डॉक सारांशित करण्यासाठी: मे म्हणाल्या, "पुढील आठवड्यात माझ्या प्रस्तावाला खासदारांनी पाठबळ दिलं तर ब्रेक्झिट 30 जूनपर्यंत प्रलंबित होईल." जर खासदारांनी हा प्रस्ताव फेटाळला तर अधिक काळासाठी ब्रेक्झिट प्रलंबित व्हावं यासाठी प्रयत्न करू, असं त्या म्हणाल्या आहेत.

पण या प्रलंबाला युरोपियन युनियनमधील 27 राष्ट्रांनी मान्यता देणं आवश्यक आहे.

हुजूर पक्षाच्या बहुतांश खासदारांनी ब्रेक्झिट प्रलंबित करण्याच्या विरोधात मतदान केलं. यामध्ये सात कॅबिनेट मंत्र्यांचाही समावेश आहे. याचाच अर्थ मे यांनी या मतदान प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर मजूर पक्ष आणि इतर विरोधी पक्षांवर अवलंबून राहावं लागलं.

ब्रेक्झिट :  युरोपियन युनियनकडे लक्ष

29 मार्च 2019 ही ब्रेक्झिटची डेडलाईन ठरवण्यात आली होती. मात्र थेरेसा मे यांचा ब्रेक्झिट करार ब्रिटीश संसदेत नामंजूर झाल्याने 29 मार्चपर्यंत ब्रिटन युरोपीय महासंघातून बाहेर पडेल, अशी चिन्हं नाहीत.

त्यामुळे ब्रेक्झिटची ही तारीख पुढे ढकलावी, यासाठी आता प्रयत्न करण्यात आले. मात्र या मुदतवाढीतील अडचण होती ती म्हणजे ब्रेक्झिट करारातील कलम 50.

ब्रिटनला ब्रेक्झिटच्या रणनीतीवर नव्याने विचार करायचा असेल आणि एकमत घडवून आणायचे असेल तर आपण युरोपीय महासंघाला "दीर्घ मुदतवाढीवर विचार करण्याचे" आवाहन करू, असे युरोपीय परिषदेचे अध्यक्ष डोनाल्ड टस्क यांनी म्हटलं होतं.

ब्रेक्झिटची 29 मार्च ही डेडलाईन 30 जून करावी, यासाठी ब्रिटनच्या खासदारांनी मतदान केलं.

आपण सादर केलेला ब्रेक्झिट करार मान्य झाला नाही तर दीर्घ मुदतवाढीची गरज भासू शकते, असं ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांनी म्हटलं होतं.

ब्रिटनच्या संसदेतील कनिष्ठ सभागृह असलेल्या हाऊस ऑफ कॉमन्समध्ये दोन वेळा पराभवाचा सामना करावा लागल्यानंतर युरोपीय महासंघासोबतच्या कराराला मान्यता मिळावी, यासाठी मे पुन्हा एकदा पुढच्या आठवड्यात प्रयत्न करणार आहेत.

या मुदतवाढीला युरोपीय महासंघातील इतर 27 देशांची मान्यता मिळणे गरजेचे आहे. या देशांच्या परिषदेचे अध्यक्ष असलेले टस्क पुढच्या आठवड्यात ब्रसेल्समध्ये होणाऱ्या बैठकीपूर्वी अनेक नेत्यांशी याविषयी चर्चा करणार आहेत.

ब्रिटनला युरोपीय महासंघातून बाहेर पडण्यासाठी मुदतवाढ हवी असली तरी ती मेअखेर होणाऱ्या युरोपीय निवडणुकींपूर्वी असावी, असा युरोपीय आयोगाचे अध्यक्ष जेन क्लाऊड जंकर यांचा आग्रह आहे. मात्र या प्रक्रियेला दीर्घ मुदतवाढ दिली जाऊ शकते, असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान थेरेसा मे यांनी ब्रेक्झिटला विलंब करण्यासाठी युरोपियन युनियनला विनंती करावी, असा ठरवा ब्रिटिश संसदेने मंजूर केला आहे. 413 विरुद्ध 202 मतांनी हा ठरवा संमत झाला आहे. पूर्वीच्या नियोजनानुसार ब्रेक्झिट 29 मार्च रोजी अपेक्षित होतं. ते आता पुढं ढकललं जाईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेंग वांगझोयू या हुआवे कंपनीच्या मुख्य आर्थिक अधिकारी आहेत.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यात G20 परिषदेच्या निमित्ताने 1 डिसेंबर रोजी चर्चा झाली. रुचकर आणि खमंग अशा ग्रिल्ड सिरलॉइन आणि कॅरामेल पॅनकेक्स यांचा आस्वाद घेत या दोघांनी व्यापारी युद्धाची तीव्रता कमी करण्यासंदर्भात बोलणी केली.

योगायोग म्हणजे याचदिवशी टेलिकॉम कंपनी हुआवेई कंपनीचे मुख्य आर्थिक अधिकारी तसंच उपाध्यक्ष आणि कंपनीचे सर्वेसर्वा यांची मुलगी मेंग वांगझोयू यांना कॅनडात अटक करण्यात आली. आता त्यांचं अमेरिकेकडे प्रत्यार्पण करण्यात येणार आहे.

या अटकेच्या घटनेचं महत्त्व आणि त्यासाठी निवडण्यात आलेली वेळ, हा केवळ योगायोग मानता येणार नाही. चीनच्या जगड्व्याळ तंत्रज्ञान पसाऱ्यातली हुआवे ही केंद्रस्थानी असलेली कंपनी आहे. साहजिक मेंग या साम्राज्याच्या अढळस्थानी आहेत.

मेंग यांच्यावर कोणते आरोप निश्चित करण्यात आले आहेत, हे अद्यापही स्पष्ट झालेलं नाही. पण ही अटक केवळ एका कंपनीशी किंवा कंपनीशी संबंधित मोठ्या हुद्द्यावरील व्यक्तीशी निगडीत नाही.

अमेरिकेने इराणवर कठोर निर्बंध लागू केले आहेत. हुआवे कंपनी या निर्बंधांचं उल्लंघन करत असल्याच्या अनुषंगाने अमेरिकेतर्फे हुआवे कंपनीची चौकशी करण्यात येत आहे.

शांततेत भंग

या ट्रेड वॉरमुळे अमेरिका आणि चीन यांच्यातले संबंध ताणले गेले आहेत. अशा नाजूक आणि संवेदनशील परिस्थितीत मेंग यांच्या अटकेमुळे अमेरिका आणि चीन यांच्यातील व्यापारी संबंधाना खोलवर तडा जाण्याची शक्यता आहे.

"अटकेसाठी साधलेली वेळ निर्णायक अशी आहे. या अटकेमुळे अमेरिका आणि चीन यांच्यादरम्यानच्या वाटाघाटींना खीळ बसू शकते. G20 बैठकीत झालेल्या कराराबाबत बाजारविश्व साशंक आहे. मेंग यांच्या अटकेमुळे वातावरण अधिकच गढूळ होणार असून करारपूर्ती अवघड असेल'', असं सिल्क रोड रिसर्चचे विश्लेषक विनेश मोटवानी यांनी सांगितलं.

अमेरिका आणि चीन यांच्यातील संबंध दुरावले आहेत.

अमेरिका आणि चीन यांच्यातले संबंध केवळ व्यापारी नव्हे, अन्य आघाड्यांवरही टोकाचे ताणले गेले आहेत. ब्युनोस एरिस येथे झालेल्या G20 बैठकीत दोन्ही देशांनी किमान चर्चेची तयारी दर्शवली. पुढच्या तीन महिन्यात मतभेदाचे मुद्दे निकाली निघतील असं चित्र निर्माण झालं होतं.

व्यापारी युद्धाच्या केंद्रस्थानी तंत्रज्ञानविषयक मुद्दे आहेत. अमेरिका आणि चीन या मुद्द्यांवर कसे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिका आणि चीन यांच्यातील ताणलेल्या व्यापारी युद्धाचा फटका हुआवे (Huawei) या टेलिकॉम कंपनीला बसला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेंदू मृत झालेल्या व्यक्तीचा अभ्यास करण्यात येत आहे.

"कल्पना करा... तुम्ही एका खोक्यामध्ये बंद आहात. हे खोके डोक्याच्या केसांपासून ते पायांच्या नखांपर्यंत पूर्णपणे पक्कं आहे...

हा एक विचित्र बॉक्स आहे, कारण तुम्ही तुमच्या अवतीभवती चालू असलेल्या सर्व गोष्टी ऐकू शकता परंतु तुमचा चेहरा व ओठ इतक्या घट्टपणे आवळले आहेत की तुम्ही काहीच बोलू शकत नाही, अथवा आवाज करू शकत नाही...

सुरुवातीला हा एक खेळ आहे असं तुम्हाला वाटतं.

परंतु हळूहळू हेच तुमचं वास्तव बनतं व त्याचबरोबर तुम्ही कुटुंबीयांना तुमच्या अवस्थेवर दुःखी होताना, तुमच्या भविष्याबद्दल काळजी करताना बघता, ऐकता.

तुमचं शरीर क्षणोक्षणी बदलतं - कधी खूप थंड, कधी खूप गरम व सतत लागलेली तहान या गोष्टींमुळे तुम्ही अस्वस्थ होता.

हळूहळू तुमच्या कुटुंबीयांच्या, आप्तेष्टांच्या, मित्रमैत्रिणींच्या भेटी कमी-कमी होत जातात.

तुमचे जीवनसोबती तुम्हाला सोडून आयुष्यात पुढे जातात आणि या गोष्टींबद्दल तुम्ही काहीच करू शकत नाही."

अँद्रियां ओवेन सांगत आहेत- ओवेन आणि मी Skype वर बोलतोय.  मी, लंडन, यु.के. मध्ये बसून, तर ओवेन साडेतीन हजार मैल दूर असलेल्या, कॅनडामधील वेस्टर्न ऑंटेरियो विश्वविद्यालयात बसून बोलत आहेत. लालसर केस, बारीक कोरीव दाढी असलेला ओवेनचा चेहरा स्पष्टपणे दिसत होता. जसजसे ते त्या लोकांच्या यातनेबद्दल आवेशानं बोलत होते. जे स्वतःबद्दल काहीच बोलू शकत नव्हते ते लोक म्हणजे ओवेन यांचे रुग्ण.

'Vegetative state' या अवस्थेतील लोक जागे तर असतात परंतु जाणीवरहितच राहतात. ते डोळे उघडू शकतात, ते इकडे-तिकडे बघताहेत असं भासू शकतं. ते कधीतरी हसतातही, एखाद्याचा हात पकडू शकतात, कधी ते कण्हतात, आवाज काढतात. परंतु अवतीभवती चालू असलेल्या गोष्टी बघून, ऐकून समजणे किंवा त्यांना प्रतिसाद देणं यास ते असमर्थ असतात. त्यांच्या हालचाली हेतुपूर्ण नसून प्रतिक्रियात्मक असतात. त्यांच्यामधील आठवणी, भावना, इच्छा, हेतू या सर्व गोष्टी, ज्या आपल्याला व्यक्ती म्हणून घडवतात, नष्ट झालेल्या दिसतात. त्याचप्रमाणे त्यांचे मन, मेंदू कायमची बंद असतात. तरी जेव्हा कधी त्यांच्या डोळ्यांची पापणी हलताना तुम्ही बघता तेव्हा तुम्ही विचारात पडता की कदाचित त्यांच्यात देखील जाणिवा अजूनही शिल्लक आहेत.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

दशकभरापूर्वी याचं उत्तर उदास करणारं परंतु सहानभूतीपूर्ण 'नाही' असं असलं असतं, परंतु आता नाही. ब्रेन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हजारो रुग्ण सद्यस्थितीत जीवन व मृत्यूमधील 'vegetative state'मध्ये अडकून पडलेले आहेत. या रुग्णांना या अवस्थेतून बाहेर काढण्यासाठी तीन शास्त्रज्ञ प्रयत्न करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेंदूचा बॅकअप घेण्याची ही कल्पना स्वप्नरंजन वाटू शकते, पण अमेरिकेतील एक कंपनी यावर खरोखरचं संशोधन करत आहे.

मृत व्यक्तीच्या मेंदूतले विचार आणि त्याच्या आठवणी काय होत्या याची पूर्ण माहिती आपल्या हाती लागू शकेल, असं या कंपनीचं म्हणणं आहे.

"एकेदिवशी तुम्हाला तुमच्या मेंदूचं बॅकअप घेता येईल पण त्यासाठी तुम्हाला तुमच्या जीवाचं मोल द्यावं लागेल," असा दावा या स्टार्टअपने केला आहे.

"आम्ही असं तंत्रज्ञान विकसित करू ज्याद्वारे मेंदूचं बॅकअप घेता येईल आणि मेंदू पूर्ण स्कॅन करता येईल," असं नेटकम या कंपनीनं म्हटलं आहे.

"असं असलं तरी हे संशोधन प्राणघातक आहे. यामुळे जीव जाण्याचा धोका आहे," असं मत MIT Technology Reviewने दिलं आहे.

नेटकममध्ये Y Combinator या संस्थेनं गुंतवणूक केली आहे. ही संस्था नवीन संस्थांना संशोधनासाठी पैसे पुरवण्याचं काम करते. या आधी Y Combinatorने Dropbox आणि AirBnB या कंपन्यांना अर्थसाहाय्य केलं आहे.

एकेदिवशी मेंदूतील सर्व रचना आणि मज्जातंतूचं जाळं आपल्याला अभ्यासता येईल. हा अभ्यास इतक्या सविस्तररीत्या करता येईल की तुमच्या मेंदूत काय विचार होते याचा शोध घेता येईल. म्हणजेच पूर्ण मेंदूचं बॅकअप तुम्हाला घेता येईल. मृत्यूनंतर आपल्याला त्या व्यक्तीच्या डोक्यात काय होतं याचा तपास लागेल असं नेटकमने म्हटलं आहे.

या नेटकमला अमेरिकेच्या राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य संस्थेकडून अंदाजे 60 कोटी रुपयांचा निधी मिळाला आहे. "नेटकमला अर्थसाहाय्य करणं हे व्यावसायिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरेल," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

"हा प्रकल्प सुरू करण्यापूर्वी नेटकमनं कायदेशीर बाबींचा विचार केला आहे. कॅलिफोर्नियामध्ये 'सन्मानपूर्वक' मृत्यूसंदर्भात काय कायदे आहेत याबाबत नेटकमने वकिलांकडे विचारणा केली आहे," असा दावा MITने केला आहे. दुर्धर रोगांनी पछाडलेल्या लोकांवर हा प्रयोग करून पाहण्याचा त्यांचा विचार आहे.

'एमबामिंग' या पद्धतीचा वापर करून मेंदू सांभाळून ठेवला जातो. या पद्धतीचा वापर करून सशाचा मेंदू त्यांनी सांभाळून ठेवला. त्यांच्या या संशोधनाला एक पुरस्कार देखील मिळाला आहे.

"नुकताच आम्ही पोर्टलॅंडमधील एका महिलाचा मेंदू सांभाळून ठेवला आहे. मृत्यूनंतर थोडा जरी वेळ वाया गेला तर त्या व्यक्तीचा मेंदू सांभाळून ठेवता येत नाही," असं नेटकमचं म्हणणं आहे.

त्यामुळे जर कुणी इच्छामरण घेणार असेल तर त्या व्यक्तीचा मेंदू आपल्याला सांभाळून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोबाईल, कंप्युटर, लॅपटॉप यांचा बॅकअप घेण हे काम अगदी चुटकीसरशी करता येतं. पण मेंदूचा बॅकअप घेता येईल का? समजा असं झालचं तर असा बॅकअप घेऊन मेंदूतील स्मृती पुन्हा जाग्या करता येतील का? आणि या सर्वांचं मोल काय असेल?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेगन मार्कल आणि प्रिन्स हॅरी यांच्या लग्नानंतरचा एक क्षण.

'सूट्स' या अमेरिकन टेलिव्हिजनवरील मालिकेतून लोकांपर्यंत पोहोचलेल्या रेचल झेन, म्हणजेच रेचल मेगन मार्कल अखेर ब्रिटनच्या शाही परिवाराचा एक भाग झाल्या. एक अमेरिकन, मिश्रवंशीय तसंच घटस्फोटित असलेल्या मेगन या प्रिन्स हेनरी ऑफ वेल्स म्हणजे प्रिन्स हॅरी यांच्याबरोबर विवाहबद्ध झाल्या.

प्रिन्स हॅरी हे राजपदासाठीचे सहाव्या क्रमांकाचे दावेदार आहेत. हे तेच राजपद ज्याचा आठव्या किंग एडवर्ड  यांनी 1936 मध्ये त्याग केला होता कारण त्यांना एका अशा महिलेशी लग्न करायचं होतं जिचा दोन वेळा घटस्फोट झाला होता.

चर्च ऑफ इंग्लंडचं नेतृत्व राजपदावर विराजमान व्यक्तीकडे असतं आणि या चर्चला घटस्फोटासारख्या संकल्पना स्वीकारार्ह नाही. अगदी अलीकडच्या काळापर्यंत हे चर्च घटस्फोटितांना पुन्हा लग्न करण्याची परवानगी नाकारत होतं. परवानगी मिळायची ती एका अटीवर. ती अट म्हणजे घटस्फोटित व्यक्तीच्या आधीच्या जोडीदाराचं निधन झालेलं हवं.

चर्चची ही असहिष्णुता बघता मेगन मार्कल शंभर वर्षांपूर्वी राजघराण्याचा भाग होण्याची कल्पनाही करू शकल्या नसत्या. आज मात्र त्या राजघराण्याचा भाग झाल्या आहेत. आणि त्यांच्या लग्नाचा दिमाखदार सोहळाही आपण पाहिला.

कालांतराने हा बदल झाला खरा, पण त्यासाठी राजघराण्याला अनेक कठीण प्रसंगांना सामोरं जावं लागलं.

वंशाच्या दिव्यासाठी घटस्फोट

16व्या शतकातली ही गोष्ट. ब्रिटिनचा राजा हेनरी आठवाला पहिली बायको कॅथरिन ऑफ अॅरगॉनपासून एक मुलगी होती. पण आपला राजघराण्याचा वंश पुढे नेण्यासाठी राजाला मुलगा हवा होता. म्हणून त्यानं दुसऱ्या लग्नाची पोपकडून कायदेशीर परवानगी मागितली. पोपने ती नाकारली.

वारंवार विनंत्या करूनही किंग हेनरीला यश आलं नाही तेव्हा त्याने 1534 साली स्वतःचं चर्च ऑफ इंग्लंड स्थापन केलं. 1521 साली पोपने राजाला धर्मरक्षकाची उपाधी दिली होती. तो मान राजाने अंमलात आणत स्वतःचा मार्ग मोकळा करून घेतला.

राजा हेनरी आठवा

यानंतर त्याने कॅथरीनबरोबर काडीमोड करत अॅन नावाच्या एका प्रेयसीसोबत लग्न केलं.

हेनरीची ही बायको खूप हुशार, म्हणून थोडी बंडखोर प्रवृत्तीचीही. राजघराण्यातल्या बायका तशा नवऱ्याच्या आज्ञांचं पालन करणाऱ्या, एक शब्दही उलट उत्तर न देणाऱ्या. पण अॅनने राजदरबारातल्या काही लोकांशी आपलं वाकडं करून घेतलं. यामुळे केवळ राज्यकारभार चालवण्यातच नव्हे तर राजपदाच्या मानालाही हानी होत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका घटस्फोटित बाईशी लग्न करायला 1936मध्ये ब्रिटनच्या राजाला राजपदाचा त्याग करावा लागला होता. एकेकाळी असा घटस्फोटांचा तिरस्कार करणाऱ्या राजघराण्याची सून घटस्फोटित असूनही मेगन मार्कल कशी झाली?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेघना मोहन यांच्या आजी

'कोणाकडे टॅम्पून आहे का?' बाथरुममधून बाहेर येत मी विचारलं.

वाफाळत्या चहाच्या घोटासह रंगात आलेल्या गप्पांना एकदम ब्रेक लागला. प्रश्नाचं उत्तर मिळण्याऐवजी शांतताच पसरली. तामिळनाडूमधल्या रामेश्वरम शहरातल्या एका छोटेखानी हॉटेलच्या रूममध्ये आम्ही सगळे नातेवाईक बसलो होतो.

निःशब्द शांततेकडे दुर्लक्ष करून चालणार नव्हतं. खिडकीवर पावसाच्या टपोऱ्या थेंबांचं वादन सुरू होतं आणि त्याचवेळी सतत गप्पांमध्ये रमणारं कुटुंब असं एकदम शांत झालं होतं.

