डॉक सारांशित करण्यासाठी: वाल्देमार हाफकिन

वॉल्डमार हाफकिन 1894 सालच्या वसंतामध्ये पटकी आजाराचा शोध घेत कलकत्त्याला आले. वसंत ऋतूमध्ये या शहरात पटकीची साथ पसरत असे, त्यामुळे हाफकिन यांना आशा वाटत होती.

आदल्या वर्षी मार्च महिन्यात ते भारतात आले होते. त्यावेळी त्यांनी या आजारावरची 'लस' सोबत आणली होती, परंतु वर्षभर खटपट करूनही त्यांना स्वतःच्या या शोधाची चाचणी घेता आली नाही.

भारतात आल्यापासून हाफकिन यांना ब्रिटिश वैद्यकीय व्यवस्थेतील व भारतीय जनतेमधील शंकासुरांना सामोरं जावं लागलं आणि त्यांच्या या प्रयोगाला बराच प्रतिकारही झाला. ते डॉक्टर नव्हते, तर प्राणिशास्त्रज्ञ होते. आणि ओडेसामध्ये प्रशिक्षण घेतलेले व पॅरिसमध्ये कौशल्यं विकसित केलेले ते रशियन ज्यू होते. त्या काळी आंतरराष्ट्रीय जीवाणूशास्त्राच्या जगात दुफळी माजलेली होती आणि त्याकडे साशंकतेने पाहिलं जात असे.

हाफकिन भारतात आले तेव्हा 33 वर्षांचे होते. त्यांना लशीची चाचणी घेण्याबाबत व्यावहारिक बाजूनेही बराच संघर्ष करावा लागला. त्यांच्या चाचणीसाठी दोन इंजेक्शनं एका आठवड्याच्या विरामाने घ्यावी लागत, आणि हाफकिन यांच्या सहकाऱ्यांना काही वेळा दुसऱ्या वेळी इंजेक्शन घेण्यासाठी माणसं शोधायला अडचणी येत असत.

भारतामध्ये पटकीचा आजार बराच पसरलेला असतानाही, मोठ्या संख्येने एकाच ठिकाणी पटकीचे रुग्ण शोधणं सहज सोपं नव्हतं. त्या वर्षी हाफकिन यांनी उत्तर भारतातील सुमारे 23,000 लोकांना लस दिली, असं त्यांच्याच नोंदींवरून स्पष्ट होतं, "लस परिणामकारक होती अथवा नाही हे कळण्यासाठी या लोकांच्या आसपास मुळात पटकीचा प्रादुर्भावच झाला नाही."

त्यानंतर मार्च 1894 मध्ये हाफकिन यांना एक संधी मिळाली.

कलकत्त्यातील एका वस्तीमध्ये तळ्याच्या पाण्यामधले पटकीचे सूक्ष्म जंतू ओळखण्यासाठी मदत करायला तिथल्या वैद्यकीय अधिकाऱ्याने हाफकिन यांना बोलावणं पाठवलं. शहराच्या वेशीबाहेर असणाऱ्या या वस्त्यांमध्ये गरीब लोक मातीच्या खोपट्यांत राहत असत, आणि त्यांच्या आजूबाजूला पाण्याची डबकी व तळी तयार झालेली होती. या वस्त्यांमधील रहिवासी सामायिक पाणीसाठ्यातलंच पाणी पित असत, त्यामुळे पटकीच्या वेळोवेळी होणाऱ्या प्रादुर्भावाची लागण त्यांना होत असे.

हाफकिन यांना बाल्यावस्थेत असलेल्या त्यांच्या लशीची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी या वस्त्या आदर्श होत्या.

प्रत्येक घरामध्ये सारख्या परिस्थितीत राहणाऱ्या लोकांचा गट त्यांच्या समोर होता आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गतशतकाच्या सांध्यावर पॅरिसमध्ये व भारतामध्ये कार्यरत राहिलेल्या वाल्देमार मॉर्देकाय हाफकिन यांनी पटकी व प्लेग यांवरील जगातील पहिल्या लशींची निर्मिती केली. मग अपघाती विषबाधेमुळे त्यांचा जीवनप्रवास संपला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: वाशिम जिल्ह्यातल्या अनेक महिला बिब्बे फोडण्याचं काम करतात. पण बिब्बे फोडताना निघणारं तेल या महिलांच्या आरोग्याला अपायकारक ठरतं.

बिब्ब्यातून मिळणाऱ्या गोडंबीचा वापर औषध म्हणून केला जातो. या गोडंबीला मोठी मागणी असते.

बिब्ब्यातून निघणाऱ्या तेलामुळे त्यांच्या त्वचेवर डाग पडतात, त्वचा 'जळते' असं त्या म्हणतात. याचा परिणाम असाही आहे की, अनेक तरुण मुलींची लग्न ठरण्यात अडचणी येत आहेत.

महिला कामगारांशी प्रत्यक्ष बोलून बीबीसीने ही परिस्थिती जाणून घेतली.

(नितेश राऊत, वाशिम यांचा बीबीसीसाठी रिपोर्ट)

तुम्ही हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वाशिम जिल्ह्याला अजूनही मोठ्या उद्योगांची प्रतीक्षा आहे. इथल्या 75 गावांमध्ये अजूनही बिब्बे फोडणं हाच रोजगाराचा मुख्य स्रोत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: वासनिक हे महाराष्ट्रात कुणाला फारसे माहीत नसले, तरी दिल्लीमध्ये काँग्रेसच्या दरबारी त्यांना वजन आहे.

सर्वांत तरुण खासदार म्हणून दिल्लीत एंट्री

मुकुल वासनिक हे दिल्लीत महाराष्ट्रातील एक दलित चेहरा म्हणून ओळखले जातात. अगदी तरुण वयात खासदारकी मिळालेल्या वासनिकांनी केंद्रीय मंत्रिपदही सांभाळलेलं असून सध्या ते काँग्रेसचे राष्ट्रीय सरचिटणीस आहेत.

मुकुल वासनिकांना राजकीय वारसा घरातूनच मिळाला. मुकुल वासनिकांचे वडील बाळकृष्ण वासनिक हे तीन वेळा खासदार होते आणि काँग्रेसमधील वजनदार नेते होते. बुलडाणा लोकसभा मतदारसंघ हा 2009 पूर्वी अनुसूचित जातींसाठी राखीव मतदारसंघ होता. ज्यावेळेस विदर्भात काँग्रेसचा एकछत्री अंमल होता तेव्हा बाळकृष्ण वासनिकांनी बुलडाणा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले.

त्यांच्यानंतर बुलडाणा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करायची संधी बाळकृष्ण वासनिकांचे पुत्र मुकुल वासनिक यांना मिळाली. अगदी वयाच्या अवघ्या पंचविसाव्या वर्षी ते बुलडाण्यातून 1984 मध्ये लोकसभेवर निवडून गेले. त्या लोकसभेत ते सर्वांत तरुण खासदार होते.

एकापाठोपाठ एक संधी मिळत गेल्या

खासदारकीच नाही तर त्यानंतरच्या संधीही मुकुल वासनिकांना पटापट मिळत गेल्या. 1985 मध्ये वासनिक यांच्यावर काँग्रेसची विद्यार्थी शाखा असलेल्या नॅशनल स्टुडंट युनियन ऑफ इंडिया (NSUI) या संघटनेच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली. तेव्हा वासनिकांनी दिल्ली गाठली आणि त्यांचा राष्ट्रीय राजकारणात प्रवास सुरू झाला. पुढे ते दिल्लीतच राहू लागले.

त्यांनी कधी महाराष्ट्राच्या राजकारणात रस घेतला नाही. 1988 मध्ये  वासनिक युवक काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष झाले. 1989 मध्ये ते लोकसभा निवडणुकीत पराभूत झाले. पण जेव्हा 1991 मध्ये ते लोकसभेवर पुन्हा निवडून आले तेव्हा त्यांना मंत्रिपदाची संधी मिळाली.  वयाच्या 34व्या वर्षी ते केंद्रात मंत्री होते.

पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या मंत्रिमंडळात मुकुल वासनिक यांना 1993 मध्ये मनुष्यबळ विकास राज्यमंत्री म्हणून संधी मिळाली. 2009 मध्ये मुकुल वासनिक रामटेक मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले आणि त्यांना केंद्रात कॅबिनेट मंत्रिपद मिळाले. मनमोहनसिंग यांच्या मंत्रिमंडळात केंद्रीय सामाजिक न्याय मंत्रालयाची जबाबदारी मुकुल वासनिकांना मिळाली. 2009 मध्येच त्यांच्याकडे काँग्रेसच्या सरचिटणीसपदाची जबाबदारी आली आणि ती त्यांच्याकडे आजतागायत सीतआहे.

गांधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राहुल गांधींनी काँग्रेसच्या अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला आणि पुढचा अध्यक्ष कोण होईल, यावरून देशभर चर्चा सुरू झाली. या पदासाठी कुणी जाहीरपणे अर्ज भरला नसला, तरी काही नावांचा विचार सुरू आहे, अशा बातम्या येऊ लागल्या. त्यात आघाडीवर नाव आहे ते महाराष्ट्रातल्या मुकुल वासनिकांचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: वासिम जाफर आणि चेतेश्वर पुजारा

वयाच्या चाळिशीत असलेला जाफर विदर्भाची रनमशीन आहे तर ऑस्ट्रेलिया गाजवून परतलेला पुजारा सौराष्ट्रासाठी आधारवड. बॅटिंग कशी करावी आणि कशी करू नये, याचं चालतंबोलतं उदाहरण असलेल्या या जोडगोळीतलं द्वंद्व दर्जेदार मेजवानी आहे.

टीकाकारांना फक्त बॅटनेच उत्तर देणाऱ्या या दोघांचा प्रवासही प्रेरणादायी आहे.

ही गोष्ट आहे साधारण तीन वर्षांपूर्वीची. स्थानिक क्रिकेटमधली रणजी करंडक स्पर्धा सगळ्यांत प्रतिष्ठेची स्पर्धा. रणजी स्पर्धेत सर्वाधिक धावा नावावर असणाऱ्या वासिम जाफरचं नशीब रुसलं होतं. टीम इंडियासाठी सलामीवीराची भूमिका निभावलेला वासिम वर्षानुवर्षे मुंबई क्रिकेटचा आधारस्तंभ होता. वासिम एका सरकारी कंपनीसाठी करारबद्ध होता.

क्रीडापटूंना भरती करण्याचं अनेक कंपन्यांचं धोरण असतं. खेळत असताना या खेळाडूंना अन्य कर्मचाऱ्यांप्रमाणे दररोज येऊन विशिष्ट काम करण्याची सक्ती नसते, कारण त्यांचा बहुतांश वेळ सराव, स्पर्धा आणि प्रवासात जातो. मात्र decategorised झाल्यानंतर, म्हणजे एखादा खेळाचा हंगाम पूर्ण हुकल्यानंतर खेळाडूला अन्य कर्मचाऱ्यांप्रमाणे काम करावं लागतं.

मात्र दुखापतीमुळे संपूर्ण हंगाम खेळू न शकल्याने वासिमला अन्य कर्मचाऱ्यांप्रमाणे काम करायला सांगण्यात आलं. मात्र वासिमला खेळायचं होतं.

मुंबई क्रिकेटपासून दुरावलेल्या वासिमने अन्य संघटनांशी संपर्क साधला. त्याने मित्रांशी चर्चाही केली. नावावर तगडी आकडेवारी असतानाही वासिमला अनेक नकार मिळाले. अनेक वर्षं तळपत्या उन्हात, जिवंत खेळपट्टयांवर, चांगल्या गोलंदाजांविरुद्ध ओतलेल्या धावांच्या राशी उपयोगाच्या ठरणार नाहीत, असं चित्र होतं.

मात्र त्याच वेळी एक आशेचा किरण प्रकटला. उत्तम संघबांधणी झालेल्या विदर्भ संघाला एका सीनियर खेळाडूची आवश्यकता होती, जो बॅटिंग तर करेलच मात्र त्याहीपेक्षा युवा खेळाडूंसाठी मेंटॉर म्हणूनही महत्त्वाचा असेल.

वासिमला विदर्भच्या रूपात हक्काचा संघ मिळाला आणि विदर्भला भक्कम असा आधारवड मिळाला.

वसीम जाफर

मूळच्या त्या भागातल्या नसलेल्या, संघटनेशी संलग्न नसलेल्या मात्र संघाची गरज म्हणून घेण्यात येणाऱ्या खेळाडूला 'प्रोफेशनल प्लेयर' म्हटलं जातं. रणजी क्रिकेटमध्ये खेळणारे संघ संघाला बळ मिळवून देण्यासाठी प्रोफेशनल खेळाडूंना संघात समाविष्ट करतात. त्या खेळाडूला पैसे मिळतात आणि संघाला अनुभवी खेळाडू मिळतो.

जाफरने प्रोफेशनल प्लेयर म्हणून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्या खास पारंपरिक शैलीसाठी ओळखले जाणारे चेतेश्वर पुजारा आणि वासिम जाफर आज एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत. लक्ष्य एकच - रणजी करंडक.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: वाहनउद्योगावर त्याचं सावट अधिक गडद आहे. टाटा मोर्टर्स, महिन्द्रा यांच्यानंतर आता अशोक लेलैण्ड सारख्या कंपनीलाही आपले कामाचे दिवस कमी करावे लागले.

ह्युण्डाईसारख्या वाहननिर्मिती क्षेत्रातल्या कंपन्यांचेही विक्रीचे घटलेले आकडे हे क्षेत्र कशा स्थितीतून जात आहे हे दाखवताहेत. पण या मोठ्या उत्पादकांमधून ही मंदी त्यांच्यावर आधारित असणा-या लघु उद्योगांपर्यंत झिरपते आहे आणि हजारोंचे रोजगार जाण्याची भीती निर्माण झाल्याचं या क्षेत्रातले व्यावसायिक सांगतात.

मोठ्या कंपन्यांना वाहनांचे छोटे पार्टस पुरवणा-या महाराष्ट्रातल्या शेकडो लघुउद्योजकांवर भयंकर परिस्थिती ओढवली आहे.

पुणे जिल्ह्यातले पिंपरी-चिंचवड-भोसरी, चाकण, रांजणगाव, तळेगांव हा परिसर वाहनउद्योगांसाठी पूर्वेकडचं डेट्रॉइट म्हटलं जातं. पण इथल्या वाहनक्षेत्रावर आधारित शेकडो लघु उद्योगांवर संक्रांत ओढवली आहे.

अर्थव्यवस्था: पुण्यातल्या वाहन उद्योगाला लागली घरघर...

"आपल्याकडे जवळपास सव्वाशे ते दीडशे लोक काम करायचे. तीन प्लांट आमचे होते. पण परिस्थितीनुसार तिसरा प्लांट बंद करावा लागला. काही कामांचे सब-काँट्रॅक्ट घेत होतो. पण काम कमी झाल्यानं ते काँट्रॅक्टर्स सोडून गेले. त्याच्यामुळे 60 ते 70 टक्के कामगार कमी झाले," 'ओलिव्ह इंड्स्ट्रीज'चे निस्सार सुतार यांनी बीबीसीला सांगतात.

त्यांच्या भोसरीतल्या युनिटला जेव्हा आम्ही भेट देतो तेव्हा काहो मोजके कामगार घेऊनच काम सुरू असल्याचं दिसतं. त्यांचे एमकेकांना लागून दोन गाळे आहेत.

एकात काम सुरू आहे, तर दुस-यात केवळ माल पडून आहे. त्याचं आता गोडाऊन झालं आहे. त्यांचे खरं तर एकूण तीन प्लांट्स होते. एक कायमस्वरूपी बंद करावा लागला.

निस्सार सुतार यांचं 'ओलिव्ह इंडस्ट्रीज' हे युनिट टाटा, महिंद्रा सारख्या मोठ्या उद्योगांना छोटे पार्ट्स पुरवतं. पण आता महिन्याला आठ ते दहा दिवस पुरेल इतकंच काम आहे. त्यांना शंभर कामगारांना कमी करावं लागलं आहे. दुस-या बाजूला बॅंकांकडून उद्योगविस्तार करण्यासाठी घेतलेलं कर्ज परत कसं करायचं हा प्रश्न त्यांना भेडसावतो आहे.

"दोन वर्षांत पहिल्यांदा माझे बॅंकेचे इएमआय बाऊन्स झाले आहेत. अशी परिस्थिती येऊ शकते असं आम्हाला दिसत होतं. त्यामुळे आम्ही आमच्या बॅंकर्सना सुद्धा रिक्वेस्ट करतो आहोत की इएमआयचा काळ आम्हाला वाढवून द्या. आता आम्ही तुम्हाला दहा रूपयातले 3-4 रूपये देतो. उरलेल्यासाठीचा काळ आम्हाला वाढवून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आर्थिक मंदीचा परिणाम देशाच्या उत्पादन क्षेत्रावर कसा झाला आहे याची कहाणी गेल्या तिमाहीतले आकडे स्पष्ट सांगताहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विंडसर कॅसलमधल्या सेंट जॉर्जेस चॅपल मध्ये या सोहळ्यासाठी राणी एलिझाबेथ आणि 600 निवडक आमंत्रित उपस्थित होते.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

हे ठरलं वेगळेपण...

1. बोहल्यापर्यंतचं बरंचसं अंतर मेगन यांनी स्वतः पार केलं. ख्रिश्चन प्रथेनुसार वडील अथवा वडीलधारा पुरुष नवऱ्या मुलीला दरवाजातून बोहल्यापर्यंत घेऊन जातो आणि मुलाच्या हातात तिचा हात देतो. पण मेगनचे वडील उपस्थित राहू शकले नाहीत. अर्ध्या वाटेत पोहोचल्यावर हॅरीचे वडील प्रिन्स चार्ल्स यांनी मेगन यांना बोहल्यापर्यंत साथ दिली.

2. शाही विवाह सोहळ्यात शपथ घेताना मेगन मार्कल यांनी पतीच्या सगळ्या आज्ञांचं पालन करीन अशी शपथ घेतली नाही. मेगन आणि हॅरी यांनी एकसारख्याच आणा-भाका घेतल्या. मग दोघांनी एकमेकांच्या बोटात अंगठी घालून आणखी एक परंपरा मोडली. प्रथेनुसार राजघराण्यातील पुरुषांना लग्न झाल्याची निशाणी म्हणून अंगठी घालणं बंधनकारक नाही.

3. मेगन यांनी परिधान केलेला लग्नाचा पोषाख हा ब्रिटीश डिझायनर क्लेअर वाईट केलर यांनी तयार केलेला होता. गेल्या वर्षीच क्लेअर यांची गिवेन्ची प्रसिद्ध फ्रेन्च फॅशन ब्रँडच्या कलात्मक संचालकपदी नेमणूक झाली. हा मान मिळवणाऱ्या त्या पहिल्याच महिला आहेत.

4. या दोघांच्या लग्नाच्या निमित्तानं धार्मिक प्रवचन देण्याचा मान अमेरिकन बिशप मायकल करी यांना मिळाला. करी यांनी आपल्या प्रवचनात मार्टिन ल्यूथर किंग यांच्या शिकवणूकीचा उल्लेख केला. शिकागोमध्ये जन्मलेले मायकल करी हे समानतेचे पुरस्कर्ते आहेत. सामाजिक न्याय, समलिंगी व्यक्तींचे अधिकार, लैंगिक अत्याचारांविरोधी चळवळ, वर्णभेदाविरोधी लढाई यांचा पुरस्कार करणारे विचार त्यांनी अनेकदा मांडले आहेत. शिकगोमध्ये जन्मलेले मायकल करी हे अमेरिकन एपिस्कोपल चर्चचे मुख्य बिशप असून या पदावर पोहोचणारे ते पहिलेच कृष्णवर्णीय बिशप आहेत.

मेगन यांच्या आई आफ्रिकन अमेरिकन असून त्या समूदायातील अनेक लोक याच चर्चचे अनुयायी आहेत. तर ब्रिटिश राजघरणं हे चर्च ऑफ इंग्लंडचे अनुयायी आहेत. राणी एलिझाबेथ या चर्चच्या प्रमुख आहेत. हॅरी आणि मेगनच्या विवाहानिमित्तानं या दोन्ही चर्चचे अनुयायी एकाच ठिकाणी प्रार्थना करताना दिसले.

