डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: फेसबुक तुम्हाला व्यसनाधीन बनवत आहे का?

'वागणं सर्वस्वी बदलून टाकेल असं जणू काही कोकेन घेऊन इंटरफेसवर विखरुन टाकल्यासारखं आहे हे. म्हणूनच तुम्हाला त्या विशिष्ट साइटवर पुन्हा पुन्हा यावसं वाटतं', असं मोझिला आणि जॉबोनचे माजी कर्मचारी अझा रस्किन यांनी सांगितलं.

"तुमच्या फोनच्या स्क्रीनवर अवतरणारा प्रत्येक इंटरफेस आकर्षक व्हावा यासाठी अक्षरक्ष: शेकडो इंजिनियर्स राबत असतात. तुम्हाला त्या विशिष्ट साइटची सवय लागावी हाच त्यांच्या कामाचा हेतू असतो", रस्किन सांगतात.

2006 मध्ये रस्किन यांनी इन्फिनिटी स्क्रोल नावाचं अॅप तयार केलं. सोशल मीडियातील वेगवेगळ्या साइटची सवय लागावी हा त्यामागचा उद्देश होता. त्यावेळी ते काँप्युटवरर आधारित कन्स्टलटन्सीसाठी काम करत होते.

तुम्हाला फेसबुकचं व्यसन लागलंय का?

इन्फिनिट स्क्रोलमध्ये वाचकांना, प्रेक्षकांना क्लिक न करता स्वाइप डाऊनचा पर्याय मिळतो.

"तुम्ही तुमच्या मेंदूला भावनांवर विचार करण्याचाही वेळ दिला नाहीत, तर माणूस अकारण स्क्रोल करतच राहतो. अनोख्या क्लृप्त्यांद्वारे युजर अधिकाअधिक वेळ स्क्रीन पाहात राहील याची तजवीज केली जाते."

सामान्यत: युजरने जेवढा वेळ स्क्रीन पाहण्यात घालवला पाहिजे त्यापेक्षा हा वेळ जास्त असतो.

फेसबुक हे लोकप्रिय समाजमाध्यम आहे.

लोकांना सोशल मीडिया इंटरफेसचं व्यसन लागावं असा माझ्या कामाचा उद्देश कधीच नव्हता. त्यामुळे मला आता अपराधी वाटतं आहे, असं रस्किन यांनी सांगितलं.

पण ते हेही नोंदवतात की, हल्ली अनेक डिझायनर्स फक्त इंटरफेसचं सवयरुपी व्यसन लोकांना लागावं यासाठी नियुक्त केले जातात

"निधी पुरवठ्याचा ओघ कायम राहावा, स्टॉकची किंमत बाजारात वाढत राहावी यासाठी लोकांनी अॅपवर व्यतीत केलेला वेळ वाढत राहणं आवश्य असतं आणि त्यासाठीच हे सगळं केलं जातं. आकड्यांवर एवढा भर असतो, त्यावेळी लोकांना खिळवून ठेवण्यासाठी नवनवीन शक्कली लढवल्या जातात", रस्किन सांगतात.

वाया जाणारा वेळ

फेसबुकच्या माजी कर्मचाऱ्याने यासंदर्भात महत्त्वाचा मुद्दा मांडला.

सोशल मीडिया आणि स्लॉट मशीन यांच्यात खूप साम्य आहे, असं सँडी पॅराकिलास यांनी सांगितलं. फेसबुकला रामराम केल्यानंतर त्यांनी फेसबुक वापरणं सोडून दिलं.

"सिगरेट सोडल्यावर जसं वाटतं तसं मला वाटलं." फेसबुकमध्ये वर्षभर काम करत असताना व्यसनरूपी सवयीचा धोका जाणवल्याचं त्यांनी सांगितलं.

अझा रस्किन फेसबुकसाठी काम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्या 'प्रॉडक्ट'चं व्यसन ग्राहकांना लागावं यासाठी सोशल मीडिया कंपन्या शिस्तबद्ध प्रयत्न होत असल्याचं उघड झालं आहे. सिलीकॉन व्हॅलीस्थित कंपन्यांतील अधिकाऱ्यांनी बीबीसी पॅनोरमा कार्यक्रमात याविषयी माहिती उघड केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: ब्रेस्ट कॅन्सर म्हणजे स्तनाच्या कर्करोगाची 12 लक्षणं

ब्रेस्ट कॅन्सरविषयी जागरुकता निर्माण करण्याचं काम वर्ल्ड वाइड ब्रेस्ट कॅन्सर, NHS यांनी सुरू केलं आहे.

त्यांनीच ब्रेस्ट कॅन्सरची 12 लक्षणं कशी ओळखायची याबाबत मार्गदर्शन केलं आहे.

स्तनाची त्वचा राठ होणं, स्तनावर खळी सदृश्य खाच दिसणं, स्तनाग्राभोवतीची त्वचा तडकणं, स्तनाग्रातून स्त्राव होणं,

ब्रेस्ट कॅन्सरविषयी जागृती हवी.

खाज येणं किंवा वेदना होणं अशी काही लक्षणं जाणवत असतील, तर तत्काळ डॉक्टरचा सल्ला घ्यावा.

आक्रसलेली स्तनाग्रं, नसा फुगणं, उंचवटा येणं, व्रण उठणं, त्वचा संत्र्याच्या सालीसारखी होणं, आकारात बदल होणं, गाठ येणं अशी लक्षणं जाणवली तरिही

या 12 लक्षणांप्रमाणेच आणखी काहीही वेगळं जाणवलं, तरी तत्काळ डॉक्टरला दाखवा, असा सल्लाही तज्ज्ञांनी दिला आहे.

भारतातली स्थिती

भारतात दरवर्षी ब्रेस्ट कॅन्सरच्या एक लाखांच्या वर केसेस नोंदवल्या जातात. त्यापैकी सुमारे 50000 महिला मृत्युमुखी पडत असल्याचा सरकारचा आकडा आहे.

त्यावरून ब्रेस्ट कॅन्सरच्या धोक्याची कल्पना येते.  2012मध्ये तर 144937 केसेस नोंदल्या गेल्या. तर, 70218 महिलांचा मृत्यू झाला.

त्याच वर्षी अमेरिकेत ब्रेस्ट कॅन्सरच्या 232714 नोंदल्या गेल्या. तसंच 43909 महिलांचा मृत्यू झाला. चीनमध्ये 1,87,213 केसेसची नोंद झाली. तर 47,984 महिलांचा मृत्यू झाला.

ही आकडेवारी ब्रेस्ट कॅन्सर इंडियानं ग्लोबोकॉन प्रकल्पात झालेल्या तुलनात्मक अभ्यासातून पुढे आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रेस्ट कॅन्सर म्हणजे स्तनाच्या कर्करोगाची 12 लक्षणं कशी ओळखायची? लक्षणं लवकर लक्षात आली तर स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका कमी होऊ शकतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: मिठाईसाठी तुम्ही किती पैसे खर्च करू शकता?

याच सूरतमधली एक मिठाई सध्या एका वेगळ्याच कारणामुळे चर्चेत आहे. कारण या मिठाईची किंमत चक्क 9,000 रुपये प्रति किलो आहे.

'गोल्डन स्वीट' नावाची ही मिठाई बघण्यासाठी सध्या शहरातल्या '24 कॅरेट' या दुकानात मोठी झुंबड उडाली आहे. पण ही मिठाई इतकी महाग का आहे?

दुकानाचे मालक रोहन बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "आम्ही पाच प्रकारच्या मिठाया तयार केल्या आहेत, त्या तयार करण्यासाठी आम्ही सर्वोत्तम पदार्थांचा वापर केला आहे."

"या मिठाईसाठी लागणारं केशर आम्ही स्पेनहून मागवलं आहे. आम्ही 180 नंबरचा काजू आणि सोन्याचं पान या मिठाईसाठी वापरलं आहे. या मिठाईसाठी लागणारं सोनं हे दागिन्यासाठी लागणाऱ्या सोन्यापेक्षासुद्धा महाग आहे. ते खाण्यासाठी वापरायचं असल्यामुळे त्याच्यावर प्रक्रिया करावी लागली आणि त्यामुळे ते जास्त महाग झालं."

रोहन यांचं कुटुंब गेल्या आठ पिढ्यांपासून मिठाईचा व्यवसाय करत आहे. ते सांगतात, "आम्ही काजू कतली, नर्गिस कलाम, पिस्ता बादशाह, ड्रायफ्रूट बहार, आणि केसर कुंज हे प्रकार तयार केले आहेत."

नुकतंच त्यांच्या दुकानाला 50 वर्षं पूर्ण झाली, त्यामुळे काहीतरी विशेष करण्याचं त्यांनी ठरवलं. आणि त्यांनी ही 9,000 रुपये प्रति किलोची मिठाई बनवली.

व्वा! सुवर्ण महोत्सव साजरं करायला याहून अधिक अस्सल काय म्हणावं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सूरतला 'डायमंड हब' म्हणजे हिऱ्याचं शहर म्हणतात. पण इथले हिरेच नाही तर इथले पदार्थसुद्धा एवढे प्रसिद्ध आहेत की 'सूरतचं जेवण आणि काशीचं मरण' अशी म्हणच या शहरात प्रचलित झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: मुंबई हल्ल्यातील आरोपी हाफिज सईद याची मुलाखत

मुंबईवर झालेल्या 26/11च्या हल्ल्यांचा मास्टरमाइंड हाफिज सईद होता, असा भारताचा दावा आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी शुमाईला जाफरी यांना दिलेल्या मुलाखतीत हाफिज सईदनं पाकिस्तानातली त्याची प्रतिमा, त्याच्यावर होणारे आरोप आणि भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींविषयी त्याचं मत व्यक्त केलं.

'लोकांना जागरूक करायला राजकारणात'

हाफिज सईदनं नुकतीच राजकारण प्रवेशाची घोषणा केली होती. त्यानं मिली मुस्लीम लीग नावाच्या पक्षाची स्थापनाही केली, पण पाकिस्तानच्या निवडणूक आयोगानं त्याच्या निवडणूक लढण्यावर बंदी घातली.

राजकारणात का यावंसं वाटलं, या प्रश्नाचं उत्तर देताना त्यानं सांगितलं, "मला वाटतं की, पाकिस्तानला एक करायची आणि पाकिस्तानी लोकांना जागरूक करण्याची ही योग्य वेळ आहे. त्याच पायावर काम करण्यासाठी मी राजकारणात येत आहे."

त्याच्यासारखी वादग्रस्त व्यक्ती पाकिस्तानमध्ये ऐक्य निर्माण करू शकते का? तो सांगतो, "लोक मला ओळखतात आणि त्यांना मी कोण आहे, हे देखील माहीत आहे."

राजकारणात येण्यासाठी मुस्लीम लीगचं व्यासपीठ वापरणार का, याचं उत्तर देताना तो म्हणाला, "इन्शाअल्ला, नक्कीच वापरणार."

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबद्दल

पाकिस्ताननं हाफिज सईदवर कारवाई करावी, यासाठी भारताकडून पाकिस्तानवर खूप काळापासून दबाव टाकण्यात येत आहे. हाफिज सईदवरही पाकिस्तानमध्ये भारतविरोधी भाषणं केल्याचे आरोप ठेवले गेले आहेत.

बीबीसी प्रतिनिधी शुमाईला जाफरी यांच्याशी बातचीत करताना हाफिज सईद

भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींबद्दल विचारल्यावर हाफिजनं कठोर भाषेत आरोप करायला सुरुवात केली. "मी कधीच कपोलकल्पित गोष्टी करत नाही. माझी विधानं तथ्यांवर आधारित आहेत. मोदींबद्दल माझं मत आहे की, ते ढाक्याला गेले होते. तिथं त्यांनी सगळ्यांसमोर विधान केलं, पाकिस्तानचे दोन तुकडे करण्यात माझा हात आहे. मी रक्त सांडलं."

हाफिज सईद म्हणाला, "माझी इच्छा आहे की, मला आणि मोदींना जगानं आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं करावं, आणि त्यांनीच ठरवावं की सर्वांत मोठा दहशतवादी कोण आहे!"

हाफिज सईदच्या आरोपांवर भारताची प्रतिक्रिया जाणून घेण्यासाठी भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाशी आम्ही संपर्क साधला. पण या प्रकरणी कोणतीही प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला.

संघटनेवरील बंदीबद्दल

लष्कर-ए-तोयबावर बंदी घातल्यानंतर पाकिस्ताननं नुकतंच सईदच्या जमात-उद-दावावरही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लष्कर-ए-तोयबा या कट्टरतावादी संघटनेचा संस्थापक आणि जमात-उद-दावा या बंदी घातलेल्या संघटनेचा प्रमुख हाफिज सईद पाकिस्तानच्या राजकारणात सक्रीय होऊ लागला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: मुलांच्या भवितव्याबद्दल काय म्हणाली सनी लिओनी

त्याच्या उत्तरादाखल सनी म्हणते, "एक सारखेपणा आहे, गट्स (हिंमत)"

जेव्हा मी तिची मुलाखत घ्यायला गेले तेव्हा ही हिंमत तिच्या चेहऱ्यावर, तिच्या बोलण्यावागण्यात मला पदोपदी दिसली.

तिनं मला सांगितलं की त्या पत्रकाराबरोबर तो सीन शूट करणं अतिशय कठीण होतं.

तिच्याबाबतीत विशेष मत

सनी सांगते, "मला ते फार विचित्र वाटलं. कारण ते फार वाईट प्रश्न होते. आम्ही ते तसेच ठेवले कारण हे प्रश्न लोकांच्या मनात असतात आणि मला त्याचं उत्तर द्यायचं होतं."

सनी लिओनीचं नाव गेल्या पाच वर्षांत भारतात सगळ्यांत जास्त वेळा गुगलवर शोधलं गेलेलं नाव आहे. लोक तिला पाहू इच्छितात, तिच्याविषयी जाणून घेण्याची लोकांची इच्छा असते. पण तिच्याविषयी लोकांनी आधीच आपलं मत तयार करून ठेवलं आहे.

नावावर वाद

सनी मानते की तिच्याविषयी असं मत तयार होण्यासाठी ती स्वत: बऱ्याच अंशी जबाबदार आहे.

"मी माझ्या आयुष्याबाबत आणि माझ्या विचारांबाबत अतिशय पारदर्शी आहे. पण लोक मला मागच्या व्यवसायाशी जोडूनच बघतात. त्यात त्यांची काही चूक नाही. पण वेळेनुसार मीसुद्धा बदलले आहे. मला अपेक्षा आहे की लोक माझ्यात झालेल्या या बदलाला समजून घेतील."

सनीनं आयटम नंबर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या गाण्याबरोबरच चित्रपटात लीडरोल सुद्धा केला आहे. नुकतंच तिनं 'द लस्ट' नावाचं परफ्यूमसुद्धा बाजारात आणलं आहे.

ब्रॅंडच्या या नावामुळे तुझी आधीची प्रतिमा अधोरेखित होत आहे असं वाटत नाही का? असा प्रश्न मी विचारला.

तिनं नकार दिला आणि सांगितलं की इतक्या कमी वयात आपल्या नावाचं परफ्युम बाजारात येणं कोणत्याही मुलीसाठी स्वप्नवत आहे. जेव्हा हे स्वप्न सत्यात उतरण्याची चिन्हं निर्माण झाली तेव्हा हेच नाव सुचलं.

सनी म्हणते, "बाकी परफ्युमची नावं अशीच असतात. उदा. सिडक्शन किंवा फायर अँड आईस."

करनजीत कौर हे सनी लिओनीचं खरं नाव आहे.

तिच्या आयुष्यावर तयार झालेल्या वेब सीरिजला हे नाव द्यायला शिरोमणी गुरुद्वारा प्रबंधक समितीनं विरोध केला होता. त्यांच्या मते कौर या नावाला वेगळं महत्त्व आहे आणि सनीचं काम पॉर्नशी निगडित आहे.

सनीजवळ जेव्हा मी याबाबत बोलले तेव्हा ती म्हणाली की हे नाव तिच्या पासपोर्टवर आहे. हे नाव तिच्या आईवडिलांनी दिलं आहे आणि यावर स्पष्टीकरण देण्यासाठी ते या जगात नाहीत.

ती म्हणाली, "तसंही माझं खरं नाव करनजीत कौर आहे आणि माझ्या कामासाठी मी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सनी लिओनीच्या जीवनावर आधारित वेब सीरिज करनजीत कौरच्या एका ट्रेलरमध्ये एक पत्रकार तिला विचारतो, "एका वेश्येत आणि पॉर्नस्टारमध्ये नक्की काय फरक आहे?"


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: रशियासह तणावानंतर युक्रेनमध्ये मार्शल लॉ

रशियाच्या संभाव्य हल्ल्याची शक्यता असलेल्या किनारी भागात 30 दिवसांसाठी हा मार्शल लॉ लागू असेल.

या कायद्यानुसार या भागांत आंदोलन, मोर्चे काढता येणार नाहीत. शिवाय नागरिकांना लष्करी सेवेसाठी बोलवलं जाऊ शकतं.

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी या निर्णयाबद्दल काळजी व्यक्ती केली आहे.

रशियाने 2014ला ताब्यात घेतलेल्या क्रिमायापासून काही अंतरावर रशियाने समुद्रातील युक्रेनच्या 3 बोटींवर रशियाने गोळीबार केला आणि या बोटी जप्त केल्या. यामध्ये युक्रेनचे खलाशी जखमी झाले आहेत. रशियाची ही कृती म्हणजे आगळिक असल्याची टीका युक्रेनने केली आहे.

रशियाने ही जहाजांनी बेकायदेशीररीत्या समुद्रात प्रवेश केल्याचं म्हटलं आहे. रशियाने युक्रेनच्या या खलाशांची साक्षही टीव्हीवर प्रसारित केली असून त्यामध्ये युक्रेनचे खलाशी त्यांची कृती रशियासाठी प्रक्षोभक असल्याचं मान्य करताना दिसतात.

गेल्या काही वर्षांतील रशिया आणि युक्रेन यांच्यात पहिल्यांदाच खुला संघर्ष होत आहे. तर रशियाचं पाठबळ असलेले फुटीरतावादी आणि रशियाचे स्वयंसेवक 2014पासून युक्रेनच्या फौजांशी पूर्वी युक्रेनमध्ये संघर्ष करत आहेत.

बऱ्याच पाश्चात्य देशांनी रशियाच्या कृतीचा विरोध केला आहे.

युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांनी रशियाच्या जमिनीवर हल्ल्यांची भीती अतिशय गंभीर असल्याचं म्हटलं आहे.

न्यूयॉर्कमध्ये युनायटेड नेशन्सच्या सुरक्षा परिषदेची तातडीची बैठक झाली. या बैठकीत रशिया आणि पाश्चात्य देशातील वाद स्पष्ट झाले.

अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री माईक पॉम्पेओ यांनी रशियाची कृती म्हणजे अंतरराष्ट्रीय कायद्यांचं उल्लंघन असल्याचं म्हटलं आहे.  तर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जे घडत आहे ते आवडलेलं नाही असं प्रतिक्रिया दिली आहे.

जर्मनीच्या चॅन्सलर यांच्याशी पुतिन यांनी चर्चा केली.

युक्रेनने जाणीवपूर्वक रशियाच्या संघराज्याच्या नियमांचं उल्लंघन केलं आहे, अशी प्रतिक्रिया क्रेमलिनकडून देण्यात आली आहे.

मार्शल लॉ म्हणजे काय?

युक्रेनमधील 276 खासदारांनी मार्शल लॉ पाठिंबा दिला. युक्रेनमधील 27पैकी 10 प्रांतात मार्शल लॉ लागू झाला आहे.  मार्शल लॉची अंमलबजावणी 27 डिसेंबरपर्यंत होईल.

31 मार्च 2019ला युक्रेनमध्ये राष्ट्राध्यक्ष पदासाठी निवडणूक होणार आहे. ती टाळण्यासाठी मार्शल लॉ लागू केला आहे, अशी टीका काहींनी केली. हा आरोप त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियाने युक्रेनची 3 जहाजं पडकून जहाजावरील 23 कर्मचाऱ्यांना अटक केल्यानंतर युक्रेनच्या काही भागांत मार्शल लॉ लागू करण्यात आला आहे. युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को यांनी मार्शल लॉ लागू करण्याची सूचना केली, त्याला संसदेने मान्यता दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: रात्री बेरात्री पाणी आणण्यासाठी जावं लागतं.

"गावापासून दोन किलोमीटरवर ही विहीर आहे, त्या विहिरीत छोटासा झरा आहे, दर दोन-अडीच तासांनी विहिरीत पाणी जमा होतं. कधी कधी तासन् तास वाट बघूनही झऱ्याला पाझर फुटत नाही. मग त्या विहिरीपासून दीड किलोमीटर लांब असलेल्या दुसऱ्या विहिरीवर पाणी भरण्यासाठी जावं लागतं. एकूणच पाण्यासाठी 3 ते 4 किलोमीटरची पायपीट करावी लागते. आम्ही पूर्ण दिवस यातच अडकून पडतो," भूनी सांगतात.

