डॉक सारांशित करण्यासाठी: म

1. नरेंद्र मोदींच्या नागरिकत्वाचा पुरावा द्या- माहिती अधिकारात अर्ज

देशभरात नागरिकत्व कायद्यातील सुधारणेविरोधात आंदोलनं सुरू असताना माहितीच्या अधिकाराखाली मात्र एक नवा अर्ज दाखल झाला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी भारताचे नागरिक आहेत का, असा प्रश्न विचारणारा अर्ज केरळच्या माहिती आयोगाकडे दाखल झाला आहे.

त्रिशूर जिल्ह्यातील जोश कालुवीतील यांनी 13 जानेवारी रोजी हा अर्ज दाखल केला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी भारताचे नागरिक आहेत हे सिद्ध करणारी कागदपत्रं त्यात मागितली आहेत.

हा अर्ज त्रिशूर जिल्ह्यातल्या चलाक्कुडी पालिकेतील माहिती अधिकाऱ्यांकडे हा दाखल करण्यात आला आहे. हे वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियाने प्रसिद्ध केले आहे.

2. केरळने राहुल गांधी यांना निवडून देऊन आरिष्ट आणलं- रामचंद्र गुहा

"राजकीय कुटुंबातल्या पाचव्या पिढीतल्या राहुल गांधींचा स्वतःच्या बळावर उभ्या असलेल्या नरेंद्र मोदींसमोर काहीच टिकाव लागण्याची संधी नाही. केरळने राहुल गांधींना निवडून देऊन आरिष्टच आणलंय," असं विधान इतिहासकार आणि ज्येष्ठ लेखक रामचंद्र गुहा यांनी केलं आहे.

न्यूज 18. कॉमने हे वृत्त दिले आहे.

"मला राहुल गांधी यांना वैयक्तिकरीत्या काहीही म्हणायचं नाहीये. ते अत्यंत सुस्वभावी आहेत, मात्र तरुणांच्या भारताला राजकीय घराण्यातल्या पाचव्या पिढीतला नेता नकोय. जर तुम्ही (केरळच्या लोकांनी) 2024 साली त्यांना पुन्हा निवडून दिलं तर तुम्ही नरेंद्र मोदींना उघड मदत केल्यासारखं आहे," असं ते पुढे म्हणाले.

केरळच्या लोकांनी अत्यंत चांगल्या गोष्टी केल्या आहेत, मात्र राहुल गांधींना निवडून देऊन मात्र तुम्ही आरिष्ट आणलंय, असं ते म्हणाले.

3. केरळनंतर पंजाब सरकारही CAA विरोधात

केरळपाठोपाठ पंजाब सरकारनेही CAA विरोधात निर्णय घेतला आहे. या कायद्याला विरोध करणारं पंजाब हे पहिलं काँग्रेसशासित राज्य ठरलं आहे. पंजाबचे मुख्यमंत्री अमरिंदर सिंग यांनी या कायद्याला सुरुवातीपासून विरोध केला होता.

हा कायदा "मानवी आणि धर्मनिरपेक्ष मूल्यांच्या विरोधात" असल्याचं स्पष्ट करत पंजाबचे विधिमंडळ कामकाज मंत्री ब्रह्म मोहिंद्रा यांनी हा ठराव मांडला. या कायद्यामुळे भारताच्या धर्मनिरपेक्षतेला धक्का बसतो, असं या ठरावात म्हटलं आहे. द वीकने हे वृत्त प्रसिद्ध केलं आहे.

4. सरकार 5 वर्षं चालवायचंय- पवारांचा संजय राऊतांना सल्ला

उदयनराजे यांना ते शिवरायांचे वंशज असल्याचे पुरावे मागणे, 'मी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजचे पेपर आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळ ग्रह

मंगळावरील बर्फाच्या थराखाली 20 किमी व्यासाचं तळं असल्याचं इटलीच्या संशोधकांच्या नेतृत्त्वाखाली झालेल्या संशोधनात म्हटलं आहे. सायन्स या नियतकालिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झालं आहे.

मंगळावर सापडलेला हा पाण्याचा सर्वांत मोठा साठा असून मंगळावर पाणी केवळ ठिबकत असून ते भरपूर प्रमाणात असावं असं ऑस्ट्रेलियातील स्विनबर्न विद्यापीठाचे सहाय्यक प्राध्यापक अलन डफी यांनी सांगितलं.

मंगळ आता थंड आहे. तो उजाड आणि कोरडा असून पूर्वी तो उबदार आणि ओलसर होता. तिथं मोठ्या प्रमाणात पाणी होतं. 3.6 अब्ज वर्षांपूर्वी तिथं पाण्याची सरोवरं होती. युरोपीय स्पेस एजन्सीच्या मार्स एक्स्प्रेस ऑर्बिटर यानावरील रडारच्या मदतीनं या सरोवराचा शोध लागला आहे.

मंगळावरील पाण्याचं सरोवर

यापूर्वीच्या संशोधनात मंगळाच्या पृष्ठभागावर पाणी असल्याच्या खुणा मिळाल्या होत्या, मात्र मंगळावर ठोस पाणी आढळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

नासाच्या क्युरियॉसिटी रोव्हरनं ज्या जलाशयांचा तळांचा शोध लावला होता, त्यावरून पूर्वीच्या काळात मंगळाच्या पृष्ठभागावर पाणी असावं हे समोर आलं आहे.

पण कमकुवत वातावरणामुळे मंगळावरील हवामान पूर्वीच्या तुलनेत थंड झालं आहे. परिणामी तिथं असणारं पाणी बर्फात रुपांतरित झालं आहे. हा नवा शोध मार्सिसच्या मदतीनं शक्य झाला आहे.

मार्सिस हे मंगळाभोवती फिरणाऱ्या यानावरील एक रडार आहे. हे एक अत्यंत विशाल जलाशय असावं अशी शक्यता या संशोधनाचे नेतृत्व करणाऱ्या इटालियन नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ अस्ट्रोफिजिक्सचे प्राध्यापक रॉबर्टो ओरोसेई यांनी वर्तवली आहे.

मंगळावरील या पाण्याची खोली किती आहे याबाबत मार्सिसला शोध लावता आलेला नाही. मात्र ही खोली कमीतकमी एक मीटर असावी असा शोधपथकाचा अंदाज आहे.

मंगळ ग्रह

मंगळावर झालेल्या या नव्या संशोधनामुळे जीवसृष्टीच्या शक्यतेसंदर्भात निश्चितपणे काहीही सांगितलं जाऊ शकत नाही.

या अनुषंगानं मुक्त विद्यापीठाशी संबंधित डॉ.मनीष पटेल यांनी माहिती दिली. "मंगळावर जाण्यास योग्य वातावरण नाही. मात्र आता आमचा शोध काहीसा पुढे गेला आहे," असं त्यांनी सांगितले.

"नव्या शोधामुळे मंगळावर पाणी असल्याचं सिद्ध होतं मात्र केवळ यामुळे तिथं जगण्याच्या शक्यतेबाबतचा निष्कर्ष काढला जाऊ शकत नाही" असं ते पुढे म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंगळावर प्रथमच भूमिगत पाण्याचं सरोवर सापडलं आहे. त्यामुळे तिथं जीवसृष्टी असण्याची शक्यता वाढली आहे, असं आंतरराष्ट्रीय खगोल वैज्ञानिकांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळ ग्रहाच्या अंतर्गत रचनेचा विशेष अभ्यास करण्यावर या मोहिमेचा भर राहणार आहे. इनसाईट मोहिमेतील यानासोबत असलेला प्रोब म्हणजेच ग्रहाच्या पृष्ठभागावर संशोधन करणारं स्वयंचलित यंत्र हे नोव्हेंबर महिन्यात मंगळाच्या पृष्ठभागावर उतरेल.

हा प्रोब सेझमोमीटर या भूकंपाचा अभ्यास करणाऱ्या यंत्राद्वारे संशोधनास सुरुवात करणार आहे.

या यंत्रावर नोंद झालेले भूकंपाचे धक्के मंगळाच्या अंतर्गत भागातील खडकांची रचना जाणून घेण्यास उपयुक्त ठरतील. यातून मिळालेली माहिती आणि निष्कर्ष पृथ्वीच्या माहितीसोबत पडताळली जाणार आहे. या संशोधनामुळे 4.6 अब्ज वर्षांपूर्वी निर्माण झालेल्या या ग्रहाच्या निर्मितीवर प्रकाश टाकण्यास मदत होणार आहे.

इनसाईट मोहीमेत सहभागी असलेल्या प्रमुख संशोधकांपैकी एक असलेले डॉ. ब्रूस बेनर्ड्ट यांनी मोहिमेविषयी अधिक माहिती बीबीसीसोबत बोलताना दिली.

ते म्हणाले की, "मंगळावर निर्माण झालेल्या भूकंपाच्या लहरी या अंतर्गत भागातील खडकांवर प्रभाव टाकत पुढे जातात. यातून निर्माण झालेली कंपनं सेझमोमीटर यंत्रावर स्पष्ट दिसतात. वैज्ञानिक या कंपनांचा अभ्यास करतात. ग्रहाच्या विविध भागांतून या कंपनांची माहिती गोळा झाल्यावर ती माहिती एकत्र करून मंगळाच्या अंतर्गत भागाचा त्रिमिती (3D) नकाशा तयार करता येईल."

1970मध्ये नासानं वायकिंग यानासोबत सेझमोमीटर मंगळावर पाठवलं होतं. पण, या यंत्रातून मंगळावरील कंपनं मोजण्यात अपयश आलं. कारण, हे यंत्र तेव्हाच्या यानावर बसवण्यात आलं होतं. पण, या वेळी हे सेझमोमीटर थेट मंगळावरील जमिनीत स्थापित करण्यात येणार आहे.

या यंत्रामार्फत जवळपास एक डझन भूकंप तरी वर्षभरात नोंदले जातील असा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. हे भूकंप 3 रिश्टर स्केलपेक्षाही कमी असले तरी नोंदले जातील. पृथ्वीवर एवढ्या क्षमतेचे भूकंप सामान्यांना जाणवत देखील नाहीत.

मंगळाच्या गर्भात धातूंचं प्रमाण सर्वाधिक असण्याची शक्यता आहे. परंतु, या धातूंचा थर नेमका कुठून सुरू होत असेल याबाबत मतं-मतांतरं आहेत.

सेझमोमीटरचा हा प्रयोग फ्रान्सच्या पुढाकारानं होत आहे. कमी क्षमतेची कंपनं मोजणारे ब्रॉडबँड सेन्सर्स हे युरोपीय राष्ट्रांनी पुरवले आहेत. तर, UKनं एक पाऊंडाच्या आकाराचे तीन छोटे सेझमोमीटर पुरवले असून जास्त क्षमतेची कंपनं यात नोंदणं शक्य होणार आहे. म्हणजे एखादा अशनी किंवा उल्का कोसळल्यानं होणारी कंपनं देखील यात नोंदली जाऊ शकतील.

फ्रान्स आणि ब्रिटीश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेची अंतराळ संशोधन संस्था नासानं 'इनसाईट' या मंगळावरील नवीन मोहिमेला सुरुवात केली आहे. कॅलिफोर्निया इथल्या वँडेनबर्ग हवाई तळावरून या मोहिमेतल्या यानाला घेऊन जाणारं अॅटलास रॉकेट शनिवारी तिथल्या स्थानिक वेळेनुसार पहाटे 4 वाजून 5 मिनिटांनी आकाशात झेपावलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारपासून पेट्रोलसाठी 12 पैसे आणि डिझेलसाठी 18 पैसे अधिक आकारले जात आहेत.

गुरुवारी दुपारी दिल्लीमध्ये पेट्रोलचा प्रति लीटर दर 71.54 रुपये तर डिझेलची प्रति लीटर 62.23 रुपयांना विक्री होत होती.

मुंबई शहरात यापेक्षाही अधिक दराने पेट्रोल-डिझेलची विक्री होत आहे. मुंबईत गुरुवारी पेट्रोलचा दर प्रति लीटर 79.42 रुपये आहे तर एक लीटर डिझेल 66.27 रुपयांना विकण्यात आलं.

गेल्या वर्षीच्या जून महिन्यात Dynamic pricing system ही नवी किंमत यंत्रणा अस्तित्वात आल्यानं भारतातील इंधनाचे दर दररोज बदलत आहेत. त्यात सुधारणा करण्यात येत आहेत.

तेव्हापासून आजवर दिल्लीत पेट्रोलच्या दरात 7 टक्के तर डिझेलच्या दरात 11 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

जागतिक स्तरावरील वाढ कारणीभूत

जागतिक स्तरावर ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत वाढ झाल्यानं देशातल्या इंधनांच्या किमती वाढल्या आहेत. मागील आठवड्यात ब्रेंट क्रूडची किंमत मागील चार वर्षांतली सर्वाधिक, म्हणजेच प्रति बॅरल 4472 रुपये (70 डॉलर) इतकी नोंद करण्यात आली.

Organisation of the Petrol Exporting Countries किंवा OPEC आणि रशियाद्वारे होणाऱ्या मर्यादित पुरवठ्यामुळे हे होत आहे. तसंच USच्या क्रूड बाबतीतल्या संशोधनात झालेली घसरणही याला कारणीभूत आहे.

US आणि चीन नंतर भारत हा इंधनाचा तिसऱ्या क्रमाकांचा ग्राहक आहे. भारतातील देशांतर्गत मागणीच्या 70 टक्के पेक्षा अधिक मागणी ही आयातीद्वारे पूर्ण होते आणि यामुळे भाववाढीनं चिंता निर्माण होते.

ग्राहकांवरील भार कमी करण्यासाठी सरकारनं इंधनावरील अबकारी कर कमी करावा, ही मागणी यामुळे वाढीस लागत आहे.

पण प्रत्येकालाच याची काळजी आहे, असं नाही.

मुंबईतील जियोजित फायनान्शियल सर्व्हिसचे मुख्य गुंतवणूकदार गौरव शाह यांच्या मते, इंधनांच्या दरात होणारी वाढ ही काही वेळासाठीच मर्यादित आहे.

"उत्पादन कपात, इराणमधल्या भौगोलिक आणि राजकीय परिस्थिती आणि जगभरातल्या थंड हवामानामुळे तेलाची मागणी वाढली आहे. पुढच्या तीन-चार महिन्यांत या परिस्थितींमध्ये बदल होईल आणि इंधनाचे दर पूर्वपदावर येण्यास सुरुवात होईल," असं त्यांनी बीबीसीला सांगितलं.

रसद वाहतुकीसाठी अथवा कच्च्या मालासाठी मोठ्या प्रमाणात तेल वापरणाऱ्या पेंट आणि टायरसारख्या उद्योगांवर याचा लगेच परिणाम होणार नाही. कारण यापैकी बहुतांश क्षेत्रांनी तेल कंपन्यांसोबत दीर्घकालीन करार केलेले असतात, असं शाह यांना वाटतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात सातत्यानं वाढत जाणाऱ्या इंधनांच्या दरांनी आता नवीन उच्चांक गाठला आहे. 'इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन'च्या रेकॉर्डनुसार, ऑगस्ट 2014पासून बुधवारी पेट्रोलच्या किमतीत झालेली वाढ सर्वाधिक आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी (9 मार्च) त्रिवेंद्र सिंह रावत यांनी मुख्यमंत्री पदाचा राजीनामा दिला होता. यानंतर भाजपमधल्या अनेक नावांची मुख्यमंत्रिपदासाठी चर्चा सुरू होती.

पण बुधवारी (10 मार्च) सकाळी भाजपच्या नेतृत्वाने तीरथ सिंह रावत यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब केलं.

56 वर्षांचे रावत हे यापूर्वी भाजपचे उत्तराखंडचे प्रमुख होते. ते पौडी गढवाल लोकसभा मतदार संघातले खासदार आहेत.

डेहराडूनमध्ये झालेल्या भाजपच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.

भाजपचे 50पेक्षा जास्त आमदार आज सकाळी डेहराडूनमधल्या पक्ष मुख्यालयात दाखल झाले होते. या बैठकीत राज्यातले पक्षाचे सगळे लोकसभा खासदारही सहभागी झाले होते. शिक्षण मंत्री रमेश पोखरियाल निशंक, माला राज्यलक्ष्मी, अजय भट्ट आणि नरेश बन्सल या बैठकीला हजर होते.

रावत यांच्या नावाची घोषणा करण्यात आल्यानंतर त्यांनी ANI वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, गृह मंत्री आणि पक्ष प्रमुखांनी माझ्यावर विश्वास दाखवल्याबद्दल मी आभार मानतो. लहान गावातल्या एका पक्ष कार्यकर्त्याला इतकी मोठी जबाबदारी देण्यात आलेली आहे. मला हे स्थान मिळेल याची कधी कल्पनाही मी केली नव्हती. माझ्यावर दाखवलेला विश्वास सार्थ ठरवण्याचा मी प्रयत्न करीन आणि गेल्या चार वर्षात झालेल्या कामांना गती देईन."

उत्तराखंडची निर्मिती झाल्यानंतर तीरथ सिंह रावत तिथले पहिले शिक्षण मंत्री होते. त्यानंतर 2007मध्ये त्यांना उत्तराखंड राज्याचे सरचिटणीस करण्यात आलं. 2012मध्ये ते आमदार झाले आणि 2013मध्ये त्यांच्याकडे राज्यातली भाजपची जबाबदारी सोपवण्यात आली. तीरथ सिंह रावत यांना एक लो-प्रोफाईल नेता म्हटलं जातं आणि ते गृह मंत्री अमित शाहांच्या जवळचे मानले जातं.

2017मध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपला उत्तराखंडमध्ये मोठं यश मिळालं. 70 सदस्यांच्या उत्तराखंड विधानसभेत भाजपला 57 जागा मिळाल्या. तर काँग्रेसला फक्त 11 जागा जिंकता आल्या होत्या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री त्रिवेंद्र सिंह यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर आज तीरथ सिंह रावत यांची मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी पत्रकार परिषद घेऊन याबाबत माहिती दिली होती.

सगळे रस्ते, उड्डाणपूल यांच्यावरील एकत्रित वाहतूक नियंत्रण आणि नियोजनासाठी 'इंटेलिजंट ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टिम' हा प्रकल्प राबवला जाणार आहे. या प्रकल्पासाठी 891 कोटी 34 लाखांचा खर्च होणार आहे, असं मुनगंटीवार यांनी सांगितलं.

ITMS प्रकल्पामध्ये विकसित होणारी यंत्रणा ही अत्याधुनिक असेल. रस्त्यांच्या लांबीनुसार वाहनांची संख्या निश्चित करून तसंच रस्त्यावरील वाहतुकीचे प्रमाण विचारात घेऊन प्रत्यक्षपणे सिग्नल यंत्रणेच्या वेळेमध्ये आवश्यकतेप्रमाणे बदल करणे शक्य होणार आहे. तसंच गरजेप्रमाणे सिग्नल यंत्रणेची वेळ प्राधान्यक्रमानुसार बदलता येणार आहे. स्मार्ट सिग्नलिंग, लायसन्स नंबरप्लेट ओळख, अतिवेगवान अथवा चुकीच्या दिशेने येणारी वाहने आणि अनधिकृत पार्किंगवर नियंत्रण, चोरीची वाहने शोधण्यास मदत, दंडवसुलीत वाढ हे फायदे या प्रकल्पातून साध्य होणार आहेत.

आजघडीला मुंबईची लोकसंख्या सुमारे 1 कोटी 30 लाख इतकी आहे. शहराचं क्षेत्रफळ सुमारे 438 चौरस किलोमीटर आहे. मुंबईत सध्या सुमारे 35 लाख वाहने असून प्रति हजार व्यक्ती 261 जणांकडे स्वतःचे खासगी वाहन आहे. सुमारे 2 हजार किलोमीटर लांबीचे रस्त्यांचे जाळे आहे. यातील सुमारे 95 टक्के रस्त्यांची देखभाल ही बृहन्मुंबई महानगरपालिकेकडून करण्यात येते.

