात 65 मिलीमीटरपेक्षा जास्त होणाऱ्या प्रत्येक पावसाला हवामान विभाग अतिवृष्टी म्हणतो. 65 मिलीमीटरपेक्षा अधिक पाऊस म्हणजे जास्त पाऊस (Heavy Rain), 65 ते 125 मिलीमीटरहून अधिक पाऊस म्हणजे खूप जास्त पाऊस (Very Heavy Rain) तर 250 मिलीमीटरपेक्षा जास्त पाऊस म्हणजे अतिवृष्टी (Extremely Heavy) अशी संकल्पना हवामान खाते (IMD) वापरते."

"पण फक्त अतिवृष्टी म्हटल्यानंतर नागरिकांना पावसाचा पुरेसा अंदाज येत नाही. सध्याची पद्धत अपुरी तसंच गोंधळात टाकणारी आहे. ठराविक परिमाणापेक्षा जास्त पाऊस झाल्यास ते मोजण्यासाठीची यंत्रणा IMD कडे नाही. पाऊस नेमका किती प्रमाणात होणार आहे हे सांगण्याची यंत्रणा निर्माण झाली पाहिजे. चोवीस तासांमध्ये कोणत्या तासात अधिक पाऊस होणार आहे, प्रत्येक तासाला किती मिलीमीटर पाऊस झाला, हे वर्गीकरण हवामान खातं नागरिकांना सांगू शकल्यास ते हवामान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पश्चिम महाराष्ट्राला पुराचा जोरदार तडाखा बसला. राज्याच्या अन्य भागातही मुसळधार पावसानंतर नद्यांनी रौद्ररुप घेतलं. लाखो नागरिकांना त्याचा फटका बसला. वेगवेगळ्या घटनांमध्ये नागरिकांना जीवही गमवावा लागला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसामुळे रस्ते तुंबणं, रहदारी मंदावणं, लोकल सेवा विस्कळीत होणं आणि हे असे अपघात मुंबईकरांसाठी फारसे नवे राहिलेले नाहीत. रोज अशा संकटांना तोंड देत ते कामावर जाण्याची आणि कामावरून घरी येण्याची लढाई लढत असतात.

पण अशा घटनांना, अपघातानांना जबाबदार कोण या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा हा प्रयत्न.

रेल्वे यात्री परिषदेचे अध्यक्ष सुभाष गुप्ता म्हणाले, "पादचारी पूल घटना दुर्दैवी आहे. एक तर पाऊस, फूटपाथ कोसळल्याने खोळंबलेली वाहतूक आणि वेस्टर्न एक्स्प्रेस वेवरील वाहतूक कोंडी याचा फार मोठा त्रास नागरिकांना सोसावा लागला. एल्फिन्स्टन इथल्या घटनेनंतर सगळ्याच फूट ओव्हर ब्रीज, रोड ओव्हर ब्रीज यांचं ऑडिट करण्यात आलं होतं. या ऑडिटमधून हा फूटपाथ आला नव्हता का?"

"आजच्या प्रकाराला महापालिका आणि रेल्वे दोन्ही जबाबदार आहेत, असं ते म्हणाले. रेल्वेवरून जे पूल जातात त्यांची जबाबदारी रेल्वेची असते. पण जर नागरिक हे पूल वापरत असतील तर त्याची जबाबदारी महापालिकेवरही येते. अशा फूटपाथची, फूट ओव्हर ब्रीजची किंवा रोड ओव्हर ब्रीजचं महापालिकेनही ऑडिट करायला नको का", असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.

फूटपाथ कोसळल्यामुळे डबेवाल्यांची सेवाही खंडित झाली आहे. अंधेरी ते विरारच्या दरम्यान काही डबेवाले अडकून पडले होते. त्यामुळे डबेवाल्यांची सेवा बंद राहाणार असल्याचे डबेवाल्यांचे प्रवक्ते सुभाष तळेकर यांनी सांगितलं.

