डॉक सारांशित करण्यासाठी: या राजीनाम्यानंतर शिवसेना एनडीएतून अधिकृतपणे बाहेर पडली का, असा प्रश्न उपस्थित होऊ लागला. संसदीय कामकाजमंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी रविवारी (17 नोव्हेंबर) या प्रश्नाचं उत्तर दिलं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

शिवसेना नेत्यांची बसण्याची जागा बदलण्यात आली असून ते विरोधी बाकांवर बसतील असं स्पष्ट करण्यात आलं. या सर्व पार्श्वभूमीवर शिवसेनेचं एनडीएतील स्थान, सरकार स्थापनेच्या चर्चा तसंच मुख्यमंत्रिपदावरचा शिवसेनेचा दावा यासंबंधी शिवसेना खासदार अनिल देसाई यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.

राज्यसभेतील शिवसेनेच्या जागा आता बदलल्यात, अशी चर्चा आहे. शिवसेना आता विरोधी बाकांवर बसणार का?

- हो. कालच या प्रकारचं एक पत्र आम्हाला सेक्रेटरिएटकडून आलं. यामध्ये मी, संजय आणि राजकुमार धूत यांची राज्य सभेतील आसनव्यवस्था बदलण्यात आली आहे.

आमचा जो काही डिव्हीजन नंबर असेल तोसुद्धा त्या अनुषंगाने बदलला आहे. ट्रेझरी बेंचेसवर होतो, तिथून आता विरोधी बाकांवर टाकण्यात आला आहे. ठीक आहे. शेवटी सभागृहामध्ये देशासाठी कायदा बनवणं आणि देशाच्या ज्या काही महत्त्वाच्या समस्या आहेत, त्या सभागृहापुढे मांडून त्याचा पाठपुरावा करणं आणि संघर्ष करून न्याय मिळवणं, हे खासदार म्हणून आपलं काम आहे. ते काम कुठेही बसलो तरी करणं स्वाभाविक आहे.

पण याचा अर्थ युती अधिकृतपणे तुटली असा आहे का? शिवसेना आता असं स्पष्टपणे म्हणेल का?

- जी कृती झाली आहे, आमची जर आसनंच बदलली आहेत, तर त्याचा अर्थ स्पष्ट आहे.

म्हणजे तुम्ही आता एनडीएचा भाग नाहीये?

- मला वाटतं, की आता याची केवळ औपचारिकताच बाकी आहे.

शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची चर्चा कुठपर्यंत आली आहे? पहिला ड्राफ्ट तयार आहे, असं कळंतय. उद्धव ठाकरे, सोनिया गांधी आणि शरद पवार अंतिम निर्णय घेणार, असं समजतंय. चर्चा कोणत्या टप्प्यावर आलीये आणि सरकार कधीपर्यंत स्थापन होणार?

- तीनही पक्षांकडून आपापल्या पक्षाध्यक्षांनी नेमून दिलेली मंडळी आहेत. शिवसेनेकडून सुभाष देसाई, एकनाथ शिंदे आहेत. काँग्रेसकडून पृथ्वीराज चव्हाण, सुशीलकुमार शिंदे यांच्यासारखी नेतेमंडळी आहेत. राष्ट्रवादीकडून जयंत पाटील, छगन भुजबळ, जयंत पाटील आहेत.

हे सर्वजण बसून कॉमन मिनिमम कार्यक्रम किंवा जे काही महत्त्वाचे मुद्दे असतील त्यावर चर्चा करत आहेत, आपापल्या पक्षाध्यक्षांना त्यासंबंधीची माहिती देत आहेत. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे या सर्व चर्चेवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात सत्ता स्थापनेसाठी शिवसेना काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत चर्चा करत आहे. चर्चेला सुरूवात होत असतानाच शिवसेना खासदार अरविंद सावंत यांनी आपल्या केंद्रीय मंत्रिपदाचा राजीनामाही दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या रुग्णांचं वर्गीकरण माईल्ड (सौम्य), मॉडरेट (मध्यम) आणि सिव्हियर (गंभीर) अशा प्रकारांमध्ये करण्यात आलं आहे आणि या रुग्णांवर कसे उपचार करावेत याविषयीच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

मजकूर उपलब्ध नाही

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

एम्स आणि ICMRच्या नवीन गाईडलाईन्स

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एम्स, ICMR, कोव्हिड 19 टास्क फोर्स आणि जॉइंट मॉनिटरिंग ग्रूपने कोव्हिड 19च्या वयस्कर रुग्णांवरच्या उपचारांसाठीची नवीन कार्यपद्धती जाहीर केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या रुग्णालयात जखमींवर उपचार सुरू आहेत.

विमान अपघातातील जखमींवर मुख्यत: कोळीकोडमधील MIMS हॉस्पिटल आणि बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये उपचार सुरू आहेत.

या सर्व हॉस्पिटल्सच्या बाहेर अपघातग्रस्तांच्या नातेवाईकांनीही गर्दी केलीय. आपल्या नातेवाईकाला किरकोळ दुखापत झाल्यानं काहीसे हायसं वाटून बसलेले कुटुंबीयसुद्धा इथे आहेत आणि आपल्या नातेवाईकाचा या अपघातात जीव गेल्यानं त्याचा मृतदेह ताब्यात घेण्यासाठी थांबलेले कुटुंबीय सुद्धा आहेत.

काही कुटुंबीयांना तर अजून त्यांच्या नातेवाईकाच्या आरोग्याबाबत नेमकी काय स्थिती आहे, हेच कळलं नाहीय.

अपघातात अनेकजण जखमी झाले आणि परिणामी रक्ताचीही गरज भासली. त्यामुळे रक्तदानासाठी आलेल्यांची गर्दीही हॉस्पिटलबाहेर दिसून येते.

जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 35 जणांवर उपचार सुरू आहेत आणि BMH हॉस्पिटलमध्ये 25 जणांवर उपचार सुरू  आहेत. आतापर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, MIMS मध्ये उपचार घेणाऱ्या चार, तर BMH मधील दोन प्रवाशांना मृत घोषित करण्यात आले आहे."

उपजिल्हाधिकारी हिमा यांच्याकडे MIMS मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी देण्यात आली आहे. हिमा यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगितलं की, "MIMS हॉस्पिटलमध्ये 39 प्रवाशांना भरती करण्यात आलं होतं. त्यातील चार जणांचा मृत्यू झाला आहे. शिवाय, आणखी चार प्रवाशांची प्रकृती गंभीर आहे."

ज्या प्रवाशांना हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आले, त्यांची कोरोना चाचणीही करण्यात आली. सर्वांची कोरोना चाचणी निगेटिव्ह आली आहे, अशीही माहिती हिमा यांनी दिली.

जिल्हा प्रशासनाचे वरिष्ठ अधिकारी अब्दुल रेहमान यांच्याकडे बेबी मेमोरियल हॉस्पिटल (BMH) मध्ये भरती करण्यात आलेल्या प्रवाशांची जबाबदारी आहे. त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "28 प्रवाशांना उपचारासाठी BMH मध्ये दाखल करण्यात आलं. त्यातील दोघांचा आधीच मृत्यू झाला होता."

एका प्रवाशाला बेबी मेमोरियल हॉस्पिटलमधून डिस्चार्जही देण्यात आल्याची माहिती रेहमान यांनी दिली.

तसंच, BMH मध्ये आता एकूण 25 जण उपचार घेत आहेत आणि त्यातील एकाची प्रकृती गंभीर आहे, अशी माहिती रेहमान यांनी बीबीसीला दिली.

कुणी दिलासादायक बातमीची, तर कुणी मृतदेहाची वाट पाहतोय...

करुणाकरन वरियथ हे मूळचे मलप्पुरम जिल्ह्यातील आहेत. ते आणि त्यांच्या कुटुंबातील आणखी एकजण MIMS हॉस्पिटलबाहेर उभे होते. त्यांचा पुतण्या सुधीर वरियथ हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोळीकोडमधील बहुतांश मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये सध्या शोकाकुल वातावरण आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या रेस्टॉरंटमध्ये पारंपरिक खाद्य पदार्थ मिळतात. नाचणी आणि तांदळाची भाकर इथली स्पेशल डिश आहे.

अजून काय काय मिळतं इथं?  पाहा व्हीडिओ.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातमधल्या व्यारा इथं आदिवासी महिलांनी एकत्र येऊन रेस्टॉरंट सुरू केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या रॉकेटनं अमेरिकेतल्या फ्लोरिडा इथून केप कॅनव्हराल एअर फोर्स स्टेशनवरून हे उड्डाण केलं. जवळपास 48 कोटी किलोमीटरचा प्रवास करून 18 फेब्रुवारी 2021ला पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावर उतरेल.

आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या एकाच महिन्यात चीन, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि आता अमेरिकेनं मंगळावर यान पाठवलं आहे.

याच महिन्यात प्रथम चीनचं तियानवेन-1 आणि नंतर युएईचं होप हे यान मंगळाकडे झेपावलं आहे. मंगळावरची जीवसृष्टी, तिथल्या वातावरणाचा आणि मातीचा अभ्यास या मंगळ मोहिमांकडून केला जाणार आहे.

इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर कसं असेल?

अमेरिकेच्या यानामधली विशेष गोष्ट म्हणजे पर्सिविअरन्स हे 1 टनाचं रोव्हर मंगळावर उतरणार आहे. या रोव्हरसोबतच एक अत्यंत छोटेखानी हेलिकॉप्टरही असेल. या हेलिकॉप्टरचं नाव इंजिन्युईटी आहे.

रोव्हर मंगळावर स्थिरावल्यानंतर त्यातून हे इंजिन्युईटी हेलिकॉप्टर बाहेर येईल आणि मंगळाच्या आकाशात पहिल्यांदा उड्डाण करेल. यावेळी रोव्हर आपल्या कॅमेऱ्यामार्फत या हेलिकॉप्टरचे फोटो घेणार आहे.

मंगळाच्या वातावरणात हवेत चालणारं यंत्र उडू शकतं का? या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्यासाठी हे हेलिकॉप्टर वजा उडणारं यंत्र पाठवलं गेलं आहे. याचं वजन अवघं 1.8 किलो इतकं आहे. याला दोन गोलाकार फिरू शकणारे पंखे आहेत.

पर्सिविअरन्स रोव्हर कसं काम करेल?

पर्सिविअरन्स रोव्हर मंगळावरच्या जेझेरो क्रेटरवर म्हणजेच मंगळावरच्या 40 किलोमीटरचा परिघ असलेल्या मोठ्या गोलाकर खड्ड्यावर उतरेल. यापूर्वी या क्रेटरचे उपग्रहांमार्फत नासाने फोटो घेतले होते. त्यावरून या क्रेटरमध्ये काही वर्षांपूर्वी सरोवर असल्याची शंका आहे.

मंगळावर असलेली जीवसृष्टी शोधणं हे या रोव्हरचं मुख्य काम आहे. मंगळावर जीवाणू आहेत का? याचा सुद्धा शोध घेतला जाईल. मुळात म्हणजे हे रोव्हर पुन्हा पृथ्वीकडे परतणार आहे. त्यानंतर रोव्हरकडून आलेल्या नमुन्यांची सविस्तर चाचणी केली जाईल.

नासामधले संशोधक आणि या रोव्हर असलेल्या कॅमेऱ्यांच्या उपकरणांचे प्रमुख संयोजक जिम बेल सांगतात की, "या रोव्हरवर अत्याधुनिक असे 23 कॅमेरे बसवण्यता आले आहेत. तसंच, या रोव्हर प्रथमच मायक्रोफोन म्हणजे माईक बसवण्यात आला आहे. जेणेकरून जेव्हा हे रोव्हर आपलं खोदकाम मंगळाच्या भूमीवर सुरू करेल तेव्हा येणारे आवाज आम्हाला ऐकता येतील आणि त्याचा अभ्यास करता येईल."

तसंच, या रोव्हरसोबत एक मानवाला वापरता येऊ शकेल असा स्पेससुटही पाठवण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नासाच्या  मंगळ मोहिमेला  आज (30 जुलै) सुरुवात झाली. भारतीय प्रमाणवेळेनुसार संध्याकाळी 5 वाजून 20 मिनिटांनी नासाच्या पर्सिवरन्स (Perseverance) आणि इंजिन्युईटी (Ingenuity) हेलिकॉप्टरला घेऊन अॅटलास रॉकेटनं उड्डाण केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या रोबोंमुळे ज्या लोकांना गर्लफ्रेंड किंवा पार्टनर नाही त्यांचा एकटेपणा दूर होऊ शकतो असं म्हटलं जातं पण या अशा रोबोंमुळे नुकसान देखील होऊ शकतं अशी शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

कृत्रिम बुद्धिमत्तेसहित (Artificial intelligence) उपलब्ध असलेल्या सेक्स रोबोच्या वापरामुळे व्यक्ती आणि समाजाला मानसिक तसंच नैतिक धोका वाढत चालल्याचं अमेरिकेतील संशोधकांनी म्हटलं आहे.

याप्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा निरीक्षणापासून बचाव होत आहे, कारण चौकशी संस्थांना यापद्धतीचा तपास करण्याची लाज वाटते, असं संशोधक म्हणतात.

यापद्धतीच्या रोबोच्या अनियंत्रित वापरावर निर्बंध आणावेत, असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. ड्यूक युनिव्हर्सिटीच्या डॉ. क्रिस्टीन हेंड्रेन यांनी बीबीसी न्यूजला सांगितले की "यामुळे होणारं नुकसान खूप अधिक आहे" काही रोबोट्सचं प्रोग्रामिंग तर निषेध करणं, बलात्काराचा सीन निर्माण करणं या पद्धतीनं केलेलं असतं."

तर काही रोबो लहान मुलांसारखे दिसतात. यापद्धतीचा रोबो विकसित करणाऱ्या एका जपानमधील व्यक्तीनं कबुलीजबाब दिलाय की, "माझ्या मनात लहान मुलांविषयी येणाऱ्या इच्छांवर निर्बंध आणण्याचं काम हा रोबो करतोय."

अशा प्रवृत्तींना चालना देणारे रोबो समाजात असणं हे फायद्यापेक्षा नुकसानच अधिक करू शकतं असं शास्त्रज्ञांना वाटतं. अशा रोबोंना मान्यता देणं म्हणजे अशा कृत्यांना अप्रत्यक्षरीत्या चालना दिल्या सारखं ठरू शकेल अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे.

अमेरिकन असोसिएशन फॉर अॅडव्हान्समेंट ऑफ सायन्सच्या वार्षिक बैठकीत डॉ. हेंड्रेन बोलत होते, "अनेक सेक्स रोबोची जाहिरात ऑनलाईन केली जाते. अमेरिकेतील रियलरोबोटिक्स या कंपनीनं आपल्या हार्मनी रोबोटची जाहिरात करणार व्हीडिओ पोस्ट केला आहे. त्यात त्यांनी या रोबोटची किंमत सहा ते साडे सात लाख रुपये असल्याचं सांगितलं आहे."

ही एक मनुष्याच्या आकाराची बाहुली आहे. जी डोळे मिचकावू शकते, तसंच ओठांची हालचाल करून बोलूही शकते.

स्कॉटिश भाषेत ती म्हणते, "जर तुम्ही योग्य ती पावले उचलली तर परमोच्च आनंदाची अनुभूती तुम्हाला होईल."

या कंपनीचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी मॅट मॅकमुलेन स्पष्ट करतात, "या बाहुलीकडे कृत्रिम बुद्धिमत्ता आहे, जी तिला तिच्या मालकाशी संबंध विकसित करण्यासाठी मदत करते. ती तुमच्याबदद्लची माहिती, तुमच्या आवडीनिवडी आणि अनुभव या गोष्टी लक्षात ठेवते."

कॅथलीन रिचर्डसन या डी मॉन्टफोर्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून लोकांच्या आवडीप्रमाणे सेक्स रोबो तयार करून देण्याचं आश्वासन काही कंपन्या देत आहेत. हे रोबो तुमच्या आवडी निवडी लक्षात ठेऊन तुमच्याशी संबंध ठेवतील असा दावा या कंपन्यांकडून केला जातो. त्यांच्या जाहिरातांना प्रतिसाद देणाऱ्यांची संख्या कमी नाहीये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लग्नात अमिताभ बच्चनपासून दीपिका-रणवीरपर्यंत अवघं बॉलिवुड अवतरलं. फारसे लग्नसमारंभात न दिसणारे रजनीकांतही सपत्निक चेन्नईहून आले. सचित तेंडुलकरनेही उपस्थिती लावली. लता मंगेशकरांनी खास या जोडप्यासाठी प्रार्थना रेकॉर्ड करून पाठवली. जगप्रसिद्ध पॉपस्टार बियॉन्सेही परफॉर्म करून गेली. यातले अनेक कलावंत असे वावरले जणू हे त्यांच्या घरचं कार्य होतं. या वावरावर आणि कोट्यवधी रुपयांच्या खर्चावर अनेकांनी टीका केली.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

फेसबुक युजर सचिन माळी म्हणतात, "ईशा अंबानींच्या लग्नात अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान वाढपी म्हणून ताट वाढत होते. खरंच अर्थमेव जयते."

शशी चंद्रा यांच्या मते अमिताभ बच्चन आणि आमीर खान यांनी एखाद्या गरीब मुलीच्या लग्नात जाऊन असं काही केलं असतं तर त्या कुटुंबाच्या आनंदाला पारावार उरला नसता. अमिताभ आणि आमीर हे स्वत:च्या प्रसिद्धीसाठी हे सगळं करत आहेत, असं त्यांना वाटतं.

तर अभिषेकच्या लग्नातही अमिताभ यांनी असा पाहुणचार केला नसेल, अशी खोचक प्रतिक्रिया फरहात या ट्विटर युजरने दिली आहे.

एस. बालाकृष्णन यांनी या प्रकारावर टीकेची झोड उठवली आहे.

ते म्हणतात, "ईशा अंबानी यांना शुभेच्छा आहेतच. मात्र ईशाच्या वडिलांनी (मुकेश अंबानी) यांनी पैशाचा जो खेळ मांडला आहे त्याकडेही दुर्लक्ष करून चालणार नाही. अमिताभ बच्चन आणि तिन्ही खान प्रभुतींनी वाढपी म्हणून काम करत आणि नृत्याविष्कार दाखवत स्वत:चं हसं करून घेतलं आहे."

अभिषेक बच्चन आणि सज्जन गोठ

यातल्या काही प्रतिक्रिया गैरसमजातून दिल्याचं अंबानींच्या सोशल मीडियाच्या पाठीराख्यांचं म्हणणं आहे. त्यातच अभिषेक बच्चन यांनी त्यांच्या वडिलांवर होत असलेल्या टीकेला उत्तर देत लिलिहं आहे की अमिताभ बच्चन केवळ सज्जन गोठ नावाची परंपरा पाळत होते.

पण अमिताभ बच्चन कधीपासून अंबानींच्या घरातले सदस्य झाले, या टीकेला त्यांनी उत्तर दिलं नाही.

मुलीच्या घरच्यांनी पंगतीत बसलेल्या मुलाच्या घरच्यांना आणि पाहुण्यांना पोटभर खाऊ घालण्याची प्रथा मारवाडी-गुजराती समाजात आहे. त्याला सज्जन गोठ म्हणतात.

ही प्रथा मराठी लग्नातील व्याही भोजनासारखी असते. एकदा मुलाच्या घरच्यांचं जेवण झालं की मुलाच्या घरचे मुलीच्या घरच्यांना प्रेमाने खाऊ घालतात.

या प्रथेतूनच अमिताभ बच्चन यांनी पंगतीत वाढपीची भूमिका निभावली असं चिराग या ट्विटर युजर्सचं मत आहे.

चिराग यांच्याप्रमाणेच अनेक युजर्सनी अमिताभ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातल्या लग्न समारंभात पंगतींची पद्धत आता हद्दपार होते आहे. पण ईशा अंबानीच्या लग्नात एक विशेष पंगत रंगली. कारण त्यात वाढपी होते सुपरस्टार अमिताभ बच्चन आणि आमिर खान. या पंगतीचा व्हीडिओ व्हारयल झाल्यानंतर अनेकांनी सोशल मीडियावर प्रश्न उपस्थित केला की मुकेश अंबानी भारतातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती असल्यामुळे बॉलिवुड त्यांच्यासमोर लोटांगण घालत आहेत का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लशींचा फायदा 75 वर्षांच्या वर असणारे जेष्ठ नागरिक, कोमॉर्बिडीटी असणारे पेशंट आणि इतर नागरिक अशा सगळ्याच वयोगटांना झाला आहे.

