डॉक सारांशित करण्यासाठी: तसेच सचिन बेबी नावाच्या खेळाडूला रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरूने घेतल्यावर अर्जुन तेंडूलकरचं नाव व्हायरल होऊ लागलं. अर्जुन आणि सचिन बेबी या दोन वेगळ्या व्यक्ती आहेत हे अनेकांना माहितीच नव्हतं.

त्याचप्रमाणे शाहरुख खान हे नावही अनेकांना समजायला वेळ गेला.

शाहरुख खान या खेळाडूचा लिलाव होत असताना काही लोकांनी त्याचा मुलगा आर्यन खानचे भाव टिपले आणि त्याचे ट्वीट्स करायला सुरुवात केली.

शाहरुख आपल्या संघात आल्यावर आनंद व्यक्त करणाऱ्या प्रिती झिंटाचा व्हीडिओही व्हायरल झाला. जेव्हा शाहरुख तुमच्या संघात येतो असं शीर्षक त्याला देण्यात आलं.

काही लोकांनी त्यांच्या सिनेमातला एक क्षण दाखवून प्रितीला शाहरुख तेव्हाच मिळाला असता उगाच इतके कोटी रुपये तिनं खर्च केले अशी खोचक टिप्पणी केली.

शेवटी शाहरुखला प्रितीनं खरेदी केलंच अशीही कमेंट एकाने ट्वीटरवर केली आहे.

सचिन बेबी आणि अर्जुन यांच्यावरही अशाच प्रकारची ट्वीट्स करण्यात आली आहेत. सचिन बेबी आणि अर्जून तेंडुलकर या दोन व्यक्ती आहेत असं एकानं ट्वीट केलं आहे.

एका व्यक्तीनं आजच्या लिलावात दोन सचिन बेबी आहेत अशी गंमतीशीर टिप्पणी केली आहे.

तर एका व्यक्तीनी आरसीबीनं चुकीचा सचिन बेबी विकत घेतला असं लिहिलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आयपीएलच्या या हंगामामध्ये काही खेळाडूंच्या नावामुळे वेगळीच चर्चा सोशल मीडियावर होत आहे. शाहरुख खान नावाच्या खेळाडूला प्रिती झिंटा हिच्या पंजाब किंग्ज संघाने विकत घेतल्यावर अभिनेता शाहरुख खानला प्रितीने विकत घेतलं अशी मिम्स फिरू लागली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तसेच सरकारने खासगी रुग्णालयांना देखील लस देण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

मुंबईतील 29 खासगी रुग्णालयांना परवानगी देण्यात आली असून, महापालिकेनं या रुग्णालयांच्या नावांची यादी प्रसिद्ध केली आहे.

केंद्र सरकारने परवानगी दिल्यामुळे सरकारी रुग्णालयांबरोबरच खासगी रुग्णालयांमध्येही लस घेता येणार आहे. मुंबईतही 29 खासगी रुग्णालयांमध्येही लसीकरण होणार आहे. केंद्र सरकारने ठरवून दिलेल्या निकषांची पूर्तता करणाऱ्या रुग्णालयांनाच लसीकरणाची परवानगी देण्यात आली आहे.

मुंबईतील या रुग्णालयांना लसीकरणाची परवानगी…

1) सुश्रूषा हॉस्पिटल आणि रिसर्च सेंटर, विक्रोळी

2) के. जे. सोमैय्या हॉस्पिटल आणि रिसर्च सेंटर

3) डॉ. बालाभाई नानावटी हॉस्पिटल

4) वोक्हार्ट हॉस्पिटल

5) सर एच. एन. रिलायन्स फाऊंडेशन हॉस्पिटल

6) सैफी हॉस्पिटल

7) पी.डी. हिंदुजा हॉस्पिटल

8) डॉ. एल. एच. हिरानंदानी हॉस्पिटल

9) कौशल्या मेडिकल फाऊंडेशन ट्रस्ट

10) मसीना हॉस्पिटल

11) होली फॅमिली हॉस्पिटल

12) एस. एल. रहेजा हॉस्पिटल

13) लिलावती हॉस्पिटल आणि वैद्यकीय संशोधन केंद्र

14) गुरु नानक हॉस्पिटल

15) बॉम्बे हॉस्पिटल

16) ब्रीच कॅण्डी हॉस्पिटल

17) फोर्टिस हॉस्पिटल

18) भाटिया जनरल हॉस्पिटल

19) ग्लोबल हॉस्पिटल

20) सर्वोदय हॉस्पिटल

21) जसलोक हॉस्पिटल

22) करुणा हॉस्पिटल

23) एच. जे. दोशी घाटकोपर हिंदू सभा हॉस्पिटल

24) एआरसीसी चिल्डर्न हॉस्पिटल

25) कोकीलाबेन धीरुभाई अंबानी हॉस्पिटल

26) कॉनवेस्ट अॅण्ड मंजुळा एस. बदानी जैन हॉस्पिटल

27) सुराणा सेठीया हॉस्पिटल

28) होली स्पिरिट हॉस्पिटल

29) टाटा हॉस्पिटल

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशभरात कोरोना लसीकरण वेगाने सुरू आहे. सध्या देशभरातील ज्येष्ठ नागरिकांना लस दिली जात आहे. तसेच मधुमेह, उच्चरक्तदाब असलेल्या 45 वर्षांपुढील नागरिकांना लस देण्यात येत आहे. कोविन अॅपवरून नोंदणी केल्यास लस मोफत मिळू शकते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तांडव वेबसीरिजमधून लोकांच्या भावना दुखावल्याच्या तक्रारी येऊ लागल्यानंतर तांडवकडून स्पष्टीकरण देण्यात आलं. ही वेबसिरिज पूर्णतः काल्पनिक असून जर कोणत्याही घटनांशी साधर्म्य असेल तर तो योगायोग समजावा असे तांडवतर्फे सांगण्यात आले.

उत्तर प्रदेशमध्ये या सीरीजचे निर्माते, दिग्दर्शक तसंच अॅमेझॉन प्राइमविरोधात FIR  दाखल करण्यात आली आहे. लखनौमधील हजरतगंज कोतवाली पोलीस स्टेशनमध्ये ही तक्रार दाखल करण्यात आली आहे.

अॅमेझॉन प्राइमच्या भारतातील अधिकारी अपर्णा पुरोहित, 'तांडव'चे दिग्दर्शक अली अब्बास जफर, निर्माते हिमांशू किशन मेहरा, लेखक गौरव सोळंकी आणि इतरांच्या विरोधात हिंदूंच्या धार्मिक भावना दुखावल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे.

तक्रार दाखल झाल्यानंतर मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांचे माध्यम सल्लागार शलभमणि त्रिपाठी यांनी ट्विटरवर याची कॉपी शेअर केली आणि लिहिलं की, "लोकांच्या भावनांसोबत असा खेळ सहन केला जाणार नाही. घाणेरड्या वेबसीरीजच्या आडून द्वेष पसरविणाऱ्या तांडवच्या पूर्ण टीम विरोधात योगीजी यांच्या उत्तर प्रदेशमध्ये गंभीर कलमांतर्गत तक्रार दाखल करण्यात आली आहे...आता अटकेची तयारी ठेवा."

महाराष्ट्रातही भाजप आमदार राम कदम तसंच ईशान्य मुंबईचे खासदार मनोज कोटक यांनीही 'तांडव' या वेब सीरीजवर बहिष्कार घालण्याची मागणी केली होती.

या सर्व वादाच्या पार्श्वभूमीवर अभिनेता सैफ अली खान यांच्या घरासमोरील सुरक्षा वाढविण्यात आली आहे.

'तांडव' वेबसीरिजवरून वाद का?

अॅमेझॉन प्राइम या स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्मवर हिमांशू किशन मेहरा यांची निर्मिती असलेली आणि अली अब्बास जफर यांनी दिग्दर्शित केलेली तांडव ही नऊ भागांची वेबसीरीज नुकतीच प्रसिद्ध झाली आहे.

त्यात सैफ अली खान, डिंपल कपाडिया, झिशान अयूब, तिग्मांशू धुलिया, संध्या मृदूल, दीनो मोरिया, हितेन तेजवानी, अनुप सोनी यांच्या भूमिका आहेत.

या वेब सीरिजच्या पहिल्या भागात झिशान अयूब शंकर बनलेले दाखवले आहेत. त्यांना त्यांचा भक्त म्हणतो की, "तुम्ही आता डोळे उघडा भगवान रामांचे फॉलोअर्स सध्या वाढताना दिसत आहेत. त्यावर झिशान यांचं पात्र उपहासाने काही वाक्यं बोलतं."

या दृश्यावरच आक्षेप घेण्यात आले आहेत. हा हिंदू देव-देवतांचा अपमान असल्याचं आक्षेप घेणाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

भाजप आमदार राम कदम यांनी यासंदर्भात ट्वीट करून म्हटलं, "चित्रपट किंवा वेबसीरीजच्या माध्यमातून हिंदू देवतांचा अपमान करणं हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अॅमेझॉन प्राइमची नवीन वेब सीरीज तांडववरून सुरू झालेला वाद अजूनच चिघळला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताज हॉटेलमध्ये झालेल्या या पत्रकार परिषदेला संबोधित करताना मायावती 'गेस्ट हाऊस' प्रकरणाचा उल्लेख करायला विसरल्या नाहीत. त्या म्हणाल्या की देशहितासाठी आणि जनहितासाठी त्यांनी ही युती केली असून त्यासाठी गेस्ट हाऊस प्रकरण बाजूला ठेवलं आहे.

गेस्ट हाऊस प्रकरण नक्की काय आहे?

गेस्ट हाऊस प्रकरण समजून घेण्यासाठी थोडंसं इतिहासात डोकावण्याची गरज आहे. उत्तर प्रदेशच्या राजकारणात 1995 हे वर्षं आणि गेस्ट हाऊस या दोन्ही गोष्टीचं आगळं महत्त्व आहे.

1992 साली मुलायम सिंह यादव यांनी समाजवादी पक्षाची स्थापना केली आणि भाजपचा वारू रोखण्यासाठी बहुजन समाज पक्षाशी हातमिळवणी केली.

सपा आणि बसपा या दोन्ही पक्षांनी मिळून अनुक्रमे 256 आणि 164 जागांवर निवडणूक लढवली. यापैकी सपाने 109 जागांवर विजय मिळवला. त्याचवेळी बसपाने 67 जागांवर विजय मिळवला. मात्र दोन्ही पक्षांची युती फार काळ टिकू शकली नाही.

1995 च्या उन्हाळ्यात या दोन्ही पक्षांमधील मैत्रीपूर्ण संबंध संपुष्टात आले आणि त्यामागे त्या गेस्टहाऊस प्रकरणाची महत्त्वाची भूमिका होती.

त्या दिवशी नक्की काय झालं?

त्यादिवशी गेस्ट हाऊसच्या बाहेर उपस्थित असलेले ज्येष्ठ पत्रकार शरत प्रधान यांनी बीबीसीला सांगितलं की त्यावेळी मुलायम सिंह यांचं सरकार होतं. त्याला बसपाचा पाठिंबा होता. मात्र ते सरकारमध्ये  प्रत्यक्ष सहभागी नव्हते.

वर्षभर ही युती टिकली. त्यानंतर बसपा भाजपबरोबर हातमिळवणी करत असल्याच्या बातम्या येऊ लागल्या. काही दिवसांतच मायावतींनी हा निर्णय सपाला सांगितला.

गेस्ट हाऊसमधील 'ती' बैठक आणि ऐतिहासिक वितुष्ट

ते म्हणाले, "या निर्णयानंतर मायावती यांनी गेस्ट हाऊसमध्ये आमदारांची बैठक बोलावली होती. सपा च्या लोकांना या बैठकीची माहिती मिळाली की बसपाने भाजपबरोबर संधान बांधलं आहे आणि त्या लवकरच सपाची साथ सोडणार आहेत."

प्रधान पुढे सांगतात, "माहिती मिळाल्यानंतर सपा चे अनेक लोक गेस्ट हाऊस समोर गोळा झाले. काही वेळाने जिथे बैठक सुरू होती तिथे उपस्थित असलेल्या बसपाच्या लोकांना मारहाण सुरू झाली. हे सगळं आम्ही आमच्या डोळ्यांनी पाहिलं आहे."

"तेवढ्यात मायावती तिथल्या एका खोलीत जाऊन लपल्या. त्यांनी स्वत:ला आत कोंडलं. त्यांच्याबरोबर आणखी दोन लोकं होती. त्यात एक सिकंदर रिजवी होते. त्यावेळी पेजर प्रचलित होता. रिजवी यांनी मला सांगितलं की त्यावेळी पेजरवर सूचना आली होती की कोणत्याही परिस्थितीत दार उघडू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशची राजधानी लखनौमध्ये शनिवारी बहुजन समाज पक्ष आणि समाजवादी पक्षाने युतीची घोषणा केली आहे. ही युती फक्त लोकसभेसाठीच नाही तर विधानसभेसाठीही असेल असंही या घोषणेत पुढे म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पात T7 तारा वाघिणीच्या 3 वर्षांच्या बछड्याचा नुकताच बळी गेला आहे.

यातूनच वाघाच्या संवर्धनासाठी अधिवास विकास आणि जंगल संवर्धनाचा सर्वसमावेशक कार्यक्रम हाती घ्यावा घेण्याची गरज आहे, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पात T7 उर्फ तारा वाघिणीच्या 3 वर्षांच्या बछड्याचा नुकताच बळी गेला आहे. गेल्या दीड महिन्यांत अवणीसह 5 वाघांचा मृत्यू झाल्यानं वन्यप्रेमींमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे.

8 डिसेंबरला काय घडले?

मोहुर्ली प्रवेशद्वारापासून 4 किलोमीटर अंतरावर भामढेळीच्या शेतशिवारात हा वाघ मृतावस्थेत आढळला. शेतात लावलेल्या विद्युत तारेच्या कुंपणाचा करंट लागून त्याचा मृत्यू झाला.  गेल्या दोन महिन्यांपासून ताडोबाच्या बफर क्षेत्रात फिरत असलेला वाघ भद्रावती येथून भामढेळी परिसरात आला होता. हा परिसर शेतशिवाराचा असल्यानं वन्यप्राण्यांपासून संरक्षणासाठी अनेक शेतकऱ्यांनी तारांच्या कुंपणात विजेचा प्रवाह सोडला आहे. ऋषी ननावरे या शेतकऱ्याच्या शेतातील विजेच्या कुंपणाचा धक्का लागून या वाघाचा मृत्यू झाला.

8 डिसेंबरला सायंकाळी 6 वाजता भामढेळी शेतशिवारात वाघ मृतावस्थेत पडला होता. ननावरे यांनी भीतीपोटी ही माहिती वनविभागापासून माहिती लपवून ठेवली होती. पण काही वेळानंतर वनविभागाला ही माहिती मिळाली आणि वनकर्मचारी घटनास्थळी दाखल झाले. घटनास्थळी पंचनामा करून कुंपणाच्या काड्या, बांबू खुंटी, विद्युत तारा जप्त करण्यात आल्या आहेत. तसेच वाघावर शवविच्छेदन करून वाघाचे दहन करण्यात आलं. संबंधित शेतकऱ्यालाही वनविभागानं ताब्यात घेतलं आहे.

मृत बछडा T7 वाघिणीचा होता. भारतीय वन्यजीव संस्थेने त्याला रेडिओ कॉलर लावली होती.

अशीच घटना गेल्यावर्षी समोर आली होती. बोर अभयारण्य क्षेत्रात विद्युत कुंपणाच्या तारांचा स्पर्श झाल्यानं एका वाघिणीचा मृत्यू झाला होता. नरभक्षक ठरवून तिला ठार मारण्याचे आदेश वनविभागाला मिळाले होते. ब्रह्मपुरीच्या जंगलात या वाघिणीने दोघांना ठार केलं होतं. त्यानंतर बोर अभयारण्य परिसरात तिचा मृत्यू झाला होता.