मुंबईतील पत्रकार राजेंद्र आकलेकर यांनी ही जबाबदारी महापालिका आणि रेल्वेचे एकत्रित आहे, अशी प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले, "एल्फिन्स्टन दुर्घटनेनंतर जे ऑडिट करण्यात आलं त्यात गर्दी आणि पुलांची क्षमात याचा विचार करण्यात आला. यात स्ट्रक्चरल ऑडिट करण्यात आलं नव्हतं. स्ट्रक्टचरल ऑडिटची स्वतंत्र व्यवस्था आहे. या पुलांची जबाबदारी महापालिका आणि रेल्वे यांची एकत्रित आहे."

सततच्या पावासाने मदत कार्यात अडथळे येत होते. गोखले पुलाच्या दुसऱ्या बाजूच्या फूटपाथची स्थितीही फारशी चांगली नसून त्याच्याही स्लॅबला तडे गेल्याचं दिसून आलं आहे.

मुंबईतील कार्यकर्ते समीर झवेरी यांनी मुंबई महापालिकेने पुलांसाठी गेल्या दहा वर्षांत रेल्वे प्रशासनाला किती निधी दिला ही माहिती माहितीच्या अधिकारात विचारली होती. यातून 117 कोटी इतका निधी दिला असल्याची माहिती महापालिकने दिली आहे. झवेरी म्हणाले, "या निधीचा रेल्वेने कसा विनियोग केला हे याचं ऑडिट महापालिकेने करायला हवं होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

धो धो कोसळणारा पाऊस, फूटपाथ कोसळल्याने खोळंबलेली रेल्वे वाहतूक आणि वेस्टर्न वेवरील ट्रॅफिक कोंडी यामुळे मुंबईकरांची मंगळवारची सुरुवातच मनस्तापाने झाली. गेल्या वर्षी एल्फिन्स्टन पुलावर चेंगराचेंगरी होऊन 22 जणांचा बळी गेला होता. आजच्या घटनेत जीवितहानी झाली नसली तरी मुंबईतील पायभूत सुविधांचा प्रश्न मात्र कायम आहे, हे मात्र पुन्हा अधोरेखित झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पावसाळ्यात या बँकेत विहीरीतलं जास्तीचं पाणी साठवलं जातं. तर उन्हाळ्यात शेतासाठी वापरलं जातं. याची क्षमता 5 कोटी लीटर आहे. त्यापैकी 3 कोटी लीटर पाणी वापरलं जातं आणि 2 कोटी लीटर गंगाजळी म्हणून ठेवलं जातं.

जलतज्ज्ञ अरुण देशपांडे यांनी ही मोहीम राबवली आहे. शेतकऱ्यांनी गटशेती करून अशी सामुहिक वॉटरबँक बांधावी. त्यानंतर ती महिला शेतकऱ्यांच्या ताब्यात द्यावी, यासाठी देशपांडे प्रयत्न करत आहेत.

रिपोर्ट - गणेश पोळ

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोलापूरमधल्या अंकोली गावात 2004 साली 22 शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन ही वॉटर बँक सुरू केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाश्चिमात्य राष्ट्रांमध्ये ती थोडी सुलभ असली तरी मुल दत्तक घेताना वाटणारी काळजी, काहीशी चिंता आणि हुरहुर असतेच. मात्र, अमेरिकेतील मिशिगन प्रांतातील कोर्टात झालेली दत्तक सुनावणी काहीशी अनोखी आणि खास ठरली. कारण या दत्तक सुनावणीत साक्षीदार म्हणून चिमुकल्यांनी गर्दी केली होती.

अनाथ असलेल्या पाच वर्षांच्या मायकलला नुकतेच नवीन आई-वडील मिळाले आणि आपल्या आयुष्यातल्या इतक्या महत्त्वाच्या दिवसाचे साक्षीदार होण्यासाठी त्याने किंडरगार्टनमधल्या आपल्या सर्व वर्गमित्रांना आमंत्रित केलं होतं. गुरुवारी केंट काउंटी कोर्टात हा अनोखा दत्तक विधान सोहळा पार पडला.