भूनी शेलुकार आणि त्यांची नात राणी पाण्यासाठी दररोज 4 किलोमीटर पायपीट करतात.

आम्ही भूनी यांच्या घरून निघालो तेव्हा त्यांच्या घरी पाण्याचा एक थेंबही नव्हता. आता या विहिरीतही पाणी नाही. झरा फुटेल तेव्हा दोन तासांनी विहिरीतल्या डबक्यात पाणी जमा होईल आणि काहीतरी मिळेल, म्हणून आता वाट बघण्याशिवाय दुसरा कुठलाच पर्याय या महिलांकडे नाही. आणि कधीच नसतो.

"क्या करें? हमारे गाँव में पानी की बहोत बड़ी समस्या है, साब! आप जल्दी हमारे लिये पाणी लेके आओ, साब," त्या हतबल होऊन म्हणतात.

पाणी येण्याची वाट बघताना महिला.

पहिल्या विहिरीत पाणी येईल म्हणून भूनी तासभर वाट पाहतात. पण आधीच लागलेल्या रांगांमुळे बकेटभरसुद्धा पाणी मिळणार नाही आणि अजून दोन तास वाट बघावी लागेल म्हणून त्या पुढच्या विहिरीवर जाण्याचा निर्णय घेतात.

पाण्यासाठी पायपीट

या दोन विहिरींमधील अंतर दीड किलोमीटर इतकं आहे. भूनी यांच्यासोबत त्यांची नात राणीसुद्धा त्यांच्या पाठोपाठ निघते.

दुपारच्या 12 वाजताचा सूर्य आग ओकत असतो. मात्र भूनी यांची पाण्यासाठी चाललेली पायपीट सुरूच असते. दुसऱ्या विहिरीवर त्या पोहोचतात तर तिथली परिस्थिती काही वेगळी नसते.

त्या थकून विहिरीशेजारी बसून जातात. आता काय करावं, अशी नैराश्याची चिन्हं त्यांच्या चेहऱ्यावर स्पष्टपणे उमटतात.

तेवढ्यात एक मुलगा चटकन उठतो. भूनी यांची अवस्था न बघवल्यामुळे तो विहिरीत उतरतो आणि त्यांनी दोरीनं बांधलेली एक प्लॅस्टिकची डबकी पाण्यात सोडतो. थोडं-थोडं पाणी भरून तो वर पाठवतो आणि अखेर भूनी यांचे हंडे आणि राणीची कळशी भरून देतो.

अखेर पाण्यानं भरलेले हंडे-कळशी डोक्यावर घेऊन आजी-नातीचा परतीचा प्रवास सुरू होतो.

माखलाच्या गावकऱ्यांची पाण्यासाठीची पायपीट दिवसरात्र अशीच सुरू असते. आणि एवढी पायपीट करूनही पदरी पडलेलं पाणी मात्र अस्वच्छच असतं. चाळणी लावली की पाणी स्वच्छ झालं, अशी गावकऱ्यांची धारणा असते. पण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मेळघाटातल्या माखला गावात 48 वर्षांच्या भूनी शेलुकार राहतात. रोज सकाळी डोक्यावर दोन हंडे घेऊन त्या पाण्यासाठी घराबाहेर पडतात. आजीच्या डोक्यावरचा भार पाहून त्यांची पाच वर्षांची नात राणीही डोक्यावर कळशी घेते, आणि घनदाट जंगल आणि घाट उतरत दोघी दोन किलोमीटरवर असलेल्या एका विहिरीजवळ पोहोचतात. इथे त्यांच्याअगोदर आलेल्या काही महिला बसून पाणी येण्याची वाट पाहात असतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: सिंगापूरच्या भेटीत किम वाचणार अपेक्षांचा पाढा

म्हणूनच या भेटीवर सिंगापूर हा देश दोन कोटी सिंगापूर डॉलर म्हणजेच अंदाजे 100 कोटी रुपये खर्च करणार आहे. या रकमेतली अर्धी रक्कम ही केवळ या दोघांच्या सुरक्षेसाठी खर्च करण्यात येणार आहे.

या भेटीत अमेरिका आणि उत्तर कोरियामध्ये एखादा करार झाल्यास सिंगापूरला इतिहास नेहमी आठवलं जाईल, असं किम यांनी लूंग यांना भेटल्यानंतर म्हटलं आहे.

दरम्यान, 5 जूनला सिंगापूरचे परराष्ट्र मंत्री विवियन बालकृष्णन यांनी वाशिंगटनमध्ये म्हटलं होतं की, "या भेटीच्या यजमानपदासाठी सिंगापूरनं स्वत:हून हात पुढे केला नव्हता, तर अमेरिकेनं यासाठी आम्हाला विचारणा केली होती. मला वाटतं की, सिंगापूरच्या लोकांना याचा अभिमान असायला हवा. निष्पक्ष, विश्वासू आणि सुरक्षित असल्यामुळेच आमच्या सिंगापूरची भेटीसाठी निवड करण्यात आली आहे."

उत्तर कोरियाच्या अपेक्षा काय?

या भेटीतून अमेरिकेला काय हवंय, हे तर जगजाहीर आहेच - उत्तर कोरियाने आण्विक नि:शस्त्रीकरण करावं.

पण कित्येक दशकं पैसा आणि मेहनती घालून जमवलेली ही अण्वस्त्रं उत्तर कोरियाने त्यागली तर त्यांना त्याबदल्यात काय मिळणार? साहजिकच या त्यागाची परतफेड म्हणून उत्तर कोरियाच्याही काही मागण्या आणि अपेक्षा असतीलच.

ट्रंप आणि किम यांच्या ऐतिहासिक बैठकीवर साऱ्या जगाचं लक्ष लागून आहे

अमेरिका उत्तर कोरियानजीक अनेक वर्षं युद्धनौका, युद्धविमानं आणि सैन्य पाठवत आला आहे. या प्रकाराला आळा घालण्याची मागणी किम करू शकतात.

दक्षिण कोरियाबरोबरच्या सैन्य कारवाईंसाठीच्या कसरती थांबवण्याचा त्यांनी याआधीही आग्रह केला होता.

सोबतच उत्तर कोरियाची अर्थव्यवस्था सुधारण्याचं किम जाँग-उन यांचं उद्दिष्ट आहे. त्यामुळे त्यांच्या देशावरचे आंतरराष्ट्रीय निर्बंध उठवण्याची मागणी करण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

सोबतच, किम यांना आता जागतिक पातळीवर एक महत्त्वाचा नेता व्हायचं आहे. अमेरिका, रशिया, चीन, दक्षिण कोरियासारखाच मान उत्तर कोरियाला मिळावा, त्यांनाही त्याच पातळीवरची वागणूक मिळावी, यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत.

किम यांचं सिंगापूरमध्ये आगमन

भेटीच्या आदल्या दिवशी म्हणजेच सोमवारी उत्तर कोरियाच्या सरकारी वृत्तसंस्था सहसा किम यांच्याभोवतीच्या ताज्या घडामोडींवर बातम्या देत नाही. या सिंगापूर भेटीचाही तिथे फार थोडाच उल्लेख आहे, पण रोडोंग सिनमन वृत्तपत्राने आपल्या संपादकीयमध्ये किम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

12 जूनला उत्तर कोरियाचे किम जाँग-उन आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या ऐतिहासिक भेटीसाठी सिंगापूर सज्ज झालंय. ही फक्त आंतरराष्ट्रीय राजकारणासाठी नाही तर सिंगापूरसाठीही महत्त्वाची घटना असल्याचं सिंगापूरचे पंतप्रधान ली शियेन लूंग यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओः फोन करायचाय, गुगल असिस्टंटला सांगा

Artificial Intelligence (AI) म्हणजेच कृत्रिम बुध्दीमत्तेचा वापर करून एका व्यक्तीशी स्वतःच संभाषण करणारा 'Google Duplex' हा प्रयोग गुगलने दोन दिवसांपूर्वी जगासमोर आणला.

त्यात हे तंत्रज्ञान तुमच्यावतीने फोनवर संवाद साधून काही महत्त्वाची कामं तातडीने उरकू शकेल. Google I/O या डेव्हल्पर्सच्या वार्षिक परिषदेत या नवीन तंत्रत्रानाची माहिती देण्यात आली.

हा सध्या केवळ एक प्रयोग असून तो फक्त इंग्रजीमध्येच उपलब्ध आहे, असं गुगलचे CEO सुंदर पिचाई यांनी स्पष्ट केलं आहे. म्हणून भारतीय भाषांना कदाचित थोडी वाट पाहावी लागू शकते.

काही महिन्यांपूर्वीच या दोन्ही कंपन्यांनी आपापले व्हॉइस-अॅक्टिव्हेटड स्पीकर्स - अॅमेझॉन इको आणि गुगल होम भारतीय धाटणीचे उच्चार आणि भाषेसह बाजारात आणले आहेत.

टेक तज्ज्ञांच्या मते, हे सॉफ्टवेअर यशस्वी झाल्यास अॅमेझॉनचं अलेक्सा आणि अॅपलचं सिरी या प्रतिस्पर्ध्यांना ते वरचढ ठरू शकतं.

या परिषदेत आधीच रेकॉर्ड केलेली उदाहरणं प्रेक्षकांसमोर सादर करण्यात आली. त्यात एकानं सलूनची वेळ बुक करण्यास, तर दुसऱ्यानं हॉटेलमध्ये टेबल बुक ठेवण्यास सांगितलं, आणि गुगल ड्युप्लेक्सने या दोन्ही आज्ञांचं पालन अगदी माणसांसारख्या आवाजातल्या स्वतःच फोन लावून हे संभाषण केलं.

एका संभाषणात तर गुगल असिस्टंटने विचारलेल्या थेट प्रश्नांमुळे कॉलवर असलेली दुसरी व्यक्ती गोंधळलेली वाटली.

सुंदर पिचाई

कम्प्युटरनं काढलेले आवाज हे माणसाच्या आवाजाच्या जवळपास जाणारे वाटले. व्हर्च्युअल मदतीसाठी यापूर्वी वापरलेले आवाज फारच कृत्रिम वाटायचे. या नवीन आवाजात तर "हम्म..." सारखे नैसर्गिक हावभावही टाकण्यात आले आहेत.

या पूर्ण संभाषणात समोरचा आवाज हा मशीनचा आहे, असं कधीही स्पष्ट झालं नाही.

"हे जर सुरळीतपणे मार्गी लागलं तर लोकांचा वेळ वाचेल आणि व्यवसायाचं मूल्यही वाढेल," असं पिचाई म्हणाले.

सुरुवातीला हे सॉफ्टवेअर, वेगवेगळ्या व्यवसायांना त्यांच्या वेळांबद्दल मार्गदर्शन करण्यासाठी वापरलं जाईल. शिवाय, गुगल सर्चमधल्या त्या व्यवसायाशी निगडित वेबपेजवर ती माहिती अपडेट करण्यात येईल.

"यावर विश्वास ठेवणं कठीण आहे," असं डेमोक्रॅटिक क्रिएटिव्ह स्ट्रॅटजीजच्या विश्लेषक बेन बाजारान यांनी या कार्यक्रमानंतर म्हटलं. "गुगल असिस्टंटचं महत्त्व कोणीही कमी लेखू शकत नाही."

"अॅपललाही या स्पर्धेत यावंच लागेल, कारण हे असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्हाला एखादी अपॉइंटमेंट बुक करायची आहे, पण तुम्हाला फोन लावायचा कंटाळा येत असेल, किंवा तुम्ही इतके बिझी आहात की त्यासाठी फोन करायलाही तुमच्याकडे वेळ नाही. मग काय कराल? या प्रश्नाचं उत्तर गुगलच्या नवीन तंत्रज्ञानात दडलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडीओ: 'पाणी काढताना दम लागतो. हातपायाला गोळे येतात'

"एक ते दीड किलोमीटर लांबून पाणी भरायला यावं लागतं. तीनवेळा आम्हाला पाणी भरावं लागतं. दिवसभर शेतमजुरीच्या कामाला जातो. पाणी शेंदताना दम लागतो. हातपायाला गोळे येतात. ओझं वाहून आणल्यानं मान दुखते. सगळं अंगं दुखतं."

डोक्यावर पाण्यानं भरलेला हंडा घेऊन चालत येणाऱ्या सीताबाई त्यांना होणारा त्रास सांगत होत्या. घामाच्या धारेबरोबरच डोक्यावरच्या हंड्यातून हिंदकळणारं पाणी त्यांच्या चेहऱ्यावरून ओघळत होतं.

सलग चार वर्षं दुष्काळ बघणाऱ्या मराठवाड्यात पाणीटंचाईनं आणखी कठोर स्वरुप घेतलं आहे. बहतांश ठिकाणी सरकारी यंत्रणेच्या ढिसाळ नियोजनामुळे महिलांची पायपीट अजुनही थांबलेली नाही.

बीबीसी मराठीने मराठवाड्यातील या ग्राऊंड रिपोर्टमध्ये पाणीटंचाईचा सर्वाधिक त्रास सोसणाऱ्या महिलांच्या व्यथा जाणून घेतल्या.

सीताबाई यांना एक ते दीड किलोमीटर अंतरावरून पाणी आणावं लागतं.

औरंगाबाद-हैदराबाद हमरस्त्यावरून जिंतूरकडे वळल्यानंतर शहराच्या बाजारपेठेतून जावं लागतं. इथूनच पंधरा किलोमीटरवर असलेल्या येलदरी धरणातून शहराला पाणीपुरवठा होता.

येलदरी धरणाच्या रस्त्यावर शेवडी आणि माणकेश्वर ही मोठी गावं. येलदरीकडे जाणाऱ्या रस्त्याच्या कडेनेच जिंतूरला पाणीपुरवठा करणारी जलवाहिनी आहे. शेवडी आणि माणकेश्वर या गावांना याच जलवाहिनीचा काय तो आधार.

याच रस्त्यावर असणाऱ्या माणकेश्वर गावानं जलवाहिनीच्या व्हॉल्वमधून गळणाऱ्या पाण्यावर अनेक उन्हाळे काढले आहेत.

पाणीटंचाईची झळ लहान मुलांनाही बसते.

टेकड्यांचा परिसर. खालच्या बाजूला उतारावर वसलेलं गाव. साधारणतः तीन ते साडेतीन हजार लोकसंख्या. गावात बऱ्यापैकी सिमेंटचे रस्ते झालेले.

सायंकाळी आम्ही या गावात पोहोचलो तेव्हा रस्त्यावरच असलेल्या जलवाहिनीच्या व्हॉल्वमधून गळणारं पाणी भरण्यासाठी हंडे घेऊन आलेली काही लहान मुलं तिथं दिसली.

थोडावेळ थांबल्यावर गावातल्या वेगवेगळ्या गल्ल्यांमधून रिकामे हंडे घेऊन येणारी ही मुलं बघून अस्वस्थ वाटलं. इथंच एका दुकानाशेजारी संजय धोपटे भेटले. माणकेश्वर ते जिंतूरदरम्यान ते सीटर रिक्षा चालवतात.

माणकेश्वर (जिंतूर) गावातील हे दृष्य. जिथं पाणी टंचाई आहे तिथंच पॅकेज्ड वॉटरचा धंदा जोरात आहे.

"गावातले लोक शेतात कामाला जातात. ते आता घरी येऊ लागले असतील. थोड्यावेळानं इथं तुम्हाला बाया-माणसांची गर्दी दिसेल," संजय म्हणाले.

"मग ही लहान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"हे बाथरूम (सरकारी योजनेतून बांधून मिळालेलं संडास) मिळालं आम्हाला. आता सांगा त्याच्यासाठी पाणी कुठून आणणार. इथं प्यायला पाणी नाही अन् इतक्या लांबून आणलेलं पाणी बाथरूमला कसं वापरणार. गावातले भरपूर लोक बाहेरच जातात," विहिरीवरून नुकतंच दोन हंडी पाणी भरून आणल्यानंतर मंगल पवार यांना हे सांगताना दम लागत होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा शपथविधी सोहळा आणि त्याचं संपूर्ण विश्लेषण LIVE

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

मात्र अजित पवार हेच उपमुख्यमंत्री होणार, असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना स्पष्ट केलं आहे.

मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री कमलनाथ, छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री भुपेश बघेल आणि डीएमकेचे एम. के. स्टॅलिन या शपथविधीसाठी उपस्थित होते. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे हेसुद्धा या सोहळ्याला उपस्थित होते.

शिवाय इतर महत्त्वाचे नेते व्यासपीठावर उपस्थित होते.

शपथविधीनंतर लगेचच आज रात्री पहिली कॅबिनेट बैठक होणार आहे.

पाहा आजचे ताजे अपडेट्स

10.37 - संजय राऊतांचे चिमटे

संजय राऊत यांनी देवेंद्र फडणवीस यांना विरोधी पक्षाचे नेते झाल्याबद्दल शुभेच्छा देत चिमटे काढले आहेत.

10.15 - मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची पत्रकार परिषद

मंत्रिमंडळाची आज पहिली बैठक झाली. या बैठकीत 2 निर्णय घेण्यात आले आहेत.

"हे सरकार सर्व सामान्यांचं सरकार असेल, मंत्रिमंडळाच्या पहिल्याच बैठकीत रायगडाच्या संवर्धनासाठी 20 कोटी रुपयांची मंजुरी देण्यात आली आहे. शेतकऱ्यांसाठी जाहीर झालेल्या सर्व योजनांचं वास्तववादी चित्रण देण्याचे आदेश मुख्य सचिवांना देण्यात आले आहेत," अशी माहिती मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मंत्रिमंडळाच्या पहिल्या बैठकीनंतर झालेल्या पत्रकार परिषदेत दिली आहे.

देवेंद्र फडणवीस यांच्य टीकेला उत्तर देताना मंत्रिमंडळा कुठल्या विभागाचं आहे मग, असा सवाल त्यांनी विचारला आहे.

यावेळी धर्मनिरपेक्ष शब्दावरून विचारण्यात आलेल्या प्रश्नावर मात्र उद्धव ठाकरे यांनी उत्तर देणं टाळलेलं आहे. तसंच प्रश्न विचारणाऱ्या पत्रकारालाच त्यांनी 'सेक्युलरचा अर्थ काय' असा प्रतिसवाल केला.

 9.00 - देवेंद्र फडणवीसांची टीका

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महाविकास आघाडीच्या किमान समान कार्यक्रमावर टीका केली आहे. "महाविकास आघाडीच्या किमान समान कार्यक्रमात वारेमाप घोषणा असल्या तरी मराठवाडा, विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्र या विकासाच्या वाटचालीत वर्षानुवर्षे मागे राहिलेल्या क्षेत्राचा साधा नामोल्लेख सुद्धा असू नये, हे दुर्दैवी आहे," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

7. 10 - शपथविधी सोहळा संपन्न, मोदींकडून अभिनंदन

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करून उद्धव ठाकरे यांचं अभिनंदन केलं आहे.

6.51 - शिवाजी पार्कवर आतषबाजी

6.45 - उद्धव ठाकरे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आज महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. त्याच्यासह तिन्ही पक्षांच्या प्रत्येकी 2 मंत्र्यांनी शपथ घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा संपूर्ण मुलाखत

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

भाजप आणि शिवसेनेमधलं इनकमिंग, आदित्य ठाकरेंच्या निवडणूक लढवण्याची चर्चा, वंचित फॅक्टर, अशा अनेक विषयांवर मुनगंटीवार यांनी बीबीसी मराठीच्या प्राजक्ता पोळ यांच्याशी बातचीत केली. त्यांच्या मुलाखतीचा हा संपादित भाग.

भाजपमध्ये मोठं इनकमिंग सुरू आहे. त्यामुळे विधानसभेला युती होणार का, हा सर्वांना पडलेला प्रश्न आहे.

मी याआधी सांगितलं होतं की युती 'होणारच'... चंद्रपूरचा 'च'! त्यामुळे कुणी मनात शंका ठेवू नका.

50-50 टक्के जागांचा फॉर्म्युला उध्दव ठाकरेंनी जाहीर केला. त्यानंतर चंद्रकांत पाटील यांनी ते शक्य नसल्याचं सांगितलं. मग आता कोणता नवीन फॉर्म्युला ठरला आहे?

जेव्हा आमची चर्चा झाली, तेव्हा आमचा जागावाटपाचा एक फॉर्म्युला ठरला होता. हे माध्यमांसमोर कुणी बोलायचं नाही, असं ठरलं होतं. जागावाटप ही काही माध्यमातून करायची नाही.

आमची चर्चा होईल त्यानंतर आम्ही पत्रकार परिषद घेऊन जाहीर करू आणि कुणाच्या वाट्याला कोणती जागा येणार, याचं पत्रक छापून आम्ही जाहीर करू.