द ऑफिस फॉर नॅशनल स्टॅटेस्टिक्स आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठ यांनी केलेल्या या अभ्यासात असं आढळून आलं की दोन्ही प्रकारच्या लशी घेतलेल्या सगळ्या वयोगटात शक्तीशाली अँटीबॉडी रिस्पॉन्स तयार झाला आहे.

दोन्हीपैकी कोणतीही एक लस घेतलेल्या लोकांमध्ये सारख्याच प्रकारचा रिस्पॉन्स आढळून आल्याचं ते म्हणाले.

या संशोधनात दोन अभ्यास निबंधांचा समावेश होता, जे अजून कुठे प्रसिद्ध झालेले नाहीत किंवा इतर संशोधकांनी त्याचा आढावा घेतलेला नाही. पण या संशोधनात यूकेतल्या 3,70,000 लोकांचा अभ्यास केलला आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर लोकांचा अभ्यास करणारा हा पहिलाच अभ्यास ठरला आहे.

या अभ्यासातून नियंत्रित चाचणीत केलेले नाही, तर खऱ्याखुऱ्या जगात केलेल्या अभ्यासाचे निष्कर्ष समाविष्ट आहेत. लस कोव्हिड-19 च्या विरोधात नक्की कशी काम करते, त्यामुळे लोकांचं कोरोना व्हायरसपासून कसं सरंक्षण होतं हे समोर आलेलं आहे.

पहिल्या अभ्यासात असं दिसून आलं की, ऑक्सफर्ड-ॲस्ट्राझेनेका (कोव्हिशिल्ड) किंवा फायझरपैकी कोणत्याही लशीचा एक डोस घेतलेल्या लोकांना कोरोना व्हायरसचा नवा संसर्ग व्हायचं प्रमाण 65 टक्क्यांनी कमी झालं आहे.

नव्या व्हेरिएंटपासून संरक्षण

डिसेंबर 2020 ते एप्रिल 2021 या काळात दिलेल्या लशींच्या अभ्यासात लक्षात आलं की लस दिल्यानंतर 3 आठवड्यानंतर लक्षणं दिसत असणाऱ्या संसर्गाचं प्रमाण 74 टक्क्यांनी कमी झालं तर लक्षणं दिसत नसलेल्या (असिंप्टॉमॅटिक) संसर्गाचं प्रमाण 57 टक्क्यांनी कमी झालं.

ज्यांना फायझरचा दुसरा डोस मिळाला त्यांना संसर्ग होण्याची शक्यता 90 टक्क्यांनी कमी झाली. पण ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्रझेंकाबाबतीत या गोष्टीला दुजोरा मिळू शकला नाही कारण या अभ्यासात समावेश झालेल्या फार कमी लोकांना या लशीचा दुसरा डोस मिळाला.

पण या अभ्यासात हे दिसून आलं की दोन्ही लशी त्यावेळेस यूकेमध्ये पसरलेल्या केंट व्हेरिएंट (B117) च्या विरोधात काम करतात.

ऑक्सफर्डच्या नटफिल्ड इथल्या लोकसंख्येचं आरोग्य या विभागात काम करणारे डॉ कोएन पॉवेल्स यांनी सांगितलं की दोन डोसमध्ये जास्त अंतर असावं ही गोष्ट आमच्या हाती आलेल्या डेटाने सिद्ध झाली.

"पहिल्या डोसनंतर जे सरंक्षण मिळतं त्याने हे सिद्ध होतं की पहिल्या आणि दुसऱ्या डोसमध्ये 12 आठवड्यांचं अंतर असावं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'ऑक्सफर्ड ॲस्ट्राझेनेका (जी भारतात कोव्हिशिल्ड या नावाने दिली जाते) किंवा फायझर या लशींचा एक डोस जरी घेतला, तरी कोव्हिड-19 चा संसर्ग होण्याचा प्रमाण झपाट्याने कमी होतं,' असं यूकेमधल्या एका अभ्यासात समोर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लशीविषयीची माहिती, वेळोवेळी होणारे वाद यामुळे कदाचित तुमचा गोंधळ उडू शकतो. म्हणूनच या काही महत्त्वाच्या गोष्टी ज्याच्यामदतीने एखादी लस नेमकी कशी काम करते हे समजून घेता येईल.

लस म्हणजे काय?

एखादा आजार किंवा विषाणू संसर्गासाठी कसं लढायचं हे लस तुमच्या शरीराला शिकवते.

एखाद्या रोगासाठी कारणीभूत ठरणाऱ्या विषाणूचा कमकुवत किंवा निष्क्रीय अंश वापरून लस तयार केली जाते.

यामुळे रोग प्रतिकार शक्तीला शरीरात शिरकाव केलेल्या विषाणूला ओळखता येतं आणि त्याच्या विरोधात लढण्यासाठी म्हणून अँटीबॉडीज म्हणजेच प्रतिपिंड निर्माण केली जातात.

फार थोड्या लोकांवर लशीचे नकारात्मक वा दुष्परिणाम होतात, तर काही लोकांमध्ये लशीचे साईड इफेक्ट्स पहायला मिळतात. लस घेतल्यानंतर अनेकांना थोडा ताप वा कणकण येते.

एखादा आजार किंवा विषाणू संसर्गासाठी कसं लढायचं हे लस तुमच्या शरीराला शिकवते.

लस टोचून घेतल्याच्या काही कालावधीनंतर त्या रोगाशी लढण्यासाठीची प्रतिकारशक्ती तुमच्या शरीरात विकसित होऊ लागते.

औषधं रोगावर उपचार करतात. पण लस एखादा रोग होण्यालाच प्रतिबंध करत असल्याने लस जास्त प्रभावी असते, असं अमेरिकेच्या सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (CDC)ने म्हटलंय.

लस सुरक्षित असते का?

चीनमधल्या संशोधकांनी 10व्या शतकामध्ये प्राथमिक टप्प्यातल्या लशीचा शोध लावला.

पण 1796मध्ये देवीच्या साथीदरम्यान एडवर्ड जेनर यांनी मोठा शोध लावला. देवीच्या सौम्य स्वरूपातील संसर्गाचा एक डोस आहे देवीची गंभीर लागण होण्यापासून संरक्षण देत असल्याचं त्यांना आढळलं.

याविषयी त्यांनी संशोधन केलं, स्वतःचे सिद्धांत पडताळून पाहिले. आणि दोन वर्षांनी त्यांनी काढलेले निष्कर्ष प्रसिद्ध करण्यात आले.

व्हॅक्सिन (Vaccine) या शब्दाचा जन्म त्याचवेळी झाला. गाय असा अर्थ असणाऱ्या लॅटिन भाषेतल्या Vacca या शब्दाशी याचा संबंध आहे.

आधुनिक वैद्यकशास्त्रातील एक महत्त्वाचा शोध म्हणून व्हॅक्सिनकडे पाहिलं जातं. लशीमुळे दरवर्षी साधारण 20 ते 30 लाख लोकांचा जीव वाचतो असं जागतिक आरोग्य संघटनेने म्हटलंय.

बाजारात आणण्यापूर्वी या लशीची सखोल तपासणी केली जात असल्याचं सीडीसीने म्हटलं. आधी प्रयोगशाळेत आणि मग जनावरांवर याची चाचणी घेतली जाते. त्यानंतर लशीची ह्यूमन ट्रायल म्हणजे मानवी चाचणी होते.

जगभरात लाखोंचा जीव घेणाऱ्या देवीच्या आजाराचं लशीमुळेच आता जगातून निर्मूलन झालंय.

बहुतेक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड 19ची जागतिक साथ आटोक्यात आणण्यासाठी भारतासह जगातल्या अनेक देशांत लसीकरण मोहीम सुरू झालेली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लाईव्हमध्ये बीबीसी प्रतिनिधी सलमान रावी यांच्याशी त्यांनी चर्चा केली. हिंदुत्व हा निवडणुकीचा मुख्य मुद्दा असल्याचं त्यांनी सांगितलं. सरकारच्या आर्थिक धोरणांवरही प्रश्न उपस्थित केले.

सुब्रमण्यम स्वामी यांनीची सविस्तर मुलाखत अशी :

राम मंदिराच्या मुद्द्यापासून भाजप दूर का आहे?

भाजप सत्ताधारी पक्ष आहे.  भाजपला या मुद्दयापासून दूरच रहायला हवं. मी राम मंदिरासाठी कोर्टात याचिका दाखल केली आहे. राम मंदिर हा कोणत्याही एका पक्षाचा मुद्दा होता कामा नये. दु:खद बाब म्हणजे भाजप आणि विश्व हिंदू परिषदेनेच हा मुद्दा उपस्थित केला आहे.

भारतीय पुरातत्त्व खात्याने या वादग्रस्त जागेवर पूर्वी मंदिर होत हे मान्य केलं आहे. तिथे मंदिरानंतर मशीद बांधली गेली. इस्लाम आणि सुप्रीम कोर्टाने मान्य केलं आहे की मशीद त्या जागेचा अनिवार्य घटक नाही आणि नमाज पठण कुठंही होऊ शकतं.

त्यामुळे मला असं वाटतं की ही रामाची जन्मभूमी आहे आमि रामासंदर्भातील श्रद्धेनुसार रामाचा जन्म याच जागेवर झाला होता. या जागेवर पुन्हा मंदिर उभारणीला सर्व समाजाने मान्यता दिली पाहिजे.

शिवसेनेचे आव्हान

शिवसेना आमचा मित्रपक्ष आहे. लोकशाहीत इतका विरोध तर होतोच. मात्र मला असं वाटतं की भाजप आणि शिवसेनाची युती कोणत्याही परिस्थितीत तुटणार नाही.

मंत्रिमंडळात नसल्याचं काही दु:ख आहे का या प्रश्नावर उत्तर देताना ते म्हणाले की ज्यांनी मला बाहेर ठेवलं त्यांना दु:ख व्हायला हवं.

'हिंदूंवरही अन्याय होतो'

सैय्यद शहाबुद्दीन यांना लिहिलेल्या पत्रात त्यांनी मुस्लिमांवर अन्याय झाला तर मदत करू असं म्हटलं होतं. पण आता ते राम मंदिराचं समर्थन करत आहेत. यावर स्वामी म्हणाले, "हाशिमपूरा हत्याकांडात न्याय मिळवून देण्यासाठी मी पुढाकार घेतला होता. जिथं अन्याय होतो तिथं मी लढा देतो. हिंदूंवरही अन्याय होतो, तिथं ही न्याय झाला पाहिजे."

कर्तारपूरला विरोध का?

मला असं वाटतं, "कर्तारपूर कॉरिडॉरच्या कामासाठी दोन्ही मंत्र्यांना जायला नको. तो तयार करण्याचा आदेश देण्यात काही गैर नाही. मात्र हा कार्यक्रम एखादा सण असल्यासारखा साजरा करणं योग्य नाही. पाकिस्तानच्या सरकारमधील काही लोक 26/11 च्या हल्ल्यानंतर आनंद साजरा करत होते. भारताकडून पाकिस्तानात मंत्री गेले की पाकिस्तानच्या प्रस्तावाला सन्मान मिळाल्यासारखं आहे. सध्याच्या परिस्थितीमध्ये थोडाही सन्मान मिळू नये."

सीबीआय वादावर काय म्हणतात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

येत्या लोकसभा निवडणुकीत हिंदुत्व हात मुद्दा असेल, असे स्पष्ट प्रतिपादन भाजपचे नेते आणि राज्यसभेतील खासदार सुब्रमण्यम स्वामी यांनी केलं. बीबीसी हिंदीसोबत झालेल्या फेसबुक लाईव्हमध्ये त्यांनी विविध विषयांवर त्यांची मत मांडली. राम मंदिर, रफाल विमान खरेदी, नोटाबंदी, सीबीआयमधील वाद अशा विविध विषयांवर त्यांनी त्यांची भूमिका मांडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लॉकडाऊनमुळं कितीतरी काळापासून आपण घरात बंद आहोत की काय, असं वाटू लागलंय. पण कोरोना व्हायरसचा प्रादुर्भाव तर गेल्या वर्षी डिसेंबरपासून म्हणजे तीन-साडेतीन महिन्यांपासूनच सुरू झालाय.

कोरोना व्हायरसबाबत जगभरातील शास्त्रज्ञ संशोधन करू लागले आहेत, जेणेकरून या विषाणूला रोखण्यासाठी औषध शोधले जाईल. मात्र, औषध दूरच राहिलं, आपल्याला अजूनही या विषाणूबद्दलच संपूर्ण माहिती मिळू शकलेली नाही. कोरोना व्हायरसबाबतचे अनेक प्रश्न अजूनही अनुत्तरितच आहेत.

यातीलच काही प्रश्नांची आपण इथं चर्चा करणार आहोत.

1) आतापर्यंत किती लोकांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीये?

खरंतर अत्यंत सर्वसाधारण प्रश्न आहे हा, पण तितकाच महत्त्वाचा आहे.

जगात संसर्ग झालेल्यांची संख्या सहा लाखांहून अधिक आहे, तर मृतांचा आकडा 30 हजारांवर पोहोचलाय.

पण हे आकडे नेमके आहेत का? तर नाही. हे आकडे नेमके नाहीत.

हे आकडे म्हणजे वास्तविक आकडेवारीचा काही अंशच असतील. कारण विषाणूची लागण झालेले, पण ज्यांची माहिती समोर आली नाहीये, अशा लोकांचा विचार केला तर जगभरातील रुग्णांचा आकडा कमी असेल.

अनेकजण तर असे आहेत, ज्यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीय, मात्र लागण झाल्याची कोणतीच लक्षणं दिसत नाहीत. ना त्यांना अशक्तपणा जाणवतो, ना दुसरी कुठली लक्षणं त्यांच्यात दिसतात.

अँटिबॉडी टेस्ट केल्यानंतरच नेमकी कुणाला विषाणूची लागण झालीये, हे कळू शकेल. शिवाय, त्यानंतरच खऱ्या अर्थानं कोरोना व्हायरस किती सहजपणे पसरतोय आणि कुणाला नेमकी लागण होतीये, हेही कळू शकेल.

2) कोरोना व्हायरस किती धोकादायक?

कोरोना व्हायरस नेमक्या किती जणांना लागण झालीय, याची नेमकी आकडेवारी जोपर्यंत मिळत नाही, तोपर्यंत या साथीमुळे किती जणांचा मृत्यू झाला, हे सांगणंही अवघड आहे. आतापर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्यांपैकी एक टक्के लोकांचा मृत्यू झालाय.

मात्र, जर लागण झालेल्या लोकांची संख्या जास्त असेल, तर मृत्यूदर आणखी कमी असेल.

3) सर्वसामान्य लक्षणांव्यतिरिक्त इतर संभाव्य लक्षणं कोणती?

कोरोना व्हायरसची सर्वसामान्य लक्षणं म्हणजे ताप आणि सुका खोकला येतो. ही लक्षणं तुमच्यात असतील, तर तुम्ही कोरोना पॉझिटिव्ह असण्याची शक्यता आहे.

घसा खवखवणे, डोकेदुखी आणि अतिसार या तक्रारीही कोरोना व्हायरसच्या काही रुग्णांनी केल्या आहेत.

गेल्या काही दिवसांपासून कोरोनाचं आणखी एक लक्षण समोर आलंय. कोरोना व्हायरस पॉझिटिव्ह...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसला रोखण्यासाठी जगातील बहुतांश देशांनी आपल्या सीमा बंद केल्या आहेत. देशांतर्गतही 'लॉकडाऊन' करण्यात आलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लॉकडाऊनसंदर्भात नवीन नियम जाहीर करण्यात आले आहेत. यातली सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे राज्यात आता रेड झोन आणि बिगर रेड झोन असे दोनच विभाग असतील.

रेड झोनमध्ये मुंबई आणि एमएमआरमधील सर्व महापालिका, पुणे, सोलापूर, औरंगाबाद, मालेगाव, नाशिक, धुळे, जळगाव, अकोला, अमरावती या महापालिकांचा समावेश आहे. उर्वरित भाग बिगर रेड झोन क्षेत्र असेल.

रेड आणि कंटेनमेंट झोन वगळता इतर झोनमध्ये सलून सुरू राहील, असं महाराष्ट्र सरकारकडून सांगण्यात आलंय.

रेड झोनमध्ये काय सुरू राहील?

अधिक माहितीसाठी हा तक्ता पाहा-

आतापर्यंत तीन लॉकडाऊन झाले :

लॉकडाऊनबद्दल आरोग्य मंत्री राजेश टोपेंनी काय सांगितलं होतं?

 कंटेनमेंट झोनमध्ये लॉकडाऊन-4 असेल यात शंकाच नाही, मात्र कंटेनमेंट झोनच्या बाहेर लॉकडाऊन कसे असेल, याबाबत शासन-प्रशासनाशी चर्चा करूनच माहिती दिली जाईल, असं आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी सांगितलं होतं. मात्र, आता संपूर्ण राज्यभरच चौथं लॉकडाऊन असेल, असं पत्रकाद्वारे सांगण्यात आलंय.

दारुच्या दुकानांबाबत लॉकडाऊन-4 साठी आधीच निर्णय झालाय. त्यानुसार, महाराष्ट्र सरकारानं परवानाधारक दारुची होम डिलिव्हरी सुरू केलीय. तीन-चार दिवसांपूर्वीच यासंदर्भातील निर्णय महाराष्ट्रात उत्पादन शुल्क विभागानं घोषित केलाय.

सविस्तर बातमी : घरपोच दारु मिळवण्यासाठी 'या' आहेत अटी

चौथ्या लॉकडाऊनबाबत बोलताना राजेश टोपे म्हणाले होते, "ग्रीन आणि ऑरेंज झोनमधील कंटेनमेंट झोनच्या बाहेरील दुकानं, नोंदणीची कामं, गाड्यांची खरेदी-विक्री सुरू होईल. मात्र, रेड झोनबाबत राज्य सरकार आणि केंद्र सरकार यांच्यातील चर्चेनंतरच ठरेल."

"होप फॉर द बेस्ट अँड प्रिपेअर फॉर द वर्स्ट अशा पद्धतीनं काम केलं जातंय. मुंबईत व्हेंटिलेटरची सुविधा असलेले एक हजार ICU बेड्स, एक लाख CCC बेड्स, 15 हजार DCHC बेड्स अशी तयारी करण्यात आलीय," अशी माहिती राजेश टोपेंनी दिली.

केंद्रीय पोलीस दलाच्या 9 तुकडे महाराष्ट्रात दाखल

चौथ्या लॉकडाऊनची नीट अंमलबजावणी व्हावी म्हणून केंद्रीय पोलीस दलाच्या 9 तुकड्या महाराष्ट्रात दाखल झाल्याची माहिती महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दिली.

अनिल देशमुख म्हणाले, "महाराष्ट्रातील पोलीस अविरत काम करत आहेत. त्यामुळं त्यांनाही विश्रांतीची आवश्यकता आहे. म्हणूनच आम्ही केंद्राला विनंती केली होती की, केंद्रीय पोलीस दलाच्या 20 तुकड्या महाराष्ट्रात पाठवाव्यात....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढू नये या दृष्टीने महाराष्ट्रासह देशभरात लॉकडाऊनचा चौथा टप्पा सुरू झालाय. कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारनं लॉकडाऊनची मुदत 31 मे पर्यंत वाढवली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लोकरीमुळे त्याला फिरणे तसेच पाहणे देखील त्रासदायक झाले होते. वनअधिकाऱ्यांनी त्याला अभयारण्यात नेले आणि त्याची लोकर काढली. आता तर तो ओळखू देखील येत नाही.

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियात मेलबर्नजवळील जंगलात एक मेंढा सापडला. त्याच्या अंगावर तब्बल 35 किलो लोकर होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लोकसंख्येत बंगाली आणि आसामी भाषा बोलणारे हिंदू आणि आदिवासी लोक यांचाही समावेश आहे.

