डॉक सारांशित करण्यासाठी: हत्या करून ठार करण्यात आलेल्या तिच्या वडिलांच्या मृतदेहाचा तो फोटो होता.

मात्र, आज अनेक वर्षांनंतर तिने तिच्या वडिलांच्या मारेकऱ्याला माफ केलं आहे. त्याचं नाव यूजीन डी कॉक. 'प्राईम इव्हिल' म्हणजे 'मुख्य राक्षस' नावाने तो कुप्रसिद्ध होता.

तिच्या वडिलांचं नाव ग्लेनॅक मॅसिलो मामा. वडील गेले तेव्हा ती अवघ्या आठ महिन्यांची होती. त्यामुळे त्यांची पुसटशी आठवणही तिच्याकडे नाही. इतरांच्या आठवणीतूनच ती त्यांचं चित्र तयार करत असते.

कँडिस म्हणते, "त्यांनी आयुष्यावर भरभरून प्रेम केलं. ते प्रत्येक क्षण भरभरून जगायचे. एखादं छान गाणं ऐकलं की जिथे असतील तिथे थिरकायचे."

1991 साली दक्षिण आफ्रिकेत कँडिसचा जन्म झाला. त्याकाळी आफ्रिकेत वंशवाद (Apartheid System) होता. श्वेतवर्णीयांचं वर्चस्व होतं. कृष्णवर्णीयांवर अनन्वित छळ व्हायचा.

त्याकाळी असलेल्या वर्णव्यवस्थेत आपल्याच समाजात लग्न करण्याचा कठोर नियम होता. मात्र, कँडिसच्या आईचे आई-वडील भिन्न समाजातले होते.

दक्षिण आफ्रिकेत त्याकाळी असलेल्या वंशव्यवस्थेविरोधात ते आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेसच्या सोबत होते. मात्र, दक्षिण आफ्रिकेतल्या सर्वांना समान अधिकार देण्याच्या आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेसच्या धोरणाचा ते विरोध करायचे.

आपल्या वडिलांची हत्या करण्यात आल्याचं कँडिसला अगदी लहानपणापासूनच माहिती होतं. खुन्याचं नावही तिला माहिती होतं. त्याचं नाव होतं यूजीन डी कॉक ऊर्फ प्राईम एव्हिल. दक्षिण आफ्रिकेतल्या वर्णव्यवस्थेविरोधात असणाऱ्यांचा छळ करून त्यांची हत्या करण्यासाठी कुख्यात असणाऱ्या 'व्लॅकप्लास' पोलीस युनिटचा तो कमांडर होता.

मात्र, वडिलांची हत्या कशी झाली, याचे तपशील तिच्या आईने तिला कधीच सांगितले नव्हते. वयाच्या 9 व्या वर्षी जेव्हा तिने 'Into The Heart of Darkness - Confession of Apartheid assasins' हे पुस्तक चाळलं त्यात तिला ते तपशील कळले.

लहानगी कँडीस आपल्या आई-वडीलांकडून

कँडिस म्हणते, "घरी कुणीही आलं की आई मला ते पुस्तक आणायला सांगायची. ते पुस्तक वाचून लोक मोठ-मोठ्याने रडायचे. तो सगळा आक्रोश मी ऐकायचे. त्यावेळी माझ्या मनात विचार यायचा की या पुस्तकात माझे वडील आहेत, हे मला माहिती आहे. पण ते बघून लोक इतके का रडतात, हे मला जाणून घ्यायचं आहे."

एक दिवस आई घरी नसताना तिने आईच्या खोलीतल्या कपाटाच्या वर ठेवलेलं ते पुस्तक काढलं आणि त्यातलं एक पान उघडलं. त्या पानावर तिच्या वडिलांचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कँडिस मामा 9 वर्षांची असतानाची गोष्ट… ज्या पुस्तकाला हातही लावायचा नाही, अशी सक्त ताकीद होती त्या पु्स्तकाचं एक पान तिने हळूच उघडलं आणि त्या पानावर असलेला फोटो बघून ती पुरती हादरली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हदिया एका हिंदू कुटुंबातली मुलगी. सज्ञान झाल्यावर हदियानं मुस्लीम धर्म स्वीकारला आणि एका मुस्लीम मुलाशी लग्न केलं. केरळमध्ये राहणाऱ्या 24 वर्षीय हदिया जहाँ हिची कहाणी वेगळी नक्कीच नाही.

पण तिच्या आयुष्यातल्या घडामोडी अभ्यासणं आवश्यक आहे. कारण हदियाच्या पालकांनी तिला नजरकैदेत ठेवलं होतं. कारण एकच हदियानं निवडलेला मुलगा त्यांना मान्य नाही.

हिंदू मुलींचं मुस्लीम मुलाशी लग्न होतं आणि मुस्लीम मुलींचं हिंदू मुलाशी लग्न होतं. भारतात गेली अनेक वर्ष अशी लग्न होत आहेत.

अशा लग्नांच्या वेळी दोन्ही बाजूंची कुटुंबं कठोर विरोधात असतात. मात्र आता या मुली आणि महिला आपल्या कर्मठ कुटुंबीयांना कडवी टक्कर देत आहेत.

मुली आणि महिला स्वत:चे निर्णय स्वत: घेत आहेत आणि त्या आपल्या निर्णयावर ठाम आहेत. प्रेम केलं त्या प्रियकरासाठी त्या मुली आणि महिला नाराज कुटुंबात प्रवेश करतात, त्यांचा सामना करतात. स्वत:चा धर्म, घरचे आणि रुळलेलं वातावरण हे सगळं सोडून एका नव्या घरात स्वत:चं स्थान मिळवण्याची त्यांची धडपड असते. आणि हे सगळं करायचं केवळ आपल्या प्रियकरासाठी.

हिंदू मुलगा आणि मुस्लीम मुलगी अशा एका दांपत्याशी मी बोलले, त्यांची अट एकच होती- नाव न सांगण्याची.

मुलीच्या घरच्यांकडून हल्ल्याची शक्यता असल्यानं या दोघांना त्यांचं शहर सोडावं लागलं.

दोघांच्याही घरच्यांचा या लग्नाला विरोध होता. लग्न झालं आहे हे कळल्यावर मुलाच्या घरचे दोघांच्या नात्याला मान्यता देतील, असा मुलीच्या घरच्यांचा होरा होता.

सगळ्या प्रकारचे धोके दिसत असतानाही 'स्पेशल मॅरेज अॅक्ट'नुसार त्यांनी गुपचूप लग्न केलं. लग्न झाल्यावर ते दोघे मुलाच्या घरी पोहोचले.

भारतात दोन वेगळ्या धर्माच्या व्यक्ती स्पेशल मॅरेज अॅक्टअंतर्गत कायदेशीर विवाह करू शकतात.

हिंदूधर्मीय मुलाशी लग्न केलेल्या त्या मुस्लीम मुलीनं सांगितलं की, "भारतात लग्न झाल्यावर मुलगी मुलाच्या घरी जाते. त्यानुसार लग्न झाल्यावर आम्ही नवऱ्याच्या घरी गेलो. त्यांना नाईलाजानं माझा स्वीकार करावा लागला. मात्र मुलांसाठी असं नसतं."

मुली स्वत:चे निर्णय खुलेपणाने सांगूही शकत नाही. आमच्यासाठी चांगलं काय, वाईट काय हे आम्हाला समजतं यावर कुणाचाही विश्वास नाही.

आमचं लग्न होऊ नये यासाठी माझ्या घरचे कुठल्याही थराला जाऊ शकतात याची, कल्पना होती म्हणूनच लग्न झाल्यावर आम्ही शहर सोडलं.

ती मुलगी पुढची पाच वर्ष घरच्यांशी एकदाही बोलली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केरळमधल्या हदियाच्या लग्नाच्या निमित्तानं लवजिहादचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे. मुलंमुली पालकांविरोधात का भूमिका घेत आहेत याचा बीबीसी प्रतिनिधी दिव्या आर्या यांनी घेतलेला वेध.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हनुमा विहारी आणि रवीचंद्रन अश्विन

ही टेस्ट अर्निणित झाल्याने सीरिज 1-1 बरोबरीत आहे. अॅडलेड टेस्ट ऑस्ट्रेलियाने तर मेलबर्न टेस्ट भारताने जिंकली होती. चौथी टेस्ट ब्रिस्बेन इथे होणार आहे.

पाचव्या दिवशी 96/2 वरून पुढे खेळणाऱ्या टीम इंडियाने कर्णधार अजिंक्य रहाणेला झटपट गमावलं. मात्र त्यानंतर चेतेश्वर पुजारा आणि ऋषभ पंत यांनी मॅरेथॉन भागीदारी रचत ऑस्ट्रेलियाला अडचणीत टाकलं.

पुजाराने अभेद्य बचाव आणि ऋषभने आक्रमक पवित्रा स्वीकारला. पंतने 97 रन्सची वादळी खेळी केली. पंत बाद झाल्यानंतर टीम इंडियाने पुजारालाही गमावलं. टीम इंडियाचा पराभव दिसू लागला होता.

मात्र हनुमा विहारी आणि रवीचंद्रन अश्विन यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या तिखट माऱ्याला तोंड देत दुखापतींवर मात करत साडेतीन तास चिवटपणे लढत दिली. या दोघांनी सहाव्या विकेटसाठी बॉल खेळून काढले. मांडीच्या स्नायूंना झालेल्या दुखापतीमुळे विहारीला धावता येत नव्हतं. ऑस्ट्रेलियाच्या बॉलर्सनी अश्विनला बाऊन्सरने लक्ष्य केलं.

या दोघांनी सहाव्या विकेटसाठी 259 बॉल खेळून काढत 62 रन्स केल्या आणि मॅच वाचवली.

हाताला दुखापत झालेली असूनही बॅटिंगला येणाऱ्या ऋषभ पंतने सिडनी टेस्टमध्ये आक्रमक खेळी करत टीम इंडियाच्या आशा पल्लवित केल्या. 97 रन्सची खेळी करून ऋषभ बाद झाला. मात्र अजूनही टीम इंडियाला ही टेस्ट जिंकता येऊ शकतं.

ऑस्ट्रेलियाने दिलेलं 407 रन्सच्या लक्ष्यासमोर खेळताना टीम इंडियाने चौथ्या दिवसअखेर 98/2 अशी मजल मारली होती.

पाचव्या दिवशी कर्णधार अजिंक्य रहाणेला नॅथन लियॉनने बाद केलं. यानंतर संघव्यवस्थापनाने हनुमा विहारीऐवजी ऋषभ पंतला पाठवण्याचा निर्णय घेतला. पहिल्या डावात बॅटिंग करताना ऋषभच्या हाताला दुखापत झाली होती. त्याने कीपिंगही केलं नव्हतं. त्याच्याऐवजी वृद्धिमान साहाने कीपिंग केलं होतं.

पेनकिलर गोळ्या घेऊन खेळत असलेल्या ऋषभने सुरुवातीला बचावात्मक पवित्रा स्वीकारला मात्र थोड्याच वेळात ऑस्ट्रेलियाच्या बॉलर्सवर आक्रमणाला सुरुवात केली. ऋषभच्या आक्रमणाने ऑस्ट्रेलियाचे बॉलर्स गोंधळून गेल्याचं चित्र पाहायला मिळालं.

ऋषभने 118 बॉलमध्ये 12 चौकार आणि 3 षटकारांसह 97 रन्सची सनसनाटी खेळी केली. नॅथन लियॉनने त्याला बाद केलं. ऋषभ-पुजारा जोडीने चौथ्या विकेटसाठी 148 रन्सची महत्त्वपूर्ण भागीदारी केली.

ऋषभ पंत

ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात टेस्टमध्ये शतक करण्याचा विक्रम ऋषभ पंतच्याच नावावर आहे. दोन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दुखापती आणि भेदक मारा यांची पर्वा न करता टीम इंडियाने ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची सिडनी टेस्ट अर्निणित केली. हनुमा विहारी आणि रवीचंद्रन अश्विन यांनी तीन तासापेक्षा जास्त वेळ किल्ला लढवत खिंड लढवली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हम बदल रहे हैं तस्वीरें, ये नवयुग है ये नवभारत है

खुद लिखेंगे अपनी तकदीर, हम बदल रहे हैं अपनी तस्वीर

हम निकल पड़े हैं प्रण करके, अपना तन मन अर्पण करके

ज़िद है एक सूर्य उगाना है, अंबर से ऊंचा जाना है, एक भारत नया बनाना है. एक भारत नया बनाना है.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावरून झेंडावंदन केलं देशाला संबोधित करताना या कवितेनं भाषणाची सांगता केली. लाल किल्ल्यावरून पाचव्यांदा बोलताना त्यांनी देशातील अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांना स्पर्श केला तसंच काही नवीन घोषणा केल्या.

जाणून घेऊ या त्यांच्या भाषणातील काही महत्त्वाचे मुद्दे :

1. घोषणांची जंत्री

पंतप्रधान मोदींनी विविध योजनांची घोषणा करताना, वॉटर फॉर ऑल, LPG फॉर ऑल, टॉयलेट फॉर ऑल, स्किल फॉर ऑल, हेल्थ फॉर ऑल, इन्शुरन्स फॉर ऑल, कनेक्टिव्हिटी फॉर ऑल अशा अनेक घोषणा केल्या.

2. आयुष्यमान भारत योजना

जागतिक आरोग्य संघटनेने एका अहवालात स्वच्छता अभियानामुळे तीन लाख लोकांचा जीव वाचला. आता 25 सप्टेंबर 2018ला पंतप्रधान जन आरोग्य अभियान (आयुष्यमान भारत योजना) सुरू करण्यात येणार असल्याचं जाहीर केलं. या योजनेचा लाभ दहा कोटी कुटुंबांना मिळेल. प्रत्येक कुटुंबाला पाच लाखाचा विमा मिळेल.

3. महिलांना स्थायी कमिशन

सर्व्हिसेस सिलेक्शन बोर्डद्वारे (SSB)  निवड होणाऱ्या प्रत्येक महिलेला पुरुषांच्या बरोबरीने महिलांनाही स्थायी कमिशनचा लाभ मिळणार असल्याची घोषणा पंतप्रधान मोदींनी केली.

4. काश्मीरचा प्रश्न सामंजस्याने सोडवणार

काश्मीरमध्ये माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या पावलावर पाऊल टाकत असल्याचं मोदी म्हणाले. गोळीचं उत्तर गोळीनेच देणार नसल्याचं त्यांनी सांगितलं.

5. 2022पर्यंत अंतराळात भारतीय

आपला देश अंतराळ विज्ञान क्षेत्रात वेगाने प्रगती करत आहे. 2022 पर्यंत अंतराळात हातात तिरंगा घेऊन आमची मुलं जातील असा आम्ही संकल्प केला आहे, असं मोदी म्हणाले.

6. काळा पैसा बाळगणाऱ्यांवर कारवाई

काळा पैसा, भ्रष्टाचार या गोष्टी कधीही सहन करणार नाही असं ते म्हणाले. कितीही अडचणी आल्या तरी या समस्येवर तोडगा काढूच असा निश्चय त्यांनी बोलून दाखवला. तीन लाख संदिग्ध कंपन्यांना टाळं लागलं आहे. पर्यावरणाच्या मंजूरीची प्रक्रिया पारदर्शी केली आहे, अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या सरकारच्या प्रगतीचा लेखाजोखा मांडला.

पंतप्रधान मोदींचे संपू्र्ण भाषण तुम्ही इथे पाहू शकता.

हेही पाहिलंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंजिल अपनी प्रत्यक्ष लिए हम तोड़ रहे हैं ज़ंजीरें


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हमासचं रॉकेट नष्ट करताना आयर्न डोम

पण यातली बहुतेक रॉकेट इस्राएलच्या सुरक्षा कवचामुळे जमिनीवर पोहोचण्याच्या आधीच हवेतच नष्ट करण्यात आली. या सुरक्षा यंत्रणेला आयर्न डोम अँटी मिसाइल म्हणतात.

ही यंत्रणा 90 टक्क्यांपर्यंत प्रभावी ठरत असल्याचे इस्रायलच्या अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. हल्ला करण्यात आलेलं रॉकेट नागरी भागांमध्ये पडण्यापासून ही यंत्रणा रोखते आणि हे रॉकेट हवेतच नष्ट करण्यात येतं.

आयर्न डोम सिस्टीम काम कसं करते?

लाखो डॉलर्स खर्च करून इस्रायलने उभारलेली ही यंत्रणा ही एका मोठ्या बचावात्मक यंत्रणेचा एक भाग आहे.

डागण्यात आलेलं रॉकेट किंवा क्षेपणास्त्र हे रहिवासी भागांवर पडेल किंवा नाही याचा अंदाज ही सिस्टीम लावते किंवा कोणतं रॉकेट आपल्या लक्ष्यापासून दूर जाण्याचा अंदाज असल्याचंही ही सिस्टीम ठरवते.

जी रॉकेट रहिवासी भागांवर पडण्याची शक्यता असते, अशा रॉकेटस ना ही सिस्टीम हवेमध्ये नष्ट करते.

या वैशिष्ट्यामुळे ही बचावात्मक यंत्रणा अतिशय परिणामकारक ठरते आहे.

या प्रत्येक इंटरसेप्टरची किंमत सुमारे दीड लाख डॉलर्स असल्याचं टाइम्स ऑफ इस्रायलने म्हटलंय.

2011 पासून आयर्न डोमचा वापर होतो आहे.

2006 साली हिजबुल्ला या इस्लामी गटाशी युद्ध झाल्यानंतर इस्रायलने या यंत्रणेवर काम करायला सुरुवात केली होती.

2006 सालच्या युद्धादरम्यान हिजबुल्लाने इस्रायलच्या दिशेने हजारो रॉकेटस लॉन्च केली आणि यामध्ये अनेक इस्रायली नागरिकांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर इस्रायलने ही बचावात्मक यंत्रणा विकसित करायला घेतली.

सुरक्षिततेच्या दृष्टीकोनातून आपण देशासाठी एक मिसाईल शिल्ड म्हणजेच क्षेपणास्त्रापासून बचाव करणारं कवच तयार करणार असल्याचं इस्रायलची सरकारी कंपनी रफार डिफेन्सने म्हटलं होतं.

या प्रणालीने इस्रायलच्या अनेक नागरिकांचा जीव वाचवला आहे.

ही यंत्रणा तयार करण्यासाठी अमेरिकेने इस्रायलला वीस कोटी डॉलर्सची मदत केली.

अनेक वर्षांच्या संशोधनानंतर 2011साली या यंत्रणेची चाचणी करण्यात आली. या चाचणी दरम्यान इस्रायलच्या दक्षिणेला असणाऱ्या बीरसेबा शहरातून क्षेपणास्त्र डागण्यात आली आणि या यंत्रणेने ही रॉकेट्स यशस्वीरित्या पाडली.

या यंत्रणेत त्रुटी आहेत का?

गाझापट्टीमधून डागण्यात आलेल्या रॉकेट्समुळे आत्तापर्यंत इस्रायलमध्ये सात जणांचा जीव गेला असल्याचं इस्रायलच्या वैद्यकीय पथकांनी म्हटलं आहे. यामध्ये दोन लहान मुलांचाही समावेश आहे. आयर्न डोम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हमास आणि इतर पॅलेस्टाईन कट्टरवादी संघटनांनी इस्रायलच्या दिशेने 1500 पेक्षा अधिक क्षेपणास्त्र डागली असल्याचं इस्रायलच्या सैन्याने म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हमीद अन्सारी

हमीद अन्सारी आपल्या फेसबुकवरच्या एका मैत्रिणीला भेटण्यासाठी अफगाणिस्तानमार्गे पाकिस्तानात गेल्यानंतर तिथे त्याला हेरगिरीच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. लष्करी न्यायालयाने यासाठी त्याला ३ वर्षांची शिक्षा ठोठावली. ही शिक्षा पूर्ण झाल्यानंतर त्याची आता सुटका करण्यात आली. भारत सरकार आणि दोन्ही देशांमधल्या स्वयंसेवी संस्थांनी हमीदची सुटका होण्यासाठी पुढाकार घेतल्याचं त्याच्या पालकांनी बीबीसीसोबत बोलताना सांगितलं.

मात्र, हमीद अन्सारीची सुटका नेमकी झाली कशी आणि नेमक्या काय घटना घडल्या? हे तुम्हाला खाली दिलेल्या बीबीसी विश्वच्या बुलेटीनमधून जाणून घेता येईल.

