डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेनंतर एअरपोर्टचा मुख्य रनवे बंद करण्यात आला असून दुसऱ्या रनवेवरून वाहतूक सुरू ठेवण्यात आली आहे. मुंबईतला मुसळधार पाऊस आणि मुख्य रनवे बंद असल्यामुळे 54 विमानांचे मार्ग बदलण्यात आले आहेत. तर 52 विमानांची उड्डाणं रद्द करण्यात आली आहेत.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

स्पाइस जेटचं विमान 0623 हे जयपूरहून मुंबईला येत होतं. छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर ही फ्लाइट लँड करत असतानाच ही दुर्घटना घडली.

या विमानात 167 प्रवासी होते. स्पाइस जेटनं एक निवेदन प्रसिद्ध करून सर्व प्रवासी सुखरूप असल्याचं स्पष्ट केलं.

रनवे मोकळा करण्याचं काम वेगानं सुरू आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जयपूरहून मुंबईला येणारं स्पाइस जेटचं विमान सोमवारी रात्री रनवेवरच घसरलं. सुदैवानं या अपघातात प्रवाशांना कोणतीही इजा झाली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेनंतर काही भारतीय मीडियाने ही बातमी चालवली की चीनच्या 5 सैनिकांचा मृत्यू झाला आहे आणि त्यांचे 11 जण जखमी झाले आहेत. या बातमीला चीनने अधिकृतरीत्या कुठेही दुजोरा दिलेला नाही पण ट्विटरवर ही बातमी वाऱ्यासारखी पसरली.

चीनचे अधिकृत वृत्तपत्र ग्लोबल टाइम्सने स्पष्ट केलं आहे की या चकमकीत चीनच्या सैन्याचं नेमकं किती नुकसान झालं आहे याचा आकडा आम्ही कधीच जाहीर केला नाही.

ग्लोबल टाइम्सचे संपादक हु शिजीन यांनी म्हटलं आहे की गलवानमध्ये झालेल्या चकमकीत भारतीय सैन्याचे तीन सैनिक ठार झाले आहेत. चीनच्या सैन्याचं किती नुकसान झालं आहे याबाबत आम्ही माहिती देऊ शकत नाहीत. चिनी सैन्याचं नुकसान झाल्याची कबुली शिजीन यांनी दिली आहे पण नेमका किती नुकसान झालं हे त्यांनी सांगितलं नाही.

पुढे ते सांगतात की चीनच्या संयमाला दुबळेपणा समजू नये. भारताविरोधात संघर्ष करण्यासाठी आम्ही घाबरत नाहीत.

जी चकमक झाली ती चकमक भारतीय बाजूच्या प्रक्षोभक वृत्तीतून झाल्याचं चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलं आहे.

चीनच्या परराष्ट्र खात्याचे प्रवक्ते झाओ लिजिआन यांनी मंगळवारी पत्रकार परिषद घेतली आणि त्यात ते म्हणाले भारत आणि सीमेवर जो तणाव सुरू आहे त्यावर शांततापूर्ण चर्चा केली जात होती. 6 जून ला कमांडर स्तरावर चर्चा झाल्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये सामंजस्य झालं होतं. पण सोमवारी भारताकडून प्रक्षोभक कृत्य घडलं. त्यांची ही कृती बेकायदा आहे.

यानंतर दोन्ही सैन्यांमध्ये चकमक झाली. झाओ यांनी सांगितलं आहे की चीनने आपली नाराजी स्पष्ट केली आहे. आपल्या सैन्याला नियंत्रित राहण्याचा आदेश भारताने द्यावा असं देखील त्यांनी सांगितलं आहे.

या चकमकीनंतर दोन्ही देश शांततापूर्ण मार्गाने चर्चा करण्यासाठी तयार आहेत. सीमेवरील तणाव कमी व्हावा अशी दोन्ही देशांची इच्छा आहे.

भारतीय सैन्याने सांगितलं आहे की या चकमकीत एक अधिकारी आणि दोन सैनिक ठार झाले आहेत.

रिपोर्टरचं ट्वीट

भारतीय मीडिया चॅनेल्सनी ग्लोबल टाइम्सच्या पत्रकार वांग वेनवेन यांच्या ट्वीटचा आधार घेऊन बातमी दिली होती की चीनचे 5 सैनिक ठार तर 11 सैनिक जखमी झाले आहेत.

त्यांनी या ट्वीटबद्दल स्पष्टीकरण दिलं आहे. नवं ट्वीट करत त्यांनी सांगितलं आहे की त्यांना ही माहिती भारतीय सूत्रांकडून मिळाली होती. चीनच्या सैन्याचं नेमकं किती नुकसान झालं याबाबत अद्याप चीनकडून कोणतीही अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही असं त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गलवान खोऱ्यात सोमवारी रात्री झालेल्या चकमकीत भारताचे तीन सैनिक ठार झाल्याचं भारतीय सैन्याने जाहीर केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेनंतर सरकारनं यवतमाळ जिल्ह्यात कीटकनाशक फवारणीची प्रात्याक्षिकं सुरू केली आहेत. पण इथले शेतकरी सांगतात की जीवाला धोका असूनही रोजीरोटीसाठी हे काम करावं लागतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्वअपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

यवतमाळ जिल्ह्यात कीटकनाशकांची विषबाधा झाल्यानं 19 शेतकऱ्यांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेनंतर हिंगणघाट येथे तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत.

नेमकं प्रकरण काय?

3 फेब्रुवारीला सकाळी 7 वाजून 15 मिनिटांनी एका महिलेचा 'वाचवा… वाचवा' असा आवाज आल्याने कुणाचा तरी वाहनाने अपघात झाला असावा याचा अंदाज घेत परिसरातून जाणारे विजय कुकडे यांनी आपली दुचाकी थांबवली.

दुचाकी वळवून मागे गेल्यावर कुकडे यांना एक महिला भर रस्त्यात जळतांना दिसली. क्षणाचाही विलंब न लावता कुकडे यांनी पिडितेच्या अंगावर पाणी टाकून आग विझविण्याचा प्रयत्न केला.

पण ज्वाळा कमी होत नसल्याने एका शाळकरी मुलीने आपले स्वेटर काढून पिडितेला वाचविण्याचा प्रयत्न केला.

पिडितेच्या शरीरावरील ज्वाळा पूर्णपणे विझल्यावर तिला कार मधून हिंगणघाटच्या सरकारी हॉस्पिटलला नेण्यात आले आणि उपचार सुरू झाले.

"ती वेदनेनं विव्हळत होती. तिचा श्वासोच्छवास संथ झाला होता आणि श्वास घेतानाही तिला त्रास होत होता. आगीच्या ज्वाळांमुळे तिचे डोकं, मान आणि चेहरा जळून गेला होता. अशाच अवस्थेत एका लहान शाळकरी मुलीच्या स्वेटरच्या मदतीनं तिच्या शरीरावरील आग विझवून तिला हॉस्पिटलला नेण्यात आले. ही घटना आयुष्यात कधीही विसरता येणार नाही," विजय कुकडे सांगत होते.

"मी माझ्या मुलाला शाळेत सोडण्यासाठी गेलो होतो. परत येत असताना नंदोरी चौकात एक मुलगा उभा होता, त्याच्या हाती पेटता टेंभा होता. हिवाळा असल्यामुळे शेकोटी पेटविण्यासाठी कचरा पेटवण्यासाठी ह्या व्यक्तीने टेंभा हातात घेतला असावा असा अंदाज मी व्यक्त केला. पण मागे गेल्यावर याच टेंभ्याने एका महिलेला पेटविण्यात आल्याच कळले," कुकडे त्या दिवसाबद्दल सांगतात.

प्रवाशांची तत्परता

आरोपीने पेट्रोल टाकून पेटवून दिल्यानं अचानक घडलेल्या या घटनेनं पीडिता प्राध्यापिका किंचाळली, ती पेटत्या कपड्यांसह खाली बसली. तिचा किंचाळण्याचा आवाज ऐकून दहावी अकरावीत जाणारी एक मुलगी धावत तिथे आली.

काही लोक पाणी टाकून पीडितेला वाचविण्याचा प्रयत्न करत असतांना या मुलीने आपले स्वेटर काढून पिडितेच्या अंगावर टाकले आणि आग विझली.

परिसरातील युवक सुशील घोडे यानेही धावून मदत केली. विजय कुकडे यांनी पीडितेला एका कारने हॉस्पिटल मध्ये दाखल केलं.

घटनाक्रम

गृहमंत्र्यांनी घेतली होती पीडितेची भेट

राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी मागच्या मंगळवारी रात्री रुग्णालयात जाऊन पीडितेची भेट घेतली होती. त्यांनी डॉक्टरांशी चर्चा करून पीडितेच्या तब्येतीची विचारपूस केली होती....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट येथील नंदोरी चौकात पेट्रोल टाकून तरुणीला जाळल्याची घटना 3 फेब्रुवारीला घडली. या घटनेतील पीडिता 40 टक्के भाजली होती, त्यानंतर तिच्यावर नागपूर येथील ऑरेंज सिटी रुग्णालयात उपचार सुरू होते. पण सोमवारी पहाटे या पीडितेची प्राणज्योत मालवली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेबाबत अनेक व्हीडिओ सोशल मीडियामध्ये आले आहेत. त्यावरून अनेक दावे केले जात आहेत. ज्या प्रश्नांची उत्तरं अजूनही मिळाली नाहीत ते प्रश्न येथे पाहू...

1. घटनेच्यावेळेस तरुणीचा लहान भाऊ कुठे होता?

मुख्य आरोपीचं नाव संदीप आहे आणि मृत तरुणीच्या छोट्या भावाचं नावही संदीप आहे. सोशल मीडिया आणि काही मुख्यधारेतील माध्यमांमध्ये मृत तरुणीचा एक व्हीडिओ व्हायरल होत आहे. या घटनेनंतर तिचे कुटुंबीय पोलीस ठाण्यात पोहोचले तेव्हा हा व्हीडिओ रेकॉर्ड करण्यात आला होता.

या व्हीडिओत ती तरुणी म्हणते, 'संदीप ने मेरा गला दबा दिया. हाथों से गला दबाया. गला छोड़ा ना बा ने.'

तुझा गळा का दाबला असं विचारल्यावर 'मी जबरदस्ती करू दिली नाही म्हणून...' असं उत्तर ती या व्हीडिओत देते.

आता संदीप हे तिच्या लहान भावाचंही नाव असल्यामुळे त्यावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. तर तिचा भाऊ संदीप याच्या मते तो घटनेच्यावेळेस नोएडामध्ये होता. नंतर दोन आठवडे तो बहिणीबरोबर हॉस्पिटलमध्ये राहिला आणि नंतर तिच्या मृतदेहाला गावात आणलं तेव्हाच तो गावात आला.

गावातले अनेक लोक व्हीडिओमध्ये ती ज्याचं नाव घेत आहे तो संदीप तिचाच भाऊ आहे. परंतु त्याला त्या दिवशी गावात पाहिलं का याबद्दल कोणीही सांगू शकत नाहीये. या प्रकरणात जो दुसरा संदीप आहे, त्याला पोलिसांनी अटक केली आहे.

2. पहिल्या एफआयआरमध्ये बलात्काराचं कलम का नाही?

तरुणीच्या मोठ्या भावानं पोलीस ठाण्यात दिलेल्या पहिल्या वर्दीमध्ये बलात्काराचा उल्लेख नाही. तर मुख्य आरोपी संदीपनं तिचा गळा दाबून खून करण्याचा प्रयत्न केला असा आरोप नमूद केला आहे, त्याच आधारावर एफआयआर नोंदला गेला आहे.

तिच्या कुटुंबीयांनी तेव्हा बलात्काराची तक्रार का केली नाही, असा प्रश्न विचारला जात आहे.

बीबीसीने हाच प्रश्न तिच्या आईला विचारल्यावर त्या म्हणाल्या, "तेव्हा मुलगी शुद्धीत नव्हती. पूर्ण घटना सांगू शकत नव्हती. जेव्हा ती शुद्धीवर आली तेव्हा तिनं सर्व घटना सांगितली." त्यानंतर त्यांनी लोकलज्जेचं भयही होतं असं सांगितलं. मुलगी जेव्हा बाजरीच्या शेतात सापडली तेव्हा ती अर्धनग्न आणि बेशुद्ध होती असंही तिच्या आईनं आपल्या जबाबात सांगितलं आहे.

3. पोलिसांनी तात्काळ बलात्कार-चाचणी का केली नाही?

तपासामध्ये त्या मुलीने आपल्यावर ओढवलेला सर्व प्रसंग सांगितला आणि चार आरोपी यात सहभागी असल्याचं सांगूनही बलात्कार-चाचणीसाठी पहिल्यांदा 22 सप्टेंबर रोजी नमुने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातील हाथरसमध्ये 14 सप्टेंबर रोजी अनुसूचित जातीमधील एका तरुणीवर झालेल्या कथित सामूहिक बलात्कार आणि हत्येचं प्रकरणाचा गुंता आता सुटत आहे. काही जण या पीडित कुटुंबाबाबतच प्रश्न उपस्थित करत आहेत, तर या प्रकरणावर राजकारणही होताना दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेमुळे नाराज झालेल्या जवळपास 300 दलितांनी रविवारी हिंदू धर्म त्यागून बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. हिंदू धर्मात आदर मिळत नाही, असं म्हणत सरवैया कुटुंबीयांनी डॉ. आंबेडकरांनी दिलेल्या 22 प्रतिज्ञा घेतल्या.

दरम्यान, याच पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं वाचकांचं मत जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

तुषार व्हेंकटे यांनी याला बरोबर म्हटलं आहे. "हिंदू धर्मात उच्चवर्णीय लोकांना उच्च स्थान दिलं आहे. दुसऱ्यांवर हुकूमत गाजवण्याचे त्यांना हक्क दिले आहेत. अस्पृश्य समाजाला त्यात गुलामाची भूमिका दिली आहे. इतकंच नाही तर त्या गुलामगिरीतून सुटका होऊ नये अशी व्यवस्था त्या धर्मात केली आहे. हिंदू धर्माने लादलेल्या मानसिक गुलामीचा उच्चवर्णीय लोकांच्या सुखावर कोणताही परिणाम होऊ शकत नाही," असं मत त्यांनी व्यक्त केलं आहे.

"काही जण धर्म परिवर्तन केला म्हणून परिवर्तन करणाऱ्या लोकांवर टीका करत आहेत. पण जेव्हा त्यांच्यावर अन्याय होत होता, तेव्हा अन्याय करणाऱ्या लोकांवर किती टीका केल्या तुम्ही? पीडितांच्या बाजूने किती खंबीरपणे उभे राहिला," असा प्रश्न प्रफुल सोरते यांनी उपस्थित केला आहे.

तर निखील देशमुख म्हणतात, "धर्म बुद्ध असो वा, हिंदू किंवा अजून कोणता, सन्मानाने जगण्याचा अधिकार सगळ्यांनाच आहे."

"दलित कितीही गुणवान असला तरी जातीच्या चष्म्यातून बघितलं जातं. अशा धर्माचा त्याग करण्यात हित आहे," अशी प्रतिक्रिया दादाराव तायडे यांनी व्यक्त केलं आहे.

तर राजीव मेश्राम यांनी, "धर्म हा ज्याचा त्याचा वैयक्तिक प्रश्न असून इतरांनी यावर टीका करू नये," असं म्हटलं आहे.

"संपूर्ण भारत बौद्धमय झाला तरच चीन-जपान सारखा विकास करू शकेल अथवा आहेच आपले बुवा, बापू, महाराज यांच्या चमत्काराची गोष्टी एकमेकांना सांगत बसणार," असं मत भालचंद्र खुंटे यांनी व्यक्त केलं आहे.

"अनादराकडून आदराकडे, इथेच बुद्ध महान ठरतो, खूप जवळचा वाटतो, परंतु अजूनही 85% लोक अपमानित होऊन जगत आहेत. त्यांनाही लवकरच सद्बुद्धी लाभो," अशी प्रतिक्रिया अभिषेक मोरे यांनी दिली आहे.

तर, "ज्यांना अशा प्रकारे जातीभेद करून छळलं जातं त्यांनी सर्वांनी धम्म स्वीकारावा," असं मत प्रवीण गजारे यांनी व्यक्त केलं आहे.

"दुसऱ्याच्या धर्माला नाव ठेवण्याऐवजी आपल्या समाजातील धर्मातील तळागाळातील लोकांचा कसा विकास करू शकतो, त्यांना कसं पुढे आणू शकतो, याचा विचार केला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातच्या ऊना मारहाण प्रकरणातल्या पीडितांनी रविवारी हिंदू धर्माचा त्याग केला. दोन वर्षांपूर्वी म्हणजेच 2016साली याच गावात दलितांना कथित गोरक्षकांनी मारहाण केली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेला पार्श्वभूमी अशी आहे की उद्धव ठाकरे जेव्हा औरंगाबादमध्ये आले होते तेव्हा ते म्हणाले होते की "औरंगाबादला हिरव्या सापांनी विळखा दिला आहे." लोकसभेत एमआयएमचा खासदार निवडून आला आहे. याच संदर्भात ते म्हणाले की "औरंगाबादमध्ये हिरवा झेंडा रोवला गेला आहे. आपल्याला तो उखाडून फेकायचा आहे. या झेंड्याला गाडायचं आहे."

त्यांच्या या वक्तव्याला एमआयएमचे अध्यक्ष असदुद्दीन औवेसी यांनी मालेगावमध्ये उत्तर दिलं. त्यावेळी ते म्हणाले "हिरव्याला गाडणं इतकं सोपं नाही. महाराष्ट्रात 50 ठिकाणी हिरवा झेंडा फडकणार आहे."

शिवसेना आणि एमआयएममध्ये जुंपलेली असतानाच शिवसेनेचे माजी आमदार हर्षवर्धन जाधव यांचं एक वक्तव्य वादग्रस्त ठरलं. हिरव्याचा तुम्हाला इतका तिटकारा आहे तर अब्दुल सत्तार हे कोण आहेत अशा आशयाचं ते वक्तव्य होतं. हे बोलताना जाधव यांनी ज्या भाषेचा वापर केला त्यामुळे शिवसैनिक संतापले.

हर्षवर्धन जाधव आणि शिवसेनेतला वाद

हर्षवर्धन जाधव हे आधी मनसेमध्ये होते नंतर ते शिवसेनेत गेले. मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर ते शिवसेनेतून बाहेर पडले. शिवसेनेत हुजरेगिरी करणाऱ्यांनाच महत्त्व आहे असंही ते यावेळी म्हणाले होते. हर्षवर्धन जाधव हे लोकसभा निवडणुकीला औरंगाबादमधून अपक्ष उमेदवार म्हणून उभे होते.

"हर्षवर्धन जाधव यांच्यामुळे मतांची विभागणी होऊन चंद्रकांत खैरे यांचा पराभव झाला," असं स्थानिक शिवसैनिकांना वाटतं. लोकसभा निवडणुकीत चंद्रकांत खैरे यांचा पाच हजार मतांनी पराभव झाला होता. जाधव यांना या निवडणुकीत 2 लाख 83 हजार मतं मिळाली होती.

एमआयएमचे इम्तियाज जलील हे हर्षवर्धन जाधवांनी मत फोडल्यामुळेच जिंकले असं शिवसैनिकांना वाटण्याचं आणखी एक कारण आहे ते म्हणजे लोकसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीवेळी इम्तियाज जलील यांच्या कार्यकर्त्यांनी हर्षवर्धन जाधव यांच्या नावाने घोषणाबाजी केली त्यांचा जयजयकार केला होता.

हर्षवर्धन जाधव आणि चंद्रकांत खैरे यांच्यातही नेहमी ठिणग्या उडाल्याचं औरंगाबादकरांनी पाहिलं आहे. खैरे यांनी हिंदुत्वाचा बाजार मांडल्याचा आरोपही जाधव यांनी केला होता. तर खैरे यांनी जाधव यांना विश्वासघातकी आणि इतर विशेषणं दिली होती.

पूर्ण राज्यात वेगळा प्रचार मग औरंगाबादमध्येच बदल का?

उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे महाराष्ट्रभर प्रचार करत आहेत. राज्यात ज्याही ठिकाणी उद्धव ठाकरे जात आहेत त्या ठिकाणी ते पीकविमा, कर्जमाफी अशा मुद्द्यांवर बोलत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्याबाबत अनुचित उद्गार काढल्याच्या काही तासानंतरच शिवस्वराज्य स्वाभिमान पक्षाचे अध्यक्ष आणि शिवसेनेचे एकेकाळचे आमदार हर्षवर्धन जाधव यांच्या घरावर दगडफेक झाली. ही दगडफेक शिवसैनिकांनीच केली असा  आरोप  हर्षवर्धन जाधव यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेविषयी लिहिताना बीबीसीच्या एली मेल्कीनं म्हटलं आहे, की मक्केवरील या हल्ल्याने मुस्लीम जगताचा पायाच हादरला आणि सौदीचा इतिहास बदलला.

तो दिवस होता 20 नोव्हेंबर 1979...इस्लामिक कॅलेंडरनुसार तो वर्षाचा पहिला दिवस होता. जगभरातून आलेले तब्बल 50 हजार मुस्लीम भाविक हजसाठी मक्केत आले होते.

इस्लाममधील सर्वांत पवित्र ठिकाण असलेल्या काबाभोवतालच्या मोकळ्या आवारात पहाटेच्या नमाज पठणासाठी हज यात्रेकरुंची गर्दी जमली होती. नमाज संपत असताना पांढऱ्या कपड्यांमध्ये आलेल्या 200 जणांपैकी काहींनी नमाज पठण करणाऱ्या इमामांना घेरलं. नमाज संपताच त्यांनी माईक आपल्या ताब्यात घेतला.

त्यांनी तिथे काही शवपेट्या ठेवल्या. घरात कुणाचा मृत्यू झाला असेल तर मृतात्म्याला शांती मिळावी, यासाठी काबामध्ये रिकामी शवपेटी ठेवण्याची प्रथा आहे. मात्र, जेव्हा शवपेट्या उघडल्या तेव्हा त्यात बंदुका आणि रायफली होत्या. काही मिनिटात सर्व शस्त्रास्त्रं त्या 200 जणांमध्ये वाटण्यात आली.

यानंतर माईकवरून घोषणा करण्यात आली, "मुस्लीम बंधुंनो, आज आम्ही माहदीच्या आगमनाची घोषणा करत आहोत. जे अन्याय आणि अत्याचाराने भरलेल्या या पृथ्वीवर न्याय आणि निष्पक्षता स्थापित करतील."

इस्लाममधल्या मान्यतेनुसार माहदी हे असे उद्धारकर्ते आहेत, जे 'कयामत' येण्यापूर्वी पृथ्वीवर अवतरून वाईटाचा नाश करतील. ही घोषणा ऐकून तिथे आलेल्या हजारो भाविकांना वाटलं, की ही कयामतची म्हणजे पृथ्वीच्या विनाशाची सुरुवात आहे.

हे बंदूकधारी अति-कट्टरतावादी सुन्नी मुस्लीम सलाफी होते. बदू वंशाचा तरुण सौदी प्रचारक जुहेमान अल-ओतायबी त्यांचं नेतृत्व करत होता.

हा सगळा गोंधळ सुरू असताना खालीद अल-यामी नावाच्या धर्मप्रचारकाने माईकवरून घोषणा केली की, माहदी आपल्यात आले आहेत आणि त्यांचं नाव आहे मोहम्मद बिन अब्दुल्लाह अल-कहतानी.

एका अज्ञात प्रत्यक्षदर्शीने सांगितलं, की सर्वात आधी जुहेमानने मोहम्मद अब्दुल्लाप्रती (कथित माहिदी) आदर व्यक्त केला. त्यानंतर त्यांच्या अनुयायांनी मानवंदना दिली आणि बघता बघता अवघा परिसर 'अल्लाह महान आहे'च्या घोषणांनी दुमदुमून गेला.

अब्दुल मुने सुलतान हे त्यावेळी विद्यार्थीदशेत होते. या हल्ल्याचे ते साक्षीदार होते.

त्याचवेळी अब्दुल मुने सुलतान नावाचा एक विद्यार्थी काय सुरू आहे, हे बघण्यासाठी मशिदीच्या आत गेला. त्यांनी सांगितलं, त्यावेळी मशिदीत मोठ्या संख्येने परदेशी पर्यटक आले होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

40 वर्षांपूर्वी नोव्हेंबर महिन्यात अशी घटना घडली ज्यामुळे पुढचे 15 दिवस इस्लामी राष्ट्रं हादरुन गेली होती. सलाफी समुहानं इस्लाममधलं सर्वात पवित्र स्थळ असणाऱ्या मक्का मशिदीवर हल्ला करत कब्जा केला. या घटनेत शेकडो लोकांचा जीव गेला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घोषणेनंतर भारतीय वैज्ञानिकांचं भरभरून अभिनंदन देखील झालं. पण भारताच्या या पावलानंतर अंतराळातला कचरा वाढला आहे, असा आरोप अमेरिकेच्या नॅशनल अॅरोनॉटिक्स अॅंड स्पेस ऑर्गनायजेशनने (NASA) केला आहे.

भारताने 'महाभयंकर' कृत्य केलं आहे, अशा शब्दांत NASAने भारताच्या या कृतीचं वर्णन केलं आहे. भारताच्या चाचणीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्पेस स्टेशन (ISS)ला धोका निर्माण होऊ शकतो, अशी भीती NASAचे प्रमुख जिम ब्राइडनस्टाइन यांनी व्यक्त केली आहे.

'भारताच्या चाचणीनंतर अंतराळात कचरा निर्माण झाला आहे आणि गेल्या दहा दिवसात अंतराळातील कचरा ISSला धडकण्याची शक्यता शक्यता 44 टक्क्यांनी वाढली आहे,' असं NASAने म्हटलं आहे.

असं असलं तरी ISS सुरक्षित असल्याचं देखील त्यांनी स्पष्ट केलं आहे. 'गरज पडल्यास हा कचरा आम्ही दुसऱ्या ठिकाणी हलवू,' असं ब्राइडनस्टाइन सांगतात.

27 मार्च रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी मिशन शक्ती यशस्वी झाल्याची घोषणा केली. 27 मार्च रोजी त्यांनी टीव्हीवर दिलेल्या संदेशात सांगितलं की भारत हा अंतराळ महाशक्ती बनला आहे.

आतापर्यंत अॅंटी सॅटेलाइट मिसाइलची चाचणी फक्त तीन देशांनी यशस्वीरीत्या केली आहे. अमेरिका, रशिया आणि चीननंतर भारताने ही चाचणी केली आहे.

भारताच्या या पावलावर नासाने कठोर शब्दांत टीका केली आहे. नासाचे प्रमुख सांगतात की अंतराळात किती कचरा झाला आहे याचा आढावा NASAने घेतला आहे.

अंतराळाच्या कक्षेत किमान 400 तुकडे आहेत आणि 10 सेमीपेक्षा अधिक व्यास असलेले 60 तुकडे शोधण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. या तुकड्यांपैकी 24 असे तुकडे आहेत की त्यामुळे ISS ला धोका निर्माण होऊ शकतो.

"ISSच्या वर किंवा जवळ एखादी चाचणी घडवून अंतराळात कचरा करणं हे महाभयंकर कृत्य आहे. अशा प्रकारच्या कृत्यामुळे, मानवाने जी अंतराळाच्या क्षेत्रात प्रगती केली आहे तिला खीळ बसू शकते," असं मत नासाच्या प्रमुखांनी मांडलं.

भारताने चाचणी केल्यानंतर अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पॅट्रिक शानाहन यांनी या कृतीची दखल घेतली होती. या कृतीमुळे अंतराळात सावळागोंधळ वाढू शकतो, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली होती. भारताच्या कृतीचा नेमका परिणाम काय होईल याचा अभ्यास आम्ही करत आहोत, असं वक्तव्य त्यांनी केलं होतं.

भारताने चाचणी 300 किमी अंतरावर केली आहे. त्यामुळे ISSला धोका निर्माण होणार नाही असं भारतीय वैज्ञानिकांना वाटतं. "ही चाचणी आम्ही मुद्दामहूनच लोअर अर्थ ऑरबिटमध्ये केली. हा कचरा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताने 27 मार्च रोजी लोअर अर्थ ऑरबिटमध्ये अॅंटी सॅटेलाइट मिसाइल चाचणी केली. त्यानंतर भारत हा अंतराळ महाशक्ती बनला आहे, असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी घोषित केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घोषणेनंतर राज्यातल्या राजकीय हालचालींना वेग येईल. राज्यातील सत्ताकारणाची समीकरणं सोडवण्यासाठी वेगवेगळी सूत्रं बांधली जातील.

पण सध्या राज्यात नेमकी काय परिस्थिती आहे, कोणता पक्ष कोणत्या पक्षाच्या हातात हात घालून लढणार आहे, वंचित बहुजन आघाडी या वेळी किती प्रभाव टाकेल, यावर एक नजर टाकू या.

सेना-भाजप युती अखेर झालीच

सेना-भाजप: अखेर जमलंच!

गेली साडेचार वर्षं सत्तेत सहभागी असूनही आपल्याच मित्रपक्षाला म्हणजे भाजपला धारेवर धरणाऱ्या शिवसेनेने लोकसभा निवडणुकीच्या तोंडावर भाजपशी युती केली आहे.

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी यापूर्वी स्वबळावर लढण्याची घोषणा केली होती. पण गेल्या महिन्यात भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांच्यासह झालेल्या बैठकीनंतर या दोन्ही पक्षांनी लोकसभा निवडणूक एकत्र लढवण्याचं ठरवलं आहे.

या बैठकीनंतर शिवसेना-भाजप लोकसभेत किती जागा लढवणार, याचीही घोषणा करण्यात आली. त्यानुसार महाराष्ट्रातील लोकसभेच्या 48 जागांपैकी भाजप 25 जागांवर लढणार आहे. तर शिवसेना 23 जागांवर उमेदवार उभे करेल.

'जनभावनेचा आदर करत आम्ही एकत्र येत आहोत', असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस ही युतीची घोषणा करताना म्हणाले होते. तर, स्वबळाची घोषणा करून 'यू टर्न' घेतल्यानंतर उद्धव ठाकरे म्हणाले होते की, 'मी यू, वाय, झेड, कोणताही टर्न घेतला, तरीही शिवसैनिक माझ्याबरोबरच राहील.'

2014च्या लोकसभा निवडणुकीतील जागा वाटपाशी तुलना केली, तर यंदा भाजपच्या वाट्याला एक जागा जास्त आली आहे आणि शिवसेनाही तीन जादा जागांवर निवडणूक लढवणार आहे.

2014मध्ये भाजपने 48 पैकी 24 जागा लढवल्या होत्या. शिवसेनेच्या वाट्याला 20 जागा आल्या होत्या आणि उरलेल्या चार जागा या दोन्ही पक्षांनी मित्रपक्षांसाठी सोडल्या होत्या.

यंदा मात्र शिवसेना आणि भाजप यांनी कोणत्याही मित्रपक्षांसाठी जागा न सोडता लोकसभा निवडणुकीतील जागांची वाटणी केली आहे. विशेष म्हणजे महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीतही हे दोन्ही पक्ष समसमान जागा लढवतील, असाही निर्णय झाला आहे.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडी

काँग्रेस-राष्ट्रवादी: 'तुझ्या गळा, माझ्या गळा'

गेल्या लोकसभा निवडणुकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या लोकप्रियतेच्या लाटेत महाराष्ट्रात पार पाचोळा झालेल्या काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस या दोन्ही पक्षांसमोर यंदाही एकत्र येण्यावाचून पर्याय नव्हता.

2014च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसने 26 जागांवर निवडणूक लढवली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'लोकशाहीतील सर्वात मोठा इव्हेंट', या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या लोकसभा निवडणुकीची घोषणा नुकतीच झाली. महाराष्ट्रात या निवडणुका 11, 18, 23 आणि 29 एप्रिल अशा चार टप्प्यांमध्ये होणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चक्रीवादळमुळे किनारपट्टी भागात वारा आणि पाऊस सुरू झाला आहे. परिणामी झाडं पडणं, घरं कोसळणं अशा संकटांना किनारपट्टीवरील लोकांना सामोरं जावं लागत आहे.

अरबी समुद्राच्या आग्नेय भागात लक्षद्वीप बेटांच्या परिसरात कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला. त्यातूनच 16 मे रोजी चक्रीवादळात रुपांतर झालं.

18 मे पर्यंत हे वादळ गुजरात आणि पाकिस्तानच्या किनाऱ्याकडे  सरकेल असं भाकित हवामान खात्यानं वर्तवलं आहे. वादळ तयार होऊन गुजरातकडे जाण्याची शक्यता आहे.

महाराष्ट्रातही 16 आणि 17 तारखेला किनाऱ्याजवळील प्रदेशात मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

'महाराष्ट्रालाही धोका होता'

महाराष्ट्रात सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, ठाणे, मुंबई, पालघर या जिल्ह्यांच्या जिल्हाधिकाऱ्यांनी किनारपट्टीवरील नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला होता.

याआधी, रायगडच्या उपजिल्हाधिकारी डॉ. पद्मश्री बैनाडे यांनी जारी केलेल्या पत्रकात म्हटलं होतं, "मच्छिमारांनी खोल समुद्रात मासेमारीसाठी जाऊ नये. नागरिकांनी समुद्रात पोहण्यासाठी जाऊ नये. समुद्र आणि खाडी किनाऱ्यावरील नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात येत आहे."

हवामान खात्याने अंदाज वर्तवला होता की लक्षद्वीप आणि केरळच्या परिसरात हा कमी दाबाचा पट्टा निर्माण होण्याची शक्यता आहे. मात्र तिथून चक्रीवादळ पुढे कुठल्या दिशेनं सरकेल, हे आत्ताच सांगता येणार नाही.

सध्या हवामान खात्याकडून आलेल्या माहितीनुसार हे वादळ आता मुंबई किंवा कोकणात धडकणार नाही. 18 मे पर्यंत हे वादळ गुजरात आणि पाकिस्तानच्या किनाऱ्याकडे सरकेल असं भाकित हवामान खात्यानं वर्तवलं आहे. वादळ तयार होऊन गुजरातकडे जाण्याची शक्यता आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

(ही बातमी 13 मे रोजी लिहिण्यात आली आहे. ताजी बातमी वाचण्यासाठी  या लिंकवर क्लिक करा .)

अरबी समुद्रात तयार होत झालेलं तौक्ते चक्रीवादळ महाराष्ट्राच्या किनाऱ्यावर धडकणार नाही, असं भाकित वेधशाळेनं वर्तवलं होतं. त्यानुसार महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवर हे चक्रीवादळ धडकलं नसलं, तरी किनारपट्टीवरील गावांना मात्र तडाखा बसला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चक्रीवादळाच्या नमित्तानं खबरदारीचे सर्व उपाय केले जात आहेत.

कशा पद्धतीनं लिहिलं जातं वादळाचं नाव?

जागतिक हवामानशास्त्र संघटनेने वादळांची नावं ठेवण्यासाठी एक पद्धत ठरवली आहे. त्यानुसार विविध देश त्यांच्यातर्फे नावं सूचवतात.

वादळांची नावं देशांकडून आणि सुचवलेल्या नावांमधूनच सुचवली जातात.

पुरी रेल्वे स्टेशनला या वादळाचा मोठा तडाखा बसला आहे.

1953पासून मायामी नॅशनल हरिकेन सेंटर आणि वर्ल्ड मेटिरिओलॉजिकल ऑर्गनायजेशन (डब्ल्यूएमओ चक्रीवादळं आणि उष्णकटीबंधीय चक्रीवादळांची नावं ठेवत आला आहे.

डब्ल्यूएमओ ही जिनिवास्थित संयुक्त राष्ट्राची एक संघटना आहे.

या वादळामुळं ओडिशात विविध गावांमध्ये पाऊस पडला आहे.

परंतु उत्तर हिंदी महासागरातील चक्रीवादळांची नावं ठेवली गेली नव्हती. कारण या वादळांची नावं ठेवणं एक वादग्रस्त काम होतं.

चक्रीवादळ सूचना केंद्रातील अधिकारी डॉ. एम महापात्रा यांच्यामते, धार्मिक, जातीय विविधता असणाऱ्या या प्रदेशात लोकांच्या भावना दुखावू नयेत यासाठी त्यांना नावं देण्यात आली नाही.

वर्ष 2004 मध्ये ही स्थिती बदलली. डब्ल्यूएमओच्या अध्यक्षतेखालील आंतरराष्ट्रीय पॅनेल रद्द करण्यात आलं आणि संबंधित देशांनाच आपापल्या क्षेत्रात येणाऱ्या चक्रीवादळाची नावं ठेवायला सांगितलं.

यानंतर भारत, पाकिस्तान, बांगलादेश, मालदीव, म्यानमार, ओमान, श्रीलंका आणि थायलंड अशा देशांनी मिळून एक बैठक घेतली. या देशांनी 64 नावांची एक यादी सोपवली. त्यात प्रत्येक देशात येणाऱ्या चक्रीवादळासाठी 8 नावं सूचवण्यात आली. उत्तर हिंदी महासागरातील क्षेत्रात येणाऱ्या वादळांची नावं या सूचीतून ठेवली जातात.

फणी म्हणजे साप

फणी वादळाचं नावसुद्धा या यादीमधूनच ठेवण्यात आलं आहे. बांगलादेशात सापाला फणी असं म्हटलं जातं. हा शब्द फणा या शब्दावरूनच आला आहे. फणाचा हा बंगाली उच्चार आहे. फणी संस्कृत शब्दाचा अर्थ सापाचे डोके असा होतो. त्यावरूनच फणीश्वर शब्द तयार झाला आहे. भगवान शंकराला फणीश्वर नावानं ओळखलं जातं.

फणी वादळामुळं झालेलं नुकसान

या सूचीमध्ये प्रत्येक देशाच्या अद्याक्षरानुसार क्रम लावण्यात आला आहे. या हिंदी महासागराच्या प्रदेशात 2014मध्ये आलेल्या चक्रीवादळाचं नाव नानुक हे नाव म्यानमारने ठेवलं होतं.

इतर सदस्य देशांचे लोकही याचं नाव सुचवू शकतात. नावं लहान असावं, ते समजण्यासारखे असावं, ते सांस्कृतीकदृष्ट्या संवेदनशील आणि भडकाऊ असू नये ही अट ठेवून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वायू चक्रीवादळ गुजरातच्या किनारपट्टीवर गुरुवारी पहाटे धडकण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चक्रीवादळामुळे एकूण 6 मृत्यू झाले असून 9 जण जखमी झाले आहेत. एकूण 12 हजार 500 जणांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले आहे, अशी माहिती आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिली आहे.

मृतांमध्ये जळगावमधील दोन सख्ख्या बहिणींचा समावेश आहे. वादळामुळे शेतातील झोपडीवर चिंचेचे झाड कोसळून त्यांचा जागीच मृत्यू झाला.

जळगावमध्ये रविवारी (16 मे)  दुपारी सव्वातीन वाजताच्या सुमारास जळगाव जिल्ह्यातील अमळनेर तालुक्यातील अंचलवाडी येथे घडली. ज्योती बल्लू बारेला (वय 16) आणि रोशनी बल्लू बारेला (वय 10) अशी या दुर्घटनेत मृत्यू झालेल्या बहिणींची नावे आहेत.

पुढील काही तासांसाठी चक्रीवादळाचं केंद्र हे मुंबईपासून 160 किलोमीटरच्या आसपास समुद्रात आहे. त्यामुळे मुंबईत वेगवान वारे वाहत असून पाऊसही पडत आहे.

चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मुख्य सचिव तसेच मदत व पुनर्वसन सचिवांकडून सागरी किनाऱ्यांवरील जिल्ह्यांतील परिस्थितीचा आढावा घेतला.  रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि रायगड जिल्ह्य़ातील  12 हजार 420 नागरिकांचे सुरक्षित स्थळी स्थलांतरण करण्यात आले आहे अशी माहिती यावेळी आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिली

मुंबई, ठाणे, पालघर जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट, तर रायगड जिल्ह्याला रेड अलर्टचा इशारा देण्यात आला आहे. पण तौक्तेचा प्रभाव रायगड, पालघर, रत्नागिरी, सिंधुदुर्गसह उर्वरित महाराष्ट्रातही जाणवत आहे.

