डॉक सारांशित करण्यासाठी: हॉटेल ट्रायडेंटमध्ये तिन्ही पक्षाच्या नेत्यांची आणि आमदारांची बैठक पार पडली. या बैठकीत महाविकास आघाडीचा ठराव संमत करण्यात आला आणि उद्धव यांच्या नेतृत्वामध्ये सरकार स्थापनेचा दावा करणार असल्याचं सांगण्यात आलं.

तीन दिवसांपूर्वी घेतलेल्या तडकाफडकी शपथविधीनंतर आज दुपारी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी राजीनामा दिला आहे.

अजित पवार यांनी माझ्याकडे राजीनामा दिला आहे, त्यामुळे आमच्याकडे पुरेसा पाठिंबा नसल्यामुळे आम्ही सरकार पुढे चालवू शकत नाही, असं देवेंद्र फडणवीस यांनी एका पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

सुप्रीम कोर्टाने उद्याच (बुधवारी 27 नोव्हेंबर रोजी) महाराष्ट्र विधानसभेत विश्वासदर्शक ठराव घेण्याचा आदेश दिल्याच्या काही तासांनी हे दोन्ही राजीनामे आले आहेत.

या राजीनाम्याभोवतीचे सर्व LIVE UPDATES तुम्ही इथे वाचू शकता.

पाहा ताजे अपडेट्स-

रात्री 11 वाजता: 28 नोव्हेंबरला संध्याकाळी 6.40ला होणार शपथविधी

महाविकास आघाडीचे मुख्यमंत्रिपदाचे उमेदवार म्हणून उद्धव ठाकरेंना शपथ देण्याचं निमंत्रण राज्यपाल भगत सिंह कोश्यारी यांनी दिलं आहे.

राज्यपालांचं पत्र

उद्धव ठाकरे यांना मुख्यमंत्रिपदाची शपथ 28 नोव्हेंबरला संध्याकाळी 6.40 वाजता शिवाजी पार्कवर देण्यात येईल, असं राजभवनाने जारी केलेल्या पत्रात सांगण्यात आलं आहे.

रात्री 10.55 वाजता:28 नोव्हेंबरला उद्धव ठाकरेंचा शपथविधी- जयंत पाटील

उद्धव ठाकरे 28 नोव्हेंबरला संध्याकाळी पाच वाजता शिवाजी पार्कात मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतील, असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी स्पष्ट केलं.

अन्य मंत्र्यांच्या शपथविधीसंबंधी नंतर निश्चित केलं जाईल, असंही जयंत पाटील यांनी सांगितलं.

अजित पवार परत येणार का, या प्रश्नावर उत्तर देताना जयंत पाटील यांनी म्हटलं, की अजित पवार हे अजूनही पक्षाचे नेते आहेत.

रात्री 10. 50 वाजता: राज्यपालांना भेटून केला सत्तास्थापनेचा दावा : बाळासाहेब थोरात

काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस, शिवसेनेला राज्यपालांनी सत्ता स्थापनेसाठी आमंत्रण द्यावं  असं विनंती करणार पत्र आम्ही राज्यपालांना दिलं आहे, अशी माहिती काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी माध्यमांशी बोलताना दिली.

उद्धव ठाकरे 28 नोव्हेंबरला संध्याकाळी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेऊ शकतील. त्यासंबंधीची अधिकृत घोषणा होईल तेव्हा सर्व काही निश्चित होईल, असंही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडीनं मुख्यमंत्रिपदाचे उमेदवार म्हणून उद्धव ठाकरेंच्या नावाला अनुमोदन दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हॉटेलवर केलेल्या गोळीबारात 14 विदेशी नागरिक ठार झाले. तर मृतांमध्ये 4 जण अफगाणिस्तानचे नागरिक होते, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

"हल्लेखोर हॉटेलमध्ये घुसले आणि मोठ्याने ओरडले, विदेशी नागरिक कुठे आहेत?" असं एका प्रत्यक्षदर्शीनं बीबीसीला सांगितलं. सुरक्षेच्या कारणास्तव त्याचं नाव जाहीर करता येणार नाही.

"हल्लेखोरांनी विदेशी नागरिकांना टिपून मारलं. ज्या वेळी हल्लेखोर आले त्यावेळी मी माझ्या मुलासोबत जेवण करत होतो. त्यांनी एका माणसावर बंदूक रोखली, त्या माणसानं म्हटलं की अफगाणिस्तानचा रहिवासी आहे. तेव्हा त्याला सोडून देण्यात आलं," असं प्रत्यक्षदर्शीनं सांगितलं.

शनिवारी रात्री 9 वाजता काही बंदूकधाऱ्यांनी या हॉटेलमध्ये प्रवेश करत गोळीबार सुरू केला. तब्बल 12 तासांच्या चकमकीनंतर हॉटेलवर सुरक्षारक्षकांनी पुन्हा ताबा मिळवला. सुरक्षारक्षकांनी 150 जणांचे प्राण वाचवले.

या हल्ल्याची जबाबदारी कोणत्याही गटानं घेतलेली नाही.  अंतर्गत मंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी बीबीसीला या संदर्भातील माहिती दिली. ते म्हणाले की जवळपास 150 लोकांना या हॉटेलमधून सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आलं आहे.

या हॉटेलमध्ये माहिती तंत्रज्ञानाशी संबधित एक परिषद आयोजित करण्यात आली होती.

हा हल्ला होण्यापूर्वी दोन दिवस आधीच इथल्या अमेरिकेतील दूतावासानं हॉटेल्सवर हल्ले होण्याची शक्यता व्यक्त केली होती.

गुरुवारी या दूतावासाने धोक्याचा इशारा देताना, 'काही जहालवादी गट काबूलमधल्या हॉटेल्सवर हल्ला करण्याचं नियोजन करत आहेत, याची आम्हाला पूर्ण कल्पना आहे,' असं म्हटलं होतं. हे गट सार्वजनिक कार्यक्रम, आंदोलनं, सरकारी कार्यालयं, वाहतुकींची साधनं, बाजाराची ठिकाणं आणि परदेशी नागरिक येण्याची शक्यता असलेले कार्यक्रम यांना लक्ष्य करू शकतील, असंही या इशाऱ्यात म्हटलं होतं.

हे हल्लेखोर हॉटेलमध्ये मागच्या दरवाजाने आले असावेत, असा संशय आहे.

हे हॉटेल सरकारी मालकीचं आहे. या हॉटेलमध्ये लग्न कार्यक्रम, सभा, राजकीय कार्यक्रम होत असतात.

यापूर्वी तालिबानने या हॉटेलवर 2011मध्ये हल्ला केला होता. त्यात 21 लोक ठार झाले होते.

गेल्या वर्षी मे महिन्यात काबूलमध्ये झालेल्या हल्ल्यात 150 लोक ठार झाल्यानंतर काबुलमध्ये मोठी सुरक्षा ठेवण्यात येते. पण गेल्या काही महिन्यांत काबुलमध्ये हल्ल्यांची संख्या वाढलेली आहे. गेल्याच महिन्यात एका शिया सांस्कृतिक केंद्रावर झालेल्या हल्ल्यात 40 लोक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काबूलमध्ये इंटरकाँटिनेंटल हॉटेलमध्ये शनिवारी झालेल्या हल्ल्यातील मृतांचा आकडा 18 वर गेला आहे. या घटनेच्या एका प्रत्यक्षदर्शीनं बीबीसीला या हल्ल्याचा थरारक वृत्तांत सांगितला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हॉस्पिटलमधली परिस्थिती

आशिया खंडातलं वाखाणण्याजोगं मोठं मेडिकल कॉलेज हॉस्पिटल आणि नामवंत एम्स हॉस्पिटल नागपूरमध्ये आहे. त्यामुळे नागपूर हे मध्य भारतातील मेडिकल हब समजलं जातं. पण आज कोरोनाच्या काळात हा मेडिकल हब परिस्थितीमुळे बेजार झाल्याचं चित्र आहे. वाढत्या रुग्णांमुळे नागपूर जिल्ह्यातली आरोग्य यंत्रणा अपुरी पडतेय.

'हॉस्पिटलमध्ये बेडच मिळेना'

नागपूरमधील काटोलच्या सुरेश पाटील यांच्या 70 वर्षांच्या काकींना गेल्या आठवड्यात कोरोनाची लक्षणं दिसायला सुरुवात झाली. त्यांना श्वास घ्यायला त्रास होऊ लागला. ऑक्सिजनची पातळी खाली घसरल्याने कांतीबाईंना तातडीने हॉस्पिटलमध्ये हलवण्याचा सल्ला स्थानिक डॉक्टरांनी दिला.

मधुमेह असल्याने कांतीबाईंना नातेवाईंकांनी नागपूरच्या मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्पिटलमध्ये 9 एप्रिलला दाखल केलं. पण कोव्हिड कक्षात बेड नसल्याने तीन दिवस त्यांना अपघात विभागात ठेवण्यात आलं. तीन दिवस ऑक्सिजन दिल्यानंतर अखेर तीन दिवसांनी म्हणजे सोमवारी त्यांना कोव्हिड कक्षात बेड मिळाला.

कोरोना रुग्णांना बेड्स मिळत नाहीयेत.

त्यानंतर सुरेश पाटील यांना कांतीबाईंच्या प्रकृतीविषयी काही कळलेलं नाही.