3 बछड्यांचा अपघाती मृत्यू

गेल्याच महिन्यात चंद्रपूर गोंदिया रेल्वे मार्गावरील जुनोना जंगल परिसरात सहा महिन्यांच्या 3 बछड्यांचा मृत्यू झाला होता. बल्लापूर एक्सप्रेसच्या धडकेत वाघिणीचे तीन बछडे मृत्युमुखी पडले होते. त्यात एका मादीचाही समावेश होता.

राज्यात 2 वर्षांत 39 वाघांचा मृत्यू

"महाराष्ट्रात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पानजीक एका शेताभोवतीच्या कुंपणात सोडण्यात आलेल्या विजेचा करंट लागून एका वाघाचा मृत्यू झाल्याची घटना डिसेंबरला नोंदवली गेली. अशा प्रकारे विजेचा झटका लागून वाघांचा मृत्यू होण्याची गेल्या 2 वर्षांतील ही 7वी घटना आहे. वाघांच्या जतन आणि संवर्धनासाठी सरकार विविध प्रयत्न करत असताना विविध कारणांमुळे गेल्या 2 वर्षांत 39 वाघांचा मृत्यू झाला आहे. नैसर्गिकरीत्या मृत्यू पावलेल्या 24 वाघांतील 7 वाघांचा बळी हा जंगलक्षेत्रावर ताबा मिळवण्यासाठी आपापसांत झालेल्या संघर्षामुळे झाला आहे. तर 10 वाघांची शिकार झाल्याची नोंद वन विभागाने केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तात्काळ त्या द्वारापालाला आतमध्ये बोलावून घेण्यात आलं. सैनिकांचा नेता होता ईशेर सिंह. त्याने त्वरित सिग्नल मॅन गुरुमुख सिंगला आदेश दिला की, जवळच्याच लॉकहार्ट किल्ल्यात असलेल्या इंग्रज अधिकाऱ्यांना विचार की आमच्यासाठी काय आदेश आहे.

कर्नल हॉटननं आदेश दिला की, "होल्ड युअर पोझिशन. तुम्ही तुमच्या जागी तैनात राहा."

एका तासात पूर्ण किल्ल्याला पठाणांनी घेरलं. पठाण किंवा ओरकजईच्या एका सैनिकाने आपल्या हातात पांढरा झेंडा घेतला आणि चालू लागला. तो म्हणाला, "आमचं तुमच्याशी काही भांडण नाही. आमचं वैर इंग्रजांशी आहे. तुमची संख्या कमी आहे. विनाकारण मारले जाल. तुम्ही आम्हाला शरण या. तुम्हाला सुरक्षितपणे येथून जाऊ दिलं जाईल."

ईशेर सिंहनं हा प्रस्ताव धुडकावून लावला. याबद्दल लिहिताना ब्रिटनच्या फौजेचा जनरल जेम्स लंट लिहितो, की ईशेर सिंहनं या प्रस्तावाचं उत्तर पश्तो भाषेत दिलं.

ईशेर सिंह यांची भाषा फक्त कठोरच नव्हती तर त्यांनी चिडून शिवीगाळ देखील केली होती. पुढं ते म्हणाले होते, "ही भूमी इंग्रजांची नाही तर महाराजा रणजीत सिंह यांची आहे. आम्ही शेवटच्या क्षणापर्यंत या भूमीची रक्षा करू."

त्याबरोबरच 'जो बोले सो निहाल, सत श्री अकाल'चा नारा सारागढीच्या परिसरात निनादला.

सारागढीची लढाई का झाली होती?

सारागढीचा किल्ला कोहाट जिल्ह्यात अंदाजे 6,000 फूट उंचीवर आहे. सध्या हे ठिकाण पाकिस्तानमध्ये आहे. 1880 मध्ये इंग्रजांनी या ठिकाणी तीन चौक्या बनवल्या. त्यांना स्थानिक ओरकजई लोकांनी विरोध केला. त्यामुळे इंग्रजांना आणखी चौक्या उघडाव्या लागल्या.

1891मध्ये इंग्रजांनी पुन्हा अभियान चालवलं. रबिया खेल यांच्याशी करार झाल्यानंतर इंग्रजांना गुलिस्ताँ, लॉकहार्ट आणि सारागढी या ठिकाणी तीन किल्ले बनवले. पण स्थानिकांचा या किल्ल्यांना विरोध होता. त्यांनी अनेक वेळा या किल्ल्यावर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला जेणे करून इंग्रज तिथून पळून जातील.

3 सप्टेंबर 1897 रोजी पठाणांच्या मोठ्या लष्कराने तिन्ही किल्ल्यांची कोंडी करण्याचा प्रयत्न केला. तेव्हा कर्नल हॉटन यांनी ते सांभाळून घेतलं. पण 12 सप्टेंबर रोजी ओरकजईंनी गुलिस्ताँ, लॉकहार्ट आणि सारागढी तिन्ही किल्ल्यांना घेरलं. लॉकहार्ट आणि गुलिस्ताँला सारागढीपासून वेगळं केलं.

फायरिंग रेंज

पठाणांचं पहिलं फायरिंग 9 वाजता झालं. सारागढीच्या युद्धावर ब्रिगेडियर कवलजीत यांनी 'द आयकॉनिक बॅटल ऑफ सारागढी' हे पुस्तक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'हजारो पठाणांचं एक लष्कर आपल्याकडे कूच करत आहे' - असा संदेश 12 सप्टेंबर 1897ला सकाळी 8 वाजता सारागढी किल्ल्यावर असलेल्या द्वारपालानं पाठवला. अंदाजे 8,000 ते 14,000 पठाणांची सेना असावी, असा त्याचा अंदाज होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तानाजीची भूमिका अजय देवगण साकारतोय

इयत्ता चौथीच्या बालभारती पुस्तकातला हा परिच्छेद आता आठवण्याचं कारण म्हणजे कोंढाण्याच्या लढाईवर बेतलेला 'तानाजी' हा येऊ घातलेला सिनेमा.

'आधी लगीन कोंढाण्याचे आणि मग रायबाचे' या शब्दांत तानाजी मालुसरे या योद्ध्याने आपल्या मुलाचं लग्न पुढे ढकलून कोंढाणा काबीज करण्याची मोहीम हाती घेतली होती. 4 फेब्रुवारी 1670 ला पार पडलेल्या या मोहिमेत तानाजी मालुसरेंसमोर आवाहन होतं ते राजपूत सैनिक उदेभान राठोडचं.

या मोहिमेची रंजक पार्श्वभूमी दिल्ली विद्यापीठातील इतिहासाचे प्राध्यापक अनिरुद्ध देशपांडे सांगतात - "आज सिंहगड नावाने ओळखला जाणार कोंढाणा किल्ला पुरंदरच्या तहानंतर 1665 साली मुघलांना दिला होता. या तहात 23 किल्ले मुघलांना दिले होते.

"कोंढाणा पुण्याकडे तोंड करून होता. प्रत्येक शहराचा एक किल्ला होता. शिवाजी महाराजांना तो किल्ला परत हवा होता. ही जबाबदारी त्यांनी तानाजी मालुसरेंकडे सोपवली. हा तह झाल्यानंतर ते आग्र्याला गेले होते आणि तिथून पलायन केलं. तिथून आल्यावर शिवाजी तहाविरोधात बंड पुकारलं आणि त्यांना हा किल्ला परत हवा होता.

"हा अतिशय महत्त्वाचा किल्ला होता. धोरणात्मकदृष्ट्या सुद्धा तो अतिशय महत्त्वाचा होता. उदेभान राठोड नावाचा राजपूत सेनापती तेव्हा किल्ल्याचं रक्षण करत होता. तानाजी मालुसरेबरोबर त्याचा भाऊ सूर्याची मालुसरेसुद्धा होता," ते पुढे सांगतात.

आजच्या पुणे शहरापासून नैऋत्येस 20 किमीवर हवेली तालुक्यात वसला आहे. कोंढाणा, बक्षिंदाबक्ष, सिंहगड अशा वेगवेगळ्या नावांनी तो ओळखला जायचा. या किल्ल्यात पुणे डोणजे आणि कल्याण अशी दोन मुख्य द्वारं आहेत.

या लढाईचा किस्सा बालभारतीच्या शालेय पुस्तकात सांगण्यात आला आहे. त्यानुसार, तानाजीने किल्ल्यावर चाल करताच सूर्याजीने त्याच्या मावळ्यांसह कल्याण दरवाजा गाठला आणि तो उघडण्याची वाट पाहू लागला. लढाईला सुरुवात झाली. उदेभानचे सैन्य मावळ्यांवर चाल करून आले. हातघाईची लढाई सुरू झाली. तलवारीला तलवारी भिडल्या. मावळ्यांना कल्याण दरवाजा उघडला.

तानाजी सिंहासारखा लढत होता. उदेभानने त्याच्यावर झेप घेतली. दोघांची निकराची लढाई सुरू असतानाच तानाजीची ढाल तुटली. त्याने हाताला शेला गुंडाळला, शेल्यावर वार झेलच तो लढू लागला. ते दोघंही जबर जखमी झाले आणि दोघांचाही मृत्यू झाला.

शिवाजी महाराजांच्या भूमिकेत शरद केळकर आहे

तानाजींचा लढाईच्या सुरुवातीलाच मृत्यू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रात्रीची वेळ होती. तानाजी आणि त्याचे मावळे कोंढाण्याच्या कड्याच्या पायथ्याच्या काळोखाशी उभे होते. रातकिडे किरकिरत होते. तानाजीचे पाच सहा मावळे कोंढाण्याचा कडा चढायला पुढे झाले. कडा अतिशय उंच होता. तरी ते कपारीस धरून, कुठे फटीत बोटे घालून मोठ्या हिमतीने कडा चढून गेले. वर जाताच त्यांनी दोराचे टोक एका झाडाला घट्ट बांधले आणि तानाजी आणि त्याचे मावळे दोरावरून भराभर कडा चढून गेले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तान्हुली आणि तिचे कुटुंबीय

"इंजेक्शन दिलं की रडायची थांबते. दिवसातून 7 ते 8 इंजेक्शन्स द्यावे लागतात. मध्यरात्री 12 वाजता डायबिटीजचं इंजेक्शन देताना झोपेत असलेली ती जरा चुळबुळ करते... मुंगी चावल्यासारखी." अजून वर्षाचीही न झालेल्या रेड्डी शबानाविषयी बोलताना तिच्या आजोबांचा कंठ दाटून आला होता.

आंध्र प्रदेशातल्या चित्तूर जिल्ह्यातल्या मदनपल्लीजवळच्या बी. कोताकोटा गावात पठाण बावाजान आणि पठाण शबाना हे जोडपं राहतं. त्यांची यापूर्वी दोन अपत्य जन्मताज दगावली. रेड्डी शबाना त्यांचं तिसरं अपत्य. ती जगली. मात्र, तिच्या वाट्याला जिवंतपणी मरणयातना आल्या आहेत. आधीची दोन अपत्य गमावल्याने कुणीतरी सांगितलं की गावदेवी असलेल्या रेड्डेम्माचं नाव तुमच्या मुलीला लावा. त्यामुळे शबानाच्या नावाआधी त्यांनी रेड्डी लावलं. रेड्डी शबाना या महिन्यात एक वर्षाची होईल.

शबाना या जगात आली तेच हायपोथर्मिया घेऊन. त्यामुळे तिची ब्लड शुगर नियंत्रणात ठेवण्यासाठी तिला दिवसातून किमान 4 इंजेक्शन्स घ्यावे लागतात. शिवाय दिवसातून 4 चार वेळा ब्लड शुगर तपासावी लागते. डॉक्टर सांगतात शबानाला जगवायचं असेल तर हाच एकमेव पर्याय आहे.

इंजेक्शनचा खच

शबानाच्या आतापर्यंतच्या उपचारासाठी तिच्या आई-वडिलांनी त्यांच्याकडे होतं नव्हतं ते सर्व पणाला लावलं. मात्र, आता उपचारासाठी त्यांच्याकडे पैसा नाहीत. त्यामुळे मरणयातना भोगणाऱ्या आपल्या मुलीला दयामरण द्यावं, अशी याचिका त्यांनी कोर्टात केली. कोर्टाने ही याचिका फेटाळली आहे.

शबानाची आई सांगत होती, "जन्म झाल्यावर काही वेळातच तिला दरदरून घाम फुटला. तिला झटके येत होते. आम्ही तिला जिल्हा सामान्य रुग्णालयात घेऊन गेलो. तिथून बंगळुरूच्या इंदिरा गांधी बाल रुग्णालयात गेलो. पण, तिथल्या डॉक्टरांनाही नेमकं काय झालं आहे, हे कळण्यासाठी 10 दिवस लागले. तिची शुगर लेव्हल कमी असल्याचं त्यांनी सांगितलं. तिला जगवायचं असेल तर रोज इंजेक्शन्स द्यावे लागतील, हे त्यांनी स्पष्टपणे सांगितलं. त्यानंतर हॉस्पिटलमध्ये जाऊन इंजेक्शन्स घेणं, ग्लुकोज चढवणं, हे रोजचंच झालं. जन्माला आल्यापासून ती नरकयातना भोगत आहे. तिच्या वेदना बघून मला वाटतं या जगण्याला काय अर्थ आहे? नर्क म्हणजे काय, हे हॉस्पिटलमध्ये आम्हाला कळलं."

शबानाचे वडील पठाण बावाजान म्हणाले,"ती जसजशी मोठी होईल, तिच्यात सुधारणा होईल, असं डॉक्टरांनी सांगितलं आहे. मात्र, तोवर रोज इंजेक्शन्स द्यावीच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हायपोथर्मिया नावाचा दुर्धर आजार झालेल्या तान्हुलीला दया मरण द्यावं या मागणीसह आंध्र प्रदेशातील पालकांनी न्यायालयात धाव घातली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तापमानवाढ रोखली नाही तर 10 लाख लोकांवर ओढावेल पूरसंकट

जागतिक तापमानवाढ 1.5 डिग्री सेल्सियसच्या खाली ठेवण्याच्या उद्दिष्टापासून जग पूर्णपणे भरकटलं आहे. आणि आता जागतिक तापमानवाढीची वाटचाल 3 डिग्री सेल्सियसकडे होत असल्याचं वैज्ञानिकांनी सांगितलं आहे.

जागतिक तापमानवाढ 1.5 डिग्री सेल्सियसच्या खाली ठेवण्याचं उद्दिष्ट गाठायचं असेल तर आपल्याला ऊर्जेच्या वापराबाबत वेगवान, दूरगामी आणि अभूतपूर्व बदल करावे लागतील, असं म्हटलं जात आहे.

या गोष्टीची खूप मोठी किंमत आपल्याला मोजावी लागेल. पण तितक्याच प्रमाणात आपल्याला संधी असल्याचं देखील म्हटलं जात आहे.

तीन वर्षांचं संशोधन आणि दक्षिण कोरियात वैज्ञानिक आणि सरकारी अधिकाऱ्यांच्या बैठकीत झालेल्या चर्चेनंतर इंटरगव्हर्नमेंटल पॅनल ऑन क्लायमेट चेंज (IPCC)नं एक विशेष अहवाल सादर केला आहे. जर आपण जागतिक तापमानवाढ 1.5 डिग्री सेल्सियसने वाढू दिली तर त्याचे काय परिणाम आपल्याला भोगावे लागतील आणि जर ही मर्यादा आपण पाळली तर आपल्याला काय फायदा होईल, हे या अहवालात सांगितलं आहे.