2 हजार 542 बांधकामांची  पडझड

या चक्रीवादळामुळे 2 हजार 542 घरांची अंशत: तर 6 घरांची पूर्ण पडझड झाली आहे. यात ठाणे जिल्ह्यात 24, पालघर 4, रायगड 1784, रत्नागिरी 61, सिंधुदुर्ग 536, पुणे 101, कोल्हापूर 27, सातारा 6 अशा पडझड झालेल्या बांधकामांचा तपशील आहे.

तर रायगड आणि रत्नागिरी येथे प्रत्येकी 2 अशी 4 जनावरे मरण पावली आहेत.

रायगमध्ये मृतांची संख्या 3 वर पोहोचली, तर दोघेजण जखमी

रायगड जिल्ह्यात आतापर्यंत एकूण 23.42 मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली असून जिल्ह्यातील 1 हजार 784 घरांचे अंशत: नुकसान तर 5 घरांचे पूर्ण नुकसान झाले आहे.

एकूण 3 व्यक्तींचा मृत्यू झाला असून, दोन व्यक्ती जखमी झाल्या आहेत. त्याचबरोबर 2 प्राण्यांचाही मृत्यू झाला आहे.

जिल्ह्यातील एकूण 2 हजार 299 कुटुंबांचे मिळून एकूण 8 हजार 383 व्यक्तींचे सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करण्यात आले आहे.

चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर रायगड जिल्ह्यातील समुद्रकिनारी राहणाऱ्या आतापर्यंत 7866 नागरिकांचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तौक्ते चक्रीवादळाचा तडाखा मुंबईसोबतच राज्याच्या इतर भागांनाही बसला असून अनेक ठिकाणी झाडं पडून, इमारतींची पडझड झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चर्चेचा परिणाम केवळ सामन्याच्या निकालावरच झाला नाही तर त्याने भारतीय क्रिकेटचा चेहरामोहराच बदलला. विव्ह रिचर्ड्सची तुफान फटकेबाजी सुरू होती आणि बघता बघता त्यांनी 33 धावा फटकावल्या होत्या. मदनलाल यांच्या बॉलवर त्यांनी तीन चौकार ठोकले होते. त्यामुळेच कपिलदेव दुसऱ्या एखाद्या बॉलरला बॉलिंग देण्याचा विचार करत होतो. तेवढ्यात मदनलाल यांनी कपिल देव यांना आणखी एक ओव्हर देण्याची विनंती केली.

मदनलाल सांगतात, "हे खरंय की मी कपिलदेव यांच्याकडून बॉल घेतला. मात्र, मी कपिलदेव यांच्याकडून बॉल हिसकावून घेतला, असं जे सांगितलं जातं ते चूक आहे. माझ्या तीन ओव्हरमध्ये 20-21 धावा निघाल्या होत्या. मला आणखी एक ओव्हर टाकू दे, असं मी कपिलला म्हणालो. मी विचार केला, की रिचर्ड्सला एक शॉर्ट बॉल टाकेन. मी सुरुवातीच्या बॉलपासूनच वेगवान गोलंदाजी केल्यानं बॉलनं पिचला चांगलंच हिट केलं होतं. रिचर्ड्सने बॉलला हुक करताना 'मिसटाईम' केलं आणि कपिल देवनं 20-25 यार्ड मागे जात अगदी बोटांच्या टोकावर तो बॉल झेलला."

ऑक्सफर्ड स्ट्रीटवर शॉपिंगची इच्छा

25 जून 1983ला शनिवार होता. लॉर्ड्सच्या मैदानावर काळे ढग दाटले होते. क्लाईव्ह लॉईड आणि कपिल देव मैदानावर टॉससाठी येताच सूर्याने ढगांना बाजूला सारलं आणि प्रेक्षकांनी आनंदाने टाळ्यांचा गडगडाट केला.

मिहीर बोस यांनी भारतीय क्रिकेट इतिहासावर नुकतंच एक पुस्तक लिहिलंय. 'The Nine Waves - The Extraordinary Story of Indian Cricket.' मिहीर बोस त्यांची एक आठवण सांगतात. ते म्हणाले, "जेव्हा आम्ही लॉर्ड्सच्या आत जात होतो तेव्हा बुकींनी भारताला 50 ला 1 आणि 100 ला 2 असा भाव दिला होता. दोन भारतीयांनीही हातात बॅनर घेतले होते. त्यात भारत फेव्हरेट असल्याचं लिहिलं होतं. ते आमची टर उडवत होते. लॉर्ड्सच्या आत वेस्ट इंडिजचे अनेक समर्थक होते. भारताचे फारसे समर्थकच नव्हते."

पुढे ते सांगतात, "वेस्ट इंडिजचे चाहते आधीपासूनच वेस्ट इंडिज हॅटट्रीक करणार, असं मोठमोठ्याने ओरडत होते. प्रेस बॉक्समध्येदेखील एखाद-दुसरेच भारतीय पत्रकार होते. मी संडे टाईम्ससाठी लिहायचो. इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाच्या पत्रकारांना ही फायनल कंटाळवाणी होईल, असं वाटत होतं."

"इंग्लंड किंवा ऑस्ट्रेलिया अंतिम सामन्यात असते तर काहीतरी मजा आली असती, असा त्यांचा रोख होता. भारतीय खेळाडू मैदानात उतरले. मात्र, त्यांनी खूप चांगली बॅटिंग केली नाही. वेस्ट इंडिजने बॅटिंग सुरू केली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

25 जून 1983 चा दिवस... लॉर्ड्सवर क्रिकेटचा सर्वांत मोठा उत्सव असलेल्या वर्ल्ड कपचा अंतिम सामना सुरू होता. सामना रंगात आला असताना कपिलदेव निखंज आणि मदनलाल यांच्यात काहीतरी चर्चा झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चर्चेबाबत माहिती देताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राष्ट्रीय प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी सांगितलं, "राज्याच्या कायदा-सुव्यवस्थेत केंद्र सरकारच्या हस्तक्षेपाचा मुद्दा गंभीर आहे. गरज पडल्यास शरद पवार पश्चिम बंगालमध्ये जातील."

तसंच, ममता बॅनर्जी यांची भेट घेतल्यानंतर शरद पवार येत्या काही दिवसात सर्व पक्षांशी दिल्लीत चर्चा करून एकजूट करण्याचा प्रयत्न करतील, असंही मलिक म्हणाले.

यावरून आणखी एक गोष्ट प्रामुख्याने समोर येते, ती म्हणजे, विरोधकांची मोट बांधण्याची जेव्हा कधी वेळ येते, तेव्हा शरद पवार हे नाव केंद्रस्थानी असतं. गेल्या दोन-तीन आठवड्यात सातत्यानं हे दिसून आलं.

त्यातला एक प्रसंग म्हणजे, पंजाब-हरियाणाच्या शेतकरी आंदोलनाचा.

या आंदोलक शेतकऱ्यांच्या मागण्यांच्या अनुषंगाने राष्ट्रीय राजकारणातील विरोधक भारताच्या राष्ट्रपतींना भेटले. यावेळीही शरद पवार हेच नेतृत्त्वस्थानी दिसले.

दुसरा प्रसंग म्हणजे, गेल्या आठवड्यात झालेल्या यूपीए अध्यक्षपदाच्या चर्चा.

खरंतर शरद पवार यांनी या चर्चा फेटाळल्या. मात्र, शिवसेनेसारख्या यूपीएत अद्याप नसलेल्या पक्षानेही पवारांच्या यूपीए अध्यक्षपदाला सकारात्मक प्रतिसाद दिला होता. राष्ट्रवादीतल्या नेत्यांनीही ते नाकारलं नाही.

नंतर पवारांनीच चर्चा फेटाळल्या आणि विषय बाजूला पडला. मात्र, या चर्चांनी पवारांचं राष्ट्रीय राजकारणातील स्थान अद्याप किती ताकदीचं आहे, हेच दाखवून दिलं.

या सगळ्या प्रसंगांवरून काही प्रश्न उपस्थित होतात. ते म्हणजे, शरद पवार राष्ट्रीय राजकारणात अधिक सक्रीय होऊ पाहतायेत का, विरोधकांची मोट पवार बांधू शकतात का? आपण या प्रश्नांचा आढावा घेऊया.

पवार विरोधकांची मोट बांधू शकतात का?

वरिष्ठ पत्रकार सुनील चावके म्हणतात, "शरद पवार निश्चितपणे सर्व विरोधकांना एकत्र आणू शकतात. त्यासाठी लागणारे सर्व गुण त्यांच्यात आहेत आणि सर्व विरोधकांशी त्यांचा संपर्कही आहे. किंबहुना, अनेक राज्यांमधील ताकदवान नेत्यांशी त्यांचे वैयक्तिक संबंध आहेत."

किंबहुना, "आता पश्चिम बंगालमध्ये ते जात आहेत, याचा अर्थच असा की, संकटात सापडलेल्या मित्रपक्षाच्या नेत्याच्या किंवा सहकाऱ्याच्या मदतीला ते धावून जात आहेत, असाच संदेश देत आहेत," असं सुनील चावके म्हणतात.

याच प्रश्नावर बोलताना एनडीटीव्हीचे व्यवस्थापकीय संपादक मनोरंजन भारती म्हणतात, शरद पवार यांच्यात ते सर्व गुण दिसतात, जे एखाद्या नेत्यामध्ये असायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तृणमूल काँग्रेसच्या प्रमुख ममता बॅनर्जी आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्यात केंद्र सरकारच्या पश्चिम बंगालमधील हस्तक्षेपावर चर्चा झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चळवळीने कृष्णवर्णीयांवर होणाऱ्या अत्याचाराला, वर्णभेदाला वाचा फोडली आणि न्याय मिळण्याची मागणी जोर धरू लागली. अमेरिकेत वर्णभेदाचा इतिहास मोठा आहे, त्या पार्श्वभूमीवर अनेक आफ्रिकन अमेरिकन लोक पुन्हा आपल्या मायभूमी आफ्रिकेकडे परतत आहेत. त्यांच्यापैकी काही जणांनी आपली कहाणी बीबीसीला सांगितली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आफ्रिकन-अमेरिकन असलेले जॉर्ज फ्लॉईड यांची अमेरिकन पोलीस अधिकाऱ्याने हत्या केल्यानंतर अमेरिकेतच नाही तर जगभर ‘ब्लॅक लाईव्ज मॅटर’ नावाने चळवळ सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चांद्रयान मोहिमेमध्ये भारत चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर एक रोव्हर उतरवेल. भारताच्या या मोहिमेचा नेमका उद्देश काय आहे?

केवळ भारतच नाही तर इतरही अनेक देश चंद्रावर मोहिमा काढत आहेत. चंद्रावर अशी कोणती साधनसंपत्ती आहे, ज्यासाठी आपल्याला चंद्र जवळचा वाटू लागला आहे? पाहा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तांत्रिक कारणांमुळे भारताने आपली चांद्रयान मोहीम थांबवली आहे. लवकरच नव्या तारखेची घोषणा केली जाईल असं इस्रोनं सांगितलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चित्रपटात कोणतेही सेक्स सीन नव्हते.

ब्लॅक नार्सिसस ही कहानी नन्सच्या आयुष्यावर होती. ऑक्टोबरच्या शेवटच्या आठवड्यात काही नन्सनी दार्जिलिंग सोडतात आणि त्या मोपूमधील जनरलच्या महालात राहायला जातात. या महालाला कॉन्वेन्ट ऑफ सेंट फेथ असंही म्हटलं जात होतं."

रुमर गॉडेन यांच्या "ब्लॅक नार्सिसस" असं काहीच नाही ज्यामुळे त्याच्यावर आधारित चित्रपटाला कात्री लागेल. पण जगप्रसिद्ध दिग्दर्शक मार्टिन स्कॉर्सेजीने देखील या चित्रपटाला 'कामोत्तेजना' उद्युक्त करणारा चित्रपट म्हणून संबोधलं होतं.

त्यावेळी या चित्रपटाची निर्मिती ब्रिटनमधील दिग्दर्शक मायकल पॉवेल आणि हंगेरीमध्ये जन्मलेले निर्माता-लेखक एमरिक प्रेसबर्गर यांनी बनवलं होतं.

या जोडीने अनेक दर्जेदार चित्रपटांची निर्मिती केली. पण, "ब्लॅक नार्सिसस"ला सर्वांत जास्त पसंत करण्यात आलं. याच चित्रपटावर आता नवीन सीरिज येत आहे. बीबीसीने या सीरिजची निर्मिती केली आहे.  यात जेमा आर्टर्टन आणि आइस्लिंग फ्रैकोसी यांनी अभिनय केला आहे.

हे गॉडेन यांच तिसरं पुस्तक आणि पहिलं बेस्टसेलर होतं. चित्रपट समीक्षकांनी हा चित्रपट अत्यंत सुंदर असल्याचं म्हटलं होतं.

टीव्हीसाठी तीन भागांमध्ये बनलेल्या या सिरीजच्या लेखिका अमांडा कोए सांगतात, त्यांच्यासाठी ही सिरीज "दि शाइनिंग विद नन्स" आहे.

चित्रपटातलं एक दृश्य

गॉडेन यांचा मृत्यू 1998 साली झाला 90 व्या वर्षी झाला. त्यांचा जन्म इंग्लंडमध्ये झाला होता. मात्र, भारतात त्यांनी बराच काळ वास्तव्य केलं होतं. गॉडेन यांनी 60 पेक्षा जास्त पुस्तकांचे लिखाण केलं. त्यांच्या अनेक पुस्तकांवर चित्रपट बनवण्यात आले.

'ब्लॅक नार्सिसस' ही अॅंग्लो-ख्रिश्चन नन्सची गोष्ट आहे. या नन्सला हिमालयात 8000 फूट उंचीवर बनवण्यात आलेल्या महालात पाठवण्यात येतं. त्यांना स्थानिक लोकांसाठी एक शाळा आणि दवाखाना सुरू करण्याची सूचना देण्यात आलेली असते.

कमी अनुभव असलेल्या सिस्टर क्लोडगची या मिशनच्या प्रमुख म्हणून नेमणूक करण्यात येते. सर्व नन्समध्ये सिस्टर रूथला सांभाळणं सर्वांत कठीण काम होतं.

हा महाल एका खोल दरीत बांधण्यात आलेला असतो. स्थानिक लोक या महालाला महिलांचा महाल म्हणून ओळखायचे. त्याठिकाणी आत्म्यांचा वास आहे असं देखील स्थानिकांना वाटत असतं.

महालात रहाताना या नन्सच्या मनात संसारिक इच्छा उत्पन्न होते. एक सिस्टर भाज्यांच्या जागी फुलांची झाडं लावते. त्या बागेशी तिला प्रेम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1939 साली लिहिण्यात आलेलं पुस्तक "ब्लॅक नार्सिसस वर काही वर्षांनी चित्रपट बनवण्यात आला होता. आता ही कथा टीव्हीवर दाखवण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चित्रात प्राण्यांचे काही अवयव असणारे मानवासारखे दिसणारे सजीव हातात भाले आणि दोर घेऊन म्हशीची शिकार करताना दाखवलं आहे.

दगडावर चितारलेली ही जगाती सर्वांत जुनी कथा असल्याचं संशोधकांना वाटतं.

ऑस्ट्रेलियातील ग्रिफीट युनिवर्सिटी ऑफ ब्रिस्बेनमधील पुरातत्वशास्त्रज्ञांनी Nature या विज्ञानविषयक नियतकालिकात आपले निष्कर्ष मांडले आहेत.

ग्रिफीटमधले पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ अॅडम ब्रूम दोन वर्षांपूर्वी इंडोनेशियाला गेले असताना आपल्या एका सहकाऱ्यासोबत एका गुहेत गेले. गुहेत जाण्याच्या मार्गात झाड होतं. त्यांच्या सहकाऱ्याने जेव्हा ते झाडं हलवलं तेव्हा त्यांना हे चित्र दिसलं.

ब्रूम म्हणाले, "माझ्या आयफोनवर मला हे चित्र दिसलं आणि मी मोठ्याने किंचाळलो."

जगातील सर्वांत जुन्या चित्रकलांमध्ये इंडोनेशियातील चित्रकलेचा समावेश होत नाही. मानवी इतिहासातील सर्वांत जुनी चित्र दक्षिण अफ्रिकेतील दगडांवर सापडल्याचा दावा गेल्यावर्षी शास्त्रज्ञांनी केला होता. ती चित्रं 73 हजार वर्ष जुनी असल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

या चित्रातून काय दिसतं?

इंडोनेशियातील बोरेनो शहराच्या पूर्व भागाला असलेल्या सुलावेसी बेटावर असलेल्या लिअँग बुलुसिपाँग 4 या गुहेत हे चित्र आढळलं आहे.

जवळपास पाच मीटर लांब भिंतीवर हे चित्र काढलेलं आहे. यात म्हशीसारखा दिसणारा प्राणी आहे. शिवाय सुलावेसीमध्ये आढळणारी डुकरंही या चित्रात चितारण्यात आली आहेत.

त्यांच्याशेजारी काही लहान आकृत्या आहेत. त्या मानवासारख्या दिसतात. मात्र, त्यांना प्राण्यांसारखी शेपटी आहे. त्यांचं नाकही प्राण्यांसारखं आहे.

चित्रातील एका भागात हातात भाले घेतलेल्या मनुष्यासारख्या दिसणाऱ्या प्राण्यांनी म्हशीला वेढा घातल्याचं दाखवलं आहे.

ब्रूम म्हणतात, "मी असं यापूर्वी कधीही बघितलेलं नव्हतं. म्हणजे या भागात दगडावर कोरलेल्या शेकडो कलाकृती आम्ही बघितल्या आहेत. मात्र, एखाद्या प्राण्याच्या शिकारीचं दृश्य बघितलेलं नव्हतं."

मात्र, पाच मीटर लांब असलेल्या या चित्रात एक संपूर्ण कथा सांगितली आहे का, याविषयी तज्ज्ञ साशंक आहेत. त्यांच्या मते हे एकाच भिंतीवर वेगवेगवळ्या वेळी चितारलेली वेगवेगळी चित्रं असू शकतात. कदाचित हा एक संबंध प्रसंग नसेलही.

दरहम विद्यापीठातील पुरातत्वशास्त्रज्ञ आणि दगडांवरील कलाकृतीचे विशेषज्ज्ञ असलेले पॉल पेटीट यांनी Nature या नियतकालिकाला दिलेल्या प्रतिक्रियेत म्हटलं आहे, "ही एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंडोनेशियामधील एका गुहेतील भिंतीवर आढळलेल्या चित्राची सध्या जगभरात चर्चा सुरू आहे. हे चित्र तब्बल 44 हजार वर्षं जुनं असल्याचं सांगितलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चित्रीकरणादरम्यान त्यांना कोरोनाचा संसर्ग झाला.  साता-याच्या एका खाजगी रुग्णालयात त्यांच्यावर अतिदक्षता विभागात उपचार सुरू होते, मात्र 83 वर्षांच्या ज्येष्ठ अभिनेत्रीची कोरोनासोबतची झुंज कमी पडली.

पण या धक्कादायक घटनेनंतर कोरोनाकाळात होणारं मालिका, सिनेमाचं काम, सेटवरची खबरदारी आणि विशेषत: वयानं ज्येष्ठ कलाकारांचा सहभाग याबद्दल पुन्हा प्रश्न उठू लागले आहेत.

लॉकडाऊन जाहीर केल्यापासून अनेक महिने सिनेमा-मालिकांचं शूटिंग थांबलं होतं. निर्माते आणि या क्षेत्रात काम करणा-या अनेकांनी राज्य सरकारकडे पाठपुरावा केल्यानंतर मे महिन्याच्या अखेरीस अनेक अटीशर्तींसह चित्रिकरण करायला परवानगी देण्यात आली.

सेटवर किती लोकांनी असावं, राहायची व्यवस्था कशी असावी, सॅनिटायझेशन कसं आणि केव्हा करावं, डॉक्टर्स, पीपीई किट आणि इतर वैद्यकीय सेवा तिथं उपलब्ध असाव्यात यांसारख्या अनेक नियमांची सक्ती ही परवानगी देतांना राज्य सरकारनं केली. त्यासोबतच 65 वर्षांवरील ज्येष्ठ कलाकारांना मात्र काम करण्यास बंदी करण्यात आली.

