डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशस्वी जैस्वालने धोनीला नमस्कार केला तो क्षण

टीम इंडिया आणि रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू संघाचा कर्णधार विराट कोहली आणि त्याची पत्नी अनुष्का शर्मा यांच्यासंदर्भातील माजी खेळाडू सुनील गावस्कर यांनी काढलेल्या उद्गारांमुळे वाद निर्माण झाला.

याप्रकरणी गावस्कर यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. कोहलीच्या वाईट कामगिरीसाठी आपण अनुष्काला दोष देत नसल्याचं स्पष्टीकरण गावस्कर यांनी दिलं आहे.

गुरुवारी पंजाब-बेंगळुरू मॅच झाली. पंजाबचा कर्णधार लोकेश राहुलच्या दिमाखदार शतकी खेळीच्या बळावर पंजाबने बेंगळुरूचा धुव्वा उडवला. या मॅचमध्ये विराटने दोन कॅच सोडले आणि बॅटिंगमध्ये त्याने अवघ्या एक रनचं योगदान दिलं.

एरव्ही स्वत:च्या कामगिरीने संघासमोर वस्तुपाठ सादर करणाऱ्या कोहलीला पंजाबविरुद्ध फिल्डिंग आणि बॅटिंगमध्ये लौकिकाला साजेशी कामगिरी करता आली नाही. कोहलीच्या सर्वसाधारण कामगिरीविषयी गावस्कर समालोचन करत असताना म्हणाले, हा लॉकडाऊनचा परिणाम असू शकतो. कारण लॉकडाऊन काळात तो अनुष्काबरोबर खेळत होता.

कोरोना काळात विराट आणि अनुष्काचा घरातल्या घरात क्रिकेट खेळतानाचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता. गावस्करांनी त्याचा संदर्भ लक्षात घेऊन टिप्पणी केली. परंतु कोहलीचे चाहते, अनुष्काचे चाहते आणि बेंगळुरू संघाचे चाहते यांना गावस्करांचं भाष्य पटलेलं नाही.

"मि. गावस्कर तुमचं बोलणं शालीनतेला धरून नव्हतं. क्रिकेटर नवऱ्याची कामगिरी लौकिकाला साजेशी झाली नाही यामध्ये त्याच्या पत्नीला मध्ये आणण्याची काय गरज आहे? गेली अनेक वर्ष कॉमेंट्री करताना तुम्ही खेळाडूंच्या वैयक्तिक आयुष्याचा आदर केला आहे. मग विराट आणि मलाही तोच आदर मिळावा असं तुम्हाला वाटत नाही का?

"विराटच्या खेळाविषयी बोलण्यासाठी, वर्णन करण्यासाठी तुमच्याकडे असंख्य शब्द-वाक्यप्रयोग होते जे तुम्हाला उपयोगात आणता आले असते. माझं नाव घेण्याची काय गरज होती? 2020 वर्षामध्येही गोष्टी बदलेल्या नाहीत हे यातून स्पष्ट होतं. क्रिकेटसंदर्भात गोष्टींमध्ये मला ओढून आणण्याची सवय कधी थांबेल? मि.गावस्कर, तुम्ही महान क्रिकेटपटू आहात. जंटलमन्स गेम असलेल्या क्रिकेटविश्वात तुमचं नाव आदराने घेतलं जातं. तुमचं बोलणं ऐकल्यावर मला जे वाटलं ते मांडावंसं वाटलं", असं अनुष्काने इन्स्टाग्रामवर लिहिलं आहे.

2. राहुल टेवाटियाचा चमत्कार

एका ओव्हरमध्ये 30 रन्स कुटणारा राहुल टेवाटिया हे नाव क्रिकेटरसिकांच्या स्मरणात राहील....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

होणार, नाही होणार अशा संभ्रमावस्था ओलांडत आयपीएलचा तेरावा हंगाम वाळवंटात युएईत सुरू झाला. बघता बघता हंगाम निम्म्यावर आला. प्रत्येक संघांच्या सात मॅच झाल्या आहेत. यंदाच्या हंगामातील आतापर्यंत सात चर्चित क्षणचित्रांचा आढावा.

1.  गावस्करांची कमेंट आणि अनुष्काचं प्रत्युत्तर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशासारखं यश नाही हे जरी खरं असलं तरी त्यामागे अनेक अपयशी विद्यार्थी आहेत. त्यांचा विचार फारसा होताना दिसत नाही. आणखी एक वर्षं हे तीन शब्द हलवून सोडतात. त्या कोरोनाच्या संकटामुळे यावर्षी परीक्षा लांबल्या आहेत. त्यामुळे परीक्षेचं चक्र आणखी बदललं आहे. त्यामुळे अपयशी विद्यार्थ्यांचा विचार व्हायला हवा.

शु्क्रवारी लागलेल्या निकालांमुळे जे विद्यार्थी मुलाखतीत पास होऊ शकले नाही, त्यांना जास्त दु:ख झालं असेल. पण जे विद्यार्थी पूर्व आणि मुख्य परीक्षेत पास होऊ शकले नाहीत, त्यांच्या खपल्याही नक्कीच निघाल्या असतील. परीक्षेच्या कोणत्याही टप्प्यावर अपयश आलं तर  खरंच काय करावं?

स्वीकार

सर्वप्रथम अपयशाचा खिलाडू पद्धतीने स्वीकार करावा आणि नेमकं हेच कठीण असते. पण त्याला पर्याय नाही. निकाल जाहीर झाला की तो बदलणार नसतो त्यामुळे स्वतःला बदलण्याशिवाय गत्यंतर नाही. अपयश भोगून घ्या. सर्व प्रकारच्या भावनांचा निचरा होऊ द्या, जवळच्या व्यक्तींशी बोला, मार्गदर्शकांचा सल्ला घ्या. थोडा ब्रेक घ्या आणि एकदा हे सगळं पार पडलं की मग अपयशाचा विचार करू नका. त्याचा काहीही फायदा होणार नसतो. हे सगळं बोलायला सोपं असलं तरी प्रत्यक्षात अंमलात आणणं कठीण आहे. पण ते करावं. त्यामुळे कोणतीही गोष्ट मनात राहत नाही. आपण मोकळे होते आणि भविष्याचं चित्र थोडं स्पष्ट दिसू लागतं.

प्रातिनिधिक फोटो

विश्लेषण

निकालांचे कवित्व संपल्यावर गुणतालिका येतील. ती नीट पहा. कमी मार्क मिळाले तर ते का मिळाले याचं विश्लेषण करा. मुळात ती गुणतालिका त्रयस्थपणे पहा. त्यात भावनिकरीत्या गुंतून जाऊ नका.

अगदी कमी फरकाने पोस्ट गेली असेल तर दु:खाचा पुन्हा एकदा उमाळा येण्याची शक्यता आहे. तो टाळा. आपण यादीत नाही हे स्वीकारा. पुढे काय सुधारणा करता येईल याचा विचार करा. स्वत:बद्दल कठोर भूमिका घ्या. थोडक्यात काय तर भविष्याचा विचार करा.

'जलो मगर दीप के समान'

स्पर्धा परीक्षा ही प्रकिया वेळखाऊ आहे याचा आतापर्यंत अंदाज तुम्हाला आला असेलच. पूर्व,  मुख्य, तर कुणी मुलाखतीच्या म्हणजे अंतिम टप्प्यातून बाहेर पडतो. तिन्ही प्रक्रियेतून बाहेर पडण्याची प्रक्रिया ही त्रासदायकच असते. निकालाच्या दिवशी विशेषत पूर्व आणि मुख्य परीक्षेतून बाहेर पडलेल्यांना एक प्रकारची उत्सुकता आणि एक प्रकारचा गंड निर्माण होतो. नकळत तुलना होते आणि अभ्यासावरचे लक्ष उडतं. तेव्हा आपले कोणी मित्र मैत्रिणी यादीत असल्यास त्यांचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या दोन तीन दिवसांपूर्वी MPSC चा निकाल लागला. उपजिल्हाधिकारी, डीवायएसपी, अशा विविध पदांवर आता महाराष्ट्रातील लोक काम करतील. सोशल मीडियावर त्यांच्या अभिनंदनाच्या पोस्टी वाहू लागल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशोमती ठाकूर

24 मार्च 2012 रोजी अमरावतीमधल्या अंबादेवी मंदिराजवळ उल्हास रौराळे या पोलिसासोबत अॅड. यशोमती ठाकूर यांनी वाद घातला आणि मारण्याचा प्रयत्न केला. यशोमती ठाकूर तेव्हा आमदार होत्या. शासकीय कामात अडथळा निर्माण करण्याचा गुन्हा त्यांच्यावर 2012मध्ये दाखल करण्यात आला होता.

आठ वर्षांनी या प्रकरणाचा निकाल लागला. जिल्हा न्यायालयात हे आरोप सिद्ध झाले आणि न्यायालयाने यशोमती ठाकूर यांना 3 महिने शिक्षा आणि 15 हजार रुपयांचा दंड सुनावला.

ठाकूर यांच्यासोबतच त्यांचे कार चालक आणि दोन कार्यकर्त्यांनाही दोषी ठरवण्यात आलेलं आहे. तर फितूर होऊ साक्ष दिल्याबद्दल एका पोलिसालाही शिक्षा सुनावण्यात आलीय.

या प्रकरणी यशोमती ठाकूर यांना जामीन मिळालेला आहे.

न्यायालयाने सुनावलेल्या या निर्णयाबद्दल बोलताना महिला आणि बालकल्याण मंत्री यशोमती ठाकूर म्हणाल्या, " न्यायालयीन प्रक्रियेचा मी सदैव आदर केला आहे. मी स्वत: वकील आहे. त्यामुळे या प्रकरणावर मी फार भाष्य करणं योग्य नाही. आम्ही उच्च न्यायालयात दाद मागणार आहोत. याक्षणी मी इतकंच सांगू शकते की शेवटी विजय सत्याचा होईल."

"कर्तव्य करणाऱ्या एका पोलिसावर हात उचलण्याचा गंभीर गुन्हा यशोमती ठाकूर यांनी केला असल्यामुळे त्यांनी नैतिक जबाबदारी घेत राजीनामा द्यावा, त्यांना मंत्रिमंडळात राहण्याचा अधिकार नाही," अशी मागणी भाजप नेते शिवराय कुलकर्णी यांनी केली आहे.

याविषयी प्रतिक्रिया देताना यशोमती ठाकूर म्हणाल्या, "बाकी राजीनामा देण्याच्या मागणीबाबत, तर एका महिलेच्या मागे आता अख्खा भाजप लागेल. त्यांना इतकंच काम आहे. भाजप सोबत माझी वैचारिक लढाई आहे, आणि मला राजकीय आयुष्यातून संपवण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न आहेत, पण मी माघार घेणार नाही. भाजपशी माझी लढाई सुरूच राहील."

तर "एका जुन्या केस चा निकाल लागला त्या आधारे महिला व बालविकास मंत्री यशोमती ठाकूर यांचा राजीनामा भाजपा मागत आहे. त्यांचा या देशाच्या न्याय प्रक्रियेवरच विश्वास नाही. या प्रकरणात यशोमती ठाकूर यांनी हायकोर्टात जायचा निर्णय घेतला आहे. बाकी जलयुक्त शिवारची चर्चा मीडियातून गायब करण्यासाठी भाजपं याचा राजकीय मुद्दा बनवण्याचा प्रयत्न करतेय. पण राज्याची जनता सूज्ञ आहे, ती भाजपच्या अजेंड्याला बळी पडणार नाही,"  असं महारष्ट्र प्रदेश काँग्रेसचे प्रवक्ते अतुल लोंढे यांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पोलीस कॉन्स्टेबलवर हात उगारल्याप्रकरणी महिला आणि बालकल्याण मंत्री यशोमती ठाकूर यांना अमरावती न्यायालयाने तीन महिन्यांची शिक्षा सुनावली आहे. 2012 मध्ये यशोमती ठाकूर यांनी अमरावती शहरात एका ट्रॅफिक पोलिसावर हात उगारला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशोमती ठाकूर

कोर्टाने ठाकूर यांना तीन महिन्यांची शिक्षा ठोठावली. त्यानंतर त्यांना या शिक्षेवर स्टे मिळाला आहे. विरोधकांनी यशोमती ठाकूर यांनी राजीनामा देण्याची मागणी केली आहे. मात्र, मी राजीनामा देणार नाही, असा आक्रमक पवित्रा यशोमती ठाकूर यांनी घेतलाय.

त्याचसोबत राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या अध्यक्ष रेखा शर्मा यांनी महाराष्ट्रात कथित लव जिहादची प्रकरणं वाढल्याचा आरोप केलाय. याबाबत बीबीसी मराठीने यशोमती ठाकूर यांच्याशी बातचीत केली.

प्रश्न - काही दिवसांपूर्वी तुम्हाला कोर्टाने दोषी ठरवलं. या प्रकरणी तुम्ही जास्त बोलला नाहीत. तुमच याबाबत काय म्हणणं आहे?

यशोमती ठाकूर- कोर्टाच्या आदेशाचा आपण आदर केला पाहिजे. स्वत: वकील असल्याने मी यावर जास्त काही बोलले नाही. आठ वर्षांपूर्वी परिस्थिती काय होती. त्यावेळी ही गोष्ट राजकीय फ्रेम का करण्यात आली या सर्वांवर आपण विचार केला पाहिजे. हा चिटींग किंवा फ्रॉडचा गुन्हा नाही.

एका शुल्लक कारणावरून गोंधळ घालण्यात आला आहे. ज्यांनी हा फ्रेम केला त्यावेळी त्या लोकांना वाटलं असावं हिला अडथळा आणला पाहिजे. यामागे राजकीय हेतू आहेच. पण, आता आम्हाला शिक्षेला स्टे मिळालेला आहे. या प्रकरणातून माझी निर्दोष मुक्तता होऊन जाईल.

प्रश्न - तुमच्या राजीनाम्याची मागणी होत आहे. दोष सिद्ध झाल्यानंतर मंत्र्याला पदावर राहण्याचा अधिकार नाही अशी मागणी होत आहे.

यशोमती ठाकूर- कशाचा दोष आहे हे देखील जाणून घेतलं पाहिजे. ही चिटिंग किंवा धोका देण्याचा गुन्हा नाही. राजकीय हेतूने कोणी काही केलं असेल तर त्याला सडेतोड उत्तर देण्यासाठी आम्ही तयार आहोत. पण, मग भाजपेच असे किती मंत्री आहेत, किती लोक आहेत ज्यांच्यावर विविध प्रकारचे गुन्हे आहेत. धोका दिल्याचे, त्रास देण्याचे आहेत त्याबाबत त्यांनी बोलावं. पहिल्यांदा स्वत:च्या घरात काय आहे त्याकडे पहावं.

प्रश्न - तुमच्यावर आरोप आहे पोलिसांना मारहाण करण्याचा. याबाबत काय म्हणाल.. तुम्ही म्हणताय फक्त सरकारी कामात अडथळा आणण्याचा प्रयत्नाचा आरोप आहे.

यशोमती ठाकूर- हा आरोप हात उगारण्याचा नाही. त्यांनी तो फ्रेम करण्याचा प्रयत्न केला. शासकीय कामामध्ये अडथळा आणण्याचा प्रयत्न केल्याचा दोष सिद्ध झालाय. तुम्ही समजून घेतलं पाहिजे, त्यावेळी आमच्या जिल्ह्यामध्ये कोण राज्य करत होतं आणि त्यावेळी काय झालं. यावर आता जास्त बोलण्यात अर्थ नाही. आता हे प्रकरण कोर्टात आहे.

प्रश्न - पण,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राच्या महिला आणि बालविकास मंत्री यशोमती ठाकूर यांना सरकारी कामात अडथळा निर्माण करणं, आणि पोलिसांना मारहाण केल्याप्रकरणी कोर्टाने दोषी ठरवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशोमती ठाकूर

महाविकास आघाडीतील नेत्यांना स्थिर सरकार हवं असेल, तर त्यांनी काँग्रेस नेतृत्त्वाविषयी वक्तव्य करणं थांबवावं, असा इशारा राज्याच्या महिला व बालकल्याण मंत्री आणि काँग्रेसच्या प्रदेश कार्यकारी अध्यक्षा यशोमती ठाकूर यांनी दिला आहे.

यशोमती ठाकूर नेमकं काय म्हणाल्या?

"महाराष्ट्रात स्थिर सरकार हवं असेल तर काँग्रेसच्या नेतृत्वावर टीका करणं थांबवावं, असं आवाहन मी महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीच्या कार्यकारी अध्यक्ष या नात्याने महाविकास आघाडीतील सहकारी नेत्यांना करते. प्रत्येकाने आपल्या आघाडीचे मूलभूत नियम पाळावेत," असं ट्वीट मंत्री यशोमती ठाकूर यांनी केलं.

"आमचं नेतृत्व हे अतिशय शक्तिशाली आणि स्थिर आहे. आमचा लोकशाही मूल्यावर प्रचंड विश्वास असल्यानेच राज्यात महाविकास आघाडी सरकार बनू शकलं," असंही ठाकूर पुढे म्हणाल्या.

यशोमती ठाकूर यांनी शनिवारी (5 डिसेंबर) सकाळी हे ट्वीट केलंय. यात त्यांनी काँग्रेस, महाराष्ट्र काँग्रेस, काँग्रेस नेते राहुल गांधी, के. सी. वेणूगोपाल, एच. के. पाटील, महाराष्ट्र काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष आणि महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात यांनाही टॅग केलंय.

हे ट्वीट करताना यशोमती ठाकूर यांनी कुणाच्या वक्तव्याबाबत ही प्रतिक्रिया दिली, याचा उल्लेख केला नाही. पण या ट्वीटवरून राज्य तसंच देशातील राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे.

शरद पवार नेमकं काय म्हणाले?

3 डिसेंबर 2020 रोजी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष विजय दर्डा यांना एक मुलाखत दिली होती.

या मुलाखतीत शरद पवार यांनी राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वाबाबत एक वक्तव्य केलं होतं. त्याच्याकडेच यशोमती ठाकूर यांचा रोख असल्याचं सांगितलं जात आहे.

विजय दर्डा यांनी घेतलेल्या मुलाखतीत शरद पवार यांनी अनेक विषयांवर आपली भूमिका स्पष्ट केली. यावेळी काँग्रेसमधील नेतृत्त्व आणि पक्षाची पुढील दिशा या विषयावर शरद पवार यांना प्रश्न विचारण्यात आला.

याला उत्तर देताना शरद पवार म्हणाले, "कुठल्याही राजकीय पक्षाच्या नेतृत्वाची मान्यता त्यांच्या कार्यकर्त्यांमध्ये किती आहे, हे महत्त्वाचं असतं. आज काँग्रेस पक्षातील रँक अँड फाईटची मनस्थिती लक्षात घेतली तर अजूनही नेहरू घराण्याविषयीची आस्था काँग्रेस पक्षात आहे. सोनिया गांधी किंवा राहुल गांधी हे दोघेही त्या कुटुंबाचे प्रतिनिधीत्व करत असल्याने बहुसंख्य लोक त्या विचारांचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातील महाविकास आघाडी सरकारची नुकतीच वर्षपूर्ती झाली. पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीलाही महाविकास आघाडी एकत्रितपणे सामोरी गेली. या निवडणुकीतील विजय साजरा केल्यानंतर काही तासातच महाविकास आघाडीत पहिली ठिणगी पडल्याचं चित्रं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: यशोमती ठाकूर

या प्रकरणी यशोमती ठाकूर यांना जामीन मिळाला असून या निर्णयाला त्या उच्च न्यायालयात आव्हान देणार असल्याचे त्यांनी सांगितलं. मला न्याय मिळेल, असा आशावादही त्यांनी व्यक्त केला.

हे काही एकच प्रकरण नाही, याआधी आणि नंतरही यशोमती ठाकूर वेगवेगळ्या प्रसंगावेळी त्यांच्या आक्रमक स्वभावामुळे चर्चेत आल्या आहेत.

खरंतर काँग्रेसच्या विद्यार्थी संघटनेपासून राजकीय संघर्ष करत महाराष्ट्राच्या कॅबिनेट मंत्रिपदापर्यंत यशोमती ठाकूर पोहोचल्या आहेत. त्यांच्या या राजकीय प्रवासाबद्दल आपण या बातमीतून जाणून घेणार आहोत. तत्पूर्वी, ज्या वादामुळे त्या आता चर्चेत आल्या आहेत, ते नेमकं काय प्रकरण आहे, हे थोडक्यात पाहू.

यशोमती ठाकूर आता चर्चेत का आल्या आहेत?