आमच्या कुटुंबाचा पसारा तीन खंडात पसरला आहे. व्हॉट्स्अप ग्रुप सतत 'पिंगत' असतो.

हॉटेलातल्या दिवाणावर निवांत पहुडलेली मावशी उठली आणि हँडबॅग शोधू लागली. बॅगेतून सॅनिटरी नॅपकीन बाहेर काढत तिने मला दिला.

"एखादं मेडिकलचं दुकान मिळेपर्यंत हा नॅपकीन तुझी काळजी घेईल," असं मावशीने सांगितलं.

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

"पाळी सुरू झाली याचा अर्थ कळला ना तुला?" मावशीने विचारलं. मी 'नाही' म्हणून मान डोलावली.

मावशी म्हणाली, "तुला देवळात प्रवेश करता येणार नाही."

रामेश्वर शहर पर्यटन आणि मासेमारीसाठी प्रसिद्ध आहे. मात्र आम्ही या दोन्हीसाठी आलो नव्हतो. रामेश्वर गाठण्याचं आमचं कारण हळवं होतं.

रामेश्वर हिंदूधर्मीयांसाठी पवित्र तीर्थस्थळ आहे.

वर्षभरापूर्वी माझी आजी गेली. आमच्या कुटुंबासाठी ती आधारवड होती. गोतावळ्यातल्या सगळ्यांना एकत्र सांधणारा दुवा होती ती. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये आजीने या जगाचा निरोप घेतला. मिळेल ते विमान पकडून आम्ही भारताच्या दिशेने निघालो.

माणूस गेल्यानंतर हिंदू धर्मात काही विधी केले जातात. देशाच्या विविध भागात वेगवेगळ्या पद्धती असतात.

दक्षिण भारतीय कुटुंबातील परंपरेप्रमाणे आमच्या घरीही काही प्रथांचं पालन केलं जातं. आजीचा देह घेऊन आम्ही गावच्या घरी पोहोचलो. शुभ्र कॉटन वस्त्रामध्ये लपेटलेला तिचा देह केळ्याच्या पानांवर ठेवण्यात आला होता. तिच्या आत्म्याला शांती मिळावी यासाठी आम्ही प्रार्थना केली.

अंत्यसंस्कारासाठी आजीचा देह घेऊन घरातली पुरुष मंडळी स्मशानभूमीकडे रवाना झाली. मलाही तिथे जायचं होतं. आजीला शेवटचं पाहायचं होतं. पण आमच्या पद्धतीनुसार स्त्रिया सहसा स्मशनाभूमीत जात नाहीत.

आजी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मासिक पाळीमुळे धार्मिक कार्यासाठी प्रवेश मिळू न शकलेल्या लेखिकेचा दृष्टिकोन मांडणारी कथा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेघालयात स्थानिक पक्ष नॅशनल पीपल्स पार्टी आणि काँग्रेसमध्ये अटीतटीचा सामाना रंगला.  नागालँडमध्ये 11 जागा भाजपला मिळाल्या आहेत.

तिन्ही राज्यांतील निकालांचं चित्र आणि कौल बीबीसी मराठीच्या या पानावर सतत अपडेट होत होता. आता हे लाईव्ह पेज बंद करत आहोत.

भारतीय निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या माहितीनुसार आतापर्यंत जाहीर झालेले आकडे खालील प्रमाणे -

त्रिपुरा

भाजप-35, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सिस्ट) -16, पीपल्स फ्रंट ऑफ त्रिपुरा- 8

मेघालय

भाजप-2, काँग्रेस-21, नॅशनल पीपल्स पार्टी-19, युनायटेड डेमोक्रॅटिक पार्टी-6

नागालँड

भाजप-11, नागा पीपल्स फ्रंट-27, नॅशनल प्रोग्रेसिव्ह डेमोक्रॅटिक पार्टी- 15,

(मतमोजणीचे कल, स्रोत : भारत निवडणूक आयोग)

नागालँडला वार्तांकनासाठी गेलेले बीबीसीचे प्रतिनिधी मयुरेश कोण्णूर यांनी तिथल्या निकालाचा अर्थ फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून सांगितला. ते पाहण्यासाठी क्लिक करा.

त्रिपुरातील कल

Please wait while we fetch the data

मेघालयमधील कल

Please wait while we fetch the data

नागालँडचे कल

Please wait while we fetch the data

19.05 डाव्यांच्या जुलमाला नागरिकांनी मतदानानं उत्तर दिलं - मोदी

19.00 अजानसाठी मोदी थांबले

पंतप्रधान मोदी यांनी ईशान्य भारताच्या भाजप विजयानंतर दिल्लीत भाषणाला सुरुवात केली. तेवढ्यात अजानची बांग ऐकू आली. त्यांनी कार्यकर्त्यांना आवाहन करून दोन मिनिटं शांत राहण्यास सांगितलं. मोदींनी भाषणही या काळात थांबवलं.

17.30 मोदींच्या अजेंड्याला मतदारांची साथ असल्याचे हे संकेत - अमित शहा

ईशान्य भारतातील राज्यांमध्ये मिळालेला विजय पाच पिढ्यांना अपेक्षित विजय होता, अशी प्रतिक्रिया भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांनी नोंदवली आहे. आता कर्नाटकसह इतर राज्यांच्या निवडणुका लढवण्याचा उत्साह वाढला असल्याचंही ते म्हणाले.

"मेघालयातले निकाल अद्याप स्पष्ट नाहीत. पण उर्वरित राज्यांचा विचार केला तर आता देशातल्या 21 राज्यांमध्ये राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचं (NDA) सरकार आहे. भाजपचं हे यश म्हणजे मोदींच्या अजेंड्याला मतदारांची साथ असल्याचे हे संकेत आहेत", असं अमित शहा यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं.

"ही सर्व आदिवासी बहुल राज्यं आहेत. त्रिपुरातल्या 20 जागा आदिवासी भागातल्याच होत्या. त्या सर्व जागांवर भाजपला विजय मिळाला आहे. हे भाजपसाठी शुभसंकेत. या पुढच्या निवडणुकांसाठी  हा विजय उत्साह वाढणारा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

त्रिपुरा, नागालँड आणि मेघालय या तीन राज्यात विधानसभा निवडणुकांची मतमोजणी आज झाली. त्रिपुरात भाजपनं 25 वर्षांचा डाव्यांचा किल्ला भेदत यश मिळवलं. प्रथमच भारतीय जनता पक्षाला या छोट्या राज्यात मतदारांचा कौल मिळाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेघालयातील गुहेत मिळणाऱ्या चुनखडीच्या अवशेषात इतिहासाचं गुपित आहे.

भूगर्भशास्त्रज्ञांनी गेल्या 4,200 वर्षांचा कालावधी एक वेगळा कालखंड असल्याचं म्हटलं आहे. मेघालयातील गुहांमध्ये या इतिहासाच्या पाऊलखुणा सापडल्यामुळे या काळाला मेघालयन कालखंड असं नाव पडलं आहे.

अनेक शतकांपूर्वी आलेल्या एका भयंकर दुष्काळामुळे अनेक संस्कृतींचा ऱ्हास झाला होता. तेव्हापासून या कालखंडाची सुरुवात झाली होती.

हा कालखंड आता सामावून घेण्यासाठी 'द इंटरनॅशनल क्रोनोस्ट्रॅटिग्राफिक चार्ट' म्हणजेच पृथ्वीचं वय दाखवणारी आकृती अपडेट केली जाणार आहे.

पण ज्या पद्धतीनं हे बदल झाल्याचं जाहीर करण्यात आलं, त्यावरबन वैज्ञानिकांमध्ये असंतोष पसरला आहे. या विषयावर अर्धवट चर्चा झाल्याचं काही वैज्ञानिकांचं मत आहे, कारण हा कालखंड केवळ एक संकल्पना म्हणून सहा वर्षांपूर्वी पुढे मांडण्यात आला होता. त्यानंतर यावर चर्चा होणं अपेक्षित होतं. पण तसं झालं नाही.

पृथ्वीचं वय निर्मितीपासून आतापर्यंत एकूण 4.5 अब्ज वर्षं आहे. त्या कालखंडाचं वर्गीकरण भूगर्भशास्त्रज्ञांनी वेगवेगळ्या कालावधीत केलं आहे.

याचे काही टप्पे ठरवून दिले आहेत. प्रत्येक टप्प्यावर काही ना काही घडलं आहे. उदाहरणार्थ, जेव्हाही खंडांचं विभाजन, वातावरणात अमूलाग्र बदल आणि एखादी प्राण्यांच्या किंवा झाडांच्या प्रजातीची नव्याने उत्पत्ती झाली आहे, एक नवा टप्प्याची नोंद झाली आहेय

आपण सध्या होलोसिन नावाच्या कालखंडात राहत आहोत. 11,700 वर्षांपूर्वी हा कालखंड सुरू झाला होता. हिमयुग संपून आपण सध्याच्या उष्ण वातावरणात राहू लागलो ते याच कालखंडात.

इंटरनॅशनल कमिशन फॉर स्ट्रॅटिग्राफी (ICS) या संस्थेनं या कालखंडाची विभागणी अनेक उपकालखंडांमध्ये केली आहे. ICSने होलोसिन कालखंडाची विभागणी अप्पर, मिडल आणि लोवर तीन उपकालखंडात केली आहे.

कालगणनेचा तक्ता

सर्वांत अलीकडचा काळ हा मेघालयन काळ आहे. या काळातील महत्त्वपूर्ण हवामान बदलाच्या घटनांची नोंद घेण्यात आली आहे. या कालखंडाच्या सुरुवातीला एक मोठा दुष्काळ पडला होता. या दुष्काळाचा परिणाम दोन शतक राहिला. हा दुष्काळ इतका मोठा होता की यामुळं इजिप्त, ग्रीस, सीरिया, पॅलेस्टाइन, मेसोपोटामिया, सिंधू आणि यांगत्से नद्यांच्या खोऱ्यांमधली संस्कृती लोप पावली.

वातावरणातील बदल आणि महासागरात होणाऱ्या परिवर्तनामुळं या दुष्काळाची सुरुवात झाली असावी, असा अंदाज आहे.

"भूगर्भशास्त्राच्या एकूण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पृथ्वीच्या आजवरच्या इतिहासात एक नवे पर्व सुरू झालं आहे आणि या कालखंडाचा आपण भाग आहोत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेजर जनरल कुलदीप ब्रार, लेफ्टनंट जनरल सुंदरजीत आणि तत्कालीन लष्करप्रमुख अरुण वैद्य

गुरुद्वारामध्ये पंजाबला भारतापासून वेगळं करून एक वेगळा प्रदेश करण्यासाठी भाषणं दिली जात होती. भारताबरोबर सशस्त्र संघर्ष करायला तयार रहा, असंसुद्धा सांगितलं जात होतं. पंजाबमध्ये सुरू असलेल्या घडामोडींमुळे दिल्लीत बसलेल्या अधिकाऱ्यांची चिंता वाढत होती.

अशातच सत्तेच्या सर्वोच्च स्थानावरून एक ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला - ऑपरेशन ब्लू स्टारचा निर्णय. आणि या ऑपरेशनची जबाबदारी मेजर जनरल ब्रार यांना देण्यात आली.

सुवर्णमंदिरावर भिंद्रनवालेंचा ताबा

मेजर जनरल कुलदीप ब्रार सांगतात - "संध्याकाळी मला एक फोन आला की दुसऱ्या दिवशी एक तारखेला सकाळी मला चंडी मंदीरात एका मिटिंग साठी जायचं आहे.

1 तारखेला आम्हाला खरंतर मनीलाला जायचं होतं. आमची तिकिटंसुद्धा बुक झाली होती. आम्ही आमचे ट्रॅव्हलर्स चेक घेतले होते आणि आम्हाला दिललीहून आमची फ्लाईट होती.

"मला कळलं की सुवर्णमंदिरात भिंद्रनवालेने संपूर्णपणे कब्जा केला आहे आमि पंजाबमध्ये कायदा सुव्यवस्थेचे तीन तेरा वाजले आहेत. मला सांगितलं गेलं की ही परिस्थिती लवकरात लवकर सुधारायची आहे. असं केलं नाही तर पंजाब हातातून निघून जाईल."

"मी माझी सुट्टी रद्द केली आणि लगेच विमानाने अमृतसरला पोहोचलो," ब्रार यांनी सांगितलं.

भिंद्रनवालेंचे काँग्रेस कनेक्शन

भिंद्रनवालेंला काँग्रेसनेच वर आणलं होतं. त्यामागे काँग्रेसचा उद्देश असा की शीख लोकांच्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी अकालींविरुद्ध अशी एखादी तरी व्यक्ती असावी जी त्यांना मिळणाऱ्या पाठिंब्याला खीळ घालू शकेल.

भिंद्रनवाले वादग्रस्त मुद्द्यांवर भाषणं करत होते आणि हळूहळू त्यांनी केंद्र सरकारवर टीका करण्यास सुरुवात केली होती. तसंच पंजाबात हिंसाचाराच्या घटनांमध्ये वाढ होत होती.

1982 साली भिंद्रनवाले चौक गुरुद्वारा सोडून आधी सुवर्ण मंदिरमध्ये गुरू नानक निवास आणि त्याच्या काही महिन्यानंतर अकाल तख्त वरून त्यांनी आपले विचार व्यक्त करण्यास सुरुवात केली.

शेताच्या पलीकडे पाकिस्तान आहे

अनेक वर्षं बीबीसीबरोबर काम केलेले ज्येष्ठ पत्रकार सतीश जेकब यांनी अनेकदा भिंद्रनलवालेंची भेटही घेतली होती. ते सांगतात -

मी जेव्हाही तिथे जायचो तेव्हा भिंद्रनवालेंचे अंगरक्षक दुरूनच म्हणायचे, की 'आओजी आओजी बीबीजी आ गए.' त्यांनी कधीही बीबीसी असा उच्चार केला नाही. म्हणायचे तुम्ही आत या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंजाब जेव्हा फाळणीच्या उंबरठ्यावर होता तेव्हाच्या या सगळ्या घडामोडी आहेत. 31 मे 1984चा दिवस होता. मेरठमधील नाईन इन्फंट्री डिव्हिजनचे कमांडर मेजर जनरल कुलदीप बुलबुल ब्रार आपल्या पत्नीबरोबर दिल्लीला जाण्याच्या तयारीत होते. दुसऱ्या दिवशी ते मनीलाला फिरायला जाणार होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेट्रो कारशेड, वृक्षतोड इत्यादी मुद्द्यांवरून फडणवीस सरकारच्या काळात आंदोलनं झाली होती. त्यावेळी आरे कॉलनीत मेट्रो कारशेडला विरोध करणाऱ्यांमध्ये शिवसेनाही होती. त्यामुळे आता उद्धव ठाकरेंनी कारशेडची जागा बदलण्याचा निर्णय घेतल्याने फारसं आश्चर्य व्यक्त केलं जात नाही.

या कारशेडच्या निमित्तानं होत असलेल्या राजकीय टीकांचा मात्र अर्थ लावणं महत्त्वाचं आहे. याचं कारण माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्धव ठाकरे यांच्या 'अंहंकारा'चा मुद्दा उपस्थित केला, तर उद्धव ठाकरे यांनी फडणवीस सरकारच्या काळातही सत्तेचे वाटेकरी असल्यापासून कारशेड हलवण्याचं समर्थन केलं होतं. त्यामुळे हा मुद्दा केवळ मेट्रो कारशेडपुरता न राहता, राजकीय प्रतिष्ठेचाही बनला होता.

कारशेड हलवण्याचा निर्णय केवळ अहंकारातून - फडणवीस

आरेमध्ये जी कारशेड होणार होती, ती कारशेड आता कांजूरमार्गला होणार आहे, अशी घोषणा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केली.

तसंच, कारशेड कांजुरला हलवल्यास खर्च वाढण्याची टीका आधीपासूनच केली जात होती. त्याबाबत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे म्हणाले, "कारशेड हलवल्यास किंमत किती? जमिनीची किंमत कोण देणार? झालेला खर्च वाया जाणार का? त्याबाबतीत मी सांगतो, कांजूरची सरकारी जमीन शून्य रुपये किंमतीने मेट्रो कारशेडसाठी आपण दिली आहे आणि तिथे कारशेड उभारण्याचे आदेश मी काल दिले आहेत."

तसंच, "आरे कॉलनीतल्या मेट्रो कारशेडविरोधात ज्यांनी सत्याग्रह केला, आंदोलन केले, त्या पर्यावरणवाद्यांवरील सर्व गुन्हे हे सरकार मागे घेत आहे, तसे आदेशसुद्धा दिलेले आहेत," अशी माहितीही मुख्यमंत्री मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी दिली.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या या घोषणेनंतर माजी मुख्यमंत्री आणि राज्याचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी ट्विटरवरून त्यांच्यावर टीका केली

देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "आरे येथील मेट्रो कारशेड कांजूरमार्ग येथे हलविण्याचा दुर्दैवी निर्णय हा केवळ अहंकारातून!"

"कांजूरमार्गला मेट्रो कारशेड नेल्यास 4000 कोटी रुपयांचा अतिरिक्त भुर्दंड सोसावा लागेल, असे याच सरकारने स्थापन केलेल्या समितीने सांगितले. हा भुर्दंड राज्य सरकार आपल्या अहंकारासाठी कुणाच्या माथी मारू इच्छिते? आणि कशासाठी?" असे प्रश्न देवेंद्र फडणवीस यांनी उपस्थित केले.

तसंच, मेट्रो कारशेड कांजूरला हलवल्यास किती अधिकचा खर्च सरकारी तिजोरीवर पडेल आणि मेट्रोलाही विलंब होईल, याचा दावा करणारा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आरे कॉलनीत नियोजित असणारी मेट्रो कारशेड आता कांजूरमध्ये होणार आहे. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी काल (12 ऑक्टोबर) यासंदर्भात घोषणा केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेडिकल स्टोअरचे उदघाटन करताना हंसराज अहिर

लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, चंद्रपूर इथल्या शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि सामान्य रुग्णालयात माफक दरात रुग्णांना औषध उपलब्ध करण्यासाठी मेडिकल स्टोअर सुरू करण्यात आलं. त्याचं लोकार्पण अहीर यांच्याहस्ते झालं.

या कार्यक्रमास अधिष्ठाता आणि जिल्हा शल्यचिकित्सक गैरहजर असल्यानं अहिर संतापले. "संबधित अधिकारी व डॉक्टरांचा लोकशाहीवर विश्वास नसेल तर त्यांनी नक्षलवादी व्हावं, आम्हा त्यांच्या छातीत गोळ्या घालू," अशा शब्दात संताप व्यक्त केला.

देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसह नक्षलवाद विरोधी मोहिमेची जबाबदारी अहिर यांच्याकडेच आहे. त्यांनी असं वक्तव्य केल्यानं खळबळ उडाली आहे.

"आम्ही इथं राज्यघटना बदलण्यासाठी आलोय"

केंद्रीय राज्यमंत्री अनंतकुमार हेगडे यांनी कर्नाटकात एका कार्यक्रमात भारतीय जनता पक्ष हा राज्यघटना बदलण्यासाठी सत्तेत आला असून नजीकच्याकाळत असे बदल झालेले दिसतील, असं वक्तव्य केलं.

अनंतकुमार हेगडे

इंडियन एक्सप्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार, कोप्पळ जिल्ह्यातील कुक्कनूर इथं झालेल्या ब्राह्मण परिषदेत त्यांनी हे वक्तव्य केले.

स्वतःला सेक्युलर, धर्मनिरपेक्ष म्हणवणाऱ्यांना त्यांचे आई-बाप कोण हेदेखील ठाऊक नसतं, असंही वादग्रस्त वक्तव्य हेगडे यांनी याच कार्यक्रमात केलं.

"कोणत्याही माणसानं त्याच्या धर्माप्रमाणं किंवा जातीप्रमाणं आपली ओळख मी हिंदू आहे, मुस्लिम आहे, ख्रिश्चन आहे, ब्राह्मण आहे, लिंगायत आहे अशी करून दिली, तर मला निश्चितच आनंद होईल. पण स्वतःला धर्मनिरपेक्ष म्हणवणाऱ्यांना काय म्हणावं असा प्रश्न मला पडतो," असंही हेगडे यावेळी म्हणाले.

सरकार खुळचट आणि बुळचट - सामना

कालच्या चारही शहीदांच्या भडकलेल्या चितांची ठिणगी १२५ कोटी जनतेच्या मनातील लाव्हा बनून विचारीत आहे, ''सरकार खुळचट आणि बुळचट निघालं आहे काय?'' असा प्रश्न सामनाच्या अग्रलेखातून विचारण्यात आला आहे.