कारण अर्थात हेच होतं की, वयस्कर नागरिकांना संसर्गाचा आणि त्याच्या गंभीर परिणामांचा धोका अधिक असतो. सोबत वयोमानानुसार आरोग्याचेही अन्य प्रश्न असतात.  पण त्याबद्दल अनेक मतमतांतरं झाली. शेवटी जून महिन्यात राज्य सरकारनं काही अटींसह स्पष्टीकरणात्मक आदेश काढले. ही मागणी काही संघटनांनी न्यायालयापर्यंतही नेली आणि मान्यता मिळवली.

आई माझी काळूबाई मालिकेतील एक दृश्य

पण आता आशालता वाबगावकरांच्या निधनानंतर अनेक प्रश्न पुन्हा निर्माण झाले आहेत आणि दिवसागणिक वाढत चाललेल्या कोरोना संसर्गाबरोबर ते अधिक गंभीर बनले आहेत.

शूटिंगदरम्यान कोरोना संसर्गाच्या घटना

शूटिंगदरम्यान कोरोना संसर्ग होण्याचा हा काही पहिला प्रसंग नाही. काही हिंदी आणि मराठी कार्यक्रमांदरम्यान अशा घटना घडल्या आहेत.  पण एका ज्येष्ठ अभिनेत्रीच्या मृत्यूनंतर काही  प्रश्न पुन्हा विचारले जात आहेत. जे नियम घालून देण्यात आले आहेत ते पुरेसे आहेत का? या नियमांचं काटेकोर पालन निर्माते, कलाकार यांच्याकडून होतं आहे का? वयानं ज्येष्ठ असणा-या कलाकारांना धोकादायक आहे का आणि त्यावर पुनर्विचार व्हायला पाहिजे का?

 'महाराष्ट्र नवनिर्माण चित्रपट कर्मचारी चित्रपट सेने'नं घडलेल्या घटनेनंतर सर्व वाहिन्या आणि मालिका निर्मात्यांना लिहिलेल्या पत्रात असं म्हटलं आहे की, "दुर्दैवानं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ज्येष्ठ अभिनेत्री आशालता वाबगावकर यांचं कोरोनामुळं निधन झालं.  साता-याजवळ 'आई माझी काळूबाई' या मालिकेचं चित्रीकरण गेले काही दिवस त्या करत होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या चौकशीसाठी सीआयटीने 808 जणांना ताब्यत घेतलं होतं. तर अनेकांना अटक झाली होती.

भाजप नेत्यांनी महाराष्ट्र सरकारवर टीका करण्यास सुरुवात केल्यानंतर उद्धव ठाकरे यांनी थेट जनतेशी संवाद साधत यावर भूमिका मांडली होती.

"पालघरमधील घटना गैरसमजुतीतून झालीय. या घटनेत कुठलाही धर्माचा मुद्दा नाहीय, त्यामुळं कुणीही द्वेष पसरवू नये," असं उद्धव ठाकरे म्हणाले होते.

या घटनेतील सर्व आरोपींना अटक करण्यात आली असून,  पोलीस कोठडीही देण्यात आली होती.

या प्रकरणी दोन पोलिसांना निलंबित करण्यात आलं आहे. हे प्रकरण सीआयडी क्राईम ब्रँचकडे देण्यात आलंय. पोलीस अधिकारी अतुल कुलकर्णी या शोध पथकाचं नेतृत्त्व करत आहेत, अशी माहिती उद्धव ठाकरेंनी दिली होती.

पालघर घटनेबद्दल उद्धव ठाकरे नेमकं काय म्हणाले होते?

ग्रामपंचायतीवर भाजपची सत्ता - काँग्रेस

"पालघरमधील हिंसाचाराची घटना घडलेल्या गडचिंचले या गावातील ग्रामपंचायतीवर गेली 10 वर्षं भाजपची सत्ता आहे. चित्रा चौधरी या भाजपच्या सरपंच आहेत. अटक झालेल्या आरोपींमध्येही बहुसंख्या भाजपचे सदस्य आहेत," असा आरोप काँग्रेसचे प्रवक्ते सचिन सावंत यांनी ट्विटरवरून केला होता.

पालघरच्या दुर्दैवी घटनेवरून भाजपला धार्मिक राजकारण करण्याचा प्रयत्न करताना भाजपला लाज वाटली पाहिजे, अशी टीकाही सावंत यांनी केलीय.

गुरुवारी घडलेल्या या घटनेचा व्हीडिओ रविवारी सोशल मीडियावर आल्यानंतर माजी मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी या घटनेच्या उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी केली आहे.

"पोलिसांच्या समोर जमाव लोकांना ठेचून मारतो, पोलिसांच्या हातातील साधनं हिसकावून घेऊन मारतो, ही सगळ्यांत मोठी लाजीरवाणी बाब आहे. महाराष्ट्रात कायदा व सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे," असं ते म्हणाले.

दरम्यान, गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश दिले आहेत. एका ट्वीटमध्ये त्यांनी असं सांगत इशाराही दिला की "कुणीही या घटनेचं विवाद करुन सामाजिक/जातीय तेढ निर्माण करत नाही यावरही सरकार लक्ष ठेऊन आहे."

तसंच त्यांनी हेही स्पष्ट केलं की "हल्ला करणारे व ज्यांच्यावर हल्ला झाला, यापैकी कुणीही वेगळे धर्मीय नाहीत. उगाचच समाजात/ समाज माध्यमांतून धार्मिक तेढ निर्माण करणाऱ्यांवर पोलिस आणि सायबर पोलिसांना कठोर कारवाईचे आदेश दिले आहेत."

पालघरमध्ये झालं काय?

PTIच्या वृत्तानुसार, लॉकडाऊनमध्ये कांदिवलीहून तिघेजण गुजरातमधल्या सुरतला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पालघरमधल्या गडचिंचले या दुर्गम गावात चोर समजून तीन जणांना ठेचून मारल्याची 16 एप्रिल रोजी घडली होती. घटनेच्या दोन दिवसांनंतर बाहेर आलेल्या काही व्हीडिओंमुळे आता राजकीय वाद झाला होता. या घटनेची चौकशी सीआयडीकडे दिली होती. सीआयडीने त्याची चार्जशिट दाखल केली आहे. ही घटना अफवा पसरल्यामुळे झाली असा निष्कर्ष त्यामध्ये सीआयडीमे काढल्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी सांगितले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या जगात असे अनेक लोक आहेत, ज्यांच्या प्रेमाचा गुलाब नकाराने कोमेजून गेला आहे (आणि त्याचा गुलकंद झाला आहे).

हा लेख वाचणारी प्रत्येक व्यक्ती एकदा तरी प्रेमात पडली असेलच, याची मला खात्री आहे. (चेहऱ्यावर हसू उमटलं ना?) ज्यांचं प्रेम स्वीकारलं गेलं, ज्यांना त्यांचं प्रेम येनकेन प्रकारेन मिळालं, त्यांच्यासारखे नशीबवान तेच.

आपण अगदी थरथरत्या हाताने, मनाने कबुली द्यायची आणि समोरच्या व्यक्तीने लाजून 'हो' म्हणत ते स्वीकारलं की जो आनंद वाटतो तो स्वर्गात मावणारा नसतो.

मात्र या जगात असे अनेक लोक आहेत, ज्यांच्या प्रेमाचा गुलाब नकाराने कोमेजून गेला आहे (आणि त्याचा गुलकंद झाला आहे.)

प्रेम करायला कारण लागत नसलं तरी प्रेम नाकारायला हजारो कारणं असतात. आज अशाच काही कारणांवर एक नजर टाकूया -

1. 'मी तुला त्या नजरेनं पाहिलंच नाही!'

या वाक्याने हजारो हृदयांचा पालापाचोळा झाला आहे. या वाक्यामागे काय दडलंय, याचा धांडोळा घेण्याचा बराच प्रयत्न झाला आहे. पण उत्तर मिळालेलं नाही.

बरं मग त्या नजरेनं पाहण्याच्या काही शक्यता आहे का, या प्रश्नाचं उत्तर 'माहिती नाही' असं मिळतं. जेव्हा काही उत्तर नसतं तेव्हा हे एक अत्यंत सुरक्षित उत्तर असतं.

"माहिती नाही. मी तुला..." असं वाक्य सुरू होताच प्रेम स्वीकारण्याच्या शक्यतेचा चक्काचूर होतो. आता अशा नजरेनं पाहिलंच नाही म्हटल्यावर तुम्ही बळजबरी करू शकत नाही. कारण बळजबरीने केलं तर ते प्रेम कसलं?

2. 'आपण फक्त चांगले मित्र आहोत'

झाल्या ना उघड्या जखमा? सतत एकत्र रहायचं, फोनवर बोलायचं, एकत्र कॉफी वगैरे प्यायची. रात्री उशिरा घरी सोडायला यायचं. जर्नल पूर्ण करायला मदत करायची. 'डिप्रेस्ड' वाटत असेल तेव्हा समजूत काढायची, पण गुलाब पुढे केला की शुद्ध मैत्री आठवणार...

ही वेदना अनेकांच्या वाट्याला आली असेल, पण करता काय? तरी इथे आशा जिवंत असते, कारण थोडीफार समजूत घालता येते आणि प्रयत्न चालू ठेवता येतात.

एकदा प्रेमाची कबुली दिली की ती मैत्री शुद्ध राहत नाही. पण 'आपण फक्त चांगले मित्र आहोत' हे कारण चिरकाल टिकून राहतं.

3. 'माझे बाबा खूप कडक आहेत'

मुलीसाठी तिचे बाबा आणि भाऊ हे जगातील सगळ्यांत महत्त्वाचे लोक असतात. त्यांच्या परीक्षेत पास झालं की पुढची वाट तशी सोपी असते, कारण 'काकू' म्हणजे मुलीची आई ही जगातली सगळ्यांत गोड बाई असते. ती अगदी आपल्याला चिवडा, चहा देते. आपण सोबत आहोत म्हटल्यावर ती निर्धास्त असते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज प्रपोज डे. प्रेमाची कबुली दिल्यावर ते नाकारलं गेलं असेल तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या जोडप्याला आर्ची नावाचा मुलगा आहे. आपण राजघराण्यात एक 'पुरोगामी आणि नवीन भूमिका' बजावू इच्छितो आणि 'आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी' होऊ इच्छितो, असं त्याचं म्हणणं आहे.

या निर्णयामागचं कारण काय?

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन सांगतात की अनेक महिने खल आणि चर्चा केल्यानंतर आम्ही या निर्णयाप्रत पोचलो आहोत.

त्यांच्या या निर्णयाची एक झलक लोकांना गेल्यावर्षी ऑक्टोबर महिन्यातच बघायला मिळाली होती. त्यावेळी ते दोघे आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर होते आणि त्यांच्यावर एक डॉक्युमेंट्रीही बनवण्यात आली होती.

शाही आयुष्य आपल्यासाठी 'अवघड' आहे आणि कायम मीडियाच्या कायम नजरेत राहाण्याची आपण तयारी केलेली नव्हती, अशी कबुली मेगन यांनी या डॉक्युमेंट्रीत दिली होती.

वृत्तपत्र तुझं आयुष्य खराब करू शकतात, असा इशारा आपल्या ब्रिटीश मित्रांनी दिला होता, असंही मेगन यांनी म्हटलं आहे.

यापूर्वीच दिले होते संकेत

मेगन नवीन-नवीन आई झाल्या त्याचवेळी ही डॉक्युमेंट्री तयार करण्यात आली होती. राजघराण्यातली नवीन सदस्य बनण्याने येणाऱ्या ताणाचा तुम्ही कसा सामना करत आहात, हे विचारल्यावर त्या म्हणाल्या होत्या, "मी खूप आधीच एचला (हॅरीला) सांगितलं होतं की केवळ जगणं पुरेसं नाही. आयुष्याचं उद्दीष्ट केवळ जगणं नसतं तर आयुष्यात तुम्हाला पुढे जायचं असतं"

या डॉक्युमेंट्रीमध्ये प्रिन्स हॅरी त्यांच्या मानसिक आरोग्य आणि ताणाविषयीही बोलले. मला आपल्या मानसिक आरोग्याची कायम काळजी घ्यावी लागते, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन यांच्या या निर्णयाविषयी बीबीसीचे राजघराणेविषयक प्रतिनिधी जॉनी डायमंड यांचं म्हणणं आहे की शाही जोडपं म्हणून अनेक अशी कामं होती जी हॅरी आणि मेगन यांना सहन झाली नाही. तसंच "प्रिन्स हॅरी यांना 'मीडिया अटेंशन' अजिबात आवडत नाही आणि शाही कार्यक्रमांमध्ये त्यांना फार कंटाळा यायचा."

आपण एका वृत्तपत्राविरोधात कायदेशीर कारवाई करणार असल्याचं गेल्या वर्षी प्रिन्स हॅरी आणि मेगन यांनी म्हटलं होतं. संबंधित वृत्तपत्राने मेगन यांचं एक पत्र बेकायदेशीरपणे प्रकाशित केल्याचा प्रिन्स हॅरी यांचा आरोप होता. मात्र, वृत्तपत्र आपल्या बातमीवर ठाम होतं.

त्यावेळी प्रिन्स हॅरी संतापून म्हणाले होते, "मी माझ्या आईला गमावलं आहे आणि आता मी माझ्या पत्नीलाही त्याच त्रासाला सामोरे जाताना बघतोय."

आई प्रिन्सेस डायना यांच्या 1997 साली एका कार अपघातात झालेल्या मृत्यूचा उल्लेख करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपण राजघराण्याच्या 'वरिष्ठ रॉयल'पदाचा त्याग करत असल्याची घोषणा महाराणी एलिझाबेथ यांचे नातू प्रिन्स हॅरी आणि त्यांच्या पत्नी मेगन मर्केल यांनी केली आहे. ड्युक आणि डचेस ऑफ ससेक्स ही मानाची उपाधी मिळालेलं हे जोडपं वर्षातला काही काळ ब्रिटनमध्ये तर काही काळ उत्तर अमेरिकेत राहणार असल्याचंही म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या झटापटीत भारताचे 20 सैनिक मृत्युमुखी पडले होते. तर दुसरीकडे, चीननेही या झटापटीत आपले चार सैनिक मृत्युमुखी पडल्याचे गुरुवारी (18 फेब्रुवारी) मान्य केले.

चीनकडून जारी करण्यात आलेल्या या व्हीडिओत मृत्युमुखी पडलेल्या चार सैनिकांना सलामी देत असल्याचे दृश्य आहे. या व्हीडिओत भारत आणि चीनच्या सैनिकांची झटापटही दिसतेय. दोन्ही देशातील अधिकारी चर्चा करत असल्याचेही व्हीडिओत दिसतंय.

व्हीडिओ जारी करतानाच चीनकडून भारताला इशारा देत म्हटलं गेलंय की, "एप्रिलनंतर संबंधित परदेशी सैन्य जुन्या कराराचं उल्लंघन करत होती. त्यांनी पूल आणि रस्ते बनवण्यासाठी सीमा ओलांडली आणि पुनर्ररचना अभियानही चालवलं."

व्हीडिओत पुढे म्हटलंय की, "परदेशी सैन्याने मूळ स्थितीत बदल करण्यासाठी एकतर्फी प्रयत्न केले आणि त्याचा परिणाम सीमेवर वेगानं तणाव वाढण्यात झाला."

चीननं म्हटलंय, "कराराचा आदर करत आम्ही चर्चेतून परिस्थिती हाताळण्याचा प्रयत्न केला."

चीनकडून जारी करण्यात आलेल्या या व्हीडिओत रात्रीच्या अंधारात दोन्ही देशातील सैन्य एकमेकांना भिडत असल्याचे दिसते आहे. एका जखमी चिनी सैनिकाला दुसरा सैनिक सांभाळतानाही दिसतोय. तसंच, मृत्युमुखी पडलेल्या सैनिकाला इतर सैनिक सलामी देतानाही दिसतायेत.

गलवान खोऱ्यात सैनिक मृत्युमुखी पडल्याचं चीननं केलं मान्य

2020च्या जूनमध्ये पूर्व लडाखमधल्या गलवान खोऱ्यात भारतीय लष्करासोबत झालेल्या झटपटीमध्ये आपले 5 अधिकारी आणि सैनिक मारले गेल्याचं चीनने पहिल्यांदाच मान्य केलंय.

चिनी सैन्याच्या पीएलए डेली (PLA Daily) या अधिकृत वर्तमानपत्राचा दाखला देत चीनमधलं सरकारी वर्तमानपत्र ग्लोबल टाईम्सने पहिल्यांदाच 'आपल्या सार्वभौमत्वाचं संरक्षण करताना प्राणांची आहुती देणाऱ्या सैनिकांना श्रद्धांजली देण्यासाठी' त्यांची नावं आणि माहिती छापली आहे.

काराकोरम पर्वतांमधल्या या 5 अधिकारी आणि सैनिकांची चीनच्या सेंट्रल मिलिट्री कमिशनने ओळख पटवली असून त्यांचा पदवी देऊन सन्मान करत असल्याचं PLA डेलीच्या शुक्रवारच्या वृत्तात म्हटलंय.

या अहवालामध्ये पहिल्यांदाच चिनी सैन्याने गलवानमधल्या झटापटीचा तपशील दिला आहे. 'कशाप्रकारे भारतीय लष्कराने तिथे मोठ्या प्रमाणात सैनिक पाठवून त्यांना लपवून ठेवलं आणि ते कशाप्रकारे ते चिनी सैन्याला माघार घ्यायला भाग पाडत होते' हे यामध्ये सांगण्यात आलंय.

'स्टीलचे दंडुके, खिळे लावलेले दंडुके आणि दगडांच्या हल्ल्यादरम्यान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ग्लोबल टाइम्स या चीनच्या सरकारी प्रसारमाध्यमाकडून गलवान खोऱ्यात झालेल्या हिंसक झटापटीचा व्हीडिओ जारी करण्यात आला आहे. गेल्यावर्षी जून महिन्यात भारतीय सैन्य आणि चिनी सैन्य यांच्यात गलवान खोऱ्यात हिंसक झटापट झाली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ट्रस्टची पहिली बैठक ट्रस्टचे वकील पराशरन यांच्या घरी झाली. पराशरन यांच्या घराच्या पत्त्यावरच ट्रस्टची नोंदणी करण्याच आली आहे. पराशरन अयोध्या प्रकरणात हिंदुंच्यातर्फे वकील होते. या बैठकीत चंपत राय यांना ट्रस्टच्या सचिवपदी, मंदिर निर्माण समितीच्या अध्यक्षपदी नृपेंद्र मिश्र आणि कोशाध्यक्षपदी गोविंद गिरी यांची नेमणूक झाली आहे.

 अयोध्येतील रामजन्मभूमी आणि बाबरी मशीद प्रकरणावर सुप्रीम कोर्टाने 9 नोव्हेंबर 2019 रोजी निकाल दिला.

वादग्रस्त जागा रामलल्लाची असल्याचा निर्णय सुप्रीम कोर्टाने दिला आहे. तर या प्रकरणातील दुसरे पक्षकार सुन्नी वक्फ बोर्डाला पाच एकर पर्यायी जागा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. तसंच या प्रकरणातील तिसरे पक्षकार निर्मोही आखाडा यांचे जागेवरचा दावा फेटाळून लावण्यात आला आहे, असं सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी सांगितलं होतं.

अयोध्या प्रकरणाची सुनावणी सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांच्यासह, न्या. शरद बोबडे, न्या. डी. वाय. चंद्रचूड, न्या. अशोक भूषण आणि न्या. अब्दुल नझीर या पाच सदस्यीय घटनपीठासमोर ऑगस्ट महिन्यापासून सलग 40 दिवस सुरू होती.

अयोध्या प्रकरणाचा निकाल

9 नोव्हेंबर साडेदहा वाजता सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी निकालाचं वाचन सुरु केलं. निकालाच्या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण देशात कडेकोट सुरक्षा बंदोबस्त लावण्यात आला होता. संवेदनशील ठिकाणी जमावबंदीचे आदेश देण्यात आले होते.