केंट काउंटी कोर्टाने फेसबुकवर या सुनावणीचा एक फोटो शेअर केला आहे. यात पाच वर्षांचा मायकल मोठ्यांसाठीच्या एका खुर्चीत आरामात बसलेला दिसतोय. त्याच्या शेजारीच त्याचे नवीन आई-वडील आहेत. आणि या तिघांच्या मागे मायकलचे सर्व चिमुकले वर्गमित्र हातात कागदापासून बनलेले हार्ट्स उंचावून त्याच्या आनंदात सहभागी होताना दिसत आहेत.

या दत्तक सुनावणीत प्रत्येक मुलाने आपण इथे का आलोय, हे न्यायमूर्तींना सांगितलं.

स्टिव्हन नावाचा मुलगा म्हणला, "मायकल माझा बेस्ट फ्रेंड आहे."

तर एक चिमुकली म्हणाली, "माझं नाव लिली आहे आणि मायकल मला आवडतो."

या खास सुनावणीसाठी केंट काउंटी कोर्टाच्या न्यायमूर्ती पॅट्रिका गार्डनर यादेखील सजून-धजून आल्या होत्या. त्यांनी गळ्यात ख्रिसमस डेकोरेशनसाठी तयार केलेला खास नेकलेस घातला होता.

मायकलच्या शिक्षिका म्हणाल्या, "आम्ही या शालेय वर्षाची सुरुवातच केली ती मुळी एका कुटुंबासारखी. कुटुंब केवळ डीएनएने एकत्र बांधलेलं हवं, असं गरजेचं नाही. जिथे आधार आणि प्रेम असतं ते कुटुंबच असतं."

न्यायमूर्तींनी दत्तक प्रक्रिया पूर्ण झाल्याची घोषणा करताच मायकल, त्याचे आई-वडील, शिक्षक, मित्र अशा उपस्थित सर्वांनीच एकच जल्लोष केला.

गुरुवारी केंट काउंटी कोर्टाचा वार्षिक दत्तक दिन होता. या दिवशी 37 मुलांचं "प्रेमाने आणि अधिकृतपणे नव्या कुटुंबात स्वागत करण्यात आलं", असं कोर्टाने आपल्या फेसबुक अकाउंटवर पोस्ट केलं.

या सोहळ्यावेळी माननीय न्यायमूर्ती पॅट्रिका गार्डनर म्हणाल्या, "कधी कधी त्यांचा प्रवास खूप मोठा असतो. त्यांनी मुलं आणि त्यांच्या कुटुंबांसाठी चमत्कार आणि परिवर्तन घडवलं आहे आणि भक्कम सामाजिक पाठिंबा मिळवला आहे. मायकलच्या दत्तक सुनावणीत याचा प्रत्यय आलाच आहे."

"किंडरगार्टनचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुल दत्तक घेण्यासंबंधीची कायदेशीर प्रक्रिया तशी किचकट आणि तणावपूर्ण असते. पण अमेरिकेतल्या पाच वर्षांच्या मायकलने मात्र आपण दत्तक जात असताना सर्व मित्र-मैत्रिणींनी हजर राहिलंच पाहिजे असा आग्रह धरला. मग काय त्याच्या बालवाडीतली सगळी बच्चेकंपनी कोर्टात हजर राहिली आणि मायकलबरोबर संपूर्ण वेळ थांबली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा काय म्हणते सृष्टी देशमुख

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

महाविद्यालयात प्रवेश घेतल्यानंतर एका वर्षानंतरच स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास करण्याचा निर्णय सृष्टी देशमुख यांनी घेतला होता. काहीही झालं तरी चांगला रँक मिळवायचाच असं मनाशी ठरवल्याचं त्यांनी सांगितलं. आणि त्यांनी जे ठरवलं, ते करूनही दाखवलं.