या अहवालात 33 पानांचा सारांश दिला आहे. त्यात असं निरीक्षण आहे की जागतिक नेत्यांना तापमानवाढीपेक्षा जास्त काळजी अर्थव्यवसथेची आणि राहणीमानाची आहे. असं असलं तरी या अहवालातले काही ठळक मुद्दे विचार करण्यासारखे आहेत.

2C हे उद्दिष्ट ठेवण्यापेक्षा 1.5C हे उद्दिष्ट ठरवणं, हे खूप अर्थानं फायद्याचं आहे. हवामान बदलाच्या परिणामासंबंधी महत्त्वपूर्ण बदल घडतील असं प्रा. जिम स्किया यांनी म्हटलं आहे. ते IPCCचे सह-अध्यक्ष आहेत.

दुसरी गोष्ट म्हणजे आपल्याला जर 1.5Cचं उद्दिष्ट गाठायचं असेल तर आपण ऊर्जेचा वापर कसा करतो, आपण जमीन कशी वापरतो आणि आपली वाहतूक व्यवस्था कशी असावी, याबाबत आपल्याला अमूलाग्र बदल घडवून आणावे लागतील.

"या अहवालात नोंद घेण्यासारख्या खूप गोष्टी आहेत. हा अहवाल असा आहे की वैज्ञानिकांना, 'ACT NOW, IDIOTS (मूर्खांनो, आता तरी काही करा), असं लिहावंसं वाटत असेलही. पण त्यांना ही गोष्टी तथ्य आणि आकडेवारीसह मांडावी लागणार आहे," असं कैसा कोसोनेन यांनी म्हटलं आहे. कैसा या ग्रीनपीस संघटनेशी संबंधित आहेत आणि त्यांनी या वाटाघाटींचं निरीक्षण केलं आहे.

तथ्य आणि आकडेवारीचा वापर करून वैज्ञानिकांनी जगाला धोकादायक तापाची लागण झाली आहे याची जाणीव करून देण्याचा प्रयत्न केला आहे. आपल्याला असं वाटत होतं की जर आपण 2Cचं उद्दिष्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ही "शेवटची धोक्याची घंटा" आहे - असा जागतिक तापमानवाढीसंदर्भातला इशारा वैज्ञानकांनी आज दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तापसी पन्नू

या ट्वीटला उत्तर देताना अभिनेत्री तापसी पन्नूनं म्हटलं आहे की, "मलाही माझे अवयव खूप आवडतात. सेरेब्रम माझा सर्वाधिक आवडता अवयव आहे."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

यानंतर एका ट्वीटर वापरकर्त्यांनं तापसीला टॅग करत म्हटलं आहे की, "तापसीच्या ट्वीटनंतर सेरेब्रम हा शब्द गुगलवर सर्वाधिक सर्च करण्यात आला आहे."

सेरेब्रमबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी आम्ही मनोविकार तज्ज्ञ राजेंद्र बर्वे यांच्याशी संपर्क साधला.

सेरेब्रम म्हणजे काय?

सेरेब्रम म्हणजे मोठा मेंदू. याचा अर्थ बुद्धिमत्ता असा होतो. तापसीनं सेरेब्रम आवडतो असं सांगितलं याचा अर्थ तिला स्वत:ची बुद्धिमत्ता सर्वांत जास्त आवडते.

सेरेब्रमचं कार्य काय?

खरं तर तापसीनं सेरेब्रम ऐवजी neo-cortex हा शब्द वापरायला हवा होता. आपल्या कपाळाच्या मागे मेंदूचा जो भाग असतो त्याला neo-cortex असं म्हणतात.

आपली बुद्धिमत्ता, शहाणपण, निर्णय घेण्याची क्षमता, विचार करण्याची पद्धत हे सर्व  neo-cortexवर अवलंबून असतं.

मेंदूचे वेगवेगळे भाग कोणते?

Reptilian brain आणि Mammalian brain हे दोन ब्रेन सगळ्यांकडेच असतात. पण तापसीनं उल्लेख केलेला सेरेब्रम ब्रेन हा व्यक्तीच्या चांगल्या आणि प्रगत अवस्थेत असतो.

हालचालीवर नियंत्रण ठेवणारा मेंदू म्हणजे Reptilian brain तर भावनांवर नियंत्रण ठेवणारा मेंदू म्हणजे Mammalian brain.

तापसीच्या उत्तराबद्दल काय वाटतं?

तापसीनं दिलेलं उत्तर योग्य आहे. लोकांची जेवढी समज असते तेवढचं त्यांना दिसत असतं.

सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया

तापसी पन्नूच्या या उत्तरावर अनेकांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.

व्यकंटेश बंगीनवार यांनी ट्वीट करत म्हटलं आहे की, "ट्वीटरचा योग्य वापर कशासाठी आहे, याच्या शोधात मी आहे. दररोज लोक ट्वीटरचा वापर वेगवेगळ्या कारणांसाठी करत आहे. जसं आज मला Voyeur हा शब्द ट्वीटरमुळे समजला.

आजपर्यंत मला तापसीचा अभिनय आवडत होता, आता तर तिचा सेरेब्रमही आवडायला लागला आहे."

युश बना यांनी त्यांचा स्वत:चा आवडता अवयव सांगितला आहे. ते म्हणतात, "मला माझं हृदय सर्वांत जास्त आवडतं."

"अकू पांडे नावाच्या या व्यक्तीला 9 फॉलोअर्स आहेत. त्यानं ट्वीटच्या माध्यमातून एका अभिनेत्रीची जाहीररित्या छेड काढली आहे. त्या व्यक्तीच्या ट्वीटचा उद्देश काय आहे, हे आपणा सर्वांना माहिती आहे. आपल्या लोकांच्या मानसिकतेत काहीतरी खूप वाईट घडत आहे. मुक्त आणि वेगानं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"तापसी, मला तुझ्या शरीराचे अवयव आवडतात," असं अकू पांडे नावाच्या व्यक्तीनं ट्वीट केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळ भाषिकांच्या या तीव्र प्रतिक्रियेचं देशातल्या इतर भागातल्या नागरिकांना खूप नवल वाटलं. मात्र सरकारी शाळेत हिंदी शिकवण्याला तामिळ भाषिकांनी केलेल्या विरोधाचा इतिहास मोठा आहे. हा इतिहास बघितला तर हा गोंधळ कमी होण्यास मदत होईल.

ही कहाणी जवळपास दोन शतकं जुनी आहे. 1833 साली ईस्ट इंडिया कंपनीने ख्रिश्चन मिशनरींच्या कार्याला प्रतिबंध घालणाऱ्या आपल्या एका चांगल्या धोरणाचा त्याग केला. त्यामुळे ख्रिश्चन धर्मप्रसारासाठी अनेक मिशनरी भारतात आले. त्यांनी दक्षिण भारताला लक्ष्य केलं. दक्षिणेत मिशनरींचं कार्य किती तेजीत होतं, याची कल्पना दोन आकडेवारींवरून येऊ शकते.

पहिली आकडेवारी ख्रिश्चन धर्मातल्या धार्मिक साहित्याची. "1832 पर्यंत 40,000हून अधिक धार्मिक वचनं तामिळ भाषेत प्रिंट करण्यात आली होती. तर 1852 पर्यंत तब्बल 2,10,000." (MSS Pandian, Brahmin & Non-Brahmin, Permanent Black, 2007)

दुसरी आकडेवारी आहे मिशनरी शाळांची. "1852 मध्ये तत्कालीन मद्रास प्रांतात 1,185 मिशनरी शाळा होत्या. त्यात जवळपास 38,000 विद्यार्थी शिकायचे. तर बाँबे आणि बंगाल या दोन्ही प्रांतात मिळून केवळ 472 मिशनरी शाळा होत्या आणि त्यात 18,000 विद्यार्थी शिकायचे." (S. Narayan, The Dravidian Story, OUP, 2018).

भारतात ख्रिश्चन धर्माचं आक्रमक प्रसार केवळ येशूच्या शिकवणीच्या प्रचारापुरता मर्यादित नव्हता तर हिंदू देवी-देवता आणि त्यांची श्रद्धा याची बदनामी करून धर्मांतरणाला असणारा हिंदूंचा विरोध दूर करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.

याचा प्रतिकार करण्यासाठी वेद, पुराण आणि शंकराच्या अद्वैत तत्त्वज्ञानात पारंगत असणारी, अस्खलित इंग्रजी येणारी आणि युरोपीय आणि ब्रिटिश विचारांचा पगडा असणारी प्रामुख्याने ब्राह्मण विचारवंतांची फौज त्यांच्या धर्माच्या 'अस्सल' परंपरा आणि जीवनशैली याच्या बचावासाठी उभी राहिली.

हे विचारवंत बरेचदा त्यांचे विचार आर्यांच्या भाषेत म्हणजे संस्कृतमधून मांडायचे. अशाप्रकारे "'अस्सलपणाच्या' नावाखाली ते स्वतःचं पारंपरिक जातीय वर्चस्वही" उपभोगायचे आणि अस्खलित इंग्रजी येत असल्यामुळे "वसाहतवादी संस्थात्मक रचनेत आधुनिक स्वरूपातली सत्ताही" उपभोगायचे. (Pandian, ibid)

ब्रिटिशकालीन भारतीय प्रशासनात ब्राह्मणांचा प्रभाव स्पष्ट करताना एस. नारायण सांगतात: "1892 ते 1904 या काळात ICS पदावर निवड झालेले 16 पैकी 15 उमेदवार ब्राह्मण होते. तर इंजिनीअर पदावर निवड...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तामिळनाडूसह सर्वच बिगर हिंदी भाषिक राज्यांच्या माध्यमिक शाळांमध्ये प्रादेशिक आणि इंग्रजी या दोन भाषांसह हिंदी भाषाही शिकवावी, अशी शिफारस कस्तुरीरंगन समितीच्या अहवालात करण्यात आली होती. तामिळ भाषिकांनी त्यावर तीव्र आक्षेप घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री पलानीस्वामी

एका गटाचं नेतृत्व ओ पनीरसेल्वम करत होते, जे सुरुवातीच्या काळात मुख्यमंत्रीसुद्धा राहिले. तर शशिकला यांच्या नेतृत्वाखालील गटानं पलानीस्वामी यांना मुख्यमंत्रिपदी बसवलं. एका छोट्या पण नाट्यमय घडामोडीनंतर पलानीस्वामी मुख्यमंत्री बनले होते.

AIADMK नं ओ पनीरसेल्वम यांनी तीनदा मुख्यमंत्रिपद दिलं. पण ते सत्ता आणि पक्षाला आपल्या नियंत्रणात ठेवण्यात अयशस्वी ठरले.

दुसरीकडे ईके पलानीस्वामी यांनी मुख्यमंत्रिपद मिळाल्यानंतर काही महिन्यांच्या आतच सरकार आणि पक्षाला आपल्या नियंत्रणाखाली आणलं. जयललिता यांचा मृत्यू हे यामागचं एक कारण सांगितलं जात असलं, तरी आपण एक कसलेले राजकारणी आहोत, हेसुद्धा पलानीस्वामी यांनी सिद्ध केलं आहे.

त्यांनी केवळ आपले प्रतिस्पर्धी ओ पनीरसेल्वम यांना स्वत:च्या गटात सामील करून घेतलं नाही, तर पक्षाला शशिकला यांच्या कुटुंबाच्या तावडीतून बाहेर काढलं. पण, पलानीस्वामी यांना त्यांच्या राजकीय जीवनात अनेकदा पराभवाचा सामना करावा लागला, हा विरोधाभासच म्हणावा लागेल.

पलानीस्वामी यांचा जन्म 12 मे 1954ला सेलम जिल्ह्यातील इडापड्डी भागात करूपा गौंडर आणि दावूसायम्माल यांच्या घरी झाला. ते त्यांच्या आई-वडिलांचे दुसरे पुत्र होते.

शालेय शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी इरोड वासावी कॉलेजमधून झूलॉजी विषयात पदवी प्राप्त केली. सुरुवातीपासूनच त्यांना राजकारणाची आवड होती. त्यांनी त्याच वेळी आकारास आलेल्या AIADMK पक्षासोबत काम सुरू केलं होते.

ते आपला खर्च भागवण्यासाठी गुळाचा व्यापारही करत होते. पण, त्यांना राजकारणाची आवड असल्याकारणाने त्यांचा बहुतांश वेळ राजकीय कामातच जात होता. त्यामुळे मग पक्षानं त्यांना कोनेरीपट्टी शाखेच्या सचिवपदाची जबाबदारी दिली. पक्षानं त्यांना दिलेलं हे पहिलं राजकीय पद होतं.

1989मध्ये एमजीआर यांच्या मृत्यूनंतर झालेल्या निवडणुकीत पक्षात दोन गट पडले. एक जयललिता आणि दुसरा जानकी. पलानीस्वामी जयललिता यांच्यासोबत होते आणि त्यांना इडापड्डीमधून तिकिट देण्यात आलं. त्या निवडणुकीत डीएमकेला बहुमत मिळालं होतं आणि पलानीस्वामी यांचा विजय झाला होता.

त्यांचा 1364 मतांनी विजय झाला होता. 1991मधील निवडणुकीत त्यांना पुन्हा उमेदवारी मिळाली आणि 41 हजारांहून अधिक मतांनी त्यांनी विजय मिळवला.

1996मध्ये त्यांनी निवडणूक लढवली, तेव्हा मात्र सत्ताधाऱ्यांविरोधात वातावरण होतं. पक्षातील इतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जयललिता यांच्या मृत्यूनंतर काही दिवसांनीच AIADMK पक्षाचे दोन तुकडे झाले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूत लोकशाहीची अवस्था बिकट आहे. त्यामुळेच व्यवस्थेत बदल होणं गरजेचं आहे, असं त्यांनी 31 डिसेंबर रोजी केलेल्या भाषणात म्हणाले होते.

या घोषणेनंतर रजनीकांत यांनी काही पत्रकारांशी स्वतंत्रपणे चर्चा केली. बीबीसी प्रतिनिधीनं चैन्नईमध्ये भेट घेऊन या 'आध्यात्मिक राजकारणा'विषयी चर्चा केली.

"तामिळनाडूमधील राजकीय पक्षांकडं सत्यता आणि पारदर्शकतेची मूल्य दिसत नाहीत," असं रजनीकांत यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"म्हणून पारदर्शक आणि सत्याधारित राजकारण करण्यासाठी मी हा राजकीय पक्ष स्थापन करणार आहे," असं ते म्हणाले.

सिनेमात येण्याअगोदर काही दिवस 'संयुक्त कर्नाटक' या कन्नड मासिकात काम केलं, असंही त्यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

"स्वातंत्र्यलढ्यापासून ते आतापर्यंत देशातील महत्त्वाच्या राजकीय घडामोडींची सुरुवात तामिळनाडूतूनच झाली. त्यामुळं मी ही राजकीय क्रांती याच राज्यातून सुरू करणार आहे," असं रजनीकांत म्हणाले.

"अशा राजकारणाची सुरुवात आत्ताच करणं उचित आहे," असं ते म्हणाले.

आणखी वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुपरस्टार रजनीकांत यांनी राजकारणात येणार असल्याचं नुकतंच जाहीर केलं आहे. 'स्पिरिच्युअल पॉलिटिक्स' करण्याचा त्यांचा मानस आहे. सत्य, पारदर्शी आणि सद्भावपूर्वक मूल्यांवर आधारित हे राजकारण असेल, असंही रजनीकांत म्हणाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूप्रमाणे केरळमध्येही जनता एकाच पक्षाला सलग दुसऱ्यांदा सत्तेवर आणत नाही. पण मुख्यमंत्री पिनराई विजयन मात्र याला अपवाद ठरलेत.