आठ वर्षांपूर्वी म्हणजे 2012 साली अमरावती शहर वाहतूक पोलिसांशी यशोमती ठाकूर यांचा वाद झाला होता. अमरावतीच्या वरिष्ठ पोलिसांच्या आदेशावरून गांधी चौक ते चुना भट्टी असा 'वन वे' ठरवण्यात आला होता आणि बॅरिकेड्सही लावण्यात आले होते. मात्र, एका कार्यक्रमानिमित्त जाण्यासाठी निघालेल्या यशोमती ठाकूर यांनी वन वेमधूनच गाडी नेली. त्यामुळे पोलीस हवालदाराने त्यांची गाडी अडवली.

आमदारांची गाडी अडवल्याने यशोमती ठाकूर यांच्यासोबतचे तीन कार्यकर्ते संतापले. पोलीस हवालदार आणि त्यांच्या बाचाबाची झाली. हा वाद काहींनी मोबाईलमध्ये शूट केला. त्यामुळे यशोमती ठाकूर यांच्यासह चार जणांवर शासकीय कामात अडथळा निर्माण करणे आणि ड्यूटीवरच्या पोलिसाला मारहाण करणे असे गुन्हे दाखल झाले.

याच प्रकरणात अमरावती जिल्हा न्यायालयाने यशोमती ठाकूर यांना तीन महिन्यांची शिक्षा आणि 15 हजाराचा दंड ठोठावला.

असा आहे यशोमती ठाकूर यांचा प्रवास

महाराष्ट्रातील महाविकास आघाडीच्या सरकारमध्ये यशोमती ठाकूर यांच्याकडे महिला व बालविकास मंत्रिपदाचा कार्यभार आला.

अॅड. यशोमती ठाकूर या मूळच्या तिवसा तालुक्यातील गुरुकुंज मोजरी इथल्या आहेत. त्या 2009 पासून तिसऱ्यांदा या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत आहेत.

यशोमती ठाकूर यांना त्यांच्या वडिलांकडून राजकीय वारसा मिळाला. त्यांचे वडील भैयासाहेब उर्फ चंद्रकांत ठाकूर यांनी देखील तिवसा मतदारसंघाचे दोनदा प्रतिनिधित्व केलं. काँग्रेसचे ते ज्येष्ठ नेते होते. त्यामुळे यशोमती ठाकूर यांच्यावर लहानपणापासून काँग्रेसच्या विचारांचा प्रभाव होता. त्यांच्या आजीदेखील जिल्हा परिषद सदस्य होत्या.

2004 मध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राच्या महिला व बालविकास मंत्री यशोमती ठाकूर यांच्यापुढील अडचणी वाढल्या आहेत. पोलीस हवालदारावर हात उगारल्या प्रकरणात अमरावती जिल्हा न्यायालयाने यशोमती ठाकूर यांना तीन महिन्यांची शिक्षा आणि 15 हजाराचा दंड सुनावला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या  निकालानंतर बीबीसी गुजराती सेवेचे प्रतिनिधी सागर पटेल यांनी नरोडा पटिया इथं पीडितांशी चर्चा केली. या प्रकरणातील एक पीडित रुकसाना यांनी विस्तारानं त्यांची भूमिका मांडली.  त्यांच्या कुटुंबातील दोन जणांची हत्या करण्यात आल्याचं रुकसाना यांनी सांगितलं.

रुकसाना सांगतात, "आमचं 8 जणांचं कुटुंब इथेच राहत होतं. 2002मधली गोष्ट आहे. मी नाश्ता करत होते आणि माझी बहीण जिची हत्या झाली ती तेव्हा कपडे धूवत होती. माझ्या आईचाही या दंगलीत मृत्यू झाला. आम्ही घरात असतानाच बाहेर गोंधळ सुरू झाला. त्यामुळे आम्ही सगळे गोपीनाथ गंगोत्री सोसायटीच्या दिशेनं पळालो. पण, तेव्हा आम्हाला सगळ्यांनी घेरलं."

रुकसाना सांगतात की, त्या वेळी त्यांची बहीण, आई आणि शेजारीच्या अनेकांना मारण्यात आलं.

माया कोडनानी यांची निर्दोष मुक्तता करण्यात आली.

तुम्हाला तेव्हा काय मदत मिळाली, या प्रश्नावर त्यांनी सांगितलं की, आम्ही जेव्हा गंगोत्री सोसायटीच्या दिशेनं पळालो तेव्हा आम्हाला कोणतीही मदत मिळाली नाही. या निकालावर खूष नसल्याचं त्या सांगतात.

रुकसाना पुढे सांगतात, "मी या निकालावर खूष नाही. एक महिला असूनही त्यांनी महिलांसोबतच वाईट कृत्य केलं आहे, लोकांना मारलं आहे. महिलेनंच महिलांच्या इज्जतीचं रक्षण केलेलं नाही. हेच जर त्यांच्यासोबत किंवा त्यांच्या मुलीसोबत झालं असतं तर चाललं असतं का? त्यामुळे असे लोक सुटले तर दुःख होणारच."

तर, दुसऱ्या एका पीडितेनं सांगितलं की त्यांनी ही दंगल होताना स्वतः पाहिलं आहे.

त्या सांगतात, "लहान मुलांना मारणाऱ्यांना निर्दोष सोडलं यावर विश्वास बसत नाही. आम्ही त्या वेळी घडलेला प्रकार आमच्या डोळ्यांनी पाहिला आहे."

या प्रकरणातल्या अजून एक पी़डित शरीफा बीबी शेख सांगतात, "माझी चार मुलं, एक मुलगी आणि मी असे त्या वेळी घरात होते. गोंधळ झाल्यावर आम्ही एका ढाब्यापर्यंत पळालो. माझ्या 16 वर्षांच्या मुलाला माझ्यासमोर मारण्यात आलं. माझ्या मुलाला तलवारीनं मारून पेट्रोल टाकून जाळण्यात आलं. कोर्टाच्या निर्णयानं मला दुःख झालं आहे."

या प्रकरणी शिक्षा मिळालेल्या बाबू बजरंगी यांच्याबद्दल त्या सांगतात, कोडनानी यांच्याप्रमाणे बाबू बजरंगी यालाही सोडून दिलं जाईल.

शरीफा बीबी शेख यांच्या मुलाचा दंगलीत मृत्यू झाला होता.

त्या पुढे सांगतात, "हळूहळू सगळ्यांनाच सोडून दिलं जाईल. मला न्याय मिळालेला नाही. सुटल्यानंतर हे लोक पुन्हा त्याच गोष्टी करतील याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नरोडा पाटिया दंगल प्रकरणात गुजरात हायकोर्टानं शुक्रवारी भाजप सरकारमध्ये मंत्री राहिलेल्या माया कोडनानी यांची निर्दोष मुक्तता केली. त्यांचे खाजगी सचिव किरपाल सिंह यांचीही सुटका करण्यात आली. मात्र, बजरंग दलाचे नेते राहिलेल्या बाबू बजरंगी यांची जन्मठेप कमी करून 21 वर्षं करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 'देशा'चा पहिला उपग्रह पुढील वर्षी प्रक्षेपित केली जाणारा आहे, असं Asgardiaच्या वेबसाईटवर म्हटलं आहे. पृथ्वीच्या कक्षेतील ही खरीखुरी नो मॅन्स लॅंड असेल, असंही वेबसाईटवर म्हटलं आहे. या देशाला संयुक्त राष्ट्र मंजुरी देतील अशीही त्यांना आशा आहे.

पण काही तज्ज्ञांना मात्र हे व्यवहार्य वाटत नाही. आंतरराष्ट्रीय कायद्यांनी बाह्य अवकाशावर देशांना सार्वभौमत्व सांगता येत नाही, असा मुद्दा काही तज्ज्ञ मांडतात.

युरोपियन स्पेस एजन्सीसाठी 15 वर्षं काम केलेले संशोधक लेना द विन म्हणतात, ''Asgardiaचं नागरिकत्व मिळण्यापूर्वी लोकांच्या अर्जांची योग्य छाननी केली जाईल आणि नंतर त्यांना पासपोर्टही दिला जाईल.

त्या म्हणाल्या, "ज्या ठिकाणी तुम्ही पाय ठेऊ शकत नाही अशा देशाचे तुम्ही नागरिक कसे होऊ शकता, असं वाटणं सहाजिक आहे. ही कल्पनाच मुळात डोक्यात बसणं कठीण आहे."

"मी नेदरलॅंडची नागरिक आहे आणि आता पॅरिसमध्ये आहे. तुम्ही ज्या देशाचे नागरिक आहात, तिथं राहताच असं नाही," असं त्या म्हणाल्या.

ASGARDIA अवकाशातील नवा देश असेल.

व्हिएना येथील Aerospace International Research Center ही खासगी कंपनी या प्रकल्पाचं संचलन करत आहे. या कंपनीची स्थापना रशियातील संशोधक आणि उद्योगपती डॉ. इगर अशरबेली यांनी केली आहे.

पॅरिसमध्ये त्यांनी या प्रकल्पाची घोषणा केली. पत्रकार मला मूर्ख रशियन शास्त्रज्ञ म्हणतील, असं ते म्हणाले.

पृथ्वीवरील देशांच्या कायद्यांपासून मुक्त असं हे ठिकाण असेल, असं ते म्हणाले.

या प्रकल्पामुळे पृथ्वीवरील सर्व लोकांसाठी व्यवसाय आणि विज्ञानात अनेक संधी निर्माण होतील, असा दावा या कंपनीनं केला आहे.

या देशाचं राष्ट्रगीत आणि ध्वज ठरवण्यासाठी स्पर्धाही घेतली जात आहे.

लंडन इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पेस पॉलिसी अँड लॉ या संस्थेचे संचालक प्रा. सेड मॉस्टेशर या प्रकल्पाला आंतरराष्ट्रीय कायद्यांनी कशी परवानगी मिळेल यावर शंका उपस्थित केली.

ASGARDIA सहभागी होण्यासाठी 50 हजार अर्ज आले आहेत.

"सर्व राष्ट्रांनी The Outer Space Treaty मान्य केली आहे. बाह्य अवकाशावर कोणाचीही मालकी असणार नाही, हे सर्वांनी स्वीकारलं आहे. " असं ते म्हणाले.

ते म्हणाले, "Asgardia कोणत्याही स्वयंशासित देशाशी संबंधित नाही. याचे नागरिक पृथ्वीवर राहतील, त्यामुळे याला मान्यता मिळण्याची शक्यता कमी आहे. "

या प्रकल्पात सध्या फक्त एकाच व्यक्तीने पैसा पुरवला आहे. पण भविष्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देश असा शब्द जरी उच्चारला तर नजरेसमोर पृथ्वीच्या पाठीवरील एखादा भूभाग येतो. पण अंतराळातही एक देश साकारला जात आहे. काही शास्त्रज्ञ यासाठी प्रयत्नशील असून अवकाशातील या नियोजिच देशाचं नाव Asgardia असं आहे. विशेष म्हणजे या देशात सहभागी होण्यासाठी 50 हजार लोकांनी आतापर्यंत अर्जही केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 14 जणांमध्ये मुंबईची मानसी जोशी आहे. विशेष म्हणजे, या यादीतील ती एकमेव पॅराअॅथलिट आहे. किंबहुना, टाईम मासिकावर झळकलेली ती आतापर्यंतची एकमेव पॅराअॅथलिट आहे.

एवढंच नव्हे, तर याच आठवड्यात मानसीला आणखी एक जागतिक भेट मिळाली आहे. अमेरिकेच्याच 'बार्बी डॉल' बनवणाऱ्या बाहुल्यांच्या कंपनीने मानसीला रोल मॉडेल मानून तिच्यासारखी एक बाहुलीच बाजारात आणली आहे.

मानसीसारखा या बाहुलीला प्रोस्थेटिक लेग म्हणजे कृत्रिम पाय आहे. अशा बाहुलीमुळे पॅराअॅथलिटच्या व्यथा आणि समाजाने त्यांना ते आहेत तसं स्वीकारण्याची गरज अधोरेखित होईल, असं ही बाहुली बनवणाऱ्या मॅटेल या अमेरिकन कंपनीने म्हटलं आहे. खुद्द मानसीला याबद्दल काय वाटतं?

'पॅरास्पोर्ट्स आणि अपंगत्वाकडे बघण्याचा देशाचा दृष्टिकोन बदलावा'

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत मानसीने आपली भूमिका मांडली. अपंग लोकांना सार्वजनिक ठिकाणी आणि प्रवासात मिळणाऱ्या सुविधा (खरंतर असुविधा) याबद्दल ती नेहमीच निर्भिडपणे बोलते.

समाजाने अशा लोकांना स्वीकारण्याची गरजही ती वारंवार स्पष्टपणे व्यक्त करते. पण यात कुठेही आक्रस्ताळेपणा नसतो. अनेकदा ती फक्त कृतीने बोलते. वर्ल्ड चॅम्पियन म्हणून मिळालेल्या व्यासपीठाचा वापर करते. आताही अगदी थोडक्यात तिने आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

"टाईम एशियाच्या मुखपृष्ठावर झळकणे हा मोठा सन्मान आहे. टाईमसारख्या अंकावर माझा फोटो बघून पॅरास्पोर्ट्स आणि अपंग लोकांकडे बघण्याची भारतीय आणि आशियाई समाजाची नजर बदलेल, अशी मी आशा करते. बार्बी डॉलमुळे लहान मुलींवर नकळत संस्कार होतील. कारण जितक्या लहान वयात आपण नेहमीसारख्या नसलेल्या लोकांना सामावून घेण्याबद्दल आणि लोकांच्या विविधतेबद्दल बोलू, तितक्या लवकर हे बदल समजात घडून येतील."

पेशाने सॉफ्टवेअर इंजिनिअर असलेल्या मानसीच्या बोलण्यात नेहमीच विचारांची स्पष्टता असते. मनात भावना कितीही उचंबळून आल्या असल्या तरी बोलणं-वागणं एकदम संयत असतं. बोलते तर ती खूपच तोलून मापून.

तिने दिलेल्या प्रतिक्रियेवरून तुम्हाला हे लक्षात आलं असेल. टाईम मासिकामध्ये वर्णी लागल्यामुळे जबाबदारी वाढली का, या प्रश्नालाही तिने विचारपूर्वक उत्तर दिलं.

"माझी आतापर्यंतची मेहनत, प्रयत्न आणि कोर्टवरची कामगिरी याचा झालेला गौरव मला सुखावतो. तसंच यामुळे मी देशात आणि जगातही जास्त लोकांपर्यंत पोहोचणार आहे. त्यांना माझे विचार, माझी बाजू सांगू शकणार आहे. लोकांनी अपंग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मानसी जोशी सध्याची सध्याची वर्ल्ड चॅम्पियन पॅराबॅडमिंटनपटू आहे. टाईम मासिकाच्या 19 ऑक्टोबरच्या आवृत्तीच्या मुखपृष्ठावर मानसी जोशी विराजमान झाली आहे. टाईम मासिकाने या अंकात जगभरातील '14 नेक्स्ट जनरेशन लीडर' म्हणजे नवीन पिढीला आपल्या कामगिरीने दिशा दाखवू शकतील, अशा 14 तरुणांचा गौरव केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 16 वर्षांच्या काळात राजकारणात ठाकरे बंधू समोरासमोर आले. अनेक आरोप-प्रत्यारोप केले गेले. पण राजकारणापलीकडे कौटुंबिक कार्यक्रमात ते एकत्र दिसले.

त्यांच्या खाजगी आयुष्यतल्या संवादांमुळे भविष्यात ते एकत्र येण्याच्या शक्यता वर्तविण्यात आल्या.

'राज आणि उद्धव या ठाकरे बंधूंनी एकत्र यावं. त्यांची एकत्र ताकद ही महाराष्ट्र जिंकेल.' मागच्या 16 वर्षांत अशी अनेक विधानं महाराष्ट्रातल्या मोठ्या राजकारण्यांनी केली आहेत.

स्वत: बाळासाहेब ठाकरे यांनीही राज आणि उद्धवने भविष्यात एकत्र यावं ही इच्छा बोलून दाखवली होती. पण राजकीय मंचावर या दोन्ही भावांनी एकत्र येणं टाळलं.

23 जानेवारीला बाळासाहेब ठाकरे यांच्या जन्मदिनाच्या निमित्ताने त्यांच्या पूर्णाकृती पुतळ्याचं अनावरण करण्यात आलं. या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने राज आणि उद्धव एकत्र आले. त्या दरम्यान दोघांमध्ये सुरू असलेला संवाद माध्यमांच्या कॅमेर्‍यातून सुटला नाही.

यानिमित्ताने राज-उद्धव ठाकरे राजकारणाच्या निमित्ताने एकत्र येणार का? ते एकत्र आले पाहिजेत का? कौटुंबिक संबंध कार्यक्रमात ठाकरे बंधू एकत्र दिसत असले तरी  राजकारणात ते एकत्र मंचावर येतील का? हे प्रश्न पुन्हा उपस्थित होऊ लागले.

उद्धव आणि राज यांच्यातील राजकीय संघर्ष

राज हे सुरवातीपासून राजकारणात सक्रीय होते. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या प्रत्येक दौऱ्यात, त्यांच्या सभांमध्ये राज हे सोबत असतं. उद्धव ठाकरे यांची राजकारणातली 'एन्ट्री' उशीरा झाली. राज यांच्यावर असलेल्या जबाबदाऱ्यांमध्ये उद्धव यांचा हस्तक्षेप वाढत होता, असं राज यांचे निकटवर्तीय सांगतात.

1991 साली सुधाकर नाईक मुख्यमंत्री असताना राज यांनी महाराष्ट्राचा दौरा केला. राज्यात हिवाळी अधिवेशन सुरू होतं. राज हे हिवाळी अधिवेशनादरम्यान बेरोजगारीच्या मुद्यावर विधानभवनावर युवकांचा मोर्चा घेऊन धडकणार होते. त्यावेळी बाळासाहेब ठाकरे यांनी राज यांना फोन करून या मोर्चादरम्यान उद्धवही भाषण करतील, असा निरोप दिला. तेव्हा राज कमालीचे नाराज झाल्याचं पत्रकार सांगतात.

त्यानंतर उद्धव आणि राज यांच्यातील राजकीय वादाची दरी वाढत गेली. 2004-05 च्या काळात बाळासाहेब ठाकरे यांनी उद्धव ठाकरे यांची कार्याध्यक्षपदी निवड करून त्यांचा उत्तराधिकारी निवडला. महाबळेश्वरला झालेल्या अधिवेशनात राज ठाकरे यांनीच उद्धव ठाकरे यांच्या नावाचा प्रस्ताव मांडला. बाळासाहेब ठाकरे यांनी तो राज यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

27 नोव्हेंबर 2005 राज ठाकरे यांनी शिवसेना सोडली. शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्याबरोबरच महाराष्ट्रातल्या राजकारणाला मोठा धक्का देणारी ती घटना होती. या घटनेला आता 16 वर्षं झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 20 रुग्णांपैकी 8 रुग्ण एकट्या दिल्लीत आहेत, तर बंगळुरूतील लॅबमध्ये सात रुग्णांची नोंद झालीय.

केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार 25 नोव्हेंबर ते 23 डिसेंबर या कालावधीत ब्रिटनहून भारतात परतणाऱ्यांना ट्रेस केलं जात आहे.

दुसरीकडे, सात जानेवारीपर्यंत युकेतून भारतात आणि भारतातून युकेत अशा फ्लाइट्स बंद असतील.

आधीच्या कोरोना व्हायरसपेक्षा नवीन स्ट्रेन हा अधिक वेगाने पसरत असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. पण नवीन स्ट्रेन अधिक धोकादायक असेलच असे नाही असंही तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले.

भारतात आतापर्यंत एक कोटींहून अधिक लोकांना कोरोनाची लागण झाली आहे. जगभरात कोरोना रुग्णसंख्येत अमेरिकेनंतर भारत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

"कोरोना व्हायरसचा नवीन प्रकार स्ट्रेन हा विध्वंस घडवून आणू शकतो आणि आपली आरोग्य यंत्रणा नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते," असे मत क्रिटिकल केअर एक्सपर्ट डॉ. ए. फथाहुद्दीन यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केले होते.

कोरोना व्हायरसच्या नवीन प्रकाराची लागण झालेल्या सहा भारतीयांच्या संपर्कात आलेल्या नागरिकांना शोधण्याचे काम सुरू आहे.

देशातील सर्व आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर युकेतून भारतात येणाऱ्या सर्व प्रवाशांची RT-PCR टेस्ट करण्यात येत आहे.