देवेंद्र फडणविस आणि सुधीर मुनगंटीवार

पण शिवसेनेला मुख्यमंत्रिपद पाहिजे, हे तर त्यांचे नेते जाहीरपणे माध्यमांमध्ये सांगतात. मग ती चर्चा कॉफी टेबलवर झाली नव्हती का?

हा विषय आमची चर्चा होण्याआधीचा आहे. आमची चर्चा होण्याआधी हे प्रस्ताव त्यांनी माध्यमांसमोर मांडले होते. आता चर्चा झाल्यानंतर हे प्रस्ताव कुणी मांडत नाही.

कोणत्या पक्षाला मुख्यमंत्रिपद द्यायचं, कुणाला मुख्यमंत्री करायचं, हे सर्व अमित शहा आणि उध्दव ठाकरे ठरवतील. जर कार्यकर्त्यांनी मुख्यमंत्री कोण होणार हे निर्णय घ्यायचे ठरवलं तर मग अमित शहा काय करणार? त्यांचे निर्णय त्यांना घेण्याचा अधिकार असू द्या.

आदित्य ठाकरे निवडणूक लढवणार अशी चर्चा आहे. त्यांचे ठिकठिकाणी 'हीच वेळ आहे असे होर्डिंग लागतायेत. कसं बघता या चर्चेकडे?

मी स्वतः आदित्य ठाकरेंना चर्चेदरम्यान निवडणूक लढवावी, असं सांगितलं होतं. निवडणूक यासाठी लढवली पाहिजे की आपल्या ज्या विकासाच्या कल्पना आहेत त्या प्रत्यक्षात उतरवता येतात. आता निर्णय त्यांनी घ्यायचाय. पण यायला अडचण काय...?

भाजपसाठी या निवडणुकीत विरोधक कोण आहे? तुम्ही कुणाला विरोधक मानता?

आम्ही कुणालाच विरोधक मानत नाही. आम्ही भाजपची रेष ही कशी मोठी करायची यासाठी काम केलं पाहिजे, असाच विचार नेहमी केला.

वंचित बहुजन आघाडी आणि MIM यांची युती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आमची चर्चा सुरू होण्यापूर्वी शिवसेनेने मुख्यमंत्रिपदाचे प्रस्ताव माध्यमातून मांडले. मात्र आमच्या चर्चेनंतर शिवसेनेने मुख्यमंत्रिपदाचे प्रस्ताव कुठे मांडले, असा प्रश्न भाजप नेते आणि राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी बीबीसी मराठीला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा संपूर्ण मुलाखत

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

याच वेळी त्यांनी वादग्रस्त 'शिवप्रतिष्ठान' आणि 'राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघा'शीही असलेल्या त्यांच्या जवळिकीचा इन्कार केला.

धनगर समाजाचे नेते असलेले पडळकर यांचं नाव चर्चेत आलं जेव्हा त्यांना प्रकाश आंबेडकरांच्या नेतृत्वात लोकसभा निवडणूक लढणाऱ्या 'वंचित बहुजन आघाडी'ची सांगलीतून उमेदवारी मिळाली.

त्यानंतर त्यांचे कट्टर हिंदुत्ववादी संघटना असलेल्या 'शिवप्रतिष्ठान संस्थाना'चे प्रमुख संभाजी भिडे यांच्यासोबतचे फोटो सोशल मीडियावर प्रसिद्ध झाले. त्यासोबतच 'संघा'च्या गणवेशातली छायाचित्रही प्रकाशित झाली.

प्रकाश आंबेडकरांची संघाविरुद्ध आणि संभाजी भिडे यांना प्रखर विरोधाची भूमिका पाहता पडळकरांच्या या फोटोंवरून वाद निर्माण होणं साहजिक होतं.

"संभाजी भिडेंबरोबरचे जे फोटो आहेत ते माझेच फोटो आहेत. पण भिडेंसोबत सांगली जिल्ह्यातल्या सर्वपक्षीय नेत्यांचे संबंध आहेत. ते माझेच आहेत असं नाही. पण 'शिवप्रतिष्ठान'चा मी कार्यकर्ता नाही आहे. तिथं संपर्क असल्यामुळं आम्ही अनेक वेळा त्यांना भेटतो. आता जी प्रकाश आंबेडकरांची भूमिका आहे तीच माझी भूमिका आहे," असं म्हणत पडळकर यांनी आपली बाजू मांडली आहे.

गोपीचंद पडळकर

1 जानेवारी 2018 रोजी भीमा कोरेगांव दंगल प्रकरण घडल्यानंतर आणि त्यामध्ये संभाजी भिडेंचं नाव आल्यावर प्रकाश आंबेडकर यांनी भिडेंना या प्रकरणाचा मास्टरमाइंड म्हटलं होतं आणि त्यांच्यावर कारवाईची मागणी केली होती. या कारवाईबद्दल पडळकरांची काय भूमिका आहे, असं विचारल्यावर ते म्हणाले,"भीमा कोरेगांवबद्दल पोलीस चौकशी करत आहेत. त्यामुळं मी त्यावर भाष्य करणं योग्य नाही. भिडेंवर मी काही बोलणार नाही. ते जर दोषी असतील तर कारवाई होईल."

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर टीका हासुद्धा प्रकाश आंबेडकरांच्या प्रचारातला मुख्य मुद्दा आहे. त्यामुळे संघाच्या गणवेशातले पडळकर यांचे फोटो व्हायरल होताच वाद सुरू झाला.

"मी संघाचाही कार्यकर्ता नाही. मी संघाच्या एका कार्यक्रमाला गेलो होतो. तो फोटोही माझाच आहे. पुण्यात झालेल्या 'शिवशक्ती संगम' कार्यक्रमातला तो फोटो आहे. याव्यतिरिक्त माझा संघाशी काही संबंध नाही. मी शाखेवर कधी गेलो नाही. त्यामुळे प्रकाश आंबेडकरांची जी भूमिका आहे तिच्यासोबत मी ठाम आहे," असं गोपीचंद पडळकर या मुलाखतीत म्हणाले.

धनगर आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून झालेल्या आंदोलनात पडळकर हे सध्या राज्यातला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"जर दोषी असतील तर संभाजी भिडेंवर कारवाई होईल," असं 'बहुजन वंचित आघाडी'चे सांगली लोकसभा मतदारसंघातले उमेदवार गोपीचंद पडळकर 'बीबीसी मराठी'ला दिलेल्या एका मुलाखतीत म्हणाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा संपूर्ण मुलाखत

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

विरोधी पक्षांनी जर एवढंच काश्मीरविषयी वाईट वाटत असेल तर 5 ऑगस्टचा तो निर्णय फिरवून दाखवा, पुन्हा कलम 370 रद्द पुन्हा लागू करण्याची हिंमत दाखवा, असं आव्हान पंतप्रधान मोदींनी रविवारी एका प्रचारसभेत दिलं होतं.

त्या उत्तर देताना शरद पवार म्हणाले की केंद्र सरकारच्या त्या निर्णयाला राष्ट्रवादीचा पाठिंबा होताच, मात्र "असं करताना काश्मीरच्या लोकांना विश्वासात घ्या. तिथल्या नेत्यांना तुरुंगात टाकून हे करू नका," असं पवार म्हणाले.

विधानसभा निवडणुकीच्या आठवडाभरापूर्वी त्यांनी बीबीसी मराठीच्या मयुरेश कोण्णूर यांच्याशी थेट संवाद साधला. तेव्हा शिखर बँक प्रकरण, त्यानंतर अजित पवारांचा राजीनामा, यंदाच्या निवडणुकीत त्यांची मोहीम तसंच राज ठाकरे आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस अशा अनेक मुद्द्यांवर चर्चा केली.

370चा मुद्दा महाराष्ट्र निवडणूक प्रचारात येण्याविषयीचं विचारलं असता पवार म्हणाले, "महाराष्ट्राच्या निवडणुकीमध्ये 370 हा मुद्दा नाही. 370 कलम काढलं त्याचा परिणाम एकच झाला, की आज भारतातल्या अन्य राज्यांतल्या लोकांना तिथे जाऊन शेतीवाडी-व्यवसाय करायला संधी मिळेल. पण महाराष्ट्रातल्या शेतकऱ्याला 370पेक्षा शेतीमालाच्या किमतीचा प्रश्न महत्त्वाचा आहे. शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांचा प्रश्न महत्त्वाचा आहे."

"औद्योगिक नगरी म्हणून महाराष्ट्रातल्या अनेक शहरांना ओळखलं जायचं. तिथली कारखानदारी आज आजारी पडलीय. मंदीचं संकट आलेलं आहे. कामगारांच्या नोकऱ्या गेलेल्या आहेत. तो प्रश्न अधिक महत्त्वाचा वाटतो. शिक्षणाचा विस्तार झाला पण तरुण पिढीला नोकऱ्या मिळत नाहीत. बेकारांचे तांडेच्या तांडे निर्माण झालेले आहेत, हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.

बालाकोट हल्ला आणि श्रेयनाट्य

बालाकोटचा हल्ला आणि भारतातर्फे देण्यात आलेलं प्रत्युत्तर याचं श्रेय सरकारकडून घेण्यात येतंय. याविषयी बोलताना शरद पवार म्हणाले, "केंद्र सरकारने - गृहमंत्री, संरक्षणमंत्री यांनी - सगळ्या राजकीय विरोधी पक्षांची एक बैठक बोलावली. सीमेवर कुठं काय सुरू आहे, याविषयी लष्करी अधिकाऱ्यांमार्फत आम्हाला माहिती देण्यात आली. मी ही त्या बैठकीत होतो. ते ब्रीफिंग झाल्यानंतर काय करायचं यावर चर्चा झाली. त्या चर्चेमधून एकमताने सगळ्या पक्षांनी एक ठराव केला की जे घडतंय त्याला ठोस उत्तर द्यायला हवं. त्यासाठी आपल्या सैन्याला पूर्ण अधिकार, पाठिंबा देण्यात यावा."...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"370 हटवण्याला आमचा पाठिंबाच आहे. आम्ही त्याला विरोध केला नाही, असं राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी स्पष्ट केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा संपूर्ण मुलाखत-

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून भाजपमध्ये प्रवेश केलेल्या उदयनराजे भोसले यांच्याशी बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी नीलेश धोत्रे यांनी संवाद साधला. त्या मुलाखतीचा हा संपादित अंश.

जर शरद पवार साताऱ्यातून निवडणूक लढवणार असतील तर मी लढणार नाही, असं तुम्ही का म्हणालात?

त्यांच्याविषयी आदर आहे म्हणून बोललो, पण त्यांच्याकडून प्रतिसाद आला नाही. शेवटी मी समाजाचं ऐकायचं ठरवलं.

महाराष्ट्र कधी दिल्लीच्या तख्तापुढे झुकत नसतो, असं विधान शरद पवार करत आहेत. या विधानाचा संदर्भ तुम्ही दिल्लीत जाऊन भाजपमध्ये प्रवेश केला याच्याशी जोडायचा का?

हा फार संकुचित विचार आहे असं मी समजेन. यामुळे मी दुःखी झालो आहे. कारण कुठलीही पक्ष, संघटना असली तरी त्यांना शिवाजी महाराजांच्या उल्लेखाने प्रेरणाच मिळते.

तुमच्या दृष्टीने छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांवर चालणारा कोणता पक्ष महाराष्ट्रात आहे?

मी प्रश्नांवर आधारित समाजकारण करतो, राजकारण नाही. मी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केलाय म्हणून मी हे बोलत नाहीये, पण खऱ्या अर्थाने महाराष्ट्रात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांवर चालणारा एखादा पक्ष असेल तर तो भाजप आहे. जे डोळ्याला दिसतंय त्याकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.

तुमच्या भाजपप्रवेशानंतर भाजपला मराठा समाजाचा एक चेहरा लाभला आहे, पण मराठा समाज भाजपला स्वीकारेल?

का नाही स्वीकारणार? मी हा प्रश्न सगळ्या मराठा समाजाला विचारतो आहे. या लोकांनी आजपर्यंत तुम्हाला खेळवलं, मराठा-मराठा म्हणत फक्त राजकारण केलं. पण आता या सरकारने त्यावर मार्ग काढला आहे. मग त्यांचे आभार मानायला नकोत का? तीस वर्षांपासून मराठ्यांचे प्रश्न का सुटले नाहीत? राजकीय इच्छाशक्ती नव्हती का? असे प्रश्न लोक विचारायला लागले आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नवाब मलिकांनी आरोप केला होता, की शिवाजी महाराजांच्या काही जमिनी विकता याव्यात म्हणून तुम्ही भाजपमध्ये प्रवेश केला आहे. यात किती तथ्य आहे?

ज्या काही उरल्या सुरल्या जमिनी असतील त्या तुम्ही घेऊन टाका. नवाब मलिक साहेबांना इतकं तरी लक्षात आलं पाहिजे, की दात टोकरून खायची आमची सवय नाही. आजपर्यंत आम्ही दानच करत आलो आहोत. आमच्या आजींनी गोरगरीब मुलं शिकावी म्हणून रयत शिक्षण संस्था स्थापन केली.

त्याचा मोबदला आम्ही मागितला नव्हता. आमच्या आईच्या वडिलांनी आपली जमीन देऊन मराठा विद्या प्रसारक मंडळाची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मी प्रश्नांवर आधारित समाजकारण करतो, राजकारण नाही. भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केलाय म्हणून मी हे बोलत नाहीये. पण महाराष्ट्रात खऱ्या अर्थाने छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांवर चालणारा एखादा पक्ष असेल तर तो भाजप आहे. जे डोळ्याला दिसतंय त्याकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा हा व्हीडिओ -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

महिला मतदार महत्त्वाच्या का आहेत?

भारतात सध्या सुमारे 90 कोटी मतदार आहेत आणि त्यापैकी 43 कोटींहून अधिक म्हणजे जवळपास निम्म्या महिला आहेत. यंदा महिलांमध्ये मतदानाची टक्केवारीही जास्त असेल, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. साहजिकच महिलांविषयीच्या मुद्द्यांना राजकीय पक्ष महत्त्व देतील, अशी अपेक्षाही केली जाते आहे.

पण महिलांना संसदेत प्रतिनिधित्व देण्याच्या बाबतीत मात्र चित्र काहीसं निराशाजनक आहे.

फक्त महाराष्ट्राचंच उदाहरण घ्या. राज्यात लोकसभेच्या 48 जागा आहेत. गेल्या वेळी म्हणजे 2014 साली त्यातल्या पाच जागांवरच महिला उमेदवार निवडून आल्या. आता यंदा या 48 जागांसाठी काँग्रेस-राष्ट्रवादीची आघाडी आणि भाजप-शिवसेनेची युती मिळून केवळ 12 महिला उमेदवार रिंगणात आहेत.

यापैकी युतीनं सात जागांवर तर आघाडीनं पाच जागांवर महिलांना उमेदवारी दिली आहे.

युतीमध्ये भाजपच्या 25 जागांपैकी सहा जागांवर तर शिवसेनेच्या 23 जागांपैकी एका जागेवर महिला उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. आघाडीमध्ये काँग्रेसच्या 25 पैकी तीन जागांवर, राष्ट्रवादीच्या वाट्याच्या 17 पैकी एका जागेवर महिला उमेदवार आहेत. त्याशिवाय स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवणाऱ्या नवनीत राणांना राष्ट्रवादीनं पाठिंबा दिला आहे.

महिलांच्या प्रतिनिधित्वाच्या बाबतीत वंचित बहुजन आघाडीतही चित्र फारसं वेगळं नाही. त्यांनी केवळ पाच महिलांना उमेदवारी दिली आहे.

आता युती असो वा आघाडी, दोन्ही पक्षांनी ज्या महिला उमेदवारांना तिकीट दिलं आहे, त्या एकतर विद्यमान खासदार आहेत किंवा कुठल्या ना कुठल्या राजकीय घराण्याशी संबंधित आहेत.

काय आहे देशातली परिस्थिती?

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेच्या आकडेवारीनुसार भाजपनं केवळ 11.8 टक्के महिलांना आणि काँग्रेसनं केवळ 12.8 टक्के महिलांना उमेदवारी दिली आहे, म्हणजे राष्ट्रीय पातळीवरही मोठ्या पक्षांचं चित्र फारसं वेगळं नाही.

अर्थात याला काही अपवादही आहेत. पश्चिम बंगालमधला सत्ताधारी पक्ष तृणमूल काँग्रेसनं 42 पैका 17 जागांवर म्हणजे 40 टक्के जागांवर महिलांना उमेदवारी दिली आहे. शेजारच्यात ओडिशामधला प्रादेशिक पक्ष बिजू जनता दलनंही 33 टक्के जागांवर महिलांना उमेदवारी दिली आहे.

कमी महिलांना उमेदवारी मिळाली तर संसदेतल्या महिलांची संख्याही साहजिकच कमी राहते. भारतात सध्या संसदेत केवळ 11 टक्के महिला लोकप्रतिनिधी आहेत. तर राज्यांच्या विधानसभांमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लोकसभा निवडणुकीत यंदा महिलांची खरं तर महिला मतदारांची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे, असं म्हटलं जात आहे. महिला मतदार महत्त्वाच्या का आहेत? आणि या महिला मतदारांना त्यांच्या तुलनेत प्रतिनिधित्व दिलं जात आहे का? आकडेवारी काय सांगते?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहू या काय खरं, काय खोटं...

रतन टाटांचा तो मेसेज

"कोरोना व्हायरसच्या संकटाबाबत बरंच काही बोललं जात आहे. सर्वत्र निराशा आहे. पण एक लक्षात घ्या की या कोरोनाच्या राक्षसाला आपण धोबीपछाड देऊन, आपली अर्थव्यवस्था मुसंडी मारेल..." अशा आशयाचा एक मेसेज टाटा ग्रुपचे मानद अध्यक्ष रतन टाटांच्या नावे सोशल मीडियावर फिरतोय.

या संकटकाळात हा मेसेज आशा देणारा आहे, त्यामुळे तो सर्रास शेअर केला जातोय. अगदी अभिनेते अर्शद वारसी आणि हुमा कुरेशी यांनीही ही पोस्ट शेअर केली आहे.

पण रतन टाटांनीच स्वतः मग एक पोस्ट आपल्या सोशल मीडिया अकाउंट्सवर शेअर करत "मी असं कधी बोललो किंवा लिहिलं नाही," असं स्पष्ट केलं.

कृपया व्हॉट्सअॅप आणि इतर सोशल मीडिया साईट्सवर फिरणारा कंटेट तपासून शेअर करा, असं आवाहनसुद्धा त्यांनी केलं.

जेफ बेझोसनं असं म्हटलं?

यशस्वी उद्योजकांचे मेसेज व्हायरल होण्याची गोष्ट फक्त भारतातच घडत नाहीये. असाच एक फेक मेसेज अमेरिकन अब्जाधीश जेफ बेझोस यांच्या नावाने शेअर होतो आहे.

अमेझॉनचे संस्थापक बेझोस यांनी कोविड-19च्या मुद्द्यावर आफ्रिकी लोकांना एक संदेश दिला आहे, असा दावा एका मेसेजमधून केला जात आहे.

बिल गेट्स आफ्रिकेला अस्थिर करू पाहत आहेत. आफ्रिकी लोकांना एका विशिष्ट पद्धतीचे मास्क वापरू नयेत, कारण त्यात विषारी घटक असतात, असं या मेसेजमध्ये म्हटलं होतं.

मात्र अमेझॉननंही हा दावा फेटाळून लावला आहे.

या खोट्या मेसेजला फ्रान्समध्ये शेकडो लोकांनी कॉपी-पेस्ट केलं. यासंबंधीची मूळ पोस्ट डीआर कॉन्गो या अकाऊंटवरून करण्यात आल्याचं दिसून येतं.

जानेवारीत हे अकाऊंट सुरू करण्यात आलं आणि या पोस्टला 30 हजारहून अधिक वेळा शेयर करण्यात आलं.

5G वर चुकीची पोस्ट

5G तंत्रज्ञान आणि कोरोना व्हायरस यांचा संबंध जोडणाऱ्या अफवांकडे लक्ष न देण्याचं वैज्ञानिकांनी म्हटलं आहे. त्यांनी या अफवांना कोणताही आधार नसल्याचं म्हटलं आहे.

असं असलं तरी काही चुकीचे मेसेज फेसबुक, इन्स्टाग्राम आणि टिकटॉकवर शेयर केले जात आहेत. नवीन तंत्रज्ञानामुळे नवनवे आजार येत आहेत, अशा हजारो पोस्ट शेयर करण्यात आल्या आहेत.

यात दावा केलाय की, 1979मध्ये 1G आलं तेव्हा इनफ्लुएंजा आला, 2Gच्या वेळेस कॉलरा आणि आता 5Gच्या वेळेस कोव्हिड-19चा प्रसार झाला आहे.

हे चुकीचं आहे. या घटनांचा एकमेकांशी काहीएक संबंध नाही.