दोन दशकांपासून केरळमध्ये जो कल दिसत होता त्यानुसार या निवडणुकीत काँग्रेसची सत्ता येण्याची शक्यता होती. पण राज्यात सलग दुसऱ्यांदा सत्ता आणण्यात डाव्यांना यश आलंय.

आसाममध्येही भाजपला सत्ता कायम राखण्यात यश आलं आहे.

काँग्रेस आणि राहुल गांधी यांच्या राजकारणावर याचे दूरगामी परिणाम दिसू शकतात, असं जाणकार सांगतात.

राष्ट्रीय पातळीवर विचार केल्यास एकाबाजूला नरेंद्र मोदी-अमित शहा यांचे कडवे आव्हान आणि दुसऱ्या बाजूला यूपीएच्या नेतृत्त्व पदावरून आजही असलेली अनिश्चितता यामुळे या पाच राज्यांचे निकाल राहुल गांधी आणि काँग्रेससाठीही निर्णायक ठरू शकतात. कसे ते पाहूयात...

राहुल गांधी अपयशी ठरले का?

काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी केरळमधून खासदार आहेत. त्यांनी केरळमध्ये प्रचाराचा धुरळा उडवला होता.

पिनराई विजयन यांची वाढती लोकप्रियता तसंच कोरोना आरोग्य संकटात सरकारची भूमिका यामुळे एलडीएफची बाजू भक्कम होत गेली. त्या तुलनेत काँग्रेसला सर्वसामान्यांपर्यंत पोहचण्यात यश आलं नाही, असंच म्हणावं लागेल.

पिनराई विजयन

डिसेंबर महिन्यात केरळमधील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीतही एलडीएफला यश आलं होतं.

केरळमध्ये पंचायत, नगरपालिका आणि महानगरपालिका या तिन्ही निवडणुकांमध्ये एलडीएफनं मुसंडी मारली. डिसेंबरच्या निवडणुकीत एलडीएफने 40.2 टक्के मते जिंकली तर यूडीएफला 37.9 टक्के मते मिळाली, तर भाजपप्रणित एनडीएला 15 टक्के मते मिळाली.

केरळमध्ये सीपीएम नेतृत्व करत असलेल्या एलडीएफ आणि काँग्रेस नेतृत्व करत असलेल्या यूडीएफकडे सत्ता आलटून-पालटून दिली जाते.

केरळ निवडणुकीचे वार्तांकन केलेले बीबीसीचे प्रतिनिधी जुबैर अहमद सांगतात, "पिनराई विजयन यांची लोकप्रियता वाढली. त्यांची प्रतिमा नरेंद्र मोदी आणि ममता बॅनर्जी यांच्याप्रमाणे आहे. राज्यात ते एक सक्षम आणि शक्तीशाली नेते मानले जातात."

ते पुढे सांगतात, "विजयन यांचे व्यक्तीमत्व एकाधिकारशाही प्रमाणे असल्याचंही बोललं जातं. त्यांचा स्वभाव, निर्णय प्रक्रिया आणि कडक कारवाई यासाठीही ते ओळखले जातात."

राहुल गांधी यांनी निवडणुकीत मेहनत तर घेतली होती, पण एलडीएफच्या तुलनेत ते कमी पडले असंच चित्र आहे असंही ते सांगतात.

राजकीय विश्लेषक आणि ज्येष्ठ पत्रकार सुनील चावके सांगतात,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केरळच्या जनतेने तब्बल चाळीच वर्षांची परंपरा मोडीत काढत सलग दुसऱ्यांदा सत्ताधारी एलडीएफला (लेफ्ट डेमोक्रॅटिक फ्रंट) बहुमत दिलं आहे. त्यामुळे काँग्रेस नेते राहुल गांधी केरळमधून लोकसभेवर निवडून गेल्याचा फायदा काँग्रेसला झालेला नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूमधले शेतकरी करपुले

हे आहेत करपुले. तामिळनाडूमध्ये आधी शेती करणारे करपुले आता बांधकाम मजूर म्हणून काम करतात. त्यांना दिवसाला 400 रुपये मजुरी मिळते.

मल्लिका तामिळनाडूच्या लालगुढी गावात त्या शेतात उभ्या आहेत, जिथे त्यांच्या पतीने जानेवारी 2017 मध्ये आत्महत्या केली.

Five Degrees या प्रोजेक्टसाठी डॉक्युमेंटरी प्रवर्गाअंतर्गत बोरेला यांना पुरस्कार मिळाला आहे.

आपल्या कलाकृतीतून त्यांनी एक प्रश्न विचारला आहे - भारतीय शेतकऱ्यांच्या वाढत्या आत्महत्येचं कारण हवामान बदल आणि वाढत्या तापमानाशी निगडित आहे का?

बोरेला यांनी आपलं काम तामिळनाडूमध्ये केलं आहे. या राज्यानं गेल्या 140 वर्षांतील सर्वांत विदारक दुष्काळ 2016-17मध्ये अनुभवला.

निवड समितीचे प्रमुख माईक ट्रो म्हणाले की, "बोरेला यांनी अत्यंत संवेदनशील आणि कल्पकतेनं हे फोटो टिपले आहेत. त्यांच्या कामामधले भाव आम्हाला सर्वांना सारखेच आवडले."

"या चित्रीकरणातील पोट्रेटची स्थिरता, लँडस्केपची स्पष्टता आणि प्रतिमांचा साधेपणा, या माध्यमातून चित्रीकरणात संतुलन साधण्यात आलं आहे. त्यांच्या चित्रीकरणात कोणत्याही पद्धतीचा भडकपणा नाही, पण त्यातून त्यांनी बरंच काही सांगण्याचा यशस्वी प्रयत्न केला आहे," असंही त्यांनी म्हटलंय.

पुरस्कार जिंकणाऱ्या इतर फोटोंमध्ये सार्वजनिक जीवन, राजकीय घडामोडी आणि क्रीडा क्षेत्रातील कामगिरीशी संबंधित फोटोंचा समावेश आहे.

जर्मनीतील सार्वजनिक तरण तलावांसंदर्भात वास्तूरचना प्रकारात स्टीफन झिर्व्हस यांनी पुरस्कार पटकावला.

स्टीफवन झिर्व्हस यांना Architecture या प्रवर्गाअंतर्गत प्रथम पारितोषिक मिळालं. हा पुरस्कार त्यांना जर्मनीतल्या पोहण्याच्या सार्वजनिक तलावांच्या चित्रीकरणामुळे मिळाला.

Sport प्रकारात पहिला क्रमांक अलेक्झांड्रो ग्रास्सानी यांच्या Boxing Against Violence सीरीजिनं पटकावला आहे. गोमातल्या महिला बॉक्सरवर ही सीरिज आधारित आहे.

हा 16 वर्षीय ईस्टरचा फोटो आहे. ती बॉक्सर आहे. गोमातल्या रस्त्यावर हा फोटो घेण्यात आला आहे. देशातल्या दोन अधिकृत बॉक्सिंग क्लबपैकी एक असलेल्या Virunga क्लबची ती सदस्य आहे.

Marinka Masséus यांच्या सीरिजला Creative या प्रकारात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.

Marinka Masséus यांच्या सीरिजला Creative या प्रकारात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. आंतरराष्ट्रीय फोटोग्राफी प्रोजेक्ट Radical Beautyचा ही सीरिज एक भाग आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

यंदाचे  Sony World Photography Award  जाहीर झाले आहेत. फेड्रिको बोरेला यांनी  Photographer of the Year  पुरस्कार पटकावला आहे.  तामिळनाडूनातल्या शेतकऱ्यांची गंभीर स्थिती त्यांनी फोटोंच्या माध्यमातून मांडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूमधून यात 10 जणांची निवड झाली. त्यामध्ये अन्बारसी या एकमेव तरुणीनं सहभाग घेतला होता. तसंच तिनं 'फिडे रेटींग'ही मिळवलं आहे.

व्यावसायिक बुद्धीबळ खेळण्यासाठी फिडे रेटिंग गरजेचं असतं. येत्या आंतरराष्ट्रीय पॅरालंपिक स्पर्धेत भारतासाठी सुवर्ण पदक जिंकून देण्याचं अन्बारसीचं ध्येय.

तिचा प्रवास जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चेन्नईत अलीकडेच अंध व्यक्तींसाठी पहिली फिडे रेटिंगची (FIDE rating) राष्ट्रीय खुली बुद्धिबळ स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तामिळनाडूमध्ये निवडणुका होणार आहेत.

रजनीकांत यांनी राजकीय पक्ष काढणार नसल्याचं म्हटलं आहे. पण मला स्वतःला असं वाटतं की त्यांनी पक्ष काढला असता आणि राज्य पिंजून काढत प्रचार केला असता तरी त्यांना तामिळनाडूची राजकीय समीकरणं मोठ्या प्रमाणावर बदलता आली नसती.

भारतात राजकारणात येण्यासाठी जी पकड लागते ती रजनीकांत यांच्याकडे नाही. अभिनेते कमल हसन यांच्याकडेही ते कौशल्य नाही मात्र प्रसारमाध्यमांचं सदैव लक्ष लागून राहिलेल्या रजनीकांत यांच्याकडे ती हातोटी नाही.

रजनीकांत यांची एमजी रामचंद्रन आणि एनटी रामाराव यांच्याशी तुलना करणं योग्य नाही.

आधीपासून विस्तारत असलेल्या मजबूत विचारसरणीच्या पक्षाशी एमजी यांची नाळ जोडली गेली. त्यांनी पक्षासाठी काम केलं. ते आधी नेते झाले आणि मग त्यांनी राजकीय पक्ष काढला.

द्रविड मुनेत्र कडगम (डीएमके) पक्षाचा पाया हळूहळू एमजीआर यांच्या पक्षासाठी आधार ठरू लागला.

तेलुगू सुपरस्टार एनटीआर यांनी तेलुगू देसम पक्ष काढला तेव्हा आंध्र प्रदेशच्या राजकारणात सशक्त विरोधी पक्षाची आवश्यकता होती.

एनटीआर यांनी आरोप केला की, राजीव गांधी यांनी तेलुगू अस्मितेवर आक्रमण केलं आहे. तेलुगू अस्मितेची प्रतिमा मलिन केली आहे. ते याची परतफेड करू इच्छित आहेत असं ते म्हणाले. लोकांनी त्यांनी अहमहमिकेने पाठिंबा दिला.

सध्याची परिस्थिती वेगळी

मात्र तामिळनाडूमधली सध्याची परिस्थिती वेगळी आहे. रजनीकांत यांचं वय आणि प्रकृती त्यांना साथ देत नाहीये. त्यांनी समर्थकांनाही हा निर्णय स्वत: सांगितला नाही.

तामिळनाडूच्या राजकारणात विचारधारेवरून कालवाकालव होणं नेहमीचं आहे. मात्र स्वत:च्या भविष्यकालीन योजनेबाबत गोंधळ असणं अपेक्षित नाही.

रजनीकांत कोणाला समर्थन देणार?

कदाचित असं असू शकतं की रजनीकांत यांच्या आसपास वावरणाऱ्या लोकांनी त्यांना मुख्यमंत्रिपदाचं स्वप्न दाखवलं असेल जसं चित्रपटाच्या एखाद्या गाण्यात माणूस लक्षाधीश होतो.

त्यांनी केवळ स्वत: या गोष्टीवर विश्वास ठेवला असं नाही तर समर्थकांनाही ते स्वप्न दाखवलं होतं. आता प्रत्येकजण निराश आहे.

भाजपचा प्रवेश कधी?

पक्षाला आपल्या विचारधारेवर, आपल्या ताकदीवर, नेत्यांवर, कार्यकर्त्यांवर विश्वास असायला हवा. अचानक उठून कोणी तरी अवतरणं आणि निवडणूक जिंकण्यासाठी त्याचा उपयोग करून घेणं एवढं सोपं नाही.

देशात असं कुठेही कधीही झालेलं नाही. चित्रपटविश्वातून आलेली माणसं त्यांच्याबरोबर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रजनीकांत यांनी राजकीय पक्ष काढला किंवा नाही... काहीही होवो, प्रसारमाध्यमं आणि राजकीय पक्षांमध्ये त्यांच्या नावाची चर्चा कायम असते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तायक्वांदो, कराटे किंवा कुठलाही मार्शल आर्टचा प्रकार मुलींनी शिकायलाच हवं असं दियाला वाटतं. कारण संकटं कधीही येऊ शकतात. स्वतःच्या संरक्षणासाठी तुम्ही कायमच तयार असावं, असं दिया सांगते.

कसं असतं दियाचं तायक्वांदोचं ट्रेनिंग? पाहा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नऊ वर्षांची गोड दिया मैदानात उतरली की भलतीच आक्रमक होते. दिया तायक्वांदो खेळते. नुसती खेळतच नाही तर त्यामध्ये तिनं अनेक सुवर्णपदकंही मिळवली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तारक मेहता का उलटा चष्मा मालिकेतील दृश्य

1. तारक मेहता निर्माते आणि कलाकाराकडून माफी

मुंबईची भाषा हिंदी असल्याचं 'तारक मेहता का उल्टा चश्मा' या मालिकेत दाखवल्यानं वाद निर्माण झाल्यानंतर मालिकेतील अभिनेता अमित भट्ट यानं जाहीर माफी मागितली आहे.

'तारक मेहता का उल्टा चश्मा' मालिकेच्या नुकत्याच प्रसारित झालेल्या एका भागावर महाराष्ट्र नवनिर्माण चित्रपट सेनेचे प्रमुख अमेय खोपकर यांनी आक्षेप घेतला होता. त्यांनी ट्विटरवर व्हिडिओ शेअर करत संताप व्यक्त केला होता. 'महाराष्ट्र टाईम्स'ने ही बातमी दिली आहे.

चंपकचाचाची भूमिका साकारत असलेला अभिनेता अमित भट्ट यानं जाहीर माफी मागितली आहे. एका पत्रकाद्वारे अमितनं माफी मागितली आहे.

"मी अमित भट तारक मेहता का उल्टा चष्मा या मालिकेत काम करतो. मालिकेत मी चंपक चाचा ही भूमिका साकारत आहे. अभिनय करत असताना लेखकानं दिलेले संवाद बोलताना मुंबई येथील भाषा हिंदी आहे असं माझ्याकडून चुकून बोललं गेलं आहे. कारण स्क्रिप्टमध्ये तसे शब्दे होते. मुंबई येथील भाषा हिंदी नसून मराठी आहे आणि त्याचा मला अभिमान आहे. सदर झालेल्या चुकीबद्दल दिलगिरी व्यक्त करतो आणि माफी पण मागतो. यापुढं अशी चूक होणार नाही याची मी दखल घेईन. वरील बाब समजून घेऊन आपण मला माफ कराल की विनंती," असं अमितनं त्याच्या माफीनाम्यात लिहिलं आहे.

"तारक मेहता का उल्टा चश्मा' निर्माते असित मोदी यांनी देखील या वादावर स्पष्टीकरण दिलं आहे. 'मुंबई महाराष्ट्रात आहे आणि महाराष्ट्राची राजभाषा मराठी आहे यात काही वादच नाही…मी भारतीय आहे. महाराष्ट्रीयन आहे, गुजराती पण आहे... सर्व भाषांचा मी आदर करतो... जय हिंद', असं ट्विट करून असित मोदी यांनी स्पष्टीकरण दिलं आहे. तसंच मोदी यांनी आणखी एक ट्विट करत सर्व भाषा आपल्या राष्ट्रभाषा आहेत, प्रत्येक भारतीय भाषेचा आदर आणि सन्मान व्हायला हवा. आपण सर्व भारतीय आहोत," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

मालिकेतील गोकुलधाम सोसायटीमधील प्रत्येक सदस्य हा आपल्या मातृभाषेमधूनच संवाद साधणार अशी शपथ घेतो. त्यानंतर विसंवादामध्ये बापूजी मध्यस्थी करतात आणि सर्वांचं मनोमिलन घडवून आणतात. असा प्रसंग दाखवताना बापूजींच्या संवादामुळं वाद निर्माण झाला. 'हमारा गोकुलधाम मुंबई में हैं, और मुंबईकी आम भाषा क्या है? हिंदी... इसलिए हम सुविचार हिंदी में लिखते है, अगप हमारा गोकुलधाम चेन्नई में होता तो तामिळ मे लिखते,' अशा प्रकारचा संवाद...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजची वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्चा घेतलेला आढावा


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताराबाई गेली 34 वर्षं पालघर जिल्ह्यातल्या वडोली नवापाडा येथे अंगणवाडी सेविका म्हणून काम करत आहेत. पण एवढ्या वर्षांच्या सेवेनंतरही त्यांना सरकारकडून केवळ 4,968 रुपये मानधन मिळतं.