या सर्व बाबींचा विचार करता मुंबईतील वाहतूक व्यवस्था नागरिकांसाठी तोकडी पडत असल्याचं वारंवार निदर्शनास आलं आहे. मुंबईतील वाहनांची संख्या, वाहतूक कोंडी, वाहनांच्या रांगा यातून प्रवासासाठी लागणारा वेळ व इंधनावर होणारा खर्च, प्रवासासाठी लागणारा वेळ व इंधनावर होणारा खर्च, प्रवासासाठी लागणाऱ्या वेळेतून कार्यक्षमतेवर होणारा परिणाम या सर्वांवर उपाय म्हणून अद्ययावत वाहतूक व्यवस्थापनाची गरज आहे, असं तज्ज्ञ सांगतात.

ITMS म्हणजे नेमकं काय?

मुंबई शहर वाहतूक शाखेच्या पोलीस उपायुक्त दिपाली मसीरकर यांनी ITMS बाबत अधिक माहिती दिली.

"ITMS ही पूर्णपणे आधुनिक तंत्रज्ञानावर अवलंबून असणारी यंत्रणा आहे. या यंत्रणेचा उपयोग शहरातील वाहतुकीचे नियंत्रण योग्य प्रकारे करण्यासाठी सिस्टिमची मदत होणार आहे, मुंबईतील वाहतुकीच्या समस्या सोडवण्यासाठी ही यंत्रणा महत्त्वपूर्ण आहे," असं मसीरकर सांगतात.

"ITMS  मध्ये शहरातील सगळे सिग्नल एकमेकांशी जोडलेले असतील. ही पूर्णपणे स्वयंचलित असणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजधानी मुंबईत दिवसेंदिवस वाहतूक कोंडीचा प्रश्न बिकट होत आहे. मुंबईतील वाहतुकीच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठी आधुनिक वाहतूक प्रणाली 'इंटेलिजंट ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टिम' (ITMS) हा प्रकल्प राबवण्याचा निर्णय महाराष्ट्र  सरकारने घेतला आहे. त्यासाठी तब्बल 891 कोटी रुपयांचा खर्च करण्यास नुकत्याच झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मंजुरी देण्यात आली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी ख्राइस्टचर्चमध्ये झालेल्या सामन्यात भारतानं पाकिस्तानवर एकतर्फी विजय मिळवला आहे. भारतानं पाकिस्तानला 203 रनांनी हरवलं. हेगले ओव्हल याच मैदानावर 3 फेब्रुवारीला भारत आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये फायनल मॅच होणार आहे.

शुभमान गिलच्या शतकाच्या बळावर भारतानं 273 रन्स केल्या. इशान पोरेलच्या भेदक गोलंदाजीच्या जोरावर भारतानं पाकिस्तानचा डाव 69 रनमध्येच गुंडाळला.

भारताच्या शुभमान गिलनं 94 बॉलमध्ये 102 रन काढले. पाकिस्तानसमोर मोठं आव्हान उभं करण्यात गिलनं महत्त्वाची भूमिका बजावली. याव्यतिरिक्त कॅप्टन पृथ्वी शॉ यानं 41 रन, मनजोत कालरानं 47 रन केले. अनुकूल रॉयनं 33 रन केले. पाकिस्तानकडून मोहम्मद मूसानं चार, अरशद इकबालनं तीन आणि शाहीन शाह अफरीदीनं एक विकेट घेतल्या.

273 रनांचा पाठलाग करण्यासाठी उतरलेल्या पाकिस्तानी टीमची सुरुवातच खराब झाली. त्यांच्या बॅट्समननी एकापाठोपाठ तंबूचा रस्ता धरला आणि त्यांचा खेळ 69 रनवर संपुष्टात आला.

भारतीय टीमकडून इशान पोरलनं पाकिस्तानवर लक्ष्यभेदी हल्ला केला. इशाननं 6 ओव्हरमध्ये 17 रन देऊन चार विकेट घेतल्या. तसंच शिवा सिंह, रियान पराग यांना प्रत्येकी दोन विकेट मिळवल्या.  अनुकूल आणि अभिषेक यांनी प्रत्येकी एक विकेट घेतली.

कॅप्टन पृथ्वी शॉ

भारतीय टीमचा कॅप्टन पृथ्वी शॉनं म्हटलं, "आमचा खेळ ऑल-राउंडर होता. सर्व जणांनी उत्तम खेळ होता. आमचा प्लॅन अगदी साधा होता. कमकुवत बॉलची वाट पाहायची आणि तसा बॉल आला की तो बाउंड्रीच्या बाहेर टाकायचा." ऑस्ट्रेलियासोबत 3 फेब्रुवारीला फायनल मॅच आहे. त्याची रणनीती कशी आहे याबद्दल विचारले असता शॉ म्हणाला, "ऑस्ट्रेलियाचा सामना करणं हे मोठं आव्हान आहे."

सेमीफायनलच्या विजयाचा शिल्पकार ठरलेला शुभमान गिलला मॅन ऑफ दि मॅच देण्यात आलं. माझा आजचा खेळ मला विशेष वाटला अशी प्रतिक्रिया त्यानं दिली. जर आपला स्कोअर 250-260 बनला तर आपण सहज जिंकू शकू असं मला वाटत होतं. पुढं चालून मला तीनही क्रिकेट प्रकारांमध्ये खेळण्याची इच्छा आहे. ऑस्ट्रेलियाविरोधात आमची फायनल आहे. ही मॅच खेळण्यास मी उत्सुक आहे," असं गिलनं म्हटलं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

न्यूझीलंडमध्ये सुरू असलेल्या U-19 क्रिकेट वर्ल्डकपच्या सेमीफायनलमध्ये भारतानं पाकिस्तानला हरवून फायनलमध्ये धडक मारली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी दर्शनाच्या रांगेवरून कार्यकर्त्यांनी बंदोबस्तावरील पोलिसांना धक्काबुक्की केली तसंच पोलीस उपायुक्त अभिनेष कुमार यांच्याशीही वाद घातला.

गणेशोत्सवाच्या काळात 'लालबागचा राजा'च्या दर्शनासाठी दररोज हजारो गणेशभक्त येतात. यातून वादवादची प्रसंग घडत असतात. मंगळवारच्या घटनेनंतर बीबीसी मराठीच्या होऊ द्या चर्चा या सदरात 'लालबागमध्ये धक्काबुक्की :  गणेशोत्सवात भक्तांच्या गर्दीचं नियोजन कसं करावं,' असा प्रश्न विचारला होता. त्यातील काही निवडक प्रतिक्रिया अशा आहेत.

करण मढावी यांनी इथली सुरक्षा व्यवस्था संपूर्णपणे मुंबई पोलिसांकडे देण्याची मागणी केली आहे. ते म्हणतात, "मंडळाचे काही लोक रांग बघताना किंवा हाताळताना अक्षरशः शिव्या देतात आणि धक्का बुक्की करतात. हा कारभार सर्रास चालतो, लोक दुर्लक्ष करतात कारण त्यांना दर्शन घेऊन मोकळे व्हायचं असतं."

समीर पखाले लिहितात, "लालबागचा गणपती पावतो किंवा सिद्धिविनायक किंवा आणखी कोणता, हे सर्व मनाचे खेळ आहेत. घरात आईबापासारखे दैवत असून बाहेर जाऊन अंधश्रद्धेपोटी स्वतःला त्रास करणं हे खूप वाईट आहे."

तर कुठल्याही मंडळानं त्यांचा गणपती झाकून ठेवू नयेत. त्यामुळे ज्याला पाहिजे तोच दर्शनासाठी रांग लावेल. नाहीतर लोक दुरूनच दर्शन करून जातील, असा उपाय रेश्मा जाधव यांनी सुचवला आहे.

सत्यजीत महाबरे यांनी मीडियावर टीका केली आहे. ते लिहितात, "मीडिया पब्लिसिटी करतो आणि लोकही त्यामागे धावतात. मोठया सोहळयात व्यवस्थेवर ताण असतो त्यामुळे सर्वांनी लाईनमध्ये राहून दर्शन घेतले तर ही वेळ येणारच नाही. VIP दर्शनाचा अट्टाहास सोडला तर हा प्रश्न नक्किच मार्गी लागेल."

आम्हाला फरक पडत नाही

यावर मंडळाचे सचिव सुधीर साळवी यांच्याशी बीबीसी मराठीने संपर्क साधला. ते म्हणाले, "मंडळाचे पदाधिकारी आणि पोलिसांनी मंगळवारी झालेला वाद मिटवला आहे. कार्यकर्ते 24 तास गणेशभक्तांच्या सेवेसाठी झटत असतात. दर्शनासाठी आलेल्या सर्वांचाच आम्ही आदर करतो. त्यामुळे कोणी कितीही वाईट बोललं-लिहिलं तरी आम्हाला फरक पडत नाही."

दरम्यान, या घटनेच्या चौकशीसाठी धर्मादाय आयुक्त शिवकुमार डिगे यांनी बुधवारी 'लालबागचा राजा'ला भेट दिली. शिवकुमार यांनी व्हीआयपी व्यक्तींच्या दर्शनाच्या रांगेची पाहणी केली असून असे प्रकार घडू नयेत असे आदेशही दिले आहेत.

बीबीसी मराठीशी बोलताना डिगे म्हणाले, "गणेशोत्सव संपल्यानंतर संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी आणि दोषींवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतील सर्वाधिक चर्चेत असणारं सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ 'लालबागचा राजा' मंडळाच्याच कार्यकर्त्यांमुळे वादात सापडला आहे. मंडळाचे कार्यकर्ते 24 तास गणेशभक्तांच्या सेवेसाठी झटत असतात, त्यामुळे कुणी कितीही वाईट बोललं तर आम्हाला फरक पडत नाही, अशी प्रतिक्रिया मंडळाने दिली आहे. तर बीबीसी मराठीच्या वाचकांनी मात्र मंडळावर टीका केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी पहाटे या चर्चला आग लागली आणि पाहता पाहता या आगीनं संपूर्ण चर्चला वेढून टाकलं. चर्चची धुमसती इमारत पाहताना केवळ फ्रान्सच नाही तर जगभरातील लोक हळहळले.

खरं तर हे चर्च ना जगातलं सर्वांत उंच चर्च आहे, ना सगळ्यांत मोठं चर्च! तरीही या चर्चची स्वतःची अशी खास वैशिष्ट्यं आहेत.

850 वर्षे जुनं असलेलं कॅथेड्रल नोत्र दाम फ्रान्सचा ऐतिहासिक वारसा सांगतं. या चर्चनं 80 राजांचा राज्याभिषेक, दोन साम्राज्यांचा विस्तार, फ्रेंच राज्यक्रांती, जागतिक महायुद्धं असं बरंच काही अनुभवलं आणि सोसलं आहे.

हे चर्च 13 व्या शतकात बांधण्यात आलं होतं. फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या वेळेस नोत्र दाम कॅथेड्रलची प्रचंड नासधूस झाली होती.

'अवर लेडी ऑफ पॅरिस'

'अवर लेडी ऑफ पॅरिस' या नावानं प्रसिद्ध असलेल्या या चर्चचं बांधकाम 1163 मध्ये सुरू झालं होतं. हे चर्च बांधायला 180 वर्षं लागली.

या चर्चच्या साक्षीनंच 1431 मध्ये दहा वर्षांचा आजारी किंग हेन्री सहावा फ्रान्सच्या गादीवर बसला. जगाला समता, बंधुता, एकता ही मूल्यं देणारी 1789 ची फ्रेंच राज्यक्रांतीही नोत्र-दामनं अनुभवली. फ्रेंच क्रांतीच्या वेळेस चर्चचं खूप नुकसान झालं. धर्मगुरूंना विरोध करणाऱ्या काही गटांनी या चर्चमधील संतांचे पुतळे छिन्नविछिन्न केले.

1804 मध्ये नेपोलियननं फ्रान्सची सत्ता हस्तगत केली, तीदेखील नोत्र दामच्याच साक्षीनं. आणि 1944 साली फ्रान्सच्या स्वातंत्र्याच्या घंटाही नोत्र दाममधूनच निनादल्या.

नोत्र दाम कॅथेड्रल हे जणूकाही फ्रान्सची ओळख आहे. याबाबतीत नोत्र दामची स्पर्धा आयफेल टॉवरशी आहे. पण नोत्र दामचा हा स्पर्धक वयानं त्याच्यापेक्षा फारचं लहान आहे. आयफेल टॉवर शतकभरापूर्वीच उभारण्यात आला होता. त्यामुळं नोत्र दाम हे फ्रेंच लोकांसाठी नेहमीच खास राहणार.

नोत्र दामची वैशिष्ट्यं

या चर्चचं बांधकाम गॉथिक शैलीतलं आहे.

चर्चच्या तीन 'रोझ विंडोज' या तेराव्या शतकात बांधलेल्या आहेत. त्यांपैकी या आगीतून एखादी तरी खिडकी वाचली आहे का, हे अजून तरी समजलेलं नाही.

या खिडक्यांमधली पहिली आणि सर्वांत छोटी खिडकी ही 1225 च्या सुमारास बांधण्यात आली होती. ही खिडकी पश्चिम दिशेला आहे.

दक्षिण रोझ विंडोचा व्यास हा जवळपास १३ मीटर इतका आहे. मात्र या खिडकीवरील मूळ काचा चर्चला यापूर्वी लागलेल्या आगीत भस्मसात झाल्यामुळे बदलण्यात आल्या होत्या.

संगीत हे या चर्चचा अविभाज्य भाग आहे. इथे अनेक संगीतविषयक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पॅरिसमधल्या सीन नदीच्या काठावर बांधलेल्या नोत्र दाम कॅथेड्रलवरील आगीच्या ज्वाळांमध्ये लपेटलेला मनोरा कोसळताना पाहणं प्रत्येक फ्रेंच व्यक्तिसाठी वेदनादायी होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी पाकिस्तानच्या राष्ट्रपतींनी या कायद्यावर स्वाक्षरी केली. या कायद्यामध्ये अशीही तरतूद आहे की गुन्ह्यात सामील असलेल्या लोकांचे नॅशनल रजिस्टर तयार करण्यात येणार आहे. या अंतर्गत पीडितेची ओळख गुप्त ठेवण्याची तरतूद असेल.

काही गुन्हेगारांना औषधी देऊन नंपुसक बनवण्यात येणार असल्याचंही म्हटलं आहे.

अशा घटनांची सुनावणी चार महिन्यात पूर्ण करावी लागणार आहे. यासाठी फास्ट ट्रॅक कोर्टची स्थापना करण्यात येणार आहे.

लाहोर घटना

लाहोर शहरात एका महिलेवर झालेल्या बलात्कारानंतर देशात संतप्त प्रतिक्रिया उमटली होती. त्या पार्श्वभूमीवर नवा कायदा करण्यात आला आहे.

पीडित महिला, दोन मुलांसह लाहोरच्या दिशेने येत होती. हायवेच्या बाजूला तिच्यावर हल्ला करण्यात आला. अत्याचारावेळी दोन्ही मुलं घटनास्थळी होती.

या घटनेसाठी पीडित महिलाच जबाबदार असल्याचं वक्तव्य लाहोरच्या पोलीस अधिकाऱ्यांनी केलं. त्यांच्या वक्तव्याने आणि नृशंस घटनेनं जनमानसात रोष पसरला.

देशभरात आंदोलनं, निदर्शनं करण्यात आली. यासंदर्भात कठोर कायदा करू असं सरकारला आश्वासन द्यावं लागलं.

पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान आणि त्यांच्या मंत्रिमंडळाने गेल्या महिन्यातच या अध्यादेशाला मंजुरी दिली होती. राष्ट्रपती आरिफ अल्वी यांनी मंगळवारी या अध्यादेशावर स्वाक्षरी केली. इम्रान खान सरकारला आता पुढच्या 120 दिवसात हे विधेयक संसदेत मांडावं लागेल. जेणेकरून त्याला स्थायी स्वरुप प्राप्त होईल. तोपर्यंत हा कायदा लागू होईल.

कायद्याला विरोध

पाकिस्तानात काहीजणांचा या कायद्याला विरोधदेखील आहे.

ही सजा अत्यंत कठोर असल्याचं काहींचं म्हणणं आहे. हा कायदा पारित करण्यापूर्वी सरकारने पुरेसा विचार-विमर्श केलेला नाही असं या कायद्याला विरोध असणाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

जगातल्या अन्य काही देशांमध्ये महिलांवर अत्याचार किंवा त्यांचं शोषण केल्याप्रकरणी दोषी पुरुषाला नपंसुक करण्याची तरतूद कायद्यात आहे.

लैंगिक शोषण प्रकरणात दोषी ठरणाऱ्या आरोपींच्या शरीरातील टेस्टोस्टेरोन हार्मोनची पातळी औषधांच्या माध्यमातून कमी करण्यात येते.

इंडोनेशियात लहान मुलांचं लैंगिक शोषण करणाऱ्या अपराध्यांना नपंसुक करण्याच्या शिक्षेची तरतूद करण्यात आली. 2009 मध्ये पोलंडने लहान मुलांवर बलात्कार करणाऱ्या प्रौढांना नपुंसक करण्याची शिक्षा निश्चित केली.

गेल्या काही वर्षात पाकिस्तानमध्ये लैंगिक गुन्ह्यांमध्ये दोषी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बलात्काराच्या घटना रोखण्यासाठी पाकिस्तानमध्ये नवा कायदा मंजूर करण्यात आला आहे. यामध्ये दोषी आढळलेल्या पुरुषाला रसायनांचा वापर करून नपुंसक बनवण्यात येण्याची तरतूद आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांच्या रोड शोमध्ये झालेल्या हिंसाचारासाठी भाजपने तृणमूल काँग्रेसला जबाबदार धरलं आहे. तर तृणमूल काँग्रेसने भाजपनेच बाहेरून माणसं आणली आणि हिंसाचार घडवला असा आरोप केला आहे.

याआधीच्या टप्प्यांमध्येही हिंसाचार झाला होता पण रोड शोच्या दरम्यान झालेल्या गोंधळाने हिंसाचाराचं एक वेगळंच स्वरूप समोर आलं.

दोन्ही बाजूंकडून तुफान दगडफेक झाली आणि बंगालमध्ये लोकांच्या हृदयात मानाचं स्थान असलेल्या ईश्वरचंद विद्यासागर यांच्या मूर्तीची देखील तोडफोड झाली.

पोलिसांनी हिंसाचारात सहभागी असलेल्या 100 पेक्षा जास्त लोकांना ताब्यात घेतलं आहे. भाजपने याबाबतीत निवडणूक आयोगाकडे तक्रारही केली आहे. यानंतर निवडणूक आयोगाने एक दिवस आधीच प्रचार बंद करायचा आदेश दिला आहे.

तृणमूलसमोर आव्हान

जेष्ठ पत्रकार प्रभाकर मणी तिवारी म्हणतात की, "पश्चिम बंगालमध्ये निवडणुकीच्या दरम्यान होणारा हिंसाचार ही काही नवीन गोष्ट नाही. जेव्हाही सत्तारूढ पक्षाच्या लक्षात येतं की आपली ताकद कमी होतेय आणि नवी एखादा पक्ष आपल्यासमोर आव्हान उभं करतोय तेव्हा हिंसाचार होतोच."

ते पुढे म्हणतात, "पश्चिम बंगाल अगदी सिद्धार्थ शंकर रे यांच्या काळापासून म्हणजेच गेल्या 4 दशकांपासून निवडणुकीच्या दरम्यान होणाऱ्या हिंसाचाराचा साक्षीदार राहिलेला आहे. 70 च्या दशकात CPM नव्याने वर येत होता तेव्हा आणि 90 चं दशक संपताना तृणमूल काँग्रेस CPM समोर तगडं आव्हान उभं करत होता तेव्हाही.

"राज्यात स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्येही हिंसा झालेली आहे. या निवडणुकांमध्ये भाजपला सीमाभागात काही जागा मिळाल्या आहेत. आता ते लोकसभा निवडणुकांमध्ये जागा जिंकू इच्छितात."

सन 2009 पासूनच पश्चिम बंगालमध्ये भाजपला होणाऱ्या मतदानाचा टक्का वाढतोय. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये मिळालेल्या यशानंतर भाजपला आता आशा आहे की त्यांना मिळणारा लोकाश्रय जागांमध्ये परावर्तित होईल.