लॅम्पपोस्टवर लागलेल्या पोस्टर्सवरील फोटोंवर दावा करण्यात आला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या आरोग्य संकटाच्या काळात फक्त कोरोना व्हायरसच नव्हे तर फेक न्यूजही वेगाने पसरत आहे. अशात बीबीसीची फॅक्ट चेक टीम कोरोना व्हायरससंबंधित सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या बातम्यांची सत्यता पडताळत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहूया सोपी गोष्टमध्ये.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रॅपिड ॲंटीबॉडी टेस्ट म्हणजे काय? तिचे काय फायदे आहेत? मुंबईत परवानगी मिळणार?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पिंक बॉल

दिवसाउजेडी होणाऱ्या टेस्ट मॅचमध्ये लाल रंगाचा बॉल वापरला जातो तर वनडे आणि ट्वेन्टी-20 मध्ये पांढऱ्या बॉलचा वापर केला जातो. डे-नाईट टेस्ट काही वेळ सूर्यप्रकाशात आणि बराच वेळ कृत्रिम प्रकाशात खेळवली जाते. खेळाडूंचे कपडे पांढऱ्या रंगाचे असतात. पांढरे कपडे आणि पांढरा बॉल असं होऊ शकत नाही.

लाल बॉल कृत्रिम प्रकाशात दिसण्यात अडचण असते. यावर उपाय म्हणून ऑप्टिक यलो आणि नारिंगी रंगाच्या बॉलचा वापर करण्यात आला. मात्र या दोन रंगांच्या तुलनेत पिंक बॉलची दृश्यमानता अधिक आहे. गवतावर हा बॉल नीट दिसू शकतो तसंच कृत्रिम प्रकाशात बॅट्समनला हा बॉल सहजतेने दिसू शकतो.

पिंक बॉल आणि डे-नाईट टेस्ट

पिंक बॉल वेगळ्या पद्धतीने बनवला जातो का?

लाल, पांढरा आणि गुलाबी- प्रत्येक क्रिकेट बॉल रबरने बनलेला असतो. डायचा रंग बदलतो आणि फॉरमॅटनुसार फिनिशिंग बदलतं. टेस्ट मॅचमध्ये वापरला जाणारा लाल बॉल ग्रीसमध्ये ठेऊन मग वापरण्यासाठी सज्ज होतो. जेणेकरून पाणी बॉलमधल्या लेदरमध्ये शिरू नये. मात्र डे-नाईट टेस्टसाठी वापरण्यात येणारा पिंक बॉल ग्रिसमध्ये ठेवला जाऊ शकत नाही कारण तसं केलं तर पिंक बॉलची झळाळी निघून जाईल.

पिंक बॉलवर गुलाबी रंगाचा अतिरिक्त मुलामा दिला जातो. जेणेकरून कृत्रिम प्रकाशात हा बॉल चमकेल. फिल्डर, बॅट्समन ,स्टेडियममधील प्रेक्षक तसंच टीव्हीवर मॅच पाहणारे चाहते यांना हा चेंडू नीट दिसत राहतो. मात्र चेंडू पिंक ठेवण्यासाठी एवढा खटाटोप करावा लागत असल्याने टेस्ट मॅच पाच दिवस चालली तर हा बॉल टिकू शकेल का असा प्रश्न निर्माण होतो.

पिंक बॉल

पिंक बॉलची निर्मिती

टेस्ट खेळणाऱ्या विविध देशांमध्ये तीन कंपन्या बॉल पुरवतात. भारतात होणाऱ्या टेस्ट मॅचेसवेळी एसजी कंपनीने तयार केलेले बॉल वापरले जातात. इंग्लंड आणि वेस्ट इंडिजमध्ये ड्यूक्स कंपनीच्या बॉलचा वापर केला जातो.

अन्य टेस्ट खेळणाऱ्या देशांमध्ये कुकाबुरा कंपनीने तयार केलेले बॉल वापरले जातात. भारतातल्या पहिल्यावहिल्या ऐतिहासिक डे-नाईट टेस्टसाठी बीसीसीआयने एसजी कंपनीलाच पिंक बॉल तयार करण्याची जबाबदारी सोपवली होती.

उत्तर प्रदेशातील मेरठस्थित एसजी कंपनीच्या फॅक्टरीत पिंक बॉलची निर्मिती झाली आहे. भारतात झालेल्या डे-नाईट टेस्टवेळी एसजी कंपनीने सहा डझन पिंक बॉल पुरवले होते.

पिंक बॉल

पिंक बॉलचे गुणधर्म?

वनडे आणि ट्वेन्टी-20मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पांढऱ्या बॉलप्रमाणे पिंक बॉलही सपाट होतो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि इंग्लंड यांच्यात अहमदाबाद इथल्या नव्याने उभारण्यात आलेल्या सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम अर्थात मोटेरावर पिंक बॉल टेस्टला सुरुवात होत आहे. ही 16वी डे नाईट टेस्ट असणार आहे. भारतात होणारी ही दुसरी पिंक बॉल टेस्ट आहे. याआधी भारत-बांगलादेश यांच्यादरम्यान कोलकाता इथे 2019 पिंक बॉल टेस्ट झाली होती. ती टेस्ट भारतीय संघाने एक डाव आणि 46 रन्सने जिंकली होती. ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात, अॅडलेड इथं झालेल्या डे-नाईट टेस्टमध्ये ऑस्ट्रेलियाने भारतावर आठ विकेट्सनी दणदणीत विजय मिळवला होता. याच टेस्टमध्ये भारताचा दुसरा डाव 36 रन्समध्ये आटोपला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पिंकी

पिंकी नावाच्या मुलीला उत्तर प्रदेश पोलिसांनी अटक केली होती. तिला पतीपासून वेगळं करून नारी आश्रय केंद्रात ठेवण्यात आलं होतं.

उत्तर प्रदेशात आंतरधर्मीय विवाह रोखण्यासाठी पारित करण्यात आलेल्या वादग्रस्त कायद्याअंतर्गत पतीपासून विलग करून महिला केंद्रात रवानगी होणारी पिंकी पहिली मुलगी आहे.

या केंद्रात शोषण झाल्याचं पिंकीचं म्हणणं आहे. पिंकीच्या म्हणण्यानुसार तिला एक इंजेक्शन देण्यात आलं ज्यामुळे तिचा गर्भपात झाला.

मुरादाबाद पोलिसांनी पिंकीचा गर्भपात झाल्याच्या म्हणण्याला दुजोरा दिलेला नाही. मुरादाबादचे एसएसपी प्रभाकर चौधरी यांनी बीबीसीला माहिती देताना सांगितलं की, "मर्जीनुसार लग्न करून सासरी गेल्याचं पिंकीने न्यायालयाला सांगितलं होतं. याच आधारे तिला सासरकडच्या लोकांकडे सुपुर्द करण्यात आलं आहे".

नारी निकेतन केंद्रात असताना पिंकीने पोटात दुखत असल्याची तक्रार केली. त्यावर उपचार करण्यात आले.

गर्भपाताच्या मुद्यावर मुरादाबाद पोलिसांच्या प्रवक्त्याने सांगितलं की, मंगळवारी डॉक्टरांनी पोलिसांनी सांगितलं की पिंकीच्या पोटातील गर्भ सुरक्षित आहे. यासंदर्भात कोणतीही नवीन माहिती मिळालेली नाही.

पिंकीला सासरी पाठवण्यात आलं आहे.

पिंकीच्या पतीला नव्या कायद्याअंतर्गत अटक करण्यात आली आहे. न्यायालयाच्या आदेशानंतरच त्याची सुटका होऊ शकते.

22वर्षीय पिंकीच्या म्हणण्यानुसार, "सात आठवड्यांपासून मी गरोदर आहे. 5 डिसेंबरला मला नारी निकेतन केंद्रात पाठवण्यात आलं होतं. तिथे माझा छळ करण्यात आला.

"तीन दिवसांपूर्वी माझ्या पोटात दुखू लागलं. तब्येत बिघडल्याने मला रुग्णालयात नेण्यात आलं. डॉक्टरांनी मला इंजेक्शन दिलं. माझ्या शरीरातून मोठ्या प्रमाणावर रक्तस्राव होत होता. मंगळवारी न्यायालयात सुनावणी होती. मला तिथे जायचं होतं. माझी तब्येत पुन्हा बिघडल्याने मला पुन्हा इंजेक्शन देण्यात आलं. माझा गर्भपात झाला आहे".

पिंकीला नेमकं कोणतं इंजेक्शन देण्यात आलं यासंदर्भात माहिती मिळालेली नाही तसंच पिंकीच्या दाव्याला दुजोरा मिळू शकलेला नाही. ही इंजेक्शनं गर्भपाताचं कारण ठरू शकतात हेही अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही.

पिंकीने सांगितलं की, "पहिल्या अल्ट्रासाऊंडमध्ये माझ्या पोटातील गर्भ व्यवस्थित होता. इंजेक्शन दिल्यानंतर माझा गर्भपात झाला".

स्थानिक न्यायालयाच्या आदेशानंतर, पिंकीला सासरी पाठवण्यात आलं आहे.

मुरादाबादचे एसएसपी प्रभाकर चौधरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लग्नासाठी धर्म परिवर्तन करायला भाग पाडणं हा गुन्हा असल्याचं उत्तर प्रदेश राज्याने पारित केलेला नवा कायदा सांगतो. या कायद्याअंतर्गत मुरादाबादमध्ये करण्यात आलेली कारवाई चर्चेत आहे. कायद्याचा दुरुपयोग म्हणून या कारवाईकडे पाहिलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पिढ्यानपिढ्या येणाऱ्या या आव्हानावर मार्ग काढण्याचं काम माझ्या हाती आलं आहे, याचा मला आनंद आहे, अभिमान आहे, असं ट्रेसी क्रोच म्हणाल्या. 42 वर्षीय ट्रेसी म्हणाल्या की त्या सगळ्या पक्षांना सोबत घेऊन काम करतील.

इंग्लंडमधले नव्वद लाख लोक एकटेपणाने प्रभावित आहेत.

कॉक्स यांनी कमिशन ऑफ लोनलीनेसची स्थापना केली होती. युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडण्यासाठी घेण्यात आलेल्या सार्वमताच्या आधी त्यांची हत्या झाली होती.

एकटेपणा धोकादायक

2017 मध्ये आलेल्या एका अहवालानुसार एकटेपणा 15 सिगारेट ओढण्याइतका धोकादायक आहे. एका निवेदनात पंतप्रधान थेरेसा मे म्हणाल्या, "जो कॉक्स यांनी संपूर्ण देशातल्या एकटेपणाचा अभ्यास केला होता आणि जे लोक प्रभावित झाले आहेत त्यांची मदत करण्यासाठी आपलं आयुष्य वेचलं."

त्या म्हणाल्या की ट्रेसी क्रोच नव्या भूमिकेत कॉक्स यांनी केलेलं काम पुढे नेतील. त्यासाठी त्या या आयोगासाठी काम करणारे लोक, उद्योगजगतातील लोक आणि स्वंयेसेवी संस्थांची मदत घेतील.

ट्रेसी क्रोच या 2010 सालापासून शॅटम आणि ऐल्सफोर्डच्या खासदार आहेत. बीबीसी ब्रेकफास्ट कार्यक्रमाशी बोलताना त्या म्हणाल्या की लाखों पाऊंडचा एक फंड उभा करून एकटेपणा कसा कमी करता येईल यासाठी धोरण ठरवलं जाईल आणि तशा सुविधा उभारल्या जातील.

स्थानिक प्रशासनानं ग्रंथालय आणि डे केअर सेंटर यांची संख्या कमी केल्यानं ही समस्या उद्भवली आहे का, या प्रश्नाच्या उत्तरादाखल त्या म्हणाल्या, की ही सगळी आव्हानं आहेत आणि ही समस्या सोडवण्याचा हा कुठला एक ठराविक उपाय नाही.

डिसेंबर 2017 मध्ये NHS इंग्लंडचे चीफ नर्सिंग ऑफिसर प्रा. जेन कनिंग्स यांनी सांगितलं होतं की, गारठा आणि एकटेपणा थंडीच्या काळात आणखी धोकादायक असतो.

त्या म्हणाल्या की फक्त कोणाची तरी साथ असणं अतिशय महत्त्वाचं असतं.

ट्रेसी क्राऊच सांगतात की त्यांना हे काम करायला अत्यंत आनंद होतो आहे.

एका अंदाजानुसार, इंग्लंडमध्ये 75 वर्षं किंवा त्याहून अधिक वयाचे अर्ध्याअधिक लोक, म्हणजे जवळजवळ 20 लाख लोक एकटे राहतात. त्यांचं कितीतरी दिवस कोणाशीच काहीही बोलणं होत नाही.

प्रशासनानं घोषणा केली आहे की ते राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाकडून एकटेपणा मोजण्याची पद्धत विकसित केली जाईल आणि ही समस्या सोडवण्यासाठी एक निधी उभा केला जाईल.

जो कॉक्स कमिशनच्या अध्यक्ष रचेल रिव्ह्स आणि सीमा केनेडी यांनी अनेक स्वयंसेवी संस्थांबरोबर लोकांची ही समस्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंग्लंडचे दिवंगत खासदार जो कॉक्स यांचा 'मिनिस्टर ऑफ लोनलीनेस' हा प्रकल्प हाती घेण्याची ब्रिटन सरकारने घोषणा केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पिरॅमिडच्या निर्मित्यांना पिरॅमिडमध्ये ही जागा रिकामी का ठेवली याचं कारण कुणालाच माहिती नाही. जर त्या ठिकाणी जाताचं येणार नाही तर ही जागा त्यांनी अशी रिकामी का ठेवली? असा प्रश्न संशोधकांना पडला आहे.

जपान आणि फ्रेंच संशोधकांनी दोन वर्षांच्या अभ्यासानंतर ही घोषणा केली आहे. या संपूर्ण टीमला स्कॅन पिरॅमिड टीम म्हणतात. या टीमनं पिरॅमिडच्या गुंतागुंतीच्या रचनेचा अभ्यास करून हा दावा केला.

मोठ्या दगडांची घनता तपासण्यासाठी मुयोग्राफी ही पद्धत वापरतात. या पद्धतीचा वापर करून मोठ्या दगड्यांची आतील रचना कशी आहे याचा अभ्यास केला जातो.

द ग्रेट पिरॅमिड किंवा खुफू पिरॅमिड फराओह खुफूच्या कारकीर्दीत इ. पू. 2509 ते 2483 या काळात बांधण्यात आलं होतं. खुफू पिरॅमिडची उंची 460 फूट आहे. कैरो शहराच्या बाहेर गिझा येथे असलेले सर्वांत मोठं पिरॅमिड आहे.

काय आहे खुफू पिरॅमिडमध्ये?

खुफूमध्ये तीन दालनं आहेत आणि काही भुयारं आहेत. यामध्ये सर्वांत लक्षवेधक आहे ती 47 बाय 8 मीटरची गॅलरी. नव्यानं जी पोकळी सापडली आहे ती या चेंबर्सच्या बरोबर वर आहे.

"अजून या पोकळीबाबत बऱ्याचशा गोष्टी आम्हाला माहीत नाही. ही पोकळी आडवी आहे की झुकलेली किंवा ही रचना एकचं आहे की सलग रचनांची मिळून बनलेली आहे याचा अभ्यास अजून झाला नाही," असं एचआयपी इंस्टिट्यूटचे संशोधक मेहदी तयुबी यांनी म्हटलं.

"आम्ही हे खात्रीशीरपणे सांगू शकतो पिरॅमिडमध्ये पोकळी आहे. आतापर्यंत कुणालाच हे माहीत नव्हतं की या पिरॅमिडमध्ये पोकळी आहे," असं ते म्हणाले.

अभ्यासकांच्या टीमचं असं म्हणणं आहे की ही पोकळीचं आहे. दालन नाही.

"खुफू पिरॅमिडमध्ये अनेक भाग आहेत. दगडांचा भार विभागला जाऊन हे पिरॅमिड कोसळू नये म्हणून ही रचना करण्यात आली आहे. उदाहरणार्थ राजाच्या दालनाच्या वरच्या भागात अशा पाच जागा आहेत," असं संशोधक सांगतात.

प्रसिद्ध पुरातत्त्व शास्त्रज्ञ मार्क लेहनर यांच्या मार्गदर्शनात हे काम सुरू आहे.

"आम्ही मुयॉन सायन्सद्वारे हा अभ्यास करत आहोत. ध्वनी लहरींच्या सहाय्यानं आम्ही हा अभ्यास करतो. पण या शोधाचं महत्त्व काय आहे याचा अभ्यास अजून झाला नाही."

"पिरॅमिडला भव्य दालन आहे. पण, त्या दालनाचं छत हे निमुळतं आहे. हे छत सुरक्षित राहण्यासाठी ही पोकळी निर्मात्यांनी सोडली असावी," असं लेहनर यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"जो शोध लागला आहे तो खूप वेगळा आहे. ही गोष्ट पिरॅमिडच्या रचनेच्या विसंगत आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इजिप्तच्या पिरॅमिडबाबत सर्वांनाच कुतूहल असतं. या पिरॅमिडचं रहस्य काय आहे याची नेहमीच चर्चा होत असते. पण, या पिरॅमि़डभोवती असणारं गूढतेचं वलय आणखी वाढणार असल्याचं संशोधकांचं म्हणणं आहे. कारण खुफू पिरॅमिडमध्ये एक पोकळी असल्याचा शोध लागला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी. चिदंबरम गृहमंत्री होते, तेव्हा सीबीआयने सोहराबुद्दीन शेख एनकाऊंटर प्रकरणातील आरोपी असणारे तत्कालीन गुजरात सरकारमधील मंत्री अमित शहा यांना अटक केली होती.

आज अमित शहा गृहमंत्री आहेत आणि सीबीआयने पी. चिदंबरम यांना अटक केली आहे.

चिदंबरम यांनी मोदींचा उजवा हात मानले जाणाऱ्या अमित शहा यांच्यासमोर अडचणी तर आणल्याच, शिवाय या माध्यमातून थेट मोदींना लक्ष्य केलं होतं.

2002 च्या गुजरात दंगलीचा तपास एसआयटी करत होती. तिथं मोदी यांना अडकवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला, त्यांच्या मते चिदंबरम तपाससंस्थांना आदेश देत होते.

भगवा दहशतवाद

भाजपच्या दृष्टीने हे अत्यंत चुकीचं होतं. पण चिदंबरम इथंच थांबले नाहीत, त्यांनी 2010 मध्ये 'भगवा दहशतवाद' या शब्दाचा प्रयोग करून संपूर्ण संघ परिवारावर निशाणा साधला होता.

त्यांनी एका कार्यक्रमात दहशतवादाबाबत बोलताना सांगितलं, भूतकाळात झालेल्या अनेक बाँबस्फोटांशी संबंध असलेल्या भगव्या दहशतवादाचं नवं स्वरूप समोर आलं आहे. आपण नेहमी सावध असलं पाहिजे असा माझा सल्ला आहे. केंद्र आणि राज्य स्तरावर दहशतवाद रोखण्यासाठी आपली क्षमता वाढवण्यावर भर द्यायला हवा.

या वक्तव्यानंतर भाजपने गदारोळ माजवला होता. आजपर्यंत इस्लामिक शक्तींशी जोडला जाणारा दहशतवाद हा शब्द हिंदुत्वाशी जोडणं अयोग्य असल्याचं हिंदुत्ववादी शक्तींनी म्हटलं.

अखेर दहशतवादाला कोणताही धर्म नसतो  या वाक्यावर सगळ्यांचं एकमत झालं. पण जे नुकसान व्हायचं होतं ते झालेलंच होतं.

तो तपास योग्य असेल किंवा नसेल. (काही स्फोटांचे संबंध हिंदुत्ववादी संघटनांशी जोडल्याचं आढळलं होतं) पण हे राजकीयदृष्ट्या आत्मघाती ठरलं. कारण भाजप आणि संघाला सेक्युलर षडयंत्राचे पीडित असल्याचं कार्ड खेळण्याची आयती संधी मिळाली.

काँग्रेसने सार्वजनिकरित्या चिदंबरम यांच्या वक्तव्यापासून फारकत घेतली. जनार्दन  द्विवेदी यांनी काँग्रेसमार्फत एकदा म्हटलं होतं, हा वाद एका शब्दामुळे सुरू झाला आहे. त्यांच्या अजेंड्यावर भगवा नव्हे तर दहशतवाद होता.

दहशतवादाचा कोणताच रंग नसतो. तो पूर्णपणे काळा आहे. भगवा, लाल, हिरवा किंवा पांढरा तुम्ही कोणताच रंग दहशतवादाशी जोडू शकत नाही. दहशतवादाचा निषेध झालाच पाहिजे. भाषेचा वापर करताना संयम पाळणं महत्त्वाचं आहे. लोकांना कोणत्याही रंगाबाबत आक्षेप नसला पाहिजे. प्रत्येक रंगाची आपली एक परंपरा आणि इतिहास आहे.

