डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, ब्राझीलमध्येही खासकरून अॅमेझॉनच्या जंगलात आदिवासी लोकांना कोरोनामुळे जास्त नुकसान सहन करावं लागलं आहे. काही पाड्यांनी मात्र बाहेरच्या जगाशी संपर्क तोडून कोरोनावर यश मिळवलं. पाहूया अॅमेझॉनच्या जंगलातील आदिवासींनी दिलेली कोरोनाविरोधातली लढाई.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनामुळे होणाऱ्या मृत्यूंचं प्रमाण ब्राझीलमध्ये अमेरिकेच्या खालोखाल आहे. आतापर्यंत तिथे पन्नास लाख लोकांना कोरोनाची लागण झालीय. तर दीड लाखांच्यावर मृत्यूही झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, भाजप नेत्यांच्या अशा एकामागून एक प्रतिक्रिया यायला सुरुवात झाली आणि आठवण झाली राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ या भाजपाच्या मार्गदर्शक संस्थेच्या अखंड भारत किंवा अखंड हिंदूराष्ट्र या संकल्पनेची...

आतापर्यंत भारतीय जनता पक्ष किंवा नरेंद्र मोदी, जे पी नड्डा यांनी कधीही उघडपणे ही पक्षाची भूमिका म्हणून मांडलेली नाही. पण, आता अखंड भारत ही संकल्पना चर्चेचा विषय ठरलीये. मूळातच संघाची आणि संघेतर सुद्धा अखंड भारताची संकल्पना नेमकी काय आहे हे आज सोपी गोष्टमध्ये समजून घेऊया...

संशोधन – दीपाली जगताप

लेखन, निवेदन – ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग – शरद बढे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतल्या कराची स्वीट्स या मिठाईच्या दुकानावरून सुरू झालेला वाद अखंड भारताच्या मुद्यावर जाऊन पोहोचेल असं कुणाला स्वप्नात तरी वाटलं होतं का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, मंदिरच्या परिसरात भूजल पातळी आटल्यानं हा तलाव कोरडा पडला आहे. या भागातल्या सिमेंट कारखान्यांनी  भूजलाचा उपसा केल्यानं ही परिस्थिती निर्माण झाल्याचं इथल्या स्थानिक हिंदूंचं म्हणणं आहे.

पाकिस्तानच्या सर्वोच्च न्यायालयानं या प्रकरणाची स्वतःहून दखल घेतली आहे.

बीबीसी उर्दूच्या प्रतिनिधी शुमाईला जाफरी यांचा रिपोर्ट.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातल्या पंजाब प्रांतात काटस राज नावाचं प्राचीन शिव मंदिर आहे. या हिंदू मंदिराच्या आवारात एक तलाव आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी प्रार्थना स्थळांबाबतच्या भूमिकेवरून वादात सापडले आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटले आहे की राज्यपालांची भाषा ही पदाला साजेशी नाही.

प्रार्थनास्थळं खुली करण्याबाबत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंना लिहिलेल्या पत्रात राज्यपालांनी म्हटलं, "तुम्ही हिंदुत्वाचा पुरस्कार करता. मात्र, मला असा प्रश्न पडतो की, तुम्हाला दैवी पूर्वसूचना मिळाली आहे की काय? तुम्ही वेळोवेळी राज्यातील प्रार्थनास्थळं उघडणे पुढे ढकलता. का तुम्ही अचानक सेक्युलर झाला आहात? ज्या शब्दाचा तुम्ही तिरस्कार करत होतात."

संविधानाच्या प्रस्तावनेत सेक्यूलर शब्दाचा समावेश

भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेत सेक्यूलर या शब्दाचा समावेश आहे. या प्रस्तावनेत आतापर्यंत एकदा दुरूस्ती करण्यात आली आहे. 1976 साली यामध्ये सेक्यूलर आणि सोशलिस्ट हे दोन शब्द जोडण्यात आले होते. पण त्यापूर्वीपासूनच पंथनिरपेक्षतेचा विचार त्यामध्ये होता.

प्रस्तावनेत सर्व नागरिकांना विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, धर्म आणि आस्था राखण्याबाबत स्वातंत्र्य आणि समानतेचा अधिकार आधीपासूनच देण्यात आलेला आहे. 1976 मध्ये 42व्या घटनादुरुस्तीमध्ये सेक्यूलर शब्द जोडून ते स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

त्यामुळे, घटनात्मक पदावर असलेल्या व्यक्तीने अशी भूमिका घेणं योग्य आहे? याबाबत बीबीसीने घटनातज्ज्ञांची मतं जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

'राज्यपालांना सेक्लुलरचा अर्थ समजला नाही'

घटनातज्ज्ञ उल्हास बापट यांच्या मते मुख्यमंत्र्यांना लिहीलेल्या पत्रातून एक गोष्ट स्पष्ट होते. ती म्हणजे राज्यपालांनी लक्ष्मणरेषा ओलांडली आहे.

उल्हास बापट बीबीसीशी बोलताना म्हणतात, "राज्यपालांना बहुदा सेक्युलर शब्दाचा अर्थच कळला नाही. त्यामुळे त्यांचा गोंधळ झाला असावा. व्यक्ती हिंदू असो किंवा कोणत्याही इतर धर्माचा तो सेक्युलर असू शकतो. राज्याला कोणताही धर्म नसतो. राज्यपालांनी मुख्यमंत्र्यांच्या सल्ल्याप्रमाणे वागायचं असतं. मुख्यमंत्र्यांना सल्ले द्यायचे नसतात."

"पण आपल्या राज्याचं हे दुर्दैव म्हणावं लागेल, की राज्यपाल एका पक्षाचा अजेंडा राबवताना दिसतायत आणि त्या दृष्टिकोनातून वागतायत. राज्यपालांची नियुक्त पंतप्रधान करतात. त्यामुळे पंतप्रधानांची आपल्यावर मर्जी असावी यासाठी राजकीय भूमिका घेतात. हे राज्यपालांच्या पदाच्या प्रतिष्ठेला शोभून नाही. मात्र, सत्तेला शोभून दिसावं म्हणून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यपाल हे घटनात्मक पद आहे. भारतीय राज्यघटनेनुसार राज्याचं सरकार काम करत का नाही? सरकार घटनेची पायमल्ली तर करत नाही ना? हे पाहणं राज्यपालंचं काम.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, मेक्सिकोमध्ये आरोग्य योद्धांसाठी ही रुग्णसेवा खरंच जीवावरचा खेळ झालीय. कारण, डॉक्टर आणि परिचारकांवर  हल्ले होतायत. आणि हे हल्ले होतायत सामान्य नागरिकांकडून...

काय आहे हे प्रकरण?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड-19शी लढताना आरोग्य सेवकांना योद्धा म्हणून गौरवलं जातंय. त्यांचं काम आहेच मोठं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, यंदा कोल्हापूर-सांगली आणि परिसरातल्या महापुरामुळे त्यांच्यासमोर मोठा प्रश्न उभा राहिला आहे.

यंदा ऊसतोडीसाठी घेतलेल्या मजुरीची उचल फिटेल की नाही, याची त्यांना चिंता आहे.

त्या सांगतात, "जिकडं आम्हाला उसतोडीला जायचं तिकडं खूप पाऊस झालाय. सगळे ऊस वाहून गेलेत. यावर्षी तिकडं काय धंदे होईल म्हणून वाटतच नाही.  कारखाने 2 महिने चालतील की 3 महिने, तेसुद्धा सांगता येत नाही. त्यामुळे आम्हाला यंदा घेतलेल्या उचलीवरच पुढच्या वर्षी ऊसतोडीला जावं लागणार आहे."

बाळू वाघमारे यांनी यंदा 1 लाख 20 हजार रुपये उचल घेतली आहे.

ते सांगतात, "यंदा आम्ही 1 लाख 20 हजाराची उचल घेतली आहे. पण राज्यात भरपूर पाऊस झाल्यानं ऊस वाहून गेलाय. त्यामुळे आमची उचल फिटणार नाही. आता यंदा काय खायचं, काय करायचं हा प्रश्न आमच्यासमोर आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनिता आणि बाळू वाघमारे  हे दाम्पत्य बीड जिल्ह्यातल्या कामखेडा गावात राहतात. त्यांच्याकडे शेती नसून त्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह ऊसतोडीवर चालतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, या निवडणुकीसंदर्भात एक प्रश्न सगळ्यांना पडतो. तो म्हणजे ग्रामपंचायतीच्या निवडणुका राजकीय पक्षं शिवसेना, काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस, भाजप, मनसे आपापल्य़ा चिन्हांवर का लढवत नाही.

जसे हे पक्ष धनुष्यबाण, पंजा, घड्याळ, कमळ आणि रेल्वेचं इंजीन या आपापल्या चिन्हावर विधानसभा आणि लोकसभेच्या निवडणुका लढवतात, तशा ग्रामपंचायतीच्या निवडणुका का लढवल्या जात नाहीत?

याच प्रश्नाचं उत्तर आपण आता जाणून घेणार आहोत.

कायदा काय सांगतो?

ग्रामपंचायतची निवडणूक राजकीय पक्ष आपापल्या चिन्हांवर लढू शकत नाही, याचं कारण कायद्यात तसा स्पष्ट उल्लेख आहे.

भारतीय राज्यघटनेतील 73वी घटनादुरुस्ती ही ग्रामीण पंचायतराजशी निगडित आहे. 1992साली 73वे घटनादुरुस्ती विधेयक मान्य झालं आणि त्यानुसार 24 एप्रिल 1993पासून देशात पंचायतराजची अंमलबजावणी सुरू झाली.

हा कायदा सांगतो की, ग्रामपंचायत निवडणुकीचा संबंध थेट गावातल्या लोकांशी असतो. यात राजकीय पक्ष आपापल्या चिन्हांवर निवडणूक लढल्यास ग्रामस्थांमध्ये परस्पर दुही निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे ग्रामपंचायतची निवडणूक ही पक्षांच्या चिन्हावर लढवली जाऊ नये.

गाव ही  एक स्वतंत्र बॉडी राहावी, त्यात कुणाचाही हस्तक्षेप असता कामा नये, असाही या कायद्यामागचा उद्देश आहे.

याचा अर्थ समजून सांगताना महिला राजसत्ता आंदोलनाचे दत्ता गुरव सांगतात, "आता सध्या गावाचा कंट्रोल हा ग्रामसभेकडे असतो. गावातले लोक एकत्र येऊन गावासाठी निर्णय घेतात. पण, समजा पक्षांच्या चिन्हांवर निवडणूक लढल्यास त्या गावाचा कंट्रोल एखाद्या विशिष्ट पक्षाकडे जाईल आणि मग पक्ष म्हणेल ती पूर्व दिशा राहिल. हे कायद्याला अभिप्रेत नाही."

महाराष्ट्र राज्याच्या निवडणूक आयोगाचे सचिव किरण कुरुंदकर यांनी याविषयी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "गावाचं क्षेत्र लहान असतं. त्यामुळे लोकसंख्या कमी असते. शिवाय गावातील लोक एकमेकांना चांगलं ओळखत असतात. ते एखाद्या पक्षाला सपोर्ट करत असले तरी त्यांची विचारधारा पार्टी लाईनवर नसते. त्यांच्यात पक्षअभिनिवेश नसतो. इथं निवडणूक संपली की विरोध संपला असं असतं. त्यामुळे ग्रामपंचायत निवडणुकीत उमेदवार राजकीय पक्षांच्या चिन्हांवर निवडणूक लढवत नाही."

माध्यमांतील निकालांचा अर्थ कितपत योग्य?

ग्रामपंचायत निवडणुका राजकीय पक्ष आपापल्या चिन्हांवर लढत नसले तरी माध्यमांमध्ये मात्र कोणता पक्ष पुढे आणि कोणता मागे, असं चित्रं रंगवलं जात आहे.

हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातल्या 12 हजार 711 ग्रामपंचायतींसाठी 15 जानेवारीला मतदान झालं. आज म्हणजेच 18 जानेवारीला या निवडणुकीसाठीची मतमोजणी सुरू झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, या संपूर्ण काळात अन्नपदार्थ बनवतानाही रोज 19 तासांपर्यंत रोजे धरणाऱ्यांचं काय होत असेल?

लंडनमध्ये शफाकत अली हे शेफ आहेत आणि त्यांनी गेला संपूर्ण महिना रोजेही धरलेत.

या काळात त्यांना काय वाटलं हे जाणून घेतलंय बीबीसीच्या लंडनमधल्या प्रतिनिधी गगन सबरवाल यांनी.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रमजानचे रोजे अनेक मुस्लिम धर्मियांनी धरले होते. रमझान ईदनंतर सगळ्यांचे हे रोजे संपतीलही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, याच वर्षीच्या नोव्हेंबर महिन्यात उत्तर प्रदेशच्या सुल्तानपूर जिल्ह्यात अमेठीजवळ असलेलं खेरौना गाव दुसऱ्याच कारणाने जगभर चर्चेत आलं होतं.

अमेठीजवळच्या या गावात तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचे पुत्र संजय गांधी आपल्या सहकाऱ्यांसोबत पोहचले आणि तिथं त्यांनी रस्ते निर्मितीच्या कामाला सुरुवात केली.

संजय गांधी यांच्या राजकीय कारकीर्दीला खेरौना गावापासून सुरुवात झाली.

श्रमदान करण्यासाठी देशभरातून मोठ्या संख्येने युवक काँग्रेसचे लोक तिथं पोहचले होते. त्यासाठी आवश्यक असलेलं  कुदळ, फावडे, टोपले असं सर्व सामान इथं पाठवण्यात आलं होतं.

महिन्यापेक्षा जास्त काळ श्रमदान

हे श्रमदान महिन्यापेक्षा जास्त काळ चाललं होतं. तसंच श्रमदानासाठी बाहेरुन आलेले लोक गावातच मुक्कामाला राहत होते.

त्यांच्यासाठी जेवण श्रमदानाच्या ठिकाणी बनत होतं. त्यांना राहण्यासाठी गावातील लोकांनी स्वत:च्या घरात जागा दिली होती.  तसंच रोज रात्री मनोरंजनसाठी विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचं आयोजन केलं जातं असे.

जवळपास दीड महिन्यासाठी इथलं वातावरण उत्साहपूर्ण होतं.

रामनरेश शुक्ल

रामनरेश शुक्ल त्यावेळी खेरौनाचे प्रमुख होते. सध्या त्यांनी वयाची शंभरी पार केली आहे. आता त्यांचं ऐकणं-बोलणं पूर्णपणे बंद झालं आहे.

त्यावेळच्या आठवणींना उजाळा देताना त्यांचे मोठे पुत्र सांगतात, "श्रमदानापासूनच संजय गांधींच्या राजकारणाला सुरुवात झाली. तीन रस्त्यांच्या कामासाठी श्रमदान झालं होतं. समोर चालून तिन्ही रस्त्यांचं डांबरीकरण करण्यात आलं.

दीड महिन्यांसाठी गावाला जत्रेचं स्वरुप आलं होतं. वेगवेगळ्या राज्यांतून लोक इथं येत होते आणि श्रमदानात सहभागी होत होते. जिल्हाधिकारी, जिल्हा अधीक्षक आणि इतर मोठ्या पदांवरच्या अधिकाऱ्यांनीही इथं बस्तान ठेवलं होतं.

संजय गांधींची राजकीय जमीन - अमेठी

खरंतर संजय गांधी राजकीय परिदृश्यात आणीबाणीच्या पूर्वीच आले होते. पण, राजकारणाला खऱ्या अर्थाने त्यांनी सुरुवात केली नव्हती. या श्रमदानातून त्यांच्या राजकीय कारकीर्दीला सुरुवात करण्यासाठी जमीन तयार करण्यात येत होती आणि त्यासाठी अमेठी या लोकसभा मतदारसंघाची निवड करण्यात आली होती.

उमाकांत द्विवेदी

त्यावेळी अमेठी लोकसभा मतदारसंघ बनून नुकतीच 10 वर्षं झाली होती. शिवाय अमेठीचं महत्त्व इतर लोकसभा मतदारसंघांप्रमाणे सर्वसाधारण असंच होतं. याचा अर्थ, अमेठीला आज राजकीयदृष्ट्या ज्या व्हीआयपी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यंदा चौथ्यांदा अमेठीमधून लोकसभा निवडणूक लढवत आहेत. अमेठी हा मतदारसंघ काँग्रेसचा बालेकिल्ला होण्याची कहाणी रोचक आहे. याआधी संजय गांधी आणि राजीव गांधी यांनी या मतदारसंघाचं प्रतिनिधित्व केलं आहे.

 1976 सालची गोष्ट. देशातच नव्हे तर दुनियाभरात भारत चर्चेला आला होता. याला कारणीभूत ठरली होती, ती तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधींनी लागू केलेली आणीबाणी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, यासाठी हे व्हेल माशांना 9 हजार किलोमीटरचा प्रवास करणार आहेत. लिटील ग्रे आणि लिटील व्हाईट या दोन व्हेल्सना विमानने चीनमधून आईसलँड इथे आणलं जाईल. सुरुवातीला काही दिवस इथे त्यांना एका विशेष सागरी अधिवासात ठेवलं जाईल. इथे त्या व्यवस्थित जगल्या तर त्यांना सागरी अभयारण्यात सोडण्यात येईल.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधल्या एका मरिन पार्कमध्ये 10 वर्ष लोकांचं मनोरंजन केल्यानंतर बेलुगा जातीच्या दोन व्हेल्सना आता स्वातंत्र्य मिळणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, योगासनांचा आरोग्यलाभ ओळखून गुजरातमधील बोहरी मुस्लीम महिलांनी योग करण्यास सुरुवात केली आहे.

योगासनं करताना त्या अल्लाहची ९९ नावं घेतात. आणि अशा रीतीनं हिंदू परंपरेतून आलेल्या योगासनांना हे मुस्लीम लोकही आत्मसात करतात.

बीबीसीसाठी पारस झा यांचा रिपोर्ट.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नियमितपणे योग निरोगी आयुष्याची किल्ली आहे, असं म्हणतात. पारंपारिक विचारधारेत योगचा संबंध हिंदू आध्यात्माशीच जोडला गेला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, सगळ्याच उद्योग क्षेत्रांमध्ये पूर्ण क्षमतेनं कारखाने चालवणं शक्य होतंय का? कुठले उद्योग सुरू आहेत आणि कुठल्या अवस्थेत?

पाहा बीबीसी प्रतिनिधी निखिल इनामदार यांचा खास रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लॉकडॉऊनचे निर्बंध जवळजवळ सगळ्याच राज्यांत आता शिथील होऊ लागले आहेत. कारखाने हळूहळू सुरू होत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, सध्या दिवाळीची खरेदी करण्यासाठी राज्यातल्या अनेक भागांमध्ये लोक मोठ्या प्रमाणावर एकत्र येताना दिसून येत आहेत.

मुंबई, नागपूर, औरंगाबाद, अमरावती अशा वेगवेगळ्या शहरांमधील बाजारपेठा दिवाळीनिमित्त गजबजलेल्या दिसून येत आहे.

ग्राहकांचाही त्यांना चांगला प्रतिसाद लाभल्याचं जमलेल्या गर्दीमुळे समोर येत आहे.

दिवाळीच्या गर्दीने कोरोनाच्या भीतीला चिरडून टाकलं?

पण, यंदाची दिवाळी ही इतर वेळच्या दिवाळीपेक्षा वेगळी आहे, कारण यंदा कोरोनाचं संकट आपल्यासमोर आहे, म्हणून ही दिवाळी गर्दी न करता घरात राहून साजरी करावी, असं आवाहन उद्धव ठाकरे यांनी जनतेला केलं होतं.

रविवारी (8 नोव्हेंबर) जनतेला संबोधित करताना त्यांनी असं आवाहन केलं होतं. मात्र त्याच्या दुसऱ्याच दिवसापासूनच राज्यभरातल्या अनेक बाजारपेठांमध्ये गर्दी दिसून आली.

राज्यात कुठे कुठे गर्दीची दृश्यं समोर आली, तेच आपण फोटोंच्या माध्यमातून पाहणार आहोत.