कोरोना पॉझिटिव्ह येणाऱ्या रुग्णांचे नमुने जिनोम सीक्वेंससाठी सरकारमान्य प्रयोगशाळेत पाठवण्यात येतात. याठिकाणी नवीन स्ट्रेनची लागण झाल्याचे निष्पन्न होते.

गेल्या महिन्याभरात युकेहून 33 हजार प्रवाशी भारतात पोहचले आहेत. यापैकी 114 प्रवाशांना कोरोनाची लागण झाल्याचे आढळून आले. अशा सर्वांचे नमुने जीनोम सीक्वेंसिंगसाठी प्रयोगशाळेत पाठवण्यात येतात.

कोरोना व्हायरसचा नवीन प्रकार समोर आल्याने जगभरात पुन्हा एकदा पर्यटनावर निर्बंध लावण्यात आले आहेत. आतापर्यंत कॅनडा, जपान, स्पेन, स्वीडन आणि फ्रांसमध्ये कोरोनाचा नवीन स्ट्रेन आढळला आहे.

युकेमध्ये कोरोनाच्या नवीन प्रकाराची रुग्ण संख्या झपाट्याने वाढत आहे. सोमवारी (28 डिसेंबर) यूकेत 41,385 कोरोना रुग्णांची नोंद करण्यात आली तर 357 लोकांचा मृत्यू झाला.

कोरोनाचा नवीन प्रकार काय आहे?

सप्टेंबर महिन्यात दक्षिण इंग्लंडमध्ये पहिल्यांदा सापडलेल्या नव्या व्हेरिएंटमध्ये लंडन, दक्षिण-पूर्व इंग्लंड आणि इंग्लंडच्या पूर्व भागात अलीकडच्या काही आठवड्यांत पॉझिटिव्ह केसेसमध्ये वाढ झाल्याने नवीन व्हायरस वेगाने पसरल्याचा ठपका ठेवण्यात आला आहे.

कोरोना पॉझिटिव्ह आढळलेल्या दोन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटनमध्ये आढळलेल्या कोरोना व्हायरसचा नवीन प्रकार स्ट्रेनचे रुग्ण आता भारतातही आढळले आहेत. भारतात आणखी 14 रुग्ण आढळल्याने या नव्या स्ट्रेनच्या बाधितांची संख्या आता 20 वर पोहोचली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 25 सेकंदांच्या व्हीडिओमध्ये कन्हैया बोलताना दिसत आहेत, "हनुमान हा कष्टकरी वर्गाचा देव आहे. तुम्हाला तो कुठेही दिसतो. त्याने दुसऱ्याच्या बायकोसाठी लंका जाळली. सुग्रीव रामाचा मित्र होता. त्याला फसवण्यासाठी ते तयार झाले होते."

चौकीदार स्क्विंटी नावाच्या एका ट्विटर युजरने हा व्हीडिओ एका कॅप्शनसकट ट्विट केला आहे. "हनुमानाने दुसऱ्याच्या बायकोसाठी लंका जाळली असं म्हणणं अपमानास्पद आहे. हा फक्त हिंदूच नाही तर स्त्रियांचाही अपमान आहे. हे लोक स्त्रियांवर अत्याचार होताना पाहतात."

या ट्विटर पेजवर हा व्हीडिओ 50,000 पेक्षा जास्तवेळा पाहिला गेला आहे. तो हजारपेक्षा अधिक वेळा फेसबुक आणि ट्विटरवर शेअर झाला आहे.

हा दावा गोंधळात टाकणारा आहे असं आमच्या लक्षात आलं.

कन्हैया कुमार यांनी या व्हीडिओत बोललेली वाक्य खरी आहेत. मात्र ती वेगळ्या अर्थाने वापरलेली आहेत. त्यांच्या व्हायरल क्लिपमधील काही भाग दाखवण्यात आला आहे.

वास्तव

ही 25 सेकंदांची व्हायरल क्लिप कन्हैया यांच्या एका भाषणातून घेतली आहे. ही क्लिप News Of Bihar या नावाने 30 मार्च 2018 ला अपलोड करण्यात आली आहे.

यू ट्यूब पेजनुसार कुमार यांनी साडे नऊ मिनिटांचं एक मोठं भाषण मोतिहारीत दिलं होतं. तेव्हा ते All India Student's Federation (AISF) चे सदस्य होते. ही संस्था कम्युनिस्ट पक्षाशी निगडीत संस्था आहे.

मोठ्या क्लिपमध्ये काय म्हणाले ते ऐकूया...

"हनुमानाने दुसऱ्याच्या बायकोसाठी संपूर्ण लंका जाळली आणि इथे हनुमानाच्या नावाखाली लोकांची घरं जाळली जातात. या देशात रामाची परंपरा जपली जाते. सावत्र आईसाठी आयुष्यातल्या सर्व सुखांचा त्याग करण्याचीही तयारी इथल्या लोकांची असते."

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यावरही त्यांनी टीका केली. ते म्हणतात, "योगीजी जंगलातून भगवी वस्त्र घालून आले आहेत. आता त्यांना मुख्यमंत्री व्हायचं आहे. ते रामाचं भक्त असल्याचं सांगतात. रामाने आपली गादी सोडली आणि तो वनवासात गेला. हा फरक तुम्ही समजून घेण्याची गरज आहे."

हिंदू-मुस्लीम यांच्यातल्या संघर्षाबद्दल बोलताना ते म्हणतात, "रामाला त्याच्या मैत्रीपेक्षा नैतिकता जास्त महत्त्वाची होती. मात्र या लोकांनी रामाच्या नावाखाली सर्व सीमा आखल्या आहेत."

पण खोडसाळपणे हा व्हीडिओ एडिट करून त्यांनी देवाचा किंवा स्त्रियांचा अपमान केलाय असं दाखवण्यात आलं आहे.

त्यामुळे व्हीडिओत दाखवण्यात आलेला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे बेगुसरायचे उमेदवार कन्हैया कुमार यांचा एक व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. त्यात त्यांनी हिंदू देवता हनुमानाचा अपमान केल्याचा दावा करण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या 59 अॅप्समुळे देशाच्या सार्वभौमत्व, अखंडता आणि शांततेला धोका असल्याचं भारत सरकारचं म्हणणं आहे.

टिक टॉकवर भारतात बंदी आणल्यानं 'बाईटडान्स' या कंपनीचं 45 हजार कोटी रुपयांचं नुकसान होऊ शकतं, असं 'ग्लोबल टाइम्स' या चिनी वृत्तपत्राचं म्हणणं आहे.

बाईटडान्स ही टिकटॉकची मुख्य कंपनी आहे. या रकमेवरूनच टिकटॉकनं भारतातील किती बाजार व्यापला होता, हे आपल्या लक्षात येऊ शकतं.

मात्र टिकटॉकवर बंदी आणल्यानं आता याच प्लॅटफॉर्मवरील काही भारतीय कंपन्या टिकटॉकची जागा घेण्यासाठी धडपड करू लागल्या आहेत. त्यात विशेषत: 'चिंगारी' आणि 'रोपोसो' या कंपन्यांनी आघाडी घेतली आहे.

भारतात सध्या 'चीनविरोधी भावना' प्रचंड आहे. त्यामुळे या भावनेवर स्वार होऊन कदाचित या कंपन्या आपली पोळी भाजून घेऊनही शकतात. किंबहुना, या भारतीय कंपन्यांसाठी लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी याहून मोठी संधी नाही.

मात्र, चिंगारी असो किंवा रोपोसो, या 'देशी' कंपन्यांना टिकटॉकसारखं मार्केट काबिज करता येईल का? याचं उत्तर आपण शोधणार आहोत.

तत्पूर्वी चिंगारी, रोपोसो किंवा तत्सम भारतीय कंपन्या नेमक्या काय आहेत, त्यांची सद्यस्थिती काय आहे, हे आपण जाणून घेऊया.

'चिंगारी' काय आहे?

टिकटॉकची भारतातील बाजाराची स्पेस काबिज करण्यासाठी 'चिंगारी' हे अॅप सर्वांत जास्त प्रयत्नशील दिसतं. काही दिवसांपूर्वी महिंद्रा ग्रुपचे चेअरमन आनंद महिंद्रा यांनी म्हटलं होतं की, "मी कधीच टिक टॉक वापरलं नव्हतं, पण आता 'चिंगारी' डाऊनलोड केलं आहे."

आनंद महिंद्रा यांच्यासारखेच अनेक भारतीय 'स्वदेशी'चे पुरस्कर्ते आहेत. ते हे अॅप वापरण्यासाठी पुढे सरसावले आहेत.

चिंगारीचे तासागणिक तीन लाखांनी युजर्स वाढत असल्याचा दावा चिंगारीचे सहसंस्थापक सुमित घोष यांनी केला आहे.

चिंगारी नोव्हेंबर, 2018 पासून गूगल प्ले तर 2019च्या जानेवारीपासून अॅपल स्टोरवर उपलब्ध आहे. चिंगारीचे आताचे युजर्स 80 लाखांच्या वर पोहोचले आहेत.

चिंगारीची वैशिष्ट्यं काय आहेत?

चिंगरीची रचना टिकटॉकच्या जवळ जाणारी आहे. नवीन व्हीडिओ पाहण्यासाठी स्क्रीन स्वाईप करावी लागते. कुठल्याही व्हीडिओला लाईक किंवा कमेंट करायची असल्यास, युजर्सचा चिंगारी अॅपवर अकाऊंट असणं बंधनकारक आहे.

चिंगारी अॅप इन्स्टॉल करताना कॅमेरा, लोकेशन आणि माईकच्या वापराची परवानगी अॅपला द्यावी लागते.

अॅपवरील परफॉर्मन्सच्या हिशोबानं काही पॉईंट्स मिळतात. या पॉईंट्सचे रोख रकमेतही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

टिकटॉक भारतात प्रचंड लोकप्रिय होतं, भारतात जवळपास 20 कोटी युजर्स होते. मात्र भारत सरकारनं नुकतीच बंदी आणलेल्या 59 चिनी अॅप्सपैकी तेही एक होतंच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या IS बंडखोरांचा शेवटचा तळ- हाजिन हा अमेरिकाप्रणित फौजांच्या रडारवर आहे. या देशाचं हवाई क्षेत्र सुरक्षित ठेवण्यासाठी नेटो फौजाही लढत आहेत.

बीबीसीचे मार्क लोवेन यांनी सीरियातून पाठवलेला हा रिपोर्ट बघू या...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सीरियात भक्कम तळ असलेल्या तथाकथित इस्लामिक स्टेटचा बिमोड करण्यासाठी गेली चार वर्षं सुरू असलेलं युद्ध आता निर्णायक टप्प्यावर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अडचणींवर तोडगा काढण्यासाठी ब्रॉडकास्ट इंजिनिअरिंग कन्सल्टंट इंडिया लिमिटेड ही सरकारी कंपनी सरसावली आहे. तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने या अडचणींवर मात करता येईल, असं या कंपनीचं म्हणणं आहे. त्यासाठी रिस्टबँड बनवण्याचा पर्याय या कंपनीने दिला आहे.

कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक जॉर्ज कुरुविला यांच्या मते रिस्टबँडच्या मदतीने क्वारंटाईनमध्ये असणारी व्यक्ती घराबाहेर तर पडत नाही ना, यावर लक्ष ठेवता येईल. शिवाय बॉडी टेम्परेचरसुद्धा नोंदवता येईल.

कुरुविला सांगतात, "या बँडमध्ये जिओ फेसिंग तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाईल. यातून क्वारंटाईनमध्ये असणारी व्यक्ती त्याचं उल्लंघन तर करत नाही ना, यावर लक्ष ठेवता येईल. यासाठी मोबाईल जीपीएसची मदत घ्यावी लागेल."

हॉटस्पॉट परिसरांमध्ये स्थानिक प्रशासनाला घरोघरी जाऊन नमुने गोळा करावे लागतात. त्यांची चाचणी करून मग सर्वांचा ट्रॅक ठेवावा लागतो. अशा परिसरांमध्ये लोकांवर लक्ष ठेवण्यासाठी हे बँड मोलाची मदत करू शकतील, असं कुरुविला यांचं म्हणणं आहे.

हॉटस्पॉट परिसर सील केल्यानंतर प्रत्येक घरातल्या प्रत्येक व्यक्तीला हा बँड दिला जाईल. यानंतर स्थानिक प्रशासनातील कर्मचारी एका सर्व्हरवरून या घरांमध्ये कुणा-कुणाला कोरोनाची लक्षणं दिसतात, यावर लक्ष ठेवतील. अशा लोकांना तात्काळ ट्रॅक करून आयसोलेट करता येईल.

एकापेक्षा जास्त हॉटस्पॉट परिसरांमध्ये हे तंत्रज्ञान वापरता येईल. शिवाय रिस्टबँडसुद्धा सॅनिटाईझ करून एकापेक्षा जास्त वेळा वापरता येईल.

बाजारात कधी येणार?

जॉर्ज कुरुविला सांगतात की हे बँड अगदी हातातल्या घड्याळांसारखेच असतील. असे बँड बनवणाऱ्या 4-5 भारतीय कंपन्यांच्या संपर्कात असल्याचं त्यांनी सांगितलं. या कंपन्यांकडे स्वॉफ्टवेअर आहे. मात्र, काही हार्डवेअर आयात करावे लागतील. या संपूर्ण प्रक्रियेसाठी 10-15 दिवस लागतील.

हे बँड सर्वप्रथम डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांना द्यावे. त्यांचा ट्रॅक ठेवावा. यातून हे बँड किती उपयोगी आहेत, हे कळेल. सर्व प्रकारची शहानिशा झाल्यानंतरच स्थानिक प्रशासन आणि सरकारला हे बँड द्यावे, असा सल्ला कुरुविला यांनी दिल आहे.

हाँगकाँगमध्ये लोकांना क्वारंटाईन करण्यासाठी असे बँड वापरले जात आहेत.

कुरुविला सांगतात की अशाप्रकारच्या रिस्टबँडविषयी सरकारशी सध्यातरी कुठलीची चर्चा झालेली नाही. काहीतरी ठोस कृती झाल्यानंतर सरकारशी चर्चा करता येईल. मात्र, त्यासाठी किमान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना विषाणू संसर्गाच्या प्रसाराला थांबवण्यासाठी सुरू असलेल्या उपाययोजनांमध्ये तीन ठिकाणी मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतोय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अधिवेशनात एक मुद्दा सर्वांत जास्त चर्चेत राहिला. तो म्हणजे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे बदललेला झेंडा.

पूर्वी निळ्या, भगव्या आणि हिरव्या रंगात असलेला मनसेचा झेंडा आता पूर्णपणे भगवा बनला आहे. खालच्या बाजूला तपकिरी रंगात पक्षाचं नाव लिहिलेलं आहे. पण यात सर्वांत महत्त्वाची आणि उल्लेखनीय गोष्ट म्हणजे या झेंड्यावर शिवकालीन राजमुद्रेची प्रतिमा आहे.

मनसेच्या या नव्या झेंड्याचं अनावरण झाल्यानंतर महाराष्ट्रातील राजकीय विश्वात जोरदार चर्चा रंगू लागली आहे. या झेंड्यावरून काही जण शिवाजी महाराजांची राजमुद्रा वापरल्यामुळे राज ठाकरें आणि मनसेवर टीका करताना दिसत आहेत. तर काहीजण झेंड्यावर राजमुद्रा वापरण्यास काहीच हरकत नसल्याचं मत व्यक्त करत आहेत.

राजमुद्रेचा समावेश The Prevention of Insult To National Honour 1971मध्ये करण्यात यावा अशी विनंती आर.आर. पाटील फाउंडेशनचे विनोद पाटील यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्राद्वारे केली आहे.

तसंच निवडणूक आयोगालाही पत्र पाठवून अशी राजमुद्रा वापरण्यापासून मनसे पक्षाला रोखावं असं त्यांनी सांगितलं आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राजमुद्रेप्रती त्यांच्या अनुयायांची श्रद्धा आणि भावना निगडीत आहेत. तिचा पक्षाद्वारे गैरवापर झाल्यास त्यांच्या भावनांना धक्का पोहोचेल आणि कायदा-सुव्यवस्थेलाही धक्का पोहोचेल असं त्यांनी निवडणूक आयोगाला लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.

विनोद पाटील यांनी मुख्यमंत्र्यांना पाठवलेले पत्र

सोशल मीडियावरही नव्या झेंड्याबाबत प्रचंड उत्सुकता आहे. झेंड्याच्या अनावरणानंतर याबाबत प्रतिक्रियांचा पाऊस पडत असल्याचं चित्र आहे. यापैकी काही प्रतिक्रिया बीबीसीच्या वाचकांसाठी.

'अवहेलना होऊ नये'

झेंड्याचा वापर करताना काळजी घ्यावी, राजमुद्रेची अवहेलना होऊ नये, असं मत नितीन शहासने या फेसबुक वापरकर्त्याने व्यक्त केलं आहे.

नितीन सांगतात, "शिव मुद्रा ज्या गोष्टीवर उमटत होती ती फायनल ऑर्डर होती. ती एक सनद होती ,तो एक अधिकार आहे. आपण हा शिवरायांचा अधिकार स्वतःकडे घेऊ नका."

"झेंड्याचा वापर राजकीय असतो. तो कुठेही लावला जातो, कुठेही वापरला जातो, गाडीला लावला जातो. त्यामुळे तो पडून शिव मुद्रेची अवहेलना होण्याची शक्यता आहे," असं त्यांचं म्हणणं आहे.

तर पक्षाचा ध्वज आणि रंग बदलून मनसेला काय संदेश द्यायचा आहे, असा प्रश्न शरद मराठे यांनी विचारला आहे.

कांचन पवार यांनीही झेंडा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बाळासाहेब ठाकरेंच्या जयंतीचं औचित्य साधून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी पक्षाचं अधिवेशन बोलावलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अपघाताची चौकशी करण्याचे आदेश नागरी विमान वाहतूक मंत्री सुरेश प्रभू यांनी दिले आहेत.

UY एव्हिएशन या कंपनीचं हे चार्टर्ड फ्लाईट होतं. या कंपनीचे हेड ऑफ ऑपरेशन्स अनिल चौहान म्हणाले, "पायलट आणि कोपायलट आमच्या कंपनीचे कर्मचारी होते. वैमानिकाचा  5000 तासांपेक्षा जास्त त्यांनी फ्लाइंगचा अनुभव होता. आम्ही आमची टीम घटनास्थळावर पाठवली आहे. डीजसीए आणि पोलिसांना आम्ही सहकार्य करत आहोत."

"अपघातग्रस्त विमान आम्ही नुकतंच खरेदी केलं होतं. ते 22 वर्षं सेवेत होतं.  Indamer या कंपनीकडे या विमानाच्या मेंटेनन्सचं काम होतं आणि आम्ही आज ते टेस्ट फ्लाईटसाठी उडवत होतो. फ्लाईट जवळपास तासभर हवेत होतं आणि जुहूच्या विमानतळावर उतरवण्याच्या तयारीत असतानाच हा अपघात झाला."

या अपघाताच्या वृत्तात काल काय घडलं त्याचे अपडेट्स -

संध्याकाळी 5.30 - चौकशीनंतर कठोर कारवाई केली जाईल - मुख्यमंत्री

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी घटनास्थळाला भेट दिली. अपघाताच्या चौकशीचे आदेश दिल्याचं त्यांनी सांगितलं. मीडियाशी बोलताना ते म्हणाले, "भर वस्तीत विमान पडल्यानं ही धक्कादायक घटना आहे. कन्स्ट्रक्शन साइटवर पडल्याने जास्त जीविहानी झाली नाही. केंद्रीय नागरी विमान वाहतूक मंत्र्यांनी या घटनेच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत. चौकशीनंतर कठोर कारवाई केली जाईल."

संध्याकाळी 4.40 - नेमकं काय घडलं? घटनास्थळावरून LIVE

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी मयुरेश कोण्णूर यांनी घटनास्थळावरून घेतलेला परिस्थितीचा आढावा.

दुपारी 4.15  - लेडी पायलटची होती टेस्ट ड्राईव्ह?

घटनास्थळावर असणाऱ्या मुक्त पत्रकार अमित शाह यांनी यासंदर्भात दिलेल्या माहितीनुसार, महिला वैमानिक टेस्ट ड्राईवह करत होती. विमानाची चाचणी सुरू होती. उड्डाणापूर्वी वैमानिक पूजा करतानाचा हा एक फोटो शाह यांनी बीबीसीला शेअर केला आहे.