5. या सोहळ्यात मग कॅरेन गिब्सन आणि अन्य कॉयर सिंगर्सनी 'स्टँड बाय मी' हे गाणं गायलं. 'सोल' संगीतातलं मोठ नाव असलेले गायक बेन. ई. किंग यांनी अजरामर केलेल्या या गाण्याचं अमेरिकेतील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्कल यांचा शाही विवाह विंडसर कॅसलमधल्या सेंट जॉर्जेस चॅपलमध्ये संपन्न झाला. त्या दोघांनी एकमेकांचा पती-पत्नी म्हणून स्वीकार केला. मात्र, शाही विवाह सोहळ्यात शपथ घेताना मेगन मार्कल यांनी पतीच्या सगळ्या आज्ञांचं पालन करीन अशी शपथ घेतली नाही. तर, अंगठी घालून प्रिन्स हॅरी यांनी राजघराण्याची आजवरची परंपराही मोडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकलांगांसाठीच्या एका कार्यक्रमामुळे जगण्याची उमेद मिळालेली विराली देशातील विकलांगांच्या सुरक्षित प्रवासाच्या हक्कासाठी लढत आहे. तिच्या प्रयत्नांतून केरळमधील रेल्वेस्थानकांत हमालांना विकलांगासोबत कसं वागलं पाहिजे, याचं प्रशिक्षण दिलं जातं. तसंच पोर्टेबल रॅम्पसोबत आरामदायी व्हीलचेअर पुरवल्या जातात.

प्रोड्युसर  - किंजल पंड्या-वाघ आणि जॉर्जिना पिअर्स

शूटिंग  - जॅल्टसन एसी

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वयाच्या 14व्या वर्षी आजारपणामुळं विकलांगता आलेल्या विरालीचा संघर्ष प्रेरणदायी असा आहे. जगणं कठीण झाल्यामुळे 2वेळा आत्महत्येचा प्रयत्न केलेल्या विरालीनं विकलांग व्यक्तींच्या सुरक्षित प्रवासाच्या हक्कासाठी लढा देते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकास आणि लोकाभिमुख उमेदवार अशा दोन मुद्द्यांवर ही लढत होईल. तेलगू चित्रपट अभिनेत्री नवनीत राणा आणि माजी केंद्रीय अर्थ राज्यमंत्री  खासदार आनंदराव अडसूळ यांच्यात  थेट लढत होणार आहे.

मतदारसंघाची रचना

अमरावती लोकसभा मतदार संघात सहा विधानसभा मतदारसंघ येतात. त्यापैकी धामणगाव रेल्वे आणि मोर्शी, हे दोन विधानसभा मतदार संघ वर्धा जिल्ह्याशी जोडले गेले आहेत. तर बडनेरा, अमरावती, दर्यापूर, मेळघाट, अचलपूर, तिवसा या मतदारसंघाचा समावेश अमरावती लोकसभा मतदार संघात आहे.

अमरावती लोकसभा मतदार संघ अनुसूचित जातीसाठी राखीव आहे. राखीव मतदार संघ होऊन 10 वर्ष पूर्ण झालीत. काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडीत अमरावती राष्ट्रवादी काँग्रेस साठी सोडण्यात आलंय.

 2014 च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये नवनीत राणा या राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून लढल्या होत्या. त्यांना 3 लाख 29 हजार 280 मते मिळाली होती. 1 लाख 36 हजाराच्या फरकाने नवनीत राणा यांचा पराभव करत आनंदराव अडसूळ लोकसभेत पोहचले. आनंद अडसूळ यांना 4 लाख 67 हजार 212 मते मिळाली होती.

अमरावती लोकसभा मतदार संघ काँग्रेसचा बालेकिल्ला होता. स्वातंत्र्यानंतर तब्बल 7 टर्म अमरावती लोकसभा मतदार संघ काँग्रेसच्या ताब्यात होता. मात्र 25 वर्षांपासून या मतदार संघात शिवसेनेने आपले पाय बऱ्यापैकी रोवले आहे. गेली दोन टर्म शिवसेनेचे आनंदराव अडसूळ लोकसभा खासदार आहेत.

अमरावती मतदारसंघाचा इतिहास पाहता 1957 मध्ये भाऊसाहेब पंजाबराव देशमुख खासदार म्हणून निवडून आले. त्यानंतर 1980 च्या लोकसभा निवडणुकीत उषा चौधरी काँग्रेसच्या खासदार म्हणून निवडून आल्या. काँग्रेसला मात देत 1989 मध्ये भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे सुदाम देशमुख यांनी विजय मिळवला. मात्र 1991 मध्ये माजी राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील यांनी पुन्हा विजय मिळवला. त्यानंतर 1998 मध्ये तत्कालीन भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचे रा.सु.गवई यांनी विजय मिळवला.

गेल्या 20 वर्षांपासून अमरावती लोकसभा मतदारसं शिवसेनेच्या ताब्यात आहे. 2014 लोकसभा निवडणुकांमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर नवनीत राणा लढल्या होत्या. खासदार आनंद अडसूळ यांना टक्कर देत त्या दुसऱ्या क्रमांकावर होत्या.

सध्याची स्थिती काय आहे?

याविषयी अधिक माहिती देताना ज्येष्ठ पत्रकार संजय पाखोडे म्हणाले, "2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत मोदी लाटेत खासदार आनंदराव अडसूळ यांचा विजय झाला. तरी त्यातही नवनीत राणा यांनी निकराची झुंज ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमरावती लोकसभा मतदार संघात विद्यमान खासदार आनंदराव अडसूळ यांच्या विरोधात महाआघाडीकडून नवनीत राणा यांची उमेदवारी जाहीर करण्यात आली आहे. शिवसेना आणि महाआघाडीच्या लढतीत दिल्ली कोण गाठेल याकडे सगळ्यांचं लक्ष लागून राहिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकास दुबे

8 पोलिसांच्या मृत्यूनंतर विकास दुबेला पकडण्यासाठी उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या अनेक पथकांनी अनेक राज्यांपासून ते नेपाळपर्यंत सापळे रचले. मात्र, आठवडाभर उलटूनही विकास दुबे गळाला लागला नाही.

गुरुवारी उज्जैनमधल्या महाकालेश्वर मंदिरात विकास दुबेने कथित आत्मसमर्पण केलं. मात्र, विकास दुबेला अटक केल्याचा मध्य प्रदेश पोलिसांचा दावा आहे. मात्र, या अटकेवर संशय व्यक्त करण्यात येतोय.

गुरुवारचं अटकनाट्य संपतं न संपतं तोच शुक्रवारी सकाळीच विकास दुबे चकमकीत जखमी झाल्याची आणि त्यानंतर कानपूरच्या हॉस्पिटलमध्ये त्याचा मृत्यू झाल्याची बातमी आली. या चकमकीविषयी उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या स्पेशल टास्क फोर्सने (एसटीएफ) पत्रकारांना माहिती दिली.

या माहितीनुसार विकास दुबेला उज्जैनमधून अटक केल्यानंतर त्याला बाय रोड कानपूरला नेण्यात येत होतं. कानपूरजवळ पोलिसांच्या ताफ्यातल्या एका गाडीला अपघात होऊन ती उलटली. दरम्यान विकास दुबेने पोलिसांची पिस्तुल हिसकावून पळून जाण्याचा प्रयत्न केला. यानंतर स्वसंरक्षणार्थ पोलिसांनाही गोळीबार करावा लागला आणि या गोळीबारात विकास दुबे जखमी झाला. त्यानंतर त्याचा मृत्यू झाला.

दोन साथीदारांचाही चकमकीत मृत्यू

मात्र, या संपूर्ण प्रकरणाच्या घटनाक्रमात इतके खाचखळगे आहेत की कुणाचाही त्यावर सहजासहजी विश्वास बसत नाहीय. ज्या दिवशी विकास दुबेला अटक झाली त्याच दिवसापासून सोशल मीडियावर विकास दुबेसोबत असंच काहीतरी घडेल, असा संशय व्यक्त करण्यात येत होता.

या मागचं कारण म्हणजे विकास दुबेच्या दोन साथीदारांचाही आदल्याच दिवशी अशाच प्रकारे पोलीस चकमकीत मृत्यू झाला होता. त्या दोघांना यूपी एसटीएफने हरियाणातल्या फरिदाबादमधून अटक केली. त्यानंतर त्यांनाही उत्तर प्रदेशच्या सीमेत जवळपास अशाच पद्धतीने आणि याच परिस्थितीत ठार करण्यात आलं होतं.

एन्काऊंटर घटनास्थळाचं दृश्य

या चकमकीवर अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. उदाहरणार्थ 1200 किमी रस्त्यावर कुठलाच अडथळा आला नाही. मात्र, कानपूर जवळ येताच असं काय झालं की पोलीस ताफ्यातल्या नेमका विकास दुबे ज्या गाडीत बसला होता त्याच गाडीला अपघात झाला आणि ती उलटली.

इतकंच नाही तर गाडी उलटल्यानंतर गाडीत बसलेले पोलीस कर्मचारी जखमी होतात. मात्र, विकास दुबे जखमी होत नाही. उलट तो जखमी झालेल्या पोलीस शिपायांपैकी एकाचं पिस्तुल हिसकावून उलटलेल्या गाडीतून स्वतः बाहेर येतो आणि पळून जायचा प्रयत्न करतो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कानपूरमध्ये 8 पोलिसांच्या हत्या प्रकरणात मुख्य आरोपी असलेल्या विकास दुबे याचा कथित पोलीस चकमकीत मृत्यू झाला. मात्र, या संपूर्ण प्रकरणात पोलिसांच्या भूमिकेपासून विकास दुबेच्या राजकीय ओळखीपर्यंत अनेक बाबतीत यापूर्वी जसे प्रश्न उपस्थित करण्यात येत होते, तसेच प्रश्न आता या चकमकीवरूनही उपस्थित होत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकास दुबे

पीटीआय या वृत्तसंस्थेनं तो पोलीस चकमकीत मारला गेल्याचं म्हटलं आहे.

"मध्य प्रदेशातल्या उज्जैनमधून पोलीसांचा ताफा त्याला कानपूरला घेऊन जात असताना कानपूर जवळ ताफ्याला अपघात झाला. या अपघातानंतर विकास दुबे याने पळून जाण्याचा प्रयत्न केला. त्यावेळी पोलिसांनी केलेल्या फायरिंगमध्ये त्याचा मृत्यू झाला आहे," कानपूरचे पोलीस महानिरिक्षक मोहित अग्रवाल यांनी ही माहिती दिली आहे.

दरम्यान,  ज्या विकास दुबेंना अटक करायला पोलीस पथक गेलं होतं त्याच्यावर गंभीर गुन्हे दाखल होते.

इतकंच नाही तर अनेक खटलेही दाखल होते. राजकीय पक्षांमध्येदेखील त्यांची उठबस असल्याचं बोललं जात होतं.

कानपूरमधल्या चौबेपूर पोलीस ठाण्यात विकास दुबेविरोधात एकूण 60 गुन्ह्यांची नोंद होती. यात खून आणि खुनाचा प्रयत्न असे गंभीर गुन्हेदाखील होते.

कानपूरचे पोलीस महासंचालक मोहीत अग्रवाल यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की पोलीस एका खून प्रकरणातच विकास दुबेंना अटक करायला गेले होते.

चौबेपूर पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आलेल्या तक्रारींच्या आधारावर असं म्हणता येईल की गेल्या 30 वर्षांपासून गुन्हेगारी जगताशी विकास दुबेंचं नाव जोडलं गेलं होतं. त्याना अनेकदा अटकही करण्यात आली. मात्र, अजूनतरी कुठल्याच प्रकरणात त्याला शिक्षा झालेली नाही.

कानपूरमधले स्थानिक पत्रकार प्रवीण मोहता सांगतात, "2001 साली विकास दुबे याच्यावर पोलीस ठाण्यात घुसून भाजपचे राज्यमंत्री संतोष शुक्ला यांची हत्या केल्याचा आरोप लावण्यात आला. संतोष शुक्ला हत्याप्रकरण हायप्रोफाईल प्रकरण होतं. इतकी मोठी घटना घडूनही एकाही पोलीस कर्मचाऱ्याने विकास दुबेविरोधात साक्ष दिली नाही. कोर्टात विकास दुबेविरोधात कुठलेच पुरावे सादर न झाल्याने त्याची सुटका झाली."

विकास दुबेचं घर

2000 साली कानपूरच्याच शिवली पोलीस ठाण्यांतर्गत येणाऱ्या ताराचंद इंटर कॉलेजचे सहव्यवस्थापक सिद्धेश्वर पांडेय यांच्या हत्या प्रकरणातही विकास दुबे याचं नाव तक्रारीत नोंदवण्यात आलं होतं.

पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आलेल्या तक्रारींनुसार, 2000 सालीच विकास दुबे याच्यावर रामबाबू यादव यांच्या हत्येचा कट रचल्याचा आरोप ठेवण्यात आला होता. विकास दुबेनं कारागृहातूनच हा कट रचल्याचं बोललं जातं.

2004 साली एका केबल व्यावसायिकाच्या हत्येतदेखील विकास दुबे याचं नाव आलं होतं. पोलिसांच्या माहितीनुसार यातल्या अनेक प्रकरणांमध्ये विकास दुबेला अटक झाली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विकास दुबेचा पोलीस चकमकीत मृत्यू झाला आहे. कानपूरमध्ये त्याला अटक करायला गेलेल्या पोलीस पथकावर झालेल्या जीवघेण्या हल्ल्यात 8 पोलीस ठार, तर 7 पोलीस गंभीर जखमी झाले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकास दुबे

या सर्वच प्रसंगांमध्ये गुन्हेगारी आणि राजकारण यांच्या आघाडीचे वेगवेगवेगळे पैलू पडताळले गेले. सामाजिक आणि राष्ट्रीय संदर्भाच्या बाबतीत त्यावर टीकाही झाली. मात्र जशी ही टीका तीव्र होत गेली तशी गुन्हेगारी आणि राजकारणाची आघाडीही घट्ट होत गेली.

कानपूरमध्ये विकास दुबेच्या घरी पोलिसांशी झालेल्या चकमकीनंतर आणि जवळपास 100 टीम सक्रीय असूनही तो फरार होणं याच गोष्टीवर केवळ प्रकाशच टाकत नाही तर त्यावर शिक्कामोर्तबही करतं.

विकास दुबेवर हत्येचा प्रयत्न केल्या आरोप होता म्हणून त्याला अटक करायला पोलिसांची टीम गुरुवारी रात्री गेली होती. तेव्हा त्याच्या घरावरुन झालेल्या गोळीबारामध्ये 8 पोलीस मृत्युमुखी पडले, सात गंभीर जखमी झाले.

या घटनेनंतर पोलिसांनी सगळ्या गावाला वेढा दिला आणि विकास दुबे आणि त्याच्या साथीदारांना शोधण्यासाठी पोलीस आणि एसटीएफच्या अनेक तुकड्या नेमल्या. विकास दुबेवर याआधीच 50 हजाराचं बक्षिस घोषित केलं गेलं आहे.

विकास दुबेवर 60 गुन्हे

शुक्रवारीपर्यंत पोलिसांना विकासचा ठावठिकाणा समजला नव्हता. त्यानंतर दुपारी बिकरु गावातलं त्याचं गढीवजा घर जिल्हा प्रशासन आणि पोलिसांनी बुलडोझर लावून पाडून टाकलं. घराजवळ लावलेल्या त्याच्या आलिशान गाड्याही उद्ध्वस्त केल्या.

उत्तर प्रदेशचे डीजीपी हितेश चंद्र अवस्थी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार दुबेच्या विरोधात चौबेपूर पोलीस ठाण्यात 60 गुन्ह्यांची नोंद आहे. त्यामध्ये हत्येच्या प्रयत्नासारखे गंभीर गुन्हेही आहेत.

या चकमकीनंतर आता त्याच्या राजकीय संबंधांची पडताळणी सुरू झाली आहे. त्याची राजकीय कुंडली धुंडाळल्यावर तो कोणत्याही राजकीय पक्षाचा आता सक्रीय सदस्य नसला तरी जवळपास सर्वच पक्षांशी त्याचे संबंध असल्याचं दिसून येतं.

विकास दुबेच्या पत्नीने जिल्हा परिषदेची निवडणूक लढवली तेव्हा प्रचाराच्या पोस्टर्सवर समाजवादी पार्टीचे संस्थापक मुलायम सिंह यादव आणि पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव यांच्या फोटोंसह पोस्टरवर समाजवादी पक्षाच्या झेंड्याचे रंगही वापरले आहेत.

अर्थात यावर पक्षाचं चिन्ह छापलेलं नाही. पंचायत निवडणुकांमध्ये अशा प्रकारचे पोस्टर अनेक उमेदवार छापतात आणि अपक्ष निवडणूक लढवतात असं या पक्षाच्या एका नेत्याने सांगितलं.

बीबीसीशी बोलताना अमिताभ वाजपेयी म्हणाले, "ते (दुबे) सपामध्ये कधीच नव्हते. मी तर त्या भागातून 2007ची निवडणूक लढलो आहे. माझ्या निवडणुकीतही ते माझ्याबरोबर आले नव्हते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुन्ह्यांचे राजकारण आणि राजकारणाचे गुन्हेगारीकरण या दोन शब्दांवर गेल्या काही वर्षांमध्ये सतत चर्चा होत आहे. त्यावर लांबलचक लेख लिहिले गेले, पुस्तकं लिहिली गेली आहेत आणि परीक्षांमध्ये निबंधही लिहिले गेले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकास दुबे आणि त्याच्या साथीदारांना पकडण्यासाठी गेलेल्या पोलिसांच्या पथकावर जीवघेणा हल्ला झाला. या हल्ल्यात DSP सह आठ पोलिसांचा जीव गेला. शिवाय, सहा पोलीस कर्मचारी जखमीही झाले होते.

विकास दुबेवर 6 गुन्हे दाखल झालेले होते. काही दिवसांपूर्वीच कानपूरमधील राहुल तिवारी नावाच्या व्यक्तीनं कलम 370 अंतर्गत तक्रार दाखल केली होती. याच प्रकरणात विकास दुबेला पकडण्यासाठी पोलीस बिकरू गावात गेले होते.

राहुल तिवारींनी ज्या प्रकरणात तक्रार दाखल केली होती, त्याच प्रकरणामुळे विकास दुबे आणि त्याचे साथीदार फरार झाले होते. त्यानंतर पोलिसांनी शोधकार्य सुरू केलं होतं. विकास दुबेच्या संपर्कात असणाऱ्या 100 हून अधिक जणांचे मोबाईल फोन सर्व्हिलन्सवर टाकण्यात आले होते. म्हणजेच, त्यांच्यावर नजर ठेवण्यात आली होती.

आरोपींविरोधात कडक करवाई करा आणि घटनेचा अहवाल सादर करा, असा आदेशच उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी पोलीस महासंचालकांना दिला होता.

त्यानंतर विकास दुबे याला पकडण्यासाठी पोलिसांची 60 पथकं तैनात करण्यात आली होती.

ज्या दिवशी पोलिसांवर हल्ला झाला आणि त्यात 8 पोलिसांचा मृत्यू झाला. त्या दिवसापासून आजपर्यंतचा तारीखनिहाय काय काय घडलं, हे पाहूया.

3 जुलै

प्रेम प्रकाश पांडेय आणि अतुल दुबे हे विकास दुबेचे दोन साथीदार चकमकीत ठार झाल्याचा दावा पोलिसांनी केला. या चकमकीदरम्यान काही पोलीस जखमी झाल्याचंही सांगितलं गेलं.

उत्तर प्रदेश सरकारनं फरार झालेला मुख्य आरोपी विकास दुबे याची माहिती देणाऱ्याला 50 हजार रुपयांच्या बक्षीसाची घोषणा केली. विकास दुबेची माहिती देणाऱ्याचं नाव गुप्त ठेवलं जाईल, असंही सांगितलं गेलं. त्यानंतर बक्षीसाची रक्कम वाढवून पाच लाखांपर्यंत नेण्यात आली.

4 जुलै

बिकरू गावातील विकास दुबेचं घर जिल्हा प्रशासनानं जमीनदोस्त केलं.

त्यानंतर गँगस्टर कायद्याअंतर्गत विकास दुबेची अवैध संपत्ती आणि अकाऊंट्सही सिल करण्यात आली.