सृष्टी यांनी केमिकल इंजिनिअरिंगमध्ये पदवी मिळवली आहे. तरी स्पर्धा परीक्षेकडे वळण्याचं कारण सांगतात, "कॉलेजला असताना दुसऱ्या तिसऱ्या वर्षातच मी परीक्षेची तयारी सुरू केली होती. तेव्हा मला असं वाटलं की केमिकल इंजिनिअर होऊन मी तितकं काम करू शकणार नाही जितकं सनदी अधिकारी बनून करू शकेन."

सृष्टी यांचं शालेय शिक्षण ते नागरी सेवा परीक्षेपर्यंतचा प्रवास भोपाळमध्येच झाला. त्यांनी भोपाळच्या एका कॉन्व्हेंटमधून शिक्षण घेतल्यावर 2018 मध्ये LNCT या महाविद्यालयातून पदवी प्राप्त केली.

त्यांनी भोपाळमध्येच राहून नागरी सेवा परीक्षेची तयारी केली. त्या दिल्लीत फक्त मुलाखतीसाठी आल्या होत्या. त्यांनी भोपाळमध्येच प्रशिक्षण घेतलं. वेळोवेळी इंटरनेटचाही वापर केला.

सृष्टी देशमुख

मोठ्या शहरातील क्लासेस

स्पर्धा परीक्षेसाठी साधारणत: विद्यार्थी मोठ्या शहरात क्लासेसला जातात. मात्र सृष्टी यांनी आपल्या घरीच राहून अभ्यास करण्याचा निर्णय घेतला.

याबद्दल त्या सांगतात, "इथे राहण्याचे काही फायदे आणि नुकसान दोन्ही आहेत. आईच्या हातचं जेवण हा सगळ्यात मोठा फायदा आहे. रात्री वडिलांबरोबर गप्पा मारत त्यांना अडचणी सांगू शकली. घरापासून दूर राहिलं तर सगळी कामं आपल्यालाच करावी लागतात. मात्र अनेक अडचणी आल्या हेही तितकंच खरं."

सृष्टी देशमुख आपल्या आईबरोबर

"क्लासेसमध्ये असं वाटायचं की काही उणीव रहायला नको. दिल्लीत जास्त चांगले क्लासेस आणि शिक्षक आहेत. मी स्वत:वर विश्वास ठेवला आणि इंटरनेटचा वापर करत राहिले. टेस्ट सिरीजच्या माध्यमातून तयारी केली. दिल्लीत अभ्यास करणाऱ्या लोकांसोबतही मी संपर्कात राहिले. त्यामुळेच कदाचित मला आजचा दिवस पहायला मिळत आहे."

सृष्टी देशमुख यांचे वडील इंजिनिअर आहे तर आई एका खासगी शाळेत शिक्षिका आहे. त्यांच्या घरी आजी आणि एक लहान भाऊ आहे. त्या आपल्या यशाचं श्रेय संपूर्ण कुटुंबीय, मित्रमैत्रिणी आणि शिक्षकांना देते. "UPSCची परीक्षा खूप मोठी परीक्षा आहे, या सगळ्यांच्या सहकार्याशिवाय ते शक्य नाही," त्या सांगतात.

अभ्यास कसा केला?

सृष्टी सांगतात की...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भोपाळमध्ये राहणाऱ्या सृष्टी जयंत देशमुख यांनी नागरी सेवा परीक्षेत देशात पाचवा क्रमांक पटकावला आहे. पहिल्या प्रयत्नातच त्यांनी हे यश मिळवलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा युतीची घोषणा

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरेंनी पंतप्रधान मोदी, भाजप अध्यक्ष अमित शाह, मुख्यमंत्री फडवणीस आणि अनेक भाजप नेत्यांवर टीका करताना केलेली ही 9 महत्त्वाची विधानं. शिवजयंतीच्या आदल्या दिवशी याच अफझल खानाला, कुंभकर्णाला, चोराला आणि थापाड्याला उद्धव मित्र म्हणून जवळ घेणार आहेत.