दुपारी 4.00 - अपघाताच्या चौकशीचे आदेश - सुरेश प्रभू

नागरी विमान वाहतूक मंत्री सुरेश प्रभू यांनी या घटनेबद्दल ट्वीट करताना  याविषयी दुःख व्यक्त केलं आहे. या अपघाताची चौकशी करायचे आदेश DGCA ला दिल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

दुपारी 15.40  'मी माणूस जळताना पाहिलं'

अचानक स्फोटासारखा आवाज आला. जवळ जायची भीती वाटत होती. आरडा ओरडा ऐकला. एक माणूस जळत असताना पाहिलं आणि कळलं की प्लेन क्रॅश झालंय, असं या घटनेचे प्रत्यक्षदर्शी प्रदीप चारण यांनी बीबीसीला सांगितलं.

दोन मिनिटांच्या अंतरावर असताना मी आवाज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतील घाटकोपरमध्ये चार्टर्ड विमान कोसळून 5 जण मृत्युमुखी पडले. या अपघातानंतर अनेक प्रश्न अनुत्तरित आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अपघातात 60 जण जखमी झाले आहेत.

अपघातग्रस्त विमान हे Bek Air कंपनीचं होतं. शुक्रवारी (27 डिसेंबर) सकाळी अलमाटी विमानतळावरून या विमानानं उड्डाण केलं होतं.

'रॉयटर्स' या वृत्तसंस्थेचा वार्ताहर घटनास्थळाजवळच उपस्थित होता. या भागामध्ये प्रचंड धुकं असल्याची माहिती या वार्ताहराने दिली. या अपघातातून अनेक प्रवासी सुखरुप बचावल्याची माहिती विमानतळावरील अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

कझाकिस्तानमधील सर्वात मोठं शहर असलेल्या अलमटीवरून हे विमान नूर-सल्तन शहराकडे निघालं होतं.

विमानाला नेमका अपघात कशामुळे झाला, हे अद्याप समजलेलं नाहीये. स्थानिक वेळेनुसार 7 वाजून 22 मिनिटांनी या विमानाचा ताबा सुटला आणि ते एका दुमजली इमारतीला जाऊन धडकलं. विमान इमारतीला धडकल्यानंतर सुदैवानं आग लागली नाही.

अपघातस्थळी बचावकार्य सुरू आहे.

अपघाताचं नेमकं कारण शोधण्यासाठी विशेष समिती नेमण्यात आली आहे. कझाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष कासिम-जोमार्ट तोकायेव यांनी या अपघातात मृत्यूमुखी पडलेल्या प्रवाशांच्या नातेवाईकांचं सांत्वन केलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कझाकिस्तानमध्ये विमान कोसळून झालेल्या अपघातात 14 जण ठार झाल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. या विमानामध्ये 95 प्रवासी आणि 5 कर्मचारी होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अपघातामुळे प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. मुंबई लोकल अपघातात जीव गमावलेला प्रफुल्ल एकटा नाही. या आधीही काही घटना प्रवाश्यांच्या जीवावर बेतल्या आहेत.

या पार्श्वभूमावर बीबीसी मराठीने त्यांच्या वाचकांना प्रश्न विचारला होता की, मुंबईचा लोकल प्रवास सुरक्षित करण्यासाठी काय पावलं उचलली जायला हवीत? त्यावर वाचकांच्या अनेक प्रतिक्रिया आल्या. त्यातल्याच या काही प्रातिनिधिक प्रतिक्रिया.

रुकेश बडेकर म्हणतात, "गाड्या पुरेशा आहेत पण त्या वेळेवर येत नाहीत. त्यामुळे गर्दी वाढते. जर सिग्नल यंत्रणा सुधारली तर नक्कीच गर्दीवर नियंत्रण येईल."

"गर्दीच्या स्थानकांदरम्यान खुर्च्यांशिवाय गाड्या सोडा. आणखी करायचं म्हटलं तर लोकलला पर्याय उपलब्ध करुन द्या. गर्दीच्या ठिकाणी बस सेवा किंवा आणखी कोणतीही सार्वजनिक वाहतूक सुविधा उपलब्ध करुन द्या आणि त्यासाठी रस्ते मार्गावरील गर्दी कमी करा," असंही ते पुढे म्हणतात.

"रेल्वेचा फुटबोर्ड आणि फलाटामधील अंतर १सें.मी. इतके कमी करावे. जेणेकरून व्हीलचेअर पण जाईल आणि कुणाचा पाय अडकणार नाही," अशी सूचना विवेक एम. एन. यांनी केली आहे.

"दिल्ली मेट्रोच्या धर्तीवर फलाटावर ट्रेनचे दरवाजे येतील एवढीच मोकळीक सोडून बाकी फलाटाच्या किनाऱ्यावर रेलिंग बसवावे. फलाटावर दरवाजा येणार आहे त्या ठिकाणी रांगेत उभे राहण्यासाठी आणि चढण्यासाठी पट्ट्या आखून घ्याव्या. म्हणजे सगळे शिस्तीत चढतील आणि उतरतील," असंही विवेक लिहितात.

लोकल ट्रेन डबलडेकर करावी असं शकील सुलतान यांचं मतं आहे.

मधुकर पवार यांना वाटतं की, लोकलचे दरवाजे ऑटोमॅटिक करावेत.

"अपंगाच्या डब्यात गर्दीच्या वेळेस अनेकदा धडधाकट लोकही चढतात. मला असं वाटतं की, त्या डब्याला विशिष्ट असा रंग द्यावा. जेणेकरून इतरांना कळेल की हा अपंगांचा डबा आहे आणि ते त्यात चढणार नाहीत," अशी सूचना केली आहे महेंद्र बनसोडे यांनी.

रजनीश मेळेकर प्रवाशांच्या चुकीवरही बोट ठेवतात. प्रफुल्ल भालेरावच्या अपघाताविषयी बोलताना ते म्हणतात, की त्यात मध्य रेल्वेची काही चूक नाही.

"लोकल ट्रेनची फ्रिक्वेन्सी वाढवावी. सर्व ट्रेन 15 डब्यांच्या कराव्यात. प्रत्येक स्टेशनला दोन्ही बाजूने प्लॅटफॉर्म असावेत. आणि मुख्य म्हणजे ऑफिसच्या वेळा बदल्याव्यात," अशा प्रकारच्या अनेक सूचना केल्या आहेत सतीश पाटकर यांनी.

ऑफिसच्या वेळा बदलाव्यात अशी सूचना विद्याधर काकतकर यांनीही केली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मराठी अभिनेता प्रफुल्ल भालेराव याचा रेल्वे अपघातात मृत्यू झाला. धावती लोकल पकडण्याच्या नादात प्लॅटफॉर्मवरून खाली पडून त्याच्या डोक्याला दुखापत झाली आणि त्यातच त्याचा जीव गेला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अपेक्षांवर काम करण्याऐवजी, नव्या टीमला प्रोत्साहन देण्याची त्यांची गती मंदावलेली दिसते आहे.

राहुल गांधी तरुण आहेत पण कामातील तीव्रता दाखवण्याऐवजी ते पारंपरिक पद्धतीने निर्णय घेताना दिसत आहे. राहुल गांधी यांच्या कामाच्या पद्धतीनं असा संकेत मिळत आहे की ते पक्षातील त्या जुन्या पिढीला कायम ठेवतील आणि नव्या पिढीला मात्र नेतृत्वाची संधी दाखवण्यासाठी ताटकळत बसावं लागणार आहे.

अशोक गेहलोत यांना त्यांनी संघटन आणि प्रशिक्षण विभागाचे सरचिटणीस बनवलं आहे. हा त्यांचा निर्णय अनेक दृष्टीने महत्त्वपूर्ण आहे. हे मोठं पद आहे. संघटन प्रभारी सरचिटणीस, काँग्रेस अध्यक्षांचे राजकीय सचिव आणि कोषाध्यक्ष ही तीन पदं काँग्रेसमध्ये महत्त्वपूर्ण आहेत.

अशोक गेहलोत यांच्यासोबत राहुल गांधी

त्यांनी ही निवड करून जनार्दन द्विवेदींसाठी पुढचा मार्ग बंद केला. गहलोत यांची निवड राजस्थानच्या रणभूमीच्या दृष्टीनं महत्त्वपूर्ण आहे. तिथं आता प्रदेश अध्यक्ष सचिन पायलट यांच्या हातात राज्याच्या काँग्रेसची सूत्रं आहेत.

राजस्थानमध्ये मुख्यमंत्री वसुंधराराजे यांना शह देण्यासाठी काँग्रेस सचिन पायलट यांना पुढं करू शकतं आणि जर काँग्रेसनं सत्ता पालटवली, तर तिथं पायलट काँग्रेसचे मुख्यमंत्रीपदाचे दावेदार बनलेले दिसतील.

सचिन पायलट

अशोक गेहलोत यांची निवड काँग्रेसमधल्या जुन्या पिढीला सकारात्मक संदेश देणारी आहे. तर, राजीव सातव आणि जितेंद्र सिंह यांची गुजरात आणि ओडिशाच्या प्रभारीपदी केलेली निवड पक्षातील नव्या नेतृत्वाला दिलासा देणारी आहे. त्यांची निवड करून गांधी यांनी संतुलन साधण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्याच बरोबर, गुजरातचे विरोधी पक्षनेते परेश धनानी आणि प्रदेश अध्यक्ष अमित चावडा हे चाळिशीतले आहेत.

चावडा हे काँग्रेसचे सर्वांत तरुण प्रदेशाध्यक्ष आहेत, ओबीसी नेते आहेत. तरुण नेतृत्वाला पुढं आणून पक्षात ऊर्जा भरण्याचं काम करून राहुल यांनी भरत सोलंकी गटाला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न केलेला दिसतोय. कारण चावडा हे सोलंकी यांचे नातेवाईक आहेत.

मोतीलाल व्होरा हे सोनिया गांधी यांचे विश्वासू सहकारी मानले जातात.

एक महत्त्वपूर्ण गोष्ट अशी की राहुल गांधी, मोतीलाल व्होरा यांना कोषाध्यक्ष पदावर राहू देतात की नाही याबाबत चर्चा आहे. 80 वर्षांचे व्होरा हे सोनिया गांधी यांचे विश्वासू सहकारी मानले जातात. असंही होऊ शकतं की, मोतीलाल व्होरा यांचं पद कायम ठेवलं जाईल, पण त्यांच्यासोबत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राहुल गांधी यांनी 16 डिसेंबर रोजी औपचारिकदृष्ट्या पक्षाचं नेतृत्व हाती घेतलं तेव्हा त्यांच्याकडून या पक्षात मोठे बदल होतील अशी अपेक्षा ठेवली जात होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अभिनेत्रीला जूनमध्ये मुलगी झाली. 54 व्या वर्षी मातृत्व स्वीकारल्यामुळे टीकेच्या धनी झालेल्या ब्रिजेट यांनी टीकेला उत्तर दिलं आहे.

त्या म्हणतात, "काही महिलांना वाटतं की बापरे, ही किती म्हातारी आहे! या वयात गरोदरपण? पण ज्या पुरुषांना साठीत किंवा सत्तरीत मुलं झालीत त्यांच्याविषयी या महिला काही म्हणत नाहीत."

"प्रत्येकाला कदाचित हे आवडणार नाही आणि मी त्यांच्या मताचा आदर करते. पण माझ्या आयुष्यात मी काय करावं हा माझा प्रश्न आहे. माझ्या नवऱ्याचं आणि माझं नात घट्ट आहे," असं त्यांनी पीपल मॅगझिनला सांगितलं.

ब्रिजेट निल्सन यांनी 39 वर्षांच्या मात्तिया देस्सी यांच्याशी 2006 मध्ये लग्न केलं. वयाच्या 40 व्या वर्षी त्यांनी आपली स्त्रीबीजं गोठवायला सुरुवात केली.

त्या सांगतात की, स्वतःची स्त्रीबीजं वापरून नैसर्गिकपणे गरोदर राहण्याची शक्यता फारच कमी होती. अगदी 3 ते 4 टक्के. पण IVF तंत्रज्ञानाव्दारे तब्बल 14 वर्षांनी त्या गरोदर राहिल्या.

फ्रिदा ही देस्सीपासून झालेली त्यांची पहिली मुलगी आहे. पण त्यांच्या आधीच्या लग्नामधून त्यांना चार मुलं झालेली आहेत.

वयस्कर मातृत्वाचं प्रमाण वाढतंय. 1990 पासून चाळीशीनंतर गरोदर राहाणाऱ्या स्त्रियांचं प्रमाण दुप्पट झालं आहे.

मेनोपॉजनंतरचं मातृत्व

यूकेच्या नॅशनल ऑफिस ऑफ स्टॅटिस्टिक्स (ONS)च्या एका सर्वेक्षणात दिसून आलं की, 2016 मध्ये चाळीशीनंतर गरोदर राहणाऱ्या स्त्रियांचं प्रमाण 2 टक्क्यांनी वाढलं आहे. गंमत म्हणजे इतर सगळ्या वयोगटांमध्ये गरोदर राहाण्याच्या प्रमाणाचा टक्का घसरला आहे.

पन्नाशीनंतर गरोदर राहाणाऱ्या स्त्रियांचा स्वतंत्र उल्लेख या सर्वेक्षणात केला नसला तरी वंध्यत्व निवारण केंद्रांमधले तज्ज्ञ मात्र सांगतात की, पन्नाशीनंतर गरोदर राहण्याचे उपचार घेणाऱ्या महिलांची संख्या वाढली आहे.

केअर फर्टिलिटी केंद्राच्या समूह संचालक डॉ. जेनी एल्सन सांगतात की, "पन्नाशी ओलांडलेल्या अनेक महिला गरोदर राहण्यासाठी त्यांच्याकडे उपचार घ्यायला येतात. त्यासाठी त्यांनी खास माहितीपत्रक तयार केलं आहे."

वयस्कर महिलांना होणारी मुलं निरोगी असली आणि त्यांना कुठलाही त्रास होत नसला तरी वय वाढलं की धोका वाढतो. पन्नाशी ओलांडलेल्या महिला सहसा दान केलेलं स्त्रीबीज वापरतात. काही जणीं मात्र तरुण वयातच आपली स्त्रीबीज गोठवतात जी त्यांना नंतर वापरतात येतात.

"पन्नाशी ओलांडलेल्या महिलांची निवड करताना आम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डेन्मार्कची अभिनेत्री आणि मॉडेल ब्रिजेट निल्सन यांनी वयाच्या 54व्या वर्षी बाळाला जन्म दिला. या घटनेने सर्वत्र खळबळ उडाली आहे आणि एका नव्या वादाला जन्म दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अभ्यासासाठी ग्रामीण भागातील महिलांनी मासिक पाळीच्या काळात वापरलेले सॅनिटरी पॅड्स गोळा करण्यात आले.

भारताच्या काही राज्यांमध्ये आरोग्यसेविका गावागावात जाऊन महिलांनी पाळीत वापरलेले सॅनिटरी पॅड्स गोळा करत आहेत. यामागचा त्यांचा उद्देश जितका अनोखा आहे तितकाच महत्त्वपूर्णही. सर्व्हायकल कॅन्सरचं निदान प्रत्यक्षात आणण्याकरिता त्यांचे प्रयत्न सुरू आहेत.

सर्व्हायकल कॅन्सरचे जगातील एक चतुर्थांश रूग्ण एकट्या भारतात आढळतात. तरी देशातील कित्येक महिला सर्व्हायकल कॅन्सरसाठीची चाचणी करत नाहीत. कारण ग्रामीण भागात सोयीसुविधा अपुऱ्या आहेत, शिवाय उपचारासाठी प्रचंड खर्च येतो.

"एकतर ग्रामीण भागातील महिला लाजतात, या चाचणीस त्या घाबरतात. तसंच ही चाचणी त्यांना अनावश्यक वाटते," असं 'युरोपियन जर्नल ऑफ कॅन्सर प्रिव्हेंशन' मध्ये लिहिणारे संशोधक सांगतात. आजही भारतातील 90 टक्क्याहून अधिक ग्रामीण महिला मासिक पाळी दरम्यान कापडच वापरतात.

टाटा मेमोरिअल सेंटर आणि नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर रिसर्च इन रिप्रोडक्टीव हेल्थ इन इंडिया यांच्या मते वापरलेल्या पॅड्सच्या परीक्षणानंतर त्यामधील ह्युमन पॅपिलोमा व्हायरसचं (HPV) अस्तित्व ओळखता येतं. "हा व्हायरस सर्व्हायकल कॅन्सरसाठी कारणीभूत ठरतो. सर्व्हायकल कॅन्सर ओळखण्याचा हा एकदम सोपा आणि सोयीस्कर मार्ग आहे," असं टाटा मेमोरिअल सेंटरचे संशोधक डॉ. अतुल बुडुख यांनी बीबीसीला सांगितलं.

गोळा करण्यात आलेल्या पॅड्सची लॅबमध्ये तपासणी करण्यात आली.

ग्रामीण महिलांमध्ये सर्व्हायकल कॅन्सरच्या चाचणीबाबत जागरूकता निर्माण करणं खूप मोठं आव्हान असल्याचं ते सांगतात.

"निदान झालेल्यांतले अनेक रूग्ण एकतर या कॅन्सरने धोकादायक पातळी गाठल्यावर दवाखान्यात येतात, किंवा दुसऱ्या एखाद्या आजाराचं निदान करण्यासाठी दवाखान्यात आलेले असताना या कॅन्सरचे निदान होते आणि त्यांना धक्का बसतो."

डीप फ्री़ज डीएनए

या शोधासाठी 30 ते 50 वर्षं वयाच्या एकूण 500 महिलांच्या पॅड्सचा दोन वर्षं अभ्यास करण्यात आला. या सर्व महिला तंदुरूस्त होत्या. तसंच नियमितपणे मासिक पाळी येत होती.

संशोधनादरम्यान महिलांना मासिक पाळीच्या वेळी त्या वापरत असलेले कापड साध्या चेनच्या पिशवीत ठेवायला सांगितले. नंतर ती पिशवी महिलांकडून आरोग्यसेविकांना देण्यात आली. गोळा करण्यात आलेले सर्व कापड -20 सेल्सियस तापमानात ठेवण्यात आले आणि HPV च्या चाचणीसाठी पाठवण्यात आले.

त्यानंतर या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मासिक पाळीविषयी बोलणं आजही आपल्या देशात निषिद्ध मानलं जातं. तेव्हा महिलांनी मासिक पाळीत वापरलेले सॅनिटरी पॅड्स गोळा करणं ही तर एक अकल्पनीय बाबच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अशनीच्या पट्ट्यावर वसाहत करण्याच्या आपल्या इच्छेमागे अनेक आकर्षक कारणं आहेत, पण मुख्य कारण आहे खाणकाम.

पृथ्वीवर मिळणारे मौल्यवान खनिज जमिनीखाली पुरलेले आहेत. तर अशनीवर मात्र सोनं आणि पॅलॅडीयमसारखे धातू पृष्ठभागावरच मोठ्या प्रमाणात आढळून येतात.  त्याशिवाय या वसाहतींचा वापर हा वैज्ञानिक संशोधनासाठीचा तळ म्हणूनही केला जाऊ शकतो. पण अशी वसाहत उभी करणं तितकं सोपं आहे का?

हा अशनीचा पट्टा मंगळ आणि गुरूच्या दरम्यान परिभ्रमण करतो आणि हे एका ग्रहाचे अवशेष असल्याचं मानलं जातं. आपल्या सौरमालेत अशनींचा मुख्य उगम हा पट्टा असला तरी पूर्ण सौरमालेमध्ये इतरही अशनी, उल्का दिसून येतात.

या अशनीचे तीन मुलभूत प्रकार आहेत; स्टोनी, कार्बनेशियस आणि मेटॅलिक. त्यांचा आकार शेकडो मीटर इतका मोठा तर लहान घराइतका छोटाही असतो.

प्लॅनेटरी रिसोर्सेस आणि डीप स्पेस इंडस्ट्रीजसारख्या कंपन्यांनी यापूर्वीच अशनींवर खाणकाम करण्याच्या दृष्टीने गुंतवणुकीला सुरुवात केली आहे आणि २०२५पर्यंत ते प्रत्यक्षात काम सुरू करतील. अर्थात अशनींवर खाणकाम करण्यापेक्षा प्रत्यक्ष वसाहत उभी करणं कितीतरी गुंतागुंतीचं आहे.

सगळ्यात मोठं आव्हान असेल, ते म्हणजे अशा संभाव्य वसाहतींवर मारा करणाऱ्या रेडीएशनचा म्हणजे किरणोत्सर्गाचा. त्या ठिकाणी सौर किरणोत्सर्ग, गुरूच्या किरणोत्सर्गाचा पट्टा आणि त्याहूनही अधिक प्रमाणात कॉस्मिक रेजमधून होणारा किरणोत्सर्ग फार जास्त आहे.