विकास दुबेला मदत करण्याच्या आरोपाखाली पोलीस कर्मचाऱ्यांच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आले. चौबेपूर पोलीस ठाण्याचे प्रभारी विनय तिवारी यांचं निलंबन करण्यात आलं.

5 जुलै

विकास दुबेचा साथीदार दयाशंकर अग्निहोत्री याला अटक करण्यात आलं. या अटकेदरम्यान चकमक झाली होती. या चकमकीत अग्निहोत्रीच्या पायाला गोळीही लागली. कानपूरमधल्या कल्याणपूर परिसरात ही चकमकीची घटना घडली.

दयाशंकर अग्निहोत्रीवर 25 हजार रुपयांचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विकास दुबे प्रकरणाची सुरुवात उत्तर प्रदेशातील कानपूरमधून होते. चौबेपूर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतील बिकरू हे विकास दुबेचं गाव. इथेच 2 आणि 3 जुलैच्या रात्री पोलीस आणि गुंडांमध्ये चकमक झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विकी चेननं वयाच्या 14 व्या वर्षी ऑस्कर पुरस्कार जिंकला आहे.

विकी चेन या 14 वर्षांच्या उदयोन्मुख अभिनेत्रीला 'द बोल्ड, द करप्ट अँड द ब्युटीफूल' चित्रपटातल्या तिच्या भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा पुरस्कार देण्यात आला.

या चित्रपटात तिची सहकलाकार आणि हाँगकाँगची अभिनेत्री कारा वाई हिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार देण्यात आला.

तैवान येथे दरवर्षी होणाऱ्या 'गोल्डन हॉर्स फिल्म अवार्ड्स' सोहळ्यात फक्त चिनी भाषेतील चित्रपटांना पुरस्कार दिले जातात. म्हणूनच या पुरस्काराला "चिनी भाषेतील ऑस्कर" म्हटलं जातं.

विकीला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीच्या 'गोल्डन हॉर्स' पुरस्कारासाठीसुद्धा नामांकन मिळालं होतं.

'द बोल्ड, द करप्ट अँड द ब्युटीफूल'

'द बोल्ड, द करप्ट अँड द ब्युटीफूल' हा चित्रपट एका श्रीमंत कुटुंबात घडलेल्या गुन्ह्याभोवती फिरतो.

एकूण सात पुरस्कारांसाठी या चित्रपटाला नामांकन मिळालं होतं. त्यात सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाच्या पुरस्कारासह तीन पुरस्कार या चित्रपटानं पटकावले.

'द बोल्ड, द करप्ट आणि द ब्युटिफूल' या चित्रपटाला एकूण तीन पुरस्कार मिळाले आहेत.

'अँजेल्स वेअर व्हाईट' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विकीचं सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीच्या पुरस्कारासाठी नामांकन करण्यात आलं होतं.

या चित्रपटात ती एका हॉटेल कर्मचाऱ्याच्या भूमिकेत असते, जी लैंगिक अत्याचाराची साक्षी बनते आणि नंतर त्याबद्दल सर्वांना सांगण्याचं ठरवते.

सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळवणं विकीसाठी सोपं नव्हतं. कारण या पुरस्कारासाठी तिच्या शर्यतीत अशा दोन अभिनेत्री होत्या ज्यांनी यापूर्वीच सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार पटकावला होता.

असं असलं तरी, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीच्या पुरस्कारासाठी ती वाई यांना मात देऊ शकली नाही.

'द ग्रेट बुद्धा+'

तैवानचे दिग्दर्शक ह्युआंग हसिन-याव यांच्या 'द ग्रेट बुद्धा+' हा जरी या सोहळ्यात सर्वोत्कृष्ट चित्रपट ठरला नाही तरी तब्बल त्यानं तब्बल पाच पुरस्कार पटकावले. यामध्ये बेस्ट अडॅप्टेड स्क्रीनप्ले, सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफी आणि सर्वोत्कृष्ट ओरिजनल पार्श्वसंगीत, या पुरस्कारांचा समावेश आहे.

अभिनेत्री कारा वाई यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला आहे.

'द ग्रेट बुद्धा+' चित्रपट दोन मित्रांच्या जीवनावर आहे. त्यातला एक आहे पिकल, जो बुद्धमूर्तीच्या कारखान्याचा रखवालदार आहे. आणि दुसरा आहे आहे बेली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चिनी चित्रपट क्षेत्रातील दिग्गजांना मागे टाकत एका टीनएजर अभिनेत्रीनं "चीनमधला ऑस्कर पुरस्कार" पटकावला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विक्रमसिंगे आणि राजपक्षे

राष्ट्राध्यक्ष सिरिसेना यांच्या United People's Freedom Alliance (UPFA) पक्षाने सरकारचा पाठिंबा काढल्यामुळे विक्रमसिंगे यांच्याकडून सरकारचं नेतृत्व काढून घेण्यात आलं.

पंतप्रधान विक्रमसिंगे राजधानीत नसताना त्यांना पदावरून हटवण्यात आल्याची घोषणा राष्ट्राध्यक्ष सिरीसेना यांनी केली. एवढंच नव्हे तर ते राजधानीत परतण्याच्या आत राजपक्षे यांनी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली.

"हे घटनात्मकदृष्ट्या चुकीचं आहे. हा प्रकार लोकशाहीवरचा हल्ला आहे. अजूनही मीच पंतप्रधान आहे," असं विक्रमसिंगे त्यावर म्हणाले.

"राष्ट्राध्यक्ष मैत्रीपाला सिरिसेना यांनी संसद स्थगित केली आहे. संसदेच्या नवीन सत्राची सुरुवात 16 नोव्हेंबरपासून होईल," अशी माहिती श्रीलंकेच्या संसदेच्या अध्यक्षांनी दिली.

पंतप्रधान पदावरून काढून टाकण्यात आल्यानंतर विक्रमसिंगे यांनी संसदेच्या अध्यक्षांना रविवारी संसदेचं सत्र भरवण्यासाठी विनंती केली होती. या मागणीनंतर राष्ट्रपतींनी संसद स्थगित केली होती.

विक्रमसिंगे यांनी संसदेचं आपत्कालीन सत्र बोलावण्याची मागणी केली होती.  "225 सदस्य संख्या असलेल्या संसदेत बहुमत माझ्याकडे आहे आणि मला पदावरून हटवणं घटनात्मकदृष्ट्या चुकीचं आहे," असं विक्रमसिंगे यांनी म्हटलं आहे.

विरोधकांनीसुद्धा या निर्णय घटनाबाह्य असल्याचं म्हटलं आहे.

भारत-चीन संबंध?

विश्लेषकांच्या मते, राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या दुसऱ्या टप्प्यात राजपक्षे आणि भारत यांच्यातले संबंध बिघडले. राजपक्षे हे चीनकडे झुकलेले असल्याचं मानलं जातं. चीनबरोबर श्रीलंकेनं केलेल्या वाटाघाटींमुळे भारत अस्वस्थ झाला होता. असंही म्हटलं जातं की, चीननं 2014च्या राजपक्षे यांच्या निवडणुकीच्यावेळी हस्तक्षेप केला होता. पण त्यात त्यांना यश आलं नाही.

राजपक्षे यांचा पराभव हा भारताचा विजय मानला गेला. 2014मध्ये भारतानं सिरीसेना यांच्या उमेदवारीचं समर्थन केलं आणि विक्रमसिंघे यांच्याकडे भारतमित्र म्हणून पाहिलं होतं. अर्थात, भारतानं राजपक्षे यांची लोकप्रियता नाकारली नव्हती.

गेल्या वर्षी श्रीलंका दौऱ्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राजपक्षे यांची भेट घेतली. तर ऑगस्ट महिन्यात राजपक्षे यांनी दिल्लीत मोदींची पुन्हा भेट घेतली होती. गेल्या शनिवारी विक्रमसिंघेही दिल्लीत होते. अर्थात, त्यावेळी श्रीलंकेत त्यांच्या विरोधात असं राजकारण सुरू आहे याची कोणालाच कल्पना नव्हती.

तीन कोन

सिरिसेना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंकेत शुक्रवारी वेगळाच 'गेम ऑफ थ्रोन्स'चा सीझन सुरू झाला. राष्ट्राध्यक्ष मैत्रीपाला सिरिसेना यांनी पंतप्रधान रनील विक्रमसिंगे यांना पदावरून हटवलं आणि माजी राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे यांची पंतप्रधान म्हणून नेमणूक केली. या देशातल्या घडोमोडींकडे भारत आणि चीन या दोन्ही देशांचं लक्ष लागून राहिलेलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विक्रेत्यांची ही कायमचीच ओरड असली तरी यंदाच्या गणेशोत्सवावर आर्थिक मंदीचं सावट असल्याचं तुम्हालाही जाणवत असेलच. पण ही परिस्थिती नेमकी किती गंभीर आहे?

दरवर्षी धुमधडाक्यात साजरा करणार्‍या अनेक गणेश मंडळांनी सजावटीपासून गणपतीच्या दागिन्यांपर्यंत सगळाच खर्च कमी केलाय.

मुंबईच्या गिरगावात राहणारे नाना वेदक हे 45 वर्षांपासून गणपतीचे दागिने बनवतात. लालबागचा राजा, चिंतामणी, गणेश गल्ली, GSB अशा अनेक मोठ्या मंडळांच्या गणपतीचे सोन्याचे दागिने बनवतात.

यंदा सोन्याचा भाव 38 हजारांवर गेला. त्याचबरोबर उद्योगधंद्यात मंदी आली आहे, त्यामुळे दरवर्षीपेक्षा 50 टक्के मागणी घटल्याचं नाना सांगतात. "दरवर्षी गणपतीसाठी 4 ते 5 किलो सोन्याचे दागिने आम्ही बनवतो. पण यंदा मागणीच कमी असल्यामुळे ऑर्डरही कमी आल्या," त्यांनी सांगितलं.

"आतापर्यंत एक किलोही सोन्याचे दागिने घेतले गेले नाही. दरवर्षी 30 ते 35 लोकांच्या ऑर्डर असतात, पण यावर्षी 7-8 ऑर्डर आहेत. सोन्याचे भाव वाढल्यामुळे लोक चांदीचे दागिने घेतायेत. पण प्रत्येकवर्षी आमचे 70 ते 80 किलो चांदीचे दागिने विकले जात होते, पण यंदा त्यातही 20 टक्के घट आहे," असं नाना वेदक सांगतात.

'पैसेच नाहीत तर सजावट कुठून करणार?'

गणपतीच्या सजावटीसाठी लागणाऱ्या सामग्रीच्या किमतीही साधारण 30 टक्क्यांनी वाढल्याचं बाजारपेठात फिरल्यावर लक्षात येतं. तीन ते चार हजारांना मिळणाऱ्या सजावटी आता आठ-दहा हजारांवर जाऊन पोहोचल्या आहेत. त्यामुळे घरगुती गणपतींच्या सजावटीची झगमगाट कमी झालेली दिसली तर आश्चर्य वाटायला नको.

गणेश मंडळांनीही यंदा सजावट कमी केल्याचं दिसून येतंय.

फोर्टच्या राजा गणेश मंडळाकडून दरवर्षी विविध थीम साकारल्या जातात, पण यंदा "फक्त एक पडदा मारून गणपती बसवणार" असल्याचं मंडळाचे सचिव नयन डुंबरी यांनी सांगितलं.

"बाजारात मंदीचं वातावरण आहे. आमचे दरवर्षी सजावटीसाठी एक ते सव्वा लाख रुपये खर्च होतात. यावर्षी मात्र आम्ही आमची सजावट 20 हजारात बसवली आहे. आम्ही गणपती बाप्पाच्या आगमनासाठी ढोलताशा पथक बोलवतो. पण यंदा आम्ही बाप्पाचं आगमन शांततेत करणार आहोत," असं डुंबरी यांनी सांगितलं.

"आमच्या मंडळाला जाहिरातीतून अधिक पैसे मिळतात. त्यातून आम्ही इतर खर्च करायचो, पण इतकी वर्षं 40-50 हजारांची जाहिरात देणार्‍या जाहिरातदारांनी यावर्षी जाहिरात देणं शक्य नसल्याचं सांगितलं."

अनेकांच्या नोकर्‍या गेल्या आहेत. काहींची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गणपती बाप्पाच्या आगमनासाठी तुमचीही तयारी सुरू झाली असेल. नवनवीन देखावे, सजावटीचं सामान, पूजेचं साहित्य, गणपतीचे दागिने, विविध प्रकारच्या मिठाई तुम्ही बाजारात पाहिली असेल. मात्र एक ना एक दुकानदाराने तुम्हाला हे सांगितलं असेलच की "या वेळी तर काही उठावच नाही. लोकच येईना. कुणी सामानच घेईना."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विचारमग्न लालकृष्ण अडवाणी.

 नव्वदीच्या दशकात जेव्हा 'जैन डायरी उर्फ हवाला' प्रकरण प्रकाशात आलं आणि त्यात लालकृष्ण अडावणी यांचं नाव घेतलं गेलं, तेव्हा अडवाणी यांनी आपल्या संसद सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला होता आणि 'न्यायालयाद्वारे पूर्ण निर्दोष ठरत नाही, तोपर्यंत पुन्हा निवडणूक लढवणार नाही', अशी जाहीर ग्वाहीही त्यांनी दिली होती.

'भ्रष्टाचार मुक्ती'च्या लढ्यासाठी भाजपाकडं इतका मोठा आदर्श असताना, त्याचा उल्लेख पक्ष व मोदी सरकारनं केलाच नाही. किंबहुना गेल्या वर्षभरात नोटाबंदीच्या निमित्तानं सरकारतर्फे वा भाजपातर्फे जे काही सांगितलं गेलं, त्यात अडवाणी यांचा उल्लेखही नव्हता.

वाजपेयींची आठवण, अडवाणींचा विसर

उलट देशातील पहिलं हिंदुत्ववादी सरकार स्वबळावर सत्तेवर आल्यानंतर काही महिन्यांच्या आतच 25 डिसेंबरला अटलबिहारी वाजपेयी यांचा वाढदिवस आला, तेव्हा मोदी सरकारनं तो 'सुशासन दिन' म्हणून पाळला.

आता त्या दिवशी नाताळ होता. येशूचा जन्मदिवस. ख्रिश्चन समाजाचा खास सण. त्याच दिवशी कधी नव्हे तो भाजपला वाजपेयी यांच्या वाढदिवसाची आठवण झाली आणि 'हा हिंदूंचा देश आहे', असं ठसवण्यासाठी 25 डिसेंबर हा वाजपेयी यांचा वाढदिवस 'सुशासन दिन' म्हणून पाळला गेला, ही टीका झाली, नाही असं नाही.

माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्यासमवेत लालकृष्ण अडवाणी

मात्र मुद्दा तो नाही. वाजपेयी यांचा वाढदिवस अशा रीतीनं पाळला जातो, तसं काही अडवाणी यांच्या वाट्याला का आलं नाही, हा खरा मुद्दा आहे.

आणि म्हणूनच वेळ व काळ या दोघांनीही वारंवार हुलकावणी दिलेला नेता, असंच अडवाणी यांचं वर्णन करावं लागतं.

हिंदुत्वाचे सच्चे पाईक

राजकारणात 'वेळ साधणं' हे महत्त्वाचं असतं. 'एक आठवडा हाही राजकारणात खूप मोठा कालावधी असतो', असं म्हणण्याची प्रथा अलीकडच्या काळात पडली आहे. पण ती पूर्वापार खरी ठरत आली आहे. तसंच बदलत्या काळाशी सुसंगत अशी पावलं टाकत राहणं, हेही यशस्वी राजकारण्यामागचं एक गमक आहे. या दोन्ही आघाड्यांवर अडवाणी अपयशी ठरले आहेत.

खरं तर हिंदुत्वाचे सच्चे पाईक, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कट्टर प्रचारक म्हणून गेली सात दशकं अडवाणी राजकारणात व समाजकारणात वावरत आले आहेत. भारत हे 'हिंदू राष्ट्र' बनवणं आणि त्याकरिता देशात स्वबळावर भाजपच्या हाती सत्ता यायला हवी, म्हणून अडवाणी सतत झटत राहिले. अगदी भाजपचा पूर्वावतार असलेला जनसंघ ही आपली राजकीय आघाडी म्हणून राष्ट्रीय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एकेकाळी पंतप्रधानपदासाठी शर्यतीत असणारे भारतीय जनता पक्षाचे नेते लालकृष्ण अडवाणी सध्या पक्षाच्या मुख्य प्रवाहातून बाजूला गेले आहेत.  8 नोव्हेंबरला त्यांचा वाढदिवस असतो. त्यानिमित्तानं  8 नोव्हेंबर 2017ला प्रसिद्ध करण्यात आलेला लेख आता पुन्हा प्रकाशित करत आहोत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विचारांची ही साखळी तेव्हा तुटली जेव्हा पी. व्ही. सिंधू आपली किट घेऊन आत आली. येताच तिने थेट बॅडमिंटन खेळायला सुरुवात केली.

5 जुलै 1995 रोजी हैदराबादमध्ये जन्मलेल्या सिंधूने ऑलिम्पिकमध्ये सिल्वर मेडल जिंकलं आहे.

कोर्टवर चार तास प्रॅक्टिस करत असताना एकदाही तिचं लक्ष विचलित झालं नाही. एकदाही तिने मोबाईलला हात लावला नाही. फक्त सराव सुरू होता. अधूनमधून मित्रांसोबत गमतीजमती सुरू होत्या.

जागतिक स्पर्धा जिंकणाऱ्या सहा फूट उंच सिंधूची यशोगाथा अनोखी आहे. मात्र हे यश एका रात्रीतून मिळालेलं नाही.

पी. व्ही. सिंधू ही ऑलिम्पिकमध्ये रौप्यपदक पटकावणारी पहिली महिला भारतीय बॅडमिंटनपटू होती.

अनेक तास वाट बघितल्यानंतर सिंधूची मुलाखत घेण्याची संधी मिळाली तेव्हा मनात पहिला प्रश्न हाच आला, "बॅडमिंटनच्या या प्रवासाची सुरुवात कशी झाली?"

पी. व्ही. सिंधू

आपलं ट्रेडमार्क स्मितहास्य देत सिंधू म्हणाली, "मी आठ वर्षांची असताना बॅडमिंटन खेळायला सुरुवात केली. माझे आई-वडील वॉलीबॉल खेळाडू आहेत. वडिलांना वॉलीबॉलसाठी अर्जुन पुरस्कार मिळाला आहे. ते रेल्वे ग्राउंडवर वॉलीबॉल खेळायला जात तेव्हा शेजारच्या कोर्टवर बॅडमिंटन कोर्ट होता. मी तिथे खेळू लागले आणि आवड निर्माण झाली. मेहबूब अली माझे पहिले प्रशिक्षक होते. 10 वर्षांची असताना मी गोपीचंद अकादमीत आले आणि आजवर इथेच आहे."

पी. व्ही. सिंधू चाईल्ड प्रॉटेजी आहे. चाईल्ड प्रॉटेजी म्हणजे विलक्षण मूल. शास्त्रीय भाषेत सांगायचं तर दहा वर्षांच्या आतलं असं मूल जे एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रात एखाद्या प्रौढ व्यक्तीप्रमाणे मिनिंगफुल आउटपुट देऊ शकतं.

2009 साली सिंधूने सब ज्युनिअर बॅडमिंटन चॅम्पियनशीपमध्ये ब्रॉन्झ मेडल पटकावलं आणि मग तिने मागे वळून पाहिलं नाही.

ऑलिम्पिकची तयारी कशी सुरू झाली?

वयाच्या 18 व्या वर्षी ती वर्ल्ड चॅम्पियनशीपमध्ये ब्रॉन्झ मेडल जिंकलं होतं आणि असं करणारी ती पहिली भारतीय महिला बॅडमिंटनपटू होती. तेव्हापासून आजवर सिंधूने अनेक पकदं पटकावली आहेत. मात्र, तिला सर्वांत जास्त आवडणारं मेडल कोणतं?

चार वर्षं लोटली असली तरी ऑलिम्पिकचा विषय काढताच तिच्या चेहऱ्यावर हास्य खुललं.