 "आम्ही तीन दिवस डॉक्टरांना विनवणी करत होतो की त्यांना कोव्हिड कक्षात पाठवा. तोपर्यंत त्यांच्यावर योग्य उपचार होणार नाहीत. पण डॉक्टर सतत सांगत होते की- तुम्हाला इतकीच घाई आहे तर दुसऱ्या हॉस्पिटलमध्ये घेऊन जा"- सुरेश पाटील यांनी बीबीसी मराठीशी झालेल्या फोनवरील संभाषणात सांगितलं.

एकाच बेडवर दोन रुग्ण?

नागपूरच्या याच मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्पिटलमध्ये एकाच बेडवर दोन कोव्हिडचे रुग्ण असल्याचे  व्हिडिओ पुढे आले आहेत. प्रशासनाने याविषयी स्पष्टीकरण दिलंय.

"कोरोनाच्या पेशंटना रांगेत उभं ठेवता येत नाही. त्यामुळे जेवढे पेशंट येतात त्यांना आम्ही रुग्णालयात दाखल करुन घेतो. ज्यांची ऑक्सिजन पातळी, सॅचुरेशन चांगलं आहे, त्यांना एका बेडवर दोघं अशा पद्धतीने बसवतो. मग त्यांना वार्डात हलवतो," असं हॉस्पिटलचे वैद्यकीय अधिक्षक डॉ. अविनाश गावंडे यांनी सांगितलं आहे.

हॉस्पिटलची स्थिती

रुग्णांची गर्दी आहे असे व्हिडिओ मोबाईलमध्ये काढून पसरवू नये असं आवाहन डॉ. गावंडे यांनी केलंय. शासकीय रुग्णालयात गरीब वर्गातील रुग्ण येत असल्याने ते अफवा पसरल्याने घाबरतील असंही त्यांचं म्हणणं आहे.

नागपूरचे रुग्ण अमरावतीमध्ये?

हॉस्पिटलमध्ये गेल्या काही दिवसांमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेमुळे महाराष्ट्रात हॉस्पिटलमध्ये दाखल होणाऱ्या रुग्णांची संख्या आठवड्याभरात झपाट्याने वाढली आहे. त्यातही ऑक्सिजन सपोर्ट असलेले बेड आणि व्हेंटिलेटर उपलब्ध न झाल्याने काही हॉस्पिटल्समध्ये विदारक चित्र दिसतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो खरंच! लॉस एंजेलिसमधल्या एका कॉफीच्या कपावरून चीन आणि तैवानचे नागरिक एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत.

आधी या दोन्हीमधला वाद जाणून घेऊया. तैवान हे चीनच्या मुख्य भूमीपासून विभक्त असलेलं एक मोठं बेट आहे. तैवान स्वतःला स्वतंत्र राष्ट्र मानत असलं तरी चीन त्याला स्वतःचाच अविभाज्य भाग मानतं. त्यामुळे तैवानला स्वतंत्र राष्ट्राचा दर्जा देऊ पाहणाऱ्या कोणत्याही घटनेला, गोष्टीला किंवा संकेताला विरोध करायला चिनी लोक तुटून पडतात.

याचीच प्रचिती लॉस एंजेलिसमध्ये आली जेव्हा तैवानच्या राष्ट्राध्यक्ष साई इंग-वेन गेल्या रविवारी तिथल्या एका बेकरीमध्ये आल्या होत्या.

85C बेकरी कॅफे नावाचा हा बेकरी ब्रँड एका तैवानी व्यक्तीच्या मालकीचा आहे. त्यामुळे साहजिकच लॉस एंजेलिसमधल्या या बेकरीच्या शाखेत जेव्हा साई आल्या तेव्हा त्यांचं जंगी स्वागत झालं.

चिनी लोकांना हे पटणारं नव्हतं. त्यांच्या मते या बेकरीने तैवानच्या स्वातंत्र्याच्या बाजूने असणाऱ्या नेत्यांचं केलेलं स्वागत अनुचित आहे.

म्हणून त्यांनी या ब्रँडच्या तैवानमधल्या शाखांवर बहिष्कार टाकण्यासाठी आंदोलन करण्यास सुरुवात केली.

मग वादावर पडदा टाकायला या बेकरीने स्वतःला तैवानच्या स्वातंत्र्याच्या मुद्द्यापासून दूर सारण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यातून आणखी एका नव्या वादाने जन्म घेतला. कारण तैवानी नागरिकांना बेकरीची ही भूमिका म्हणजे चीनच्या दबावाला बळी पडण्याचा प्रकार आहे, अशी वाटली.

एवढा वाद होण्याचं कारणच काय?

तैवानच्या स्वातंत्र्याचा मुद्दा अतिशय संवेदशनशील आहे.

तैवानमध्ये 1950पासून स्वयंशासित, प्रत्यक्षात कार्यरत असलेली लोकशाही आहे. 1950 साली चीनच्या राष्ट्रवादी सरकारचा कम्युनिस्टांनी पराभव केल्यानंतर राष्ट्रवाद्यांनी तैवानमध्ये आश्रय घेतला.

चीनच्या मते तैवान या चीनचा एक प्रांत आहे आणि स्वतंत्र देश नाही. आणि जर वेळ आली तर लष्करी बळाचा वापर करून आम्ही त्याचं मुख्य भूमीच्या चीनबरोबर विलीनीकरण करू, अशीही चीनची भूमिका आहे.

त्यामुळे त्यांचा आग्रह आहे की इतर देशांनी एक तर चीनची राजनयिक संबंध ठेवावेत किंवा तैवानशी. पण दोन्ही देशांशी एकाच वेळी संबंध ठेऊ नयेत.

गेल्या काही वर्षांत चीन आपल्या दाव्याबद्दल अधिकच आग्रही झाला आहे. हा चीनच्या सार्वभौमत्त्वाशी संबंधित विषय आहे, अशी चीनची भूमिका आहे.

या बेकरीत काय घडलं?

दक्षिण अमेरिकेतील काही राष्ट्रांचे तैवानशी थेट राजनायिक संबंध आहेत. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॉफीची ती जाहिरात तुम्ही ऐकलीच असेल - 'A lot can happen over a cup of coffee'. बरोबर. कॉफीच्या एका कपावरून खरंच खूप काही घडू शकतं. अगदी दोन देशांमध्ये वादावादीही होऊ शकते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो खरंच. लोक या पिलाला खाण्यासाठी दररोज 5 ते 10 डॉलर मोजतायत. पण का?

हे खरंतर एक आईसक्रीम आहे. कुत्र्याच्या पिलासारखं दिसणारं हे आईसक्रीम कापायला लोकांना वाईटही वाटतं, पण लोक आवडीने खातातही.

तुम्ही खाणार का, असं तुमच्या आवडत्या पेटच्या रूपातलं आईसक्रीम?

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हे कुत्र्याचं पिलू लोकांना फार आवडतंय. पण खेळायला नाही तर खायला. काय चाललंय काय?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो! फ्लोरिडामध्ये निराधार कुत्र्यांसाठी हॅरी पॉटरच्या धर्तीवर एक निवारा तयार करण्यात आला आहे. 'पेट अलायन्स ऑफ ग्रेटर ओरलॅन्डो' इथं आलेल्या कुत्र्यांना त्यांचं व्यक्तीमत्त्व, वागणूक आणि कौशल्य बघून हॉगवर्ट्सच्या चार हाऊसमध्ये विभागलं जातं.

हॉगवर्ट्स सॉर्टिंग हॅटची पद्धत वापरून या कुत्र्यांना ग्रॅफिंडॉग्स,  हफलफ्लफ, रॅवनपॉ आणि स्लॉबरिन या चार पैकी एका घरात ठेवलं जातं.

आणि प्रत्येत घराशी साजेसा एक हॅरी पॉटर स्टाईलचा संदेशही या कुत्र्यांना दिला जातो.

प्रत्येक घर युनिक

प्रत्येक घराला त्यासाठी निवडलेल्या कुत्र्याशी संबंधित मूल्यं असतात. उदाहरणार्थ ग्रॅफिंडॉग (हॅरी, रॉन आणि हर्मायनीचं घर) मध्ये अशी कुत्री असतात, ज्यांमध्ये शौर्य, साहस, धैर्य अशी मूल्यं असतात.

तसंच हफलप्लफमध्ये कठोर मेहनत, संयम, निष्ठा, समर्पण आदी गुण असलेल्या कुत्र्यांचा समावेश होतो.

सहा महिन्यांपेक्षा लहान वयाची किंवा अद्याप कोणत्याही घरात वर्गीकृत न आलेली कुत्री जिथं ठेवली आहेत, त्या परिसराला पॉगवर्ट्स म्हणतात.

विशेषत: कुत्री एवढी सुंदर दिसणार असतील तर हॅरी पॉटरच्या कल्पनारम्य विश्वातील गोष्टी प्रत्यक्षात आणण्याकरता आमच्याकडं वेळच वेळ आहे.

पण या सॉर्टिंग हॅट, म्हणजे वर्गीकरण करणाऱ्या टोपीमागे चांगला उद्देशही आहे. कुत्र्यांना दत्तक घेण्यासाठी इच्छुक असलेल्या लोकांना कुत्र्यांच्या प्रजातीऐवजी त्यांच्या गुणांविषयी इथं माहिती दिली जाते, जेणेकरून कुत्र्यांच्या प्रजातींविषयी असलेल्या समजांना आळा घालण्यास मदत होईल.