"कॉस्मिक रेज म्हणजे हाय एनर्जी पार्टिकल्स असतात. प्रामुख्याने फक्त प्रोटॉन्स किंवा हाय एनर्जी न्युक्लिअस असतात. ते थेट तुमच्या आरपार शिरतात आणि तुम्हाला अपाय करतात," हार्वर्ड-स्मिथसोनियन सेंटर फॉर अॅस्ट्रोफिजिक्सचे प्रा. मार्टिन एल्वीस सांगतात.

"पृथ्वीच्या भोवतीचं वातावरण अतिधोकादायक किरण शोषून घेत असतं. अवकाश वसाहतीसाठीसुद्धा अशाच प्रकारची संरक्षक ढाल गरजेची असेल. पाणी किंवा बर्फाचा एक जाड थर संरक्षणासाठी वापरता येऊ शकतो. पण तो कित्येक मीटर जाडीचा असायला हवा," असं ते सांगतात.

मंगळावर वसाहत उभारण्यापेक्षा अशनीवर वसाहत करणं किती तरी कठीण असणार आहे.

किरणोत्सर्गाबरोबरच, शून्य किंवा सूक्ष्म गुरुत्वाकर्षणाखाली दीर्घ काळ राहणं हे मानवी शरीरासाठी हानिकारक असतं.

"International Space Station वरील अंतराळवीरांना दररोज दोन तास रेझिस्टन्स मशीनवर व्यायाम करावा लागतो आणि तरीही इतक्या मोठ्या काळासाठी शून्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'द एक्सपॅन्स' या सायन्स फिक्शन मालिकेत आपल्याला आजपासून दोनशे वर्षांनंतरच्या जगाचं दर्शन घडतं.  मानवानं चंद्र आणि मंगळावर वसाहती स्थापन केल्या आहेत आणि आता अशनींच्या पट्ट्यात वसाहतीकरणाला सुरुवात केली आहे, असं यात दाखवण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अशा प्रस्तावनेनं गोष्ट सुरू होते. यातल्या 'आम्ही'मध्ये सहभागी असतात ते, लालमोहन गांगुली, तपेश मित्तीर आणि फेलूदा ही सत्यजित रे यांनी निर्माण केलेली तीन पात्रं! या तीनही पात्रांनी बंगालमध्ये गेल्या तीन-चार दशकांपासून धुमाकूळ घातला आहे.

चित्रपट दिग्दर्शक म्हणून सत्यजित रे जगविख्यात होते, हे सगळ्यांनाच माहीत असतं. त्यांची अपु ट्रायॉलॉजी, शोनार किल्ला असे चित्रपटही आवर्जून पाहिलेले असतात.

पण याच 'शोनार किल्ला'मधल्या फेलूदाला केंद्रस्थानी ठेवून सत्यजित रे यांनी एक-दोन नाही तर तब्बल 30 दीर्घकथा लिहिल्या आहेत. किशोरवयीन मुलांसाठी लिहिलेल्या या कथा बंगालमध्ये आबालवृद्धांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहेत. आपल्या मराठीत भा. रा. भागवत यांनी जसा फास्टर फेणे लिहिला आहे, तसाच हा फेलूदा!

या 30 कथांपैकी सर्वांत पहिली कथा होती ती, बादशाहची अंगठी या नावाची लखनऊमध्ये घडणारी कथा!

फेलूदाचं वेगळेपण!

सत्यजित रे यांच्या लेखनाचं वैशिष्ट्य इथं प्रकर्षानं जाणवतं. त्यांनी या कथा लिहिल्या आहेत त्या किशोरवयीन मुलांना डोळ्यासमोर ठेवून! त्यामुळे त्यांनी केवळ रंजकपर कथा न लिहिता त्यात काहीतरी नवीन देण्याचा प्रयत्न केला आहे.

फेलूदा कोलकातामध्ये राहत असला, तरी या कथा फक्त कोलकातामध्येच घडत नाहीत. सत्यजित रे वाचकांना बनारस, काठमांडू, सिमला, दार्जिलिंग, अजंठा-वेरूळ, मुंबई, लखनऊ, हरिद्वार-ऋषिकेश, बंगालमधली जंगलं, तराईचा प्रदेश, राजस्थान असं देशभरातच नाही, तर हाँगकाँग आणि लंडनमध्येही फिरवतात.

या प्रत्येक शहरातील प्रेक्षणीय स्थळं, त्या शहराचा इतिहास, महत्त्वाचे रस्ते, खाद्यसंस्कृती अशा सगळ्याची सैर सत्यजित रे घडवतात.

उदाहरणादाखल बोलायचं, तर वर उल्लेख केलेल्या कथेच्या सुरुवातीलाच रे आपल्याला बंगालमधल्या 'जात्रा' या नाटक कंपन्यांच्या प्रकाराबद्दल माहिती देतात.

राजस्थानमध्ये प्रवास करताना राजस्थानी पद्धतीची मिठाई, मुंबईतल्या एका कथेत चौपाटीचं वर्णन, पुरीमधला समुद्रकिनारा, बनारसचे घाट अशा गोष्टी अगदी सहजपणे या कथांमध्ये येतात.

या कथा आपल्याला फेलूदाचा लहान भाऊ तपेश सांगतो. किंबहुना तपेशनेच या कथा फेलूदाच्या प्रकाशकांसाठी लिहिल्या आहेत, असं रे यांनी भासवलं आहे. त्यामुळे कथेत 'मी', 'आम्ही' असे शब्द येतात. परिणामी कथा वाचताना फेलूदा, तपेश आणि लालमोहनबाबू यांच्याबरोबर आपणही त्या साहसात सामील आहोत, असं वाटत राहतं.

साहस आणि थरार

फेलूदा आपल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'लालमोहनबाबूंच्या आग्रहामुळे आम्ही अखेर 'जात्रा' बघायला गेलो. जात्रा म्हणजे आपल्याकडच्या तमाशाच्या फडाप्रमाणे गावोगावी फिरून नाटकाचं खुल्या मैदानावर प्रयोग करणारी कंपनी. 'भारत ऑपेरा' या प्रसिद्ध कंपनीचं 'सूर्यतोरण' हे ते नाटक होतं. हे चांगलं नाटक होतं. कथा आणि अभिनय मेलोड्रामासारखा असला, तरी नटांच्या अभिनयानं प्रेक्षकांना सबंध वेळ खिळवून ठेवलं होतं. ते सर्व अनुभवी नट होते हे उघड होतं आणि लोकांना काय आवडेल हे लेखकाला चांगलंच ठाऊक होतं.'

'' मी ज्या कथा लिहितो तशीच ही कथा होती, नाही ?'  असा शेरा लालमोहनबाबूंनी मारला.  ' जर नाटकाचा टीकात्मकदृष्ट्या विचार केला, तर तुम्हाला हजारभर दोष आढळतील. तरीही त्यांनी तुमची बराच वेळ करमणूक केली. बरोबर आहे ना, फेलूबाबू ?'' ( रोहन प्रकाशन यांच्या सौजन्या ने )


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अहवालात त्यांच्या हाता-पायांना फ्रॅक्चर, तुटलेली नखं आणि पोस्ट ट्रॉमॅटिक डिसऑर्डर (एखाद्या गंभीर घटनेनंतर मनाला बसणारा धक्का) या गोष्टींची नोंद आहे.

त्यांचे वकील अर्शदीप चीमा यांच्यानुसार, "पंजाब आणि हरियाणा हायकोर्टात सादर केलेल्या त्यांच्या वैद्यकीय तपासणीच्या अहवालात या गंभीर जखमांचा मुद्दा समोर आला आहे."

चीमा यांनी म्हटलं की कोर्टाने हरियाणा पोलिसांकडे जुना अहवालही मागितला आहे ज्यात असा दावा केला होता ती त्यांच्या शरीरावर कोणत्याही प्रकारची जखम नाही.

मजदूर अधिकारी संघाचे अध्यक्ष असणाऱ्या शिवकुमार यांना मागच्या महिन्यात पोलिसांनी अटक केली होती.

बीबीसीच्या हाती या अहवालाची एक प्रत आली आहे ज्यात शिवकुमार यांना झालेल्या दुखापतीची माहिती दिली गेली आहे. त्यानुसार शिवकुमार यांच्या उजव्या आणि डाव्या पायाला दुखापत, लंगडत चालणं, उजव्या पायावर सूज, डाव्या पायाचा अंगठा काळा पडणं, डाव्या हाताचा अंगठा आणि तर्जनी काळी पडणं, मनगटावर सूज आणि डाव्या जांघेत काळेपणा अशा गोष्टींचा उल्लेख आहे.

या अहवालानुसार या दुखापती दोन आठवडे जुन्या आहे आणि कोणत्यातरी तीक्ष्ण हत्याराने या दुखापती झाल्या असाव्यात अशी शक्यता आहे.

या दुखापतींच्या खुणा एका महिन्यानंतरही शिवकुमार यांच्या शरीरावर आहेत ही बाब लक्षात घेण्याजोगी आहे असं वकिलांचं म्हणणं आहे. हायकोर्टाने छत्तीसगडच्या डॉक्टरांना वैद्यकीय तपासणी करायला सांगितलं होतं. सोनीपतच्या (हरियाणा) तुरूंग अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की शिवकुमार यांना 2 फेब्रुवारीला जेलमध्ये आणलं गेलं होतं.

त्यांच्यावर कलम 148, 149, 323, 384 आणि 506 या कलमांअतर्गत गुन्हा दाखल केला गेला आहे. ही कलम दंगल पेटवणे आणि धमकी देण्याशी संबंधित आहेत.

या व्यतिरिक्त 12 जानेवारीला त्यांच्यावर खुनाचा प्रयत्न, दंगली आणि गोष्टींसाठी गुन्हा दाखल केला गेला. तिसरा गुन्हाही त्याच दिवशी कुंडली पोलीस स्टेशनमध्ये दाखल केला गेला.

शिवकुमार यांनी डॉक्टरांना सांगितलं की 12 जानेवारीला दुपारी सोनीपतमध्ये मजदूर संघाच्या धरणे आंदोलनावरून पोलिसांशी वाद झाला होता. त्यांचं म्हणणं आहे की यावेळी ते तिथे उपस्थित नव्हते. शिवकुमार यांनी म्हटलं की, "कुंडली पोलीस स्टेशनच्या पोलिसांनी येऊन काही लोकांना अटक केली आणि एसएचओनी मित्राला मारहाणही केली."

पोलिसांचं म्हणणं आहे की शिवकुमार 12 तारखेची घटना घडली तेव्हा तिथेच होते. यावेळी फॅक्टरीच्या गेटवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मजदूर अधिकारी संघाचे अध्यक्ष शिवकुमार, ज्यांना मागच्या महिन्यात पोलिसांनी अटक केली होती, त्यांच्या वैद्यकीय तपासणीच्या रिपोर्टमध्ये अनेक गंभीर तसंच साध्या जखमांचा उल्लेख केलेला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अहवालात दिलेला नेमका आकडा आहे 36.6 टक्के. पण भारतातल्या महिलांनी हे असा स्वत:चा जीव द्यावेत, असं काय घडंतय, काय आहेत त्यामागची कारणं?

'आरोग्य संकंटाचा इशारा'

खरंतर, गेल्या दशकभरात भारतातलं महिलांच्या आत्महत्यांचं प्रमाण कमी झालं आहे.

"महिलांच्या आत्महत्यांचं प्रमाण कमी करण्यात भारताला यश आलं आहे, पण त्याची गती पुरशी नाही," असं या अहवालाच्या प्रमुख लेखिका राखी दंडोना यांनी स्पष्ट केलं.

आत्महत्या करणाऱ्या महिलांमध्ये विवाहित महिलांचं प्रमाण जास्त आहे.

भारतात प्रत्येक एक लाख महिलांमध्ये 15 जणी आत्महत्या करतात. जगात हेच प्रमाण सरासरी 7 महिला एवढं आहे. म्हणजे भारतात ही सरासरी दुप्पट आहे.

जगातल्या पुरुषांच्या आत्महत्यांमध्ये भारतीय पुरुषांचं प्रमाण 24 टक्के आहे.

लॅन्सेटच्या या अभ्यासात एक प्रकारे देशातील सार्वजनिक आरोग्य संकंटाचं सूतोवाच करण्यात आलं आहे.

ठरवून झालेले विवाह

आत्महत्या केलेल्या महिलांमध्ये 71.2 टक्के महिला या 15 ते 39 या वयोगटातल्या आहेत. त्यापैकी बहुतांश महिला या विवाहित आहेत.

आत्महत्यांची कारणं मांडताना 'लग्न हाही बचाव ठरू शकलेला नाही,' असं निरीक्षण या अहवालात नोंदवण्यात आलं आहे.

ठरवून झालेली लग्नं, कमी वयातलं मातृत्व, सामाजिक दर्जा, घरगुती हिंसाचार आणि आर्थिक परावलंबित्व या कारणांमुळे लग्न हाही आत्महत्यांना प्रतिबंधक उपाय ठरू शकलेला नाही, असं हा अहवाल सांगतो.

ताणतणाव

बीबीसीशी बोलताना राखी म्हणाल्या, "या वयोगटातल्या महिलांना अनेक अडचणींना तोंड द्यावं लागतं."

त्या पुढे म्हणाल्या, " या वयोगटातील महिलांना तणावांचा सामना करावा लागतो. तर दुसरीकडे मानसिक आरोग्य सेवा सगळ्यांनाच उपलब्ध होत नाहीत."

आजही 15 वर्षें पूर्ण होण्याआधीच मुलींचे विवाह होत आहेत.

तर दुसरीकडे वस्तुस्थिती अशी आहे की भारतीय महिलांच्या आत्महत्येची कारणं शोधण्यासाठी पुरेसं संशोधनही झालेलं नाही.

'स्नेह' या आत्महत्या प्रतिबंधक केंद्राच्या संस्थापक डॉ. लक्ष्मी विजयाकुमार यांनी युवतींमधील आत्महत्यांचं कारणं शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.

त्या म्हणतात की, "विशेषत: ज्याचं ठरवून लग्न झालं आहे अशा नवविवाहित महिलांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. काहींना तर नोकरीही सोडण्यास सांगितलं जातं."

समाजातली पत

"कालांतरानं, जसं वय वाढतं, तशी महिलांची कुटुंबातली पत वाढते आणि मग त्यांना अधिक सुरक्षित वाटू लागतं."

या अहवालातून आणखी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगात आत्महत्यांच्या अनुषंगाने काही धक्कादायक वास्तव पुढं आलं आहे. जागतिक पातळीवर महिलांच्या आत्महत्येमध्ये जवळपास 40 टक्के महिला या भारतीय आहेत, असं नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या लॅन्सेटच्या अहवालात म्हटलं आहे. म्हणजेच जगात आत्महत्या करणाऱ्या 10पैकी 4 महिला या भारतीय आहेत. आपण या मागं नेमकी काय कारणं काय आहेत?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अहवालानुसार पाकिस्तानप्रमाणेच आशियातल्या इतर पाच राष्ट्रांमध्येदेखील असे प्रकार समोर आले आहेत.

या अहवालाचा दाखला देत पाकिस्तानात मानवाधिकारासंबंधी काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांचं म्हणणं आहे की गेल्या वर्षभरापासून पाकिस्तानातल्या पंजाब प्रांतात चिनी नागरिक लग्न करण्यासाठी येत आहेत आणि इथल्या मुलींशी लग्न करून त्यांना चीनला नेत आहेत. मात्र, यामागचा उद्देश संसार करणं हा नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरच्या देहविक्रेयाचा हा एक भाग असल्याचं म्हटलं जातं आहे.

याविषयावर बीबीसीने फैसलाबादमधल्या एका तरुणीशी बातचीत केली. या मुलीचंही एका चिनी मुलाशी लग्न लावून देण्यात आलं होतं. तिने आम्हाला काय सांगितलं, वाचा तिच्याच शब्दात...

मी 19 वर्षांची आहे आणि फैसलाबादला राहाते. ही नोव्हेंबर 2018 ची गोष्ट आहे. आम्ही माझ्या चुलत बहिणीच्या लग्नाला गेलो होतो. तिचं लग्नही एका चिनी मुलाशी झालं होतं आणि आता ती चीनमध्ये आहे. या लग्नातच मलाही पसंत केलं आणि आमच्या नातेवाईकांकडून त्यांनी आमचा नंबर घेतला. फोन करून ते लोक आमच्या घरी आले. मला तीन मुलं बघायला आली होती.

माझ्या घरच्यांचा पहिला प्रश्न होता की मुलगा ख्रिश्चन आहे का? तेव्हा आम्हाला सांगितलं गेलं की हो, मुलगा ख्रिश्चन आहे. पण, हा काही फ्रॉड नाही. पण, आम्हाला विचार करायला फार वेळच मिळाला नाही. दुसऱ्याच दिवशी मेडिकल टेस्टसाठी मला लाहोरला पाठवण्यात आलं. मेडिकल टेस्ट झाल्यानंतर दोनच दिवसांनी त्यांनी आम्हाला लग्न करायचं आहे, असं कळवलं. माझ्या घरच्यांनी सांगितलं की आम्हाला इतक्या लवकर लग्न करायचं नाही.

पण, त्या चिनी लोकांसोबत जो पाकिस्तानी प्रतिनिधी होता तो म्हणाला की जे होईल याच महिन्यात होईल. कारण पुढच्या महिन्यात त्यांना चीनला परत जायचं आहे आणि त्यानंतर ते येणार नाही. त्यामुळे (लग्न) करायचं असेल तर याच महिन्यात करा. आमचा सगळा खर्च ते करतील, असंही त्यांनी सांगितलं.

माझ्या कुटुंबीयांनी आम्हाला काही नको म्हणत नकार दिला. तर ते म्हणाले तुम्ही चुकीचा अर्थ घेऊ नका. पाकिस्तानात मुलाकडचे लोक जसे मुलीला कपड्यांसाठी पैसे देतात तसंच आम्ही करू. माझ्या घरच्यांनी चुलत बहिणीचा अनुभव बघता लग्नासाठी होकार दिला आणि माझं लग्न झालं.

चीनला जाण्याची माझी कागदपत्रं तयार होत होती तोवर त्यांनी मला सात मुलींसोबत एकाच घरात ठेवलं.

लाहोरच्या डिव्हाईन रोडवर त्यांनी एक घर घेतलं होतं. एकूण तीन घरं होती....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संयुक्त राष्ट्र आणि ह्युमन राईट्स वॉच या स्वयंसेवी संस्थेने नुकताच एक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालात पाकिस्तानातून मोठ्या प्रमाणावर तरुणींना चीनमध्ये नेण्यात येत असल्याचं सांगत काळजी व्यक्त करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अॅपद्वारे रुग्णांची सगळी माहिती डिजिटल पद्धतीने साठवली जाते. या माहितीच्या आधारे रुग्णांना उपचारासंदर्भात सल्ला दिला जातो.

पूर्वी आरोग्यसेविका ही सगळी माहिती कागदोपत्री ठेवत असत. मात्र मोबाईल अॅपमुळे त्यांचं काम सोपं झालं आहे.

दुर्गम भागातल्या गरोदर स्त्रियांची माहिती तसंच नवजात बाळांच्या तब्येतीबाबत तपशीलवार नोंदी ठेवणं आता सोपं झालं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केनियाच्या ग्रामीण भागात एक मोबाईल अॅप आरोग्यसेविकांसाठी वरदान ठरलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आंदोलनाची देशभरात चर्चा आहे. इतकंच नाही तर हा आता आंतरराष्ट्रीय मुद्दा बनला आहे.

ब्रिटनचे खासदार तनमनजीत सिंह धेसींसह अनेकांनी या आंदोलनावर प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे.

या यादीत आता आंतरराष्ट्रीय पॉपस्टार रिहानाच्या नावाचाही समावेश झाला आहे. रियानाने 2 फेब्रुवारी रोजी भारतातल्या शेतकरी आंदोलनासंबंधी ट्वीट केलं.

सीएनएनच्या एका बातमीची लिंक शेअर करत ती लिहिते, "आपण या विषयावर का बोलत नाही?" या ट्वीटमध्ये त्यांनी #FarmersProtest हा हॅशटॅगही वापरला आहे.

रिहानाच्या या ट्वीटवर आजवर 66.9 हजार प्रतिक्रिया आल्या आहेत. 14 हजारांहून अधिक लोकांनी हे ट्वीट रिट्वीट केलंय. तर 154.4 हजार लोकांनी या ट्वीटला लाईक केलंय. भारतात रिहाना टॉप ट्वीटर ट्रेंड आहे.

रिहानाच्या ट्वीटवर प्रतिक्रिया

रिहानाच्या या ट्वीटवर संमिश्र प्रतिक्रिया येत आहेत. काहींच्या मते हे ट्वीट पब्लिसिटी स्टंट आहे तर शेतकऱ्यांसाठी आवाज उठवला यासाठी काही जण तिचं कौतुकही करत आहेत.