भाजपला जिंकण्याची आशा

शेवटच्या टप्प्यात ज्या 9 जागांवर मतदान होणार आहेत त्यातल्या सगळ्या जागा 2014 मध्ये तृणमूल काँग्रेसने जिंकल्या होत्या.

प्रभाकर मणी तिवारी म्हणतात की "भाजप कमीत कमी दोन जागांवर विजय मिळवण्याच्या आशेवर आहे. म्हणूनच नरेंद्र मोदी आणि अमित शहा इथे जोर लावत आहेत."

उत्तर कोलकाता मतदारसंघात बहुतांश लोक हिंदीभाषिक आहेत आणि इथे भाजपला वाढता पाठिंबा मिळत आहे.

ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणुकांच्या काळात हिंसाचार होण्याची प्रथा पश्चिम बंगालमध्ये नवीन नाही. पण यंदा लोकसभांच्या शेवटच्या टप्प्यात होणाऱ्या हिंसाचाराने अनेक नवे प्रश्न उभे केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी रात्री (19 जून) कोलंबिया संघाला 2-1 अशी धूळ चारत जपाननं फुटबॉल मॅच जिंकली. फुटबॉल वर्ल्ड कपमध्ये दक्षिण अमेरिकेतल्या संघावर जपाननं पहिल्यांदाच विजय मिळवला.

विजयी संघाचे प्रेक्षक बरेचदा स्टेडियममध्ये राडा करत जल्लोष करतात. जपानी प्रेक्षकांनीही विजय साजरा केला, पण त्यानंतर त्यांनी पू्र्ण स्टेडियम स्वच्छही केलं!

येतानाच मोठ्या पिशव्या आणल्या

मॅच बघायला येतानाच जपानी लोक मोठ्या पिशव्या घेऊन आले होते. मॅच संपताच सगळ्यांनी मिळून कचरा गोळा केला आणि स्टेडियम चकाचक स्वच्छ केलं.

'समुराई ब्लू'च्या (जपानच्या फुटबॉल संघाचं नाव) समर्थकांनी हे पहिल्यांदाच केलेलं नाही. याआधीही त्यांच्या अशा चांगल्या सवयीचं कौतूक झालं आहे.

"ही केवळ फुटबॉलपुरती संस्कृती नसून संपूर्ण जपानची संस्कृती आहे," असं जपानमधले क्रीडा पत्रकार स्कॉट मॅकइन्टायर यांनी बीबीसीला सांगितलं. ते सध्या फुटबॉल वर्ल्ड कपनिमित्त रशियात आले आहेत.

'समुराई ब्लू'च्या चाहत्यांनी स्टेडियम स्वच्छ केल्यावर त्यांना आश्चर्य वाटलं नाही.

"फुटबॉल खेळ हा एका संस्कृतीचं प्रतीक आहे, असं आपण ऐकत आलो आहे. सगळं स्वच्छ आणि नीटनेटकं ठेवणं हा तर जपानी समाजाच्या सवयींचा महत्त्वाचा भाग आहे. फक्त फुटबॉलच नव्हे तर सगळ्या खेळांबाबत जपानी प्रेक्षक असंच वागतात," असंही ते सांगतात.

लहानपणापासूनची सवय

खरंतर यावर्षीच्या वर्ल्ड कपमध्ये सेनेगलचे प्रेक्षक स्टेडियम स्वच्छ करत होते. पण त्याची खरी सुरुवात जपानी लोकांनी केली होती आणि त्यासाठी ते प्रसिद्ध आहेत.

जपानमध्ये फुटबॉल मॅच बघायला आलेल्या परदेशी प्रेक्षकांना याचं नेहमीच आश्चर्य वाटतं.

"ते (परदेशी प्रेक्षक) जपानमध्ये आल्यावर बाटल्या, फास्ट फूड तसंच ठेऊन जाताना दिसतात. पण त्यावेळी जपानी लोक त्यांना खुणावून कचरा उचलण्याची विनंती करतात," असं मॅकइन्टायर यांनी बीबीसीला सांगितलं.

जपानमध्ये स्वच्छतेची सवय लहानपणापासूनच लावली जाते.

"फुटबॉलची मॅच संपल्यावर स्टेडियम स्वच्छ करणं हे शाळेत शिकवलेल्या सवयीचाच एक भाग असतो. शाळेत असताना मुलांकडूनच शाळेचा वर्ग, परिसर स्वच्छ करून घेतला जातो," अशी माहिती जपानच्या ओसाका युनिव्हर्सिटीतले समाजशास्त्राचे प्राध्यापक स्कॉट नॉर्थ यांनी दिली.

"लहानपणापासून या गोष्टी सतत सांगितल्यामुळे लोकांना त्याची सवय होऊन जाते," असं ते पुढं सांगतात.

मॅच संपल्यावर जपानी लोक सफाई करतानाचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर येत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फुटबॉल मॅच संपल्यावर प्रेक्षक सहसा स्टेडियममध्ये धिंगाणा घालतात, बाटल्या, प्लास्टिक, फास्ट फूड टाकून तसंच निघून जातात. पण जपानी प्रेक्षकांनी जरा हटकेच विजय साजरा केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी संध्याकाळच्या थंडीच्या वातावरणात दिल्लीच्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांना पाठिंबा देण्यासाठी दीपिका पादुकोण त्यांच्यासोबत उभी राहिली. रविवारी रात्री या विद्यापीठाच्या कॅंपसवर झालेल्या हल्ल्याचा हे विद्यार्थी निषेध करत होते. सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाशी या हल्लेखोरांचा संबंध असल्याचा दावा करण्यात येतोय. दीपिका काही बोलली नाही. शांतपणे आली, उभी राहिली आणि तितक्याच शांतपणे निघून गेली.

पुढच्या काही मिनिटांतच सोशल मीडियावर खळबळ उडाली. सिनेमावेड्या भारतामध्ये एक बॉलिवुड स्टारच अशी खळबळ निर्माण करू शकतो.

मोदी सरकारला पाठिंबा देणाऱ्या उजव्या विचारसरणीच्या गटांच्या निशाण्यावर असलेल्या विद्यापीठाच्या, वादात सापडलेल्या मुलांना 'शूरपणे पाठिंबा' दिल्याबद्दल दीपिकाचे फॅन्स, सहकारी आणि विद्यार्थी नेते तिचं कौतुक करतायत.

एरवी बॉलिवुडच्या नावाने नाकं मुरडणाऱ्यांनीही आपण दीपिकाचा नवीन सिनेमा पुन्हापुन्हा पाहणार असल्याचं जाहीर केलंय. अॅसिड हल्ला झालेल्या तरुणीच्या आयुष्यावर आधारित या सिनेमाची निर्मिती दीपिका पदुकोणनेच केलीय.

पण हा दीपिकाचा तिच्या फिल्मसाठी प्रसिद्धी मिळवण्याचा प्रयत्न असल्याची टीका मोदी सरकारच्या पाठिराख्यांनी केली आहे. दीपिकाला पाठिंबा देणारे आणि दीपिकाच्या सिनेमावर बहिष्कार घालण्याचे आवाहन करणारे असे दोन्ही प्रतिस्पर्धी हॅशटॅग्स ट्विटरवर ट्रेंड होत होते.

दीपिकाच्या वादग्रस्त विद्यापीठ कॅम्पसमध्ये जाण्यामुळे झालेला गदारोळ हा समजण्याजोगा आहे.

सर्वांत जास्त भरभराट होणारी सिनेसृष्टी म्हणून बॉलिवुड प्रसिद्ध आहे आणि जवळपास तीन डझनभर सिनेमांमध्ये अभिनय करणारी ही 34 वर्षांची अभिनेत्री या बॉलिवुडच्या मेगास्टार्सपैकी एक आहे. सोशल मीडियाबाबत बोलायचं झालं तर ट्विटरवर तिचे 2.6 कोटींपेक्षा जास्त आणि इन्स्टाग्रामवर 4.2 कोटींपेक्षा जास्त फॉलोअर्स आहेत.

2016मध्ये फोर्ब्स मासिकाने सर्वांत जास्त मानधन दिल्या जाणाऱ्या जगातल्या 10 अभिनेत्रींमध्ये तिची गणना केली होती. त्याच्या पुढच्याच वर्षी दीपिका आणि तिचे पती रणवीर सिंग यांची एकत्र मिळकत 2.1 कोटी डॉलर्स असल्याचा अंदाज एका मासिकाने व्यक्त केला होता.

दीपिका पादुकोण

एका हॉलिवुड फिल्ममध्ये तिच्यासोबत काम करणाऱ्या विन डिझेलने तिच्याविषयी म्हटलं होतं, "ती किती सुंदर आहे हे तुम्हाला कोणीही सांगेल. आणि तिची विनोदबुद्धी किती चांगली आहे, हे देखील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॉलिवुडच्या एका सुपरस्टारने मंगळवारी रात्री भारतातल्या एका आघाडीच्या विद्यापीठ परिसराला अचानक भेट दिली. ही तीच जागा होती जिथे दोन दिवसांपूर्वी हाणामारी झाली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी सकाळपासून आयटीओ इथल्या दिल्ली पोलिसांच्या मुख्यालयासमोर प्रचंड संख्येत जमलेल्या पोलिसांनी वकिलांच्या विरोधात आंदोलनाला सुरुवात केली.

दुपारनंतर पोलिसांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना आंदोलकांना समजावण्याचा प्रयत्न केला. दिल्ली पोलीस जॉईंट सीपी राजेश खुराणा यांनी आंदोलकांना आंदोलन थांबवण्याची विनंती केली. आंदोलनकर्त्यांनी 'वुई वाँट जस्टीस'च्या घोषणा दिल्या.

त्याआधी पोलीस हाताला काळी पट्टी बांधून घटनास्थळी पोहोचले आणि त्यांनी वकीलांविरोधात आंदोलनाला सुरुवात केली. आंदोलनकर्त्या पोलिसांना पोलीस आयुक्त अमूल्य पटनायक यांनी संबोधित केलं.

मात्र त्यांच्या बोलण्याने आंदोलनकर्ते थांबले नाहीत आणि त्यांनी पुन्हा घोषणाबाजीला सुरुवात केली. 'दिल्ली पुलिस कमिश्नर कैसा हो, किरण बेदी जैसा हो' अशा घोषणा दिल्या.

पोलिसांचं सुरू असलेलं आंदोलन आणि घोषणाबाजी हा आमच्यासाठी कसोटीचा काळ असल्याचं दिल्ली पोलीस कमिश्नर अमूल्य पटनायक यांनी सांगितलं.

ते पुढे म्हणाले, 'गेल्या काही दिवसांत दिल्लीत घडलेल्या काही घटना आम्ही योग्य पद्धतीने हाताळल्या आहेत. त्या घटनेपासून परिस्थितीत सुधारणा होत आहे. हा आमच्यासाठी परीक्षेचा काळ आहे. कायद्याचं रक्षण करण्याची जबाबदारी आमच्यावर आहे. कायद्याचे संरक्षक या नात्याने आमची भूमिका आहे. आम्ही हे लक्षात ठेवायला हवं. आम्ही ही परिस्थिती चांगल्या प्रकारे हाताळू. सरकार आणि जनतेच्या आमच्याकडून खूप अपेक्षा आहेत. आम्ही शिस्तबद्धपणे कायद्याचं रक्षण केलं आहे तसंच पुढेही करावं लागणार आहे'.

उच्च न्यायालय याप्रकरणाची चौकशी करत आहे असंही त्यांनी सांगितलं. त्यांनी पोलिसांना शांतता राखण्याची आणि कामावर परतण्याचं आवाहन केलं.

नक्की काय घडलं?

शनिवारी तीस हजारी न्यायालयात वकील आणि पोलीस यांच्यात पार्किंगवरून झालेल्या वादविवादानंतर बाचाबाची झाली.

"तिसऱ्या बटालियनचे जवान आणि काही वकील यांच्यात पार्किंगवरून वाद झाला. त्याचवेळी आणखी काही वकील तिथं आले. बदला घेण्यासाठी ते लॉकअपमध्ये येऊ इच्छित होते. आम्ही वकिलांना आत येण्यापासून रोखलं. आम्ही लॉकअप आतून बंद केले. आमचे जवान आणि न्यायालयात हजर झालेले कैदी यांना सुरक्षित ठेवलं. वकिलांना लॉकअप तोडायचं होतं. परंतु ते त्यांना करता आलं नाही. त्यांनी आग लावण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी गेटजवळच्या दोन-तीन बाईक्सना आग लावली. काही गाड्यांची तोडफोड केली. त्यावेळी वातावरण तापलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजधानी दिल्लीतल्या तीस हजारी कोर्टाबाहेर शनिवारी झालेल्या पोलीस आणि वकील यांच्या दरम्यान झालेल्या हिंसक घटनेचं रुपांतर आंदोलन आणि निषेधात झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी सत्ताधारी पक्षाच्या खासदारांसमोर बोलताना एरडोगन म्हणाले, "खाशोग्जी यांच्या हत्येचे ठोस पुरावे टर्कीकडे आहेत. इस्तंबूलमधील सौदी अरेबियाच्या दूतावासामध्ये 2 ऑक्टोबरला त्यांचा खून झाला होता."

एरडोगन यांनी सांगितलं की खाशोग्जी यांच्या हत्येच्या काही दिवसांपूर्वी आणि तासांपूर्वी 15 जण सौदीहून तीन गटात इस्तंबूलमध्ये वेगवेगळ्या विमानाने आले होते. या प्रकरणी सौदी अरेबियात 18 लोकांना अटक करण्यात आली आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

त्या सर्व 18 लोकांवर इस्तंबूलमध्ये खटला चालावा. ज्यांचाही यात सहभाग होता, त्यांना शिक्षा मिळावी, अशी मागणी एरडोगन यांनी केली.

पण टर्कीने आधी दावा केल्याप्रमाणे या घटनेच्या व्हीडिओ किंवा ऑडिओ रेकॉर्डिंगचा त्यांनी कुठेही उल्लेख केला नाही.

खाशोग्जी

2 ऑक्टोबर रोजी तुर्कीच्या इस्तंबूल येथील सौदी अरेबियाच्या दूतावासात खाशोग्जी गेले आणि परत आलेच नाही. ते इथून सुखरूप बाहेर पडले, असं सौदी अरेबियानं दोन आठवडे म्हटलं. पण आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे त्यांनी मान्य केलं की खाशोग्जी यांचा एका मारहाणीत मृत्यू झाला. त्यानंतर अनेक प्रश्न उपस्थित झाले.

सोमवारी सौदी अरेबियाचे परराष्ट्र मंत्री अदल अल झुबेर यांनी फॉक्स न्यूजला सांगितलं की "खाशोग्जी यांची हत्या एका अनियंत्रित एजंटने केली. ही मोठी चूक झाली, पण यामध्ये युवराज मोहम्मद बिन सलमान यांची काही भूमिका नाही."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पत्रकार जमाल खाशोग्जी यांच्या हत्या पूर्वनियोजित होती, असा दावा टर्कीच्या राष्ट्राध्यक्षांनी केला आहे. खाशोग्जी यांचा मृतदेह कुठे आहे, याचं उत्तर सौदी अरेबियाने द्यावं, अशी मागणी रेसीप तय्यप एरडोगन यांनी केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळवारी हा प्रकार उघडकीला आला. या संदर्भात पोलिसांत तक्रार देण्यात आली आहे.

सायबर हल्ला प्रकरणातील युजर्सचे अकाऊंट पुन्हा रीलॉग करण्यात आले आहेत.

कंपनीच्या प्रॉडक्ट मॅनेजमेंट विभागाचे उपाध्यक्ष गय रोसेन म्हणाले, "या फिचरमधील उणिवा दुरुस्त करण्यात आल्या आहेत. जे अकाऊंट प्रभावित झाले होते ते रिसेट केले आहेत. शिवाय उपाययोजना म्हणून इतर 4 कोटी अकाऊंटही रिसेट करण्यात आले आहेत."

शुक्रवारी फेसबुकच्या शेअर्समध्ये 3 टक्क्यांची घसरण झाली.

ज्या प्लॅटफॉर्मवर फेसबुकच्या मदतीने लॉग इन करता येतं त्यांचा ही अॅक्सेस या हॅकर्स घेऊ शकतात, असं फेसबुकने म्हटलं आहे.

कुणाला बसला फटका?

जगभरात याचा फटका 5 कोटी युजर्सना बसला आहे, पण देशनिहाय आकडेवारी उपलब्ध नसल्याचे फेसबुकने आयर्लंडमधील डेटा नियामक संस्थेला सांगितलं आहे. कंपनीने या युजर्सना पुन्हा लॉग इन करायला सांगितले असून त्यांना पासवर्ड बदलण्याची गरज नाही.

आम्ही या प्रकरणाचा तपास करत आहोत. संबंधित अकाऊंटचा गैरवापर झाला का, माहिती चोरली गेली का हे अजून स्पष्ट झालेलं नाही, असं कंपनीनं म्हटलं आहे. आमच्यासाठी युजर्सची सुरक्षा आणि प्रायव्हसी अत्यंत महत्त्वाची आहे, त्यामुळे जे घडलं त्याबद्दल आम्ही क्षमस्व आहोत.

'View As' काय आहे?

फेसबुक युजर्सना त्यांचं प्रोफाईल इतरांना कसं दिसतं हे पाहण्यासाठी 'View As' हे फिचर वापरलं जातं. हा हल्ला करणाऱ्यांनी या फिचरमधील काही बग शोधून फेसबुकचे टोकन अॅक्सेस मिळवले आणि त्याचा वापर करून अकाऊंटमध्ये अॅक्सेस मिळवला.

टोकन अॅक्सेस या डिजिटल की च्या सहाय्याने फेसबुकचं अकाऊंट लॉग इन राहातं, त्यामुळे अकाऊंट सुरू करताना पुन्हा पासवर्ड वापरावा लागत नाही.

फेसबुकला काय फटका?

युजर्सच्या डेटाच्या सुरक्षेवरून फेसबुक संदर्भात बरेच प्रश्न उभे आहेत.

शुक्रवारी मार्क झुकरबर्ग यांनी फेसबुक युजर्सची सुरक्षेला फार महत्त्व देतं असं म्हटलं आहे. तसेच काही समाजकंटक फेसबुकवर सतत हल्ला करत असतात असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

'फॉरेस्टर' या संस्थेतील विश्लेषक जेफ पोलार्ड म्हणतात फेसबुककडे युजर्सचा फार मोठ्या प्रमाणावर डेटा असल्याने फेसबुकने सतत अशा हल्ल्यांसाठी सज्ज असलं पाहिजे.

हे बग्ज का राहिले होते, यावर कुणावर कारवाई होईल का, या संदर्भात बीबीसीने फेसबुकला विचारणा केली असता कोणतंही उत्तर मिळू शकलेलं नाही.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फेसबुकच्या सुरक्षेसंदर्भातील उणिवांचा फटका जवळपास 5 कोटी युजर्सना बसला आहे. हा सायबर हल्ला करणाऱ्यांनी फेसबुकवरील View As या फिचरमधील उणिवांचा वापर करून जवळपास 5 कोटी युजर्सच्या अकाऊंटचा ताबा घेतला असं कंपनीनं म्हटलं आहे. यामध्ये फेसबुकचे संस्थापक मार्क झुकरबर्ग आणि चीफ ऑपरेटिंग ऑफिसर शेरिल सँडबर्ग यांच्या अकाऊंटचाही सहभाग आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळावर प्राचीन काळात जीवन होते का, हे शोधण्यासाठी 2021 साली सहा चाकांचा एक रोबोट या ग्रहावर उतरणार आहे. 3.9 अब्ज जुन्या दगडांमधून या यानाला प्राचीन जीवसृष्टीच्या खाणाखुणा शोधाव्या लागणार आहेत.

पृथ्वीच्या तुलनेत मंगळावर प्राचीन जीवसृष्टीच्या खाणाखुणा अधिक चांगल्या प्रकारे सुरक्षित राहिल्या असतील, असं संशोधकांना वाटते.

पृथ्वीवर दगडांची पुननिर्मिती होण्याची प्रक्रिया सतत सुरू असते त्यामुळे प्राचीन जीवनाचे पुरावे सापडण्याची शक्यता कमी होते. मात्र मंगळावर सुरुवातीच्या काळातील इतिहास पुसला जाण्याची अशी प्रक्रिया नाही.