समज दूर करण्यासाठी मोहीम

जसं अलीकडच्या काही वर्षांत स्टॅफर्डशायर बुल टेरियर्स या प्रजातीबद्दलच्या समजांना आवाहन देण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांत वाढ झालेली दिसून येते.

टेरियर-1

2011 साली लंडनच्या बॅटरसी डॉग आणि कॅट्स होम यांनी #Softerthanyouthink ही मोहीम सुरू केली होती. स्टाफ्स प्रजातीच्या कुत्र्यांच्या आक्रमकतेसंबंधी असलेल्या गैरसमजांना त्या मोहिमेत आवाहन देण्यात आलं होतं.

"आम्हाला वाटतं लोकांनी कुत्र्यांना त्यांचं वर्तन, व्यक्तिमत्त्व आणि गुणांसाठी ओळखायला हवं," असं पेट अलायन्सचे कार्यकारी संचालक स्टीफन बार्डी यांनी एबीसी न्यूजला सांगितलं.

"लोकांना त्यांच्या जीवनशैलीमध्ये मदत करेल, असं कुत्र्यांमध्ये काय हवं आहे, हे समजायला हवं. नुसतंच त्यांनी आमच्याकडे येऊन 'मला एक ब्लॅक लॅब हवा आहे', असं म्हणता कामा नये," असं त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्हाला हॅरी पॉटरच्या विश्वात रमायला आवडतं? ती हॉगवर्ट्स एक्सप्रेस, प्लॅटफॉ़र्म नंबर 9-3/4 आणि ते जादुई मंत्रोच्चार जर तुमचं रोजचं विश्व असतील, तर घ्या आणखी एक खुशखबर - तसंच विश्व आता चक्क कुत्र्यांसाठीही आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो! हे खरंय! या विमानाचं नाव eFusion आहे. एक वेळच्या चार्जिंगमध्ये हे विमान एक तास उडू शकतं.

टू-सीटर विमानांसाठी बॅटरीचा पर्याय वापरण्यावर संशोधन सुरू आहे. सध्या काही कंपन्या या क्षेत्रात काम करत आहेत. जसं एखादी कार किंवा स्कूटर बॅटरीवर चालते त्या प्रमाणेच विमानं देखील भविष्यात बॅटरीवर चालतील, असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

"सध्या बॅटरीच्या तंत्रज्ञानात गुंतवणूक करण्यास मोठ्या कंपन्या उत्सुक आहेत," असं क्रेनफिल्ड विद्यापीठाचे संचालक प्रा. आयन ग्रे यांनी सांगितलं.

हे भविष्यातलं वाहन आहे, असं म्हटलं जात आहे.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या आपण इलेक्ट्रिक कार आणि इ-बाईकच्या स्वारीची तयारी करत आहोतच. कुणी केलीही असेल बहुदा. पण आता आपले सीटबेल्ट घट्ट बांधा - कारण इलेक्ट्रिक विमान आता टेकऑफ करणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो, आता बदलत्या काळामध्ये खाणी खोदून सोनं किंवा इतर मौल्यवान धातू मिळवण्याऐवजी एक नवा उपाय केला जाण्याची शक्यता आहे. तो म्हणजे रिसायकलिंग.

तुमच्या आजूबाजूला घरातच असलेली इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे रिसायकल करुन ते मिळवले जातील. कारण हजारो टनांचे दगड बाजूला करुन, भलीमोठी लांबलचक आणि वेळखाऊ, खर्चिक प्रक्रिया करुन धातू मिळवण्यापेक्षा रिसायकलिंगमधून धातू मिळवणं कमी वेळेत, कमी खर्चात होणार आहे.

वेस्ट इलेक्ट्रिकल अँड इलेक्ट्रॉनिक फोरमचे (WEEF) प्रोजेक्ट मॅनेजर जेम्स हॉर्न याबद्दल अधिक माहिती सांगतात.

त्यांच्या मते आता ग्राहकांना आपल्याकडच्या वस्तूंचं रिसायकलिंग योग्य पद्धतीनं आणि कमी खर्चात कसं करायचं हे समजलं आहे. त्यामुळे 'अर्बन मायनिंग' म्हणजेच शहरांमध्येच रिसायकलिंग करुन धातू मिळवणं हा एक सोपा मार्ग होऊ शकेल.

याचं तुम्हाला पटू शकेल असं एक उदाहरण पाहू. टोकियोमध्ये होणाऱ्या ऑलम्पिकमधील 5000 सुवर्ण, रौप्य, कांस्य पदकं तयार करण्यासाठी 60 लाख फोन आणि 7.2 कोटी टन इलेक्ट्रॉनिक्स कचऱ्याचं रिसायकलिंग केलं गेलं. त्यातून मिळालेल्या धातूमधून ही पदकं तयार करण्यात आली होती.

अशा मौल्यवान धातूंचे जगभरात काहीच ठिकाणी आहेत. ते खोदून काढून, त्यावर मोठी ऊर्जा खर्च करुन वापरण्यापेक्षा अर्बन मायनिंग हा शाश्वत भविष्यासाठी उपयोगी ठरेल.

जमिनीखाली असलेले मौल्यवान धातूंचे दुर्मिळ साठे मर्यादित आहे. गेली अनेक दशके आपण भरपूर प्रमाणात खनन केल्यामुळे हे साठे झपाट्याने संपत चालले आहेत.

युरोपियन लोकांप्रमाणे धातूचा वापर सर्व जगातल्या लोकांनी करायचा विचार केला तर आपल्याला आतासारख्या आणखी 2.8 पृथ्वींची गरज लागेल. तर अमेरिकेतल्या लोकांसारखी जीवनशैली सर्वांनी स्वीकारली तर 5 पृथ्वींमध्ये असेल इतकी साधनसंपत्ती लागेल.

या धातूंच्या खाणकामामुळे पर्यावरणाचं मोठं नुकसान होतं. संयुक्त राष्ट्राच्या ग्लोबल रिसोर्स पाहणीनुसार एकूण कार्बन उत्सर्जनापैकी 40 टक्के आणि एकूण जैवविविधता नष्ट होण्यातलं 10 टक्के प्रमाण फक्त या खाणकामामुळे होतं.

गेल्या 50 वर्षांमध्ये हे खाणकाम तिपटीने वाढलं आहे. अनेक धातू सापडणं कठीण झालंय, तर कित्येक धातू महाग झाले. पर्यावरणाची हानी त्याहून जास्त आहे.

हॉर्न म्हणतात, "अर्बन माईनमध्ये फक्त इलेक्ट्रॉनिक  उत्पादनांचा समावेश होतो असं नाही, तर त्यात गोदाम, दुकाने, उद्योग, घरात वापरल्या जाणाऱ्या उपकरणांचा समावेश होतो.

जी उपकरणं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'माझ्याकडे काय आहे? गुंजभर सोनं माझ्याकडे नाही', असा विचार करणाऱ्यांनो थोडं थांबा. सोनं आणि इतर मौल्यवान धातू तुमच्या घरातच आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हो, सुप्रीम कोर्टाला 13 मेपासून 30 जूनपर्यंत उन्हाळ्याच्या सुट्ट्या असतील. आणि मुंबई हायकोर्ट तर 6 मे पासून थेट 1 जूनपर्यंत बंद आहे. इतकंच नाही, सुप्रीम कोर्टाला हिवाळ्याच्या सुट्ट्या असतात.

हे कॅलेंडर पाहून कोणाला वाटेल 'अबब! एवढ्या सुट्ट्या? एवढ्या सुट्टया आपल्याला ऑफिसमधून मिळाल्या असत्या काय बहार आली असती!'

2018 मध्ये सुप्रीम कोर्टाने 193 दिवस काम केलं तर देशातल्या हायकोर्टांनी सरासरी 210 दिवस काम केलं. इतर सबऑर्डिनेट कोर्टांमध्ये 254 दिवस काम चाललं.

जिल्हा आणि तालुका पातळीवरची फौजदारी न्यायलयं मात्र या काळात सुरू असतात. कोर्टात आधीच चालू असलेल्या केसेसच्या तारखा या काळात पडत नसल्या तरी जामीन अर्ज आणि इतर तातडीच्या केसेसवर मात्र सुनावणी होत असते.

इतर कोणत्याही शासकीय यंत्रणेला इतक्या दिवस सुट्टी नसते. कदाचित म्हणूनच या कोर्टांच्या सुट्ट्यांच्या विरोधात नाराजीचा सूर आहे. या सुट्ट्यांमुळे सर्वसामान्य लोकांना त्रास होतो आणि न्यायदानाला उशीर होतो, असं अनेकांचं मत आहे.

2018च्या आकडेवारीनुसार भारतीय कोर्टांमध्ये 3.3 कोटींहून अधिक केसेस प्रलंबित आहेत. कोर्टाच्या सुट्ट्यांमुळे या प्रलंबित खटल्यांमध्ये भरच पडते आहे, असं जाणकार सांगतात.

पण फक्त कोर्टांनाच या सुट्ट्या का असतात? ही पद्धत नेमकी आली कुठून?

ब्रिटिशांच्या सोईची सिस्टीम

अनेकांच्या मते कोर्टाच्या उन्हाळी सुट्ट्या ही ब्रिटिशांनी आपल्या सोईसाठी लागू केलेली पद्धत आहे.

महाराष्ट्राचे माजी महाधिवक्ता अॅड श्रीहरी अणे यांनी वेळोवेळी कोर्टाच्या सुट्ट्यांना विरोध केला आहे आणि त्याविरोधात आपली मतं प्रखरपणे मांडली आहेत.