किसान एकता मोर्चानेही आपल्या ट्वीटर हँडलवरून ट्वीट करत रिहानाला धन्यवाद म्हटलं आहे.

@Kisanektamorcha ने म्हटलं आहे, "शेतकरी आंदोलनाप्रती काळजी व्यक्त केल्याबद्दल धन्यवाद रिहाना. संपूर्ण जगाला दिसतंय, मग सरकारला का नाही दिसत?"

मात्र, अभिनेत्री कंगणा राणावतने रिहानाच्या ट्वीटवर टीका करत तिला मूर्खही म्हटलंय.

कंगणा लिहिते, "कुणीच याविषयी बोलत नाही कारण ते शेतकरी नव्हे अतिरेकी आहेत. ते भारताला कमजोर करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. जेणेकरून चीनला आमच्या देशावर कब्जा करता यावा."

मात्र, अनेकांनी कंगणाच्या या ट्वीटवर आक्षेप नोंदवत तिने अशा प्रकारची प्रतिक्रिया देऊ नये, असा सल्ला दिला आहे.

भाजप नेते मनोज तिवारी यांनीही रियानाला टॅग करत म्हटलंय, "तू कुठे आहेस रिहाना? आपण या विषयी बोललं पाहिजे."

असं ट्वीट करत तिवारी यांनी काही आंदोलक एका पोलीस शिपायाला मारत असल्याचा फोटो शेअर केला आहे.

रिहानाच्या ट्वीटवर पोलीस अधिकारी प्रणव महाजन लिहितात, "कारण एखाद्याने त्या विषयावर बोलू नये, ज्या विषयाची त्याला माहितीच नाही."

महाजन यांच्या ट्वीटवर सर्वोच्च न्यायालयातील वकील करुणा नंदी यांनी असहमती व्यक्त केली आहे.

पत्रकार रोहिणी सिंह यांनीही रियानाच्या ट्वीटवर प्रतिक्रिया दिली. त्या लिहितात, -

व्यंगचित्रकार मंजुल लिहितात, "सेलिब्रेटीने विचारलं की लोक शेतकरी आंदोलनाविषयी का बोलत नाहीत....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन कृषी कायद्यांविरोधात दिल्लीच्या वेगवेगळ्या सीमांवर शेतकरी आंदोलन करत आहेत. गेल्या वर्षी नोव्हेंबर महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून सिंघू, गाजीपूर आणि टिकरी सीमांवर शेतकरी ठाण मांडून बसले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आंदोलनात आफ्रो-अमेरिकन समाजाची नवी पिढी आता सामील झाली आहे. पण, त्यातून अमेरिकेत काही बदल झाला का? किंवा इथून पुढे आफ्रो-अमेरिकन समाजाला न्याय आणि नागरी हक्कं मिळण्याच्या दृष्टीने अमेरिकेत काही बदल होतील का?

बीबीसीचे प्रतिनिधी निक ब्रायंट यांचा हा खास रिपोर्ट...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत मिनियापोलीस राज्यात जॉर्ज फ्लॉईड यांच्या पोलीस कस्टडीत झालेल्या मृत्यूनंतर तिथं देशभर वर्णद्वेषविरोधी आंदोलन सुरू झालं. त्याता आता एक महिना झाला आणि आंदोलन अव्याहत सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आंदोलनादरम्यान उत्तर प्रदेशात पाच जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती उत्तर प्रदेश पोलीसचे महासंचालक ओ. पी. सिंह यांनी PTI वृत्तसंस्थेला दिली आहे. मृतांपैकी दोन बिजनोरमधील असून फिरोझाबाद, संभल आणि मेरठमध्ये एक-एक जणाचा मृत्यू झाल्याचं त्यांनी सांगितलं.

उत्तर प्रदेश सरकारचे सहसचिव अवनीश कुमार यांनीही या माहितीला दुजोरा दिला. मात्र हे मृत्यू पोलिसांच्या गोळीबाराने झाले की इतर कुणाच्या, हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

राज्यातले 50हून अधिक पोलीस कर्मचारी यात जखमी झाले आहेत, असंही सिंह यांनी PTIशी बोलताना सांगितलं.

दिल्लीतही आंदोलकांवर पाण्याचा मारा करण्यात आल्याचंही वृत्त आहे.

सुरुवातीला आसाम आणि नंतर दिल्लीसह अनेक मोठ्या शहरांमध्ये पेटलेल्या या आंदोलनाचं लोण आता देशातील अनेक शहरांमध्ये पसरलं आहे. यात महाराष्ट्रातील नागपूर, औरंगाबाद, हिंगोली, बीड आणि परभणीसारख्या शहरांचा समावेश आहे.

प्रामुख्याने कर्नाटक आणि उत्तर प्रदेशात अनेक शहरांमध्ये आंदोलक आणि पोलिसांमध्ये संघर्ष पेटताना दिसून येतोय. त्यामुळे पोलिसांनी ठिकठिकाणी जमावबंदीचे आदेश दिले आहेत. तर मध्य प्रदेशच्या जबलपूरमध्ये 21 डिसेंबर रोजी संध्याकाळी 6 वाजेपर्यंत इंटरनेट सेवा बंद ठेवण्यात आल्या आहेत.

गेल्या आठवड्यात लागू झालेला नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा 2019 हा बांगलादेश, पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील सहा धर्मांच्या नागरिकांना भारताचं नागरिकत्व देण्याचा मार्ग सुकर करतो. मात्र यात या देशांमधील मुस्लिमांचा समावेश नसल्याने, हा कायदा धार्मिक भेदभाव करतो आणि घटनाबाह्य आहे, असं आंदोलकांचं म्हणणं आहे. त्यामुळे देशभरात लाखो नागरिक रस्त्यांवर उतरले आहेत.

पंतप्रधान मोदी तसंच गृहमंत्री अमित शाह यांनी विरोधकांचे हे आरोप फेटाळले आहेत. या कायद्याबाबत लोकांच्या मनात गैरसमज पसरवण्याचं काम विरोधी पक्ष करत आहेत, असं सांगत सरकारच्या वतीने वेळोवेळी स्पष्टीकरण जारी करण्यात येत आहे.

मात्र या कायद्यात तसंच स्पष्टीकरणात गाळलेला मजकूरच चिंतेचं कारण आहे, असं आंदोलक म्हणत आहेत.

भाजप सरकारने लोकांचं ऐकावं - सोनिया गांधी

काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी या आंदोलनांना जाहीर पाठिंबा दिला असून ठिकठिकाणी होत असलेल्या हिंसाचाराचा निषेध केला आहे.

"नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा हा भेदभाव करणारा असूनच याचा सर्वाधिक फटका गरिबांना बसणार आहे. त्यामुळे काँग्रेस या कायद्याला विरोधावर ठाम असून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधात (CAA 2019) संपूर्ण देशभरात आंदोलन पेटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आंदोलनादरम्यान तीन बसेसना आग लावण्यात आली आणि मग हिंसाचार झाला.

दिल्ली पोलीस जामियाच्या लायब्ररीमध्ये परवानगीशिवाय घुसले आणि तिथे अभ्यास करत असलेल्या विद्यार्थ्यांवर त्यांनी लाठीहल्ला केला. पोलिसांच्या या कारवाईत अनेक विद्यार्थी जखमी झाले.

विद्यापीठात झालेल्या कारवाईबद्दल जामिया मिलिया इस्लामियाच्या कुलगुरू प्राध्यापक नजमा अख्तर यांनी पोलिसांवर टीका केली असून या संपूर्ण घटनेविषयी खेद व्यक्त केला.

एका व्हिडिओमध्ये त्यांनी म्हटलं, "माझ्या विद्यार्थ्यांसोबतचा क्रूर व्यवहार पाहून मला दुःख झालंय. पोलिसांनी परवानगीशिवाय कॅम्पसमध्ये घुसणं आणि लायब्ररीत घुसून निरपराध मुलांना मारहाण करणं हे स्वीकारण्याजोगं नाही. मला मुलांना इतकंच सांगायचंय. की या कठीण प्रसंगात तुम्ही एकटे नाहीये. मी तुमच्यासोबत आहे. संपूर्ण विद्यापीठ तुमच्यासोबत आहे."

यानंतर त्यांनी एक पत्रकार परिषद घेत जामियाला बदनाम न करण्याचं आवाहन केलं. फक्त 'जामिया' म्हटल्यानं चुकीची माहिती पसरत असल्याचं त्यांनी म्हटलं. कारण या भागाचं नावही 'जामिया' आहे आणि विद्यापीठाचं. त्यामुळे या भागामध्ये होत असलेली निदर्शनं ही विद्यापीठातर्फे केली जात असल्याचा समज होत असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

जामिया मिलियाचा इतिहास

उर्दू भाषेमध्ये जामियाचा अर्थ आहे - विद्यापीठ आणि मिलिया म्हणजे राष्ट्रीय.

आज दिल्लीत असणारं जामिया मिलिया इस्लामिया स्थापनेच्या सुरुवातीच्या काळात अलिगढमध्ये होतं.

ब्रिटीश राजवटीमध्ये पाश्चिमात्य शिक्षणाचा विरोध करण्यासाठी तसंच स्वातंत्र्य संघर्षासाठी सगळ्यांना एकत्र करण्याच्या उद्देशानं 22 नोव्हेंबर 1920 ला अलिगढमध्ये जामिया मिलिया इस्लामियाची स्थापना करण्यात आली.

स्वातंत्र्यसैनिक मौलाना महमूद हसन यांनी या विद्यापीठाचा पाया रचला. महात्मा गांधीही यासाठी प्रयत्नशील होते.

हकीम अजमल खान हे या विद्यापीठाचे पहिले चॅन्सलर बनले. महात्मा गांधींनी अल्लामा इक्बाल यांना व्हाईस चॅन्सलर करण्याचा प्रस्ताव मांडला होता, पण त्यांनी तो स्वीकारला नाही. त्यामुळे मग मोहम्मद अली जौहर यांना पहिले व्हाईस चॅन्सलर बनवण्यात आलं.

स्थापना झाल्यानंतर ब्रिटीश राजवटीच्या काळात असे काही राजकीय पेच उभे राहिले, की स्वातंत्र्य संग्रामाच्या संघर्षात जामिया टिकाव धरणार नाही, असं वाटू लागलं.  पण अनेक संकटं येऊनही या विद्यापीठाने आपलं अस्तित्त्व टिकवून ठेवलं.

जामिया मिलिया...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या विरोधात होणाऱ्या आंदोलनांचं लोण ईशान्य भारताकडून राजधानी दिल्लीपर्यंत आलं. दिल्लीतल्या जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठाचे विद्यार्थी रविवारी (15 डिसेंबर) या कायद्याच्या विरोधात रस्त्यावर उतरले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आंदोलनामुळे मध्यरेल्वेची लोकल सेवा ऐन गर्दीच्या काळात ठप्प झाली आणि मध्यरेल्वेच्या रेल्वे स्थानकांवर प्रवाशांचा खोळंबा झाला.

या रेलरोको आंदोलनात अॅप्रेंटीसशिप करणाऱ्या तरुणांसह तरुणीही सहभागी झाल्या. त्यांच्या आंदोलनामुळे ठाण्याहून CST कडे जाणारी रेल्वेसेवा ठप्प झाली.

मध्य रेल्वेची वाहतूक कल्याण ते कुर्ला याच मार्गांवर सुरू होती. तर प्रवाशांनी मध्ये रेल्वेऐवजी हार्बर किंवा पश्चिम रेल्वेचा वापर करावा, अशी उद्घोषणा रेल्वे स्थानकांवर करण्यात येत होती.

रेल्वे अॅप्रेंटीस अॅक्ट अंतर्गत परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना रेल्वे सेवेत कायमस्वरूपी समाविष्ट करण्यात यावं आणि रेल्वे अॅप्रेंटीसशिपच्या विद्यार्थ्यांसाठी ठरवण्यात आलेला 20 टक्के कोटा कायमस्वरूपी रद्द करण्यात यावा, या आंदोलनकर्त्या विद्यार्थ्यांच्या प्रमुख मागण्या केल्या होत्या.

आंदोलनकर्त्या विद्यार्थ्यांनी रेल्वे मार्ग रोखून धरल्याने मोठ्या प्रमाणात रेल्वे पोलीस घटनास्थळी दाखल झाले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना हटवण्यासाठी सौम्य लाठीचार्जही केला.

याच्या प्रत्युत्तरात काही तरुणांनी पोलिसांवर दगडफेक करण्यास सुरुवात केली. यात 5 पोलीस कर्मचारी आणि राज्य राखीव दलाच्या 6 सैनिक जखमी झाले.

मध्ये रेल्वेने ही परिस्थिती लक्षात घेता याप्रश्नी तत्काळ निवेदन पत्रकार परिषदेमार्फत जाहीर केलं. अॅप्रेंटीसशिप करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षेचा फॉर्म भरण्यासाठी 31 मार्च ही अंतिम तारीख ठरवण्यात आली आहे. त्यानंतर या विद्यार्थ्यांसाठी विशेष परीक्षा घेण्यात येईल.

नोकरीच्या मागणीसाठी रेलरोको आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी आपली बाजू मांडताना सांगितलं की, आम्ही अनेक वर्षांपासून रेल्वेत अॅप्रेंटीसशिप करत आहोत. तरीही आम्हाला रेल्वेने नोकरीत घेतलेलं नाही.

मध्य रेल्वेने काही मागण्या मान्य केल्यानंतर अखेर 10.45 च्या सुमारास विद्यार्थ्यांनी आंदोलन मागे घेतलं. त्यानंतर वाहतूक सेवा पुन्हा सुरू झाली, असं बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी शरद बढे यांनी सांगितलं.

दुपारून आंदोलन करणाऱ्या अॅप्रेंटीसशिप करणाऱ्या तरुणांनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांची त्यांच्या निवासस्थानी भेट घेतली. "तुमच्या मागण्या रास्त आहेत. आमच्या पक्षाचा तुमच्या मागण्यांना पाठिंबा आहे. आता आमच्या पक्षाची बैठक होत आहे. त्यात मी तुमचे प्रश्न मांडेन. तुमच्यापैकी महत्त्वाच्या काही विद्यार्थ्यांसह...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत माटुंगा-दादर स्थानकादरम्यान मंगळवारी सकाळी 7 वाजल्यापासून रेल्वेमध्ये अॅप्रेंटीसशिप करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी नोकरीच्या मागणीसाठी रेलरोको आंदोलन केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आकडेवारीवरून भारताची अर्थव्यवस्था रुळावर नाही हा अंदाज लावता येतो. नरेंद्र मोदी सरकारच्या दाव्यानुसार सकल राष्ट्रीय उत्पन्नच्या (GDP) वाढीचा दर कमी होत आहे.

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने जाहीर केलेल्या आकडेवारीचा आधार घेत IMF च्या मुख्य अर्थतज्ज्ञ गीता गोपीनाथ यांनी सांगितलं की भारताच्या मंद अर्थव्यवस्थेमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला फटका बसू शकतो.

एनडीटीव्हीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्यांनी भारताच्या अर्थव्यवस्थेतील घसरणीचा जगावर कसा परिणाम होईल याची चर्चा केली आहे.

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने दावोसने सुरू असलेल्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमच्या बैठकीत सांगितलं की भारतासारख्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थेत बिगर बँकिग क्षेत्र (NBFC) च्या अडचणींमुळे आणि मागणीत घट झाल्यामुळे वाढीचा दर कमी झाला आहे.

IMF च्या ताज्या आकडेवारीनुसार 2019 मध्ये जागतिक पातळीवर आर्थिक वृद्धीचा दर 2.9 टक्के, 2020 मध्ये 3.3 टक्के आणि 2021 मध्ये 3.4 टक्के राहील. तसंच IMF ने भारताच्या आर्थिक वृद्धीचा अंदाज 2019 मध्ये 4.7 टक्के असेल असा अंदाज व्यक्त केला आहे. गेल्या तीन महिन्यात IMF ने हा दर 1.3 टक्क्यांनी राहील असा अंदाज व्यक्त केला आहे.

2020 आणि 2021 मध्ये तो भारताच्या आर्थिक वृद्धिचा दर 5.8 टक्के आणि 6.5 टक्के राहील असा अंदाज व्यक्त केला आहे.

भारताच्या आर्थिक वृद्धी दरात अंदाजात घट झाल्यामुळे गेल्या दोन वर्षांत वाढीचा दर 0.1 टक्के आणि त्यानंतरचा 0.2 टक्के घट झाली आहे.

'कर्ज घेण्याच्या प्रमाणात घसरण'

लोकांनी कर्ज घेण्याच्या प्रमाणात घट झाली आहे असं या अहवालात म्हटलं आहे. कमी उत्पन्न हे यामागचं महत्त्वाचं कारण आहे.

एनडीटीव्ही ला दिलेल्या एका मुलाखतीत गोपीनाथ म्हणतात की 2019 मध्ये जागतिक पातळीवर लोकांचा असंतोष वाढला आहे. चिली आणि हाँगकाँग ही त्याची प्रातिनिधिक उदाहरणं आहेत.

भारतात सुरू असलेल्या आंदोलनाचा त्यांनी या अहवालात उल्लेख केला नाही. मात्र आंदोलनाचा अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होतो हेही त्यांनी सांगितलं.

भारतात अनेक राज्यात CAA विरोधी आंदोलनं सुरू आहेत. हा कायदा घटनाबाह्य असल्याचं विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी म्हटलं आहे. पण मोदी सरकारचं म्हणणं आहे की विरोधक मुद्दामहून लोकांची दिशाभूल करत आहेत.

भारताचा जीडीपी घसरला तर त्याचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतं असं गोपीनाथ यांना वाटतं. त्या सांगतात की भारताचं जागतिक अर्थव्यवस्थेमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी च्या मते भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या वाढीचा अंदाज चुकला आहे.

2019-20 मध्ये अर्थव्यवस्थेच्या  वृद्धि दर  5 टक्क्यापेक्षा कमी असेल: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी

2020-21 मध्ये वाढीचा दर 5.8 इतका राहण्याची शक्यता- आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी

रिझर्व्ह बँकेनेही वाढीचा दर 5% राहण्याचा अंदाज वर्तवला आहे.

संयुक्त राष्ट्राने भारताच्या सकल राष्ट्रीय उत्पन्नाचा दर 5.7% पासून कमी होऊन 5% झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आगीत मोनो रेलचे दोन्ही डबे जळून खाक झाले. या घटनेते कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही, पण मोनोच्या उपयुक्ततेबाबत सोशल मीडियावर चर्चा मात्र सुरू झाली.

बीबीसी मराठीने आपल्या वाचकांना विचारलं होतं की 'मुंबईतली मोनोरेल हा फसलेला आणि दुर्लक्षित प्रकल्प आहे, असं तुम्हाला वाटतं का?' वाचकांनी यावर भरभरून प्रतिक्रिया पाठवल्या. त्यातल्याच या काही प्रतिक्रिया.

"गरज नसताना स्वत:च्या 'कमाई'साठी राजकारण्यांनी केलेलं काम", असं मत शशिकांत दाबाडे यांनी व्यक्त केलं आहे. त्याला प्रियांका सुतार यांनीही अनुमोदन दिलं आहे.

"काँग्रेस आणि भाजपने मोनो आणि मेट्रोवर पैस वाया घालवले आहेत," अशी प्रतिक्रिया मनिष रोकडे यांनी दिली आहे.

"फसलेल्या प्रकल्पांची यादी काढली तर जनतेची झोप उडेल", असं प्रवीण विभुते यांनी म्हटलं आहे.

"मुंबईच्या पायाभूत सुविधांचा विचार करून प्रकल्पांचे नियोजन करा", असा सल्ला संदेश कुंभार यांनी दिला आहे.

तसंच, "मोनोरेल किंवा बुलेट ट्रेन हे प्रकल्प भविष्यात पांढरा हत्ती ठरतात आणि त्याचा भुर्दंड मुंबईकरांना भरावा लागतो", असं मत संदेश कुंभार यांनी मांडलं आहे.

मोनोरेलचे व्यवस्थापन हे मेट्रोच्या तुलनेत ढिसाळ असल्याचं मत सचिन चव्हाण यांनी व्यक्त केलं आहे. "मेट्रोची व्यापकता पूर्व ते पश्चिम उपनगरं अशी आहे तर मोनोची केवळ एक ठरावीक कक्षेत आहे. म्हणूनच मोनोला मिळणारा प्रतिसाद थंड आहे", असं ते म्हणतात.