ती म्हणाली, "रियो ऑलिम्पिक माझ्यासाठी नेहमीच खास राहणार आहे. ऑलिम्पिकपूर्वी मला दुखापत झाली होती. सहा महिने कोर्टच्या बाहेर होते. काय करावं, कळत नव्हतं. मात्र, माझे प्रशिक्षक आणि पालकांनी माझ्यावर विश्वास दाखवला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हैदराबादच्या पी. गोपीचंद अकादमीत जाण्याची माझी ही पहिलीच वेळ होती. तिथे आत जाताच एक वेगळीच अनुभूती होते. एकापाठोपाठ एक आठ बॅडमिंटन कोर्ट इथे आहेत. इथूनच प्रशिक्षण घेतलेल्या अनेक भारतीय खेळाडूंनी ऑलिम्पिक, वर्ल्ड चॅम्पियनशीप आणि अनेक सुपर सीरिज जिंकल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजय कुलंगे आणि आशिष ठाकरे

ओडिशाला वादळं नवीन नाहीत. याआधीही किनारपट्टी असलेल्या या राज्याला फायलिन, तितलीसारख्या चक्रीवादळांचा तडाखा बसला आहे. या संकटाचा सामना करण्याची जबाबदारी प्रशासकीय सेवेतील अधिकाऱ्यांवर असते.

ओडिशामध्ये रुजू झालेल्या मराठी अधिकाऱ्यांची संख्या लक्षणीय आहे. भारतीय प्रशासकीय सेवा, भारतीय पोलीस सेवा आणि भारतीय वनसेवा अशा विविध सेवांमध्ये कार्यरत असणाऱ्या अधिकाऱ्यांची संख्या अंदाजे 30-35 आहे, असं ओडिशाचे एक IAS अधिकारी सांगतात.

ओडिशात जेव्हा चक्रीवादळ येतं तेव्हा मोठ्या प्रमाणात लोकांना तिथून सुरक्षितस्थळी हलवावं लागतं. तेव्हा स्थानिकांशी त्यांच्याच भाषेत संपर्क साधणं, हे आव्हान या अधिकाऱ्यांसमोर असतं.

भाषेबरोबरच सांस्कृतिक भिन्नता हा देखील मुद्दा आहे. मग अशा अडचणींवर मात करून हे अधिकारी नेमकं कसं काम करत आहेत?

आशिष ठाकरे

एक मराठी अधिकारी म्हणून ओडिशात काम करताना कसं वाटतं, या प्रश्नाचं उत्तर देताना केओन्झारचे जिल्हाधिकारी आशिष ठाकरे सांगतात की "आम्ही भारतीय सेवेचे अधिकारी आहोत. त्यामुळे आमचं प्रशिक्षणच असं असतं की आम्ही ज्या ठिकाणी जातो तिथलेच बनतो. ओडिशात आल्यावर मी इथली भाषा शिकलो आणि इथली संस्कृती समजून घेतली."

"इथले लोकही मनमिळाऊ आहेत. त्यांनीदेखील आम्हाला स्वीकारलं. बाहेरच्या राज्यातून येऊन आम्ही काम करत आहोत, याचं लोकांना विशेष कौतुक वाटतं. 'आपलं घर सोडून, या ठिकाणी राहून हे लोक काम करत आहेत,' अशी भावना स्थानिकांमध्ये असते. त्यामुळे ते आमचा आदर करतात."

ओडिशाने कशी केली तयारी?

1999 मध्ये ओडिशात महाभयंकर चक्रीवादळ आलं होतं. त्या चक्रीवादळात 10,000 हून अधिक लोकांचे प्राण गेले होते. या घटनेपासून धडा घेऊन ओडिशाने योग्य पावलं उचलली आणि सध्या पूर असो वा चक्रीवादळ, त्यामध्ये मृतांची संख्या अत्यंत कमी आहे. हा आकडा शून्यवर नेण्याचं सरकारचं उद्दिष्ट आहे.

20 वर्षांमध्ये हा फरक कसा पडला?

याबद्दल सांगताना ठाकरे सांगतात, "प्रत्येक वादळ किंवा घटना ही वेगळी असते. सद्यस्थितीबाबत सांगायचं झालं तर ओडिशाची कोणत्याही नैसर्गिक संकटावर मात करण्याची तयारी आहे. सरकारने IIT खरगपूरकडून 800 शिबिरांची स्थापना केली आहे."

"नैसर्गिक आपत्तीच्या निवारणासाठी सध्या ओडिशात सशक्त प्रणाली कार्यरत आहे. अधिकाऱ्यांपासून ते स्वयंसेवकांपर्यंत सर्वांना प्रशिक्षण दिलं जातं. त्यानुसार प्रत्येक जण काम करतो. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फणी चक्रीवादळाने थैमान घातल्यानंतर ओडिशा राज्य प्रशासन सर्व प्रकारच्या आव्हानांना तोंड देतंय. ओडिशामध्ये विविध भारतीय सेवेत साधारण 30-35 मराठी अधिकारी ही परिस्थिती कशी हाताळत आहेत?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजय चव्हाण मोरूच्या मावशीच्या भूमिकेत

1 जानेवारी 1985 रोजी रंगमंचावर पहिल्यांदा सादर झालेल्या आणि त्यानंतर अडीच हजार प्रयोगांद्वारे जगभरातल्या प्रेक्षकांना खळखळून हसवणाऱ्या 'मोरूची मावशी' या नाटकाची गोष्ट रंजक आहे.

कसं झालं 'मोरूची मावशी'?

'सुयोग' ही नाट्यसंस्था त्या वेळी बाळसं धरत होती. त्या वेळी गोपाळ अलगेरी आणि सुधीर भट एक नवीन नाटक काढण्याची चर्चा करत होते.

अलगेरी सांगतात, "त्या वेळी 'टुरटूर' हे नाटक जोरदार चाललं होतं. त्या नाटकात अनेक कलाकार होते... लक्ष्मीकांत बेर्डे, प्रशांत दामले, प्रदीप पटवर्धन, विजय चव्हाण अशा अनेक कलाकारांचा समावेश होता. आपल्या नवीन नाटकात पुरुषाला बाईची भूमिका करावी लागते, असं काहीतरी हवं, असं आमचं बोलणं झालं."

मुंबईत त्या वेळी गिरणगावात एक वेगळीच नाट्यचळवळ जोमाने सुरू होती. मुंबईतल्या गिरण्यांमध्ये आंतरगिरणी नाट्यस्पर्धा व्हायची. या नाट्यस्पर्धेत विजय चव्हाण यांनी मफतलाल मिल नंबर 2साठी आचार्य अत्रे यांनी लिहिलेलं 'मोरूची मावशी' नाटक केलं होतं, अशी आठवण ज्येष्ठ नाट्य समीक्षक आणि नाट्य चळवळीचे अभ्यासक जयंत पवार सांगतात.

विजय चव्हाण त्या वेळी या मिलच्या Time office मध्ये Time-keeper म्हणून काम करत होते.

विजय चव्हाण आणि प्रशांत दामले

सुयोग संस्थेसाठी नवीन नाटक करायचं ठरलं, तेव्हा याच नाटकाचं नाव समोर आल्याचं गोपाळ अलगेरी सांगतात.

"त्या वेळी 'मोरूची मावशी' या नाटकाला पारितोषिक मिळालं होतं. लक्ष्याने ते नाटक बघितलं होतं. त्यानेच आम्हाला विजय चव्हाणचे त्या नाटकातले फोटो दाखवले आणि तो ही भूमिका उत्तम वठवेल, हे सांगितलं. आम्ही केवळ विजयचे फोटो बघून त्याला हे काम दिलं," अलगेरी त्या दिवसांच्या आठवणींमध्ये हरवतात.

या नाटकातल्या इतर कलाकारांची नावंही लक्ष्मीकांत बेर्डेनीच सुधीर भट आणि गोपाळ अलगेरी यांना सुचवल्याचं या नाटकात काम करणारे अभिनेते प्रशांत दामले आणि स्वत: अलगेरी सांगतात.

तालमीच्या गमतीजमती

या नाटकाचं दिग्दर्शन दिलीप कोल्हटकर यांनी केलं होतं.

"दिलीप कोल्हटकर हे भाषेला अत्यंत महत्त्व देणारे दिग्दर्शक होते. त्यामुळे त्यांनी सुरुवातीला आम्हा कलाकारांची भाषा शुद्ध आणि स्पष्ट करण्यावर मेहेनत घेतली," प्रशांत दामले सांगतात.

'मोरूची मावशी' नाटकाच्या तालमी जुन्या रवींद्र नाट्यमंदिरमध्ये चालायच्या. त्या वेळी रवींद्र नाट्यमंदिर खूपच सुंदर जागा होती, असं प्रशांत दामले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"विजय चव्हाणने केलेली मोरूची मावशी आजही लाखो लोकांच्या मनात आहे. आमच्यासाठी तो आमच्या 'सुयोग' परिवारातला मोठा मुलगा होता. कर्ता आणि कोणत्याही प्रसंगात कुटुंबाच्या पाठी भक्कम उभा राहणारा. त्याने आयुष्यभर आमच्यासाठी खूप केलं. मोरूची मावशी हा तर आम्हा सगळ्यांच्याच आयुष्यातला एक सुंदर प्रवास होता," सुयोग नाट्यसंस्थेचे गोपाळ अलगेरी सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजय माल्या

भारताला आर्थिक घोटाळा आणि मनी लाँड्रिंगच्या जवळपास नऊ हजार कोटी रुपयांच्या कथित प्रकरणात विजय माल्ल्या यांचं प्रत्यार्पण हवं होतं.

प्रत्यार्पण वॉरंटच्या आधारावर एप्रिल महिन्यामध्ये माल्ल्या यांना अटक करण्यात आली होती. त्यावेळी त्यांना जामीन मिळाला होता. आपल्यावरील आरोप राजकीय हेतूंनी प्रेरित आहेत, असा दावा करत त्यांनी प्रत्यर्पणाला न्यायालयात आव्हान दिले होते.

"मी एकाही रुपयाचे कर्ज घेतलेले नाही. किंगफिशर एअरलाइन्सने कर्ज घेतले होते. व्यावसायिक अपयशामुळे आर्थिक नुकसान झालं आहे. जामीन असणे म्हणजे फसवणूक नाही," असं त्यांनी ट्वीट केलं होतं. तसेच 100 टक्के मुद्दल परत करण्याचा प्रस्ताव दिला असून तो कृपया स्वीकारावा, असेही त्यांनी ट्वीट केलं होतं.

लंडनमध्ये वर्षभर चालली सुनावणी

लंडनच्या मॅजिस्ट्रेट कोर्टामध्ये गेल्या वर्षी 4 डिसेंबरपासून या प्रकरणावर सुनावणी सुरू होती.

"किंगफिशर एअरलाइन्सचे कथित कर्जबुडित प्रकरण फसवणूक किंवा आर्थिक घोटाळ्याचे प्रकरण नसून एक व्यावसायिक अपयश होते," अशी बाजू क्लेअर मॉन्टगॉमरी यांच्या नेतृत्वाखालील वकिलांनी न्यायालयात मांडली होती. "2016 मध्ये माल्ल्या यांनी 80 टक्के मुद्दल परत करण्याचा प्रस्ताव दिला होता मात्र स्टेट बॅंक ऑफ इंडियाच्या नेतृत्वाखाली बॅंकांच्या एका गटाने हा प्रस्ताव स्वीकारला नाही," असंही माल्ल्या यांच्या वतीने न्यायालयात सांगण्यात आले. "माल्ल्या यांची विमानकंपनी बुडणे निश्चित असल्यामुळे कर्जांची परतफेड करण्याचा त्यांचा हेतू नव्हताच," अशी बाजू फिर्यादी पक्षाने मांडली होती.

माल्या यांच्यावर 9 हजार कोटींचं कर्ज आहे.

"कर्ज देताना बॅंकांनी आपल्याच मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन केल्याचे स्पष्ट दिसते," असे न्यायाधीश आर्बथनॉटहड यांनी सांगितलं होतं.

 कारागृहाच्या स्थितीचा बनवला मुद्दा

माल्ल्या यांना भारतात आणल्यास त्यांना मुंबईच्या आर्थर रोड जेलच्या 12 नंबर बरॅकमध्ये ठेवलं जाण्याची शक्यता आहे. सुनावणीच्यावेळेस बचावपक्षाने हा मुद्दा मांडला होता. कारागृहांची स्थिती खराब असल्याचा दावा करत मानवीहक्कांच्या आधारावर या प्रकरणाचा विचार करण्याचं अपील बचावपक्षाने केले होते. त्यानंतर न्यायाधीशांनी आर्थर रोड येथील कारागृहाच्या स्थितीचा व्हीडिओ मागवला होता आणि यासंदर्भात अधिक माहिती घेण्याची गरज नसल्याचे म्हटलं होतं.

विजय माल्या

12 सप्टेंबर 2018ला विजय माल्ल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्योगपती विजय माल्या यांचं भारतात प्रत्यार्पण करण्याचे आदेश लंडनचे वेस्टमिन्स्टर मॅजिस्ट्रेट न्यायालयाने दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजय शंकर

शिखर धवनच्या बोटाला दुखापत झाली असल्याने टीम इंडियाने विजय शंकरला संघात समाविष्ट केलं. वर्ल्ड कपसाठी संघनिवड झाली त्यावेळी सर्वाधिक चर्चा चौथ्या क्रमांकावर कोण खेळणार, याची होती.

एमएसके प्रसाद यांच्या नेतृत्वाखालील निवडसमितीने चौथ्या क्रमांकासाठी विजय शंकरच्या नावाला पसंती दिली. उत्तम बॅटिंग तंत्रकौशल्य, उपयुक्त बॉलर आणि चांगली फील्डिंग करत असल्याने प्रसाद यांनी विजय शंकर हा 'थ्री डायमेन्शनल प्लेयर' असल्याचं म्हटलं होतं.

यावर वर्ल्ड कप संघात स्थान मिळू न शकलेल्या अंबाती रायुडूने "आता मॅच पाहायला थ्रीडी गॉगल घेऊन येतो," असं ट्वीट केलं होतं.

विजय शंकरकडे फक्त 9 वनडेंचा अनुभव आहे. इतक्या कमी अनुभवाच्या बळावर त्याला वर्ल्ड कप संघात स्थान देण्यात आलं.

फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये तामिळनाडूतर्फे खेळताना विजय शंकरने 47.50च्या अव्हरेजने 2099 धावा केल्या आहेत. IPL स्पर्धेत विजय चेन्नई सुपर किंग्स, दिल्ली डेअरडेव्हिल्स आणि सनरायझर्स हैदराबाद संघाकडून खेळला आहे.

'कॉफी विथ करन' कार्यक्रमात वादग्रस्त उद्गारांप्रकरणी हार्दिक पंड्या आणि लोकेश राहुल यांच्यावर बंदीची कारवाई झाल्यानंतर ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड दौऱ्यात विजय शंकरला भारतीय संघात समाविष्ट करण्यात आलं होतं. विजयने मधल्या फळीत फलंदाजी करताना गोलंदाजीतही चमक दाखवली होती.

यानंतर ऑस्ट्रेलियाचा संघ भारत दौऱ्यावर आलेला असताना, नागपूर वनडेत ऑस्ट्रेलियाला जिंकण्यासाठी 11 रन्सची आवश्यकता होती. विजयने या ओव्हरमध्ये मार्कस स्टोनिअस आणि अडम झंपा यांना बाद करत भारताच्या विजयात निर्णायक भूमिका बजावली.

दिनेश कार्तिकच्या प्रदीर्घ अनुभवाच्या तुलनेत विजय शंकरच्या ऑल राऊंड खेळाला टीम इंडियाने पसंती दिली. पण त्याला चौथ्या क्रमांकावर पाठवतात का, यावर शेवटपर्यंत पडदा होताच.

मात्र पाकिस्तानविरुद्धच्या सामन्यात शतकी खेळी करणाऱ्या रोहित शर्माची विकेट गेली आणि चौथ्या क्रमांकावर आला हार्दिक पांड्या. त्यामुळे विजय शंकरला नंतर यावं लागेल, असं दिसतंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रविवारच्या पाकिस्तानविरुद्धच्या लढतीत विजय शंकर वर्ल्ड कप पदार्पण करत आहे. कोण आहे विजय शंकर?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजयी इंग्लंड संघ

इंग्लंड असं उत्तर त्यांनी सहजतेने दिलं. त्यावेळी ते गमतीत असंही म्हणाले की इंग्लंडचा संघ म्हणजे 'रेस्ट ऑफ द वर्ल्ड' संघ आहे. फलंदाजी कशी करावी याचा वस्तुपाठ असणारे आणि कॉमेंट्रीचा प्रदीर्घ अनुभव असणाऱ्या गावस्कर यांचे उद्गार इंग्लंड क्रिकेटच्या बहुविधतेची साक्ष देणारे आहेत.

इऑन मॉर्गन

इंग्लंडच्या संघातील पंधरा खेळाडूंपैकी सातजण मूळ इंग्लंडचे नाहीत. इंग्लंडचा संघनायक इऑन मॉर्गन आयर्लंडचा आहे. आयर्लंडला आंतरराष्ट्रीय पटलावर आणण्यात मॉर्गनचा महत्त्वाचा वाटा आहे.

मात्र आयर्लंडमध्येच राहिलो तर क्रिकेट कारकीर्द मर्यादित राहील हे मॉर्गनच्या लक्षात आल्यानंतर त्याने इंग्लंडची वाट धरली. डावखुऱ्या मॉर्गनच्या बॅटिंग शैलीत देखणेपण आहे.

पारंपरिक शैलीला आधुनिक स्टाइलची जोड हे मॉर्गनच्या बॅटिंगचं वैशिष्ट्य. बॅटिंगइतकंच मॉर्गनचे नेतृत्वगुण मोलाचे आहेत. दडपणाच्या क्षणीही शांत राहत चतुराईने योग्य निर्णय घेण्याचं कौशल्य त्याच्याकडे आहे. 2015 वर्ल्ड कपमध्ये मॉर्गनच्या नेतृत्वाखालील इंग्लंड टीमचं आव्हान प्राथमिक फेरीतच संपुष्टात आलं होतं.

मॉर्गन

त्यावेळी मॉर्गन आणि इंग्लंडच्या संघावर चहूबाजूंनी जोरदार टीका झाली होती. यानंतर इंग्लंड क्रिकेटच्या संरचनेत अमूलाग्र बदल करण्यात आले. चार वर्षांनंतर मॉर्गनच्याच नेतृत्वाखालील संघाने जेतेपदावर नाव कोरलं आहे. बेधडक आणि आक्रमक पवित्र्याचं क्रिकेट हा बदल मॉर्गनने घडवून आणला. मॉर्गनचा आयर्लंड ते इंग्लंड असा प्रवास इथे वाचू शकता.

बेन स्टोक्स

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधल्या परिणामकारक ऑलराऊंडर्समध्ये बेन स्टोक्सची गणना होते. स्टोक्स मूळचा न्यूझीलंडचा. दहाव्या वर्षी स्टोक्स इंग्लंडमध्ये आला. जगातल्या कोणत्याही संघात विशेषज्ञ फलंदाज किंवा विशेषज्ञ गोलंदाज म्हणून खेळण्याचं गुणकौशल्य स्टोक्सकडे आहे. खणखणीत कामगिरीच्या बरोबरीने वादविवादांमध्ये अडकल्याने स्टोक्सचं नाव चर्चेत असतं.

बेन स्टोक्स

काही वर्षांपूर्वी अँड्रयू फ्लिनटॉफ हेच काम इंग्लंड संघासाठी करत असे. फ्लिनटॉफची परंपरा स्टोक्स प्राणपणाने जपतो आहे. प्रत्येक मॅचमध्ये बॅटिंग, बॉलिंग आणि फिल्डिंग अशा तिन्ही आघाड्यांवर ठसा उमटवण्यात स्टोक्स वाकबगार आहे. बाकी खेळाडूंची कामगिरी लौकिकाला साजेशी होत नसताना स्टोक्सने इंग्लंडला तारल्याची अनेक उदाहरणं आहेत.

टॉम करन

झिम्बावेचे माजी क्रिकेटपटू केव्हिन करन यांचा हा मुलगा....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्ल्ड कपचं बिगूल वाजलं. एकामागोमाग एक मॅचेस सुरू झाल्या. ज्येष्ठ क्रिकेटपटू सुनील गावस्कर कॉमेंट्री करत होते. कॉमेंट्रीदरम्यान बोलत असताना कोणते संघ जेतेपदासाठी संभाव्य वाटतात असं गावस्कर यांना विचारण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजेता इंग्लंड संघ

मॅच टाय झाल्यामुळे सुपर ओव्हरद्वारे मॅचचा निर्णय होईल असं स्पष्ट झालं. मात्र सुपर ओव्हरही टाय झाली. त्यामुळे मॅचमध्ये कोणत्या संघाचे सर्वाधिक चौकार यावर विजेता ठरवण्यात आला. न्यूझीलंडच्या 14च्या तुलनेत इंग्लंडचे 22 चौकार असल्याने ते वर्ल्ड कपचे विजेते ठरले.