"ही पद्धत बनवली इंग्रजांनी. उन्हाळ्यात इंग्रज न्यायाधीश एकतर थंड हवेच्या ठिकाणी जायचे नाहीतर इंग्लंडला. स्वातंत्र्यानंतर काहीही विचार न करता आपण तीच पद्धत पुढे चालू ठेवली. माझ्यामते कोर्टाला अति सुट्टया असतात. जगात कुठलंच कोर्ट इतक्या सुट्ट्या घेत नाही," ते सांगतात.

सर्वोच्च न्यायालय आणि सरन्यायाधीश रंजन गोगोई (उजवीकडून दुसरे)

कोर्टात प्रलंबित खटल्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत असताना न्यायाधीशांनी उन्हाळ्याच्या सुट्ट्या घेणं हे अत्यंत चुकीचं आहे, असं कायदे तज्ज्ञ आणि मानवी हक्क कार्यकर्ते असीम सरोदे यांना वाटतं. "सुट्ट्या अजिबात नको असं माझं म्हणणं नाही, पण त्यासाठी कोर्ट पूर्णपणे बंद नको. एक पर्यायी व्यवस्था हवी, कारण अनेक केसेसमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उन्हाळ्याच्या सुट्ट्या कोणाकोणाला मिळतात? शाळांना, कॉलेजेसला आणि कोर्टांना.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: होय! आपल्या महाराष्ट्रीय पाककृतींचा इतिहास आजच्या टप्प्यावर येण्यापर्यंत आपण भरपूर प्रवास केलेला आहे. 'सूपशास्त्र' या मराठीतल्या पहिल्या पाककृतीच्या पुस्तकाचं नवं रूप प्रसिद्ध झाल्याच्या निमित्तानं आपल्याला या प्रवासाकडे पाहायची संधी मिळाली आहे.

आज आपण मधुराज किचन, 'आपली आजी', विष्णू मनोहर यांच्या व्हीडिओपर्यंत मराठी पाककृतींनी मजल मारली आहे. मधल्या बऱ्याच वर्षांचा काळ कमलाबाई ओगले यांच्या रुचिरा पुस्तकानं मराठी घरात स्थान पटकावलं होतं. नव्यानं लग्न झालेल्या, स्वयंपाक शिकणाऱ्या किंवा एखादा मराठी घरात केला जाणारा पदार्थ सहज करता यावा म्हणून हे पुस्तक घरात ठेवलं जाई.

दुर्गाबाई भागवतांचं 'खमंग' मंगला बर्व्यांचं 'अन्नपूर्णा', सुजाता चंपानेरकरांची पुस्तकंही आपल्या घरांमध्ये असत आणि आजही आहेत. किंवा ही पुस्तकं सासरी निघालेल्या मुलीच्या हातात नक्की ठेवली जात किंवा संक्रांत, हळदीकुंकवाला दिली जात.

सूपशास्त्र पुस्तकात पातोळ्याचे अनेक प्रकार दिले आहेत.

परंतु आज जरी पुस्तकं आणि व्हीडिओ, फोटोंमुळे किंवा सोशल मीडियामुळे या पाककृती दाखवण्याचा प्रकार सोपा झाला असला तरी स्वयंपाक या आपल्या आयुष्यातील महत्त्वाच्या गोष्टीला पुस्तकबंद आणि चर्चेचा विषय होण्यासाठी बराच उशीर लागल्याचं दिसतं. पाककृतीचं पुस्तक होण्यासाठी आपण भरपूर वेळ घेतल्याचं दिसून येतं.

सूपशास्त्रापूर्वीची पुस्तकं

इटालियन भाषेतलं पाककृतीचं पहिलं पुस्तक 1470, त्यानंतर जर्मन 1485, फ्रेंच 1486 आणि इंग्रजीतलं 1500 साली पुस्तक प्रसिद्ध झालं असं सूपशास्त्रच्या नव्या आवृत्तीची प्रस्तावना लिहिणारे आणि पुण्यातल्या खाद्यसंस्कृतीचे अभ्यासक चिन्मय दामले सांगतात.

भारतात 'नलपाकदर्पण' या प्राचीन पुस्तकाचं नाव आपण ऐकून असतो. मुघल काळामध्ये बादशहांनी जे विविध ग्रंथ सिद्ध केले त्यामध्ये पदार्थांचे, पाककृतींचे उल्लेख होते. तंजावरच्या संस्थानिकांनीही आपल्या ग्रंथभांडारात याची भर घातली.

पण हे सगळे ग्रंथ श्रीमंत, राजे, संस्थानिकांना शोभणारे होते. ती सर्वसामान्यांच्या स्वयंपाकघरात होणाऱ्या पदार्थांची कृती सांगणारी नव्हती. त्यामुळेच सूपशास्त्र पुस्तकाला विशेष महत्त्व दिसतं. मराठीत पाककृतीचं प्रकाशित झालेलं हे पहिलं पुस्तक 1875 साली छापलं गेलं.

अन्न हे केवळ उदरभरणासाठी नसल्याचं हे पुस्तक वारंवार जाणवतं.

रामचंद्र सखाराम गुप्ते यांनी ते लिहिलं आणि रावजी श्रीधर गोंधळेकर यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'सोलीव डाळ घेऊन ती साठ रुपये भार गोड्या पाण्याच्या आधणात तीन मासे तूप लावून सोडावी आणि त्यात हळदीची पूड एक मासा लावून सोडावी', अशी रेसिपी तुम्हाला सांगितली तर? पुढे ही रेसिपी आपल्या रोजच्या वरणाची आहे असं सांगितलं तर?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: होय, हे खरं आहे. चीनमध्ये एका खासगी संस्थेने 2020पर्यंत अवकाशात प्रकाशमान उपग्रह सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. स्ट्रीट लाईटला पर्याय ठरेल इतका हा उपग्रह प्रकाशमान असेल, असं चेंदगू इथल्या खासगी एरोस्पेस संस्थेचं म्हणणं आहे. चीनमधील सरकारी वृत्तपत्र पिपल्स डेलीनं ही बातमी दिली आहे.

Chengdu Aerospace Science Institute Microelectronics System Research Institute Co, Ltd. असं या कंपनीचं नाव आहे.

काहींनी याची थट्टा केली, काहींनी ही कल्पना फारच आवडली तर काहींना असं काही होऊ शकेल यावर विश्वासच बसत नाही.

या प्रकल्पाबद्दल आपल्याला काय माहिती आहे?

याविषयी फारशी माहिती नाही. जी माहिती आहे, त्यातही विरोधाभास आहे.

पिपल्स डेलीमध्ये गेल्या आठवड्यात याबद्दल बातमी आली होती. एका संशोधन परिषदेमध्ये या संस्थेचे अध्यक्ष वू चेनफेंग यांनी ही माहिती दिली. ते म्हणाले, "या कल्पनेवर गेली काही वर्षं काम सुरू होतं. आता यासाठीचं तंत्रज्ञान उपलब्ध आहे. या उपग्रहाचं प्रक्षेपण 2020ला नियोजित आहे."

चायना डेली या वृत्तपत्राने 3 मोठे आरसे 2020ला आकाशात प्रक्षेपित केले जातील, असं वू यांनी म्हटल्याची बातमी दिली आहे.

पण या प्रकल्पाला सरकारी पाठबळ आहे का, याबद्दल कसलीही माहिती उपलब्ध नाही.

हा खोटा चंद्र कसं काम करेल?

हा कृत्रिम चंद्र आरशासारखं काम करेल. सूर्याचा प्रकाश पृथ्वीवर परावर्तीत करण्याच काम हा चंद्र करेल असं चायना डेलीनं म्हटलं आहे.

पृथ्वीपासून 500 किलोमीटर इतक्या उंचीवर हे उपग्रह फिरतील. या चंद्राचा आकार कसा असेल याची माहिती देण्यात आलेली नाही. पण वू यांनी हा कृत्रिम चंद्र खऱ्या चंद्रापेक्षा 8 पट जास्त प्रकाश देईल, असं म्हटलं आहे.

वू म्हणतात या प्रकाशाची तीव्रता आणि अचूकता यावर नियंत्रण ठेवता येणं शक्य आहे.

हा प्रकल्प कशासाठी?

पैसे वाचवण्यासाठी! होय या संस्थेचं मत आहे की स्ट्रीट लाईटवर जितका खर्च येतो त्यापेक्षा या कृत्रिम चंद्रावर खर्च कमी असेल. अशा पद्धतीने जर 50 चौरस किलोमीटरचा परिसर प्रकाशित करण्यासाठी विजेवर येणाऱ्या खर्चात वर्षाला 1.2 अब्ज युआन इतकी बचत होईल.

नैसर्गिक आपत्तींमुळे ज्या भागात वीज पुरवठा खंडित झाला आहे, असा भागही अशा चंद्राने प्रकाशमान करता येईल, असं वू म्हणाले.

या संदर्भात बीबीसीने युनिव्हर्सिटी ऑफ ग्लास्गोमधील डॉ. मॅटिओ सिरिऑटी यांच्याशी संपर्क साधला.