आसामची लोकसंख्या 3 कोटी 20 लाख आहे. यातील जवळपास तिसरा हिस्सा मुस्लिमांचा आहे. काश्मीर नंतर सर्वाधिक मुस्लीम संख्या ही आसाममध्ये आहे. यातील बरेच जण ब्रिटिश काळात इथे स्थिरावलेले स्थलांतरित आहेत.

परंतु शेजारील बांगलादेशातून होणारं बेकायदेशीर स्थलांतर हा काही दशकांपासून काळजीचा विषय बनला आहे.

सहा वर्षांच्या सततच्या आंदोलनानंतर 1985ला केंद्र सरकार आणि आंदोलक यांच्या समझोता झाला होता. या आंदोलनात अनेक लोक मारले गेले होते. 24 मार्च 1971नंतर जे योग्य कागदपत्रांशिवाय आसाममध्ये राहात असतील त्यांना परदेशी ठरवण्यात येईल, असं या समझोत्यामध्ये मान्य करण्यात आलं होतं.

आता जाहीर झालेल्या वादग्रस्त नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटिझन्सनं आसाममधील सुमारे 40 लाख नागरिक बेकायदेशीरपणे राहणारे परदेशी असल्याचं म्हटलं आहे.

पाहा व्हीडिओ : बेकायदेशीर ठरवलेल्या 40 लाख लोकांपुढे पर्याय काय

यापूर्वी स्वतंत्ररीत्या स्थापण्यात आलेल्या वेगवेगळ्या विशेष न्यायालयांनी 1000 रहिवाश्यांना बेकायदेशीर ठरवलं आहे. यात बंगाली भाषक मुस्लिमांची संख्या सर्वाधिक असून यांची रवानगी छावण्यांमध्ये (डिटेन्शन कँप) करण्यात आली आहे. अशा सहा छावण्या उभारण्यात आल्या आहेत.

अमेरिकेत ज्याप्रमाणे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या धोरणामुळे कागदपत्र नसलेल्या पालक आणि मुलांना वेगवेगळं करण्यात आलं तशाच पद्धतीनं आसाममध्ये कुटुंब विभक्त होत आहेत.

अशा पद्धतीने लाखो लोकांना एका रात्रीत 'देशहीन' ठरवण्यात आल्याने आसाममध्ये हिंसाचार उफाळण्याची भीती व्यक्त होत आहे. मुळातच आसाममधील स्थिती धोकादायक आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा भाजप हा पक्षच तिथं सत्तेत आहे. भाजपने यापूर्वी बेकायदेशीर स्थलांतरित मुस्लिमांनी परत पाठवण्यावर भर दिला होता.

पण बांगलादेश ही विनंती मान्य करण्याची शक्यता कमीच आहे.

यामुळे भारतात अशा देशहीन लोकांची फौज तयार होऊन स्थानिक संकट निर्माण होण्याची स्थिती आहे. रोहिंग्यांनी ज्या पद्धतीनं म्यानमार सोडलं त्याच परिस्थितीच्या जवळपास जाणारं हे संकट आहे.

नागरिकत्व काढून घेतलेले हे लोक जे इथे दशकांपासून राहतात. आता त्यांना मतदान करता येणार नाही, लोककल्याणकारी योजनांचा आणि स्वतःच्या मालमत्तेचाही लाभ घेता येणार नाही.

ज्यांची मालमत्ता आहे त्यांच्यावर हल्ले होण्याची शक्यता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ओळख आणि नागरिकत्व यांचे प्रश्न भारतातील आसाम या बहुवांशिक राज्यातील फार मोठ्या लोकसंख्येसाठी अनेक वर्षांपासून समस्या ठरले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या लोकांच्या मते पानिपतच्या युद्धात जखमी झाल्यावर सदाशिवराव भाऊ युद्धभूमीवरून बाहेर पडले. दक्षिणेकडे सरकत ते सांघी गावात आले.

इथल्या लोकांनी त्यांना आसरा दिला. त्यांनी कुरुक्षेत्राजवळ जाऊन नाथ पंथाची दीक्षा घेतली. त्यानंतर पुन्हा सांघीला येऊन त्यांनी आपला मठ स्थापन केला.

पानिपतच्या युद्धानंतर तीन वर्षांनी म्हणजे 1764मध्ये त्यांनी समाधी घेतली, असं गावकरी सांगतात.

तुम्ही हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पानिपतच्या युद्धात सदाशिवराव भाऊ पेशवे मारले गेले, असा इतिहास आहे. पण हरयाणातल्या रोहतक जिल्ह्यातल्या सांघी गावातले लोक मात्र काही वेगळंच सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वक्तव्यावरून पुतिन चिडले असून बायडन यांनी लाईव्ह कार्यक्रमात माझ्याशी चर्चा करावी, असं आव्हान त्यांनी दिलं आहे.

यावेळी रशियाच्या सुरक्षा संस्थांनी विरोधी पक्षातील नेते अॅलेक्सी नवालनी यांना जीवे मारण्याचा प्रयत्न केल्याचे आरोपही पुतिन यांनी फेटाळून लावले.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी नुकतीच ABC न्यूजला एक मुलाखत दिली होती. यामध्ये त्यांनी पुतिन यांच्यावर अनेक गंभीर आरोप केले होते.

अमेरिकेच्या 2020 च्या निवडणुकीत पुतिन यांनी केलेल्या लुडबुडीची किंमत त्यांना चुकवावी लागेल, असं बायडन यांनी म्हटलं होतं.

गेल्या वर्षी अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक पार पडली. या निवडणुकीत गैरप्रकार करण्यासाठी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी एक मोहिमेला मंजुरी दिली होती, असा अहवाल अमेरिकेच्या गुप्तहेर संस्थांनी नुकताच दिलेला आहे. याविषयी बोलताना बायडन यांनी ही प्रतिक्रिया दिली होती.

रशियाने ही निवडणूक अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या बाजूने वळवण्याचा प्रयत्न केला होता, असं या अहवालात म्हटलं आहे.

ही निवडणूक अटीतटीची झाली. पण अखेर या निवडणुकीत बायडन विजयी झाले.

त्यानंतर रशियाने आपल्या राजदूतांना अमेरिकेतून चर्चेसाठी बोलावलं होतं. संबंध इतकेही खराब होऊ नये की सुधारताही येऊ नयेत, अशी भूमिका रशियाने नंतर घेतली.

पण आता या अहवालावरून अमेरिका पुढील आठवड्यात रशियावर काही निर्बंध लावणार असल्याची शक्यता आहे.

पुतीन यांचं स्पष्टीकरण

जो बायडन यांच्या आरोपांवर बोलताना रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी एक कविता ऐकवली.

आपण जसे असतो, दुसरी व्यक्तीही तशीच आहे, असं आपल्याला वाटतं, असा या कवितेचा अर्थ होतो.

रशियन टीव्हीला दिलेल्या एका मुलाखतीत पुतिन म्हणाले, "आम्ही लहानपणी खेळाच्या मैदानात भांडण करायचो, ते दिवस मला अजूनही आठवतात. त्यावेळी आपण जसे असतो, दुसरी व्यक्तीही तशीच आहे, असं आपल्याला वाटतं, असं आम्ही नेहमी म्हणत होतो."

पण योगायोगाने हा फक्त लहान मुलांचा विनोद नाही. तर याचे अनेक मानसिक मथितार्थ आहेत. आपण इतरांना पाहातो, ते तसेच असतील असा विचार आपण करतो. आपण जसे असतो, तसाच विचार आपण करतो. इतर व्यक्तींच्या कार्याबद्द्दल आपण मूल्यांकन करतो आणि आपलं मत प्रकट करतो."

पुतिन यांनी यावेळी अमेरिकेला प्रत्युत्तरही दिलं. स्थलांतरित अमेरिकन लोकांनी मूळ अमेरिकन लोकांचा नरसंहार केला. दुसऱ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन हे आपल्याला धोकादायक वाटत असल्याचं वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी नुकतंच केलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वर्षाच्या सुरुवातीला इंडोनेशियाच्या आच्चे प्रांतात समलैंगिक पुरुषांना सार्वजनिकरित्या फटके मारण्यात आले. जकार्तातल्या गे लोकांच्या प्रसिद्ध सॉनावर नुकताच पोलिसांनी छापा मारला. त्यात 58 जणांना अटक केली आणि त्यांची कॅमेरासमोर धिंड काढली.

"इंडोनेशिया म्हणजे ब्रिटन किंवा ऑस्ट्रलिया नाही. आमच्या संस्कृतीचा आदर राखायला पाहिजे" असं इंडोनेशियाचे पोलीस प्रमुख टीटो कार्नव्हिअन सांगतात.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंडोनेशियाचा 2008 चा पोर्नोग्राफी कायदा वादग्रस्त आहे. त्याखाली अटक झालेल्या व्यक्तींना सहा वर्षांची शिक्षा होऊ शकते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वादळाच्या प्रभावामुळे रायगड, पालघर, मुंबई, ठाणे आणि रत्नागिरीमध्ये वेगवान वारे वाहत आहेत. मुंबईत जोरदार पाऊस पडत आहे.

गेल्या दोन वर्षांमध्ये चक्रीवादळं मुंबईजवळून गेल्याच्या बातम्या आपण वाचल्या असतील. 2020 साली निसर्ग या चक्रीवादळाचा तडाखा कोकणाला बसला होता.

यापूर्वी 2009 साली कोकणात फयान नावाचं चक्रीवादळ आदळलं होतं. आपल्या कोकण-मुंबईजवळ येणारी ही चक्रीवादळं तयार कुठे आणि कशी होतात? आणि ती एवढा प्रवास करून इथवर कशी येतात? याची उत्तरं जाणून घेऊ.

पृथ्वीच्या मध्यभागी विषुववृत्त आहे. म्हणजे इक्वेटर. त्याच्या उत्तरेला 23.5 अंशांवर कर्कवृत्त आणि दक्षिणेला मकरवृत्त आहे हे तुम्हाला माहिती आहे. शाळेतलं भूगालोचं पुस्तक आठवतंय?  विषुवृत्ताच्या दोन्ही बाजूला असणाऱ्या या भागाला उष्णकटीबंधीय प्रदेश म्हणतात. म्हणजेच ट्रॉपिकल रीजन.

इथं सूर्याची किरणं थेट पडत असल्यामुळं इथल्या समुद्राचं पाणी जास्त तापतं. आता पाणी जास्त तापलं की त्याची वाफ होते. गरम हवा, वाफ ही आपली जागा सोडून वरवर जाते हे तुम्हाला माहीत आहेच. आता ही हवा वर गेल्यामुळे समुद्राजवळ दाब कमी होतो.

हा कमी दाबाचा प्रदेश तयार झाल्यावर आजूबाजूच्या प्रदेशातली हवा ती पोकळी जागा भरण्यासाठी येते.

ही प्रक्रिया सतत सुरू असते. म्हणजे कमी दाबाच्या केंद्राभोवती जास्त दाबाच्या प्रदेशातले वारे पिंगा घालू लागतात. हळुहळू या वाऱ्यांचा वेग आणि गती वाढत जाते आणि एक चक्र तयार होतं.

चक्रीवादळाची दिशा

पृथ्वी स्वतःभोवती 24 तासात एकदा फिरते. याला परिवलन म्हणतात. यामुळे पृथ्वीच्या फिरण्यामुळे आणि वाऱ्याच्या दिशेनुसार चक्रीवादळाचा प्रवास सुरू होतो.

ही वादळं अनेक दिवस आणि शेकडो किलोमीटरचा प्रवास करू शकतात. त्यांच्या जन्माची ठिकाणं आणि नेमका प्रवास सांगता येणं कठीण असलं तरी अंदाज बांधता येऊ शकतो. जसं दरवर्षी हिवाळ्यात आंध्र-ओडिशाच्या दिशेने एक तरी चक्रीवादळ येतंच. किंवा अमेरिकेत फ्लोरिडामध्ये ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये मोठं चक्रीवादळ येतंच येतं.

सायक्लोन की हरिकेन?

अमेरिकेत जी चक्रीवादळं येतात त्यांना हरिकेन म्हणतात आणि आपल्याकडच्या वादळांना सायक्लोन म्हणतात. असं का? उत्तर एकदम सोप्पंय. अटलांटिक महासागरात येणाऱ्या चक्रीवादळांना हरिकेन म्हणतात.

तर आपल्याकडे म्हणजे हिंदी महासागरातल्या चक्रीवादळांना सायक्लोन म्हणतात. तर प्रशांत महासागरातल्या चक्रीवादळांना टायफून म्हणतात.

प्रत्येक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तौक्ते चक्रीवादळाची तीव्रता वाढली असून पुढील काही तासांसाठी चक्रीवादळाचं केंद्र हे मुंबईपासून 160 किलोमीटरच्या आसपास समुद्रात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वादळामुळे उत्तर प्रदेशात 42 जणांचा मृत्यू झाल्याचं तिथल्या राज्य सरकारने जाहीर केलं आहे. तर 34 जणांचा मृत्यू झाल्याचं राजस्थान सरकारनं म्हटलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

उत्तराखंड राज्यातल्या चमोली इथे ढगफुटीमुळे अनेक ठिकाणी भूस्खलन झाल्याच्या बातम्याही येत आहेत. ज्यामुळे इथली रस्ते वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. गेल्या आठवड्यांत केदारनाथ मंदिर दर्शनासाठी खुलं झाल्यानं भाविकांनी उत्तराखंड इथे जाण्यास सुरुवात केली होती.

मुसळधार पाऊस आणि वादळ यामुळे उत्तराखंड राज्यांत झाड आणि विजेचे खांब उन्मळून पडल्याच्या घटना घडल्या आहेत. यामुळे काही शहरांमधला वीज पुरवठा खंडीत झाला असल्याचं सरकारी सूत्रांनी स्पष्ट केलं.

पंजाबमध्ये वादळ आणि पावसामुळे धान्यसाठ्याचं नुकसान झालं,

उत्तर प्रदेश सरकारच्या मते केवळ आगऱ्यातच 36 लोकांचा वादळ आणि जोरदार पावसाच्या फटक्यामुळे मृत्यू झाला आहे.

तर राजस्थानात धुळीच्या वादळामुळे काही घरांमध्ये आग लागल्याचे प्रकारही घडले. राजस्थानात वादळामुळे बाधित झालेल्यांना मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीतून 50 हजार रुपये देण्यात येणार असल्याचं भरतपूर विभागाचे आयुक्त सुबीर कुमार यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं.

अनेक जण झोपेत असतानाचा त्यांचं घर कोसळल्यामुळे मृत्यू झाला.

दिल्लीस्थित भारतीय हवामान विभागाचे महासंचालक के. जे. राजू यांनी बीबीसीला याबाबत अधिक माहिती दिली.

राजू सांगतात की, "वादळ आणि जोराच्या पावसामुळे पश्चिमेकडील समुद्रावरून वाहणारी हवा प्रभावित झाली. त्यामुळे राजस्थानात कोरडं हवामान असल्याने वाळूची वादळं उठली. तर उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडमध्ये वातावरणात आर्द्रता असल्याने वादळासह पाऊसही पडला."

हवामान विभागाचे राजू म्हणतात की, "या महिन्यात अशी वादळं येणं स्वाभाविक आहे. जेव्हा उष्णता वाढीस लागते तेव्हा पश्चिमेकडील महासागरावरून येणारी थंड हवा या उष्णतेचं प्रमाण कमी करण्याचा प्रयत्न करते. या वेळी वादळं, जोरदार पाऊस आणि विजा चमकण्याचे किंवा ढगफुटीसारखे प्रकार घडतात. भारतात असे प्रकार नियमित घडत असतात."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर भारतात आलेल्या जोरदार वादळामुळे आतापर्यंत 100 जणांचा मृत्यू झाला आहे, असं पीटीआय वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे. आधी धुळीचं वादळ आणि नंतर विजांच्या गडगडाटासह पाऊस पडल्यामुळे घरांचं आणि शेतीचं अतोनात नुकसान झालं आहे आणि त्यात शेकडो जण जखमी झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विजयात मुख्यमंत्री योगी आदित्यानाथ यांचा मोठा वाटा आहे

अलिगढ आणि मीरत ही दोन शहरं वगळून उर्वरीत 14 ठिकाणी भाजपचा महापौर होणार आहे.

बीबीसी हिंदीचे डिजिटल एडिटर राजेश प्रियदर्शी यांनी या निवडणुकांना माध्यमांनी दिलेल्या महत्त्वाबद्दल आश्चर्य व्यक्त केलं.

"सकाळी सहा वाजल्यापासून टीव्ही चॅनल्सनी या निवडणुकांना राष्ट्रीय स्तरावर आणून ठेवलं आहे. गुजरात निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हे निकाल येत आहेत. तसंच, योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्त्वाखालील स्थानिक स्वराज्य संस्थांची ही पहिलीच निवडणूक असल्याने त्याबाबत उत्सुकता होती," असं राजेश प्रियदर्शी यांनी सांगितलं. तरीही याचा निकालाचा परिणाम गुजरात निवडणुकीवर होणार नाही, असंही प्रियदर्शी यांचं म्हणणं आहे.

दुसऱ्या बाजुला हिंदुस्तान टाइम्सच्या लखनऊच्या संपादक सुनीता अॅरॉन यांनीही स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांना दिलेल्या महत्त्वाबद्दल आश्चर्य व्यक्त केलं आहे.

उत्तर प्रदेशच्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांवरही भाजपचाच झेंडा फडकला

'याआधी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या प्रचारात मुख्यमंत्री किंवा मोठे नेते क्वचितच येत होते. पण अमित शहा यांना अगदी तळागाळात पक्ष पोहोचवायचा असल्याने त्यांनी उत्तर प्रदेशमधील या निवडणुकांवर भर दिला आहे,' असं अॅरॉन यांनी सांगितलं.

'स्थानिक स्वराज्य संस्थांची असूनही ही निवडणूक अगदी राष्ट्रीय स्तरावर चर्चिली गेली. या निवडणुकीत पक्षाच्या चिन्हांचा जास्त वापर झाला. एखाद्या विधानसभेची किंवा लोकसभेची निवडणूक असल्यासारखं वातावरण होतं,' अशी पुष्टी न्यूज-18चे पोलिटिकल एडिटर सुमित पाण्ड्ये यांनी जोडली.

भाजपची लाट

उत्तर प्रदेशात आलेली भाजपची लाट अद्यापही ओसरली नसल्याचं या निवडणुकांमधून दिसत असल्याचं, अॅरॉन नमूद करतात.

'2014च्या लोकसभा निवडणुकीत उत्तर प्रदेशातील 80 पैकी 73 जागांवर भाजपचे उमेदवार निवडून आले. त्यानंतर झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत राज्यातल्या 300 जागांवर भाजपने विजयाची मोहोर उमटवली. आता स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्येही भाजपने मुसंडी मारल्याने 2019मध्ये पक्षाला त्याचा फायदा होईल,' असं अॅरॉन यांनी सांगितलं.

या निवडणुकांसाठी पहिल्यांदाच राज्याच्या मुख्यमंत्र्याने 36 सभा घेतल्या. भाजपने यंदा पूर्ण तयारीने या निवडणुकांकडे लक्ष केंद्रीत केलं होतं.

'विशेष म्हणजे जीएसटी किंवा नोटाबंदी या निर्णयांचा फटका भाजपला बसेल, असं म्हटलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

योगी आदित्यनाथ उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्रीपदावर आल्यानंतर झालेल्या पहिल्याच निवडणुकीत भाजपनं जोरदार मुसंडी मारत 16 पैकी 14 महापालिकांमध्ये विजय मिळवला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विजयी घोडदौडीनंतर ममता बॅनर्जी यांनी म्हटलं, "हा बंगालच्या लोकांचा, भारतातल्या लोकांचा आणि लोकशाहीचा विजय आहे."

भाजपचा या निवडणुकीत पराभव झाला आहे. त्यांनी घाणेरडं राजकारण केलं, असंही ममता बॅनर्जी यांनी म्हटलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कोरोनाची स्थिती बघता शपथविधीचा कार्यक्रम छोटेखानी केला जाईल, असंही ममता बॅनर्जी यांनी म्हटलं.