"विश्वास बसणार नाही पण मंगळाचा इतिहास पाहता तेथेही पृथ्वीप्रमाणेच प्लेट टेक्टोनिक्स (भूविवर्तनीय हालचाली) घडल्या आहेत," असे कॅलिफोर्निया येथिल नासाच्या जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी (जेपीएल) येथील केन विलिफोर्ड यांनी सांगितलं.

"पृथ्वीचा दगडांचा सगळा इतिहास महासागराच्या तळाशी गेला आहे. तसेच जे दगड भूपृष्ठावर राहिले आहेत तेसुद्धा उष्णतेने व दाबामुळे बदलले आहेत. अशी परिस्थिती मंगळवार असण्याची शक्यता नाही. पृथ्वीवरील नव्या दगडांपेक्षा मंगळावरील दगड अधिक चांगल्या प्रकारे जपले गेले असतील," असे विलिफोर्ड यांनी बीबीसीला सांगितले.

हे नवे रोवर मंगळाच्या विषुववृत्ताजवळ असणाऱ्या जेझेरो क्रेटरजवळ उतरवले जाईल. उपग्रहांनी पाठवलेल्या माहितीवरून येथे एकेकाळी खोल सरोवर असल्याचे समजते.

जर या सरोवराच्या पाण्यामध्ये किंवा आजूबाजूला सूक्ष्मजीव राहिले असतील आणि ते तेथिल गाळामध्ये अडकले असतील. ते आजच्या काळात खोदून काढले जाऊ शकतात, असे वैज्ञानिकांनी वाटते.

या सरोवराच्या काठावरील कार्बोनेट संचयनातून काही पुरावे सापडतात का हे पाहण्याचे मुख्य उद्दिष्ट असेल.

द्रवामधून (पाणी) संचय होऊन कार्बोनेटसारख्या खनिजांची निर्मिती होत असते. जेव्हा ते संचयित होऊन स्थायूरुपात जात असतात तेव्हा पाण्यातील सर्व घटक अडकतात. त्यामुळे पाण्यामध्ये असणारे सर्व घटक त्या खनिजात अडकलेले असतात असे पुर्दुए इंडियाना विद्यापीठातील ब्रिओनी हॉर्गन यांनी सांगितले. रोव्हर स्ट्रोमाटोलाइटस सारख्या जागी उतरून शोध सुरू करेल.

स्ट्रोमाटोलाइटस ही सूक्ष्मजींवाद्वारे स्तंभाकार रचना असते.

प्रतिकृती

हे रोवर या जागी उतरून सरोवराच्या काठावर खोदून नमुने गोळा करेल. त्यानंतर हे नमुने धातूच्या डब्यातून पृथ्वीवर पाठवले जातील त्यानंतर पुढील काम सुरु होईल.

रोवरने गोळा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्राचीन काळातील जीवनाच्या खुणा पृथ्वीपेक्षा मंगळावर सापडण्याची शक्यता जास्त आहे, असे नासाच्या रोवर मोहिमेशी संबंधित एका शास्त्रज्ञाने सांगितले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंगळावरील बर्फाच्या थराखाली 20 किमी व्यासाचं तळं असल्याचं इटलीच्या संशोधकांच्या नेतृत्त्वाखाली झालेल्या संशोधनात समोर आलं. सायन्स या नियतकालिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झालं आहे.

मंगळावर सापडलेला हा पाण्याचा सर्वांत मोठा साठा असून मंगळावर पाणी भरपूर प्रमाणात असावं असं ऑस्ट्रेलियातील स्विनबर्न विद्यापीठाचे सहाय्यक प्राध्यापक अलन डफी यांनी सांगितलं.

मंगळ आता थंड आहे. तो उजाड आणि कोरडा असून पूर्वी तो उबदार आणि ओलसर होता. तिथं मोठ्या प्रमाणात पाणी होतं. 3.6 अब्ज वर्षांपूर्वी तिथं पाण्याची सरोवरं होती. युरोपीय स्पेस एजन्सीच्या मार्स एक्स्प्रेस ऑर्बिटर यानावरील रडारच्या मदतीनं या सरोवराचा शोध लागला आहे.

यापूर्वीच्या संशोधनात मंगळाच्या पृष्ठभागावर पाणी असल्याच्या खुणा मिळाल्या होत्या, मात्र मंगळावर ठोस पाणी आढळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

नासाच्या क्युरियॉसिटी रोव्हरनं ज्या जलाशयांचा तळांचा शोध लावला होता, त्यावरून पूर्वीच्या काळात मंगळाच्या पृष्ठभागावर पाणी असावं हे समोर आलं आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंगळावर प्रथमच भूमिगत पाण्याचं सरोवर सापडलं आहे. त्यामुळे तिथं जीवसृष्टी असण्याची शक्यता वाढली आहे, असं आंतरराष्ट्रीय संशोधकांचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंजित कौर आणि कुटुंबीय

52 वर्षीय दविंदर सिंह यांचा त्या 39 भारतीयांमध्ये समावेश होता ज्यांची इराकच्या मोसूलमध्ये कथित कट्टरतावादी संघटना इस्लामिक स्टेटने हत्या केली.

पाणावलेल्या डोळ्यांनी मंजित पुढे सांगतात, "ज्या दिवशी ते इराकला चालले होते त्या दिवशी त्यांच्या बहिणीने त्यांना समजावून सांगितलं की, इराकमध्ये युद्ध सुरू आहे. त्यावर ते म्हणाले की, काळजी करायचं कारण नाही, मला काही होणार नाही."

या वाक्यानंतर मात्र मंजीत यांच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागल्या. जुन्या आठवणी त्यांच्या डोळ्यासमोरून तरळू लागल्या आणि त्यांच्या स्वप्नांचा भंग झालाय, अशी त्यांची अवस्था झाली.

"जिथं हल्ले होत आहेत ते ठिकाण बरंच दूर आहे आणि ते राहत असलेल्या ठिकाणी वातावरण शांत आहे. आमचं त्यांच्याशी शेवटचं बोलणं जून 2014मध्ये झालं तेव्हा त्यांचं अपहरण झालेलं होतं. पण त्यांनी आम्हाला याबद्दल काहीच सांगितलं नव्हतं. त्यांना आम्हाला काळजीत टाकायचं नव्हतं. पण आता तर ते काहीच नाही करू शकत," मंजित सांगतात.

'इराकहून आल्यानंतर आपलं घर बांधू'

दविंदर रुडका कला गावात मजुरी करायचे. त्यातून ते दररोज 200 ते 250 रुपये कमावायचे पण त्यांना दररोजच काम मिळेलच असं नव्हतं.

मंजित कौर यांना तीन अपत्य आहेत, ज्यापैकी दोघं जुळे आहेत. घरखर्च भागवण्यासाठी मंजित गावातल्या एका शाळेत शिवणकाम शिकवतात. यातून त्या दर महिन्याला अडीच हजार रुपये कमावतात.

"मी तीन-चार वर्षांसाठी इराकला जातोय आणि तिथून आल्यानंतर आपण आपलं घर बांधू, असं ते म्हणाले होते," मंजित सांगतात.

"त्यांना इराकला जाता यावं म्हणून आम्ही दीड लाख रुपयांचं कर्ज घेऊन एजंटला पैसे दिले. ज्या ठिकाणी यांना काम करायचं आहे ते ठिकाण अमेरिकेच्या सैन्याच्या नियंत्रणाखाली आहे आणि तिथली परिस्थिती सामान्य आहे, असा दावा त्या एजंटने केला होता," मंजिता सांगतात.

परराष्ट्र मंत्र्यांचा दिलासा

2011 साली दविंदर इराकला गेले त्यावेळी त्यांचा मोठा मुलगा सहा वर्षांचा होता, तर जुळी मुलं आठ महिन्यांची होती.

"अपहरण होण्यापूर्वी ते दर महिन्याला कमाईतले 25,000 पेक्षा जास्त पैसे पाठवायचे," मंजित सांगतात.

गेल्या चार वर्षांपासून मंजित त्यांच्या पतीची वाट पाहत होत्या. "जेव्हा केव्हा मी परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांना भेटायची तेव्हा त्या सांगायच्या - 'आशा सोडायची नाही'."

"काही महिन्यांपूर्वी सरकारने त्यांच्या DNA चे नमुने घेतले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"इराकमध्ये राहणं धोकादायक आहे, पण इथेही गरिबी आमचा जीव घेत होती." हे शब्द आहेत इराकच्या मोसूलमध्ये हत्या करण्यात आलेल्या दविंदर सिंह यांच्या पत्नी मंजित कौर यांचे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंटो यांचं साहित्य वाचण्यात युवा पिढीला स्वारस्य आहे.

जवळपास एक तप मुंबईत राहिल्यानंतर 1948च्या जानेवारी महिन्यात मंटो लाहोरला रवाना झाले. आपल्या लिखाणातून त्यांनी 1930-40 या कालखंडातील मुंबई जिवंत केली. "मी एक चालती-फिरती मुंबईच आहे," ते म्हणायचे.

अशा या मंटोची मुंबई नुकतीच एका विशेष 'मंटोवॉक' नावाच्या पदयात्रेतून रफीक बगदादी यांनी आजच्या तुरुण पिढीपुढे उलगडली. ज्येष्ठ पत्रकार, चित्रपटांचे अभ्यासक आणि स्वतःला मुंबईप्रेमी म्हणवणारे बगदादी सांगतात, "मंटो यांचं जीवन गुरू दत्त यांच्या 'प्यासा' सिनेमासारखं आहे. ते हयात असताना त्यांचं महत्त्व कुणी समजू शकलं नाही आणि जेव्हा त्यांनी जगाचा निरोप घेतला, तेव्हा सगळे त्यांच्या कामाची प्रशंसा करत होते."

रफीक बगदादी यांनी आयोजित केलेली सफर मुंबईतल्या ग्रांट रोड स्टेशन बाहेरच्या मरवान अँड कंपनी हॉटेलपासून सुरू होते. कॅनवे हाऊस, जिन्ना हॉल, ज्योती स्टुडिओ, अल्फ्रेड टॉकीज, कामाठीपुरा अशी मुंबईची विविध रूपं पाहून ही सफर अरब गल्लीत संपते. हे सगळे रस्ते, या वास्तू यांचं मंटोच्या जीवनात मोलाचं स्थान आहे. दोन अडीच तासांच्या या सफरीत साधारण 30 जण सहभागी झाले होते. यामध्ये तरुणच जास्त होते.

मंटो यांच्या गोष्टी

नव्या पिढीला मंटो यांच्याविषयी कुतूहल आहे. त्यासंदर्भात बगदादी सांगतात, "जुनी पिढी मंटो यांचं साहित्य वाचायची नाही. प्रतिबंध असल्यासारखं त्यांनी मंटोंचं साहित्य वाळीत टाकलं होतं. त्यावेळी समाजाचे कायदेकानून वेगळे होते. आता शिक्षणव्यवस्था बदलली आहे. मंटो यांचा लिखाणामागचा विचार आजची पिढी अधिक चांगल्या पद्धतीने समजू शकते."

रफीक बगदादी यांनी 'मंटो वॉक'चं आयोजन केलं होतं.

'मंटोवॉक'मागची भूमिका बगदादी उलगडून सांगतात. "लोकांना शहराची नस कळावी, त्याचा इतिहास जाणून घ्यावा, असं आम्हाला वाटतं."

मुंबई शहराचे विविध कंगोरे बगदादी समजावून सांगतात. "स्वातंत्र्यपूर्व काळात केनेडी ब्रिजचा परिसर सेक्स वर्कर्ससाठी प्रसिद्ध होता. त्याठिकाणी चीन, जपान, रशिया, युक्रेन अशा विविध देशांतून सेक्स वर्कर मुंबईत यायच्या. त्यावेळी केनेडी ब्रिजवर रात्रीच्या वेळी उभं राहून ग्राहकांची प्रतीक्षा करायच्या."

मंटो यांचा पहिला चित्रपट

1934-1935 मध्ये मंटो मुंबईत आले. सुरुवातीला ते अल्फ्रेड टॉकीजसमोरच्या अरब गल्लीतल्या छोट्याशा घरात आठ महिने राहिले. तिथे खूप ढेकूण होते. याबाबत त्यांच्या आईला कळलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फाळणीच्या आसपासच्या काळात आपल्या लेखणीद्वारे लोकांच्या मनात घर करणारे सआदत हसन मंटो आजच्या तरुणांनाही आपलेसे कसे वाटतात?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंटोच्या पुस्तकांना मागणी असली, तरी वाद आणि बंदी यांसोबतच मंटोचं नातं आजही कायम आहे. नंदिता दास दिग्दर्शित मंटो या चित्रपटावर पाकिस्तानमध्ये बंदी घालण्यात आली आहे.

त्यानंतर लाहौरमधलं सांस्कृतिक केंद्र अल-हमरानंही मंटो महोत्सवावर बंदी घातली आहे. (13 जानेवारीला लाहौरमधल्या आर्ट्स काऊंसिल-अल-हमरानं आपल्या फेसबुक पेजवर नेशन वृत्तपत्राची बातमी शेअर केली आहे. या बातमीत दिलेल्या माहितीनुसार फेब्रुवारी महिन्यात मंटो महोत्सव आयोजित करण्यात आला होता.)

मंटोच्या हयातीतही त्याच्या कथांवर अश्लीलतेचा आरोप करून बंदी घालण्यात आली होती. मंटोच्या ठंडा गोश्त, काली सलवार आणि बो या कथांवर बंदी घातली गेली होती. त्याच्या कथांवर पाच वेळा बंदी घालण्यात आली होती. मात्र मंटोला कधीही दोषी ठरवण्यात आलं नाही.

पाकिस्तानमध्ये मंटोवरील चित्रपट तसंच मंटो महोत्सवाला विरोध करण्याचं कारण त्याच्या कथांमधील अतिशय 'धीट' आशय असल्याचं सांगितलं जात आहे.

पाकिस्तानच्या सांस्कृतिक मंत्रालयामध्ये धर्माचा पगडा असलेल्या लोकांमुळे ही बंदी घातली गेल्याचीही चर्चा आहे. लेखकाच्या कथा या अश्लिलता पसरवणाऱ्या असल्याचा आक्षेप मंत्रालयातल्या लोकांनीच घेतला आहे.

अल-हमरानं मंटो महोत्सवावर बंदी घातल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला नाही. केवळ या महोत्सवाची तारीख पुढे ढकलण्यात आल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे. भविष्यातली तारीख मात्र सांगितली नाही.

मंटो महोत्सवामध्ये चार नाट्य संस्था मंटोच्या कथांवर आधारित नाटकं सादर करणार होत्या. यामध्ये पाकिस्तानमधल्या प्रसिद्ध 'अजोका थिएटर' या संस्थेचाही समावेश आहे. सर्व नाट्य संस्थांनी नाटकाची तालीमही सुरू केली होती.

मंटो चित्रपटावर बंदी का?

पाकिस्तानी सेन्सॉर बोर्डाचा नंदिता दास यांच्या चित्रपटाबद्दल कोणताही आक्षेप नव्हता. मात्र या चित्रपटात भारत आणि पाकिस्तान फाळणीचं चित्रण वास्तवाला धरून नसल्याचा आक्षेप घेतल्यानं बंदी घातली गेली, असं सांगण्यात आलं आहे.

हा चित्रपट आता नेटफ्लिक्सवर उपलब्ध आहे. इथे कोणीही हा चित्रपट पाहू शकतो.

मंटो चित्रपटावर घालण्यात आलेल्या बंदीच्या विरोधात लाहौर, पेशावर आणि मुलतामध्ये निदर्शनं करण्यात आली होती. मंटो मेमोरियल सोसायटीचे अध्यक्ष सईद अहमद आणि इतर विचारवंतांनी लाहौरमध्ये चित्रपटावरील बंदीविरोधात निदर्शनं केली होती.

मंटोवर परिसंवादाचं आयोजन

मंटो मेमोरियल सोसायटीनं गेल्या आठवड्यात मंटो चित्रपटावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दक्षिण आशियात सर्वाधिक वाचले जाणारे दोन लेखक म्हणजे सआदत हसन मंटो आणि फैज अहमद फैज. गेल्या सत्तर वर्षांमध्ये मंटोंच्या पुस्तकांना असलेली मागणी कधीच कमी झालेली नाही. त्यामुळेच आजही मंटोंच्या पुस्तकांच्या एकापाठोपाठ एक आवृत्या प्रसिद्ध होतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्रालय

1. मंत्रालयात मारले सात दिवसात तीन लाख उंदीर

महाराष्ट्राच्या कारभाराचा गाडा हाकणाऱ्या मंत्रालयात उंदरांनी उच्छाद मांडला. त्यामुळे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे असलेल्या सामान्य प्रशासन विभागाने मंत्रालयातील उंदीर मारण्याची महामोहीम हाती घेतली. त्याची सुरस कथा विधानसभेत ऐकवत राज्याचे माजी मंत्री आणि भाजपमधील नाराज नेते एकनाथ खडसे यांनी या मोहिमेत भ्रष्टाचार झाल्याचा आरोप केलाच, पण राज्य सरकारच्या कारभाराची लक्तरेही विधानसभेच्या वेशीवर टांगल्याचं वृत्त लोकसत्तानं दिलं आहे.

मंत्रालयात उंदरांचा सुळसुळाट झाल्याने महत्त्वाच्या फायली खराब होतात, अशा तक्रारी आल्यानंतर 2016 साली उंदीर मारण्याची मोहीम हाती घेण्यात आली. उंदरांची मोजणी करण्यात आली, तेव्हा एकट्या मंत्रालयातच तीन लाख 16 हजार 400 उंदीर असल्याचे आढळले. यात काही उंदीर काळे, काही पांढरे, काही गलेलठ्ठ, काही म्हातारे, काही नुकतेच जन्मलेलेही होते.

त्यांचं निर्मूलन करण्याचं ठरलं आणि निविदा जारी करण्यात आली. अगोदर या कामासाठी सहा महिन्यांचं कंत्राट देण्याचं ठरलं होतं. पण या काळात पुन्हा नवे उंदीर जन्माला येतील आणि त्यांची संख्या वाढेल, असं लक्षात आल्यावर कंत्राटाचा कालावधी कमी करत करत उंदीर निर्मूलनाचं काम सात दिवसांत पूर्ण करण्याचं ठरलं, असं सांगत खडसे यांनी या मोहिमेची झाडाझडतीच सभागृहात घेतली.

खडसे म्हणाले, ''उंदीर निर्मूलनासाठी निविदेची प्रक्रिया पूर्ण झाली आणि सात दिवसांत मंत्रालयातील तीन लाख 19 हजार 400 उंदीर मारण्यात आले. याचा अर्थ, प्रत्येक दिवसाला 45 हजार 628.57 उंदीर मारण्यात आले. म्हणजे प्रत्येक मिनिटाला 31.64 उंदरांचा खात्मा करण्यात आला. प्रत्येक दिवशी मारण्यात आलेल्या उंदरांचे वजन 9125.71 किलो एवढे, म्हणजे, एक ट्रक भरेल एवढे उंदीर एका दिवसाला मारण्यात आले.

2. फेसबुकसोबतच्या उपक्रमाचा फेरआढावा

डेटाच्या गैरवापराच्या घोळाच्या पार्श्वभूमीवर फेसबुकसोबत सुरू असलेल्या उपक्रमाचा फेरआढावा घेणार असल्याची माहिती भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त ओ. पी. रावत यांनी दिली.

इंडियन एक्सप्रेसनं दिलेल्या बातमीनुसार, युवा मतदारांची नोंदणी करण्यासाठी फेसबुकची मदत घेण्यात येत आहे. या उपक्रमाबद्दल आयोगाच्या आगामी बैठकीत चर्चा करण्यात येणार आहे. निवडणूक किंवा मतदान यांच्याशी निगडित सध्या सुरू असलेली चर्चा ही निश्चितच गंभीर गोष्ट आहे, असंही रावत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजच्या विविध दैनिकांतील आणि वेबसाईटवरील प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी या आहेत आजच्या पाच मोठ्या बातम्या :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्रालय आणि मंत्रालयाच्या अखत्यारित येणाऱ्या कार्यालयांमधून राज्य सरकारचा कारभार चालवला जातो, इथे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांकडे शासनाचे प्रतिनिधी म्हणून पाहिलं जातं, म्हणून या कर्मचाऱ्यांचा पेहराव हा कार्यालयाला अनुरूप असणं गरजेचं असल्याचं महाराष्ट्र शासनाने या परिपत्रकात म्हटलंय.