मुंबईतल्या दादर येथे संध्याकाळी दिवाळीची खरेदी करण्यासाठी जमलेली गर्दी.

पुण्यात दुपारी नागरिकांनी खरेदीसाठी मार्केटमध्ये गर्दी केली.

अमरावतीमध्ये दिवाळीची खरेदी करताना गर्दी दिसून आली.

नाशिकमधील मुख्य बाजारपेठेतील दहीपुला कडे जाणारा रस्ता. गर्दीमुळे चार चाकी वाहनांना बंदी करावी लागली.

नागपूरच्या सीताबर्डी भागात रविवारी दिवाळीची खरेदी करताना मोठ्या प्रमाणावर लोक एकत्र आले.

5 नोव्हेंबरला मुंबईतल्या बाजारात आकाश कंदिल खरेदी करताना नागरिक

कोल्हापूर शहरातील महाद्वार रोड परिसर.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यातील कोरोनाची स्थिती लक्षात घेऊन दिवाळीची खरेदी करताना गर्दी न करण्याचं आवाहन मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, सर्वच महिलंच भाग्य काही तेवढं चागलं नसतं. अगदी सेलिब्रिटी झायरा वसीम सुद्धा त्यातून सुटू शकलेली नाही. प्रवासादरम्यान होणारी छेडछाड हा एक विषय आहे. पण त्याचवेळी manspreading हा दुसरा विषय आहे ज्यामुळे महिलांचा प्रवासादरम्यान छळ होतो. त्याचा त्यांना संघर्ष करावा लागतो.

माझ्यासकट अनेक जणींच्या वाट्याला हा कालातीत संघर्ष आला आहे. जागेचे पूर्ण पैसै मोजूनही अंग चोरून बसण्याची शिक्षा, आणि समजा जागा मिळवण्यासाठी वाद घातलाच तर, "गाडी काय घरची नाही तुमच्या", नाहीतर "आपली साइझ बघा, चिरडून मरेल एखादा", असली शेलकी शेरेबाजी ठरलेली. तरीही नाही ऐकलं तर मग ब्रह्मास्त्र, "बाई, तुच मला चिकटते आणि कशाला बोंब मारते" इथपर्यंत अपमान होणार.

हे सगळं होण्याचं कारण म्हणजे #manspreading. हा शब्द नवा असला तरी वाद जुनाच आहे.

सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर manspreading म्हणजे पुरुषांनी आजूबाजूच्यांची पर्वा न करता पाय फाकवून बसणं, विशेषतः सार्वजनिक वाहनांमध्ये प्रवास करताना. बरं याचा त्रास होतो तो शेजारी बसलेल्या महिलेलाच, कारण पुरुषांना दुसऱ्या पुरुषाच्या मांडीला मांडी लावून बसण्यात कसली आली आहे लाज किंवा असुरक्षितता.

काही दिवसांपूर्वी न्यूयॉर्कच्या सॅम साइया या महिलेला एका पुरुषानं मेट्रोमध्ये शिवीगाळ आणि मारहाण केली. कारण? तिनं त्या माणसाला पाय जवळ घेऊन नीट बसायला सांगितलं म्हणजे तिलाही बसायला व्यवस्थित जागा मिळेल. या घटनेचा व्हीडिओ व्हायरल झाला आणि जगभरातल्या महिलांनी याचा विरोध म्हणून एक मोहिम सुरू केली. #womanspreading.

हजारो महिलांनी #womanspreading या हॅशटॅगसह त्यांचे पाय पसरून बसलेले फोटो ट्विटरवर आणि इंस्टाग्रामवर टाकले. यात बेला हदिद (अमेरिकन गायिका आणि मॉडेल) सारख्या सेलिब्रिटीजचाही समावेश होता.

बेला हदिद या अमेरिकन मॉडेलने आपला हा फोटो #womanspreading या हॅशटॅग सह शेअर केला

भारतातून कुठल्या सेलेब्रिटीनं या मोहिमेला पाठिंबा दिला नसला तर हजारो भारतीय महिलांनी असा त्रास नक्कीच अनुभवला असेल.

म्हणूनच बीबीसी मराठीनं त्यांच्या महिला वाचकांना manspreading विषयी त्यांना काय वाटतं ते विचारलं. अनेक महिलांनी सांगितलेल्या त्यांच्या अनुभवातून लक्षात आलं की वरवर शुल्लक वाटणाऱ्या या manspreading चा महिलांना किती त्रास होते ते.

स्वाती पाचपांडे लिहितात, "सार्वजनिक वाहनातून प्रवास करताना हा अनुभव हमखास येतो. पण सगळेच पुरुष तसे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"ओ! जरा सरकून बसा की" असं जर तुम्ही तुमच्या बस, ट्रेन किंवा अगदी विमानाच्या प्रवासातही शेजारच्या पुरुषाला कधीही म्हणाला नसाल तर एकतर तुम्ही भिडस्त आहात. नाहीतर जगातल्या अत्यंत भाग्यशाली पण मोजक्या स्त्रियांपैकी आहात ज्यांना बसायला व्यवस्थित जागा मिळाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, सुदैवाने इथं कोरोनाची साथ अजून तरी आटोक्यात आहे. आणि बाहेरून डॉक्टर आणि आरोग्यसेवकांची मदत मिळत नसताना स्थानिक निर्वासितांनीच स्वयंस्फूर्तीने मदतीचं काम हाती घेतलं आहे. रोहिंग्या निर्वासितांच्या छावणीतून हा खास रिपोर्ट....

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसने जगभर थैमान घातलं तेव्हा अशी भीती वाटली होती की, कॉक्सस बझारमध्ये असलेल्या रोहिंग्या मुस्लिमांच्या निर्वासितांच्या छावणी कशी सुरक्षित राहील. लॉकडाऊनमुळे हळू हळू बाहेरून जाणारी मदतही बंद झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, हे कथित 'लव जिहाद'चं प्रकरण आहे तरी काय? का या शब्दाचा वापर नेते मंडळी फक्त राजकीय भांडवल म्हणून करतात? यामुळे धर्माच्या नावाखाली समाजात फूट पाडली जाते? हे प्रश्न पुन्हा उपस्थित झालेत. याचं कारण म्हणजे, कथित "लव जिहाद" चा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.

लव जिहादला कथित यासाठी म्हणावं लागेल कारण, मोदी सरकारने लव जिहादची व्याख्या कायद्यात नसल्याचं फेब्रुवारी महिन्यात संसदेत दिलेल्या उत्तरात मान्य केलं आहे. देशभरातील तपास यंत्रणांनी देखील 'लव जिहाद' बाबत अधिकृतरीत्या काही वक्तव्य केललं नाही.

केंद्राने लव जिहादची व्याख्या कायद्यात नाही असं स्पष्ट करूनही, या शब्दाचा वापर केला जातोय. ताजं उदाहरण, राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या अध्यक्ष रेखा शर्मा यांचं वक्तव्य.

महाराष्ट्रात वाढली 'लव जिहाद' ची प्रकरणं?

रेखा शर्मा यांनी मंगळवारी महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगत सिंह कोश्यारी यांची भेट घेतली. भेटीचा उद्देश होता, महाराष्ट्रात महिलांवर होणारे वाढते अत्याचार. मात्र, रेखा शर्मा यांनी राज्यपालांसोबतच्या चर्चेत कथित लव जिहाद चा मुद्दा उपस्थित केला.

राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या माहितीनुसार, "शर्मा यांनी राज्यपालांसोबतच्या चर्चेत महाराष्ट्रात वाढत्या लव जिहादच्या प्रकरणांबाबत चिंता व्यक्त केली. संमतीने होणारी आंतरधर्मीय लग्न आणि लव जिहाद यांच्यात लव जिहादकडे गांभीर्याने लक्ष दिलं पाहिजे अशी भावना त्यांना व्यक्त केली."

शर्मा म्हणतात लव जिहाद म्हणजे...

याबाबत बोलताना रेखा शर्मा म्हणाल्या, "विविध धर्माच्या दोन व्यक्तींनी लग्न करण्याच्या मी अजिबात विरोधात नाही. धर्म वेगळे असले तरी लग्न करण्यात काहीच चूक किंवा वाईट गोष्ट नाही. पण, मी जबरदस्तीने करण्यात येणाऱ्या धर्म परिवर्तनाविरोधात आहे. असं होणं योग्य नाही. अशीच एक औरंगाबादची पिडीत मुलगी आली होती. तिने, मर्जीविरोधात जबरदस्ती धर्मांतर झाल्याचं आणि तिच्यावर बलात्कार करण्यात आल्याचं सांगितलं."

मात्र, कथित लव जिहादची व्याख्या कायद्यात नाही असं केंद्राने स्पष्ट केलंय. मग, तुमच्या दृष्टीने लव जिहाद म्हणजे काय? या प्रश्नाचं उत्तर देताना शर्मा पुढे म्हणल्या, "दोन धर्मांमध्ये समाजात लग्न याआधी देखील होत होती आणि झाली पाहिजेत. आपण म्हणतो, रोटी-बेटी संबंध पक्के होतात. पण, धर्म परिवर्तनासाठी इच्छेविरोधात जबरदस्ती केली जाऊ नये. मग, तो मुलगा असो किंवा मुलगी. याच्या मी विरोधात आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"लव जिहाद" हा शब्द तुम्ही बऱ्याच वेळा ऐकला असेल. काही उजव्या विचारसरणीचे राजकारणी आणि नेते मंडळी या शब्दाचा सर्रास वापर करताना पहायला मिळतात. मुस्लीम मुलाने हिंदू मुलीशी लग्न केलं, की याला आंतरधर्मीय विवाह न मानता 'लव जिहाद'च्या नजरेतून पाहिलं जातं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पण, हे निर्बंध झुगारून या देशातून बाहेरच्या देशामध्ये गुप्तपणे शस्त्रं विकली जात असल्याचा दावा एका माहितीपटात करण्यात आला आहे.

'द मोल' हा माहितीपट आता जागतिक स्तरावर प्रदर्शितही झाला आहे. त्याचे दिग्दर्शक मॅड्स ब्रुगर यांनी दहा वर्षं या माहितीपटावर काम केल्याचा दावा केला आहे. या माहितीपटाने जगभरात खळबळ माजली आहे. त्याविषयी या माहितीपटातले अभिनेते आणि संशोधक यांच्या मुलाखतींचा हा व्हीडिओ...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरिया करत असलेल्या अण्वस्त्र चाचण्यांमुळे संयुक्त राष्ट्रसंघ आणि खासकरून अमेरिकेनं त्यांच्यावर निर्बंध लादले आहेत. बाहेरच्या जगाशी त्यांचे व्यापारी संबंध फारसे नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पतंगराव कदम

डॉ. पतंगराव कदम यांच्या निधनानंतर एक मोठा राजकीय पट पाहिलेला नेता महाराष्ट्राने गमावला. राज्याचा मंत्रिमंडळात अनेक पदं भूषवलेला मंत्री म्हणून त्यांची ओळख आहे. अनेकदा संधी निर्माण होऊनही मुख्यमंत्री होऊ न शकलेला पश्चिम महाराष्ट्रातला नेता म्हणून राजकीय क्षेत्र कायम पतंगरावांची नोंद घेईल. पण राजकारणापेक्षाही त्यांची अधिक ठळक नोंद ही आधुनिक महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक क्षेत्रात होईल.

कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या कार्यापासून प्रेरणा घेऊन, त्यांच्याच 'रयत शिक्षण संस्थे'त शिक्षक असणाऱ्या या तरुणानं १९६४ मध्ये 'भारती विद्यापीठा'ची स्थापना केली तेव्हा, खासगी शिक्षण संस्थांचं आजचं अतिविस्तारित, फैलावलेलं व्यावसायिक स्वरूप महाराष्ट्राच्या स्वप्नातही नसणार.

पतंगरावांच्याच 'भारती विद्यापीठा'चं आजचं रूप, महाराष्ट्रातल्या शहरा-गावांमध्ये पसरलेलं इतर खासगी शिक्षणसंस्थांचं जाळं, अनेक अभिमत विद्यापीठं, इंजिनिअरिंग-मेडिकल सारख्या व्यावसायिक शिक्षणासाठी असलेल्या कॉलेजेसची संख्या, त्यांच्या जागा आणि शुल्कआकारणीवरून होणारे वाद आणि न्यायालयीन लढाया हे सारं भविष्य दृष्टिपथात नसणार.

महाराष्ट्राच्या शिक्षणक्षेत्रात घडलेली ही स्थित्यंतरं जवळून पाहणारे पत्रकार आणि 'महाराष्ट्र ट्राईम्स, पुणे'चे वरिष्ठ सहसंपादक श्रीधर लोणी म्हणतात, "पतंगरावांनी जेव्हा 'भारती विद्यापीठा'ची स्थापना केली तेव्हा सुरुवातीला सरकारी शाळांमधून गणिताच्या, भाषेच्या काही परीक्षा घेतल्या. त्यावेळी त्यांना जाणवलं की, अधिक शिक्षणसंस्थांची गरज आहे. मग शाळा, कॉलेजं असं करत त्यांनी त्यांच्या संस्थेचा विस्तार केला. "

वास्तविक खासगी शिक्षण ही काही आपल्याकडे नवी संकल्पना नव्हे. स्वातंत्र्यपूर्व काळातही राष्ट्रीय शिक्षणाच्या नावाखाली अनेक खासगी शिक्षणसंस्था सुरू झाल्या होत्याच, लोणी सांगतात.

"पुढे यशवंतराव चव्हाण मुख्यमंत्री झाल्यावर त्यांनी एक चांगली योजना आणली ती म्हणजे खासगी संस्थांना अनुदान देण्याची. त्यांनी ओळखलं होतं की सरकारी शाळा सर्वत्र सुरू करण्यात काही मर्यादा असू शकतात. त्यामुळं ज्या संस्था असं काम करताहेत, त्यांना अनुदान दिलं तर शिक्षणाचं काम अधिक पुढे जाऊ शकेल. मग यशवंतरावांसारखे नेते आणि पतंगरावांसारखे द्रष्टे होते म्हणून खासगी शिक्षण वाढू लागलं. त्यांचा हेतूही अतिशय चांगलाच होता. ग्रामीण भागातील मुलांनाही उत्तम शिक्षण मिळावं, त्यासाठी दूर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते डॉ.पतंगराव कदम यांची राजकारणाएवढीच ठळक नोंद महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक क्षेत्रात होईल. पतंगरावांकडे  नेमकं कसं पाहायचं? काळाची पावलं अगोदरच ओळखणारा द्रष्टा शिक्षणतज्ज्ञ म्हणून की खासगी शिक्षणाच्या व्यवसायाचा प्रारंभ करणारा संस्थापक म्हणून?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पतीनं मात्र या सगळ्या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

बीबीसीशी बोलताना पायल (नाव बदललं आहे) यांनी पती अमित (नाव बदललं आहे) यांच्यावर मारहाण करण्याचा आरोप केला.

त्या म्हणाल्या, "जेवताना तो फुटपट्टी घेऊन बसायचा. पोळी 20 सेंटिमीटरपेक्षा थोडी जरी मोठी किंवा लहान असली तर मला शिक्षा मिळत होती."

एक्सेल शीटमध्ये त्यांना दररोज कोणतं काम झालं, कोणतं झालं नाही, कोणतं प्रगतीपथावर आहे या साऱ्याची माहिती भरावी लागत होती, असं त्या म्हणाल्या. काम पूर्ण झालं नाही तर त्याचं कारणही लिहावं लागत होतं. त्यासाठी एक स्वतंत्र कॉलम तयार करण्यात आला होता. चर्चा करायची असेल तर इ-मेल करून वेळ घ्यावा लागत होता.

लग्नाच्या पहिल्या रात्रीपासूनच त्रास

पायल आणि अमित यांचं लग्न जानेवारी 2008मध्ये झालं होतं. त्यांना एक मुलगी आहे. पायल यांनी घरगुती हिंसाचाराचं कारण देत घटस्फोट मागितला आहे.

पायल म्हणाल्या, "लग्नाच्या पहिल्या रात्रीपासून पुढची दहा वर्षं तो माझ्याशी वाईट वागला. हे सगळं सहनशक्तीच्या पलीकडे गेल्यावर मी वेगळं व्हायचा निर्णय घेतला."

त्या म्हणतात, "लग्नानंतर तो म्हणायचा तू तुझ्या घरात राहा मी माझ्या घरात राहीन. जेव्हा भेटायचं असेल तेव्हा येत जा. तो कधी कधी रात्री भेटायला बोलवत होता बस. कारण आम्ही एकाच शहरात राहात होतो. तो सांगायचा की काही काळानं त्याला परदेशात जायचं आहे. त्यामुळे त्याला माझ्याबरोबर राहणं परवडत नाही."

पायल यांनी एका घटनेचा उल्लेख करत माहिती दिली, "एका दिवशी रागात त्यानं त्याचा डंबेल कॉम्प्युटरवर आदळला. त्याचे तुकडे झाले. मला इतकं जोरात मारलं की मी बेशुद्ध पडले. त्यानं मला उचलून बाथरूममध्ये नेलं आणि नळाखाली बसवलं. मला जेव्हा शुद्ध आली तेव्हा आणखी मारहाण सुरू केली. माझ्याकडे कपडे पण नव्हते. त्यानं मला त्याच अवस्थेत घराबाहेर काढलं. मी ओल्या कपड्यांनिशी घरी आली. त्यापूर्वी माझ्या आईवडिलांना थोडाफार संशय होताच. त्यादिवशी त्यांना सत्य कळलं."

सोशल मीडियावर पोस्ट

पायल म्हणाल्या,"दरवेळेस सूड उगवण्याच्या नवनवीन पद्धती शोधून काढायचा. त्यानं माझं ऑरकुट अकाउंट हॅक केलं आणि त्यावर अश्लील पोस्ट टाकल्या. मी वाईट महिला आहे. नवऱ्याला त्रास देत असते, असं काहीही. मला याची काहीच कल्पना नव्हती. माझ्या मैत्रिणींनी आईला फोन करून याची माहिती दिल्यावर मला कळलं."

माझ्या नवऱ्यानं माझ्या फेसबुक अकाऊंटवरून दुसऱ्यांना मेसेज केले आणि माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यातील एका महिलेनं पतीविरोधात शारीरिक आणि मानसिक छळाचा आरोप लावत न्यायालयात घटस्फोटाचा अर्ज दिला आहे. महिलेनं आरोप केलेत की, 'मी केलेल्या पोळ्या नवरा  फुटपट्टीने  मोजत असे आणि पोळीचा आकार कमी जास्त झाल्यास मला शिक्षाही मिळत होती. इतकंच काय दररोज एक्सेल शीटमध्ये सगळ्या कामांची नोंद करावी लागत होती.'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार (एका मुलाखतीमध्ये): जेव्हा सैनिक हल्ला करत होते, त्या रात्री तुम्हाला झोप लागली होती का?

पंतप्रधान नरेंद्र मोदीः मी दिवसभर व्यग्र होतो. रात्री 9 वाजता आढावा (हवाई हल्ल्याच्या तयारीचा) घेतला. पुन्हा एकदा बारा वाजता आढावा घेतला. त्यावेळेस वातावरण अचानक बिघडलं, भरपूर पाऊस पडला, त्यामुळे आमच्या समोर पेच तयार झाला.

"तज्ज्ञ लोक (हल्ल्याची) तारीख बदलण्याच्या विचारात होते. पण मी म्हटलं इतके ढग आहेत, पाऊस पडत आहेत. म्हणजे आपण (पाकिस्तानी) रडारपासून वाचू शकतो. काय करायचं याच विचारात सगळे होते. मग मी म्हटलं ढग आहेत, जा.... आणि (सैन्य) निघालो..."

मुलांना परिक्षेच्या काळात टिप्स देणाऱ्या पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या विधानामुळं फिजिक्सच्या विद्यार्थ्यांना कोड्यात टाकलं आहे.

प्रश्न हा आहे की रडार ढगाळ हवामानात काम करू शकतात का नाही?

पंतप्रधान म्हणतात, "बालाकोट हल्ल्याच्या काळात भारतीय सैन्यानं ढगांचा तांत्रिक रूपाने फायदा घेतला आणि भारतीय मिराज पाकिस्तानच्या रडारपासून बचावले. त्यामुळे त्यांना लक्ष्यभेद करता आला."