ममता बॅनर्जी यांच्या या विजयामुळे देशातील इतर राज्यांमधील नेत्यांनी अभिनंदन करण्यास सुरुवात केली आहे. तर भाजप निवडणूक निकालांबाबत आत्मपरिक्षण करेल, असं वक्तव्य भाजपचे राष्ट्रीय सरचिटणीस कैलाश विजयवर्गीय यांनी केलं आहे.

एकूण 294 जागा असणाऱ्या पश्चिम बंगाल विधानसभेवर वर्चस्व मिळवण्यासाठी 148 जागांचा आकडा पार करणं गरजेचं आहे.

ममता दीदींनी सगळ्यांची धूळदाण उडवली - उद्धव  ठाकरे

ममता जिंकल्या आहेत आणि आता कोरोनाकडे लक्ष देऊया, असं म्हणत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी ममता बॅनर्जी यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.

ते म्हणाले, ममता बॅनर्जी या 'बंगाली' जनतेच्या स्वाभिमानाचा लढा एकाकी लढत होत्या. त्यांच्या हिमतीला दाद द्यावीच लागेल. अखेर त्यांचा विजय झालाच आहे. या विजयाचे संपूर्ण श्रेय बंगालच्या या वाघिणीलाच द्यावे लागेल.

"पंतप्रधानांपासून गृहमंत्र्यांपर्यंत संपूर्ण केंद्र सरकार, राज्यांची सरकारे ममता दीदींच्या पराभवासाठी बंगालच्या भूमीवर एकवटली. त्या सर्व शक्तींची धूळदाण उडवत ममता दीदींनी विजय मिळवला. मी त्यांचे व हिंमतबाज बंगाली जनतेचे मनापासून अभिनंदन करतो. आता राजकारण संपले असेल तर सगळ्यांनी मिळून कोरोनाविरुद्धच्या लढाईकडे लक्ष देऊया."

द्धव ठाकरे

शरद पवार, अखिलेश यादव, संजय राऊत यांच्याकडून अभिनंदन

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी ममता बॅनर्जी यांचं अभिनंदन केलं आहे. पश्चिम बंगालमधील विजयाबद्दल ममता बॅनर्जी यांचं अभिनंदन करणारं ट्वीट पवारांनी केलं आहे.

उत्तर प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री अखिलेश यादव यांनीही ममता बॅनर्जी यांचं अभिनंदन केलं आहे.

शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी म्हटलं, "पश्चिम बंगालच्या निकालांवरून हे स्पष्ट होतं की देशातली लोकशाही अमर आहे. एक जखमी वाघीण ज्या पद्धतीनं मैदानात उतरली, या वाघिणीच्या पक्षातल्या नेत्यांना फोडण्यात आलं, तिच्यावर केंद्रीय संस्थांचा दबाव टाकण्यात आला, तरीही या वाघिणीनं ऐतिहासिक विजय मिळवला आहे. दिल्लीतून येऊन तुम्ही कोणत्याही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पश्चिम बंगालमध्ये मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसनं 206 जागांवर आघाडी मिळवली आहे. तर भाजप 76 जागांवर आताच्या घडीला आघाडीवर दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विनाशकारी संकटाविषयी जागरुकता निर्माण करण्यासाठी हा फोटो व्हायरल होत असला तरी तो दिशाभूल करणारा आणि चुकीचा आहे. मग या फोटोंचं सत्य काय?

ऑस्ट्रेलियातल्या वेगवेगळ्या भागात गेल्या सप्टेंबर महिन्यापासून लागलेल्या वणव्यांमध्ये आतापर्यंत 25 जणांचा बळी गेला आहे. 2000 घरांचं नुकसान झालं आहे तर लाखो प्राणीही आगीच्या भक्षस्थानी पडले आहेत.

गेल्या आठवड्यात काही भागात पाऊस झाल्याने थोडा दिलासा मिळाला होता. मात्र, शुक्रवारनंतर तापमान पुन्हा वाढणार असल्याने अग्निशमन दलाचे कर्मचारी पुन्हा तयारीला लागले आहेत.

व्हिज्युअलायजेशनचा चुकीचा अर्थ

ट्विटरवर एक फोटो चांगलाच व्हायरल होतोय. सुप्रसिद्ध गायिका रिहाना हिनेदेखील हा फोटो ट्वीट केला आहे. यात ऑस्ट्रेलियाच्या किनारपट्टीच्या मोठ्या भागात वणवा भडकल्याचं दिसतंय.

मात्र, हा फोटो खरा नाही. नासाच्या फायर इन्फर्मेशन फॉर रिसोर्स मॅनेजमेंट सिस्टिम या विभागाने वणवा पेटलेल्या भागाचा एका महिन्याचा जो डेटा गोळा केला होता, त्या माहितीच्या आधारे अँथनी हर्से या कलाकाराने केलेलं हे डेटा व्हिज्युअलायझेशन आहे.

हा फोटो दिशाभूल करणारा आहे, अशी टीका जेव्हा सोशल मीडियावर सुरू झाली, तेव्हा स्वतः अँथनी हर्से यांनी इन्स्टाग्रामवर याबाबतचा खुलासा केला.

ते लिहितात, "नासाच्या वेबसाईटवरील माहितीच्या आधारे  त्यांनी हे चित्र बनवलं होतं. ग्राफिक्सच्या काही तांत्रिक कारणांमुळे चित्रात वणव्याची तीव्रता अधिक जाणवते. मात्र, सध्या काही भागातला वणवा शांत झाला आहे आणि वेगवेगळ्या भागात वेगवेगळ्या वेळी पेटलेल्या वणव्याची माहिती एकत्र करून हे चित्र तयार केलेलं आहे. "

दिशाभूल करणारा नकाशा

ऑस्ट्रेलियाचा ज्वाळांचे चिन्हं असलेला आणखी एक नकाशा सध्या व्हायरल झाला आहे. या नकाशासोबत लिहिलंय, "ऑस्ट्रेलियात वेगवेगळ्या ठिकामी लागलेल्या आगी."

ऑस्ट्रेलिया सरकारच्या वेबसाईटवरून हा नकाशा घेतलेला आहे. मात्र, या नकाशात दाखवण्यात आलेली ज्वाळांची चिन्हं म्हणजे केवळ पेटलेला वणवा नाही. तर उष्णतेचा कुठलाही स्रोत या ज्वाळांच्या चिन्हांतून दर्शवण्यात आला आहे. त्यात कारखान्यांच्या चिमणीतून बाहेर पडणाऱ्या आगीच्या ज्वाळा (Gas flares), तेलशुद्धीकरण कारखान्यातील भट्ट्या, उष्णता परावर्तीत करणारे औद्योगिक कारखान्यांचे छत अशा सगळ्यांचा समावेश त्यात असल्याचं ऑस्ट्रेलिया सरकारच्या वेबसाईटवरच दिलेलं आहे.

मात्र, नकाशाचे स्क्रीनशॉट काढून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'ऑस्ट्रेलियात लागलेल्या अभूतपूर्व वणव्याचा हा फोटो नासाने अंतराळातून टिपलाय,' या आशयाच्या मेसेजसह वरील फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल होतो आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विमान प्रवासात त्या दोघांमध्ये झालेलं संभाषण प्रणव मुखर्जी यांच्या पुढच्या राजकीय कारकीर्दीला वेगळंच वळण देणारं होतं. मंत्रीमंडळातली अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी सर्वं पदं प्रणव मुखर्जींनी सांभाळली पण पंतप्रधान म्हणून मंत्रीमंडळाची सूत्रं कधीही त्यांच्या हाती आली नाहीत.

1984 मधील या प्रसंगाबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार राशीद किडवई म्हणतात, "विमानात राजीव गांधींनी प्रणव मुखर्जींना विचारलं की नेहरूंच्या मृत्यूनंतर काय झालं होतं? त्यावर मुखर्जी म्हणाले की गुलझारीलाल नंदा यांना काळजीवाहू पंतप्रधान केलं गेलं कारण ते सगळ्यांत ज्येष्ठ होते. राजीव गांधींनी शास्त्रींच्या निधनाबद्दल विचारल्यावर प्रणव मुखर्जी म्हणाले की तेव्हाही गुलझारीलाल नंदांनाच ज्येष्ठतेच्या आधारावर जबाबदारी सोपवली गेली."

हे दोन्ही नेते दिल्लीत पोहोचले. इंदिरा गांधींच्या काँग्रेसमध्ये प्रणव मुखर्जी हे प्रभावशाली नेते मानले जायचे. सरकारमध्ये ते इंदिरांचे विश्वासू आणि खुद्द इंदिरा गांधींनंतरचे सगळ्यात महत्त्वाचे नेते होते. पण काँग्रेस राजकारणात येऊन उणीपुरी दोन वर्षं झालेल्या राजीव गांधींची काही जवळची माणसं पक्षात होती.

राजीव गांधींना या लोकांनी काय सांगितलं ते किडवई सविस्तर सांगतात, "प्रणव मुखर्जी ज्येष्ठतेचा दाखला देऊन पंतप्रधान बनू पाहत आहेत असं या लोकांनी राजीव यांना सांगितलं. राजीव यांना राजकारणात येऊन जेमतेम दोन अडीच वर्षं झाली होती. राजीव गांधींना बाजूला सारून प्रणव मुखर्जी स्वतः पंतप्रधान बनू पाहत आहेत असा समज या लोकांनी राजीव यांचा करून दिला आणि परिणामी प्रणव मुखर्जींना पक्षातून बाहेरचा रस्ता दाखवण्यात आला." पंतप्रधानपदाची संधी पहिल्यांदा इथे हुकली.

पण खुद्द प्रणव मुखर्जींनी आपल्या पुस्तकात (The Turbulent Years 1980-1996) याबद्दल म्हटलंय की, 'तेव्हाची परिस्थिती अभूतपूर्व होती. एक राजकीय पोकळी तयार झाली होती. अशावेळी राजीव गांधींनीच आपल्या आईच्या पदाची सूत्रं हाती घ्यावीत असं मी आणि इतर काँग्रेस नेत्यांनी मिळून ठरवलं होतं.'

एक गोष्ट मात्र स्पष्ट होती. राजीव आणि प्रणव मुखर्जी यांच्यात दुरावा आला होता कारण 1984 च्या लोकसभा निवडणुकांनंतर काँग्रेसला महाकाय बहुमत मिळूनही प्रणव मुखर्जींना मंत्रीमंडळात स्थान मिळालं नाही. पक्षातून हकालपट्टी झाल्यावर 1986 मध्ये त्यांनी राष्ट्रीय समाजवादी काँग्रेस हा पक्ष स्थापन केला. साधारण तीन-चार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

31 ऑक्टोबर 1984, नवी दिल्लीतल्या निवासस्थानी इंदिरा गांधींची हत्या झाली. राजीव गांधी तेव्हा पश्चिम बंगालमध्ये होते. ते तातडीने दिल्लीला रवाना झाले. त्यावेळी त्यांच्यासोबत होते प्रणव मुखर्जी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विमानात 143 प्रवाशी होते. त्यापैकी सर्व सुखरूप असल्याचं सांगण्यात आलं आहे. शुक्रवारी रात्री उशिरा ही घटना घडली.

हे विमान Miami Air International या कंपनीचं होतं. ते क्युबामधल्या गँटानामो बे येथून निघून जॅक्सनविले शहरातल्या लष्करी विमानतळावर उतरणार होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

वादळी वाऱ्यामुळे विमान धावपट्टीवर न उतरता जवळच्या सेंट जॉन्स या नदीत उतरलं. विमानातले 20 प्रवाशी किरकोळ जखमी झाले आहेत. त्यांच्यावर जवळच्या दवाखान्यात उपचार चालू आहे.

धावपट्टीवरून विमान घसरतानाचा अनुभव 'भयंकर' होता, असं चेरिल बोरमन महिला प्रवाशानं CNN TVला सांगितलं.

"विमान अक्षरश: जमिनीवर आदळलं आणि नंतर उडालं. विमानावर वैमानिकाचा पूर्ण ताबा नव्हता हे दिसून येत होतं. ते आणखी एकदा उडालं," असं त्यांनी सांगितलं.

आम्ही पाण्यात होतो तेव्हा नेमकं नदीत आहोत की समुद्रात हेच कळलं नाही, असंही त्यांनी सांगितलं. पाण्याला इंधनाचा वास येत होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या फ्लोरिडा येथे प्रवाशी विमान उतरत असताना धावपट्टीवरून घसरून जवळच्या नदीत कोसळलं. वादळामुळे बोईंग विमान धावपट्टीवरून घसरलं, असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विमानात 170 पेक्षा जास्त लोक होते. त्या सर्वांचा त्यात मृत्यू झाला आहे.

युक्रेन इंटरनॅशनल एअरलाईन्सचं हे विमान होतं. इराणची राजधानी तेहरानमधल्या इमाम खोमेनी विमानतळावरून उड्डाण केल्यानंतर काही वेळातच ते कोसळल्याचं वृत्त Fars State या इराणच्या वृत्तसंस्थेने दिलं. हे विमान युक्रेनची राजधानी किव्हला जात होतं.

 प्राथमिक माहिती नुसार विमानाचं इंजिन निकामी झाल्यामुळे ते पडल्याचं कळतंय, दहशतवादी हल्ल्याची शक्यता तुर्तास तरी वाटत नाही, असं युक्रेनच्या परराष्ट्र विभागाच्या वेबसाईटवर सांगण्यात आलं आहे.

या घटनेनंतर युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांनी त्यांचा ओमनचा दौरा मध्येच सोडून राजधानी किव्हला प्रयाण केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युक्रेनचं बोईंग-737 हे प्रवासी विमान इंजिनात झालेल्या तांत्रिक बिघाडामुळे पडल्याचं इराणमधल्या युक्रेनच्या दुतावासानं सांगितलंय. त्यामागे कुठलही दहशतवादी कारण नसल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विमानात 62 प्रवासी होते.

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, श्रीविजया एयर बोइंग 737चा जकार्ताच्या कलिमनतन प्रांतातल्या रस्त्यात संपर्क तुटला. त्यानंतर विमान बेपत्ता झालं.

फ्लाइट ट्रैकिंग वेबसाइट फ्लाइटरडार24.कॉम नुसार, हे विमान एका मिनिटापेक्षा कमी वेळात 10 हजार फूट खाली आलं.

परिवहन मंत्रालयानं सांगितलंय की, विमानाचा शोध घेण्यासाठी बचावपथकांना सक्रिय करण्यात आलं आहे.

या उड्डाणासंबंधी अधिक माहिती घेत असल्याचं श्रीविजया एअरनं म्हटलं आहे. बेपत्ता झालेल्या विमानाशी शेवटचा संपर्क स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 2 वाजून 40 मिनिटांनी झाला असल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

जकार्तामधील बीबीसी प्रतिनिधी जेरोमी विरावान यांच म्हणणं आहे की, विमान अपघाताची ही घटना इंडोनेशियासमोर काही प्रश्नं उपस्थित करणारी आहे. या देशाची एअरलाइन इंडस्ट्री 2018 मधील भीषण विमान अपघातानंतर अतिशय कठोर अशा समीक्षेला सामोरी जात आहे.

नॅशनल सर्च अँड रेस्क्यू एजन्सीचे एक अधिकारी बामबैंग सुरयो अजी यांनी म्हटलं, "आम्ही अपघाताचं अचूक स्थान शोधण्याचा प्रयत्न करत आहोत. आज रात्रीपर्यंत त्याचा पत्ता लागेल, अशी आम्हाला आशा आहे. समुद्राची खोली जवळपास 20-23 मीटर आहे."

एका प्रत्यक्षदर्शीनं एका मोठा आवाज ऐकल्याचं सांगितलं. सोलिहिन नावाच्या एका मच्छीमारानं बीबीसीच्या इंडोनेशियन सर्व्हिसशी बोलताना म्हटलं की, त्यांनी हा अपघात होताना पाहिला. त्यानंतर त्यांनी त्यांच्या कॅप्टनसोबत बेटावर परतण्याचा निर्णय घेतला.

त्यांनी म्हटलं, "विमान वीजेच्या वेगानं समुद्रात कोसळलं आणि मोठ्ठा आवाज झाला. आम्ही जवळच होतो. काही तुकडे आमच्या जहाजावरही येऊन आदळले."

'26 वर्षं जुनं होतं विमान'

बीबीसीचे प्रतिनिधी थियो लेगेट यांच्या मते इंडोनेशियातील अनेक विमानं खूप जुनी झाली आहेत.

शनिवारी बेपत्ता झालेलं विमान 26 वर्षं जुनं होतं. सुरक्षित विमान उड्डाणांबाबत इंडोनेशियाचा इतिहास फारसा चांगला नाहीये. ऐंशी आणि नव्वदच्या दशकात बनलेली अनेक विमानं इंडोनेशियात अजूनही वापरली जातात.

इंडोनेशियामध्ये याआधीही दोन मोठे विमान अपघात झाले होते, ज्यामध्ये 737 मॅक्स बोइंग विमानं दुर्घटनाग्रस्त झाली होती.

शनिवारी (9 जानेवारी) जकार्ताहून टेक ऑफ केलेलं विमान 737 मॅक्स श्रेणीतलं नाहीये.

ऑक्टोबर 2018 मध्ये इंडोनेशियातील लायन एअरच्या विमानाला अपघात झाला होता. या अपघातात 189 लोक मृत्यूमुखी पडले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंडोनेशियाची राजधानी जकार्ता इथून उड्डाणानंतर एक विमान बेपत्ता झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विषयावर सोशल मीडियावर दोन गट पडल्याचं पाहायला मिळत आहे.

या प्रकरणाची सुरुवात महाराष्ट्र काँग्रेसचे प्रवक्ते सचिन सावंत यांच्या एका ट्विटनंतर झाली होती. त्यानंतर याबाबत आपलं म्हणणं सिद्ध करण्यासाठी दावे-प्रतिदावे करण्यात येत आहेत. हे प्रकरण नेमकं काय ते आपण समजून घेऊ.

शिवाजी महाराजांनी रायगडावर मशीद बांधली होती की नाही याबाबत इतिहासकारांनी आपलं मत नोंदवलं आहे. ते वाचण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा.

अधिवेशनातील चर्चा आणि सचिन सावंत यांचं ट्वीट

सध्या महाराष्ट्राचं अर्थसंकल्पीय अधिवेशन सुरू आहे. अधिवेशनातल्या चर्चेदरम्यान बाबरी मशिदीचा मुद्दा उपस्थित झाला होता.

बाबरीबद्दल झालेल्या उल्लेखाच्या पार्श्वभूमीवर ट्वीट केलं होतं, अशी माहिती सचिन सावंत यांनी बीबीसीशी बोलताना दिली.

शुक्रवारी (5 मार्च) दुपारी 12 वाजून 26 मिनिटांनी केलेल्या या ट्विटमध्ये सचिन सावंतांनी म्हटलं होतं, "बाबरी मशीद पाडणे हा भारतीय लोकशाहीवरील कलंक होता आणि शिवरायांच्या विचारांच्या विरोधातही आहे. शिवरायांनी मशीद पाडली नाही, बांधून दिली. शिवरायांचे नाव घेऊन त्यांच्या विचारांना विरोध कसा होऊ शकतो? भाजपाला ते भूषणावह वाटणं असेल तर न्यायालयात मान्य का नाही केलं? पळ का काढला?"

यानंतर सचिन सावंत यांनी त्याच दिवशी रात्री संबंधित आशयाचा एक व्हीडिओ ट्विट केला.

आपल्याला ट्रोल करणारे सगळे भाजपचे कार्यकर्ते असून भाजपच्या आयटी सेलचं हे काम असल्याचा आरोप सचिन सावंत यांनी केला आहे.

ट्विटरवरील ट्रोलिंग आणि सावंतांचा पुरावा

सावंत यांच्या या ट्विटनंतर ट्विटरवर दावे-प्रतिदाव्यांना उधाण आलं. काहीजण सचिन सावंत यांचं समर्थन करत होते. तर काहीजण त्यांच्या विरोधात बोलताना दिसले. अनेकांनी सचिन सावंतांना याविषयीचे पुरावेही मागितले.