कार्यालयांमध्ये काम करणारे अधिकारी, कर्मचारी हे ऑफिसच्या वेळेमध्ये शासकीनय कर्मचाऱ्याला अनुरूप वेशभूषा करत नसल्याने त्याचा परिणाम शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या लोकांच्या मनातल्या प्रतिमेवर होत असल्याचं या पत्रकात सरकारने म्हटलंय.

म्हणूनच ज्या कर्मचाऱ्यांसाठी शासनाने गणवेश नेमून दिलेला आहे, असे कर्मचारी वगळता इतरांसाठी कार्यलयीन पेहरावासाठीच्या मार्गदर्शक सूचना राज्य शासनाने दिल्या आहेत.

या गाईडलाईन्सनुसार :

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शासकीय कर्मचाऱ्यांनी ऑफिसमध्ये कोणते कपडे घालावेत यासाठीच्या मार्गदर्शक सूचना सरकारने प्रसिद्ध केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्रालयाच्या पाचव्या मजल्यावरून हर्षलनं उडी मारल्याचं समोर येत आहे, पण याला अद्याप पोलिसांचा दुजोरा मिळू शकलेला नाही.

हर्षल मुंबईतल्या चेंबूर येथे वास्तव्यास असल्याचं त्याच्या ओळखपत्रांवरून लक्षात येतं. तो पैठणच्या कारागृहात शिक्षा भोगत असल्याचंही ओळखपत्रावरून समजलं. दरम्यान हर्षल पडला की, त्यानं उडी मारली याविषयी निश्चित काहीही कळू शकलं नाही.

हर्षल रावते मेव्हणीच्या खुनाच्या गुन्ह्यासाठी शिक्षा भोगत होता. त्याला कलम 302 अंतर्गत जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली होती आणि औरंगाबाद जिल्ह्यातील पैठणच्या खुल्या कारागृहात 4 वर्षांपासून शिक्षा भोगत होता आणि सध्या पॅरोलवर होता, अशी माहिती औरंगाबादचे वार्ताहर अमेय पाठक यांनी दिली. पॅरोल संपून कारागृहात हजर व्हायचा त्याचा दिवस होता, अशीही माहिती मिळाल्याचं पाठक यांनी सांगितलं.

दरम्यान या घटनेचे राजकीय पडसाद उमटायला सुरुवात झाली आहे. घटनेनंतर धनंजय मुंडे, अजित पवार, जयंत पाटील आदी नेते मंत्रालयात पोहोचले.

जमिनीचा योग्य मोबदला मिळाला नाही म्हणून शेतकरी धर्मा पाटील यांनी मंत्रालयात विष प्राशन करून आत्महत्या केल्याचं प्रकरण अद्याप ताजं आहे.

 भाजप सरकारच्या काळात मंत्रालयाचं 'आत्महत्यालय' बनलं आहे, अशी टीका मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी त्यावेळी केली होती.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

धुळे जिल्ह्यातील शेतकरी धर्मा पाटील यांनी मंत्रालयात विष प्राशन करून आत्महत्या केल्याची घटना ताजी असतानाच हर्षल रावते हा 44 वर्षीय युवक मंत्रालयाच्या परिसरात मृत्यू पावला आहे. मंत्रालय इमारतीखाली जखमी अवस्थेत सापडल्यानंतर पुढील उपचारासाठी त्याला सेंट जॉर्ज रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं, तिथे उपचारादरम्यान त्याचा मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्री फिरहाद हकीम, सुब्रत मुखर्जी, टीएमसी आमदार मदन मित्रा आणि आता भाजपमध्ये प्रवेश केलेले माजी टीएमसी नेते शोभन देब यांना अटक करण्यात आली आहे.

सीबीआयच्या विशेष न्यायालयाने नेत्यांना अंतरिम जामीन दिला होता पण कोलकाता न्यायालयाने या निर्णयाला स्थगिती दिली.

सीबीआयच्या विशेष न्यायालयाच्या निकालाला स्थगिती देत पुढील आदेश येईपर्यंत आरोपींना न्यायालयीन कोठडी सुनावण्यात आली आहे.

फिरहाद हकीम आणि सुब्रत मुखर्जी हे दोन मंत्री तसंच टीएमसीचे आमदार मदन मित्रा आणि भाजपचे नेते शोभन चॅटर्जी यांना सोमवारी(17 मे) त्यांच्या घरातून निजाम पॅलेसमधील सीबीआय कार्यालयात आणण्यात आलं आणि त्यांना अटक करण्यात आली.

राज्यपाल जगदीप धनखर यांनी अलीकडेच सीबीआयला या नेत्यांविरुद्ध आरोपपत्र दाखल करण्याची परवानगी दिली होती.

वृत्तसंस्थेने सुत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार, चारही नेत्यांनी सोमवारी रात्री वैद्यकीय तपासणीनंतर कडक बंदोबस्तात तुरुंगात नेण्यात आलं. यावेळी आरोपींचे कुंटुबिय तुरुंगाबाहेर उपस्थित होते.

नेत्यांना अटक झाल्यानंतर सीबीआय कार्यालयाबाहेर सोमवारी तृणमूल काँग्रेसच्या समर्थकांनी मोठी गर्दी केली हती. यावेळी कार्यकर्त्यांकडून निदर्शने  करण्यात आली.

मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी सुद्धा सीबीआय कार्यालयात पोहचल्या होत्या. सलग काही तास त्या तिथेच होत्या. पत्रकारांशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "न्यायालय निर्णय करेल."

तृणमूल काँग्रेसचे खासदार पार्थ चॅटर्जी यांनी सांगितलं की, नेत्यांच्या अटकेला पक्षाकडून न्यायालयात आव्हान देण्यात येईल.

'न्यायालयावर विश्वास'

पीटीआयच्या वृत्तानुसार, सीबीआयच्या कोलकाता कार्यालयाबाहेर फिरहाद हकीम म्हणाले, "माझा न्यायव्यवस्थेवर पूर्ण विश्वास आहे. मला त्रास देण्यासाठी भाजप कोणालाही कामाला लावू शकते." साथीच्या आजारात आम्हाला लोकांची मदत करता आली नाही असंही हकीम म्हणाले. ते पुढे सांगतात, "आम्ही वाईट लोक आहोत. पण मुकुल रॉय आणि शुभेंदू अधिकारी नाहीत."

मुकुल रॉय आणि शुभेंदू अधिकारी हे सुद्धा नारदा स्टिंग ऑपरेशन प्रकरणातील आरोपी आहेत परंतु त्यांना अटक करण्यात आलेली नाही.

स्टिंग ऑपरेशनदरम्यान हे दोन्ही नेते तृणमूल कॉंग्रेसचे सदस्य होते पण नंतर त्यांनी भाजपत प्रवेश केला. नंदीग्राममधून ममता बॅनर्जी यांचा पराभव करणारे शुभेंदू अधिकारी आता विधानसभेत विरोधी पक्षनेते आहेत तर मुकुल रॉय आमदार आहेत.

सीबीआय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नारदा स्टिंग प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या सीबीआयने  सोमवारी (17 मे) सकाळी अटक केलेल्या तृणमूल काँग्रेसच्या दोन मंत्र्यांसह चार नेत्यांना तुरुंगात पाठवण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्री विजय वडेट्टीवार

संस्थेची स्वायत्तता काढून घेतल्यानं खासदार संभाजीराजे आणि मराठा क्रांती मोर्चाचे सर्वच पदाधिकारी आधीच आक्रमक झाले असताना, आता ओबीसी मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी या सगळ्या गोष्टींना जातीय वळण दिलंय.

"मी ओबीसी समाजाचा नेता आहे, म्हणून मराठाविरोधी आहे असं ठरवलं जात आहे. मला सतत आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं केलं जात आहे. त्यामुळे 'सारथी'ची जबाबदारी मराठा मंत्र्याकडे देण्याची विनंती मी मुख्यमंत्र्यांना करणार आहे," असं म्हणत विजय वडेट्टीवार यांनी 6 जुलै 2020 रोजी विविध माध्यमांशी बोलताना उद्विग्नता व्यक्त केली.

'छत्रपती शाहू महाराज संशोधन, प्रशिक्षण व मानव विकास संस्था' अर्थात 'सारथी' ही संस्था विजय वडेट्टीवार यांच्याकडे असलेल्या इतर मागासवर्गीय मंत्रालयाच्या (OBC) अंतर्गत येते.

वडेट्टीवारांच्या वरील उद्विग्न विधानाला पार्श्वभूमी आहे ती मराठा क्रांती मोर्चानं केलेल्या मागणीची.

"वडेट्टीवार हे सारथीच्या बाबतीत वारंवार अडथळे निर्माण करत आहेत. त्यामुळे त्यांनी राजीनामा द्यावा किंवा सारथीचा विषय मुख्यमंत्र्यांनी अन्य खात्याकडे वर्ग करावा," अशी मागणी मराठा क्रांती मोर्चाचे समन्वयक राजेंद्र कोंढरे यांनी केली होती.

विजय वडेट्टीवार

मात्र, मराठा क्रांती मोर्चाच्या मागणीवर विजय वडेट्टीवारांनी ओबीसीचा मुद्दा समोर आणल्यानं जातीय वळण लागलं आहे.

वडेट्टीवारांच्या आरोपांना खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनीही उत्तर दिलंय. संभाजीराजे हे सारथीशी संबंधित विषयांवर सातत्यानं पाठपुरावा करताना दिसून येतात.

मराठा विरुद्ध ओबीसी असा नवीन वाद लावण्याचा प्रयत्न कुणीही करू नये, असं खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी म्हटलंय.

"ज्या राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांनी सर्व बहुजन समाजाला न्याय देत एकत्र आणले, त्यांच्या नावाने अस्तित्वात आलेल्या या संस्थेला आणि त्याआडून मराठा समाजाला अशा पद्धतीने बदनाम करणे योग्य होणार नाही. शिव-शाहू-फुले-आंबेडकरांच्या महाराष्ट्रातील जबाबदार नेत्यांना हे वर्तन शोभणारे नाही," असं म्हणत खासदार संभाजीराजेंनी वडेट्टीवारांवर नाव न घेता निशाणा साधला.

या सर्व झाल्या जातीच्या अंगानं सुरू असलेल्या वादावरील आरोप-प्रत्यारोप आणि टीका-प्रतिटीका. मात्र, 'सारथी'च्या नावानं वाद होण्यास ओबीसी-मराठा वाद कारणीभूत नाहीत, तर सारथी या संस्थेशी संबधित प्रश्न आहेत.

संस्थेची काढून घेतलेली स्वायत्तता, निधी, कर्मचारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मराठा समाजाच्या सामाजिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक विकासासाठी फडणवीस सरकारनं सुरू केलेल्या 'सारथी' संस्थेबाबतचे वाद शमता शमत नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंत्री संजय राठोड यांच्या संदर्भातील ऑडिओ क्लिप, फोटो हे सगळे उपलब्ध असताना साधा FIR ही दाखल होऊ नये, हे चुकीचं आहे, महाराष्ट्र पोलिसांची इतकी लाचार अवस्था आधी कधीच पाहिली नव्हती.

सत्ता पक्षाच्या नेत्यांना लैंगिक स्वैराचार करण्याची मुभा दिली का? असा सवाल विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केला आहे.

राज्याचं तथाकथित अधिवेशन उद्या सुरू होतय. अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाच्या इतिहासातलं सर्वांत लहान अधिवेशन होतय. कामकाजामधून पळ काढण्याचा हा सरकारचा प्रयत्न आहे, असा आरोप देवेंद्र फडणवीसांनी केला. अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी आज पत्रकार परिषद घेतली.

तीन पाटांचे सरकार

महिलांवरील अत्याचारात वाढ

कोव्हिड परिस्थितीत भ्रष्टाचाराचा आरोप

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडी सरकारच्या काळात महिलांवरच्या अत्याचाराचं प्रमाण वाढलं असून सत्ताधारी पक्षांचे मंत्री आणि नेते हेच महिला अत्याचारामध्ये आघाडीवर आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंदामाई गाणं गाजलं आणि सुमित यांना ओळख मिळाली

विशेष म्हणजे विरार-पालघर या पट्ट्यातल्या तरुणांनी एकत्र येऊन तयार केलेल्या या गाण्याला यूट्यूबवर चारच महिन्यांमध्ये 92 लाखांपेक्षा जास्त व्ह्यू मिळाले आहेत. आधीपासूनच युट्युबवर धुमाकूळ घालणाऱ्या प्रादेशिक गाण्यांमध्ये मंदामाईचाही समावेश झाला आहे. पण या गाण्याची जन्मकहाणीही भन्नाट आहे.

कसं झालं मंदामाई?

मंदामाई गाण्यामुळे एका रात्रीतच प्रचंड लोकप्रिय झालेले सुमित राऊत बोईसरमधल्या दीप ग्लोबल या शाळेत शिक्षक आहेत. ते सांगतात, "खरं तर हे पारंपरिक गाणं आहे. आम्ही मित्रांच्या हळदीला वगैरे जायचो, तिथे गाण्यांमध्ये 'मंदामाई शिकलेली नव्हती का' ही एकच ओळ मध्येच यायची. ते काय आहे, हेदेखील आम्हाला माहीत नव्हतं. मग आम्ही दोन मित्रांनी एकत्र येऊन या ओळीच्या पुढे अख्खं गाणं लिहिलं."

मंदामाईला 40 लाख व्ह्यू मिळाल्यानंतर सुमित यांच्या फेसबूक पेजवर हा फोटो झळकला

'मंदामाई शिकलेली नव्हती का' या ओळीचं पूर्ण गाणं करताना मग सुमित आणि त्यांच्या मित्रांनी त्यांच्या भागातल्या पालघर स्टेशन, बोईसर स्टेशन, पाचपतीचा नाका असे संदर्भ घेतले. त्यामुळे हे गाणं या पट्ट्यात लगेचच लोकप्रिय झालं, असं सुमितना वाटतं.

"'मंदामाई'मध्ये खरं तर फार काही वेगळं किंवा खास नाहीये. तरीही लोकांना ते आवडतंय. भारतातच नाही, तर परदेशातही हे गाणं ऐकलं, हे सांगणारे अनेक जण आम्हाला भेटतायत," सुमित सांगतात.

सहाय्यक डान्सरपासून स्वतंत्र गायकापर्यंत मजल

'मंदामाई' गाजल्यानंतर आता सुमित चांगलेच प्रकाशझोतात आले आहेत. पण त्यांचा हा प्रवास खडतर होता.

सुमित सांगतात, "मला डान्सची आवड आहे. मी डान्स शिकलोय. पण मुख्य डान्सर म्हणून कधी काम मिळालं नाही. मग इतर गाण्यांच्या व्हीडिओ अल्बममध्ये मागे नाचणाऱ्या मुलांमध्ये नाचलोय."

सुमित यांनी आतापर्यंत शांताबाई, नाच शालू नाच, कल्लुळाचं पाणी अशा अनेक गाजलेल्या गाण्यांच्या व्हीडिओमध्ये नाच केला आहे.

"अनेकदा वाटायचं की, आपलंही गाणं यावं. किंवा आपणही मुख्य कलाकार म्हणून चमकावं. आता 'मंदामाई' प्रसिद्ध झाल्यावर अचानक मलाही खूप प्रसिद्धी मिळाली आहे. 'मंदामाई'चा गायक म्हणून मलाही कार्यक्रमांमध्ये गायला मिळतं," सुमितना आपल्या गाण्याचा अभिमान आहे.

ही गाणी का गाजतात?

पण मंदामाई हे काही यूट्युबवर गाजलेलं पहिलंच गाणं नाही. याआधीही अनेक प्रादेशिक गाण्यांनी यूट्युबवर धुमाकूळ घातला आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'मंदामाई शिकलेली नव्हती का, मंदामाई अडाणी होती का...' चार महिन्यांपासून हे गाणं हळदीच्या अनेक समारंभांमध्ये, लग्नातल्या डीजेवर, कॉलेज कट्ट्यांवर आणि लोकल ट्रेनमध्येही वाजू लागलं आहे. या गाण्याच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा ग्रामीण किंवा प्रादेशिक गाण्यांची लोकप्रियता, हा चर्चेचा विषय ठरत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मंदिरं तोडून बाबरी मशीद बांधली गेली होती का? ती मंदिरांच्या अवशेषांवर मशीद बांधली गेली होती का? अशाच काही प्रश्नांची उत्तरं सर्वोच्च न्यायालयानं अयोध्या प्रकरणावर निर्णय देताना दिली होती.

"बाबरी मशीद मीर बाकीने बनवली होती. ती वास्तू काळ्या रंगाच्या स्तंभांवर उभी होती. खाली सापडलेला भाग पाडला गेला होता, असं पुरातत्त्व विभागाने म्हटलं नव्हतं," असं सुप्रीम कोर्टाने हा निकाल देताना तेव्हा स्पष्ट केलं होतं.

"पुरातत्त्व विभाग एक विश्वासार्ह संस्था आहे, त्यांच्या  निरीक्षणांकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही," असंही कोर्टाने पुढे म्हटलं आहे.

भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण म्हणजेच 'आर्कियालॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया'चे तेव्हाचे महासंचालक बी. बी. लाल यांनी पहिल्यांदा राम जन्मभूमी आणि बाबरी मशिदीच्या वादग्रस्त जमिनीची पुरातत्त्व विभागातर्फे पाहणी केली होती. तेव्हा त्या पथकात के. के. मोहम्मद हेदेखील होते.

ही गोष्ट आहे 1976-77ची. मोहम्मद यांनी अलीगढ मुस्लिम विश्वविद्यापीठातून (AMU) इतिहास या विषयात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण करून 'स्कूल ऑफ आर्कियॉलॉजी'मध्ये शिकायला सुरुवात केली होती.

एक विद्यार्थी म्हणून ते या पाहणीमध्ये सहभागी झाले होते.

ज्या जागेची पुरातत्त्व विभागातर्फे पाहणी करण्यात आली होती तिथून 'प्राचीन मंदिरांचे' अवशेष मिळाले होते, असं म्हणत काही वर्षांनी के. के. मोहम्मद यांनी सगळ्यांनाच धक्का दिला होता.

हिंदू मंदिराचे अवशेष?

हे अवशेष हिंदू मंदिराचे आहेत, असं ठामपणे म्हणणं कठीण असल्याचं अनेक जाणकारांचं म्हणणं आहे. इथे जैन किंवा बौद्ध मंदिर असण्याची शक्यताही फेटाळली जाऊ शकत नाही, असं काही पुरातत्त्व शास्त्रज्ञ म्हणतात.

त्यापूर्वी बी. बी. लाल यांनीही आपल्या अहवालात ही गोष्ट नमूद केली होती. पण के. के. मोहम्मद यांच्या या वक्तव्याने सगळ्या वादाला एक नवीन वळण मिळालं. कारण एकतर ते मुसलमान होते आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे त्यांनी अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठातून इतिहास विषयात पदवी घेतलेली होती.

सत्तरच्या दशकाच्या अखेरीस करण्यात आलेल्या पाहणीवर के. के. मोहम्मद आजही ठाम आहेत.

पहिली पाहणी सत्तच्या दशकात झालेली असली तर 2003मध्ये जी पाहणी झाली, त्यामध्येही भारतीय पुरातत्त्व खात्यात काम करणारे तीन मुसलमान सहभागी झाले होते, असं मोहम्मद यांचं म्हणणं आहे.

के. के. मोहम्मद हे काही वर्षांपूर्वीच भारतीय पुरातत्त्व खात्याच्या उत्तर भारत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राम मंदिराच्या भूमिपूजनाचा कार्यक्रम 5 ऑगस्टला पार पडला. यानिमित्ताने अयोध्येत बाबरी मशिदीच्या खाली 'तेव्हा' पुरातत्त्व खात्याला बऱ्याच गोष्टी सापडल्या होत्या. त्याचा घेतलेला हा आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मक्का शहरातल्या काबा या चौकोनी वास्तूला इस्लाममधली सगळ्यांत पवित्र जागा म्हटलं जातं. ही प्राचीन जागा मुस्लीम धर्मीयांसाठी फार महत्त्वाची आहे. यावर्षी 20 लाखाहून जास्त मुस्लीम जगभरातून हजयात्रेला येतील, असा अंदाज आहे.