निकालातील प्रमुख मुद्दे -

मूळ जागा रामलल्लाचीच

अयोध्येतील वादग्रस्त २.७७ एकर जागा रामलल्लाची असल्याचा सुप्रीम कोर्टाने निकाल दिला. वादग्रस्त जागेवर शिया वक्फ बोर्ड आणि निर्मोही आखाड्यानेही दावा केला होता. पण त्यांचा दावा फेटाळून लावला. कोर्टाने फक्त रामलल्ला आणि सुन्नी वक्फ बोर्ड या दोघांचाच खटला लढवण्याचा हक्क मान्य केला. यामुळे सर्व वादग्रस्त जागेवर रामलल्लाचा हक्क असल्याचं सुप्रीम कोर्टाने यावेळी म्हटलं.

निर्मोही आखाडा, शिया वक्फ बोर्ड यांचा दावा फेटाळला

सुप्रीम कोर्टाने निकाल देताना सांगितले की, सन 2010 मध्ये वादग्रस्त जमीन तीन भागांमध्ये वाटण्याचा अलाहाबाद हायकोर्टाने दिलेला निर्णय तार्किकदृष्ट्या चुकीचा होता. तसंच 1946 च्या फैजाबाद कोर्टाच्या निकालाला आव्हान देणारी शिया वक्फ बोर्डाची याचिका फेटाळल्याचंही गोगोई यांनी सांगितलं.

पुरातत्त्व शास्त्राचे दावे ग्राह्य

सरन्यायाधीश गोगोई म्हणाले, ती इमारत काळ्या रंगाच्या स्तंभांवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अयोध्येतील राम मंदिर ट्रस्टच्या अध्यक्षपदी महंत नृत्य गोपालदास यांची तर चंपत राय यांची सचिवपदी निवड झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ट्रस्टमध्ये 15 सदस्य असतील त्यातला एक सदस्य कायम अनुसूचित जातींमधील असेल असंही स्पष्ट करण्यात आलं आहे. हे ट्रस्ट पूर्णपणे स्वायत्त असेल.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

9 नोव्हेंबर 2019 ला सुप्रीम कोर्टाने ही वादग्रस्त २.७७ एकर जागा रामलल्लाच्या मालकीची असल्याचं म्हटलं. वादग्रस्त जागेवर शिया वक्फ बोर्ड आणि निर्मोही आखाड्यानेही दावा केला होता. पण त्यांचा दावा कोर्टाने फेटाळून लावला.

हिंदूंची धारणा आणि पुरातत्व विभागाचे दावे यावेळी न्यायालयाने ग्राह्य धरल्याचं न्या. गोगोईंनी यावेळी सांगितलं.

कोर्टाने केंद्र सरकारला आदेश दिला की एका ट्रस्टची स्थापना केली जावी आणि त्या ट्रस्टकडे या महत्त्वाच्या जमिनीची मालकी हस्तांतरित करावी. सुन्नी वक्फ बोर्डाला अयोध्या शहरात 5 एकर जागा द्यावी, असंही कोर्टाने म्हटलं होतं.

त्यानुसार आता ही घोषणा करण्यात आली आहे.

मोदींच्या घोषणेचं टायमिंग

कोर्टाचा निकाल आल्यानंतर 3 महिन्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी या ट्रस्टच्या स्थापनेची घोषणा संसदेत केली.

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीसाठी मतदान 3 दिवसांवर आलं असताना ही घोषणा झाल्यामुळे यात राजकारण आहे, असा आरोप विरोधकांनी केला.

पण खरंच दिल्ली विधानसभा निवडणुकीवर याचा परिणाम होईल का? आम्ही लोकसत्ताचे दिल्लीतले प्रतिनिधी महेश सरलष्कर यांना विचारलं.

ते म्हणाले,"ही घोषणा भाजपच्या ध्रुवीकरणाच्या धोरणाचाच पुढचा भाग आहे. शेवटच्या क्षणी केलेल्या घोषणा कुंपणावरच्या मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी कामात येऊ शकतात. या ट्रस्टमध्ये एक दलित सदस्य असेल अशीही घोषणा आहे. त्यानिमित्ताने ते दलित समाजालाही आकर्षित करू पाहतायत. एकाच घोषणेतून समाजातल्या अनेक स्तरांना आपल्याकडे वळवण्याचा हा प्रयत्न आहे."

केजरीवालांविषयी महेश सरलष्कर म्हणाले, "आम आदमी पार्टीची भूमिका सॉफ्ट हिंदुत्वाची आहे. केजरीवालांनी हनुमान चालीसा म्हणून दाखवणं, शाहीन बागकडे न फिरकणं हे सगळं त्याचाच भाग आहे. राम मंदिराच्या मुद्द्यावर ते थेट उत्तर देणार नाहीत."

शिवसेनाही आक्रमक का?

अयोध्येच्या राजकारणाचा महाराष्ट्रावरही परिणाम होतो. कारण शिवसेनेने आक्रमकपणे अयोध्येचं श्रेय घेण्याचा सुरुवातीपासून प्रयत्न केला आहे.

भाजपसोबत युती तोडून शिवसेना आता काँग्रेसबोत गेली आहे. त्यामुळे हिंदुत्ववादी मतदार दूर होईल, अशी शिवसेनेला चिंता आहे. त्यामुळे स्वतःचं हिंदुत्व अधोरिखित करण्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अयोध्येत राम मंदिराच्या निर्माणासाठी 'श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र ट्रस्ट' स्थापन करत असल्याची घोषणा संसदेत केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ट्विटनंतर बरोबर पाच वर्षं चार महिने आणि एक दिवसानंतर 25 ऑक्टोबर 2018 रोजी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनीदेखील सीबीआयबद्दल बोलण्यासाठी ट्विटरची मदत घेतली.

राहुल गांधी यांनी लिहिलं आहे, "रफाल घोटाळ्याची चौकशी होऊ नये, यासाठी पंतप्रधानांनी सीबीआय प्रमुखांना घटनाबाह्य पद्धतीने बाजूला सारलं. सीबीआयला पूर्णपणे नष्ट करण्यात येत आहे."

2013 साली राहुल गांधी यांच्या पक्षाच्या नेतृत्त्वात केंद्रात युपीएचं आघाडी सरकार होतं आणि त्या सरकारचे पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंह होते.

त्याकाळी सीबीआयवरून मोदी आणि भाजपचे अनेक शाब्दिक वार झेलणारे डॉ. मनमोहन सिंह हेदेखील गेल्या आठवड्यात पलटवार करताना दिसले.

एका कार्यक्रमात ते म्हणाले, "मोदी पंतप्रधान झाल्यापासून सीबीआयसारख्या संस्थांची प्रतिष्ठा फारच रसातळाला गेली आहे."

सीबीआयच्या दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांमध्ये सुरू झालेल्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी आणि त्यानंतर दोघांनाही सक्तीच्या रजेवर पाठवण्याच्या निर्णयानंतर सीबीआयच्या प्रतिष्ठेवर नव्याने प्रश्नचिन्हं उपस्थित होऊ लागले आहेत.

यावेळी केवळ सीबीआयची प्रतिष्ठा आणि त्यांच्या कामकाजात सरकारचा हस्तक्षेप यावरच प्रश्न निर्मा्ण झालेले नाहीत. तर अशा सर्वं संस्था ज्यांची स्वायत्ता, स्वतंत्रता आणि निष्पक्षतेचे दावे केले जातात, त्या सर्व संस्था गेल्या काही दिवसात संशय आणि प्रश्नांच्या गराड्यात सापडल्या आहेत.

या संस्थांमध्ये केंद्रीय दक्षता आयोग (सीव्हीसी), अंमलबजावणी संचलनालय (ईडी), भारतीय रिजर्व्ह बँक (आरबीआय) आणि निवडणूक आयोग (ईसी) यांचाही समावेश होतो.

अंतर्गत रस्सीखेच

सीबीआय आणि इतर संस्थांमध्ये सरकारी हस्तक्षेपाचा प्रश्न विरोधक तर विचारत आहेतच. मात्र खरे प्रश्न या संस्थांच्या आतून आणि भाजपच्या काही ज्येष्ठ नेत्यांकडूनही विचारले जात आहेत.

गेल्या काही वर्षांतल्या नियुक्त्या, अधिकाऱ्यांनी एकमेकांवर लावलेले आरोप आणि चौकशीच्या कार्यपद्धतीवर आतून विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांनी मोठ्या आणि प्रतिष्ठित नावं असलेल्या या संस्थांचे अंतर्गत दोषही समोर आणले आहेत.

विश्लेषकांना प्रत्येक दोषागणिक 'दबंग सरकार' हा टॅगही हलताना दिसला आहे. मात्र केंद्रातल्या सत्ताधारी भाजप सरकारचं म्हणणं आहे की, "हा पारदर्शकता आणि खुलेपणाचा काळ आहे. तुम्ही एखाद्या जुन्या जखमेवर किंवा समस्येवर उपचार करता तेव्हा सुरुवातीला ती वाढतानाच दिसते. मात्र समस्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"सीबीआय काँग्रेस ब्युरो ऑफ इन्वेस्टिगेशन बनली आहे. देशाचा या संस्थेवर आता तिळमात्र विश्वास उरलेला नाही. मी केंद्राला सांगू इच्छितो की आम्हाला सीबीआयची भीती दाखवू नका," खरं वाटणार नाही पण ही वक्तव्यं आहेत सध्या पंतप्रधान असलेल्या नरेंद्र मोदी यांची. पंतप्रधानपदी विराजमान होण्याआधी 24 जून 2013 रोजी त्यांनी आपल्या  ट्विटर  अकाउंटवरून हे वक्तव्य केलं होतं. त्यावेळी ते गुजरातचे मुख्यमंत्री होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे, "आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती कमी होत आहेत. त्यामुळे पाकिस्तान सरकारने मे महिन्यासाठी पेट्रोलियम पदार्थ्यांच्या किंमती कमी केल्या आहेत. जेणेकरून सामान्य नागरिकांना फायदा व्हावा."

आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती कमी होत आहेत म्हणून आपल्या देशातले इंधनाचे दर कमी करावेत अशी शिफारस पाकिस्तानच्या ऑईल अॅंड गॅस रेग्युलेटरी अथॉरिटीने ऊर्जा मंत्रालयाने केली होती, असं वृत्त पाकिस्तानच्या प्रसारमाध्यमांनी दिलं आहे.

पाकिस्तानात 1 मे पासून नवीन दर लागू झाले आहेत. यात पेट्रोल 15 रुपये, हाई स्पीड डिझेल 27.15 रुपये, रॉकेल 30 रुपये आणि लाईट डिझेल ऑईल 15 रुपयांनी स्वस्त करण्यात आल्याची माहिती पाकिस्तानच्या ऊर्जा मंत्रालयाने दिली आहे.

म्हणजेच एक लीटर पेट्रोल पूर्वी 96 रुपयांना मिळायचं ते आता 81 रुपयांना मिळणार. तर हाई स्पीड डिझेलची किंमत पूर्वी 107 रुपये लीटर होती. ती आता 80 रुपये प्रती लीटर करण्यात आली आहे.

निर्णयावर दोन मतप्रवाह

पाकिस्तानी सोशल मीडियावर काही जण या निर्णयाचं स्वागत करत आहेत. काहींचं म्हणणं आहे, "कोव्हिड19 च्या संकटामुळे त्यांच्यावर जो अतिरिक्त आर्थिक दबाव येत होता तो इंधनाचे दर कमी केल्याने काही प्रमाणात कमी झाला आहे."

मात्र, आर्थिक विषयांचे काही जाणकार पाकिस्तानी सरकारचा हा निर्णय 'दुर्दैवी' असल्याचं म्हणत आहेत.

पाकिस्तानचे ख्यातनाम अर्थतज्ज्ञ डॉ. कैसर बंगाली म्हणतात, "तेलाच्या किमती कमी केल्यानंतर महागाई किंवा सार्वजनिक वाहतुकीच्या किमती कधीच कमी झालेल्या नाहीत. ग्राहकांना फायदा होतो, हा प्रचार खोटा आहे. तेल विकणाऱ्या कंपन्या आपली विक्री वाढवण्यासाठी असा प्रचार करतात."

डॉ. कैसर बंगाली बलुचिस्तानच्या मुख्यमंत्र्यांचे आर्थिक सल्लागार होते आणि सिंध सरकारचे आर्थिक विकास सल्लागार म्हणूनही त्यांनी काम केलं आहे.

डॉ. कैसर बंगाली यांनी एक ट्वीट केलं आहे. यात ते म्हणतात, "इंधनाचे दर कमी केल्याने केवळ तेल विकणाऱ्या कंपन्यांचा नफा होतो. तेलाच्या किंमती कमी करू नये. उलट सरकारने जुन्या दरानेच इंधनविक्री केली तर जो नफा होईल त्यातून सरकारने कर्ज फेडावं. जीएसटी कमी करावा. यातून उद्योग आणि रोजगारांना प्रोत्साहन मिळेल."

आंतरराष्ट्रीय बाजारात उलथापालथ

जागतिक तेल उत्पादकांच्या अंदाजानुसार कोव्हिड 19 मुळे जगभरात इंधनाच्या वापरात 35 टक्क्यांची घसरण झाली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तान सरकारने इंधनाच्या दरात मोठी कपात केली आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांच्या पाकिस्तान तहरिक-ए-इंसाफ या पक्षाच्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून एक ट्वीट करण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या डीपस्लूट शहरात राहणाऱ्या दोन युवकांनी बीबीसीसोबत बोलताना सांगितलं की, त्यांनी आजपर्यंत अनेक महिलांवर बलात्कार केले आहेत. कॅमेऱ्यासमोर ही गोष्ट बोलताना त्यांच्या चेहऱ्यावर तसूभरही पश्चातापाची भावना नव्हती.

आपण काही चुकीचं करत आहोत, असं आपल्याला वाटत नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. त्यांनी कधी बलात्कार पीडितांच्या जागी राहून या सगळ्याचा काय परिणाम होत असेल याचा विचारही केलेला नाही.

ते कॅमेऱ्यावर आपला चेहरा दाखवण्यास तयार होते, मात्र त्यांना त्यांचं नाव गुप्त ठेवायचं होतं. त्यांना अगदी सहजपणे आपल्या गुन्ह्यांची यादी मांडली.

ते युवक सांगतात, "जशा महिला दरवाजा उघडायच्या, तसे आम्ही त्यांच्या घरात घुसायचो आणि त्यांच्यावर चाकू उगारायचो. त्या आरडा-ओरडा करत असत. आम्ही त्यांना शांत व्हायला सांगायचो. मग, आम्ही त्यांना त्यांच्या बेडरुममध्ये नेऊन त्यांच्यावर बलात्कार करायचो."

डीपस्लूट शहरातली ही परिस्थिती धक्कादायक आहे. मात्र, डीपस्लूटमध्ये हे सगळं सामान्य आहे.

प्रत्येक तिसरा पुरुष बलात्कारी

या शहरांतल्या तीन पैकी एका पुरुषानं मान्य केलं आहे की, त्यांनी कमीत-कमी एकदा बलात्कार केला आहे. ही संख्या इथल्या लोकसंख्येच्या 38 टक्के आहे.

ही गोष्ट 2016मध्ये करण्यात आलेल्या एका सर्व्हेमधून समोर आली आहे. या सर्व्हेसाठी युनिव्हर्सिटी ऑफ विटवॉटर्सरंड यांनी 2600 हून अधिक पुरुषांशी याबाबत बातचीत केली.

मारिया यांचा त्यांच्या घरातच बलात्कार करण्यात आला होता. जेव्हा त्यांचा बलात्कार करण्यात आला तेव्हा शेजारच्याच खोलीत त्यांची मुलगी झोपली होती.

मारिया सांगतात, "माझी मुलगी उठू नये म्हणून मी प्रार्थना करत होते. मला भीती होती की, ती जर उठली तर या लोकांनी तिलाही काही केलं असतं."

मारिया यांच्यावर बलात्कार करणाऱ्यानं सांगितलं की, मी कोणाला मारणार नाही, फक्त मला जे करायचं आहे ते करू देत.

मारियांनी त्याला सांगितलं की, "माझ्यासोबत जे करायचं ते करून घे. त्यानंतर त्यानं माझ्यावर बलात्कार केला. तो दुसऱ्यांदा माझा बलात्कार करत होता."

फारच कमी महिला आपल्यावर बलात्कार करणाऱ्याला विरोध करू शकतात. डीपस्लूटमधल्या लोकांच्या मनात ही धारणा आहे की, बलात्कार हा गुन्हा नाही.

बलात्काराला कोणतीही शिक्षा नाही

गेल्या तीन वर्षांत डीपस्लूटमध्ये बलात्कराच्या 500 तक्रारी करण्यात आलेल्या आहेत. पण, कोणत्याही प्रकरणात कायदेशीर कारवाई करण्यात आलेली नाही.

केवळ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दक्षिण आफ्रिकेतल्या जोहान्सबर्गमधला डीपस्लूट हा परिसर सर्वांधिक धोकादायक आहे. या भागात बलात्कार होणं ही फारच सामान्य बाब आहे. या शहरात प्रत्येक तिसरा पुरुष आहे बलात्कारी


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या डॉक्टरांनी कोरोना व्हायरसचा इशारा दिला होता.

त्यांच्या प्रकृतीविषयी अनेक बातम्या आल्या होत्या. आधी चीनचा सरकारी मीडिया आणि जागतिक आरोग्य संघटनेनं त्यांच्या मृत्यूची बातमी दिली. पण, त्यांची स्थिती गंभीर असल्याचं वुहान सेंट्रल हॉस्पिटलनं सोशल मीडियाच्या माध्यमातून सांगितलं.

सोशल मीडियावर संताप

डॉक्टरांच्या मृत्यूनंतर चीनमधील जनतेनं मोठ्या प्रमाणावर रोष व्यक्त केला आहे.

त्यांच्या मृत्यूच्या बातमीनंतर चीनच्या सोशल मीडिया साईटवर मोठ्या प्रमाणावर शोक व्यक्त करण्यात आला, पण काही वेळानं त्याचं रुपांतर रोषात झालेलं पाहायला मिळालं.

सरकार कोरोना व्हायरसविषयी चुपचाप राहिलं, असा आरोप जनतेनं केला आहे.

आता डॉक्टरांच्या मृत्यूनंतर जनतेच्या रोषात वाढ झाली आहे. यामुळे चीनमध्ये अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याविषयीच्या संभाषणानं जोर धरला आहे.

 "Wuhan government owes Dr Li Wenliang and apology"  आणि "We want freedom of speech" हे दोन हॅशटॅग ट्रेंड होत आहेत.

ली यांच्यासहित इतर प्रकरणांची चौकशी सुरू करण्यात येईल, असं देशाच्या भ्रष्टाचारविरोधी पथकानं म्हटलं आहे.

काही क्षणात हे हॅशटॅग हटवण्यात आले. बीबीसीनं वेईबो या साईटवर शुक्रवारी पाहिलं तेव्हा हजारो कमेंट्स हटवण्यात आल्या होत्या, फक्त काही शिल्लक ठेवण्यात आल्या.

कोरोना व्हायरस प्रकाशझोतात आणणाऱ्या व्यक्तीचा हा मृत्यू नव्हे, तर एका हीरोचा मृत्यू आहे, असं एका यूझरनं म्हटलं आहे.

सत्याला नेहमीच अफवा असं समजलं जातं. किती दिवस तुम्ही खोटे बोलणार आहात? असा प्रश्न दुसऱ्या एका यूझरनं विचारलाय.

जे काही घडलंय, त्यामुळे तुम्हाला दु:ख झालं असेल, तर उठून उभे राहा. या पीढीतल्या तरुणांकडे बदल घडवून आणण्याची ताकद आहे, असंही एका यूझरनं लिहिलंय.

ली वेनलियांग

चीनी मीडियानुसार, वुहान सेंट्रल हॉस्पिटलचे नेत्र-तज्ञ ली वेनलियांग यांना कोरोना व्हायरसची लागण झाली होती आणि इतर काही जणांना ही लागण झाल्याचं त्यांनी 30 डिसेंबरलाच सहकाऱ्यांना सांगितलं होतं.

यावर तोंड बंद ठेवा, असं स्थानिक पोलिसांनी त्यांना सांगितलं होतं. तसंच लोकांमध्ये संभ्रम निर्माण करू नका, असंही म्हटलं होतं. पण, काही कालावधीनंतर ली वेनलियांग यांनी व्यक्त केलेली भीती खरी ठरली.