बालाकोट हल्ल्यानंतर भारतीय विमानांनी मोकळ्या जागेत बॉम्ब टाकले असा दावा पाकिस्तानने केला होता.

रडार कोणत्याही हवामानात काम करण्यासाठी सक्षम असतं आणि सूक्ष्मलहरींच्या (मायक्रोवेव्ह) मदतीने विमानाचं स्थान ओळखू शकतं असं आतापर्यंत फिजिक्सच्या विद्यार्थ्यांना शिकवण्यात आलं आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या या विधानानंतर सोशल मीडियावर त्याची खिल्ली उडवली जात आहे. त्यांना फिजिक्स शिकण्याचा सल्लाही देण्यात येत आहे.

शास्त्रीय घटनांचे जाणकार पल्लव बागलासुद्धा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या या विधानाला खोटं ठरवतात.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "मला जिथपर्यंत समजतं त्यानुसार ढगांचा रडारवर कोणताही परिणाम होत नाही. त्याच्या सूक्ष्मलहरी ढगांना भेदून जातात आणि विमानाचं स्थान शोधतात. पंतप्रधान मोदी यांचं विधान तंत्रज्ञानाच्यादृष्टीने पूर्ण चुकीचं आहे."

ढगांमुळे उपग्रह किंवा फोटो काढणारी उपकरणं काम करण बंद करतात असं पल्लव बागला सांगतात.

ते म्हणतात, "जेव्हा अंतराळातील ऑप्टिकल सॅटेलाइट (फोटो काढणारे उपग्रह) ढगाळ वातावरणामुळं किंवा उजेड कमी झाल्यामुळं फोटो काढणं बंद करतात तेव्हा रडार इमेजिंग उपग्रह वापरण्यात येतो. त्यामध्ये अंतराळातून एक शक्तिशाली सूक्ष्मलहरी पाठवल्या जातात त्या परावर्तित (लक्ष्यावर आदळून)...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संदर्भः बालकोट हल्ला


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार जमाल खाशोज्जी

इस्तांबूलमधल्या सौदी अरेबियाच्या वाणिज्य दूतावासात ही हत्या झाल्याचा दावा तुर्कस्तानच्या पोलिसांनी केला आहे.

ही हत्या विचारपूर्वक करण्यात आल्याची माहिती शनिवारी तुर्कस्थानच्या दोन अधिकाऱ्यांनी दिली होती. तसंच खाशोज्जी यांचा मृतदेह दूतावासातून हटव्यात आल्याचंही ते म्हणाले.

जमाल खाशोज्जी हे मंगळवारी आपल्या तलाकची कागदपत्र घ्यायला दूतावासात गेले होते. तेव्हापासून ते गायब आहेत.

तुर्कस्तानच्या पोलिसांनी सौदी अरेबियाच्या दूतावासात त्यांची हत्या झाल्याचा दावा जरी केला असला तरी अद्याप त्यासदर्भातले पुरावे ते सादर करू शकलेले नाहीत.

दुसरीकडे सौदी अरेबियाच्या अधिकाऱ्यांनी हे सगळे आरोप फेटाळून लावले आहेत.

शनिवारी इस्तांबूलमध्ये सौदी अरेबियाचे राजदूत मोहम्मद अल ओतैबी यांनी माहिती दिली की, "सौदीचे नागरिक जमाल हे सौदी अरेबियाच्या दूतावासात किंवा सौदी अरेबियात नाही, याची खात्री मी देतो. तसंच आमच्या दूतावासातर्फे त्यांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला जात असून आम्हाला त्यांच्याविषयी चिंता आहे."

खाशोज्जी यांची मैत्रीण हदीजे जेनगीज यांच म्हणनं आहे की, त्या अनेक तास दूतावासाच्या बाहेर त्यांची प्रतिक्षा करत होत्या, पण ते दूतावासाच्या बाहेर आलेच नाहीत.

खाशोज्जी हे सौदी अरेबियाचे प्रसिद्ध पत्रकार आहेत आणि अलिकडच्या काळात ते अमेरिकेत वास्तव्याला असून द वॉशिंग्टन पोस्टसाठी लिहतात.

ते सौदी अरेबियाच्या राजघराण्याचे विशेषतः क्राऊन प्रिंस मोहम्मद बिन सलमान यांचे कडवे टीकाकार आहेत.

राजघराण्याचे टीकाकार

वॉशिंग्टन पोस्टचे राजकीय संपादक अली लोपेज यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, खाशोज्जी यांनी त्यांच्या जीवाला धोका असल्याचं सांगितलं होतं.

ते म्हणाले, "ते तिथं असणाऱ्या आपल्या कुटुंबाच्या सुरक्षेविषयी चिंतित होते आणि त्यांना सत्य मांडण्यासाठी आपला देश सोडावा लागेल. त्यांना या गोष्टीची कल्पनाही होती की, त्यांचे विचार सौदी अरेबियाच्या सर्वांत शक्तिशाली लोकांना आव्हान देणारे आहेत. मला वाटतं की ते नेहमी विचारपूर्वक धोका पत्करत होते."

त्याचवेळी पत्रकारांच्या सुरेक्षेसाठी काम करणाऱ्या एका समितीशी निगडीत असलेले रॉबर्ट माहनी यांच म्हणणं आहे की, राजघराण्यावर टीका करणारे पत्रकार सुरक्षित नाही.

जमाल खाशोज्जी यांच्या प्रकरणावरून तुर्कस्तान आणि सौदी अरेबियाच्या संबधांत तणाव निर्माण होऊ शकतो.

जर तुर्कस्ताननं लावलेले आरोप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुर्कस्तानचा सत्ताधारी पक्ष एके पार्टीच्या एका मोठ्या नेत्यानं दावा केला आहे की, सौदी अरेबियाचे गायब असलेले पत्रकार जमाल खाशोज्जी यांची हत्या करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार टिनटिन आणि त्यांचा स्नोवी ही जोडगोळी जगप्रसिद्ध आहे.

पॅरिसमधल्या लिलावात या चित्रावर एवढी प्रचंड बोली लागली.

1939 मध्ये हेर्ज यांनी रेखाटलेल्या किंग ओटोकार्स सेप्टर या अल्बममधलं हे चित्र आहे. शूटिंग स्टार या पुस्तकातल्या मूळ मालिकेला 350000 डॉलर्स इतकी किंमत मिळाली.

मात्र अमेरिकेच्या अंतराळवीरांनी स्वाक्षरी केलेल्या 'टिनटिन अॅडव्हेंचर डेस्टिनेशन मून'च्या प्रतीला मात्र कोणीही दाता मिळू शकला नाही.

हेर्ज यांची पुस्तकं, स्केचेस आणि रेखाटनं पॅरिसमधल्या एका प्रदर्शनात विक्रीकरता मांडण्यात आली आहेत. हेर्ज यांनी निर्मिती केलेल्या लोकप्रिय व्यक्तिमत्वांमध्ये टिनटिन आणि स्नोयी यांचा समावेश आहे.

जगातल्या 90 विविध भाषांमध्ये टिनटिनची कार्टून भाषांतरित झाली आहेत. या रेखाटनांच्या 200हून अधिक प्रतींची विक्री झाली आहे. यातून आजही या कार्टून्सची लोकप्रियता लक्षात येते.

गेल्या वर्षी टिनटिन पुस्तकातल्या 'एक्सप्लोरर्स ऑन द मून' रेखाटनाला पॅरिस इथे झालेल्या लिलावात 16.4 लक्ष डॉलर्स एवढी प्रचंड रक्कम मिळाली होती.

द ब्लू लोटस पुस्तकातल्या 'टिनटिन इन शांघाय' या चित्राला हाँगकाँगमध्ये त्याच वर्षी 12 लक्ष डॉलर्स एवढी किंमत मिळाली.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बेल्जियमचे व्यंगचित्रकार जॉर्जेस रेमी उर्फ हेर्ज यांच्या प्रतिभेची साक्ष देणाऱ्या वार्ताहर टिनटिन आणि त्याचा इमानी कुत्रा स्नोवी या चित्राला तब्बल 5,00, 000 डॉलर्स एवढी प्रचंड रक्कम मिळाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार परिषदेदरम्यान स्मिथ

तो दिवस होता २९ मार्च २०१८. ऑस्ट्रेलियन कर्णधार स्टीव्हन स्मिथची सिडनी एअरपोर्टवर पत्रकार परिषद झाली. त्याचं हे सार.

कारकीर्दीत शिखरावर पोहोचलेल्या व्यक्तीने चुका करूच नयेत असा अलिखित दंडक आहे. त्या व्यक्तीने सदैव आदर्श, अनुकरणीय वागावं असंही अपेक्षित असतं. त्यांनी नेहमी फील गुड बोलावं, रहावं, वागावं असं गृहित धरलं जातं. ऑस्ट्रेलियाचा माजी कॅप्टन स्टीव्हन स्मिथ याला अपवाद ठरला. त्याच्या हातून एक चूक घडली.

'तुम्ही सगळे इथे आलात त्याकरता तुमचे आभार. (दीर्घ श्वास सोडून पुन्हा बोलायला सुरुवात). ऑस्ट्रेलिया संघातील माझे सहकारी, जगभरातील चाहते आणि याप्रकरणाने नाराज आणि चिडलेले ऑस्ट्रेलियन बांधव- मला माफ करा. केपटाऊन कसोटीत जे घडलं त्यासंदर्भात क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाने कारवाई केली आहे. ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार म्हणून याप्रकरणाची सगळी जबाबदारी मी घेतो. माझ्या हातून पातक घडलं आहे. या चुकीचे परिणाम किती खोलवर आहेत याची मला जाणीव झाली आहे. माझ्या नेतृत्वात ही आगळीक घडली आहे. माझ्या नेतृत्वात हा प्रकार घडला. (खोल उसासा टाकतो) माझ्या चुकीचं परिमार्जन करण्यासाठी आणि याप्रकरणाने झालेलं अपरिमित नुकसान भरून काढण्यासाठी जे काही करता येईल ते मी सर्वतोपरी करेन' (आवंढा दाटतो, अश्रू डोळ्यातून वाहू लागतात. वडील खांद्यावर हात ठेऊन धीर देतात.)

स्टीव्हन स्मिथ

'याप्रकरणाने असं वागणाऱ्यांना धडा मिळेल. माझ्याच उदाहरणाने कसं वागू नये हे लोकांना कळेल. या चुकीचा मला आयुष्यभर पश्चाताप होत राहील. मी पूर्णत: खचून गेलो आहे. मी पुन्हा लोकांचा विश्वास आणि दया कमावू शकेन अशी आशा आहे. ऑस्ट्रेलियाचं प्रतिनिधित्व करायला मिळणं ही माझ्यासाठी अतिशय सन्मानाची गोष्ट आहे. ऑस्ट्रेलियाचं नेतृत्व करायला मिळणं हा गौरवास्पद क्षण आहे. क्रिकेट हा जगातला सर्वोत्कृष्ट खेळ आहे. तेच माझं आयुष्य होतं. क्रिकेट पुन्हा माझं आयुष्य असेल. (रडवेल्या चेहऱ्याने) मला माफ करा. मी उन्मळून पडलो आहे'.

'चांगली माणसं चुका करतात. मी घोडचूक केली आहे. जे घडायला नको ते घडू देण्याची चूक माझ्या हातून घडली आहे. माझा सद्सदविवेक बाजूला पडला आणि ही गंभीर चूक घडली. या गैरवर्तनासाठी मी सगळ्यांचा अपराधी आहे. जमल्यास मला माफ करा. हे असं कधी क्रिकेटच्या मैदानावर घडलं नाही. असं पुन्हा कधीही घडणार नाही याची मी तुम्हाला हमी देतो. मी याचा दोष कुणालाही देणार नाही. मी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एक चूक किती महागात पडू शकते याचा प्रत्यय ऑस्ट्रेलियाचा माजी कर्णधार स्टीव्हन स्मिथने घेतला. एका चुकीसाठी त्याने गमावल्या 9 टेस्ट, 21 वनडे, 16 ट्वेन्टी-20, अख्खा IPL 2018 हंगाम आणि ऑस्ट्रेलियाचं नेतृत्व. काय झालं होतं नेमकं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार प्रिया रमाणी यांच्याविरोधात त्यांनी दिल्लीच्या पटियाला हाऊस कोर्टात अब्रुनुकसानीचा दावा दाखल केला आहे.

त्यांच्या वतीनं त्यांच्या वकिलीचं काम पाहाणाऱ्या करंजवाल आणि कंपनीनं हा दावा दाखल केला आहे. एएनआय या वृत्त संस्थेनं हे वृत्त दिलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

एम. जे. अकबर यांनी कोर्टात धाव घेतल्याच्या काही क्षणातच पत्रकार प्रिया रमाणी यांनी त्यांची बाजू स्पष्ट केली आहे.

"मी माझ्यावर दाखल झालेल्या खटल्याविरोधात लढण्यासाठी तयार आहे. सत्य आणि सत्यच फक्त यात माझा बचाव असेल," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

"मला दुःख तर या गोष्टीचं वाटतं  की केंद्रीय मंत्र्यांनी महिलांच्या आरोपांना राजकीय षडयंत्र ठरवून फेटाळून लावले," असं त्या पुढे म्हणाल्या आहेत.

काय म्हणाले एम. जे. अकबर?

माझ्यावरील गैरवर्तणुकीचे आरोप खोटे आणि विशिष्ट हेतू डोळ्यासमोर ठेवून केलेले आहेत, असा खुलासा परराष्ट्र राज्यमंत्री एम. जे. अकबर यांनी एका निवेदनाद्वारे केला आहे.

अधिकृत दौऱ्यावर असल्यामुळे मी या आरोपांना उत्तर देऊ शकलो नव्हतो. ज्या व्यक्तींनी लैंगिक छळवणुकीचे आरोप केले आहेत त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई करणार असल्याचंही अकबर यांनी स्पष्ट केलं. ANI या वृत्तसंस्थेनं याबाबतचं वृत्त दिलं आहे.

"कोणत्याही पुराव्याशिवाय करण्यात आलेले आरोप काही ठिकाणी व्हायरल झाले आहेत. ठीक आहे, आता मी परत आलोय. माझे वकील आता या प्रकरणात लक्ष घालतील आणि पुढील कायदेशीर कारवाईसाठीची पावलं उचलतील,"असं अकबर यांनी म्हटलं आहे.

निवडणुकीच्या आधीच हे वादळ कसं आलंय? त्यामागे काही उद्देश आहे का? हे तुम्हीच ठरवा. या खोट्या तथ्यहीन आरोपांमुळे माझी प्रतिमा मलीन झाली आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

"असत्याचा टिकाव फार काळ लागत नाही. त्यात काहीतरी विषारी असतंच. हे विष घोळूनच वादळ निर्माण केलं जातं. हे अत्यंत निराशाजनक आहे. मी योग्य ती कायदेशीर कारवाई करणार."

"प्रिया रमाणी यांनी ही मोहीम मागच्या वर्षी एका मासिकात लेख लिहून सुरू केली होती. त्या लेखात त्यांनी माझं नाव घेतलं नाही कारण तो सगळा प्रसंग चुकीचा होता.

माझं नाव का घेतलं नाही असं जेव्हा विचारलं तेव्हा त्यांनी एका ट्वीटद्वारे रिप्लाय दिला. त्या म्हणाल्या, "मी त्यांचं नाव घेतलं नाही कारण त्यांनी काहीही केलं नाही." असंही अकबर यांनी या निवेदनात म्हटलं आहे.

#MeToo काय आहे?

#MeToo ही लैंगिक छळवणुकीच्या विरोधातली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

परराष्ट्र राज्यमंत्री आणि माजी पत्रकार एम. जे. अकबर यांनी त्यांच्यावर झालेल्या आरोपांप्रकरणी कोर्टात धाव घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार म्हणून अशा गोष्टी आम्हाला सांगत राहायला हव्यात. हे असं बोलून मी दरवेळी स्वतःचीच समजूत काढते.

आणि प्रयत्न करते, शांत राहण्याचा. शांत, न डगमगता, अलिप्तपणे, तरीही माणूस असल्याची जाणीव ठेवून, मनात भावना आणि संवेदना जाग्या ठेवून.

पण कधीकधी एखादी कहाणी, एखादी दुर्घटना मन हेलावून टाकते.

यंदाचं वर्ष अशाच गोष्टींनी भरलं होतं आणि त्यामुळंच या महानगराच्या भविष्याविषयी मला जास्तच चिंता वाटू लागली आहे.

हे माझं शहर आहे. मुंबई, माझं घर.

खरं तर जमिनीच्या या तुकड्याला, माझं घर म्हणावंसं वाटण्यासाठी बराच काळ जावा लागला. पण मी मुंबईच्या प्रेमात पडले आणि आता या शहराची दुरवस्था पाहून मनाला त्रास होतोच.

कधीकधी इथं सगळीकडे फक्त अनागोंदी दिसते.

अगदी काही सेंटीमीटर पाऊसही मुंबईची गती रोखण्यासाठी पुरेसा ठरतो आजकाल.

शहरातला उकाडा कुठल्याही मोसमात असह्य बनतो. आणि हे कमी होतं म्हणून की काय, यंदा धुरक्यानंही हजेरी लावली.

लोकल ट्रेन कायमच गर्दीनं ओसंडून वाहतात. रस्त्यांवर वाहतुकीची कोंडी नेहमीचीच झाली आहे.

विमानतळावरील उशीरही नित्याची बाब बनली आहे.

इथं दाटीवाटीनं उभी घरं मोकळा श्वास घेण्यासाठी धडपडतात.

इथल्या अत्यावश्यक सेवांवरचा ताण आधीच वाढला आहे. कित्येक वर्षांपूर्वी उभारलेल्या पायाभूत सुविधा अपुऱ्या ठरू लागल्या आहेत.

मुंबईत कुठल्याही नाक्यावर एक दुर्घटना घडण्याची वाट पाहात असते, असं म्हणतात.

आणि माणसं त्या दुर्घटनांचा सामना करतात, यावर मात करतात किंवा त्याकडे दुर्लक्ष करतात आणि जगणं सुरू राहतं.

पण दरवेळी जेव्हा एखादी दुर्घटना घडते, तेव्हा संताप येतो आणि हळहळही वाटते.

नुकतंच दोन ठिकाणी आग लागली आणि रागही उफाळून आला.

१८ डिसेंबरच्या पहाटे साकिनाक्याला फरसाण फॅक्टरीला लागलेल्या आगीत १२ जणांचा मृत्यू झाला आणि शुक्रवारी, २९ डिसेंबरला मध्यरात्री कमला मिल कंपाऊंडमधील रेस्टॉरंटला लागलेल्या आगीत १४ जणांचा बळी गेला.

मुंबईच्या दोन विरोधाभासी परिसरातील दोन वेगवेगळी औद्योगिक क्षेत्र. देशाच्या आर्थिक राजधानीतल्या दोन वेगळ्या मुंबईंचं प्रतिकच जणू.

पण गरीब आणि श्रीमंत, कष्टकरी आणि पार्टीगोअर्स. आगीला यांतला फरक कळत नाही.

तरीही दोन्ही दुर्घटनांमधला मोठा फरक जाणवलाच. विशेषत: या घटनांचं देशातील माध्यमांमध्ये उमटलेलं प्रतिबिंब वेगवेगळं होतं.

दोन्ही घटनांमध्ये केवळ दहा दिवसांचं अंतर. 'मृतांचा आकडा'ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मृतांची संख्या हा एक आकडाच असतो. पण त्या प्रत्येक आकड्यामागे असते एक व्यक्ती आणि त्या व्यक्तीची कहाणी एक अशी गोष्ट, जी अचानकच संपून गेली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकार राजू परुळेकर यांना दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी शरद पवार यांचं नाव न घेता थेट राष्ट्रवादीकडून ऑफर होती अजित पवारांकडून नाही, असे शब्द वापरले आहेत.