"रात्री विजेवर जास्त खर्च येतो, हा विचार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रात्री रस्त्यांवर उजेडासाठी दिवे लावावे लागू नयेत म्हणून आकाशात कृत्रिम चंद्र बसवला तर? कविकल्पना म्हणून छान आहे, पण प्रत्यक्षात असं काही घडत आहे, असं सांगितलं तर कोण विश्वास ठेवेलं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: होशियारपूरच्या किरण बाला 33 वर्षांच्या आहेत. पतीच्या मृत्यूनंतर, 2005 सालापासून त्या 8 वर्षांची मोठी मुलगी आणि दोन लहान मुलांसोबत सासरी रहात आहेत. 12 एप्रिल रोजी, त्या 1800 शीख यात्रेकरूंसह पाकिस्तानमध्ये गेल्या.

लाहोर गुरुद्वारा व्यवस्थापन समितीचे सचिव गोपाल सिंग चावला यांच्याशी बीबीसीचे अमृतसरमधले प्रतिनिधी रविंदर सिंग रॉबिन यांनी संपर्क साधला. चावला म्हणाले की, "किरण त्या शीख यात्रेकरूंसोबत होत्या. पण सध्या त्यांचा काही ठावठिकाणा नाही. यासंदर्भातली तक्रार योग्य त्या अधिकाऱ्यांकडे नोंदवावी लागेल. आमची त्यात काही भूमिका नाही. त्यांनी इस्लामचा स्वीकार केला आहे, असं कळलं आहे. आमचा त्याला विरोध आहे."

गुरुद्वारा पंजा साहिब

किरण यांचे सासरे, तारसेम सिंग हे होशियापूरमधल्या एका गुरुद्वारात पुजारी (ग्रंथी) आहेत. ते म्हणाले की, "तीन दिवसांपूर्वी मी तिच्याशी बोललो. तेव्हा आपण परतणार नसल्याचं तिनं सांगितलं."

"सुरुवातीला मला ती थट्टा वाटली. पण आता तिनं लाहोरमध्ये धर्मांतर केल्याचं कळलं तेव्हा धक्काच बसला. तिनं परत यावं आणि मुलांचा सांभाळ करावा," असं तारसेम सिंह यांनी स्पष्ट केलं.

तारसेम सिंग यांना किरण संकटात सापडल्या असाव्यात असं वाटतं. ते म्हणाले, "गुप्तचर संस्थेनं तिला फसवलं असावं. ती शिरोमणी गुरुद्वारा प्रबंधक समितीबरोबर (एसजीपीसी) गेली आहे. त्यांनी तिला परत आणावं. त्यासंदर्भात, एसजीपीसीचे सचिव दलजीत सिंग म्हणाले, "एसजीपीसीला अशी कोणतीही माहिती मिळालेली नाही. यात्रेकरू परतल्यावर असं काही आढळलं तर आम्ही सरकारला त्याच्याविषयी माहिती देतो."

इस्लामाबादमधील जामिया नीमिया मदरशाचे व्यवस्थापक राघीब नईमी यांनी बीबीसीच्या पाकिस्तानातल्या प्रतिनिधी शुमेला जाफरी यांना सागितलं की, "16 एप्रिल रोजी एक शीख महिला मदरशात आली आणि तिनं इस्लामचा स्वीकार करण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्या महिलेस कादिर मुबाशेर यांनी इस्लाममध्ये धर्मांतरित करुन घेतलं. त्या महिलेवर कोणताही दबाव नसल्याची खात्री आम्ही केली होती."

इस्लामाबादमधील भारतीय उच्चायुक्तालयातील अधिकाऱ्यांनी याबद्दल काहीच अधिकृत माहिती नसल्याचं रविंदर सिंग रॉबिन यांना सांगितलं. "पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडून सामान्यपणे अशी माहिती आमच्याकडे येते. तशीही काही माहिती आलेली नाही," असं या अधिकाऱ्यानं सांगितलं.

भारतातल्या पाक उच्चायुक्तालयाचे प्रवक्ते ख्वाजा माज तेह यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बैसाखी साजरी करण्यासाठी पाकिस्तानमध्ये गेलेल्या शीख यात्रेकरूंमधील किरण बाला 16 एप्रिलपासून गायब झाल्या आहेत. त्यांचे भारतातील कुटुंब चिंतेत आहे. पाकिस्तानात त्या संकटात सापडल्या असाव्यात अशी भीती त्यांना वाटते आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ह्युंदाईची इलेक्ट्रिक कार कोना गेल्या महिन्यात 24 लाख रुपयांना लाँच झाली.

दर दोन वर्षांनी होणाऱ्या ऑटो एक्सपोमध्ये देशाविदेशातल्या अनेक कंपन्यांना आपला जलवा दाखवण्याची संधी असते. टाटाने ही संधी कधीच गमावलेली नाही. त्यांनी त्यांची टाटा इंडिकाही प्रथम इथेच दाखवली होती आणि नॅनोसुद्धा. त्यामुळे यंदाही त्यांनी एक दोन इलेक्ट्रिक कार, एक बस आणि एक ट्रकसुद्धा सादर केला.

आणि फक्त टाटाच नव्हे तर ऑटो एक्सपोपूर्वीच कोरियाची कंपनी ह्युंदाई आणि मूळ ब्रिटिश पण आता चिनी मालकीची MG मोटर्स या कंपनीनेसुद्धा आपापल्या इलेक्ट्रिक स्पोर्ट्स युटिलिटी व्हेईकल (SUV) बाजारात आणल्या, किंमत आहे साधारण 25 लाखांच्या आसपास.

त्याशिवाय हिरो, बजाज आणि TVS सारख्या कंपन्यांनी इलेक्ट्रिक दुचाकी लाँच केल्या आहेतच. पण दुचाकी बाजारात अनेक भारतीय कंपन्या गेल्या काही काळापासून छोटीमोठी गुंतवणूक करत आहेतच. मात्र या गाड्या अद्यापही रस्त्यांवर फारशा दिसत नाही.

पण यंदाचा दिल्ली ऑटो एक्सपो पाहिला तर सगळेच स्वतःला इलेक्ट्रिक, शुद्ध, पर्यावरणपूरक असल्याचं भासवतायत. सगळ्यांचा भर इलेक्ट्रिकवरच दिसतोय. मग प्रश्न पडतो की आता तरी इलेक्ट्रिक गाड्या बाजारात आल्या आहेत का?

Auto Expo: इलेक्ट्रिक कार्सचा काळ अखेर दिल्ली ऑटो एक्सपोच्या निमित्ताने आला आहे का?

अखेर इलेक्ट्रिक गाड्या सामान्यांच्या आवाक्यात?

"अजूनही जरा वेळ आहे असं मला वाटतं, कारण त्यांची अजून पूर्णतः लोकांमध्ये चाचणी झालेली नाही. पण एक मात्र नक्की, की टाटा मोटर्स इलेक्ट्रिक कार्सच्या भविष्याबद्दल खूप सकारात्मक आहे," असं टाटा मोटर्सच्या इलेक्ट्रिक व्हेइकल्स विभागाचे प्रमुख शैलेश चंद्र म्हणाले.

ऑटो एक्सपोमध्ये नेक्सॉन EV शेजारी अगदी अभिमानाने उभे असताना ते सांगतात, "जर अशा अधिकाधिक गाड्या आल्या, फक्त टाटांकडूनच नाही तर इतर कार कंपन्यांकडूनही आणि जर चार्जिंगसाठीच्या पायाभूत सुविधा येत्या दोन-तीन वर्षांत सुधारल्या तर मला वाटतं की इलेक्ट्रिक गाड्यांचा काळ दूर नाही, हळूहळू या गाड्यांची रेलचेल वाढेल."

ऑटो एक्सपोमध्ये नेक्सॉन EV शेजारी टाटा मोटर्स इलेक्ट्रिकचे शैलेश चंद्र.

लोकल सर्कल्स-CNBC TV-18च्या एका ताज्या सर्वेक्षणानुसार इलेक्ट्रिक गाड्या महाग असल्यामुळे लोक त्यांचा विचार करत नाहीयेत. देशभरातल्या 180 शहरी जिल्ह्यांमध्ये 32 हजारहून अधिक लोकांशी बोलून केलेल्या या सर्वेक्षणात असंही सांगण्यात आलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्ली ऑटो एक्सपोमध्ये महिंद्राने आपली पिटुकली SUV KUV100 एका इलेक्ट्रिक अवतारात लाँच केली. 8.25 लाख रुपयांपासून ही गाडी आजवरची तुमच्या-आमच्यासाठीची सर्वांत स्वस्त इलेक्ट्रिक गाडी होय, त्याखालोखाल टाटानेही नेक्सॉन EV बाजारात नुकतीच 14 लाख रुपयांपासून आणली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: २०१४ च्या निवडणुकीत राजकीय कार्यकर्ते अक्षरशः सोसायट्यांमध्ये जाऊन मतदारांना मतदान करण्यासाठी आवाहन करत होते. यंदा मात्र हे चित्र नव्हतं.

लोकमतचे पुणे आवृत्तीचे सहसंपादक सुकृत करंदीकर यांनी मतदानाची टक्केवारी पाहता ही उमेदवारांच्या संदर्भात असलेली अनास्था दिसून येत असल्याचं म्हटलं आहे. तर ज्येष्ठ पत्रकार अरुण खोरे यांचं मात्र आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे मतदारांचा निवडणूक प्रकियेशी कनेक्ट तुटल्याचं म्हणणं आहे.

"पुणे लोकसभा मतदारसंघाच्या यादीत दुबार मतदारांची संख्या अधिक आहे. त्याचबरोबर पुण्यातून परदेशात आणि देशांतर्गत स्थलांतरित झालेल्या नागरिकांची संख्या मोठी आहे. त्यामुळे पुणे लोकसभा मतदारसंघाची मतदार यादी सदोष आहे.