अंगणवाडी सेविकांना मानधनवाढ मिळावी, म्हणून ताराबाई आणि त्यांच्यासारख्याच अन्य अंगणवाडी सेविकांनी फेब्रुवारी महिन्यात संप पुकारला होता.

अंगणवाडी सेविकांचा दिनक्रम आणि त्यांचे नेमके प्रश्न जाणून घेऊया.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आम्ही महत्त्वाचे आहोत. मग आम्हाला आंदोलन का करावं लागतं, असा सवाल अंगणवाडी सेविकांनी केला आहे. काय आहे त्यांचं म्हणणं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तारीख होती 29 सप्टेबर 2008. वेळ रात्री 9.35 ची. मालेगावच्या अंजुमन चौक आणि भीकू चौकच्या मधोमध गुड्स ट्रान्सपोर्टसमोर स्फोट झाला. ज्यात सहा लोकांचा मृत्यू झाला आणि 101 लोक जखमी झाले.

या प्रकरणी महाराष्ट्र एटीएसनं 23 ऑक्टोबर 2008 ला साध्वी प्रज्ञासंह ठाकूर, कर्नल पुरोहित, अजय राहीरकर, राकेश धावडे आणि जगदीश म्हात्रेला अटक केली होती.

आता भारतीय जनता पार्टीनं भोपाळ लोकसभा मतदारसंघातून त्याच साध्वी प्रज्ञासिंह यांना उमेदवारी दिलीय.

या स्फोटात लियाकत अली शेख यांची 10 वर्षाची मुलगी फरीनचाही मृत्यू झाला होता. ते सांगतात, "ती पाचवीत शिकत होती. 10 वर्षांची होती. साबण आणण्यासाठी गेली होती. जोरात स्फोटाचा आवाज झाला. मला पत्नी म्हणाली आपली मुलगीही बाहेर गेली आहे. पण मी म्हणालो की ती येईल थोड्या वेळात."

"पण नंतर भीती वाटली. मी बाहेर गेलो. मला सांगण्यात आलं की माझी मुलगी जखमी झाली आहे. मी वाडिया रूग्णालयात गेलो. पण त्या लोकांनी मला माझ्या मुलीला बघूही दिलं नाही."

लियाकत अली शेख यांची मुलरी फरीन

ते पुढे सांगतात, "असे स्फोट घडवणाऱ्या साध्वीला खरंतर फाशी झाली पाहिजे, पण तुम्ही तिला निवडणुकीचं तिकीट देताय."

पण लियाकत यांना या प्रकरणी न्याय होईल असा विश्वास आहे. ते सांगतात, "आम्हाला भारताच्या कायद्यावर विश्वास आहे. आम्हाला न्याय मिळेल. आम्हाला विश्वास आहे."

या स्फोटात 20 वर्षाच्या अझहर बिलालचाही मृत्यू झाला होता.

मालेगाव स्फोटात 6 जणांचा मृत्यू झाला

अझहरचे 59 वर्षाचे वडील निसार अहमद सय्यर बिलाल सांगतात, "त्या दिवशी बिलाल भिकू चौकात गेला होता. आणि स्फोटात त्याचाही मृत्यू झाला. आज तो जिवंत असता तर माझा आधार असता."

"खरंतर आरोपींना शिक्षा व्हायला पाहिजे, पण त्यांना निवडणुकीचं तिकीट दिलं जातंय. हे म्हणजे आमच्या जखमांवर मीठ चोळण्यासारखं आहे."

अझहरनंतर कुटुंबाला सरकारनं मदत देण्याबद्दलही ते नाराज आहेत. ते म्हणतात, "कुटुंबाला कुठलाही फायदा मिळालेला नाही. सरकारी नोकरीचं आश्वासन मिळालं होतं. पण ना नोकरी मिळाली ना कुठला मोबदला."

निसार सय्यद अहमद बिलाल यांच्या मुलाचा स्फोटात मृत्यू झाला

निसार अहमद सय्यद बिलाल या प्रकरणावर बोलताना म्हणतात, "या स्फोटाचा तपास हेमंत करकरे यांनी केला होता. त्यांनी जमा केलेले सगळे कागदोपत्री पुरावे आता गायब झालेत, असं सरकार सांगत आहे. मग जर सरकार स्वत:ला चौकीदार म्हणत असेल तर चौकीदार असतानाही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रज्ञासिंह ठाकूर मालेगाव स्फोटातील आरोपी आहेत आणि सध्या जामिनावर बाहेर आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तालिबान आणि वॉशिंग्टनदरम्यानच्या वाटाघाटी करारापर्यंत आल्या आहेत असं वाटत असतानाच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी चर्चा तडकाफडकी रद्द केली.

पण अमेरिका अफगाणिस्तानमध्ये का लढतंय? आणि हे युद्ध इतकं दीर्घकाळ का सुरू आहे?

अफगाण युद्धाची पार्श्वभूमी

११ सप्टेंबर २००१ला अमेरिकेच्या वर्ल्ड ट्रेड सेंटरवर हल्ला झाला. यामध्ये जवळपास 2977 अमेरिकन नागरिक मारले गेले. या हल्ल्यांमागील अल्-कायदाचा प्रमुख ओसामा बिन लादेनने त्यावेळी अफगाणिस्तानात आश्रय घेतलेला होता.

अफगाणिस्तानात त्यावेळी तालिबानची राजवट होती आणि त्यांनी या हल्ल्याचा सूत्रधार असणाऱ्या ओसामा बिन-लादेनला अमेरिकेच्या ताब्यात द्यायला नकार दिला.

त्यानंतर महिनाभरातच अमेरिकेने अफगाणिस्तानात हवाई हल्ले सुरू केले, अमेरिकेच्या नेतृत्त्वाखालील राष्ट्रांचं सैन्य अफगाणिस्तानात दाखल झालं आणि या युद्धाला सुरुवात झाली.

तालिबानला यानंतर लवकरच अफगाणिस्तानातली सत्ता सोडावी लागली. पण तालिबानच्या अफगाणिस्तानातल्या दहशतवादी कारवाया आणि हल्ले सुरूच राहिले.

तेव्हापासून अमेरिका आणि मित्रराष्ट्र तालिबानकडून करण्यात येणारे भीषण हल्ले थांबवत अफगाणिस्तान सरकार कोसळण्यापासून थांबवण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

ओसामा बिन लादेन

"आम्ही ही मोहीम मागून घेतली नव्हती, पण आता ती पूर्ण नक्की करू," असं 7 ऑक्टोबर 2001 रोजी अफगाणिस्तानवरचे हवाई हल्ले जाहीर करताना तेव्हाचे अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांनी म्हटलं होतं.

 11 सप्टेंबर रोजी न्यूयॉर्क, वॉशिंग्टन आणि पेन्सलव्हेनियावर झालेल्या हल्ल्यांमध्ये 2977 लोक मारले गेले होते. त्याच्या प्रत्युत्तरादाखल हे हवाई हल्ले अमेरिकेने केले.

"दहशतवादी कारवायांसाठीचा तळ म्हणून अफगाणिस्तानाचा होणारा वापर थांबवणं आणि तालिबान राजवटीच्या लष्करी गटांवर हल्ला करणं" या हल्ल्यांचं उद्दिष्टं असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं.

अफगाणिस्तानवर त्यावेळी राज्य करणाऱ्या तालिबानच्या लष्करी तळांवर सर्वात आधी हल्ला करण्यात आला होता. 9/11च्या हल्ल्याचा कट आखणाऱ्या ओसामा बिन लादेच्या अल-कायदाच्या ट्रेनिंग कॅम्प्सवरही हल्ला करण्यात आला.

पण 18 वर्षं उलटूनही अमेरिकेची या मोहिमेमागची उद्दिष्टं साध्य झाली का हे सांगणं कठीण आहे. शांततेसाठीच्या वाटाघाटी यशस्वी झाल्याच तर कदाचित अफगाणिस्तानच्या कारभारात तालिबानची भूमिका असू शकेल.

1996मध्ये सर्वात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अल कायदानं अमेरिकेच्या वर्ल्ड ट्रेड सेंटरवर केलेल्या हल्ल्याला 18 वर्षं पूर्ण झाली आहेत. या 18 वर्षांत बरंच काही घडलं. अमेरिकेनं अफगाणिस्तानात फौजा पाठवून अल कायदाचा  बीमोड  करण्याचा प्रयत्न केला. तिथं लोकनियुक्त सरकार स्थापन केलं. पण तालिबानच्या समस्येवर मात्र अमेरिकेला आजतागायत तोडगा काढण्यात आलेला नाही. त्या संपूर्ण परिस्थितीचा आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तालिबानचा वाढता जोर आणि कट्टरपंथीयांच्या हल्ल्यात सुरक्षा रक्षकांच्या मृत्यूंची वाढती संख्या अफगाणिस्तानच्या दृष्टीनं चिंतेचा विषय ठरत आहे.  या 45 हजार सुरक्षा रक्षकांपैकी 28 हजार सैनिक हे 2015 ते 2018 या तीन वर्षांत झालेल्या चकमकींमध्ये ठार झाल्याचं घनी यांनी सांगितलं.

अफगाणिस्तानमध्ये असलेल्या आंतरराष्ट्रीय फौजांचे केवळ 72 सैनिक मारले गेले आहेत. मृत सैनिकांचा हा आकडा पाहिल्यानंतर खरंच कोण लढत आहे, हे स्पष्ट होत असल्याचं घनी यांनी म्हटलं. अमेरिका आणि तालिबानच्या प्रतिनिधींमधील द्विपक्षीय चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर घनी यांची ही टिप्पणी महत्त्वाची आहे.

दरम्यान गेली 17 वर्षं सुरू असलेला संघर्ष संपवण्यासाठी आम्ही अमेरिकेच्या प्रतिनिधींसोबत समोरासमोर येऊन चर्चा केल्याची माहिती गुरुवारी तालिबान संघटनेकडून देण्यात आली होती. ही चर्चा शुक्रवारीही पुढे नेण्यात आली का, याबद्दल कोणतीही माहिती नाही. मात्र या वाटाघाटी ठोस पर्याय शोधण्याच्या दिशेने जात असल्याचं वृत्त आहे.

'अफगाणिस्तानच्या स्थैर्याला प्राधान्य'

स्वित्झर्लंडमधील दावोस येथील वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरममध्ये घनी यांनी म्हटलं, "मी राष्ट्राध्यक्ष झाल्यापासून 45 हजार अफगाणी सैनिकांना प्राणांची आहुती द्यावी लागली आहे."

"आम्हाला स्थिर अफगाणिस्तान हवा आहे, जिथे अमेरिकन, युरोपियन आणि अन्य परदेशी नागरिकांना सुरक्षिततेची हमी मिळेल. पण त्याहीपेक्षा महत्त्वाचं म्हणजे आमच्या लोकशाही हक्कांचं आणि संस्थांचं रक्षण होईल," असंही घनी यांनी म्हटलं.

गेल्या काही वर्षांत तालिबानचा जोर पुन्हा वाढला आहे. अमेरिका आणि अफगाणिस्तानकडून तालिबानच्या हल्ल्यात बळी पडलेल्या सैनिकांचा आकडा प्रसिद्ध करण्याबाबत नेहमीच सावधगिरी बाळगली जात होती. कारण अशाप्रकारे माहिती प्रसिद्ध करण्यामुळं लष्कर आणि नागरिकांच्या मनोधैर्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळंच घनी यांनी थेट वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमसारख्या व्यासपीठावरून ठार झालेल्या सैनिकांची आकडेवारी जाहीर करणे, हे काहीसं अनपेक्षित होतं.

लष्कराच्या मनोधैर्यावर परिणाम

घनी यांनी सांगितलेली आकडेवारी विचारात घेतली तर अफगाणिस्तानमध्ये दिवसाला 30 सैनिक मृत्युमुखी पडले आहेत. 2014 संपता संपता अफगाणिस्तानमध्ये असलेल्या आंतरराष्ट्रीय संघटनांच्या फौजांनी तिथून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला. त्यानंतर तालिबानच्या हल्ल्यात बळी पडलेल्या सैनिक आणि पोलीस कर्मचाऱ्यांची संख्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानमध्ये 2014पासून आतापर्यंत 45 हजारहून अधिक सुरक्षा रक्षक मारले गेले असल्याचं राष्ट्राध्यक्ष अशरफ घनी यांनी सांगितले. हा आकडा अशरफ घनींनी अफगाणिस्तानची सूत्रे स्वीकारल्यानंतरच्या काळातील आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तालिबानने या निवडणुका म्हणजे परकीयांनी लादलेलं मतदान आहे असं म्हणत मतदारांना यात भाग न घेण्याचा इशारा दिला आहे.

निवडणुका जाहीर झाल्यापासून आत्तापर्यंत 10 उमेदवार मारले गेलेत आणि मतदारांवरही हल्ले झालेत.

बीबीसी न्यूजच्या प्रतिनिधी लिस डुसेट यांचा काबूलमधून रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानात निवडणुकीसाठी मतदान पार पडत आहे. पण, युद्धाची झळ बसलेला अफगाणिस्तान आणि तिथले नागरिक अजूनही सावरलेले नाहीत. अजूनही तालिबानकडून नागरिक आणि सरकारवर हल्ले सुरूच आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताहा सिद्दीकी

या हल्ल्यातून ते थोडक्यात बचावले. बुधवारी सकाळी एका कॅबमधून विमानतळावर जाताना त्यांच्यावर हल्ला करण्यात आला.

देशातल्या सैन्याविरुद्ध आवाज उठवण्यासाठी ताहा प्रसिद्ध आहेत. काही महिन्यांपूर्वी लष्कराकडून धमक्या मिळत असल्याची तक्रार त्यांनी केली होती आणि न्यायालयात याचिका दाखल केली होती.

एका मित्राच्या अकांऊंटवरून ट्वीट करताना ते म्हणाले की, 10 ते 12 सशस्त्र व्यक्तींनी त्यांची कॅब थांबवली आणि त्यांचं अपहरण करण्याचा प्रयत्न केला. "मी स्वत:ची सुटका केली आणि आता मी पोलिसांबरोबर आहे."

कॅब थांबवून मारहाण

"कोणत्याही प्रकारे पाठिंबा देऊ शकता," असंही त्यांनी #StopEnforcedDisappearances हा हॅशटॅग वापरत ट्वीट केलं. त्यांनी सांगितलं की, रायफल आणि रिव्हॉल्वर बाळगणाऱ्या काही लोकांनी त्यांना कॅबमधून काढलं, मारहाण केली आणि जीवे मारण्याची धमकी दिली.

कॅब थांबवून त्यांना मारहाण करण्यात आली

बीबीसीला संपूर्ण घटनाक्रम सांगताना ताहा म्हणाले की, अपहरणकर्त्यांनी कॅब थांबवून त्यांना बाहेर काढलं. "मी जोरजोरात ओरडत होतो, मदत मागत होतो. तेव्हा त्यांच्यातल्या एकाने म्हटलं की, 'त्याला मारून टाका, त्याला पायावर गोळी मारा. हा खूप आवाज करतो आहे.'"