त्याचबरोबर अजित पवार यांच्याबरोबर स्थापन झालेल्या त्या 80 तासांच्या सरकारचे शिल्पकार अमित शाह होते, असं सांगत अमित शाहांनी त्यावेळी पाठिंबा दिला नसल्याच्या अफवांवर उत्तर दिलं आहे.

80 तासांच्या सरकार बाबत विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना देवेंद्र फडणवीसांनी म्हटलं आहे, "आम्हाला थेट राष्ट्रवादीची ऑफर होती, म्हणजे अजित पवार नाही... थेट राष्ट्रवादीची ऑफर होती. त्यावेळी योग्य त्या चर्चा झाल्या होत्या. व्हायला पाहिजे त्या सर्व चर्चा झाल्या, पण त्यानंतर राष्ट्रवादीच्या प्रमुखांनी त्यांची भूमिका बदलली."

"त्यानंतर दोन-तीन दिवस आम्ही शांत होतो, त्यानंतर मात्र आम्हाला अजित पवारांकडून फिलर आला, त्यांच्याशी आमची चर्चा झाली. त्यांनी शरद पवारांची भूमिका मान्य नाही असं सांगितलं. तीन पक्षाचं सरकार चालू शकत नाही. भाजप-राष्ट्रवादी स्थिर सरकार देऊ शकतील म्हणून मी तयार आहे, असं अजित पवारांनी म्हटलं.

'त्यावेळी जे योग्य वाटलं तेच केलं'

अजित पवारांसोबत झालेल्या शपथविधीनंतरच्या घडामोडींमुळे आता त्या निर्णयाबद्दल काय वाटतं, या प्रश्नावर बोलताना देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटलं, की त्यावेळचा तो निर्णय कदाचित चुकीचा असेल, आज मागे वळून पाहिल्यावर ते केलं नसतं तरी चाललं असतं असं वाटतं. पण जेव्हा सर्व लोक तुमच्या पाठीत खंजीर खुपसतात तेव्हा राजकारणात जगावं लागतं. मग गनिमी कावा करावा लागतो, त्यामुळे तो करण्यात आला. जर सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय आमच्या विरोधात आला नसता तर आमचं सरकार टिकलं असतं. आमच्याकडे आकडे होते. यावेळी मी हे केलं होतं ते बरोबर होतं."

पण ऐन वेळी शरद पवार यांनी भूमिका का बदलली, तुम्ही फडणवीस आहात म्हणून त्यांनी भूमिका बदलली का, असा प्रश्न पुढे परुळेकरांनी फडणवीसांना केला. त्यावर उत्तर देताना त्यांनी म्हटलं, "फडणवीस आडनाव असल्याने काय काय भूमिका बदलतात हे मी आधीही पाहिलंय. अनेकांनी त्यांच्या भूमिका बदलल्यात. अनेकांनी माझ्या जातीचा उपयोग करून माझ्यावर हल्ला चढवलाय. ज्यांना माझ्यावर हल्ला करायला दुसरा कुठलाच मुद्दा गेल्या पाच वर्षात सापडलेला नाही त्यांनी जातीच्या आधारे माझ्यावर हल्ला केला आहे. त्यामुळे त्यांचा पुरोगामित्वाचा बुरखा फाटला आहे."

अमित शाह यांनी फारसं लक्ष न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात 2019 च्या विधानसभा निवडणुकांनंतर भाजप सोबत येण्यासाठी थेट शरद पवारांनीच ऑफर दिली होती, असा गौप्यस्फोट विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पत्रकारांनी आदित्य ठाकरे यांच्या निवडणूक लढवण्या विषयी विचारल्यावर ते म्हणाले "बाळासाहेबांनी माझ्यावर कोणतही बंधन घातलं नव्हतं तस मीही घातलेलं नाही. निवडणूक लढवायची की नाही हा त्याचा निर्णय आहे. तुम्ही त्याच्याशी बोला. पण ही निवडणूक तरी तो लढवणार नाही हे निश्चित."

यावेळी उद्धव ठाकरे यांनी शरद पवार यांना टोला देखील हाणला आहे. "मी माझ्या मुलांबरोबरच दुसर्‍यांच्या मुलांचेही लाड करतो. मी त्यांना फक्त धुणीभांडी करायला वापरत नाही," असं उद्धव ठाकरे म्हणाले आहे.

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांचे चिरंजीव सुजय विखेंच्या भाजप प्रवेशावर बोलताना शरद पवारांनी एक वक्तव्य केलं होतं.

ते म्हणाले होते, "एक व्यक्ती अमूकच जागेसाठी अडून राहतो. तो हट्ट पुरविण्याची जबाबदारी इतरांची नाही. त्यांच्या वडिलांनी त्यांचा हट्ट पुरविला. त्यांना दुसऱ्या पक्षात जाण्याची मुभा दिली. सुजय विखे पाटील हे राज्यातील प्रॉमिसिंग लिडर होते का?"

शरद पवार यांच्यावर टीका करताना ठाकरे पुढे म्हणाले,"ते आधी बोलले होते निवडणूक लढवणार आता नाही म्हणतायेत. हे सर्वांना माहिती आहे ते जे बोलतात त्याच्या विरुद्ध करतात."

मोदी पंतप्रधान होणा नाहीत या पवारांच्या वक्तव्याची फिरक घेताना, राजकारणात शरद पवार मोठे नेते आहेत. पण ते जोतिषी कधी झाले माहिती नाही, असं उद्धव म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आदित्य ठाकरे ही निवडणूक लढवणार नसल्याचं शिवसेना पक्ष प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी स्पष्ट केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पदार्पणातच राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय अशा दोन्ही स्पर्धांमध्ये पदक पटकवण्याचा विक्रम मंजू राणीकडे आहे.

उत्कृष्ट कामगिरी हेच जेव्हा लक्ष्य बनतं तेव्हा यश मिळतंच, हे बॉक्सर मंजू राणीने दाखवून दिलं आहे.

आपण कुठल्यातरी खेळात प्रावीण्य मिळवावं, असं तिला लहानपणापासूनच वाटायचं. मग तो खेळ कोणता, हे तिच्यासाठी महत्त्वाचं नव्हतं.

हरियाणातल्या रोहतक जिल्ह्यातल्या तिच्या रिथल फोगाट गावात मुली कबड्डी खेळायच्या. तिनेही कबड्डीने खेळायला सुरुवात केली.

यशस्वी कबड्डीपटू होण्यासाठी लागणारी ऊर्जा आणि चपळता आपल्याकडे आहे, असं मंजूला वाटायचं. ती काही दिवस कबड्डी खेळलीदेखील. मात्र, तिच्या नशिबात वेगळंच होतं.

नव्या स्वप्नाचा जन्म

मंजू राणी कबड्डी उत्तम खेळायची. मात्र, तिचा खेळ बघून ती सांघिक खेळापेक्षा वैयक्तिक खेळ उत्तम खेळू शकेल, असं तिचे प्रशिक्षक साहब सिंह नरवाल यांना वाटलं.

तेव्हा राणीने स्वतःच स्वतःसाठी बॉक्सिंग हा खेळ निवडला. 2012 सालच्या लंडन ऑलिम्पिक्समध्ये तिने एम. सी. मेरी कोमला बॉक्सिंगमध्ये कास्य पदक पटकवताना बघितलं आणि तिथूनच तिला प्रेरणा मिळाली.

मेरी कोमकडून मिळालेली प्रेरणा आणि कबड्डी प्रशिक्षकांनी केलेलं मार्गदर्शन यामुळे ती यापुढे बॉक्सिंग खेळायचं, या निर्णयापर्यंत येऊन पोहोचली.

बॉक्सिंग खेळायचं हा निर्णय घेणं सोपं असलं तरी त्यासाठी आवश्यक सोयी-सुविधा मिळवणं, हे तितकंच अवघड होतं.

मंजूचे वडील सीमा सुरक्षा दलात (BSF) होते. 2010 साली त्यांचा मृत्यू झाला. मंजू आणि तिच्या सहा भावंडांचा खर्च वडिलांच्या पेन्शनवर चालायचा.

अशा सर्व परिस्थितीत मुलांचं भरणपोषण करणं आणि त्यात मंजूचं बॉक्सिंग प्रशिक्षण आणि त्यासाठीचा डाएट, याची काळजी घेणं म्हणजे मंजूच्या आईसाठी तारेवरची कसरतच होती.

केवळ प्रशिक्षण आणि डाएटच नाही तर चांगले बॉक्सिंग ग्लोव्ह घेणंही मंजूसाठी अवघड होतं.

मंजूच्या कबड्डी प्रशिक्षकांनी तिला मानसिक आधार तर दिलाच, शिवाय तिचे पहिले बॉक्सिंग कोच म्हणूनही त्यांनी भूमिका निभावली. त्यांच्याच गावात शेतात मंजू राणीने बॉक्सिंगचे पहिले धडे गिरवले.

सोनेरी सुरुवात

मंजू राणीच्या कुटुंबाकडे आर्थिक चणचण असली तरी मंजूला पाठिंबा देण्यात ते जराही कमी पडले नाही. अल्प संसाधनं मात्र भक्कम पाठबळ या जोरावर 2019 साली सीनिअर नॅशनल बॉक्सिंग चॅम्पियनशीप या स्पर्धेत पदार्पणातच मंजू राणी सुवर्ण पदक पटकावलं.

आपला पहिलाच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मेरी कोमला ऑलिंम्पिक्समध्ये कांस्य पदक पटकावताना बघितलं आणि हरियाणाच्या मंजू राणीनेही बॉक्सर व्हायची खूणगाठ बांधली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पद्मनाभन आधी HAL कंपनीत काम करायचे. ते वर्कर युनियनचे सचिवसुद्धा होते. केंद्र सरकारने रफालचं लढाऊ विमानांचं कंत्राट अनिल अंबानींच्या रिलायन्स डिफेन्सला दिल्यामुळे हिंदुस्थान एरॉनॉटिक्स लिमिटेडच्या (HAL) अंदाजे 3,000 कर्मचाऱ्यांना नोकरी गमावण्याची भीती सतावत आहे.

या कर्मचाऱ्यांची नेमकी संख्या किती, याबद्दल जरा गोंधळच आहे... कंपनीत काम करणारे लोक एक आकडा सांगतात तर ट्रेड युनियनचे लोक दुसराच काहीतरी.

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी शनिवारी कंपनीच्या या कर्मचाऱ्यांशी चर्चा करणार होते. पण त्याच्या 48 तास आधीच एक आदेश काढण्यात आला, की कंपनीच्या वतीने कुणीही सार्वजनिकरीत्या बोलणार नाही. नाही तर तो नियमभंग समजला जाईल. त्यामुळे कंपनीत काम करणारे बरेच जण आमच्याशी बोलले पण नाव न सांगण्याच्या अटीवर.

कर्मचारांच्या अडचणी काय?

ट्रेड युनियन माजी नेते मीनाक्षी सुंदरम सांगतात, "ज्या कंपनीला विमान बनवण्याचा काही अनुभव नाही, अशा कंपनीला रफालचं कंत्राट देणं म्हणजे स्वदेशी कौशल्याचं मोठं नुकसान करणं आहे. यामुळे कंपनीच्या कारभारावर आणि क्षमतेवर परिणाम होईल."

नाव न सांगण्याच्या अटीवर एक कर्मचारी म्हणाला, "या क्षेत्रात जी बुद्धिमत्ता आहे, तिच्यावर या निर्णयाचा चांगलाच परिणाम होईल."

आजी-माजी कर्मचाऱ्यांची हीच व्यथा कंपनीचे माजी अध्यक्ष टी. सुवर्णा राजू यांनी नुकतीच हिंदुस्तान टाइम्सला दिलेल्या एका मुलाखतीतून मांडली होती. "HAL पंचवीस टन वजनी सुखोई-30चं निर्माण करू शकतं. ते तर चौथ्या टप्प्यातलं लढाऊ विमान आहे. अगदी कच्च्या मालापासून सगळं उत्पादन आम्ही इथे करतो. त्यामुळे राफेलची निर्मिती आम्ही नक्कीच करू शकलो असतो."

सप्टेंबरमध्ये निवृत्त झाल्यापासून टी. सूवर्णा राजू यांनी दिलेली ही एकमेव मुलाखत. बीबीसीने त्यांच्याशी वारंवार संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. पण ते ना अन्य कुणाशीही बोललेले आहेत ना त्यांनी बीबीसीला मुलाखत नाकारली आहे.

रफाल करारावरून काँग्रेस आणि इतर विरोधी पक्ष केंद्र सरकारवर सडेतोड टीका करत आहेत. काँग्रेसप्रणित UPAच्या काळात HAL कंपनीला 108 विमानांची निर्मिती करायची होती. त्याशिवाय 18 विमानं डसॉ एव्हिएशनला थेट पाठवायचे होते.

राजू यांनी या मुलाखतीत सांगितलं की, "डसॉ आणि HAL यांच्यात एक परस्पर करारही झाला होता. कागदपत्रांवर स्वाक्षऱ्या करून त्या फाईल सरकारच्या स्वाधीन करण्यात आल्या होत्या. तुम्ही सरकारला फाईल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"HAL बंद तर पडणार नाही. तसं झालं तर वायुसेनेचं कंबरडंच मोडेल," आनंद पद्मनाभन सांगतात. "जर रफालचं कंत्राट HALला मिळालं असतं तर कंपनीचं भविष्य आणखी उज्ज्वल झालं असतं."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पद्मावत चित्रपटात दीपिका पदुकोणने राणी पद्मावती यांची भूमिका साकारली आहे.

आपल्या आजीचा किंवा एखाद्या पूर्वजाचा व्हावा तसा उल्लेख पद्मावतीचा एखाद्या राजपूत घरात होत असतो. प्रत्येक कथेत ती एक सुंदर आणि शूर अशी राजपूत राजकन्या असते. तिचं लग्न चित्तोडच्या राजाशी होतं आणि तिचा मृत्यू चितेवर होतो.

काही कथांमध्ये चितेची जागा 'जोहर'ने घेतलेली असते. आपले राजे ठार किंवा बंदी झाले आहेत, हे कळल्यानंतर त्या स्त्रियांनी एकत्रितपणे स्वतःला अग्नीस समर्पण म्हणजे जोहार करणं. तर इतर काही कथांमध्ये पद्मावती सती जाताना दिसते.

या सार्‍या कथांमध्ये अल्लाउद्दीन खिलजीचं पात्र येतं. त्याने तिला पाहिलेलं नसतं, केवळ तिच्या सौंदर्याविषयी ऐकलेलं असतं. या सुंदर राजकन्येच्या कल्पनेच्या प्रेमात पडलेला खिलजी चित्तोडवर चढाई करतो. तो हे युद्ध जिंकतो खरा पण तो तिला मिळवू शकत नाही, तिला पाहू शकत नाही. कारण त्याआधीच ती अग्निसमर्पण करून मरण पत्करते!

मी ज्या वातावरणात वाढले, ज्या संस्कारांत वाढले त्यांचा भागच आहे ही गोष्ट! बालपणापासून अनेकोवेळा मी ही कथा ऐकली आहे. पण कधीच या गोष्टीची सत्यता पडताळून बघावी, याची खरं म्हणजे गरजच वाटली नाही! जे ऐकत गेले ते सारं खरंच मानत गेले.

त्यामुळे माझ्यासाठी आणि माझ्या भावंडांसाठी पद्मावती म्हणजे एक कल्पनारंजन कधीच नव्हते, ती आमच्यासाठी एक खरीखुरी हाडामासाची सुंदर, कुलीन आणि सगळ्यांत महत्त्वाचं म्हणजे एक शूर बाई आहे!

इतिहास की मौखिक परंपरा?

ऐतिहासिक पुरावे आणि दावे काहीही सांगोत, पण त्याने का आमच्या या मौखिक परंपरेने चालत आलेल्या पद्मावतीच्या कहाणीला तडा जातो! वस्तुनिष्ठ इतिहासाच्या परिभाषेत पद्मावती असो अगर नसो, आमच्याकडे चालत आलेल्या कहाण्यांमध्ये मात्र तिचं असणं नाकारता येऊच शकत नाही! प्रश्न ऐतिहासिक पुराव्यांवर आधारित सत्यासत्यतेचा नसून पिढ्यानुपिढ्या या गोष्टीच्या चालत येण्याचा आहे! हे चालत येणं थोडंच नाकारता येऊ शकतं!

पद्मावत चित्रपटात रणवीर सिंग अल्लाऊद्दीन खिलजीच्या भूमिकेत आहे.

म्हणून जेव्हा इतिहासकार म्हणतात की पद्मावती नावाची कुणी बाई अस्तित्वातच नव्हती, तेव्हा पद्मावतीबाबतच्या माझ्या आकलनात काही विशेष फरक पडत नाही. कारण माझ्यासाठी ती एक ऐतिहासिक वस्तुनिष्ठ तथ्य नसून एक सांस्कृतिक खूण आहे, एक अभिमानाने सांगता यावी, ऐकता यावी अशी गोष्ट आहे.

ती खरी होती अगर नव्हती, यामुळे माझा सांस्कृतिक अवकाश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राणी पद्मावती खरंच अस्तित्वात होती का, हे शोधण्यासाठी सगळे इतिहासात डोकावून पाहत आहेत. पण 'कथनमीमांसा' किंवा 'नॅरेटिव्ह स्टडीज' नावाची नवी ज्ञानशाखा या वादाकडे पूर्णतः वेगळ्या नजरेने पाहते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पद्मावती चित्रपटात रणवीर सिंह अलाउद्दीन खिलजीची भूमिका साकारत आहे.

कोणत्याही चित्रपटात तीन पात्रं महत्त्वाची असतात - हिरो, हिरोइन आणि व्हिलन. या चित्रपटात खिलजी व्हिलन आहे. मात्र वीस वर्षं दिल्लीच्या तख्तावर बसलेला खिलजी प्रत्यक्षात खलनायक होता का? इतिहास त्याच्याविषयी काय सांगतो?

मध्ययुगीन भारताचे जाणकार आणि अलीगड मुस्लीम विद्यापीठातले इतिहास विभागाचे प्रमुख आणि प्राध्यापक सय्यद अली नदीम रजावी यांनी अलाउद्दीनसंदर्भात भूमिका मांडली - "काल्पनिक पात्र असलेल्या महाराणी पद्मिनी यांना 'पद्मावती' चित्रपटात कसं दाखवण्यात आलं आहे, यावरून वादाला तोंड फुटलं आहे. त्यानिमित्तानं विरोध, आंदोलनं होत आहेत. मात्र प्रत्यक्षात भन्साळी यांच्याकडून चित्रपटात अलाउद्दीन खिलजीवर अन्याय झाला आहे."

ते पुढे सांगतात, "चित्रपटात अलाउद्दीनला अत्यंत क्रूर, जंगली आणि जुलमी प्रशासक दाखवण्यात आलं आहे. समोरचे पदार्थ ओरबाडून खाणारा, विचित्र कपडे घालणारा, अशी त्याची प्रतिमा चित्रपटात रंगवण्यात आली आहे. प्रत्यक्षात मात्र अलाउद्दीन अत्यंत सुसंस्कृत होता. त्यानं अंगीकारलेली ध्येयधोरणं काळाच्या पुढचा विचार करणारी होती. या निर्णयांचे परिणाम आजही दिसतात."

"अलाउद्दीन हे ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्व आहे. त्याच्या जीवनाबाबत सगळा तपशील सगळ्यांना उपलब्ध आहे. भारताच्या सगळ्यांत ज्ञानी विद्वान राजांमध्ये अलाउद्दीनचा समावेश होतो."

दिल्लीवर तुर्कस्तानातल्या राजांची हुकूमत सुरू झाल्यापासून खिलजी वंशाच्या राजांनी भारतावर राज्य केलं आहे.

प्रा. रजावी सांगतात, "खिलजी वंशाच्या राजांच्या आधी दिल्लीवर इल्तुतमिश, बलबन आणि रजिया सुलतान यांनी राज्य केलं होतं. मात्र त्यांनी स्थानिक नागरिकांना प्रशासनात स्थान दिलं नाही. केवळ तुर्कस्तानच्या लोकांकडेच महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या असायच्या. म्हणूनच त्या राजवटीला तुर्कांची राजवट म्हटलं जायचं."