संग्रहीत छायाचित्र

या अग्रलेखातून पंतप्रधान नरेद्र मोदी यांच्यावरही टीका करण्यात आली आहे. गुजरातच्या निवडणुकीनंतर 'व्ही फॉर व्हिक्टरी'ची खूण दाखवत विजयी ढोल बडविणं हाच देशाभिमान आणि शौर्य असेल तर आमच्या जवानांच्या भडकलेल्या चिता म्हणजे निवडणूक प्रचाराची शेकोटी आहे काय?

देशातील सरकार खरोखर खुळचट आणि बुळचट निघालं आहे काय?  सरकारचा प्रवास नामर्दानगीच्या दिशेनं सुरू झाला आहे काय? सरकारच्या शौर्याचा बुडबुडा फुटला आहे काय?...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डॉक्टरांचा लोकशाहीवर विश्वास नसेल तर त्यांनी खुशाल नक्षलवादी संघटनेत भरती व्हावं, आम्ही त्यांना गोळ्या घालून ठार मारू, असं विधान केंद्रीय गृह राज्यमंत्री हंसराज अहीर यांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेरठमध्ये झालेल्या रॅलीत मोदींनी ही टीका केली आहे.

"समाजवादी पक्षाचा 'स', राष्ट्रीय लोकदलाचा 'र' आणि बहुजन समाजवादी पक्षाचा 'ब' या तीन पक्षांचं आद्याक्षरं मिळून सराब शब्द तयार होतो. ही दारू तुमचा नाश करेल. उत्तर प्रदेशच्या हितासाठी शराब म्हणजेच दारू चांगली नाही. देशहितासाठी शराब म्हणजेच दारू चांगली नाही," असा टोला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लगावला.

त्यावर, सराब आणि शराब यातला फरक न समजू शकणारी माणसं द्वेष पसरवतात. टेलिप्रॉम्प्टरने त्यांचा खरा चेहरा उघड केला, अशा शब्दांत अखिलेश यादव यांनी मोदींना प्रत्युत्तर दिलं आहे.

पंतप्रधानपदी विराजमान असणाऱ्या व्यक्तीला असं बोलणं शोभा देतं का? तीन राजकीय पक्षांना पंतप्रधान शराब म्हणाले. पंतप्रधानांनी असं का बोलावं? लोकांना हे पटेल का? असा सवाल काँग्रेसचे प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला यांनी केला आहे.

"तुमचे शब्द मागे घ्या आणि 130 कोटी जनतेची माफी मागा. अन्यथा देश आणि उत्तर प्रदेशातली जनता तुम्हाला माफ करणार नाही," असं सुरजेवाला यांनी सांगितलं.

बहुजन समाज पक्षा आणि मायावती यांच्याशी आमचे मतभेद आहेत. तरीही आम्ही मायावतीजी असा त्यांचा उल्लेख करतो. पंतप्रधान ड्रामा किंग आहेत आणि अपयशी अभिनेते ठरले आहेत असं ते पुढे म्हणाले.

सबूत चाहिए या सपूत चाहिए

पाकिस्तानमध्ये सर्जिकल स्ट्राईक केल्यानंतर माझ्यावरच टीका होऊ लागली आहे असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले.

जे लोक पुरावा मागत आहेत तेच देशाला आव्हान करत आहेत. जनतेला ते म्हणाले, "आपको सबूत चाहिए या सपूत चाहिए. जो सबूत मांगते है वो सपूत को ललकारते है," असं मोदी म्हणाले. (तुम्हाला पुरावे हवेत की देशाचे सुपूत्र हवे आहेत, जे पुरावा मागतात ते सुपूत्रांना आव्हानच देत आहे.) मेरठ येथील सभेत पंतप्रधानांनी म्हटले.

लष्कराच्या शौर्याचा वापर निवडणूक प्रचारासाठी करू नका असं निवडणूक आयोगाने सांगितल्यानंतर देखील पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मेरठ येथील सभेत सर्जिकल स्ट्राइकचा उल्लेख केला.

"चौकीदारच्याच सरकारने सर्जिकल स्ट्राइक केली, असं पंतप्रधान मोदी यांनी म्हटलं आहे. भारत हा अंतराळातली महाशक्ती बनला आहे असं देखील मोदी म्हणाले. भारताने कालच अॅंटी सॅटेलाइट मिसाइलची चाचणी केली. त्यांच्या या भाषणाची तपासणी निवडणूक आयोगाकडून होणार आहे. त्यांच्या भाषणाची चौकशी होण्याआधीच मोदींनी दुसऱ्या सभेत लष्कराच्या शौर्याचा प्रचारात वापर केला म्हणून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सपा, बसप आणि आरएलडी या उत्तर प्रदेशातल्या पक्षांची तुलना 'सराब' म्हणजे दारूशी केल्यानंतर पंतप्रधान नरेद्र मोदींवर आता विरोधकांकडून टीका केली जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेरिटनुसार होणाऱ्या या भरती प्रक्रियेसाठी 13 फेब्रुवारीला विभागाच्या वेबसाईटवर उमेदवारांची यादी अपलोड करण्यात आली. आणि यात सर्वांत वरच्या क्रमांकावर एक नाव - 'सनी लियोनी'. अॅप्लिकेशन नंबर JEC/0031211 आणि वडिलांचं नाव 'लियोना लियोनी'.

अर्जावरील माहितीनुसार शैक्षणिक आणि अनुभवाच्या आधारावर या परीक्षार्थीला 98.5 टक्के गुण मिळालेत.

या यादीत दुसरं नाव आहे निर्मल चक्रवर्ती. वडिलांचं नाव ओम पुरी. तिसऱ्या क्रमांकावर ज्या व्यक्तीचं नाव आहे तो म्हणजे 'bvcxzbnnb'.

ही माहिती सार्वजनिक होताच सोशल मीडियावर याच्या बातम्या व्हायरल होऊ लागल्या आहेत.

विरोधकांनीही या प्रकरणावरून सरकारवर निशाणा साधला आहे. शिवाय बिहारच्या शिक्षण व्यवस्था आणि भरती प्रक्रियेची खिल्ली उडवली आहे.

पण बिहारमध्ये हे पहिल्यांदाच घडलेलं नाही. याआधीही बिहारमध्ये रूबी राय आणि गणेश हे सामान्य कुवतीच्या विद्यार्थ्यांना टॉपर म्हणून गौरवण्यात आलंय. पेपर लीक आणि परीक्षेतील गोंधळाच्या बातम्या तर इथं अजिबात नव्या नाहीयेत.

दरम्यान, यावेळचं प्रकरण जरी बिहारच्या शिक्षण विभागाशी संबंधित नसलं तरी या सावळ्या गोंधळामुळे नियुक्त्यांवर मात्र मोठं प्रश्नचिन्हं उभं राहिलं आहे.

नियुक्तीत गडबड झाल्याचा इन्कार

सनी लियोनी आणि इतरांची नावं नियुक्तीच्या यादीत आल्याचा PHEDनं इन्कार केला आहे. मात्र वेबसाईटवर जी यादी प्रकाशित झाली आहे, ती अंतिम यादी आहे.

PHED विभागाचे मंत्री विनोद नारायण झा यांनी बीबीसीला सांगितलं की, "ही काही फायनल मेरिट लिस्ट नव्हती. संबंधित खात्याकडून ज्युनियर इंजिनीयर पदांवर कंत्राटी पद्धतीनं ही माणसं नेमली जाणार होती. यासाठी 7 हजार अर्ज आले होते. आणि अर्जावर असलेल्या माहितीवरूनच अंतिम यादी अपलोड केली होती.

"जर कुणाला एखाद्या नावावर आक्षेप असेल तर त्याची तक्रार तुम्ही करू शकता. यासाठी 7 दिवसांची मुदत देण्यात आली आहे. यानंतर आम्ही यादी शॉर्टलिस्ट करून मेरिट लिस्ट तयार करणार आहोत."

मंत्री विनोद नारायण झा सांगतात की, "कुणीतरी या प्रकरणात खोडकरपणा केला आहे, आणि ज्यानं हे केलंय, त्याला माफ केलं जाणार नाही. तुम्ही यंत्रणेची खिल्ली उडवू शकत नाही."

"या प्रकरणी आम्ही FIR दाखल करण्याचे आदेश दिले आहेत. सायबर सेल IT अॅक्टनुसार गुन्हा दाखल करेल. यानंतर चौकशीअंती ज्यानं कुणी हे कृत्य केलं आहे, त्याच्यावर कडक कारवाई करण्यात येईल."

वेबसाईटवर मेरिट लिस्ट 15...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सरकारी नोकरीसाठी होणाऱ्या भरती प्रक्रियेमुळे बिहार सरकारच्या अब्रूचं पुन्हा खोबरं झालं आहे. आणि यावेळी कारण ठरली आहे PHED अर्थात सार्वजनिक आरोग्य अभियांत्रिकी विभागातील इंजिनीयर पदासाठीची भरती प्रक्रिया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेरी कोम

मेरी यांच रोजच जीवन धकाधकीचे आहे. दिल्लीतल्या राष्ट्रीय कॅम्पमध्ये सराव करून झाल्यानंतर त्या सरळ संसदेत जातात. जेणेकरून खासदार म्हणून राज्यसभेच्या कामकाजात सहभागी होता येईल आणि आपल्या नावापुढे अनुपस्थितीत असं नमूद करण्याची वेळ येणार नाही.

त्यांना 'आयर्न लेडी' म्हटलं जातं. ते काही असंच नाही. बॉक्सिंग रिंगच्या आत मेरी ज्या ताकदीनं लढतात त्याच ताकदीनं त्यांनी आयुष्यातल्या अडचणींशी दोन हात केले आहेत.

2011मध्ये मेरी कोम यांच्या साडेतीन वर्षांच्या मुलाच्या हृदयाची शस्त्रक्रिया होणार होती. त्याचवेळी त्यांना चीनमधल्या आशिया स्पर्धेसाठी जायचं होतं. काय निर्णय घ्यायचा हे आव्हान त्यांच्यापुढे होतं. शेवटी त्यांचे पती मुलाजवळ थांबले आणि त्या चीनला गेल्या. नुसतं गेल्याच नाही तर गोल्ड मेडलही जिंकलं. पण ही त्यांच्यासाठी सोपी गोष्टी नक्कीच नव्हती.

मेरी कोम 5 वेळेला विश्व चॅम्पियन राहिल्या आहेत आणि बॉक्सिंगमध्ये ऑलिम्पिक पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला आहेत.

2012मध्ये लंडन ऑलिम्पिक स्पर्धेत त्यांनी ब्राँझ मेडल पटकावलं होतं.

गरीब कुटुंबात जन्म

मणिपूरमध्ये एका गरीब कुटुंबात मेरी कोम यांचा जन्म झाला. आपल्या मुलीनं बॉक्सिंमध्ये करीअर करावं, असं त्यांच्या आईवडिलांना वाटत नव्हतं. लहानपणी त्या घरचं काम करत, शेतात जात, लहान भावंडांना सांभाळत आणि उरलेल्या वेळेत सराव करत.

त्या काळी म्हणजेच 1998मध्ये डिंको सिंह यांनी आशियाई स्पर्धेत गोल्ड मेडल जिंकलं होतं. तेव्हापासूनच मेरी यांना बॉक्सिंगबद्दल आवड निर्माण झाली. आपली मुलगी बॉक्सिंग खेळते हे त्यांच्या आईवडिलांना बरेच दिवस माहितही नव्हतं.

2000साली वर्तमानपत्रात छापून आलेल्या 'स्टेट चॅम्पियन'च्या फोटोवरून त्यांना हे कळालं. बॉक्सिंग करताना दुखापत झाल्यास उपचार करणं अवघड होईल आणि लग्न करतानाही अडचण येईल, अशी भीती त्यांच्या वडिलांना वाटत होती.

पण मेरी मागे हटायला तयार नव्हत्या. शेवटी आईवडिलांना मेरी यांचं ऐकावं लागलं. 2001पासून मेरी यांनी 3 वेळा वर्ल्ड चॅम्पियनशिप जिंकली आहे. यादरम्यान मेरी यांचं लग्न झालं आणि त्यांना जुळी मुलं झाली.

5 वेळेस विश्व चॅम्पियन राहिलेल्या मेरी यांनी शेवटचे 2 विश्व चॅम्पियनशिप मेडल आणि ऑलिम्पिक मेडल आई झाल्यानंतर जिंकली आहेत.

2012च्या ऑलिम्पिकमध्ये तर मेरी यांना 48 किलो वजनी गटाऐवजी 51 किलो वजनी गटात खेळावं लागलं. या वजनी गटात त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

35 वर्षांच्या मेरी कोम यांनी काही महिन्यांपूर्वी आशियाई चॅम्पियनशिप स्पर्धेत पाचव्यांदा गोल्ड मेडल जिंकलं होतं आणि आता कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये सुवर्णपदक पटकावलं आहे. मेरी कोमने पदक जिंकलं नाही, अशी फक्त एकच स्पर्धा होती ती म्हणजे कॉमनवेल्थ गेम्स. मेरीनं आता यातही पदक मिळवलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेरी कोम राज्यसभेच्या नामोनिर्देशित सदस्यही आहेत. वर्ल्ड ऑलिम्पक असोसिएशनने त्यांच्या सन्मानार्थ त्यांच्या नावाआधी OLY (ऑली) ही पदवी लावली आहे.

"सुरुवातीपासूनच मला खेळण्याची प्रचंड आवड होती. माझ्या गावात फुटबॉल खेळणारी मी एकटीच मुलगी होते. मुलांसोबत फुटबॉल खेळणारी मी एकमेव मुलगी होते. ते कोणाला आवडायचं नाही. लोक मला चिडवायचे. पण मी वाद घालायचे की का मी खेळू शकत नाही, खेळण्यासाठी भांडायचे," त्या म्हणतात.

तुमच्या आवडत्या खेळाडूला मत देण्यासाठी इथे क्लीक करा.

व्हीडिओ

(रिपोर्टर - वंदना, शुट आणि एडिट - नेहा शर्मा/ वंदना)

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सहा वेळा वर्ल्ड अॅमाच्युअर बॉक्सिह चँपियन बनणाऱ्या त्या एकमेव महिला आहेत. मेरी कोम बॉक्सिंगमध्ये ऑलिम्पिक पदक जिंकणाऱ्या एकमेव महिला खेळाडू आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेरी सॉमरविल

विज्ञानाच्या विविध क्षेत्रांमध्ये मेरी सॉमरविल यांनी बहुमूल्य काम केलं, संशोधन केलं, त्यावर आधारित पुस्तकं लिहिली. 19व्या शतकातील 'क्वीन ऑफ सायन्स' म्हणून मेरी सॉमरविल यांना ओळखलं जातं.

विज्ञानच नव्हे तर त्यांनी अनेक क्षेत्रात योगदान दिलं आहे. त्याविषयी आपण जाणून घेऊ.

1. शोधनिबंध सादर करणारी पहिली महिला

आजच्या दिवशी 194 वर्षांपूर्वी म्हणजे 2 फेब्रुवारी 1826 रोजी ब्रिटनमधील राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीच्या रॉयल सोसायटी ऑफ लंडननं मेरी सॉमरविले यांची भौतिकशास्त्रावरील संशोधन वाचलं गेलं.

हे संशोधनपर लेखन पुढे 'फिलॉसॉफिकल ट्रान्झॅक्शन्स' या नियतकालिकात प्रकाशित झालं. हे नियतकालिक जगातील सर्वांत जुनं आणि मानाचं समजलं जातं. अजूनही हे नियतकालिक प्रकाशित होतं. या नियतकालिकात संशोधन प्रकाशित झालेल्या मेरी सॉमरविल या जगातील पहिल्या महिला लेखिका ठरल्या.

2.  कौटुंबिक पार्श्वभूमी

मेरी सॉमरविल यांचा स्कॉटलंडच्या जेडबर्ग इथं 26 डिसेंबर 1790 साली झाला. अत्यंत हुशार आणि बुद्धिमान समजल्या जाणाऱ्या मेरी सॉमरविल या युनायटेड किंग्डमच्या नौसेनेचे (रॉयल नेव्ही) व्हाईस अॅडमिरल राहिलेले सर विल्यम जॉर्ज फेअरफॅक्स हे मेरी सॉमरविल यांचे वडील. मात्र आई-वडिलांनी मेरी यांच्या शिक्षणाला पाठिंबा दिला नव्हता.

मेरी सॉमरविल या बोर्डिंग स्कूलमध्ये शिक्षण घेत असतानाच त्यांना भूमितीची आवड निर्माण झाली होती. पुढे खगोलशास्त्र आणि गणित या विषयांमधील रस वाढत गेला आणि त्यातच संशोधन करण्याचं त्यांनी ठरवलं.

मात्र, आधी आई-वडील आणि लग्नानंतर पहिल्या पतीनेही मेरी यांना त्यांच्या संशोधनासाठी, शिक्षणासाठी पुरेसा पाठिंबा दिला नाही.

3. दुसऱ्या लग्नानंतर संशोधनाला गती

1804 साली नातेवाईक असलेल्या लेफ्टनंट सॅम्युअल ग्रेग यांच्याशी मेरी यांचं लग्न झालं आणि त्या लंडनमध्ये स्थायिक झाल्या. त्यांना दोन मुलं झाली. मेरी यांच्या शिक्षणाबाबत पती सॅम्युअल हे फारसे सकारात्मक नव्हते. महिलांच्या शिक्षणाच्या क्षमतेबाबत ते काही प्रमाणात संकुचित होते.

1807 साली सॅम्युअल ग्रेग यांचा मृत्यू झाला. सॅम्युअल यांच्या मृत्यूनंतर मेरी सॉमरविल आपल्या मुलांसह स्कॉटलंडला परतल्या आणि त्यांनी विल्यम सॉमरविल यांच्याशी दुसरं लग्न केलं. त्यानंतर खऱ्या अर्थानं मेरी यांना त्यांच्या संशोधनासाठी प्रोत्साहन मिळालं.

मेरी सॉमरविल यांना शिक्षण आणि आपल्या आवडीच्या संशोधनासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गणितज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ज्ञ मेरी सॉमरविल यांच्यावर गूगलनं होमपेजवर डूडल प्रकाशित केलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंड

मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंडला सांस्कृतिक वारसा आहे. एमसीजीवर मॅच जिंकणं हे अत्यंत प्रतिष्ठेचं मानलं जातं. टीम इंडियाने याआधी इतिहासात या मैदानावर तीन वेळा विजय मिळवला आहे. या तीन विजयांचा घेतलेला आढावा.

ख्रिसमसच्या दुसऱ्या दिवसापासून सुरू होणाऱ्या कसोटीला बॉक्सिंग डे कसोटी म्हटलं जातं. ऑस्ट्रेलियात मेलबर्न शहरातल्या एमसीजी अर्थात मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंड स्टेडियमवर होणारी टेस्ट मॅच बॉक्सिंग डे टेस्ट म्हणून ओळखली जाते.

मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंडची प्रेक्षकक्षमता एक लाखाएवढी आहे. या मैदानाच्या परिसरात क्रिकेटचा वारसा जपणारं संग्रहालयही आहे. क्रिकेटच्या बरोबरीने या मैदानावर अन्य खेळांचे सामनेही होतात.

चंद्रशेखर आणि गावस्कर चमकले

30 डिसेंबर 1977 - 4 जानेवारी 1978 - 222 धावांनी विजयी

भारताच्या ऑस्ट्रेलियातल्या पहिल्या विजयाचं श्रेय चंद्रशेखर आणि गावस्कर या दुकलीला जातं. चंद्रशेखर यांनी पटकावलेल्या 12 विकेट्स आणि गावस्कर यांनी झळकावलेलं शतक यांच्या बळावर भारतीय संघानं ऑस्ट्रेलियातला पहिलावहिला विजय मिळवला.

बिशन सिंग बेदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय संघाने हा ऐतिहासिक विजय साकारला.

भागवंत चंद्रशेखर

भारतीय खेळाडूंच्या कामगिरीइतकंच केरी पॅकर लीगला या विजयाचं श्रेय जातं. आताच्या घडीला ट्वेन्टी-20 लीगचं जगभर पेव फुटलं आहे. मात्र 80च्या दशकात केरी पॅकर यांनी पहिल्यांदा अशी संकल्पना राबवली.

ऑस्ट्रेलियाचे चॅपेल बंधू, डेनिस लिली तसंच अन्य महत्त्वाचे खेळाडू या मालिकेत खेळले नाहीत. भारतीय संघाने या मालिकेतील सुरुवातीच्या दोन टेस्ट गमावल्या. तिसऱ्या टेस्टमध्ये भारतीय खेळाडूंनी खेळ उंचावत बाजी मारली.