बीबीसी विश्व बुलेटीन तुम्ही सोमवार ते शुक्रवार संध्याकाळी ७.०० वाजता मोबाईलवर जिओ टीव्ही अॅपवर पाहू शकता.

बीबीसी विश्व बुलेटीन पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातल्या तरुणीशी फेसबुकवर ओळख झाल्यानंतर तिला थेट पाकिस्तानला भेटायला गेलेल्या मुंबईकर हमीद अन्सारीची पाकिस्ताननं मंगळवारी सुटका केली.  दुपारच्या सुमारास लाहोरहून त्याला वाघा-अटारी सीमेमार्गे भारतात आणण्यात आलं. यावेळी त्याचे आई-वडील, भाऊ आणि भारत आणि पाकिस्तानमधल्या कैद्यांच्या प्रश्नावर काम करणारे ज्येष्ठ पत्रकार जतीन देसाई तिथे उपस्थित होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हमीभाव जरी मिळणार असला तरी ज्या उत्पादन खर्चावर हा हमीभाव मिळणार आहे, तो मोजताना सरकारकडून दिशाभूल केली जात असल्याचं अखिल भारतीय किसान संघर्ष समन्वय समितीचं म्हणणं आहे.

केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटलींनी 1 फेब्रुवारीला सादर केलेला अर्थसंकल्प शेतकऱ्याला केंद्रबिंदू ठेवून तयार केलेला अर्थसंकल्प असल्याचं केंद्र सरकारकडून सांगितलं जात आहे.

कृषी क्षेत्रासाठीची तरतूद वाढवण्यात आली आहे. 2022 सालापर्यंत, म्हणजे देशाच्या स्वातंत्र्याच्या 75व्या वर्षात शेतकऱ्याचं उत्पन्न दुप्पट करण्याचा सरकारचा मानस आहे अशी घोषणा जेटलींनी केली आहे.

बाजार समित्या, गोदामं, सिंचन यासाठी भरीव तरतूद करण्याची घोषणा या अर्थसंकल्पात करण्यात आली आहे.

शेतमालाला उत्पादन खर्चाच्या दीडपट भाव देणे ही तर या अर्थसंकल्पातील सर्वात मोठी घोषणा ठरली. गेल्या अनेक वर्षांपासून हमीभाव देण्याची आग्रही मागणी देशभरातल्या शेतकरी संघटना करत होत्या. त्यामुळे हमीभावाच्या घोषणेला विशेष महत्व आहे.

'हमीभावाची घोषणा तर धूळफेक'

मात्र हमीभावाची आग्रही मागणी करणाऱ्या शेतकरी संघटनाच सरकारच्या घोषणेवर समाधानी नाहीत.

उत्पादन खर्चावर हमी भाव तर सरकार देणार आहे, मात्र उत्पादन खर्च कसा ठरवायचा याची मेख मारून ठेवल्याने शेतकऱ्यांना या निर्णयाचा फायदा होण्याऐवजी तोटा होईल असे अखिल भारतीय किसान संघर्ष समन्वय समितीचे प्रा. योगेंद्र यादव यांचे म्हणणे आहे.

"अर्थमंत्र्यांनी उत्पादन खर्चावर आधारित दीडपट हमीभावाची घोषणा करताना म्हटलं आहे की, सरकारनं रब्बी हंगामातच किमान आधारभूत किंमत अर्थात MSP देण्याचं आश्वासन पूर्ण केलं आहे. मात्र यातच सरकारची धूळफेक उघड झाली. कारण रब्बी हंगामात MSP देताना सरकारनं उत्पादन खर्च C-2 या मानकानुसार न पकडता A-2+FL या मानकानुसार पकडला आहे. त्यामुळे उत्पादन खर्च कमी मोजला जाऊन शेतकऱ्याचे नुकसान झाले आहे. रब्बी हंगामाप्रमाणे खरिपातही आता उत्पादन खर्च कमीच पकडला जाईल आणि त्यावर आधारित हमी भाव दिला जाईल. ज्यातून शेतकऱ्याचे नुकसानच होणार आहे."

C-2 आणि A-2+FL काय प्रकार आहे ?

उत्पादन खर्च ठरवत असताना सरकारकडून वेगवेगळे घटक ग्राह्य धरले जातात आणि त्यानुसार उत्पादन खर्चाचे वेगवेगळे प्रकारही निश्चित करण्यात आलेले आहेत.

जेव्हा A-2+FL या मानकानुसार उत्पादन खर्च मोजला जातो, तेव्हा त्यामध्ये केवळ शेतकऱ्यानं बियाणं, खतं, अवजारं आणि कुटुंबानं केलेल्या श्रमाची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्चाच्या दीडपट हमीभाव मिळणार ही महत्वाची घोषणा केंद्रीय अर्थसंकल्पात करण्यात आली आहे. मात्र ही घोषणा केवळ धूळफेक असल्याचा दावा देशभरातल्या वेगवेगळ्या शेतकरी संघटनांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरभजन चेन्नई सुपर किंग्स संघाचा भाग आहे. दुबईत दाखल झाल्यानंतर चेन्नई संघ, सपोर्ट स्टाफ आणि अन्य मंडळी यापैकी 13 जणांना कोरोनाचा संसर्ग झाला होता. त्या सगळ्यांना क्वारंटीन करण्यात आलं.

यानंतर काही दिवसांतच चेन्नईचा भरवशाचा बॅट्समन सुरेश रैनाने वैयक्तिक कारणास्तव माघार घेतली आणि तो मायदेशी परतला. रैना मायदेशी का परतला यावरून उलटसुलट चर्चांना उधाण आलं. आता हरभजन सिंगनेही माघार घेतल्याने चेन्नईला नव्याने संघबांधणी करावी लागणार आहे.

2008 ते 2019 अशा आयपीएलच्या सर्व हंगामात खेळणाऱ्या हरभजनने या स्पर्धेत आतापर्यंत 160 मॅचेसमध्ये दीडशे विकेट्स घेतल्या आहेत.

आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक विकेट्स घेणाऱ्यांच्या यादीत लसिथ मलिंगा आणि अमित मिश्रा यांच्यानंतर हरभजनचा क्रमांक आहे.

मुंबई इंडियन्सचा अविभाज्य हिस्सा असणारा हरभजन गेल्या काही हंगामांपासून धोनीच्या नेतृत्वाखालील चेन्नई सुपर किंग्सचा भाग आहे. हरभजनच्या फिरकीने धोनीने शिताफीने उपयोग करून घेतला आहे. आयपीएलच्या तेराव्या हंगामासाठी चेन्नईचा संघ युएईला रवाना झाला तेव्हा हरभजन सिंग गेला नाही. तो भारतातच होता. वैयक्तिक कारणांमुळे हरभजन नंतरही युएईला रवाना झाला नाही.

हरभजनच्या आईची प्रकृती बरी नसल्याने तिच्याबरोबर थांबण्यासाठी हरभजनने माघार घेण्याचा निर्णय घेतल्याचं समजतं. मात्र यासंदर्भात अधिक तपशील देण्यात आलेला नाही.

दरम्यान चेन्नईने यंदाच्या लिलावात पीयुष चावला आणि करण शर्मा या स्पिनर्सना समाविष्ट केल्याने त्यांना फार समस्या जाणवणार नाही. चेन्नईकडे या दोघांसह इम्रान ताहीर, मिचेल सँटनर, रवींद्र जडेजा अशी फिरकीपटूंची फौज आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनुभवी फिरकीपटू हरभजन सिंगने यंदाच्या आयपीएलमधून माघार घेतली आहे. वैयक्तिक कारणास्तव हरभजनने यंदाच्या हंगामात न खेळण्याचा निर्णय घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरमनने आठ बॉलमध्ये 19 धावा केल्या त्यात एका षटकाराचाही समावेश होता. तो षटकार इतका जबरदस्त होता की मॅचनंतर तिला उत्तेजक द्रव्य चाचणीसाठी बोलावण्यात आलं. तिच्यासारखी नवोदित खेळाडू असं कसं करू शकते असा प्रश्न तेव्हा पडला.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

तीच हरमनप्रीत आता भारताची कर्णधार आहे. मैदानावरचे चौकार आणि षटकार तिची आता नियमित ओळख झाली आहे.

महिलांचा टी-20 चा वर्ल्ड कप जिंकणं हे तिचं स्वप्न आहे. 21 फेब्रुवारी पासून तो सुरू होत आहे. भारताचा पहिला सामना ऑस्ट्रेलियाबरोबर आहे. टी-20 मॅच खेळणारी ती पहिली भारतीय खेळाडू आहे.

आठ मार्च 1989 ला पंजाबमधील मोगामध्ये तिचा जन्म झाला. लहानपणापासूनच तिला क्रिकेटची आवड होती. हरमनचे वडील हरमिंदर सिंह भुल्लरसुद्धा क्रिकेट खेळत असत. तिने तिच्या वडिलांना चौकार षटकार लगावताना पाहिलं होतं. तेव्हाच तिला या खेळाची आवड निर्माण झाली होती.

मोगामध्ये ती मुलींच्या मैदानात कमी आणि मुलांबरोबर क्रिकेट खेळतानाच जास्त दिसायची.

जेव्हा प्रशिक्षक एकदा मोगाच्या मैदानावर पोहोचले तेव्हा त्यांनी हरमनप्रीतला गोलंदाजांची चांगलीच धुलाई करताना पाहिलं आणि दहावीनंतर त्यांनी हरमनला त्यांच्या शाळेत दाखल करून घेतलं. ती एका नव्या प्रवासाची सुरुवात होती.

इतक्या लहान गावातल्या एका मुलीला क्रिकेट खेळणं तिच्या नातेवाईकांना फारसं रुचलं नाही. मात्र तिने तिच्या कर्तृत्वामुळे सगळ्या नातेवाईकांची तोंडं बंद केली, असं तिच्या वडिलांनी बीबीसीला दिलेल्या एका मुलाखतीत सांगितलं.

पंजाब आणि रेलवेतर्फे खेळल्यानंतर 19 वर्षांच्या वयात 2009 मध्ये तिने एकदिवसीय सामन्यात पाकिस्तानविरुद्ध पदार्पण केलं.

आज हरमन तिच्या वादळी बॅटिंगसाठी ओळखली जाते. मात्र ती जेव्हा संघात आली तेव्हा हरमनला गोलंदाजीसाठी टीममध्ये जागा मिळाली होती.

मुंबईच्या वेस्टर्न रेल्वेमध्ये काम करता करता तिने गोलंदाजी आणि फिटनेसवर काम केलं. टीममध्ये स्थान पक्कं करण्यासाठी काहीतरी खास करणं गरजेचं आहे हे तिच्या लक्षात आलं.

अल्पकाळातच ती भारतीय फलंदाजीचा कणा म्हणून नावारुपाला आली. अगदी तिच्या आवडत्या खेळाडू वीरेंदर सेहवागसारखी. पाहता पाहता तिला टी-20 संघाच्या कर्णधारपदाची जबाबदारीही देण्यात आली.

कोणत्याही प्रकारचा धोका पत्करणं हे कर्णधार म्हणून तिचं वैशिष्ट्य. त्यात अगदी नवीन खेळाडूंना संधी देणं असो की स्वत:ची फलंदाजी असो.

2017 मध्ये वन डे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2009 ची ही गोष्ट आहे. महिला विश्वचशकात भारत आणि ऑस्ट्रेलियात सामना सुरू होता. बॅटिंग करण्यासाठी सर्व लोक नवीन होते. युवा खेळाडू हरमनप्रीत कौरचा नंबर आठवा किंवा नववा होता. मात्र कर्णधार अंजुम चोप्राने तिला अचानक आधी पाठवण्याचा निर्णय घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरमनप्रीत कौर

गयाना येथे झालेल्या आयसीसी वूमन्स टी-20 अर्थात वर्ल्डकपच्या सलामीच्या लढतीत हरमनप्रीतने न्यूझीलंडविरुद्ध 51 चेंडूत 103 धावांची तडाखेबंद खेळी साकारली. हरमनप्रीतने 7 चौकार आणि 8 षटकारांसह ही खेळी सजवली. हरमनप्रीतच्या दमदार खेळीच्या जोरावर भारतीय संघाने न्यूझीलंडवर 34 धावांनी मात केली. लहानपणापासूनच हरमनप्रीतने तिच्या खेळाद्वारे आक्रमक खेळाची प्रचिती दिली होती.

ऑस्ट्रेलियाच्या अॅलेक्स ब्लॅकवेलने हरमनप्रीतला जर्सी भेट दिली.

हरमनप्रीतच्या वडिलांनी तिच्या लहानपणीच्या आठवणींना उजाळा दिला. ''ती माझ्याबरोबर ग्राऊंडवर खेळायला येत असे. त्यावेळी मुली खेळायला येत नसत. तिने मुलांबरोबर खेळायला सुरुवात केली,'' असं ते सांगतात.

सलामीला येऊन आक्रमक फटकेबाजी करणारा वीरेंद्र सेहवाग हा हरमनप्रीतचा आदर्श. हरमनप्रीतचा सगळ्या फॉरमॅटमधला स्ट्राइकरेट पाहिला तर सेहवागच तिचा आदर्श हे चटकन लक्षात येतं.

चित्रपटांची गाणी आणि गाड्या चालवण्याचा हरमनप्रीतला आवड आहे. 'दिलवाले दुल्हनिया ले जायंगे' हा चित्रपट तिने अनेकदा पाहिला आहे.

ऑस्ट्रेलियातील बिग बॅश स्पर्धेतील सिडनी थंडर्स संघासाठी खेळताना हरमनप्रीत कौर

हरमनप्रीतची तडाखेबंद फटकेबाजी पाहून ऑस्ट्रेलियातील महिला बिग बॅश ट्वेन्टी-20 स्पर्धेतले तीन संघ तिला संघात घेण्यासाठी उत्सुक होते. सिडनी थंडर्स संघाने तिला करारबद्ध करण्यात बाजी मारली. भारतात होणाऱ्या IPLच्या धर्तीवर आयोजित या स्पर्धेतही हरमनप्रीतने तिच्या नैपुण्याची झलक दाखवली.

अनुभवी खेळाडू मिताली राजने कर्णधारपद सोडल्यानंतर हरमनप्रीतकडे ही जबाबदारी देण्यात आली. कर्णधारपदाच्या जबाबदारीने दडपून न जाता हरमनप्रीतने आपला नैसर्गिक खेळ कायम राखत जगभरातल्या क्रिकेट रसिकांची मने जिंकली.

हरमनप्रीत कौर वीरेंद्र सेहवाग यांच्यासमवेत

शुक्रवारच्या वादळी खेळीदरम्यानही हरमनप्रीतला पाठीचं दुखणं तसंच पोटात क्रॅम्प्सच्या वेदनेनं सतावलं होतं. मात्र शारीरिक व्याधींना झुगारून देत हरमनप्रीतने कारकीर्दीतली सर्वोत्तम खेळी साकारली.

यंदाच्या वर्षी IPL स्पर्धेत महिलांचा मैत्रीपूर्ण सामना खेळवण्यात आला. जगभरातील अव्वल महिला खेळाडू या सामन्यात सहभागी झाल्या होत्या. हरमनप्रीतने आयपीएल सुपरनोव्हा संघाचं नेतृत्व केलं होतं.

फेक डिग्रीचा वाद

सातत्यपूर्ण प्रदर्शनासाठी हरमनप्रीतला पंजाब पोलिसांनी आपल्या सेवेत सामील करुन घेण्याचा निर्णय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"हरमनप्रीत जेव्हा आमच्या अकादमीत आली, तेव्हा त्याचा परिणाम म्हणजे अकादमीच्या आजूबाजूला राहणाऱ्यांच्या घरांच्या काचा तडकू लागल्या. सुरुवातीला घराची काच फुटल्याने लोकं चिडायचे, तक्रारी करायचे. असे फटके मारतं तरी कोण हे बघण्यासाठी माणसं मैदानात येत. हरमनप्रीतला पाहिल्यावर त्यांचा राग कुठच्या कुठे पळून जायचा," ट्वेन्टी-20 प्रकारातील पहिलं शतक झळकावणाऱ्या हरमनप्रीत कौरच्या प्रशिक्षकांचे हे उद्गार!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरयाणात रोहतक इथंही तीन जणांवर या लशीचा पहिला प्रयोग झाला.

18 जुलैला झालेल्या या चाचणीत 30 ते 55 वयोगटातले लोक सहभागी झाले होते.

पहिल्या लशीनंतर या तिघांनाही कुठलाही त्रास जाणवला नाही, असं प्रशासनाने स्पष्ट केलं आहे.

याच मानवी चाचणीत सहभागी झालेल्या एका व्यक्तीशी बीबीसीने संपर्क साधला.

या चाचणीत ते का सहभागी झाले आणि तिथला त्यांचा अनुभव जाणून घेतला.

आता 2 ऑगस्टला त्यांना दुसरी लस देण्यात येणार आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोवॅक्सिन या भारतात तयार होणाऱ्या लशीची मानवी चाचणी भारतात सुरू झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरयाणातल्या झज्जर जिल्ह्यातल्या गोरिया गावच्या मनुने कॉमनवेल्थ स्पर्धेत सुवर्णपदक पटकावलं

हरियाणातल्या झज्जर जिल्ह्यातलं गोरिया हे छोटसं गाव. गोरियापासून गोल्ड कोस्टपर्यंतचं साधारण अंतर आहे 10,375 किलोमीटर. मनूचं हे कॉमनवेल्थ पदार्पण.  गोरिया गावाची लेक मनू भाखरने गोल्ड कोस्टमध्ये सुवर्णपदकाची कमाई केली तेव्हा तिची आई देव पाण्यात घालून बसली होती.

मनूचे बाबा रामकिशन मर्चंट नेव्हीतून निवृत्त झालेले अधिकारी आहेत. पत्नी सुमेधा यांच्यासोबत ते गोरिया गावात खाजगी शाळा चालवतात.

मनू आपल्या आईवडिलांचं दुसरं अपत्य. तिचा मोठा भाऊ निखिल खेळांबरोबरच अभ्यासातही अव्वल आहे.

मनूच्या जन्मावेळच्या आठवणींना सुमेधा यांनी उजाळा दिला. त्या सांगतात, "2002 साली मनुचा जन्म झाला, त्यावेळी मी संस्कृतची परीक्षा देत होते. मनूचा जन्म सोमवारी पहाटे 4 वाजून 20 मिनिटांनी झाला. त्याच दिवशी सकाळी दहा वाजता मला परीक्षा द्यायची होती."

अशा परिस्थितीत डॉक्टरांनी सुमेधा यांना डिस्चार्ज द्यायला परवानगी दिली नाही. सुमेधा यांच्या बहिणीने डॉक्टरांना समजावण्याचा प्रयत्न केला. अखेर डॉक्टरांनी सहमती दर्शवली. सुमेधा यांनी मनूला जन्म दिल्यानंतर अवघ्या काही तासांत परीक्षा दिली.

सुमेधा पुढे सांगतात, "माझी बहीण परीक्षा घेणाऱ्यांकडे गयावया करत होती. माझी स्थिती पाहून परीक्षा अधिकारी हैराण झाले होते. अशाप्रकारे मी माझ्या सहा विषयांची परीक्षा गाडीत प्रवासादरम्यान आराम करून पूर्ण केली."

त्या म्हणतात, "मनू आमच्या कुटुंबाचा अभिमान आहे. मनूने जन्मावेळी जराही त्रास दिला नाही. मी परीक्षेला जायची तेव्हा ती रडायची नाही."

मनू हे नाव का?

झाशीची राणी लक्ष्मीबाई यांना स्मरून मुलीचं नाव मनू ठेवल्याचं सुमेधा सांगतात. मनूला पाहिल्यावर त्यांचीच आठवण येत असल्याचं त्या सांगतात.

"मला कोणतीही गोष्ट सहजतेने मिळालेली नाही. हरियाणातल्या कर्मठ रूढीवादी समाजात महिलांना अशीच वागणूक मिळते. माझं लग्न लवकर झालं पण मी लग्नानंतरही शिक्षण सुरूच ठेवलं. B.Ed /M.Ed पर्यंत मी शिकले. शिक्षणाबाबत मी खूप ठाम होते. शिक्षण घ्यायला ज्यांनी विरोध केला मग ते घरचे असोत की बाहेरचे- मी त्यांना टक्कर देत शिकले," असं सुमेधा सांगतात.

मनूच्या आई सुमेधा

मनूने त्यांच्याकडूनच संघर्ष आणि शिस्तीचे बाळकडू घेतले असल्याचं सुमेधा सांगतात.