शंकर मुरकूंबी नामक एका युझरने कल्याण-भिवंडीमधील एका मशिदीबाबत उल्लेख केला आहे. सोबत त्यांनी एक फोटोही जोडलेला आहे. या फोटोची सत्यता बीबीसीने पडताळलेली नाही.

आनंद कथापूरकर यांनीही अशाच प्रकारची प्रतिक्रिया दिली. शिवाजी महाराजांचा खरा इतिहास काँग्रेसनेच बाहेर पडू दिला नव्हता, असा आरोप कथापूरकर यांनी केला.

प्रसिद्ध संगीतकार कौशल इनामदार यांनी यासंबंधी एक थ्रेड ट्वीट केला आहे. मल्हार पांडे यांनी केलेल्या एकाहून अधिक ट्वीट्समध्ये रायगडाबद्दल माहिती दिली आहे. तो ट्वीट करत कौशल इनामदार यांनी लिहिलं आहे की, अत्यंत वाचनीय धागा. आपण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रायगडावर मशीद बांधली होती किंवा नाही, यावरून सोशल मीडियावर चर्चा रंगली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या विषाणूपासून होणाऱ्या कोव्हिड या आजाराची साथ चीनच्या वुहान शहरातून सुरू झाली आणि जगातल्या 70 हून अधिक देशांत त्याचे रुग्ण आढळून आले आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनीही ट्विट करून कोरोना व्हायरसचा धोका पाहता, आपण होळी खेळणार नसल्याचं जाहीर केलं.

पण खरंच कोव्हिडच्या साथीची भीती असताना रंग खेळणं धोकादायक ठरू शकतं?

आम्ही त्याविषयी डॉक्टर्सना विचारलं. त्यांचं म्हणणं आहे, की कुठल्याही साथीच्या रोगांच्या काळात, रंग न खेळणं, किंवा पुरेशी काळजी घेऊनच ती खेळणं योग्य ठरतं.

कोरोनाव्हायरस किंवा इतर श्वसनाच्या आजारांचा प्रसार रोखण्यासाठी डॉक्टर्स नाका तोंडाला हात न लावणं चांगलं असं सांगतात. त्यांच्या मते साथीच्या काळात लोकांशी हात मिळवणंही टाळलेलं बरं. पण धुळवडीचे रंग खेळताना एकमेकांच्या हातानं तोंडाला रंग लावला जातो, जे टाळता येत नाही.

गर्दीच्या जागी गरज नसेल तर जाऊ नका, असा सल्लाही जगभरातल्या तज्ज्ञांनी दिला आहे, त्यामुळं महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीही लोकांना तीच विनंती केली आहे.

उद्धव ठाकरे म्हणतात, मी  महाराष्ट्राच्या जनतेला एकच आव्हान आणि विनंती करतो. घाबरुन जाण्याची गरज नाही. महाराष्ट्र सरकार दक्षता घेत आहे. पुढचे दहा ते पंधरा दिवस काळजी घेण्याची गरज आहे.

रंगपंचमीच्या काळात वापरल्या जाणाऱ्या पिचकाऱ्या किंवा बाकी अनेक वस्तू, खेळणी चीनमधून आयात होतात. काही जणांनी भीतीमुळं तीही वापरणं बंद केलं आहे. पण त्यात तथ्य नसल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे महाराष्ट्र विभाग अध्यक्ष  डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात, "कोरोना व्हायरसचा उगम चीनमध्ये झाला हे खरं असलं तरी तिथून आलेल्या वस्तूंच्या माध्यमातून कोरोना व्हायरसचा प्रसार होत नाही. रुग्ण व्यक्तीच्या खोकल्यावाटे याचा प्रसार होतो. पण तिथून आलेल्या वस्तूंपासून आपल्याला काहीही धोका नाही."

तज्ज्ञांचा सल्ला आहे, की अचानक ताप आला, खोकला किंवा श्वास घ्यायला त्रास जाणवला, तर अजिबात वेळ न घालवता जवळच्या डॉक्टरकडे गेलेलं चांगलं. तुम्ही अशी लक्षणं जाणवत असतील, तर सरकारी हॉस्पिटलमध्ये जाऊन मोफत तपासणी करुन घेऊ शकता.

तुमची सुरक्षा आणि सावधानता बाळगणं हे तुमच्या हातात आहे, त्यामुळं रंगपंचमी साजरी करायची की नाही, किंवा ती कशी साजरी करायची हेही तुम्हालाच ठरवायचं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रंगपंचमी हा एरवी उत्साहात साजरा होणारा सण. पण यंदा अनेकजण रंग उडवायचे की नाही, अशा पेचात पडलेयत. कारण, कोरोनाव्हायरस.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वृत्तात असा दावा करण्यात आला आहे की "24 नोव्हेंबर 2015ची संरक्षण मंत्रालयातील एका अंतर्गत नोटनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी संरक्षण मंत्रालय आणि कराराशी संबंधित टीम यांची वेगवेगळी दखल घेतली होती."

दरम्यान संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारामन म्हणाल्या की, "द हिंदूने बातमीमध्ये दुसरी बाजू घेणं अपेक्षित होतं पण त्यांनी ती घेतली नाही."

राहुल गांधी काय म्हणाले?

"पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी रफाल करारासंबंधी समांतर व्यवहार केला आहे. सुरुवातील संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारामन या खोटं बोलल्या, त्यानंतर पंतप्रधान मोदी खोटं बोलले. याशिवाय मोदी सरकार सर्वोच्च न्यायालयात खोटं बोललं आहे," असं राहुल गांधी यांनी म्हटलं आहे.

द हिंदूने प्रसिद्ध केलेल्या वृत्तामध्ये 2015 मध्ये संरक्षण मंत्रालयाने पाठवलेली इंटर्नल नोट देखील आहे. या नोटमध्ये लिहिलं आहे की "संरक्षण मंत्रालयाव्यतिरिक्त पीएमओमधील अधिकारी करारात हस्तक्षेप करत आहेत. पीएमओच्या हस्तक्षेपामुळे भारताची स्थिती कमकुवत होत आहे," असल्याचं या नोटमध्ये म्हटलं आहे.

"जे अधिकारी वाटाघाटीसाठी खास बनवलेल्या टीमचा भाग नाहीत त्यांनी फ्रान्सच्या अधिकाऱ्यांसोबत 'समांतर चर्चा' करू नये," असं नोटमध्ये म्हटलं आहे.

या नोटचा आधार घेऊन काँग्रेसनं भाजपवर निशाणा साधला.

निर्मला सीतारामन यांचं प्रत्युत्तर

निर्मला सीतारामन यांनी काँग्रेसला प्रत्युत्तर दिले असून द हिंदूचा रिपोर्ट म्हणजे "सिलेक्टिव्ह जर्नलिजम" असल्याचं त्या म्हणाल्या. या रिपोर्टमध्ये तत्कालीन संरक्षण मंत्री मनोहर पर्रिकर यांनी त्यांच्या हस्ताक्षरात एक टीप लिहिली आहे. द हिंदूने आपल्या रिपोर्टमध्ये हे सांगणं टाळल्याचं त्या म्हणाल्या.

ANI या वृत्तसंस्थेने ते पूर्ण पान ट्विट केलं असून त्यामध्ये पर्रिकर यांच्या हस्ताक्षरातील टिप दिसते. त्यात पर्रिकर म्हणतात की "संरक्षण सचिवांची नोंद ही या मुद्द्यावर दिलेली ओव्हर रिअॅक्शन आहे."

तसेच पुढं ते म्हणाले की, "संरक्षण सचिव आणि पंतप्रधान कार्यालयाचे सचिव यांनी एकत्रितपणे त्यांच्यामध्ये असलेले गैरसमज दूर करून घ्यावेत. तसेच पर्रिकरांनी सचिवांना सबुरीचा सल्ला दिला आहे. ते म्हणतात "सर्व काही सुरळीत सुरू आहे. त्यामुळे शांत डोकं ठेऊन काम करावे."

निर्मला सीतारामन म्हणाल्या या बातमीसाठी द हिंदू समूहाचे अध्यक्ष एन. राम यांनी सरकारची बाजू घ्यायला हवी होती. पण त्यांनी तसं केलं नाही. त्यावर एन....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

द हिंदूमध्ये आलेल्या वृत्ताचा आधार घेत राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर निशाणा साधत 'चौकीदार ही चोर है' या त्यांच्या आरोपाचा पुनरुच्चार केला आहे. 'द हिंदू' वर्तमानपत्रात ज्येष्ठ पत्रकार एन. राम यांचा एक रिपोर्ट प्रसिद्ध झाला आहे. ज्यात "रफाल करारामध्ये संरक्षण मंत्रालयाच्या कामात पंतप्रधान कार्यालयाच्या हस्तक्षेपामुळे भारताची बाजू कमकुवत होऊ शकते," असं निरीक्षण संरक्षण मंत्रालयाच्या नोटमध्ये होतं. ही नोट द हिंदूच्या हाती आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वेबसाईटमध्ये अब इंडिया बनेगा कामयाब, नौकरी मिलना अब हुआ आसान असे घोषवाक्य लिहिण्यात आले आहे. लक्षावधी स्थलांतरित मजुरांना नोकरी मिळण्यासाठी ही वेबसाईट तयार करण्यात आल्याचे त्यात लिहिले आहे.

रोजगार शोधण्यासाठी स्थलांतरित मजुरांना काही पर्यायही दिले आहेत. व्यक्तीला त्याला ज्या प्रकारची नोकरी करायची आहे ती निवडण्याची संधी देण्यात आली आहे. डीटीपी ऑपरेटर, प्लंबर, मशिन ऑपरेटर, वाहनचालक, इलेक्ट्रिशियन अशा प्रकारच्या कामांची निवड करुन उपलब्ध असणारी संधी घेता येणार आहे. तेथे टोल फ्री नंबर आणि आपल्या नावाची नोंदणी करण्यात येणार आहे.

अमेझॉन, सिल्व्हर स्पार्क, सोडेक्सो, अर्बन कंपनी, मॅक्स हेल्थकेअर, जेबीएम ग्रुप अशा कंपन्यांमध्ये या कामगारांना काम मिळू शकणार आहे.

याआधी स्थलांतरित मजुरांना मदत केल्यामुळे सोनू सूदला रोषही पत्करावा लागला होता.

लॉकडाऊन काळात सोनू सूद हा महात्मा अचानक निर्माण झाला. इतक्या झपाट्याने आणि शिताफीने कोणाला महात्मा बनवलं जाऊ शकते, असा प्रश्न शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी उपस्थित केला होता.

सामनामधील 'रोखठोक' या सदरातून संजय राऊत यांनी सोनू सूद याने लॉकडाऊनच्या काळात मजुरांना केलेल्या मदतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं होतं

सोनू सूदकडे अशी कोणती यंत्रणा आहे, ज्यामुळे तो हजारो मजुरांना घरी पोहचवू शकतो असा प्रश्न संजय राऊत यांनी उपस्थित केला आहे. सोनू सूद हा चांगला अभिनेता आहे. तो जे काम करतोय, ते चांगलंच आहे. पण त्यामागे कोणी 'राजकीय दिग्दर्शक' असण्याचीही शक्यता असल्याचं राऊत यांनी म्हटलं होतं. सामनातून झालेल्या या टीकेनंतर अभिनेता सोनू सूद याने 7 जून रोजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची भेट घेतली.

रुपेरी पडद्यावर व्हिलनच्या भूमिका साकारणारा सोनू सूद सध्या खऱ्याखऱ्या आयुष्यातला हिरो म्हणून गाजतोय.

मुंबईत अडकलेल्या हजारो मजुरांसाठी सोनू सूद हा तारणहार बनल्याचं म्हटलं जात आहे. मुंबईत अडकलेल्या उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील मजुरांसाठी सोनू सूदने बसेसची व्यवस्था केली. त्यानंतर त्याचं सर्व स्तरातून कौतुक होत आहे.

या प्रयत्नांबद्दल बीबीसीनेही सोनू सूदशी संवाद साधला होता.

"मार्चमध्ये आम्ही लोकांना जेवण आणि अन्नधान्य पुरवत होतो. सुरुवातीला आम्ही 500 पाकिटं वाटली आता आम्ही 45,000 हून अधिक लोकांना जेवण आणि किराणा सामान पुरवत आहोत. यामध्ये बरेच जण झोपडपट्टीमध्ये राहणारे आहेत किंवा कुणी रस्त्याने पायी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातील स्थलांतरितांसाठी त्यांच्या गावापर्यंतच्या प्रवासाची सोय केल्यामुळे चर्चेत आलेला अभिनेता सोनू सूद यांने स्थलांतरित मजुरांसाठी आणखी एक मदतीचं पाऊल टाकलं आहे.  प्रवासी रोजगार  या नावाने ही वेबसाईट त्याने सुरू केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या वेळी कोलकाता उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश पी.व्ही. चक्रवर्ती यांनी क्लेमेन्ट यांच्याकडे पाहून विचारलं, "इंग्रजांकडून भारताला स्वातंत्र्य मिळालं, त्यामध्ये महात्मा गांधींच्या 'चले जाव' आंदोलनाची भूमिका काय होती, असं तुम्हाला वाटतं?"

अॅटली यांच्या उत्तराने उपस्थित मंडळी आश्चर्यचकित झाली. ते म्हणाले, 'गांधींच्या आंदोलनाला आम्ही कसे का होईना सामोरे गेलो होते, पण भारतीय सैन्य दलांमधील असंतोषामुळे, विशेषतः नौसैनिकांनी केलेल्या बंडाने आम्हाला अकाली भारत सोडून जायला भाग पाडलं.'

सर्वसामान्य भारतीयांच्या दृष्टिकोनातून देशात केवळ एक बंड झालं होतं. 1857मध्ये भारतीय सैनिकांनी इंग्रजांविरोधात उठाव केला, तेवढाच. पण अॅटली ज्या बंडाबद्दल बोलत आहेत, ते 18 फेब्रुवारी 1946 रोजी झालं, त्यात सुमारे 2000 भारतीय नौसैनिकांनी सहभाग घेतला आणि सैन्यदलांनी केलेल्या गोळीबारात सुमारे 400 लोक मरण पावले.

या विद्रोही नौसैनिकांनी मुंबईच्या आसपास समुद्रात उभ्या असणाऱ्या जहाजांवर वर्चस्व प्रस्थापित केलं आणि जहाजांवरील चार इंची तोफांची तोंडं 'गेट वे ऑफ इंडिया' व ताज हॉटेलच्या दिशेने वळवली होती. आपल्याला कोणतीही इजा झाली तर या इमारती कोसळवून टाकल्या जातील, असा इशारा बंडवाल्या सैनिकांनी दिला होता.

क्लेमेन्ट अॅटली

निकृष्ट अन्न दिल्याबद्दल बंड

या उठावाची सुरुवात 18 फेब्रुवारी 1946 रोजी झाली. या दिवशी 'एचएमआयएस तलवार' या संदेशन प्रशिक्षण केंद्रावरील तरुण नौसैनिकांनी 'खाना नही तो काम नही' अशी घोषणा दिली. आपल्याला निकृष्ट दर्जाचं अन्न दिलं जात असल्यामुळे आपण अधिकाऱ्यांच्या आदेशांचं पालन करणार नाही, अशी भूमिका या सैनिकांनी घेतली.

लेफ्टनंट कमांडर जी.डी. शर्मा यांनी 'अनटोल्ड स्टोरी 1946 नेव्हल म्युटिनी लास्ट वॉर ऑफ इन्डिपेन्डन्स' या पुस्तकात लिहिलं आहे की, 'त्या काळी नौसैनिकांना नाश्त्यात आमटी व डबल रोटी दिली जात असे. दर रोज एका प्रकारची आमटी केली जात होती. दिवसाच्या जेवणात त्याच आमटीत पाणी वाढवून भातासोबत ती दिली जात असे.

17 फेब्रुवारीला संध्याकाळी 29 नौसैनिकांनी निषेध म्हणून जेवण खायला नकार दिला. त्या वेळी ड्यूटी ऑफिसर बत्रा व सचदेव यांनी सैनिकांची तक्रार सोडवण्याचा काही प्रयत्न केला नाही आणि आपल्या वरिष्ठांनाही याबद्दल काही कळवलं नाही.

हे नौसैनिक न खाताच झोपी गेले. दुसऱ्या दिवशी नाश्त्यालाही तीच खराब आमटी दिली गेली. तेव्हा मोठ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर अनेक वर्षांनी ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान क्लेमेन्ट अॅटली कोलकात्याला आले, तेव्हा पश्चिम बंगालच्या राज्यपालांच्या वतीने एका राजकीय मेजवानीचं आयोजन करण्यात आलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्यक्तींना पाचव्या किंवा त्यापुढच्या दिवशी कोरोनाची लक्षणं दिसली होती.

म्हणजेच कोरोना विषाणुची लक्षणं दिसायला पाच दिवस लागत असल्याचं या अभ्यासात आढळून आल्याचं वैज्ञानिकांचं म्हणणं आहे.

कोरोना विषाणूमुळे होणाऱ्या कोव्हिड-19ने सध्या जगभर थैमान घातलंय. ताप, खोकला आणि श्वास घेताना त्रास होणे, अशी लक्षणं या आजारात दिसून येतात.

ज्या व्यक्तीला 12 दिवसापर्यंत या आजाराची लक्षणं दिसली नाही तिला त्यानंतर ती दिसण्याची शक्यता फार कमी असते. मात्र, अशी व्यक्ती या संसर्गाची कॅरिअर म्हणजेच वाहक असू शकते.

त्यामुळे अशा व्यक्ती ज्या संसर्गाच्या वाहक असू शकतात - आजाराची लक्षणं असो किंवा नसो - त्यांनी स्वतःला 14 दिवसांसाठी विलग म्हणजेच क्वॉरंटाईन करावं, असा सल्ला संशोधकांनी दिला आहे.

यूके आणि अमेरिकेत मान्य करण्यात आलेली ही मार्गदर्शकं तत्त्वं पाळली तर 14 दिवसांसाठी विलग म्हणजेच क्वॉरंटाईन असलेल्या दर 100 व्यक्तींपैकी बाहेर पडल्यानंतर एका व्यक्तीमध्ये ही लक्षणं आढळू शकतात. Annals of Internal Medicine अहवालात ही माहिती देण्यात आली आहे.

हात सतत स्वच्छ ठेवा

एकूण 181 केसेसवरून हा निष्कर्ष काढण्यात आल्याचं जॉन हॉपकिन्स ब्लूमबर्ग स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थमध्ये लीड रिसर्चर असणारे प्रा. जस्टीन लेसलेर यांनी सांगितलं.

मात्र, या विषाणूबद्दल अजून आपल्याला बरंच काही जाणून घ्यायचं असल्याचंही ते म्हणतात.

या संशोधनात एकूण किती जणांमध्ये लक्षणं विकसित होतात, याचा अभ्यास करण्यात आलेला नाही.

तज्ज्ञांच्या मते संसर्ग झालेल्या बहुतांश व्यक्तींना अतिशय अल्प स्वरुपाचा आजार होतो. काही व्यक्ती असिमप्टमॅटिक असू शकतात. असिमप्टमॅटटिक म्हणजे अशा व्यक्ती ज्या संसर्गाच्या वाहक आहेत. मात्र, त्यांना आजाराची लक्षणं दिसत नाहीत.

काही जणांसाठी मात्र हा आजार अतिशय गंभीर आणि प्राणघातकही ठरू शकतो. खासकरून आधीच कुठलातरी आजार असणाऱ्या वृद्धांसाठी कोरोनाचा संसर्ग अधिक गंभीर ठरू शकतो.

कोरोना विषाणूने शरीरात प्रवेश केल्यानंतर प्रत्यक्ष आजार होण्याचा काळ 14 दिवसांचा असतो, असं या संशोधनातून पुढे आल्याचं युनिव्हर्सिटी ऑफ नॉटिंगहममध्ये मॉलिक्युलर व्हायरोलॉजी तज्ज्ञ असणारे प्रा. जोनाथन बॉल सांगतात.