सुनील गावस्कर

भारतीय संघाने 256 धावांची मजल मारली. मोहिंदर अमरनाथ यांनी 72 तर गुंडप्पा विश्वनाथ यांनी 59 धावांची खेळी केली. चंद्रशेखर यांनी घेतलेल्या 6 विकेट्सच्या बळावर भारताने ऑस्ट्रेलियाचा डाव 213 धावांत गुंडाळला. भारताला 43 धावांची आघाडी मिळाली.

लिटील मास्टर सुनील गावस्कर यांच्या शतकाच्या बळावर भारतीय संघाने 343 धावा केल्या. 387 धावांचं प्रचंड लक्ष्य मिळालेल्या ऑस्ट्रेलियाचा डाव 164 धावांतच गडगडला. चंद्रशेखर यांनी दुसऱ्या डावातही 6 विकेट्स पटकावल्या.

विश्वनाथ यांचं शतक, कपिलच्या पाच विकेट्स

7 ते 11 फेब्रुवारी 1981- 59 धावांनी विजयी

गुंडप्पा विश्वनाथ यांच्या शतकाच्या बळावर भारतीय संघाने 237 धावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आठवडाभरापूर्वी 36 धावात गारद होणाऱ्या भारतीय संघाने मेलबर्न कसोटीत ऐतिहासिक विजय साकारला. भारतीय संघाने चौथ्या दिवशी 8 विकेट्सनी विजय साजरा केला. हा या ग्राउंडवरील चौथा ऐतिहासिक विजय आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेलानिया ट्रंप

मुलांना त्यांच्या आईवडिलांपासून तुम्ही कसं काय वेगळं ठेवू शकता, असा राग मेलानिया ट्रंप यांनी व्यक्त केला आहे. स्थलांतरितांसाठीच्या कायद्यात योग्य तो बदल करावा, अशी मागणी त्यांनी केल्याचं त्यांच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं आहे.

अमेरिकेत येऊ पाहाणाऱ्या स्थलांतरितांवर डोनाल्ड ट्रंप सरकारची ही कारवाई सध्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. नुकत्याच सहा आठवड्यांच्या कालावधीत सीमेवर झालेल्या कारवाईत जवळपास दोन हजार स्थलांतरित कुटुंबं वेगळी झाली आहेत.

सीमा ओलांडून अमेरिकेत बेकायदेशीरपणे येऊ पाहाणाऱ्या प्रौढांना जेलमध्ये डांबण्यात येतं. त्यामुळे त्यांची मुलं सध्या डिटेन्शन सेंटर्समध्ये ठेवण्यात आली आहे. पालकांपासून ती विभक्त झाली आहेत. म्हणून अनेक मानवी हक्क संघटनांनी या धोरणाचा कडाडून विरोध केला आहे.

नेमकं काय घडलंय?

अमेरिकेत घुसखोरी थांबवण्याचं आश्वासन डोनाल्ड ट्रंप यांनी 2016च्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत दिलं होतं. त्यांनी यासाठी काही धोरणं आखली आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून नुकतीच सहा आठवड्यांसाठी एक कारवाई करण्यात आली होती. त्या कारवाईनंतर जवळपास दोन हजार कुटुंबं विभक्त झाली आहेत.

याआधी बेकायदेशीपणे अमेरिकेत घुसू पाहाणाऱ्या लोकांविरोधात पहिल्यांदा लहानसहान कलम लावलं जायचं. पण आता प्रौढांविरुद्ध गुन्हेगारी कलमांअंतर्गत कारवाई केली जात आहे. त्यांना तुरुंगात डांबलं जात आहे.

तर त्यांच्या मुलांना वेगळ्या डिटेन्शन सेंटर्समध्ये ठेवलं जात आहे. हे सेंटर्स अमेरिकेच्या आरोग्य आणि मानवी सेवा मंत्रालयाअंतर्गत येतात, तर काही मुलांना त्यांच्या नातेवाईकांकडे पाठवण्यात येत आहे.

या कारवाईमध्ये आश्रयस्थळांवर आणि पाळणाघरांमध्ये खूप गर्दी झाली असून, या सेवांवर ताण पडत आहे.

अखेर मेलानिया यांनी या मुद्द्यावरून ट्रंप सरकारला सुनावलं आहे. दोन्ही पक्षांनी (डेमोक्रॅट्स आणि रिपब्लिकन्स) एकत्र येत यावर काहीतरी मार्ग काढला तर स्थलांतरितांचं आयुष्य सोपं होईल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केल्याचं त्यांच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं.

"आपण केवळ कायद्यांचं काटेकोरपणे पालन करणारं राष्ट्र नव्हे संवेदनशीलतेनं कारभार करणारं राष्ट्र निर्माण करायलं हवं," असं मेलानिया एका निवेदनात म्हणाल्या आहेत.

माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज W बुश यांच्या पत्नी लॉरा बुश यांनीही सरकारच्या या धोरणावर उघडपणे टीका केली होती.

"ही झिरो टॉलरन्स पॉलिसी अतिशय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत बेकायदेशीरपणे घुसण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या कुटुंबांवर होणाऱ्या कारवाईवर अमेरिकेच्या फर्स्ट लेडी मेलानिया ट्रंप यांनी टीका केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेलानिया यांनी त्यांचं त्यांच्या पतीवर प्रेम असून माध्यमांतून त्यांच्यातील नात्यांवर येणाऱ्या बातम्या कधीच खऱ्या नसतात, असं म्हटलं आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर होत असलेल्या व्यभिचारांच्या आरोपांच्या पार्श्वभूमीवर त्या म्हणाल्या की त्यांच्या वैवाहिक जीवनात कसलाही तणाव नाही. त्यामुळे त्यांच्या लग्नासंदर्भात माध्यमांतून जे तर्कवितर्क सुरू आहेत, ते योग्य नाहीत, असं मेलानिया ABC न्यूजला दिलेल्या एका मुलाखतीत म्हणाल्या.

आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर असताना मेलानिया ट्रंप यांनी ही मुलाखत दिली. या मुलाखतीचा पहिला भाग गुरुवारी दाखवण्यात आला.

डोनाल्ड ट्रंप यांचे कथित विवाहबाह्य संबंध या माझ्यासाठी काळजीचा विषय नसून आयुष्यात करण्यासारख्या इतर बऱ्याच गोष्टी आहेत, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी त्यांच्यावरील हे आरोप नाकारले आहेत.

पॉर्नस्टार स्टॉर्मी डॅनियल्स आणि प्लेबॉय मासिकाची मॉडेल करेन मॅकडोगल यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांच्यासमवेत त्यांचे शरीरसंबध असल्याचा दावा केला होता.

मेलानिया यांनी त्यांचं त्यांच्या पतीवर प्रेम असून माध्यमांतून त्यांच्यातील नात्यांवर येणाऱ्या बातम्या कधीच खऱ्या नसतात, असं म्हटलं आहे.

करेन मॅकडोगल

त्या म्हणाल्या, "मी आई आहे. अमेरिकेची फर्स्ट लेडी आहे. विचार करण्यासाठी आणि काम करण्यासाठी इतर महत्त्वाचे विषय आहेत. काय खरं आहे आणि काय खोटं आहे, हे मला माहीत आहे."

ज्या महिलांनी हे आरोप केले आहेत, त्यांना सबळ पुरावे द्यावे लागतील, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

काय आहेत आरोप?

2006 मध्ये ट्रंप यांच्याशी मी 10 महिने रिलेशनशिपमध्ये होती, असा दावा करेन यांनी केला होता. ट्रंप आणि मेलानिया यांचं लग्न यापूर्वीच झालं होतं. ही बातमी छापण्यासाठी करेन यांनी The National Enquirer  या टॅब्लॉइडशी 1.50 लाख डॉलरचा करारही केला होता. त्यानंतर त्यांनी तडजोड करून हा करार रद्द केला.

स्टॉर्मी डॅनियल्स

तर स्टॉर्मी डॅनियल्स यांनी त्यांचे ट्रंप यांच्या समवेत 2006मध्ये शरीरसंबंध आल्याचं आणि त्यानंतर दोघं रिलेशनशिपमध्ये राहिल्याचा दावा केला होता. स्टॉर्मी डॅनियल्स यांनी याबद्दल वाच्यता करू नये म्हणून ट्रंप यांचे वकील मायकेल कोहन यांनी त्यांना 1.30लाख डॉलर दिल्याचा वाद गाजला होता.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी दोन्ही महिलांचे आरोप नाकारले आहेत.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आमचं सगळं बरं चाललंय, डोनाल्ड यांच्याशी माझे संबंध उत्तम आहेत, असा खुलासा अमेरिकेच्या फर्स्ट लेडी मेलानिया ट्रंप यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेलिसा अॅन ब्लेयर

आता किस करणे हा गुन्हा आहे का? तर नाही पण हा किस जरा वेगळाच होता. मेलिसा अॅन ब्लेयरनं तिचा बॉयफ्रेण्ड अॅन्थनी पॉवेलला किस करताना, तोंडात मादक द्रव्यांच्या सात पुड्या लपवल्या होत्या.

मेथांफेटमिन या मादक द्रव्याच्या पुड्या किस करताना आपल्या तोंडातून त्याच्या तोंडात द्यायच्या असा तिचा ईरादा होता. तसं तिनं केलं सुद्धा. पण, यातल्या दोन पुड्या तिच्या बॉयफ्रेण्डच्या पोटात फुटल्या.

त्यामुळे विषबाधा होऊन अॅन्थनी पॉवेलचा मृत्यू झाला, असं पुढे सरकारी वकीलांनी सांगितलं. ही घटना मागच्या वर्षी घडली.

अमेरिकेत ज्यांच्या कोर्टात ही केस चालली त्या न्यायाधिशांनी सांगितलं की, या मृत्यूसाठी पॉवेल आणि मेलिसा सारखेच जबाबदार आहेत.

मेथांफेटमिन

कोर्टाच्या रेकॉर्डप्रमाणे 41 वर्षांचा पॉवेल आपल्या सासूला भोसकण्याच्या गुन्ह्याखाली जन्मठेपेची शिक्षा भोगत होता. त्याची रवानगी गंभीर गुन्हाखाली शिक्षा भोगणाऱ्या कैद्यांसाठी असणाऱ्या ओरगन राज्यातल्या जेलमध्ये झाली होती.

46 वर्षांची मेलिसा 2 जून 2016 ला तिच्या बॉयफ्रेण्डला भेटायला जेलमध्ये गेली आणि तेव्हाच तिनं ड्रग्सची अदलाबदल केली.

 मेलिसाच्या वकीलाचं म्हणणं होतं की, तिला याप्रकारात ओढलं गेलं. मुळात ही योजना पॉवेलनं आखली होती.

"एखाद्या कांदबरीत शोभेल अशी ही परिस्थिती होती. भले पॉवेल जेलमध्ये असेल. पण त्याची मेलिसावर हुकुमत होती. तो जे सांगेल ते तिला करावंच लागायचं," तिचे वकील जॉन रॅन्सम यांनी सांगितलं.

न्यायाधीश हर्नाडेझ यांनी तिला मादक पदार्थ देवाणघेवाणीचा कट रचल्याबद्दल दोन वर्षांची कैद सुनावली.

सुटका झाल्यानंतरही तीन वर्ष तिला कोर्टाच्या निरीक्षणाखाली राहावं लागणार आहे.

ब्रॅण्डी पोकोविच या पॉवेलची एका मैत्रिणीनं असोसिएट न्यूज या वृत्तसंस्थेला सांगितलं की, तिनंच पॉवलची ओळख मेलिसा ब्लेयरशी करून दिली होती.

तिनं सांगितलं की, पॉवेल जेलमध्ये असतानाही ती त्याला त्याच्या सोशल मीडिया अकाऊंटवरून गर्लफ्रेण्ड शोधायला मदत करायची.

या केसमधल्या इतर चार आरोपींनी गुन्हा मान्य केला आहे. त्यांना लवकरच शिक्षा सुनावण्यात येणार आहे.

तुम्ही हे पाहिलं का ?

भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली सौदी राजघराण्यातील 200 लोक या होटेलरुपी तुरुंगात आहेत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेमधल्या ओरगन प्रांतातल्या एका महिलेला नुकतंच जेलमध्ये धाडण्यात आलं. कारण होतं तिनं तिच्या जेलमध्ये कैद असणाऱ्या बॉयफ्रेण्डला केलेलं किस.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेसेज पाठवणारा आणि स्वीकारणारा या दोघांकडून हे मेसेज सात दिवसांनंतर आपोआप डिलीट नाहीसे होतील, अशा प्रकारच्या सेटींगमुळे वापरकर्त्यांना आपला खासगीपणा जपण्यास मदत होईल, असं व्हॉट्स अॅप कंपनीने म्हटलं आहे.

वापरकर्ते त्यांना हवे असलेल्या मेसेजचे स्क्रिनशॉट काढून घेऊ शकतात. किंवा ते मेसेज इतरांना फॉरवर्ड करू शकतात, असं कंपनीने स्पष्ट केलं आहे.

नोव्हेंबर महिन्याच्या अखेरपर्यंत वापरकर्त्यांच्या मोबाईलमध्ये या बदलाचं अपडेट उपलब्ध होईल, असं कंपनीने सांगितलं.

व्हॉट्स अॅप कंपनीचे मालकीहक्क फेसबुक या कंपनीकडे आहेत. व्हॉट्स अॅपचे जगभरात 2 अब्जांहून अधिक वापरकर्ते आहेत.

कंपनीने आपल्या ब्लॉगमधून याबाबत माहिती दिली आहे. आपल्या ब्लॉगमध्ये कंपनीने म्हटलं, "तुम्हाला आता मेसेज सात दिवसांनी एक्स्पायर होतील, अशी सेटींग करता येईल. पण काय बोलत होता, हे विसरून जाऊ नका."

एप्रिल 2019 मध्ये फेसबुकचे प्रमुख मार्क झुकरबर्ग यांनी समाजमाध्यमांचा वापर करणाऱ्या लोकांचा खासगीपणा जपण्यात येईल, असं ठामपणे सांगितलं होतं. त्यासाठी आपण वेगवेगळे प्रयत्न करत असल्याचंही त्यांनी म्हटलं होतं.

फेसबुक ही कंपनी व्हॉट्सअॅप, इंस्टाग्रॅम आणि फेसबुक मॅसेंजर या सर्वांच्या मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मचं एकत्रिकरण करण्याच्या प्रयत्नात आहे.

फेसबुकची स्पर्धक असलेली कंपनी स्नॅपचॅटने याआधी अशा प्रकारचं फिचर सुरू केलं होतं. त्यातून आपणही असं मेसेज नाहीसे होण्यासाठीचं फिचर सुरू करावं, असा फेसबुकचा विचार होता.

व्हॉट्स अॅपने याआधीच 2017 मध्ये अशा प्रकारचं फिचर सुरू करण्याबाबत म्हटलं होतं. पण हे प्रत्यक्षात येण्यास आजचा दिवस उजाडावा लागला, अशी माहिती तंत्रज्ञानविषयक घडामोडींचे पत्रकार इनग्रिड लुंडेन यांनी दिली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्हॉट्स अॅपवर आता लवकरच डिसअॅपिअरिंग मेसेजस नावाचं एक फिचर आणणार आहे. यामुळे व्हॉट्सअॅपवरचे मेसेज आता सात दिवसांत गायब होतील.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेसेजिंगसाठी सर्वाधिक लोकप्रिय असलेलं व्हॉट्सअॅप हे अॅप 1 फेब्रुवारीपासून जगभरातल्या कोट्यवधी मोबाईल फोनवर चालणार नाही. आउटडेटेड म्हणजेच जुनी ऑपरेटिंग सिस्टिम असणाऱ्या अँड्रॉईड आणि आयफोन्सवर फेसबुकद्वारे संचलित हे अॅप बंद होणार आहे.

ग्राहकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने हे पाऊल उचलणं गरजेचं होतं, असं व्हॉट्सअॅपचं म्हणणं आहे.

अँड्रॉईड 2.3.7 किंवा त्यापेक्षा जुन्या ऑपरेटिंग सिस्टिमवर चालणाऱ्या मोबाईलवर आणि iOS8 किंवा त्यापेक्षा जुन्या ऑपरेटिंग सिस्टिमवर चालणाऱ्या आयफोनवर ही सेवा बंद होणार आहे.

ग्राहकांनी आपल्या मोबाईल फोनची ऑपरेटिंग सिस्टिम अपडेट केल्यास ही सेवा सुरू राहू शकेल. मात्र iOS 7 पर्यंतचेच अपडेट सपोर्ट करणाऱ्या iPhone 4S सारख्या काही मोबाईलवर मात्र व्हॉट्सअॅप पूर्णपणे बंद होणार आहे.

अशा ग्राहकांना नवीन ऑपरेटिंग सिस्टिम स्मार्टफोन घेण्याशिवाय पर्याय नाही.

कंपन्यांना जगभरातील मोबाईल आणि वायरलेस क्षेत्रासंबंधी माहिती आणि विश्लेषण पुरवणाऱ्या 'CCS इनसाईट'चे अॅनालिस्ट बेन वुड सांगतात, "आपली सेवा सुरक्षित राहावी, यासाठी हे करण्याशिवाय व्हॉट्सअॅपकडे दुसरा पर्याय नव्हता. याचा साईड इफेक्ट हा आहे, की जुनी ऑपरेटिंग सिस्टिम असणाऱ्या मोबाईलशी हे अॅप कम्पॅटिबल असणार नाही."

ते पुढे सांगतात, "दीर्घकाळापासून व्हॉट्सअॅप वापरणाऱ्या ग्राहकांवर याचा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः जुन्या मोबाईल डिव्हाईसचं प्रमाण अधिक असणाऱ्या मार्केटमध्ये."

व्हॉट्सअॅप हे गेल्या दशकातलं सर्वाधिक डाउनलोड केलं गेलेलं अॅप्लिकेशन आहे. व्हॉट्सअॅपने 2017 सालीच आपण असे बदल करणार असल्याचं सूतोवाच केलं होतं.

कंपनीच्या प्रवक्त्यांनी म्हटलं, "आमच्यासाठी हा निर्णय घेणं खूप कठीण होतं. मात्र, व्हॉट्सअॅपच्या माध्यमातून आपले मित्र, कुटुंबीय आणि प्रियजनांच्या संपर्कात राहण्याचे उत्तम मार्ग देण्यासाठी हा योग्य निर्णय आहे."

व्हॉट्सअॅपने 2016 साली देखील ग्राहकांच्या गोपनीय माहितीच्या सुरक्षेसाठी अनेक मोबाईल डिव्हाईसेसवर आपली सेवा देणं बंद केलं होतं. त्यानंतर डिसेंबर 2019 मध्ये त्यांनी विंडोज ऑपरेटिंग सिस्टिम असणाऱ्या मोबाईल डिव्हाईसेसवरूनही आपली सेवा बंद केली होती. त्याच श्रृंखलेतलं हे आणखी एक पाऊल आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1 फेब्रुवारीपासून जगभरातल्या कोट्यवधी फोन्समध्ये व्हॉट्सअॅप चालणं बंद होणार आहे. यात तुमचाही फोन आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेहबूबा: मला इतका प्रचंड धक्का बसलाय, की काय बोलायचं तेही मला कळत नाहीये. भारतीय लोकशाहीसाठी आजचा दिवस सर्वांत काळाकुट्ट ठरणारा आहे. आम्ही काश्मीरच्या लोकांनी आणि आमच्या नेतृत्वाने द्विराष्ट्रवादाचा सिद्धान्त नाकारत मोठ्या आशाने भारतासोबत जाण्याचा निर्णय घेतला होता, पण पाकिस्तानऐवजी भारताची निवड करण्यात आमची चूक झाली असं आज वाटतंय. संसदेनेही आमचा अपेक्षाभंग केला. भारतामध्ये संसद म्हणजे लोकशाहीचं मंदीर मानलं जातं आणि तेच आमचा अपेक्षाभंग करतायंत. त्यांना केवळ काश्मीरचा प्रदेश हवाय, पण इथल्या लोकांची त्यांना काहीच फिकीर नाही. आता आम्ही कुठे जावं? न्याय मागण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांकडे जाणारे लोकच योग्य असल्याचं या घडामोडींमुळे सिद्ध झालंय. आम्ही लोकांनी भारताच्या राज्यघटनेवर श्रद्धा ठेवली होती, पण आम्ही आता खोटे ठरलोय. आम्ही ज्या राष्ट्रामध्ये सहभागी झालो, त्यानेच आमची निराशा केली. मला खरंच खूप धक्का बसलाय- काय आणि कसं बोलावं, काहीच समजत नाही. या एकतर्फी निर्णयाचे पडसाद संपूर्ण उपखंडामध्ये दीर्घ काळ उमटत राहातील, असं मला वाटतं. ही प्रचंड मोठी उलथापालथ करणारी घटना आहे. यावर काय बोलावं, काहीच मला कळत नाही.