इंग्लंडला शेवटच्या ओव्हरमध्ये जिंकण्यासाठी 16 धावांची आवश्यकता होती. त्यांनी 0,0, 6, 6, 1 आणि रनआऊट, 1 आणि रनआऊट अशा धावा केल्याने मॅच टाय झाली.

सुपर ओव्हरमध्ये बेन स्टोक्स आणि जोस बटलर यांनी 3, 1, 4, 1, 2, 4 अशा 15 धावा केल्या.

न्यूझीलंडकडून जेम्स नीशाम आणि मार्टिन गप्तील यांनी वाईड1, 2, 6, 2, 2, 1, 1 आणि रनआऊट अशा धावा करत 15 धावा केल्याने सुपर ओव्हरही टाय झाली.

म्हणूनच सर्वाधिक चौकारांच्या आधारे इंग्लंडला विजयी घोषित करण्यात आलं.

84 धावांची खेळी करणाऱ्या बेन स्टोक्सला मॅन ऑफ द मॅच तर न्यूझीलंडचा कॅप्टन केन विल्यमसनला मॅन ऑफ द सीरिज पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.

न्यूझीलंडने टॉस जिंकून बॅटिंगचा निर्णय घेतला. हेन्री निकोल्स (55) आणि टॉम लॅथम (47) यांचा अपवाद वगळता न्यूझीलंडच्या फलंदाजांना मोठी खेळी करता आली नाही.

ख्रिस वोक्स आणि लायम प्लंकेट यांनी प्रत्येकी 3 विकेट्स घेतल्या.

प्रत्युत्तरादाखल खेळताना जेसन रॉय आणि जॉनी बेअरस्टो यांनी सावध सुरुवात केली. मात्र मॉट हेन्रीने रॉयला आऊट केलं. त्याने 17 धावा केल्या.

कॉलिन डी ग्रँडहोमने जो रूटला लॅथमकडे झेल देण्यास भाग पाडलं. त्याला फक्त 7 धावा करता आल्या.

लॉकी फर्ग्युसनने भन्नाट वेगाच्या बळावर बेअरस्टोचा त्रिफळा उडवला.

कर्णधार आणि भरवशाचा इऑन मॉर्गन जेम्स नीशामची शिकार ठरला. फर्ग्युसनने अफलातून झेल टिपला.

4 बाद 86 अशा अडचणीत सापडलेल्या इंग्लंडला जोस बटलर आणि बेन स्टोक्स यांनी तारलं. या दोघांनी पाचव्या विकेटसाठी 110 धावांची भागीदारी करत इंग्लंडच्या विजयाच्या आशा पल्लवित ठेवल्या.

लॉकी फर्ग्युसनच्या बॉलिंगवर टीम साऊदीने थरारक झेल टिपत बटलरची खेळी संपुष्टात आणली. त्याने 59 धावांची खेळी केली.

ख्रिस वोक्सचा मोठा फटका मारण्याचा प्रयत्न टॉम लॅथमच्या हातात जाऊन विसावला.

लायम प्लंकेटने दहा धावा करत अंतर कमी केलं. बेन स्टोक्सने तळाच्या फलंदाजांना हाताशी घेत मॅच जिंकून देण्याचा प्रयत्न केला मात्र तो अपुराच ठरला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शेवटच्या क्षणापर्यंत रंगलेल्या थरारक लढतीत इंग्लंडने अंतिम लढतीत न्यूझीलंडला नमवत पहिल्यांदा वर्ल्ड कपवर नाव कोरलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विजेता भारतीय संघ

या विजयासह भारतीय संघाने ICC टेस्ट चॅम्पियनशिपमध्ये 120 गुणांची कमाई करत गुणतालिकेत अव्वल स्थान गाठलं. जर तुम्हाला ही चॅम्पियनशिप नेमकी काय भानगड आहे, माहिती नसेल, तर ही बातमी आवर्जून वाचा.

याबरोबरच विराट कोहली भारताचा सगळ्यात यशस्वी टेस्ट कर्णधार ठरला आहे. कॅप्टन म्हणून कोहलीच्या कारकीर्दीतला हा 28वा टेस्ट विजय आहे. यापूर्वी सर्वाधिक यशस्वी भारतीय कर्णधारांच्या यादीत महेंद्रसिंग धोनी (27) होता.

विराट कोहली

त्याखालोखाल 21 टेस्ट विजयांसह सौरव गांगुली तिसऱ्या स्थानी तर 14 टेस्ट विजयांसह मोहम्मद अझरुद्दीन चौथ्या स्थानी आहे.

भारतीय संघाने पहिल्या डावात 416 धावा केल्या होत्या. हनुमा विहारीने 16 चौकारांसह 111 धावांची खेळी केली. विराट कोहली (76), मयांक अगरवाल (55), इशांत शर्मा (57) यांनी अर्धशतकी खेळी केल्या. वेस्ट इंडिजतर्फे जेसन होल्डरने सर्वाधिक 5 विकेट्स घेतल्या.

प्रत्युत्तरादाखल खेळताना भारतीय संघाचा डाव 117 धावांतच गडगडला. शिमोरन हेटेमेयरने 34 धावा केल्या. जसप्रीत बुमराहने 27 धावांत 6 विकेट्स घेतल्या. भरतीय संघाला 299 धावांची भक्कम आघाडी मिळाली. भारताने फॉलोऑन न देण्याचा निर्णय घेतला.

जसप्रीत बुमराहने हॅट्ट्रिक घेतली.

भारतीय संघाने दुसरा डाव 168/6 वर घोषित केला. अजिंक्य रहाणेने 64 तर हनुमा विहारीने 53 यांनी अर्धशतकी खेळी केल्या. भारतीय संघाने वेस्ट इंडिजला 468 धावांचं लक्ष्य दिलं.

468 धावांचा पाठलाग करणाऱ्या वेस्ट इंडिजने चौथ्या दिवशी 45/2हून पुढे खेळायला सुरुवात केली. डॅरेन ब्राव्हो फिट नसल्याने त्याच्या जागी जरमाईन ब्लॅकवूडला काँशन सबस्टिट्यूट म्हणून समाविष्ट करण्यात आलं.

शामरान ब्रुक्सने 50, ब्लॅकवुडने 38 तर कर्णधार जेसन होल्डरने 39 धावांची खेळी केली. वेस्ट इंडिजचा दुसरा डाव 210 धावांतच आटोपला.

भारतीय संघातर्फे मोहम्मद शमी आणि रवींद्र जडेजा यांनी प्रत्येकी 3 विकेट्स घेतल्या.

हनुमा विहारीला मॅन ऑफ द मॅच पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.

पहिल्या डावात 111 तर दुसऱ्या डावात 53 धावांची खेळी करणाऱ्या हनुमा विहारीला मॅन ऑफ द मॅच पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.

दोन सामन्यांच्या या मालिकेत हनुमा विहारीने एक शतक आणि दोन अर्धशतकांसह 96.33च्या सरासरीने 289 धावा केल्या. गोलंदाजांमध्ये जसप्रीत बुमराह सगळ्यात यशस्वी गोलंदाज ठरला. किंग्स्टन कसोटीत हॅट्ट्रिक घेणाऱ्या बुमराहने या मालिकेत 13 विकेट्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय संघाने जमैका कसोटीत 257 धावांनी दणदणीत विजय मिळवत वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या दोन टेस्टच्या मालिकेत 2-0 असं निर्भेळ यश मिळवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विठ्ठलराव विखे, बाळासाहेब विखे आणि राधाकृष्ण विखे पाटील

अहमदनगरचे नवनिर्वाचित खासदार सुजय विखे यांनी निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान मतदारांच्या नावानं खुलं पत्र लिहिलं, त्यातील हे त्यांचं विधान.

या पत्रात सुजय विखेंचा रोख विखे कुटुंबीयांच्या अहमदनगरमधील कामाबद्दल आहे.

अहमदनगर जिल्ह्यात विखे कुटुंबीयांचं मोठं प्रस्थ आहे. सहकार आणि संस्थांच्या माध्यमातून या कुटुंबानं नगरच्या राजकारणात खोलवर पाळेमुळे रोवली आहे.

पण, तो वारसा नेमका काय आहे, ज्याचा उल्लेख सुजय करत आहेत? त्या परंपरा काय आहेत, ज्यांना चिकटून राहण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे?

आशियातला पहिला सहकारी साखर कारखाना

विठ्ठलराव विखे पाटील हे सुजय विखे यांचे पणजोबा. विठ्ठलराव विखे पाटील यांनी 1915पासून अहमदनगरमधल्या प्रवरा परिसरात सहकार क्षेत्रात काम करण्यासाठी सुरुवात केली.

त्यांच्याबदद्ल 'लोक माझा सांगाती' या आत्मकथेत शरद पवार लिहितात, "विठ्ठलराव विखे पाटील यांचं व्यक्तिमत्त्व मला जवळून पाहायला मिळालं. 17 जून 1950ला अहमदनगर जिल्ह्यातल्या प्रवरानगर (लोणी) इथे आशियातला सहकारी तत्त्वावरचा पहिला सहकारी साखर कारखाना पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली उभा राहिला. शेतकऱ्यांपर्यंत सहकाराचं तत्त्व नेऊन विठ्ठलराव विखेंनी ग्रामीण महाराष्ट्राला सहकाराचा परिचय करून दिला."

अहमदनगर भाजपचा वाद चव्हाट्यावर, शिंदेंची विखेंविरोधात तक्रार

शरद पवारांचे मोठे भाऊ अप्पासाहेब पवार याच साखर कारखान्यात कृषी अधिकारी म्हणून काम करत होते. याशिवाय शरद पवारांचं शिक्षण काही काळ प्रवरानगर इथल्या 'महात्मा गांधी विद्यालयात' झालं आहे.

'शंभर टक्के राजकारणी व्यक्ती'

सहकारी साखर कारखान्याच्या स्थापनेनंतर विठ्ठलराव विखेंनी 1964ला 'प्रवरा ग्रामीण शिक्षण संस्थे'ची स्थापना केली. या माध्यमातून विखे कुटुंबीयांनी शिक्षण क्षेत्रात प्रवेश केला.

सहकार, शिक्षण या क्षेत्रात पाय रोवल्यानंतर त्यांनी आरोग्य क्षेत्रात शिरकाव केला. त्यासाठी 'प्रवरा मेडिकलची स्थापना' करण्यात आली.

विठ्ठलराव विखेंच्या कामाबद्दल भारत सरकारनं त्यांचा पद्मश्री पुरस्कार देऊन गौरव केला.  इतकंच नाही तर त्यांचं काम पाहण्यासाठी तत्कालीन पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू स्वत: प्रवरानगरला आले.

यशवंतराव चव्हाण, पंडित नेहरू आणि विठ्ठलराव विखे पाटील

विठ्ठलराव विखेंचं सामाजिक क्षेत्रात काम सुरू असताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राम शिंदे यांनी विखे पाटील पिता-पुत्रांबद्दल असलेली नाराजी पक्षासमोर मांडल्यानंतर राधाकृष्ण विखे पाटील पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. जाणून घ्या त्यांच्या घराण्याचा इतिहास.

"मी माझ्या उदात्त वारशापासून कधीही ढळणार नाही. मी या परंपरांचा पाईक होण्याचा कसोशीनं प्रयत्न करीत राहीन. कोणतीही संकुचित भूमिका घेणार नाही," हे मत आहे सुजय विखे पाटील यांचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदर्भ आणि मराठवाड्याला गारांनी झोडपलं आहे.

काही वर्षांपूर्वी कदाचित वाटलं असतं हे असं कसं? पण 2014साली मार्च महिन्यात महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी गारपीट झाली, पुढच्याही वर्षी हवामानाने तोच कित्ता गिरवला. त्या कालावधीत राज्याच्या अनेक भागात इतकी गारपीट होती झाली की गारांचा दीड-दीड फुटांचा थर साचला होता.

पिकांची हानी, घरांचं नुकसान, जनावरांचा मृत्यू असं मोठं नुकसानही झालं होतं. या गारपिटीबद्दल लोकांमध्ये प्रचंड उत्सुकता होती. एक ना दोन.. अनेक प्रश्न विचारले जात होते, शंका उपस्थित केल्या जात होत्या. जमेल तशी कारणं दिली जात होती.

पण आता वारंवार असं होऊ लागल्याने लोकही त्याला जणू सरावलेत. त्यामुळे आता गारपीट झाली तरी 'असं होतंच बुवा..' म्हणून सोडूनही देतील. तरीसुद्धा त्याच्या मुळाशी जावंच लागेल.

राज्यात गारपीट कधी होते?

गारपीट होणं हे आपल्या महाराष्ट्रात नवं नाही. पावसाळ्याच्या तोंडावर किंवा अगदी ऐन उन्हाळ्यात अनेकदा गारपीट होते आणि आपण ती अनुभवतोसुद्धा.

विदर्भ असो, नाहीतर मराठवाडा, उत्तर महाराष्ट्र, पश्चिम महाराष्ट्र सगळीकडंच गारपीट होतेच. कधी ती जास्त प्रमाणात होते, तर कधी चुकून-माकून. यामुळे शेतीचं नुकसान होतं, हाताशी आलेली पिकं आडवी होतात. पण आता फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यांमध्ये हे घडणं म्हणजे डोक्यालाच हात लावायची पाळी! त्यामुळेच या घटनेकडं वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहावं लागेल.

हवामानशास्त्राच्या परिभाषेत सांगायचं तर गारा पडण्यासाठी दोन गोष्टी आवश्यक असतात. एक- हवा जास्त उंचीपर्यंत जायला हवी आणि दुसरी- या हवेत बाष्पाचं प्रमाण जास्त हवं. अशी परिस्थिती अवतरली की गारपीट होण्याची शक्यता वाढते.

औरंगाबादमध्ये रस्त्यावर साचलेल्या गारा

बाष्पाचं प्रमाण वाढण्यासाठी कारणीभूत ठरतात ते पूर्वेकडून म्हणजे बंगालच्या उपसागरावरून येणारे किंवा कधीकधी अरबी समुद्रावरून येणारे वारे. ते येताना सोबत भरपूर बाष्प घेऊन येतात. तर हवा जास्त उंचीवर जाण्यासाठी कारणीभूत ठरतात - वाऱ्याचे जेट प्रवाह. ते अतिउंचावर असतात. साधारणपणे 9 ते 12 किलोमीटर उंचीवर.

ते फेब्रुवारी-मार्च महिन्यात हिमालयाच्या आसपास असतात. काही कारणांमुळे ते दक्षिणेकडं सरकतात. त्यांचा प्रभाव महाराष्ट्रापर्यंत पोहोचतो. हे प्रवाह कोरडे असतात. त्यामुळे आता हे कोरडे प्रवाह वरच्या थरात आणि बाष्प असलेली आर्द्र हवा खालच्या थरात अशी स्थिती निर्माण होते. ही स्थिती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

थंडी संपून उन्हाळ्याची चाहूल लागण्याचे आताचे दिवस. पण हवामान विभागाने 'राज्याच्या काही भागात गारपीट होईल,' असा अंदाज दिलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदर्भ युथ वेल्फेयर सोसायटी द्वारा संचालित महिला कला, वाणिज्य महाविध्यालय चांदुर रेल्वेत व्हॅलेंटाईनडेच्या पूर्वसंध्येला प्रेम विवाह न करण्याची शपथ विद्यार्थ्यांना देण्यात आली होती.

राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या एका कार्यक्रमात प्रेमविवाह करणार नाही अशी शपथ विध्यार्थ्यांना दिली गेली होती. शपथ देण्याच्या बातमीवरून राज्यभरात गदारोळ झाला होता. शपथ देणाऱ्या प्राचार्यांसह दोन प्राध्यापकाची चौकशी लावण्यात आली. दरम्यान प्राचार्य आर हावरे, प्राध्यापक प्रदीप दंदे, कार्यक्रम अधिकारी प्राध्यापक व्ही. कापसे यांच्यावर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली.दुसरीकडे प्राध्यापकांच्या निलंबनाविरोधात विद्यार्थ्यांनी महाविद्यालय परिसरातच आंदोलन सुरू करण्यात आलं. आम्ही शपथ स्वतःहून घेतली होती, देण्यात आली नव्हती असं विध्यार्थ्यांचं म्हणणं आहे. शिक्षकांनी शपथ आमच्यावर लादली नसल्याचं विध्यार्थ्यांचं म्हणणं आहे. निलंबनाची कारवाई विरोधात विद्यार्थांनी कॉलेजचं मुख्य द्वाराला कुलूप लावले. प्राध्यापकांच्या समर्थनार्थ विद्यार्थ्यांनी तासिकेवरही बहीष्कार घातला.

अशा प्रकारची शपथ देणं अयोग्य असल्यामुळे शिक्षकांवरील कारवाई योग्य असल्याचं संस्थेच्या अध्यक्षांनी म्हटलं. "प्रेम विवाह न करण्याची शपथ शिक्षक देऊ शकत नाही. शपथ प्रकरणामुळे संस्थेची मोठी बदनामी झाली. संस्थेला पूर्वसूचना न देता प्राध्यापकांनी दिलेली शपथ योग्य नाही. या संपूर्ण प्रकरणावर आम्ही तीन प्राध्यापकांविरोधात  चौकशी लावली. दरम्यान संस्थेमार्फत त्यांच्यावर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली. अजून आमची चौंकशी सुरू आहे. प्राध्यापकांनी माफीनामा जाहीर केला होता. प्रेम विवाह न करण्याची शपथ देण्याचं समर्थन होऊ शकत नाही त्यामुळं निलंबनाची कारवाई करण्यात आलेली आहे. संस्थेची पारदर्शक चौकशी सुरू आहे" असं  विदर्भ युथ वेल्फेयर सोसायटीचे अध्यक्ष डॉ. नितीन धांडे म्हणाले.

याआधी काय घडलं होतं?

चांदुर-रेल्वे येथील महिला महाविद्यालय रासेयो पथकाच्या टेंभुर्णी येथील निवासी विशेष शिबिरात (7 फेब्रुवारी ते 14 फेब्रुवारी) शिबिरार्थी विद्यार्थिनींना 'प्रेम व प्रेमविवाह न करण्याची' शपथ एका सत्रात देण्यात आली होती. त्यावर मीडिया व सोशल मीडियातून काही संमिश्र प्रतिक्रिया उमटल्या.

त्या प्रतिक्रिया लक्षात घेता शिबिरात दिलेली शपथ ही उन्मादी प्रेमाच्या विरोधात होती. तसे प्रास्ताविक आम्ही केले होते असं कॉलेजने म्हटलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्हॅलेंटाईन डे च्या पूर्वसंध्येला प्रेमविवाह न करण्याची शपथ देणाऱ्या चांदुर रेल्वे येथील एका महाविद्यालयातील प्राचार्य व दोन प्राध्यापकांना निलंबित करण्यात आले आहे. प्राध्यापकांवरील निलंबनाची कारवाई मागे घेण्यात यावी यासाठी विद्यार्थ्यांनी कॉलेजमध्येच आंदोलन सुरू केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदर्भातल्या वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमधल्या 9 प्रकरणांच्या फाईल्स बंद केल्याचं सांगण्यात आलं आहे. यापैकी काही फाईल्स या दोन दिवसांपूर्वी शपथ घेणारे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्याशी संबंधित असल्याचं वृत्तही देण्यात आल्याने राजकारण लगेचच सुरू झालं.

पण बीबीसीशी बोलताना लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाचे महासंचालक परमबीर सिंग यांनी हे वृत्त फेटाळलं आहे.

"या बंद करण्यात आलेल्या फाईल्सचा अजित पवार यांच्याशी कुठलाही संबंध नाही, तसंच 28 नोव्हेंबरला यासंबंधी कोर्टात सुनावणी आहे. त्यामुळे काही फाईल्स बंद करण्यात आल्या आहेत. आमच्याकडे 3000 टेंडर्सच्या फाईल्स आहेत. त्यापैकी ज्या केसमध्ये काही आढळत नाही, त्या बंद करतो. हे वेळोवेळी सुरू असतं," असं त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं आहे.