मुस्लीम धर्मीयांच्या पाच स्तभांपैकी एक हज आहे. सगळ्या शारीरिकदृष्ट्या सुदृढ आणि चांगली आर्थिक परिस्थिती असणाऱ्या मुस्लिमांनी जीवनात एकदा तरी हज यात्रा जरूर करावी, असा नियम आहे.

खरंतर इस्लामचे सगळे अनुयायी स्वतःला मुस्लीम म्हणतात, पण इस्लामिक कायदा (फिकह) आणि इस्लामिक इतिहासाच्या आपल्या आपल्या समजानुसार मुस्लीम अनेक पंथांमध्ये वाटले गेले आहेत. याच पंथांपैकी एक आहे अहमदिया.

अहमदियांना इतर इस्लामधर्मीय मुस्लीम मानत नाही. सौदी अरेबियाने अहमदियांच्या हज यात्रेवर बंदी घातली आहे.

असं असतानाही जे हज यात्रेसाठी मक्केला जातात त्यांना अटक होण्याची किंवा डिपोर्ट (मायदेशी परत पाठवून देणं) होण्याची भीती असते.

डिपोर्ट होण्याचा धोका

बीबीसीची टीम अशाच एका व्यक्तीला भेटली जिने मागच्या वर्षी लपून-छपून हज यात्रा केली होती.

बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत त्याने सांगितलं, "हजला जाण्यात धोका आहे, हे सतत तुमच्या डोक्यात असतं. पण तुम्ही त्या यात्रेला जाता तेव्हा मनात एक आनंद पण असतो, की तुम्ही अल्लाहसाठी तिथे जात आहात. तुम्हाला अल्लाहसुध्दा मदत करतात कारण त्यांना माहितेय की मी मुस्लीम आहे."

यूकेमधल्या मॅचेंस्टरस्थित दारुल उलूम मशिदीचे इमाम मोहम्मद सांगतात की, "काही देशांनी आणि संघटनांनी आम्हाला बिगरमुस्लीम घोषित केलं आहे. हे त्यांचं मत आहे. पण यामुळे गोष्टी जरा गुंतागुंतीच्या होतात. अहमदियांसाठी हजची यात्रा थोडी कठीण आहे. म्हणून ते जेव्हा हजसाठी जातात तेव्हा जास्त सतर्क असतात."

इमाम मोहम्मद सांगतात, "सहसा लोक विचारत नाहीत की तुम्ही कोणत्या पंथाचे आहात. तिथे आम्ही कुणाला त्रास देत नाही. तिथली परिस्थिती बदलायलाही आम्ही जात नाही आणि कुणाला दुखवायचा आमचा हेतू नसतो."

इमामांना वाटतं की असं सगळं असूनही अहमदिया मुस्लिमांना डिपोर्ट केलं जातं.

"जेव्हा अहमदिया मुस्लिमांना डिपोर्ट करायचा निर्णय घेतला जातो तेव्हाही तुम्ही पाहाल की ते काही विरोध करत नाहीत. कारण आम्ही त्या देशाचाही सन्मान करतो आणि जिथे आम्ही राहतो त्या देशाचाही."

मक्का शहरातल्या काबाला इस्लाममधली सगळ्यांत पवित्र जागा म्हटलं जातं.

मँचेस्टरच्या या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरातले लाखो मुसलमान हजयात्रा करायला दरवर्षी सौदी अरेबियाला पोहोचतात. पाच दिवस चालणारी ही यात्रा या वर्षी 19 ऑगस्टला सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मक्कामधले हज यात्रेकरू

केंद्रीय अल्पसंख्याक मंत्री मुख्तार अब्बास नक्वी यांनी मंगळवारी अनुदान बंद केल्याच्या निर्णयाला दुजोरा दिला आहे. नक्वी म्हणाले, "स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदा 1.75 लाख मुस्लीम विना अनुदान हजच्या यात्रेला जातील. मागच्या वर्षी 1.25 लाख लोक हज यात्रेला गेले होते."

त्यांनी सांगितलं की अनुदान बंद करण्याच्या निर्णयाने सरकारवरचा 700 कोटी रुपयांचा भार कमी होईल, आणि हा पैसा अल्पसंख्याकांच्या, विशेषत: मुलींच्या प्रशिक्षणावर खर्च केला जाईल.

जहाजचा पर्याय

2012 साली सर्वोच्च न्यायालयानं केंद्राला 2022 पर्यंत टप्याटप्यानं हे अनुदान बंद करण्याचा आदेश दिला होता. सरकारनं सांगितलं होतं की, हज यात्रेचा खर्च वाढण्याच्या शक्यतेमुळे आता मुस्लिमांना समुद्रामार्गे जहाजानं मक्काला जाण्याचा पर्याय दिला जाईल.

हज अनुदानाच्या नावावर मुस्लिमांना मूर्ख बनवलं जातं, असं अनेक मुसलमान मानतात. त्यांचं म्हणणं आहे की, हज यात्रा एक मोठी प्रक्रिया आहे आणि अनुदान केवळ विमान प्रवासासाठी दिलं जातं.

त्यांच्यामते, या यात्रेमुळे दर वर्षी एयर इंडियाचा चांगला व्यवसाय होतो.

मागणी मुस्लिमांचीच

त्यांच्या मते, सरकारकडून मिळणाऱ्या अनुदानाचा फायदा फक्त एयर इंडिया या सरकारी कंपनीला होतो. तोट्यात असणाऱ्या एअर इंडियाला या यात्रेमुळे एक लाखापेक्षा जास्त प्रवासी मिळतात.

बऱ्याच काळापासून मुस्लीम जनतेचा एक मोठा वर्ग, अनेक धार्मिक संस्था आणि असदउद्दीन औवेसींसारखे खासदारही हे अनुदान बंद करण्याची मागणी करत होते. त्यांची मागणी होती की हज यात्रेकरूंना आपल्या सोयीनुसार जाण्याची परवानगी दिली पाहिजे.

काही दिवसांपूर्वीच सरकारनं 45 वर्षांपेक्षा अधिक वयाच्या महिलांना पुरुष सहकारी सोबत नसला तरीही चार-चारच्या गटांत जाण्याची परवानगी दिली होती.

सरकारच्या अल्पसंख्याक विभागानं गेल्या वर्षी नवीन हज धोरणावर सूचना देण्यासाठी एक समिती स्थापन केली होती. ही समिती स्थापन झाल्यानंतर मजलिस एत्तेहादुल मुस्लिमीनचे अध्यक्ष आणि हैद्राबादचे खासदार असदउद्दीन ओवैसी म्हणाले, "हजचं अनुदान बंद करा आणि मुस्लीम मुलींच्या शिक्षणावर खर्च करा."

हज अनुदान म्हणजे काय?

दर वर्षी भारतातून हजारो मुस्लीम सौदी अरबला हजसाठी जातात. हज यात्रेकरूंच्या खर्चाचा काही भाग सरकार अनुदानाच्या रूपात देतं. सरकारकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, सध्या प्रत्येक यात्रेकरूला हज यात्रेसाठी एक निर्धारित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हज यात्रेसाठी देण्यात येणारं अनुदान केंद्र सरकारने बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा निर्णय अल्पसंख्याक लोकांचं लांगूलचालन नसून त्यांच्या सक्षमीकरण्याच्या दिशेनं टाकलेलं पाऊल आहे, असं भाजप सरकारचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मक्कामध्ये हजला आलेले भाविक

केंद्र सरकारने हा निर्णय जाहीर केल्यानंतर, बीबीसी मराठीने वाचकांना या विषायावर त्यांच्या प्रतिक्रिया विचारल्या होत्या. या चर्चेला वाचकांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला.

हज यात्रेसाठी देण्यात येणारं अनुदान बंद करण्याचा केंद्र सरकारचा निर्णय अल्पसंख्याकांच्या सक्षमीकरण्याच्या दिशेनं टाकलेलं पाऊल आहे, असं केंद्र सरकारचं म्हणणं आहे.

या निर्णयाने वाचणारे सरकारचे 700 कोटी रुपये अल्पसंख्याकांच्या, विशेषत: मुलींच्या, शिक्षणावर खर्च केले जातील, असं सरकारनं म्हटलं आहे.

या चर्चेत सहभागी झालेले सोयाब काका काझी लिहितात, "वास्तविक पाहता हजसाठीचा प्रत्यक्ष होणारा खर्च आणि सरकारकडून मिळणारे अनुदान (सबसिडी) यात मोठी तफावत होती. सबसिडीच्या तोकड्या अनुदानावर हज यात्रा शक्य नाही."

"इस्लाम धर्मात आर्थिक ऐपत असेल तरच हज करा, असा आदेश आहे. त्यामुळे सरकारने सबसिडी बंद केली म्हणजे मुस्लिमांचे फार मोठे नुकसान झाले असं नाही. त्यामुळे सरकारवर टीका करू नये," असं ते म्हणतात.

"तसंच हिंदू बांधवांना विनंती असेल ही बाब हिंदू विचारसरणीचा विजय म्हणून सरकारने हे पाऊल टाकले अशी भ्रामक कल्पना पसरवू नये," असंही ते म्हणतात.

"बाकी धर्मांबाबत सांगू शकत नाही पण हज स्वतःच्या पैशांनीच हवा. त्यामुळे हा निर्णय योग्यच आहे," असं मत अस्लम पठाण यांनी व्यक्त केलं आहे.

नजीब शेख म्हणतात, हा निर्णय चांगला आहे, पण अशा प्रकारचे निर्णय सगळ्या धर्मांना लागू झाले पाहिजेत.

मंगेश गायकवाड यांचंही हेच मत आहे. कुठल्याच धार्मिक कार्यक्रमाला शासनाने सबसिडी देऊ नये, असं ते म्हणतात.

मलाई मामा या अकाऊंटवरून ट्वीट केलं आहे की, "हा उत्तम निर्णय आहे. हेच पैसे अल्पसंख्याक समाजाच्या विकासासाठी वापरले पाहिजेत."

तर प्रसाद लिहितात की, "धार्मिक सबसिडी, मग ती कोणत्याही जातीला वा धर्माला दिलेली असो, ती बंद व्हायलाच हवी."

बालिश गाडे यांनी हा निर्णय पुरोगामी असल्याचं म्हटलं आहे. कुंभमेळ्याचाही निधी बंद करावा, असं ते म्हणतात.

शाम गोगाव म्हणतात, "केंद्र सरकारने घेतलेला निर्णय हा चांगलाच आहे. पण हा निधी त्याच समुदायातील गरीब मुलांच्या शिक्षणासाठी वापरला पाहिजे."

जगदीश निकम कुंभमेळ्याचाही निधी बंद करावा, असं मत व्यक्त केलं आहे.

उमेश कुलकर्णी यांनीही हा निर्णय योग्य असल्याचं म्हटलं आहे. ते म्हणतात "हा उत्तम निर्णय आहे. धर्म ही वैयक्तिक गोष्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हज यात्रेसाठी दिली जाणारी सबसिडी बंद करण्याचा निर्णय हा हिंदुत्वाचा विजय नाही, या प्रकरणात समाजात तेढ निर्माण होणारी भूमिका घेतली जाऊ नये, अशा आशयाच्या प्रतिक्रिया बीबीसी मराठीच्या वाचकांनी व्यक्त केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग अकबराने त्याचे आवडते संत ख्वाजा मोइनुद्दीन चिश्ती यांच्या दर्ग्यावर प्रतिज्ञा केली की, मला एक मुलगा झाला, तर आग्रा ते अजमेर पायी प्रवास करून दर्ग्यावर माथा टेकेन.

अखेर ईश्वराने अकबराची प्रार्थना ऐकली आणि त्याच्या दरबारी मंडळींपैकी कोणीतरी त्याला सांगितलं की, आग्र्याजवळच्या एका डोंगरात मोइनुद्दीन चिश्ती यांचे शिष्य व पीर सलीम चिश्ती राहतात, ते बादशाहाची इच्छा पूर्ण करू शकतात.

जहाँगीरच्या जीवनावर 'अॅन इन्टिमेट पोर्ट्रेट ऑफ अ ग्रेट मुघल जहाँगीर' हे पुस्तक लिहिणाऱ्या पार्वती शर्मा म्हणतात, "अकबाराकडे जगातील सगळं काही होतं. पण त्याला मूल नव्हतं. याच इच्छेपोटी ते सलीम चिश्ती यांच्याकडे जायला लागले. एके दिवशी अकबराने त्यांना थेट विचारलं, मला किती मुलगे होतील? चिश्ती म्हणाले, खुदा तुला तीन मुलगे देईल. तसंच झालंही. परंतु, चिश्ती यांच्या आशीर्वादाने जन्मलेला सलीम कालांतराने त्यांच्याच मृत्यूला कारणीभूत ठरला."

त्या लिहितात, "एकदा अकबराने त्यांना विचारलं, तुम्ही किती काळ या जगात राहाल? सलीम चिश्ती म्हणाले, शहाजादा सलीम पहिल्यांदा एखादी गोष्ट आठवून दोनदा बोलेल, त्याच दिवशी मी हे जग सोडून जाईन. अनेक दिवस अकबराने सलीमला काहीच शिकवलं नाही. पण एक दिवस सलीमन कोणाच्या तरी ऐकलेल्या दोन ओळ्या पुन्हा म्हटल्या. त्याच दिवशी शेख सलीम चिश्ती यांची तब्येत बिघडायला लागली आणि काही दिवसांनी ते मरण पावले."

बाबरानंतर आत्मकथा लिहिणारा पहिला मुघल सत्ताधीश

थोर मुघल राजांपैकी जहाँगीर हा सर्वांत कमी चर्चिला गेलेला राजा होता, असं म्हटलं जातं. तो दारूबाज होता आणि त्याचं लक्ष सैनिकी मोहिमांऐवजी जगण्यातील सुख-चैन उपभोगण्याकडे जास्त असायचं. पण जहाँगीरचं हे मूल्यमापन रास्त आहे का?

दिल्ली विद्यापीठातील भारतीय महाविद्यालयामध्ये इतिहासाच्या अध्यापक असणाऱ्या अनुभूती मौर्य म्हणतात, "आपल्या जीवनाचा लेखाजोखा मांडण्याचा प्रयत्न करणारा जहाँगीर हा बाबरनंतरचा पहिलाच मुघल बादशाह होता. आपण इतिहास वाचताना थोरवी शोधत असतो. पण जहाँगीरने मोठी सैनिकी मोहीम हाती घेतली नाही, त्यामुळे त्याच्याकडे कधीकधी आपण पुरेसं लक्ष देत नाही. माझ्या मते, जहाँगीर एक अतुलनीय माणूस होता. त्याच्या आत्मकथेमध्ये त्याचे विचार विस्ताराने वाचायला मिळतात. शिवाय तो त्याच्या काळाचं उत्पादन होता."

त्या पुढे म्हणतात, "एका अर्थी तो त्याच्या काळाची एक खिडकी होता. सतराव्या शतकातील माणसाचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्याला मुलगा नाही, ही बाब अकबर बादहशाहला त्याच्या वयाच्या 27व्या वर्षापर्यंत बोचत होती. 1564 साली त्याला हसन व हुसैन हे दोन जुळे मुलगे झाले, पण ते केवळ एकच महिना या जगात टिकाव धरू शकले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग इच्छाशक्ती कशी वाढवावी? त्यासाठी चांगली झोप घ्या, चांगला आहार घ्या आणि स्वत:ला कधीकधी शाबासकी द्या.

आणखी एक पर्याय म्हणजे, तुमचं लक्ष्यं जगजाहीर करा. ते पूर्ण करण्यासाठी घरच्यांना आणि मित्रांना मदत करायला सांगा.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जीवनात मोठं लक्ष्यं गाठण्यासाठी छोट्या गोष्टी टाळाव्या लागतात आणि मोठं यश मिळवण्यासाठी जबरदस्त इच्छाशक्तीची गरज असते, असं एका संशोधनात दिसून आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की, जर कोरोनावर अजूनही औषध नाही, तर मग रुग्ण बरे कसे होतात? कोरोनाच्या रुग्णांवर नेमके काय उपचार केले जातायत? या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी आम्ही थेट कोव्हिड रुग्णांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांशीच बोललो.

कोरोनाच्या उपचाराबद्दल गेल्या काही महिन्यांत अनेक औषधांची नावं समोर आली आणि म्हणूनच उपचाराबद्दल बोलताना पहिल्यांदा समजून घेऊया की कोणकोणती औषधं सध्या कोरोनाच्या उपचारादरम्यान वापरली जातायत.

रेमडेसिव्हिर हे त्यातलंच एक नाव. आता महाराष्ट्र शासनानेही रेमडेसिव्हिरचे 10 हजार डोस मागवले आहेत.

याबाबत माहिती देताना आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी सांगितलं होतं, “रुग्णांवर अधिक चांगल्या पद्धतीने उपचार व्हावे यासाठी सरकारने रेमडेसिव्हीर औषधाचे 10 हजार डोस घेण्याचा निर्णय घेतलाय. हे अँटीव्हायरल औषध आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, सार्समध्ये या औषधाचे चांगले परिणाम दिसून आले आहेत. महाराष्ट्रात हे औषध क्रिटिकल रुग्णांना देण्यात येणार आहे.”

10 हजार डोसेससाठी 12 कोटी रुपयांचा निधी लागणार असल्याचं आणि तो कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) फंडाच्या माध्यमातून उभारला जाणार असल्याचंही आरोग्य मंत्र्यांनी सांगितलं.

जगभरातील डॉक्टर सध्या कोरोनाविरोधातील लढाईत रेमडेसिव्हिरचा वापर करतायत. काही दिवसांपूर्वी न्यू इंग्लंड जर्नल ऑफ मेडिसिनमध्ये एका संशोधनातून असं समोर आलं होतं की, रेमडेसिव्हिर देण्यात आलेले रुग्ण इतरांच्या तुलनेत 11 दिवसांत बरे झाले.

कोरोना महाराष्ट्र: रुग्णांना कोणती औषधं दिली जातायत?

टास्क फोर्सच्या गाईडलाइन्सनुसार उपचार

राज्यातल्या उपचारांबद्दल बोलताना आरोग्यमंत्री राजेश टोपेंनी सांगितलं होतं की, “राज्यातले 80 टक्के रुग्ण लक्षणं नसलेले आहेत, रुग्णांचा रिकव्हरी रेट 43 टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे. या रुग्णांवर आयसीएमआरच्या गाईडलाइन्स आणि महाराष्ट्र सरकारने नेमलेल्या टास्क-फोर्स ने केलेल्या सूचनांप्रमाणे उपचार केले जात आहेत.”

मुंबईच्या बॉम्बे हॉस्पिटलचे कन्सल्टंट आणि संसर्गजन्य रोगांचे तज्ज्ञ डॉ. गौतम भन्साळी सांगतात, “आम्ही सरकारकडे मागणी करतोय. रेमडेसिव्हिर औषधाबाबत तात्काळ निर्णय घ्यावा. या औषधाचे रिझल्ट खूप चांगले आहेत. क्लिनिकल ट्रायलमध्ये रुग्णाच्या शरीरात व्हायरल लोड कमी झाल्याचं निदर्शनास आलंय, तर इन्फेक्टिव्हिटी कमी झाल्याचंही समोर आलंय. हे औषध भारतात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात कोरोनाच्या संसर्ग सुरुवात होऊन 8 महिने उलटून गेलेत पण अजून कोणतंही ठोस औषध किंवा लस सापडलेली नाही. पण असं असतानाही जगभरात लाखो कोरोनाग्रस्त ठणठणीत बरे होऊन घरी गेलेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग ते नरेंद्र मोदी असो वा राहुल गांधी, एसटीचा संप असो वा शेतकऱ्यांची व्यथा, राज ठाकरे आपल्या कार्टून्समधून सतत व्यक्त होत असतात.