आतिश: कलम ३७० रद्द करण्यामागचा मुख्य उद्देश काय आहे? काश्मीर खोऱ्यात काय करायचा त्यांचा हेतू आहे?

मेहबूबा: यामागे कुटील कारस्थान आहे, यात काही शंका नाही. त्यांना लोकसांख्यिकी बदल करायचे असतील, असं मला वाटतं. जम्मू-काश्मीर हे मुस्लीमबहुल राज्य आहे आणि धार्मिक आधारावरील विभाजनाला या राज्याने नकार दिला होता, पण आज त्यांनी या राज्याला केंद्रशासित प्रदेश जाहीर करताना धार्मिक निकषांनी राज्याची विभागणी केल्याचं दिसतं. तर, यामागचं कारस्थान अगदी स्पष्ट आहे- त्यांना आमच्या जमिनीवर ताबा मिळवायचा आहे आणि या मुस्लीमबहुल राज्याला बाकीच्या राज्यांसारखं रूप देऊन शेवटी आम्हाला अल्पसंख्याक ठरवण्यापर्यंतचा पल्ला त्यांना गाठायचाय. आम्हाला पूर्णच दुर्बल करून टाकण्यासाठीचं हे कारस्थान आहे.

आतिश: काश्मीरचे लोक यावर कसा प्रतिसाद देतील आणि काश्मीर खोऱ्याचं वैशिष्ट्य मानल्या जाणाऱ्या 'कश्मिरीयत'चं भवितव्य काय असेल, असं तुम्हाला वाटतं?

मेहबूबा: काश्मीराचा पाया असलेल्या कश्मिरीयतवरचा हा हल्ला आहे. काश्मिरी लोक यावर काय प्रतिसाद देणार? हा प्रदेश बिनभिंतीच्या तुरुंगासारखा करून टाकलेला आहे. आधीच इथे सुरक्षा दलांची मोठी उपस्थिती होती,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत सरकारने राज्यघटनेतील कलम 370 रद्द करून काश्मीरचा विशेष दर्जा संपुष्टात आणल्यानंतर जम्मू-काश्मीरच्या माजी मुख्यमंत्री मेहबूबा मुफ्ती यांनी म्हटलं आहे की, भारतानं बाटलीतून राक्षस बाहेर काढला आहे आणि ज्या राक्षसाला भारतानं बाहेर काढलं त्याला पुन्हा बाटलीत टाकणं खूप अवघड होणार आहे. मेहबूबा मुफ्ती यांची ही विशेष मुलाखत...

आतिश: या घडामोडींबद्दल तुमची काय प्रतिक्रिया आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेहसाणात आमदाराच्या घराची तोडफोड केल्याप्रकरणी विसनगर कोर्टानं दोन वर्षाची शिक्षा दिली होती. गुजरात हायकोर्टानं या शिक्षेच्या निर्णयाला स्थगिती देण्यास नकार दिला आहे.

हार्दिक यांच्यासमोर सुप्रीम कोर्टात जाण्याचा पर्याय आहे. जामनगरमधून निवडणूक लढवण्यासाठी ते इच्छुक आहे. पण काँग्रेसनं अजून त्यांची उमेदवारी जाहीर केलेली नाही. 12 मार्चला हार्दिक यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आहे.

जामनगरमध्ये उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याची शेवटची तारीख 4 एप्रिल आहे. गुजरातमध्ये 23 एप्रिलला मतदान होणार आहे.

त्यामुळे हार्दिक यांच्या हातात सुप्रीम कोर्टात जाण्यासाठी 3 दिवस असल्याचं बोललं जात आहे.

हार्दिकचे वकील एम. सईद यांनी कोर्टाच्या निकालानंतर सांगितलं, "कोर्टाच्या निकालाचा अभ्यास केल्यानंतर आम्ही पुढे काय करायचे ते ठरवणार आहोत. आम्ही लवकरच सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेणार आहोत आणि शिक्षेस स्थगिती मागणार आहोत."

हार्दिक यांनी ट्वीट करून कोर्टाच्या निर्णयाचा आदर करत असल्याचं म्हटलंय. तसंच यावेळी त्यांनी भाजपवर टीका केली आहे. "भाजपच्या काही नेत्यांवर आरोप आहेत, त्यांना शिक्षा देखील झाली आहे, पण कायदे फक्त आमच्यासाठी आहेत," असं त्यांनी म्हटलंय.

2015मध्ये हार्दिक पटेल त्यांच्या 5 हजार समर्थकांसह विसनगरचे आमदार ऋषीकेश पटेल यांच्या कार्यालयावर धडकले होते. यावेळी हार्दिक यांच्या समर्थकांनी पटेल यांच्या कार्यालयाची नासधूस केली होती.

त्यानंतर विसनगर पोलिसांनी 17 जणांविरुद्ध गुन्हा नोंदवला होता. जुलै 2018मध्ये हार्दिक पटेल, लालजी पटेल आणि ए. के. पटेल यांना विसनगरच्या न्यायालयानं 2 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली होती.

पाटीदार आंदोलनाचा चेहरा ते काँग्रेस प्रवेश

हार्दिक पटेल यांचा जन्म 20 जुलै 1993 रोजी या गुजराती पाटीदार मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला. त्यांच्या वडिलांचा सबमर्सिबल पाइप्सचा व्यवसाय आहे.

सरदार पटेल ग्रुपच्या माध्यमातून ते समाजकारणात आले. सरदार पटेल ग्रुप ही पाटीदार युवकांची संघटना आहे. 2012 पासून ते 2015 पर्यंत हार्दिक पटेल यांनी या ग्रुपमध्ये काम केलं. 2015 साली पाटीदार अनामत आंदोलन समितीची स्थापना त्यांनी केली.

हार्दिक पटेल यांच्या नेतृत्वाखाली आरक्षणाच्या मागणीला बळ मिळालं. या समितीच्या मार्फत 2015 आरक्षणासाठी मोठी चळवळ उभारण्यात आली होती. या आंदोलनाचं नेतृत्व हार्दिक पटेल यांनी केलं होतं. तेव्हापासून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस नेते हार्दिक पटेल लोकसभा निवडणूक लढवू शकणार नाहीत. गुजरात हायकोर्टानं हा निर्णय दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेहुल चोकसी

मेहुल यांना अँटिग्वा आणि बारबूडाला न पाठवता सरळ भारताच्या स्वाधीन करावं, अशी सूचना गॅस्टन ब्राऊन यांनी डोमिनिकाला दिली आहे.

13 हजार 500 कोटी रूपयांच्या पीएनबी घोटाळ्यातले आरोपी मेहुल रविवारी अँटिग्वा आणि बारबुडाहून फरार झाले होते. तेव्हापासून तिथले पोलीस त्यांना शोधत आहेत.

ब्राऊन यांनी म्हटलं की मेहुल अवैधरितीने डोमिनिकामध्ये गेलेले असू शकतात.

वृत्तसंस्था एएनआयला दिलेल्या इंटरव्ह्यूमध्ये पंतप्रधान गॅस्टन ब्राऊन म्हणाले की, "आमचा देश मेहुल चोकसी यांना स्वीकारणार नाही. त्यांनी या बेटावरून जाऊन खूप मोठी चूक केली आहे. डोमिनिकाचं सरकार आणि अधिकारी आम्हाला सहकार्य करत आहेत आणि आम्ही भारत सरकारलाही सांगितलंय की त्यांना भारताकडे स्वाधीन केलं जाईल."

'भारत आणि डोमिनिकाचे अधिकारी एकमेकांच्या संपर्कात'

मेहुल चोकसी जानेवारी 2018 मध्ये भारत सोडून फरार झाले. पळून जायच्या आधी त्यांनी 2017 सालीच कॅरिबियन देश अँटिग्वा अँड बारबूडाचं नागरिकत्व घेतलं होतं. या देशात गुंतवणूक करण्याच्या योजनेअंतर्गत नागरिकत्व मिळू शकतं.

ब्राऊन म्हणाले की, 'डोमिनिका चोकसीला परत पाठवायला तयार आहे पण आम्ही त्यांना परत घेणार नाही. मी डोमिनिकाचे पंतप्रधान आणि प्रशासनाला आवाहतन केलंय की त्यांना इथे परत पाठवू नका कारण एक नागरिक म्हणून त्यांना कायदेशीर आणि घटनात्मक संरक्षण लाभलेलं आहे."

ते पुढे म्हणाले, "आम्ही विनंती केलीये की त्यांना ताब्यात घेऊन भारतात पाठवण्याची व्यवस्था करावी. मला नाही वाटत त्यांनी डोमिनिकाचं नागरिकत्व घेतलंय. त्यामुळे डोमिनिकाला त्यांचं प्रत्यर्पण करण्यात काही अडचण येणार नाही."

वृत्तसंस्था एएनआयनुसार बुधवारी, 26 मेला रात्री चोकसीच्या वकिलांनी या गोष्टीला दुजोरा दिला की ते डोमिनिकात सापडले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोमिनिकात ताब्यात घेण्यात आलेले हिरे व्यापारी मेहुल चोकसी यांना भारतात परत पाठवलं जावं, याला अँटिग्वा आणि बारबूडाचे पंतप्रधान गॅस्टन ब्राऊन यांनी सहमती दर्शवली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मेहुली घोष नेमबाजी विश्वचषकातील पदकांसह.

पश्चिम बंगालमधल्या सिरमपूरची मेहुली टीव्हीवरच्या सीआयडी मालिकेची चाहती आहे. इन्स्पेक्टर दया तिला प्रचंड आवडतो. प्रसिद्ध अशा शोले चित्रपटातला जय-वीरू यांच्यातलं नेमबाजीचं दृश्यं पाहायला तिला आवडतं. बंदूक, पिस्तूल आणि नेमबाजीची आवड बहुधा यातूनच रुजली असावी.

14 व्या वर्षी घडलेला एक प्रसंग मेहुलीच्या आयुष्यात निर्णायक ठरला. नेमबाजीची प्रॅक्टिस सुरू असताना मेहुलीच्या बंदूकीतून सुटलेल्या गोळीनं एक व्यक्ती जखमी झाला. यामुळे मेहुलीवर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली.

या घटनेमुळे मेहुली अनेक दिवस नैराश्यग्रस्त होती. यातून बाहेर पडण्यासाठी तिला मानसोपचारतज्ज्ञांकडून उपचार घ्यावे लागले. याप्रकरणानं हताश मेहुलीच्या पालकांनी तिला अव्वल नेमबाज जॉयदीप कर्माकर यांच्या अकादमीत भरती केलं.

मेहुली घोष सरावादरम्यान

रोज तीन ते चार प्रवास करून मेहुली कर्माकर यांच्या अकादमीत जात असे. अनेकदा प्रशिक्षण संपवून घरी पोहोचायला मेहुलीला रात्र होत असे.

हळूहळू मानसिक धक्क्यातून मेहुली सावरली आणि तिचा खेळ बहरला. 2016 आणि 2017 या दोन वर्षांत मेहुलीनं राष्ट्रीय स्तरावर अनेक पदकं पटकावली.

2012 लंडन ऑलिम्पिकमध्ये जॉयदीप यांचं पदक अवघ्या काही गुणांनी हुकलं होतं. मोठ्या स्पर्धांमध्ये मानसिक कणखरता कुठे कमी पडते हे जाणून जॉयदीप यांनी आपल्या विद्यार्थ्यांना कणखर बनवलं.

नेमबाजी विश्वचषकात मेहुलीच्या नावावर दोन पदकं आहेत. गोल्डकोस्ट येथे होणारी कॉमनवेल्थ स्पर्धा हे मेहुलीचं कॉमनवेल्थ पदार्पण आहे. मात्र पदार्पणाचं दडपण बाजूला सारत 17 वर्षीय मेहूलीनं रौप्यपदक मिळवलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या वर्षी राष्ट्रीय नेमबाजी अजिंक्यपद स्पर्धेत 8 पदकं पटकावत 17वर्षीय मेहुलीनं नेमबाजी वर्तुळात आपल्या नावाची छाप उमटवली. यानंतर मेक्सिकोमध्ये झालेल्या नेमबाजी विश्वचषकात दोन पदकांसह जगाला दखल घेण्यास भाग पाडलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मैच जब शुरू हो तो दोनों ओर के फ़ैंस भी एक दूसरे से हंसी मज़ाक करते नज़र आए

आमीर माझ्या बाजूला बसला होता. तो म्हणाला, "बस्स, आता मी नाही पाहू शकत." आमीर कराचीहून मॅंचेस्टरला फक्त भारत पाकिस्तान मॅच पाहायला आला होता. मात्र त्याचा अपेक्षाभंग झाला होता. पावसामुळे ओव्हर्स कमी आणि धावा जास्त होत्या.

भारताने सुरुवातीपासूनच मॅचवर पकड मिळवली होती. भारताने वर्ल्ड कपमध्ये पाकिस्तानविरुद्ध काल सलग सातवा विजय मिळवला आहे. आपण सगळ्यांनी मॅच पाहिलीच आहे. त्यामुळे मी त्याचं विश्लेषण करणार नाही. मात्र मैदानात सगळं नाट्य रंगलं असताना माझे अनुभव आज मी तुम्हाला सांगणार आहे.

आजचा दिवस प्रचंड बिझी असणार याची मला कल्पना होतीच. आम्ही त्यासाठी तयार होतो. मी आतापर्यंत अनेक मॅचेस पाहिल्या आहेत. तरी ही मॅच वेगळी असणार असा मला विश्वास होता.

आम्ही ओल्ड ट्रॅफर्डला गाडीतून उतरलो. चाहत्यांची अलोट गर्दी होती. दोन्ही देशांचे चाहते मंडळी ही अभूतपूर्व मॅच बघायला आले होते. हवेत झेंडे फडकावत होते, रस्त्यावर नाचत होते, आपापाल्या संघाला प्रोत्साहन देत होते. भारत पाकिस्तान मॅचचा नूरच वेगळा असतो. ही मॅच कायमच उत्साहाने भारलेली असते. ज्यांना तिकिटं मिळाली ते स्टेडिअममध्ये जात होते. ज्यांना ती मिळाली नाहीत. ते आयसीसीने उभारलेल्या फॅन झोनमध्ये जात होते.

दोन्ही बाजूच्या चाहत्यांमध्ये उत्साह

आज मला जो अनुभव मिळाला तो कल्पनेपलीकडचा होता. जेव्हा मॅच सुरू झाली तेव्हा स्वच्छ सूर्यप्रकाश होता. फॅन झोन खचाखच भरला होता. मी आणि माझ्याबरोबर असलेला व्हीडिओ जर्नलिस्ट केव्हिन एका चांगल्या जागेच्या शोधात होतो. आम्हाला ती लगेच मिळाली.

तिथे दोन स्क्रीन लागल्या होत्या. अनेक प्रेक्षक तिथे होते. त्यामुळे अगदी त्यांच्या मध्यभागी जाऊन बसायचा निर्णय घेतला. डाव्या बाजूला संपूर्ण निळाई होती तर उजव्या बाजूला पाकिस्तानी चाहत्यांच्या रुपात हिरवळ होती. खरंतर मैदानात अशा गोष्टी बघायला मिळत नाही. तिथे चाहते सगळीकडे पसरले असतात. इथे मात्र अगदी सुरुवातीपासून दोन बाजू स्पष्टपणे दिसत होत्या.

रोहित शर्माने भारताच्या डावाची दणदणीत सुरुवात केली होती. जेव्हाही एखादा चौकार आणि षटकार मारला जाई तेव्हा भारताचे समर्थक ढोल बडवत होते, घोषणा देत होते, आणि नाचतही होते. विकेट पडली तर पाकिस्तानचे चाहतेही तितक्याच जोमाने सेलिब्रेट करत होते. पहिल्यांदा पाऊस येईपर्यंत हे सगळं सुरू होतं.

जय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पावसापासून बचाव करण्यासाठी टाकलेलं कव्हर मैदानातलं कव्हर काढलं गेलं आणि पाकिस्तानला एक अशक्यप्राय लक्ष्य दिलं गेलं. 30 चेंडूत 136 धावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मैत्री, दहावीची विद्यार्थी

"आम्ही बोर्डाची प्रश्नपत्रिका कशी पूर्ण करणार?" दहावीची विद्यार्थिनी असलेल्या मैत्रीने बीबीसी मराठीशी बोलताना आपली व्यथा सांगितली.

"तीन तासाची परीक्षा आहे. पण आमचा लिहिण्याचा वेग एवढा कमी झाला आहे की पेपर वेळेत पूर्ण होणार नाही याची आम्हा विद्यार्थ्यांना खात्री वाटते. अशा परिस्थितीत भीती वाढत चालली आहे," ही प्रतिक्रिया आहे मुंबईतील प्रभादेवी येथे इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत शिकणाऱ्या स्वराची.

लिहिण्याची सवय मोडली आणि टायपिंगची सवय झाली त्यामुळे आता लिहिताना त्रास होतोय ही तक्रार एकट्या मैत्रीची किंवा स्वराची नाही तर असंख्य विद्यार्थ्यांची आहे.

याची सर्वाधिक भीती दहावी आणि बारावीची परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये असल्याचे दिसून येते. राज्यात 23 एप्रिल ते 21 मे बारावीची परीक्षा होणार आहे. तर 29 एप्रिल ते 20 मे दहावीची राज्य शिक्षण मंडळाची परीक्षा होणार आहे.

'परीक्षा लेखीच होणार'

मार्च 2020 रोजी राज्यात कोरोना रुग्णसंख्या झपाट्याने वाढू लागली आणि लॉकडॉऊन लागू झाले. शाळा बंद झाल्या आणि सलग 12 महिने विद्यार्थ्यांना बंद खोलीत ऑनलाईन शाळेला हजेरी लावावी लागली.

ऑनलाईन शिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांना पर्यायी शिक्षण व्यवस्था मिळाली असली तरी त्याचे काही दुष्परिणाम आहेत असं विद्यार्थी सांगतात.

मोबाईलवर टाईप करायची सवय आधीपासूनच मुलांना होती. पण डिजिटल शिक्षणासाठी पालकांना दिवसभरासाठीच मुलांच्या हातात मोबाईल किंवा लॅपटॉप देण्याची वेळ आली.

प्रातिनिधिक फोटो

शिक्षण ऑनलाईन पण परीक्षा मात्र ऑफलाईन हा विरोधाभास आहे असं विद्यार्थ्यांचं म्हणणं आहे. प्रश्नपत्रिका सोडवताना अपेक्षित वेगाने उत्तरं लिहिली नाहीत तर मार्क कमी मिळतील अशी भीती मुलांमध्ये आहे. यामुळे परीक्षा ऑनलाईन व्हावी किंवा ऑब्जेक्टिव्ह स्वरुपात व्हावी अशी काही विद्यार्थी आणि पालक संघटनांची मागणी आहे.

पण ही परीक्षा ऑफलाईन म्हणजे लेखी स्वरुपात असेल असे शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात स्पष्ट केले.

त्या म्हणाल्या, "दहावी आणि बारावीच्या परीक्षा ऑनलाईन होणार की ऑफलाईन याबाबत विद्यार्थ्यांच्या मनात संभ्रम निर्माण झाला होता. पण या परीक्षा ऑफलाईन होणार आहेत."

आता लेखी परीक्षा होणार असल्याने लिहिण्याशिवाय पर्याय नाही हे विद्यार्थ्यांच्या लक्षात आले. पण विद्यार्थ्यांचा लिहिण्याचा वेग कमी झाल्याने त्यांच्यासमोर अनेक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"वर्षभरापासून ऑनलाईन शाळा सुरू असल्याने लिहिताना त्रास होतोय. लिहिण्याचा सराव झालेला नाही. तीन तासाची प्रश्नपत्रिका पूर्ण करण्यासाठी आम्हाला चार तासाचा वेळही अपुरा पडतोय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मैत्री, दहावीची विद्यार्थी

'परीक्षा घ्यायचीच नाही ही भूमिका योग्य नाही', असे निरीक्षण मुंबई उच्च न्यायालयाने आज (20 मे) झालेल्या सुनावणीत नोंदवले.

जवळपास पाऊणतास ही सुनावणी सुरू होती. न्यायमूर्ती शाहरूख काथावाला आणि न्यायमूर्ती सुरेंद्र तावडे यांच्या खंडपीठासमोर ही सुनावणी पार पडली. न्यायालयाने सर्व प्रतिवादींच्या वकिलांना आपले मुद्दे लेखी स्वरुपात मांडण्यास सांगितले आहेत.