चीनमध्ये आतापर्यंत कोरोना व्हायरसमुळे 636 जणांचा बळी गेला आहे तसेच 31,161 लोकांना या व्हायरसची लागण झाली आहे.

'प्रशासनाविरोधात आवाज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसच्या धोक्याविषयी सगळ्यांत आधी इशारा देणारे डॉक्टर ली वेनलियांग यांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यात आगामी निवडणुकांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहेत.

या अनुषंगाने बीबीसीचे प्रतिनिधी झुबैर अहमद यांनी जम्मू काश्मीरचे राज्यपाल सत्यपाल मलिक यांच्याशी फोनवरून बातचीत केली. त्या मुलाखतीचा सारांश :

प्रश्न : निवडणुकीसाठी आता फक्त दोन महिने शिल्लक आहेत. अशा परिस्थितीत राज्यात निवडणुका होतील का?

उत्तर : निवडणुका घेणं हे आमच्या हातात नाही. आता सीमेवर एक आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती निर्माण झाली आहे. संपूर्ण नियंत्रण रेषेवर बॉम्बस्फोट होत आहेत. अशा अनेक गोष्टी आहेत. त्या पाहून निवडणूक आयोग निर्णय घेईल.

त्यांनी निवडणूक घेण्याचा निर्णय घेतला तर आम्ही घेऊ. आम्ही पूर्णपणे तयार आहोत. आम्ही अतिरिक्त कुमक मागवली आहे.( नुकतंच BSF आणि अर्धसैनिक दलांची संख्या वाढवली आहे.) आम्ही पंचायत आणि जिल्हा परिषदेच्या निवडणुका घेतल्या. त्यात काहीही जीवितहानी झाली नाही. जर निवडणूक आयोगाने आदेश दिला तर आम्ही निवडणुका घेऊ.

प्रश्न : 14 फेब्रुवारीला झालेल्या हल्ल्यानंतर कट्टरवादी संघटनांच्या रणनीतीत काय बदल झाला आहे? प्रशासनाला अशा प्रकारच्या हल्ल्याची कुणकूण लागली होती का?

उत्तर : आधीही कट्टरवादी हल्ले झाले आहेत. मात्र गेल्या सहा महिन्यांपासून कट्टरवाद्यांची भरती थांबली होती. दगडफेकही थांबली होती. लोकांचा रागही बऱ्याच प्रमाणात शांत झाला होता त्यामुळे असं काही होईल असा आम्ही विचार केला नव्हता. पंचायत समितीच्या निवडणुका झाल्या तेव्हाही असं वाटलं नाही ही की असं काही होईल. मात्र जी माहिती मला मिळाली आहे त्यानुसार पाकिस्तानमध्ये जे या लोकांचे बसलेले नेते आहेत त्यांच्याकडून दबाव आला की या लोकांनी त्यांची प्रतिष्ठा धुळीस मिळवली आहे. त्यामुळे त्यांनी ISI आणि पाकिस्तानच्या दबावाखाली रणनीती बदलली आहे.

प्रश्न :  जमात-ए-इस्लामी जम्मू काश्मीरने सरकारने बंदी घातली आहे आणि त्यांच्या मते बंजी योग्य नाही. या बंदीला ते न्यायालयात आव्हान देतील. यावर तुमची काय प्रतिक्रिया आहे?

उत्तर : जगात जमात-ए-इस्लामी सारख्याच अनेक संस्था लोकांना मदत करण्याच्या नावाखाली कट्टरवादासाठी निधी पुरवणं आणि मूलतत्त्ववाद वाढवण्याचं काम करत आहे. जमात मोठ्या प्रमाणावर मदरशांमध्ये मूलतत्ववाद वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

 प्रश्न : 'जमात'च्या नेत्यांच्या आणि कार्यकर्त्यांच्या विरोधात केसेसची नोंद नाही. ही अटक आणि बंदी भक्कम पुराव्यांच्या आधारे आहे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि पाकिस्तानमध्ये तणाव कमी झाला आहे. मात्र सीमेवर गोळीबार वाढला आहे. जमात ए इस्लामी या संस्थेवर बंदी आल्यामुळे प्रशासकीय वातावरण तापलं आहे आणि 14 फेब्रुवारीला पुलवामा येथे झालेल्या हल्ल्यानंतर सुरक्षादल आणि कट्टरवादी संघटनांमध्ये चकमकीच्या बातम्या येत आहे. सीमेनजीक उत्तर काश्मीरमध्ये शुक्रवारी सुरू झालेली चकमक 72 तासानंतर संपली आहे त्यात लष्कराच्या पाच जवानांनी प्राण गमावले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ताज्या संघर्षात सौदी अरबियाच्या चार सैनिकांचा मृत्यू झाला आहे, तर 22 हौदी बंडखोरांचाही यात मृत्यू झाल्याचं कळत आहे.

हा संघर्ष आता नव्या टोकाला पोहोचेल, या भीतीपोटी आज संयुक्त राष्ट्राच्या सुरक्षा परिषदेतही यावर तातडीने चर्चा होणार आहे. पण हा प्रश्न काही आज अचानक उभा राहिला नाहीये.

गेल्या तीन वर्षांपासून येमेनमध्ये गृहयुद्ध सुरू आहे, ज्यात आजवर 10,000 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, आणि लाखो लोक उपासमारीच्या गर्तेत गेले आहेत.

या सगळ्या प्रकरणाची सुरुवात 2011 मध्ये झाली, जेव्हा देशाचे हुकूमशाह अली अब्दुल्लाह सालेह यांच्याविरोधात उठाव झाला. या उठावानंतर सत्तेची सूत्रं अबद्रा बूह मन्सूर हादी यांच्या हाती आली.

मध्यपूर्व आशियातील सगळ्यांत गरीब देशांपैकी एक असलेल्या येमेनमध्ये या सत्तापालटानंतर तरी स्थैर्य येईल, अशी अपेक्षा होती. पण कट्टरवाद्यांचे हल्ले, भ्रष्टाचार, अन्नसुरक्षा आणि सालेह यांच्याप्रति निष्ठावान अधिकाऱ्यांमुळे हादी यांच्यासमोरची आव्हानं संपता संपेना.

या नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांच्या दुबळेपणाचा फायदा घेत 2014 साली हौदी शिया मुस्लिमांनी उत्तर सादा आणि त्याशेजारच्या भाग ताब्यात घेतला. एवढंच नव्हे तर या हौदींनी राजधानी सानावर हल्ला केला आणि हादी यांना मग विजनवासात जावं लागलं.

येमेन जून 2018 : कुणाच्या ताब्यात किती भाग?

2015च्या मार्चमध्ये हा संघर्ष अचानक वाढला. सौदी अरेबिया आणि आठ सुन्नी अरब देशांनी हौदी मुस्लिमांवर हल्ला केला. त्यांना अमेरिका, UK, फ्रान्स यांचा पाठिंबा होताच. त्या हल्ल्यामागचा उद्देश होता हादी यांना सत्तेवर आणणं.

सतत मिळणाऱ्या यशामुळे हौदी या प्रदेशात शक्तिशाली होतील आणि बहुसंख्याक शिया असलेला इराण इथे प्रबळ होईल, अशी भीती या सौदी अरेबियाप्रणित सैन्याला वाटली. इराण हौदींना शस्त्र पुरवत असल्याचा आरोप सौदी अरेबियाने केला आहे. इराणने मात्र या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

तेव्हापासून या दोन्ही गटांत होणाऱ्या संघर्षात वाढ झाली आहे. हौदी आणि सालेह यांच्यात ताटातूट झाली आणि डिसेंबर 2017 सालेह हौदी सैनिकांनी त्यांची हत्या केली.

दुसरीकडे इतर काही संघर्ष आहेत. काही हौदीविरोधी गटं आहेत, जसा की दक्षिण येमेनचा एक गट जो येमेनपासून स्वातंत्र्यासाठी वेगळा लढा देतोय आणि त्यांची आणि त्यांचे विरोधकांबरोबर खटके उडत असतातच.

या सगळ्या घडामोडींमुळे तिथे एक मोठं मानवी संकट आलंय. 84 लाख लोकांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सरकारच्या पाठीराख्या सैन्याने सौदीच्या नेतृत्वाखालील सैन्य आघाडीला बरोबर घेत हुदयदाह बंदरावर हल्ला केला आहे. हौदी बंडखोरांच्या ताब्यात असलेल्या या महत्त्वाच्या बंदरातूनच येमेनमध्ये लोकांना अन्न आणि आरोग्यसारखी मदत पुरवली जात होती. म्हणून येमेनमधलं मानवी संकट पुढे आणखी वाईट दिवस पाहण्याची चिन्हं आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तान्हुलीचं नाव सेबी ठेवण्यात आलंय. जन्माच्या वेळी या छोटुकलीचं वजन एखाद्या मोठ्या सफरचंदाएवढं होतं.

सेबीचा जन्म डिसेंबर 2018ला झाला. सेबी ही प्रिमॅच्युएर बेबी आहे. 23 आठवडे आणि 3 दिवसच ती गर्भात होती. मग तिचा जन्म झाला.

या बाळाच्या जिवंत राहण्याची शक्यता खूपच कमी होती. त्यामुळे तिला कॅलिफोर्नियाच्या सॅन डिएगोमधल्या शार्प मॅरी बर्च हॉस्पिटलच्या नियोनॅटल इंटेन्सिव्ह केअर युनिटमध्ये ठेवण्यात आलं होतं.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या एका हॉस्पिटलमध्ये फक्त 245 ग्रॅम वजन असणाऱ्या मुलीचा जन्म झाला आहे. ही जगातली सर्वांत लहान आकाराची मुलगी असल्याचं म्हटलं जातंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तिन्ही देशांनी वादग्रस्त भागातला सैनिक संघर्ष संपवण्यासाठी शांतता करारावर सह्या केल्यात.

आर्मेनियाचे पंतप्रधान निकोल पाशिन्यान यांनी या शांतता कराराला 'आपल्यासाठी आणि आपल्या देशासाठी वेदनादायक' असल्याचं म्हटलं आहे.

काय आहे या करारात?

सोमवारी, 9 नोव्हेंबरला रात्री उशिरा झालेल्या या कराराअंतर्गत अझरबैजान आपल्या या संघर्षात ताब्यात घेतलेला प्रदेश स्वतःकडेच ठेवेल असं ठरलं आहे. पुढच्या काही आठवड्यात आर्मेनियाही आसपासच्या काही भागातून मागे हटण्यासाठी तयार झाला आहे.

रशियाने या भागात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी शांतता फौज पाठवली आहे. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष या कराराबद्दल बोलताना म्हणाले की, "जवळपास दोन हजार रशियन सैनिक या भागात पाठवले आहेत." हे सैनिक आर्मेनियाला स्तेप्नाकियर्तशी जोडणाऱ्या रस्त्यावर लक्ष ठेवतील.

याशिवाय शांतता करारांतर्गत दोन्ही देश युद्धकैद्यांनाही हस्तांतरित करतील. अझरबैजानचे राष्ट्रपती इलहाम अलीयेव यांनी म्हटलंय की या शांतता प्रक्रियेत तुर्कस्थानही भाग घेईल.

यावर काय प्रतिक्रिया आल्यात?

राष्टाध्यक्ष अलीयेव यांनी म्हटलंय की हा शांतता करार 'ऐतिहासिक' आहे ज्यावर आर्मिनियाने 'इच्छेविरूद्ध सही केली आहे.'

तर दुसरीकडे आर्मेनियाचे पंतप्रधान पाशिन्यान यांनी म्हटलंय की परिस्थिती पाहून तसंच या भागातल्या जाणकारांशी बोलून 'गहन विचार करून' हा करार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

त्यांनी म्हटलं, "हा नक्कीच विजय नाहीये, पण जर तुम्ही स्वतःला पराभूत समजत नसाल तर हा पराभवही नाहीये." आर्मेनियाची राजधानी येरेवानमध्ये लोक मोठ्या प्रमाणावर एकत्र येऊन या कराराचा विरोध करत आहेत.

अझरबैजानच्या राष्ट्रपतींनी म्हटलंय की नागोर्नो-काराबाख भागातल्या एका महत्त्वाच्या शहराला त्यांच्या सैन्याने ताब्यात घेतलं आहे. रविवार, 8नोव्हेंबरला प्रसारित झालेल्या एका टेलिव्हिजन संदेशात अझरबैजानचे राष्ट्रपती इलहाम अलीयेव यांनी म्हटलं की त्यांनी शुशा नावाच्या शहराला ताब्यात घेतलं आहे.

नागोर्नो-काराबाख1700 चौरस मैलांचा डोंगराळ भाग आहे जो सोव्हियत संघाचं विघटन व्हायच्या आधीच स्वायत्त झाला होता आणि अझरबैजानचा भाग झाला.

पारंपरिकदृष्ट्या इथं ख्रिश्चन आर्मेनियाई आणि तुर्क मुसलमान राहातात. या भागावरून आर्मीनिया आणि अझरबैजान या दोन राष्ट्रांत तीस वर्षांआधीही संघर्ष झालेला आहे.

हाच भाग आर्मेनिया-अजरबैजान या देशांमधला वादग्रस्त भाग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आर्मेनिया आणि अझरबैजान या दोन देशांमध्ये जवळपास दोन महिन्यांपासून पेटलेला संघर्ष संपण्याची शक्यता आहे. रशियाच्या हस्तक्षेपानंतर अझरबैजान आणि आर्मेनियाने शांतता करारावर हस्ताक्षर करण्याचं मान्य केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तिन्ही स्टेडियम्सशी क्रिकेटरसिकांच्या असंख्य आठवणी जोडल्या गेल्या आहेत.

1. शारजा क्रिकेट स्टेडियम

शारजाशी भारतीय क्रिकेट रसिकांच्या खास आठवणी जोडल्या गेल्या आहेत. 1998 साली याच मैदानावर मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकरने दोन अजरामर शतकं झळकावली होती.

ऑस्ट्रेलियाचा जगविख्यात फिरकीपटू शेन वॉर्नच्या बॉलिंगच्या ठिकऱ्या उडवत सचिनने जोरदार वर्चस्व गाजवलं होतं.

तत्कालीन ऑस्ट्रेलियन संघ अजिंक्य समजला जात असे. दमदार अशा आक्रमणावर हल्लाबोल करत सचिनने श्रेष्ठ कोण हे दाखवून दिलं होतं.

शारजा क्रिकेट स्टेडियम

22 एप्रिल 1998 रोजी झालेल्या गटवार लढतीत सचिनच्या शतकाने टीम इंडिया फायनलसाठी पात्र ठरली. मात्र त्या सामन्यात टीम इंडियाला पराभवाला सामोरं जावं लागलं.

सचिनने 9 फोर आणि 5 सिक्सेसह 143 धावांची मॅरेथॉन इनिंग्ज केली होती. मात्र दोन दिवसांनंतर अर्थात 24 एप्रिल रोजी आणि वाढदिवशी झालेल्या अंतिम लढतीत सचिनने आणखी एक दिमाखदार शतक झळकावलं आणि टीम इंडियाने जेतेपदावर नाव कोरलं.

सचिनने 12 फोर आणि 3 सिक्सेसह 134 धावांची शानदार खेळी साकारली होती.

सचिनला दोन्ही शतकी खेळींसाठी मॅन द ऑफ मॅच आणि मॅन ऑफ द सीरिज पुरस्काराने गौरवण्यात आलं होतं.

सचिनच्या खेळीदरम्यान सँडस्टॉर्म अर्थात वाळूचं वादळ आलं होतं. मात्र सचिन त्यानेही विचलित झाला नाही. वाळूच्या वादळामुळे सर्व खेळाडूंनी मैदानावर लोळण घेतली होती.

सचिनची शतकं, सँडस्टॉर्म या घटनेला 22 वर्षं झाली आहेत. मात्र आजही जगभरातल्या क्रिकेटरसिकांच्या मनावर गारूड कायम आहे. सचिनचा अनुभव मुंबई इंडियन्स संघाच्या खेळाडूंसाठी उपयोगी ठरू शकतो.

याच मैदानावर 34 वर्षांपूर्वी ऑस्ट्रेलेशिया चषकाच्या फायनलमध्ये जावेद मियांदादने चेतन शर्माच्या शेवटच्या बॉलवर सिक्सर लगावला होता.

वनडे क्रिकेटमधल्या सर्वोत्तम मॅचेसमध्ये त्या मॅचची, त्या खेळीची नोंद होते. शारजाचं मैदान ही अब्दुल रहमान बुखातीर यांची संकल्पना. सर्वाधिक वनडे आयोजित करण्याचा विक्रम या मैदानाच्या नावावर आहे. फिक्सिंगसंदर्भातल्या आरोपांमुळे शारजातल्या मॅचेसची संख्या घटली.

भारत-पाकिस्तान लढतींवेळी स्टेडियममध्ये दाऊद इब्राहिमची उपस्थिती दर्शवणारा फोटो नेहमीच चर्चेत असतो. फिक्सिंगचे आरोप सिद्ध झाले नाहीत मात्र शारजाच्या स्टेडियमचं महत्त्व कमी झालं. या मैदानावर यंदाच्या आयपीएलच्या 12 मॅचेस खेळवण्यात येतील.

2. शेख जायेद...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या धोक्यामुळे यंदाचा आयपीएल हंगाम युएईत होत आहे. शारजा, अबू धाबी आणि दुबई अशा तीन ठिकाणी मॅचेस होणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्या असल्याने याचे निकाल आशादायी आले तर लशीबरोबरच रेमडिसिव्हर औषधाची परिणामकारकता सिद्ध होणार आहे.

रेमडिसिव्हर औषधांच्या चाचण्या

गिलिएड कंपनी ओपन लेबल आणि मल्टिसेंटर प्रकारच्या या चाचण्या करत असून हा या चाचण्यांचा तिसरा टप्पा आहे. या चाचणीत रेमडिसिव्हर औषधाचे दोन डोस दिले जाणार आहे. 5 दिवसांनंतर आणि 10 दिवसांनंतर हे डोस दिले जातील.

या चाचण्या प्रामुख्याने कोव्हिड-19 ने गंभीररित्या आजारी असलेल्या रुग्णांवर केल्या जात आहेत. सुरुवातीला 400 रुग्णांची यात नोंद केली गेली होती. पण, आता तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांपर्यंत 5 हजार 600 रुग्णांची नोंद केली आहे.

यापूर्वी या चाचण्यांचा पहिला टप्पा हा 29 एप्रिल आणि 27 मे ला झाला होता. या तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्यांचे निकाल नजीकच्या काळात पाहायला मिळती.

औषधाची किंमत 4800 रुपये

अमेरिकेतील मायलिन एनव्ही कंपनीने गिलिएड सायन्सेजच्या रेमडेसिविरचं जेनेरिक व्हर्जन भारतीय बाजारात आणलंय. त्याची किंमत 4,800 रुपये आहे.

अँटी व्हायरल औषध रेमडिसिव्हर कोरोना संसर्ग झालेल्या रुग्णांना बरं होण्यास मदतगार ठरू शकतं असं  कोव्हिड-19 रुग्णांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांना लक्षात आलं. मायलिन  एनव्ही कंपनीने भारतीय ग्राहकांसाठी निश्चित केलेली किंमत प्रगत देशांच्या तुलनेत 80 टक्क्यांनी कमी आहे.

कॅलिफोर्नियास्थित गिलिएड सायन्सेसने जेनेरिक औषधांची निर्मिती करणाऱ्यांबरोबर करार केला आहे. जेणेकरून रेमडिसिव्हरचा पुरवठा 127 देशांमध्ये होऊ शकेल. गेल्या महिन्यात सिप्ला आणि हेटरो लॅब्सने रेमडिसिव्हरचं भारतीय व्हर्जन लाँच केलं होतं. सिप्ला कंपनीने सिपरेमी नावाच्या औषधाची किंमत पाच हजारांच्या आसपास निश्चित केली होती. हेटरो लॅब्सने कोविफीर औषध 5,400 रुपयांना बाजारात आणलं होतं.