"कॉमनवेल्थ स्पर्धेत पदक पटकावल्यानंतर मी मनूशी बोलले. बाकी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाच्या गोल्ड कोस्टमध्ये सुरू असलेल्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये भारतासाठी सुवर्णपदक पटकावणाऱ्या मनू भाखरच्या वाटचालीत तिच्या आईचा वाटा निर्णायक आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरसिमरत कौर

या गोंधळातच शेतकरी उत्पादने व्यापार व वाणिज्य (प्रोत्साहन व सुविधा) विधेयक 2020 आणि शेतकरी (सशक्तीकरण आणि संरक्षण) किंमत आश्वासन आणि कृषी सेवा करार विधेयक 2020 ही विधेयकं मंजूर करण्यात आली.

लोकसभेत हे विधेयक आधीच मंजूर झालं आहे. लोकसभेत या विधेयकावरील चर्चेदरम्यान हरसिमरत कौर यांनी विधेयकाबद्दल नाराजी व्यक्त केली.

या विधेयकामुळेच शिरोमणी अकाली दलाच्या नेत्या आणि अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री हरसिम्रत कौर बादल यांनी केंद्रीय मंत्रीपदाचा राजीनामा दिला.

आपल्या राजीनाम्याबद्दल हरसिमरत यांनी ट्वीट करून म्हटलं, "शेतकऱ्यांच्या विरोधातल्या विधेयकाच्या विरोधात मी केंद्रीय मंत्रीपदाचा राजीनामा दिलाय. शेतकऱ्यांची मुलगी आणि बहीण म्हणून त्यांच्यासोबत असल्याचा मला अभिमान आहे."

या पार्श्वभूमीवर बीबीसीनं हरसिमरत कौर यांच्याशी साधलेला संवाद.

प्रश्न - तुमचा राजीनामा 'टू लिटिल, टू लेट' आहे, असं पंजाबच्या मुख्यमंत्र्यांनी म्हटलं आहे, काय सांगाल?

उत्तर - मी राजीनामा दिला आहे. आता तुम्ही काहीही करा. तुमचे खासदार राजीनामे देणार आहेत काय? मी काहीतरी करून दाखवलं आहे. कॅप्टन साहेब, तुम्ही खोटी आश्वासनं दिल्याशिवाय काय केलंय?

प्रश्न - तुम्ही राजीनामा का दिला?

उत्तर - मी पंजाबच्या शेतकऱ्यांसाठी राजीनामा दिला आहे. शेतकऱ्यांना ज्या शंका आहेत, त्या दूर केल्या जाव्यात याविषयी मी गेल्या अडीच महिन्यांपासून प्रयत्न करत होते. पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानमधील शेतकऱ्यांच्या मनात या अध्यादेशांविषयी शंका होत्या. त्यामुळे असा कायदा आणावा, ज्यामुळे या शंका दूर होतील, असं माझं म्हणणं होतं.

हरसिम्रत कौर

पण, अनेक प्रयत्न करूनही मी शेतकऱ्यांना समजावून सांगू शकले नाही आणि मला वाटलं की, संख्याबळाच्या जोरावर असे कायदे शेतकऱ्यांवर लादले जात, तेव्हा मी अशा सरकारचा भाग बनू शकत नाही, असा निर्णय मी घेतला. या कायद्यामुळे माझ्या शेतकरी बांधवांचं भविष्य खराब होणार आहे.

प्रश्न - यापूर्वी तुम्ही आणि तुमच्या पक्षानं या विधेयकांना पाठिंबा दिला होता. पण, आता यू-टर्न घ्यायचं कारण काय?

उत्तर - हा यू-टर्न नाहीये. मी लोक आणि सरकारमध्ये एक दुआ म्हणून काम करते. लोकांच्या शंका सरकारपर्यंत पोहोचवणं माझं काम आहे. यासाठी खूप प्रयत्न केले, शेतकऱ्यांचं म्हणणं सरकारसमोर मांडलं.

प्रश्न - ज्या शेतकऱ्यांसाठी तुम्ही राजीनामा दिला आहे, त्यांचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कृषी सुधारणांशी संबंधित दोन विधेयकं रविवारी (20 सप्टेंबर) राज्यसभेत मंजूर झाली. आवाजी मतदानानं ही विधेयकं मंजूर करण्यात आली. यावेळी विरोधकांनी प्रचंड गोंधळ घातला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरि कृष्ण प्रसाद वेमुरु

'नेट इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेड' या कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक असलेले हरिकृष्ण प्रसाद वेमुरू आता तेलुगू देसम पक्षात आहेत, शिवाय आंध्र प्रदेश सरकारमध्ये तांत्रिक सल्लागार आहेत.

इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन किंवा EVMशी छेडछाड केली जाऊ शकते का, याच्या चाचणीसाठी तेलुगू देसमनं हरिकृष्ण प्रसाद यांच्या नावासह प्रस्तावित टीमची यादी निवडणूक आयोगाकडे सोपविली. निवडणूक आयोगानं त्यांच्या नावावर आक्षेप घेतला. त्यामुळं हरिकृष्ण प्रसाद आता पुन्हा चर्चेत आले आहेत.

हरि प्रसाद सांगतात, "कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक उपकरणासोबत छेडछाड केली जाऊ शकते. त्यामुळे EVMचा दुरुपयोग होणार नाही, याची खातरजमा करण्यासाठी एक पावती मिळायला हवी."

हरिप्रसाद 2009 पासून EVM हॅकिंगचा मुद्दा मांडत आहेत. 'इलेक्शन वॉच'चे तत्कालिन संयोजक व्ही. व्ही. राव यांचे तांत्रिक सहाय्यक म्हणूनही त्यांनी काम केलं आहे. राव EVMच्या मुद्द्यावर सर्वोच्च न्यायालयातही गेले होते.

निवडणूक आयोगानं सप्टेंबर 2009 मध्ये EVM हॅकिंग चॅलेंजसाठी त्यांना आमंत्रित केलं होतं. मात्र हरिप्रसाद यांच्या टीमला मात्र काम पूर्ण करण्यापूर्वीच अडविण्यात आलं. त्यानंतर निवडणूक आयोगानं म्हटलं, की हरिकृष्ण प्रसाद यांची टीम EVM हॅकच करू शकली नाही.

हरिप्रसाद यांनी मात्र आयोगाचं हे म्हणणं फेटाळून लावलं. आयोगानं आपल्याला काम पूर्णच करू दिलं नाही, असा त्यांचा दावा आहे. या पूर्ण प्रसंगाचं व्हीडिओ रेकॉर्डिंग प्रसिद्ध करण्याचं आवाहनही त्यांनी केलं होतं.

व्ही. व्ही. राव सांगतात, "आमचं काम थांबविण्यासाठी निवडणूक आयोगानं अतिशय पोकळ कारण दिलं होतं. EVM उघडलं तर ECILच्या पेटंटचं उल्लंघन होईल, असं आयोगाचं म्हणणं होतं."

महाराष्ट्रातून EVM चोरल्याच्या आरोपावरून हरिप्रसाद यांना 2010 साली अटकही करण्यात आली होती. EVM कसं हॅक करता येऊ शकतं, याचं प्रात्यक्षिकच हरिप्रसाद यांनी 29 एप्रिल 2010ला एका तेलुगू चॅनेवर दाखवलं होतं.

ज्या EVMवर हरिप्रसाद प्रात्यक्षिक देत होते, त्याचा वापर महाराष्ट्रामधील निवडणुकीत करण्यात आला होता.

12 मे 2010 ला महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगानं त्यांच्याविरुद्ध EVM चोरीची तक्रार दाखल केली. त्यानंतर हरिप्रसाद यांना अटक करण्यात आली.

यासर्व घटनाक्रमाला उजाळा देताना व्ही.व्ही. राव यांनी सांगितलं, "2009 मध्ये आम्ही EVMशी संबंधित 50 प्रश्न घेऊन निवडणूक आयोगाशी संपर्क...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरिकृष्ण प्रसाद वेमुरू हे नाव सर्वांत आधी 2010 साली चर्चेत आलं. त्यांच्यावर EVM हॅकिंगचा तसंच EVM चोरल्याचा आरोप ठेवण्यात आला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरिकेन फ्लोरेन्स

वादळामुळे झाडं पडणं, भूस्खलन, जोरदार पाऊस यांची शक्यता आहे. या चक्रीवादळला निसर्ग असं नाव देण्यात आलं असून, वादळाचा मुकाबला करण्यासाठी NDRFच्या तुकड्या तैनात करण्यात आल्या आहेत.

काही दिवसांपूर्वीच पश्चिम बंगाल आणि ओडिशा राज्यांना अम्फन वादळाचा तडाखा बसला होता. चक्रीवादळामुळे या दोन राज्यांमध्ये जनजीवन विस्कळीत झालं होतं.

चक्रीवादळ नेमकी काय असतात? म्हणजे एकाला हरिकेन म्हटलं तर मग दुसऱ्याला टायफून का म्हणतात?

ही सर्व वादळं उष्णकटिबंधीय म्हणजे ट्रॉपिकल असतात. पण जगाच्या पाठीवर वेगवेगळ्या ठिकाणी त्यांना वेगवेगळ्या नावांनी ओळखलं जातं.

उत्तर अटलांटिक आणि पूर्वोत्तर पॅसिफिक महासागरात त्यांना हरिकेन असं संबोधलं जातं.

वायव्य पॅसिफिक महासागरात अशा प्रकारची वादळं टायफून म्हणून ओळखली जातात, तर दक्षिण पॅसिफिक आणि हिंदी महासागरात या वादळांना सायक्लोन म्हटलं जातं.

अशी नावं का?

उष्णकटिबंधीय सायक्लोन ही हवामानशास्त्रज्ञांद्वारे वापरली जाणारी सामान्य संज्ञा आहे.

उष्णकटिबंधीय पाण्यावर उगम पावणारे ढग आणि झंझावात यांचं मिश्रण जेव्हा चक्राप्रमाणे फिरतं, त्याला सायक्लोन म्हणतात, असं USच्या National Oceanic and Atmospheric Administrationचं म्हणणं आहे.

टायफून वादळ

हे सायक्लोन कमीत कमी ताशी 119 किमी वेगानं येऊन धडकत असेल तर त्याच्या उगमानुसार त्याला हरिकेन किंवा टायफून असं संबोधलं जातं.

वाऱ्याच्या गतीनुसार हरिकेनचे वर्गीकरण हरिकन 1 ते हरिकन 5 अशा गटांमध्ये केलं जातं.

ही वादळं केव्हा येतात?

अटलांटिक महासागरात ही वादळं सामान्यतः 1 जून ते 30 नोव्हेंबरदरम्यान येतात. या प्रदेशातील 95 टक्क्यांपेक्षा अधिक वादळं याच कालावधीत येतात.

वायव्य पॅसिफिक महासागरातील टायफून मे ते ऑक्टोबरदरम्यान येतात. असं असलं तरी ही वादळं वर्षात कधीही तयार होऊ शकतात.

तर दक्षिण पॅसिफिक महासागरात सायक्लोन नोव्हेंबर ते एप्रिलदरम्यान येतं.

वादळांना नावं कशी पडली?

संयुक्त राष्ट्रसंघाची जागतिक हवामान संघटना हे जगभरातल्या वादळांच्या नावाची यादी बनवत असते.

टायफून हैयान किंवा हरिकेन कॅटरिना यांसारख्या अत्यंत धोकादायक वादळांची नावं बदलण्यात आली आहेत.

ज्या देशांमध्ये हरिकेन, टायफून, सायक्लोन वादळं येतात, त्या देशांकडून जागतिक बैठकीदरम्यान वादळांची नावं सुचवली जातात.

"2000च्या दशकात बंगालचा उपसागर आणि अरबी समु्द्र यांत येणाऱ्या आठ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अरबी समुद्रात कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे येणाऱ्या वादळाचं चक्रीवादळात रुपांतर होऊन ते राज्याच्या काही भागात धडकण्याची शक्यता आहे. कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढत असतानाच वादळाची शक्यता असल्याने राज्यावर दुहेरी संकटाचा धोका आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरिद्वारमध्ये सध्या महाकुंभ होत आहे. त्यासाठी लाखो लोक एकत्र  आले आहेत. बुधवारी (14 एप्रिल) सकाळी इथल्या गंगेच्या किनाऱ्यावर 6 लाखांहून अधिक भाविकांनी शाही स्नान घेतलं.

या कार्यक्रमाला परवानगी दिल्यावरून सरकारवर कडाडून टीका होत आहे.

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कुंभमेळ्यातल्या 1 हजाराहून अधिक लोकांना कोरोनाची लागण झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरियाणा, राजस्थान, मध्यप्रदेश, हिमाचल प्रदेश, छत्तीसगड आणि तेलंगाणा यांनी AICTEला असं पत्र पाठवलं आहे. "जागा रिक्त राहण्याचा ट्रेंड बघता विद्यमान महाविद्यालयांना जागा वाढवून देण्यावरही तात्पुरती बंदी असावी," असंही या राज्यांनी म्हटलं आहे.

AICTEचे अध्यक्ष अनिल सहस्रबुद्धे यांनी माहिती दिली की, "काउन्सिलने हरियाणा, छत्तीसगड, राजस्थान आणि तेलंगाणाची सूचना स्वीकारली आहे. हिमाचल प्रदेश आणि मध्यप्रदेशनं आम्हाला फक्त विचारणा केली आहे."

त्या पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं महाराष्ट्रातल्या इंजिनिअरिंग शिक्षणाविषयी काय वाटतं?, असा प्रश्न वाचकांना विचारला होता. यावर वाचकांनी विविध प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या.

महेश गऱ्हेवार म्हणतात, "ही विनंती AICTEकडे करणं म्हणजे उशिरा सूचलेलं शहाणपण म्हणता येईल. दर्जाहीन कॉलेजांनाला मान्यता देऊन सरकारने विद्यार्थ्यांच नुकसान करू नये."

श्रेयस खराडे यांना वाटतं की नवीन कॉलेजची गरजच नाही आहे. प्रसाद वाळीव तर म्हणतात की आहेत तिच कॉलेज बंद करावीत.

भूषण पाटील यांनी ट्वीट केलं आहे की, "महाराष्ट्रानेही तशी विनंती केली पाहिजे. सध्या जे कॉलेज आहेत त्यांच्याच जागा पूर्ण भरत नाहीत. हायवेवर जसे ढाबे असतात, तसे महाराष्ट्रात इंजिनिअरिंग कॉलेज सुरू झाले आहेत."

चंद्रकांत रकिबे म्हणतात, "महाराष्ट्रातल्या कॉलेजची परिस्थिती इतर राज्यांपेक्षा वेगळी नाही."

धनंजय जोशी लिहितात, "आहेत त्या कॉलेजमधल्या जागा भरत नाहीत. भारतातले 90 टक्के अभियंते निरुपयोगी आहेत हे ब्रिटनमधल्या एका संस्थेच्या सर्वेक्षणात समोर आलं आहे."

स्वप्नील खर्डेकर यांनी सविस्तर प्रतिक्रिया दिली आहे. ते म्हणतात, "किती टक्के गुण मिळाल्यावर इंजिनिअरिंगला अॅडमिशन द्यायची, शिक्षकांच्या निवडीचे निकष, कोर्स, शिकवण्याची पद्धत यांमध्ये बदल आवश्यक आहे."

"वर्षानुवर्षं आपण (काही अपवाद वगळता) तेच ते विषय आणि त्याच जुन्या मार्गांनी शिकवत आहोत. हे चुकीचं आहे असं नाही, मात्र यात बदल व्हायला हवं," असं ते म्हणतात.

"दर दोन वर्षांनी अभ्यासक्रम बदलणे, ऑनलाईन अभ्यासक्रमांची सुविधा, कौशल्य केंद्रीत शिक्षण देणे इत्यादी गोष्टीवर भर दिला तर बरंच काही बदलता येईल. नोकऱ्या नाहीत असं नाही, पण त्यासाठी आपले फ्रेशर्स इंजिनिअर तयार आहेत का? हा कळीचा मुद्दा आहे," असंही ते म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सहा राज्यांनी ऑल इंडिया काउन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशनला (AICTE) पत्र पाठवून, त्यांच्या राज्यांत नवीन इंजिनिअरिंग कॉलेजांना परवानगी देऊ नये, अशी विनंती केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरियाणाचे आरोग्यमंत्री अनिल विज यांनी कोव्हॅक्सिन लशीचा डोस घेतला.

पुणेस्थित 'सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया'ने कोरोना लशीची किंमत काय असेल हे स्पष्ट केलं. लशीच्या एका डोसची किंमत पाचशे ते सहाशे रुपये असेल असं संस्थेनं स्पष्ट केलं.

आतापर्यंत आलेल्या बातम्यांनुसार, कोरोनापासून बचाव करण्यासाठी दोन ते तीन आठवड्यांच्या फरकाने लशीचे दोन डोस घ्यावे लागतील असं अनुमान आहे.

या सगळ्या बातम्यांच्या पार्श्वभूमीवर देशात कोरोना लस लोकांपर्यंत कशी पोहोचणार यावर चर्चा सुरू झाली आहे. लस जनतेपर्यंत पोहोचवण्याची सरकारची योजना समजून घेऊया.

सरकारची घोषणा

2021च्या सुरुवातीच्या दोन तीन महिन्यात कोरोनावरची लस उपलब्ध झालेली असेल असं केंद्रीय आरोग्य मंत्री हर्षवर्धन यांनी सांगितलं. ऑगस्ट ते सप्टेंबरपर्यंत 30 कोटी जनतेला लस देण्याची तयारी असेल असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

याचाच अर्थ कोरोना लशीसंदर्भात काऊंटडाऊन सुरू झालं आहे.

कोरोना लस

अमेरिकेच्या मॉडर्ना कंपनीकडून कोरोना लशीच्या चाचण्यांच्या सुरुवातीच्या निष्कर्षांनुसार, नवी लस 95 टक्क्यांपर्यंत यशस्वी ठरू शकण्याचा दावा करण्यात आला आहे.

काही दिवसांपूर्वीच फायझर कंपनीने लस 90 टक्के यशस्वी ठरू शकण्याचा दावा केला आहे.

गुरुवारी ऑक्सफर्ड विद्यापीठानेही कोरोना लस ज्येष्ठ नागरिकांवर प्रभावी ठरत असल्याचं म्हटलं आहे.

मॉडर्ना लस साठवण्यासाठी उणे 20 डिग्री तर फायझर कंपनीची लस साठवण्याकरता उणे 70 ते 80 टक्के तापमानाची आवश्यकता असेल. भारत सरकारसाठी हे तापमान नियंत्रित करणं आव्हानात्मक असेल.

भारतात, लहान मुलांना देण्यात येत असलेल्या लशीसाठी लसीकरण मोहिमा चालतात त्याकरता कोल्ड स्टोरेज यंत्रणा उपलब्ध आहे. मात्र मॉडर्ना आणि फायझर लशींच्या साठवणुकीसाठी ही यंत्रणा पुरेशी ठरणार नाही.

कोरोना लस

यामुळेच भारत सरकार, ऑक्सफर्ड आणि देशातच तयार होत असलेल्या कोव्हॅक्सिन लशीच्या वाटचालीकडे लक्ष ठेऊन आहे. या लशी सर्वसामान्य फ्रीजमध्ये साठवल्या जाऊ शकतात.

सगळं काही वेळापत्रकानुसार झालं तर पुढच्या वर्षीच्या सुरुवातीपर्यंत कोव्हॅक्सिन लस बाजारात आलेली असेल. या लशीची साठवणूक हा भारत सरकारसाठी अडचणीचा मुद्दा असणार नाही.

भारताची लोकसंख्या आणि लशीचे डोस

सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाच्या दाव्यानुसार, दर महिन्याला 50 ते 60 दशलक्ष लशीचे डोस तयार करण्याच्या स्थितीत असल्याचं कंपनीचं म्हणणं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरियाणाचे आरोग्य मंत्री अनिल विज यांनी शुक्रवारी कोरोनावर तयार होत असलेली 'कोवॅक्सिन' लस टोचून घेतली. या लशीची चाचणी तिसऱ्या टप्प्यात आहे. दुसरीकडे केंद्रीय आरोग्य मंत्री हर्षवर्धन यांनी दावा केला की काही महिन्यातच कोरोना लस तयार होईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरियाणातील रोड मराठे हे स्वतःला मराठा समजतात. अलीकडच्या काळातच त्यांना ही नविन ओळख मिळाली आहे. पानिपतच्या युद्धानंतर याच भागात राहिलेल्या मराठा सैनिकांचे ते वंशज असल्याचं म्हटल्या जातं.