दहावीची निकाल केवळ अंतर्गत मूल्यमापन करून कसा जाहीर केला जाऊ शकतो? असाही प्रश्न न्यायालयाने उपस्थित केला.

याचिकाकर्ते धनंजय कुलकर्णी यांचे वकील उदय वारुंजीकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "मुंबई उच्च न्यायालय म्हणाले, शिक्षणाचा खेळखंडोबा चालवलेला आहे. विद्यार्थ्यांचे भवितव्य खराब करू नका. परीक्षा केव्हा घेणार आहात ते सांगा? 12 मे रोजी जारी केलेला परीक्षा रद्द केल्याचा शासन निर्णय आम्ही का रद्द करू नये? हे सांगा असं न्यायालयाने विचारलं. बारावीची परीक्षा घेताय तर दहावीची परीक्षा का नाही? असे प्रश्न मुंबई उच्च न्यायालयने सरकारी वकिलांना विचारले."

"राज्य सरकारने आता न्यायालयाकडे या प्रश्नांच्या उत्तरांसाठी आणखी वेळ मागितला आहे." असंही उदय वारुंजीकर म्हणाले.

तसंच राज्य सरकारच्या वकिलांनी न्यायालयाकडे अतिरिक्त प्रतिज्ञापत्र सादर करण्यासाठी मुदत मागितली आहे. तोपर्यंत पुढील सुनावणी तहकूब करण्यात आली आहे. पुढील सुनावणी पुढल्या आठवड्यात होण्याची शक्यता आहे.

यामुळे दहावीच्या लाखो विद्यार्थ्यांवर आता परीक्षेाबाबतच्या निर्णयाची टांगती तलवार कायम आहे.

विद्यार्थिनी

दहावीची परीक्षा घेणार नाही मग अकरावी, डिप्लोमा, आयटिआयचे प्रवेश कसे करणार? असाही प्रश्न न्यायालयाने उपस्थित केला. पण शिक्षण विभागाने यासंदर्भात अंतिम निर्णय घेतला नसल्याचे समजते.

12 मे रोजी राज्य सरकारने दहावीची परीक्षा रद्द केल्याचा शासन निर्णय जारी केला. या निर्णयाला मुंबई उच्च न्यायालयात आव्हान देण्यात आले आहे.

दरवर्षी सुमारे 16 लाख विद्यार्थी दहावीची परीक्षा देत असतात.

"दहावीची परीक्षा रद्द करणे हा निर्णय चुकीचा असून यामुळे विद्यार्थ्यांचे नुकसान होईल. तसंच तिन्ही बोर्डाची निकाल जाहीर करण्याची पद्धत आणि सूत्र वेगवेगळे असल्याने भविष्यात संभ्रम निर्माण होण्याची शक्यता आहे. तसंच परीक्षेशिवाय निकाल देणे अनैतिक आहे." अशी भूमिका याचिकाकर्ते धनंजय कुलकर्णी यांनी मांडली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दहावीची परीक्षा रद्द केल्याच्या निर्णयावरून मुंबई उच्च न्यायालयाने सीबीएसई, एसएससी बोर्ड आणि राज्य सरकारला फटकारलं आहे. बारावीची परीक्षा होऊ शकते तर दहावीची का नाही? असा सवाल न्यायालयाने बोर्डाला आणि राज्य सरकारला केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मैदानांमध्ये पावसाळ्यात चिखल होतो, त्यामुळं अलगीकरण केंद्रांसाठी स्टेडियमचा उपयोग होणार नाही, असं आदित्य ठाकरेंनी राऊतांना उत्तर दिलं.

मात्र, संजय राऊत आणि आदित्य ठाकरे यांची ट्विटरवरील ही चर्चा सगळ्यांचंच लक्ष वेधून घेतेय. कारण एकाच पक्षातील या दोन्ही महत्त्वाच्या नेत्यांची विधानं परस्परविरोधी आहेत.

संजय राऊत यांचं ट्वीट आणि आदित्य ठाकरे यांचं उत्तर

अलगीकरण केंद्रांसाठी मैदानं घ्यावी की नाही, याचीही चर्चा आता सुरू झालीय.

मुळात ही चर्चा सुरू होण्याचं किंवा संजय राऊतांनीही यासंदर्भात ट्वीट करण्याला पार्श्वभूमी आहे ती मुंबईच्या महापौरांनी वानखेडे स्टेडियमची केलेल्या पाहणीची.

मुंबईत कोरोना व्हायरसचा प्रसार वेगानं वाढताना दिसतोय. त्यामुळं महाराष्ट्र सरकारनं मुंबईत अतिरिक्त तयारी सुरूही केली. त्याचाच एक भाग म्हणून, शहरातील अनेक ठिकाणांची पाहणी मुंबई महापालिका, राज्य सरकारकडून केली जातेय.

मुंबईच्या महापौर म्हणतात, वानखेडेवर अलगीकरण कक्ष होणार

मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर आणि महापालिकेचे आरोग्य समितीचे अध्यक्ष अमेय घोले यांनी वानखेडे स्टेडियवर जाऊन पाहणी केली.

ही पाहणी केल्यानंतर महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी ट्विटरवरून सांगितलं की, "मुंबईत वाढत्या रुग्ण संख्येसमोर आता जागा अपुरी पडतेय. आरोग्य यंत्रणेवर याचा मोठा ताण वाढलाय. यासाठीच वानखेडे स्टेडियमची पाहणी केली. "

वानखेडे स्टेडियमचे रूपांतर कोरोना व्हायरस एसिम्प्टोमॅटिक (लक्षणं नसलेले) पॉझिटिव्ह रूग्णांना वेगळे ठेवण्यासाठी एक सेंटर बनवण्याचा मुंबई महापालिकेचा मानस आहे, असं महापौर पेडणेकर यांनी सांगितलं.

अलगीकरण कक्ष वानखेडेच्या मैदानात नव्हे, पार्किंगमध्ये - अमेय घोले

यावेळी महापौरांसोबत मुंबई महापालिकेच्या आरोग्य समितीचे अध्यक्ष आणि शिवसेना नगरसेवक अमेय घोले हे सुद्धा होते. त्यांच्याशी बीबीसी मराठीनं बातचीत केली आणि मैदानांचा वापर होऊ शकतो का, याबाबत माहिती जाणून घेतली.

अमेय घोले म्हणाले, "अलगीकरण कक्षासाठी मैदानं घेण्याचा कुठलाही विचार नाही. वानखेडे स्टेडियमच्या पार्किंगच्या भागाची पाहणी आम्ही केली. कारण तिथं काँक्रिट आहे."

अमेय घोले आणि आदित्य ठाकरे

तसंच, "अलगीकरण कक्ष उभारायचं म्हटल्यास मोठमोठे खांब उभारावे लागणार, त्यात पावसाळा जवळ आलाय. त्यामुळं जे केंद्र उभारणार ते भक्कम असले पाहिजेत. असा सर्व विचार केल्यास कुठल्याही मैदानात ते उभारणं शक्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाशी लढण्यासाठी मुंबईतलं वानखेडे स्टेडियमच नव्हे, ब्रेबॉर्न स्टेडियमही ताब्यात घ्यावं, अशी सूचना शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी ट्विटरवरून केल्यानंतर, पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी राऊतांची सूचना धुडकावून लावली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मैना महिला फाऊंडेशनच्या सदस्या असलेल्या या महिला आहेत.

UKबाहेरची ही एकमेव संस्था आहे, ज्यांना लग्नाचं आमंत्रण आलं आहे.

भेटवस्तू आणण्याऐवजी या जोडप्यानं निवडलेल्या संस्थांना पाहुण्यांनी देणगी द्यावी असं आवाहन करण्यात आलं आहे.

काय करते ही संस्था आणि मेगन मार्कल यांनी तिची निवड का केली हे जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही वाचलंत का?

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्कल यांच्या लग्नाला भारतातून उपस्थित राहण्याची संधी फक्त या महिलांना मिळणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॉईझेस बॅगविझा डीआर काँगोतल्या अशाच विषारी पौरुषत्वाला बळी पडलेल्या हजारो पुरुषांपैकी एक आहेत. मात्र, आता त्यांना त्यांच्या कृतीचा पश्चाताप होतोय. ते त्यांची बायको ज्युलिएनला ज्या पद्धतीने वागवायचे, तिच्यावर बलात्कार करायचे, याचं वर्णन अंगावर काटा आणतो.

ते म्हणतात, "तिच्यासोबत संभोग म्हणजे मारामारीच होती. तिने काय घातलंय याचा मी विचारच करायचो नाही. मी फक्त ते फाडायचो."

पूर्व काँगोतल्या रुत्शुरु गावात त्यांचं एक साधारण घर आहे. तिथेच ते बोलत होते. मॉईझेस यांनी त्यांची बायको चार महिन्यांची गर्भवती असतानाची एक आठवण सांगितली.

"मी वळलो आणि तिच्या पोटावर एक हलकी किक मारली", ते सांगत होते. या किकने त्यांची बायको जमिनीवर कोसळली. तिला रक्तस्राव सुरू झाला. आरडाओरड ऐकून शेजारी धावले आणि त्यांनीच तिला हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं.

तिचा गुन्हा काय होता? तर घरखर्चासाठी ती एका स्थानिक महिलेजवळ चोरून पैसे जमा करत होती.

त्यांनी तिला शूज घेण्यासाठी पैसे मागितले आणि तिने नकार दिला. याचा संताप अनावर झाल्याने त्यांनी तिच्या पोटावर लाथ मारली होती.

कणखर, भावनांचं प्रदर्शन न करणारा, कुटुंबाचं रक्षण आणि त्यांचं भरणपोषण करणारा म्हणजे पुरूष, याच संस्कारात गेली अनेक शतकं मुलांची जडणघडण होत आली आहे.

मात्र, काळानुरूप दोघांच्याही भूमिका बदलत चालल्या आहेत. स्त्रिया अधिकाधिक सक्षम होणं आणि त्यासोबतच पुरूषांमध्ये बेरोजगारीचं प्रमाण वाढणं, यामुळे पुरूष असण्याच्या या पारंपरिक मूल्यांना जपणं पुरूषांसाठी कठीण होत आहे.

आणि बॅगविझासारख्या काही पुरुषांना आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र स्त्री म्हणजे जणू त्यांच्या अस्तित्वालाच धोका वाटतात.

एक स्थानिक बिल्डर आहेत. ते सांगतात, हिंसा हाच बायकोशी संवाद साधण्याचा एकमेव मार्ग आहे, असं त्यांना वाटायचं.

"मला वाटायचं तिच्यावर माझी मालकी आहे", ते सांगत होते.

"तिच्यासोबत वाट्टेल ते मी करू शकतो, असं मला वाटायचं. मी घरी आल्यावर तिने माझ्याकडे काही मागितलं की मी तिला मारझोड करायचो."

पौरुषत्वाच्या 'अपयशाची' भरपाई

बॅगविझा यांच्यासारखे अनेक आहेत. जगभरात सर्वाधिक बलात्कार होणाऱ्या देशांमध्ये डीआर काँगोचा क्रमांक वरचा आहे. American Journal of Public Health या मासिकाने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार काँगोमध्ये दर तासाला जवळपास 48 स्त्रियांवर बलात्कार होतात.

अभ्यासकांच्या मते काँगोच्या पूर्व भागात अनेक वर्षांपासून सुरू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डेमोक्रेटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमध्ये लैंगिक हिंसाचाराचा दर जगात सर्वाधिक आहे. मात्र, आता एका नव्या दृष्टीकोनातून या समस्येचा सामना करण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. यात पुरुषांनाच त्यांच्या विषारी पौरुषत्वाला सामोरं जाऊन स्वतःच प्रश्न उपस्थित करण्यासाठी प्रेरित करण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॉन्सँटो कंपनीच्या Round Up आणि RangerPro ही तृणनाशकं धोकादायक होती, हे माहिती असूनही कंपनीने या धोक्याबद्दल ग्राहकांना सावध केलं नाही, असं कॅलिफोर्नियामधील ज्युरींच्या निदर्शनास आलं.

मॉन्सँटो कंपनीची Round Up आणि RangerPro ही तृणनाशकं धोकादायक होती, हे माहिती असूनही कंपनीने या धोक्याबद्दल ग्राहकांना सावध केलं नाही, असं कॅलिफोर्नियामधील ज्युरींच्या निदर्शनास आलं.

ग्लायफॉसेट मुळे कँसर झाल्याचा दावा करणारा हा पहिलाच खटला आहे.

मॉन्सँटो मात्र या आरोपांचा इन्कार केला असून या निर्णयाला ते आव्हान देणार आहेत. "ज्युरी चुकलेत," असं कंपनीचे स्कॉट पॅट्रिज यांनी सॅन फ्रॅन्सिस्कोच्या न्यायालयाबाहेर सांगितलं.

याच मॉन्सँटो कंपनीची BT कॉटन बियाणं यवतमाळमध्ये गुलाबी बोंडअळीसमोर प्रभावहीन ठरल्यामुळे गेल्या वर्षी शेतकऱ्यांना अतिविषारी कीटकनाशक वापर करावा लागला होता. त्यामुळे तेव्हा कीटकनाशकांच्या वापरामुळे झालेल्या 30हून अधिक शेतकऱ्यांच्या मृत्यूला बीटी कॉटन जबाबदार असल्याचं बोललं जात होतं.

आता त्याच मॉन्सँटो कंपनीविरोधात अमेरिकेत ड्वेन जॉन्सन यांनी दाखल केला होता. या तृणनाशकांमुळे प्रभावित झालेल्या 5,000 लोकांपैकी एक आहेत.

बीबीसी प्रतिनिधींच्या मते या निकालामुळे आणखी अशीच काही प्रकरणं मार्गी लागण्याची शक्यता आहे. मॉन्सँटो कंपनीला नुकतंच Bayer AG या जर्मन कंपनीने विकत घेतलं आहे.

याचिकाकर्ता जॉन्सन यांना 2014 मध्ये non-Hodgkin's lymphoma आजार असल्याचं निदान झालं. जॉन्सन नियमितपणे RangerProचा कॅलिफोर्निया बेनिसिया येथे नियमित वापर करत असल्याचं त्यांच्या वकिलांनी सांगितलं.

कंपनीच्या उत्पादनामुळे जॉन्सन यांना दुर्धर आजार झाला, हे माहिती असूनही कंपनी त्यांच्याबरोबर द्वेषपूर्वक वागली, असं ज्युरी म्हणाले.

अखेर आठ आठवडे चाललेल्या खटल्याचा निकाल देताना ज्युरींनी कंपनीला नुकसानभरपाई म्हणून 25 कोटी डॉलर द्यायला सांगितल. काही इतर खर्चासह हा आकडा 28.9 कोटी डॉलरवर आला.

ड्वेन जॉन्सन (उजवीकडे) यांनी निकालानंतर त्यांच्या वकिलांना मिठी मारली

"जेव्हा तुम्ही सत्याच्या बाजूने असता तेव्हा तुम्ही जिंकताच. यासंदर्भातल्या पुढील खटल्यांसाठी हा निकाल म्हणजे बाणाचं भेदक टोक आहे," असं जॉन्सनच्या वकिलांनी सांगितलं.

या निर्णयानंतर कंपनीनं एक निवेदन जारी केलं. "आम्हाला जॉन्सन आणि त्यांच्या कुटुंबाविषयी सहानुभूती आहे. मात्र आम्ही आमच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रसायन क्षेत्रातील दिग्गज असलेल्या मॉन्सँटो कंपनीला एका व्यक्तीला नुकसान भरपाई म्हणून तब्बल 28.9 कोटी डॉलर, म्हणजे जवळजवळ 1,997 कोटी किंवा जवळजवळ 20 अब्ज रुपये द्यावे लागणार आहेत. मॉन्सँटो एका ग्लायफोसेटयुक्त तृणनाशकामुळे आपल्याला कॅन्सर झाल्याचा दावा त्या व्यक्तीने केला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॉर्गन फ्रीमन यांनी बॅटमन ट्रायोलोजी, शॉशँक रिडम्पशन, ब्रूस ऑल्माइटी आणि मिलियन डॉलर बेबी या चित्रपटांमध्ये काम केलं आहे.

"फ्रीमन यांनी अनेक वेळा आपल्याशी सलगी करण्याचा प्रयत्न केला आणि कित्येक महिने ते माझी छळवणूक करत होते," असा आरोप एका प्रॉडक्शन असिस्टंटने केला आहे. गोइंग इन स्टाइल या चित्रपटावेळी दोघांनी सोबत काम केलं होतं.

"फ्रीमन यांनी माझा स्कर्ट उचलण्याचा प्रयत्न केला आणि विचारलं तू अंतर्वस्त्र घातली आहेत का?" असं प्रॉडक्शन असिस्टंटने म्हटलं आहे.

"माझ्यामुळं कुणाला त्रास झाला असेल तर मी तुमची माफी मागतो असं फ्रीमन यांनी म्हटलं आहे. कुणाचा अनादर करणं आणि कुणाला त्रास होईल असं वर्तन करण्याचा माझा हेतू नव्हता," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

"जे लोक मला ओळखतात किंवा माझ्यासोबत ज्यांनी काम केलं आहे त्यांनी हे माहीत आहे की कुणाला त्रास होईल असं मी वागत नाही," असं मॉर्गन यांनी म्हटलं.

वाइनस्टाइन आज पोलिसांना शरण जाणार?

चित्रपट निर्माते हार्वे वाइनस्टाइन यांनी अनेक अभिनेत्रींसोबत लैंगिक छळ केल्याची प्रकरणं पुढं आली. त्यानंतर हॉलिवूडमध्ये #Metoo हे कॅम्पेन चाललं. वाइनस्टाइन हे लवकरच पोलिसांना शरण येणार आहेत असं वृत्त आहे.

वाइन्स्टाइन यांच्यावर एवढे आरोप झाल्यानंतर पहिल्यांदाच त्यांच्याविरोधात पोलिसात गुन्हा दाखल होणार आहे.

फ्रीमन यांचं नाव कसं आलं?

वाइनस्टाइन यांना अटकेची शक्यता असतानाच आता मॉर्गन फ्रीमन यांचं नाव लैंगिक छळप्रकरणात पुढे आलं आहे. फ्रीमन यांनी लैंगिक छळ केलेल्या आठ पीडितांपैकी प्रॉडक्शन असिस्टंट या एक आहेत. CNN ला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्यांनी हा खुलासा केला.

"मॉर्गन जेव्हा मला त्रास देत होते तेव्हा तिथं अॅलन अर्किन हे देखील होते. त्यांनीच मॉर्गन यांना थांबवलं. त्यावर काय बोलावं हे  मॉर्गन यांना कळलंच नाही," असं त्यांनी मुलाखतीमध्ये सांगितलं.

"जर मॉर्गन आजूबाजूला असतील तर क्लोज फिटिंगचे कपडे घालत जाऊ नये अशी आमच्यात चर्चा असे," असं 'नाऊ यू सी मी' या चित्रपटात फ्रीमन यांच्याबरोबर काम करणाऱ्या महिलेनं म्हटलं.

मॉर्गन हे महिलांच्या वक्षांकडे रोखून पाहतात, तसंच एका महिलेला त्यांनी गिरक्या घेण्याची विनंती केली होती असे आरोप त्यांच्यावर झाले होते.

या आरोपानंतर CNNनं त्यांच्यासोबत काम केलेल्या अनेकांशी फोनवरुन चर्चा केली. मॉर्गन यांची वागणूक नेहमी सभ्यपणाची असे, असं काही जणांनी म्हटलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रसिद्ध अमेरिकन अभिनेता मॉर्गन फ्रीमन यांनी आपला लैंगिक छळ केला, असा आरोप आठ महिलांनी केल्यानंतर फ्रीमन यांनी माफी मागितली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॉल्समध्ये कोरोनापासून बचाव करणण्यासाठी काय उपाययोजना केल्या आहेत. गर्दी होऊ नये आणि सर्व नियमांचे पालन व्हावे यासाठी काय उपाय करण्यात आलेत?

पाहूया बीबीसी मराठीसाठी प्राजक्ता पोळ यांचा रिपोर्ट

शूट - शाहीद शेख

एडिटिंग - शरद बढे

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्र सरकारने अनलॉकचे नवे नियम जाहीर केले त्यानंतर महाराष्ट्र सरकारनेही आपली नियमावली जाहीर केली आहे. नव्या नियमांनुसार 5 ऑगस्टपासून राज्यात मॉल्स उघडतील. पण कोरोनाच्या काळात हे मॉल कसे असतील?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॉस्कोमध्ये सगळीकडे बर्फाची चादर पसरली आहे.