आयएनएक्स प्रकरण

चिदंबरम यांच्याविरुद्ध...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2011 मध्ये पी. चिदंबरम गृहमंत्री असताना त्यांनी केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या (सीबीआय) मुख्य इमारतीचं उद्घाटन केलं होतं. बुधवारी त्यांना याच सीबीआय मुख्यालयाच्या इमारतीत रात्र घालवावी लागली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी. बी. सावंत

पी. बी. सावंत यांनी न्यायाधीश असताना अनेक महत्त्वपूर्ण निर्णय दिले. त्याचबरोबर त्यांनी धर्मनिरपेक्षता, लोकशाही या मूल्यांची जपणूक करण्यासाठीही त्यांनी वेळोवेळी ठोस भूमिका घेतल्या.

पी.बी. सावंत यांचा जन्म 30 जून 1930 रोजी झाला. त्यांनी इकॉनॉमिक्समध्ये पदवी प्राप्त केल्यानंतर मुंबई विद्यापीठातून कायद्याचं शिक्षण घेतलं. 1957 पासून त्यांनी वकिलीची प्रॅक्टिस सुरू केली. 1973 मध्ये त्यांची मुंबई उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली. जून 1982 मध्ये एअर इंडियाच्या विमान अपघाताची चौकशी सावंत यांच्या मार्फत झाली होती.

ऑक्टोबर 1989 मध्ये त्यांची सुप्रीम कोर्टात न्यायाधीश म्हणून नेमणूक झाली. 1995 साली ते निवृत्त झाले.

मराठा समाजाला आरक्षण मिळावं यासाठी तयार करण्यात आलेल्या समन्वय समितीचे ते सुरुवातीच्या काळात अध्यक्ष होते. मात्र नंतर ते त्यातून बाहेर पडले.

'त्यांच्या निकालाची दिशा सामाजिक आणि आर्थिक विषमतेविरुद्धची'

माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे पाटील यांनी पी. बी. सावंत यांच्या आठवणींना उजाळा देताना म्हटलं , "ते प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडियाचे सहा वर्षं अध्यक्ष होते, तसंच प्रेस असोसिएशन ऑफ वर्ल्डचे अध्यक्ष होते. उच्च न्यायालय आणि सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते.

"त्यांच्या निकालाची दिशा सामाजिक आणि आर्थिक विषमतेविरुद्धची होती. इंदिरा सहानी खटला असो की आत्महत्येचा प्रयत्न गुन्हा नाही याबाबत दिलेला निकाल...पी.बी. सावंत यांनी दिलेले अनेक निर्णय महत्त्वपूर्ण ठरले. नैसर्गिक संपत्तीबाबतचे सुद्धा त्यांनी निकाल दिले आहेत," कोळसे पाटील सांगतात.

पी. बी. सावंत यांच्या आठवणी सांगताना कोळसे पाटील यांनी म्हटलं, "1972-73 साली मी बार कौन्सिलचा मेंबर झालो. त्यावेळी बार कौन्सिलने जुना कोर्स बंद केला. त्यावेळी पी. बी. सावंत यांनी मला सांगितले की, हा कोर्स बंद झाला तर बहुजनांची मुले वकील होऊ शकणार नाहीत. त्याविरोधात मी आंदोलन केले आणि तो कोर्स सुरू राहिला."

"न्यायाधीशांच्या नेमणुकीवेळी खुल्या वर्गातील उमेदवारांची वयाची अट 30 होती. त्यावेळी त्यांनी अंतुले यांना सांगून मागास वर्गातील उमेदवरांना वयाची अट 40 केली, तर खुल्या वर्गातील उमेदवारांसाठी ती 35 करण्यात आली. त्यामुळे अनेक बहुजनांचे उमेदवार न्यायाधीश झाले. त्यांच्या कामाची दिशा बहुजनांच्या भल्यासाठी होती," असंही बी. जी. कोळसे पाटील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांचे 91 वर्षी वृद्धपकाळाने पुण्यात निधन झाले. पुण्यातील बाणेर भागातील त्यांच्या राहत्या घरी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी. व्ही. नरसिंह राव

त्यानंतर त्यांचे खासगी डॉक्टर के. श्रीनाथ रेड्डी आले. त्यांनी राव यांचे रक्त आणि लघवीचे नमुने घेतले. त्यादरम्यान ते इंग्रजी आणि तेलुगू वर्तमानपत्र वाचत होते.

त्यानंतर रेड्डी आपल्या घरी केले. दुपारी 12 वाजून 20 मिनिटांनी त्यांनी टीव्ही लावला. टीव्हीवर त्यांनी पाहिले की, हजारो कारसेवक बाबरी मशिदीच्या घुमटावर चढले होते.

1 वाजून 55 मिनिटांनी पहिला घुमट कोसळला होता. अचानक रेड्डी यांना लक्षात आले की, नरसिंह राव यांना हृदयविकाराचा त्रास आहे. 1990 साली झालेल्या शस्त्रक्रियेमुळे ते राजकारणातून जवळजवळ निवृत्तच झाले होते.

'त्यांच्या हृदयाचे, नाडीचे ठोके वाढले आणि रक्तदाबही वाढला'

रेड्डी पंतप्रधानांचा रक्तदाब तपासण्यासाठी पुन्हा त्यांच्या निवासस्थानी पोहोचले. तेव्हापर्यंत बाबरी मशिदीचा तिसरा घुमटसुद्धा कोसळला होता.

डॉ. रेड्डी सांगतात, "त्यांनी माझ्याकडे बघून रागानं विचारलं, तुम्ही पुन्हा का आला आहात? मी सांगितलं, मला तुमच्या आरोग्याची तपासाणी करायची आहे."

"मी त्यांना जवळच्या लहान खोलीत घेऊन गेलो. माझ्या अंदाजानुसार त्यांच्या हृदयाचे आणि नाडीचे ठोके तसंच त्यांचा रक्तदाबही वाढला होता. त्यांचा चेहरा लाल झाला होता आणि ते फारच अस्वस्थ झाले होते. मी त्यांना बीटा ब्लॉकरटचा अतिरिक्त डोस दिला. तेव्हा त्यांची स्थिती थोडी सुधारली. त्यांची प्रकृती चांगली वाटल्यानंतरच मी बाजूला झालो. त्यांच्या तब्येतीचा या प्रकरणाशी संबंध होता, असं वाटलं कारण शरीर कधी खोटं बोलत नाही."

मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत राव यांचं मौन

असं सांगितलं जातं की, त्यानंतर राव यांनी स्वत:ला एका खोलीत बंदिस्त करून घेतलं. संध्याकाळी सहा वाजता त्यांनी त्यांच्या घरीच मंत्रिमंडळाची बैठक बोलावली.

अर्जुन सिंह यांनी आपल्या 'ए ग्रेन ऑफ सँड इन द अवरग्लास ऑफ टाईम' या आत्मचरित्रात या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीचा उल्लेख केला आहे.

अर्जुन सिंह

ते लिहितात, "संपूर्ण बैठकीत ते इतके हतबल होते की, त्यांच्या तोंडून शब्द फुटत नव्हता. सगळ्यांच्या नजरा जाफर शरीफ यांच्याकडे वळल्या. असं वाटलं की, ते जाफर शरीफ यांना तुम्हीच काहीतरी बोला असं सांगत होते."

"जाफर शरीफ म्हणाले, या घटनेमुळे देश, सरकार आणि काँग्रेस पक्षाला मोठी किंमत चुकवावी लागेल. माखनलाल फोतेदार यांना तर त्याच वेळी रडू कोसळलं पण राव पुतळ्यासारखे बसले होते."

कमीत कमी एक तरी घुमट वाचवण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

6 डिसेंबर 1992ला तत्कालिन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव सकाळी 7 वाजता झोपून उठले. दिनचर्येनुसार ते या वेळेआधीच उठत असत. पण त्यादिवशी उशीर झाला कारण रविवार होता. वर्तमानपत्र वाचून ते अर्धा तास ट्रेड मिलवर चालले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी.चिदंबरम

पी. चिदंबरम यांची राजकीय वाटचाल एखाद्या रोलर कोस्टरसारखी आहे. आयएनएक्स कंपनीतील गुंतवणुकीच्या निमित्ताने त्यांच्या आयुष्यातला निर्णायक टप्पा आला आहे.

आयएनएक्स कंपनीसंदर्भात आर्थिक घोटाळ्याप्रकरणी माजी केंद्रीय अर्थमंत्री पी. चिदंबरम यांना ताब्यात घेण्यात आलं. सर्वोच्च न्यायालयाने चिदंबरम यांच्या अंतरिम जामिनाची सुनावणी शुक्रवारी होणार असल्याचं स्पष्ट केलं.

तामिळनाडूतून कारकिर्दीची सुरुवात करणाऱ्या चिदंबरम यांनी दिल्लीतील सत्तेचा चक्रव्यूह भेदत नवनवी शिखरं गाठली.

2009 ते 2014 या कालावधीत केंद्रात युपीए अर्थात संयुक्त पुरोगामी आघाडीचं सरकार असताना आयोजित कॅबिनेट समितीच्या अतिमहत्त्वपूर्ण 9 बैठकांना चिदंबरम उपस्थित होते. केंद्र सरकारची ध्येयधोरणं ठरवण्यासंदर्भात या समितीकडे प्रचंड अधिकार होते.

चिदंबरम यांच्याकडे तत्कालीन सरकारमधलं पंतप्रधानांनंतरचं सत्ताकेंद्र म्हणून पाहिलं जातं.

2009 ते 2014 या कालावधीत केंद्रात युपीए अर्थात संयुक्त पुरोगामी आघाडीचं सरकार असताना आयोजित कॅबिनेट समितीच्या अतिमहत्त्वपूर्ण 9 बैठकांना चिदंबरम उपस्थित होते. केंद्र सरकारची ध्येयधोरणं ठरवण्यासंदर्भात या समितीकडे प्रचंड अधिकार होते.

चिदंबरम यांच्याकडे तत्कालीन सरकारमधलं पंतप्रधानांनंतरचं सत्ताकेंद्र म्हणून पाहिलं जातं.

1. चिदंबरम यांची कौटुंबिक पार्श्वभूमी

चिदंबरम यांचा जन्म तामिळनाडूमधल्या सिवागंगाई जिल्ह्यातील कानाडुकाथथान याठिकाणी झाला.

चिदंबरम यांचे आजोबा (आईचे बाबा) राजा सर अन्नामलाई चेट्टियार यांचं तामिळनाडूच्या शिक्षण, संगीत, व्यापार क्षेत्रात मोलाचं योगदान होतं.

चिदंबरम यांच्या आईचं नाव लक्ष्मी आची तर वडिलांचं नाव पलानीयप्पन असं आहे.

मद्रास विद्यापीठाशी संलग्न लायोला तसंच चेन्नई लॉ कॉलेजातून चिदंबरम यांनी आपलं शिक्षण पूर्ण केलं. चिदंबरम हे व्यवसायाने वकील आहेत.

अमेरिकेतील हॉवर्ड विद्यापीठातून त्यांनी एमबीएचं शिक्षण पूर्ण केलं. भारतातल्या अनेक न्यायालयांमध्ये आणि त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयात त्यांनी वकील म्हणून काम केलं. त्यांची पत्नी नलिनी याही वकील आहेत. त्यांचे पुत्र कार्ती हे शिवागंगाई मतदारसंघाचे खासदार आहेत.

पी.चिदंबरम

2. राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात

1972 मध्ये चिदंबरम अखिल भारतीय काँग्रेस समितीचे सदस्य झाले. ते तीन वर्ष तामिळनाडू युवा काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. 1984 मध्ये ते पहिल्यांदा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एअरसेल-मॅक्सिस प्रकरणात पी. चिदंबरम यांच्या अंतरिम जामीन याचिकेवरील सुनावणी 5 सप्टेंबरपर्यंत थांबवण्यात आली आहे. त्यांच्या याचिकेवर 5 सप्टेंबरला सुनावणी होणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी.टी. उषा आणि बीबीसी डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार सोहळ्यात ते बोलत आहेत. याच कार्यक्रमात ज्येष्ठ क्रीडापटू पी.टी.उषा यांना जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.

खेळात जिंकणं एवढंच महत्त्वाचं नसतं तर सहभागी होणं महत्त्वाचं असतं. कुटुंब आणि बीबीसी म्हणजेच माझं काम यांच्यानंतर माझं सर्वाधिक प्रेम खेळावर आहे असं बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिसचे डिरेक्टर जेमी अँगस यांनी सांगितलं.

"खेळाडूंच्या रुपात भारत मोठं स्वप्न पाहत आहे. नरेंद्र मोदी पंतप्रधान झाल्यानंतर लोकांचा खेळाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन झाला आहे. खेलो इंडियासारख्या उपक्रमात दहा हजारहून अधिक खेळाडू सहभागी झाले आहेत", असं केंद्रीय क्रीडा मंत्री किरण रीजिजू यांनी सांगितलं.

ते पुढे म्हणाले, "आपल्याला स्पोर्ट्सकडे एक करिअर म्हणून बघायचं आहे. एकदा खेळाडू निवृत्त झाल्यानंतर सरकार त्याला पेन्शन देत आहे. त्याची देखभाल करत आहे. देशात 15 हजार तरूण क्रीडापटू आहेत, ज्यांना सरकार प्रशिक्षण देत आहे".

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार सोहळ्याला शूटर दादी आवर्जून उपस्थित आहेत.

टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये 100 मीटर शर्यत 11.15 सेकंदात पूर्ण करण्याचं उद्दिष्ट असल्याचं धावपटू द्युती चंदने सांगितलं. "माझ्या घरी अतिशय गरिबी होती. गावात धावण्याचा पोशाख घालणं अवघड होतं. मुली सलवार कमीझ तसंच फ्रॉक परिधान करतात. धावण्यासाठी तु टीशर्ट आणि ट्रॅक पँट घालण्याचा सल्ला बहिणीने दिला. नदीच्या दिशेने जाऊन धाव असंही बहिणीने सुचवलं", असं द्युतीने सांगितलं.

द्युती पुढे म्हणाली, "लैंगिक ओळख स्पष्ट केल्यानंतर मला खेळण्यापासून परावृत्त करण्यात आलं होतं. परंतु मी सनदशीर मार्गाने लढा दिला. केवळ लैंगिक ओळखीच्या आधारे मला बाजूला करण्यात आलं होतं. मी प्रदीर्घ असा लढा दिला. ही लढाई जिंकूनच मी पुन्हा खेळायला ट्रॅकवर उतरले".

पॅराबॅडमिंटनपटू मानसी जोशी बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन कार्यक्रमात बोलताना

पॅरालिम्पिक स्पर्धेत पदक पटकावण्याचा निर्धार पॅरा बॅडमिंटनपटू मानसी जोशीने व्यक्त केला. खेळांमध्ये आपलं जीवन बदलण्याची ताकद आहे. तुम्हाला आवडणारा कोणताही खेळ खेळायला सुरुवात करा असं मानसीने सांगितलं.

या पुरस्काराचं थेट प्रक्षेपण तुम्ही खालील लिंकवर पाहू शकता.

द्युती चंद, मानसी जोशी, मेरी कोम, पी. व्ही. सिंधू आणि विनेश फोगट या पाच खेळाडूंचं नामांकन या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आजचा सोहळा फक्त पुरस्काराबाबत नाही, तर भारतीय महिला खेळाडूंच्या गौरवाविषयी आहे. मेलबर्नमध्ये झालेल्या वर्ल् कप स्पर्धेत 16वर्षीय शफाली वर्माने दिमाखदार प्रदर्शन केलं. खेळ आपल्याला स्वप्नं पाहायला शिकवतात. खेळ आपल्यामध्ये चांगल्या विचाराची रुजवात करतात", असं बीबीसीचे डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पी.व्ही.सिंधू पहिल्यावहिल्या बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्काराची मानकरी ठरली

2019मध्ये पी. व्ही. सिंधू बॅडमिंटन वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय खेळाडू ठरली होती. स्वित्झर्लंडमध्ये ही स्पर्धा झाली होती.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"मी बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर टीमचे आभार मानते. हा पुरस्कार मिळाल्यामुळे मला आनंद झाला आहे. बीबीसी इंडियानं सुरू केलेल्या या उपक्रमाबद्दल मी त्यांचे आभार मानते. तसंच माझ्या चाहत्यांचेही आभार मानते," पुरस्कार स्वीकारल्यानंतर सिंधून तिच्या भावना व्यक्त केल्या.

पी.व्ही. सिंधू

आतापर्यंत 5 वर्ल्ड चॅम्पियनशिप पदक पी. व्ही. सिंधूच्या नावावर जमा आहेत. तसंच ऑलिम्पिकमध्ये एकेरीत रौप्य पदक जिंकणारी ती पहिली भारतीय ठरली आहे.

"हा पुरस्कार मी माझ्या चाहत्यांना समर्पित करते, जे सदैव माझ्या पाठीशी ठामपणे उभे राहिले आहेत, त्यांनीच मला भरभरून मतं दिली आहेत. बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर या पुरस्कारानं आम्हाला अजून पुढे जाण्याची प्रेरणा मिळाली आहे. सगळ्या तरुण महिला खेळाडूंना माझा संदेश आहे की, तुम्ही स्वत:वर विश्वास ठेवा. कठीण परिश्रम ही यशाची गुरुकुल्ली आहे. भारतीय महिला खेळाडू लवकरच देशाला अनेक पदकं मिळवून देतील, याचा मला विश्वास आहे."

2012मध्ये वयाच्या 17व्या वर्षी सिंधूनं जागतिक बॅडमिंटन संघटनेच्या अव्वल 20मध्ये स्थान पटकावलं. शेवटच्या 4 वर्षांमध्ये ती पहिल्या 10मध्ये होती. बिनतोड स्मॅशचा ताफा ताब्यात असलेल्या सिंधूकडून भारतीयांना टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये प्रचंड अपेक्षा आहेत.

पी. टी. उषा

भारतीय खेळातील उल्लेखनीय कामगिरी आणि त्याद्वारे अनेक पिढ्यांना प्रेरित केल्याबदद्ल प्रसिद्ध क्रीडापटू पी.टी.उषा यांना जीवनगौरव अचिव्हमेंट अवार्ड देण्यात आला.

सगळ्या संकटांना तोंड देऊन पी.टी. उषा यांनी 100हून अधिक आंतरराष्ट्रीय पदकं कमावली. Indian Olympics Associationनं त्यांना शतकातील सर्वोत्कृष्ट महिला खेळाडू म्हमून सन्मानित केलं आहे. 35 वर्षांपूर्वी पी. टी. उषा यांचं ऑलिम्पिकचं पदक एका शतांश सेकंदाने हुकलं. 1984च्या लॉस एंजिलिसच्या स्पर्धेत 400 मीटर अडथळ्यांच्या शर्यतीत त्यांना चौथ्या क्रमांकावर समाधान मानावं लागलं.

या पुरस्कार सोहळ्याला बीबीसीचे डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल उपस्थित आहेत.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कारासाठी फेब्रुवारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय बॅडमिंटनपटू पी. व्ही. सिंधू पहिल्यावहिल्या 'बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्काराची मानकरी ठरली. राजधानी दिल्लीत दिमाखदार सोहळ्यात सिंधूची या पुरस्कारासाठी घोषणा झाली. केंद्रीय क्रीडामंत्री किरण रिजीजू आणि बीबीसीचे डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल यांच्यासह क्रीडा क्षेत्रातील अनेक मान्यवर उपस्थित होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीएफमधून पैसे काढणं सोपं नाही. निवृत्तीनंतर व्यक्तीच्या कमाईचे सर्व मार्ग बंद झाल्यानंतर या फंडातून पैसे मिळून त्याचा उदरनिर्वाह होऊ शकेल, हाच पीएफचा उद्देश आहे.

भविष्य निर्वाह निधीतून पैसे काढण्याचे नियम कठोर आहेत. नोकरीत असताना पैसे काढणं तर खूप अवघड आहे.

मात्र, कोरोना विषाणूच्या साथीमुळे उद्भवलेल्या आर्थिक संकटातून मार्ग काढण्यासाठी केंद्र सरकारने सर्वात आधी ज्या उपाययोजना केल्या होत्या त्यापैकी एक महत्त्वाचं पाऊल म्हणजे भविष्य निर्वाह निधीतून पैसे काढण्याची सोय.

जे लोक नोकरी सोडतात त्यांना तर एका विशिष्ट कालावधीनंतर हा पैसा मिळतोच. मात्र, जे नोकरीवर आहेत आणि आर्थिक संकटात अडकले आहेत, अशांना सरकारच्या या निर्णयाने मोठा दिलासा मिळाला.

मात्र, माझं पूर्वीही हेच मत होतं आणि आताही हेच मत आहे की, शक्य तोवर आपल्या पीएफच्या रकमेला हात लावू नका.