पानिपतावर लढलेल्या मराठ्यांचे काही वंशज आताच्या हरयाणात आजही राहिले आहेत. 14 जानेवारीला दरवर्षी पानिपत इथं शौर्यदिवस साजरा करण्यासाठी ते एकत्र जमतात. त्यांना रोड मराठा असं म्हटलं जातं.

या दिवशी पानिपत, करनाल, कैथल, सोनिपत, रोहतक जिल्ह्यातून युद्ध स्मारकाच्या ठिकाणी रोड मराठे एकत्र येतात. या युद्धात शहीद झालेल्या मराठा सैन्यांना अभिवादन करतात.

यंदाच्या पानिपत शौर्यदिनाची झलक पाहण्यासाठी हा व्हीडिओ बघा.

शूट - रोहन टिल्लू, मनोज ढाका. एडिट - निरंजन छानवाल

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

हे वाचलंत का?

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अहमद शाह अब्दाली आणि मराठ्यांच्या सैन्यात 14 जानेवारी 1761ला पानिपतच्या युद्धभूमीवर तुंबळ लढाई झाली. या युद्धात मराठा सैन्याचा पराभव झाला असला तरी, या युद्धाच्या स्मृती जागवण्यासाठी इथं या दिवशी शौर्यदिन साजरा केला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरियाणामध्ये कुस्तीपटू बबिता फोगट आणि योगेश्वर दत्त यांनी अलीकडेच भाजपाकडून निवडणूक लढवली. यावर्षी लोकसभा निवडणुकीत माजी क्रिकेटर गौतम गंभीर भाजपाच्या तिकिटावर निवडूनही आले. तर कृष्णा पुनिया आणि विजेंदर सेहवाग यांनीही काँग्रेसकडून आपापलं नशीब आजमावलं.

त्यातच आता भारताची बॅडमिंटन क्वीन, ऑलिम्पिक ब्राँझ विजेती आणि राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्काराने सन्मानित सानिया नेहवाल आज अधिकृतपणे भारतीय जनता पार्टीत सामील झाली.

क्रिकेटशिवाय इतर खेळांत ज्या कमी लोकांनी देशासाठी नाव कमावलं आणि यशस्वी कारकीर्द घडवली, त्यातली एक सायना आहे. तिला देशात फॅन फॉलोइंग आहे. अशावेळी दिल्ली विधानसभा निवडणुकीचा प्रचार करण्याची तयारीही तिने दाखवली आहे. भाजपाच्या निवडणूक कॅम्पेनचा चेहराच त्यामुळे बदलणार आहे.

सायनाचा राजकारण प्रवेश कधी आणि कसा ठरला?

सायनाला सोशल मीडियावर सक्रीय आहे. तिचे ट्वीट्स आणि फेसबुक पोस्ट बऱ्याचदा ती स्वत: टाकते आणि 2019मध्ये लोकसभेत नरेंद्र मोदी पुन्हा सत्तेत आले, त्या दिवशीच्या सायनाच्या एका ट्वीटने सगळ्यांचंच लक्ष वेधलं होतं. 'फिर एक बार मोदी सरकार' असा हॅशटॅग वापरून तिने मोदी सरकारला दुसऱ्या इनिंगसाठी शुभेच्छा दिल्या होत्या. हा हॅशटॅग भाजपाचं प्रचाराचं वाक्य होतं.

सायना नेहवालचं ट्वीट

दिवाळीत अनेक सेलिब्रिटींनी नरेंद्र मोदी यांचा महिला सक्षमीकरणाचा संदेश रिट्वीट करत मोदी सरकारचे आभार मानले होते. त्यातही सायना आघाडीवर होती.

पण, सायनाचा राजकीय कल भाजपाच्या बाजूने तयार करण्याचं श्रेय खऱ्या अर्थाने भाजपाचे माजी अध्यक्ष अमित शाह यांना द्यावं लागेल. 2019च्या निवडणुकीपूर्वी शाह अध्यक्ष असताना त्यांनी देशभरात भाजपा संपर्क यात्रा काढली होती.

प्रथितयश लोकांच्या घरी स्वत: जाऊन भाजपाचा जाहीरनामा त्यांनी समजून सांगितला होता. उघड आहे की, त्यातच पुढे यातल्याच अनेकांना पक्षाची निवडणूक रणनीती म्हणून भाजपाने तिकीटही देऊ केलंय.

त्यात एक नाव सायनाचंही होतं. सायना आणि भाजपा यांच्यातला हा पहिला अधिकृत संवाद म्हणावा लागेल. तिथून पुढे सायना राजकीयदृष्ट्या जास्त सजग झाली, हे तिच्या ट्वीटवरून सहज सांगता येईल.

आजही सायनाने मीडियाशी बोलताना आपली राजकीय भूमिका सांगितली. ती सांगताना तिने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा नरेंद्र मोदी सर असा उल्लेख केला. सायना तिचे गुरू पुलेला गोपीचंद आणि बॅडमिंटनमधल्या सर्व वरिष्ठ खेळाडूंना सर म्हणते. आज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणुकीच्या राजकारणाला आपण गंमतीने राजकीय आखाड्याची उपमा देतो. पण नुकतीच झालेली हरियाणा विधानसभा निवडणूक आणि येऊ घातलेली दिल्लीची निवडणूक बघितली तर ही उपमा अगदीच सार्थ आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरिश साळवे

प्रसिद्ध वकील हरीश साळवे हा भारतातील अतिशय उच्चभ्रू वकील समजले जातात. त्यांच्या फी चा आकडा पाहून अनेकांचे डोळे विस्फारतात. त्यांचं राहणीमान, त्यांचं ज्ञान याविषयी इंटरनेटवर माहितीचा मोठा साठा आहे.

कधी सलमान खानचे वकील म्हणून त्यांच्यावर टीका झाली तर कधी कुलभूषण जाधव यांचा खटला आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात लढण्यासाठी फक्त एक रुपया मानधन घेतलं म्हणून त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव त्यांच्यावर होतो.

त्यांचे वडील एनकेपी साळवे हे विदर्भातले काँग्रेसचे बडे नेते होते. विदर्भवादी नेते म्हणून त्यांची ओळख होती.

पण वडिलांप्रमाणे त्यांनी राजकारणात जाण्याचा मार्ग निवडला नाही.

1. सीएचं शिक्षण घेणारे हरिश साळवे

हरीश साळवे यांचं मूळगाव नागपूर. दिवंगत काँग्रेस नेते एनकेपी साळवे यांचे ते पुत्र. त्यांनी आधी सीएचं शिक्षण घेतलं आणि त्यानंतर ते वकिली व्यवसायात दाखल झाले.

 त्यांना लहानपणापासून इंजिनिअर व्हायची इच्छा होती. मात्र महाविद्यालयात दाखल होईपर्यंत त्यांचं लक्ष सीए होण्याकडे गेलं. सीएच्या परीक्षेत ते दोनदा नापास झाले.

प्रसिद्ध वकील नानी पालखीवाला यांच्या सल्ल्यानुसार त्यांनी वकिलीचं शिक्षण सुरू ठेवलं.

ते सांगतात, "माझे आजोबा प्रसिद्ध वकील होते. वडील सीए होते. आई डॉक्टर होती. त्यामुळे व्यवसायाला पूरक गुण माझ्याकडे आधीपासूनच होते."

वडिलांनी पहिल्यांदाच वर्ल्ड कप इंग्लंडच्या बाहेर नेला.

हरीश साळवे यांचे वडील सीए असले तरी राजकारणी आणि क्रिकेट प्रशासक म्हणून ते अतिशय प्रसिद्ध होते. वर्ल्ड कप इंग्लंडच्या बाहेर घेऊन जाण्याचं श्रेय त्यांना जातं. त्यांच्या नावावर बीसीसीआय ने 1995 मध्ये एनकेपी साळवे ट्रॉफी ही स्पर्धा सुरू केली होती.

ते इंदिरा गांधी, राजीव गांधी आणि पी.व्ही.नरसिंह राव यांच्या सरकारमध्ये मंत्री होते. वेगळ्या विदर्भाच्या मागणीसाठी त्यांनी नेहमीच पुढाकार घेतला होता.

2. पहिला खटला दिलीप कुमार यांचा

वडील राजकारणी असल्याचा त्यांना फायदा झालाच. त्यांची ओळख ज्येष्ठ वकील नानी पालखीवाला यांच्याशी झाली.

हरीश यांच्या मते त्यांच्या कारकीर्दीची सुरुवात 1975 साली दिलीप कुमार यांच्या खटल्यासह झाली. हरीश या खटल्यात त्यांच्या वडिलांना मदत करत होते.

दिलीप कुमार यांच्यावर काळा पैसा बाळगल्याचा आरोप झाला होता. आयकर विभागाने त्यांना नोटीस पाठवली होती. त्यांना कर आणि दंड दोन्ही भरावा लागला होता. हे प्रकरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरीश साळवे पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. सुप्रीम कोर्टात अर्णब गोस्वामी यांची बाजू मांडण्यासाठी उभे राहिल्यानं त्यांच्या नावाची पुन्हा एकदा चर्चा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरीश अय्यर आणि श्रीदेवी 'सत्यमेव जयते' कार्यक्रमादरम्यान.

पुढे वयाच्या सातव्या वर्षी माझ्यावर बलात्कार झाला आणि त्यानंतर लैंगिक अत्याचाराची मालिकाच सुरू झाली. यातून बाहेर येण्यासाठी मला कुणीतरी आदर्श म्हणून हवं होतं... असं कुणीतरी ज्याच्याकडे बघून मला उमेद मिळेल, संघर्ष करण्याची एक प्रेरणा मिळेल.

त्यावेळेस श्रीदेवीनं खऱ्या अर्थानं माझ्या आयुष्यात प्रवेश केला तो तिनं भूमिका केलेल्या चित्रपटांच्या माध्यमातून. कलेद्वारे एखादी व्यक्ती सर्वसामान्य माणसाचं आयुष्य कसं बदलू शकते, याचं उत्तम उदाहरण म्हणजे अभिनेत्री श्रीदेवी.

तिने अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केलं. तिचे सर्वच चित्रपट मला आवडले, असं अजिबात नाही. पण तिच्या काही चित्रपटांनी मात्र मला माझं अस्तित्व शोधण्यासाठी प्रवृत्त केलं. आयुष्याच्या पडत्या काळात मला उभं राहायचं धैर्य दिलं.

पडद्यावर श्रीदेवी भूमिका करत होती आणि तिच्याकडे बघून माझं आयुष्य बदलत होतं. तिच्याकडे बघून मी आयुष्यातल्या संकटांना सामोरं जात होतो. तिच्या विविधांगी आणि धाडसी भूमिकांमुळे माझं आयुष्य बदलत होतं. नुसतं बदलतच नव्हतं तर आज मी जिवंत आहे, त्याचं श्रेयही तिला द्यावं लागेल.

हरीश अय्यर

श्रीदेवीनं काही चित्रपटांत केलेल्या भूमिका इतक्या स्ट्राँग होत्या की त्यातून मला नवीन ऊर्जा मिळायची. मग तो चित्रपट 'गुमराह' असो, 'मिस्टर इंडिया' असो वा 'हिम्मतवाला'.

श्रीदेवीनं नेहमीच वेगळ्या भूमिका स्वीकारल्या. ती ज्या प्रकारच्या भूमिका स्वीकारायची आणि ज्या पद्धतीनं पडद्यावर त्यांना साकारायची, त्यातून मला प्रेरणा मिळायची. त्यामुळे जेव्हा तिचा चित्रपट बघताना मी त्यातल्या हिरोच्या नव्हे तर श्रीदेवीच्या भूमिकेत स्वत:ला बघायचो.

श्रीदेवी म्हणजे प्रेरणा

त्या काळी फक्त श्रीदेवीच नव्हे तर अशा बऱ्याच अभिनेत्री होत्या ज्यांचा माझ्या आयुष्यावर प्रभाव होता. पण मोठेपणी काही व्हायची इच्छा असेल तर मला श्रीदेवी व्हायचं होतं.

श्रीदेवी ज्या प्रकारचं आयुष्य पडद्यावर जगायची ते मला प्रत्यक्षात जगायचं होतं. त्यामुळे मी अनेकदा तिच्या भूमिकेची नक्कल करायचो.

हरीश समलैंगिक लोकांच्या अधिकारांसाठी काम करतात.

'नगीना' बघत असताना पांढरी लुंगी घालून मी जमिनीवर लोळून अक्षरश: सापासारखी, म्हणजेच पडद्यावरल्या श्रीदेवीसारखी वळणं घेत होते. कुणी दरवाजा उघडला तर मी सापाप्रमाणं त्याला डंख मारेन, असं वाटायचं.

इतकी आग, घुसमट माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मी एका दाक्षिणात्य कुटुंबात जन्माला आलो. म्हणून जन्मापासूनच मी श्रीदेवीचं नाव ऐकत होतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हर्षद मेहता याच्यावर आधारित असलेली एक वेब सीरीज सध्या चर्चेत आहे. शेअर बाजारात हर्षद मेहता जेवढ्या वेगाने शिखरावर गेले त्याच वेगाने ते सेन्सेक्ससारखे खाली कोसळले. त्या काळातला सर्वात मोठा घोटाळा करण्याचा आरोप हर्षद मेहतांवर झाला.

तत्कालीन पंतप्रधान पी व्ही नरसिंहरावसुद्धा या आरोपांच्या फेऱ्यात आले. या सर्व घडामोडींमध्ये आणखी एका नावाची चर्चा झाली. ते म्हणजे चंद्रास्वामी.

चंद्रास्वामी यांच्या आशीर्वादामुळेच हर्षद मेहताचा घोटाळा बराच काळ पडद्याआड राहिला असं म्हटलं जातं.

चंद्रास्वामींचे थेट पंतप्रधानांपर्यंत संबंध कसे होते?

एकेकाळी जे चंद्रास्वामी अनेक देशांमधील पॉवरफुल लोकांमध्ये उठबस करण्यासाठी प्रसिद्ध होते. ते मृत्यूच्या काहीवर्ष आधी अज्ञातवासात होते.

मात्र चंद्रास्वामी हे काही काळ भारतीय राजकारणाच्या केंद्रस्थानी होते.

एका बाजूला तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंहराव यांचे ते अत्यंत जवळचे सल्लागार मानले जात होते आणि दुसऱ्या बाजूला राजीव गांधींच्या हत्येच्या कटात सहभागी असल्याचा आरोप त्यांच्यावर होता. चंद्रास्वामींचं व्यक्तिमत्व अनाकलनीय होतं.

पी. व्ही. नरसिंह राव, राजीव गांधी आणि इंदिरा गांधी

या दरम्यान अनेक देशांच्या प्रमुखांशी त्यांचे चांगले संबंध असणं, हवालाचा कारभार, परदेशी मुद्रा अधिनियमांचे उल्लंघन यांसारख्या गंभीर आरोपांमुळे चंद्रास्वामी कायम चर्चेत राहिले.

तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंहाराव यांच्या पाच वर्षांच्या कार्यकाळात चंद्रास्वामी यांना पंतप्रधानांना भेटण्यासाठी कधी अपॉईनमेंट घेण्याचीही आवश्यकता भासली नाही, असंही सांगितलं जातं.चंद्रशेखर यांच्या अल्प कार्यकाळातही चंद्रास्वामींचे वजन होते.

कोण होते चंद्रास्वामी?

दिल्ली-जयपूर हायवेच्या मध्यवर्ती भागात बहरोर येथे एका जैन कुटुंबात जन्मलेले चंद्रास्वामी समांतर सत्तेचे केंद्र चालवण्यापर्यंत कसे पोहचले?  असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल.

चंद्रास्वामी यांचे वडील धरमचंद जैन व्याजावर पैसे देण्याचा व्यवसाय करत होते. मुळचे ते गुजरातचे होते पण चंद्रास्वामी यांच्या जन्मापूर्वीच ते राजस्थानमध्ये स्थलांतरित झाले होते. जन्माच्या काही वर्षांनंतर ते हैदराबादमध्येही होते.

हिरालाल चौबे यांनी लिहिलेल्या पुस्तकानुसार नेमीचंद (चंद्रास्वामीचे खरे नाव) यांनी कोणतेही शिक्षण घेतले नव्हते.

लहानपणापासून त्यांना तंत्रसाधनेत रस होता. वयाच्या 16 व्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय शेअर बाजारात हर्षद मेहता हे नाव 1980 ते 90 च्या दशकात प्रचंड चर्चेत होतं. हर्षद मेहता यांनी भारतीय शेयर बाजाराची दिशा आणि दशा दोन्ही बदलले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हर्षल यांच्या आई व आजी

त्यांच्या माणसांची ना काळजी घेतली, ना दखल, ना रोगावर इलाज केला. काळजी घेणं तर लांबच. परिवारातल्या एका बाधित व्यक्तीचा मृतदेह शौचालयात पडून राहिला तरी कोणाच्या गावीही नव्हतं.

आता तपासाची चक्र फिरतायत, लोकांच्या रोषाला शांत करण्यासाठी काही वरिष्ठ अधिकारी आणि डॉक्टरांना निलंबितही केलंय, पण याने कोरोनापेक्षाही भयानक असणारा अव्यवस्थेचा रोग बरा होईल का हा प्रश्नच आहे.

हर्षल नेहते यांच्या कुटुंबाने गेल्या काही दिवसात बरंच सोसलंय. मुळचे जळगाव जिल्ह्यातल्या यावलमधले असलेले हर्षल आता पुण्यात स्थायिक आहेत तर त्यांच्या घरचे गावीच असतात.

"सुरुवातीला माझ्या वडिलांना कोव्हिड झाल्याचं निष्पन्न झालं. आधी काही लक्षण दिसली नाहीत, मग आईलाही त्रास सुरू झाला. मग आईवडिल दोघांनाही भुसावळमधल्या रेल्वे हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं. पण तिथे नीट ट्रीटमेंट झालीच नाही. तीन दिवसांनी त्यांची तब्येत आणखी खालावली, मग दोघांनाही जळगावला हलवण्यात आलं. पण काही उपयोग झाला नाही. आईची तब्येत सिरीयस होती पण आयसीयूमध्ये बेडच अव्हेलेबल नव्हता. त्यातच आईचा मृत्यू झाला," ते सांगतात.

हर्षल यांच्या 60 वर्षीय आईचा मृत्यू झाल्यानंतर त्यांच्या कुटुंबावर दुसरं संकट ओढवलं. 82-वर्षीय आजीचीही, मालती नेहते यांचीही तब्येत बिघडली आणि त्याही कोरोना पॉझिटीव्ह असल्याचं निष्पन्न झालं. त्यांनाही तडकाफडकी जळगावला हलवण्यात आलं.

"1 जूनला आम्ही आजीला जळगावच्या वैद्यकीय महाविद्यालयाशी संलग्न असणाऱ्या हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं. दोन तारखेला मी आजीची विचारपूस करायला फोन केला तेव्हा त्यांनी सांगितलं की आजीला आता 7 नंबर वॉर्डमध्ये ठेवलं आहे. तो वॉर्ड म्हणजे कोरोना संशयित पेशंट्सचा वॉर्ड असतो, आम्ही त्यांना सांगितलं की त्यांना संशयितांच्या वॉर्डमध्ये का ठेवलंय, माझ्या आजीला कोरोना व्हायरसची लागण झाली आहे. ती संशयित नाही, तुम्ही तिला कोरोना वॉर्डमध्ये हलवा," हर्षल माहिती देतात.

जळगावमधल्या या हॉस्पिटलमध्ये दाखल झालेल्या अनेक पेशंट्स तसंच त्यांच्या नातेवाईकांची तक्रार होती की नीट चाचणी न करता तसंच माहिती न घेता संशयित वॉर्डमध्ये ठेवत आहेत. अशाने जे फक्त संशयित आहेत पण ज्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालेली नाही असे आणि ज्यांना लागण झालेली आहे असे एकाच वॉर्डमध्ये राहात आहेत. त्यामुळे संसर्गाचा धोका कैकपटीने वाढला आहे. याच भीतीपायी अनेक संशयित वॉर्डमध्ये न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फोन वाजला तशी गेल्या चार महिन्यात ओळखीची झालेली कॉलरट्यून वाजली. 'आपल्याला रोगाशी लढायचंय, रोग्यांशी नाही. कोरोनाबाधितांना दूर लोटू नका, त्यांची काळजी घ्या.' या वाक्याला कसंतरी झालं. ज्या हर्षल नेहतेंना फोन केला होता, त्यांनाही दिवसातून 50 वेळा ही कॉलरट्यून ऐकू येत असणार. त्यांच्या मनात काय कालवाकालव होत असेल? व्यवस्थेने, रोगाने आणि गलथानपणाने त्यांच्या बाबतीत सगळंच उलटं केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हर्षवर्धन पाटील यांच्या भाजप प्रवेशानंतर इंदापूर मतदारसंघातली समीकरणं बदलणार आहेत, असं मत स्थानिक पत्रकार नोंदवतात.