1. 'मोदी अफझल खान'

2014 सालच्या लोकसभा निवडणुका भाजप-सेना सोबत लढले. पण भाजपच्या दणदणीत विजयानंतर भाजपने विधानसभेत जागा वाढवून मागितल्या. त्या द्यायला शिवसेनेने नकार दिला आणि ऐन विधानसभा निवडणुकीआधी युती तुटली.

त्यानंतर प्रचार करताना शिवसेना आणि भाजपने एकमेकांवर जोरदार टीकास्त्रं सोडली. तुळजापूरमध्ये झालेल्या सभेत उद्धव ठाकरेंनी म्हटलं होतं, "मोदींचं अख्खं कॅबिनेट महाराष्ट्रात मतं मागत फिरत आहे. ते अफझल खानाच्या सेनेप्रमाणे महाराष्ट्र जिंकू पाहात आहेत. पण त्यांचे मनसूबे आम्ही पूर्ण होऊ देणार नाही."

2. 'अफझल खानाला उताणा पाडू'

उद्धव ठाकरे आणि अमित शाह

त्यानंतर साडे 4 वर्षांनी 'सामना' या शिवसेनेच्या मुखपत्रात  अफझल खानाचा उल्लेख पुन्हा करण्यात आला.

23 जानेवारी 2019 रोजी 'सामना'त छापून आलेल्या अग्रलेखात भाजपवर अशा शब्दांमध्ये टीका करण्यात आली होती: 'शिवसेना संपविण्याचा विडा उचलून महाराष्ट्रात अनेक अफझलखान आले व उताणे पडले. शिवसेनेला राजकीय मैदानात 'पटकण्या'ची पोकळ डरकाळी फोडणारेही काळाच्या ओघात नष्ट झाले.'

युतीच्या घोषणेवर संपादक आशिष दीक्षित यांचं विश्लेषण

3. 'भाजप कुंभकर्ण'

उद्धव ठाकरे यांनी गेल्यावेळेसच्या दसरा मेळाव्यात अयोध्येला जायची घोषणा केली. त्यांनी अयोध्या दौरा केला. या दौऱ्याचे एकच घोषवाक्य होते, 'हर हिंदू की यही पुकार, पहले मंदिर फिर सरकार.' मी कुंभकर्णाला जागा करायला आलोय, असं उद्धव ठाकरे या दौऱ्याविषयी म्हणायचे.

त्याचवेळी आमचा राम अजूनही वनवासातच आहे. निवडणुका आल्या की राम आठवतो, मग अयोध्येत राम मंदिर का बांधत नाहीत, असा प्रश्न 'सामना'च्या संपादकीय मधून विचारण्यात आला होता.

अयोध्येत उद्धव

4. 'पहारेकरीच चोर'

राम मंदिराच्या मुद्द्यावरूनच पंढरपुरातही शिवसेनेनी सभा घेतली. 'युती गेली खड्ड्यात' असं म्हणत 'हल्ली पहारेकरीही चोऱ्या करायला लागलेत' अशी अप्रत्यक्ष टीका उद्धव ठाकरे यांनी या सभेत केली होती. त्यावर मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले होते की योग्यवेळी शिवसेनेला उत्तर देऊ.

5. 'मोदी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेना भाजपचे नेते आता पुन्हा गळ्यात गळे घालून युतीची घोषणा करत असले तरी गेल्या साडेचार वर्षांमध्ये उद्धव ठाकरेंनी आणि 'सामना' या शिवसेनेच्या मुखपत्राने भाजपवर जोरदार टीका केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

18 वर्षांची ननिता सोहेल तावातावात बोलत असते आणि माझ्या डोळ्यासमोर अनेक चेहरे सर्रकन सरकतात - नोकरी नसलेल्यांचे, त्यासाठी आंदोलन करणाऱ्यांचे, घरच्यांच्या जीवावर किती दिवस जगायचं म्हणून एकवेळ न जेवणाऱ्यांचे, उच्चशिक्षण घेऊनही नोकरी नाही म्हणून लहानसहान काम करणाऱ्या अनेकांचे.