ते पुढे म्हणतात, "लक्षणं नसल्याच्या कालावधीत म्हणजेच असिमप्टमॅटिक कालावधीत संसर्गाचा फैलाव होत असल्याचे ठोस पुरावे नाहीत."

खोकला आणि तापाची लक्षणं असतील तेव्हाच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना विषाणूच्या फैलावाविषयी अधिकाधिक संशोधन होत आहे. या आजाराविषयी अधिक माहिती मिळवण्यासाठी अमेरिकेतल्या तज्ज्ञांच्या एका टीमने चीन आणि इतर देशातल्या कोरोनाची लागण झालेल्या व्यक्तींचा अभ्यास केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्यक्तीला विषबाधा रोखण्यासाठी 26 इंजेक्शनं द्यावी लागली.

टेक्सासमध्ये राहणाऱ्या जेनिफर स्टक्लिफ यांच्या पतीबरोबर ही घटना घडली आहे. त्यांनी KIII-TV या स्थानिक प्रसारमाध्यमांना या घटनेविषयी माहिती दिली.

स्टक्लिफ यांनी सांगितलं की त्यांचे पती जेरेमी बागकाम करत असताना त्यांना 1.25 मीटर लांबीचा विषारी साप दिसला. त्यांनी त्या सापाचं डोकं कापून वेगळं केलं. तो अमेरिकेत आढळणारा विषारी rattlesnake होता.  सरपटताना या सापाच्या शेपटीचा आवाज येतो.

जेव्हा सापाचे उरलेले तुकडे जेव्हा ते कचऱ्यात टाकायला गेले तेव्हा सापाच्या मुंडक्यात थोडा जीव होता. अर्थात साप मेल्यावरही पुढच्या अनेक तासापर्यंत त्याच्या प्रतिक्षिप्त क्रिया सुरू असतात.

त्याने जेरेमी यांच्या हाताला चावा घेतला. जेरेमी झटके देऊ लागले, तेव्हा मी लगेच अँब्युलन्सला फोन केला, असा जेनिफर यांनी सांगितलं.

त्यांना एअर अँम्बुलन्सच्या मदतीने रुग्णालयात नेण्यात आलं आणि CroFab हे विषबाधा रोखणारं इंजेक्शन देण्यात आलं.

त्यांच्यावर गेल्या एक आठवड्यापासून त्यांच्यावर उपचार सुरू आहे. त्यांची प्रकृती स्थिर आहे. त्यांच्या किडनी कमी क्षमतेने काम करत आहे.

अरिझोना विद्यापीठातील VIPER इन्स्टिट्यूटचे डॉक्टर लेस्लि बॉयर यांनी सापांना न मारण्याचा सल्ला दिला आहे. विशेषत: त्यांचे तुकडे करू नये, असं ते सांगतात.

"हा प्राण्यांप्रति क्रूरपणा आहे. शिवाय, जे छोटे छोटे तुकडे उरतात तेही विषारी असतात," असं त्यांनी गिझ्मो वेबसाईटला सांगितलं आहे.

मिनीव्हॅनमध्ये जेव्हा किंग क्रोबा लपून बसतो...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका माणसाने एका विषारी सापाला मारलं. त्याचं डोकं धडावेगळं झालं आणि त्याची विल्हेवाट लावणार, तोच त्या सापाने या माणसाचा चावा घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हिडिओमधून असं दाखवण्यात येत आहे की दोघा बहिण-भावडांनी आपला निवडणूक प्रचार जवळपास सोडून दिलाय. मोदींच्या हाती देशाचं भवितव्य सुरक्षित आहे, हे त्यांनी मान्यच केलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

व्हिडिओच्या पहिल्या भागात प्रियंका गांधी म्हणत आहेत, "तुमच्या देशासाठी मतदान करा, सोनिया गांधींसाठी नाही. तुमच्या मुलांच्या भविष्यासाठी मतदान करा."

व्हिडिओच्या दुसऱ्या भागात प्रियंका गांधी असं म्हणतात, "तुमचं भविष्य नरेंद्र मोदींच्या हातात आहे...जर तुम्हाला तुमचं भविष्य उज्ज्वल हवं असेल तर नरेंद्र मोदींना तुमचा वर्तमानकाळ द्या आणि ते तुम्हाला चांगलं भविष्य देतील."

फेसबुक आणि व्हॉट्स अॅपवरच्या अनेक ग्रुप्समध्ये हा व्हीडिओ शेकडो-हजारो वेळा पाहिला गेलाय.

आमच्या पडताळणीत मात्र या व्हिडिओमध्ये फेरफार करण्यात आल्याचं आढळून आलं आहे. या दोन्ही नेत्यांनी जी लांबलचक भाषणं दिली आहेत, ती संपादित करून हा व्हीडिओ बनवण्यात आला आहे.

उत्तर प्रदेशमध्ये 11 फेब्रुवारी 2019 ला झालेल्या रोड शोमधून प्रियंका गांधींचं राजकारणात औपचारिक पदार्पण झालं. प्रियंकांची पूर्व उत्तर प्रदेशच्या प्रभारी म्हणून नियुक्ती झाल्यानंतर अनेक राजकीय चर्चा, आरोप-प्रत्यारोपांना सुरुवात झाली होती. उजव्या विचारसरणीच्या फेसबुक ग्रुप्स तसंच ट्विटर हँडलवरून सातत्यानं काँग्रेसच्या नव-नियुक्त सरचिटणीस प्रियंका गांधींना लक्ष्य करण्यात येत आहे.

काही दिवसांपूर्वीच उजव्या विचारधारेच्या काही पेजेसवर प्रियंका गांधींचा एक व्हीडिओ शेअर करण्यात आला होता. त्यामध्ये प्रियंका दारूच्या नशेत लोकांसोबत गैरवर्तन करत असल्याचा दावा केला होता. मात्र हा व्हीडिओही फेरफार करून बनवला असल्याचं, बीबीसीच्या पडताळणीत स्पष्ट झालं होतं.

अर्थात, खोट्या बातम्या पसरवणं ही केवळ उजव्या विचारधारेच्या संघटनांची मक्तेदारी नाहीए. प्रियंका गांधींच्या लखनौमधील रॅलीनंतर काँग्रेसच्या काही नेत्यांनीही चुकीचे फोटो आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवर टाकले होते. लखनौच्या रोड शोला जमलेली गर्दी म्हणून काँग्रेसनं जो फोटो टाकला होता, तो वास्तविक तेलंगणामधील रॅलीचा असल्याचं नंतर उघडकीस आलं.

 प्रियंका गांधींचा व्हीडिओ

सध्या प्रियंकांचा मोदी स्तुतीचा जो व्हीडिओ व्हायरल होत आहे, त्यातील प्रियंकांची काही वक्तव्यं ही 2014 सालच्या एका व्हीडिओमधली आहेत. 22 एप्रिल 2014 मधलं हे भाषण आहे. काँग्रेसच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी आणि पक्षाच्या सरचिटणीस प्रियंका गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची स्तुती केल्याचा व्हीडिओ सध्या व्हायरल होत आहे. उजव्या विचारसरणीच्या अनेक फेसबुक पेजेसवर हा व्हीडिओ शेअर केला जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हिडियोसोबत जो मजकूर आहे तो असा, "अरे.... हे काय राहुलजी. भाषणातच का होईना पण शेतकऱ्यांची कर्ज वेळेत माफ न केल्यामुळे तुम्ही मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्रीच बदलले. तुमच्यासारखी महान व्यक्तीच असं महत् कार्य इतक्या झटकन करू शकते."

या तेरा सेकंदाच्या व्हिडियोत राहुल गांधी भूपेश बघेल यांचा मध्य प्रदेशचे तर हुकूम सिंह कारडा यांचा छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री म्हणून उल्लेख करताना दिसतात.

या दोन्ही राज्यांमध्ये काँग्रेसचं सरकार आहे.

हा व्हायरल व्हिडियो 50,000 हजारहून जास्त वेळा पाहिला गेला आहे आणि शेअर करण्यात आला आहे.

बीबीसी फॅक्ट चेक टीमने पडताळणी केली तेव्हा असं लक्षात आलं की हा व्हिडियो अपूर्ण आणि दिशाभूल करणारा आहे.

वास्तव

हा व्हिडियो राहुल गांधी यांनी 14 मे रोजी मध्य प्रदेशातल्या निमचमध्ये घेतलेल्या सभेतला आहे.

काँग्रेस पक्षाच्या अधिकृत युट्यूब पेजवर हा संपूर्ण व्हिडियो आहे आणि त्यात राहुल गांधी व्यासपीठावर उपस्थित दोन्ही राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांसह सर्व काँग्रेस नेत्यांची नावं घेत आहेत. यात राहुल गांधी यांनी मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री म्हणून कमल नाथ आणि छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री म्हणून भूपेश बघेल यांची नावं घेतल्याचं स्पष्ट दिसतंय.

या व्हिडियोमध्ये 0.08 सेकंदाला राहुल गांधी म्हणतात, "कमल नाथजी-मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री! भूपेश बघेलजी-छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री! हुकूम सिंह कारडाजी, पी. सी शर्माजी, हरदीप सिंह डांगजी, प्रकाश रारातीयाजी, उदयलाल अंजानाजी, मिनाक्षी नटराजनजी, इतर सर्व ज्येष्ठे नेतेमंडळी, माध्यम मित्र आणि बंधू आणि भगिनींनो-तुम्हा सर्वांचं स्वागत."

काँग्रेसने आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून हा व्हिडियो शेअर केला. मात्र, त्याची सुरुवात 'मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री' या शब्दापासून केल्याने तो व्हायर झाला. प्रत्यक्षात मात्र, त्यांनी आपल्या वाक्याची सुरुवात कमल नाथजी-मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री! भूपेश बघेलजी-छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री!", अशी केली आहे.

मात्र, काँग्रेसनेच आपल्या ट्विटर अकाउंटवर जो व्हिडियो टाकला त्यात कमल नाथजी हा शब्द गाळला आहे. त्यामुळे पुढचा सगळा गोंधळ झाला.

मध्यप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि भाजपचे ज्येष्ठे नेते शिवराज सिंह चौहान यांनीदेखील स्वतःच्या ट्विटर हँडलवरून हा व्हिडियो शेअर केला आहे.

मात्र, त्यांनी नंतर दुरुस्ती करत नव्याने पोस्ट टाकली. त्यात ते लिहितात, "कुणीतरी मला सांगितलं की हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड या राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांच्या नावांवरून काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांचा गोंधळ उडाल्याचा एक व्हिडियो सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल होतोय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओ क्लिपमध्ये असलेली नऊ वर्षांची चिमुकली मुलगी कधी हसताना दिसते तर कधी रडताना. ती सांगते, 'माझं नाव अनिता इरान्झाद आहे. मी सारदश्तची आहे.'

एका शॉर्ट फिल्मसाठी ही स्क्रीन टेस्ट होती. त्यांच्या गावात शूट करण्यात आली. व्हीडिओच्या आवाजात मागून तिचे वडील रसूल इरान्झाद बोलत असतात. ते म्हणतात, 'मला एक अभिनेत्री व्हायचे आहे असे सांग.'

यातून एका वडिलांचा अभिमानच नव्हे तर त्यांच्या अपेक्षाही कळतात. आपल्या मुलीने तिची स्वप्न पूर्ण करावीत असे त्यांना वाटत होते. पण राजकीयदृष्ट्या शोषित आणि मागासलेल्या भागातील एका मुलीसाठी असे स्वप्न प्रत्यक्षात पूर्ण करणं म्हणजे मोठं आव्हान.

हे कुटुंब पश्चिम इराणमधील कुर्दबहुल शहरातील सारदश्त गावाचे रहिवासी आहेत.

हा व्हीडिओ शूट झाल्यानंतर वर्षभराने रसूल, त्यांची पत्नी शिवा पनाही आणि त्यांची तीन मुलं अनिता, सहा वर्षांचा आर्मिन आणि 15 महिन्यांचे बाळ आर्तिन युरोपच्या एका धोकादायक प्रवासासाठी निघाले.

पण एका चांगल्या आयुष्याची स्वप्न पाहिलेल्या या कुटुंबांच्या अपेक्षांचा 27 ऑक्टोबरला इंग्लिश खाडीत अंत झाला.

खराब हवामानामुळे ब्रिटनकडे जाणारे त्यांचे लहान जहाज बुडू लागले. अनितासह तिन्ही मुलं एका छोट्या खोलीत अडकली. त्यांच्याकडे लाईफ जॅकेटही नव्हते.

35 वर्षांच्या रसूल यांनी ऑगस्टमध्ये आपल्या कुटुंबासह इराण सोडले होते. यामागे काय कारण होते हे सांगताना त्यांच्या नातेवाईकांचा थरकाप उडतो. रसूल यांना आपले आयुष्य पुन्हा एकदा नव्याने सुरू करायचे होते असे अनेकांना वाटते.

आर्तिन

इराणच्या पश्चिमेकडील अझरबैजान प्रांतात सारदश्त नावाचे छोटे गाव आहे. हे गाव इराण सीमेजवळ आहे. इथे जिवंत राहण्यासाठीही संघर्ष करावा लागतो. इथे स्वप्न केवळ स्वप्नंच बनून राहतात.

या ठिकाणी कामासाठी मोठे उद्योग किंवा कंपन्या नाहीत. बेरोजगारीची परिस्थिती गंभीर आहे. इथल्या कुर्द लोकांसाठी पुढे जाण्याचे पर्याय मर्यादित आहेत.

अनेक लोकं इराकमधील कुर्दिस्तान येथून मालाची तस्करी करत आहेत. याचा फारसा फायदा होत नाही आणि हे फार सुरक्षितही नाही. पुष्कळ लोक प्रवासात फक्त दहा डॉलर्सपर्यंत कमावतात.

गेल्या काही वर्षांत इराणच्या सीमा सुरक्षा रक्षकांनी शेकडो तस्करांची गोळ्या घालून हत्या केली आहे. अनेक जण दुर्गम डोंगराळ टेकड्यांमधून जाताना खाली कोसळले आहेत, तर काही जण हिवाळ्यात बर्फाखाली गाडले गेले आहेत.

या भागात मोठ्या संख्येने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराण मधील कुर्द येथे राहणाऱ्या एका लहान मुलीचा व्हीडिओ समोर आला आहे. या व्हीडिओमध्ये इंग्लिश खाडी पार करण्याचा प्रयत्न करत असताना एका कुटुंबाने परदेशात एक चांगलं आयुष्य जगण्याचं पाहिलेलं स्वप्न दिसतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओच्या कॅप्शनमध्ये म्हटलंय, "दगडफेक करणाऱ्या एका काश्मिरी मुसलमान तरूणाने सैन्याच्या दोन कुत्र्यांवर दगडफेक केली. कुत्रे शासनाच्या परवानगीची वाट पाहात नसल्याने त्यांना जे योग्य वाटलं ते त्यांनी केलं."

हा व्हीडिओ 70,000 पेक्षा जास्त वेळा पाहिला गेला आहे.

या व्हीडिओमध्ये एक व्यक्ती कुत्र्यांच्या अंगावर काहीतरी फेकताना दिसते. हे कुत्रे बांधलेले नाहीत आणि व्हीडिओत ते हिंस्रपणे त्या व्यक्तीवर हल्ला करताना दिसतात.

हा व्हीडिओ खरा आहे, पण संदर्भाशिवाय शेअर केला जात आहे. आमच्या पडताळणीत आम्हाला आढळून आलं की या व्हीडिओबाबत केले जाणारे दावे खोटे आहेत.

नक्की सत्य काय?

आम्हाला लक्षात आलं की हा व्हायरल व्हीडिओ 2013 सालचा आहे आणि उत्तर आफ्रिकेतल्या मोरोक्को देशातला आहे.

या व्हीडिओतल्या की फ्रेम्सच्या इमेजेसचा रिव्हर्स सर्च केल्यानंतर आम्ही 'युट्यूब' आणि 'डेलिमोशन' पाशी पोहचलो.

या व्हीडिओनुसार दोन कुत्र्यांनी मोराक्कोमधल्या कॅसाब्लांकामध्ये एका माणसावर हल्ला केला.

या व्हीडिओत ज्या गोष्टींचा उल्लेख आहे, त्या गुगलमध्ये शोधल्यानंतर आम्हाला 2013 मध्ये घडलेल्या या घटनेचे अनेक रिपोर्ट्स सापडले.

मीडियामध्ये आलेल्या बातम्यांनुसार, एका मोराक्कन माणसाला रस्त्यावर दोन मोठे कुत्रे दिसल्याचा राग आला. त्याने त्या कुत्र्यांवर आणि त्यांच्या मालकावर दगडफेक केली. पण याचा परिणाम काय होईल याचा अंदाज त्याला आला नाही.

त्याने कुत्र्यांना दगड मारायला सुरुवात करताच कुत्रे मालकाच्या हाती असलेली दोरी तोडून पळाले आणि त्यांनी त्या माणसावर हल्ला केला.

हा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यावर IPS डी रूपा यांनी ट्वीट केलं, "भारतात, पोलीस आणि सैन्यदल गर्दीला नियंत्रणात आणण्यासाठी कुत्र्यांचा वापर करत नाहीत. अर्थात इतर काही देशात असा वापर होतो. आपल्याकडे दोन गोष्टींसाठी कुत्र्यांचा उपयोग होतो, एक म्हणजे चोर-लुटारुंचा माग काढण्यासाठी आणि स्फोटकांचा वास घेत ते शोधण्यासाठी. याचाच अर्थ हा व्हीडिओ भारतातला नाही. "

बीबीसीने निवृत्त IPS अधिकारी डॉ. विक्रम सिंग यांच्याशी बातचित केली आणि त्यांना विचारलं की आपल्याकडचे पोलिसांचे कुत्रे असे दोरी सोडून कोणाच्याही अंगावर सोडता येतात का?

त्यावर ते म्हणाले, "आपल्याकडे कुत्रे फक्त सुरक्षेच्या कारणासाठी, विमानतळांवर किंवा स्फोटकं शोधण्यासाठी वापरले जातात. आम्ही आमच्या हातातली कुत्र्यांची दोरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सैन्यदलाचे दोन कुत्रे काश्मिरात एका दगडफेक करणाऱ्या व्यक्तीवर धावून जात आहेत, अशा प्रकारचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओच्या सुरुवातीच्या भागात 1800 ते 1930 या काळातील कामगार चळवळीवर भर देण्यात आला आहे. नंतर 1950 ते 1980 हा काळ दाखवण्यात आला आहे. हा काळ महिलांसाठी अतिशय महत्त्वाचा होता. त्या काळात महिला सक्षमीकरण आणि स्त्री पुरुष समानतेसाठी जोमाने प्रयत्न होऊ लागले होते. त्यानंतर 1990 ते आजपर्यंतचा काळ दाखवण्यात आला आहे. गेल्या 100 वर्षांत महिलांच्या हक्काबाबत काय प्रगती झाली हे दाखवण्याचा उद्देश असल्याचं गुगलने सांगितलं आहे.

पुरातन काळात लिंगाधारित भूमिका आणि समाजातील महिलांचं स्थान याविषयी असलेले गैरसमज दूर करून स्वत:चं वेगळं स्थान निर्माण करणाऱ्या महिलांना हे डुडल समर्पित करत असल्याचं गुगलने स्पष्ट केलं आहे.

जगभरात गेली कित्येक वर्ष लोक 8 मार्च रोजी आंतरराष्ट्रीय महिला दिन साजरा करतात. मात्र, या सगळ्याची सुरुवात कशी झाली?

जागतिक महिला दिन कधी सुरु झाला?

आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाचा उदय एका कामगार आंदोलनातून झाला. 1908 साली याची पहिली ठिणगी पडली होती. यावर्षी 15 हजार महिलांनी न्यूयॉर्क शहराच्या रस्त्यावर मोर्चा काढून कामाचे तास कमी करण्याची मागणी केली होती.

याशिवाय त्यांच्या इतर प्रमुख मागण्यांपैकी दोन मागण्या होत्या - चांगलं वेतन मिळावं आणि मतदानाचा अधिकार मिळावा.