'बदलती समीकरणं'

इंदापूरमधील राजकीय समीकरणांविषयी एका ज्येष्ठ पत्रकारानं सांगितलं राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये जवळपास 7 जण उमेदवारीसाठी इच्छुक आहेत. यामध्ये इंदापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे सभापती अप्पासाहेब जगदाळे आणि पुणे जिल्हा परिषदेचे बांधकाम आणि आरोग्य सभापती प्रवीण माने यांची नावं आघाडीवर आहेत. यामुळे राष्ट्रवादीच्या अंतर्गत पेच वाढण्याची चिन्हं आहेत.

दुसरीकडे युती असल्यानं राष्ट्रीय समाज पक्ष आणि शिवसेना उमेदवारीसाठी फारशा हालचाली करणार नाहीत. कारण गेल्या विधानसभा निवडणुकीत सेनेला 2 ते 3 हजाराच्या दरम्यान मतं मिळाली होती. त्यापेक्षा भाजपला मिळालेली मतं जास्त होती. त्यामुळे यंदा इंदापूरची जागा भाजपला  म्हणजेच पर्याने पाटलांना मिळण्याची जास्त शक्यता आहे, असं ते पुढं सांगतात.

पण ही जागा शिवसेनेची आहे असा दावा शिवसेना नेते करतात. इतकंच नाही तर पाटलांनी शिवसेनेत यावं असंही आवाहन पुणे जिल्हाध्यक्षांनी केलं आहे.

"इंदापूर मतदार संघ हा परंपरागत शिवसेनेचा मतदार संघ आहे. 1990 पासून शिवसेना इथून लढत आहे. त्यामुळे हर्षवर्धन पाटील यांना इथून निवडणूक लढवायची असल्यास त्यांनी शिवधनुष्य उचलून शिवेसेनेत प्रवेश करावा," असं मत शिवसेनेचे पुणे जिल्हा अध्यक्ष अ‍ॅड. राजेंद्र काळे यांनी व्यक्त केलं आहे.

"विधानसभा निवडणुकांमध्येही भाजपा, शिवसेना आणि इतर मित्रपक्ष मिळून पूर्वीपेक्षाही अनेक जागा जिंकतील. त्यामध्ये आता इंदापूरच्याही जागेचा समावेश झाला आहे," असं वक्तव्य मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हर्षवर्धन पाटील यांचा पक्ष प्रवेशावेळी केलं आहे.

'राष्ट्रवादी मजबूत पण...'

"इंदापूरमध्ये हर्षवर्धन पाटील यांची एक व्होट बँक आहे, जी कायमस्वरूपी त्यांच्या पाठीशी राहते. याशिवाय, भाजपकडून उमेदवारी मिळाल्यास त्यांना शिवसेना आणि भाजपची मतंही मिळतील. यामुळे त्यांना इथून विजयाची आशा आहे," इंदापूरचे लोकमतचे पत्रकार सतिश सांगळे सांगतात.

2014च्या विधानसभा निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दत्तात्रय भरणे यांनी हर्षवर्धन पाटील यांचा जवळपास 14 हजार मतांनी पराभव केला होता.

यंदाच्या निवडणुकीविषयी सांगळे सांगतात, "इंदापूरमध्ये राष्ट्रवादी पक्षात गटबाजी आहे. पण राष्ट्रवादी एकसंध राहून लढली, तर राज्यात एक नंबरची फाईट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी विनाअट भाजपमध्ये प्रवेश केला आहे. यापुढे पक्ष जी काही जबाबदारी माझ्यावर टाकेल, ती मी प्रामाणिकपणानं निभावेल," असं म्हणत  हर्षवर्धन पाटील  यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ला पाकिस्तानमधल्या खैबर-पख्तुनवा प्रांतातल्या दिर कॉलनीतली स्पिन जमात मशीद आणि मदरशामध्ये झाला. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार स्फोट झाला तेव्हा सकाळी आठ वाजता मदरशामध्ये अभ्यास सुरू होता.

या स्फोटात लहान मुलं ठार झाले असण्याची शक्यता आहे, असं रॉयटर्सला एका पोलिस अधिकाऱ्याने सांगितलं आहे.

या स्फोटात अनेक जण जखमी झाले आहेत. या स्फोटाची जबाबदारी अद्याप कुणीही स्वीकारली नाही.

"कुणीतरी मदरशामध्ये एक बॅग नेली आणि तिथेच ठेवली असा अंदाज आहे," अशी माहिती पोलीस अधिकारी वकार अझीम यांनी एएफपीला दिली आहे.

पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी मृतांना श्रद्धांजली वाहिली. "पेशावरमधील मदरशावर झालेल्या हल्ल्याने मला तीव्र दुःख झालं आहे. मृतांच्या नातेवाईकांप्रति मी सद्भावना व्यक्त करतो आणि जखमी लवकर बरे व्हावेत अशी प्रार्थना करतो. या भ्याड, पाशवी हल्ल्यासाठी जबाबदार असलेल्या दहशतवाद्यांचा योग्य तो न्यायनिवाडा करू याची मी देशाला हमी देतो", असं इम्रान खान यांनी ट्विटरवर म्हटलं.

खैबर पख्तुनवा प्रांताचे अर्थमंत्री तैमूर झगडा यांनी पत्रकारांशी बोलताना म्हटलं की, या स्फोटात सात जणांचा मृत्यू झाला असून 70 हून अधिक जण जखमी झाले आहेत. जखमींमध्ये लहान मुलांचाही समावेश आहे.

लेडी रीडिंग हॉस्पिटलचे प्रवक्ते मोहम्मद असीम यांनी निवेदन प्रसिद्ध करून सांगितलं की, रुग्णालयात आतापर्यंत 50 जखमी आणि 5 मृतांना आणण्यात आलं आहे. बहुतांश जणांच्या शरीरावर भाजल्याच्या खुणा आहेत.

पेशावर शहर अफगाणिस्तानला लागून आहे. तालिबानी बंडाच्या वेळेस गेल्या काही वर्षांत इथे हिंसाचाराच्या अनेक घटना घडल्या.

सहा वर्षांपूर्वी बंदूकधारी हल्लेखोरांनी मिलिट्री स्कूलवर हल्ला केला होता त्यात 150 मुलांचा मृत्यू झाला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातील पेशावर येथील एका मदरशामध्ये झालेल्या स्फोटात किमान सात जण दगावल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे. या स्फोटात 70 हून अधिक जण जखमी झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ली तर शहरी भागात सकाळी एक फेरफटका मारला तर चालणाऱ्यांची वाढलेली संख्या सहज नजरेत भरते. इतकंच नाही तर लहान मोठ्या सोसायटीमध्ये रात्रीच्या जेवणानंतर अनेकजण शतपावली करताना दिसतात.

आता तर एखादी व्यक्ती दररोज किती पावलं चालते, हे मोजण्यासाठीही वेगवेगळी यंत्र आली आहेत. यात स्मार्ट घड्याळी आहेत, पेडोमीटर आहेत, मोबाईलमध्ये अॅप आलेले आहेत. हे अॅप वापरणाऱ्यांच्या मोबाईलमध्ये 10,000 ही संख्या दिसली की त्यांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद ओसंडून वाहू लागतो. कारण दिवसभरात 10 हजार पावलं चालणं, हे टार्गेट मानलं गेलं आहे.

मात्र, पावलं मोजण्याच्या या यंत्रावरही बरीच टीका होते. शेवटी ते एक उपकरणच आहे. त्यामुळे ते अचूकच आहे, असं म्हणता येत नाही.

कारण एखाद्याने रोज स्प्रिंट केलं (अगदी थोडा वेळ भरधाव वेगात चालणे) आणि दुसऱ्याने हळूहळू कामं केलीत तरीदेखील स्प्रिंट करणाऱ्याचा स्कोर कमी असतो. मात्र, स्प्रिंट आणि हळू चालणे या दोघांचा फिटनेसवर होणाऱ्या परिणामात मोठा फरक असतो. असं असलं तरी पावलं मोजणारी यंत्र तुम्ही किती अॅक्टिव्ह आहात, याची एक ढोबळ कल्पना देतं.

तुम्ही पावलं मोजणार असाल तर किती पावलं चाललात, याला फार महत्त्व असतं. पावलं मोजणाऱ्या बऱ्याचशा यंत्रांमध्ये 10 हजार हे डिफॉल्ट टार्गेट असतं. रोजचं चालणं मोजणाऱ्यांसाठी ही खूप महत्त्वाची संख्या आहे. त्यामुळे सहाजिकच शारिरिक तंदुरुस्तीसाठी नेमकी किती पावलं चालली पाहिजे, हा आकडा शोधण्यासाठी बरंच संशोधन झालं असेल, असं तुम्हाला वाटेल. प्रत्यक्षात तसं काहीही नाही.

1964 च्या टोकियो ऑलिंपिकच्या काही दिवस आधी करण्यात आलेल्या एका मार्केटिंग कॅम्पेनमध्ये 10 हजार पावलं या मॅजिक फिगरचा जन्म झाला.

एका कंपनीने Manpo-kei नावाचं पेडोमीटर यंत्र बाजारात आणलं. यातल्या 'Man' चा अर्थ 10 हजार, 'Po' म्हणजे पावलं आणि 'kei' म्हणजे मीटर. अल्पावधीतच हे यंत्र फारच लोकप्रिय झालं आणि लोकांच्या मेंदूत 10,000 ही संख्या नोंदली गेली.

तेव्हापासून वेगवेगळ्या अभ्यासांमध्ये 5 हजार पावलांचे लाभ विरुद्ध 10 हजार पावलांचे लाभ, यांची तुलना करण्यात आली. यात अर्थातच मोठी संख्या विजयी ठरली. मात्र, या दोन संख्यांच्या मधल्या आकड्यांचं काय? त्यावर अगदी आता आतापर्यंत अभ्यास झाला नव्हता. इतकंच नाही तर सर्वसामान्य प्रौढांवर अजूनही अभ्यास करण्यात आलेला नाही.

हॉर्वर्ड मेडिकल स्कूलमध्ये वैद्यकीय शाखेच्या प्राध्यापिका असलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चालण्यासारखा दुसरा उत्तम व्यायाम नाही. चालणे ही सुदृढ शरीराची गुरूकिल्ली आहे. ही वाक्यं अगदी माध्यमिक शाळेतल्या शारीरिक शिक्षणाच्या तासापासून कानावर पडलेली असतात. त्यामुळे इतर कुठला व्यायाम केला नाही तरी चालेल. पण दिवसातून काही वेळ तरी चालायला हवं, हे प्रत्येकालाच माहिती असतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ली शहरात ठिकठिकाणी फास्टफूडच्या चेन दिसतात. त्याची अनेक कारणं आहे. आयुष्यात आपण इतके बिझी झालो आहोत की कधीकधी जेवण बनवण्याचा वेळ मिळत नाही.

बाजारात रेडिमेड जेवण मिळतं म्हणून आपणही स्वयंपाकाचा कंटाळा करतो. बाहेरच्या खाण्याची चव वेगळी असते याबदद्ल शंकाच नाही. पण हे पदार्थ चविष्ट बनवण्यासाठी काय करावं लागतं माहीत आहे का? फास्ट-फूड कमी वेळेमध्ये चविष्ट कसं बनतं यामागे विज्ञान आहे.

फास्ट-फूड आचेवर नाही तर आणि मायक्रोवेव्हवर गरम करता येतील अशा पद्धतीने तयार केलं जातं. यातील अनेक पदार्थ मायक्रोवेव्हमध्येच तयार केले जातात. मायक्रोवेव्हच्या संपर्कात येताच पदार्थावर अनेक रासायनिक प्रक्रिया होतात.

त्यात मॅलॉर्ड रिअॅक्शन ही सगळ्यांत प्रसिद्ध प्रक्रिया आहे. पदार्थावर होणाऱ्या या रासायनिक प्रक्रियेचा शोध 1912 साली फ्रान्समधील वैज्ञानिक लुईल कॅमिले मॅलॉर्ड यांनी लावला.

मॅलॉर्ड प्रक्रिया

जेव्हा आपल्या जेवणातील अॅमिनो अॅसिडला साखरेबरोबर गरम करण्यात येतं तेव्हा पदार्थाबरोबर एक विशिष्ट प्रक्रिया होते. त्यामुळे पदार्थ लालसर रंगाचा होऊन त्याची चव वाढते.

मॅलॉर्ड प्रक्रिया सगळ्यांत जास्त प्रमाणात बेकरीमध्ये तयार झालेल्या पदार्थात होते. बिस्किटं, तळलेला कांदा, चिप्स, तळलेले बटाटे, अशा प्रकारचे चमचमीत पदार्थ अशाच रासायनिक प्रक्रियेमुळे चविष्ट होतात. चमचमीत पदार्थ पाहिल्यावर तोंडाला पाणी सुटतं आणि आपण स्वत: ला थांबवू शकत नाही.

ब्रिटनमधील अन्न संशोधक स्टीव्ह अलमोर सांगतात की, अन्नात होणाऱ्या रासायनिक प्रक्रिया अतिशय किचकट असतात. जर अमिनो अॅसिड नायट्रोजनबरोबर मिसळले तर पदार्थात एक वेगळ्या प्रकारचा सुगंध निर्माण होतो. जर पदार्थ थोडा ओला असेल तर त्यात ही प्रक्रिया होणं शक्य नाही.

उदाहरणार्थ, कच्चा बटाटा तंदूरमध्ये भाजल्यास त्याची 80 टक्के आर्द्रता कमी होते, जेव्हा त्याला उकडतात तेव्हा त्यातलं पाणी वाफेच्या रूपात उडायला लागतं. बटाट्याचा वरचा थर वाळायला लागतो. म्हणून भाजलेल्या बटाट्याची वरची बाजू लालसर रंगाची आणि कडक होते, पण आतल्या भागात बटाट्याचा रंग नैसर्गिक असतो.

मॅलॉर्ड प्रक्रिया होण्यासाठी पदार्थातील आर्द्रता पाच टक्क्यांपेक्षा कमी असणं गरजेचं आहे तेव्हाच पदार्थाची वरची बाजू लाल रंगाची होते.

मायक्रोवेव्ह की भाजलेलं अन्न?

मायक्रोवेव्हमध्ये हेच काम दुसऱ्या पद्धतीनं होतं जेव्हा पदार्थांना आचेवर भाजतात तेव्हा त्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फास्टफूड हा आपल्यापैकी कित्येक जणांचा 'विक पॉइंट' असतो.  फास्टफूडला वाईट म्हणून देखील त्याशिवाय राहू शकत नाहीत, असे लोक देखील कमी नाहीत. फास्टफूड इतकं टेस्टी का असतं? याचा विचार आपण कधी केला आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्लेखोराला पकडण्याचा प्रयत्न करताना त्याच्यावर गोळीबार करण्याची वेळ पोलिसांवर आली. पोलिसांनी या हल्लेखोराचं नाव अद्याप जाहीर केले नाही.

ज्या शिक्षकाचे हल्लेखोराने डोके कापले, त्या शिक्षकाने आपल्या विद्यार्थ्यांना 'शार्ली एब्दो'मध्ये प्रसिद्ध झालेले मोहम्मद पैगंबर यांचं व्यंगचित्र दाखवलं होतं, अशी माहिती मिळते आहे.

स्थानिक वेळेनुसार, संध्याकाळी पाच वाजण्याच्या सुमारास हा हल्ला झाला असून, दहशतवादविरोधी पथक तातडीने घटनास्थळी दाखल झालं.

फ्रान्सचे शिक्षणमंत्री ज्या मायकल ब्लँकर यांनी ट्वीट करून म्हटलं की, "एका शिक्षकाला ठार करणं म्हणजे सरळ सरळ फ्रान्सवर हल्ला करण्यासारखं आहे."

इस्लामिक दहशतवादाला आपल्या एकतेमधूनच उत्तर देऊ शकतो, असंही ते म्हणाले.

फ्रान्सचे राष्ट्रपती इमॅन्युएल मॅक्रोन यांनी हल्ल्याच्या घटनास्थळी जाऊन पाहणी केली आणि या घटनेप्रकरणी 'क्रायसिस सेंटर'ही बनवलं गेलं.

फ्रान्सच्या संसदेत सर्व सदस्यांनी उभं राहून शिक्षकाला श्रद्धांजली अर्पण केली. 'अत्यंत क्रूर दहशतवादी हल्ला' असं फ्रान्सच्या खासदारांनी या हल्ल्याचं वर्णन केलं आहे.

हल्ल्याबाबत आणखी काय माहिती देण्यात आली आहे?

हल्लेखोराने चाकूने शिक्षकावर हल्ला करत, शिक्षकाचं डोकं कापलं. हल्ल्यानंतर हल्लेखोर पळून जाण्याच्या बेतात होतात. मात्र, पोलिस सावध होत त्याचा पाठलाग करू लागले.

हल्लेखोराला शरण येण्यास सांगितलं गेलं. मात्र, त्याने ते ऐकलं नाही, शिवाय पोलिसांना धमकी दिली. त्यामुळे पोलिसांना गोळीबार करणं भाग पडलं आणि त्यात हल्लेखोर ठार झाला.

हल्ल्याचं घटनास्थळ पूर्णपणे सील करण्यात आलं असून, तपास सुरू करण्यात आला आहे. घटनास्थळाच्या परिसरात न येण्याचं आवाहन पोलिसांनी नागरिकांना केलं आहे.

हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेले शिक्षक कोण होते?

फ्रान्समधील वृत्तपत्र 'ले मोंदे'च्या माहितीनुसार, हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेले शिक्षक इतिहास आणि भूगोल हे दोन विषय शिकवत असत. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या विषयावर वर्गात चर्चा करत असताना त्यांनी विद्यार्थ्यांना शार्ली एब्दोमध्ये प्रकाशित झालेलं मोहम्मद पैगंबर यांचं व्यंगचित्र दाखवलं होतं.

फ्रेंच माध्यमांच्या माहितीनुसार, या महिन्याच्या सुरुवातीलाच काही पालकांनी शिक्षकाबाबत तक्रारही केली होती.

शिक्षकावरील हल्ल्यानंतर शार्ली एब्दोनं ट्वीट करून म्हटलंय की, "असहिष्णुतेच्या नव्या टोकावर आपण पोहोचलोय आणि असं वाटतंय की, आपल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्रान्सची राजधानी पॅरिसमध्ये शुक्रवारी (16 ऑक्टोबर) एका शिक्षकावर हल्लेखोराने चाकूने हल्ला केला आणि त्याचं डोकं कापलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ल्यांमध्ये जळालेलं एक ठिकाण

कॅंडी शहराच्या काही भागात संचारबंदी लागू केली आहे. कँडीमधून मिळणाऱ्या माहितीनुसार बौद्ध सिंहली लोकांनी मुस्लिमांच्या दुकानांवर हल्ले केले आणि त्यांना आगीच्या भक्ष्यस्थानी पाडलं.

एका जळालेल्या इमारतीतून एका मुस्लीम व्यक्तीचा मृतदेह सापडल्यानंतर दुसरा गट सूड घेण्यास काही हालचाली करेल, अशी पोलिसांना भीती आहे.

आठवडाभरापूर्वी एका ट्रॅफिक सिग्नलवर झालेल्या भांडणानंतर काही मुस्लिमांनी एका बौद्ध तरुणाला मारहाण केली होती. तेव्हापासूनच या परिसरात तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली होती.

गेल्या आठवड्यात श्रीलंकेच्या पूर्व भागातील अमपारा शहरात मुस्लिमांच्या विरोधात हिंसाचार झाला होता.

कँडी शहर

दरम्यान, एका क्रिकेट मालिकेसाठी भारतीय क्रिकेट संघ श्रीलंकेत आहे. कँडीपासून जवळपास 120 किमी दूर राजधानी कोलंबोमध्ये बुधवारी एका टी-20 सामना खेळला गेला.

"संघर्षाची स्थिती कँडीत असून भारतीय संघ कोलंबोत आहे. तिथली परिस्थिती सामान्य असल्याचं सुरक्षा सैन्याने सांगितलं आहे," असं BCCI ने म्हटल्याने ANI वृत्तसंस्थेने म्हटलं आहे.