विकसित देशांमध्ये हे औषध महाग किमतीला उपलब्ध असेल असं गिलिएड सायन्सेस कंपनीने स्पष्ट केलं होतं. पुढच्या तीन महिन्यांपर्यंत रेमडिसिव्हरअमेरिकेतच विकण्याचा निर्णय झाला होता. मायलिन  एनव्ही कंपनीनुसार, 4800 ही किंमत 100 मिलिग्रॅम बाटलीची असेल. एका कोरोना रुग्णाला अशा किती बाटल्या औषध लागेल हे स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

गिलिएड सायन्सेसच्या माहितीनुसार, एखाद्या रुग्णाला पाच दिवसांचा कोर्स म्हणजेच हे औषध दिलं जातं तर त्याला सहा बाटल्या रेमडिसिव्हर लागतं. या औषधाच्या सेवनानंतर कोव्हिड रुग्णांमध्ये झालेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड-19 मुळे गंभीररित्या आजारी पडलेल्या रुग्णांवर रेमडिसिव्हर औषधांचा चांगला परिणाम व्हावा यासाठी या औषधांची निर्मिती करणाऱ्या गिलिएड कंपनीने तिसऱ्या टप्प्यातल्या चाचण्या सुरू केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तीन बटणांचा किंवा कमांडचा शोध लावणाऱ्या लॅरी टेस्लर यांचं निधन झालं आहे. ते 74 वर्षांचे होते.

कॉम्प्युटरचा युझर इंटरफेसच्या विकासाच्या सुरुवातीच्या काळात ज्या लोकांनी अभूतपूर्व योगदान दिलं त्यात टेस्लरचा समावेश होता.

1960 मध्ये त्यांनी सिलिकॉन व्हॅलीत काम करायला सुरुवात केली. त्यावेळी काँप्युटर काही लोकांकडेच होता. ते सुरुवातीचे दिवस होते आणि गोष्टी नवीन होत्या. त्यात काही अडचणीही होत्या. टेस्लर यांनी या तीन बटणा सामान्य लोकांसाठी सुकर करून दिल्या.

त्याशिवाय Found and replace (Ctrl+F) यासारख्या अनेक कमांड्स तयार केल्या होत्या. त्यात टेक्स्ट लिहिण्यासाठी सॉफ्टवेअर डेव्हलप करण्यासारखी अनेक कामं सोपी झाली.

युजर इंटरफेस तयार करण्यात तज्ज्ञ

त्यांनी बराचसा काळ अमेरिकन कंपनी झेरॉक्समध्ये घालवला. या कंपनीनेही ट्विट करत त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे.

ट्विटमध्ये लिहिलंय, "Cut, Copy, Paste आणि Replace (ctrl+x, ctrl+c, ctrl+v) अशा अनेक कमांड तयार करणारे झेरॉक्स कंपनीचे माजी संशोधक लॅरी टेस्लर होते. ज्या व्यक्तीने आमचं रोजचं आयुष्य सुकर केलं. त्यांचे मन:पूर्वक आभार."

त्यांचा जन्म न्यूयॉर्कमध्ये झाला. त्यांनी स्टॅनफर्ड विद्यापीठात शिक्षण घेतलं. पदवीचं शिक्षण घेतल्यानंतर युझर इंटरफेस डिझाईनमध्ये त्यांनी विशेष प्रावीण्य मिळवलं. कॉम्प्युटर सामान्य लोकांसाठी कसा सोपा करता येईल हे त्यांचं उद्दिष्ट होतं.

त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी अनेक मोठ्या कंपनीत काम केलं. त्यांनी सुरुवात झेरॉक्स आणि अॅल्टो रिसर्च सेंटरमध्ये केली. त्यानंतर त्यांना स्टीव्ह जॉब्स यांनी अॅपल कंपनीत येण्याची गळ घातली. तिथे त्यांनी 17 वर्षं काम केलं.

अॅपल सोडल्यानतर त्यांनी एका स्टार्टअपची स्थापना केली होती. काही काळ ते अॅमेझॉन आणि याहूमध्येही काम केलं.

2012 मध्ये बीबीसी ला दिलेल्या मुलाखतीत ते म्हणाले, "जेव्हा तुम्ही पैसा कमावता तेव्हा तुम्ही निवृत्त होत नाही तर तो पैसा ते दुसऱ्या कंपनीत लावता."

ते म्हणाले, "आपल्याला जे ज्ञान मिळतं ते दुसऱ्या पिढीला देण्यात एक वेगळ्या प्रकारचा उत्साह असतो."

कॉम्प्युटर सामान्यांसाठी आणला

टेस्लर यांनी कॉम्प्युटरच्या क्षेत्रात बरंच काम केलं आहे. कट-कॉपी-पेस्टचा शोध हा सगळ्यात महत्त्वाचा शोध होता. या शोधामुळे त्यांना प्रसिद्धी मिळाली.

सिलिकॉन व्हॅलीतील कॉम्प्युटर हिस्ट्री म्युझियमच्या मते टेस्लर यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जर तुम्हाला कॉम्प्युटर येत असेल तर Cut Copy Paste या तीन बटणांचं महत्त्व तुम्हाला ठाऊक आहेच. त्याशिवाय काम करणं अगदीच अशक्य आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या तीनही कायद्यांमुळे निर्माण झालेले वाद सोडवण्यासाठी 4 सदस्यीय समिती स्थापन करण्याचा निर्णय कोर्टानं घेतला आहे.

शेतकऱ्यांचे प्रश्न समजून घेण्यासाठीच्या समितीत बी. एस. मान, प्रमोद कुमार जोशी, अशोक गुलाटी आणि अनिल धनवंत यांचा समावेश करण्यात आला आहे.

अनिल धनवंत हे शेतकरी संघटनेचे आहेत तर अशोक गुलाटी कृषी शास्त्रज्ञ आहेत. तर प्रमोद जोशी आंतरराष्ट्रीय खाद्यान्न धोरण संशोधन संस्थेसाठी काम करतात.

लोकांच्या आयुष्याची आम्हाला चिंता आहे. हे महत्त्वाचं आहे. समिती स्थापन करण्याचा आम्हाला अधिकार आहे. समिती आम्हाला अहवाल सादर करेल, असं सुप्रीम कोर्टानं स्पष्ट केलं आहे.

"आमच्यासमोर विविध स्वरुपाची मतमतांतरं येतील. ज्यामुळे सर्वसमावेशक चित्र समजून घेण्यास मदत होईल. न्यायप्रक्रियेशी निष्ठा असणं आवश्यक आहे, हे राजकारण नाही. तुम्हाला आमच्याशी सहकार्य करावं लागेल. नकारात्मक गोष्टी सांगू नका. आम्हाला हा प्रश्न सोडवायचा आहे. पायाभूत पातळीवरील शेतकऱ्यांचे प्रश्न काय आहेत ते समजून घेऊन त्यांच्यावर उपाय शोधायचा आहे," असं चार सदस्यांच्या सिमितीच्या स्थापनेचा आदेश देताना कोर्टानं म्हटलं आहे.

भूतलावरची कोणतीही शक्ती आम्हाला समिती नेमण्यापासून रोखू शकत नाही. आम्हाला शेतकऱ्याचे प्रश्न समजून घ्यायचे आहेत, असं कोर्टानं म्हटलय.

अनेकजण चर्चेसाठी आले मात्र पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आले नाहीत, असं शेतकऱ्यांचं म्हणणं आहे. त्यावर न्यायालयाने सांगितलं, पंतप्रधान या खटल्याचा, याचिकेचा भाग नाहीत. त्यामुळे पंतप्रधानांना तुम्ही चर्चेला जा असं आम्ही सांगू शकत नाही. कृषी कायद्यांची अंमलबजावणी आम्ही थोड्या कालावधीसाठी रोखू शकतो, मात्र प्रदीर्घ काळासाठी असं करता येणार नाही, असं त्यावर स्थगिती देताना कोर्टानं स्पष्ट केलं आहे.

तुम्हाला समितीत येण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही तुमच्या समस्या समिती सदस्यांसमोर नीटपणे मांडा. हा कुणाचा विजय नाही, हा निष्पक्षतेचा विजय आहे, असं कोर्टानं शेतकऱ्यांच्या प्रतिनिधींना म्हटलं आहे.

आंदोलक समितीत सहभागी होणार नाहीत

पण कृषी कायदे मागे घ्यावेत या मागणीवर शेतकरी संघटना ठाम आहेत. सर्व संघटनांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाप्रती आदर व्यक्त केला. सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या सूचनांचं शेतकरी संघटनांनी स्वागत केलं.

पण सर्वोच्च न्यायालयातर्फे स्थापन होऊ शकते अशा समितीच्या कामकाजात सहभागी होण्यासाठी आंदोलक वैयक्तिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोदी सरकारने मंजूर केलेल्या तीन कृषी कायद्यांच्या अंमलबजावणीवर सुप्रीम कोर्टानं स्थगिती आणली आहे. पुढचे आदेश येईपर्यंत ही स्थिगिती असेल असं कोर्टानं स्पष्ट केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या थोपटण्याचा वेग अंदाजे प्रती सेकंद 3 सेमी इतका असावा, असं म्हटलं जात आहे.

पण काळजी करायचं काही कारण नाही. कारण पालक साधारपणे याचं वेगानं बाळाला थोपटत असतात.

या थोपटण्यामुळे वेदनेशी संबंधित मेंदूतील क्रियांचा वेग मंदावतो आणि बाळाला कमी त्रास जाणवतो, असं एका अभ्यासातून समोर आलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हळुवारपणे थोपटल्यास बाळाचं रडणं थांबवता येऊ शकतं, असं समोर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दरम्यान तब्बल 25 लाख हेट स्पीच किंवा समाजात द्वेष पसरवणाऱ्या पोस्ट फेसबुकनं ब्लॉक केल्या आहेत. दहशतवादाचा प्रचार करणाऱ्या 19 लाख फेसबुक पोस्टवर कारवाई केली आहे.

58 कोटी 30 लाख बनावट फेसबुक अकाउंट काढून टाकली आहेत. 2.1 कोटी अश्लील पोस्ट ब्लॉक केल्या किंवा काढून टाकल्या.

या कामासाठी AI सिस्टिम आणि 15,000 कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या जानेवारी ते मार्च या तीन महिन्यांत फेसबुकने काढून टाकलेला, ब्लॉक केलेला मजकूर आणि बनावट खात्यांचा आकडा ऐकून तुम्ही थक्क व्हाल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दहा महिला जर भारतीय इतिहासात नसत्या तर आज आपल्याला वेगळंच चित्र दिसलं असतं.

'सावित्रीच्या सोबतिणी'हे खास नाव यासाठी कारण जसं सावित्रीबाई फुलेंनी महिलांना शिक्षणाची दारं उघडी करून दिली तसंच या सगळ्या स्त्रियांनी भारतातल्या महिलांच्या हक्कांसाठी प्रयत्न केले,लढा दिला. म्हणूनच या महिला, काही सावित्रीबाईंच्या काळाच्या आधीच्या तर काही नंतरच्या पण सर्वार्थाने 'सावित्रीच्या सोबतिणी’.

मुथुलक्ष्मी यांनी मद्रास विधिमंडळात अनेक कायदे पारित करायला मदत केली. देवदासी प्रथेवर बंदी घालणारा सगळ्यांत महत्त्वाचा कायदा यात येतो. या कायद्यामुळे देवदासी प्रथा संपवण्यात मदत झाली. देवदासी प्रथेमुळे अनेक मुलींचं, महिलांचं शोषण व्हायचं.

या मालिकेतील हे व्हीडिओ पाहिलेत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बीबीसी घेऊन आलंय एक खास सीरिज 'सावित्रीच्या सोबतिणी', त्या महिलांच्या आयुष्यावर प्रकाश टाकायला ज्यांनी लोकशाही, मानवी हक्क आणि महिला सबलीकरण यासाठी मोठं काम केलं पण ज्यांच्याविषयी आजही फारशी माहिती नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दाम्पत्याला आणखी दोन मुलं आहेत. सध्या ही मुलं त्यांच्या नातेवाईकांकडे राहत आहेत.

बुधवारी पती हणमंतू कडम (39) यांचं निधन झालं. त्यानंतर पतीच्या निधनाची माहिती मिळताच पत्नी पद्मा कडम (35) या महिलेने आपल्या तीन वर्षांच्या चिमुकल्यासह तलावात उडी घेऊन आपली जीवनयात्रा संपवली आहे. लोहा शहरात घडलेल्या या घटनेमुळे सर्वत्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

लॉकडाऊनमुळे भटक्या समाजावर उपासमारीची वेळ

लोहा शहरातील बालाजी मंदिराच्या पाठीमागे तेलंगणमधील अम्मापुरम येथून उदरनिर्वाहासाठी आलेले एक कुटुंब, दररोज चटई विकून व मोलमजुरी करून आपला उदरनिर्वाह करीत असत.

कडम कुटुंबीय बालाजी मंदिर परिसरात पाल टाकून राहत होते.

पालात राहणाऱ्या या कुटुंबाला रोजच्या जगण्याचा संघर्ष करावा लागायचा. त्यातच लॉकडाऊनचे निर्बंध कडक केल्यामुळे संसार कसा चालवायचा असा प्रश्न कडम कुटुंबीयांपुढे होता. रोजच्या संघर्षातच घरातल्या कर्त्या पुरुषालाच कोरोनाचा संसर्ग झाला आणि त्यानंतर सगळे कुटुंब संकटात सापडले.

पती हनुमंत शंकर कडम हे पॉझिटिव्ह आल्यानंतर लोहा येथील कोव्हिड सेंटर येथे दाखल झाले. तीन दिवसांच्या उपचारादरम्यान त्यांचा मृत्यू झाला ही बातमी पत्नीला कळताच तीन वर्षाच्या चिमुकल्यासह महिलेने पालाजवळ असलेल्या सुनेगाव येथील तलावात उडी मारून आत्महत्या केली. या घटनेने सर्वत्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

कडम दाम्पत्याची मुलं आता त्यांच्या नातेवाईकांसोबत राहत आहेत.

त्यांच्या पश्चात कुटुंबात असलेली सिद्धू (6 वर्ष) आणि अलकिया (7 वर्ष) ही दोन भावंडं आता नातेवाईंकांसोबत राहत आहेत.

चिन्नना दुर्गना कडम  (39) रा. संतोषनगर, निजामाबाद यांनी दिलेल्या फिर्यादीवरून लोहा पोलीस ठाण्यात आकस्मिक मृत्यू अशी नोंद करण्यात आली आहे.

(या बातमीसाठी लोह्याहून गौतम कांबळे यांनी माहिती पाठवलेली आहे.)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना पॉझिटिव्ह पतीच्या निधनानंतर संसार कसा चालवायचा या विवंचनेत सापडलेल्या पत्नीने आपल्या तीन वर्षाच्या चिमुकल्यासह आत्महत्या केल्याची धक्कादायक घटना नांदेड जिल्ह्यात घडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुर्घटनेत 100 हून अधिक जण जखमी झाले आहेत. बगदाद येथील अल खतीब हॉस्पिटलमध्ये ही घटना घडली.

स्थानिक वृत्तांनुसार, हॉस्पिटलमधील ऑक्सिजन टँक फुटल्यानं आगीची घटना घडली.

सोशल मीडियावर शेअर केल्या जाणाऱ्या व्हीडिओंमध्ये दिसतंय की, आगीच्या घटनेनंतर लोकांमध्ये एकच गोंधळ उडाला असून, ते इकडून-तिकडे पळत आहेत. अग्निशमन दलाच्या गाड्या आग विझवतानाही व्हीडिओमध्ये दिसत आहेत.

इराकचे पंतप्रधान मुस्तफा अल कदीमी यांनी या घटनेला 'दुर्दैवी घटना' म्हटली असून, या घटनेच्या चौकशीचे आदेशीह दिले आहेत.

आगीच्या घटनेनंतर नातेवाईकांनी आपापल्या रुग्णांना शोधण्यासाठी धावाधाव सुरू केली होती.

अहमद जकी नावाची व्यक्ती त्यांच्या आजारी भावाला वाचवण्यासाठी तिथं आले होते. त्यांनी आगीच्या घटनेबद्दल सांगितलं. तसंच, त्यांनी काही रुग्णांना वाचवलंही आहे.

त्यांनी सांगितलं, "सुरुवातीला एक स्फोट झाला. दुसरा स्फोट दुसऱ्या बाजूने झाला. इंधन ओतल्यासारखी आग पसरत होती. माझ्या भावापर्यंत धूर पोहोचला. माझा भाऊ आजारी आहे, मी त्याला रस्त्यावर घेऊन आलो. त्यानंतर मी परत गेलो. आग शेवटच्या मजल्यापर्यंत पोहचली नव्हती. एका 19 वर्षांच्या मुलीचा श्वास कोंडताना मी पाहिले. तिचा मृत्यू झाला असता. मी तिला खांद्यावर उचलले आणि बाहेर आणले. लोक इकडे-तिकडे उडी मारत होते. डॉक्टर्स गाड्यांच्या छतावर पडले होते. मी पुन्हा वर गेलो आणि लोकांना खाली आणत होतो."

ही आग रुग्णालयाच्या अतिदक्षता विभागापासून सुरू झाली अशी माहिती इराकच्या नागरी संरक्षण खात्याचे प्रमुख मेजर जनरल कादीम बोहान यांनी सरकारी माध्यमांशी बोलताना दिली.

रुग्णालयातून बाहेर काढण्यासाठी मशीन काढल्यामुळे काही रुग्णांचा मृत्यू झाला तर काही लोकांचा मृत्यू गुदमरल्याने झाला.

इराकमध्ये फेब्रुवारी महिन्यात कोरोनाचा संसर्ग सुरू झाला. आतापर्यंत देशात दहा लाखाहून अधिक कोरोना रुग्णांची नोंद झाली आहे.

इराकच्या आरोग्य मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, देशात आतापर्यंत 10 लाखांहून अधिक लोकांना कोरोनाची लागण झाली आहे. तर 15,217 रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.

गेल्या महिन्यात इराकने कोरोना लसीकरण सुरू केले आणि आतापर्यंत देशातील 6.5 दशलक्ष लोकांनी लस घेतली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराकची राजधानी बगदाद इथं एका हॉस्पिटलमध्ये आग लागल्यानं जवळपास 82 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. मृत्युमुखींमध्ये कोरोना रुग्णांचाही समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुर्घटनेत 6 जणांचा मृत्यू झाला असून जवळपास 36 जण जखमी झाल्याची माहिती एएनआयआय वृत्तसंस्थेने दिली आहे. जखमींपैकी दोघांची प्रकृती गंभीर आहे. अपूर्वा प्रभू (35) , रंजना तांबे(40), भक्ती शिंदे (40), तपेंद्र सिंग, मोहन कायंगडे (58) आणि झहीद सिराज खान (32 वर्षे) अशी  मृतांची नावं असल्याची माहिती मुंबई पोलिसांनी दिली आहे.

दरम्यान मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी हॉस्पिटलमध्ये जाऊन जखमींची विचारपूस केली आहे, "ही अतिशय दुर्दैवी घटना आहे. 10 जण वॉर्डमध्ये आणि एक आयसीयूमध्ये आहे. यासंदर्भात उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश देण्यात आले आहेत. तसंच या घटनेसाठी जबाबदार कोण आहे? याबाबत आज संध्याकाळपर्यंत अहवाल सादर करण्याचे महापालिका आयुक्तांना आदेश देण्यात आले आहेत," असं त्यांनी यावेळी सांगितलं आहे.

 जखमींना सेंट जॉर्ज, जीटी तसंच सायन रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे.

घटनेनंतर तातडीनं या भागात मदतकार्य सुरू करण्यात आलं आहे. पोलीस आणि अग्निशमन दलाच्या 4 ते 5 गाड्या सध्या घटनास्थळी आहेत. मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस स्टेशनवरून दुसऱ्या बाजूला म्हणजेच अंजुमन इस्लाम हायस्कूलकडे जाण्यासाठी या लोखंडी फूटओव्हर ब्रीजचा  वापर होतो.

'दोषींवर कठोर कारवाई  करू'

ही दुर्घटना दुःखद असल्याचं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं आहे. "हा ब्रिज 1980 साली बांधण्यात आला आहे. गेल्यावर्षी एल्फिन्स्टन दुर्घटनेनंतर मुंबईतील सर्व पुलांचं स्ट्रक्चरल ऑडिट करण्याचे आदेश देण्यात आले होते. या ऑडिटमध्ये हा पूल धोकादायक नसल्याचं समोर आल्याची माहिती मला महापालिका आयुक्तांनी दिली आहे. मात्र एवढ्या चाचणीनंतरही हा पूल कोसळत असेल त्याची सखोल चौकशी होईल. दोषींवर आम्ही कठोर कारवाई करू," असं देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं आहे.