राजकारण्यांना तरुणांच्या भविष्याची काही फिकीर नाहीये, असं तिचं म्हणणं आहे. "मीच नाही, माझ्या आसपास असे अनेक जण आहेत, ज्यांना त्यांच्या भविष्याच शाश्वती नाहीये. आपल्याच देशात त्यांना नोकरी मिळेल की नाही हे माहीत नाही. एवढं शिकूनही ते रिकामेच बसलेत.

"पण सरकार आमच्यासारख्यांसाठी काय करतंय? यंदाच्या निवडणुकीत मी त्यालाच मत देईन जो आमच्यासारख्या तरुणांना नोकरीची शाश्वती देईल. आणि नुस्ती आश्वासनं नाही तर खरंच काहीतरी करून दाखवेल."

ही चुणचुणीत मुलगी जेव्हा समाजाच्या, देशाच्या गप्पा मारते तेव्हा वाटतं की हिने शिक्षकच व्हावं. तिला बोलता फार चांगलं येतं.

पंजाबच्या बर्नालामध्ये छोट्या छोट्या गल्ल्यांमध्ये गेलो, तेव्हा दिसली ननिता आणि तिच्यासारख्या अनेकींची मोठी मोठी स्वप्नं. रोज सकाळी दुसऱ्या शहरात जायचं शिकायला, दुपारी एका सरकारी शाळेत ट्रेनी म्हणून काम करायचं आणि संध्याकाळी आईच्या घरगुती ड्रेस मटेरिअल्सच्या दुकानात तिला मदत करायची, असा ननिताचा दिनक्रम.

आम्ही गेलो तेव्हा पाहुणे येणार म्हणून पोपडे उडालेल्या भिंतीला वॉलपेपर लावायचं काम चाललं होतं. ते सोडून सगळं घरदार आमच्याजवळ जमा झालं. ननिताची आई तिचं कौतुक सांगत होती आणि वडील मात्र शांतपणे आपल्या मुलीचा कौतुकसोहळा पाहत होते.

छोट्या शहरात राहणाऱ्या भारतातल्या लाखो कुटुंबांपैकी एक सोहेल कुटुंब. चौकोनी, अगदीच हाता-तोंडाची गाठ नसली तरी महिना संपल्यावर हातात फारसं काही न उरणारं. आयुष्याकडून अपेक्षा एकच - मुलांनी चांगलं शिकावं, चांगल्या नोकऱ्या मिळवाव्यात आणि मार्गी लागावं.

मुलांच्या शिक्षणात काही कमी पडू नये म्हणून आईबाप मेहनत घेतात, मुलंही त्यांच्या कष्टांची जाण ठेवून सर्वतोपरी प्रयत्न करतात, परीक्षा पास करतात, मार्क मिळवतात आणि मग येतो आयुष्यातला महत्त्वाचा टप्पा - नोकरी मिळवण्याचा.

बस्स! इथून जो संघर्ष सुरू होतो तो लाखो तरुणांच्या वाटेला येतो आहे. मग पंजाब तरी त्याला कसा अपवाद असेल.

पंजाब म्हणजे हिरवीगार शेतं, लस्सीचा भलामोठा ग्लास आणि 'सरसो'च्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"एवढा पैसा खर्च करून, आईवडिलांच्या डोक्यावर कर्ज करून मी परदेशात जाऊ आणि का तर परक्यांची धुणीभांडी करायला?"