जातीय हिंसाचाराचा इतिहास

श्रीलंकेत 2012 पासून जातीय तणावाची परिस्थिती आहे. एक कट्टरवादी बौद्ध संघटना या तणावाला प्रोत्साहन देत आहे, असं सांगण्यात येत आहे.

काही कट्टरतावादी बौद्ध संघटनांनी मुस्लिमांवर बळजबरी करण्याचा आणि बौद्ध मठांना नुकसान पोहोचवल्याचा आरोप लावला आहे.

मागच्या दोन महिन्यांच्या दरम्यान गॉल मध्ये मुस्लिमांच्या मालकीच्या कंपन्यांवर आणि मशिदींवर हल्ल्यांच्या जवळजवळ 20 घटना झाल्या आहेत.

2014 साली कट्टरतावादी बौद्धांच्या गटांनी तीन मुसलमानांचा खून केला होता, ज्यानंतर गॉलमध्ये दंगली भडकल्या होत्या. 2013 साली कोलंबोमध्ये बौद्ध गुरुंच्या नेतृत्वाखाली एका जमावाने एका दुकानावर हल्ला केला. हे दुकान एका मुस्लीम व्यक्तीच्या मालकीचं होतं. आणि या हल्ल्यात किमान सात जण जखमी झाले होते.

मागच्या वर्षीसुद्धा गॉल येथे आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली होती

श्रीलंकेची लोकसंख्या दोन कोटी दहा लाखाच्या आसपास आहे आण त्यात 70 टक्के बौद्ध आणि 9 टक्के मुस्लीम आहेत.

2009 साली श्रीलंकेच्या सैन्याकडून तामीळ बंडखोरांचा पराभव झाल्यानंतर श्रीलंकेचा मुस्लीम समाज राजकीय हालचालींपासून दूरच आहे.

पण गेल्या काही वर्षांत मुस्लीम समुदायाच्या विरोधात, धर्माच्या नावावर हिंसाचारात वाढ झाली आहे. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मशिदी आणि मुस्लिमांच्या उद्योगांवर वारंवार होणाऱ्या हल्ल्यांनंतर श्रीलंकेच्या मंत्रिमंडळाने आणीबाणीची घोषणा केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ल्याचा फटका बसलेली गाडी

लाहोरमधल्या त्यांच्या हॉटेलला सुरक्षारक्षकांनी वेढा दिला होता. टेस्टचा दुसरा दिवस त्यांच्या बॅट्समननी गाजवला होता. पाकिस्तानला रोखायचं कसं याच्या योजना मनात आखत श्रीलंकेचे खेळाडू आवरून बसमधून गड्डाफी स्टेडियमच्या दिशेने निघाले. या बसच्या बरोबरीने अंपायर्स आणि मॅचरेफरी यांना घेऊन जाणारी मिनीव्हॅनही होती.

गाड्यांचा ताफा लिबर्टी स्क्वेअर याठिकाणी पोहोचला. काही कळायच्या आत, बंदुकीच्या गोळ्यांनी परिसर निनादून गेला. या परिसरात लपलेल्या 12 कट्टरतावाद्यांनी श्रीलंकेच्या खेळाडूंना घेऊन जाणाऱ्या बसवर हल्ला केला होता.

सुरुवातीला त्यांनी बसच्या चाकांना लक्ष्य केलं. त्यानंतर त्यांनी बसच्या दिशेने थेट हल्ला केला. काहीतरी भयंकर घडतंय हे लक्षात आल्यानंतर श्रीलंकेच्या खेळाडूंनी बसमध्येच खाली वाकत, आडवं पडत बचाव केला.

कट्टरतावाद्यांनी हल्ला केल्यानंतर या बसच्या रक्षणासाठी असलेल्या पोलिसांनी प्रत्युत्तरादाखल हल्ला चढवला. एखाद्या हॉलीवूडपटात दाखवली जाते अशी धूमश्च्रकी झाली. या गोळीबारात सहा पोलीस आणि दोन सर्वसामान्य नागरिकांना जीव गमवावा लागला. कट्टरतावाद्यांनी बसच्या दिशेने रॉकेटही दागलं होतं. मात्र सुदैवाने ते एका इलेक्ट्रिकच्या खांबाला जाऊन धडकलं.

श्रीलंकेच्या खेळाडूंना घेऊन जाणाऱ्या बसचा ड्रायव्हर मेहर मोहम्मद खलीलने प्रसंगावधान दाखवत बस सुरूच ठेवली. हल्ला झाल्यानंतरही त्याने बस स्टेडियमच्या दिशेने नेली. यामुळे श्रीलंकेच्या खेळाडूंचे प्राण वाचले. हल्लेखोऱ्यांनी बसच्या खालच्या बाजूस ग्रेनेड फेकलं होतं. सुदैवाने ते बस त्याठिकाणाहून निघून गेल्यावर फुटल्याने जीवितहानी टळली.

या हल्ल्यासाठी वापरण्यात आलेली शस्त्रं.

अंपायर आणि मॅचरेफरी यांना घेऊन जाणाऱ्या मिनीव्हॅनवरही हल्ला करण्यात आला होता. या गाडीत सायमन टॉफेल, स्टीव्ह डेव्हिस, नदीम घौरी, अहसान रझा, अंपायर्स परफॉर्मन्स मॅनेजर पीटर मॅन्युअल, लायसन अधिकारी अब्दुल सामी आणि मॅचरेफरी ख्रिस ब्रॉड होते. हल्ल्यात मिनीव्हॅन चालकाचा मृत्यू झाला. हल्लेखोरांनी झाडलेल्या गोळीने अहसान रझा जखमी झाले. त्यांच्या शरीरातून बरंच रक्त वाहिलं. ख्रिस ब्रॉड यांनी त्यांना आधार दिला. सुरक्षारक्षकांनी व्हॅनवर ताबा मिळवून गाडी स्टेडियमच्या दिशेने नेली.

सुरक्षा यंत्रणांकडील कॅमेऱ्यात अत्याधुनिक शस्त्रं आणि सॅक पाठीवर घेऊन आलेले कट्टरतावादी पाहायला मिळाले. ते सगळे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंकेचा क्रिकेट संघ वनडे आणि ट्वेन्टी-20 मालिकेसाठी पाकिस्तानमध्ये दाखल झाला आहे. दहा वर्षांपूर्वी जे घडलं होतं त्या जखमेचे व्रण अजूनही भरलेले नाहीत. काय घडलं होतं तेव्हा?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ल्यात जखमी झालेला विद्यार्थी

उच्च शिक्षण देणाऱ्या एका खासगी संस्थेबाहेर हा स्फोट झाला आहे. शियाबहूल परिसरातील दश्त-ए-बार्ची या इमारतीत साधारणपणे शेकडो लोकांचा वावर असतो.

जखमींना हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आले आहे. तसेच मृतांचा आकडा वाढण्याची शक्यता आहे. इस्लामिक स्टेट या संघटनेनं या हल्ल्याची जबाबदारी घेतलीय. सोशल मीडियावर यासंदर्भात त्यांनी पोस्ट लिहिली आहे. पण कोणताही पुरावा सादर केलेला नाही.

यापूर्वी तालिबानने या हल्ल्यात सहभागी असल्याचा इन्कार केला होता.

गृह मंत्रालयाचे प्रवक्ते तारिक एरियन यांनी सांगितले, "एका आत्मघातती हल्लेखोराने इमारतीत घुसण्याचा प्रयत्न केला. सुरक्षा रक्षकांना त्याच्याबाबत संशय येताच त्याने स्फोट घडवून आणला."

स्थानिक नागरिक अली रेझा यांनी एएफपी या वृत्तसंस्थेला सांगितले की, मृतांपैकी बहुतांश विद्यार्थी हे इमारतीत प्रवेश करण्यासाठी बाहेर थांबले होते. तो म्हणाला, " स्फोट झाला त्यावेळी मी घटनास्थळापासून सुमारे शंभर मीटर अंतरावर उभा होतो."

गेल्या काही आठवड्यांत अफगाणिस्तानात हिंसाचार वाढला आहे. बहुतेक हल्ले तालिबानने केले आहेत. कतारची राजधानी दोहामध्ये सरकार आणि तालिबान यांच्यात शांतता चर्चा सुरू आहे. या चर्चेवर या घटनेचा परिणाम होऊ शकतो.

अफगाणिस्तानातील अतिरेकी संघटना शिया समुदायाला लक्ष्य करत आहेत. शनिवारचा हल्ला हा शैक्षणिक संस्थेवर झालेला पहिला हल्ला नाही. ऑगस्ट 2018 मध्ये एका हल्ल्यात 48लोकांचा मृत्यू झाला. यामध्ये बहुतांश विद्यार्थी होते. इस्लामिक स्टेट या गटाने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली होती.

या वर्षी मे महिन्यात एका प्रसुती केंद्रावर झालेल्या हल्ल्यात 24 महिला आणि मुले ठार झाली. या आठवड्यात एका धार्मिक शाळेवर झालेल्या हवाई हल्ल्यात 11 मुले आणि त्यांना शिकवणारा एक धार्मिक गुरू ठार झाला. मात्र, या हल्ल्यात तालिबानी अतिरेक्यांना लक्ष्य करण्यात आल्याचे अफगाण सरकारने सांगितले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानातील एका शैक्षणिक संस्थेबाहेर झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात 18 जणांचा मृत्यू झालाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवाईहल्ल्यात 10 माणसंही पाकिस्तानात मारली गेली असती तर अभिनंदन यांना पाकिस्तानने परत केलंच नसतं, असंही ते म्हणाले. निवडणूक जिंकण्यासाठी खोटा प्रचार केला जात आहे. लष्कराच्या जिवावर त्यांना निवडणूक जिंकायची आहे. निवडणुकीच्या तोंडावर पुलवामासारखा हल्ला घडवला जाईल, असंही ते म्हणाले. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या 13 व्या वर्धापन दिनानिमित्त ते बोलत होते. लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीचा निर्णय झाला की जाहीर करू, असं ते यावेळी म्हणाले.

राज ठाकरे यांच्या आरोपांवर बीबीसी मराठीने भाजपचे प्रवक्ते माधव भंडारी यांच्याशी संपर्क साधला. ते म्हणाले, "राज ठाकरे जे काही बोलताहेत ते वैफल्यग्रस्त व्यक्तीची बेताल बडबड आहे.  यापेक्षा त्याला किंमत द्यायची गरज नाहीये. मला जेवढी प्रतिक्रिया द्यायची तेवढी मी दिलीय. त्यांच्या प्रत्येक शब्दाचा प्रतिवाद करायची मला गरज नाही."

राज ठाकरे यांनी त्यांच्या भाषणात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपवर चौफेर टीका केली.

ते म्हणाले, "राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांची चौकशी करा, असं मी म्हटल्यानंतर भाजपच्या फुलबाज्या वाजल्या. त्यावर 'धुरळा बसल्या'वर उत्तर देऊ, असं ठरवलं. एका मासिकाने अजित डोवाल यांच्या मुलाचा एक भागीदार पाकिस्तानी आणि एक अरब आहे. हे प्रश्न विचारायचे नाहीत का? जर दुसऱ्या कुणाचा भागीदार पाकिस्तानी असता तर भाजपने थयथयाट केला असता."

"पुलवामा हल्ल्यात प्राण गमावलेल्या CRPFच्या जवानांना हवाई मार्गाने नेण्याची मागणी असताना ती का पूर्ण झाली नाही? डोवाल आणि पाकिस्तानचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार यांची बँकॉकमध्ये भेट झाल्याचंही वृत्त आलं होतं, त्यात काही चर्चा झाली? हे प्रश्न आहेत. हे या देशाचे प्रश्न आहेत, ते आम्ही विचारणार," असं ते म्हणाले.

अभिनंदन वर्तमान यांना पाकिस्तानने ताब्यात घेतल्यानंतर अमित शाह यांनी हवाईहल्ल्यात 250 ठार झाल्याचं म्हटलं, ते काय को-पायलट होते का? असा सवालही त्यांनी केला.

भारतीय वायुसेनेला चुकीची माहिती पुरवल्याने जंगलात बाँब टाकले, असं ते म्हणाले.

रफाल प्रश्नावर ते म्हणाले, "अनिल अंबानी यांना कंत्राट देण्याचा मूळ मुद्दा आहे. यावर दिशाभूल केली जात आहे."

सरकारची सर्व आश्वासनं 'फेल' ठरली आहेत, असं ते म्हणाले. जवानांबद्दल असणाऱ्या प्रेमाचे फायदे घेतले जात आहेत, असं ते म्हणाले.

भाजपच्या ट्रोलना मी घाबरत नाहीत, असं म्हणत त्यांनी ट्रोलच्या उल्लेख...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजप किंवा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी राष्ट्रभक्ती शिकवणारे कोण? जर मोदी राष्ट्रभक्त असते तर नवाज शरीफ यांना केक भरवण्यासाठी गेले नसते, अशी टीका महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांनी केली. राज ठाकरे यांचे आरोप म्हणजे वैफल्यग्रस्त व्यक्तीची बडबड, अशी टीका भाजपने केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवामान बदलबाबत ऑस्ट्रेलियन सरकारचं एक ठाम धोरण नाहीये, असं आंदोलन करणाऱ्या शाळकरी मुलांचं म्हणणं आहे.

शाळा सोडून मुलांनी आंदोलन करणं चुकीचं आहे. सरकार योग्य ती पावलं उचलत आहे, असं ऑस्ट्रेलियन पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन यांनी म्हटलं आहे.

पंतप्रधानांच्या या वक्तव्यानंतर आंदोलन आणखी बळकट करण्यासाठी आणखी उर्मी आल्याचं अनेक विद्यार्थ्यांना वाटत आहे.

"त्यांनी (राजकारण्यांनी) आज घेतलेल्या निर्णयांचे परिणाम उद्या आम्हालाच भोगावे लागणार आहेत," असं जगवीर सिंग (17) या आंदोलनकर्त्या विद्यार्थ्याने बीबीसीला सांगितलं.

स्वीडनमधल्या ग्रेटा थनबर्ग या 15 वर्षांच्या मुलीच्या आंदोलनातून आम्हाला प्रेरणा मिळाली, असं आंदोलनाचे आयोजक म्हणाले. ग्रेटाने स्वीडनमध्ये हवामान बदलाविरोधात असंच आंदोलन उभं केलं होतं.

पॅरिस कराराअंतर्गत ऑस्ट्रेलियाने आश्वासन दिलं आहे की ते आपलं कार्बन उत्सर्जन 2030 पर्यंत 2005च्या पातळीपेक्षा 26 ते 28 टक्क्यांनी कमी करतील.

अपारंपरिक ऊर्जेचं लक्ष्य, स्वच्छ ऊर्जा निधी आणि जलविद्युत प्रकल्पांचा हवाला देत ऑस्ट्रेलिया हे लक्ष्य पूर्ण करेल, असं मॉरिसन नुकतेच म्हणाले होते.

"मुलांनी शाळेत जाऊन आंदोलनं करण्यापेक्षा शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करावं," असं वक्तव्य त्यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या संसदेत केलं आहे.

संयुक्त राष्ट्राने गेल्या आठवड्यातच ऑस्ट्रेलियासह अनेक देश कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी पुरेसे प्रयत्न करत नसल्याचं म्हटलं होतं.

ऑस्टेलियाने त्यांच्या हवामान विषयक धोरणात गेल्या वर्षीपासून कोणताही बदल केला नसल्याची माहिती UNच्या  Emissions Gap Report या अहवालात दिली आहे.

ऑस्ट्रेलियाच्या सर्व राज्यांच्या राजधानी आणि 20 उपगनगरांमध्ये हवामान बदलाविरोधात School Strike 4 Climate Action ही चळवळ सुरू आहे.

'मतदानाचा अधिकार मिळेपर्यंत अशी गप्प बसू शकत नाही'

बीबीसीने या आंदोलनात सहभागी झालेल्या शाळकरी मुलांना त्यांच्या कारणांविषयी विचारलं.

व्हिक्टोरिया राज्यातल्या 14 वर्षांच्या मिलू अल्ब्रेक्ट आणि हॅरिएट ओशिआ कॅरी यांच्या कल्पनेतून या आंदोलनाला सुरुवात झाली.

"हवामान बदलाच्या या आपत्कालीन परिस्थितीविषयी आम्ही खूप दिवसांपासून विचार करत होतो," असं हॅरिएट सांगते. "आम्ही अनेक पत्रं लिहिली. पण त्याचा काहीही फरक पडला नाही. शिक्षण आमची ताकद आहे. त्याच्या बळावरच आम्ही मोठं काम करू शकतो," असं तिनं पुढं सांगितलं.

"आमच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवामान बदलावर काहीतरी काहीतरी ठोस पावलं उचलली जावी, या मागणीसह ऑस्ट्रेलियात हजारो विद्यार्थी शाळा, कॉलेज सोडून रस्त्यांवर उतरले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हसन अली

शमिआ एअरोनॉटिकल इंजिनिअर असून, फरिदाबादमधील मानव रचना संसद विद्यापीठात तिने शिक्षण घेतलं आहे. ती जेट एअरवेज कंपनीत काम करत होती. सध्या ती एमिरेट्स एअरलाईन्समध्ये एअरोनॉटिकल इंजिनिअर म्हणून काम करत आहे.

सात भावंडांपैकी एक असलेल्या आरझूचं शालेय शिक्षण फरिदाबादमधील सेक्टर 16 मधील सेंट पीटर्स शाळेत झालं. मानव रचना संसद विद्यापीठातून शिक्षण घेतल्यानंतर आरझूने काही काळ इंग्लंडमध्येही शिक्षणासाठी गेली होती.

शामिआच्या ट्वीटरवर हसनसह फोटो टाकला आहे.

हसन आणि 26 वर्षीय शामिआचं लग्न रोजी दुबईत होणार आहे.

शामिआचे वडील लियाकत अली हे रिटायर्ड ब्लॉक ऑफिसर असून ते फरिदाबादमध्ये राहतात.

आरझूचे कुटुंबीय चांदेनी गावचे म्हणजेच हरियाणातील मेवातचे आहेत. भारतीय मुलीशी लग्न करणारा हसन चौथा पाकिस्तानी क्रिकेटपटू ठरणार आहे. हसनच्या आधी झहीर अब्बास, मोहसीन खान, शोएब मलिक यांनी भारतीय मुलीशी लग्न केलं होतं.

दोन्ही कुटुंबांची यंदा दुबईत भेट झाली. त्यानंतर लग्नाची बोलणी पक्की करण्यात आली.

हसन अली कसोटीदरम्यान

आरझूच्या पूर्वजांपैकी एक खान बहादूर फाळणीनंतर पाकिस्तानात रवाना झाले. ते पाकिस्तानातील कसूर जिल्ह्यातील कोठी नायकी गावात स्थायिक झाले. खान बहादूर यांचे चिरंजीव सरदार तुफैल आणि आरझू कुटुंबीय यांचे चांगले संबंध होते. तुफैल पाकिस्तान रेल्वे बोर्डाचे चेअरमन होते.

शामिआ सतत हवेत भरारी घेण्याविषयी बोलत असे. हरियाणाचीच लेक असणाऱ्या कल्पना चावलाकडून तिने प्रेरणा घेतल्याचं सांगितलं जातं. तिला हवाई भरारीचं विलक्षण आकर्षण आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून ती दुबईत आहे.

दरम्यान हसन पाकिस्तानातील गुजरानवाला भागात राहतो. हसनच्या घरी लग्नाची तयारी सुरू झाल्याच्या बातम्या प्रसिद्ध झाल्या आहेत.

हसनने अशा स्वरुपाचं सेलिब्रेशन वाघा बॉर्डरवर केलं होतं.

हसनने या बातम्यांच्या पार्श्वभूमीवर पत्रकार परिषद घेत सस्पेन्स संपुष्टात आणला. "20 ऑगस्टला आम्ही विवाहबद्ध होत आहोत. आम्हाला हा घरगुती स्वरुपाचा सोहळा करायचा होता. मात्र आता प्रसारमाध्यमांना याची कल्पना आहे. वर्षभरापूर्वी शामिआ आणि माझी भेट झाली. ओळखीचं रुपांतर प्रेमात झालं. मी तिला लग्नाची मागणी घातली. आमच्या कुटुंबीयांनी या नात्याला मान्यता दिली," असं हसनने सांगितलं.