बाजारभाव नियंत्रण

रजावी यांच्या मते जलाउद्दीन खिलजी दिल्लीचा सुलतान झाल्यावर त्यानं भारतीय लोकांना प्रशासनात सामील करून घेण्यास सुरुवात झाली. या कालखंडाला 'खिलजी क्रांती' असं म्हटलं जातं. अलाउद्दीन खिलजीनं हा वारसा पुढे चालवला. ते केवळ परकीय तुर्कांचं सरकार नव्हतं."

"ज्या 'गंगाजमुनी' संस्कृतीसाठी भारत ओळखला जातो त्या विविधांगी संस्कृतीचा वारसा अकबरनं पुढे चालवला. मात्र याची मुहूर्तमेढ अलाउद्दीन खिलजीनं रोवली होती."

अलाउद्दीननं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मूळ तुर्कस्तानचा अलाउद्दीन खिलजी 1296 मध्ये दिल्लीचा सुलतान झाला. या घटनेच्या 721 वर्षांनंतर अलाउद्दीनचा संदर्भ असलेला 'पद्मावती' चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात अडकला आहे. रणवीर सिंह अलाउद्दीनची भूमिका साकारत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पद्मावती वाघ

"तुम्ही मुंबई पुण्यात गेलात आणि कोणी विचारलं खान्देशच्या कोणत्या भागातून तुम्ही आलात आणि तुम्ही रावेर सांगितलं तर समोरच्याचं ठरलेलं उत्तर असतं, अरे, मग तुम्हाला काय कमी! हा भाग सधन आहे तसा," जळगावमधले पत्रकार सचिन गोसावी मला रावेरला जाताना सांगत होते.

पण याच रावेर तालुक्यात अनेक आदिवासी गावंही येतात. याच गावांमधले मजूर केळी आणि पपयांच्या बागांमध्ये 100 रूपये रोजाने मजूरी करतात. सधन असणाऱ्या रावेर तालुक्यात बहुतांश जनता साध्या-साध्या सुविधांनी वंचित आहे हा इथला विरोधाभास.

याच जनतेपैकी काही मजुरांचा अपघाती मृत्यू झाल्याच्या बातमीसाठी मी या भागात आले होते. चार दिवसांपूर्वी रावेर तालुक्यातल्या तीन गावांमधल्या पंधरा जणांचा पपया भरून घेऊन जाणारा ट्रक उलटल्यामुळे मृत्यू झाला. यात आभोडा गावातल्या दहा जणांचा समावेश आहे.

आभोडा गावात आल्यावरच दिसला तो इथल्या सुविधांचा अभाव. अपघाताच्या दुसऱ्याच दिवशी इथे आल्याने गावावर शोककळा तर पसरली होतीच. आदल्या दिवशी संपूर्ण गावात चूल पेटली नव्हती. वाघ कुटुंबाच्या घरासमोर काही पुरुष मंडळी बसली होती. मधून मधून कोणी भावकीतलं भेटायला यायचं आणि आतून महिलांचे रडण्याचे आवाज यायचे.

पद्मावती वाघ यांच्यावर आभाळ कोसळलं होतं. त्यांचा मुलगा, सून आणि तीन वर्षांचा नातू या अपघातात मृत्यूमुखी पडले होते. आता त्यांच्या घरात फक्त 11 वर्षांचा नातू आणि त्या शिल्लक आहेत.

"गावात भीक मागून मागून लेकाला मोठं केलं आणि आता लेक, त्याची बायको आणि माझा नातू हातातून गेले. आता मी म्हातारीने काय करावं," त्या केविलवाण्या आवाजात विचारत होत्या.

पद्मवती बाईंच्या घरात दैन्य नजरेस पडत होतंच. आधीच्या खोपटाशेजारी घरकुल योजनेत त्यांना एक खोली बांधून मिळाली इतकीच त्यांची मिळकत.

माझ्याशी बोलताना त्यांनी संयम ठेवला खरा पण नातेवाईक महिला भेटायला आणि धान्य द्यायला आल्यानंतर त्यांचा बांध फुटला. नातवाची आठवण काढून रडायला लागल्या. "माझा हुशार नातू, सारखा माझ्याकडे खाऊ मागायचा. किती उंच होता. तो घरी येईल म्हणून मी वाट पाहात होते तर कापडात बांधूनच घरी आला."

बाहेर बसलेल्या पुरुषांचे अध्येमध्ये आवाज यायचे, कोणी आतमध्ये डोकावायचं. एवढ्याश्या खोलीत अंधार होता, त्यामुळे दारात आलेल्या प्रत्येकाला बाजूला व्हायला सांगावं लागायचं कारण प्रकाश अडत होता. घरात लाईटचा बल्ब दिसत असला तरी वीज नव्हती आणि जितका वेळ मी तिथे होती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जळगावहून पुढे रावेरचा रस्ता धरला की केळीच्या बागा दिसायला लागतात. हा भागच केळीच्या बागांसाठी प्रसिद्ध आहे. शेजारी धुळे जिल्ह्यात पपईच्या बागा असतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पबजी मोबाईल गेम आणि तत्सम अॅपवर बंदी घातल्यामुळे नाराज झालेल्या भारताच्या तरूणाईचं आव्हान नरेंद्र मोदी यांच्यासमोर आहे.

कोरोना व्हायरसची साथ असूनसुद्धा JEE आणि NEET या दोन परीक्षा घेण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने घेतला होता. सरकारच्या या निर्णयावर विद्यार्थ्यांकडून मोठ्या प्रमाणात टीका झाली.

या प्रकरणी ट्विटरवर मोहीमही चालवण्यात आली. JEE आणि NEET परीक्षा स्थगित करण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली.

पबजीचा खेळ खल्लास

पबजी या मोबाईलवर खेळता येऊ शकणाऱ्या लोकप्रिय गेमसह 118 इतर अॅपवर केंद्र सरकारने 2 सप्टेंबर रोजी बंदी घातली. चीनशी संबंधित अॅपवर बंदी घालण्याच्या मोहिमेचा हा एक भाग होता.

यापूर्वीही 106 इतर चिनी अॅपवर भारताने बंदी घातली होती. लडाखमध्ये सुरू असलेल्या भारत-चीन सीमावादाच्या पार्श्वभूमीवर हा संपूर्ण घटनाक्रम घडला.

इतर अॅप्सवर बंदी घालण्यात येत असतानाही पबजी मोबाईल गेमची लोकप्रियता कायम होती. सेन्सॉर टॉवर या अमेरिकन संस्थेच्या माहितीनुसार, भारतात या गेमचे सर्वाधिक वापरकर्ते होते. 2 जुलैपर्यंत जगभरात 73.4 कोटी वेळा हा गेम डाऊनलोड करण्यात आला आहे. त्यापैकी 24 टक्के म्हणजेच 17.5 कोटी डाऊनलोड भारतात करण्यात आले आहेत.

गेम डाऊनलोड करण्याबाबत चीन दुसऱ्या क्रमांकावर असून इथं जगातील 16.7 टक्के वापरकर्ते आहेत, तर अमेरिकेत 6.4 टक्के डाऊनलोड आहेत.

पबजी गेमवर बंदी घातल्यामुळे गेम खेळणाऱ्या तरूण वर्गात संमिश्र वातावरण आहे.

काहींनी याबाबत प्रकट नाराजी दर्शवली आहेत, तर काही जण चीनला धडा शिकवण्यासाठी हे पाऊल योग्य असल्याचं म्हणत आहेत.

भारतात गेमिंग चॅनल चालवणारे अनेक युट्यूबर्स आहेत. या लोकांनी गेम खेळून आपला लाखोंचा चाहता वर्ग तयार केला आहे.

आदी सावंत हे डायनामो गेमिंग नावाचं एक युट्यूब चॅनल चालवतात. त्यांचे 80 लाख 43 हजार सबस्क्रायबर्स आहेत.

त्यांनी नुकतंच शेवटचं पबजी मोबाईल लाईव्ह स्ट्रीम केलं. यामध्ये ते म्हणाले, "मी अतिशय दुःखी आहे. पण फक्त पबजीवर बंदी घालण्यात आली आहे. युट्यूबवर नाही. त्यामुळे इतर कोणत्या तरी पद्धतीने मी तुमच्याशी संपर्कात राहण्याचा प्रयत्न करेन.

रोनी दासगुप्ता युट्यूबवर रॉकनी गेम्स नावाचं चॅनल चालवतात. त्यांचे जवळपास 11 लाख सबस्क्रायबर्स आहेत. त्यांच्या मते, "हा एक वाईट दिवस आहे. पण असं होण्यासाठी काही कारण आहे. लोकांची इ्च्छा असेल, तर ही बंदी आम्ही स्वीकारू."

व्यावसायिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा विजय आणि त्यांच्या लोकप्रियतेमध्ये सोशल मीडियाची भूमिका अतिशय महत्त्वाची होती, असं सांगितलं जातं. पण सध्या याच सोशल मीडियाचा नकारात्मक परिणाम मोदींच्या लोकप्रियतेवर होत आहे की काय, असा प्रश्न उपस्थित करण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पबजी, वी चॅट, लुडो, वॉल्ट यांच्यासह तब्बल 118 मोबाईल अॅप्सवर भारताच्या इलेक्ट्रॉनिक तसंच माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने बंदी घातली आहे.

माहिती तंत्रज्ञान कायदा 69 A नुसार भारताचं सुरक्षा आणि सार्वभौमतेला धोका असल्याचं सांगत केंद्र सरकारने या अॅपवर बंदी घातली आहे.

सध्या मोठ्या संख्येने खेळला जाणारा पबजी गेम, तसंच वीचॅट वर्क, वीचॅट रिडींग, लिविक, लुडो वर्ल्ड आणि मोबाईलमधील फोटो लपवण्यासाठी वापरले जाणारे गॅलरी वॉल्ट, गॅलरी लॉक या अॅप्सचा बंदी घातलेल्या यादीत समावेश आहे.

PUBG गेम बंद करा अशी मागणी गेल्या काही वर्षांपासून मोठ्या संख्येने पालक करत होते. यासाठी मुंबई हायकोर्टात याचिकाही दाखल करण्यात आली होती.

बुधवारी (2 सप्टेंबर) केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक तसंच माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने एक प्रसिद्धीपत्रक काढून संबधित अॅप्सवर कारवाई करत असल्याची घोषणा केली.

केंद्र सरकारने बंदी घातलेल्या अॅप्सची यादी खालीलप्रमाणे -

1.APUS Launcher Pro- Theme, Live Wallpapers, Smart

2.APUS Launcher -Theme, Call Show, Wallpaper, HideApps

3.APUS Security -Antivirus, Phone security, Cleaner

4.APUS Turbo Cleaner 2020- Junk Cleaner, Anti-Virus

5.APUS Flashlight-Free & Bright

6.Cut Cut - Cut Out & Photo Background Editor

7.Baidu

8.Baidu Express Edition

9.FaceU - Inspire your Beauty

10.ShareSave by Xiaomi: Latest gadgets, amazing deals

11.CamCard - Business Card Reader

12.CamCard Business

13.CamCard for Salesforce

14.CamOCR

15.InNote

16.VooV Meeting - Tencent Video Conferencing

17.Super Clean - Master of Cleaner, Phone Booster

18.WeChat reading

19.Government WeChat

20.Small Q brush

21.Tencent Weiyun

22.Pitu

23.WeChat Work

24.Cyber Hunter

25.Cyber Hunter Lite

26.Knives Out-No rules, just fight!

27.Super Mecha Champions

28.LifeAfter

29.Dawn of Isles

30.Ludo World-Ludo Superstar

31.Chess Rush

32.PUBG MOBILE Nordic Map: Livik

33.PUBG MOBILE LITE

34.Rise of Kingdoms: Lost Crusade

35.Art of Conquest: Dark Horizon

36.Dank Tanks

37.Warpath

38.Game of Sultans

39.Gallery Vault - Hide Pictures And Videos

40.Smart AppLock (App Protect)

41.Message Lock (SMS Lock)-Gallery Vault Developer Team

42.Hide...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत सरकारनं 118 मोबाईल अॅपवर बंदी घातली आहे. त्यात पबजी गेमचा सुद्धा समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पब्जी हा खेळ जगभरातील तरुणांमध्ये लोकप्रिय आहे.

PUBG (Player Unknowns Battleground) हा केवळ देशभरात नव्हे तर जगभरात अत्यंत लोकप्रिय असा मोबाईल गेम आहे. या गेमने असंख्य माणसांना वेड लावलं आहे.

भारतातही अनेक तरुणतरुणींना या गेमने भुरळ घातली आहे. या गेमसंदर्भात सोशल मीडियावर अनेक ग्रुप्स आणि पूल्स तयार झाले आहेत, जे एकत्र येऊन हा गेम खेळतात.

त्यातच 'सार्वजनिक ठिकाणी मोबाईलवर PUBG खेळणाऱ्या व्यक्तींवर सक्त कारवाई केली जाईल,' असे पत्रक गुजरात पोलिसांनी जारी केल्याची बातमी पसरली आहे.

देशभरात PUBG खेळण्यावर बंदी घातल्याचा आदेश न्यायालयाने दिल्याचा एक मेसेजही व्हायरल झाला आहे. बीबीसीने हाती घेतलेल्या शोधमोहिमेत या बातम्या खोट्या असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

पब्जीचं वेड जगभर आहे.

काय आहे PUBG?

मार्च 2017 मध्ये लाँच झालेला हा गेम जपानच्या 'बॅटल रॉयल' या थ्रिलर चित्रपटावर आधारित आहे. या चित्रपटात विद्यार्थी गट सरकारविरुद्ध संघर्ष करताना मृत्यूला कवटाळतो.

PUBG मध्ये शंभर खेळाडू पॅराशूटद्वारे एका बेटावर अवतरतात. शस्त्रांसह ते एकमेकांशी भिडतात. जो खेळाडू या मारामारीत स्वत:चा जीव वाचवून तग धरतो तो विजयी होतो.

PUBG गेमवर बंदीसंदर्भात व्हायरल पोस्ट्स व्हॉट्सअॅप, फेसबुक आणि ट्विटरच्या माध्यमातून सैरावैरा होत होत्या.

एका मेसेजनुसार महाराष्ट्र न्यायालयाने बंदीचा आदेश दिला आहे. अर्थात तो मेसेज खोटा होता कारण त्याच्या नावातच गडबड होती. "महाराष्ट्र न्यायालयाने हा आदेश दिला आहे," असं मेसेजमध्ये नमूद करण्यात आलं होतं. मात्र महाराष्ट्र न्यायालय असं न्यायालयाचं नावच नाही. बॉम्बे हायकोर्ट असं न्यायालयाचं नाव असून त्यांनी हा आदेश दिलेला नाही.

@PUBG हा गेम खेळता येणार नाही आणि त्यासंदर्भात टेन्सेंट गेम्स कॉर्पोरेशनला कायदेशीर नोटीस देण्यात आली आहे," या फेक आदेशात व्याकरणाच्या असंख्य चुका आहेत.

अधिकृत आदेशात असा हलगर्जीपणा कधीच नसतो. मॅजिस्ट्रेटचं स्पेलिंग magistrates ऐवजी majestratives झालं आहे.

आदेशाच्या शेवटी प्रीजज अशा पदाचा उल्लेख आहे. भारतीय न्यायव्यवस्थेत अशा नावाचं कोणतंही पद नाही.

आदेश के. श्रीनिवासलू यांच्या नावाने काढण्यात आला आहे. राज्यात कार्यरत न्याययंत्रणेत अशा नावाची व्यक्ती कार्यरत नसल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

पब्जीसंदर्भात गुजरात आणि महाराष्ट्रात फेक मेसेज फिरत आहेत

गुजरात पोलिसांच्या नावाने फिरत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सार्वजनिक ठिकाणी PUBG खेळताय? मग तुम्हाला अटक होऊ शकते, असे मेसेजेस सध्या गुजरात आणि महाराष्ट्रात फिरत आहेत. पण त्यात कितपत सत्य आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पब्जीवर बंदीची कारवाई झाल्यामुळे देशभरातले पालक आनंदले असतील अशा आशयाचे मीम्स सोशल मीडियावर फिरू लागले. त्याचवेळी दिवसदिवस पब्जी खेळणारे काय मनस्थितीत असतील हे दाखवणारे मीम्सही जोरदार फिरू लागले.  24 तासाहून जास्त वेळ या मीम्सचा महापूर लोटला. नेटिझन्सच्या प्रतिभेला धुमारे फुटल्याचं लक्षण असणारे काही मीम्स आणि प्रतिक्रिया तुमच्यासाठी.

बीबीसी मराठीने केलेल्या बातमीवर वाचक प्रफुल्ल राऊत म्हणतात, छान झालं, तरुण पिढी आता कामाला लागेल, नाहीतर हातात 24 तास मोबाईल असतो.

सरकारने एकदम चांगला निर्णय घेतला आहे असं सुधीर वाखुरे म्हणतात.

हेमंत म्हात्रे म्हणतात, खरंतर सगळ्याच गेम्सवर बंदी घालायला हवी, तरुण पिढीचं विशेषत: लहान मुलांचं गेम्समुळे खूप नुकसान होतं.

राहुल कांबळेंनी म्हटलंय की पोरं पब्जीवर फ्रस्ट्रेशन काढायची, यांनी जीडीपीचं फ्रस्ट्रेशन पब्जीवर काढलंय.

मनोज मोरे यांना हा निर्णय योग्य वाटत नाही. ते म्हणतात, मॅच हरल्यावर टीव्ही तोडणारे आणि चीनने सीमेवर हल्ला केला म्हणून अॅपवर बंदी घालणारं सरकार -कसलाच फरक दिसत  नाही, दोघेही आततायी.

विकास पवार लिहितात की अॅप बंद करून लोकांची दिशाभूल करू नका. भारतीय लोकांच्या भावनांशी खेळू नका.

हे सरकार काल्पनिक घटनेवर आधारित नाही, यांचा लोकांच्या जीवनाशी काहीही संबंध नाही असं नयन सोनटक्के म्हणतात.

मनोज भुवड म्हणतात जीडीपीवरचं लक्ष हटवण्याचा हा प्रयत्न आहे.

तुळशीदास शेळके यांनी सरकारच्या निर्णयाचं स्वागत करताना म्हटलंय की खूप छान निर्णय, भारतीयांना अकार्यक्षम करणारा पब्जी हा खेळ होता.

कार्तिक गांगुर्डे म्हणतात, बंदी घालून काय फायदा-बंदी घातलेली अॅप्स अजून वेबसाईटवर उपलब्ध आहेत.

विक्रम पाटेकर यांनी अनुप्रास साधला आहे. चीन आमच्या मॅपवर हल्ला करत आहेत, आम्ही त्यांच्या अॅपवर हल्ला करत आहोत.

कुणाल कुंभार म्हणतात की, आभार मानले पाहिजेत सरकारचे कारण त्या पब्जी गेममुळे आताची पिढी वाया चालली होती.

रोहिदास पिंगळे यांनीही सरकारच्या निर्णयाचं कौतुक केलं आहे. खूप बरं केलं पब्जीवर बंदी घालण्यात आली. कॉलनी, रुम्स, रस्त्यावर जिथे बघावं तिथे पोरं गेम खेळत होती. कॉल घेण्यासही तयार नसत. पण नुसता गेम बंद करून चालणार नाही. सरकारने आता खरे प्रश्नही सोडवायला हवेत.

पब्जीसाठी नवा महागडा फोन घेणाऱ्यांची अवस्था

और करो व्हीडिओ डिस्लाईक्स

ढिनच्यॅक ढिच्यॅक (भारतीय पालक)

अखेर तो दिवस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बुधवारी केंद्र सरकारने चिनी बनावटीच्या 118 अॅप्सवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला. यापैकी प्रमुख नाव होतं पब्जी हा गेम. तरुणांमध्ये प्रचंड लोकप्रिय असा हा गेम. मुलामुलींचा अभ्यासाचा वेळ वाया घालवणारा खेळ अशी पालकांमध्ये त्याची प्रतिमा होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पब्लिक सेफ्टी अॅक्ट अंतर्गत ताब्यात घेण्यात आलेल्या तरूणांची संख्या नेमकी किती आहे, हे सांगायला यंत्रणांनी मात्र नकार दिलाय. अशाच कुटुंबातील एका आईची आणि एका पत्नीची बीबीसीने भेट घेतली.