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

निवडणूक आयुक्तांची भेट घेतल्यानंतर माध्यमांशी संवाद साधताना ते म्हणाले, "2014 पूर्वी भाजपही EVM वर शंका घ्यायचा, तो पक्ष कोर्टातही गेला होता. पण 2014 नंतर भाजपनं त्याचा पाठपुरावा थांबवला. मी दिलेलं मत त्याच पक्षाला गेलंय का, हे पाहाण्याची पारदर्शकता असली पाहिजे."

EVM मुळे मतमोजणी लवकर होते या युक्तिवादाबद्दल बोलताना राज ठाकरे म्हणाले, "आपल्याकडे दोन-दोन महिने निवडणुका चालतात मग मतमोजणीला दोन दिवस गेले तर काय हरकत आहे?"

निवडणूक आयुक्तांची भेट घेटल्यावर त्यांनी काँग्रेसच्या माजी अध्यक्षा सोनिया गांधी यांचीही भेट घेतली आणि EVMच्या विषयावर चर्चा केली.

राज ठाकरे यांनी काँग्रेसच्या माजी अध्यक्षा सोनिया गांधी यांची भेट घेतली

या भेटीत नेमकी काय चर्चा झाली, हे अद्यापही गुलदस्त्यात आहे, मात्र "यावेळी उभयतांत विविध सामाजिक आणि राजकीय विषयांवर चर्चा झाली," असं मनसेच्या ट्विटर अकाऊंटवरून सांगण्यात आलं.

मात्र थेट 10 जनपथला भेट देण्यामागचं नेमकं काय 'राज'कारण असावं, हा चर्चेचा विषय आहे. राज्यात काँग्रेस-राष्ट्रवादीबरोबर लोकसभा निवडणुकीपूर्वी आघाडी झाली नाही, म्हणून राज यांनी थेट हाय कमांडची "त्यांच्या निवासस्थानी सदिच्छा भेट घेतली" का?

याविषयी लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक संदीप प्रधान सांगतात की सोनिया गांधी आणि राज ठाकरे यांची ही भेट केवळ सदिच्छा भेट असावी. "लोकसभेच्या निवडणुकीमध्ये भाजपाविरोधात राज ठाकरे यांनी प्रचार केला होता म्हणून त्यांनी सदिच्छा भेट घेतली असावी. पण एका मर्यादेच्या पलीकडे दोन्ही पक्षांनी सलगी केली तर मनसेच्या भूमिकेमुळे काँग्रेसवर परिणाम होऊ शकतो. काँग्रेसची विचारधारा सर्वसमावेशक असेल आणि ती बदलणारी नाही. त्यांच्या मुलभूत भूमिकेत बदल होऊ शकणार नाही. त्यामुळे भाजपाविरोध हा सामायिक धागा सोडला तर या भेटीत फारसे राजकारण नसावे," असं प्रधान यांना वाटतं.

'निवडणूक आयोगाकडून अपेक्षा नाही'

निवडणूक आयुक्तांची भेट घेऊन आमचं म्हणणं मांडलं तेव्हा त्यांच्या चेहऱ्यावरचे भाव पाहाता त्यांच्याकडून शून्य अपेक्षा आहेत. पण केवळ औपचारिकता म्हणून आम्ही त्यांची भेट घेतली. आम्ही आमचं म्हणणं मांडलं, बाकी मी महाराष्ट्रात जाऊन पुढील निर्णय घेईन, असंही राज यांनी सांगितलं.

EVM बाबतीत असणाऱ्या शंकांबाबत आपण ऑगस्ट 2018मध्येच सर्व राजकीय पक्षांच्या अध्यक्षांना पत्रं लिहिली होती. मात्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

EVM तसेच निवडणूक प्रक्रियेबाबत असलेल्या शंका घेऊन महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी सोमवारी दिल्लीत निवडणूक आयोगाला भेट दिली. तेव्हा त्यांनी महाराष्ट्रातील आगामी विधानसभा निवडणुकांसाठी EVM ऐवजी कागदी मतपत्रिकांचा वापर करावा, अशी मागणी आयोगापुढे केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मराठवाड्यासह दक्षिण महाराष्ट्र आणि पश्चिम महाराष्ट्रात महिलांची गर्भाशयं काढण्याच्या प्रकरणांत गेल्या काही वर्षांत वाढ झालेली दिसते. बीड जिल्ह्यातल्या ऊसतोड मजूर महिला आजाराला कंटाळून गर्भाशय काढतात, यावर बीबीसी मराठीने जानेवारी 2018 मध्ये सविस्तर बातमी केली होती.