हसनने 2016 मध्ये पाकिस्तानसाठी वनडे आणि ट्वेन्टी-20 पदार्पण केलं. दोन वर्षांपूर्वी हसनने कसोटी पदार्पण केलं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानचा क्रिकेटपटू हसन अली 'भारताचा जावई' होणार आहे. हसन अली आणि दिल्लीजवळच्या फरिदाबाद इथे राहणाऱ्या शामिआ आरझू यांचं 20 ऑगस्टला दुबईत लग्न होणार आहे. शामिआ सध्या दुबईतच असते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हसन मिन्हाज

भारतीय वंशाचे अमेरिकन कॉमेडिअन हसन मिन्हाज यांनी आपल्या कलेची अशी छाप सोडली आहे की, प्रत्येक अमेरिकन नागरिकाच्या मुखी त्यांचं नाव आहे.

व्हाईट हाऊसला होणाऱ्या काही वार्षिक कार्यक्रमांमध्ये पत्रकारांसोबत डिनर हा खास कार्यक्रम असतो. हसन मिन्हाज यांना यावर्षी त्याचं  निमंत्रण मिळालं आहे. 2016 साली ओबामांच्या कार्यकाळात प्रसिद्ध अमेरिकन कॉमेडिअन लॅरी विलमोर यांनी आपली कला सादर केली होती.

कम्युनिस्ट चीनमधला सर्वांत मोठा धर्म कुठला?

अल्लाहचं नाव घेत करतात मुस्लीम योग

डोनाल्ड ट्रंप राष्ट्रपती झाल्यानंतर त्यांना पुन्हा जेव्हा ही संधी मिळाली तेव्हा लॅरी यांनी आपल्या जागी हसन मिन्हाज यांचं नाव पुढे केलं. त्यावेळेपर्यंत हसन यांचं कॉमेडीच्या क्षेत्रात आजच्या इतकं मोठं नाव नव्हतं.

हसन मिन्हाज

हसन यांना आपली कला सादर करण्यासाठी फक्त 19 दिवसांचा वेळ मिळाला होता. कार्यक्रमात जॉन स्टुअर्ट आणि स्टीफन कॉल्बर्टसारख्या लोकांनी आपली कला प्रस्तुत केली होती.

पण हसननी आपलं सादरीकरण संपवताना सांगितलं की, "फक्त अमेरिका हाच असा देश आहे जिथे एक भारतीय मुसलमान स्टेजवर येऊन राष्ट्रपतींवरही विनोद करू शकतो."

हसन मिन्हाज

या एका वाक्याने  हसनला एका रात्रीत हिरो बनवलं. सोशल मीडियावर हसन मिन्हाज यांचा हा कार्यक्रम सहा अब्जाहून अधिक लोकांनी पाहिला आहे.

कॉमेडिअनचं काम फारसं सन्मानाचं समजलं जात नाही. पण समाजाला आरसा दाखवण्याची कुवत या व्यवसायात आहे.

बऱ्याच काळापर्यंत या व्यवसायात श्वेतवर्णीय लोकांचा दबदबा होता. ज्या लोकांना इंग्रजी भाषा येत नाही तिथेसुद्धा श्वेतवर्णीय स्टँडअप कॉमेडिअन लोकांचाच प्रभाव होता.

या कलेचं स्वरूप एका विशिष्ट वर्गापर्यंत पोहोचलं आहे. त्यामुळे नवीन शक्यतांना कमी वाव मिळतो आहे. जुनेच विषय आणि जुन्याच प्रकारचं सादरीकरण बघून लोक कंटाळले होते.

म्हणूनच आशियायी वंशाच्या लोकांनी जेव्हा नवीन प्रकारे कॉमेडी सादर करायला सुरुवात केली तेव्हा हा एक नवीन प्रवाह निर्माण झाला.

एका रात्रीत हिरो..

रातोरात प्रसिद्धी या एकाच कारणामुळे हसन मिन्हाज आणि पाकिस्तानच्या अनेक कॉमेडिअनना अमेरिकेत मोठी प्रसिद्धी मिळाली.

आशिया खंडातल्या जितक्या कॉमेडिअननी परदेशात नाव कमावलं आहे त्यात एक नाव अझीझ अन्सारीचं आहे. त्याने जगभरात स्टॅंड अप कॉमेडी शो केले आहेत. त्याने लिहिलेल्या आणि दिग्दर्शित केलेल्या 'मास्टर ऑफ नन'ला पुरस्कार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या मनोरंजन क्षेत्रात भारतीय आणि मुळच्या भारतीय वंशाच्या कलाकारांचा दबदबा वेगाने वाढतो आहे. अनेक असे कलाकार आहेत, जे या क्षेत्रात वेगाने प्रसिद्धी मिळवत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हसन रुहानी

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी संयुक्त राष्ट्रांमध्ये भाषण करतांना इराणवर टीका केली होती. त्यानंतर इराणनं ही चाचणी घेतली आहे.

खोरामशर नावाच्या या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता तब्बल 2000 किमी आहे. शुक्रवारी इराणची राजधानी तेहरानमध्ये झालेल्या लष्करी संचलनात ते प्रदर्शित करण्यात आलं होतं.

"इराण त्यांच्या लष्करी सामर्थ्यात मोठी वाढ करेल, पण ते प्रतिबंधात्मक असेल," असं राष्ट्राध्यक्ष हसन रूहानी यांनी शुक्रवारी जाहीर केलं आहे.

अमेरिकेनं जुलैमध्ये इराणवर नव्यानं काही निर्बंध घातले आहेत. इराणनं 2015 मध्ये अमेरिका आणि इतर 6 देशांबरोबर केलेल्या कराराचा हा भंग असल्याचं अमेरिकेचं म्हणणं आहे.

इराणनं 2015 मध्ये त्यांच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाला आवर घालण्याची तयारी दर्शवली होती. त्याबदल्यात अमेरिका आणि इतर देशांनी त्यांच्यावर घातलेले निर्बंध उठवावेत, असा करार करण्यात आला होता.

दरम्यान, कुठल्याही कराराचा भंग केला नसल्याची प्रतिक्रीया इराणनं दिली आहे. तसंच हे क्षेपणास्त्र अण्वस्त्र वाहून नेण्यासाठी तयार केलं नसल्याचं इराणनं सांगितलं आहे.

(बीबीसीमराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुकवर लाईक करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराणनं मध्यम पल्ल्याचा मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली आहे. इराणच्या सरकारी वृत्तवाहिनीवर त्याचं प्रक्षेपण करण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हसिना सोटा

पाणी नाही, वीज नाही, गॅस नाही, केरोसिनचा स्टोव्ह नाही आणि खायला अन्नाचा कण देखील नाही. गुजरातमध्ये अनेक विधवा महिला पेन्शनची वाट बघत आहेत. हसिना त्यापैकीच एक आहेत.

हसिना यांच्या पतीचं 2015 मध्ये निधन झालं. त्यांच्या पतीचं कोणतंही शाश्वत उत्पन्न नव्हतं. त्यामुळे एकवेळच्या अन्नासाठीसुद्धा त्यांना अनेक सेवाभावी संस्थांवर अवलंबून रहावं लागतं.

"राज्य सरकारच्या योजनेतून तिला नाही तर कोणाला फायदा व्हायला हवा?" माळिया भागातल्या ज्योत्सना जडेजा यांनी बीबीसी शी टीमला सांगितलं.

खायची भ्रांत

जुम्मावाडी हे खेडं सौराष्ट्र भागातल्या मोरबी जिल्ह्याच्या माळिया तालुक्यात वसलं आहे. समुद्रकिनारी असलेल्या या खेड्यात जेव्हा बीबीसी शी ची टीम पोहोचली आणि त्यांच्याशी बातचीत केली तेव्हा "मला जर पेन्शन मिळाली तर मी माझ्या मुलांना खायला घालू शकेन" इतकंच त्या बोलत होत्या. आपल्या पोरांना उपाशी पोटी झोपताना पाहून फार दु:ख होतं हे सांगताना त्यांच्या डोळ्यात अश्रू होते.

राज्य सरकारच्या नियमानुसार 18 ते 60 वर्षांच्या विधवांना पेन्शन मिळते. राज्य सरकारच्या तिजोरीतून जिल्हाधिकारी कार्यालयात ही पेन्शन मिळण्याची तरतूद आहे.

पण लालफितशाहीमुळे विधवांना ही पेन्शन मिळत नाही. अर्जदारांना त्यांच्या अर्जाची सतत वाट पहावी लागते. या प्रक्रियेला कायम उशीर होताना पाहायला मिळतो. गुजरातमध्ये 1.52 लाख विधवा पेन्शन योजनेच्या लाभार्थी आहेत, असं मुख्यमंत्री विजय रुपाणी यांनी 2016 मध्ये जाहीर केलं होतं.

उदाहरणादाखल हसिना यांचे पती सादिक यांचं 19 नोव्हेंबर 2015 साली निधन झालं आणि पुढच्या काही महिन्यांत त्यांनी विधवा पेन्शन योजनेसाठी अर्ज केला होता.

"आता दोन वर्षं होत आली तरी मला पेन्शन मिळालेली नाही. मी जेव्हा त्यांच्या ऑफिसमध्ये जाते तेव्हा पेन्शनचं पत्र पाठवलं आहे, असं मला सांगण्यात येतं. पण मला आतापर्यंत कोणतंही पत्र मिळालं नाही." त्या सांगत होत्या.

हसिना यांच्या अर्जासंबंधी जेव्हा बीबीसी शी च्या टीमनं कार्यकारी दंडाधिकारी एम. एन. सोळंकी यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. ते म्हणाले की, जुम्मावाडी गावात त्यांचा अर्जावर सही करण्यासाठी सरपंच नाही. म्हणून मी त्यांच्या अर्जावर साक्षीदार म्हणून सही केली होती. त्याचबरोबर त्यांना वेळेवर पेन्शन मिळावी अशी तरतूद केली होती. जुम्मावाडी हे किनाऱ्यावर वसलेलं गाव आहे आणि तिथं ग्रामपंचायत किंवा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुटलेली खाट, चिखल असलेली पायवाट, छोटी झोपडी आणि सिमेंटच्या तुटक्या शीट्स हे सगळं हसिना सोटा यांच्या घरात तुमचं स्वागत करतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हसीनांच्या अवामी लीगने 350 पैकी 281 जागा जिंकल्या. गेल्यावेळेच्या तुलनेत अवामी लीगच्या जागांमध्येही वाढ झाली आहे.

दरम्यान, विरोधकांनी मात्र या निकालांवर टीका केली असून संपूर्ण निवडणूक प्रक्रियेची संभावना 'फार्स' म्हणून केली आहे. या निवडणुकीमध्ये हिंसाचार, बळाचा वापर झाल्याची टीकाही विरोधकांनी केली.

या निवडणुकांचे निकाल अवैध घोषित करण्याची मागणी आम्ही करत आहोत, असं विरोधी नेते कमाल होसैन यांनी म्हटलं आहे. विरोधकांनी बांगलादेशमध्ये तातडीने फेरनिवडणुका घेण्याची मागणीही केली आहे.

"देशभरातून आम्हाला बनावट मतदानासंबंधीच्या तक्रारी मिळत आहेत. आम्ही त्याची चौकशी करू," अशी माहिती बांगलादेशच्या निवडणूक आयोगानं रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला दिली.

तर निवडणुकीदरम्यान सत्ताधारी पक्षाचे समर्थक आणि विरोधकांमध्ये झालेल्या हिंसाचारात 17 लोक ठार झाले.

काय आहेत विरोधकांचे आरोप?

2009पासून पंतप्रधानपदी असलेल्या शेख हसीनांनी सत्ता टिकवण्यासाठी गैरमार्गाचा अवलंब केल्याची टीका विरोधक करत आहेत. अनेक मतदान केंद्रांवर आधीपासूनच भरलेल्या मतपेट्या ठेवण्यात आल्या होत्या, असा विरोधकांचा आरोप आहे. 300 पैकी 221 मतदारसंघांमधील मतदान प्रक्रियेत अनियमितता आढळून आल्याचा आरोप बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टीच्या (बीएनपी) प्रवक्त्यांनी केला.

मतदान प्रक्रियेला सुरुवात झाल्यानंतर थोड्याच वेळात चितगावमधीलल एका मतदान केंद्रावर मतपत्रिकांनी भरलेल्या पेट्या ठेवल्याचं बीबीसीच्या प्रतिनिधीच्याही निदर्शनास आलं होतं.

चितगाव हे बांगलादेशमधील दुसरं सर्वांत मोठं शहर आहे. या शहरातल्या अनेक मतदान केंद्रांवर केवळ सत्ताधारी पक्षाचेच 'पोलिंग एजंट' उपस्थित होते.

विरोधी पक्षांच्या आघाडीमधील किमान 47 उमेदवारांनी मतदान पूर्ण होण्यापूर्वीच माघार घेतली. बळाचा वापर आणि बनावट मतदान होत असल्याचं पाहून त्यांनी आधीच आपला पराभव मान्य केला.

निरीक्षक, कार्यकर्ते आणि सर्व विरोधी पक्ष मतदानाची प्रक्रिया पारदर्शक नसल्याचा आरोप करत असतानाच सत्ताधारी मात्र विरोधकांचे आरोप हे खोटे, तथ्यहीन असल्याचं म्हणत आहेत.

शेख हसीना यांनी शुक्रवारी बीबीसीशी संवाद साधला. त्या म्हणाल्या, "एका बाजूला ते आमच्यावर आरोप करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला आमच्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांवर तसंच नेत्यांवर हल्लेही करत आहेत. हीच या देशाची शोकांतिका आहे."

बांगलादेशसाठी ही निवडणूक का आहे महत्त्वाची?...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बांगलादेशमध्ये रविवारी झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये पंतप्रधान शेख हसीना यांच्या अवामी लीगने प्रचंड बहुमतानं विजय मिळवला आहे. बांगलादेशच्या निवडणूक आयोगाने सोमवारी निवडणुकांचे निकाल जाहीर केले. या विजयासोबतच शेख हसीना सलग तिसऱ्यांदा बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदाची शपथ घेतील.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा 'LGBT सेल' त्यांच्या समुदायातील वंचितांसाठी काम करणार असल्याचं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी म्हटलं आहे. हा सेल नेमकी काय कामं करणार? 'एलजीबीटी' समुदायाला राजकीय पक्षात सामील करून ते मुख्य प्रवाहात येतील का? याबाबतचा हा आढावा...

राष्ट्रवादी काँग्रेसचा हेतू काय?

समाजातील विविध वर्गापर्यंत, तळागाळातील वंचितांपर्यंत राजकारण पोहोचतं. पण 'LGBT' समुदाय राजकीयदृष्याही वंचित राहिला आहे. LGBT समुदायाला मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी सामाजिक स्तरांवर प्रयत्न केले जातात. पण LGBT सेल स्थापन करून राजकीयदृष्ट्या त्यांना महत्त्व देणारा राष्ट्रवादी काँग्रेस हा पहिला राजकीय पक्ष ठरला आहे.

या 'LGBT' सेलच्या राज्यप्रमुखपदी प्रिया पाटील यांच्यासह 14 जणांची निवड करण्यात आली आहे. यावेळी बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्या खासदार सुप्रिया सुळे म्हणाल्या,  "गेली अनेक वर्षं LGBT समुदायाची वेल्फेअर बोर्डाची मागणी होती. ती पूर्ण झाली आहे. सामाजिक न्याय मंत्री धनंजय मुंडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे 'वेलफेअर बोर्ड' स्थापन करण्यात आलं आहे."

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यक्रमातील क्षण

"राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी पुरोगामी विचार हे कायम भाषणातून न मांडता कृतीतून दाखवले आहेत. देशात पहिल्यांदा महिला आरक्षण हे महाराष्ट्रात सुरू झालं. पहिल्यांदा युवती कॉंग्रेस हे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये सुरू झालं आणि आता LGBT सेल हा सुध्दा आम्ही सुरू करतोय याचा आम्हाला अभिमान आहे. या सेलमार्फत एलजीबीटी समुदायाचे आर्थिक, सामाजिक प्रश्न सुटावेत हा यामागचा हेतू आहे," असं सुप्रिया सुळे पुढे म्हणाल्या.

LGBT वॉर्ड आरक्षण हवं!

देश स्वतंत्र झाल्यापासून समाजातील समानता महत्त्वाची राहिली आहे. एलजीबीटी समाजाला समानतेची वागणूक मिळत नाही. लोकांचा त्यांच्याकडे बघण्याचा दृष्टीकोन हा आजही पूर्णपणे बदललेला दिसत नाही. तो बदलण्याची गरज असल्याचं वारंवार बोललं जातं. पण प्रत्यक्षात काही होताना दिसत नाही.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या या LGBT सेलच्या प्रमुख प्रिया पाटील सांगतात, "गेली कित्येक वर्षं आम्ही समान वागणूक मिळण्यासाठी झटतोय. आज आम्हाला राजकीय पक्षाचं पाठबळ मिळालं. या LGBT सेलमधून आम्ही सर्वांत आधी लोकांचा दृष्टीकोन बदलण्यासाठी काम करणार आहोत. त्यासाठी प्रशिक्षण घेणार आहोत."

"१४ जणांची आमची कमिटी स्थापन करण्यात आली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रत्येक राजकीय पक्षांमध्ये युवक, युवती, विद्यार्थी, कामगार, महिला अश्या अनेक संघटना असतात. या संघटना त्या विशिष्ट वर्गासाठी काम करतात. या संघटनांमार्फत राजकीय पक्षांना त्या विशिष्ट वर्गापर्यंत पोहचता येतं. असाच दुर्लक्षित असणारा समुदाय म्हणजे 'LGBT' समुदाय. राष्ट्रवादी काँग्रेसने एक पाऊल पुढे टाकत 'LGBT' समुदायासाठी स्वतंत्र सेलची स्थापना केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा अनुभव आहे नुकतेच कोरोनामुक्त झालेले पत्रकार बशीर जमादार यांचा. बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितले, "डायरिया असल्याने कोरोना असेल असं वाटलंच नाही. ताप, सर्दी, घसा दुखणं, वास न येणं अशी कोरोनाची कोणतीच लक्षणं दिसली नव्हती. त्यामुळे डायरियाची औषधं घेतली. यात एका आठवड्याचा वेळ गेला."

कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णाला प्रामुख्याने जी सर्वसाधारण लक्षणं दिसून येत आहेत ती लक्षणं काही रुग्णांमध्ये दिसत नाहीत. पोटदुखी आणि डायरिया असलेल्या रुग्णांना कोरोनाची लागण झाल्याच्या काही केसेस राज्यात दिसून येत आहेत.

 'डायरियाकडे दुर्लक्ष करू नका'

अशा रुग्णांमध्ये ताप, सर्दी, घसा दुखणं, खोकला, वास न येणं कोरोना व्हायरसची ही मुख्य लक्षणं दिसत नसल्याने रुग्णांमध्येही संभ्रम आहे.

"आमच्या एका ड्रायव्हरलाही नायर रुग्णालयात डायरियावर उपचारासाठी दाखल केले होते. काही दिवसांनंतर त्याची कोरोना टेस्ट केली तर ती पॉझिटिव्ह आली. 5-7 दिवस त्याच्यावर उपचार केल्यानंतर आता त्याला आम्ही घरी सोडले आहे." अशी माहिती मुंबईतल्या सायन रुग्णालयाचे अधिष्ठाता डॉ. रमेश भारमल यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

तर सरकारी रुग्णालयांमध्ये चालवण्यात येणाऱ्या ओपीडीमध्येही डायरिया झालेल्या रुग्णांना कोरोनाची लागण झाल्याचे निदर्शनास येत आहे.

मुंबई महानगरपालिकेच्या नायर रुग्णालयाचे डॉ. प्रशांत साळवे (MD Medicine) यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "ओपीडीमध्ये साधारण ५ टक्के डायरिया झालेले रुग्ण तपासणीसाठी येत आहेत. डायरियासोबत त्यांना घसा दुखणं, अंगदुखी अशीही लक्षणं दिसून येतात."

मुंबई

अनेक केसेसमध्ये रुग्ण या प्राथमिक लक्षणांकडे दुर्लक्ष करत असल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे कोरोनाची टेस्ट करुन त्यावर उपचार सुरू करायलाही उशीर होतोय. ज्येष्ठ नागरिक तसंच आधीपासूनच मोठा आजार असलेल्या व्यक्तींनी अधिक सतर्क राहण्याचा सल्ला डॉक्टर देतायत.