या पोर्टलच्या अहवालानुसार गेल्या महिन्यात रशियात सरासरी फक्त सहा मिनिटांसाठी सूर्य दिसत होता.

डिसेंबर महिन्यात कुंद वातावरण असतं. अनेकदा ढगाळ वातावरण असतं, असं रशियन हायड्रोमेट्रॉलॉजिकल सेंटरचे संचालक रोमन विलफँड यांनी RBC या न्यूज पॉर्टलला सांगितलं.

"या थंडीत वातावरण नेहमीपेक्षा पाच ते सहा अंशांनी जास्त होतं," विलफँड सांगत होते.  "हे सगळं अटलांटिक एअर मासेस मध्ये झालेल्या चक्रीवादळामुळे होतं आहे. त्यामुळे तिथे अजिबात सूर्य दिसत नाही," असं विलफँड यांनी बीबीसीला सांगितलं.

असा अंधार डिसेंबर 2000 मध्ये आला होता. तेव्हा मॉस्को येथे फक्त तीन तास सूर्यप्रकाश आकाशाच्या आरपार जाऊ शकत होता.

खरं चित्र हे इतकं अंधकारमय नाही. जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात गेल्या दोन महिन्यांत मिळून जितके दिवस सूर्यप्रकाश होता त्यापेक्षा जास्त सूर्यप्रकाश आहे.

'मद्यप्राशनामुळे अंगातली उष्णता कमी होते'

सध्याच्या काही दिवसांत मॉस्कोमधलं तापमान उणे आठ डिग्री आहे. पण यकुतिया भाग सगळ्यांत थंड भाग समजला जातो. तिथे तापमान उणे 60 अंश असतं.

रशियात उणे 50 अंश तापमान पोहोचल्यावर तिथल्या शाळा बंद होतात.

रशियाच्या आपत्कालीन मंत्रालयाने लोकांना मद्यप्राशन न करण्याचा सल्ला दिला जातो. कारण मद्यप्राशनामुळे अंगातली उष्णता कमी होते. तसंच रक्तप्रवाह सुरळीत राहण्यासाठी सैलसर कपडे घालण्याचा सल्ला दिला आहे.

तसंच अशा वातावरणात पायातले बूट न काढण्याचा सल्ला दिला आहे कारण एकदा बूट काढले तर पुन्हा घालायला त्रास होईल.

सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया

रशियात सायबेरियाच्या ओईमकॉन गावात पारा उणे 62 डिग्रीपर्यंत पोहोचला आहे. तिथे बर्फाची मोठी चादर पसरलेली दिसते आहे. तिथे राहणारे लोक सोशल मीडियावरून जगाला आपल्या परिस्थितीविषयी माहिती सांगत आहेत.

रशियात राहणारी 24 वर्षीय महिला अनास्तासिया ग्रुजदेवा हिचा एक फोटो सध्या व्हायरल झाला आहे. थंडीमुळे तिच्या पापण्यांपर्यंत बर्फ साचला आहे.

इथे तापमान इतकं कमी झालं आहे की, पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी असलेलं डिजिटल थर्मामीटरसुद्धा तुटलं.

ओईमाकॉन येथे 1933 साली सगळ्यात कमी तापमानाची नोंद झाली होती. तेव्हा पारा उणे 68 डिग्रीपेक्षाही खाली गेला होता.

जगातला सगळ्यांत थंड प्रदेश

ओईमकॉन हा बर्फाळ प्रदेशातलं एक छोटंसं गाव आहे. इथे दूरदूरपर्यंत जमीन दिसत नाही. सगळीकडे फक्त बर्फ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मागच्या वर्षीचा डिसेंबर महिना मॉस्कोच्या इतिहासात सगळ्यांत अंधारलेला होता, असं निरीक्षण हवामान तज्ज्ञांनी नोंदवलं आहे. 'डिसेंबर महिन्यात सूर्य एकदाही तळपलेला दिसला नाही,' असा अहवाल मेटॅनोवॉस्टी पोर्टलनं दिला आहे. हे पोर्टल हवामानविषयक विषयांमध्ये काम करतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोझंबिकचे राष्ट्राध्यक्ष फिलप न्युसी यांनी मृतांची संख्या 1000 असेल अशी भीती व्यक्त केली आहे.

ताशी 177 किलोमीटर इतका वाऱ्याचा वेग असलेले हे चक्रीवादळ बैरा इथं गुरुवारी धडकले. पण आपत्ती निवारण यंत्रणा इथं पोहोचण्यासाठी रविवार उजाडला.

बचाव पथकात काम करणाऱ्या युनायटेड नेशनचे कर्मचारी जेराल्ड बोरुक यांनी बीबीसीला सांगितलं की आपत्तीग्रस्त परिसरात जवळपास सर्व घरं मोडकळीला आली आहेत. ते म्हणाले, "या आपत्तीत एकही इमारत वाचलेली नाही. वीज, दळणवळण यंत्रणा कोलमडली आहे. रस्त्यांवर सर्वत्र विजेचे खांब पडलेले आहेत. अनेकांनी आपलं घरं गमावली आहेत."

अधिकृत माहितीनुसार मृतांची संख्या 84 आहे, तर या वादळात पूर्ण आफ्रिकेत 180 लोकांचा बळी गेला आहे.

International Federation of Red Cross and Red Crescent Societyने झालेलं नुकसान आतोनात असल्याचं म्हटलं आहे. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societyच्या इथल्या टीमचे प्रमुख जॅमी लेसेउर म्हणाले, "जीव वाचवण्यासाठी बरेच लोक झाडांवर चढून बसले आहेत. त्यांना वाचवण्याचं काम सुरू आहे."

झिंबाब्वेमध्ये मृतांची संख्या 98 इतकी आहे, तर दक्षिण आणि उत्तर भागात 217 लोक बेपत्ता आहेत. मालावी इथंही मृतांची संख्या मोठी आहे, इथं जवळपास 122 लोक ठार झाल्याचं वृत्त आहे. झिंबाब्वेमध्ये राष्ट्रीय आपत्ती जाहीर करण्यात आली आहे.

मोझंबिक आणि मालावी या दोन्ही देशांना मदत करण्याची घोषणा ब्रिटनने केली आहे.

बैरा या शहरात सर्वाधिक नुकसान झालं आहे. या शहराची लोकसंख्या 5 लाख आहे. हे शहर इथल्या सोफाला या प्रांतात येतं. या प्रांताचे राज्यपाल अल्बर्टो मोडंलेन म्हणाले प्रत्येक जण या आपत्तीचा सामना करत आहे. सध्या मदत पोहोचवणं हीच आमची प्राथमिकता आहे.

पूर्वी झिंबाब्वेतील बीबीसीच्या प्रतिनिधी शिंगाई नोयका यांनी अशा प्रकारची आपत्ती पूर्वी कधीही पाहिली नव्हती, असं म्हटलं आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोझंबिक इथं चक्रीवादळाने हाहाकार उडवला असून या आपत्तीत मृतांची संख्या हजारावर आहे. या चक्रीवादळाचं नाव ईदाई असं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोटेरा स्टेडियमवर 24 तारखेला संध्याकाळी हा कार्यक्रम होणार आहे. मात्र, या भव्यदिव्य सोहळ्याच्या खर्चावरून सध्या प्रश्न उपस्थित होत आहे. या कार्यक्रमाचा खर्च कोण करतंय?

परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रवीश कुमार यांनी दिल्लीत गुरुवारी एक पत्रकार परिषद घेऊन सांगितलं की ट्रंप यांचं स्वागत एक नागरिक अभिनंदन समिती करत आहे.

या समितीचं नाव डोनाल्ड ट्रंप नागरिक अभिनंदन समिती असल्याचं सांगण्यात आलं आहे.

मात्र, द हिंदू वृत्तपत्रात छापून आलेल्या एका वृत्तानुसार अशा कुठल्याच समितीविषयी गुजरातमध्ये कुणालाच कसलीच कल्पना नाही.

या कार्यक्रमाचे जे होर्डिंग्ज लागले आहेत त्यावरही या समितीचा उल्लेख नाही.

काँग्रेस प्रवक्ते रणदीप सूरजेवाला यांनी ट्वीट करत पंतप्रधान मोदी यांना या आयोजनावरून अनेक प्रश्न विचारले आहेत.

यापैकी काही प्रश्न आहेत -

- डोनाल्ड ट्रंप नागरिक अभिनंदन समितीचे अध्यक्ष कोण आहेत?

- या समितीने ट्रंप यांना कधी निमंत्रण दिलं आणि त्यांनी निमंत्रण कधी स्वीकारलं?

- या कार्यक्रमाला 70 लाख लोक येतील, असा दावा तुम्ही केल्याचं डोनाल्ड ट्रंप का म्हणाले?

- गुजरात सरकार एका खाजगी अज्ञात संस्थेतर्फे करण्यात येत असलेल्या आयोजनावर 120 कोटी रुपये खर्च का करत आहे?

आतापर्यंत मिळालेल्या माहितीनुसार अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप अहमदाबादमध्ये फक्त 3 तास असणार आहेत. रॉयटर्सने दिलेल्या वृत्तानुसार या 3 तासांच्या संपूर्ण कार्यक्रमासाठी तब्बल 85 कोटी रुपये खर्च होणार आहेत.

अहमदाबाद शहरात सगळीकडे 'नमस्ते ट्रंप' असे फलक झळकत आहेत. मात्र, या फलकांवर गुजरात सरकार, अहमदाबाद महापालिका, भाजप, सरकारी संस्था किंवा बिगरसरकार संस्था यापैकी कुणाचंच नाव नाही.

https://gujaratindia.gov.in या गुजरात सरकारच्या वेबसाईटवरसुद्धा 'नमस्ते ट्रंप' कार्यक्रमाचा फोटो आहे. मात्र, वेबसाईटवर कार्यक्रमाविषयी तपशीलवार माहिती दिलेली नाही.

या इव्हेंटसाठी https://namastepresidenttrump.in/ नावाने वेबसाईटही तयार करण्यात आली आहे. गुजरात सरकारच्या गुजरात इन्फोर्मेटिक्सने ही वेबसाईट डिझाईन केली आहे. मात्र, या वेबसाईटवर about us बद्दल कुठलीच माहिती नाही.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्या कार्यक्रमासाठी तयार करण्यात आलेली वेबसाईट

गुजरातचे मुख्यमंत्री विजय रुपाणी यांनी या कार्यक्रमाशी संबंधित एक व्हिडियो ट्वीटरवर पोस्ट केला आहे. या व्हीडिओतही आयोजकांविषयी माहिती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप 24 आणि 25 फेब्रुवारी अशा दोन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर येत आहेत. या दौऱ्यात ते अहमदाबाद शहरातल्या मोटेरा या नव्या स्टेडियमचं उद्घाटन करतील आणि तिथूनच जनतेला संबोधित करतील. त्यांच्यासोबत भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हेसुद्धा असणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोठा पक्ष म्हणून भाजपनं सत्ता स्थापन करावी, उद्धव ठाकरेंना भाजपकडून कुठलाही प्रस्ताव आलेला नाही, असं संजय राऊत यांनी स्पष्ट केलंय.

शिवसेनेनं उद्या त्यांच्या आमदारांची बैठक बोलावली आहे. उद्या सकाळी 11 वाजता मातोश्रीवर ही बैठक बोलावण्यात आली आहे.

उद्या भाजप नेते राज्यपालांना भेटून 145 आमदारांची यादी देणार असतील तर चांगलं आहे आम्ही त्याचं स्वागतच करू, असं राऊत म्हणालेत.

काँग्रेसच्या तरुण आमदारांचं मनोगत मी वाहिन्यांवर ऐकलं आहे, त्याच्या नेतृत्वानं निर्णय घ्यावा, असंही राऊत यांनी म्हटलंय.

"सुधीर मुनगंटीवार यांची गोड बातमी म्हणजे भाजपच सांगेल की शिवसेनेचा मुख्यमंत्री होईल," असं सूचक वक्तव्य संजय राऊत यांनी केलं आहे.

भाजप नेते राज्यपालांना भेटणार

मुंबईत भाजपच्या कोअर कमिटीची बैठक झाली. त्यावेळी भाजपचे राज्यातले प्रमुख नेते उपस्थित होते.

यावेळी भाजप प्रदेशध्यक्ष चंद्रकांत पाटील आणि सुधीर मुनगंटींवार उद्या राज्यपालांच्या भेटीला जाणार असल्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. तसंच 31 डिसेंबरपर्यंत भाजपच्या नव्या प्रदेशाध्यक्षांची निवड होईल, असं सुधीर मुनगंटीवर यांनी सांगितलं आहे.

"सरकार महायुतीचच होईल तसंच जी काही नाराजी आहे ती दूर होईल, अंधेरा छटेगा, महायुतीचं सरकार येईल," असंही मुनगंटीवार यांनी यावेळी म्हटलंय.

भाजपचा मुख्यमंत्री नको - दलवाई

कुठल्याही स्थितीत राज्यात भाजपचं सरकार येऊ नये, भाजपचा मुख्यमंत्री होऊ नये यासाठी शरद पवार आणि सोनिया गांधींनी प्रयत्न करावेत असं, काँग्रेस खासदार हुसेन दलवाई यांनी म्हटलंय.

दलवाई यांनी सामनाच्या कार्यालयात जाऊन संजय राऊत यांची भेट घेतली. त्यानंतर ते पत्रकारांशी बोलत होते.

"आम्ही भाजपचा मुख्यमंत्री होऊ नये म्हणतो म्हणजे याचा अर्थ बराच आहे, भाजप पेक्षा शिवसेना ठिक आहे," असं सूचक वक्तव्य हुसेन दलवाई यांनी केलं आहे.

भाजप-शिवसेनेच्या मंत्र्यांची बैठक

भाजप आणि शिवसेनेच्या मंत्र्यांची मुंबईतल्या सह्याद्री अतिथीगृहात बैठक झाली. यावेळी शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर चर्चा झाल्याचं दोन्ही पक्षाच्या नेत्यांनी म्हटलंय.

पण या बैठकीनंतर पुन्हा एकदा 'गोड बातमी लवकरत येईल' असं वक्तव्य सुधीर मुनगंटीवार यांनी केलं आहे. तसंच शरद पवारांच्या वक्तव्याचं स्वागत करत असल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

जनादेश शिनसेना-भाजपला मिळाला आहे, असं शरद पवार यांनी म्हटलंय.

योग्यवेळी महाराष्ट्रात सरकार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सत्ता स्थापनेच्या मुद्द्यावरून राज्यात भेटीगाठी आणि वक्तव्यांचं सत्र सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोठी होत गेले, तशी भारतातल्या ब्रिटीश साम्राज्याच्या इतिहासाबद्दल जास्त माहिती मिळू लागली. माझी इतरांशी याबाबत चर्चा होऊ लागली.

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात ब्रिटीश पंतप्रधान असलेल्या चर्चिल यांच्याबाबत भारतातील लोकांचा दृष्टिकोन प्रचंड वेगळा असल्याचं मला जाणवलं. ब्रिटीश साम्राज्याबाबतही अनेक मतमतांतरं होती.

काहींच्या मते, ब्रिटिशांनी भारतासाठी अनेक चांगल्या गोष्टी केल्या. त्यांनी भारतात रेल्वे आणली. पोस्ट यंत्रणा उभारली. काहींच्या मते मात्र हे सगळं ब्रिटिशांनी स्वतःच्या सोयीसाठी केलं. त्यातून त्यांनी पैसे लुटले आणि भारताला गरिबीत ढकललं.

माझे आजोबासुद्धा याबाबत खूप उत्साहाने चर्चा करायचे. 'क्रूर ब्रिटिशां'विरोधातल्या लढ्यात आपण कसे सहभागी झालो होतो, हे ते उत्साहाने सांगायचे.

पण स्वातंत्र्यानंतरच्या 73 वर्षांत आता भारतात खूप काही बदललं आहे. भारतीयांची एक नवी पिढी आता आली आहे. जगातील आपल्या स्थानाबाबत या पिढीला आत्मविश्वास आहे.

ब्रिटीश साम्राज्याच्या इतिहासातील काळ्या आठवणींबाबत व्यापक ज्ञान आणि माहिती आपल्याला का नाही, याबाबत ही पिढी प्रश्न विचारत आहे.

बंगालमधील दुष्काळाचं विस्मरण का?

पश्चिम बंगालमध्ये 1943 साली पडलेला भीषण दुष्काळ हे त्याचंच एक उदाहरण.

या दरम्यान सुमारे तीस लाख लोकांचा उपासमारीने मृत्यू झाला होता. हा आकडा दुसऱ्या महायुद्धातील ब्रिटीश सैनिकांच्या जीवितहानीपेक्षा सहा पटीने मोठा आहे.

बंगाल दुष्काळावेळची दृश्यं

परंतु, दरवर्षी युद्धाचे आणि त्यातील विजय-पराजयांचे स्मरण होत असताना, त्याच काळात ब्रिटीशशासित बंगालमध्ये आलेल्या या आपत्तीला आपण पूर्णपणे विसरलो आहोत.

पण ते काळेकुट्ट दिवस पाहिलेल्या लोकांना आजही त्या आठवणी छळताना दिसतात. नदी किनाऱ्यावर, शेतांमध्ये पडलेले मृतदेह रानटी कुत्रे आणि इतर जनावरांकडून खाल्ले जायचे. इतक्या मोठ्या संख्येने येत असलेल्या मृतदेहांचा अंत्यविधी करायलाही कुणी नसल्याचं लोकांनी पाहिलं आहे.

या दुष्काळातून वाचलेल्या लोकांनी अन्नाच्या शोधात गावातून बाहेर पडून शहर गाठलं होतं.

"प्रत्येक जण हाडाच्या सापळ्यासारखा बनला होता. अंगावरची कातडी फक्त नावालाच उरली होती," ज्येष्ठ बंगाली अभिनेते सौमित्र चॅटर्जी यांना ते दिवस अजूनही ठळकपणे आठवतात. त्यावेळी ते आठ वर्षांचे होते.

सौमित्र चॅटर्जी

ते सांगतात, "लोक ओक्साबोक्शी रडायचे. ते लोकांना तांदूळ धुतलेलं पाणी मागत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मी शाळकरी वयात विन्स्टन चर्चिल यांच्याबाबत पहिल्यांदा वाचलं होतं. एनिड ब्लायटन यांचं पुस्तक मी त्यावेळी वाचत होते. या पुस्तकातील एक पात्राने चर्चिल यांचा फोटो घराच्या दर्शनी भागात लावलेला असतो. या पात्राची चर्चिल यांच्यावर प्रचंड श्रद्धा असते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोठे घोटाळे समोर येतात तेव्हा आपल्याला किती नुकसान झालं आहे, हे कळतं. पण बँकांच्या बुडालेल्या कर्जाचा आकडा सांगतो की कर्ज घेऊन त्याची परतफेड न करता पळून जाणं, ही भारतीयांची मोठीच समस्या आहे.

पंजाब नॅशनल बँक कारवाई करत आहे, तर नीरव मोदींचं म्हणणं आहे की त्यामुळे त्याच्या ब्रँडला नुकसान होत आहे आणि म्हणून त्याला आता ही कर्जाची रक्क्म परत करणं अधिक कठीण होऊन बसलं आहे!

अशा कर्जबुडव्यांना काय शिक्षा व्हावी?

अशा लोकांबरोबर काय केलं जाऊ शकतं याचा तोडगा शेजारच्या देशांकडून मिळतो. चीनच्या पीपल्स सुप्रीम कोर्टानं नुकतंच 67 लाख लोकांना कर्जबुडव्यांच्या काळ्या यादीत टाकलं आहे.

याचा अर्थ असा होतो की ते विमानानं प्रवास करू शकत नाही, कर्ज, क्रेडिट किंवा डेबिट कार्डासाठी अर्ज करू शकत नाही, तसंच त्यांना बढती मिळू शकत नाही.

चीनच्या ग्लोबल टाइम्सच्या बातमीनुसार आतापर्यंत 61.5 लाख लोकांना विमान तिकीट खरेदीची आणि 22.2 लाख लोकांना वेगवान रेल्वेनं प्रवासाची मनाई करण्यात आली आहे.

सुप्रीम पीपल्स कोर्ट एन्फोर्समेंट ब्यूरोचे प्रमुख मेंग जियांग यांनी सांगितलं की, "कोर्टानं अधिकाधिक आयडी आणि पासपोर्टच्या मदतीनं एयरलाईन आणि इतर कंपन्यांची मदत घेण्यास सुरुवात केली आहे."

मेंग यांनी सांगितलं की, कोर्टानं ज्या डिफॉल्टर्स लोकांना ब्लॅकलिस्ट केलं आहे, त्यात सरकारी नोकर, स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि राजकीय सल्लागार संस्थांचे सदस्य आणि कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ चायनाच्या प्रतिनिधींचाही समावेश आहे.