सध्या निवडणुकीच्या रणधुमाळीतसुद्धा हा मुद्दा आला आहे. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी शुक्रवारी नांदेडमध्ये बोलताना "बीडमध्ये महिलांची गर्भाशयं काढून विकली जात असल्याचा प्रकार समोर आलाय, टोळी पकडली गेली, मग हा चौकीदार नेमका करतोय काय?" असं म्हणत भाजप सरकारवर हल्ला चढवला.

वैद्यकीय नीतिनियमांना धाब्यावर बसवून मराठवाड्यातल्या आणि पश्चिम महाराष्ट्रातल्या ग्रामीण भागात अनेक तरुण महिलांची गर्भाशयं काढून टाकण्यात येत आहेत. त्याचे दुष्परिणाम हजारो महिला दररोज भोगत आहेत. गर्भाशय काढण्याच्या हिस्ट्रेक्टॉमीच्या बहुतांश शस्त्रक्रिया अनावश्यक असल्याचं तज्ज्ञ डॉक्टरांनी म्हटलंय. महिलांनी गर्भाशय काढल्याने आरोग्याची वाताहत झालेल्या आपल्या कहाण्या बीबीसी मराठीला सांगितल्या.

बीड जिल्ह्यातलं वंजारवाडी गाव. जिथे निम्म्याहून अधिक महिलांची गर्भाशयं नाहीत.

वंजारवाडीतल्या 30 वर्षं वयाच्या शैला यांचं गर्भाशय तीन वर्षांपूर्वी काढलं गेलं. ऊसतोड मजूर असलेल्या शैला सानप यांचं कमी वयात लग्न झालं. आणि वयाच्या पंचवीशीतच तीन मुलं झाली.

कुटुंब नियोजनाचं ऑपरेशन झाल्यावर अंगावरून पांढरा पदर (white discharge) जायचा म्हणून त्या हैराण होत्या. अंगावरून पांढरं पाणी जाणं किंवा पांढरा पदर जाणं म्हणजे योनीतून पाण्यासारखा, पांढरट स्त्राव येणं.

'दहा-पंधरा दिवसांनी पाळी यायला लागली होती. त्रास वाढला म्हणून सरकारी दवाखान्यात गेले.  पण काही फरक पडला नाही म्हणून खासगी डॉक्टरकडे गेले', शैला यांनी सांगितलं.

शैला सानप यांनी वयाची तिशी ओलांडण्यापूर्वीच गर्भाशय काढलं. पण ऑपरेशननंतर त्रास थांबला नाही

'आम्हाला शरीरातलं काही कळतं का? डॉक्टरांनी मला सांगितलं ऑपरेशन करावं लागेल. औषधाने उपयोग होणार नाही. आता नाही केलं तर दोन महिन्यांनी करावच लागेल. त्याच्याशिवाय पर्याय नाही. म्हणून मी गर्भाशय काढलं.'

गर्भाशय काढण्याच्या शस्त्रक्रियेला हिस्टरेक्टोमी म्हणतात.

हिस्टरेक्टोमी कधी करणं योग्य?

ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बीबीसीने सर्वात प्रथम वाचा फोडलेल्या महिलांच्या गर्भाशयाविषयीच्या बातमीची राष्ट्रीय महिला आयोगाने दखल घेतली. त्यानंतर बीडमध्ये किती महिलांची गर्भाशयं काढली गेली याविषयीची माहिती प्रशासनामार्फत गोळा केली जाणार आहे.