"मोनोरेल हा फसलेला प्रयोग आहे हे मान्य करून मोनोरेलचे इतर प्रलंबित 11 प्रोजेक्ट रद्द करून तेच पैसे पादचारी पूल आणि इतर दुरुस्तीसाठी वापरण्यात यावेत," असा सल्ला अभिजीत वानखेडे यांनी दिला आहे.

"मोनोरेलचा पूर्ण टप्पा तयार झाला की निष्कर्ष काढता येईल", असं म्हणत निखील मनोहर यांनी तो लवकरात लवकर पूर्ण होईल अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे.

"शहराच्या गर्दीला मार्गी लावण्यासाठी अनेक पातळ्यांवर, अनेक प्रकारच्या सार्वजनिक वाहतूक साधनांची गरज असते", असं मत विशाल नवेकर यांनी मांडलं आहे.

"मोनोरेलमध्ये योग्य ते बदल करून इतर वाहतूक जाळ्यांशी तिला जोडून तिचा वापर वाढवला जाऊ शकतो", असा सल्लाही त्यांनी दिला आहे.

"आधी रेल्वेबाबतच्या मूलभूत सुविधा प्रवाशांना द्या आणि मग मोनो किंवा इतर रेल्वे प्रकल्पांचा विचार करावा", असा सल्ला स्वप्नील देशमाने यांनी दिला आहे.

तर गिरीश पिसे यांनी "इलेक्शनमध्ये आम्ही ही कामं केली हे दाखवण्यासाठी केलेला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतील मोनोरेलच्या शेवटच्या दोन डब्यांना बुधवारी सकाळी मोठी आग लागली आणि यामुळे मोनोरेल पुन्हा एकदा चर्चेत आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आगीमुळे आंततराष्ट्रीय स्तरावरचं राजकारण प्रभावित झालं आहे. या आगीवर फ्रान्सने चिंता व्यक्त केली आहे तर ब्राझीलने फ्रान्सला प्रत्यत्तर दिलं आहे.

ब्राझीलच्या अॅमेझॉन जंगलातील वणवा हे 'आंतरराष्ट्रीय संकट' असून जी-7 परिषदेत हा मुद्दा महत्वाचा असायला हवा असं फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इम्यॅनुएल मॅक्रॉन यांनी म्हटलंय.

"आपलं घर जळतंय" असं त्यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलंय.

ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष जेर बोल्सोनारो यांनी मात्र यावर प्रतिक्रिया देताना म्हटलंय की मॅक्रॉन हा मुद्दा राजकीय फायद्यासाठी वापरत आहेत.

ब्राझील सहभागी होत नसलेल्या जी-7 परिषदेत या मुद्द्यावर चर्चा करण्याची मागणी म्हणजे  'वसाहतवादी मानसिकतेचे' उदाहरण आहे असं बोल्सोनारो म्हणालेत.

नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर स्पेस रिसर्च या संस्थेनं प्रसिद्ध केलेल्या उपग्रहाच्या आकडेवारीनुसार ब्राझीलमध्ये आगींच्या घटनांमध्ये तब्बल 85 टक्के वाढ झाली असून त्यामध्ये अॅमेझॉनमध्ये लागलेल्या आगींचा वाटा अधिक आहे.

पर्यावरणवाद्यांनी अॅमेझॉनच्या आगीसाठी बोल्सोनारो सरकारला जबाबदार धरले असून बोल्सोनारो यांनी लाकूड व्यावसायिक आणि शेतकऱ्यांना जंगल साफ करण्यासाठी प्रोत्साहित केल्याचा आरोप केला आहे.

अॅमेझानच्या जंगलात भीषण आग, ब्राझीलमध्ये भरदिवसा अंधार

बोल्सोनारो यांचा दावा आहे की ही आग एनजीओंनी लावली आहे, मात्र आपल्याकडे याबाबत पुरावा नसल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. आग लावण्यात शेतकऱ्यांचाही सहभाग असू शकतो असं त्यांनी मान्य केल्याचं वृत्त रॉयटर्स न्यूज एजन्सीने दिले आहे.

नेत्यांचं काय म्हणणं आहे?

इम्यॅनुएल मॅक्रॉन हे या आठवड्याच्या अखेरीस होणाऱ्या जी-7 परिषदेचे यजमान असून त्यांनी इशारा दिला आहे की अॅमेझॉनच्या जंगलांची सध्याची अवस्था हा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर काळजीचा मुद्दा आहे.

"अॅमेझॉन पर्जन्यवने - पृथ्वीला लागणाऱ्या ऑक्सिजनपैकी 20 टक्के ऑक्सिजन पुरवणारी फुफुस्सं - आगीच्या विळख्यात आहेत." असं ट्वीट करून त्यांनी त्यांनी पुढं म्हटलंय, "जी-7 परिषदेच्या सदस्यांनो, प्राधान्यानं यावर चर्चा करुयात."

बोल्सोनारो यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना म्हटलंय की फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष वैयक्तिक राजकीय फायद्यासाठी ब्राझीलमधील अंतर्गत मुद्द्याचा वापर करून घेत आहेत.

त्यांनी म्हटलंय की आपण आगीबाबत चर्चेसाठी तयार आहोत पण ही चर्चा वस्तुनिष्ठ आकडेवारी आणि परस्परांबद्दल आदर करणारी असावी. जी-7 मध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्राझीलच्या अॅमेझॉनच्या जंगलात भीषण वणव्यामुळे लाखो झाडं नष्ट झाली आहेत. ही या दशकातील सर्वांत भीषण आग असल्याचं म्हटलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आजींचं नाव - आशाबाई आंबडे

वय - 68 वर्षं

हरिहर गडाच्या कातळ पायऱ्या चढून आशाबाई माथ्याजवळ पोहोचल्या आणि 'कमॉन आजी...' म्हणत वर असणाऱ्या ट्रेकर्सनी त्यांचा उत्साह वाढवला. पायऱ्या चढून गडमाथ्यावर आलेल्या आजींचं 'छत्रपती शिवाजी महाराज की जय' च्या ललकाऱ्यांमध्ये स्वागत करण्यात आलं.

व्हीडिओ पाहणाऱ्यांसाठी हा क्षण जितका थक्क करणारा होता, तितकीच ही चढाई आजींसाठीही चकित करणारी होती.

व्हायरल व्हीडिओ : 68व्या वर्षी नाशिकचा हरिहरगड सर करणारी आजी आशाबाई आंबडे

बीबीसी मराठीशी बोलताना आशाबाई अंबाडेंनी या चढाईचा अनुभव सांगितला.

आशाबाईंनी म्हटलं,"विचार पडतो...की आपण एवढे वर चढून गेलो...असं वाटलं की बघण्यासारखं काय असेल तिथे? किल्ला असेल? जवळ जाऊन पाहिलं. कठीण आहे चढायला. आम्ही तीन टप्प्यांत स्टेप बाय स्टेप चढलो."

नाशिकजवळचा हा हरिहर गड त्याच्या जवळपास 80 अंशांच्या खड्या चढाईसाठी आणि कातळ पायऱ्यांसाठी ओळखला जातो. हा गड चढणं जितकं अवघड आहे, तितकंच उतरणंही अवघड आहे.  रोज न चुकता व्यायाम करणाऱ्या आशाबाईंनी अशी चढाई यापूर्वी कधीच केलेली नव्हती.

लॉकडाऊनच्या काळात व्यायामाचं महत्त्वं आणखी लक्षात आल्याचं त्या सांगतात.

वकील म्हणून नाशिकमध्ये काम करणारी त्यांची दोन्ही मुलं मित्रांसोबत ट्रेकिंगला जातात, पण आपण कधीच हे केलं नसल्याचं त्या सांगतात. पण मागच्या रविवारी (3 ऑक्टोबर) त्यांनी त्यांचा मुलगा - सून आणि नातवासोबत हा गड सर केला.

त्या म्हणाल्या, "अचानकच ठरलं हे. मुलं नेहमी जातात माझी. पण त्यादिवशी सहज माझा लहान मुलगा म्हणाला, आई चलायचं का हरिहर गडला? मी म्हटलं, मी फोटो पाहिलेले आहेत, खूप उंच आहे. मी चढू नाही शकणार. पण तो म्हणाला 'तू चढशील आई.' त्याने मला विश्वास दिला, पण कसं चढणार असा विचार करता करता रात्र निघून गेली. मी नको, म्हटलं पण मुलांनी ऐकलं नाही. मग आम्ही गेलो."

या गडाच्या चढणीचं आव्हान ट्रेकर्सना खुणावतं, पण हीच चढण पाहता अनेकांनी आशाबाईंच्या मुलांना आईला न नेण्याचा सल्लाही दिला.

"काही मुलं, लोकं म्हणाली मुलांना की म्हातारं माणूस आहे. नेऊ नका रे बाबांनो, इथंच बसू द्या. पण मुलं म्हणाली की, आमची आई खूप स्टाँग आहे. चढेल आमच्याबरोबर. तो जो वक्राकार घुमट दाखवतात याच्या आतमध्ये आपल्याला जायचंय असं मुलांनी सांगितलं. पण सरळ रस्ता होता तो. एकच माणूस जाईल किंवा येईल. भीती वाटत होती.

"निसटल्यासारखं वाटत होतं. पण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरिहर गड सर करतानाचे ट्रेकर्सचे व्हीडिओ किंवा गो - प्रो ने चित्रित केलेले हरिहर गडाच्या खड्या चढणीचे व्हीडिओ हे रोमांच उभे करणारे असतात. हाच हरिहर गड सर करणाऱ्या एका आजींचा व्हीडिओ दोन दिवसांपूर्वी व्हायरल झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आजीबाईंची कहाणी सांगणारा चित्रपट येत्या 17 जानेवारीला रिलीज होतो आहे. आणि विशेष म्हणजे त्यात लता करे, त्यांचे पती आणि मुलगा त्यांच्या मूळ भूमिकेत दिसणार आहेत.

( रिपोर्टर - हलिमा कुरेशी, एडिट - शरद बढे, निर्मिती - जान्हवी मुळे )

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नऊवारी साडी, सडपातळ बांधा, कपाळावर ठसठशीत कुंकू, कोणत्याही ग्रामीण भागातील महिलेसारखा साधा पेहराव. पण त्याच पेहरावात 68 वर्षांच्या लता करे यांनी बारामतीतल्या मॅरेथॉनमध्ये 3 किलोमीटर अंतराची शर्यत तीन वेळा जिंकली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आजोबाचा रेकॉर्ड महाराष्ट्रातल्याच एका वाघाने मोडलाय. C1 नावाच्या या वाघाने 5 महिन्यांच्या कालावधीत तब्बल 1300 किलोमीटर्सचं अंतर कापलं आहे.

अडीच वर्षांचा हा नर वाघ शिकार, नवीन अधिवास किंवा जोडीदाराच्या शोधात असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील टिपेश्वर अभयारण्यातल्या या वाघाला रेडिओ कॉलर लावण्यात आलेली असल्याने या वाघाचा प्रवास 'ट्रॅक' करता येतोय.

सुरुवातीला हा वाघ अभयारण्याच्याच जवळपासच्या शेतांतून, पाणवठ्यांजवळ भटकत होता. पण त्यानंतर मात्र त्याने हे सगळं ओलांडत प्रवास सुरू केला. हायवेही पार करत हा वाघ तेलंगणापर्यंतही पोहोचला होता.

आतापर्यंत फक्त एकदाच या C1  वाघाचा माणसांशी सामना झाला आहे. हा वाघ जिथं विश्रांती घेत होता, त्या झुडपामध्ये शिरलेल्या काही लोकांपैकी एकाला या वाघानं 'चुकून' जखमी केलं.

महाराष्ट्रासोबतच तेलंगणातही भटकंती

टिपेश्वर अभयारण्यामधल्या T1 या वाघिणीला झालेल्या तीन नर बछड्यांपैकी C1 हा एक आहे. या टिपेश्वर अभयारण्यात 10 वाघ आहेत.

फेब्रुवारीमध्ये C1 वाघाला रेडिओ कॉलर लावण्यात आली होती. त्यानंतर काही काळ हा वाघ अभयारण्य परिसरातच फिरत होता. पण नंतर मॉन्सूनच्या आगमनाच्या वेळी 'स्वतःचं कायमस्वरूपी क्षेत्र' शोधण्यासाठी या वाघाचा प्रवास सुरू झाला.

जूनच्या अखेरीस हा वाघ अभयारण्याच्या परिसरातून बाहेर पडला आणि तेव्हापासून त्याने महाराष्ट्रातल्या 7 जिल्ह्यांसोबतच तेलंगणामध्येही भटकंती केलेली आहे. गेल्या आठवड्याच्या अखेरीस पुन्हा एकदा महाराष्ट्रातल्याच आणखी एका अभयारण्याच्या परिसरात हा वाघ दिसल्याची नोंद करण्यात आली आहे.

C1 वाघ सरळमार्गाने प्रवास करत नसल्याचं अभयारण्यातल्या अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे. दर तासाला उपग्रहाला जीपीएसद्वारे मिळणाऱ्या माहितीच्या (GPS Satellite Information) आधारे या वाघाचा मागोवा घेण्यात येतोय. गेल्या 9 महिन्यांमध्ये तब्बल 5000 लोकेशन्सवर या वाघाच्या वावराची नोंद करण्यात आलेली आहे.

"हा वाघ कदाचित क्षेत्र, अन्न आणि जोडीदाराच्या शोधात आहे. भारतातले वाघांसाठी अनुकूल असणारे बहुतेक प्रांत हे व्याप्त आहेत. म्हणूनच नवीन वाघांना स्वतःचं क्षेत्र निर्माण करण्यासाठी जास्त शोध घ्यावा लागतोय." वाईल्डलाईफ इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाचे ज्येष्ठ जीवशास्त्रज्ञ डॉ. बिलाल हबीब यांनी बीबीसीसोबत बोलताना सांगितलं.

हा वाघ दिवसा लपून राहतो आणि रात्री जंगली कबुतरं तसंच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

25 दिवसांमध्ये तब्बल 125 किलोमीटर्स पार करणारा 'आजोबा' बिबट्या सगळ्यांनाच अचंबित करून गेला होता. मेळघाटातला हा 'आजोबा' मजल-दरमजल करत मुंबईतल्या संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानापर्यंत आला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आठवड्याच्या शेवटी फ्रान्समध्ये मोदी यांना भेटणार असल्याचं डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "काश्मीर ही एक गुंतागुंतीची समस्या आहे. इथं हिंदू आहेत, मुस्लीमसुद्धा आहेत आणि त्यांच्यात एकोपा आहे, असं मी म्हणणार नाही."

"हा मुद्दा बऱ्याच काळापासून प्रलंबित आहे. हा एक गंतागुतीचा मुद्दा आहे. मी यामध्ये मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न करत आहे. पंतप्रधान इमरान खान आणि नरेंद्र मोदी यांच्याशी माझे चांगले संबंध आहेत. या आठवड्याच्या शेवटी मी मोदी यांना भेटणारसुद्धा आहे."

भारत आणि पाकिस्तानच्या नेत्यांच्या संपर्कात असल्याचंही ट्रंप यांनी सांगितलं.

पण भारत नेहमीच काश्मीर मुद्द्यावर कोणाच्याही मध्यस्थीचा प्रस्ताव फेटाळत आला आहे.

आधीही मध्यस्थीची मागणी

इमरान खान यांनी वारंवार अमेरिकेला काश्मीर प्रश्नात हस्तक्षेप आणि मध्यस्थी करण्याची मागणी केली आहे.

याआधीही राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी पाकिस्तानच्या पंतप्रधानांच्या अमेरिका दौऱ्यावेळी मध्यस्थीचा प्रस्ताव दिला होता. मोदी यांनी काश्मीरबाबतच्या मुद्द्यावर मध्यस्थी करण्यास सांगितल्याचं ते म्हणाले होते. पण भारताने ट्रंप यांचा हा दावा फेटाळून लावला होता.

काश्मीरवर राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांचं सध्याचं वक्तव्य पंतप्रधान मोदी आणि पाकिस्तानचे पंतप्रधान इमरान खान यांच्यासोबत फोनवर केलेल्या चर्चेनंतर केलं आहे.

ट्रंप यांनी इमरान खान आणि मोदी यांच्याशी फोनवर याबाबत चर्चा केली होती. ट्रंप यांनी दोन्ही नेत्यांना तणाव कमी करण्याचं आवाहन केलं. त्यांनी पाकिस्तानला काश्मीरबाबत भारतावर कोणतीही टीका करण्यावर नियंत्रण आणण्याचा सल्ला दिला आहे.

याआधी सोमवारी पंतप्रधान मोदी यांनी ट्रंप यांच्यासोबत 30 मिनिट फोनवरून संवाद साधला. यामध्ये मोदी यांनी पाकिस्तानकडे बोट दाखवताना काही नेते भारतविरोधी हिंसेला खतपाणी घालत असल्याचं सांगितलं. हे शांतता राखण्याच्या दृष्टीने अनुकूल नसल्याचं मोदी म्हणाले.

दुसरीकडे काश्मीर मुद्दा आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात घेऊन जाण्याची तयारी पाकिस्तान करत आहे. पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी याबाबत सांगितलं आहे.

या आठवड्याच्या शेवटी डोनाल्ड ट्रंप आणि मोदी फ्रान्समध्ये जी-7 राष्ट्रांच्या बैठकीदरम्यान भेटणार आहेत. यावेळी ट्रंप आणि मोदी प्रत्यक्ष भेटून बातचित करू शकतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी काश्मीरची परिस्थिती स्फोटक आणि गुंतागुंतीची असल्याचं सांगत पुन्हा एकदा याप्रकरणी मध्यस्थी करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आदेशवर नाराज झालेल्या दलित संघटनानी सोमवारी भारत बंदची हाक दिली होती. तर केंद्र सरकारने सुप्रीम कोर्टात या निर्णयाविरोधात पुनर्विचार याचिका दाखल केली आहे.

मध्य प्रदेशाचे पोलीस महानिरीक्षक योगेश चौधरी यांनी मृतांची संख्या 6 असल्याचं सांगितल. तर राजस्थानमध्ये 1 व्यक्तीचा मृत्यू झाल्याच्या वृत्ताला दुजोरा मिळाला आहे.

भारतातील अनेक शहरांमध्ये या आंदोलास हिंसक वळण मिळाल्याचं दिसलं.

मध्यप्रदेश पोलिसांच्या माहितीनुसार, ग्वाल्हेरच्या थाटीपूर भागात दोन व्यक्तींचा मृत्यू झाला आहे. तर मुरैना आणि भिंड इथं झालेल्या हिंसक हल्ल्यात दोघांना प्राण गमवावा लागला. भिंडमध्ये बजरंग दल आणि भीम सेना यांच्यात हाणामारी झाली.

मुरैनामध्ये बंद दरम्यान एका विद्यार्थ्याला गोळी लागल्याने त्यात त्याचा मृत्यू झाला.

ग्वाल्हेरमध्ये सहा पोलीस स्टेशनअंतर्गत संचारबंदी लावण्यात आला. मुरैनामध्येही संचारबंदी लागू करण्यात आली आहे.

उत्तर प्रदेशातही या आंदोलनास हिंसक वळण मिळाले. लखनऊ इथून बीबीसी प्रतिनिधी समीरात्मज मिश्र यांनी माहिती दिली की, मेरठमध्ये पोलीस चौकीला आग लावण्यात आली असून कोर्ट परिसरातही आगीच्या घटना घडल्यात. आग्रामध्ये पोलीस आणि आंदोलनकर्त्यांमध्ये बाचाबाजी झाली. मुजफ्फरनगरमध्ये एसटी बसला आंदोलनकर्त्यांनी आग लावली.

पश्चिम उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये हिंसक आंदोलनानंतर सुरक्षेत वाढ करण्यात आली आहे. झारखंडमध्ये राजधानी रांचीमध्ये झालेल्या दगडफेकीत पोलीस अधिक्षक अमन कुमार हे जखमी झाले आहेत.

महिला वसतीगृहात पुरुष पोलीस कर्मचारी घुसल्याने त्यांच्याविरोधात जोरदार निदर्शने करण्यात आली. झारखंडमध्ये अनेक ठिकाणी आदिवासी आणि युवक संघटना रस्त्यावर उतरल्या आहेत.