बीबीसीचे प्रतिनिधी आमिर पीरझादा आणि नेहा शर्मा यांचा हा ग्राऊंड रिपोर्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरमधून कलम 370 हटवल्यानंतर गेल्या पंधरा दिवसांमध्ये अनेक तरुण काश्मीरींना सुरक्षा यंत्रणांनी ताब्यात घेतल्याची माहिती पुढे येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परंतु पोलिसांनी या दंगलीशी निगडित कागदपत्रं सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध करून द्यायला नकार दिला आहे. या पार्श्वभूमीवर ईशान्य दिल्लीत घडलेल्या दंगलींशी संबंधित माहिती जमवणं आव्हानात्मक झालेलं आहे, पण बीबीसीने तपासाशी संबंधित न्यायालयीन आदेश, आरोपपत्रं यांच्या प्रती मिळवून तपास प्रक्रिया समजून घेण्याचा प्रयत्न केला.

दिल्ली दंगलीमागे अनेक कारणं होती असा पोलिसांचा दावा आहे. दिल्ली कडकडडुमा कोर्टात पोलिसांनी सादर केलेल्या घटनाक्रमांमध्ये त्या कारणांचा उल्लेख केला गेलाय. त्या घटनाक्रमांचा शोध घेत असताना बीबीसीच्या हाती काही गोष्टी लागल्या आहेत. बीबीसी हिंदीच्या प्रतिनिधी किर्ती दुबे यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्ली पोलिसांनी दिल्ली दंगलीशी संबंधित 751 प्राथमिक माहिती अहवाल (FIR) दाखल केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परंतु सगळ्यांनाच हे पर्याय खुले नव्हते. कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढत जाणार हे लक्षात आल्यावर लॉकडाऊन लागू करण्यात आला. सांस्कृतिक राजधानी असलेल्या पुण्यातल्या रेड लाईट एरियात कोरोनामुळे 'धंदा' पारच बसला. छायाचित्रकार देवदत्त कशाळीकर यांनी या भागाला भेट देत तिथल्या विदारकतेला कॅमेऱ्यात कैद केलं.

पत्रे लावून पुण्यातील रेड लाईट एरिया सील होताना पहिला होता. तिकडे कोरोना पॉझिटिव्ह केस आढळल्याचं मी तरी ऐकलं नव्हतं. मग एरिया सील का केला असावा? असा विचार मनात आला आणि लक्षात आलं की, शरीराचा शरीराशी थेट संबंध असतो इथे. अशावेळी कसलं आलंय सॅनिटायझर, मास्क आणि कसलं सोशल डिस्टन्सिंग? झर्रकन सर्व चित्र डोळ्यासमोरून तरळलं.

तब्बल सव्वा दोन महिने झाले तरीही  पत्रे घालताना पलीकडे उभ्या असलेल्या 'त्या' बायका ,लहान पोरं आणि आणि त्यांचे चेहरे डोळ्यासमोरून जात नव्हते. पण प्रत्यक्ष  बोलायला आणि विषय समजावून घ्यायला त्या ठिकाणी  जायची हिंमत होत नव्हती. बरं तिथं जावं तर कोणाकडून तरी माहिती मिळेल अशा आशेवर मी होतो. पण तिथं  गेल्यावर कुणी आपल्याला फोटो काढू देईल का हा प्रश्न होताच.

मग मित्राच्या मुलाबरोबर बोललो. त्याने तिकडच्या एका समाजसेवकाची गाठ घालून दिली, मग ठरलं आणि  पोहोचलो. तिथे देवदासी महिला आणि वेश्यांसाठी तळमळीने अनेक वर्षे काम करणाऱ्या प्रकाश यादव यांना भेटलो.

त्यांनी मला या ठिकाणची अख्खी ''सिस्टीम'' समजावून सांगितली. एकवेळ घरातले लोकही काळजी घेणार नाहीत,  एवढी हा माणूस गेली अनेक वर्षं इथल्या महिलांची आणि त्यांच्या लहानग्यांची काळजी घेतोय.

हमीदभाई उर्फ हमीद सलमानी नावाचे गृहस्थ मला इथेच भेटलं. रेड लाईट एरिया मध्ये एचआयव्हीबाधित  महिलांसाठी व टीबीची लक्षणं असणाऱ्या सर्व  महिलांसाठी सर्वस्व पणाला लावून काम करणारा हा माणूस.

हमीद सलमानी

प्रिया नावाच्या एका  समाजसेविकेने मला वस्तीमधील काही घरं दाखवली. पुढे दोन दिवसांनी सकाळीच मी रेड लाईट एरियामध्ये  पोहोचलो. तिथं पाहिलं तर मुख्य रस्त्यावरच दोन बायका एकमेकींच्या झिंज्या उपटत होत्या. त्यांचा आविर्भाव पाहून पुन्हा विचार आला आता जाऊ की नको... पण मित्राचा मुलगा तेवढ्यात आला व आम्ही आत गेलो .

माणूस चालू लागला तरी दोन्ही खांदे  भिंतीला घासतील असे अंधारे बोळ, त्यात असंख्य सिगारेटची थोटकं, मध्येच डोकावणारे उंदीर आणि त्यातून जाणाऱ्या पाईपलाईनमध्ये गडद अंधार. आतली घरं कशी असतील या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरस हा शब्द आपल्या आयुष्यात आला आणि ठाण मांडून बसला. लॉकडाऊनमुळे अनेकांचं वर्क फ्रॉम होम सुरू झालं. हाताला काम नसल्याने आणि जेवणाची भ्रांत असल्याने लाखो स्थलांतरित कामगारांनी घरचा रस्ता धरला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा टिकवून ठेवण्याचं कार्य भाषेच्या माध्यमातून केलं जातं. भाषेमुळेच संस्कृतीची देवाणघेवाण होते. पण एखादी भाषा किंवा त्यातील बोली लोप पावत असेल तर त्याचा दूरगामी परिणाम संस्कृतीवरही होतो. त्यामुळेच की काय, भाषा हा कोणत्याही संस्कृतीच्या अस्मितेचा विषय मानला गेला आहे.

आज मराठी राजभाषा दिन. या निमित्ताने मराठीतील लोप पावत चाललेल्या बोलीभाषांची माहिती घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला आहे.

महाराष्ट्राचे भौगोलिक आणि राजकीयदृष्ट्या पाच भाग पडलेले आहेत. त्यामध्ये खानदेश, विदर्भ, मराठवाडा, कोकण आणि उर्वरित महाराष्ट्र यांचा समावेश आहे. याशिवाय कर्नाटक-तेलंगणच्या सीमावर्ती भागाचाही विचार केला जातो.

सध्याच्या काळात महाराष्ट्रात वैदर्भीय बोली, मराठवाडी बोली, कोकणातील बोली आणि उर्वरित महाराष्ट्रातील कोल्हापुरी, आगरी, पुणेरी, मालवणी, वऱ्हाडी, झाडीबोली, अहिराणी, डांगी, कोकणी या अशा अनेक बोलींचा मराठीत समावेश आहे.

लोप पावत चाललेल्या बोलीभाषा पुढीलप्रमाणे -

कोळी भाषा

होय, वरकरणी हे खरं वाटणार नाही, पण कोळी भाषा संकटात असल्याचं मत डॉ. सुधीर देवरे व्यक्त करतात. डॉ. देवरे हे भाषा, कला, लोकजीवन आणि लोकवाङमयांचे अभ्यासक आहेत. त्यांनी अहिराणी भाषेवर विपुल लेखन केलेलं आहे.

डॉ. देवरे सांगतात, "महाराष्ट्रातील किनारी भागात प्रामुख्याने राहणारा कोळी समाज पूर्वी एकत्र राहत होता. त्यातून त्यांची कोळी भाषा आणि संस्कृती विकसित होत गेली. पण मासेमारी व्यवसायात मोठ्या प्रमाणात बदल झाल्यामुळे कोळी बांधवांना आपलं राहतं ठिकाण सोडण्याची वेळ आली. मासेमारी सोडून हा समाज बांधकाम मजुरी, शेतमजुरी तसंच शहरी भागाकडे मोठ्या प्रमाणावर वळला. त्यामुळे एकत्र राहणारा समाज विखुरला गेला आहे. याचा परिणाम भविष्यात त्यांच्या भाषेवर होऊ शकतो."

कोळी समाज

कोळी गीते आणि इतर मुबलक लेखन असूनसुद्धा बोलणारे व्यक्ती विखुरल्यामुळे कोळी भाषा संकटात आहे. संस्कृत भाषेतसुद्धा अशाच प्रकारे विपुल लेखन झालं होतं. पण बोलणारे लोक नसल्यामुळेच आज संस्कृत भाषेवर परिणाम झाला असल्याचं डॉ. देवरे सांगतात.

पारधी भाषा

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठात भाषा आणि वाङमय संकुलाचे प्रभारी संचालक डॉ. प्रभाकर कोळेकर यांनी पारधी भाषेविषयी विस्तृतपणे सांगितलं.

ते सांगतात, "महाराष्ट्राच्या मध्यभागातील अहमदनगर, पुणे आणि सोलापूर या तिन्ही जिल्ह्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाषा ही एखाद्या कुटुंबाप्रमाणे असते. प्रत्येक भाषेचं वेगळं वैशिष्ट्य असतं. यामध्ये उपभाषा, पोटभाषा, बोलीभाषा, लिपी या सगळ्यांचा गोतावळा असतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परदेशी चलनाचा व्यवहार करणाऱ्यांचं म्हणणं आहे की अमेरिका आणि चीनमध्ये सुरू असलेल्या व्यापार युद्धामुळे रुपयावर दबाव येत असून एक डॉलर खरेदी करण्यासाठी 72.14 रुपये द्यावे लागत आहेत.

गेल्या आठवड्यात चीनच्या चलन युआनमध्येही मोठी घसरण झाली आहे. शुक्रवारी रुपया 71.76 वर बंद झाला होता.

पण अमेरिकन डॉलर जगभरात एवढं शक्तिशाली का आहे? डॉलरला कायमच मागणी का असते? आणि जगभरातले सर्व देश आपल्या विदेशी चलनाच्या गंगाजळीत डॉलरच का ठेवतात? या प्रश्नांच्या उत्तरातून तुम्हाला रुपयाची घसरण आणि डॉलर का मजबूत आहे हे समजू शकेल.

अमेरिकन चलन डॉलरची एक जागतिक चलन म्हणून ओळख झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय व्यापारात डॉलर आणि युरो खूप लोकप्रिय आणि सार्वत्रिकपणे स्वीकारली जाणारी चलनं आहेत. जगभरातील केंद्रीय बँकांमध्ये विदेशी चलनाची जी गंगाजळी असते, त्यामध्ये 64 टक्के चलन हे अमेरिकन डॉलर असते.

या सर्व बाबींमुळे डॉलर एक जागतिक चलन होऊन जाते आणि हेच डॉलरच्या मजबुतीचं आणि अमेरिकन अर्थव्यवस्थेच्या सामर्थ्याचं प्रतीक आहे.

इंटरनॅशनल स्टँडर्ड ऑर्गनायझेशन यादीनुसार जगभरात एकूण 185 चलनं आहेत. अर्थात, यातील बहुतांश चलनांचा वापर केवळ त्या-त्या देशाच्या अंतर्गत व्यवहारात होतो. कोणतेही चलन जगभरात किती मोठ्या प्रमाणात प्रचलित आहे, ते त्या देशाची अर्थव्यवस्था आणि ताकदीवर अवलंबून आहे.

जगातील दुसरे शक्तिशाली चलन युरो आहे. जगभरातील केंद्रीय बँकांच्या विदेशी चलनाच्या गंगाजळीत 19.9 टक्के प्रमाण युरोचं आहे.

हे स्पष्ट आहे की डॉलरची ताकद आणि स्वीकारार्हता अमेरिकन अर्थव्यवस्थेचे सामर्थ्य दाखवून देते. डॉलरच्या एकूण प्रमाणापैकी 65 टक्के डॉलरचा वापर प्रत्यक्षात अमेरिकेच्या बाहेर होतो.

जगातील 85 टक्के व्यापारात डॉलरचा सहभाग आहे. जगभरातील 39 टक्के कर्जं डॉलरमध्ये दिले जातात. त्यामुळे विदेशी बँकांना आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी डॉलरची गरज असते.

डॉलर जागतिक चलन का आहे?

1944 मधील ब्रेटनवुड्स करारानंतर डॉलरच्या शक्तिशाली वाटचालीला सुरुवात झाली. त्यापूर्वी बहुतांशी देश केवळ सोन्याला योग्य मापदंड मानत होते. विविध देशातील सरकार आश्वासन द्यायचे की त्यांचे चलन सोन्याच्या मागणीच्या मूल्यावर निर्धारित करू.

न्यू हँपशायरच्या ब्रेटनवूड्समध्ये जगातील विकसित देश भेटले आणि त्यांनी डॉलरच्या तुलनेत सर्व चलनांचा विनिमय दर ठरवला. त्यावेळी अमेरिकेकडे सर्वाधिक सोने होते. या कराराने इतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय रुपया दिवसेंदिवस कमकुवत होत चालला आहे. बँका आणि निर्यातदारांकडून डॉलरला मोठ्या प्रमाणावर मागणी असल्यानं ही घसरण होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परप्रांतीय रिक्षाचालकांकडून प्रवाशांची होणारी अडवणुकीविरोधात नांदगावकरांकडून नेहमी आक्षेप घेतला जायचा. मात्र रिक्षाचालकांची दादागिरी उघड करताना नांदगावकर यांनी कायदा हाती घेतला असल्याचा ठपका त्यांच्यावर ठेवण्यात आला आहे.

नांदगावकर यांच्यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण होत असल्याचा ठपका पोलिसांनी नांदगावगावकर यांच्यावर ठेवला आहे.

निराधार आरोप ठेवून पोलिसांनी मुंबई, उपनगरं आणि पालघर जिल्ह्यातून तडीपार करण्याची कारवाई माझ्यावर करण्यात आली असल्याचं नितीन नांदगावकर यांनी म्हटलं आहे.

नांदगावकर यांनी बुधवारी आपल्या फेसबुक पेजवर एक व्हीडिओ अपलोड केला आहे. या व्हीडिओमध्ये त्यांनी स्वतःची बाजू मांडली आहे.

"ज्या पोलिसांना मी माझं कुटुंब मानत होतो, त्यांनीच माझ्यावर कारवाई केली आहे," असं नांदगावकरांनी व्हीडिओमध्ये म्हटलं आहे. अन्यायाच्या विरोधात आपण लढत राहणार, असा इशाराही त्यांनी दिला.

नांदगावकरांवर झालेल्या कारवाईबद्दल बीबीसी मराठीशी बोलताना मनसेचे नेते संदीप देशपांडे यांनी म्हटलं, "मनसेच्या कार्यकर्त्यांवर झालेली ही पहिली कारवाई नाहीये. 2008 पासून मनसेविरोधात अशा कारवाया होत आहेत. त्यामुळे अशा तडीपारीला आम्ही घाबरत नाही. नांदगावकरांसंदर्भात जी काही कायदेशीर लढाई लढावी लागेल, ती आमचे वकील न्यायालयात लढतील."

दरम्यान, मनसेनंही नांदगावकरांवर करण्यात आलेल्या कारवाईचा निषेध केला असून त्यांच्या समर्थनार्थ ट्विटरवर #isupportnitinnandgaonkar या नावाने मोहीम सुरू केली आहे.

कोण आहेत नितीन नांदगावकर?

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या स्थापनेपासून नांदगावकर हे पक्षात आहेत. सामान्य कार्यकर्त्यापासून त्यांचा पक्षातला प्रवास सुरू झाला. सध्या नितीन नांदगावकर हे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या वाहतूक सेनेचे सरचिटणीस आहेत.

नांदगावकर हे आपल्या परप्रांतीयांविरोधातील भूमिकेसाठी ओळखले जातात. आपल्या फेसबुक पेजवर नांदगावकर हे अनेकदा परप्रांतीयांविरोधातले व्हीडिओ टाकत असतात.

अवास्तव भाडे आकारणाऱ्या, प्रवाशांवर दादागिरी करणाऱ्या रिक्षा आणि टॅक्सीचालकांना वठणीवर आणण्याचं काम आपण करत असल्याचा दावा नांदगावकर यांच्या अनेक फेसबुक पोस्टमधून पाहायला मिळतो. प्रसंगी अशा वाहन चालकांना त्यांच्याकडून मारहाणही करण्यात येते.

आपण जनतेला न्याय मिळवून देण्यासाठी काम करत असल्याचा दावा करणारे नांदगावकर हे दर बुधवारी सामान्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे नेते नितीन नांदगावकर यांना मुंबई पोलिसांनी दोन वर्षे तडीपारची नोटीस बजावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परभणीचे खासदार संजय जाधव

महाविकास आघाडीतले सहकारी पक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेसकडूनच गळचेपी होत असल्याचा आरोप जाधव यांनी केला होता.

जिंतूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीवर अशासकीय सदस्य नियुक्त करताना राष्ट्रवादीच्या कार्यकर्त्याला संधी देण्यात आली आहे. इथे राष्ट्रवादीचा खासदार, आमदार नसतानाही त्यांना संधी देण्यात आल्याचा आरोप करत शिवसेना खासदार संजय जाधव नाराज झाले.

संजय जाधव यांनी उघडपणे आपली अस्वस्थता मांडल्याने शिवसेनेतील अंतर्गत धुसफूस आणि स्थानिक पातळीवर सहकारी पक्षांसोबत असलेला संघर्ष पुन्हा एकदा चव्हाट्यावर आला आहे.

परभणी लोकसभा मतदारसंघ एक अपवाद वगळता गेल्या 30 वर्षांपासून शिवसेनेचा बालेकिल्ला राहिला आहे. हा गड राखण्यात शिवसेनेला कायम यश येते. पण मतदारसंघात निवडून आलेल्या खासदाराचे समाधान करण्यात मात्र अपयश हाती येते.

केवळ स्थानिक पातळीवर राष्ट्रवादीशी संघर्ष झाल्यानं संजय जाधव नाराज झाले, या एवढ्याच अंगानं या गोष्टीकडे पाहता येणार नाही. परभणीतला शिवसेनाचा इतिहासही काहीसा रंजक आहे.

यापूर्वीही परभणीतल्या शिवसेनेच्या एक-दोन नव्हे तर चार खासदारांनी निवडून आल्यानंतर पक्षाला सोडचिठ्ठी दिली आहे. विद्यमान शिवसेना खासदार संजय जाधव यांनी पक्षप्रमुखांकडे राजीनामा सुपूर्द केल्यानं आधीचा हा इतिहासही पुन्हा चर्चेत आला.

याच निमित्तानं बीबीसी मराठीनं दोन प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे. एक म्हणजे, परभणीत शिवसेनेचे खासदार पक्ष सोडून जाण्याचा इतिहास का आहे? आणि दुसरा प्रश्न म्हणजे, शिवसेनेचे पक्षप्रमुखच महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रिपदावर असल्याने पक्षाकडे त्यांचं दुर्लक्ष होतंय का?

शिवसेनेचा बालेकिल्ला

काँग्रेस आणि शेतकरी कामगार पक्षाच्या वर्चस्वानंतर 1989 पासून परभणी लोकसभा मतदारसंघ एकहाती शिवसेनेच्या ताब्यात आहे. साधारण वर्षभराचा कालावधी वगळता या मतदारसंघावर शिवसेनेचे कायम प्राबल्य राहिले आहे.

दोन टर्म शिवसेनेचे खासदार राहिलेले अशोक देशमुख, सुरेश जाधव, गणेशराव दुधगावकर, तुकाराम रेंगे पाटील या चारही खासदारांनी शिवसेना सोडली. आता संजय जाधव यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.