दरम्यान, अजित पवार यांना सिंचन घोटाळ्याप्रकरणी कुठलीही क्लीनचिट दिली नाही, हे प्रकरण न्यायप्रविष्ठ आहे, असं भाजप नेते रावाहेब दानवे यांनी स्पष्ट केलं आहे.

तर काँग्रेसनं मात्र या निर्णयावर टीका केली आहे.

(ही बातमी सतत अपडेट केली जात आहे.)

हेही नक्की वाचा

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सिंचन गैरव्यवहाराशी संबंधित 9 फाईल्स लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागानं बंद केल्याचं वृत्त विविध माध्यमांनी प्रसिद्ध केलं आहे. त्याचं नोटीफिकेशनही सध्य व्हायरल झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदर्भातल्या वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमधल्या 9 प्रकरणांच्या फाईल्स बंद केल्याचं सांगण्यात आलं आहे. यापैकी काही फाईल्स या दोन दिवसांपूर्वी शपथ घेणारे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्याशी संबंधित असल्याचं वृत्तही देण्यात आल्याने राजकारण लगेचच सुरू झालं.

पण बीबीसीशी बोलताना लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाचे महासंचालक परमबीर सिंग यांनी हे वृत्त फेटाळलं आहे.

"या बंद करण्यात आलेल्या फाईल्सचा अजित पवार यांच्याशी कुठलाही संबंध नाही, तसंच 28 नोव्हेंबरला यासंबंधी कोर्टात सुनावणी आहे. त्यामुळे काही फाईल्स बंद करण्यात आल्या आहेत. आमच्याकडे 3000 टेंडर्सच्या फाईल्स आहेत. त्यापैकी ज्या केसमध्ये काही आढळत नाही, त्या बंद करतो. हे वेळोवेळी सुरू असतं," असं त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं आहे.

दरम्यान, अजित पवार यांना सिंचन घोटाळ्याप्रकरणी कुठलीही क्लीनचिट दिली नाही, हे प्रकरण न्यायप्रविष्ठ आहे, असं भाजप नेते रावाहेब दानवे यांनी स्पष्ट केलं आहे.

तर काँग्रेसनं मात्र या निर्णयावर टीका केली आहे.

सिंचन घोटाळा प्रकरणी अजित पवार आणि इतर आरोपींना कोणत्याही क्षणी अटक होऊ शकते असं विधान भाजपचे रावसाहेब दानवे यांनी नोव्हेंबर २०१८ मध्ये केलं होतं.

सिंचन घोटाळा काय आहे?

1999 ते 2009 या काळात बंधारे आणि सिंचन प्रकल्पांच्या बांधकामात गैरव्यवहार झाल्याचा आरोप झाला. सिंचनावर 70,000 कोटी रुपये खर्च झाले, पण सिंचन क्षेत्रात केवळ 0.1 टक्क्यांची सुधारणा झाली असं निरीक्षण सरकारच्याच इकोनॉमिक सर्व्हे मध्ये होतं. या काळात अजित पवार हे जलसंपदा मंत्री होते.

सिंचन प्रकल्पांच्या कंत्राट वाटपात तसंच त्यांच्या पूर्ततेमध्ये अनियमतता आढळली अशी नोंद CAG ने आपल्या अहवालात केली होती.

2001 ते 2011-12 या काळात CAGने जलविभागाचे सात ऑडिट केले. त्यात दीर्घकालीन नियोजनाचा अभाव, प्रकल्पांचा प्राधान्यक्रम ठरवण्यात अनिश्चितता, प्रकल्प पूर्ण करण्यास लागलेला वेळ, वन विभागाची परवानगी न घेता काही ठिकाणी प्रकल्प सुरू करणं याबाबतीत नियमांची पायमल्ली झाल्याचं निरीक्षण CAGनं मांडलं होतं.

अनेक प्रकल्पांसाठी नियोजित केलेल्या किमतींमध्ये अनेक पटींनी वाढ झाल्याचं CAGनं म्हटलं.  601 प्रकल्पांपैकी 363 प्रकल्पांची नियोजित रक्कम वाढून 47,427 कोटी रुपयांवर गेल्याचं CAG ने म्हटलं.

अजित पवारांवर काय आरोप आहेत?

जेव्हा CAGने सिंचन प्रकल्पांमध्ये अनियमितता आहे असं म्हटलं तेव्हा अजित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदर्भातील अमरावती, बुलडाणा या जिल्ह्यामध्ये गारपीट झाली.

अमरावती जिल्ह्यात विजेच्या कडकटासह जोरदार पावसाने हजेरी लावली. अमरावती जिल्ह्यातील जवळपास 9 तालुक्यांना पावसाचा फटका बसलाय.

धारणी तालुक्यात गुरुवारी आणि शुक्रवारी जोरदार पाऊस पडला. वादळी वाऱ्यासह पडलेल्या पावसामुळं गहू, चना या पिकांचं नुकसान झाल्याची माहिती आहे.

गुरुवारी (18 मार्च) मेळघाटात पावसासह गारपीटही झाली. अवकाळी पावसामुळे शेतीचही मोठं नुकसान झालं तर काही ठिकाणी घरांचीही पडझड झाली आहे.

बुलडाणा जिल्ह्यातील देऊळगाव राजा, चिखली, बुलडाणा या तालुक्यांमध्येही गारपीट झाली.

यामुळे काढणीला आलेला गहू, कांदा या पिकांचं नुकसान झालं आहे. या पावसामुळे रब्बी पिकांसह संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांनाही फटका बसला आहे.

मराठवाड्यातही पाऊस

मराठवाड्यातील परभणी, बीड आणि जालना जिल्ह्यात अवकाळी पाऊस झाला.

जालना जिल्ह्यातील भोकरदन तालुक्यात पावसासह गारपीट झाली आहे. तालुक्यातील हसनाबाद, तळेगाव, सुरंगळी या भागात पहाटे 5 च्या सुमारास वादळी वाऱ्यासह मोठी गारपीट झाली आहे.

त्यामुळे या भागातील पिकांच्या नुकसानीचा अंदाज व्यक्त केला जातोय. सुमारे अर्धा तास चाललेल्या पावसामुळे जागोजागी गारांचा खच पडल्याचं दिसून आला.

पावसाचा अंदाज

येत्या पाच दिवसांसाठी महाराष्ट्रात आयएमडीने तीव्र हवामानाचे इशारा दिला असून उद्यापासून तीव्रता कमी होण्याची शक्यता आहे.

हवामानातील बदलामुळे विदर्भासह मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रात 18-21 मार्च दरम्यान वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता आहे, असं हवामान तज्ञ के. एस. होसाळीकर यांनी दोन दिवसांपूर्वी ट्वीट केलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शुक्रवारी (19 मार्च) संध्याकाळी विदर्भ आणि मराठवाड्यातील काही भागांमध्ये विजेच्या कडकडाटासह वादळी पाऊस झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विदिशाला स्पोर्ट्समध्ये करिअर करायचं होतं, पण दुखापतीमुळे तिला टेनिस सोडावं लागलं.

विदिशानं स्वत:ला सिद्ध करावं, असं तिच्या आईनं मनातून ठरवलं होतं.

ज्या आईला आधी लोकांचे टोमणे खावे लागत होते, तिच आई आज अभिनंदनाचा स्वीकार करत आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ती खूप प्रश्न विचारायची. पुन्हा पुन्हा समजावून सांग म्हणायची. सगळे तिच्यापासून लांब राहायला लागले.  पण, मागे हटायचं नाही, असं तिनं मनापासून ठरवलं होतं. ही गोष्ट आहे  'मिस डेफ वर्ल्ड' विदिशा बालियानची.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आणि रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार डोनाल्ड ट्रंप आणि प्रतिस्पर्धी डेमोक्रॅटीक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन हे आपापल्या विजयाचे दावे करत आहेत.

पण दोन दिवस उलटून गेले तरी अद्याप विजय कुणी मिळवला, हे स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

मग विजयी उमेदवार कोण हे कधी कळेल, हा प्रश्न आपल्या सर्वांनाच पडलेला आहे. अद्याप मतमोजणीच सुरू असल्याचं सांगितलं जात आहे.

त्यामुळे, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष पदाची माळ कुणाच्या गळ्यात पडेल, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलेलं आहे.

कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे अनेक मतदारांनी पोस्टल मतदान करण्यास पसंती दिली होती. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात पोस्टल मतदान या निवडणुकीत झालेलं आहे.

हे मतदान कसं मोजावं याबाबत अमेरिकेतील वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये वेगवेगळे कायदे आहेत. त्यामुळे या प्रक्रियेला थोडा विलंब लागण्याची शक्यता आहे.

जो बायडन यांना पुरेशी लोकप्रिय मतं मिळाली की नाही?

निवडणुकीत जो बायडन हे आघाडीवर आहेत. पण त्यांना विजयासाठी आवश्यक मतं अद्याप मिळालेली नाहीत.

अमेरिकेत इलेक्टोरल कॉलेज पद्धतीने मतमोजणी केली जाते. त्यामुळे या प्रक्रियेत बायडन यांना बहुमत सिद्ध करणं आवश्यक आहे.

या प्रक्रियेत राज्याच्या लोकसंख्येनुसार त्याठिकाणी विशिष्ट संख्येने इलेक्टर असतात. तुम्ही या राज्यात बहुमत मिळवल्यास त्या राज्यातील संपूर्ण इलेक्टर्स तुमच्या पारड्यात जातात. (पण नेब्रास्का आणि मेन या राज्यांत वेगळी यंत्रणा आहे.)

अमेरिकेत राज्यांमधून 538 इतकं इलेक्टोरल मतांची संख्या आहे. त्यापैकी 270 मतं मिळवणारा उमेदवार विजयी होत असतो.

प्रक्रियेला उशीर का लागतोय?

प्रत्येक राज्यात कोणत्या क्रमाने मतमोजणी करण्यात येते, यावर हे अवलंबून आहे. त्या राज्यांची माहिती आपण घेऊ -

अरिझोना (11 मतं) - या राज्यात जो बायडन यांना किंचित आघाडी मिळाली आहे. या राज्यात 5 लाख मतांची मोजणी अद्याप बाकी असल्याचं सांगितलं जातं आहे. यापैकी निम्म्याहून अधिक मत मेरिकोपा काऊंटी या परिसरातील आहेत. स्थानिक प्रमाणवेळेनुसार, सायंकाळी सात वाजेपर्यंत इथला निकाल जाहीर केला जाऊ शकतो.

नेवाडा (6 मतं) - इथंही बायडन यांना निसटती आघाडी मिळाली आहे. मतमोजणी वेगाने करण्यात येत असल्याचं येथील राज्य सरकारने स्पष्ट केलं आहे. त्यासाठी वेळमर्यादाही देण्यात आली आहे. इथली पोस्टल मतं अद्याप मोजण्यात आलेली नाहीत.

जॉर्जिया (16 मतं) - या राज्यात ट्रंप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत अनेक नाट्यमय घडामोडी घडताना दिसत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्या बालन

चित्रपट क्षेत्रातल्या दिग्गजांनी या कार्यक्रमाला हजेरी लावली होती.

पुरस्कार विजेत्यांची यादी :

सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (लोकप्रिय) - हिंदी मीडिअम

सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (क्रिटिक्स) - न्यूटन

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (मुख्य भूमिका) - विद्या बालन (तुम्हारी सुलु)

सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मुख्य भूमिका) - इरफान खान (हिंदी मीडिअम)

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (क्रिटिक्स) - झायरा वसीम (सिक्रेट सुपरस्टार)

सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (क्रिटिक्स) - राजकुमार राव (ट्रॅप्ड)

सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (लोकप्रिय) - अश्विनी अय्यर तिवारी (बरेली की बर्फी)

सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (पदार्पण) - कोंकणा सेन शर्मा (अ डेथ इन द गंज)

सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री -  मेहेर विज (सिक्रेट सुपरस्टार)

सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता - राजकुमार राव (बरेली की बर्फी)

राजकुमार राव

सर्वोत्कृष्ट कथा - अमित मसुरकर (न्यूटन)

सर्वोत्कृष्ट म्युजिक अल्बम - प्रीतम (जग्गा जासूस)

सर्वोत्कृष्ट गीतकार - अमिताभ भट्टाचार्य (उल्लू का पठ्ठा - जग्गा जासूस)

सर्वोत्कृष्ट गायक (महिला) - मेघना मिश्रा (नचदी फिरा - सिक्रेट सुपरस्टार)

सर्वोत्कृष्ट गायक (पुरुष) - अरिजित सिंग (रोके ना रुके नैना - बद्रीनाथ की दुल्हनिया)

सर्वोत्कृष्ट संवाद - हितेश कैवल्य (शुभ मंगल सावधान)

सर्वोत्कृष्ट पटकथा - शुभाशिष भुतियानी (मुक्ती भवन)

जीनवगौरव पुरस्कार - संगीतकार बप्पी लाहिरी

फिल्मफेअर पुरस्कार सोहळ्यादरम्यानचे काही क्षण :

अक्षय कुमार

परिणिती चोप्रा

सोनम कपूर

आर. माधवन

सोनाली बेंद्रे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत शनिवारी 63व्या फिल्म फेअर पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली. 'तुम्हारी सुलु' या चित्रपटासाठी विद्या बालनला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा तर 'हिंदी मीडिअम' या सिनेमासाठी इरफान खानला सर्वोत्तम अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्या बाळ

संक्रांतीनिमित्त पुढचे काही दिवस महाराष्ट्रात सगळीकडे हळदीकुंकू समारंभ उत्साहात साजरे केले जातीत. पण हळदीकुंकू समारंभाच्या या दुसऱ्या बाजूचा विचार कधी केलाय का? 'हळदीकुंकू हे स्त्रियांमध्ये जातीपाती आणि भेदाभेद निर्माण करणारं पुरुषप्रधान व्यवस्थेने चालवलेलं एक षडयंत्र आहे, असं मला वाटतं. काळानुरूप विचारही बदलला पाहिजे', हे सांगत आहेत ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या विद्या बाळ.

माझा हळदीकुंकू या संकल्पनेला विरोध आहे. विचार करायला लागल्यानंतर मी हळदीकुंकू बंद केलं. अनेकदा विचारलं जातं की, ही परंपरा स्त्रिया का चालू ठेवतात?

पुरुषांच्या व्यवस्थेने जे जे सांगितलं ते ते सर्व माझ्यासकट सगळ्यांनी पूर्वीपासून स्वीकारलेलं आहे. अगदी सोप्या शब्दांत सांगायचं तर हळदीकुंकू हा पुरुषांसाठीच स्त्रियांनी केलेला पारंपरिक कार्यक्रम आहे. या कार्यक्रमाच्या केंद्रस्थानी पुरुष आहेत. हे म्हणजे चोराच्या हाती जामदारखानाच्या किल्ल्या देण्यासारखा प्रकार आहे. हळदीकुंकू करायचं स्त्रियांनी आणि समाजातलं स्थान बळकट होणार ते पुरुषांचं.

हळदीकुंकवाच्या सणात फक्त सौभाग्यवतीला मान असतो. काही भारतीय संस्कारांमध्ये किंवा कर्मकांडांमध्ये स्त्री ही सौभाग्यवती आणि अपत्यवती असणं आवश्यक असतं. त्यातही मुलगा असेल तर ती तिथे सर्वांत श्रेष्ठ असते.

स्त्री सौभाग्यवती आणि अपत्यवती असण्याचे जे काही रूढ निकष आहेत त्यात तिचं 'अस्तित्व' महत्त्वाचं नाही. तिचं अस्तित्व दुसऱ्याच्या स्वाधीन आहे. तिला नवरा असला पाहिजे, तो जिवंत असला पाहिजे आणि त्याच्यापासून मूल असलं पाहिजे. हे हळदीकुंकू परंपरेचे निकष आहेत.

नवऱ्याशिवाय ओळख का नाही?

हळदीकुंकवात कोण सौभाग्यवती, कोण विधवा, कोण परित्यक्ता, कोण 'टाकलेली', कोण अविवाहित असे जे भेद केले जातात त्याला माझा विरोध आहे. त्यातही अविवाहितांमध्ये दोन प्रकारच्या स्त्रिया मोडतात. ज्यांना स्वखुशीने लग्न करायचं नाही अशा आणि ज्यांना लग्न करायचं आहे पण अजून झालं नाही अशा. या सर्वांना हळदीकुंकू परंपरा नाकारते.

ज्या स्त्रियांच्या आयुष्यात 'नवरा' नावाचा पुरुष नाही त्यांची काहीच ओळख नाही का? हळदीकुंकू या परंपरेच्या व्याख्येत तिची स्वतंत्र ओळख नाही. नवऱ्याच्या ओळखीवरून आणि नवरा असल्यानेच ती ओळखली जाणार, हे अयोग्य आहे. स्त्रियांना न्याय देणारं नाही.

अनेकदा स्त्रियांची ओळख करून देताना अमूक अमूक यांच्या सौभाग्यवती किंवा श्रीमती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विद्या बाळ यांचं 30 जानेवारी 2020 मध्ये पुण्यात निधन झालं. 14 जानेवारी 2018 ला त्यांनी बीबीसी मराठीसाठी हा लेख लिहिला होता. तो पुनर्प्रकाशित करत आहोत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यापीठाच्या अंतिम परीक्षा घेण्याच्या विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या (UGC) च्या निर्णयाविरोधात युवासेनेनं सुप्रीम कोर्टात याचिका (Writ Petition) याचिका दाखल केली होती. UGC नं परीक्षा घेण्याचा हट्ट करून लाखो विद्यार्थी, शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना धोक्यात टाकू नये, अशी विनंती युवासेनेनं केली होती.

महाराष्ट्राचे पर्यटन मंत्री आणि युवासेनेचे प्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी ट्वीट करून यासंदर्भात माहिती दिली.

आदित्य ठाकरे म्हणाले, "शैक्षणिक गुणवत्ता हा एका परीक्षेवरून ठरवली जाऊ शकत नाही. त्यामुळे आपण आधीच्या सत्रांच्या गुणांद्वारे गुण दिले पाहिजेत. तसंही, कुणा विद्यार्थ्यांना परीक्षा द्यायची असेल, तर ते कोरोनानंतरच्या काळात स्वत:हून पुढे येत देऊ शकतात."

युवासेनेनं सुप्रीम कोर्टात दाखल केलेली याचिका देशातील सर्व विद्यार्थ्यांसाठी आहे, असंही आदित्य ठाकरे म्हणाले आहेत.

राष्ट्रवादी युवक काँग्रेसचे कार्यकारी अध्यक्ष सुरज चव्हाण यांनी युवासेनेनं सुप्रीम कोर्टात दाखल केलेल्या याचिकेला पाठिंबा दिला आहे.

याआधीही आदित्य ठाकरे यांनी विद्यापीठाच्या अंतिम परीक्षेच्या मुद्द्यावरून केंद्र सरकारवर निशाणा साधला होता.

"युजीसीने आणि केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने घेतलेला निर्णय मला निराळ्याच विश्वातला वाटतो. युजीसीने हा विषय इगोचा न करता लाखो मुलांचा, शिक्षक-शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांचा जीव धोक्यात घालू नये," अशी टीका राज्याचे पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी केली होती.

मानसिक ताण, अर्धवट अभ्यासक्रम आणि विद्यार्थ्यांना असलेला धोका लक्षात घेऊन जगभरातील मोठ्या विद्यापीठांनी परीक्षा रद्द केल्या मात्र मनुष्यबळ विकासमंत्री आणि युजीसी मात्र आपल्या विद्यार्थ्यांवर परीक्षा लादत आहे. 'सगळा देश कोरोनाविरुद्ध लढत असताना मनुष्यबळ विकास खातं त्याच्याविरुद्ध वागतं आहे, अशी टीका आदित्य ठाकरे यांनी केली होती.