तेवढ्यात ताहा त्यांच्या तावडीतून निसटले. त्यांनी दूर पळून दुसरी कॅब थांबवली आणि घटनास्थळावरून निघून गेले.

प्रसारमाध्यमांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न

पाकिस्तानातल्या संरक्षण संस्थांवर टीका करणाऱ्या अनेक सोशल मीडिया कार्यकर्त्यांवर गेल्या वर्षभरात हल्ले होत असल्याचं सांगत हक्कांसाठी लढणाऱ्या गटांनी निषेध नोंदवला आहे. मागच्या वर्षी पाच पाकिस्तानी ब्लॉगर्स अनेक आठवड्यांसाठी बेपत्ता झाले होते. त्यांच्यापैकी चौघांची सुटका झाली आहे.

ताहा यांनी स्थानिक पोलीस ठाण्यात तक्रार नोंदवली आहे.

देशातल्या पत्रकार संघटनांनी या घटनेवर नाराजी आणि निषेध व्यक्त केला आहे. अनेकांनी या घटनेविरुद्ध ट्विटरवर आपला पाठिंबा जाहीर केला आहे. रावळपिंडी इस्लामाबाद युनियन ऑफ जर्नलिस्टस यांनी एक निवेदन जारी करून या हल्ल्याचा निषेध केला आहे.

या हल्ल्यात पाकिस्तानच्या काही संस्थांचा हात असल्याचा आरोप ताहा यांनी व्यक्त केला आहे.

"मी आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांत काम करायला सुरुवात केल्यामुळे आता मी मुक्तपणे व्यक्त करू शकतो. मी मानवी हक्क आणि देशातल्या सैन्याची स्थिती या विषयांवर वार्तांकन करतो. या विषयांवर ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

झी समूहाच्या WION वाहिनीचे पाकिस्तान ब्युरो प्रमुख ताहा सिद्दीकी यांचं इस्लामाबादमध्ये काही शस्त्रधारी व्यक्तींनी हल्ला करून अपहरण करण्याचा प्रयत्न केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताहा सिद्दीकी. पाकिस्तानातले आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे पत्रकार. पाकिस्तानात सोशल मीडियाच्या माध्यमातून लष्करावर टीका करणारं एक व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखले जातात. पण, याचे गंभीर परिणामही त्यांना सोसावे लागत आहेत.

सिद्दीकी यांनी यापूर्वी न्यूयॉर्क टाइम्स, द गार्डियन अशा महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय वृत्तपत्रांमध्ये काम केलं आहे. २०१४ मध्ये त्यांना अल्बर्ट लाँड्रेक्स प्रिक्स हा पुलित्झर पुरस्कारा एवढाच महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. विशेष म्हणजे पाकिस्तानातल्या उत्कृष्ट पत्रकारितेसाठी त्यांना हा पुरस्कार त्यांना मिळाला आहे.

पाकिस्तानात लष्कराचे टीकाकार म्हणूनच त्यांना ओळखलं जातं. त्याचे वाईट परिणामही त्यांच्या वाट्याला आले आहेत.

मे महिन्यात सिद्दीकी त्यांच्या घरी आपल्या चार वर्षांच्या मुलाशी खेळत होते. त्याचवेळी त्यांना फेडरल इनव्हेस्टिगेशन एजन्सी (FIA), या संस्थेतून त्यांच्या कार्यालयात तत्काळ हजर होण्याचे आदेश देणारा फोन आला.

सिद्दीकी यांनी लगेच काही जणांना फोन करून FIAच्या या फोनची माहिती मिळवली. तेव्हा त्यांना कळलं की, लष्करावर टीका केलेल्या इतर काही लेखकांची चौकशी होणार असून त्यात त्यांचही नाव आहे.

"मला लगेचच समजलं की हा दबाव नेमका कुठून आला आहे," सिद्दीकी म्हणाले. कारण, त्यांनी केलेल्या कामाबाबत विचारणा करण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणांकडून त्यांना यापूर्वीही अनेकदा असे फोन आले होते.

ताहा सिद्दीकी

सिद्दीकी यांनी FIAनं अटक करू नये यासाठी कोर्ट ऑर्डर मिळवली. पण, चौकशीसाठी FIAमध्ये हजर राहण्याचं समन्स मात्र कायम होतं.

सिद्दीकी म्हणाले, "लष्कराबाबत न बोलता परखड पत्रकारिता करणं मला शक्यच होणार नाही. माझ्यावर असलेल्या सरकारी दबावाचं मला काही वाटत नाही. पण, हल्ली मी गप्प रहावं यासाठी माझे कुटुंबीय आणि मित्रांकडूनच दबाव वाढतो आहे."

लाजिरवाणे खुलासे

ताहा सिद्दीकींना धमक्या आल्या असल्या तरी त्यांना इजा झालेली नाही. मात्र, पाकिस्तानातले इतर पत्रकार तसे फारसे नशिबवान ठरलेले नाहीत.

ऑक्टोबरच्या शेवटी इस्लामाबादमधल्या जंग ग्रुप ऑफ न्यूज पेपर्सचे प्रतिनिधी अहमद नूरानी यांना सहा माणसांनी लोखंडी रॉड, चेन आणि चाकूनं बेदम मारहाण केली.

नूरानी यांनी पनामा पेपर्स प्रकरणातले पाकिस्तानशी संबंधित धक्कादायक पुरावे उजेडात आणले होते. त्यात, लष्कर आणि माजी पंतप्रधान नवाज शरीफ यांच्या संबंधांचा समावेश होता. यामुळेच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानात पत्रकार म्हणून काम करणं तेवढं सोपं नाही. सरकार, लष्कर, कट्टरतावादी आणि फुटीरतावाद्यांच्या दबावाचा सामना पत्रकारांना सतत करावा लागत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ताहिराने बुधवारी इंस्टाग्राम अकाऊंटवर आपल्या डोक्याचे संपूर्ण केस कापल्याचे दोन फोटो शेअर केले आहेत. त्यासोबत तिने या संपूर्ण प्रवासाबाबतच्या आपल्या भावनाही व्यक्त केल्या आहेत.

त्या कॅप्शनमध्ये ती लिहिते,"हॅलो, मी तीच पूर्वीची ताहिरा, पण नव्या अंदाजात, नव्या रूपात. मी एक्सटेंशन (वीग) घालून थकले आता. बिना वीगचं असणं हे खऱ्या अर्थाने स्वातंत्र्याचा अनुभव देणारं आहे. आता शॉवर घेताना मला केस सांभाळावे लागत नाही. मी विचारदेखील केला नव्‍हता, की मी बाल्ड होईन. पण मला आता चांगले वाटत आहे.'

काही दिवसांपूर्वी सोनाली बेंद्रे हिने कॅन्सरवरील उपचारादरम्यान  केस कापलेला फोटो शेअर केला होता. आता ताहिरानेही आपल्या बाल्ड लूकमधला फोटो शेअर केला आहे.

ताहिराच्या या पोस्टवर आयुष्मानने 'हॉटी' अशी कमेंट केली आहे.

त्याव्यतिरिक्त अभिनेत्री दीपिका पदुकोणनेही तिला 'हॉट' दिसत असल्याचं म्हटलं आहे. तर हृतिक रोशन आणि दिया मिर्झानेदेखील ताहिराच्या या नव्या लूकची स्तुती केली आहे.

5 जानेवारीला ताहिराने आयुष्मान खुरानासोबत एक बुमरॅंग शेअर केला होता. त्याच्या कॅप्शनमध्ये तिने लिहिलं होतं की, "माझ्या किमोथेरिपीचं शेवटचं सेशन पूर्ण झालं. या दरम्यान मला खूप काही शिकायला मिळालं. तुम्हा सर्वांचे प्रेम आणि आर्शीवादाबद्दल मी आभारी आहे."

'कॅन्सरबद्दल कळल्यावर तुम्ही त्याला बाहेरचा रस्ता दाखवता. पण हे अत्यंत कठीण आहे. अनेकदा आपल्याला आपल्या आतील शक्तीचा अंदाज येत नाही. माझ्या मते, आयुष्यात अनेक अडचणी येतात आणि या अडचणीचं तुम्हाला आणखी सहनशील, शक्तीशाली बनवतात.

मला स्टेज 1A कॅन्सरचं निदान झालं आहे आणि यासाठी मला १२ किमोथेरपी घ्यावा लागणार आहेत. यापैकी 6 मी घेतल्या. आणखी 6 बाकी आहेत. कॅन्सरशी लढा देण्याच्या आत्तापर्यंतच्या माझ्या प्रवासाला मी ही माझी पोस्ट समर्पित करते. अर्धा प्रवास संपला...अर्धा बाकी आहे...' असे ताहिराने आपल्या पोस्टमध्ये लिहिलं  होतं.

आयुष्यमानने २०११ मध्ये ताहिरा कश्यपसोबत लग्न केलं. त्याआधी ११ वर्षांपासून दोघेही एकमेकांना डेट करत होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॉलिवुड अभिनेता आयुष्मान खुरानाची पत्नी ताहिरा कश्यप गेल्या अनेक महिन्यांपासून ब्रेस्ट कॅन्‍सरविरोधात लढा देत आहे. तिने काही दिवसांपूर्वी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून याबाबतची माहिती दिली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिअॅगाँग - 1चे बरेच तुकडे वातावरणात जळून जातील.

दक्षिण प्रशांत महासगरात या स्पेस स्टेशनचे अवशेष कोसळले आहेत.  अमेरिकी आणि चीनी संस्थांनी ही घटना स्पष्ट केली आहे.

तिअॅगाँग - 1 हे स्पेस स्टेशन चीनच्या महत्त्वाकांक्षी अवकाश कार्यक्रमाचा भाग आहे. 2022मध्ये चीन अवकाशात सोडणार असलेला मानवी स्पेस स्टेशनचे हे प्रोटोटाईप आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

2011 मध्ये या यानानं कक्षेत प्रवेश केला आणि 5 वर्षांनंतर ही मोहीम संपली. त्यानंतर ते पृथ्वीवर कोसळणार होते.

द चीन मॅन्ड स्पेस इंजिनीअरिगं ऑफिसनं सोशल मीडियावर म्हटलं होतं की, "सिनेमात दाखवतात तसं जोरदारपणे हे पृथ्वीवर कोसळणार नाही तर उल्कापात सारखं हे दिसेल."

संपर्क तुटला होता

या यानाशी संपर्क तुटल्याचे आणि त्यावर कोणतही नियंत्रण राहिलं नसल्याचं चीनने 2016मध्ये सांगितलं होतं.

ESA दिलेल्या माहितीनुसार, "43ºN  आणि 43ºS या टप्प्यात हे यान कोसळेल असा अंदाज होता . विषुववृत्ताच्या दक्षिण आणि उत्तरचा मोठा भाग यामध्ये येतो."

ऑस्ट्रेलियन सेंटर फॉर स्पेस इंजिनीअरिंग रिसर्चचे उपसंचालक डॉ. इलायस अबाऊटॅनिऑस बीबीसीला म्हणाले, "वातावरणात येताना याचा वेग वाढत जाणार जाईल. पृथ्वीपासून 100 किलोमीटर इतक्या अंतरावर आल्यानंतर ते पेट घेईल."

ते म्हणाले की या यानाचा बराचसा भाग पेट घेईल पण नेमका कोणता भाग शिल्लक राहील हे सांगता येणार नाही, कारण हे यान कशापासून बनलं आहे याची माहिती चीनने दिलेली नाही.

तिअॅगाँग - 1चे 2011ला प्रक्षेपण करण्यात आलं

या यानाचं वजन 8.5 टन इतकं आहे आणि पृथ्वीच्या वातावरणात येताना त्याचे तुकडे होतील. पण रॉकेट इंजिन आणि इंधन टाकीसारखे भाग पूर्णपणे पेटून नष्ट होणार नाही.

अवकाशातील सर्व कचरा पृथ्वीवर कोसळतो का?

अबाऊटॅनिऑस म्हणाले, "अवकाशातील कचरा नेहमीच पृथ्वीच्या वातावरणात येत असतो एक तर तो हवेत जळून जातो किंवा माणसांपासून दूर महासागरात पाडला जातो."

सर्वसाधारणपणे अशा यानांशी संपर्क असतो आणि त्याचा कोसळण्याचा मार्ग नियंत्रित करता येतो. असा कचरा जमिनीपासून दूर ऑस्ट्रेलिया, न्यूझिलंड आणि दक्षिण अमेरिकेच्यामध्ये दक्षिण पॅसिफिकमध्ये पाडला जातो. जवळपास 1500 चौरस किलोमीटरच्या या जागेत 260 अवशेष पडलेले आहेत.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनच्या बंद पडलेल्या स्पेस स्टेशनचे अवशेष सोमवारी पृथ्वीवर कोसळले


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिचं वजन 2.5 टन इतकं आहे.  ती डायव्हर्सपासून फक्त 6 मीटर अंतरावर होती.

20 वर्षांपूर्वी संशोधकांनी तिचा उल्लेख Deep Blue असा केला होता, असं म्हटलं जातं.

व्हेल माशाच्या मृत शरीराकडे ती आकर्षित झाली होती.

यापैकी एक डायव्हर्स ओसन रॅम्से यांनी Honolulu Star Advertiserला सांगितलं की, "ते एका चित्रपटाचं चित्रिकरण करत होते तेव्हा ती त्यांनी दिसली. आम्ही काही टायगर शार्क पाहिले आणि मग काही कालावधीनंतर ती तिथं आली. ती आल्याआल्या बाकीच्या माशांनी तिला रस्ता करून दिला. नंतर ती आमच्या बोटीजवळ आली.

"ती एकदम मोठी आणि दिसायला सुंदर होती, तिला आमच्या बोटाविषयी आकर्षण वाटलं असावं. आम्ही सूर्योदय झाल्यानंतर तिथं गेलो होतो. दिवसभर ती आमच्याबरोबरच होती."

रॅम्से यांनी म्हटलं की, "तिचं शरीर खूपच मोठं दिसत होतं, कदाचित ती प्रेग्नंट असावी."

डीप ब्लू जवळजवळ 50 वर्षांची आहे, असं मानलं जातं. तिचं स्वतःचं ट्वीटर अकाउंट आहे.

ग्रेट व्हाईट शार्क हवाईच्या बेटावर क्वचितच दिसतात कारण त्यांचं प्राधान्य अतिथंड समुद्राला असतं.

"शार्कजवळ पोहणं सर्वांत सुरक्षित होतं. पण जिथं जिथं शार्क आहार घेत होते, तिथं तिथं आम्ही पोहताना सावधगिरी बाळगली," रॅम्से सांगातात.

"त्यांनी म्हटलंय, माणसांबद्दल उत्सुकता वाटल्यास अथवा लोकांच्या वर्तनाचा चुकीचा अर्थ लावल्यास शार्क हल्ला करतात," असं Honolulu Star Advertiserनं म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवाईच्या बेटांवर काही डायव्हर्स मादी शार्कच्या इतक्या जवळ आले की ते तिला स्पर्श करू शकत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिच्याबद्दल तुम्हाला किती माहिती आहे? खेळा ही क्विझ.

प्रेमाने 'स्प्रिन्ट क्वीन' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या दुतीचा संघर्ष तुम्हाला माहितीये का?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आशियातील सध्याची सर्वांत वेगवान महिला धावपटू दुती चंद हिचं BBC Indian Sportswoman of the Year पुरस्कारासाठी नामांकन जाहीर झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिच्यामुळे तिचे मालक मात्र मालामाल झाले आहेत. तिचे फोटो विविध उत्पादनांवर झळकतात. त्यातून तिच्या मालकांना पैसे मिळतात.