या आंदोलनाच्या वर्षभरानंतर अमेरिकेतल्या सोशालिस्ट पक्षाने 8 मार्च हा पहिला राष्ट्रीय महिला दिवस म्हणून घोषित केला.

हा दिवस आंतरराष्ट्रीय म्हणून साजरा करण्याची कल्पना कशी सुचली?

ही कल्पनासुद्धा एका स्त्रीचीच होती. क्लारा जेटकीन यांनी 1910 साली कोपनहेगनमध्ये झालेल्या काम करणाऱ्या महिलांसाठीच्या एका आंतरराष्ट्रीय परिषदेत जागतिक महिला दिन साजरा करण्याचा प्रस्ताव मांडला. त्या परिषदेत 17 देशांच्या 100 महिला सहभागी झाल्या होत्या. त्या सर्वांनीच प्रस्तावाला अनुमोदन दिलं.

सर्वप्रथम 1911 साली ऑस्ट्रिया, डेन्मार्क, जर्मनी आणि स्वित्झरलँडमध्ये जागतिक महिला दिन साजरा करण्यात आला होता. मात्र, तांत्रिकदृष्ट्या यावर्षी आपण 109वा जागतिक महिला दिन साजरा करत आहोत.

1975 साली संयुक्त राष्ट्रांनी हा एक वार्षिक उत्सव म्हणून थीमसह साजरा करायला सुरुवात केली. त्यावेळी या जागतिक महिला दिनाला अधिकृत मान्यता मिळाली.

पहिल्या जागतिक महिला दिनाची थीम होती 'Celebrating the Past, Planing for the Future' (भूतकाळाचा आनंद, भविष्यासाठी योजना).

8 मार्च हीच तारीख का?

8 मार्च...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज जगभर महिला दिन साजरा केला जात आहे. त्या निमित्ताने गुगलने आजचं डुडल महिलांना समर्पित केलं आहे. एका 3D अनिमेशनच्या माध्यमातून हे डुडल तयार करण्यात आलं आहे. न्यूयॉर्क आणि लंडनमधील काही कलाकारांनी ते साकारलं आहे. त्यात या दिवसाच्या इतिहासावर लक्ष केंद्रित करण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओत अभिनंदन चहा पिताना दिसत आहेत. तसंच त्यांना पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांकडून काही प्रश्न विचारले जात आहेत.

ते नेमके कुठले आहेत, त्यांच लग्न झालं आहे का, कुठलं विमान ते चालवत होते, तसंच तुमचं लक्ष्य काय होतं असे प्रश्न त्यांना या व्हीडिओमध्ये विचारले जात आहेत.

पाकिस्तानी लष्कराने आधी दोन भारतीय वैमानिकांना अटक केल्याचा दावा केला होता, पण आता मात्र त्यांच्या लष्कराचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसिफ गफूर यांनी ट्वीट करून फक्त एकच भारतीय पायलट त्यांच्या ताब्यात असल्याचा दावा केला आहे.

भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रविशकुमार यांनीही पाकिस्तानला प्रत्युत्तर देताना एक भारतीय वैमानिक बेपत्ता झाल्याचं सांगितलं आहे. पण त्याची अधिक माहिती मात्र त्यांनी दिलेली नाही.

पण परराष्ट्र मंत्रालयानं एक पत्रक जारी करून पाकिस्ताननं अटक केलेल्या भारतीय वैमानिकाला जिवंत आणि लवकरात लवकर परत पाठवण्याची मागणी केली आहे.

या संदसर्भात आज सकाळपासून काय घडतंय हे पाहाण्यासाठी इथं क्लिक करा

पाकिस्ताननं आधी जारी केलेल्या व्हीडिओत ती व्यक्ती स्वत:ला विंग कमांडर म्हणवत आहे. त्या व्यक्तीने आपलं नावही सांगितलं. त्याच्या डोळ्यावर पट्टी बांधली होती.

या व्यक्तीने वायुसेनेचा गणवेश घातला आहे. त्यावर इंग्रजीत त्याचं नाव लिहिलं आहे. ही व्यक्ती आपला सर्व्हिस नंबरही सांगत आहे.

वरच्या फोटोत दिसत असलेलं ट्विट पाकिस्तानी माहिती प्रसारण मंत्रालयाच्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून टाकण्यात आलं होतं. काही मिनिटांतच ते काढून टाकण्यात आलं.

मात्र पाकिस्तान सरकारच्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून दोन वैमानिकांना अटक केल्याचा दावा केला आणि त्याचे फोटोही दिले. मात्र आता पुन्हा ते ट्वीट डिलिट करण्यात आलं आहे.

पाकिस्तानी लष्कराच्या प्रवक्त्याने दुसऱ्या भारतीय वैमानिकाने सेंट्रल मिलिट्री हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यास सांगितलं आहे.

लष्कराच्या शौर्याचं राजकारण नको - राहुल गांधी

या परिस्थितीवर चर्चा करण्यासाठी नवी दिल्लीमध्ये सर्वपक्षीय बैठक बोलावण्यात आली होती. या बैठकीत विरोधी पक्षांनी लष्कराच्या शौर्याचं भाजप राजकारण करत असल्याचा आरोप केला आहे.

या बैठकीनंतर राहुल गांधी यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला.

ते म्हणाले, "14 फेब्रुवारी रोजी जम्मू काश्मीरमधल्या पुलवामामध्ये सीआरपीएफ जवानांवर हल्ल्याचा सर्वपक्षीय बैठकीत निषेध करण्यात आला. या हल्ल्याला भारतीय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानने आणखी एक व्हीडिओ जारी केला आहे. पाकिस्तानच्या लष्कराने दावा केला आहे की हा व्हीडिओ एका अभिनंदन नावाच्या  भारतीय वैमानिकाचा आहे. या वैमानिकाला सीमेलगत अटक करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओत इजिप्शियन लहेजा असलेली व्यक्ती एका महिलेच्या बाजूला बसून नाश्ता करताना दिसत आहे. या महिलेने बुरखा घातला असून ती सौदी अरेबियाची असल्याचं लोकांचं मत आहे.

हा प्रकार सौदीतील कायद्याच्या विरुद्ध आहे. सौदीत कामाच्या ठिकाणी, मॅकडोनाल्ड आणि स्टारबक्ससारख्या रेस्टॉरेंटमध्ये पुरुषांना आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांना वेगळं बसावं लागतं. या ठिकाणी स्त्रियांना वेगळं बसावं लागतं.

वडील, नवरा, भाऊ, मुलगा सोबत असल्याशिवाय अनेक गोष्टी करण्यासाठी इथल्या स्त्रियांना परवानगी नाही.

या व्यक्तीला कामगार आणि सामाजिक कल्याण मंत्रालयातर्फे अटक करण्यात आली आहे. विविध नियमांचा भंग आणि सौदीच्या लोकांसाठी असलेली नोकरी घेतल्याचा आरोप त्या व्यक्तीवर करण्यात आला आहे.

an Egyptian having breakfast with a Saudi अशा आशयाचा अरेबिक हॅशटॅग ट्विटरवर 113,000 वेळा वापरण्यात आला आहे आणि तेच या सांस्कृतिक भेदभावाचे केंद्रस्थान झाले आहे.

सौदी अरेबियाची भूमिका

या तीस सेकंदाच्या व्हीडिओमध्ये ती व्यक्ती आणि स्त्री हास्यविनोद करताना दिसत आहेत. तिथं कोणालाही बोलावलं नाही अशा आशयाचे विनोद करताना दिसत आहेत.

मात्र व्हीडिओच्या शेवटी ती स्त्री त्या व्यक्तीला घास भरवताना दिसली आहे आणि त्यामुळे सगळ्यांत जास्त वाद झाला.

सौदी अरेबियात सोशल मीडियाच्या माध्यमातून लोकांनी दोघांवरही टीका केली. फक्त पुरुषालाच शिक्षा का झाली हा टीकेचा मुख्य मुद्दा होता.

मलक नावाच्या एका ट्विटर युजर आहेत. त्या म्हणतात, "फक्त पुरुषालाच का शिक्षा झाली हे मला समजून घ्यायचं आहे. मी सुद्धा एक (सौदी) स्त्री आहे आणि मला त्या स्त्रीलाही शिक्षा द्यायची इच्छा होत आहे. कामाच्या ठिकाणी एकत्र खातात, हास्यविनोद करतात. कुठे आहेत त्यांच्या मर्यादा?"

तर कामाच्या ठिकाणी असलेले संबंध हे लिंगभेदाच्या पलीकडे असावेत असं काही युजर्सला वाटतं. तारेक अलजिज यांच्या मते, "ऑफिसमधल्या सहकाऱ्यांशी नातं इतर मानवी नातेसंबंधासारखेच असावेत. ते एकत्र खाऊपिऊ शकले किंवा विनोद करू शकले पाहिजेत."

मात्र हमुओद अलधुइयान यांच्याशी सगळे सहमत होते. त्यांच्या मते, "सौदी स्त्रियांनी इतर परदेशी सहकाऱ्यांना भेटण आणि बोलणं हेच मुळी परंपरा आणि मुल्यांची पायमल्ली आहे."

इजिप्तची भूमिका

इजिप्तमध्ये सौदी अरेबियात झालेल्या प्रकाराने लोक अचंबित झाले आहेत. अशा व्हीडिओमुळे कोणाला कशी अटक होऊ शकते याचं त्यांना आश्चर्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सौदी अरेबियामध्ये इजिप्तच्या एका व्यक्तीने एका महिलेबरोबर नाश्ता केल्याचा व्हीडिओ ट्विटरवर व्हायरल झाला आहे. त्यानंतर या व्यक्तीला अटक करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओत राष्ट्रवादीचे इतर नेते 'शिवाजी महाराज की जय' अशी घोषणा देत असताना नवाब मलिक गप्प का राहिले, असा प्रश्न भाजपनं उपस्थित केला आहे.

त्यानंतर नवाब मलिक यांना स्पष्टीकरण द्यावं लागलं आहे.

त्यांनी म्हटलंय, "दोन वर्षांपूर्वी शिवस्वराज्य यात्रेचे निमित्त साधून राष्ट्रवादीचे सर्व नेते रायगड किल्ल्यावर गेले होते. तिथे फोटो काढण्यासाठी आम्ही एकत्र उभे राहिलो होतो. तेव्हा धनंजय मुंडे यांनी 'शिवाजी महाराज की जय' अशी घोषणा दिली आणि सर्वांनीच शिवाजी महाराजांचा जयजयकार केला. त्यात मी सुद्धा महाराजांचा जयजयकार करत होतो. फक्त हात वर केला नव्हता."

असं असलं तरी महाराष्ट्राच्या राजकारणात शिवाजी महाराजांच्या नावाचा जयघोष करणं, ही राजकीय गरज झालं आहे का, याला राष्ट्रवादी काँग्रेसही जबाबदार आहे का, असे प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

महाराजांभोवती राजकारण

पुण्यातील भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेवर जानेवारी 2004 मध्ये हल्ला झाला. या हल्ल्याचा संबंध छत्रपती शिवाजी महाराजांशी संबंधित विषयाशी होता.

जेम्स लेन या लेखकानं 'Shivaji: Hindu King in Islamic India' या पुस्तकात छत्रपती शिवाजी महाराजांबद्दल आक्षेपार्ह मजकूर लिहिल्याचा आरोप होता.

या प्रकरणाविषयी ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे सांगतात, "2004 पूर्वी राज्यात शिवाजी महाराज हे फक्त शिवसेनेच्या राजकारणाचा विषय होते. पण, 2004मध्ये जेम्स लेनचं प्रकरण समोर आलं आणि त्यावरून वाद सुरू झाला, तेव्हा मात्र शिवसनेनं गप्प राहण पसंत केलं. मग आर. आर. पाटलांनी हाच प्रचाराचा मुद्दा बनवला आणि या भूमिकेचा राष्ट्रवादी कॉंग्रेसला फायदा झाला होता."

हाच मुद्दे पुढे नेत राजकीय विश्लेषक हेमंत देसाई सांगतात, "शिवाजी महाराजांच्या नावाचा वापर शिवसेनेनं पहिल्यांदा केला. 2004मध्ये जेम्स लेन पुस्तकाचं प्रकरण समोर आलं. हा वाद राष्ट्रवादीनं प्रचारात आणला आणि मराठा संघटना पक्षाच्या पाठीमागे उभ्या राहिल्या. याचा राष्ट्रवादीला तेव्हाच्या निवडणुकीत फायदा झाला. हा अनुभव गाठीशी असल्यामुळे राष्ट्रवादीनं 2019च्या विधानसभा निवडणुकीत पुन्हा एकदा महाराजांच्या नावानं शिवस्वराज्य यात्रा सुरू केली.

"अमोल कोल्हे यांच्या नेतृत्वाखाली ही यात्रा काढण्यात आली. अमोल कोल्हे यांना नेतृत्व करण्याची संधी देऊन भावनात्मक मुद्द्यांना हात घालून मत मिळवणं हा त्यामागचा उद्देश होता आणि त्यात राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाला यशही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्याचे अल्पसंख्याक मंत्री नवाब मलिक यांचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओबरोबर "पुलवामा हल्ल्यानंतर पत्रकार परिषदेमध्ये हसणाऱ्या प्रियंका वाड्रा" असे लिहिण्यात आलेले आहे.

प्रियंका गांधी अशा घटनेबाबत गंभीर आणि संवेदनशील नाहीत असं भासवण्याचा प्रयत्न हा व्हीडिओ शेअर करणाऱ्या लोकांद्वारे केला जात आहे.

गुरुवारी संध्याकाळी उशिरा झालेल्या पत्रकार परिषदेतील व्हीडिओ थोडा संथ करून अत्यंत अयोग्य संदेश जाईल अशी व्यवस्था करून व्हीडिओ शेअर केला जात असल्याचं आम्हाला दिसून आलं आहे.

काँग्रेसद्वारे पूर्व नियोजित प्रियंका गांधींच्या 'पहिल्या पत्रकार परिषदे'चा व्हीडिओ पूर्णपणे पाहिल्यास हा शेअर करणाऱ्यांचा दावा खोटा असल्याचं दिसून येतं.

ट्विटरवर @iAnkurSingh नावाच्या यूजरने अशाच प्रकारचा व्हीडिओ पोस्ट केला आहे.

त्यांचं हे ट्वीट शेअर केलं जात असून हा व्हीडिओ जवळपास 50 हजारवेळा पाहिला गेला आहे.

हे ट्वीट व्हॉटसअॅपवर शेअर केले जात आहे.

गुरूवारी जम्मू-काश्मीरमधील पुलवामा येथे सीआरपीएफ जवानांवर अतिरेक्यांद्वारे हल्ला झाल्याचे समजल्यानंतर सुमारे चार तासांनी प्रियंका गांधी यांची पत्रकार परिषद झाली.

यावेळेस सुरुवातीला त्या म्हणाल्या, "हा कार्यक्रम राजकीय चर्चेसाठी ठेवण्यात आला आहे हे आपल्या सर्वांना माहिती असेल, परंतु पुलवामामध्ये दहशतवादी हल्ल्यात आपले जवान शहीद झाले आहेत. त्यामुळे आता राजकीय चर्चा करणं आम्हाला उचित वाटत नाही."

यानंतर प्रियंका गांधी म्हणाल्या, "आपल्या सर्वांना अत्यंत दुःख झालं आहे. शहीदांच्या नातलगांचे मनोबल टिकून राहावं यासाठी आम्ही त्यांच्या खांद्याला खांदा लावून उभे आहोत."

यानंतर काँग्रेस नेते ज्योतिरादित्य सिंदिया आणि राज बब्बर यांच्यासह प्रियंका गांधी यांनी काही मिनिटे मौन पाळून चारच मिनिटांमध्ये त्या निघून गेल्या.

पुलवामा हल्ल्यात जवानांचे प्राण गेल्यानंतर प्रियंका गांधी यांनी पत्रकार परिषद रद्द केली अशी माहिती काही माध्यमांनी प्रसारित केली होती.

पुलवामा हल्ल्यामुळे देशभरात ठिकठिकाणी शोक व्यक्त केला जात आहे तर सोशल मीडियावर काही लोक त्यामध्ये राजकारण शोधत आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेसच्या सरचिटणीस प्रियंका गांधी वाड्रा यांचा एक स्लो मोशन व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर केला जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओमुळे तामिळनाडूतलं वातावरण ढवळून निघालं आहे आणि त्यानंतर दक्षिण भारतात यासंबंधित बातम्यांचं पेव फुटलं आहे.

तामिळनाडूत एक गँग सक्रिय आहे जी महिलांचा लैंगिक छळ करत आहे, तसंच महिलांना ब्लॅकमेल करत आहे आणि या गँगशी संबंधित आरोपींवर पोल्लाची भागातल्या काही राज्यकर्त्यांचा वरदहस्त आहे, अशा आशयाच्या बातम्या वर्तमानपत्रांमध्ये छापून आल्या आहेत.

वसंत कुमार, सबरीश, सतीश आणि थिरुनावुकारसू या चौघांना या प्रकरणी अटक करण्यात आली होती. हे चौघं संबंधित मुलगी आणि तिच्या मित्रांना एका खासगी जागेवर घेऊन गेले आणि त्यांचा लैंगिक छळ केला. त्यानंतर या घटनेचं चित्रीकरण करण्यात आलं.

यानंतर ते फुटेज वापरून त्यांनी महिलेला धमकावलं. तामिळनाडूच्या कोइंबतूर जिल्ह्यातल्या पोल्लाची गावातले हे चार जण आहेत.

या घटनेचा व्हीडिओ सोशल मीडियात व्हायरल झाल्यानंतर संबंधित मुलीच्या भावानं पोल्लाची पोलीस ठाण्यात तक्रार नोंदवली होती.

24 फेब्रुवारीला 4 जणांविरुद्ध केस दाखल करण्यात आली आणि 28 फेब्रुवारीला तिघांना अटक करण्यात आली. यापैकी थिरुनावुकारसू हा लपून बसला होता. पोलिसांनी 5 मार्चला त्याला अटक केली.

वसंत कुमार, सबरीश, सतीश आणि थिरुनावुकारसू या चौघांविरुद्ध 59/19, u/s. 354(A), 354(B), IPC r/w 66(E), IT Act 2000 आणि Tamil Nadu Women Harassment Act अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

मुलीच्या भावावर हल्ला

व्हायरल व्हीडिओविरोधात तक्रार दाखल केल्यानंतर पीडितेच्या भावावर काही संशयितांनी हल्ला केला होता. हल्लेखोरांपैकी वसंत कुमार, सेंथील आणि नागराज या तीन जणांना अटक करण्यात आली होती.

यापैकी नागराज सत्ताधारी अण्णा द्रमुक पक्षाशी संबंधित आहे, यामुळे सत्ताधारी पक्ष या केसमध्ये अडथळा आणत आहे, अशी अनेकांनी टीका केली होती.

सोमवारी अण्णा द्रमुकनं निवेदन प्रसिद्ध करून म्हटलं की, नागराजला पक्षातून काढून टाकण्यात आलं आहे.

पोलीस काय म्हणतात?

या प्रकरणी सरकारच्या हस्तक्षेपाचे आरोप, कोइंबतूरचे पोलीस उपअधीक्षक पांड्याराजन यांनी फेटाळले आहेत.

"अटक करण्यात आलेल्यांकडून 4 मोबाईल फोन हस्तगत करण्यात आले आहेत. या फोनमध्ये 4 महिलांचे व्हीडिओ सापडले आहेत. यापैकी 2 महिलांचा शोध लागला असून इतर 2 महिलांचा शोध सुरू आहे. एकदा उरलेल्या 2 महिलांचा पत्ता लागला की त्यांच्याकडून पोलीस जवाब नोंदवून घेणार आहे. यानंतर Gundas Actअंतर्गत कारवाई करण्यात येईल,"...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"माझ्यावर अत्याचार करू नका," अशी विनंती बॉयफ्रेंड आणि त्याच्या काही मित्रांना करणाऱ्या एका तरुणीचा व्हीडिओ तामिळनाडूमध्ये सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या व्हीडिओमुळे रोहित शर्मा, ऋषभ पंत, शुभमन गिल, पृथ्वी शॉ आणि नवदीप सैनी या पाच खेळाडूंनी बायो-बबल नियमाचं उल्लंघन केल्याचं सांगितलं जात होतं. याबाबत अधिक माहिती घेतली जात आहे.