काही दिवसांपूर्वी केंद्रीय गृहमंत्रालयाने विद्यापीठांना अंतिम वर्षाच्या परीक्षा घेण्याची परवानगी दिली होती, पण या परीक्षा होऊ शकणार नाहीत, असं राज्याचे उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री उदय सामंत यांनी युजीसीला कळवलं आहे. पण विद्यापीठाच्या परीक्षा सरसकट रद्द करण्यात आल्या नसून ज्यांना परीक्षा द्यायची इच्छा आहे, ते परीक्षा देऊ शकतात. शासननिर्णयात तशा प्रकारचा पर्याय देण्यात आला आहे, असं सामंत यांनी असं उदय सामंत यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

UGC अंतिम वर्षाच्या परीक्षाबाबतची सुनावणी 14 ऑगस्ट रोजी होणार आहे. सुप्रीम कोर्टाने ही सुनावणी 14 ऑगस्ट रोजी ठेवली आहे. महाराष्ट्र सरकार आणि केंद्र सरकारने आपली बाजू सुप्रीम कोर्टासमोर मांडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यापीठाच्या आवारात अभाविपने बसवलेल्या पुतळ्यावरून अभाविप आणि NSUI मध्ये वाद उफाळून आला आहे. अभाविपनं दिल्ली विद्यापीठाच्या आवारात विनायक दामोदर सावरकर, सुभाषचंद्र बोस आणि भगतसिंह यांच्या प्रतिमा असलेला पुतळा बसवला.

या पुतळ्याला विरोध करत NSUI नं सावरकरांच्या प्रतिमेला काळं फासलं. त्याचवेळी पुतळ्यावरील सुभाषचंद्र बोस आणि भगतसिंहांच्या प्रतिमेला पुष्पहार घातला.

दिल्ली विद्यापीठात नेमकं काय घडलं?

अभाविपनं 20 ऑगस्ट रोजी पहाटे दिल्ली विद्यापीठाच्या आवारात सावरकर, सुभाषचंद्र बोस आणि भगतसिंह यांच्या प्रतिमा असणारा पुतळा बसवला. इथून या वादाला सुरूवात झाली. अभाविपने बसवलेल्य पुतळ्यावर NSUI नं आक्षेप घेतला.

सुभाषचंद्र बोस आणि भगतसिंह यांच्यासोबत सावरकरांचा पुतळा नको, अशी भूमिका घेत गुरुवारी (22 ऑगस्ट) NSUI चे दिल्ली प्रदेशाध्यक्ष अक्षय लकरांनी इतर कार्यकर्त्यांच्या सोबतीने सावरकरांच्या पुतळ्याला काळं फासलं. यावेळी NSUI नं पुतळ्याच्या खांबावरील सुभाषचंद्र बोस आणि भगतसिंह यांच्या प्रतिमेला पुष्पहार घातले.

हा वाद सुरू झाल्यानंतर दिल्ली विद्यापीठानं अभाविपला आदेश देत पुतळा हटवण्यास सांगितले. त्यानुसार अभाविपनं पुतळा हटवला आहे.

"विद्यापीठात सर्व विचारांना स्थान पाहिजे"

"देशाच्य स्वातंत्र्य लढ्यातील सर्वच क्रांतिकारी नेत्यांच्या पुतळ्याची स्थापना दिल्ली विद्यापीठाच्या आवारात व्हायला हवी. चार-पाच व्यक्तींचे किंवा विशिष्ट कुटुंबातील व्यक्तींचे पुतळे बसवलेले चालणार नाहीत, असं आम्ही दिल्ली विद्यापीठाला पत्राद्वारे कळवलं होतं" अशी माहिती अभाविपचे दिल्ली प्रदेशमंत्री सिद्धार्थ यादव यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

विद्यापीठ वैचारिक देवाण-घेवाणीचं ठिकाण असल्यानं प्रत्येक विचारांना तिथं स्थान असायला पाहिजे. दिल्ली विद्यापीठ चर्चेचं एक व्यासपीठ आहे. जर क्रांतिकाऱ्यांबाबत चर्चाच होत नसेल तर कसं होईल, असंही यादव यांनी म्हटलं.

NSUI चे महाराष्ट्र प्रतिनिधी आमीर नूरी हे बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाले, "सावरकरांचा आम्हाला काही त्रास नाही.  मात्र स्वातंत्र्य लढ्यात भगतसिंग फासावर गेले, सुभाषचंद्र बोस शेवटपर्यंत लढले, पण इंग्रजांसमोर झुकले नाहीत. सावरकर मात्र याउलट दिसतात. त्यांनी इंग्रजांकडे माफी मागितली होती."

निवडणुकांमुळं अभाविपनं पुतळा बसवला?

येत्या 12 सप्टेंबरला दिल्ली विद्यापीठाच्या विद्यार्थी संघटनेच्या निवडणुका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्ली विद्यापीठात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (अभाविप) आणि काँग्रेसची विद्यार्थी संघटना NSUI एकमेकांसमोर उभ्या ठाकल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यार्थी

कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन, सीबीएसई बोर्डाने दहावीची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला होता. बारावीची परीक्षा पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी यासंदर्भात उच्चस्तरीय बैठक आयोजित केली होती. बोर्डाच्या विविध परीक्षांच्या आयोजनासंदर्भात या बैठकीत चर्चा झाली होती.

विद्यार्थ्यांचं आरोग्य हे सर्वोच्च प्राधान्य असेल असं पंतप्रधानांनी स्पष्ट केलं. विद्यार्थ्यांच्या हिताचा केंद्र सरकार विचार करेल अशी ग्वाही पंतप्रधान मोदी यांनी दिली. विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याला बाधा पोहोचणार नाही आणि त्यांचं वर्ष फुकट जाणार नाही याची काळजी घेतली जाईल असं पंतप्रधान मोदी म्हणाले.

सीबीएसई बोर्डाची बारावीची परीक्षा 4 मे ते 14 जून कालावधीत होणार होत्या. ही परीक्षा पुढे ढकलण्यात आली आहे. 1 जून 2021 रोजी परिस्थितीचा अंदाज घेऊन बोर्ड निर्णय घेईल. संबंधित निर्णयाची माहिती विद्यार्थी आणि पालकांना देण्यात येईल. परीक्षा सुरू होण्याच्या पंधरा दिवस आधी कल्पना देण्यात येईल असं केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केलं.

दहावीच्या परीक्षेचा निकाल बोर्डाने विकसित केलेल्या वस्तुनिष्ठ निकष पद्धतीद्वारे जाहीर केला जाईल.

जो विद्यार्थी मिळालेल्या गुणांवर समाधानी नसेल तर त्याला नंतर जेव्हा परीक्षा घेण्यासाठी योग्य परिस्थिती असेल तेव्हा पुन्हा परीक्षेला बसण्याची परवानगी देण्यात येईल.

दरम्यान राज्य सरकारने काही दिवसांपूर्वीच दहावी, बारावीची परीक्षा पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला होता. सीबीएसई बोर्डाने दहावीची परीक्षा रद्द केल्याने तसाच निर्णय राज्य सरकारने घ्यावा असा जनरेटा वाढण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान दहावी-बारावीच्या विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा न घेता त्यांना प्रमोट केलं पाहिजे. विद्यार्थ्यांप्रमाणे शाळांचाही विचार सरकारने करावा असं मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी म्हटलं होतं.

कोरोनाच्या वाढत्या प्रादुर्भावाच्या पार्श्वभूमीवर, दहावी-बारावी परीक्षांचं काय होणार? अशी टांगती तलवार विद्यार्थी आणि पालकांच्या डोक्यावर होती. मात्र विद्यार्थ्यांचं आरोग्य हे सर्वोच्च प्राधान्य आहे त्यामुळे परीक्षा लांबणीवर टाकण्याचा निर्णय राज्य सरकारने घेतला होता.

दहावीची परीक्षा जूनमध्ये होईल तर बारावीची परीक्षा मे महिन्याच्या अखेरीस घेण्यात येईल असं शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी जाहीर केलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाचा वाढता संसर्ग पाहता CBSE पाठोपाठ ICSE बोर्डानेही दहावीची परीक्षा रद्द केली आहे. बारावीची परीक्षा मात्र रद्द करण्यात आली नाहीये. या परीक्षेचं नवीन वेळापत्रक जाहीर केलं जाईल, असं ICSE बोर्डानं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यार्थी

सीबीबीएसई बोर्डाने दहावीची परीक्षा रद्द केल्याने एसएससी बोर्ड परीक्षा रद्द करणार का? असा प्रश्न उपस्थित केला जातोय.

याविषयी बोलताना वर्षा गायकवाड म्हणाल्या, "महाविकास आघाडी सरकारसाठीही विद्यार्थ्यांची सुरक्षा ही प्राथमिकता आहे. त्यामुळे सीबीएसईप्रमाणेच परीक्षा रद्द करून ऑब्जेक्टिव्ह आणि इंटरनल असेसमेंट घेण्याबाबत आम्ही अभ्यास करू आणि तज्ज्ञांशी बोलू."

केंद्रीय बोर्डाचा हाच निर्णय एसएससी बोर्डालाही घेता येणं शक्य आहे का? एसएससी बोर्डाच्या विद्यार्थ्यांना परीक्षा न घेता गुण देणं शक्य आहे का? याचा अकरावीच्या प्रवेश प्रक्रियेवर काय परिणाम होईल? अशा सर्व प्रश्नांचा आढावा आपण या बातीमीत घेणार आहोत.

केंद्र सरकारने नेमका काय निर्णय घेतला आहे?

देशभरातील विविध राज्यांमध्ये होणारी सीबीएसई बोर्डाची दहावीची परीक्षा केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने रद्द केली आहे. दहावीच्या विद्यार्थ्यांचा निकाल ऑब्जेक्टिव्ह क्रायटेरिआच्या आधारावर म्हणजेच वस्तुनिष्ठ निकष पद्धतीच्या आधारे जाहीर करण्यात येईल असा निर्णय घेण्यात आला.

दहावीचे जे विद्यार्थी मिळालेल्या गुणांवर समाधानी नसतील त्यांना योग्य परिस्थिती असेल तेव्हा पुन्हा परीक्षेला बसण्याची परवानगी देण्यात येईल असंही केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने स्पष्ट केलं आहे.

बारावीच्या परीक्षेबाबत जून महिन्यात परिस्थितीचा अंदाज घेऊन बोर्ड निर्णय घेईल. संबंधित निर्णयाची माहिती विद्यार्थी आणि पालकांना देण्यात येईल. परीक्षा सुरू होण्याच्या पंधरा दिवस आधी कल्पना देण्यात येईल, असं केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केलं.

सीबीएसई बोर्ड दहावीच्या विद्यार्थ्यांना गुण कसे देणार?

दरवर्षीप्रमाणे सीबीएसई बोर्डाची दहावीची परीक्षा लेखी स्वरुपात होणार नसल्याने वस्तुनिष्ठ निकषांच्या आधारावर विद्यार्थ्यांचा निकाल जाहीर केला जाणार आहे.

वस्तुनिष्ठ निकष म्हणजे विद्यार्थ्यांना नेमके गुण कसे मिळणार?  याविषयी बोलताना सीबीएसई बोर्डाच्या पोद्दार शाळेच्या मुख्याध्यापिका अवनीता बीर सांगतात, "वस्तुनिष्ठ निकषांच्या आधारावर म्हणजे केंद्रीय बोर्ड काही वेगळ्या पर्यायांचा विचार करत आहे असे दिसते. यात इंटरनल असेसमेंट, प्रोजेक्ट्स, असाईनमेंट्स किंवा ऑब्जेक्टिव्ह (MCQ) असे पर्याय असू शकतात. वर्षभरात शालेय स्तरावर घेतलेल्या अशाच परीक्षांच्या गुणांवरही निकाल जाहीर करू शकतात."

विद्यार्थी

परीक्षा न घेताच निकाल जाहीर करून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्य़ा पार्श्वभूमीवर केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने सीबीएसई बोर्डाची दहावीची परीक्षा रद्द केली आहे. याच आधारावर महाराष्ट्रातही राज्य शिक्षण मंडळ म्हणजेच एसएससी बोर्डाची दहावीची लेखी परीक्षा रद्द करण्याबाबत तज्ज्ञांशी बोलून निर्णय घेऊ, असं शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांनी म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विद्यार्थ्यांना भारतात आणि परदेशातल्या कॉलेजांमध्ये प्रवेश घ्यायचा असल्याने यासाठी जास्त वेळ देता येणार नसल्याचं म्हणत जस्टिस ए. एम. खानविलकर आणि दिनेश महेश्वरी यांच्या पीठाने महाधिवक्ता के. के. वेणुगोपाल आणि ICMC चे वकील जे. के. दास यांना सूचना दिल्या.

न्यायालयाने म्हटलंय, "सरकारने 12वीची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला, याचा आम्हाला आनंद आहे, पण मूल्यांकन करण्यासाठी एक निष्पक्ष निकष तयार करण्यात यावेत आणि आमच्यासमोर सादर करण्यात यावेत."

तर उत्तर प्रदेशातल्या 12वीच्या परीक्षाही रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याची माहिती उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री दिनेश शर्मा यांनी कोर्टाला दिली आहे.

कोरोनाच्या साथीची परिस्थिती लक्षात घेत 12वीच्या सीबीएसईच्या परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने मंगळवारी (1 जून) घेतला होता. यानंतर ICSE (ICSC) बोर्डाने आणि काही राज्यांनीही 12वीची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला.

तर दहावीची परीक्षा रद्द करण्याच्या निर्णयाला आव्हान देणारी याचिका धनंजय कुलकर्णी यांनी मागे घेतली आहे. दहावीचे अंतर्गत मूल्यमापन होणार या निर्णयाला आव्हान देणार असल्याचं त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

एसएससी बोर्डाच्या परीक्षांसदर्भात आज (3 जून) मुंबई उच्च न्यायालयात महत्त्वाची सुनावणी झाली. दहावीच्या परीक्षा रद्द केल्यानंतर सरकारच्या या निर्णयाला आव्हान देणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आली होती.

गेल्या आठवड्यात शालेय शिक्षण विभागाने यासंदर्भात आपले प्रतिज्ञापत्र मुंबई उच्च न्यायालयात दाखल केले. दहावीच्या विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन नववी आणि दहावीच्या अंतर्गत गुणांच्या आधारे केले जाईल आणि अकरावी प्रवेशासाठी सीईटी परीक्षेचा पर्याय राज्य सरकारने विद्यार्थ्यांना दिला आहे.

कोरोना आरोग्य संकटाच्या पार्श्वभूमीवर दहावीची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला असल्याचं सांगत राज्य सरकारने 1 जून रोजी झालेल्या सुनावणी दरम्यान आपली बाजू न्यायालयासमोर मांडली. त्यानंतर आज मुंबई उच्च न्यायालय यासंदर्भात आपला अंतिम निकाल देण्याची शक्यता आहे.

शिवाय, राज्य सरकार एचएससी बोर्डाच्या परीक्षांसंदर्भातही आपला निर्णय मुंबई उच्च न्यायालयाला सांगेल. सीबीएसई बोर्डाने बारावीची परीक्षा रद्द केल्यानंतर आता एचएससी बोर्डाची परीक्षा सुद्धा रद्द होणार असल्याचे संकेत यापूर्वीच शालेय शिक्षण विभागाने दिले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विद्यार्थ्यांच्या कामगिरीचं मूल्यमापन कोणत्या निकषांनुसार करणार याची माहिती दोन आठवड्याच्या आत देण्याचे आदेश सुप्रीम कोर्टाने सीबीएसई आणि आयसीएसई बोर्डांना दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधान परिषदेच्या राज्यपालनियुक्त जागांसाठी कला क्षेत्रातून उर्मिला मातोंडकर यांच्या नावाची शिफारस करण्यात आल्याचे समजतं. ही जागा शिवसेनेच्या कोट्यातून देण्यात आली असल्याने उर्मिला मातोंडकर शिवसेनेत प्रवेश करतील, अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.

यापूर्वी उर्मिला मातोंडकर यांनी 2019 लोकसभा निवडणूक काँग्रेसकडून लढवली होती. या निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता.

अभिनेत्री कंगना राणावत यांच्या भूमिकांना आव्हान दिल्यानंतर गेल्या दोन ते तीन महिन्यांपासून उर्मिला मातोंडकर पुन्हा एकदा चर्चेत आल्या.

मुंबई पोलिसांवर टीका केल्यानंतर कंगना राणावत यांनी मुंबईला पाकव्याप्त काश्मीरची उपमा दिली. यानंतर उर्मिला मातोंडकर यांनी माध्यमांना दिलेल्या मुलाखतीत कंगनावर निशाणा साधला.

कंगना राणावतला भाजपचं तिकीट हवं असल्यामुळे तिने असा प्रकार सुरू केल्याचा आरोप उर्मिला मातोंडकर यांनी केला.

कंगना राणावत आणि उर्मिला मातोंडकर यांच्यात आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले. उर्मिलाच्या प्रतिक्रियांवर कंगना राणावतने उर्मिला मातोंडकर 'सॉफ्ट पॉर्न अभिनेत्री'असल्याचं म्हटलं होतं.

हा वाद सुरू असताना उर्मिला मातोंडकर यांनी "बदल्याची भावना मानवाला जळवते. संयम हाच बदल्याच्या भावनेवर नियंत्रण आणण्यासाठीचा उपाय आहे. शिवाजी महाराज अमर रहे," असं वाक्य लिहिलेला छत्रपती शिवाजी महाराजांचा फोटो ट्विटरवर पोस्ट केला.

कंगना राणावतने शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, आदित्य ठाकरे यांच्यावरही थेट आरोप केले होते. शिवाय, तिने बॉलिवूडमधील घराणेशाहीवर सातत्याने टीका केली.

अशावेळी उर्मिला मातोंडकर या मोजक्या अशी अभिनेत्रींपैकी एक होत्या, ज्यांनी कंगना राणावतला प्रत्युत्तर दिलं. प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षरित्या शिवसेनेलाही याचा फायदा झाला.

विधानपरिषदेच्या राज्यपाल नामनिर्देशित 12 जागा रिक्त असताना, यात कला क्षेत्रातून उर्मिला मातोंडकर यांना शिवसेनेकडून संधी मिळण्याची शक्यता आहे. यामुळे उर्मिला मातोंडकर यांची नवी राजकीय कारकीर्द सुरू होण्याची शक्यता आहे.

'माझ्यावर राष्ट्र सेवा दलाचे संस्कार'

उर्मिला मातोंडकर यांचा जन्म 4 फेब्रुवारी 1974 साली एका महाराष्ट्रीयन कुटुंबात झाला. त्यांचं वास्तव्य मुंबईत आहे.

उर्मिला मातोंडकर यांचे वडील श्रीकांत मातोंडकर यांचा अनेक सामाजिक चळवळींमध्ये सक्रीय सहभाग होता. ते कामगार नेतेसुद्धा होते आणि ते राष्ट्र सेवा दलाशी संबंधित होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकर यांनी आज म्हणजेच 1 डिसेंबर 2020 रोजी शिवसेनेत प्रवेश केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानपरिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघातील सहा जागांचा निकाल लागल्यानंतर भाजपचे नेते आणि महाराष्ट्राचे विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केलेलं हे वक्तव्य.

या निवडणुकीत भाजप सहापैकी एका जागेवर, महाविकास आघाडी चार जागांवर, तर एका जागेवर अपक्ष निवडून आले आहेत.

शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी या महाविकास आघाडीने गेल्यावर्षी (2019) राज्यात सत्ता स्थापन केल्यानंतर, या तिन्ही पक्षांनी एकत्रित लढवलेली ही पहिली निवडणूक होती. त्यामुळे त्या अनुषंगाने सुद्धा या निवडणुकीकडे अनेकांचे डोळे लागून होते.

'तीन पक्षांचे झेंडे वेगळे असले, तरी अजेंडा मात्र एकच'

मुळात महाविकास आघाडी ही गेल्यावर्षी निवडणुकीनंतर सत्ता समीकरणांच्या जुळवा-जुळवीत तयार झाली होती. मतदारांनी त्यावेळी महाविकास आघाडी म्हणून या तिन्ही पक्षांना अर्थातच मत दिले नव्हते. त्यामुळे हे तिन्ही पक्ष एकत्रित आल्याचं मतदारांना मान्य आहे की नाही, याची निवडणुकीद्वारे चाचपणी पदवीधर आणि शिक्षक निवडणुकीच्या निमित्ताने पहिल्यांदाच झाली. यात महाविकास आघाडीच्या दृष्टीने सकारात्मक निकालही लागले.