ग्रेनेड बेव्हरेज या कंपनीनं तिचा फोटो एका उत्पादनावर वापरण्याचे हक्क घेतले होते. पण त्यांनी तिचे फोटो दुसऱ्या उत्पादनावर वापरण्यास सुरुवात केली. म्हणून तिच्या मालकांनी न्यायालयात धाव घेतली. निकाल मालकांचा बाजूने लागला आणि त्यांना भरपाई देण्याचा न्यायालयाने आदेश दिला. तिच्या मालकांना अंदाजे 44 कोटी रुपये इतकी भरपाई मिळाली.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या मांजरीला जगातलं सर्वांत रागीट मांजर म्हणजे Grumpy cat म्हटलं जातं. का? तर तिचा चेहरा चिडका दिसतो. त्यामुळे तिला हे नाव पडलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिच्यावर युकेमधल्या वाईल्ड लाईफ सेंटरमध्ये सलग सात महिने उपचार केल्यानंतर तिचा जीव वाचला. गळ्यात फ्रिस्बी अडकल्यानं तिचं नावच फ्रिस्बी ठेवण्यात आलं.

आणि आता ती आनंदात आपल्या अधिवासात जगत आहे.

तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत का?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या मादी सीलच्या गळ्यात खेळण्याची फ्रिस्बी अडकल्यानं ती गंभीर जखमी झाली होती. इंग्लंडमधल्या नॉरफोक इथल्या किनाऱ्यावर ती गळ्यात फ्रिस्बी अडकलेल्या स्थितीत आढळली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिथं उपस्थित हजारो माणसं ज्या कंपनीत नोकरी करत होते, त्याच कंपनीत या मुलीचे वडील नोकरी करायचे.

भोजपुरी गायिका चंदन तिवारी यांचा हा पहिला स्टेज परफॉर्मन्स होता. त्यांनी बिहारच्या बिरहा गाण्यांचे प्रसिद्ध गायक महेंद्र मिश्रा यांचं भोजपुरी गाणं गायलं होतं.

चंदन तिवारी यांनी कायमच त्यांच्या आईला हे गाणं गुणगुणताना पाहिलं होतं. त्या सांगतात, "या गाण्याच्या ओळी अशा आहेत, कष्टकऱ्यांचे अश्रू व्यर्थ जाणार नाहीत, न्याय होईल."

यावेळी चंदन या फक्त 10 वर्षांच्या होत्या आणि त्या एका कामगाराची मुलगी होत्या. आपल्या मुलीनं इतक्या लोकांसमोर गाणं गाऊ नये, असं त्यांच्या वडिलांना वाटायचं. पण चंदन यांची लोकांनी स्तुती केली, तेव्हा मग त्यांनी आपल्या मुलीचं गायन सुरू ठेवायला परवानगी दिली.

चंदन तिवारी आता एक लोकप्रिय भोजपुरी गायिका आहेत. ज्या गेल्या दोन दशकांपासून बिभत्स आणि अश्लील व्हीडिओंसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या भोजपुरी संगिताची प्रतिष्ठा परत आणण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत.

सोशल मीडियावर नुकतेच एक गाणं व्हायरल झालं, ज्यात रिया चक्रवर्तीला वेश्या संबोधण्यात आलं. या गाण्यामुळे पुन्हा एकदा भोजपुरी संगीत आणि सिनेमा उद्योगातील स्त्री-द्वेष आणि सेक्सिझमकडे सगळ्यांचं लक्ष गेलं.

पण चंदन तिवारी यांनी जो विचार केला आहे, तो पूर्णत्वास नेणं इतकं सोपं नाही. कारण आता लोक भोजपुरी संगीताकडे अश्लील म्हणून पाहतात. याला चित्रपट आणि संगीत क्षेत्रातील अनेकांनी प्रमोटही केलं आहे. यात डायमंड स्टार उर्फ गुड्डू रंगीलासुद्धा सामील आहे. गुड्डू रंगीलाने दोन हजारांहून अधिक गाणे गायले आहेत. यात महिलांपासून एनआरसी ते कोरोना व्हायरसलादेखील सेक्शुलाईज करण्यात आलं आहे.

'स्वत:हून दिला नकार'

चंदन तिवारी बिभत्स पद्धतीचे गाणे गायला स्वत:हून नकार देत आल्या आहेत. पण तीच गाणी आज भोजपुरी संगीताची ओळख बनली आहेत.

ऑटो-ट्युन तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून अनेक जण असे गाणे रेकॉर्ड करत आहेत. या गाण्यांना यूट्यूब आणि सोशल मीडियावर लोकप्रियता मिळत आहे.

भोजपुरी बोलली जाणाऱ्या उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील संगीत क्षेत्राचं लोकतांत्रिकरण करण्याच्या नावाखाली अशापद्धतीची गाणी पसरवली जात आहेत. ही गाणी अश्लिलतेकडे झुकणारी आणि राष्ट्रवादी पद्धतीचे आहेत. यामध्ये महिलांच्या शरीराला एखाद्या वस्तूची उपमा दिली जाते आणि हिंदुत्व विचारधारेची चर्चा करण्यासाठी ही गाणी प्रसारित केली जातात.

2019 मध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बोकारो स्टीलच्या एका कारखान्याच्या गेटवर कर्मचाऱ्यांचं उपोषण सुरू होतं. तेव्हा तिथं असलेल्या एका मुलीला आपल्या आईच्या शब्दांची आठवण आली. तिनं डोळे बंद केले आणि तीन हजारांहून अधिक लोकांसमोर गाणं गायला सुरू केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिथल्या एका वरिष्ठ संशोधक महिलेनं बीबीसीला सांगितलं की, कुठल्याही प्रकारच्या खुल्या चौकशीसाठी त्या तयार आहेत. पुढच्या महिन्यात जागतिक आरोग्य संघटनेचं एक पथकही वुहानच्या त्या प्रयोगशाळेचा दौरा करणार आहे.

व्हायरसचा उगम खरंच त्या प्रयोगशाळेतून झाला का याचा तपास हे पथक करणार आहे. त्या पार्श्वभूमीवर बीबीसीनेही व्हायरसच्या उगमाच्या सगळ्या शक्यता पडताळून पाहण्याचं ठरवलं. त्याविषयीचा हा एक्सक्लुझिव्ह रिपोर्ट...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधल्या ज्या प्रयोगशाळेतून कोरोना व्हायरस लीक झाल्याचा आरोप होतो, तिथून बीबीसीचे प्रतिनिधी जॉन सडवर्थ यांचा हा खास रिपोर्ट आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिथल्या रासायनिक SEZला गावकरी विरोध करत होते. डाव्या सरकारविरोधात त्यांनी केलेल्या आक्रमक आंदोलनानंतर गोळीबार आणि हिंसाचार झाला.

या आंदोलनात ममता बॅनर्जींनी उडी घेतली. त्यांनी मा-माटी-मानुषचा नारा दिला आणि पाहता पाहता त्यांनी बंगालच्या बालेकिल्ल्यातून डाव्यांचा पाडाव केला. पण त्याच नंदीग्राममध्ये आता भाजपने ममतांसमोर तगडं आव्हान उभं केलंय.

गेल्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपचे फक्त 3 आमदार निवडून आले होते. पण आता भाजप सत्तेत यायची भाषा बोलत आहे. हा आत्मविश्वास भाजपला कशामुळे आलाय? ममता बॅनर्जींना पुन्हा नंदिग्रामकडे धाव का घ्यावी लागतेय? असे प्रश्न निर्माण होतात.

बंगाल निवडणुकीतलं समीकरण काय आहे?

पश्चिम बंगालमध्ये विधानसभेच्या सर्व 294 जागांसाठी ही निवडणूक होते आहे. 27 मार्च ते 29 एप्रिल या कालावधीत आठ टप्प्यांमध्ये इथे मतदान होणार आहे. तर 2 मे ला निकाल जाहीर होईल.

या 294 जागांपैकी 148 जागा जिंकणारा पक्ष किंवा आघाडी सत्तेत येईल.

केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा बंगालमध्ये प्रचारादरम्यान

त्यासाठी तृणमूल काँग्रेस (टीएमसी), भारतीय जनता पक्ष यांच्यासह मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष (माकप) आणि काँग्रेसही निवडणुकीच्या रिंगणात आहेत.

पण मुख्य लढाई तृणमूल आणि भाजपमध्येच असल्याचं चित्र आहे. भाजपनं ममतांना टार्गेट करत बंगालमध्ये 'पोरिबर्तन' म्हणजे बदलाचा नारा दिला आहे.

भाजपसाठी प्रतिष्ठेची निवडणूक

भाजपच्या अमित शहांनी आधीपासूनच बंगालमध्ये प्रचाराचा धडाका लावलाय. आता तर मोदीही प्राचारात उतरले आहेत.

भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष जेपी नड्डा आणि उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ असे पूर्ण देशातले नेते एक-एक करून ज्या पद्धतीने बंगालमध्ये उतरले आहेत, ते पाहता ही जणू लोकसभेचीच निवडणूक आहे असं वातावरण निर्माण होत आहे.

पण भाजपसाठी ही निवडणूक इतकी महत्त्वाची का आहे? आणि त्यातही ममता बॅनर्जी विरुद्ध नरेंद्र मोदी अशी ही थेट निवडणूक होताना का दिसते आहे?

ज्येष्ठ पत्रकार पल्लवी घोष सांगतात "ममता बॅनर्जी या कायमच मोदी आणि भाजपच्या कट्टर विरोधक म्हणून समोर आल्या आहेत. त्यांचा पराभव करणं म्हणजे तुमच्या सर्वांत मोठ्या प्रतिस्पर्ध्याला गप्प करण्यासारखं आहे."

केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी ही निवडणूक अतिशय प्रतिष्ठेची केली आहे.

त्याशिवाय राष्ट्रीय पातळीवरचं वर्चस्व टिकवून ठेवण्यासाठी नवनव्या राज्यांत हातपाय पसरणं भाजपसाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका आंदोलन अनेक दशकांच्या भक्कम सत्तेला सुरुंग लावू शकतं. त्याचं उदाहरण म्हणजे पश्चिम बंगालमधलं नंदिग्राम.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिथूनच सुमारे 200 मैल अंतरावर तिचा पती 26 वर्षीय रॉब याचं घर आहे. सध्या रॉब सरकारी संकेतस्थळावर घटस्फोटासाठी सल्ला शोधत आहे. रॉब आणि रेचल आता विभक्त झाले आहेत.

"ती वाईट मानसिक अवस्थेतून जात होती. तिला एकांत हवा होता. मी त्यावेळीही तिला यासाठी जबाबदार ठरवलं नाही किंवा आताही मला तसं करायचं नाही. मात्र याचा अर्थ असा होत नाही की ती गेली तर मला काहीच फरक पडत नाही," रॉब सांगतो.

"मी पूर्णपणे उद्ध्वस्त झालो होतो. जेव्हा मी घटस्फोटासाठी सल्लामसलत करत होतो, त्यावेळी मी फक्त माझं आयुष्य पुढे घेऊन जाण्याचा प्रयत्न करत होतो, सर्वांच्या भल्यासाठी."

रॉबला दोन मुलं आहेत. त्यांचा सांभाळ तो एकटाच करतो. आता पुढे जायला हवं, असं तो म्हणतो.

सप्टेंबरमध्ये जाहीर झालेल्या सरकारी आकडेवारीनुसार 2017 मध्ये इंग्लंड आणि वेल्समध्ये 1 लाख 2 हजारपेक्षाही जास्त घटस्फोट झाले आहेत. यामध्ये बहुतांश व्यक्तिंनी चाळीशीतच घटस्फोट घेतला. मात्र 12 हजार जण असे होते, ज्यांनी रेचल आणि रॉबप्रमाणे वयाच्या 22-25 व्या वर्षीच  घटस्फोट घेतला आहे.

ज्या व्यक्ती 18-19 किंवा 20-22 वर्षाच्या असताना लग्नगाठ बांधतात त्यांचं लग्न तुटण्याचा धोका जास्त असतो. संशोधनानुसार 1976 मध्ये 20-22 व्या वर्षी लग्न करणाऱ्यांपैकी 50 टक्के महिलांनी घटस्फोट घेतला होता. तिशीतच त्या आपल्या पतीपासून विभक्त झाल्या.  रेचलनंसुद्धा याच वयात लग्न केलं होतं.

वेदनादायी अनुभव

रेचल सांगते, "हे खूपच वेदनादायी होतं. दोन वर्षांपर्यंत मला असं वाटत होतं, की माझं व्यक्तिमत्व दबलं जातंय. मला माहिती आहे, की हे खूपच नाटकी वाटतंय. पण यापूर्वी मला असं कधीच वाटलं नव्हतं. या नात्यात मला खूप दुःख मिळालं. जे नातं कायमचं असेल असा मी विचार केला होता, तेच अचानक तुटलं होतं."

जेव्हा एका लग्नामध्ये भावनांतील उत्कटता कमी होऊ लागते, तेव्हा ते नातं तुटण्याची सुरूवात होऊ लागते. रेचल आणि रॉब दोघंही स्वतःला पीडित संबोधतात.

रेचल म्हणाली, "लग्नानंतर दोन वर्षांतच मला कळलं, की माझ्या पतीचं दुसऱ्या एका महिलेसोबत अफेअर सुरू आहे. हे कळल्यानंतर मला खूपच वाईट वाटलं. मात्र मला लग्न मोडायचं नव्हतं. त्यामुळेच या खोटेपणावर मी पांघरूण घातलं. सहा महिने लग्न वाचवण्याचे प्रयत्न केले."

मात्र विश्वास तुटल्यानंतर नात्यात पोकळी निर्माण झाली. अखेरीस रेचल आणि रॉब यांनी घटस्फोटाचा निर्णय घेतला.

मात्र त्यासाठीही अनेक अडचणींचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्या लॅपटॉपच्या स्क्रीनसमोर बसलेली रेचल अचानक रडू लागते. 2018च्या वर्षातील कोणता तरी दिवस होता आणि तिचं घर अंधार आणि शांततेत हरवलं होतं. सर्वच खूप वेगळं होतं. 28 वर्षीय रेचल आपल्या नवऱ्यासोबत पूर्वी याच घरात राहायची मात्र ती आता एकटीच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिनं चक्क स्वतःची गाडी विकून ऑटो रिक्षा खरेदी केली आहे. मुंबईच्या रस्त्यांवरुन बिनधास्तपणे ती आपल्या ऑटोमधूनच फिरते.

रिक्षा चालवण्यामागचं यशश्रीचं नेमकं कारण काय आहे, तिच्याकडूनच जाणून घ्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनेक हिंदी मराठी मालिकांमधून झळकलेली अभिनेत्री यशश्री मसुरकर सध्या रिक्षा चालवतीये. नाही, ती कोणत्याही अडचणीत नाहीये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिनं हालाखीच्या परिस्थितीला आणि पुरुषप्रधान समाजाला तोंड देत खो-खोमध्ये देशाचं नेतृत्त्व केलं. संकटाचं संधीत आणि यशात रुपांतर कसं करायचं, याचं सारिका उत्तम उदाहरण आहे.

(हा रिपोर्ट बीबीसीच्या ‘द इंडियन चेंजमेकर्स’ मालिकेचा भाग आहे, ज्यात आम्ही देशाच्या वेगवेगळ्या भागातल्या प्रेरणादायी महिला खेळाडूंच्या प्रवासाची कहाणी मांडतो आहोत.)