त्याचबरोबर भाजपाने आपली दर एक हजार मतदारांच्या मागे असलेली यंत्रणा भक्कम असल्याचा दावा केवळ कागदावर  उरली आहे. तर मोदींच्या विरोधात सुप्त लाट असल्याचा आघाडीने केलेला दावा देखील साफ फोल ठरल्याच समोर येतं," असं सुकृत करंदीकर यांचं म्हणणं आहे.

तुल्यबळ उमेदवारांची कमतरता हे देखील महत्त्वाच कारण असल्याचं करंदीकर सांगतात.

पुण्याच्या येरवडामधल्या डॉ. आंबेडकर महाविद्यालयातले राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक नितीन बिर्मल यांनी कमी झालेली टक्केवारी ही राजकीय पक्षांच्या संघटनातील कमतरता दर्शवत असल्याचं म्हटलं आहे.

"येरवडा सारख्या लोकवस्ती बहुल भागात मतदान मोठ्या प्रमाणात झालं तर कोरेगाव पार्क सारख्या उच्चभ्रू परिसरात मात्र आतिशय कमी मतदान दिसून येत. वडगाव शेरी, कॅन्टॉन्मेंट या परिसरात काँग्रेस-राष्ट्रवादीचा मतदार अधिक आहे तरी देखील या ठिकाणी मतदानाची टक्केवारी कमी आहे. कोथरुड मतदारसंघ मोठा आहे, मात्र याठिकाणी देखील कमी मतदान झालेलं आहे," बिर्मल सांगतात.

पुण्यातील प्रमुख राजकीय पक्ष मतदारांमध्ये जनजागृती करण्यात कमी पडल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार अरुण खोरे म्हणाले.

भारतीय लोकशाहीतील लाईव्ह घटक ज्यात पदयात्रा, जाहीर सभातून नेत्यांची अभ्यासपूर्ण भाषणं, कोपरा सभा या सगळ्यांची कमतरता जाणवल्याचं अरुण खोरे म्हणाले.

त्याचबरोबर विद्येचं माहेरघर बिरुदावली मिरवणाऱ्या पुण्यातल्या शैक्षणिक संस्था आणि संघटना यांच्यात मतदार जनजागृती विषयी उदासीनता दिसून आल्याचं खोरे यांना वाटतं.

"खरतर आधुनिक स्मार्ट तंत्रज्ञान प्रत्येक मतदाराच्या हाती आलं आहे. त्यामुळे सभा फोनवर बसल्या बसल्या ऐकता येतायत, पूर्वी मतदार खास नेत्यांची भाषण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

२०१४ मध्ये पुण्यात ५४.२४ टक्के मतदान झाल होत. यंदा मात्र ४९.८४ टक्के इतके मतदान झालं. सकाळी मतदारांमध्ये असलेला उत्साह दुपारनंतर मात्र ओसरत गेला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: २०१४च्या विजयाचा उन्माद ओसरू लागला असताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दुसऱ्या टर्मच्या शोधात आहेत. त्यांना एका गोष्टीची जबर कमतरता भासत आहे.

ती म्हणजे मित्रपक्षांची. दोन महिन्यावर येऊन ठेपलेल्या लोकसभा निवडणुकांत एखादा चमत्कार घडला तरच भाजपाला बहुमत मिळण्याची शक्यता आहे असे पक्षातले निष्ठावंत देखील मान्य करतात.

पाच राज्यांच्या निवडणुकांच्या प्रचारावेळी मोदींनी जाहीरपणे नवीन साथीदारांचा शोध सुरू केला. भारत 'काँग्रेसमुक्त' करण्याकरता प्रादेशिक पक्षांच्या मदतीकरता त्यांनी जणू साकडे घातले होते. पण त्याचा परिणाम काय झाला तर शून्य. एक मोठा भोपळा. काही बरोबर असलेले साथीच सोडून चालले तर काहींचे ब्लॅकमेल सुरू झाले.

'भरमसाट आश्वासने दिली आणि ती पाळली नाहीत, खूप मोठी स्वप्ने दाखवली आणि ती पूर्ण केली नाहीत, तर जनता जनार्दन चपराक लगावते', असे मोदींच्या सरकारातील ज्येष्ठ मंत्री नितीन गडकरी म्हणत आहेत. 'हा लेकी बोले सुने लागे'चा प्रकार नाही तर साक्षात मोदींना संबोधून गडकरी असे म्हणत आहेत, असा विरोधी पक्षांचा दावा आहे. गडकरींच्या म्हणण्याचा अर्थ वेगळा आहे, ते काँग्रेस वर टीका करत आहेत, असे सांगता सांगता भाजपच्या वाचाळ प्रवक्त्यांचे घसे बसले आहेत. स्वतः गडकरी मात्र शांत आहेत.

धर्मनिरपेक्ष फर्नांडिस भाजपसोबत कसे?

शिवसेनेने वेगळाच राग आळवला आहे. 'मला परत मोठा भाऊ व्हायचं आहे', असा लकडा भाजपच्या सर्वांत पुराण्या साथीदाराने लावला आहे. 'आम्ही  मोठे भाऊ होतो, आहोत आणि राहणार' असे सेना नेते संजय राऊत म्हणत आहेत. गेल्या लोक सभा निवडणुकीत 'मोदी लाट' आली आणि त्यात सेना-भाजपाची जुनी मैत्रीचं वाहत गेली. काय घडले तो ताजा इतिहास आहे. आता जोडायचे कसे आणि कोण मध्यस्थी करणार?

फर्नांडिस यांच्यासारखा नेता मोदींबरोबर असता तर असा प्रश्नच पडला नसता. फर्नांडिस यांचे सर्व पक्षांत मित्र होते. अगदी काँग्रेसमध्ये देखील. पन्नास वर्षांपूर्वी शिवसेनेचा उदय होण्याच्या अगोदरपासून त्यांची बाळ ठाकरेंशी मैत्री होती. शिवसेना प्रमुखांना 'बाळ' या एकेरी नावाने हाक मारणारा कदाचित फेर्नांडिस हा एकमेव राष्ट्रीय नेता असावा. ठाकरे यांच्याशी कितीही राजकीय मतभेद असले तरी 'मातोश्री'त जाऊन ते हक्काने जेवण करायचे, असे सेनेतील जुने जाणते सांगतात. शरद पवार यांच्याबरोबर त्यांचे सूत जुळायचे. जनता परिवार हा त्यांचाच.

कट्टर काँग्रेसद्वेष्टे म्हणून ओळखले जाणाऱ्या जॉर्ज नि राम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'कामगार नेता हरपला,' माजी संरक्षण मंत्री जॉर्ज फर्नांडिस यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी अशी प्रतिक्रिया दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: २०१६ सालच्या स्पर्धेत भारतीय महिला क्रीडापटूंना केवळ दोन पदकं मिळाली- बॅडमिन्टनमध्ये पी. व्ही. सिंधूला रौप्य पदक मिळालं, तर कुस्तीपटू साक्षी मलिकला कांस्य पदक मिळालं. पूर्वीपासून या क्रीडास्पर्धांमध्ये खराब कामगिरी केलेल्या भारताकडून टोकियो ऑलिम्पिकमध्येही खूप मोठ्या अपेक्षा नाहीत.

२०१९ साली जागतिक विजेतेपद पटकावलेली सिंधू भारताचं ऑलिम्पिक पदकासंदर्भातील सर्वांत मोठं आशास्थान आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये भारतीय महिला क्रीडापटूंनी केलेल्या प्रगतीचं प्रतीक म्हणून या घडामोडींकडे पाहिलं जातं.

नेमबाजी, तिरंदाजी, कुस्ती, बॅडमिंटन, जिम्नॅस्टिक्स, ट्रॅक अँड फिल्ड, यांसारख्या ऑलिम्पिक क्रीडाप्रकारांमध्ये पदक मिळण्यासाठी भारताकडून पुरुषांइतक्याच किंवा त्याहून जास्त संख्येने महिला दावेदार आहेत.

पारंपरिकरित्या पुरुषाचं प्रभुत्व राहिलेल्या या देशात महिलांना अनेक सांस्कृतिक व सामाजिक निर्बंध सहन करावे लागतात. शिवाय क्रीडाविषयक सुविधांची उपलब्धता आणि पायाभूत रचनाही मर्यादित आहेत. तरीही इतक्या वर्षांमध्ये भारतीय महिला क्रीडापटूंनी मिळवलेलं यश बरंच काही सांगून जातं.

आकडेवारीतून संमिश्र कहाणी समोर येते. उदाहरणार्थ, २० वर्षांपूर्वी भारताकडून ७२ क्रीडापटू सिडनी ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी झाले आणि त्या वेळी भारताला एकमेव कांस्य पदक मिळालं- वेटलिफ्टिंगमध्ये करनाम मल्लेश्वरीने या पदकाची कमाई केली. रिओमध्ये झालेल्या स्पर्धांवेळी भारतीय संघातील क्रीडापटूंची संख्या ११७ होती. पंधरा क्रीडाप्रकारांमध्ये सहभाग नोंदवलेल्या या संघात ५४ महिला होत्या. त्या वर्षी भारताला दोन पदकं मिळाली.