या दुर्घटनेच्या चौकशीसाठी एक उच्चस्तरीय समिती नेमण्यात आल्याची घोषणाही मुख्यमंत्र्यांनी केली. दुर्घटनेत मृत्यूमुखी पडलेल्यांच्या कुटुंबियांना पाच लाख रुपयांची मदत घोषित करण्यात आली असून जखमींना 50 हजार रुपयांची मदत देण्यात येणार आहे.

'दुर्घटनेसाठी रेल्वे प्रशासन जबाबदार'

दररोज हजारो लोक स्टेशनमधून बाहेर पडण्यासाठी या पुलाचा वापर करतात.  अशावेळी लोकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टिनं या पुलाचं सुरक्षा ऑडिट झालं होतं, का असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.  या पुलाचं सुरक्षा ऑडिट करण्याची मागणी वारंवार करूनही रेल्वे प्रशासनानं त्याकडे दुर्लक्ष केलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईमध्ये सीएसटीजवळ पादचारी पूल कोसळल्याची दुर्घटना घडली आहे. संध्याकाळी 7.30 च्या दरम्यान ही घटना घडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुर्घटनेत जवळपास 125 लोक बेपत्ता झाले असल्याची माहिती त्यांनी दिली. सात मृतदेह सापडले असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

या दुर्घटनेत मृत्यूमुखी पडलेल्यांच्या नातेवाईकांना प्रत्येकी चार लाख रुपये नुकसान भरपाई देण्याची घोषणाही त्यांनी केली.

आतापर्यंत तरी आवश्यकतेनुसार आमच्याकडे साधनसामुग्री उपलब्ध आहे. हेलिकॉप्टर आहेत. गरज पडली तर त्यांचा वापर आम्ही करू. एनडीआरएफची टीम दिल्लीहून इथे पोहोचली आहे आणि आमच्याकडे बचावपथकंही आहेत, असं रावत यांनी सांगितलं.

बचावकार्य सुरू

आयटीबीपीच्या टीमला तपोवनच्या जवळच्या एका भुयारातून 16 लोकांना जिवंत बाहेर काढण्यात  यश मिळालं आहे.

आयटीबीपीनं दिलेल्या माहितीनुसार 250 जवानांच्या तीन टीम बचावकार्यात गुंतलेल्या आहेत.

हिमनदीच्या हिमस्खलनामुळे आलेल्या पुरानं तपोवन पॉवर प्रोजेक्टचं खूप मोठं नुकसान झालं आहे.

परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचं अधिकारी सांगत आहेत.

चमोलीमध्ये हिमनदी स्खलनाच्या घटनेबद्दल एएनआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना आयटीबीपीचे डीजी एस एस देसवाल यांनी म्हटलं की, बचावकार्यादरम्यान 9 ते 10 मृतदेह नदीतून बाहेर काढण्यात आले आहे.

त्यांनी म्हटलं, "तपोवन बांधापाशी एका टनलमध्ये बांधकाम सुरू होतं. तिथे 20 लोक अडकले आहेत. आयटीबीपीची टीम बचाव कार्य करत आहे."

पीटीआय वृत्तसंस्थेनं उत्तराखंडचे डीजीपी अशोक कुमार यांच्या हवाल्याने 50 ते 100 लोक बेपत्ता झाल्याचं म्हटलं आहे.

आता परिस्थिती नियंत्रणात आहे, पण तपोवन-रिणीमधला पॉवर प्रोजेक्ट वाहून गेला आहे, असं डीजीपींनी म्हटलं आहे.

एएनआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना आयटीबीपीच्या अधिकाऱ्यांनी म्हटलं की, त्यांच्या जवानांना तपोवन भागातून एनटीपीसीच्या साइटच्या इथे तीन मृतदेह मिळाले आहेत.

एएनआयने दिलेल्या माहितीनुसार, हिमस्खलनामुळे धौलीगंगा नदीच्या पातळीत अचानक वाढ झालीये.

रेणी गावाजवळच्या वीज निर्मिती प्रॉजेक्टजवळ हिमस्खलनाची घटना घडल्याची माहिती आहे. तर, एबीपी न्यूज या वृत्तवाहिनीने, तपोवन वीज निर्मिती प्रॉजेक्ट वाहून गेल्याची सूचना मिळाल्याची माहिती दिली आहे.

'या कठीण काळात मोदी सरकार उत्तराखंडच्या जनतेसोबत आहे,' असं केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी म्हटलं आहे.

त्यांनी एक व्हीडिओ प्रसिद्ध करून म्हटलं आहे की, एनडीआरएफ, आयटीबीपी आणि एसडीआरएफच्या टीम घटनास्थळी पोहोचल्या आहेत. वायुसेनेलाही अलर्टवर ठेवण्यात आलं आहे.

अमित शाह यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यात हिमनदीचं स्खलन झाल्यानंतर ओढावलेल्या नैसर्गिक आपत्तीबद्दल मुख्यमंत्री त्रिवेंद्रसिंह रावत यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुर्घटनेनंतर पोलिसांनी कंत्राटदार लक्ष्मण चव्हाण यांना अटक करून त्यांच्यावर सदोष मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल केला आहे.

शुक्रवारी MIDC परिसरात पाणीपुरवठा बंद असतो त्यामुळे कारखान्यांना सुट्टी असते. परिणामी दर शुक्रवारी मॅनहोल सफाईची कामं करण्यात येतात. गेल्या शुक्रवारीसुध्दा कंत्राटदार लक्ष्मण चव्हाण कंत्राटी कामगरांना घेऊन नालेसफाईची कामं करत होते.

खंबाळपाडा परिसरातल्या पायल मार्बल इंडस्ट्रीजच्या समोर असलेल्या पंधरा ते वीस फूट खोल चेंबरमध्ये देविदास पांजगे दुपारी अडीच-तीनच्या सुमारास उतरले असता ते चेंबरमध्ये खाली पडले. त्यांना वाचवण्यासाठी महादेव आणि घनश्याम हे दोघंही खाली उतरले. परंतु चेंबरमधल्या विषारी वायूंमुंळे तिघांचा जागीच मृत्यू झाला.

मॅनहोलची सफाई करताना आवश्यक सुरक्षिततेची कोणतीच साधनं नव्हती. शिवाय तीनही सफाई कामगारांना तोंडावर लावायचे मास्क किंवा हातात घालायचे ग्लोव्ह्ज दिले गेले नव्हते. शुक्रवारी संध्याकाळी चारच्या सुमारास अग्निशमन दलाच्या मदतीने तीनही कामगारांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले, अशी माहिती टिळक नगर पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक संजय सावंत यांनी बीबीसी मराठीला दिली.

मृताच्या नातेवाईकांचा शोध सुरूच

मृत कामगारांपैकी देविदास आणि महादेव यांचे मृतदेह नातेवाईकांनी ताब्यात घेतले आहेत. घनश्याम कोरी याचा मृतदेह मात्र अजूनही नातेवाईकांच्या प्रतीक्षेत कल्याणच्या रूक्मिणीबाई रूग्णालयाच्या शवागारात बेवारस अवस्थेत पडून आहे.

डोंबिवलीतल्या गोविंदवाडी झोपडपट्टीत पत्नी आणि तीन मुलांसह राहणारे देविदास गेली पंधरा वर्षे कंत्राटदार लक्ष्मण चव्हाण यांच्याकडे काम करत होते. ते मूळचे जालना जिल्ह्यातले आहेत. आपण जे काम करतोय ते करण्याची पाळी मुलांवर येऊ नये म्हणून हलाखीची परिस्थिती असतानाही देविदास यांनी आपल्या तिन्ही मुलांना इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत घातलं होतं. परंतु अचानक मृत्यू ओढवल्यानं देविदास यांची पत्नी मुलांच्या भवितव्याच्या चितेंत आहे.

याच मॅनहोलमध्ये बुडून सफाई कामगारांचा मृत्यू झाला.

महादेव झोपे हे मूळचे परभणीचे. पोटाची खळगी भरण्यासाठी सफाई कामागाराचं काम करणाऱ्या महादेव यांना दिवसाला २०० रूपये मजुरी मिळायची.

कंत्राटी पद्धतीवर काम असतानाही नियमित काम मिळत असल्याने संध्याकाळी त्यांच्या घरची चूल पेटायची. पण आता कमावते हातच गेल्याने खायचं काय हा प्रश्न डोंबिवलीच्या सावित्रीबाई फुले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोंबिवली औद्योगिक क्षेत्रातल्या खंबाळपाडा भागातल्या मुख्य रस्त्यावरच्या भुयारी गटारद्वारामध्ये (मॅनहोल) उतरून गटारांची सफाई करणाऱ्या देविदास पांजगे (४०), महादेव झोपे (३६) आणि घनश्याम कोरी (४०) या तीन कामगारांचा शुक्रवारी संध्याकाळी गुदमरून मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुर्घटनेनंतर बीबीसी मराठीनं मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वेमार्गावरील काही पादचारी आणि उड्डाणपुलांच्या सद्यस्थितीचा आढावा घेतला. या पुलांची स्थिती तुम्हीच बघा...

1) दादर - पादचारी पूल

दादरचा हा पूल मुंबईकरांच्या नेहमीच्या वापरातला आहे. दादर स्थानकातून पूर्वेकडून पश्चिमेकडे जाण्यासाठी अक्षरश: लाखभर लोक रोज हा पूल वापरतात. कैलाश लस्सीजवळचा पूल या नावानं हा पूल प्रसिद्ध आहे.

या पुलाची स्थिती फारशी चांगली नाही. पुलाचा भाग खचला आहे. मध्यंतरी मध्य रेल्वेनं या पुलासह पूर्वेकडे पुलावर असलेल्या तिकीट खिडकीचीही डागडुजी करून घेतली होती. तरी नीट बघितलं, तर लक्षात येईल की या पुलाच्या खालच्या भागाचं प्लॅस्टर निखळलं आहे.

पुलाच्या खालचा भाग लोखंडी तुळयांना जोडला आहे. पण या भागाला आधार देणारे लोखंडी हात गंजले आहेत. या हातांवर पुलाच्या दोन्ही बाजूंना लावलेल्या जाळ्यांचाही भार आहे. त्यामुळे परिस्थिती गंभीर बनते.

2) करीरोडचा उड्डाणपूल

लालबाग-हिंदमाता भागातून लोअर परळच्या दिशेनं जाणारा हा पूल मुंबईतला एक महत्त्वाचा पूल आहे. या पुलाच्या बाजूलाच मोनोरेलचा मार्ग आहे. या पुलावर पादचाऱ्यांसाठी असलेल्या मार्गाखालचा भाग हा असा खचला आहे.

अंधेरीच्या अपघातात पुलाचा पादचाऱ्यांसाठीचाच भाग कोसळला होता. करी रोडच्या पुलाच्या याच भागाला तडे गेले आहेत. खाली लोखंडी तुळयांचा आधार असला, तरी दर दिवशी हजारो लोक या पुलावरून ये-जा करतात. हा ब्रिटिशकालीन पूल असल्यानं या पुलाकडे विशेष लक्ष देण्याची गरज आहे.

3) मशीद बंदरचा पादचारी पूल

व्यापारी आणि बाजारपेठांचा भाग म्हणून मशीद बंदर प्रसिद्ध आहे. दर दिवशी या स्टेशनवर उतरणाऱ्यांची संख्या हजारांच्या घरात आहे. त्यात सणासुदीच्या दिवसांमध्ये मशीद बंदरच्या विविध बाजारपेठांमध्ये खरेदीला येणाऱ्यांची संख्याही मोठी असते.

या स्टेशनवरचा सीएसटीच्या दिशेकडला पादचारी पूल अत्यंत डळमळीत अवस्थेत आहे.

या पुलाच्या खालचा भाग हळूहळू निखळत चालल्याचं या छायाचित्रात स्पष्ट दिसतं. या पुलाखाली लोखंडी गर्डर नसल्यानं हे अधिकच धोकादायक आहे. त्यातच मुंबईत दरवर्षी पडणाऱ्या मुसळधार पावसामुळे पुलाची आणखीनच हानी होते.

4) चर्चगेट-मरीन लाईन्स पादचारी पूल

मेट्रो सिनेमागृहावरून सरळ मरीन लाईन्सकडे गेल्यावर हा पूल लागतो. हा पादचारी पूल दिसताना भक्कम दिसत असला, तरी नुकतीच या पुलाची डागडुजी केल्याचं दिसतं. तसंच रेल्वेमार्ग ओलांडताना या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अंधेरीतल्या गोखले पुलाचा काही भाग गेल्या आठवड्यात कोसळल्यानंतर मुंबईतल्या इतर पुलांच्या स्थितीबद्दल चर्चा सुरू झाली आहे. आता मुंबईतल्या सुमारे साडेचारशे पुलांचं सेफ्टी ऑडिट होणार असल्याची घोषणाही रेल्वेमंत्री पीयुष गोयल आणि महापालिका अधिकाऱ्यांनी केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या दुष्टचक्रात विदर्भ अडकणार आहे का?

मूळातच आर्थिकदृष्ट्या मागास असलेल्या विदर्भाची आर्थिक स्थिती पुढील तीन दशकांमध्ये अजूनच खालावण्याची शक्यता आहे आणि याला बदलतं हवामान कारणीभूत ठरणार आहे, असं जागतिक बँकेच्या अहवालातून समोर आलं आहे.

भारतातील सर्वांत उष्ण 10 जिल्ह्यांत (हॉट स्पॉट) विदर्भातील 7 जिल्ह्यांचा समावेश होतो, असं या अहवालात म्हटलं आहे. विदर्भातील हा भाग दीर्घकाळापासून कृषी संकटाच्या वेदना अनुभवत आहे.

सततच्या शेतकरी आत्महत्या आणि उद्योगांचा अभाव यामुळे त्रासलेला हा प्रदेश हवामान बदलावर योग्य उपाय न केल्यास आणखी मागास होण्याची चिन्हं आहेत, असं अहवालात स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

हॉटस्पॉट म्हणजे...

या अहवालात देशातील 10 जिल्ह्यांना हॉटस्पॉट घोषित केलं आहे. हॉटस्पॉट म्हणजे अशी जागा जिथं हवामान बदलाचा लोकांच्या जीवनावर नकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता असते.

भारतातील टॉप टेन हॉटस्पॉटमध्ये चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, वर्धा, नागपूर, यवतमाळ, गडचिरोली (सर्व महाराष्ट्र) , राजनांदगाव आणि दुर्ग (छत्तीसगड) आणि होशांगाबाद (मध्यप्रदेश) या जिल्ह्यांचा समावेश होतो.

जागतिक बँकेच्या अहवालातून इतर अभ्यासांनाही पुष्टी मिळते की, येणाऱ्या काही वर्षांत विदर्भ आणि मराठवाड्याचा प्रदेश हा सर्वांत असुरक्षित प्रदेश होईल.

उरलेले तीन जिल्हे मध्य भारतातील आहेत. त्यात छत्तीसगडमधील दोन आणि मध्यप्रदेशातील एका जिल्ह्याचा समावेश आहे.

लोकांचं जीवनमान बदलणार?

लोकांच्या जीवनावर हवामान बदलाचा कसा परिणाम होईल, याचा जागतिक बँकेच्या South Asia's Hotspots: The Impact of Temperature and Precipitation Changes on Living Standards अहवालात आढावा घेण्यात आला आहे.

या अहवालाच्या पाच लेखकांनी जिल्हा, प्रांत आणि राष्ट्रीय स्तरावरील परिणामांचे निकाल एकत्र केले आणि त्यावरून हवामान बदलाचा लोकांच्या जीवनावर कसा परिणाम होईल, यावर प्रकाश टाकला आहे.

या अहवालात जागतिक हवामानाची अभ्यास मॉडेल वापरली आहेत. हवामान आणि राहणीमानाच्या दर्जातला परस्परसंबंध आणि देशानुरूप बदलत जाणाऱ्या सर्वेक्षणांचा विचार करता सर्वसाधारणपणे हवामानात होणारे बदल वेगवेगळ्या देशांमध्ये वेगवेगळे असतात, असा निष्कर्ष त्यांनी काढला आहे. हवामान बदलाचा दक्षिण आशियावर होणाऱ्या प्रभावांचा या अहवालात अभ्यास करण्यात आला आहे.

"स्थानिक संस्थात्मक आणि सामुदायिक पातळीवर हवामान अनुकूल धोरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवामान बदलांचा थेट परिणाम तुमच्या माझ्या खर्च करण्याच्या क्षमतेवर होणार आहे. कारण हवेत उष्मा वाढला आणि उन्हाळ्याचा काळ बदलला, तर पीक कमी येतं. त्यामुळे शेतकऱ्याच्या हातात पैसा कमी राहतो. त्याच्या आणि त्याच्या कुटुंबीयांच्या खर्चावर मर्यादा येते. आगामी काळही कठीण आहे या भीतीने तो बचतीवर लक्ष देतो. पैसे लगेच खर्च करत नाही. पण त्यामुळे बाजारात पैसा कमी खेळतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या देशातले एक शिक्षक पीटर तबिची हे मात्र लॉकडाऊन असूनही मुलांना कसं शिक्षण दिलं पाहिजे याचं मार्गदर्शन करतात. तसंच, ते स्वतः मुलांना शिकवतातही. सकाळी उठल्यापासून ते दिवस संपेपर्यंत मुलांना काय-काय सांगायला, शिकवायला हवं याची त्यांनी यादीच केली आहे. पाहूयात पीटर सरांचा वर्ग.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसमुळे लॉकडाऊन झाल्याने जगातल्या कोट्यवधी मुलांचं शिक्षण बंद झालंय. आफ्रिका खंडातल्या केनियामध्येही लॉकडाऊन आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या देहव्यापाराची उलाढाल वर्षाला 10 कोटी डॉलर्स एवढी आहे.

त्यांची तस्करी करून त्यांना चीनमध्ये देहव्यापारासाठी आणलं जातं.

लंडनमधल्या कोरिया फ्युचर इनिशिएटिव्ह या संस्थेने प्रकाशित केलेल्या अहवालात म्हटलंय की उत्तर कोरियाच्या महिला आणि मुलींचं अपहरण करून त्यांना वेश्या म्हणून चीनमध्ये विकलं जातं.

या तरूणींना चिनी पुरुषांबरोबर लग्न करायला भाग पाडलं जातं असंही त्या अहवालात लिहिलं आहे.

यानुसार चीनमधल्या गुन्हेगारी टोळ्या 'सेक्स ट्रेड' मध्ये सक्रिय आहेत आणि या देहव्यापाराची उलाढाल वर्षाला 10 कोटी डॉलर्स एवढी आहे.

उत्तर कोरियातल्या या महिलांना सेक्स ट्रेडमधून बाहेर पडण्याचा रस्ताही नाही, कारण जरी चीनने त्यांना परत पाठवलं तरी मायदेशी परतल्यानंतर त्यांना अत्याचारांचा सामना करावा लागतो. तिथेही त्यांचं शोषण होतं.

गुलामांसारखी वागणूक

या अहवालाचे लेखक योन ही-सोन यांचं म्हणणं आहे की, "तरुण मुलींना फक्त 30 युआनसाठी (चिनी चलन) वेश्या बनवलं जातं. 1000 युआनच्या बदल्यात त्यांना बायको म्हणून विकलं जातं."

उत्तर कोरियाच्या महिलांना चीनच्या उत्तर-पूर्वेला असणाऱ्या जिल्ह्यांमधल्या वेश्यागृहांमध्ये ठेवलं जातं. या भागात स्थलांतरित कामगारांची संख्या जास्त आहे.

लैंगिक शोषणाला बळी पडणाऱ्या मुलींचं वय 8-9 वर्ष इतकं कमी असतं. त्यांना वेबकॅमवरून लांब कुठेतरी असणाऱ्या ग्राहकांपर्यंत पोहचवलं जातं. त्यातले बहुतांश ग्राहक दक्षिण कोरियातले आहेत असं म्हटलं जातं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या एका अहवालात म्हटलंय की दर वर्षी उत्तर कोरियातल्या हजारो मुलींना जबरदस्तीने देहव्यापारात ढकललं जातं.