मात्र, सध्या जी आकडेवारी समोर येत आहे त्यावरून तरी असंच दिसतं की, जवळपास 30 लाख लोकांची आर्थिक परिस्थिती इतकी बिकट झाली की पीएफचा पैसा काढण्याखेरीज त्यांच्यासमोर दुसरा पर्याय नव्हता.

30 हजार कोटी रुपये काढले

हे तेच लोक आहेत ज्यांनी कोव्हिड संकटाच्या पार्श्वभूमीवर मिळालेल्या सवलतीचा फायदा उचलत पीएफमधली रक्कम काढली. मात्र, वृत्तपत्रांमध्ये ईपीएफओच्या हवाल्याने ज्या बातम्या छापून आल्या आहेत, त्यानुसार एप्रिल ते जून या दरम्यान जवळपास 80 लाख लोकांनी 30 हजार कोटी रुपयांपेक्षा जास्त रक्कम पीएफ खात्यांमधून काढली आहे.

दरमहा 15 हजार रुपयांपर्यंत वेतन असणाऱ्यांसाठी तर हा मोठा दिलासा होता. पुढे काही महिने तरी या पैशांवर गुजराण होईल. त्यापुढे जगलो वाचलो आणि नोकरी टिकली तर भविष्याची काळजी करू.

माजी कोळसा सचिव आणि लेखक आयएएस अधिकारी अनिल स्वरूप केंद्रीय प्रॉव्हिडंट फंड आयुक्त होते. त्यांनीच पीएफचा सगळा हिशेब ऑनलाईन करण्याचं काम सुरू केलं होतं. त्यांच्या या कामामुळेच आज पीएफमधून पैसे काढणं फारसं अवघड राहिलेलं नाही.

आपल्याच कष्टाची कमाई पीएफ ऑफिसमधून काढण्यासाठी पूर्वी निवृत्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांना कितीतरी खेटे घालावे लागायचे.

अनिल स्वरुप यांचं म्हणणं आहे की, कोरोना संकट सुरू होताच गरजूंना पीएफमधून पैसे काढण्याची सूट देणं अत्यंत चांगला निर्णय होता. त्यांनी तर यापुढचाही प्रस्ताव दिला आहे.

त्यांचा सल्ला होता की, सरकारने बँक कर्ज आणि क्रेडिट कार्डवर जे मोरॅटोरियम दिलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या तीन महिन्यात देशभरातल्या 80 लाख लोकांनी भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच पीएफमधून पैसे काढले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीक काढल्यानंतरचा चारा जाळल्याने मोठं प्रदूषण होतं, पण त्यावर इलाज काय? यावर पंजाबमधल्या कलरमाजरा गावातल्या शेतकऱ्यांनी उपाय शोधला आहे.

असं असलं तरी एवढ्या मोठ्या कचऱ्याची विल्हेवाट लावणं, हे आव्हानच आहे.

(बीबीसी पंजाबीच्या सरबजीत धालिवाल आणि गुलशन कुमार यांचा रिपोर्ट.)

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शेतकरी चारा जाळतात हे दिल्लीच्या प्रदूषणामागचं मोठं कारण समजलं जातं. त्यावरून दरवर्षी पंजाबचे शेतकरी, शहरी नागरिक, पर्यावरणतज्ज्ञ आणि सरकार या सगळ्या पातळ्यांवर चर्चा होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीटीआय या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या बातमीनुसार आता सुरत पोलीस या सगळ्या प्रकरणाची चौकशी करणार आहेत. सुनीता यादव यांनी सांगितलं आहे की त्या राजीनामा देणार आहेत.

सुनीता यादव यांनी आता फेसबुरवर नवीन व्हिडिओ अपलोड केलाय. आपण पोलीस कॉन्स्टेबल पदाचा राजीनामा देत असल्याचं या व्हिडिओमध्ये त्यांनी जाहीर केलंय. पोलीसांना दबावाखाली काम करावं लागतं याबाबतही त्या व्हिडिओमध्ये बोलल्या आहेत.

'जो व्हिडिओ व्हायरल झाला आहे ते केवळ 10 टक्के वास्तव आहे. तसंच तो केवळ एक 'ट्रेलर' असून पूर्ण सिनेमा आणि सविस्तर माहिती राजीनामा दिल्यानंतर समोर आणणार.' असंही त्यांनी व्हिडिओच्या माध्यमातून सांगितलं आहे.

कॉन्स्टेबल सुनिता यादव आणि गुजरातचे मंत्री कुमार कनानी यांच्या मुलातील वादाचं कारण काय?

माध्यमांशी बोलण्यास नकार दिल्याने मी रागीट स्वभावाची असल्याची चुकीची माहिती माध्यमांकडून दिली जात असल्याचा आरोपही सुनीता यादव यांनी केलाय. "व्हिडिओ व्हायरल झाला तेव्हा मी माझ्या वरिष्ठांसोबत बैठकीमध्ये होते. माध्यमांनी बाहेर गर्दी केली होती. मी त्यावेळी माध्यमांशी बोलू शकले नाही कारण मला सरकारी प्रक्रियेनुसार काम करावं लागतं. हे जेव्हा मी एका रिपोर्टरला सांगितलं तेव्हा त्यांनी माझ्या स्वभावाविषयी बोलायला सुरुवात केली."

कामाच्या दबावाचा परिणाम पोलीसांच्या वैयक्तिक आयुष्यावर होत असून आमच्या विभागात अशा अनेक महिला आहेत ज्यांना 'सिंघम'सारखे काम करायचे आहे. पण वरिष्ठांच्या दबावामुळे त्या हे करू शकत नाहीत. असंही सुनीता यादव सांगत आहेत.

हा सगळा प्रकार गेल्या आठवड्यात बुधवारी (8 जुलै) घडला. कुमार कनानींचा मुलगा प्रकाश कनानींचा मित्र बुधवारी रात्री सुरतमधल्या वरछा भागातील मार्केटमध्ये गेला होता. त्यानं मास्क घातला नव्हता. कॉन्स्टेबल सुनीता यादव यांनी त्याला अडवलं.

त्यानं फोन करून प्रकाश कनानींना घटनास्थळी बोलवून घेतल्याचं वृत्त आहे. प्रकाश यांनी सुनीता यादव यांना 365 दिवस तिथेच उभं करून ठेवेन, अशी धमकी दिल्याचं सांगितलं जातंय. त्यानंतर सुनीता यादव यांनीही प्रकाश आणि त्यांच्या मित्राची कठोर शब्दात कानउघडणी केली.

प्रकाश कनानींसोबतच्या या वादाची ऑडिओ आणि व्हीडिओ क्लिप सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल झाली. "आम्ही तुमचे गुलाम नाहीये," असं सुनीता प्रकाश कनानींना सुनावताना दिसत आहेत.

हे सगळं प्रकरण पोलीस स्टेशनमध्ये पोहोचलं आणि त्यानंतर सुनीता यादव यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुरतमधील महिला पोलीस कॉन्स्टेबल सुनीता यादव या सध्या चर्चेत आहेत. ड्युटीवर असताना गुजरातचे आरोग्यमंत्री कुमार कनानी याच्या मुलाला अडवल्यानंतर झालेल्या वादाचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला. आपलं कर्तव्य बजावताना मंत्र्याच्या मुलाला रोखणाऱ्या सुनीता यांचं सोशल मीडियावर कौतुकही झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीटीआय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, निरंजन आखाड्याचे सचिव रविंदर पुरी यांनी सांगितलं की, 14 एप्रिलला संक्रांतीच्या मुहुर्तावर होणारं मुख्य स्नान आटोपलं आहे. आमच्या आखाड्यातील अनेकांना कोव्हिडची लक्षणं आहेत. यामुळे आमच्यासाठी कुंभमेळा संपला आहे.

महानिर्वाणी आखाड्याचे महामंडलेश्वर स्वामी कपिल देव यांचं निधन झालं आहे. त्यांचं वय 65-70 दरम्यान असल्याचं सांगितलं जात आहे. ते चित्रकूटला राहायचे. कुंभमेळ्यात, कोव्हिडने मृत्य होणारे कपिल देव हे पहिलेच साधू आहेत.

दुसरीकडे हरी गिरी यांनी बीबीसीला सांगितलं की, निरंजनी आखाडा कुंभमेळ्याबाहेर जात आहे ही पूर्णपणे चुकीची बातमी आहे.

ते म्हणाले, "इथे कितीतरी साधू आहेत. निरंजनी आखाडा बाहेर जातोय असं कसं होऊ शकेल? निरंजनी आखाड्याचे काही महात्मा आम्ही चाललो आहोत असं म्हणू शकतात. ती वेगळी गोष्ट आहे. निरंजनी आखाडा कुंभमेळा सोडून थोडीच बाहेर जाणार आहे? महात्मा जात-येत असतात."

हरी गिरी यांनी म्हटलं की, कोणत्या आखाड्यात काय स्थिती आहे याचा बैठकीत विचार केला जाईल.

कुंभमेळ्यादरम्यानचं दृश्य

बातम्यांनुसार आखाडा परिषदेचे अध्यक्ष महंत नरेंद्र गिरी कोव्हिड झाल्यामुळे रुग्णालयात आहेत. त्यांना फोन केला असता ते बोलण्यासाठी तयार नसल्याचं सांगण्यात आलं.

अपर कुंभमेळा अधिकारी रामजी शरण शर्मा यांनी निरंजनी आखाडा कुंभमेळ्याबाहेर जात असल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला आणि त्याचं स्वागत केलं.

शर्मा म्हणाले की, बाकी आखाडेही हळूहळू कुंभमेळ्यातून बाहेर जातील अशी मी आशा करतो. कोरोनाप्रती हे महंत, साधू चिंतित आहेत असा संदेश यातून जाईल.

रामजी शरण शर्मा यांच्या मते निरंजनी आखाड्याच्या निर्णयाने कुंभमेळ्याच्या व्यवस्थेवर कोणताही परिणाम होणार नाही. गर्दी कमी होईल. यामुळे कोरोनाचा प्रसार कमी होईल.

नेमकी परिस्थिती काय आहे हे स्पष्ट झालेलं नाही. यासाठी निरंजनी आखाड्याचे सचिव राजिंदर पुरी यांच्याशी आम्ही संपर्क करण्याचा प्रयत्न केला मात्र संपर्क प्रस्थापित होऊ शकला नाही.

कुंभमेळ्यात कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव हे काळजीचं कारण ठरत आहे.

हरिद्वारचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी डॉ.एस.के. झा यांच्या मते, 10 ते 14 एप्रिल या कालावधीत कुंभमेळा क्षेत्रात 1664 कोव्हिड पॉझिटिव्ह रुग्ण आढळले. यापैकी 35 साधू आहेत.

डॉ. झा यांच्या मते कुंभमेळ्यात पॉझिटिव्हिटी रेट 0.29 टक्के आहे.

कुंभमेळ्यातील दृश्य

आम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एकीकडे निरंजन आखाडा कुंभमेळ्यातून बाहेर पडणार अशा बातम्या येत आहेत आणि दुसरीकडे आखाडा परिषदेचे महामंत्री हरी गिरी यांनी या बातम्यांचा इन्कार केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीटीआयने दिलेल्या बातमीनुसार, काँग्रेसच्या आमदारांना बेंगळुरूतल्या एका रिसॉर्टवर ठेवण्यात आलं आहे. आरोग्य मंत्री तुलसी सिलावत,  कामगारमंत्री महेंद्रसिंग सिसोदिया, वाहतूक मंत्री गोविंद सिंह राजपूत, महिला आणि बालकल्याण मंत्री इमरती देवी, अन्न आणि नागरी पुरवठा प्रद्युम्न सिंग तोमर, शालेय शिक्षण मंत्री डॉ. प्रभुरा चौधरी अशी मंत्र्यांची नावं आहेत.

या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर ज्योतिरादित्य सिंदिया आणि कमलनाथ यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाला आहे. काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्यांना भेटण्यासाठी कमलनाथ रविवारी रात्री दिल्लीसाठी रवाना झाले होते. मात्र राज्यातल्या घडामोडींनंतर ते मध्य प्रदेशला परतल्याची चर्चा आहे.

सध्या राज्य विधानसभेत एकूण 228 आमदार आहेत. दोन जागा संबंधित आमदारांचं निधन झाल्याने रिक्त आहेत. काँग्रेसकडे 114 आमदार आहेत आणि भाजपकडे 107. उर्वरित 9 आमदारांपैकी बहुजन समाज पक्षाचे 2, समाजवादी पक्षाचा 1 तर 4 अपक्ष आमदार आहेत.

दरम्यान काही दिवसांपूर्वी काँग्रेस आणि त्यांच्या सहयोगी पक्षांच्या 8 आमदारांना भाजपने बळजबरीने गुडगावमधल्या एका हॉटेलवर ठेवल्याचं काँग्रेसचं म्हणणं होतं.

या 8 आमदारांमध्ये 4 काँग्रेसचे होते तर सपा आणि बसपा या पक्षाचे प्रत्येक 1-1 आमदार होते तर 2 अपक्ष आमदार होते, ज्यांचा मध्य प्रदेशातील कमलनाथ यांच्या नेतृत्त्वाखालील काँग्रेस सरकारला पाठिंबा आहे.

मध्य प्रदेशचे अर्थमंत्री तरुण भनोट यांनी टिव्ही चॅनलशी बोलताना दावा केला आहे की त्यांच्या 4 आमदारांपैकी एक आणि माजी मंत्री असलेले बिसाहुलाल सिंह यांनी फोन करून सांगितलं आहे की त्यांना गुडगावमधल्या आयटीसी मराठा हॉटेलमध्ये बळजबरीने ठेवण्यात आलं आहे आणि बाहेर पडू दिलं जात नाहीय.

मध्य प्रदेशच्या काँग्रेस सरकारमधले दोन मंत्री जीतू पटवारी आणि जयवर्धन सिंह हे हॉटेलजवळ आहेत. मात्र, त्यांना आत प्रवेश करू देण्यात आला नाही, असंही भनोट यांचं म्हणणं आहे.

भनोट म्हणाले, "हरियाणात भाजप सरकार आहे आणि त्यांनी हॉटेलमध्ये पोलीस तैनात केले आहेत. इथे भाजपचे माजी मंत्री नरोत्तम मिश्रा आहेत आणि ते आमच्या दोन्ही मंत्र्यांना हॉटेलच्या आत जाऊ देत नाहीय."

आमदार गुडगावला जाण्यासंबंधी बोलताना मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री दिग्विजय सिंह यांनी आरोप केला होता की भाजप त्यांच्या आमदारांना लाच देऊ इच्छिते.

मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहान आणि भाजप नेते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मध्य प्रदेशातील काँग्रेस सरकार धोक्यात असल्याचं चित्र आहे. पीटीआय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार सत्ताधारी काँग्रेसचे 17 आमदार कर्नाटकात दाखल झाले आहेत. हे सर्व आमदार ज्योतिरादित्य शिंदे गटाचे असल्याचं सांगण्यात येत आहे. यामध्ये सहा मंत्र्यांचाही समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडित तरुणीसोबत त्या दिवशी काय घडलं, तो "क्राईम सीन रिक्रिएट करण्यासाठी" आरोपींना घटनास्थळी नेलं असता, त्यांनी तिथून पळून जाण्याचा प्रयत्न केला आणि त्यामुळे झालेल्या चकमकीत पोलिसांनी चौघांनाही ठार केलं, असं सायबराबाद पोलिसांनी माध्यमांसमोर सांगितलं.

या एन्काउंटरवरून देशभर गदारोळ सुरू झालाय. एन्काउंटर योग्य की अयोग्य इथपासून चर्चेला तोंड फुटलंय. पोलिसांनी यावर दिलेल्या काही स्पष्टीकरणातून आणखी प्रश्नच उपस्थित होतात, असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

तर सोशल मीडियावर कुणी हैदराबाद पोलिसांचं या कृतीसाठी कौतुक करतंय तर कुणी आपले पोलीस आता काय सिनेमे पाहून कारवाई करत आहेत की काय, अशी टीका करत आहेत.

या निमित्तानं एकेकाळी एन्काउंटरसाठी परिचित असलेल्या मुंबईची आठवण निघणं सहाजिक आहे. मुंबईतल्या टोळ्या आणि त्यांच्यातले द्वंद्व संपवण्यासाठी पोलिसांनी कसे मोठमोठ्या म्होरक्यांना कंठस्नान घातले, यावर तर अनेक सिनेमेही बनले आहेत. ते किती सत्य, हा विषय दुसराच, मात्र हो, एकेकाळी मुंबईत एन्काऊंटर हा शब्द तितकाच सर्रास उच्चारला जायचा, जितका आज तो चर्चिला जातोय.

मुंबईच्या इतिहासातील काही दशकं एन्काउंटरच्या थरारक इतिहासानं भरलेली आहेत. इतिहासातील त्या पानांवर जाण्याआधी हैदराबादच्या घटनेच्या जवळ जाणारी एक घटना 28 वर्षांपूर्वी मुंबईत घडली होती, तिचा उल्लेख आवश्यक वाटतो. त्या घटनेचाही शेवट एन्काउंटरनं झाला होता.

28 वर्षांपूर्वी पोलिसांनी केला होताएन्काउंटर

तारीख 7 एप्रिल 1991. मुंबईतल्या आग्रिपाड्यात 13 वर्षीय मुलीवर बलात्काराची घटना घडली होती. बाली नांदिवडेकर (वय 27 वर्षं) आणि बाबा परमेश्वर (वय 28 वर्षं) असे दोन आरोपी तेव्हा 'बाबा-बाली' नावानं ओळखले जायचे.

या प्रकरणातील आरोपींचा खात्मा करणाऱ्या अंबादास पोटे आणि सुधीर निरगुडकर या पोलीस अधिकाऱ्यांनी द एशियन एजच्या पत्रकार वृषाली पुरंदरे यांना तेव्हाचा घटनाक्रम सांगितला होता.

नांदिवडेकर आणि परमेश्वर यांनी घरापर्यंत मुलीचा पाठलाग केला. त्यानंतर मुलीच्या वडिलांना पकडून ठेवलं. दोघांनाही मारून टाकण्याची धमकी दिली आणि मुलीला दारू, गांजा पाजून तिच्यावर आळीपाळीनं बलात्कार केला. या घटनेनं मुंबई हादरली होती.

तत्कालीन DCP अरूप पटनाईक यांनी दोन्ही आरोपींना पकडण्यासाठी एक पथक तयार केलं. त्यात अंबादास पोटे आणि सुधीर निरगुडकर होते.

1993च्या मुंबई साखळी बाँबस्फोटांनंतर एन्काउंटर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हैदराबाद सामूहिक बलात्कार आणि हत्या प्रकरण सध्या देशभर गाजतंय. एका 27 वर्षीय पशुवैद्यकीय डॉक्टरवर बलात्कार करून नंतर तिला जाळून केलेल्या निर्घृण हत्येमुळे हे प्रकरण जितकं चर्चिलं जातंय, तितकंच याबद्दल बोललं जातंय पोलिसांनी या प्रकरणातील चारही आरोपींचा कथित एन्काउंटर केल्यामुळे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडित मुलीची आई

एवढं बोलून त्या बाई हमसून हमसून रडू लागल्या. त्यांना पुढे काही बोलताच येईना.

जहानाबाद घटनेतल्या पीडितेची ही आजी. दिवसाढवळ्या भररस्त्यात या मुलीची छेड काढण्यात आली. तिला विवस्त्र करण्यात आलं. या सगळ्याचा व्हीडिओ चित्रित करण्यात आला. त्यानंतर हा व्हीडिओ सोशल मीडियावर पसरवण्यात आला. या भीषण घटनेनं ती मुलगी खचली आहे.

पीडित मुलगी

70 वर्षांच्या पीडितेच्या आजीची माझी भेट जहानाबादच्या खाजगी हॉस्पिटलमध्ये झाली. विवाहित मुलीच्या अपेंडिक्सच्या ऑपरेशनकरता त्या तिथं आल्या होत्या.

दिल्लीत असतात पीडितेचे वडील

आजींचा सगळ्यांत मोठा मुलगा म्हणजे पीडितेचे वडील. आपल्या मुलीच्या आयुष्यात घडलेल्या या दुर्दैर्वी घटनेबद्दल वडिलांना काहीही कळवण्यात आलेलं नाही. ते दिल्लीत मजुरीचं काम करतात. तिथं ते त्यांच्या एका भावासह राहतात.

70 वर्षांच्या आजी आपले पती, तीन मुलं, सुना आणि नाती आणि नातवांबरोबर राहतात. पीडित मुलगी आपल्या पालकांची सगळ्यांत मोठी मुलगी आहे. जहानाबादला जाऊन शिकणारी परिसरातली ती एकमेव मुलगी आहे.

थोड्या वेळानं मी नॅशनल हायवेवरच वसलेल्या गावातल्या वस्तीत होतो जिथे पीडित मुलगी राहते.