याबाबत अजित पवारही म्हणाले की, "सुशिक्षित वर्ग, पदवीधर आणि शिक्षक मतदारही महाविकास आघाडीच्या पाठीशी आहेत, हे या निकालावरून सिद्ध झालंय. लोकांनी आम्हाला पाठिंबा दिलाय. त्यामुळे आणखी जबाबदारी वाढलीय."

एकत्रित येण्याचं बळ शंभर टक्के सिद्ध झालंय. तसंच, अमरावतीचा अपवाद वगळता इतर ठिकाणी मतं ट्रान्स्फर झाल्याचंही दिसून आलंय, असंही अजित पवार म्हणाले.

महाविकास आघाडीबाबत अजित पवार यांची इतकी सकारात्मक प्रतिक्रिया पाहता, अर्थात प्रश्न उपस्थित राहतो की, मग आगामी निवडणुकाही हे तिन्ही पक्ष एकत्रितच लढतील का? तर त्यावरही अजित पवार यांनी उत्तर दिलं.

"माझं व्यक्तिगत मत आहे की, यापूर्वी काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी जिथं दोन्ही पक्षाची ताकद आहे तिथे दोन्ही एकमेकांच्या विरूद्ध लढायचो आणि आम्ही दोघं एकमेकांच्या विरोधात लढून विरोधकांचं फावणार असले तर तिथे विरोधात लढायचो नाही. मी उद्धव ठाकरे, बाळासाहेब थोरात, अशोक चव्हाण यांच्याशी बोलेन. जास्तीत जास्त एकत्र येऊन आघाडी करण्याचा प्रयत्न करू," असंही महाविकास आघाडीच्या आगामी वाटचालीबाबत अजित पवार म्हणाले.

दुसरीकडे, शिवसेनेचे नेते आणि राज्याचे परिवहन मंत्री अनिल परब म्हणाले, "महाराष्ट्रात यापुढे महाविकास आघाडी एकत्र लढल्यास दुसऱ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आमच्या अपेक्षेनुसार हे निकाल निश्चितच नाहीत. भाजपच्या सर्व नेत्यांनी मेहनत घेतली. मात्र, आमची रणनीती कुठे चुकली असेल, तर तीन पक्ष एकत्रित आल्यानंतर त्यांची शक्ती किती होईल, यासंदर्भात आकलनाची आमची चूक झाली. पण ही पहिली निवडणूक होती. आता अंदाज आलाय. पुढच्या निवडणुकीचा प्लॅन त्यानुसार तयार करू."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभा निवडणुकांचे निकाल हाती येताच उद्धव ठाकरे यांनी अयोध्येला जाणार असल्याचं स्पष्ट केलं होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

याआधी उद्धव ठाकरे यांनी दोनवेळा अयोध्येला भेट दिली आहे. पहिल्या भेटीत त्यांनी शरयू नदीची आरतीसुद्धा केली होती. दुसरी भेट मात्र अटोपशीर ठेवली होती.

आता मात्र बाळासाहेब ठाकरेंच्या जयंतीच्या पूर्वसंध्येला शिवसेनेनं उद्धव ठाकरे यांच्या तिसऱ्या अयोध्या दोऱ्याची घोषणा केली आहे.

विशेष म्हणजे मनसेनं 23 जानेवारीला त्यांच्या पक्षाचं महाअधिवेशन बोलावलं आहे. या अधिवेशनात राज ठाकरे त्यांच्या पक्षाचा बदललेला झेंडा आणि पुढची भूमिका स्पष्ट करणार आहेत.

त्यामुळे शिवसेनेच्या या घोषणेकडे त्यादृष्टीकोनातून पाहिलं जात आहे.

राहुल गांधी यांनी सुद्धा अयोध्येला यावं असं संजय राऊत यांनी एएनआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हटलं आहे.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्धव ठाकरे त्यांच्या सरकारला 100 दिवस पूर्ण होताच पुन्हा एकदा अयोध्येला जाणार आहेत. संजय राऊत यांनी ट्वीट करून याची माहिती दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान मोदी सध्या पश्चिम बंगालच्या दौऱ्यावर आहेत. यादरम्यान आयोजित एका प्रचारसभेत नरेंद्र मोदी यांनी ममता बॅनर्जींवर निशाणा साधला.

नरेंद्र मोदींनी पुढे म्हटलं, "यंदाच्या विधानसभा निवडणुकीत एका बाजूला तृणमूल काँग्रेस, डावे आणि काँग्रेस हे पक्ष आहेत.  या सर्वांनी बंगालचा विश्वासघात केलेला आहे. यांची भूमिका बंगाल-विरोधी असते. तर दुसऱ्या बाजूला बंगालची जनता ठामपणे उभी आहे."

याठिकाणी भाजपचंच सरकार बनेल. बंगालच्या नागरिकांच्या हितालाच या सरकारमध्ये प्राधान्य असेल. 'आशोल पोरिबोर्तन' हा मंत्र घेऊन हे सरकार काम करेल, असं मोदी म्हणाले.

मोदींनी म्हटलं, की 'आशोल पोरिबोर्तन' म्हणजे असं बंगाल जिथं सर्वांना समान संधी असेल. गरीबांना पुढे जाण्यासाठी बरोबरीने संधी दिली जाईल.  बंगालमध्ये गुंतवणूक वाढवण्यासाठी, उद्योगांचा विकास आणि पुनर्निर्माणाचा विश्वास आम्ही देऊ. येथील परंपरांचं संरक्षणही केलं जाईल.

कोलकाता हे शहर 'सिटी ऑफ जॉय' म्हणून ओळखलं जातं. इथं मोठा ऐतिहासिक वारसा आहे. भविष्यातही याठिकाणी प्रचंड संधी आहेत, असंही मोदी म्हणाले.

मोदी यांच्या भाषणातले महत्त्वाचे मुद्दे-

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'पश्चिम बंगालमध्ये परिवर्तन आणण्यासाठी येथील नागरिकांनी ममता बॅनर्जी यांच्यावर विश्वास दाखवला होता. पण ममता बॅनर्जी आणि त्यांच्या पक्ष कार्यकर्त्यांनी लोकांचा विश्वासघात केला आहे. या सगळ्यांनी मिळून बंगालला अपमानित केलं,' अशी टीका पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभा निवडणुकांसाठी भाजपने पहिली यादी जाहीर केली.

वंचित बहुजन आघाडीमधून भाजपमध्ये आलेल्या गोपीचंद पडळकर यांना भाजपनं बारामतीमधून उमेदवारी दिली आहे. गोपीनाथ पडळकर हे अजित पवारांविरुद्ध निवडणुकीच्या रिंगणात असतील.

केजमधून भाजपनं नमिता मुंदडांना उमेदवारी दिली आहे. नमिता मुंदडांना राष्ट्रवादी काँग्रेसनं केजमधूनच उमेदवारी जाहीर केली होती. मात्र त्यांनी अचानकपणे राष्ट्रवादीला सोडचिठ्ठी देत भाजपमध्ये प्रवेश केला.

लातूर शहर मतदारसंघातून शैलेश लाहोटींना उमेदवारी देण्यात आली आहे. ते काँग्रेसच्या अमित देशमुख यांच्याविरोधात निवडणूक लढवतील.

भाजपनं मंगळवारी (1 ऑक्टोबर) आपली पहिली यादी जाहीर केली आहे. या यादीत 125 उमेदवारांची नावं जाहीर करण्यात आली. पुण्यातील कोथरूडमधून चंद्रकांत पाटील, कसबा पेठेतून मुक्ता टिळक, कराड दक्षिणमधून अतुल भोसले, सातारा मतदारसंघातून शिवेंद्रराजे भोसले यांना उमेदवारी देण्यात आली.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी अमेरिका दौऱ्याहून परतल्यानंतर ही घोषणा होणार होती, मात्र ते मायदेशी परतल्यानंतरही भाजपच्या उमेदवार यादीचा सस्पेन्स कायम होता.  मंगळवारी भाजपने उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केली. त्यानंतर एका पत्रकाद्वारे शिवसेना-भाजप युतीची घोषणा करण्यात आली.

युतीचा फॉर्म्युला

भाजपच्या पहिल्या यादीची वैशिष्ट्यं

संपूर्ण यादी

भारतीय जनता पक्षाच्या यादीबाबत प्रचंड उत्सुकता होती. शिवसेनेनं आपल्या उमेदवारांना एबी फॉर्म वाटण्यास सुरुवात केली असून त्यातूनच त्यांचे उमेदवार जाहीर होत आहेत. जवळपास 80 हून अधिक उमेदवारांना शिवसेनेकडून एबी फॉर्म देऊन त्यांची उमेदवारी निश्चित करण्यात आली आहे. भारतीय जनता पक्ष आणि शिवसेनेच्या युतीची अधिकृत घोषणा झाली असली तरी जागावाटप मात्र अजून जाहीर झालेलं नाही. त्यामुळे भारतीय जनता पक्षाच्या यादीबाबत उत्सुकता आहे.

भाजपमध्ये काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीतून मोठ्या संख्येनं नेते पक्षांतर करून आलेले आहेत. यापैकी किती नेत्यांना उमेदवारी मिळणार, कोणकोणत्या मतदारसंघात भाजपकडून नव्यानं आलेल्या उमेदवारी मिळणार आणि कोणकोणत्या मतदारसंघात पक्षातील जुन्या नेत्यांना उमेदवारी मिळणार याचीही उत्सुकता आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विधानसभा निवडणुकांसाठी भारतीय जनता पक्षाने उमेदवारांची दुसरी यादी जाहीर केली आहे. या यादीतही विनोद तावडे, एकनाथ खडसे, प्रकाश मेहता, चंद्रकांत बावनकुळे यांचं नाव नाहीये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभा निवडणुकीनंतरची ही पहिलीच निवडणूक आहे, ज्यामध्ये महाविकास आघाडी आणि भाजप पहिल्यांदाच समोरासमोर लढत आहेत.

पुण्यात पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघात निवडणूक होत आहे. नागपूर आणि औरंगाबादमध्ये पदवीधर मतदारसंघात निवडणूक होत आहे. अमरावतीमध्ये शिक्षक मतदारसंघात ही निवडणूक होत आहे.

सकाळी आठ वाजल्यापासून संध्याकाळी पाच वाजेपर्यंत मतदानाची प्रक्रिया पार पडणार आहे. निवडणुकीचा निकाल 3 डिसेंबर रोजी जाहीर होणार आहे.

महाविकास आघाडीने पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघासाठी पाच उमेदवारांची यादी जाहीर केली होती. काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रत्येकी दोन तर शिवसेनेचा एक उमेदवार रिंगणात उतरले होते.

निवडणुकीच्या रिंगणातील भाजपचे उमेदवार-

अमरावती शिक्षक मतदारसंघ - डॉ. नितीन धांडे

पुणे पदवीधर मतदारसंघ - संग्राम देशमुख

पुणे शिक्षक मतदारसंघ - जितेंद्र पवार (भाजप पुरस्कृत अपक्ष)

औरंगाबाद पदवीधर मतदारसंघ - शिरीष बोरनाळकर

नागपूर पदवीधर मतदारसंघ - संदीप जोशी

महाविकास आघाडीचे उमेदवार

अमरावती शिक्षक मतदारसंघ - श्रीकांत देशपांडे (शिवसेना)

पुणे पदवीधर मतदारसंघ - अरुण लाड (राष्ट्रवादी काँग्रेस)

पुणे शिक्षक मतदारसंघ - प्रा. जयंत आसगांवकर (काँग्रेस)

औरंगाबाद पदवीधर मतदारसंघ - सतीश चव्हाण (राष्ट्रवादी काँग्रेस)

नागपूर पदवीधर मतदारसंघ - अभिजीत वंजारी (काँग्रेस)

पदवीधर मतदारसंघ निवडणुकीसाठी कोण करतं मतदान?

या निवडणुकीसाठी मतदान करायचं असेल तर त्यासाठी तुम्हाला आधी नोंदणी करावी लागते.

प्रत्येक निवडणुकीच्या वेळी नवीन नोंदणी असते आणि बॅलट म्हणजे मतपत्रिकेवर शिक्का मारूनच मतदान होतं. त्यामुळे मतदारसंघात हजर राहून मतदान करणं आवश्यक आहे.

मतदारासाठीचे निकष काय आहेत ते ही पाहूया...

1. मतदार भारतीय नागरिक असावा

2. मतदारसंघाचा रहिवासी असावा

3. निवडणुकीची अधिसूचना जाहीर होण्याच्या तारखेपूर्वी तीन वर्षं आधी पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केलेला असावा.

4. विहित फॉर्म 18 भरावा लागेल

आपल्याकडे पदवीधर मतदारसंघाविषयी फारशी जागृती मतदारांमध्ये दिसत नाही. म्हणजे असं की, 2000 पासूनच्या मतदानाचा आकडा बघितला या निवडणुकीत सरासरी 20-25 हजार इतकंच मतदान होतं.

तुम्ही पदवीधर म्हणजे ग्रॅज्युएट असाल तर या निवडणुकीसाठी नोंदणी केली आहे का? यंदाच्या नोंदणीची मुदत तर संपलीय. पण, इथून पुढे करायची असेल तर या लिंकवर क्लिक करा.

पण जर कमी लोक मतदान करत असतील,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विधानपरिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघातील पाच जागांसाठी आज (1 डिसेंबर) मतदान होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभा निवडणूक 2019 साठी शिवसेना पक्षाचा 'वचननामा' पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, युवासेना प्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी आज (शनिवार, 12 ऑक्टोबर) सकाळी मातोश्री निवासस्थानी प्रसिद्ध केला. यावेळी खासदार अनिल देसाई, सचिव मिलिंद नार्वेकर, सचिव सुरज चव्हाण आणि उपनेत्या प्रियंका चतुर्वेदी उपस्थित होते.

शिवसेनेच्या  16 पानी वचननाम्याला हीच ती वेळ असं नाव देण्यात आलेलं आहे. यामध्ये शेतकरी, महिला आणि तरूणांना प्रामुख्याने डोळ्यासमोर ठेवलं आहे. विविध योजनांच्या माध्यमांतून मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात आले आहेत.

जाहीरनाम्यातील प्रमुख मुद्दे

1. प्रथम 'ती'

2. युवा सक्षमीकरण

3. शेतकऱ्यांचे हित

4. दर्जेदार शिक्षणासाठी सुविधा

5. ग्राम विकास

6. शहर विकास

7. वीज निर्मिती व दर कपात

8. सर्वांसाठी आरोग्य सुविधा

9. अन्न हे पूर्णब्रह्म

10. स्वच्छता व पर्यावरण

11. उद्योग व रोजगार

12. गृहनिर्माण

13. मराठी भाषा - अभिजात दर्जा

14. गृह विभाग

15. पर्यटन, कला व संस्कृती

16. सामाजिक न्याय

शिवसेनेच्या वचननाम्यावरील प्रतिक्रिया -

शिवसेनेच्या अन्न योजनेबाबत ज्येष्ठ पत्रकार हेमंत देसाई म्हणतात, "अन्नाच्या योजना आणण्याऐवजी ज्या घटकांसाठी योजना आहेत, त्यांच्या खात्यात पैसे जमा करायला हवं. पण असे न होता, राजकीय पक्षांना कंत्राटं देण्यात रस असतो. शिवसेनेला महापालिकेतही अशी कोणती योजना यशस्वी करता आली नाही."

मात्र, "एक खरं की, याआधीच्या युती सरकारच्या काळात तांदूळ, गहू यांसारख्या पाच जीवनावश्यक वस्तूंच्या किंमती स्थिर ठेवल्या होत्या. किंमती स्थिर ठेवल्या, मात्र रेशनिंग दुकानातला कोटा भरला जात नव्हता," असंही हेमंत देसाई सांगतात.

"शिवसेनेच्या वचननाम्यात मालमत्ता करावरही सवलतीचं आश्वासन किंवा आर्थिक योजनांशी संबंधित आश्वासनं आहेत. योजना ठीक आहेत, मात्र यासाठी पैसा कुठून आणणार? हे सुद्धा सांगितलं पाहिजे. मात्र, शिवसेनेकडे पाहता त्यांना याचं भान असल्याचं दिसत नाही आणि तसा अभ्यास करण्याचा त्यांचा पिंडही नाहीय," असंही हेमंत देसाई सांगतात.

याच वचननाम्याविषयी बीबीसी मराठीने त्यांच्या वाचकांना प्रश्न विचारला होता.

अनेकांनी त्यावर प्रतिक्रिया दिल्या. त्यातल्याच या काही निवडक -

मनोज ताठे म्हणतात की, "हीच काम पाच वर्षात केली असती तर योग्य झालं असतं. निवडणुकीच्या तोंडावर अशा लोकानुनयी घोषणा करून राजकीय लाभ उठवण्याचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुलींना कालेजचं विनामूल्य शिक्षण, नागरिकांना एका रुपयात औषधोपचार आणि 10 रुपयांत सकस जेवणाची थाळी तर शेतकऱ्यांना प्रतिवर्षी 10 हजार रुपये देण्याचं वचन यंदाच्या वचननाम्यातून शिवसेनेनं दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: विधानसभेचं अधिवेशन सुरू होताच संसदीय कामकाज मंत्री अनिल परब यांनी हा मुद्दा उपस्थित केला.

"लोकशाहीला बेशुद्ध करण्याचं काम करू नये या सुधीर मुनगंटीवार यांच्या मताशी मी सहमत आहे. राज्यपाल नियुक्त 12 जागांची नियुक्ती अद्याप झालेली नाही," असं परब यांनी म्हटलं

त्यावर देवेंद्र फडणवीस यांनी उत्तर दिलं.

"राज्यपालांनी काय करावं हे पक्ष ठरवतो का? हा त्यांचा निर्णय आहे. अनिल परब हे संसदीय कार्यमंत्री आहेत आणि वकील आहेत. त्यांना इतकं माहिती असलं पाहीजे," असं फडणवीस म्हणालेत.

घटनेत दुरूस्ती केली पाहिजे - उद्धव ठाकरे

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस या दोघांनीही अधिवेशनाच्या पूर्वसंध्येला (13 डिसेंबर) या रिक्त जागांबाबत भाष्य केलं.

अधिवेशनात कुठली विधेयकं मांडणार, अध्यादेश आणणार याबाबत माहिती देण्यासाठी सत्ताधारी महाविकास आघाडीच्या प्रमुख नेत्यांनी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी विधानपरिषदेतील राज्यपालनियुक्त रिक्त जागांबाबत नाराजी व्यक्त केली.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे म्हणाले, "विधिमंडळ राज्याच्या कारभारासाठी महत्त्वाचं आहे. विधिमंडळाची सदस्यसंख्या पूर्ण असली पाहिजे. आता अधिवेशनात या 12 जागा रिक्त राहतील. राज्यपालांचा हा अधिकार आहे. पण नेमणुकीला एक कालावधी असावा. या जागा किती काळ रिकाम्या ठेवाव्यात, यालाही एक कालावधी असावा."

यावेळी उद्धव ठाकरेंनी याबाबत घटनादुरुस्तीचीही अपेक्षा व्यक्त केली. ते म्हणाले, "आता घटनेमध्ये दुरूस्ती केली पाहिजे. राज्यपालांना त्यांचा अधिकार मर्जीनुसार वापरता येतो का? हे पण पाहिलं पाहिजे."

विधानपरिषदेच्या रिक्त जागांबाबत विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "मी राज्यपालांचा प्रवक्ता नाही. राज्यपालांना व्यवस्थित कायद्याचा अभ्यास आहे. विधान परिषदेच्या नियुक्तीबद्दल राज्यपाल महोदयचं सांगू शकतील."

खरंतर महाविकास आघाडी सरकारने 12 जणांची नावं राज्यपालांकडे पाठवली आहेत. मात्र, अद्याप राज्यपालांनी मंजूर केली नाहीत. त्यामुळे ठाकरे सरकार आणि राज्यपाल यांच्यात पुन्हा एकदा संघर्षाची सुद्धा शक्यता वर्तवली जातेय.

दुसरीकडे, हिवाळी अधिवेशनात राज्यपालनियुक्त जागांचा मुद्दाही चर्चेत येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे बीबीसी मराठीने या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला की, राज्यपालांना सदस्य नियुक्तीचा काही ठराविक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र विधिमंडळाचं हिवाळी अधिवेशन आजपासून (14 डिसेंबर) सुरू झालं आहे. मात्र, अजूनही विधानपरिषदेतील राज्यपालनियुक्त 12 जागा रिक्तच आहेत.