खासदार अशोक देशमुख - 1989 मध्ये परभणी लोकसभा मतदारसंघात शिवसेनेचे अशोक देशमुख विजयी झाले आणि शिवसेनेचा पहिला खासदार दिल्लीत गेला. हेच यश शिवसेनेला राजकीय पक्ष म्हणून मान्यता देणारे ठरले. पण पी. व्ही नरसिंहराव पंतप्रधान असताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेनेचे परभणीचे खासदार संजय जाधव यांची नाराजी  काही दिवसांपूर्वी उघड समोर आली. जाधव यांनी पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्याकडे आपला राजीनामा सुपूर्द केला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंग

मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच सचिन वाझे प्रकरणी परमबीर सिंह यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरून बदली करण्यात आली होती.

दरम्यान, 'मुकेश अंबानी प्रकरणी तसेच मनसुख हिरेन हत्याप्रकरणी यांचा सहभाग स्पष्ट हेत असताना त्याचे धागेदोरे परमबीर सिंग यांच्यापर्यंत पोहचणार असल्याचं तपासातून स्पष्ट होत असताना परमबीर सिंग यांनी स्वतःला वाचवण्यासाठी आणि कारवाईपासून वाचण्यासाठी खोटा आरोप केला आहे', अशी अनिल देशमुख यांनी आपली बाजू ट्वीटरवर मांडली आहे.

सचिन वाझे प्रकरणात अखेरी मुंबईच्या पोलीस आयुक्तांना जावं लागलं होतं. परमबीर सिंग यांची बदली करण्यात आली आणि हेमंत नगराळे यांच्याकडे मुंबई पोलीस आयुक्तपदाची जबाबदारी देण्यात आली.

सुरुवातीला या सगळ्या प्रकरणाबाबत काहीही मान्य करण्याच्या परिस्थितीत नसलेलं राज्य सरकार, आता जबाबदारी निश्चित करण्याच्या आणि 'फेस सेव्हिंग'च्या प्रयत्नात आहे. पण राजकीयदृष्ट्या पुरत्या अडकलेल्या या प्रकरणातून केवळ परमबीर यांच्या गच्छंतीमुळे सरकारची सुटका होईल का?

शिवसेनेच्या आणि आघाडीच्या नेत्यांच्या प्रतिक्रिया सरकारनं कशी कारवाई केली आणि जे हवं ते सगळं केलं असा सूर लावणाऱ्या आहेत.

पण दुसरीकडे 'महाविकास आघाडी' सरकारला खिंडीत पकडलेली भाजप केवळ परमबीर सिंगांच्या बदलीवर हे प्रकरण शांत होऊ देण्याच्या मूडमध्ये नाही. देंवेंद्र फडणवीसांसहित किरिट सोमय्यांपर्यंत आलेल्या सगळ्या प्रतिक्रिया ठाकरे सरकारसमोरच्या कठीण काळाचं सूतोवाच करतात.

'पोलीस दलाची परंपरा महान आहे'

या प्रकरणातून आणि राजकीय कोंडीतून बाहेर पडण्याची या सरकारची इच्छा एवढी प्रबळ आहे की सिंग यांच्या बदलीची बातमी प्रथम गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी स्वत: ट्विट करुन दिली.

सरकारनं महत्वाचे निर्णय घेतले आहेत हे त्यांना सांगावं लागलं. अन्यथा अधिकाऱ्यांच्या बदलीची माहिती गृहमंत्र्यांनी ट्वीट करुन देणं हे अपवादात्मक म्हणून नोंदलं जाईल.

जे आरोप केले गेले होते, त्याची जबाबदारी निश्चिती केली गेली आहे, असं त्यातून सूचित होत होतं. पण हे आरोप झेलणाऱ्या गृहमंत्रालयाची जबाबदारीतून मुक्तता होईल का?

मुंबई पोलीसचे नवे आयुक्त हेमंत नगराळे

दुसरीकडे संजय राऊत यांनीही ट्विट करून मुंबई पोलीस दलाला कसं नवं नेतृत्व मिळालं आहे हे सांगून दलाच्या महान परंपरेची आठवण करुन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दरमहा 100 कोटी रुपयांची मागणी केली असं पत्र मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी मुख्यमंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह

पण, गेल्या काही दिवसांपासून परमबीर सिंह सतत चर्चेत राहणारं नाव बनलं आहे. बॉलीवूड अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत प्रकरणी तपासासंदर्भात त्यांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं होतं.

याच परमबीर सिंह यांनी गुरुवारी एक पत्रकार परिषद घेतली. यामध्ये त्यांनी थेट TRP मध्ये फेरफारप्रकरणी अर्णब गोस्वामी यांच्या रिपब्लिक टिव्हीवर आरोप केले. त्यामुळे परमबीर सिंह पुन्हा चर्चेत आले आहेत.

परमबीर सिंह यांचा प्रवास

पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह 1988 बॅचचे IPS अधिकारी आहेत. मूळचे हरियाणाचे असलेल्या परमबीर सिंह यांचं शिक्षण दिल्लीत झालं.

यूपीएससी परिक्षेत पास झाल्यानंतर पहिल्यांदा त्यांची निवड IRS कॅडरमध्ये झाली होती. पण, त्यांनी पुन्हा परिक्षा दिली आणि IPS हे पद मिळवलं.

परमबीर सिंह यांच्याबाबत माहिती देताना, त्यांना जवळून ओळखणारे आणि त्यांच्या कामाचं निरीक्षण करणारे पत्रकार धर्मेश ठक्कर सांगतात, "परमबीर सिंह यांनी त्यांची कारकीर्द मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त राकेश मारिया यांच्यासोबत रायगडमधून सुरू केली. प्रोबेशनरी अधिकारी म्हणून त्यांनी मारिया यांच्या हाताखाली पहिलं काम सुरू केल. पण, परमबीर सिंह खऱ्या अर्थाने नावारूपाला आले त्यांची मुंबईत पोस्टिंग झाल्यानंतर."

1990 च्या दशकात मुंबईत अंडरवर्ल्डने आपली पाळंमुळं रोवण्यास सुरूवात केली. दाऊद, अरूण गवळी यांसारखे डॉन मुंबईवर अधिराज्य गाजवण्याचा प्रयत्न करत होते. त्यावेळी भंडारा, चंद्रपूर सारख्या ठिकाणी काम केलेल्या परमबीर सिंह यांची बदली मुंबईत करण्यात आली.

"मुंबईतील झोन-2 त्यावेळी खूप हॉट झोन होता. गवळी गँगची मोठी दहशत होती. परमबीर यांनी गवळी गॅंगवर लक्ष केंद्रीत केलं. गवळी गॅंगचा कणा मोडण्यात परमबीर आघाडीवर होते. दिवंगत एनकाऊंटर स्पेशालिस्ट विजय साळसकर यांच्यासोबत त्यांनी टीम तयार केली आणि गवळी गॅंगच्या अनेकांचा एन्काउंटर केला," असं धर्मेंश ठक्कर म्हणतात.

पूर्व मुंबई, दक्षिण मुंबई आणि पोलीस उपायुक्त गुन्हे म्हणून काम केल्यानंतर 2002 मध्ये त्यांची ठाणे ग्रामीणला बदली झाली. त्यानंतर ठाणे शहरात त्यांनी पोलीस उपायुक्त गुन्हे म्हणून काम केलं.

साध्वी प्रज्ञा सिंहचे आरोप

2006 मध्ये परमबीर सिंह यांची महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकात (ATS)नियुक्ती झाली. याकाळात त्यांनी दहशतवादाच्या अनेक प्रकरणांची चौकशी केली. पण 2008 मध्ये साध्वी प्रज्ञा ठाकूर यांना ATSने मालेगाव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई आणि महाराष्ट्र पोलिसांसाठी परमबीर सिंह हे नाव काही नवीन नाही. पोलिसांच्या मागे उभा रहाणारा, धडाकेबाज आणि हाय प्रोफाईल आणि मुंबईची नस ओळखणारा अधिकारी अशी त्यांची ओळख.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह

परमबीर सिंह - सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूनंतर आम्ही चौकशी सुरू केली. या प्रकरणी ADR (Accidental Death Report) रजिस्टर करण्यात आला होता. 16 जूनला पोलिसांनी सुशांतचे वडील,3 बहिणी आणि बहिणीच्या नवऱ्याचा जबाब नोंदवला होता. सर्व नातेवाईकांनी सुशांतने आत्महत्या केली. त्यांना कोणावरही संशय नाही, यासाठी कोणी जबाबदार नाही असं सांगितलं. कूपर रुग्णालयाच्या डॉक्टरांनी पोस्टमार्टम केलं फॉरेन्सिक तज्ज्ञ आणि डॉक्टरांनी स्पॉटची पाहणी केली. सर्व पुरावे आणि माहिती गोळा होईपर्यंत क्राइम सिन योग्य पद्धतीने ठेवण्यात आला होता.

डॉक्टरांनी Aspexia Due to Hanging असा रिपोर्ट दिला. हा रिपोर्ट आत्महत्येकडे इशारा करत होता. त्यानंतरही आमची चौकशी सुरू राहिली. ही आत्महत्या असेल कर यासाठी कोणी जबाबदार आहे का? याबाबत आम्ही चौकशी सुरू केली. यासाठी लोकांचे जबाब नोंदवण्यात आले. डिप्रेशन, बायपोलर डिसऑर्डर, आर्थिक गैरव्यवहार, प्रोफेशनल रियवलरी (Professional Rivalry) याबाबत चौकशीसाठी 56 साक्षीदार तपासण्यात आले.

त्यानंतर 40-45 दिवसानंतर सुशांतचे वडील बिहारला गेले आणि त्यांनी एक गुन्हा दाखल केला. सुशांतने आत्महत्या केली, मात्र यासाठी काही लोक जबाबदार आहेत असा ओरोप त्यांनी केला. तेव्हाही त्यांचा आरोप खूनाचा नव्हता. सुप्रीम कोर्टात हे प्रकरण गेलं. राज्य पोलिसांनी एक प्रोग्रेस रिपोर्ट सुप्रीम कोर्टात दिला. कोर्टानेही मुंबई पोलिसांचा तपास चुकीचा नाही असं सांगितलं.

मात्र त्यानंतर, अचानक काही आवड्यांपूर्वी मीडियाने ही हत्या होती. मुंबई पोलिसांनी हत्येचं प्रकरण दाबण्याचा प्रयत्न केला. पुरावे नष्ट केले. साक्षीदारांना धमकावल्याचा आरोप झाला. सोशल मीडिया अचानक खूप अक्टिव्ह झाला.

मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह

हे कुठून सुरू होतं याची माहिती आता बाहेर येत आहे. लाखो फेक अकाउंट बनवण्यात आले. याची माहिती बाहेर येत आहे. सायबर विभाग याची चौकशी करतोय. मीडियातील काही चॅनल्स खोट्या बातम्या दाखवत होते. या बातम्या मोठ्या करून दाखवण्या येत होत्या. पोलिसांचं खच्चीकरण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. त्यांना चौकशीबाबत काही माहिती नव्हती. आता हे सर्व समोर येत आहे की, पोलिसांविरोधात एक अजेंडा आणि प्रोपगेंडा चालवण्यात आला होता. आणि आता आम्ही गुन्हा दाखल करून चौकशी सुरू केली आहे.

प्रश्न - याप्रकरणी मुंबई पोलिसांनी चौकशीसाठी खूप वेळ घेतला. जर पोलिसांकडे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुशांत सिंह राजपूतचा मृत्यू, राजकारण आणि मुंबई पोलिसांवर होणारे आरोप. याबाबत बीबीसीने मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांच्याशी बातचीत केली.

प्रश्न -  एम्सच्या   डॉक्टरांनी  सुशांतने आत्महत्या केल्याचा रिपोर्ट दिलाय. याबाबत तुम्ही काय सांगाल?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह

मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेच्या क्राइम इंटेलिजन्स युनिटने हे आरोपपत्र दाखल केलं आहे.

मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाकेने दिलेल्या माहितीप्रमाणे, "कथित TRP घोटाळ्याप्रकरणी दाखल करण्यात आलेलं हे पहिलं आरोपपत्र आहे. याप्रकरणी आतापर्यंत 140 साक्षीदार तपासण्यात आले आहेत. यापुढेही या प्रकरणाचा तपास अटक आरोपींविरोधात सुरू रहाणार असून, येत्या काळात दुसरं आरोपपत्र दाखल करण्यात येईल."

गुन्हे शाखेच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार,"घनश्याम सिंह यांनी रिपब्लिक टीव्हीचा TRP वाढावा आणि जास्तीत जास्त जाहिराती मिळाव्यात यासाठी गैरकायदेशीर मार्गाने रिपब्लिक भारत आणि रिपब्लिक टीव्ही यांचा टीआरपी वाढवण्यासाठी इतर अटक आरोपींना पैसे दिले. याचा पुरावा पोलिसांना मिळालेला आहे."

"भारतातील विविध शहरातील केबल ऑपरेटरसोबत संगनमत करून TRP वाढवण्यासाठी दोन वेगवेगळ्या चॅनल क्रमांकावर रिपब्लिक भारत आणि रिपब्लिक टीव्ही हे चॅनल चालवले," अशीही माहिती गुन्हे शाखेच्या अधिकाऱ्यांनी दिली.

याआधी कथित TRP घोटाळ्याप्रकरणी मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेने रिपब्लिक टीव्हीचे सीओओ आणि सीईओंना चौकशीला हजर रहाण्यासाठी समन्स पाठवले होते. तर अर्णब गोस्वामींना चौकशीसाठी बोलावण्याआधी समन्स पाठवावं अशी सूचना मुंबई उच्च न्यायालयाने केली होती.

दोन दिवसांपूर्वी अंमलबजावणी संचलनालयाने या प्रकरणी गुन्हा दाखल करून चौकशी सुरू केली आहे.

कथित TRP घोटाळ्याप्रकरणी 'फक्त मराठी', 'बॉक्स सिनेमा' आणि 'रिपब्लिक टीव्ही' ही नावं समोर आली होती.

तोंडावर काळा कपडा का बांधला?

घनश्याम सिंह यांना अटक केल्यानंतर मुंबई पोलिसांनी त्यांना मॅजिस्ट्रेट कोर्टासमोर हजर केलं. कोर्टात नेत असताना मुंबई पोलिसांनी त्यांचा चेहरा काळा कपड्याने झाकला होता. रिपब्लिक टिव्हीने घनश्याम यांच्या चेहऱ्यावर काळा कपडा बांधण्यास आक्षेप घेतलाय.

घनश्याम दहशतवादी किंवा गुंड नाहीत. मग त्यांचा चेहरा काळ्या कपड्याने झाकण्याचं कारण काय? असा सवाल उपस्थित करत रिपब्लिक टिव्हीने पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

आरोपीचा चेहरा कपड्याने का झाकतात?

आरोपींना कोर्टात नेताना त्यांचा चेहरा काळ्या कपड्याने झाकल्याची दृश्यं तुम्ही टिव्ही चॅनलवर पाहिली असतील. खून, हत्या, रॉबरी, चोरी, बलात्कार यांसारख्या गंभीर गुन्ह्यांमध्ये पोलीस आरोपीचा चेहरा झाकून त्यांना कोर्टासमोर हजर करतात. लोकांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेनं कथित TRP घोटाळ्याप्रकरणी मॅजिस्ट्रेट कोर्टात आरोपपत्र दाखल केलं आहे. आतापर्यंत मुंबई गुन्हे शाखेनं TRP घोटाळ्याप्रकरणी अर्णब गोस्वामी यांच्या रिपब्लिक टीव्हीचे वितरण उपाध्यक्ष घनश्याम सिंह यांच्यासह 12 आरोपींना अटक केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह

सुशांत सिंह राजपूत मृत्यू प्रकरणी मुंबई पोलीस दलाची नाहक बदनामी करणाऱ्या सोशल मीडिया अकाउंट होल्डर्सची आता खैर नाही. मुंबई पोलिसांच्या सायबर सेलने पोलिसांची बदनामी केल्याप्रकरणी FIR दाखल केले आहेत.

बॉलीवूड अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतच्या मृत्यूनंतर मुंबई पोलिसांच्या तपासावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आलं. 'सुशांतची हत्या करण्यात आली. मात्र, मुंबई पोलीस हे प्रकरण आत्महत्येचं आहे असं दाखवून, बड्या आरोपींना वाचवण्याचे प्रयत्न करत आहेत. सुशांत प्रकरण दाबून टाकण्याचा प्रयत्न पोलिस करत आहेत' असे आरोप पोलिसांवर करण्यात आले होते.

#JusticeForSushant #ShameOnMumbaiPolice #SSR यांसारखे ट्रेंड सोशल मीडियावर सुरू करण्यात आले. मुंबई पोलीस कार्यक्षम नाहीत, असं म्हणत सोशल मीडियावर मुंबई पोलिसांची बदनामी करण्यात आली. ट्विटर, फेसबुकवर मुंबई पोलिसांच्या विरोधात मोठी मोहीम चालवण्यात आली.

मात्र, ऑल इंडिया इंन्स्टिट्युट ऑफ मेडिकल सायन्सेस (AIIMS) च्या फॉरेन्सिक टीमच्या चौकशीत सुशांतने आत्महत्या केल्याचं स्पष्ट झालंय. त्यामुळे आता मुंबई पोलिसांनी, पोलीस दलाची बदनामी करणाऱ्यांवर कारवाईचा निर्णय घेतला आहे.

बदनामी करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई

वरिष्ठ IPS अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सुशांत प्रकरणी मुंबई पोलिसांची बदनामी करण्यासाठी 80 हजारपेक्षा जास्त बोगस अकाउंट तयार करण्यात आले. सुशांतच्या मृत्यूनंतर जून महिन्यात हे अकाउंट तयार करण्यात आले होते. या अकाउंटवरून मुंबई पोलिसांविरोधात मोहीम राबवण्यात आली.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह म्हणाले, "हजारोंच्या संख्येने असलेल्या या फेक अउंट्सवरून मुंबई पोलिसांना शिव्या देण्यात आल्या. पोलिसांची प्रतिमा मलिन करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. जाणीवपूर्वक मुंबई पोलिसांविरोधात मोहिम चालवण्यात आली. या अकाउंटची ओळख आम्ही पटवली आहे. आम्ही ट्विटर, फेसबूक आणि इतर सोशल मीडियासोबत चर्चा करत आहोत."

सुशांत सिंह

"यातील काही अकाउंट विदेशातील असण्याची शक्यता आहे. या अकाउंटवरून खोटी माहिती पसरवण्यात आली. मुंबई पोलीस दलाचं मानसिक खच्चीकरण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आलं," असं पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह पुढे म्हणाले.

सायबर सेलची करणार चौकशी

फेक अकाउंट प्रकरणाची चौकशी मुंबई पोलिसांच्या सायबर सेलकडे देण्यात आली आहे.

सायबर सेलच्या अधिकाऱ्यांने बीबीसीला दिलेल्या माहितीनुसार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई पोलीस दलाविरोधात अपप्रचार करणाऱ्यांवर कडक कारवाईचे पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी संकेत दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह

हेमंत नगराळे होणार नवे मुंबई पोलीस आयुक्त असणार आहेत अशी माहिती गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दिली आहे.

रजनीश शेठ यांच्या कडे पोलीस महासंचालक महाराष्ट्र राज्य या पदाचा अतिरिक्त कार्यभार असणार आहे. संजय पांडे यांच्या कडे महाराष्ट्र राज्य सुरक्षा महामंडळाची जबाबदारी असणार आहे.

परमबीर सिंह यांच्याकडे आता गृह रक्षक दलाची जवाबदारी देण्यात आली आहे.

हेमंत नगराळेंच्या नियुक्तीवर शिवसेना नेते खासदार संजय राऊत यांनी म्हटले आहे की,

"मुंबई तसेच महाराष्ट्र पोलीस दलास नवे नेतृत्व मिळाले आहे. आपल्या पोलीस दलाची परंपरा महान आहे. एकाद्या वावटळीत पोलीस दलाची पडझड होईल या भ्रमात कोणीच राहू नये. खाकी वर्दीचा मान व शान यापुढील काळात अधिक हिमतीने व सचोटीने राखला जाईल हीच अपेक्षा."

उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकांनी भरलेली गाडी सापडल्याच्या प्रकरणात दररोज नवनव्या घटनांची भर पडते आहे. पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांना एनआयएने अटक केली आणि त्यांची चौकशी सुरू आहे.

दोषींवर कारवाई केली जाईल, कुणालाही पाठीशी घातलं जाणार नाही, असं वक्तव्य महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी केलं. सचिन वाझे प्रकरणावर माध्यमांनी अजित पवार यांना प्रतिक्रिया विचारल्यानंतर त्यांनी हे उत्तर दिलं होतं.

मात्र, यावेळी अजित पवार म्हणाले, चौकशीआधी कुणाला शिक्षा देणं योग्य नाही.

"सचिन वाझे यांना बडतर्फ करण्यात आलंय. जर कुणी अधिकारी चुकीचा वागला, जर तो दोषी आढळला, तर सरकारनं कुणीच पाठीशी घातलं नाही," असं अजित पवार म्हणाले.

सचिन वाझे कोण आहेत?

महाराष्ट्र पोलीस दलात सचिन वाझे सहाय्यक पोलीस निरीक्षक, म्हणजेच असिस्टंट पोलीस इंनस्पेक्टर (API) पदावर कार्यरत होते.

मुंबई क्राइम ब्रांचच्या 'क्राइम इंटेलिजन्स युनिट' चे प्रमुख म्हणून सेवा बजावत आहेत. मुंबईत घडणाऱ्या गुन्हेगारी कारवायांची गोपनीय माहिती मिळवून, त्या रोखण्याचं काम क्राइम ब्रांचच्या या युनिटकडे आहे.

जून 2020 मध्ये मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने सचिन वाझेंच निलंबन मागे घेण्याचा निर्णय घेतला. निलंबन मागे घेतल्याने तब्बल 16 वर्षांनी वाझे यांचा पुन्हा महाराष्ट्र पोलिसांच्या सेवेत येण्याचा मार्ग खुला झाला.

पोलीस दलात परतल्यानंतर वाझे यांची आयुक्तांनी प्रतिष्ठित मानल्या जाणाऱ्या मुंबई क्राइम ब्रांचमध्ये नियुक्ती केली.

अन्वय नाईक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सचिन वाझेप्रकरणी मुंबई पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांची उचलबांगडी करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमबीर सिंह पत्र प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर शरद पवार यांनी रविवारी (21 मार्च) दिल्ली येथे एक पत्रकार परिषद आयोजित केली होती. त्यावेळी पवार यांनी वरील वक्तव्य केलं.

अँटिलिया स्फोटक प्रकरणापासून सुरू झालेल्या महाविकास आघाडी सरकारच्या अडचणी वाढत चालल्या आहेत. मनसुख हिरेन मृत्यू प्रकरण आणि पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांच्या अटकेनंतर हे प्रकरण थेट गृहमंत्र्यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीपर्यंत पोहचलं आहे.

विरोधकांकडून गृहमंत्री देशमुख यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर आपली भूमिका मांडताना शरद पवार यांनी राजीनाम्याचा चेंडू मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या कोर्टात टोलवला. दोन दिवसांत देशमुख यांच्या राजीनाम्याबाबत निर्णय घेण्यात येईल, असंही पवार यावेळी म्हणाले.

तर दुसरीकडे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी अनिल देशमुखांच्या राजीनाम्याचा प्रश्नच येत नाही, अशी प्रतिक्रिया माध्यमांना दिली.

काही दिवसांपूर्वी अजित पवार यांनाही अनिल देशमुखांच्या राजीनाम्याबाबत प्रश्न विचारण्यात आला होता. त्यावेळी अजित पवार म्हणाले होते, "मंत्रिमंडळात कोणाला ठेवायचं हे त्या त्या पक्षाचा प्रमुख ठरवतो. काँग्रेसकडून सोनिया गांधी, राष्ट्रवादीकडून शरद पवार आणि शिवसेनेकडून उद्धव ठाकरे याबाबत निर्णय घेत असतात."

सचिन वाझे

एकूणच, अनिल देशमुखांच्या राजीनाम्याबाबत राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातच मत-मतांतरं आहेत. हीच स्थिती महाविकास आघाडीमध्येही पाहायला मिळते.

गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्या राजीनाम्याचा निर्णय मुख्यमंत्री स्वतः घेतील, असं शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी म्हटलं होतं.

दरम्यान, परमबीर सिंह यांचं पत्र राजकीय दबावापोटी आहे. त्यांच्या पत्राच्या हेतूबद्दल शंका आहे. अधिकारी पत्र देईल आणि मंत्री राजीनामा देईल, हे चुकीचं आहे, महाविकास आघाडी म्हणून बसून चर्चा करू, असं म्हणत महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी अनिल देशमुखांची पाठराखण केली आहे.

हा सगळा घटनाक्रम पाहिल्यास राजीनाम्यावरून महाविकास आघाडीची कोंडी झाली आहे का? की याप्रकरणात भूमिका ठरवण्यास अधिक वेळ मिळण्यासाठी ही टोलवाटोलवी केली जात आहे?

अशा प्रकारचे अनेक प्रश्न यामुळे उपस्थित करण्यात येत आहेत. याबाबत अधिक माहिती घेण्यासाठी बीबीसी मराठीने राजकीय विश्लेषकांशी चर्चा केली. देशमुख यांचा राजीनाम्याचा निर्णय उद्धव ठाकरे घेतील की शरद पवार याबाबत घेतलेला हा आढावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"परमबीर सिंह यांनी लिहिलेल्या पत्राबाबत माझी मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा झाली आहे. गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर करण्यात आलेले आरोप अत्यंत गंभीर आहेत. याबाबत चौकशीचे आदेश देण्याचे अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे आहेत. त्यांच्या राजीनाम्याचं काय करावं, याचा निर्णय स्वतः उद्धव ठाकरे घेतील," असं शरद पवार यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परमवीर चक्र विजेते योगेंद्र सिंह यादव

3 जुलै 1999. टायगर हिलवर बर्फवृष्टी होत होती. रात्री साडेनऊ वाजता ऑप्स रूम (ऑपरेशन्स)मधला फोन खणखणला. कोअर कमांडर जनरल किशन पाल यांना जनरल मोहिंदर पुरी यांच्याशी तातडीने बोलायचं असल्याचं ऑपरेटरने सांगितलं.

दोघांमध्ये काही मिनिटांचं संभाषण झालं. त्यानंतर 56 माऊंटन ब्रिगेडचे डेप्युटी कमांडर एसव्ही डेव्हिड यांना पुरींनी सांगितलं," टीव्ही रिपोर्टर बरखा दत्त आसपास आहेत का ते पाहा. आणि त्या टायगर हिलवर होणाऱ्या हल्ल्याचं लाईव्ह रिपोर्टिंग करत आहेत का?"

लेफ्टनंट जनरल मोहिंदर पुरी त्या दिवसाची आठवण सांगतात, "टायगर हिलवर करण्यात येणाऱ्या हल्ल्याची बरखा दत्त लाईव्ह बातमी देत असल्याचं मला समजल्याबरोबर मी तातडीने त्यांना भेटलो आणि सांगितलं की हे लगेच थांबवा, कारण आम्हाला हे पाकिस्तानला कळू द्यायचं नाही."

जनरल पुरी म्हणतात, "या हल्ल्याची माहिती मी फक्त माझ्या कोअर कमांडरना दिली होती. त्यांनी याबाबत सेना प्रमुखांनाही सांगितलं नव्हतं. म्हणूनच मला आश्चर्य वाटलं की इतक्या गुप्त आणि संवदेनशील ऑपरेशनचं बरखा दत्त लाईव्ह रिपोर्टिंग कसं करू शकतात?"

पत्रकार बरखा दत्त यांनी कारगिल युद्धाचं लाईव्ह रिपोर्टिंग केलं होतं.

टायगर हिल ताब्यात आल्याची घोषणा

तेव्हाचे संरक्षण मंत्री जॉर्ज फर्नांडिस यांनी टायगर हिलवर भारताने ताबा मिळवल्याची घोषणा जेव्हा 4 जुलै रोजी केली, तोपर्यंत खरंतर भारतीय सैनिकांनी त्यावर पूर्ण ताबा मिळवलेला नव्हता.

टायगर हिलचा कळस तेव्हाही पाकिस्तानच्या ताब्यात होता. भारतीय सैन्यातले दोन शूर तरुण ऑफिसर - लेफ्टनंट बलवान सिंह आणि कॅप्टन सचिन निंबाळकर टायगर हिलवर बसलेल्या पाकिस्तानी सैनिकांना नेस्तनाबूत करण्यासाठी निकराचे प्रयत्न करत होते.

ते कळसापासून 50 मीटर खाली असताना ब्रिगेड मुख्यालयात संदेश आला, "They're short of the top. (ते कळसाच्या जवळ आहेत)."

श्रीनगर आणि उधमपूर मार्गे हा निरोप दिल्लीला पोहोचेपर्यंत त्याचे शब्द बदलून झाले होते - "They're on the top (ते टायगर टॉपवर पोहोचले आहेत)."

संरक्षण मंत्री फर्नांडिस पंजाबात एका सभेत बोलत असताना त्यांना हा निरोप मिळाला.

पुढचामागचा विचार न करता, या निरोपाची खात्री करून न घेता त्यांनी घोषणा केली - "भारताने टायगर हिल पुन्हा आपल्या ताब्यात घेतला."

कारगिल युद्धाच्या काळात बीबीसीच्या भारत तसंच पाकिस्तानातून वृत्तांकनाचं हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

20 वर्षांपूर्वी कारगिलच्या पर्वतांवर भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान युद्ध झालं. पाकिस्तानी सैनिकांनी कारगिलच्या डोंगरांवर घुसखोरी करत मोर्चेबांधणी केली आणि युद्धाला सुरुवात झाली. कारगिल युद्धाला आता 20 वर्ष पूर्ण होत आहेत. या युद्धाच्या आठवणी आणि माहिती सांगणारा हा लेख.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परराष्ट्र मंत्रालयानं म्हटलं आहे की, सैन्य मागे घेण्याविषयी दोन्ही देशांनी प्रगती केली आहे. पण, अद्याप ही प्रक्रिया पूर्ण झालेली नाही.

दोन्ही देशांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांमध्ये बैठक होईल आणि या प्रश्नावर काम करण्यात येईल, असंही सरकारनं निवेदनात म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

परराष्ट्र मंत्रालयानं म्हटलंय, "सीमाभागात शांतता आणि स्थैर्य हे दोन्ही देशांतील नातेसंबंधांचं मूळ आहे. यामुळे सैन्य मागे घेणं आणि एकूणच तणाव कमी करण्यासाठी दोन्ही देशांमध्ये झालेल्या सहमतीनुसार चीन काम करेल, अशी आम्हाला आशा आहे."

यापूर्वी चीननं म्हटलं होतं की, बहुतेक भागातून सैन्य मागे घेण्यात आलं आहे.

चीनचे राजदूत सन वेंगडॉन्ग यांनी म्हटलं की, "पॅँगाँग तलावाच्या उत्तर भागातील चीनचं सैन्य सीमा रेषेच्या मागे आहे. चीननं कधीच आपल्या भूभागाबाहेरील जमिनीवर दावा केलेला नाही."

त्यांनी इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ चायनीज स्टडीजच्या वेबिनारमध्ये म्हटलं, आम्ही आशा करतो की, भारताचं सैन्य दोन्ही देशांमधील सहमतीचं पालन करतील आणि बेकायदेशीररित्या एलएसी उलटून चीनकडे येणार नाही."

दोन्ही देशांमधील सततच्या प्रयत्नांमुळे सैन्य मागे हटलं आहे आणि तणाव कमी झाला आहे, असंही त्यांनी म्हटलंय.

भारत-चीन सीमेवरील सद्यस्थिती

दोन्ही देशांमधील वक्तव्यांनुसार सध्या सीमेवरील स्थितीचा अंदाज लावणं अवघड काम आहे. एकीकडे चीन म्हणत आहे की बहुतेक ठिकाणांहून सैन्य मागे हटलं आहे, तर दुसरीकडे भारताचं म्हणणं आहे, की यासंबंधीच्या उद्देशाविषयी थोडी प्रगती झाली आहे.

याविषयी अधिक जाणून घेण्याकरता आम्ही चीनविषयक बाबींचे जाणकार प्राध्यापक स्वर्ण सिंह यांच्याशी संपर्क साधला.

ते म्हणाले, "दोन्ही देशांकडून वेगवेगळे वक्तव्यं येत आहेत, ही काही चिंता करण्यासाठी गोष्ट नाही. कारण, दोन्ही देशांची एलएसीबाबतची भूमिका वेगवेगळी आहे."

सीमेवर सैन्य नियमितपणे गस्त घालत असतं. सीमा काही निश्चित झालेली नाही. त्यामुळे वाद सुरू होण्यापूर्वी कोणाचं सैन्य कोणत्या ठिकाणावर होतं, हे सांगणं अवघड असतं.

त्यांच्या मते, "याचा अर्थ स्पष्ट आहे की, भारत ज्याला एलएसी संबोधतं तो भाग चीननं ओलांडलेला नाही. पण, चीन त्यांच्या व्याख्येनुसार त्यांच्या भागात ठाण मांडून आहे."

दोन पावलं पुढे सरकून एक पाऊल मागे टाकण्याच्या चीनचा धोरणाचा हा भागही असू शकतो, असंही सिंह यांना वाटतं.

माजी राजकीय अधिकारी पी. स्टॉबटन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत-चीन सीमावाद कमी करण्याचा प्रयत्न सुरू असतानाच भारत सरकारनं गुरुवारी म्हटलं की, लडाखमधील एलएसीवरील सैन्य मागे घेण्याची प्रक्रिया अद्याप पूर्ण झालेली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी 15 जून रोजीच्या या हिंसक चकमकीचा निषेध नोंदवला आहे. त्यांनी 6 जून रोजी झालेल्या नियंत्रण रेषेबाबत वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांच्या बैठकीत डि-एस्केलेशन कराराची आठवण चीनला करून दिली.

गेला आठवडाभर ग्राऊंड कमांडर्स नियमितपणे याबाबत बैठका घेत होते. हे सुरू असतानाच सीमेवर चीनच्या बाजूला एक इमारत उभी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. हा वादाचा मुद्दा बनलेला असताना चीनने पूर्वनियोजित कारवाई केली. चीनचं हे कृत्य हिंसा आणि जिवितहानीसाठी जबाबदार आहे. जैसे थे परिस्थितीत बदल न करण्याच्या कराराचे उल्लंघन करण्याचा हा प्रकार आहे, असं ते म्हणाले.

अशा घटनांमुळे द्विपक्षीय संबंधांवर गंभीर परिणाम होईल, असा इशारा जयशंकर यांनी चीनला दिला. चीनने त्यांच्या कृतीचं स्वयंअध्ययन करून योग्य निर्णय घेण्याची काळाची गरज होती. दोन्ही बाजूंच्या वरीष्ठ अधिकाऱ्यांनी 6 जून रोजी केलेल्या कराराची अंमलबजावणी व्हायला हवी, असं जयशंकर म्हणाले.

चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनीही याबाबत त्यांची बाजू स्पष्ट केली. अखेर सध्याची परिस्थिती अत्यंत जबाबदारपणे हाताळण्यात येईल, याबाबत सहमती झाली. 6 जूनला झालेल्या कराराची अंमलबजावणी दोन्ही देश अत्यंत शिस्तीने करतील. प्रोटोकॉलनुसार कोणत्याही बाजूने कोणत्याही प्रकारची कारवाई होणार नाही, शांतता राखली जाईल, असं ठरवण्यात आलं.

आम्ही जशास तसे प्रत्युत्तर देऊत - मोदी

गलवान खोऱ्यात चीन आणि भारतीय सैन्यात झालेल्या चकमकीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. सैनिकांचं बलिदान व्यर्थ जाऊ दिलं जाणार नाही. आमच्यासाठी देशाची अखंडता आणि सार्वभौमत्व महत्त्वाचं आहे. आम्हाला शांती हवी आहे पण भारताकडे चोख प्रत्युत्तर देण्याची क्षमता आहे. असं पंतप्रधान मोदी म्हणाले.

चीन सीमेवर भारतीय जवान प्रतिकार करताना मारले गेले आहेत. या जवानांचं बलिदान व्यर्थ जाऊ देणार नाही. भारत हा शांतताप्रिय देश आहे. पण जशास तसे उत्तर देण्यासही भारत सक्षम आहे, असं वक्तव्य पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केलं.

कोरोना व्हायरस आणि लॉकडाऊनच्या पार्श्वभूमीवर देशातील विविध राज्यांतील मुख्यमंत्र्यांसोबत आयोजित ऑनलाईन बैठकीच्या सुरुवातीला मोदी बोलत होते. यावेळी सर्वांनी भारत-चीन सीमेवर चकमकीत ठार झालेल्या जवानांना श्रद्धांजली वाहिली.

"भारताने नेहमीच शेजारी देशांसोबत सहकार्याची भावना ठेवली आहे. आपण कधीच कुणाला उचकवत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लडाखच्या गलवान खोऱ्यात झालेल्या गेल्या दोन दिवसांतील घडामोडींनंतर भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर आणि चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांच्यात आज (बुधवारी) फोनवरून चर्चा झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: परळ आणि एलफिन्स्टन रेल्वे स्टेशनला जोडणाऱ्या पादचारी रेल्वे पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीत अनेकांचा मृत्यू झाला आहे.

प्राथमिक माहितीनुसार एलफिन्स्टन रेल्वे स्टेशन आणि परळ रेल्वे स्टेशऩ यांना जोडणाऱ्या पादचारी रेल्वे पुलावर सकाळी 10.30च्या जवळपास चेंगराचेंगरी झाल्याचा फोन पोलीस नियंत्रण कक्षाला आला.

सकाळपासून होत असलेल्या पावसानं पुलावर गर्दी होऊन अचानक चेंगराचेंगरी झाली. सकाळी 11.45 वाजता 15 मृतदेह केईएम रुग्णालयात आल्याची माहिती वरिष्ठ वैद्यकीय अधिकारी डॉ. प्रवीण बांगर यांनी आधी कळविली होती.

पुढे हाच आकडा 22 वर गेला. यात 18 पुरुष आणि चार महिलांचा समावेश आहे.

"पावसामुळं फूट ओव्हर ब्रिजवर गर्दी जमा झाली आणि त्यानंतर चेंगराचेंगरी झाली. यातच 22 जण मृत घोषित करण्यात आले," असं पोलीस उपायुक्त एस. जयकुमार यांनीही सांगितलं.

जखमींची संख्या डझनांवर असून केईएम रुग्णालयातच त्यांच्यावरही उपचार सुरू आहेत. पश्चिम रेल्वेचे वैद्यकीय अधिकारीही उपचारांमध्ये मदत करत असल्याचं या रेल्वे विभागाच्या जनसंपर्क अधिकारी गजानन महापुतकर यांनी कळविलं.

केईएम रुग्णालयात रक्ताची गरज असल्याचं मुंबई पोलिसांनी ट्वीट केलं आहे.

पश्चिम रेल्वेचे वरिष्ठ अधिकारी आणि ताफा घटनास्थळावर मदतीसाठी पोहचल्याची माहिती पश्चिम रेल्वेनं ट्वीट करून कळविली.

घटनेनंतर काही तासांतच राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करून शोक व्यक्त केला.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे ट्वीट.

केंद्रीय रेल्वेमंत्री पीयूष गोयल शुक्रवारी अंधेरी-गोरेगाव एक्स्टेंशनच्या लोकार्पणासाठी मुंबईत आले आहेत. पण या दुर्घटनेमुळं तो कार्यक्रम रद्द करण्यात आला.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मृतांच्या नातेवाईकांसाठी प्रत्येकी पाच लाखांची मदत जाहीर केली आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

परळ आणि एलफिन्स्टन रेल्वे स्टेशनला जोडणाऱ्या पादचारी रेल्वे पुलावर झालेल्या चेंगराचेंगरीत मृतांचा आकडा 22 वर पोहोचला आहे, तर किमान 30 जणांवर उपचार सुरू आहेत.