पीडित मुलीचं घर

या वस्तीत साधारण 400 घरं आहेत. इथं रविदास जातीची माणसं आहेत. बिहार सरकारनं त्यांना महादलित श्रेणीचा दर्जा दिला आहे. गावात सर्वाधिक माणसं याच जातीची आहेत. त्या खालोखाल मांझी समाजाची माणसं आहेत. गावात यादव आणि मुसलमान मंडळीही आहेत. पण सर्वाधिक लोकसंख्या दलित समाजाची आहेत.

खूप वर्षांपूर्वी मुसलमानांनी या जातीच्या माणसांना गावात जमीन देऊन स्थिरावू दिलं. म्हणूनच त्यांच्याकडे जमिनीची कागदपत्रं नाहीत. याच कारणासाठी प्रधानमंत्री आवास योजनेअंतर्गत त्यांना घरं मिळू शकली नाहीत. या सगळ्या कारणांमुळे गावातली दलितांची 90 टक्के घरं कच्च्या स्वरुपाची आहेत. मजुरी करून ते उदरनिर्वाह करतात.

पोलीस प्रशासनाकडून चौकशी

पीडित मुलीच्या घरी जाण्यासाठी चिंचोळे रस्ते पार करून मी पोहोचलो. मुलीच्या घराबाहेर पोलिसांची फौज होती. आत जायला कोणालाही परवानगी नाही. अनेक तासांच्या प्रतीक्षेनंतर आणि पोलिसांच्या मनधरणीनंतर मी घरात जाऊ शकलो.

तसं घर पक्क्या बांधणीचं होतं. त्यावर प्लास्टर मात्र केलेलं नव्हतं.

पीडित मुलीची आजी

एका खोलीबाहेर पातळ दोरी टांगून पडदा तयार करण्यात आला होता. पडद्यामागच्या खोलीत एका खाटेवर पीडितेसह काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

त्यांनी आमच्या मुलीला अक्षरक्ष: ओरबाडून काढलं. जनावरंही इतकं पाशवी वागत नाहीत. मी काय बोलणार? या नराधमांना फाशीची शिक्षा मिळायला हवी. माझी नात माझ्याबरोबर सुखरुप होती. त्यादिवशी घरी परतली तेव्हा खूप रडत होती. काहीच जेवली नाही. खूप खोदून खोदून विचारलं पण तिनं काहीही सांगितलं नाही. 29 तारखेला आमच्या घरी पोलीस आले तेव्हा सगळा प्रकार कळला. असं क्रूर वागणाऱ्या माणसांना फाशीच व्हायला हवी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडित युवतीच्या भावानं बीबीसीशी बोलताना तिच्या मृत्यूच्या वृत्ताची पुष्टी केली आहे. तर हाथरस पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार या प्रकरणातील चारही आरोपींना अटक करून कोठडीत पाठवण्यात आलं आहे.

या मुलीला सोमवारी अलिगढ मुस्लिम युनिव्हर्सिटी मेडिकल कॉलेजच्या सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं होतं. त्याआधी ती दोन आठवडे मृत्यूशी झुंज देत होती.

14 सप्टेंबरला आई आणि भावासोबत गवत कापण्यासाठी गेली असताना या मुलीवर सामूहिक बलात्कार करण्यात आला असा आरोप तिच्या कुटुंबीयांनी केला आहे.

पीडितेच्या भावानं म्हटलं आहे की, "माझी बहीण आई आणि मोठा भाऊ गवत कापण्यासाठी गेले होते. भाऊ गवताचा एक भारा घेऊन घरी आला होता. आई गवत कापत होती आणि ती मागे होती. तिथेच तिला खेचून सामूहिक बलात्कार करण्यात आला. माझ्या आईला ती बेशुद्धावस्थेत सापडली."

कुटुंबीयांनी तिला बेशुद्धावस्थेत असतानाच आधी स्थानिक आरोग्य केंद्रात नेलं आणि तिथून पुढे अलिगढ मेडिकल कॉलेजला पाठवण्यात आलं.

मेडिकल कॉलेजमध्ये ती 13 दिवस व्हेंटिलेटरवर होती. सोमवारी तिला सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं होतं, जिथे तीनच्या सुमारास तिनं प्राण सोडले.

पीडितेच्या भावानं बीबीसीला सांगितलं, "तिची जीभ कापण्यात आली होती. मणक्याचं हाड तुटलं होतं, शरीराचा एकही अवयव काम करत नव्हता. ती बोलू शकत नव्हती, कुठला इशाराही करू शकत नव्हती."

गावातल्याच उच्च जातीतल्या चार जणांवर सामूहिक बलात्काराचा आरोप असून पोलिसांनी चौघांना अटक केली आहे.

हाथरसचे एसपी विक्रांत वीर यांनी बीबीसीला माहिती दिली की, "चारही आरोपींना अटक करून तुरुगांत रवानगी करण्यात आली आहे. आम्ही कोर्टाकडे फास्ट ट्रॅक सुनावणीची मागणी करू. पीडितेच्या कुटुंबीयांनाही गावात सुरक्षा देण्यात आली आहे."

हाथरसच्या जिल्हा न्यायदंडाधिकाऱ्यांनीही ट्वीट करून मदतीचं आश्वासन दिलं आहे. "चंदपा पोलीस स्टेशनवाल्या प्रकरणात पीडितेच्या कुटुंबीयांना 4,12,500 रुपयांची आर्थिक मदत देण्यात आली होती. आज 5,87,500 रुपयांची अतिरिक्त मदत दिली जात असून एकूण 10 लाख रुपयांची आर्थिक मदत दिली आहे."

पोलिसांवर निष्काळजीपणाचे आरोप

बीबीसीशी बोलताना पीडितेच्या भावानं आरोप केला आहे की सुरुवातीला पोलिसांनी हे प्रकरण गांभीर्यानं हाताळलं नाही आणि घटनेच्या दहा दिवसांनंतरही कुणाला अटक केली नव्हती.

त्यानं सांगितलं की, सामूहिक बलात्काराचं कलमही तेव्हाच जोडण्यात आलं, जेव्हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातल्या हाथरसमध्ये कथित सामूहिक बलात्कार झालेल्या 20 वर्षीय दलित युवतीचा सोमवारी दिल्लीतल्या सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडितांचे नातेवाईक

अहमदनगर जिल्ह्यातील नेवासा तालुक्यातल्या सोनईमध्ये १ जानेवारी २०१३ रोजी संदीप राज थनवार (वय 24), राहुल कंडारे (वय 26) आणि सचिन घारू (वय 23) या मेहतर समाजातील तीन युवकांची निर्घृण हत्या झाली होती.

या प्रकरणी सातपैकी सहा आरोपी दोषी असल्याचा निकाल नाशिकच्या जिल्हा आणि सत्र न्यायालयाचे न्यायाधीष आर. आर. वैष्णव यांनी सोमवारी दिला.

प्रकाश विश्वनाथ दरंदले, रमेश विश्वनाथ दरंदले, पोपट विश्वनाथ दरंदले, गणेश पोपट दरंदले, अशोक नवगिरे आणि संदीप कुऱ्हे अशी या सहा दोषींची नावं आहेत. हे सहाही दोषी मराठा समाजातले आणि ते एकाच कुटुंबातले आहेत.

आता १८ जानेवारीला सहाही दोषींना काय शिक्षा दिली जाते, याकडे महाराष्ट्राचं लक्ष लागलं आहे.

कोर्टाच्या निकालावर पीडितांच्या नातेवाईकांनी समाधान व्यक्त केलं आहे, मात्र दोषींना आता फाशी दिली जावी अशी मागणीही त्यांनी केली आहे.

फाशीची मागणी

"आज सहा जण दोषी ठरले हे कळलं तेव्हा आम्हाला बरं वाटलं. पण आम्ही निकालावर जास्त खूश नाही. कारण सातव्या आरोपीची मुक्तता झाली." अशी प्रतिक्रिया सचिनचे मेहुणे हरिचंद अटवाल यांनी दिली आहे.

"इतक्या निर्घृणपणे तिघांना मारलं होतं, सहाही जणांना फाशीचीच शिक्षा व्हायला हवी," अशी मागणी राहुलचा भाऊ सागर कंडारे यांनी केली.

सोनईत नेमकं काय घडलं?

विशेष सरकारी वकील उज्ज्वल निकम यांनी ही 'ऑनर किलिंग'ची घटना असल्याचं म्हटलं आहे.

दरंदले परिवारातील एक मुलगी नेवासा फाटा येथील त्रिमूर्ती पावन प्रतिष्ठानच्या कॉलेजमध्ये बी.एड.चं शिक्षण घेत होती. तिथंच सचिन घारूसोबत तिचे प्रेमसंबंध जुळले.

सचिन हा या संस्थेतच संदीप थनवार आणि राहुल कंडारे यांच्यासोबत सफाई कामगार म्हणून काम करत होता. तिघंही तिथंच राहातही होते.

पोपट दरंदले, रमेश दरंदले आणि प्रकाश दरंदले यांना आपल्या कुटुंबातील मुलगी आणि सचिनचं हे नातं पसंत नव्हतं.

१ जानेवारी २०१३च्या दिवशी सचिन, संदीप आणि राहुलला सेप्टिक टँकच्या सफाईचं निमित्त करून गणेशवाडी शिवारातील विठ्ठलवाडी इथं दरंदले परिवाराच्या घरी बोलावण्यात आलं.

तिथंच तिघांची हत्या करण्यात आली. संदीपचं शरीर सेप्टिक टँकमध्ये टाकण्यात आलं तर सचिन आणि राहुलचे मृतदेह दरंदलेंच्याच मालकीच्या शेतातील विहिरीत टाकण्यात आले.

सचिनच्या शरीराचे पाच तुकडे करण्यात आले होते. कडबा कापण्याच्या यंत्रानं त्याचे हातपाय तोडून एका कूपनलिकेत टाकण्यात आले....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोनई तिहेरी हत्याकांड प्रकरणातील सर्व दोषींना फाशीची शिक्षा द्या, अशी मागणी पीडितांच्या कुटुंबीयांनी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडितांचे नातेवाईक

प्रकाश विश्वनाथ दरंदले, रमेश विश्वनाथ दरंदले, पोपट विश्वनाथ दरंदले, गणेश पोपट दरंदले, अशोक नवगिरे आणि संदीप कुऱ्हे अशी या सहा दोषींची नावं आहेत. हे सहाही दोषी मराठा समाजातले आणि ते एकाच कुटुंबातले आहेत.

सातवे आरोपी अशोक रोहिदास फलके यांना पुराव्यांअभावी निर्दोष ठरवण्यात आलं असून त्यांची जामीन मंजूर झाली आहे.

१८ जानेवारीला दोषींना शिक्षा सुनावणी जाईल.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

अहमदनगर जिल्ह्यातल्या नेवासेजवळ सोनई गावात जानेवारी 2013 साली तिहेरी हत्याकांड घडलं होतं. संदीप राज थनवार (वय 24), राहुल कंडारे (वय 26) आणि सचिन घारू (वय 23) या तिघांची अमानुषपणे हत्या करण्यात आली होती. गवत कापायच्या विळ्याने या तिघांच्या शरीरांचे तुकडे करण्यात आले होते.

हे तिघेही तरुण दलित समाजातले होते.

यापैकी सचिनचं दोषींच्या कुटुंबातल्या एका मुलीवर प्रेम होतं. त्यावरून त्या कुटुंबाकडून सचिनला आधीच समज देण्यात आली होती.

पण नंतर मुलीचे वडील, भाऊ आणि चुलत्यांनी सचिन आणि त्याच्या दोन मित्रांना घरी बोलवून त्यांची हत्या केली. या तिघांच्याही शरीराचे तुकडे करून विहिरीत, बोअरवेलच्या खड्ड्यात आणि संडासाच्या टाकीत टाकण्यात आले होते.

दरंदले परिवारातले प्रकाश, रमेश, पोपट आणि गणेश दरंदले, आणि अशोक नवगिरे, संदीप कुऱ्हे यांना या हत्याकांडा प्रकरणी अटक करण्यात आली होती.

हत्याकांड उघडकीस आल्यावर मुलीच्या वडिलांनी पोलिसांकडे खून केल्याचा जबाब दिला होता. शिवाय जे केलं त्याची खंत नसून शिक्षा भोगायला तयार आहे, असं त्यांनी जबाबात म्हटलं होतं.

घटना घडल्यानंतर 20 दिवसानंतर हे हत्याकांड माध्यमांनी उचलून धरलं. त्यानंतर तत्कालीन गृहमंत्री आर. आर. पाटील यांनी हा तपास योग्य रीतीने होण्यासाठी आदेश दिले होते.

नाशिक सत्र न्यायालय

साक्षीदारांवर दबाव येऊ शकतो, त्यामुळे हा खटला नाशिक किंवा जळगाव कोर्टात चालवावा, अशी मागणी पीडितांचे भाऊ पंकज राजू थनवार यांनी औरंगाबाद खंडपीठात केली होती. ही मागणी मान्य झाली आणि त्यानंतर हा खटला नेवासा सत्र न्यायालयातून नाशिक सत्र न्यायालयात वर्ग करण्यात आला.

राज्य सरकारने या प्रकरणी विशेष सरकारी वकील म्हणून उज्ज्वल निकम यांची नेमणूक केली होती.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राभर गाजलेल्या सोनई तिहेरी हत्याकांडातल्या सात आरोपींपैकी सहा जणांना सोमवारी नाशिक सत्र न्यायालयानं दोषी ठरवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीपल्स पार्टीचा नेता सेबेस्टिन कर्झ

पीपल्स पार्टीला या निवडणुकीत 31 टक्के तर फ्रिडम पार्टी आणि सोशल डेमोक्रेट्स हे पक्ष या निवडणुकीत दुसऱ्या स्थानासाठी लढतील असा अंदाज निकालपूर्व चाचण्यांमधून वर्तवला जात आहे.

यावेळी निवडणुकांमध्ये स्थलांतरितांचा मुद्दा गाजला. स्थलांतर करणाऱ्यांवर काही प्रमाणात निर्बंध असावेत असं सेबॅस्टियन कुर्झ म्हणतात. त्यांचा पक्ष आणि फ्रीडम पार्टी हे नंतर युती करतील अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.

युती केल्यास फ्रीडम पार्टीला सत्तेमध्ये येण्याची संधी मिळू शकते.

डिसेंबरमध्ये झालेल्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत फ्रीडम पार्टीचा परभाव झाला होता. फ्रीडम पार्टीचे नेते नॉर्बर्ट हॉफर यांचा अलेक्झांडर वॅन डर बेलेन यांच्याकडून पराभव झाला होता. बेलेन यांना 53 टक्के मतं मिळाली होती.

2015 पासून युरोपमध्ये स्थलांतरितांचा मुद्दा महत्त्वपूर्ण बनला आहे. शेजारीच असलेल्या जर्मनीमध्ये देखील निवडणुकी दरम्यान हा मुद्दा गाजला होता.

जर हे अंदाज खरे ठरले तर ही निवडणूक ऑस्ट्रेयाच्या भवितव्याच्या दृष्टीनं निर्णायक ठरेल.

गेल्या एक दशकापासून डेमोक्रेट्सची तिथं सत्ता आहे. सध्या जनतेच्या मनात वेगळं आहे. ऑस्ट्रियाची जनता उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांकडे झुकत असल्याचं दिसत आहे.

बदलली पार्टीची रचना

पीपल्स पार्टीची सूत्रं हाती आल्यावर कुर्झ यांनी पक्षाची अंतर्गत रचना बदलली. त्यांनी आपले मुद्दे उजव्या विचारसरणीच्याच धर्तीवर पुढे नेले.

ज्या मार्गांनी स्थलांतरित येत आहेत ते मार्ग बंद करण्याचं आश्वासन त्यांनी दिले आहे.

स्थलांतरितांना मिळणाऱ्या अनुदानामध्ये कपात करणे आणि पाच वर्षांपेक्षा कमी काळ ऑस्ट्रियात राहिलेल्या परदेशी नागरिकांचं अनुदान बंद करणे ही आश्वासनं सुद्धा त्यांनी दिली आहेत.

सत्ताधारी सोशल डेमोक्रॅट्सनी सेबॅस्टियन कुर्झ यांच्याशी हातमिळवणी करण्याचा प्रस्ताव ठेवला होता. पण त्यांनी तो धुडकावून लावला होता. त्यांच्या या निर्णयामुळे कर्झ यांच्या लोकप्रियतेमध्ये वाढ झाली आहे.

फ्रीडम पार्टीचे नेते हेंझ ख्रिश्चन स्ट्रेची यांनी सेबॅस्टियन कुर्झ यांच्यावर टीकेची झोड उठवली होती.

फ्रीडम पार्टीचे नेते हेंझ ख्रिश्चन स्ट्रेची यांनी कर्झ यांची तोतया म्हणून संभावना केली होती. फ्रीडम पार्टीची धोरणं चोरल्याचा आरोप त्यांनी कर्झवर केला.

जर कर्झ यांचा पक्ष निवडणूक जिंकला तर ते युरोपातील सर्वांत तरुण नेते ठरतील. जरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रियामध्ये सार्वत्रिक निवडणुका होत आहेत. या निवडणुकीमध्ये सेबॅस्टियन कुर्झ हे 31 वर्षांचे तरुण नेते निवडून येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. कर्झ हे पीपल्स पार्टीचे नेते आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीपीई किटमध्ये बीबीसी प्रतिनिधी मयुरेश कोण्णूर आणि शरद बढे

आताही गर्दी आहे, पण मास्क लावलेली गर्दी.  तो मास्क सावधानता बाळगायला लावतो, पण त्यामागे लपलेल्या चेहऱ्यांवर भीतीही आहे.  कोरोना काळातल्या अनेक बातम्या येताहेत.  काळ कमालीच्या कसोटीचा आहे. पण 'केईएम'च्या ज्या कोव्हिड वॉर्डमध्ये, तिथल्या    आयसीयू मध्ये या विषाणूसोबत शेवटची लढाई लढली जाते, त्या वॉर्डमध्ये परिस्थिती कशी आहे याची बाहेर बहुतांशी कल्पना नाही.

बराच काळ वाट पाहिल्यावर आम्हाला परवानगी मिळाली आहे.  बाहेर आपण कोरोनापासून अंतर ठेवायचा आटोकाट प्रयत्न करतो आहोत, पण आता कोरोना वॉर्डात, आयसीयू मध्ये चाललो आहोत याचं दडपण आहे.  हॉस्पिटलच्या बाहेर अनेक एम्ब्युलन्सेस डोळ्यांना या काळात ठळकपणे जाणवतात.  काही रुग्णांना घेऊन आल्यात, काही घेऊन जायला.

केईएमच्या जुन्या इमारतींच्या सगळ्या गल्ल्या तशा मोकळ्या आहेत.  पेशंट्सची नेहमीप्रमाणे ये जा चाललेली आहे.  काही ठिकाणी बैरिकेड्स आहेत.  ज्या ओफिसेसमध्ये वा कॉरिडॉर्समध्ये बाहेरच्या कोणी थेट येऊ नयेत म्हणून.

आमच्यासोबत दोन डॉक्टर्स आहे ज्या कोव्हिड वॉर्डमध्ये गेले काही महिने काम करताहेत. डॉ स्मृती वाजपेयी आणि डॉ कविता जोशी.  त्यांच्यामागोमाग कोव्हिड वॉर्डकडे निघतो.  कॉरिडॉर्स मोकळे आहेत, पण बेंचेस भरलेले आहेत.

बहुतांश पेशंट्सचे नातेवाईक असावेत.  हॉस्पिटलचे कर्मचारी, काही सुरक्षारक्षक, पोलिस हे इथे बऱ्याच काळासाठी तैनात आहेत, त्यातले काही पीपीई सूटमध्ये दिसायला लागतात.  तेव्हा नेहमीचं केईएम आणि कोरोनातलं केईएम याच्यातला फरक प्रकर्षानं जाणवतो.  वातावरणातला तणाव स्पष्टपणे जाणवतो.

आयसीयू वॉर्ड

पहिल्या मजल्यावरच्या कोव्हिड आयसीयू जवळ आम्ही पोहोचतो.  त्याच्या दरवाज्याच्या काही मीटर अगोदरच बहुतांश भाग हा बाक लावून अडवला आहे.  कोणीही अधिक जवळ येऊ नये म्हणून.  इथून पुढे फक्त ज्यांचा संबंध कोव्हिड वॉर्डशी आहे त्यांनाच जाता येतं.  आम्ही आत प्रवेश करतो, पण लगेचच आयसीयू भागात जाता येत नाही.

उजव्या बाजूला एक खोली आहे. तिथं आम्हाला नेलं जातं.  या खोलीला म्हणतात 'डॉनिंग रुम', म्हणजे जिथे पीपीई सूट अंगावर चढवायचा असतो ती खोली.  प्रत्येक डॉक्टरला आणि या वॉर्डमध्ये काम करणाऱ्या सपोर्ट स्टाफला या खोलीत येऊन पीपीई सूट घातल्याशिवाय काम सुरु करता येत नाही आणि ते शक्यही नाही.