खेळामधील पुरुषांच्या तुलनेतील महिलांचा सहभाग विविध घटकांवर अवलंबून असतो. त्यांचे पालक किती प्रगतिशील आहेत, त्यांच्या रहिवासाचा प्रदेश कुठला आहे, त्या शहरी भागात राहातात की ग्रामीण, त्या कोणत्या क्रीडाप्रकारात सहभागी होतात, यासोबतच त्यांचा सामाजिक-आर्थिक स्तरही या परिस्थितीवर परिणाम करत असतो.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

हरयाणासारख्या राज्यात लैंगिक गुणोत्तर खराब आहे- राज्य सरकारने जाहीर केलेल्या २०१८ मधील आकडेवारीनुसार, तिथे एक हजार पुरुषांमागे ९२४ स्त्रिया आहेत. स्त्रियांविरोधातील गुन्ह्यांचा दरही जास्त आहे. पण भारतातील काही विख्यात क्रीडापटू महिला याच राज्यातून आल्या आहेत. गीता, बबिता आणि विनेश या फोगट भगिनींनी कुस्तीमध्ये अनेक आंतरराष्ट्रीय पदकं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रिओ दी जनेरोमध्ये झालेल्या मागच्या ऑलिम्पिक स्पर्धांच्या तुलनेत या वर्षी होणाऱ्या टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये स्वतःची कामगिरी उंचावण्याची जबाबदारी भारतीय महिला क्रीडापटूंवर आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ४ स्वतंत्र इतिहासकारांच्या या टीमने हा अहवाल तयार केला. यामध्ये प्रा. सूरज भान, अथार अली, आर. एस. शर्मा आणि डी. एन. झा होते. बाबरी मशिदीच्या खाली आढळलेले अवशेष एका हिंदू मंदिराचे आहेत हा दावा या पथकाने ऐतिहासिक आणि पुरातत्त्व पुराव्यांचा अभ्यास करून फेटाळून लावला होता.

सुप्रीम कोर्टाच्या निकालावर त्यांची प्रतिक्रिया :

आजच्या या निकालाकडे तुम्ही कसं पाहता?

हा निकाल हिंदू श्रद्धांना प्राधान्य देणारा आणि अपूर्ण अशा पुरातत्त्वशास्त्रावर आधारित आहेत. थोडक्यात सांगायचं तर हे अतिशय निराशाजनक आहे.

अयोध्या

'रामजन्मभूमी - बाबरी मशीद : ए हिस्टॉरियन्स रिपोर्ट टू नेशन' या तुमच्या शोध अहवालात काय निष्कर्ष काढण्यात आला होता?

बाबरी मशीद पाडण्यात येण्याआधी १९९२मध्ये आम्ही हा अहवाल सरकारला सादर केला होता. तेव्हा उपलब्ध असणाऱ्या सगळ्या पुराव्यांचा आम्ही अभ्यास केला होता. सखोल तपासणी केल्यानंतर आम्ही हा निष्कर्ष काढला होता की त्या मशीदीखाली राम मंदिर नाही.

ASI ने आणखीन काय करायला हवं होतं, असं तुम्हाला वाटतं?

अयोध्या प्रकरणातली पुरातत्त्व खात्याची भूमिका नेहमीच संशयास्पद राहिली आहे. मशीद पाडण्यात येण्याआधी आम्ही अयोध्येतल्या पुरातन गोष्टी पाहण्यासाठी 'पुराना किला' ला गेलो होतो. पण पुरातत्त्व खात्याने आम्हाला महत्त्वाचे पुरावे असणारी 'चौथे ट्रेंच' ही यांची त्या परिसराबद्दलची वही पाहू दिली नाही.

हा पुरावे दाबण्यासारखा प्रकार होता. बाबरी मशीद पाडण्यात आल्यानंतर पुरातत्त्व खात्याच्या अधिपत्याखाली पूर्वहेतूनं खोदकाम काम करण्यात आलं. मंदिराच्या दाव्याला विरोध करणारे पुरावे यामध्ये दाबून टाकण्यात आले. एखाद्या ठिकाणी खोदकाम करताना पुरातत्त्व खात्याने वैज्ञानिक धोरणं पाळणं गरजेचं असतं.

या निकालाचा भारताच्या दृष्टीने अर्थ काय?

हा निकाल बहुसंख्यतावादाला बळ देणारा असून हे देशाच्या दृष्टीने चांगलं असू शकत नाही.

(प्राध्यापक डी. एन. झा हे एक विख्यात इतिहासतज्ज्ञ आहेत. प्राचीन आणि मध्ययुगीन भारताविषयी त्यांचा गाढा अभ्यास आहे. दिल्ली विद्यापीठात ते इतिहासाचे प्राध्यापक होते आणि ते 'इंडियन काऊन्सिल ऑफ हिस्टॉरिकल रिसर्च'चे सदस्य आहेत. त्यांनी व्यक्त केलेली मतं ही त्यांची वैयक्तिक मतं आहेत. )

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'रामजन्मभूमी - बाबरी मशीद : ए हिस्टॉरियन्स रिपोर्ट टू द नेशन' नावाचा अहवाल लिहिणाऱ्या पथकामध्ये प्राध्यापक डी. एन. झा देखील होते. हा अहवाल सरकारला देण्यात आला आणि सुप्रीम कोर्टाने दिलेल्या निकालातही याचा उल्लेख आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ५ जून २००३ रोजी झालेल्या हत्याकांडात नाशिकरोड परिसरातील बेलतगव्हाण शिवारातील विष्णू हागवणे यांच्या शेतातील पेरूची बाग सांभाळणारे सातोटे कुटुंबीयांवर हल्ला झाला होता. घरातील महिलांवर बलात्कार करण्यात आले होते. या हल्ल्यात पाच जणांचा मृत्यू झाला होता.

आई व मुलीवर बलात्कार करून पाच जणांची निर्घृणपणे हत्या करणारे आरोपी अंकुश शिंदे, राजा शिंदे, अंबादास शिंदे, राजू शिंदे, बापू शिंदे व सूर्या ऊर्फ सुरेश शिंदे या सहा आरोपींना जिल्हा न्यायालयाने १२ जून २००६ रोजी फाशीची शिक्षा सुनावली़ होती. २००७ मध्ये मुंबई उच्च न्यायालयाने फाशीची शिक्षा जन्मठेपेत बदलली असता महाराष्ट्र सरकारने  सर्वोच्च न्यायालयात अपील केले. यावर ३० एप्रिल २००९ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने जिल्हा सत्र न्यायालयाच्या फाशीच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब केले होते. आज सुप्रीम कोर्टाने हा निर्णय बदलून सहा आरोपींची निर्दोष मुक्तता केली.

निर्णय का बदलला गेला?

३१ ऑक्टोबर २०१८ रोजी आरोपींतर्फे दाखल केलेल्या पुनर्विचार याचिकेवर सुनावणी घेत सर्वोच्च न्यायालयाने दि ५ मार्च २०१९ रोजी आपला पूर्वीचा निर्णय बदलला. साक्षीदारांच्या जबाबतील त्रुटी, तपासी अधिकाऱ्याने तपासात केलेल्या चुका याचा आधार घेत सर्व फाशीच्या आरोपींची शिक्षा रद्द करत निर्दोष मुक्तता केली आहे.

या घटनेचे मूळ गुन्हेगार शोधून त्यांना शिक्षा देण्याचे तसेच तपासात हलगर्जीपणा करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर कारवाई करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

सर्व आरोपीना पुनर्वसनासाठी प्रत्येकी पाच लाख रुपये देण्याचे आदेशही कोर्टाने दिले आहेत .

 काय होती घटना?

नाशिकरोड परिसरातील बेलतगव्हाण शिवारातील विष्णू हागवणे यांच्या शेतामध्ये पाच जून २००३ रोजी हे भीषण हत्याकांड झाले होते. शेतातील पेरूची बाग सातोटे कुटुंबियांनी वार्षिक करारावर घेतली होती.

५ जून २००३ च्या रात्री सातोटे कुटुंबीय व  पाहुणे आलेले भरत मोरे हे जेवणानंतर गप्पा मारत  होते. त्यावेळी अंकुश शिंदे, राजा शिंदे, अंबादास शिंदे, राजू शिंदे, बापू शिंदे व सूर्या उर्फ सुरेश शिंदे या सहा आरोपींनी अचानक या ठिकाणी प्रवेश केला. काठी, गुप्ती, चाकू, लाकडी दांडे, गज अशी शस्त्र घेऊन आलेल्या आरोपींनी सातोटे कुटुंबियांकडे पैशांची मागणी केली. भयभीत झालेल्या त्र्यंबक सातोटे यांनी आरोपींना तीन हजार रुपये काढून दिले. अशी माहिती न्यायालयाला देण्यात आली होती.

त्यानंतर आरोपींनी इतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अवघ्या महाराष्ट्राला हादरावून सोडणाऱ्या नाशिक जिल्ह्यात घडलेल्या सातोटे हत्याकांडातील सहा जणांची फाशीची शिक्षा सुप्रीम कोर्टाने रद्द केली. तसंच आरोपींना पुनर्वसनासाठी प्रत्येकी ५ लाख रु. देण्याचे आदेशही कोर्टानं महाराष्ट्र सरकारला दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: విజయారెడ్డి

सरकारी ऑफिसमध्ये पेटलेल्या अवस्थेत मदतीसाठी हाका देणारी व्यक्ती दुसरीतिसरी कुणी नसून आपल्या MRO मॅडम आहेत, हे कळायला कर्मचाऱ्यांना काही मिनिटं लागली. कारण जे घडलं ते अचानक घडलं आणि खूपच धक्कादायक होतं.