सुप्रीम कोर्टाने SC/ST प्रिव्हेन्शन ऑफ अॅट्रासिटीज अॅक्टअंतर्गत कुणालाही लगेच अटक न करता सुरुवातीला चौकशी केल्यानंतरच पुढील कारवाई केली जावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. न्यायमूर्ती जस्टिस ए. के. गोयल आणि यू. यू. ललित यांच्या खंडपीठाने सात दिवसांच्या आत प्राथमिक चौकशी पूर्ण केल्यानंतर पुढील कारवाई करावी, असे आदेश दिले आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत बंद दरम्यान देशातील अनेक शहरांमध्ये आंदोलनाला हिंसक वळण लागले आहे. मध्य प्रदेशमध्ये 6 जणांचा मृत्यू झाला आहे तर राजस्थानमध्ये 1 व्यक्तीचा मृत्यू झाला आहे. काही दिवसांपूर्वी सुप्रीम कोर्टाने एस.सी, एस. टी. अॅट्रॉसिटी अॅक्ट विषयी दिलेल्या आदेशांच्या विरोधात हा बंद पुकारण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आदेशाचा अर्थ नेमका काय होता? त्वचेच्या रंगाचीच ब्रा कशासाठी? दिल्लीतल्या या कडकडीत उन्हात 'ब्रा'च्या वरती स्लीप घालण्याचा आदेश कशासाठी देण्यात आला?

तसं पाहायला गेलं तर या आदेशात काही नवीन नाही, आणि हा आदेश काही पहिल्यांदाच देण्यात आलाय, असंही नाही.

महिलांची अंतर्वस्त्रांकडे, खासकरून ब्राकडे एक लैंगिक वस्तू पाहिलं जातं. आजही अनेक महिला ब्राला इतर कपड्यांखाली झाकून ठेवतात. आतल्या खोल्यांमध्ये कुठेतरी वाळी घालतात, जिथे कुणाचीही नजर जात नाही.

इथे एखादा पुरुष आपली बनियन लपून वाळवतो का, हा मात्र शोधाचा विषय आहे.

आजही लोक एखाद्या मुलीच्या 'ब्रा'चे पट्टे बघून अस्वस्थ होतात. पुरुषच नाही तर महिलाही अस्वस्थ होतात आणि एकमेकींना इशारा करून बाहेर आलेला पट्टा आत ढकलण्यासाठी सांगतात.

या गोष्टी जुनाट वाटत असतील तरी तुम्हाला हे सांगायला हवं की, कंगना राणौतच्या 'क्वीन' चित्रपटात सेन्सॉर बोर्डानं एका सीनमध्ये ब्राला ब्लर करायला सांगितलं होतं.

गेल्या वर्षी साहित्य कला परिषदेनं एका नाटकाचा प्रयोग अस्वस्थ करणाऱ्या कारणाहून बंद केला होता. या नाटकातल्या एका दृश्यामध्ये ब्रा आणि पँटी अशा शब्दांचा वापर करण्यात आला आहे, अशी त्यावेळी चर्चा होती.

पण आयोजकांच्या मते, त्यांना हरकत फक्त ब्रा किंवा पँटी सारख्या शब्दांमुळे नव्हती तर नाटकात अनेक अश्लील शब्दांचा वापर करण्यात आला होता.

महिलांशी चर्चा केल्यावर तुम्हाला लक्षात येईल की ब्रा घालणं त्यांच्यासाठी किती महत्त्वाचं आहे. तसंच हेही लक्षात येईल की, ब्रा घालणं हा काही सुखावह अनुभव नाही. यामुळे त्यांना खूप त्रासही होतो.

हळूहळू ब्रा घालायला सुरुवात

24 वर्षीय रचनाला सुरुवातीला ब्रा घालायला आवडायचं नाही. पण नंतर मात्र तिला याची सवय झाली, किंवा असं म्हणू शकता की तिने सवय लावून घेतली.

"आई मला ब्रा घालायला लावायची तेव्हा मला तिचा राग यायचा," रचना सांगते. "ब्रा घातल्यानंतर शरीर बांधल्या-बांधल्यासारखं वाटतं, पण नंतर मला याची सवय झाली. आता ब्रा नाही घातली तर वेगळंच वाटतं," रचना पुढे सांगते.

"गावांमध्ये ब्राला बॉडी म्हणतात. शहरातल्या काही मुली 'बी' म्हणून काम भागवतात. सरळ ब्रा म्हटल्यानंतर काय संकटच ओढवणार आहे, कुणास ठाऊक," रीवा सांगते.

गीतालाही असंच काहीतरी वाटतं. "आपण आपल्या शरीराचा सहजपणे स्वीकार केला तर लोकही त्याला तितक्याच सहजतेने स्वीकारतात," गीता सांगते.

"ब्रा न घालता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही दिवसांपूर्वी दिल्लीतल्या एका शाळेने 9वी ते 12वीच्या विद्यार्थिनींसाठी एक आदेश काढला - "मुलींनी प्लीज त्वचेच्या रंगाची ब्रा घालावी, त्यावर स्लीपही घालावी."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आदेशात तेल कंपन्यांना LPG सिलेंडरचा साठा करण्यास सांगितलं आहे, तसंच शाळेच्या इमारतींना रिकामं करण्यास सांगितलं आहे.

जम्मू-काश्मीरच्या राजकीय पक्षांनी या आदेशावर चिंता व्यक्त केली आहे.

पहिला आदेश अन्न आणि ग्राहक संरक्षण विभागानं जारी केला आहे. त्यात म्हटलं आहे, तेल कंपन्यांनी दोन महिने पुरेल इतका LPGचा साठा करावा.

दुसरा आदेश गंदरबलच्या पोलीस अधीक्षकांनी काढला आहे. त्यांनी माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक अशा जवळपास 16 शैक्षणिक संस्थांना रिकामं करण्याचे आदेश दिले आहेत.

गंदरबलचे सहाय्यक आयुक्त मोहम्मद खलील पोसवाल यांनी बीबीसीला सांगितलं, दरवर्षी होणाऱ्या अमरनाथ यात्रेसाठी असं करण्यात आलं आहे.

यात्रेच्या सुरक्षेची तयारी करण्यासाठी यासारख्या जागेची गरज होती, असं त्यांनी म्हटलंय.

त्यांनी सांगितलं, "हा आदेश फक्त कार्यालयासाठी काढण्यात आला होता, पण जिल्हा उपायुक्ताच्या कार्यालयातील कुणीतरी तो सोशल मीडियावर शेयर केला. अमरनाथ यात्रा झाली, तर आम्हाला आपात्कालीन परिस्थितीत अशाप्रकारच्या जागेची गरज असते. लष्कराच्या गरजांविषयी दररोज पत्रव्यवहार होत असतात. पण, चिंता करण्यासारखी गोष्ट आहे, असा याचा अर्थ होत नाही."

"हे दरवर्षी होतं, हे काही यंदा पहिल्यांदाच होत आहे, असं नाही. लष्करासाठी आम्ही जागेच्या शोधात असतो. यात्रेच्या काळात आम्हाला जिथं जागा मिळते, तिथं सुरक्षारक्षकांच्या निवासाची सोय केली जाते."

गंदरबल जिल्हा लडाखच्या कारगिलपासून जवळच आहे.

नेहमीचा प्रक्रिया

याचप्रकारे अन्न आणि ग्राहक संरक्षण विभागाचे निर्देशक बशीर अहमद खान यांनी हा आदेश म्हणजे नेहमीची प्रक्रिया असल्याचं म्हटलं आहे.

ते म्हणाले, "असा आदेश जारी करण्यात आला आहे, तर त्यात चुकीचं काय आहे. यात घाबरण्यासारखं काहीच नाही. याप्रकारच्या बैठकी होत राहतात आणि आदेश काढले जातात. आम्ही कंपन्यांना यापद्धतीचे आदेश देत राहतो. श्रीनगर-जम्मू राष्ट्रीय महामार्गावर हिवाळ्याचा दिवसांत भूस्खलन होत असायचं, पण आता उन्हाळ्याच्या दिवसांत भूस्खलन बघायला मिळत आहे. यामुळेच LPG, केरोसीन आणि इतर महत्त्वाच्या गोष्टी साठवण्यासाठी सांगण्यात आलं आहे."

कलम 370 हटवण्यापूर्वी आणि बालाकोटच्या सर्जिकल स्ट्राईक पूर्वीही असा आदेश जारी करण्यात आला होता. यामुळेच काश्मीरच्या नागरिकांमध्ये भीतीचं वातावरण आहे.

त्यावेळीही सरकारनं म्हटलं होतं, की ही रूटीन प्रोसेस आहे आणि घाबरण्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत-चीन सीमा वादादरम्यान जम्मू-काश्मीर प्रशासनानं काढलेल्या दोन आदेशांमुळे सामान्य नागरिकांमध्ये भीतीचं वातावरण तयार झाल आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आदेशानुसार मुंबई महानगर परिसरातील चर्चगेट ते बोर्डी रोड, मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते खोपोली, छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते कसारा, छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते पनवेल, ठाणे-वाशी, पनवेल-अंधेरी, पनवेल-डहाणू, दिवा-वसई, नेरळ-माथेरान मार्ग अशा सर्व मार्गांवर सामान्य नागरिकांना 22 मार्च म्हणजेच रविवारी मध्यरात्रीपासून प्रवेश मिळणार नाही.

कोकण विभागीय आयुक्त शिवाजी दौंड यांनी पत्रकाद्वारे ही माहिती दिली. अनावश्यक लोकल प्रवास करणार्‍या प्रवाशांवर निर्बंध घालण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे. पुढील आदेशापर्यंत ही प्रवेशबंदी लागू असणार आहे.

ज्यांचा अत्यावश्यक सेवेशी संबंध नाही अशा लोकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा. त्यांना रेल्वे स्थानकावर प्रवेशही दिला जाणार नाही. शिवाय अत्यावश्यक सेवेतील अधिकारी/कर्मचाऱ्यांची ओळखपत्र पाहून खात्री करण्यात येईल. अत्यावश्यक सेवेतील शासकीय कर्मचारी वगळता वैद्यकीय सेवेची तात्काळ आवश्यकता असणाऱ्या व्यक्तींनाच रेल्वे स्थानकावर प्रवेश दिला जाईल.

रेल्वे स्थानकात प्रवेशाद्वारांच्या ठिकाणी पथक नियुक्त करण्यात येणार आहे. या पथकात शासकीय रेल्वे पोलीस, रेल्वे पोलीस, महसूल विभागाचे प्रतिनिधी, वैदयकीय कर्मचारी यांचा समावेश असेल.

ज्या व्यक्तींना रेल्वे स्थानकावर प्रवेश दिला आहे त्या व्यक्तींची वैद्यकीय कर्मचारी थर्मल स्कॅनरद्वारे तपासणी करतील. कोणतीही प्रतिकूल बाब आढळल्यास त्यांना अलगीकरण कक्षात कार्यवाहीसाही पाठवण्यात येईल.

ज्या प्रवाशांना लांब पल्ल्याच्या रेल्वेने बाहेरगावी जायचं आहे त्यांच्या तिकिटाची तपासणी करून त्यांना रेल्वे स्थानकावर प्रवेश द्यावा असे आदेश देण्यात आले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई महानगर परिसरात कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन, प्रशासनाने फक्त अत्यावश्यक सेवेतील व्यक्तींनाच रेल्वेने प्रवास करू देण्याचा निर्णय घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आधीही त्यांनी अनेकदा राजीनामा देण्याची शिफारस केली होती. मात्र काँग्रेस नेत्यांनी एकमुखाने त्याला नकार दिला होता. आज मात्र राहुल गांधीनी राजीनामा देत राजीनाम्याचं पत्र ट्विटरवर टाकलं आहे.

महिनाभराच्या चर्चेनंतर आज राहुल गांधी यांनी अधिकृतपणे ट्विटरवर आपला काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला आहे. आपल्या चार पानी राजीनाम्यामध्ये राहुल गांधी यांनी काँग्रेस पक्षाची सेवा केल्याचा अभिमान असल्याचं म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्याआधी, काँग्रेसच्या विद्यमान आणि माजी मुख्यमंत्र्यांबरोबर राहुल गांधी यांनी बैठक घेतली. बैठकीच्या सुरूवातीला राहुल गांधी यांनी आपण राजीनामा मागे घेत नसल्याचं स्पष्ट केलं. त्यांनी पक्षातील पदाधिकाऱ्यांवरही जोरदार टीका केली.

ते म्हणाले जर लोकांमध्ये जाऊन प्रत्यक्ष परिस्थिती समजून घेतली असती तर काँग्रेसचे असे हाल झाले नसते.

राहुल गांधी यांनी 25 मे रोजीच लोकसभा निवडणुकीतील पराभवाची जबाबदारी घेत राजीनामा दिला होता.

तेव्हापासून आजपर्यंत काँग्रेसमधले बडे नेते, पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते त्यांना राजीनामा मागे घेण्याची विनंती करत होते.

आपल्या राजीनाम्यात राहुल गांधी म्हणाले, "आपली मूल्यं आणि आदर्शांच्या माध्यमातून या सुंदर देशाची सेवा करणाऱ्या काँग्रेस पक्षात काम केल्याचा मला अभिमान आहे. आजपर्यंत मला मिळालेल्या प्रेमाबद्दल मी देशाचा आणि पक्षाचा ऋणी राहीन."

काँग्रेस पक्षाचा अध्यक्ष या नात्याने 2019 लोकसभा निवडणुकीतल्या पराभवासाठी मी जबाबदार आहे. त्यामुळे मी पदाचा राजीनामा दिला असून काँग्रेसच्या भविष्यातील वाटचालीसाठी हे महत्त्वपूर्ण आहे, असंही त्यांनी आपल्या राजीनाम्यात म्हटलं आहे.

"पक्षाच्या पुनर्बांधणीसाठी कठोर निर्णय घेणे आवश्यक आहे. संबंधित पदाधिकाऱ्यांनीही 2019 च्या निवडणुकीतील अपयशाची जबाबदारी घ्यावी."

त्यांनी लिहिलं,  "माझ्या अनेक सहकाऱ्यांनी पुन्हा मी काँग्रेस अध्यक्ष व्हावे असा सल्ला दिला. मात्र सध्या कुणीतरी नव्या व्यक्तीने पक्षाचं नेतृत्व करणं आवश्यक आहे, पण मी त्या व्यक्तीची निवड करणं योग्य नसेल."

का दिला राहुल गांधींनी राजीनामा

2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसचा दारूण पराभव झाला होता. यावेळी सत्ता मिळवण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या काँग्रेसला फक्त 52 जागांवर समाधान मानावं लागलं.

इतकंच नाही तर काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी स्वतःचा बालेकिल्ला असणाऱ्या अमेठीतही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लोकसभा निवडणुकांचे निकाल जाहीर झाल्याच्या जवळपास महिन्यानंतर काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी राजीनामा दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आरोग्य आणीबाणीनंतर उद्भवणाऱ्या आर्थिक संकटाला तोंड देण्यासाठी मोदी सरकारनं नुकतीच २० लाख कोटी रुपयांच्या आत्मनिर्भर भारत योजनेची घोषणा केलीये.

वेगवेगळ्या घटकांसाठी यातून आर्थिक मदत दिली जातेय. पण भारताच्या GDPच्या १० टक्के असलेल्या आर्थिक पॅकेजसाठी इतका मोठा निधी कुठून उभा राहाणार याबबात अजूनही स्पष्टता नाही.

केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी बोलताना इतकंच सांगितलंय की आर्थिक पॅकेजच्या घोषणा जाहीर करून झाल्यानंतर निधी कुठून उभारला जाईल याबाबतचीही माहिती सरकार देईल. आणि म्हणूनच निधी उभारण्यावरून सरकारला काही सूचना केल्या जातायत.

महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी सरकारला सुचवलंय की देशातल्या धार्मिक ट्रस्ट्सकडे जमा असलेलं सोनं सरकारने अल्पव्याजावर कर्जाने घ्यावं, आणि त्यातून पैसा उभा करून सध्याच्या आर्थिक परिस्थितीतून मार्ग काढावा.

देशातल्या अनेक धार्मिक संस्थांकडे हजारो कोटी रुपयांचं सोनं आहे आणि त्यामुळे या आर्थिक संकटाच्या काळात हा पर्याय असू शकतो का? सोनं, मग ते या धार्मिक ट्रस्ट्सकडे असो किंवा आपल्या घरांमध्ये साठवलेलं, ते आता देशाची आर्थिक घडी बसवण्यात मदत करू शकेल का?

सोनं भारताला तारू शकतं का?

सोनं खरेदी ही आपण अगदी लहानपणापासून पाहिलेली गोष्ट. अनेकांना वाटतं की सोनं सर्वांत सुरक्षित गुंतवणूक असते, कारण त्याचं मूल्य कधीच कमी होत नाही. अगदी आत्ताच्या संकटकाळातही सोन्याचे दर हे गेल्या तीन महिन्यांमध्ये सतत चढते राहिले आहेत, म्हणजेच सोन्याची मागणी वाढते आहे. त्यामुळे लोकांचा सोन्यावरचा भरवसा काही कमी झालेला नाही.

दुसरीकडे, भारतात कोरोनाचे रुग्ण वाढत असताना लॉकडाऊनमुळे सरकारच्या उत्पन्नाचे स्रोत आटले आहेत. या आरोग्य संकटाचा सामना करतानाच अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी सरकारने आर्थिक पॅकेज जाहीर केलं आहे, पण त्यासाठीचा निधी सरकारकडे सध्या पुरेसा नाही.

पंतप्रधान कार्यालयाने एका ट्वीटमध्ये सांगितलं की PM CARES FUND मध्ये आलेल्या रकमेतून 3,100 कोटी रुपये आर्थिक मदतीसाठी दिले जाणार आहेत. पण सध्याचं संकट पाहता हे पुरेसं नाही.

अशात काय करावं? भारत सरकार कामांसाठी विविध करांमधून पैसा उभा करतं. पण सध्या हा एक मार्ग आटू लागल्यानंतर सरकारपुढे तीन पर्याय सुचवले जात आहेत -

1.परदेशातून गुंतवणूक मिळवून निधी उभा करणं

2.रिझर्व्ह बँकेला सांगून नोटा छापून बाजारात पैसा ओतणं

3.आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगासमोरचं कोरोनाचं संकट हे फक्त आरोग्य संकटच नाही तर आर्थिक संकटही आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आरोपांची चौकशी करणाऱ्या मुंबई पोलिसांनी आपला चौकशी अहवाल कोर्टाला सोपवला आहे.

"नाना पाटेकर यांच्याविरोधात तनुश्री दत्ता यांनी केलेल्या आरोपांबाबत मुंबई पोलिसांना कोणताही ठोस पुरावा मिळालेला नाही, त्यामुळे या प्रकरणाचा पुढील तपास करणं शक्य नाही," असं मुंबई पोलिसांनी कोर्टात दिलेल्या बी समरीमध्ये म्हटलं आहे.  ANI या वृत्तसंस्थेनं हे वृत्त दिलं आहे.

परिणामी मुंबई पोलिसांनी नाना पाटेकरांविरोधातील चौकशी पूर्ण केल्याचं बोललं जात आहे.

यावर प्रतिक्रया देताना तनुश्री दत्ता यांनी म्हटलं आहे की, "भ्रष्ट पोलीस अधिकारी आणि कायदेशीर यंत्रणेनं अतिभ्रष्ट अशा नाना पाटेकरांना क्लीन चीट दिली आहे. नाना पाटेकरांवर याआधीच लैंगिक छळवणुकीच्या आणि असभ्य वर्तनाच्या तक्रारी आल्या आहेत."

तनुश्री यांच्या आरोपांवर आम्ही मुंबई पोलिसांची बाजू घेण्याचा प्रयत्न केला, पण संपर्क होऊ शकला नाही.

नेमकं प्रकरण काय?

'हॉर्न ओके प्लीज' या चित्रपटाच्या चित्रीकरणा वेळी नाना पाटेकरांनी माझ्याशी असभ्य वर्तन केलं होतं, असा आरोप तनुश्री दत्ता यांनी केला होता.

नाना पाटेकर हे आता समाजकार्य करताना दिसतात, पण त्यामागे त्यांचा 'हा' चेहरा आहे, असंही त्यांनी म्हटलं होतं.

तनुश्री यांच्या आरोपांनंतर काही दिवसांनी नाना पाटेकरांनी पत्रकार परिषद घेतली होती.

"तनुश्रीच्या आरोपांना मी दहा वर्षांपूर्वीच उत्तर दिलं आहे. त्यामुळे नवं काही सांगण्याची गरज नाही. दहा वर्षांपूर्वी जे सत्य होतं, ते आजही सत्यच आहे. सत्य हे कायम सत्यच राहतं," इतकीच प्रतिक्रया त्यांनी दिली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेत्री तनुश्री दत्तानं नाना पाटेकर यांच्याविरोधात लैंगिक छळाचा आरोप केला होता.