तोपर्यंत पाचही खेळाडूंना खबरदारी म्हणून आयसोलेट करण्यात आलं आहे. दरम्यान, सर्व खेळाडू सरावासाठी उपलब्ध असतील, असंही संघ व्यवस्थापनाने म्हटलं आहे.

ऑस्ट्रेलिया आणि भारत यांच्यादरम्यान चार कसोटी सामन्यांची मालिका सुरू आहे. यामध्ये दोन सामने झाले असून आणखी दोन सामने होणं बाकी आहे. तिसरा कसोटी सामना 6 जानेवारीपासून सुरू होणार आहे.

नेमकं प्रकरण काय आहे?

हे पाचही जण मेलबर्नमध्ये एका रेस्टॉरंटमध्ये जेवायला गेले होते. बायोबबलच्या नियमांचा भंग झाला आहे का? यासंदर्भात बीसीसीआय आणि क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया तपास करत आहे.

मेलबर्न कसोटीतील दृश्य

बॉर्डर-गावस्कर मालिकेतील अॅडलेड कसोटीत भारताचा मानहानीकारक पराभव झाला होता. मात्र मेलबर्न कसोटीत दिमाखदार विजय मिळवत भारतीय संघाने त्या पराभवाची परतफेड केली.

काय आहे नेमकं प्रकरण?

रोहित शर्मा, ऋषभ पंत, पृथ्वी शॉ, नवदीप सैनी आणि शुभमन गिल जेवणाकरता बाहेर पडले होते. ते ज्या हॉटेलात गेले होते तिथे नवलदीप सिंग नावाचा चाहताही होता. क्रिकेटपटूंना पाहून त्याला आनंद झाला. त्याने यासंदर्भात केलेल्या ट्वीटमुळे हे प्रकरण उजेडात आलं आहे.

माझ्या मागच्या टेबलावर टीम इंडियाचे स्टार खेळाडू बसले आहेत अशा आशयाचं ट्वीट नवलदीप यांनी केलं होतं. क्रिकेटपटूंना पाहून आनंदलेल्या नवलदीप सिंग यांनी खेळाडूंच्या जेवणाचं बिल परस्पर भरून टाकलं. क्रिकेटपटूंनी पैसे घेण्याची विनंती नवलदीप यांना केली. नवलदीप यांनी पैसे नको, सेल्फी देण्याची विनंती केली. खेळाडूंचा छोटा व्हीडिओही नवलदीप यांनी ट्वीटरवर शेअर केला. सेल्फी झाल्यानंतर ऋषभ पंतला मिठी मारली असंही नवलदीप यांनी म्हटलं आहे.

कोरोनाच्या संसर्गाचा धोका लक्षात घेऊन क्रिकेटपटूंवर कठोर निर्बंध आहेत. अशा परिस्थितीत संघाचा भाग नसलेल्या अनोखळी व्यक्तीला मिठी मारल्याने कोरोना नियमावलीचा भंग झाला आहे का? याचा तपास सुरू आहे. दरम्यान नवलदीप यांनी पुन्हा एक ट्वीट करत उत्साहाच्या भरात ऋषभला मिठी मारल्याचं म्हटलं आहे. मला प्रचंड आनंद झाला होता त्यामुळे मी तसं लिहिलं असं त्यांनी म्हटलं.

प्रातिनिधिक फोटो

ऑस्ट्रेलियाच्या काही भागांमध्ये कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढल्याने निर्बंध पुन्हा लागू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियात पाच भारतीय क्रिकेटपटूंना खबरदारी म्हणून आयसोलेट करण्यात आलं आहे. मेलबर्नमध्ये एका इनडोअर रेस्टॉरंटमध्ये हे पाचही खेळाडू जेवण करण्यासाठी बसलेले असल्याचा एक व्हीडिओ नुकताच सोशल मीडियावर पोस्ट करण्यात आला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या शंकराचार्यांनी रुढीवादी परंपरांना तोडलं आणि तामिळनाडूबाहेर देशभर मठ पोचवायचं काम केलं. पण तरीही हे शंकराचार्य वादग्रस्त व्यक्तिमत्व राहिले. मठाशी संबंधित एकाच्या खून प्रकरणात हैदराबादमध्ये स्वामींना अटकही झाली होती.

स्वामींनी रुढीवादी परंपरांना तोडत मठाच्या माध्यमातून समाजकल्याणासाठी काम केलं. दलितांच्या शिक्षणासाठी आणि आरोग्यासाठी काम केलं.

22 मार्च 1954ला चंद्रशेखेंद्र सरस्वती स्वामीगल यांनी त्यांना उत्तराधिकारी म्हणून जाहीर केलं होतं. त्यानंतर स्वामी 69वे मठाधिपती झाले होते.

"मठाला नवीन दिशा देण्याचं काम स्वामींनी केलं. पूर्वी मठ फक्त आध्यात्मिक कार्यांपुरता मर्यादित होता. त्यांनी धार्मिक संस्थांनांना सामाजिक कार्यासोबत जोडलं. यामुळेच ते देशभरात लोकप्रिय झाले," पत्रकार एस गुरुमूर्ती सांगतात.

एका मठाची देखभाल करणारे जयाकृष्णन यांच्या मते, "स्वामींचं कार्य समाजातल्या शेवटच्या स्तरावरील लोकांपर्यंत मदत पोहोचवण्यासाठी होतं. पूर्वी मठ कांचीपुरम आणि राज्यापुरताच मर्यादित होता. पण स्वामी मठाला उत्तर आणि पूर्वेकडच्या राज्यांपर्यत घेऊन गेले. या राज्यांत त्यांनी शाळा आणि दवाखाने सुरू केले."

"स्वामींनी मठाला समाजाशी जोडण्याचं काम केलं. सार्वजनिक कामांत रस घेतला आणि दुसऱ्या धर्मातल्या लोकांसोबत चांगले संबंध प्रस्थापित केले," गुरुमूर्ती सांगतात.

वरिष्ठांशी मतभेद

मठाला सामाजिक कार्यांशी जोडण्याबाबत स्वामी आणि श्री श्री चंद्रशेखेंद्र सरस्वती स्वामीगल यांच्यामध्ये मतभेद होते, असं बोललं जातं. पण याबाबत गुरुमूर्ती असहमती दर्शवतात.

"स्वामींचे मतभेद वरिष्ठ स्वामींशी नव्हते तर मठ चालवणाऱ्या लोकांशी होते," असं ते सांगतात.

याच मतभेदांमुळे 1980 साली स्वामी कुणालाही न सांगता कांचीपुरम मठ सोडून कर्नाटकला निघून गेले. नंतर ते कांचीपुरमला परत आले.

तामिळनाडू पोलिसांनी 11 नोव्हेंबर 2004ला हैदराबादमध्ये स्वामींना अटक केली आणि ते पुन्हा चर्चेत आले. कांची मठाचे प्रबंधक शंकररमण यांची हत्या केल्याचा त्यांच्यावर आरोप होता.

मंदिर परिसरात 3 सप्टेंबर 2004ला शंकररमण यांची हत्या करण्यात आली होती. संशयाच्या आधारावर पोलिसांनी स्वामींना अटक केली होती कारण शंकररमण त्यांच्याविरोधात मोहीम चालवत होते.

अटकेत जयललितांचा हात ?

यानंतर स्वामींसह इतर 22 लोकांना अटक करण्यात आलं.  खटल्याची सुनावणी 2009मध्ये सुरू झाली ज्यात 189...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कांची कामकोटी पीठाचे प्रमुख श्री श्री जयेंद्र सरस्वती शंकराचार्य यांचं बुधवारी (28 फेब्रुवारी) सकाळी निधन झालं. तामिळनाडूच्या कांचीपुरममध्ये त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. ते 83 वर्षांचे होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या शपथविधीनंतर माध्यमांमध्ये, सोशल मीडियावर 'बाप-बेटे की सरकार' अशी प्रतिक्रियाही उमटली. पण नीट पाहिलं तर हे बाप-लेकाचंच नाही, तर भाचे, पुतणे, लेकी यांचंही सरकार असल्याचं दिसतंय. कारण शपथ घेतलेल्या 43 आमदारांपैकी 21 जण हे राजकीय कुटुंबांशी संबंधित आहेत.

घराणेशाहीच्या मुद्यावरून राजकीय पक्ष एकमेकांना लक्ष्य करत असतात. मात्र नव्या मंत्रिमंडळाकडे पाहिल्यानंतर घराणेशाहीपासून कोणताही पक्ष अपवाद नसल्याचंच दिसून येतंय.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे हे स्वतः शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे पुत्र. बाळासाहेबांनीच उद्धव यांची शिवसेनेच्या पक्षप्रमुखपदी नियुक्ती केली.

आता नवीन मंत्रिमंडळात उद्धव ठाकरे यांचे पुत्र आदित्य ठाकरे आहेत. आदित्य यांच्या निमित्ताने ठाकरे घराण्यातील व्यक्तीने पहिल्यांदाच निवडणूक लढवली. आदित्य वरळी मतदारसंघातून निवडून आले. मंत्रिमंडळ विस्तारात आदित्य यांना कॅबिनेट मंत्रीपद देण्यात आलं आहे.

अर्थात, पिता-पुत्र एकाच मंत्रिमंडळात असण्याची देशातील ही पहिलीच वेळ नाही. तामिळनाडूत करुणानिधी-स्टॅलिन, आंध्र प्रदेशात चंद्राबाबू नायडू-नारा लोकेश, पंजाबमध्ये प्रकाशसिंह बादल आणि सुखबीर सिंह बादल, तेलंगणात के.चंद्रशेखर राव आणि के.टी. रामा राव तर हरयाणात देवीलाल आणि रणजित सिंह चौटाला या पितापुत्रांनी एकत्र काम केलं आहे.

महाकुटुंब आघाडी

उद्धव ठाकरे यांच्या मंत्रिमंडळात उपमुख्यमंत्रिपदी अजित पवार आहेत. अजित हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष, राज्याचे माजी मुख्यमंत्री शरद पवार यांचे पुतणे आहेत. काही दिवसांपूर्वी देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्री म्हणून तर अजित पवार यांनी उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली होती. मात्र हे सरकार तीन दिवस टिकलं.

अवघ्या दीड महिन्यात अजित पवार यांनी पुन्हा उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. यावेळी उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री आहेत. पृथ्वीराज चव्हाण, अशोक चव्हाण, देवेंद्र फडणवीस आणि आता उद्धव ठाकरे अशा चार मुख्यमंत्र्यांसोबत उपमुख्यमंत्री होण्याचा दुर्मीळ योग अजित पवार यांनी जुळवून आणला आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचा गड असणाऱ्या बारामतीतून अजित पवार यंदा सलग सातव्यांदा निवडून आले. अजित पवार 1,65,265 इतक्या प्रचंड मताधिक्याने सलग सातव्यांदा निवडून आले.

उद्धव ठाकरे यांच्या बरोबर मंत्रिपदाची शपथ घेणारे जयंत पाटील यांचे वडील राजारामबापू पाटील हे आमदार आणि मंत्री होते. सहकाळ चळवळीतील एक अग्रणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्धव ठाकरे सरकारचा शपथविधी सोहळा सोमवारी (30 डिसेंबर) पार पडला. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंच्या मंत्रिमंडळात आदित्य ठाकरेंनी कॅबिनेट मंत्री म्हणून शपथ घेतली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या शब्दात शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी कंगना राणावत प्रकरणावरुन राज ठाकरेंना साद घातली आहे.

गेल्या काही दिवसांत अभिनेत्री कंगना राणावत विरुद्ध शिवसेना हा वाद देशभरात गाजतोय. कंगनाने मुंबई पोलिसांवर अविश्वास व्यक्त केल्यापासून ते तिने मुंबईला पीओके आणि नंतर पाकिस्तानाची उपमा देईपर्यंत या वादात मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी मौन बाळगले.

मुंबईत येण्यास मला नकार देण्यासाठी मुंबई कुणाच्या बापाची नाही, असे खुले आव्हान कंगनाने शिवसेनेला दिले. तेव्हा मुंबई मराठी माणसाच्या बापाची आहे, अशा शब्दात संजय राऊतांनी प्रत्युत्तर दिले.

भारतीय जनता पार्टीने कंगनाचे सातत्याने समर्थन केले. तर महाराष्ट्रात सत्तेत असणाऱ्या शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांकडून कंगनाच्या वादग्रस्त विधानांचा निषेध करण्यात आला.

या सर्व घडामोडींवर मनसे अध्यक्ष राज ठाकरेंनी मात्र मौन बाळगले. कंगना आणि शिवसेनेच्या संघर्षात राज ठाकरेंनी सोयिस्कररित्या मौन बाळगले आहे का ? नवीन राजकीय समीकरणांमुळे राज ठाकरे शांत आहेत का? मुंबई आणि मराठी माणसाच्या मुद्यावर उभी राहिलेली मनसे मुंबईला पीओके आणि पाकिस्तान म्हटल्यावरही शांत कशी अशी चर्चा सोशल मीडियावरही रंगली आहे.

काय म्हणाले संजय राऊत?

शिवसेनेचे मुखपत्र सामनाच्या रोखठोक या सदरात संजय राऊत यांनी 'मुंबईचे खच्चीकरण कुणासाठी! जगाची नाही, मुंबई महाराष्ट्राच्या बापाची !! या मथळ्याखाली लेख लिहिला आहे.

या लेखात त्यांनी राज ठाकरे यांचा उल्लेख करत मुंबई आणि महाराष्ट्राची बदनामी होत असताना ते शांत का असा प्रश्न उपस्थित केला आहे.

संजय राऊत म्हणतात, " महाराष्ट्राची राजधानी मुंबईला ग्रहण लावण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. हे ग्रहण 'उपरे' लावत आहेत. मुंबईला पाकिस्तान आणि बाबर म्हणणाऱ्यांच्या मागे भारतीय जनता पार्टी उभी राहते हे दुर्देवच म्हणावे लागेल."

"सुशांत आणि कंगनाच्या मागे उभे राहून भाजपला बिहार निवडणुका लढायच्या आहेत. बिहारातील उच्चवर्णीय रजपूत आणि क्षत्रिय मते मिळवण्यासाठी हा खटाटोप आहे. त्यासाठी महाराष्ट्राचा अवमान झाला तरी चालेल."

"ठाकरे आणि पवार हे महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानाचे ब्रँड आहेत. मुंबईतून या ब्रँडला नष्ट करायचे व महाराष्ट्रावर ताबा मिळवायचा हे कारस्थान पुन्हा उघडे पडले आहे. राज ठाकरे हे सुद्धा याच ठाकरे ब्रँडचे घटक आहेत आणि भविष्यात याचा फटका त्यांनाही बसणार आहे."

"शिवसेनेसोबत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मुंबईतून 'ठाकरे ब्रँड'ला नष्ट करून महाराष्ट्रावर ताबा मिळवण्याचे कारस्थान उघडे पडले आहे. राज ठाकरे हे सुद्धा या ठाकरे ब्रँडचे घटक आहेत आणि भविष्यात याचा फटका त्यांनाही बसणार आहे. शिवसेनेसोबत त्यांचे मतभेद असू शकतात पण महाराष्ट्रात ठाकरे ब्रँडचा जोर असायला हवा."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या शहरांमधल्या जीवनावश्यक सेवा वगळता इतर दुकानं आणि व्यापार बंद ठेवण्याचे आदेश मुख्यमंत्र्यांनी दिले आहेत. मात्र काम बंद ठेवण्यात आलं तरीही खासगी कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांचं वेतन कापू नये, असंही आवाहन उद्धव ठाकरेंनी केलं आहे.

हे चार भाग 'अंशत: लॉकडाऊन'

देशाच्या आर्थिक विकासाला हातभार लावणाऱ्या महाराष्ट्राला आर्थिकदृष्ट्या सक्षम ग्रामीण भागातील शेती आणि शेतीपूरक उद्योगधंद्यांचा वाटा आहेच. मात्र निमशहरी आणि शहरी भागातील कारखाने, माहिती तंत्रज्ञान आणि कॉर्पोरेट कंपन्यांची भूमिकाही मोलाची मानली जाते.

कोरोना व्हायरसचे राज्यातील रुग्ण वाढू नयेत, यासाठी सरकारनं वेगानं पावलं उचलत मुंबई आणि महानगर क्षेत्र (MMR), पुणे, पिंपरी-चिंचवड या भागातील व्यापरी केंद्र, दुकानं बंद करण्याचे निर्देश दिले खरे. पण यामुळं आर्थिक भार वाढण्याची चिन्ह दिसतायत.

विशेषत: मुंबई, पुणे, नागपूरसारख्या 'इंडस्ट्रियल हब'मधील व्यापार ठप्प झाल्यास ही चिन्हं अधिक गडद होतील, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

मात्र, व्यावसायाच्या दृष्टीनं अत्यंत महत्त्वाचे मानले गेलेल्या या शहरांमधील 'अंशत: लॉकडाऊन' राज्याच्या आर्थिक अंगावर किती परिणाम करेल, हा खरा प्रश्न आहे. याच प्रश्नाचं उत्तर बीबीसी मराठीनं महाराष्ट्रातील उद्योजक, उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञ, संबंधित क्षेत्रातील अभ्यासक यांच्याशी बातचित करून शोधण्याचा प्रयत्न केलाय.

ज्या भागांमध्ये राज्य सरकारनं 'अंशत: लॉकडाऊन' केलंय, त्या त्या क्षेत्रात कोणते उद्योग, व्यावसाय आहेत, याची माहिती घेऊया. त्यानंतर हे बंद केल्यानं उद्भवणारे आर्थिक प्रश्न यावर चर्चा करूया.

मुंबई आणि महानगर क्षेत्र (Mumbai Metropolitan Region - MMR)

महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा व्यावसायिक भूभाग म्हणून मुंबई आणि महानगर (MMR) क्षेत्राकडे पाहिलं जातं. या क्षेत्रात मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर (काही भाग) आणि रायगड (काही भाग) असे पाच जिल्हे येतात. तसंच 9 महानगरपालिका आणि 9 नगरपालिका या भूभागात आहेत, त्यावरून MMRची व्याप्ती लक्षात येते.

भारतातील बहुतांश मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्यांची मुख्यालयं मुंबईत आहेत. बँक, उत्पादक कंपन्या, सेवा क्षेत्र यांची मुख्यालयं मुंबई आणि परिसरात आहेत.

बँकिंग, माहिती तंत्रज्ञान (IT), प्लास्टिक, रबर, स्टील, औषधं, इंजिनिअरिंग, खते ही क्षेत्रं मुंबई आणि महानगर क्षेत्रात आढळतात. त्यातही आणखी केंद्रित सांगायचं झाल्यास,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारनं शुक्रवारी मोठं पाऊल उचललं. मुंबई आणि महानगर क्षेत्र (MMR), पुणे, पिंपरी-चिंचवड नागपूर ही मोठी शहरा येत्या 31 मार्चपर्यंत 'अंशत: लॉकडाऊन' करण्याचा निर्णय मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी जाहीर केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या शहरात स्टॅलिनग्राडची ऐतिहासिक लढाई झाली होती. दुसऱ्या महायुद्धात या लढाईत 20 लाख सैनिकांना प्राण गमवावा लागला होता. दरवर्षी व्होल्गोगार्ड शहराच्या परिसरात साधारण 1000 सैनिकांचे अवशेष सापडत आहेत, असं त्या ठिकाणी काम करणाऱ्या अधिकाऱ्यांनी बीबीसी रशियनला सांगितलं.

बेवारसपणे रणभूमीवर पडलेल्या मृत सैनिकांच्या अवशेषांना आता दफन करण्याचं काम चालू आहे. रशियात फिफा वर्ल्डकप 2018ची जय्यत तयारी चालू आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियातल्या वोल्गोग्राड शहरात फुटबॉल वर्ल्ड कपसाठी एक स्टेडियम बांधलं जात आहे. त्याच्या खोदकामात दुसऱ्या महायुद्धात ठार झालेल्या सैनिकांचे अवशेष सापडत आहेत.