डोळ्याला न दिसणाऱ्या या कोरोना विषाणू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शनिवारच्या सकाळी आम्ही मुंबईच्या परळ भागातल्या के ई एम हॉस्पिटलसमोर उभे आहोत. मुंबईची कोरोना विषाणूशी लढाई सुरु झाल्यापासून केईएम चर्चेत आहे. काही चर्चा टीकेच्या आहेत, कधी डॉक्टरांच्या कौतुकाच्या, कधी तक्रारीच्या.  ते विशेष कोव्हिड हॉस्पिटल आहे.  'केईएम'ची गर्दी काय असते हे मुंबईला माहिती आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीयूष गोयल

यात आहेत तीन मोठ्या घोषणा -

 लोकसभा निवडणुकांपूर्वीच्या या अंतरिम अर्थसंकल्पनांमधल्या "पोकळ घोषणांनी अपेक्षाभंग केला", अशी प्रतिक्रिया काँग्रसने दिली आहे.

हंगामी अर्थसंकल्पाद्वारे आर्थिक वर्षाच्या चार महिन्यांच्या खर्चाची संसदेची मंजुरी मिळवली जाते. सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर नवे सरकार सामान्य अर्थसंकल्प सादर करते.

पाहा संपूर्ण भाषण:

पाहूया दिवसभरात काय काय झालं...

दुपारी 1.30 वाजता - योगी म्हणतात..

या अर्थसंकल्पात शेतकरी, मध्यमवर्ग, गरीब, महिला अशा सर्व घटकांचा विचार करण्यात आला. नव्या भारताचे स्वप्न साकार करण्यासाठी या अर्थसंकल्पाचा उपयोग होईल, असं उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ म्हणाले.

"करमुक्त उत्पन्नाची मर्यादा 5 लाखांपर्यंत वाढवल्याने मध्यमवर्गाचे उत्पन्न आणखी वाढेल. देशातील प्रमुख नद्या येत्या दहा वर्षांमध्ये पुनरुज्जीवित करण्याचं उद्दिष्ट अर्थमंत्र्यांनी ठेवलं आहे. या निर्धारित वेळेत ते पूर्ण करण्याचा आम्हाला विश्वास आहे," असं केंद्रीय भूपृष्ठ वाहतूक, रस्ते, जहाजबांधणी आणि जलसंसाधन, नदीविकास मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले.

"शेतकरी, गरीब, मध्यमवर्गीय यांचा तसेच डिजिटल इंडिया, पायाभूत सुविधा, संरक्षण या सर्वांचा समावेश करून राष्ट्राला एक संपूर्ण अर्थसंकल्प दिल्याबद्दल मी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अर्थमंत्री पीयूष गोयल यांचे अभिनंदन करते," असं केंद्रीय वस्त्रोद्योग मंत्री स्मृती इराणी म्हणाल्या.

दुपारी 1.20 वाजता - 'हा तर अपेक्षाभंग'

पण काँग्रेस खासदार शशी थरूर म्हणाले, "या अर्थसंकल्पाने अपेक्षाभंग केला. मध्यमवर्गीयांना करामध्ये मोठी सूट दिली. मात्र शेतकऱ्यांना दरमहा केवळ 500 रुपयांची मदत केली जाणार आहे. यामुळे सन्मान आणि प्रतिष्ठेसह त्यांना जगता येईल का?"

दुपारी 12.45 वाजता - "नीयत साफ है, नीति स्पष्ट और निष्ठा अटल."

दुपारी 12.44 वाजता - सेन्सेक्सची 400 अंकांनी मुसंडी

बजेटमधल्या घोषणांमुळे शेअर बाजारात उत्साहाचं वातावरण आहे.

दुपारी 12.30 वाजता - मध्यमवर्गीयांना दिलासा

दुपारी 12.15 वाजता - महासत्ता होण्याच्या दिशेने वाटचाल?

दुपारी 12.05 - कर भरणारे वाढले

12.00 वाजता - ईशान्य भारताला 21 टक्के अधिक निधी

ईशान्य भारताला पायाभूत विकासात मोठा फायदा झाला आणि तो मिळत राहणार. पुढच्या आर्थिक वर्षात ईशान्य भारतासाठी निधी 21 टक्क्यांनी वाढवणार, म्हणजेच एकूण गुंतवणूक Rs 58,166...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रभारी अर्थमंत्री पीयूष गोयल यांनी सादर केलेल्या बजेटमध्ये मध्यमवर्ग, शेतकरी आणि मजुरांसाठी सवलतींच्या घोषणा करण्यात आल्या. निवडणुकीआधी होणाऱ्या या बजेटमध्ये केलेल्या या घोषणा ही जुमलेबाजी (भूल-थापा) असल्याचा आरोप राहुल गांधींनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीयूष गोयल

हे कायदे देशाच्या हिताचे असल्याचं शेतकऱ्यांच्या लक्षात येईल, असं त्यांनी ANI वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

यानंतरही त्यांच्या मनात काही शंका असल्यास भारत सरकारचे दरवाजे शेतकऱ्यांसाठी खुले असून प्रत्येक मुद्दा आणि तरतुदीविषयी चर्चा व्हायला हवी, असं त्यांनी म्हटलंय.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"फक्त एका गोष्टीबद्दल बोलून उठायचं, अशा पद्धतीने कोणत्याही गोष्टीवरचा तोडगा निघू शकत नाही, हे आंदोलन आता शेतकऱ्यांच्या हातातून निघून त्यांच्या माओवादी आणि नक्षल शक्ती आंदोलन चालवत आहेत," असंही पीयूष गोयल यांनी म्हटलंय.

दरम्यान आंदोलन करणाऱ्या सर्व शेतकरी संघटनांचे प्रतिनिधी आणि अध्यक्ष 14 तारखेला एक दिवसाचं उपोषण करणार असल्याचं संयुक्त किसान आंदोलनाचे नेते कमल प्रीत सिंह पन्नू यांनी म्हटलंय.

सोबतच 13 तारखेला जयपूर - दिल्ली मार्ग शहाजहांपूर येथे रोखून धरण्यासाठी हजारोंच्या संख्येने शेतकरी ट्रॅक्टर मोर्चा काढणार असल्याचंही त्यांनी सांगितलंय.

महिलांनीही या आंदोलनात सामील व्हावं असं आवाहन करत ते म्हणाले, "त्यांच्या राहण्याची, थांबण्याची आणि टॉयलेटची सोय करण्यात आल्यानंतर त्यांना या आंदोलनात सहभागी करून घेतलं जाईल."

पंजाबातून दिल्लीला येणाऱ्या ट्रॅक्टर रॅलीजना थांबवण्यात येत असल्याचं शेतकरी नेते गुरनाम सिंह चढूनी यांनी सांगितलंय. शेतकऱ्यांना न अडवण्याचं आवाहन त्यांनी सरकारलं केलं.

ते म्हणाले, "जर सरकारने 19 डिसेंबरपर्यंत आमचं ऐकलं नाही, तर गुरू तेगबहाद्दुरांच्या शहीद दिनापासून आम्ही उपोषण सुरू करू."

सरकारसोबत चर्चेसाठी आपण तयार आहोत पण सरकारने आधी तीनही कृषीविधेयकं मागे घ्यावीत असं शेतकरी नेत्यांचं म्हणणं आहे.

तर आपलं सरकार शेतकऱ्यांची मदत करण्यासाठी बांधिल असल्याचं पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी म्हटलंय.

फिक्की (FICCI) च्या 93व्या वार्षिक सभेमध्ये पंतप्रधान मोदी यांचं भाषण झालं. या नव्या कायद्यांमुळे शेतकऱ्यांना त्याचा शेतमाल बाजारपेठांमध्ये किंवा बाहेरच्यांना विकण्याचा पर्याय मिळणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

सरकार शेतकऱ्यांची मदत करण्यासाठी बांधिल असून या नव्या बदलांमुळे शेतकऱ्यांना नवी बाजारपेठा आणि तंत्रज्ञानापर्यंत पोहोचता येईल आणि कृषी क्षेत्रातली गुंतवणूक वाढेल, असं पंतप्रधान मोदी म्हणाले.

दिल्लीमध्ये सुरू असलेल्या शेतकरी आंदोलनाचा आजचा सतरावा दिवस आहे.

भारत सरकारने आणलेल्या तीन नव्या कृषी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जर शेतकरी आंदोलनाने माओवादी आणि नक्षल शक्तींशी फारकत घेतली तर शेतकऱ्यांना सरकारचं म्हणणं लक्षात येईल, असं रेल्वे मंत्री पीयूष गोयल यांनी म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीरियड पॉव्हर्टी किंवा मासिकपाळीविषयीची गरींबी संपवण्यासाठीचं विधयेक इथल्या संसदेत मांडलं होतं. तेव्हा सगळ्या नेत्यांनी पाठिंबा दिला. आता सार्वजनिक ठिकाणी, शाळा, कॉलेज आणि इतर ठिकाणी सॅनिटरी पॅड मोफत मिळणार आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्कॉटलंडमध्ये आता सगळ्या महिलांना सॅनिटरी पॅड मोफत देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. असा निर्णय घेणारा स्कॉटलंड जगातला पहिला देश ठरला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढचा वंजारी नेता कोण?

2019च्या विधानसभा निवडणुकीत पंकजा मुंडे यांचा धनंजय मुंडे यांच्याकडून पराभव होणं, त्यानंतर पंकजा मुंडे या काहीशा बॅकफूटवर जाणं, भाजपकडून वंजारी समाजातीलच भागवत कराड यांना राज्यसभेवर पाठवणं, तसंच (पंकजा मुंडे यांना वगळून) याच समाजातील रमेश कराड यांना विधानपरिषदेवर पाठवणं, अशा बऱ्याच घटना गेल्या काही महिन्यातच घडल्या.

गोपीनाथ मुंडे हयात असताना त्यांनी वंजारी समाजाचं एकहाती नेतृत्त्व केलं. वंजारी समाजानंही त्यांच्यावर अमाप प्रेम केलं. त्यांच्यानंतर मुलगी पंकजा मुंडे यांनाही निवडणुकीच्या मैदानात मतांद्वारे ते प्रेम व्यक्त केलं गेलं. मात्र 2019ला गणितं बदलल्याची दिसून आली. विधानपरिषद निवडणुकीनंतर तर या गणितांनी नवे प्रश्न समोर आणले.

अशावेळी गोपीनाथ मुंडेंनंतर वंजारी समाजाचं राजकीय नेतृत्त्व म्हणून कोण पुढे येऊ पाहतोय किंवा नेतृत्त्वाच्या क्षमतेत कुणाचं पारडं जड आहे, याचा कानोसा बीबीसी मराठीनं घेण्याचा प्रयत्न केला.

गोपीनाथ मुंडेंनंतर वंजारी समाजाचा नेता कोण, या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याआधी, वंजारी समाजानं गोपीनाथ मुंडे यांना आपले राजकीय नेतृत्त्व का मानलं, हे पाहावं लागेल. त्यानंतरच पंकजा मुंडे, धनंजय मुंडे किंवा इतर कुणाच्या नेतृत्त्वगुणांची चर्चा करता येईल.

'वंजारी समाजाला राजकीय जाणीव जागृत करणारा नेता'

मुंडेंच्या कारकिर्दीत त्यांच्या उंचीचा एकही नेता वंजारी समाजात झाला नसल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार सुधीर महाजन सांगतात. सुधीर महाजन यांनी पत्रकार म्हणून गोपीनाथ मुंडे यांचा राजकीय प्रवास जवळून पाहिलाय.

गोपीनाथ मुंडेंचं इतकं खमकं नेतृत्व निर्माण होण्यामागचं कारणही ते सांगतात, "महाराष्ट्राच्या राजकारण किंवा समाजकारणात वंजारी समाजाला फारसं स्थान नव्हतं. मात्र गोपीनाथ मुंडेंच्या रबपानं ते स्थान प्राप्त झालं. गोपीनाथ मुंडेंनी पुढाकार घेत समाजात शैक्षणिक, सामाजिक जागरुकता निर्माण केली. वंजारी समाजाला मुंडेंनी जाणीव करून दिली की, आपली मोठी व्होटबँक आहे आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणात महत्त्वाची भूमिका बाजावू शकते."

पण गोपीनाथ मुंडेंच्या सोबत किंवा मागे-पुढे वंजारी समाजात नेते नव्हतेच का? तर होते. वंजारी समाजात बबनराव ढाकणे, पंडितराव दौंड, फुलचंद कराड, उषा दराडे असे बरेच नेते होऊन गेले.

"फुलचंद कराडांनी तर भगवान सेनाही स्थापन केली होती. पण गोपीनाथ मुंडेंसारखी सामाजिक मान्यता कुणालाच मिळाली नाही,"...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोपीनाथ मुंडेंनंतर वंजारी समाजाचा नेता कोण, असा प्रश्न गोपीनाथ मुंडे यांच्या निधनाच्या सहा वर्षांनंतर विचारण्याचं कारण काय? असा सहाजिक प्रश्न तुमच्या मनात येऊ शकतो. पण त्याला काही तत्कालीन कारणं आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढची बैठक 8 जानेवारीला होणार आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कृषी कायद्यांविरुद्ध दिल्लीच्या सीमेवरचं शेतकरी आंदोलन 40 दिवसांनंतरही अद्याप सुरूच आहे. आज शेतकरी नेते आणि भारत सरकार यांच्यात सातव्या टप्प्यातील चर्चा झाली.

केंद्रीय कृषीमंत्री नरेंद्र सिंह तोमर, रेल्वेमंत्री पीयूष गोयल आणि वाणिज्य राज्यमंत्री सोम प्रकाश यांनी दिल्लीतील विज्ञान भवनात 40 शेतकरी संघटनांच्या प्रतिनिधींसोबत चर्चा केली.

शेतकऱ्यांच्या दोन प्रमुख मागण्या आहेत.  एक म्हणजे तिन्ही कृषी कायदे मागे घेतले जावेत आणि दुसरं म्हणजे किमान हमी भावाला कायदेशीर दर्जा मिळावा.

चर्चा संपल्यानंतर कुलहिंद किसान सभेचे नेते बलदेव सिंह निहालगढ यांनी विज्ञान भवनाच्या बाहेर उपस्थित बीबीसी प्रतिनिधी खुशहाल लाली यांच्याशी बोलताना म्हटलं, " आज चर्चा सुरू झाली, तेव्हा सर्वात आधी शहीद झालेल्या शेतकऱ्यांना श्रद्धांजली देण्यात आली. त्यानंतर मंत्री महोदयांनी म्हटलं की, तुमचं म्हणणं मांडा. आम्हाला काहीच सांगायचं नाहीये, असं आम्ही म्हटलं. तुम्ही हे तीन कृषी कायदे रद्द करणार आहात की नाही, असं आम्ही विचारलं.

त्यांनी म्हटलं की, आम्ही हे कसं करू शकतो? आम्ही त्यांना एकच गोष्ट सांगितली की, रिपील, रिपील, रिपील...आम्हाला याशिवाय काही नको आहे. लंचनंतर त्यांनी पुन्हा विचारलं, की तुम्हाला यापेक्षा काही कमी नको आहे ना? आम्ही कोणतीही तडजोड करणार नाही.

बैठकीनंतर कृषीमंत्री नरेंद्र सिंह तोमर यांनी म्हटलं की, शेतकरी कायदा मागे घेण्याच्या मागणीवर अडून राहिल्याने कोणताच तोडगा निघाला नाही.

"शेतकरी नेत्यांनी तिन्ही कायद्यातील प्रत्येक तरतुदीवर चर्चा करावी अशी आमची इच्छा होती. पण ते कायदे मागे घेण्याच्या मागणीवरच ठाम होते," असं तोमर यांनी म्हटलं.

या मागण्या मान्य झाल्या नाहीत, तर 26 जानेवारीला ट्रॅक्टर रॅली काढण्याचा इशारा शेतकऱ्यांनी दिला आहे.

या बैठकीआधी भारतीय किसान युनियन (उगराहां) चे अध्यक्ष जोगिंदर सिंह यांनी माध्यमांशी संवाद साधला.

भाजप सरकारचा हट्टी स्वभाव पाहता कृषी कायदे रद्द करण्याबाबत तोडगा निघण्याची अत्यंत कमी अपेक्षा आहे, असं ते म्हणाले.

त्यांनी रविवारी 'द हिंदू' या वृत्तपत्रासोबतही चर्चा केली होती. ते म्हणाले, "सरकारमधील नेते कृषी कायद्यांच्या समर्थनार्थ ज्या प्रकारची वक्तव्यं करत आहेत, हे कायदे शेतकऱ्यांच्या हिताचेच असल्याचं सांगत आहेत, त्यावरून 4 जानेवारीला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्र सरकार आणि शेतकरी संघटनांमध्ये तीन कृषी कायद्यांवर आज (4 जानेवारी) झालेल्या चर्चेतून कोणताही तोडगा निघाला नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढचे आदेश येईपर्यंत ही फाशी स्थगित करण्यात येत आहे असं दिल्ली उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती धर्मेंद्र राणा यांनी सांगितलं.

या स्थगितीमुळे बलात्कार पीडितांना उशिरा न्याय मिळतो का? अशी चर्चा सुरू आहे. यामध्ये नेमकं तथ्य काय आहे याचा शोध बीबीसीच्या रिअॅलिटी चेकच्या टीमने घेतला आहे.

डिसेंबर 2012 मध्ये घडलेल्या या घटनेला आज 7 वर्षं लोटली आहे. त्यामुळे न्याय मिळाला मात्र बराच उशीर झाला, अशी अनेकांची पहिली प्रतिक्रिया येते आहे.

पण भारतात बलात्कार पीडितांना न्याय उशिराच मिळतो का?

2017मधील सरकारी आकडेवारीनुसार, देशात दररोज 90हून अधिक बलात्काराच्या प्रकरणांची नोंद होते. असं असलं तरी यातील खूप कमी प्रकरणांमध्ये दोषींना शिक्षा मिळते.

दरम्यान, दरवर्षी देशातील बलात्काराच्या संख्येत वाढ होत आहे. भारतातील बलात्काराची संख्या इतर देशातील संख्येपेक्षा किती जास्त आहे की कमी, हे शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न केला.

न्यायव्यवस्थेत काय सुरू आहे?

2012च्या निर्भया बलात्कार-खून प्रकरणानंतर देशातल्या महिला सुरक्षेकडे सगळ्यांचं लक्ष वेधलं. या घटनेनंतर देशात बलात्कारांच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याचं सरकारी आकडेवारीवरून दिसून येतं.

2012मध्ये देशात 25 हजार बलात्काराच्या प्रकरणांची नोंद झाली, तर 2016मध्ये ही संख्या वाढून 38 हजार झाली.

2017मधील आकडेवारीनुसार, देशात 32,559  बलात्काराच्या प्रकरणांची नोंद झाली होती.

एकीकडे बलात्काराच्या घटनांमध्ये वाढ होत आहे, तर दुसरीकडे या प्रकरणी न्याय देण्यासाठी न्यायालयाच्या कामात वाढ होत आहे.

2017च्या शेवटपर्यंत न्यायालयात 1 लाख 27 हजार 800हून अधिक प्रकरणं प्रलंबित होती. त्यावर्षी फक्त 18 हजार 300 प्रकरणी न्यायालयानं निर्णय दिला होता.

2012मध्ये न्यायालयानं 20 हजार 660 प्रकरणी निकाल दिला होता. यावर्षीच्या शेवटी 1 लाख 13 हजार प्रकरणं प्रलंबित होती.

न्याय लवकर मिळतो?

भारतातील बलात्काराच्या प्रकरणी मिळालेल्या न्यायाचा दर बघितल्यास 2002 ते 2011मधील सर्व प्रकरणांमध्ये तो जवळपास 26 टक्के राहिला आहे.

2012मध्ये या दरात सुधारणा झालेली बघावयास मिळाली, पण, 2016मध्ये हा जर घसरून 25 टक्क्यांवर आला.

2017मध्ये हा दर 32 टक्क्यांहून अधिक होता.

जसजशी प्रलंबित खटल्यांची संख्या वाढत जाते तसं पीडित आणि साक्षीदारांना धमकावण्याच्या शक्यतेत वाढ होत जाते.

उच्चपदस्थ व्यक्ती अथवा त्यांच्याशी संबंधित व्यक्तीशी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निर्भया बलात्कार प्रकरणातील दोषींची फाशीची शिक्षा पुढील आदेश येईपर्यंत टळली आहे. 16 डिसेंबर 2012 मध्ये झालेल्या सामूहिक बलात्कारात मुकेश सिंह, विनय शर्मा, अक्षय कुमार सिंह आणि पवन गुप्ता यांना दोषी ठरवण्यात आलं होतं. 1 फेब्रुवारी रोजी त्यांना फाशी देण्यात येणार होती.