तेलंगणाच्या रंगरेड्डी जिल्ह्यातील अब्दुल्लापूरमेट विभागाच्या तहसीलदार विजया रेड्डी या सोमवारी (4 नोव्हेंबर) त्यांच्या चेंबरमध्ये बसल्या होत्या. दुपारी दीडच्या सुमारास के. सुरेश नावाची व्यक्ती त्यांच्या चेंबरमध्ये घुसली.

त्यानं स्वतःबरोबर विजया यांच्या अंगावर पेट्रोल ओतून त्यांना पेटवून दिलं. आगीचा डोंब उसळताच सुरेश चेंबरबाहेर पळाला. विजया रेड्डीसुद्धा मदतीची याचना करत बाहेर धावल्या.

आग विझवण्यासाठी कर्मचारी धावपळ करत होते. त्यांच्या अंगावर ब्लँकेट टाकण्यात आलं. आग विझवली. त्या श्वास घ्यायचा प्रयत्न करत होत्या. मदतीसाठी याचना करत रडत होत्या. पण अत्यंत गंभीर स्वरूपात भाजल्यामुळे त्यांनी जागीच प्राण सोडले, अशी माहिती प्रत्यक्षदर्शीनी दिली आहे.

तहसील कार्यालय

त्यांना वाचवायला धावलेले विजया यांचे कर्मचारी चंद्रिया आणि चालक गुरुनाथम या आगीत चांगलेच होरपळले. त्यांना हयातनगर येथील एका हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. उपचारादरम्यान गुरुनाथम यांचाही मृत्यू झाला.

सुरेश साठ टक्के भाजलेल्या अवस्थेत रस्त्यावर फिरत होता. पोलिसांनी घटनास्थळी तातडीनं धाव घेतली आणि सुरेशला अटक केली. त्याला सध्या उपचारांसाठी रुग्णालयात ठेवण्यात आले आहे, अशी माहिती राचकोंडाचे पोलीस आयुक्त महेश भागवत यांनी दिली.

सुरेशनं एकट्यानं हे कृत्य केलं की त्याला यामध्ये कुणाची साथ होती याचाही पोलीस तपास करत असल्याचं आयुक्तांनी सांगितलं. आपल्या ऑफिसमध्ये नेमकं काय घडलं ते अद्याप लोकांना उमजलेलं नाही. लोक अजूनही धक्क्यातून सावरले नाहीयेत.

कोण होत्या विजया रेड्डी?

मृत तहसीलदाराचं पूर्ण नाव पुट्टा विजया रेड्डी असं होतं. त्यांचे पती सुभाष रेड्डी हे पदवी महाविद्यालयात प्राध्यापक आहेत. त्यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी अशी दोन अपत्य आहेत.

विजया रेड्डी मूळच्या नालगोंडा जिल्ह्यातील मुनीक्कोडू मंडलम कलवालपल्ली गावच्या होत्या. त्या पेशानं शिक्षिका होत्या. त्यांनी 2009 मध्ये गट-2 मधून सरकारी नोकरीला सुरुवात केली होती. तहसीलदार पदावर त्या गेल्या तीन वर्षांपासून कार्यरत होत्या.

के सुरेश आहे कोण?

सुरेश

सुरेश रंगरेड्डी जिल्ह्यातल्या गोरेल्ली गावचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पेट घेतलेली एक व्यक्ती मंडल रेव्हेन्यू ऑफिसच्या (MRO) दारातच कोसळली. मदतीसाठी याचना करणारा तो देह काही क्षणातच जमिनीवर निपचित पडला. आगीची तीव्रता इतकी होती, की अगदी काही वेळातच त्या आर्त किंकाळ्या हवेत विरून गेल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ‘आर्टेमिस’ असं या मोहिमेचं नाव असेल.

‘आर्टेमिस’ हे नाव अपोलोच्या जुळ्या बहिणीच्या नावावरून देण्यात आलंय. ग्रीक पुराणांनुसार ‘आर्टेमिस’ ही चंद्र देवता आहे.

सध्या नासाच्या अंतराळवीरांच्या टीममध्ये 12 महिला आहेत. यापैकी एक महिला चंद्रावर पाऊल ठेवू शकेल का, हे आता पाहायचं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चंद्रावर पाऊल ठेवणारी जगातली पहिली महिला कोण असेल? नासाला 2024 पर्यंत एक महिला आणि एक पुरुष चंद्रावर पाठवायचा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ‘ब्लॅक लाईव्ह्ज मॅटर’ या अमेरिकेतील आंदोलनाची पार्श्वभूमी त्याला होती. त्याच पार्श्वभूमीवर ग्रेट ब्रिटनमध्येही आता वसाहतवादी इतिहासाचा पुर्नविचार सुरू झाला आहे.

ब्रिटिश वसाहतीतले देश आणि देशवासीय ब्रिटिश नेत्यांबद्दल आता काय विचार करतात हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न त्या निमित्ताने सुरू झाला आहे.

ग्रेट ब्रिटनसाठी विन्स्टन चर्चिल हे नाव मोठं आहे. कणखर नेता ही त्यांची ओळख आहे. पण, भारतातील ब्रिटिश राजवटीत चर्चिल यांची प्रतिमा कशी होती?

आणि आता भारतीयांच्या मनात चर्चिल यांच्या विषयी नेमक्या काय भावना आहेत, त्याविषयीचा बीबीसी प्रतिनिधी योगिता लिमये यांचा हा रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 )

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मागच्या महिनाभरात राजकीय नेत्यांच्या पुतळ्यांची तोडफोड किंवा विटंबना करण्याचा करण्याचा प्रकार जगभरात घडला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ‘भारतातील गुन्हेविषयक अहवाल, २०१९,’ असा हा अहवाल आहे आणि यात सगळ्या प्रकारच्या गुन्ह्यांची नोंद आहे. पण, खून करून बलात्कार करण्याच्या बाबतीत महाराष्ट्र इतर राज्यांच्या खूप पुढे आहे. महाराष्ट्रा पाठोपाठ मध्य प्रदेश(३७), उत्तर प्रदेश(३४), आसाम(२६) आणि कर्नाटक(२३) यांचा क्रमांक लागतो.

देशभरात एकूण २७८ प्रकरणांची नोंद झाली आहे आणि यात सामूहिक बलात्कारांच्या घटनांचाही समावेश आहे. सोपी गोष्टमध्ये जाणून घेऊया या संवेदनशीलविषया मागची कारणं...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2019मध्ये महाराष्ट्रात बलात्कार करून खून आणि सामूहिक बलात्काराच्या एकूण 47 घटना घडल्या आहेत. आणि या बाबतीत महाराष्ट्र देशात पहिल्या क्रमांकावर आहे. नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड्स ब्युरोचा हा अहवाल आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ‘स्त्री जातिर अबोनोति’ या लेखात त्यांनी महिलांच्या स्थितीबद्दल प्रश्न उपस्थित केले होते.1910मध्ये भागलपूर आणि 1911मध्ये कलकत्त्यात त्यांनी शाळा उघडल्या. लोकांचा विरोध असतानाही त्यांनी या शाळा सुरू ठेवल्या.

बीबीसी घेऊन आलंय एक खास सीरिज 'सावित्रीच्या सोबतिणी'त्या महिलांच्या आयुष्यावर प्रकाश टाकायला ज्यांनी लोकशाही, मानवी हक्क आणि महिला सबलीकरण यासाठी मोठं काम केलं पण ज्यांच्याविषयी आजही फारशी माहिती नाही.या दहा महिला जर भारतीय इतिहासात नसत्या तर आज आपल्याला वेगळंच चित्र दिसलं असतं.

'सावित्रीच्या सोबतिणी'हे खास नाव यासाठी कारण जसं सावित्रीबाई फुलेंनी महिलांना शिक्षणाची दारं उघडी करून दिली तसंच या सगळ्या स्त्रियांनी भारतातल्या महिलांच्या हक्कांसाठी प्रयत्न केले,लढा दिला. म्हणूनच या महिला, काही सावित्रीबाईंच्या काळाच्या आधीच्या तर काही नंतरच्या पण सर्वार्थाने 'सावित्रीच्या सोबतिणी’.

या मालिकेतील हे व्हीडिओ पाहिलेत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साधारण120 वर्षांपूर्वी रुकैया सखावत हुसेन यांच्या एका लेखाने खळबळ माजवली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: “मुसलमान फक्त शुक्रवारीच आंघोळ करतात. लव्ह जिहाद करतात, पोरीशी लग्न केलं की तुम्हाला एवढे पैसे मिळणार असं वाटायचं. ते अतिरेकी बनण्याचं प्रशिक्षण घेतात, रक्तात बोट बुडवूनच मशिदीत जातात, असं मी ऐकलं होतं.”

इस्लामविषयी असे गैरसमज असलेला शुभम एकटाच नाही. हिंदूधर्मियांच्या मनातील इस्लामविषयीच्या अशा गैरसमजांतूनच हळळूहळू पूर्वग्रह बनत जातात दोन धर्मात तेढ वाढते.

निर्मिती : जान्हवी मुळे

शूटिंग आणि एडिटिंग : शरद बढे

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

२० वर्षांच्या शुभम कांबळेला जेव्हा मशिदीत बोलावणं आलं, तेव्हा त्याच्या मनात उत्सुकता आणि भीतीचं काहूर माजलं होतं. त्याला रात्री नीट झोपही लागली नाही.