मनसे सोडून गेलेले अनेक नेते अशी तक्रार करत असतात की राज ठाकरेंपर्यंत पोहोचता येत नाही. पण राज स्वतः आपल्या कार्टूनच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत थेट पोहोचण्याचा प्रयत्न करत असतात.

रविवार 5 मे म्हणजे जागितक व्यंगचित्रकार दिन. त्यानिमित्ताने राज ठाकरे यांना एक पोस्ट शेअर केली आहे. "आज #जागतिकव्यंगचित्रकारदिन ह्या निमित्ताने देशभरातील माझ्या व्यंगचित्रकार सहकाऱ्यांना शुभेच्छा तर आहेतच पण तुमच्या प्रतिभेची देशाला आज सगळ्यात जास्त गरज आहे हे मात्र विसरू नका," असं ते या पोस्टमध्ये म्हणाले आहेत.

शिवसेनेच्या सुरुवातीच्या काळात बाळ ठाकरेंनी काढलेल्या व्यंगचित्रांची महत्त्वाची भूमिका होती. त्या व्यंगचित्रांशी या व्यंगचित्रांची तुलना करता येईल का? व्यंगचित्रकार म्हणून राज कसे आहेत? त्यांच्या व्यंगचित्रांतील रेषा काय सांगतात? व्यंगचित्रकार राज ठाकरे रेखाटण्याचा प्रयत्न काही नामवंत व्यंगचित्रकारांच्या शब्दांत.

'परिपक्व कलाकार'

"कलाकार म्हणून राज ठाकरे परिपक्व आहेत. राजकारणी राज ठाकरेंपेक्षा व्यंगचित्रकार राज ठाकरे अधिक भावतात," अशी प्रतिक्रिया बीबीसीचे व्यंगचित्रकार कीर्तीश यांनी दिली.

व्यंगचित्रकार मंजुल म्हणतात, "कुणाही उदयोन्मुख व्यंगचित्रकाराला प्रेरित करतील, अशी त्यांची व्यंगचित्रं आहेत. मध्यंतरीचा बराच काळ त्यांनी व्यंगचित्रं काढली नव्हती. व्यंगचित्र काढण्यासाठी बराच वेळ ही द्यावा लागतो, ही बाब लक्षात घेतली पाहिजे."

तर राजकीय व्यंगचित्राला आवश्यक गुण राज यांच्याकडे आहेत, असं मत व्यंगचित्रकार प्रशांत कुलकर्णी यांचं आहे.

'बाळासाहेबांचा प्रभाव'

राज यांच्या व्यंगचित्रांवर बाळासाहेब ठाकरे यांचा प्रभाव आहे, असं मत या तिघांचं आहे. कुलकर्णी म्हणतात, "बाळसाहेब ठाकरे यांना व्यंगचित्र काढताना आणि राजकारण करताना राज यांनी प्रत्यक्ष पाहिलं आहे. त्यांना व्यंगचित्रांचं 'बाळ'कडू मिळालं आहे."

कुलकर्णी आणि कीर्तीश यांच्या मते राज यांची व्यंगचित्रं आर. के. लक्ष्मण यांच्या जवळ जाणारी आहेत.

मोदी आणि अमित शाहांविषयी राज ठाकरेंचे अनेक कार्टून आहेत.

"अर्कचित्रांमध्येही राज यांचा हातखंडा आहे. राजकीय व्यंगचित्र काढताना वेगवेगळ्या नेत्यांचे चेहरे वेगवेगळ्या भावनांसकट वेगवेगळ्या कोनातून दाखवावे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे सध्या देशभरात आपल्या कॉर्पोरेट-स्टाईल सभांमुळे चर्चेत असले तरी विझ्यअल आर्ट्सचा वापर करून आपलं मत मांडण्याची कला त्यांच्यात आधीपासूनच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग तो सचिन वाझे यांच्या अटकेचा विषय असो किंवा धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोपांचे प्रकरण असो. त्यामुळे प्रश्न निर्माण होतो की बड्या नेत्यांची रांग लागलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये जयंत पाटील उडी मारून पुढे येऊन बसलेत का?

"गृहमंत्री अनिल देशमुख यांचा राजीनामा घेण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. ते गृहमंत्री म्हणून व्यवस्थित काम करत आहेत," राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी अनिल देशमुख यांच्या राजीनाम्याची चर्चा फेटाळताना दिलेली ही प्रतिक्रिया.

ही पहिलीच वेळ नाही जेव्हा जयंत पाटील यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसची बाजू ठामपणे मांडली. सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्या प्रकरणातही जयंत पाटील यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या बैठकीआधीच राजीनाम्याचे वृत्त फेटाळले होते.

"जोपर्यंत गुन्हा सिद्ध होत नाही तोपर्यंत राजीनामा घेणे योग्य ठरणार नाही," असं जयंत पाटील म्हणाले होते.

महाविकास आघाडीच्या सत्तास्थापनेच्या घडामोडींमध्येही जयंत पाटील यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. विशेषत: अजित पवार यांनी देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत पहाटेचा शपथविधी केल्यानंतर जयंत पाटील यांच्याकडे शरद पवार यांचे सर्वाधिक विश्वासू नेता म्हणून पाहिलं जाऊ लागलं.

जयंत पाटील हे महाविकास आघाडी सरकारचे जलसंपदामंत्री आहेत. ते पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष आहेत. ते राष्ट्रवादी काँग्रेसचे विधिमंडळाचे नेते आहेत. शिवाय, विधानसभेचे गटनेते पदही त्यांच्याकडे आहे. यावरूनही त्यांचे राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील स्थान स्पष्ट होते.

जानेवारी महिन्यात 'राष्ट्रवादी परिवार संवाद' असा दौरा काढला होता. अठरा दिवसांच्या या दौऱ्यात त्यांनी 14 जिल्हे आणि 82 मतदारसंघ असा दौरा केला. पक्ष संघटनावाढीसाठी हा दौरा होता असंही ते म्हणाले होते.

राष्टवादी परिवार संवाद कार्यक्रम, जानेवारी 2021

तेव्हा जयंत पाटील हे आताच्या घडीला  शरद पवार यांचे सर्वांत विश्वासू नेते आहेत का? महाविकास आघाडीच्या सत्तास्थापनेनंतर त्यांचे पक्षांतर्गत महत्त्व कसे वाढले? अजित पवार आणि सुप्रिया सुळे यांच्याशी त्यांचे संबंध कसे आहेत? असे अनेक प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित केले जातात. याचाच आढावा आपण घेणार आहोत.

शरद पवार यांचे सर्वाधिक विश्वासू सहकारी?

जयंत पाटील इस्लामपूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत. विलासराव देशमुख यांच्या मंत्रिमंडळात ते अर्थमंत्री होते. सर्वाधिक वेळेस अर्थसंकल्प...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेस किंवा महाविकास आघाडी सरकारवर संकट आलं की हल्ली जयंत पाटील हा एकच चेहरा पक्षाचं आणि सरकारचं डॅमेज कंट्रोल करण्यासाठी पुढे येताना दिसतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग प्रश्न उपस्थित होतो की, एकीकडे भारतात अजूनही मोठ्या प्रमाणात गरिबी असताना, सरकारच्या कोठारांमध्ये इतकं गहू-तांदूळ पडून का राहातात आणि सडून का जातात?

अनेकांना हे वाचून आश्चर्य वाटेल पण भारतात गरजेपेक्षा कितीतरी जास्त प्रमाणात गहू आणि तांदळाची लागवड होते.

असं का होतं, या प्रश्नाचं उत्तर आपल्याला पार भारताच्या स्वातंत्र्यापर्यंत मागे घेऊन जातं. ते आपण थोडक्यात पाहू, मग आजची स्थिती आणि काय करता येऊ शकतं, याचा आढावा घेऊ. दिल्लीजवळ सध्या पंजाब-हरियाणामधले हजारो शेतकरी आंदोलन करत आहेत. या आंदोलनाच्या मुळाशी या अतिरिक्त गहू-तांदळाचा मुद्दा दडलेला आहे.

हरितक्रांतीत गहू-तांदळाच्या वाढीची 'बिजं'

1947 साली स्वतंत्र भारताची लोकसंख्या 39 कोटी होती. यातील बहुतांश लोकसंख्या ग्रामीण, गरीब, अशिक्षित आणि कमी जीवनामान अशा अवस्थेतील होती. अशावेळी देशातील लोकांना अन्नधान्याचा कुठलाच तुटवडा पडू नये, हे मोठं आव्हान तत्कालीन सरकारसमोर होतं.

पण साठच्या दशकात देशातल्या लोकांना दोन वेळचं जेवण देण्याइतकंही अन्न भारतात पिकलं नाही. त्यावेळी भारताला अमेरिकेतून गहू आयात करावा लागत होता. त्यामुळेच 'बोटीतून ताटात' असं गव्हाला म्हटलं जाई. म्हणजे बोटीतून आल्यानंतर लोकांपर्यंत पोहोचायचा.

1965 सालानंतर भारतावरील अन्नधान्याचं संकट अधिकच गडद झालं. लाल बहादूर शास्त्री यांच्यानंतर पंतप्रधानपदी बसलेल्या इंदिरा गांधी यांनी मार्च 1966 ला अमेरिकेचा दौरा केला.

या दौऱ्यात तत्कालीन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष लिंडन बेन्स यांच्याकडे अन्नधान्य पुरवण्यासंदर्भात चर्चा केली आणि लिंडन यांनी पब्लिक लॉ - 480 (PL-480) अंतर्गत एक कोटी टन गहू देण्याचे मान्य केले. मात्र उत्तर व्हिएतनामवर अमेरिकेनं टाकलेल्या बाँबचा भारताना निषेध केला आणि त्यानंतर अमेरिेकने अन्नधान्य पुरवठा कमी केला.

अमेरिकेच्या PL-480 कार्यक्रमामुळे भारताला अन्नधान्य मिळत असे, पण तेवढं पुरेसं नव्हतं.

त्यानंतर भारताचे तत्कालीन कृषिमंत्री सी. सुब्रमणियम यांनी भारतातील धान्य उत्पादनासाठी नवी धोरण आखलं आणि त्याअंतर्गतच पुढे हरितक्रांती झाली.

भारतीय शेतकऱ्यासोबत डॉ नोर्मन बोरलॉग

मेक्सिकोत शास्त्रज्ञ डॉ. नोर्मन बोरलॉग यांनी कृषी क्षेत्रात केलेली क्रांती त्यावेळी चर्चेचा विषय होती. भारत सरकारने भारतातही हा प्रयोग करण्याचं ठरवलं आणि त्यासाठी भारतीय कृषिमंत्रालयाचे तत्कालीन सल्लागार एम. एस....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2019-20 या एका आर्थिक वर्षात भारत सरकारच्या गोदामांमध्ये 1930 टन वाया गेलं होतं.  ही माहिती  दिली होती तत्कालीन केंद्रीय अन्न व ग्राहक विषयक मंत्री रामविलास पासवान यांनी. जाणकार सांगतात की गोदामांध्ये सडणाऱ्या गहू-तांदळाचं प्रमाण यापेक्षा बरंच जास्त आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग भले ते रंग आणि चमकी इतरत्र फेकणं असो किंवा तारा वाकवून वेगवेगळ्या आकृत्या तयार करणं असो किंवा अगदी फुग्यांपासून न ओळखता येणारे प्राणी बनवणं असो.

पण कितीही प्रयत्न केले आणि युट्यूबच्या व्हीडिओचा आधार घेतला तरीही सहसा त्यांच्या कलाकृतींचा फज्जाच उडतो.

पण अद्वैत कोलारकर याचं असं नाही. या चार वर्षांच्या कलाकार मुलाची चित्रं कॅनडा आणि भारतातल्या आर्ट गॅलऱ्यांमध्ये दिमाखात झळकत आहेत. त्याच्या चित्रांची किंमत ऐकाल तर थक्क व्हाल!

त्याच्या एका चित्रांची किंमत चक्क 2000 पाऊंड म्हणजे 1 लाख 83 हजार एवढी आहे.

मागच्या महिन्यात अद्वैतनं आणखी एक विक्रम रचला. त्याचं चित्र न्यूयॉर्कच्या 'ArtExpo' या प्रदर्शनात झळकलं. याबरोबरच या प्रदर्शनात चित्र झळकवणारा तो सगळ्यात लहान चित्रकार ठरला.

ट्विटरवर अद्वैतच्या नावाची नुसती धूम आहे. त्याच्या कौतुकाचा ओघ थांबत नाही आहे हे वेगळ सांगायला नकोच.

श्रुती कोलारकर यांना आपल्या मुलाचा खूप अभिमान वाटतो. त्यांनी 'बीबीसी थ्री'ला सांगितलं की, त्यांचा मुलगा आठ महिन्यांचा असल्यापासून चित्रं काढतोय. त्यावेळेस त्यांचं कुटुंब पुण्यात राहात होतं.

तो त्याच्या बहिणीचे, स्वराचे रंग घ्यायचा आणि ती चित्र काढत असेल तर हाही काढायला लागायचा.

"त्याला रंग प्रचंड आवडतात. तो चित्र काढता काढता अगदी रंगून जातो. अगदी तासनतास तो रंगाशी खेळतो," श्रुती सांगतात.

"त्याच्या कलेला आणखी प्रोत्साहन द्यायला हवं असं आम्हाला वाटलं, मग आम्ही त्याला त्याच्यासाठीचे रंग आणून द्यायला लागलो."

पण अद्वैत जेव्हा एक वर्षाचा झाला तेव्हा तो फरशीवर काही अमूर्त चित्रं काढायला लागला. ती चित्रं खूपच सुंदर होती, अगदी मोठ्या माणसानं काढल्यासारखी.

"त्याला अगदी लहान वयापासून कॉम्पोझिशन आणि रंगांची चांगली जाण असल्याचं आमच्या लक्षात आलं," व्यवसायानं व्हिज्युअल डिझायनर असलेल्या श्रुती सांगतात.

तो दोन वर्षांचा असताना त्याच्या चित्रांची दखल पुण्यातल्या Art2Day या गॅलरीनं घेतली. अद्वैतच्या चित्रांचं एक प्रदर्शन या गॅलरीत भरलं ज्यात त्याची 30 चित्रं ठेवण्यात आली.

त्यानं दोन वर्षांत जेवढं यश मिळवलं आहे ते मिळवायला अनेकांना खूप काळ जावा लागतो.

यानंतर त्यांचं कुटुंब कॅनडातल्या सेंट जॉन, न्यु ब्रुन्सवीक इथे स्थलांतरित झालं. आपल्या मुलामध्ये असणाऱ्या अलौकिक कलेकडे दुर्लक्ष होऊ नये असं श्रुती यांना मनापासून वाटतं होतं. त्यामुळे त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुलांना, त्यातल्या त्यात जरा मोठी मुलं, त्यांना क्रिएटिव्ह व्हायला फार आवडतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग याचा अर्थ काय? सामान्य माणसाला दिलासा मिळणारच नाही का? आपल्याला आपलं तेल आणि डिझेलवर असलेलं अवलंबित्व हळूहळू कमी करावं लागेल का?

तेलाच्या गगनाला भिडलेल्या किंमतींवरून विरोधी पक्ष सतत सरकारवर टीका करतो आहे. काँग्रेस नेते अभिषेक मनु सिंघवी यांनी काही दिवसांपूर्वी एका पत्रकार परिषदेत म्हटलं होतं की, सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतींवर लावलेले अतिरिक्त कर ताबडतोब हटवायला हवेत. यामुळे पेट्रोल-डिझेलच्या किमती कमी व्हायला मदत होईल.

त्यांनी म्हटलं की मोदी सरकार लोकांसाठी सगळ्यात महागडं सरकार ठरतंय. या सरकारने लोकांवर भरपूर कर लावलेत.

पण या सगळ्यांत सामान्य माणूस वैतागला आहे आणि शेतकरी दुःखी आहे. मोदी सरकारवर एक्साइज ड्युटी कमी करण्याचा दबाव आहे.

किंमती कमी होऊ शकतात?

म्हटलं जातंय की सरकार एक्साईज ड्युटी कमी करण्याचा विचार करतेय. सूत्रांनुसार अर्थमंत्रालय आणि खनिज तेल मंत्रालयात अजून सहमती झालेली नाही.

पण सरकारने एक्साइज ड्युटी कमी केली तर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव वाढले तर भारतातल्या ग्राहकांना पाहिजे तसा दिलासा मिळणार नाही अशीच शक्यता आहे.

येत्या काही आठवड्यात आणि महिन्यात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतीत चढ-उतार होऊ शकतात. पण तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की येत्या काळात किंमती वाढतीलच.

सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात खनिज तेलाचे भाव जवळपास 66-67 डॉलर्स प्रति बॅरल आहेत. या वर्षी ते वाढतील का?

सिंगापूरमध्ये राहाणाऱ्या भारतीय वंशाच्या वंदना हरी गेल्या 25 वर्षांपासून तेल उद्योगवर लक्ष ठेवून आहे. त्या म्हणतात, "100 रुपये काय, 100 पेक्षा जास्तही वाढू शकतं"

केंद्र सरकार खनिज तेलांच्या भावांवर नियंत्रण आणण्याचा प्रयत्न नक्कीच करतंय. पण सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टीचे आर्थिक बाबतीचे प्रवक्ते गोपाल कृष्ण अग्रवाल यांच्यामते सरकारचे हात बांधलेले आहे.

ते म्हणतात, "सरकारच्या महसुलात एकूण 14.5 टक्क्यांची घट झाली आहे. या काळात सरकारचा खर्च 34.5 टक्के वाढला आहे. असं असतानाही सरकारने टॅक्स वाढवलेला नाही. यामुळे राजकोषीय तोटा 9.5 टक्के झालाय. जीडीपी कर्जाच्या 87 टक्के आहे. मला तरी केंद्र सरकारकडून काही सुट मिळेल असं वाटत नाही. राज्य सरकारांनी दिलासा द्यायला हवा."

पण जर केंद्र सरकारचे हात बांधले गेलेत तर राज्य सरकारांचाही नाईलाज आहे. खनिज तेलामुळे होणाऱ्या कमाईत केंद्र सरकारचा हिस्सा सर्वाधिक आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात कदाचित पहिल्यांदाच काही शहरात पेट्रोलच्या किंमतीने शंभरी पार केली आहे. जर आंतरराष्ट्रीय बाजारातल्या कच्च्या तेलाच्या किंमतींचा अंदाज घेतला तर ते आणखी महागण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग यात हे क्यूट पेंग्विन का मागे राहावे?

ऑस्ट्रेलियन संशोधन एडी गॉल्ट यांचा कॅमेरा या दोन पेंग्विन्सना सापडला. हे आपल्या प्रदेशातलं नाही, काहीतरी भलतंच दिसतंय, असं म्हणत त्यांनी त्या कॅमेऱ्याशी खेळण्यास सुरुवात केली.

बघुया या व्हीडिओमध्ये ते काय करताना कैद झाले आहेत ते.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सेल्फी घेण्याची आवड अबालवृद्धांना असते. चिम्पांझीनेपासून तर मंगळावर गेलेल्या नासाच्या रोव्हर वाहनानेही आता सेल्फी काढून सोशल मीडियावर खळबळ माजवली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मग स्वातंत्र्य चळवळ, दलित चळवळ, संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ या निमित्ताने जमीन, पाणी, अस्मिता-आत्मसन्मान, जातीअंत, स्त्रीमुक्ती असे विविध प्रश्न ऐरणीवर आले. पण सद्यस्थितीत महाराष्ट्राला पुरोगामी म्हणायच का, असा प्रश्न पडण्यासारखीच स्थिती आहे.

कारण अघटित, धक्कादायक, शरमेनं मान खाली घालायला लावणार्‍या घटना एकामागून एक घडत आहेत. सामान्य जनतेला अस्वस्थ करणार्‍या दोन प्रकारच्या घटना आहेत.

सातत्याने अत्यंत निर्घृण पद्धतीने होत असलेले जातीय हिंसाचार, सामूहिक हल्ले आणि न्याय, समता, स्वातंत्र्याची हमी देणारे राज्यघटनेवरील हल्ले. कारण यातून कायदा आणि सुव्यवस्थेलाच धोका पोहोचत आहे.