याशिवाय काही अशा लोकांची पदावनती केली आहे आणि या कारवाईचे काय परिणाम झाले? तर कमीत कमी दहा लाख डिफॉल्टर्सनी स्वत:च कोर्टाचा निर्णय मान्य केल्याचं सांगितलं.

सामान खरेदीवर बंदी

बिझनेस इन्सायडरच्या मागच्या वर्षीच्या डिसेंबर महिन्याच्या एका बातमीनुसार चीनमध्ये कर्ज बुडवाणाऱ्यांची सार्वजनिक पातळीवर काळी यादी तयार केली जाते. जेणेकरून अशा लोकांच्या प्रवास आणि सामान खरेदीवर बंदीची योग्य अंमलबजावणी होईल.

चीनच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या वेबसाईट्सवर सर्व बेईमान लोकांची यादी आणि त्यांचे आयडी छापले जातात. या लोकांची मुलं महागड्या शाळेतसुद्धा शिकू शकत नाहीत.

कर्जबुडवे लोक थ्री स्टार आणि त्यावरच्या हॉटेलमध्ये राहू शकत नाहीत. तसंच त्यांना नागरी सेवेत जाण्यासाठी अत्यंत कठीण परीक्षा द्यावी लागते. कार बुक करण्यासाठी त्यांना जास्त पैसै द्यावे लागतात.

प्लॅस्टिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विजय माल्या, नीरव मोदी आणि आता विक्रम कोठारी. देशाच्या बँकांना कोट्यवधी रुपयांचा चुना लावणाऱ्या लोकांच्या कथा एकापाठोपाठ एक समोर येत असतात. तेव्हा पहिल्यांदा डोक्यात विचार येतो की अशा लोकांना धडा कसा शिकवावा?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोठ्या नेत्यांच्या जाण्यामुळे हवालदिल झालेले तळागाळातील कार्यकर्ते यामुळे पुन्हा एकदा जोमाने कामाला लागले आहेत. अशा स्थितीत आगामी विधानसभा निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसचा बालेकिल्ला म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पश्चिम महाराष्ट्र विभागात पक्षाची कामगिरी कशी राहील, याकडे सगळ्यांचं लक्ष आहे.

महाराष्ट्राच्या राजकारणात बहुतांश काळ पश्चिम महाराष्ट्रच सत्तेचं केंद्र राहिला. 2014च्या मोदी लाटेत भारतीय जनता पक्ष महाराष्ट्रात सत्तेत आल्यानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील यांना हाताशी धरून या भागावर लक्ष केंद्रित केलं. 2019च्या लोकसभा निवडणुकीदरम्यान अनेक मोठ्या नेत्यांना भाजपमध्ये आणण्यात फडणवीस-पाटील जोडी यशस्वी ठरली.

लोकसभा निवडणुकीत पुन्हा भाजप विजयी झाल्यानंतर या भागातील राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते रांगा लावून भाजप प्रवेशासाठी उभे होते. भाजपच्या मेगाभरतीमुळे जागी झालेल्या शिवसेनेनेही वाहत्या गंगेत हात धुवून घेतले. त्यामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसचा चेहरा म्हणून ओळखले जाणारे अनेक नेते भाजप-शिवसेनेच्या तंबूत दिसू लागले.

पवारांनी पक्षाला पुन्हा उभारी देण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे असं जाणकार सांगतात. पवारांनी आखलेल्या डावपेचांच्या बळावर पश्चिम महाराष्ट्रात हा पक्ष पुन्हा मुसंडी मारू शकेल किंवा नाही याचा उत्तर शोधण्याचा हा प्रयत्न.

'अमित शहा यांना लक्ष्य करणं फायद्याचं ठरलं'

राजकीय अभ्यासक प्रकाश पवार सांगतात, "अमित शहांनी शरद पवारांना आव्हान दिलं होतं. त्याला प्रत्युत्तर शरद पवारांनी सातत्याने अमित शहांना टार्गेट केलं. मी कधीच तुरुंगात गेलो नाही. महाराष्ट्र दिल्लीपुढे झुकणार नाही, या वक्तव्यातून त्यांनी सूचक संदेश दिला. यातून शरद पवारांनी सकारात्मक संदेश दिला."

"महाराष्ट्र विरुद्ध दिल्ली किंवा महाराष्ट्र विरुद्ध गुजरात ही पवारांची खेळी अमित शहांच्या लक्षात आला नाही. या सगळ्यातून महाराष्ट्राची अस्मिता जागृत करण्याची भूमिका शरद पवारांनी घेतली. या सगळ्यांतून कार्यकर्त्यामध्ये नवा जोश नक्कीच आला आहे," पवार सांगतात.

कोल्हापूर जिल्ह्यात भाजपने विरोधकांचं आव्हान मोडून काढण्यासाठी प्रयत्न केल्याचं कोल्हापूर 'महाराष्ट्र टाइम्स'चे मुख्य उप-संपादक राहुल जाधव सांगतात.

"धनंजय महाडिक हे कोल्हापूरचे उमेदवार होते आता ते भाजपमध्ये गेले. तर उदयनराजे हे साताऱ्याचे खासदार होते. ते राजीनामा देऊन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची जोरदार चर्चा सुरू आहे. पक्षाध्यक्ष शरद पवारांनी केलेली ईडी प्रकरणाची हाताळणी, अजित पवारांचा राजीनामा आणि त्यांनी घेतलेली पत्रकार परिषद या सगळ्या गोष्टींमुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसचा सर्वसामान्य कार्यकर्ता रिचार्ज झाल्याचं चित्र आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोठ्या प्रमाणात मंदावलेली भारतीय अर्थव्यवस्था सुधारण्यासाठी मोदी सरकार प्रयत्न करत असल्याचं लोकांना आणि उद्योगांना सांगण्याची ही सरकारकडील मोठी संधी आहे. आणि त्याच दृष्टीने या बजेटदरम्यान केल्या जाणाऱ्या घोषणांकडे पाहिलं जाईल.

पण कोणत्याही मोठ्या घोषणा केल्या जाण्यापूर्वी अर्थसंकल्प सादर करत असताना वापरल्या जाणाऱ्या या 5 संकल्पांविषयी तुम्हाला माहिती आहे का?

1. वित्तीय तूट / Fiscal Deficit

सरकारचा एकूण खर्च जेव्हा सरकारच्या एकूण उत्पन्न किंवा एकूण महसुलापेक्षा जास्त असतो, तेव्हा त्याला वित्तीय तूट वा Fiscal Deficit म्हटलं जातं. यामध्ये कर्जांचा समावेश नसतो.

आर्थिक वर्ष 2019-20 साठी वित्तीय तूट ही एकूण सकल राष्ट्रीय उत्पादन किंवा GDPच्या 3.3%वर आणण्याचं उद्दिष्ट सरकारने ठेवलं होतं.

सरकारचा खर्च आणि उत्पन्न यामधली ही तफावत रु 3,66,157 कोटींची होती.

2. आयकरातील वैयक्तिक सूट / Exemption Limit for Personal Income Tax

सध्याच्या आयकर (Income Tax) नियमांनुसार अडीच लाखांपेक्षा कमी वार्षिक उत्पन्न असणाऱ्या व्यक्तींना आयकर भरावा लागत नाही.

सध्याच्या मंदीच्या काळात लोकांची खर्च करण्याची क्षमता वाढावी, यासाठी यंदाच्या अर्थसंकल्पात ही मर्यादा वाढवण्यात येण्याची अपेक्षा आणि अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे.

3. प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष कर / Direct and Indirect Taxes

जे कर भारताचे नागरिक थेट सरकारकडे भरतात, त्यांना प्रत्यक्ष कर (Direct Taxes) म्हटलं जातं. यामध्ये हा कर भरण्याची आणि त्याचा खर्च झेलण्याची जबाबदारी ही लोकांची वैयक्तिक असते.

आपापल्या करपात्र उत्पन्नानुसार (Taxable Income) प्रत्येकाला हा कर भरावा लागतो आणि ही जबाबदारी दुसऱ्या व्यक्तीवर टाकता येत नाही.

आयकर म्हणजेच इन्कम टॅक्स, संपत्ती कर म्हणजेच वेल्थ टॅक्स आणि कॉर्पोरेट टॅक्सचा समावेश प्रत्यक्ष करांमध्ये होतो.

शेअर मार्केट्सचीही प्रत्येक अर्थसंकल्पावर विशेष नजर असते.

अप्रत्यक्ष कर ते कर असतात ज्यांचा भार दुसऱ्यावर सोपवला जाऊ शकतो. म्हणजे एखादी वस्तू तयार करण्यासाठी त्या उत्पादकाला वा सेवा देणाऱ्या कंपनीला द्याव्या लागणाऱ्या कराचा भार त्या वस्तूच्या वा सेवेच्या अंतिम बाजार मूल्यात सामील करून ग्राहकाकडून आकारला जातो.

पूर्वी अप्रत्यक्ष करांमध्ये व्हॅल्यू अॅडेड टॅक्स (VAT), विक्री कर (Sales Tax), सेवा कर (Service Tax), जकात (Octroi), लक्झरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शनिवारी 1 फेब्रुवारी रोजी अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण आर्थिक वर्ष 2020-21साठीचं बजेट सादर करतील. येत्या आर्थिक वर्षातला सरकारचा महसूल आणि खर्च, यावर या अर्थसंकल्पात भर असेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोदी आणि अमित शाह यांचा भाजपवर वरचष्मा आहे.

निवडणुकांमध्ये विजय मिळवून देणारं एक नवं नेतृत्व पक्षात उदयास आलं आहे. शारीरिकदृष्ट्या थकलेले आणि 2005 नंतर सक्रिय राजकारणापासून दूर झालेले अटल बिहारी वाजपेयी नव्या आणि जुन्या पिढीतील सेतू बनले आहेत. थकलेले वाजपेयी जुन्या पिढीतील सर्वांत शक्तिशाली व्यक्तिमत्त्व आहेत, यात काही शंका नाही.

जनता पक्षापासून वेगळं होऊन भारतीय जनता पक्षाची स्थापना करत असताना, पक्षाची वैचारिक दिशा बदलण्यासाठी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची मनधरणी वाजपेयी यांनीच केली होती.

यासाठीच भाजपने गांधीवादी समाजवादाला आपल्या विचारधारेत स्थान दिलं. तत्कालीन सरसंघचालक बाळासाहेब देवरस यांच्याकडे वाजपेयी यांनी आणखी एक मागणी केली होती - संघाने हिंदूऐवजी भारतीय या शब्दाचा वापर करावा. त्यांच्या या मागणीवर प्रतिक्रिया देताना देवरस म्हणाले होते, "भारतीय शब्द चांगला आहे यात वाद नाही. पण हिंदू म्हणवून घेण्याची आपल्याला लाज का वाटावी?"

जनसंघाच्या मुशीतून घडलेल्या भाजपनं पहिल्यांदा संघाबाहेरील नेतृत्वाला पक्षात येण्यासाठी वाट मोकळी करून देण्याचा निर्णय घेतला. त्याचा परिणाम असा झाला की एम. सी. छागला, शांती भूषण, राम जेठमलानी, सिकंदर बख्त, सुषमा स्वराज आणि जसवंत सिंह यांच्यासारखे संघाबाहेरील नेते उदयास आले.

बदलत्या काळानुसार लालकृष्ण अडवाणी यांच्याकडून भाजपची सूत्रं नरेंद्र मोदी यांच्याकडे आली.

पण या नुकत्याच जन्मलेल्या पक्षाला चार वर्षांतच एक झटका बसला आणि सर्व समीकरणं बदलली. तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची हत्या झाली आणि लोकसभेच्या निवडणुका झाल्या. 1984 साली झालेल्या निवडणुकांमध्ये संघासमोर एक पेच उभा राहिला - भाजपला निवडायचं की हिंदुत्वाला निवडायचं. त्यांनी हिंदुत्व निवडलं आणि भाजपला केवळ दोनच जागा मिळाल्या.

लोकसभा निवडणुका झाल्यानंतर भाजपनेही मग आपला मध्यममार्ग सोडला आणि हिंदुत्वाकडे झुकण्याचा निर्णय घेतला. 1986 साली भाजपने वाजपेयींना अध्यक्षपदावरून बाजूला केलं आणि पुन्हा एकात्म मानववादाची कास धरली.

या नव्या विचारधारेचा झेंडा लालकृष्ण अडवाणी यांनी हाती घेतला. त्यावेळी अडवाणी लोकनेता नव्हते. पण 1988मध्ये हिमाचलच्या पालमपूर येथे त्यांनी अयोध्या आंदोलनात सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला. त्यानंतर सोमनाथ ते अयोध्या यात्रा केल्यामुळे त्यांना अमाप लोकप्रियता मिळाली आणि त्यांचं पक्षातलं वजन वाजपेयींपेक्षा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'अंधकार दूर होईल, सूर्य उगवेल आणि कमळ फुलेल,' अशी घोषणा 37 वर्षांपूर्वी भारतीय जनता पक्षाच्या स्थापनेवेळी अटल बिहारी वाजपेयी यांनी केली होती. कमळ तर फुललं पण त्याला फुलवणाऱ्या धुरंधरांचं राजकीय अस्तित्व आता मावळतीच्या दिशेने झुकलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोदी उत्तम संभाषक आहेतच, पण त्याबरोबर माध्यमांचा वापर कधी आणि कसा करायचा, याचीही त्यांना चांगली जाण आहे. त्यामुळेच ANI वृत्तसंस्थेला मुलाखत देण्यासाठी 1 जानेवारीचा दिवस निवडणं, हा त्यांच्या व्यूहरचनेचा भाग आहे, असं मला तरी वाटतं.

मात्र या मुलाखतीदरम्यान मोदींची देहबोली, त्यांची भाषा बदललेली दिसली. एरवी भाषण करताना किंवा संभाषणादरम्यानही ते जी आक्रमकता दाखवतात, ती या मुलाखतीमध्ये दिसली नाही. त्यांची भाषा विनम्रतेची होती.

सभांमध्ये मोदी आवेशानं बोलतात. 56 इंची छातीचा उल्लेख ते करतात. अतिशय कठोर, जहरी टीका विरोधकांवर करतात. मात्र ANIला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये मात्र ते मृदू भाषिक वाटत होते.

या मुलाखतीमधून ते मध्यमवर्गीय आणि शहरी मतदारांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचं वाटत होतं. नुकत्याच झालेल्या पाच राज्यांच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये पत्कराव्या लागलेल्या पराभवानंतर हिंदुत्वाचा मुद्दा फार चालणार नाही, हे भाजपच्या लक्षात आलं असावं.

गोरक्षणाच्या मुद्द्यावर होणारा हिंसाचार, बुलंदशहरातील घटना, नसीरुद्दीन शाह यांनी व्यक्त केलेली भीती, या सगळ्या गोष्टींचा भाजपवर नाही म्हटलं तरी काही ना काही परिणाम झाला आहे.

मध्यमवर्गीय मतदारांच्या मनातही ही भीती निर्माण व्हायला लागली आहे. आपल्या मुलाखतीमधून पंतप्रधान मोदी हीच भीती कमी करायचा प्रयत्न करताना दिसले. आपला हिंदुत्वाचा अजेंडा बाजूला ठेवून ते या मुलाखतीमध्ये बोलत होते.

आता राहिला प्रश्न राम मंदिराचा. कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर राम मंदिराच्या मुद्द्यावर वटहुकूम काढण्यापासून ते मागे हटणार नाहीत. ही त्यांची दुटप्पी भूमिकाही असू शकते. कारण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी परिस्थितीनुसार वेगवेगळ्या गोष्टी करतात.

का नरमले मोदी?

नरेंद्र मोदींनी आपल्या मुलाखतीमध्ये तीन राज्यांमध्ये भाजपचा झालेला पराभव स्वीकारला. आक्रमक भूमिका आता उपयोगाची नाही, हे त्यांच्या लक्षात आलं असावं. कारण या निवडणुकांपूर्वी सभांमधला त्यांचा आवेश आणि इंटरव्ह्यूमधली त्यांची भाषा पूर्णपणे वेगळी होते. आपल्या बोलण्याच्या पद्धतीमुळेही मतदार दुरावत असल्याचं त्यांना जाणवलं असावं.

त्यांच्या 'काँग्रेस मुक्त भारत' या घोषणेचा अर्थ काय आहे, हेदेखील मोदींनी या मुलाखतीमध्ये स्पष्ट केलं.

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधींनी नुकत्याच झालेल्या विधानसभा निवडणुकीतील विजयानंतर 'भाजपमुक्त भारत' हा आपला अजेंडा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2019 हे लोकसभा निवडणुकांचं वर्ष आहे. आणि त्यामुळेच नवीन वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 'इलेक्शन मोड'मध्ये आलेले दिसलेआणि त्यांनी राजकीय वक्तव्यांनीच वर्षारंभ केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मोदी एका सभेत

मोहसीन यांनी 'SPG सुरक्षा असलेल्या व्यक्तींशी' संबंधित प्रोटोकॉलचं उल्लंघन केलं आणि आपल्या 'कर्तव्यात कसूर' केली, असं निवडणूक आयोगाने आपल्या आदेशात म्हटलं आहे. मात्र निवडणूक आयोगाने आपल्या आदेशात 16 एप्रिलला घडलेल्या या घटनेचा कुठेही उल्लेख केलेला नाही, जेव्हा मोदी यांच्या हेलिकॉप्टरची तपासणी मोहसीन यांनी केली होती.

आता मोहसीन यांच्यावरील कारवाई मागे घेण्यात आली आहे. मात्र कर्नाटक सरकारला त्यांच्यावर कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत.

निवडणूक आयोगाने केलेल्या कारवाईबद्दल बोलताना मोहसीन यांनी द प्रिंटकडे सांगितलं, "निवडणूक आयोगाचे डोळे आणि कान असल्यासारखं काम करणं आमच्याकडून अपेक्षित आहे. परंतु जिल्हा प्रशासनाने दिलेल्या माहितीवर आधारित निवडणूक आयोगाने कारवाई केली.

"निलंबनाच्या ऑर्डरमध्ये मला कोणत्या नियमानुसार निलंबित केलं, हे एकाही जागी नमूद करण्यात आलेलं नाही. माझे कोणत्याही राजकीय पक्षात मित्र किंवा शत्रू नाहीत. मी नेहमी नियमांचं पालन करतो, त्यामुळे मी कोणत्या नियमाचा भंग केला हे मला समजायला हवं," अशा शब्दांमध्ये मोहसीन यांनी आपलं मत मांडलं आहे.

निलंबन मागे घेण्यात आलं असलं तरी निवडणूक आयोगाचे अधिकारी SPG सुरक्षा असलेल्या व्यक्तींच्या वाहनांची तपासणी करू शकतात की नाही? ते खरंच प्रोटोकॉलचं उल्लंघन आहे का? निवडणूक आयोगाच्या प्रवक्त्या शेफाली शरण यावर काही स्पष्ट उत्तर दिलं नाही.

"यासंदर्भातील दिशानिर्देश निवडणूक आयोगाच्या वेबसाईटवर आहेत. सध्या या विषयावर आणखी प्रतिक्रिया द्यायची नाही," असं शेफाली शरण यांनी काही दिवसांपूर्वी बीबीसीला सांगितलं.

"ओडिशाला गेलेले उप निवडणूक आयुक्तांचा यासंदर्भातील सविस्तर अहवाल अजून मिळालेला नाही. त्यांचा अहवाल आल्यानंतरच काही सांगता येईल," असं त्या म्हणाल्या होत्या.

मोहसीन यांना निलंबित करताना निवडणूक आयोगाने आपल्या आदेशात म्हटलं होतं की मोहसीन यांनी 2019च्या दिशानिर्देश क्रमांक 76 आणि 2014च्या निवडणूक आदेशाचे दिशानिर्देश क्रमांक 464ची अवहेलना केली आहे.

हे दिशानिर्देश निवडणूक मोहिमेदरम्यान उमेदवारांच्या वाहनांच्या वापराशी संबंधित आहे. याच नियमांतर्गत कुठलाही उमेदवार निवडणूक प्रचारात सरकारी वाहनाचा वापर करू शकत नाही.

मात्र पंतप्रधान आणि SPG सुरक्षा असलेल्या इतर व्यक्तींना या नियमातून सूट देण्यात आली आहे आणि ते प्रचारादरम्यान देखील सरकारी वाहनांचा वापर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हेलिकॉप्टरची मोहसीन यांनी पाहणी केल्यानंतर निलंबित करण्यात आलेले ओडिशाचे निरीक्षक मोहम्मद मोहसीन यांचं निलंबन मागे घेण्यात आलं आहे.