"काही रुग्णांमध्ये सुरुवातीला घसा दुखतो. घसा दुखण्याचे थांबते आणि काही दिवसांनी डायरिया होतो. याचा अर्थ कोरोनाचा व्हायरस तोपर्यंत आतड्यांपर्यंत पसरतो. त्यामुळे प्रत्येकाने आपल्या शरीरात होणारे बदल, आजार याची गांभीर्याने दखल घ्यायला हवी." असंही डॉ. साळवे सांगतात.

'दुखणं थांबत नसेल तर कोरोनाची टेस्ट करा.'

कोरोना टास्क फोर्सचे प्रमुख डॉ. संजय ओक यांनीही बीबीसीच्या मुलाखतीत दुखणं अंगावर काढू नका असा सल्ला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मला डायरिया झाला होता. (डायरियामध्ये जुलाब, उलट्या आणि शरीरातलं पाणी कमी होतं) त्यामुळे सुरुवातीला मी नेहमीच्या जुलाबाच्या गोळ्या घेतल्या. काही दिवस अंग दुखत होतं. या सगळ्यात साधारण एक आठवडा गेला. मग एके दिवशी माझ्या पत्नीला ताप आला. दोघेही आजारी असल्याने आम्ही कोरोनाची टेस्ट केली आणि आम्ही पॉझिटीव्ह आलो."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा अपघात साऊथ केन्सिंगटन मधील म्युझिअम परिसरात झाला.

लंडनच्या साऊथ केन्सिंग्टनमधील म्युझिअम परिसरात स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 2 वाजून 20 मिनिटांनी एक काळ्या रंगाची टोयोटा कार बेदरकारपणे गर्दीत घुसली.

त्यात 11 लोक जखमी झाले. सुरूवातीला हा जहालवाद्यांचा हल्ला असेल असा संशय व्यक्त करण्यात आला होता.

मात्र नंतर पोलिसांनी ही घटना जहालवादी हल्ला नसल्याचं स्पष्ट केलं. या घटनेचा तपास रस्ता अपघात म्हणूनच केला जात आहे.

पोलिसांनी तात्काळ घटनास्थळाचा ताबा घेतला.

या प्रकरणी चाळीस वर्षीय कार चालकाला धोकादायकरित्या वाहन चालवल्याबद्दल अटक करण्यात आली आहे. अपघातातील जखमींची प्रकृती धोक्याच्या बाहेर आहे.

कार चालकाला घटनास्थळावरूनच अटक करण्यात आली. वैद्यकीय तपासणीनंतर उत्तर त्याची चौकशी करण्यात आली.

या अपघतातील बहुतांश जखमींना डोक्याला आणि पायाला मार लागला आहे. कार चालकाच्या डोक्याला सुद्धा इजा झाली आहे. असं लंडन अॅम्बुलन्सकडून सांगण्यात आलं आहे.

वेस्टमिनीस्टर, लंडन ब्रिज आणि फिन्सबरी पार्क इथं झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये वाहनाचा वापर करण्यात आला होता.

कार अपघतामध्ये 11 लोकं जखमी झाले आहेत.

पंतप्रधान थेरीसा मे यांनी ट्विट करीत या घटनेत तत्काळ प्रतिसाद दिल्याबद्दल यंत्रणा आणि लोकांचे आभार मानत संवेदना व्यक्त केल्या आहेत.

न्यॅचुरल हिस्ट्री म्युझिअम परिसरात इतरही काही संग्रालयं आहेत. भागात पर्यटकांची नेहमी वर्दळ असते.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लंडनमधील नॅच्युरल हिस्ट्री म्युझिअम जवल झालेल्या कार अपघातामध्ये 11 लोक जखमी झाले आहेत. या प्रकरणी प्रत्यक्षदर्शींनी समोर येण्याचं आवाहन पोलिसांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा आगळावेगळा प्राणी कोरोना विषाणूच्या वैश्विक संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पुन्हा चर्चेत आला आहे. जगभरातील लोकांना घरात कोंडून ठेवणाऱ्या या विषाणूच्या साथीसाठी आता वटवाघळांना दोष देण्याची घाई काहीजण करत आहेत.

पण खरंच वटवाघळांना विषाणूच्या प्रसारासाठी जबाबदार ठरवणं योग्य आहे का? विषाणूविरुद्धच्या लढाईत वटवाघुळं निर्णायक भूमिका बजावू शकतात? असे प्रश्न पडतात.

उंच झाडांवर तर कडेकपारींमध्ये उलटं लटकणाऱ्या, सस्तन प्राणी असूनही उडू शकणाऱ्या आणि दिवसाऐवजी रात्री बाहेर पडणाऱ्या या जीवविषयी माणसाला कायमच कुतूहल आणि भीतीही वाटत आली आहे.

म्हणूनच तर भूताखेतांच्या गोष्टींपासून ते बॅटमॅनसारख्या सुपर हीरोपर्यंत वटवाघळांविषयी दंतकथा जन्माला आल्या असाव्यात. त्या बॅटमॅनसारखेच वटवाघळांच्या कहाणीलाही दोन पैलू आहेत.

भारतीय वटवाघुळांमध्ये आढळलेले विषाणू

वटवाघळं आणि त्यांच्यात आढळून येणारे विषाणू पुन्हा नव्यानं चर्चेत आहेत कारण इंडियन जर्नल ऑफ मेडिकल रिसर्च (IJMR) या नियतकालिकानं वचटवाघळांवरील संशोधनाचा नवा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.

या संशोधनात इंडियन कौंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) तसंच पुण्याच्या राष्ट्रीय विषाणू विज्ञान संस्था (NIV) या संस्थांमधील तज्ज्ञांनी सहभाग घेतला होता. त्यांच्या अहवालात भारतातील वटवाघुळांच्या दोन प्रजातींमध्ये ‘बॅट कोरोना व्हायरस’ आढळून आल्याचं म्हटलं आहे. भारतात हे विषाणू आढळून आल्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचं सांगितलं जातंय.

पण या संशोधनातून समोर आलेले बॅट कोरोना व्हायरस आणि सध्या जगात थैमान घालणारा SARS COV-2 हे वेगवेगळे विषाणू आहेत, हे आधी लक्षात घ्यायला हवं.

बारामतीला राहणारे आणि गेली एकोणीस वर्ष वटवाघळांवर संशोधन करणारे डॉ. महेश गायकवाड हा फरक समजावून सांगतात.

 “भारतात 123 जातींची वटवाघळं आढळून आली आहेत. त्यातल्या दोनच प्रजातींवर हे संशोधन झालं आहे. या बॅट कोरोना विषाणूमुळे माणसाला कुठलाही धोका नाही किंवा याविषयी अजून संशोधन झालेले नाही हे अतिशय महत्त्वाचे आहे.”

IJMR च्या या अहवालाचाच निष्कर्ष सांगतो, की “अशा नवीन विषाणूंचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांचा माणसावर काय परिणाम होऊ शकतो, हे समजण्यासाठी अधिक संशोधन गरजेचं आहे.”

वटवाघळांचं विषाणूंशी नातं

तसं वटवाघुळांमध्ये विषाणू सापडण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. सार्स, निपाह, मारबर्ग, इबोला असे अनेक विषाणू वटवाघळांमध्ये आढळून आले होते.

वटवाघळं ज्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एखाद्या प्राण्याविषयी तुम्हाला भीती वाटते. पण तुमचं आयुष्य त्याच्यावरच अवलंबून असतं. त्या प्राण्यापासून तुम्हाला धोकाही असतो आणि खूप सारा फायदाही. माणूस आणि वटवाघळांचं नातं काहीसं असंच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा आत्मसंघर्ष कधीही संपणार नसतो. न तो सध्याच्या अमेरिकेचा संपला आहे, युरोपसाठी वा भारतासाठी. प्रत्येकाची कालरेषा केवळ वेगळी असते, कारण प्रत्येक समाजाचं संचित वेगळं असतं. नेपाळ सध्या ज्या अवस्थेतून जातो आहे, जो आम्ही काही दिवसांसाठी पाहिला, ते त्याचं संचित आहे.

जेव्हा आपण भारतात कोरोनाच्या विळख्यातून आटोक्यात आलेल्या केसेसमुळे लॉकडाऊनमधून थोडं डोकं बाहेर काढून सुटकेचा श्वास घेत होतो, लस आली तर होती पण ती आपल्यापर्यंत कधी पोहोचते आहे याची वाट पाहात होतो, दिल्लीतल्या शेतकरी आंदोलनानं भारताचं राजकीय विश्व ढवळून निघालं होतं त्या बातम्यांमध्ये होतो, त्याच गेल्या दीड-दोन महिन्यांच्या कालावधीत शेजारच्या नेपाळमध्ये काय घडतं आहे याकडे आपलं जास्त लक्ष नसावं.

गेल्या तीन दशकांच्या काळात, विशेषत: मागच्या दीड दशकात, अनेक आंदोलनं आणि  राजकीय उलथापालथी पाहिलेल्या नेपाळमध्ये अजून एक दूरगामी परिणाम करणारी घडामोड घडली. पंतप्रधान के पी शर्मा ओलींनी 20 डिसेंबरला नेपाळची संसद बरखास्त केली. त्याच्या एक दिवस अगोदरच 275 सदस्यांच्या या सभागृहात त्यांच्या सरकारविरुद्ध अविश्वासदर्शक ठराव मांडला गेला होता. अडचणीतल्या ओलींनी सरळ संसदच बरखास्त केली आणि एप्रिल-मे मध्ये नव्या निवडणुकीची घोषणा करुन टाकली.

आम्ही 18 फेब्रुवारीला काठमांडूमध्ये पोहोचलो तो निर्णायक आठवडा आहे. संसद बरखास्तीनंतर राजधानीचे आणि देशाचे महत्वाचे रस्ते आंदोलनांनी भरले आहेत आणि उर्वरित सामान्य, पण बहुसंख्य, गल्ल्यांमध्ये संदिग्ध चिंतातूर शांतता आहे.

अस्थिरतेचा कोणता नवा अध्याय आता नेपाळपुढे लिहून ठेवला आहे? पंतप्रधानांच्या निर्णयाविरुद्ध जवळपास 13 याचिका नेपाळच्या सर्वोच्च न्यायालयात केल्या आहेत आणि त्या एकत्र करुन न्यायालय त्यावर अंतिम निर्णय देणार आहे.

चेंडू न्यायालयाच्या कोर्टात आहे? सभागृहाची पुनर्स्थापना की ओलींनी घेतलेल्या एकांगी, ज्याला इथं हुकुमशाही म्हटलं गेलं, त्या पुन्हा निवडणुकांच्या निर्णयाला मान्यता? रस्त्यावर दोन्ही शक्यतांचा कयास लावणारी मतं आणि त्यामागचे तर्क ऐकू येतात.

न्यायालय, त्याचं एमिकस क्युरी, अगदी राष्ट्रपती यांच्यावर असलेला के पी शर्मा ओलींचा प्रभाव पाहता निर्णय निवडणुका घेण्याचाच असेल असं काही सांगतात. तर असा निर्णय झाला तर जनआंदोलन उभारावं लागेल असं पुष्प कमल दहाल 'प्रचंड' यांनी म्हटलंय आणि त्या धुमश्चक्रीच्या टप्प्यात नेपाळला परत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नेपाळचं वर्तमान इतर कोणालाही चुकलं नाहीये. कोणताही समाज वा देश जेव्हा ऐतिहासिक परंपरेशी फारकत घेऊन कालसुसंगत नवा रस्ता स्वत:च्या भविष्यासाठी शोधतो, तेव्हा त्या भविष्यात अटळपणे स्वत:शीच असणारा संघर्ष त्यानं स्वीकारलेला असतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा उत्सव, त्याच्या मिरवणुका, सजावटी, देखावे, ढोलताशे हे सगळं पुण्यातनं सुरु झालं. पण यंदाचा कोरोनाकाळातला पुण्याचा गणेशोत्सव  यापूर्वी कधीही पाहिलेला नसेल असा असेल. गर्दीनं दहा दिवस ओसंडून वाहणारे रस्ते, यंदा तुरळक गर्दीचेच असतील. देखावे, सजावटी, मिरवणुका यातलं काहीही नसेल.

साथीच्या काळातला पुण्याचा हा काही पहिला गणेशोत्सव नव्हे. 1897 ची ती प्लेगची साथ आली तेव्हा सार्वजनिक गणेशोत्सव सुरु झाला होता. पण आजच्यासारखं रुप त्याला अद्याप आलं नव्हतं. त्यामुळे उत्सवाचं रुप पालटून टाकणारी ही कोरोनाची साथच पहिली म्हणायची.

पुण्याच्या सगळ्या, मानाच्या गणपतींच्या आणि इतरही, सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांनी एकत्र येऊन यंदाचं स्वरुप पूर्ण बदलायचं ठरवलं आहे. अनेक गोष्टी अशा आहेत ज्या या उत्सवाच्या 128 वर्षांच्या इतिहासातही पहिल्यांदा घडतील.

त्यातली पहिली गोष्ट म्हणजे पुण्याची मंडळं यंदा सुरु करत असलेला नवा पायंडा. यंदा या मंडळांच्या गणेशाची प्राणप्रतिष्ठा ही गणेश मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांच्या हस्ते होणार आहे. म्हणजे मानाच्या पहिल्या कसबा गणपतीची प्रतिष्ठापना श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती उत्सवाचे उत्सवप्रमुख करणार आहेत आणि दगडूशेठ हलवाई गणेशाची प्रतिष्ठापना कसबा देवस्थाच्या अध्यक्षांच्या हस्ते होईल. असाच पायंडा इतर महत्वाची मंडळंही पाडतील.

असं यापूर्वी अगोदर कधीही झालं नव्हतं. कोणी राजकीय, सामाजिक क्षेत्रांतली मान्यवर व्यक्ती बोलावून मोठे कार्यक्रम व्हायचे.  पण साधेपणानं उत्सव साजरा करण्याच्या इच्छेतून आणि एका प्रकारच्या आवश्यकतेतून सार्वजनिक गणेश मंडळं एकत्र आली.

देखावे तर होणार नाहीच आहेत, पण सोबतच ज्यांची मंदिरं आहेत ते गणेशोत्सव यंदा मांडवही उभारणार नाही आहेत.  बाकीची मंडळं परवानगीनं आटोपशीर मांडव उभारतील.

दगडूशेठ हलवाई गणपतीचा मांडव दरवर्षी तुळशीबागेच्या तोंडावर असलेल्या दत्त मंदिराच्या चौकात उभा राहतो. पण यंदा तो मांडव नाही.

मूर्ती मंदिरात नेहमी असते तिथेच असेल. यंदा या गणपतीचं ओनलाईन दर्शनच घ्या असंही सांगितलं गेलं आहे. दरवर्षी दर्शनाला या म्हणणारे मंडळाचे कार्यकर्ते यंदा येऊ नका, असं सांगत आहेत आणि घरुनच दर्शन घ्या अशी विनंती करताहेत. ही विनंती करणं त्यांच्या अक्षरश: जीवावर येतं आहे.

"स्वागताला आम्ही नेहमीच उत्सुक असतो. पण यंदा येऊ नका असं सांगावं लागतं आहे. पण हे लोकांच्या हिताच्या इच्छेनंच करतो आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गणेशोत्सव उंबरठ्यावर आला आहे.  'तो' आला आहे म्हणतांना सगळ्यांचं लक्ष सहाजिक पुण्याकडे जातं कारण सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या कित्येक प्रथा, परंपरा, स्वरुप हे पुण्यानं ठरवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा उष्मा आरोग्याला घातक ठरू शकतो. तापमान वाढत असताना योग्य काळजी घेतली नाही तर उष्माघात आणि इतरही आरोग्यविषयक समस्या उद्भवू शकतात.

त्यामुळे वाढत्या उन्हाळ्यात खाण्यापिण्याची कोणती पथ्यं पाळावीत, घरातून बाहेर पडताना नेमकी काय काळजी घ्यावी हे जाणून घेऊया.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर आणि मध्य भारतात अनेक ठिकाणी उन्हाचा कडाका प्रचंड वाढला आहे. नागपुरात तर मंगळवारी पारा 47 अंशांवर पोहोचला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा करार 58 हजार कोटींचा आहे.

या व्यवहारामध्ये फ्रान्सची कंपनी दसो एव्हिएशनने अनिल अंबानी यांची कंपनी रिलायन्स डिफेन्सची निवड केली, असा दावा भारत सरकार करते. ओलांद यांचा दावा या विरोधात जाणारा आहे.

यावर प्रतिक्रिया देताना संरक्षण मंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने म्हटलं आहे, "फ्रान्सच्या माजी राष्ट्राध्यक्षांनी केलेल्या या दाव्याचा तपास केला जात आहे. या व्यावसायिक करारामध्ये भारत सरकार किंवा फ्रान्स सरकारची काहीही भूमिका नाही."

हा कारर झाला तेव्हा ओलांद (उजवीकडे) फ्रान्सचे राष्ट्रध्यक्ष होते

राफेल विमान बनवणाऱ्या दसो एव्हिएशन या कंपनीने या कराराची पूर्ण करण्यासाठी रिलायन्स डिफेन्सला आपला भागीदार निवडलं आहे. काँग्रेस पक्षाचा आरोप आहे की केंद्र सरकारने अनिल अंबानी यांच्या कंपनीला लाभ व्हावा म्हणून सरकारी कंपनी हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडच्या जागी अनिल अंबानी यांच्या कंपनीला कॉन्ट्रॅक्ट मिळवून दिलं. सरकारने हे आरोप फेटाळले आहेत.

ओलांद यांच्या आरोपांचा हवाला देत काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका केली आहे.

गांधी म्हणाले, "पंतप्रधानांनी वैयक्तिकपणे बंद खोलीत चर्चा करून हा करार बदलला. दिवाळखोरीत असलेल्या अनिल अंबानी यांना त्यांनी डील देऊ केली. पंतप्रधानांनी भारताला धोका दिला असून हा सैन्यांच्या रक्ताचा अपमान केला आहे."

काँग्रेसचे प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला म्हणतात, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी असत्याच्या मागे लपले आहेत. ते स्वतः खोटं बोलत आहेत आणि संरक्षण मंत्री, अर्थमंत्री, कायदा मंत्री यांनाही खोटं बोलायला लावलं. पंतप्रधानांनी त्यांच्या मित्राला हा व्यवहार देऊ केला, हे आता उघड झालं आहे."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात राजकीय वादाचं कारण बनलेल्या राफेल विमान खरेदी प्रकरणात आणखी एक दावा समोर आला आहे. फ्रान्सचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष फ्रान्स्वा ओलांद यांनी विमान निर्मितीच्या या करारासाठी भारत सरकारनेच रिलायन्स डिफेन्सचे नाव सुचवले होते, या प्रकरणात फ्रान्सकडे दुसरा पर्याय नव्हता, असं म्हटलं असल्याची बातमी फ्रान्समधील माध्यमांनी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा करार म्हणजे जागतिक तापमान वाढ रोखण्यासाठी 200 देशांनी एकत्र येऊन कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी केलेली प्रतिज्ञा आहे.

तापमान वाढ कमी करण्यासाठी पावलं उचलणं ही अमेरिकेची प्राथमिकता आहे, असंच बायडेन यांनी आपल्या कृतीने सूचवलं आहे.

पण, त्यानिमित्ताने आज सोपी गोष्टमध्ये पाहूया पर्यावरणासाठी पॅरिस करार का महत्त्वाचा आहे आणि अमेरिकेबरोबरच भारताचाही या पर्यावरण मोहिमेतला सहभाग.

संशोधन – ऋजुता लुकतुके

लेखन, निवेदन – ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग – निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन यांनी शपथ घेतल्यावर पहिल्याच दिवशी नवीन निर्णयांचा धडाका लावला. पॅरिस पर्यावरण करारात पुन्हा सामील होणं हा त्यातलाच एक निर्णय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा कायदा आसामच्या करबी अँगलाँग आणि बोडो आदिवासी भागांमध्ये लागू होणार नाहीय. पण या भागातल्या हजारो हिंदूंचा, खासकरून ते हिंदू जे बोडोबहुल प्रदेशात राहतात त्यांचा या कायद्याच्या कक्षेत समावेश न झाल्यामुळे त्यांच्यात चिंतेचं वातावरण आहे. फैसल मोहम्मद अली यांचा हा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्यावरून ईशान्य भारतात मोठ्या प्रमाणावर निदर्शनं झाली पण आसामच्या आदिवासी पट्ट्यात तुलनेने शांतता पाहायला मिळाली.