भारतीय संविधान हा खरं तर देशाचा सर्वोच्च कायदाच आहे. हे संविधान प्रत्येक भारतीयाला मूलभूत अधिकार देते. मूलभूत अधिकार याचा अर्थच होतो, जे अधिकार आपल्यापासून कोणीही हिरावून घेऊ शकत नाही. भारताच्या प्रत्येक नागरिकाला सन्मानानं जगण्याचा अधिकार संविधान बहाल करतं. संविधान, राष्ट्रध्वज, राष्ट्रगीत यांचा सन्मान करणे हे भारतीय नागरिकांचे परम कर्तव्य आहे.

परंतु आजमितीला देशात संविधानाच्या गाभ्यालच आव्हान देणारी कृत्ये जाहीरपणे केली जात आहेत. राजधानीच्या ठिकाणी काही समाजकंटक संविधानाची प्रत जळतानाचा व्हीडिओ पाहून देश आणीबाणीकडे तर जगत नाही ना, असं वाटल्याशिवाय राहत नाही.

कुणा एका व्यक्तीनं संविधनपेक्षा मनुस्मृती महान आहे, असं म्हटलं तेव्हाच त्यावर कारवाई झाली असती तर पुढे जाऊन संविधान प्रत जालण्याची हिंमत झाली नसती. परंतु प्रशासन पातळीवरील निष्क्रियतासुद्धा या गंभीर घटनांना जबाबदार ठरू शकतात याचेच हे उदाहरण आहे.

जाती अत्याचार पूर्वीपासून होत आहेत. पण काळानुसार त्याच्या स्वरूप व तीव्रतेत बदल झाले आहेत. आणि ते गुणात्मकरीत्या वेगळे आहेत. प्रबोधन काळाआधी अशा स्वरूपाच्या जाती अत्याचाराची चर्चाही केली जात नव्हती. कारण ते अत्याचार 'स्वाभाविक' मानले जात होते. कनिष्ठ जातींनाही तो 'धर्म' वाटावा अशीच मानसिकता घडविण्यात आली होती. जातिव्यवस्थाक समाजात जात जाणीव 'घडविल्या' जातात, त्याचाच तो परिणाम होता.

काळ बदलत गेला ताशा जात जाणिवांमध्ये बदल होताना दिसतात. अर्थातच त्या आपोआप बदलत नाहीत. त्याला विविध कारणे आहेत. जातीय समाजात जात जाणिवा या पहिल्या टप्प्यावर जाती अस्मितांच्या स्वरूपातच व्यक्त होताना दिसतात. पुढील टप्प्यावर त्या जातीविरोधाच्या दिशेने विकसित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राची ओळख आज ही 'पुरोगामी महाराष्ट्र' अशी करून दिली जाते. परंतु ही ओळख काळानुसार बदलत चालली आहे. कोणे एके काळी ती संतांची भूमी म्हणून पुरोगामी होती. नंतर त्यात भर पडली ती छत्रपती शिवरायांच्या कार्य-कर्तृत्वाची. 19 व्या शतकात सत्यशोधक चळवळ आणि इतर सुधारणावादी चळवळीमुळे परिवर्तनाचे वारे वाहू लागले आणि जातीअंताची चळवळ करणारा महाराष्ट्र, स्त्री सन्मानासाठी उभा ठाकणारा महाराष्ट्र हा पुरोगामी असण्याचा संदर्भबिंदू बनला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मगावा, असं या उंदराचं नाव आहे. मगावाने आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत 39 भूसुरुंग आणि 28 स्फोट न झालेला दारुगोळा शोधून, खरंतर हुंगून, काढले आहे. कंबोडियात भुसुरूंगामुळे दरवर्षी शेकडो जणांचे प्राण जातात. अनेकांना अपंगत्व आलं आहे. त्यामुळे त्याने केलेल्या कामाला विशेष महत्त्व आहे.

कंबोडियात कर्तव्य बजावून घातक भूसुरुंग स्फोटकं शोधून काढल्याबद्दल युकेतल्या PDSA या नामांकित प्राणीमित्र संस्थेने मगावाचा सुवर्ण पदक देऊन गौरव केला आहे.

दक्षिण-पूर्व आशियातल्या कंबोडिया या देशात 60 लाख भूसुरुंग असल्याचा अंदाज आहे.

PDSA च्या सुवर्णपदकावर 'प्राणी शौर्य किंवा कर्तव्याप्रती समर्पणासाठी' असे शब्द कोरलेले आहेत. आजवर एकूण 30 प्राण्यांना हे सुवर्णपदक देण्यात आलं आहे. यापैकी मगावा हा एकमेव उंदीर आहे.

बेल्जिअममध्ये नोंदणी करण्यात आलेल्या टांझानियातल्या 'अपोपो' या संस्थेने सात वर्षांच्या मगावाला प्रशिक्षण दिलं आहे. 1990 सालापासून ही संस्था उंदरांना भूसुरुंग आणि टीबी शोधून काढण्याचं प्रशिक्षण देत आहे. वर्षभराच्या प्रशिक्षणानंतर हे प्रशिक्षित उंदीर कर्तव्य बाजवण्यासाठी सज्ज होतात.

"हा पुरस्कार मिळणं, आमच्यासाठी अत्यंत अभिमानाची बाब असल्याचं" अपोपोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी क्रिस्टोफ कॉक्स यांनी म्हटलं आहे. प्रेस असोसिएशन या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या प्रतिक्रियेत ते पुढे म्हणतात, "कंबोडियातल्या जनतेसाठी आणि संपूर्ण जगभरात भूसुरुंगाच्या छायेत जगणाऱ्या लोकांसाठीही हे फार महत्त्वाचं आहे."

अपोपोने मगावाविषयी अधिक माहिती देताना सांगितलं, "मगावाचा जन्म तंझानियातला. टांझानियातच तो लहानाचा मोठा झाला. त्याचं वजन आहे 1.2 किलो. "

इतर प्रजातीतल्या उंदरांपेक्षा मगावा मोठा असला तरी भूसुरुंगांचा स्फोट घडवून आणण्याइतपत त्याचं वजन नाही. म्हणजेच मगावा जिवंत भूसुरुंगावरून धावला तरी त्याचा स्फोट होत नाही.

अपोपो कंपनी स्फोटकांमध्ये असलेलं रसायन ओळखण्याचं प्रशिक्षण उंदरांना देते. त्यामुळे भंगार बाजूला सारून स्फोटकं शोधणं त्यांना सोपं होतं. एकदा स्फोटकं सापडली की हे उंदीर तिथला पृष्ठभाग खुरडतात. उंदरांसोबत असलेल्या सहकाऱ्यासाठी ही स्फोटकं सापडल्याची खूण असते.

मगावा केवळ 20 मिनिटात एका टेनिस कोर्टएवढी जागा हुंगून स्फोटकं शोधून काढतो. विशेष म्हणजे एखादी व्यक्ती मेटल डिटेक्टरने हे काम करणार असेल तर त्यासाठी 1 ते 4 दिवसांचा वेळ लागू शकतो. मगावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जमिनीखाली पेरून ठेवलेल्या भूसुरुंगांचा वास काढत ते शोधून अनेकांचे प्राण वाचवणाऱ्या एका अफ्रिकन उंदराचा नुकताच सुवर्ण पदक देऊन गौरव करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

"विक्रम लॅंडर नियोजित मार्गावरून उतरत होतं. चंद्रभूमीपासून 2.1 किमी दूर असेपर्यंत सर्व सामान्य होतं. त्यानंतर लॅंडरचा ग्राऊंड स्टेशनशी संपर्क तुटला. आम्ही आकड्यांचा आभ्यास करत आहोत," असं इस्रोचे प्रमुख के सिवन यांनी सांगितलं.

या क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी गेलेले पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इस्रोच्या शास्त्रज्ञांना धीर देण्याचा प्रयत्न केला. मोदी म्हणाले, "देशाला तुमचा अभिमान आहे. तुमच्या प्रयत्नांमुळेच देश पुन्हा एकदा आनंद व्यक्त करेल."

"इस्रोच्या शास्त्रज्ञांनी कामाबद्दल बांधिलकी आणि धैर्य दाखवून दिलंय. देशाला तुमचा अभिमान आहे. आणखी चांगलं घडण्याची आशा व्यक्त करूया," असं भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी म्हटलं.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनीही इस्रोच्या शास्त्रज्ञांना धीर देताना ट्वीट केलं - "चांद्रयान-2 मोहिमेत तुम्ही केलेलं काम मोठं आहे. तुमचं समर्पण भारतीयांसाठी प्रेरणादायी आहे. तुमची मेहनत व्यर्थ जाणार नाही. तुम्ही भारताच्या आगामी अंतराळ मोहिमांचा पाया रचलाय."

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी इस्रोच्या मेहनतीला दाद देत अभिमान व्यक्त केला. शिवाय, या क्षणी इस्रोला धीर देणाऱ्या नरेंद्र मोदी यांचेही फडणवीस यांनी आभार व्यक्त केले.

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनीही इस्रोच्या शास्त्रज्ञांचा अभिमान असल्याचं ट्विटरवरून सांगितलं. "निराश होण्याची गरज नाही. आपल्या शास्त्रज्ञांनी मोठं काम केलंय. इतिहास रचलाय. आम्हाला शास्त्रज्ञांचा अभिमान आहे."

फेसबुक, ट्विटरसह विविध सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर भारताच्या 'चांद्रयान 2' मोहिमेची चर्चा होताना दिसली.

#ProudOfISRO, #VikramLander, #ISRO हे हॅशटॅग आणि Orbiter, Scientists, Mission असे शब्द अनेक तास ट्रेण्डिंग पाहायला मिळाले. हजारो युजर्सनी विक्र मून लँडरसंदर्भात आपापली मतं व्यक्त केली.

विक्रम मून लँडरचा संपर्क तुटल्यानंतर अनेकांनी इस्रोच्या शास्त्रज्ञांना धीर देण्याचा प्रयत्न केला.

महिंद्रा ग्रुपचे चेअरमन आनंद महिंद्रा यांनी इस्रोला उद्देशून ट्वीट केलंय.

चांद्रयान 2 चं मून लँडर पूर्णपणे अपयशी झालं नाही, असं म्हणत टनासा स्पेस फ्लाईट' या संकेतस्थळाचे व्यवस्थापकीय संपादक ख्रिस जी यांनी इस्रोला धीर दिलाय.

ट्विटर, फेसबुकवरून अनेक भारतीयांनी इस्रोचं मनौधैर्य वाढवण्याचे प्रयत्न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या 'चांद्रयान 2'चं मून लँडर 'विक्रम'चा संपर्क तुटल्याची घोषणा इस्रोनं रात्री सव्वा एक वाजण्याच्या सुमारास केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

पंजाब नॅशनल बँकेत जवळजवळ 13,000 कोटी रुपयांचा घोटाळा केल्याचा आरोप असलेले हिरे व्यापारी नीरव मोदी यांना लंडनमध्ये अटक करण्यात आली आहे.

लंडनच्या हॉलबॉर्नमध्ये मंगळवारी दुपारी नीरव दीपक मोदी यांना भारतीय अधिकाऱ्यांनी अटक केली आहे. मेट्रोपॉलिटन पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार बुधवारी त्यांना वेस्टमिन्स्टर मॅजिस्ट्रेट कोर्टात हजर करण्यात आलं.

"कोर्टाला हे वाटतं की जर त्यांना जामीन दिला तर ते कोर्टात स्वतःला समर्पित करणार नाहीत," असं म्हणत जिल्हा न्यायालयाच्या मॅरी मॅलन यांनी त्यांना जामीन नाकारला आणि त्यांची 29 मार्चपर्यंत न्यायालयीन कोठडीत रवानगी केली.

नीरव मोदी

2018च्या जानेवारीत नीरव मोदी यांनी पंजाब नॅशनल बँकेत जवळजवळ 12,900 कोटींचा कर्ज घोटाळा केल्याचं प्रथम उघड झालं. त्यानंतर त्यांनी देशातून पलायन करून ब्रिटनमध्ये आश्रय घेतल्याचं वृत्त आलं होतं. त्यानंतर ऑगस्टमध्ये भारतीय अधिकाऱ्यांनी ब्रिटनला मोदी यांचा ताबा मागितला होता.

काही दिवसांपूर्वीच मोदी यांना लंडनमध्ये 'द टेलेग्राफ'नं पाहिलं होतं. तेव्हा त्यांनी जवळपास 9 लाख रुपयांचं शहामृगाच्या चमड्यापासून (ostrich hide) बनवलेलं जॅकेट घातलं होतं, अशी बातम्या गाजली होती.

पण तोवर भारतीय तपास संस्थांनी नीरव मोदी यांच्या देशभरातील शोरूम आणि संस्थांचा ताबा घेण्यास सुरुवात केली.

8 मार्चला नीरव मोदी यांचा अलिबागमधला बंगला पाडण्यात आला होता. सक्तवसुली संचलनालयानं हा बंगला जप्त केला होता. नंतर भरती-ओहोटीच्या क्षेत्रात असल्यानं हा बंगला पाडण्याचे आदेश देण्यात आले.

पुढे काय होणार?

विजय माल्ल्या यांना अटक झाल्यानंतर त्यांना दोन महिन्यांचा जामीन मिळाला होता. त्यानंतर त्यांच्या प्रत्यार्पणाची प्रक्रिया सुरू झाली होती.

नीरव मोदी यांच्या प्रकरणातही हीच प्रक्रिया होईल - सुरुवातीला त्यांना वेस्टमिन्स्टर मॅजिस्ट्रेट कोर्टात हजर केलं जाईल, तिथून त्यांना हंगामी कोठडीत पाठवण्यात येईल, ते जामिनासाठी याचिका करतील आणि त्यावर सुनावणी होईल.

या कोर्टातून त्यांच्या प्रत्यार्पणाला मंजुरी मिळाली की मग गृह मंत्रालयाला तशी परवानगी द्यावी लागेल. नीरव मोदी यांनी युरोप किंवा दुसऱ्याच कुठल्या देशाचं नागरिकत्व स्वीकारलं असेल तर या प्रक्रियेतली गुंतागुंत वाढू शकते.

मोदींना इंग्लंडमध्ये अटक झाली तर काही अडचण येणार नाही, पण आंतरराष्ट्रीय कायदे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाहा व्हीडिओ


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

बीबीसी मराठीनं आपल्या वाचकांना हाच प्रश्न केला की, नेमका कोणता संघ जिंकेल. यात अनेकांनी चेन्नई सुपरकिंग्स जिंकेल अशी काहींनी अटकळ बांधली होती. तर, हैदराबाद सनरायझर्स विजयी होतील असाही दावा बऱ्याच जणांनी केला होता.

जो संघ जिंकेल त्यांचे अंदाज आणि प्रतिक्रिया आम्ही जाहीर करू असं यापूर्वीच जाहीर केलं होतं.

चेन्नईच्या बाजूनं प्रतिक्रिया दिलेल्या वाचकांच्या निवडक प्रतिक्रिया आणि त्यांचे अंदाज पुढील प्रमाणे;

स्वप्निल चातरकर म्हणतात की, "चेन्नई सुपरकिंग्स संघाची बॅटींग ऑर्डर उत्तम आहे. सनरायझर्स हैदराबादनं उभ्या केलेल्या आव्हानाचा ते सहज पाठलाग करू शकतील."

तर, चेन्नई सुपरकिंग्सचं समर्थन करताना संजय वावले सांगतात, "रशीद खान या हैदराबादच्या स्पिनर बॉलरपुढे चेन्नईचा आरामात निभाव लागेल. सामना फिरवण्याची ताकद त्यांच्यात आहे."

सागर आव्हाड सांगतात, "चेन्नईचे खेळाडू उत्तम खेळत असून त्यांनी आतापर्यंत विजयी खेळीच केली आहे. त्यामुळे यावेळी चेन्नईचा विजय निश्चित असेल."

चेन्नईची बाजू घेताना डॉ. विशाल पाटील सांगतात, "वानखेडे स्टेडियमवर कमी धावांच्या मॅचेस होतात. या मोसमात चेन्नईनं हैदराबादला 3 वेळा नमवलं आहे. आज धोनीचा अनुभव सुद्धा कामी येईल."

चेन्नई जिंकण्यासाठी धोणीच कारणीभूत ठरेल हे सांगताना विजय भुरे म्हणतात, "धोणी किंग असल्यानं चेन्नई सुपर किंग ठरणारंच."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज IPLचा शेवटचा सामना हैदराबाद सनरायझर्स आणि चेन्नई सुपरकिंग्स यांच्यात रंगला. अत्यंत अटीतटीच्या या अंतिम सामन्यात हैदराबाद सनरायझर्सनं चेन्नई सुपरकिंग्स संघापुढे 179 धावांचं आव्हान उभं केलं. पण, हे आव्हान महेंद्रसिंग धोणीच्या चेन्नई संघानं लिलया पेलून आपला विजय साकार केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

वाजपेयी यांचं दिल्लीतल्या AIIMS हॉस्पिटलमध्ये काल संध्याकाळी निधन झालं. ते 93 वर्षांचे होते. मूत्राशयाचा त्रास वाढल्यामुळे जून महिन्यात त्यांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सायं. 5.00 - अखेरचा निरोप

माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांना त्यांची दत्तक मुली नमिता यांनी अग्नी दिला.

दुपारी 4.30 - अंत्यविधी सुरू

अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या पार्थिवावर अंत्यविधी सुरू. त्यांच्या पार्थिवावरील तिरंगा वाजपेयी यांची नात निहारिका यांच्याकडे सुपूर्द करण्यात आला.

दुपारी 4.10 - वाजपेयींचं अंतिम दर्शन

स्मृती स्थळावर वाजपेयी यांचं अंतिम दर्शन घेण्यासाठी भूतानचे राजे जिग्मे वांगचूक, नेपाळचे राष्ट्रपती प्रदीपकुमार ग्यावाली, बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री अब्दुल हसन अली, पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री अली जाफर, श्रीलंकेचे परराष्ट्र मंत्री लक्ष्मण किरिएलिया उपस्थित आहेत.

दुपारी 3.50 - पार्थिव स्मृती स्थळी पोहोचले

वाजपेयी यांच्या पार्थिवाची अंत्ययात्रा स्मृती स्थळी पोहोचली. लष्करानं त्यांना मानवंदना दिली.

दुपारी 2.45 - अंत्ययात्रा विजय घाटाच्या दिशेनं...

वाजपेयी यांच्या पार्थिवाचा अखेरचा प्रवास सुरू आहे. वाजपेयींच्या चाहत्यांनी त्यांना निरोप देण्यासाठी मोठी गर्दी केली आहे.

दुपारी 2.00 - अखेरचा प्रवास सुरू

अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या पार्थिवाची अंत्ययात्रा सुरू. मुख्यालयातून विजय घाटकडचा प्रवास सुरू. सायंकाळी पाच वाजता होणार अंत्यसंस्कार. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस अंत्ययात्रेत सहभागी.

दुपारी 1.45 -भूतान नरेशांनी घेतले दर्शन

भूतानचे राजे जिग्मे वांगचूक यांनी वाजपेयी यांचं दर्शन घेतलं.

दुपारी 12.00 - अडवाणी, ठाकरे यांनी घेतले दर्शन

लालकृष्ण अडवाणी, शिवसेनेचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी वाजपेयी यांचं अंत्यदर्शन घेतलं.

भाजप मुख्यालयाच्या दिशेनं निघालेले नागरिक

सकाळी 11.00 - पार्थिव मुख्यालयात

वाजपेयी याचं पार्थिव भाजप मुख्यालयात पोहोचलं आहे. तिथं ते दुपारी एक वाजेपर्यंत ठेवण्यात येणार आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, भाजपाध्यक्ष अमित शाह यांनी घेतलं दर्शन.

सकाळी 10.15 - मुख्यालयात गर्दी

भाजपच्या मुख्यालयात वाजपेयी यांचं अंत्यदर्शन घेण्यासाठी चाहत्यांनी मोठी गर्दी केली आहे.

सकाळी 9.50 - निवासस्थानाहून पार्थिव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांच्यावर दिल्लीत राजघाटजवळ असलेल्या स्मृतिस्थळावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. दत्तक मुलगी नमिता भट्टाचार्य यांनी त्यांना मुखाग्नी दिला.