रिपोर्टर – अनघा पाठक

कॅमेरा – प्रवीण ठाकरे, मंगेश सोनावणे

एडिटिंग – निलेश भोसले

निर्मिती – दीपक शर्मा

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात खेडेगावातल्या मुलींसाठी आजही खेळाडू बनण्याचं स्वप्न पाहणंही कठीण आहे. अशाच एका मुलीची, महाराष्ट्रातल्या उस्मानाबादमधल्या सारिका काळेची ही कहाणी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिने गिटार शिकून स्वतःच्या भावनांना संगीताद्वारे मार्ग मोकळा करून दिला, शिवाय इतर मुलींनाही ती याकडे वळवण्याचा प्रयत्न करतेय.

पाहा तिचा प्रेरणादायी व्हीडिओ.

हे नक्की वाचा -

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानातील मुलींना भविष्यात काय संधी मिळतील, कुणास ठाऊक. अनेकींचं बालपण अत्यंत भयंकर परिस्थितीत गेलंय, अनेकांना कुणा ना कुणाला गमवावं लागलंय. पण या संकटात संधी सोधण्याचं काम मुरसालने केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिने त्याला मागणी घातली त्यावेळी कॉलेजमधले अनेक विद्यार्थी-विद्यार्थिनी तिथे हजर होते आणि म्हणून विद्यापीठाने 'तात्काळ कारवाई' करत दोघांनाही निलंबित केलं आहे.

दोघांनाही शिस्त समितीने बोलावलं होतं, पण दोघेही हजर झाले नाही आणि म्हणून कारवाई केल्याचं विद्यापीठाने एक निवेदन जारी करत स्पष्ट केलं. दोघांनी विद्यापीठाच्या नियमांचं उल्लंघन केल्याचंही प्रशासनाचं म्हणणं आहे. कॉलेजमधून निलंबनासोबतच विद्यापीठाच्या सर्वच कॅम्पसमध्ये त्यांना प्रवेश निषिद्ध करण्यात आला आहे.

बीबीसीने या मुद्द्यावर संबंधित विद्यार्थी आणि विद्यार्थिनीची बाजू ऐकून घेण्यासाठी त्यांच्याशी संपर्क केला. पण त्यांनी अजून उत्तर दिलेलं नाही.

मात्र, दोघांनीही आपापल्या ट्वीटर अकाउंटवर एकमेकांना मेंशन करत 'आम्ही काहीही चुकीचं केलं नसल्याचं' म्हटलं आहे.

सोशल मीडियावर चर्चा

ट्विटरवर या घटनेवर बऱ्याच प्रतिक्रिया व्यक्त होत आहेत. या प्रतिक्रिया केवळ पाकिस्तानातून नाही तर शेजारील देशांमधूनही येत आहेत. यात अनेकांनी विद्यापीठाने केलेली कारवाईला योग्य असल्याचं म्हटलंय तर अनेकांनी त्याचा विरोध देखील केलाय.

वकील जैनब मजारी हाजीर लिहितात, "या देशातली विद्यापीठं लैंगिक शोषण, जमावाकडून होणारा हिंसाचार, ब्लॅकमेल करण्यासाठी लावलेले छुपे कॅमेरे, हे सगळं सहन करतात. मात्र, त्यांनी लक्ष्णरेषा कुठे आखली आहे - तर परस्पर सहमतीने दोन व्यक्तींच्या मिठी मारण्यावर."

गेल्या काही वर्षात पाकिस्तानातल्या अनेक विद्यापीठांमध्ये तिथल्या शिक्षक आणि कर्मचाऱ्यांकडून विद्यार्थिनींचा लैंगिक छळ करण्याच्या अनेक घटना उघड झाल्या आहेत. इतकंच नाही तर अनेक विद्यापीठांमध्ये राजकीय आणि धार्मिक संघटनांमध्ये हिंसाचाराच्याही अनेक घटना घडल्या.

पाकिस्तानातील क्रिकेटवर भाष्य करणारे क्रिकेट विश्लेषक डेनिस फ्रिडमॅन यांनी ट्वीटरवर स्वतःचं नाव बदलत डेनिस लाहोर विद्यापीठ, असं केलं आहे.

विद्यापीठ म्हणजे मॅरेज ब्युरो नाही. त्यांना त्यांचं काम करू द्या, अशी प्रतिक्रिया एका यूजरने दिली आहे. याचं उत्तर देताना डेनिस लिहितात, "बरोबरच आहे. कॅम्पसमध्ये जेवणाचीही परवानगी द्यायला नको. कारण विद्यापीठ म्हणजे हॉटेल थोडंच आहे."

अफझल खान जमाली नावाचे यूजर लिहितात, "तुम्ही मुलींवर बलात्कार करू शकता. त्यांना ठार करू शकता, त्यांचं शोषण करू शकता. मात्र, प्रेमाचा मुद्दा आला की 'हे इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ पाकिस्तान आहे',...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातल्या लाहोर विद्यापीठाने एका प्रेमी युगुलाला निलंबित केलं आहे. त्यांचा गुन्हा हा होता की त्या विद्यार्थिनीने सर्वांसमोर गुडघ्यावर बसून मुलाला गुलाबाची फुलं देत लग्नाची मागणी घातली आणि त्या मुलानेही होकार देत तिला मिठी मारली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिन्ही त्रिकाळ औषधाचे डोस

यातला गमतीचा भाग सोडून द्या पण खरंच या एका वर्षात आपलं जगणं अंतर्बाह्य बदललं हे नाकारता येणार नाही. एक पत्रकार म्हणून कोरोना व्हायरसबद्दल बोलत-लिहित आणि व्यक्तीशः कोव्हिडचा अनुभव घेत हे वर्षं कसं सरलं याचा हा लहानसा लेखाजोखा.

प्रवासी पाहुण्याने तळ ठोकला

नोब्हेंबर 2019 ते फेब्रुवारी 2020 या काळात 'बीबीसी विश्व'मध्ये आम्ही करोना व्हायरसबद्दल अनेकदा बोललो. पण तेव्हा ऐकणाऱ्यांना ती बातमी 'चीनचा कुठलासा हुबे प्रांत, तिथलं कोणतंतरी वुहान शहर जिथे कोरोना नावाचा एक काहीतरी व्हायरस पसरतोय' इतपतच रस घेण्यायोग्य वाटली असेल.

पण फेब्रुवारीपासून हे चित्र बदलायला लागलं. हा-हा म्हणता हा प्रवासी भारतात दाखल झाला आणि त्यानंतर जे जे घडलं त्याची कल्पना आपण कुणीच केली नव्हती. राष्ट्रीय लॉकडाऊन जाहीर झाला त्या रात्री बुलेटिन्स संपल्यानंतर घरी कसं जायचं हा प्रश्न आमच्याही समोर होता, पण यथावकाश घरी जाण्याची सोय झाली. देशातल्या लाखो स्थलांतरित मजुरांसाठी अशी सोय होऊ शकली नाही ही एक शोकांतिकाच.

पत्रकार म्हणून हा सगळाच काळ अकल्पित आव्हानांचा होता. डिजिटल माध्यमात काम करण्याचा 'थंबरूल' म्हणजे adaptation किंवा अनुकूलन. मोठाले कॅमेरे, कंट्रोल रूम, स्टुडिओ, सॅटेलाईट बीमिंग यांसारख्या अत्याधुनिक सोयींनी सुसज्ज ऑफिस असताना तिथे न जाता घरातूनच बातमीदारी करायची ही कल्पना एरव्ही अतर्क्य वाटली असती पण कोव्हिडच्या काळात आम्ही ती एका मिनिटांत स्वीकारली.

घरातलं बाळ तेव्हा सहा महिन्यांचं होतं त्यामुळे ट्रायपॉड, माईकसारख्या वस्तूंना तसा धोका नव्हता, पण ती परिस्थिती लवकरच बदलणार याचा पूर्ण अंदाज होता. माझ्यासारख्या नव-पालकांसाठी या 2020 मधला 'वर्क फ्रॉम होम' चा 'न्यू नॉर्मल'  पथ्यावर पडला. उगीचच 'दमलेल्या बाबाची कहाणी' वगैरेचा मेलोड्रामा त्यामुळे टळला आणि रांगण्यापासून ते धावण्यापर्यंतचा प्रवास व्हीडिओवर नाही तर प्रत्यक्षात पाहायला मिळाला.

आरोग्यम् धनसंपदा

पत्रकार अनेकदा 'बीट्स'बद्दल बोलतात. राजकारण, अर्थकारण, क्राइम, आरोग्य अशी असंख्य वेगवेगळी क्षेत्रं म्हणजे वेगवेगळ्या 'बीट्स' असतात. 2020 ने सगळ्याच बीट्सना एका विषयाशी बांधून ठेवलं- आरोग्य. आरोग्य आणि विज्ञान या गोष्टींकडे सहसा अनेकजण पुरवणीतले विषय किंवा विकेंडला वाचण्याचे विषय म्हणून पाहतात. पण 2020 ने आरोग्य तसंच विज्ञानाबद्दलचं आपलं गांभीर्य आणि त्याचा अभाव या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जसं इसवी सन किंवा हिजरी सन असतं तसं बहुतेक येणाऱ्या काळात कोव्हिड सन किंवा कोरोना सन अशाही नोंदी सापडल्या तर आश्चर्य वाटायला नको. मनात आणलं तर 2019 पर्यंत 'कोरोनापूर्व' आणि 2020 पासून 'कोरोनोत्तर' जग अशी स्वतंत्र कालगणना करता येईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिरंगा

शाळेत असताना आपण सगळेच जण भारताच्या तिरंगी ध्वजाबद्दल हे शिकलोय. पण आज दिसणारा तिरंगी ध्वज येण्यापूर्वी, भारताने 5 ध्वज पाहिले. पारतंत्र्यापासून ते स्वतंत्र भारत अस्तित्वात येईपर्यंत भारताचे झेंडे कसे बदलत गेले तो प्रवास आपण पाहणार आहोत.

 1.     1906, कलकत्ता

1906 साली स्वीकारलेला तिरंगी ध्वज भारताचा पहिला झेंडा मानला जातो. 7 ऑगस्ट 1906 ला तत्कालीन कलकत्त्याच्या पारसी बागान स्क्वेअरमध्ये हा झेंडा फडकवला गेला. लाल, पिवळा आणि हिरवा असे तीन रंगाचे तीन पट्टे, मध्यभागी वंदे मातरम् हे शब्द आणि लाल पट्ट्यावर चंद्र-सूर्य तर हिरव्या पट्ट्यावर 8 कमळं असा हा झेंडा होता.

2.     1907, जर्मनी

भारताचा दुसरा झेंडा मादाम भिकाजी कामांनी जर्मनीच्या स्टुटगार्टमध्ये 1907 साली झालेल्या आंतरराष्ट्रीय समाजवादी परिषदेत फडकवला होता. मादाम कामा या भारताबाहेर राहून भारतातील ब्रिटीश राजवटीविरोधात काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांपैकी एक होत्या.

1936 साली त्या भारतात परत आल्या तेव्हा त्यांनी हा ध्वज भारतात परत आणला. या झेंड्याचा वरचा पट्टा हिरवा, मधला पट्टा पिवळा तर खालचा पट्टा केशरी होता.

केशरी पट्ट्यावर चंद्र आणि सूर्य होते, तर हिरव्या पट्टयावर 8 तारे होते जे भारताच्या तेव्हाच्या आठ प्रांतांचं प्रतीक मानले जात. पहिल्या ध्वजाप्रमाणेच मधल्या पट्ट्यावरही 'वंदे मातरं' ही अक्षरं होती.

मादाम कामा

3.     1917, होमरूल चळवळीनंतरचा झेंडा

1917 साली लोकमान्य टिळक आणि डॉ. अॅनी बेझंट यांनी सुरू केलेली होमरुल चळवळ वेग घेत होती. याच चळवळीदरम्यान या दोन नेत्यांनी भारताचा तिसरा झेंडा फडकवला. या झेंड्यावरचे रंग आणि पट्टे काहीसे बदलले होते. या झेंड्यावर पाच लाल आणि चार हिरवे पट्टे एका आड एक या पद्धतीने होते.

यापूर्वीच्या झेंड्यांप्रमाणे यावर कमळं नव्हती, उलट यावर 7 तारे होते, हे सात तारे आकाशात दिसणाऱ्या सप्तर्षींच्या आकृतीप्रमाणेच झेंड्यावरही काढले होते. 1918 साली लोकमान्य टिळकांनी होमरूलच्या काही स्वयंसेवकांबरोबर हा झेंडा हाती घेतलेला फोटोत पाहायला मिळतो.

4.     1921, आंध्र प्रदेश

1885 साली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना झाली होती आणि 1920 सालापर्यंत आधी टिळक आणि नंतर महात्मा गांधींच्या नेतृत्वात भारताच्या स्वातंत्र्याची मागणी जोर धरत होती.

1921 साली आंध्र प्रदेशातील बेझवाडा म्हणजे सध्याच्या विजयवाडामध्ये काँग्रेसचं अधिवेशन झालं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"भारताच्या तिरंग्या झेंड्यातला सगळ्यांत वरचा केशरी पट्टा हा शौर्य आणि त्यागाचं प्रतीक आहे, मधला पांढरा पट्टा शांती आणि सत्याचं प्रतीक आहे, त्यावर असलेलं निळ्या रंगाचं धर्मचक्र गतीचं द्योतक आहे आणि हिरवा रंग सुजलाम-सुफलाम ऐश्वर्याचं प्रतीक आहे."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिला बघायला प्रचंड गर्दी उसळायची. अर्थात अरुण नेहरु रायबरेलीतून आधीही निवडून आले होते. त्यामुळे भाजपची हवा होती. पण २७ वर्षाच्या त्या तरुणीनं भर सभेत सवाल केला, "मेरे पिताजी से दगाबाजी करनेवालो को आपने यहाँ पर घुसने कैसे दिया?'' सभा प्रचंड गाजली. तिच्या वक्तव्याची चर्चा दिल्लीपर्यंत आली.

दुसऱ्या दिवशी अरुण नेहरुंच्या प्रचारासाठी वाजपेयी आले. त्यांनी भाषणात त्या २७ वर्षाच्या तरुण मुलीच्या वक्तव्यावर अतिशय खेळीमेळीत कोपरखळ्या हाणल्या. ते म्हणाले, "हमने सुना यह किसी का इलाका है, आपने इस आदमी को घुसने कैसे दिया'' अर्थात निवडणूक प्रचार अटीतटीचा झाला. पण निकाल आला आणि सगळेच अवाक् झाले. कारण भाजपचे अरुण नेहरु चक्क चौथ्या क्रमांकावर फेकले गेले. आणि त्यांना आव्हान देणारी ही तरुणी म्हणजे प्रियंका राजीव गांधी.

काल प्रियंका गांधी यांचा काँग्रेसच्या सक्रीय राजकारणात औपचारीक प्रवेश झाला. त्यांची सरचिटणीसपदी नियुक्ती करण्यात आली. आणि नरेंद्र मोदी आणि भाजपचा गढ असलेल्या पूर्व उत्तर प्रदेशची अर्थात पूर्वांचलची जबाबदारीही देण्यात आली.

त्यानंतर दिवसभर माध्यमांमध्ये पुन्हा एकदा प्रियंका आणि इंदिरा यांच्यातील साम्यस्थळांची चर्चा सुरु झाली. त्यांचा पेहराव, त्यांचं दिसणं, लोकांमध्ये मिसळणं, संयत आक्रमकता आणि जाता-जाता कोपरखळ्या हाणण्याची पद्धत यामुळे त्या दुसऱ्या प्रियदर्शिनी आहेत का? त्या इंदिरा गांधींप्रमाणेच करारीपणा दाखवतील का? जे इंदिरा गांधींना साधलं ते प्रियंका गांधींना साधेल का? असे प्रश्न विचारले जाऊ लागले आहेत.

इंदिरा गांधींशी तुलना योग्य?

अर्थात इंदिरा गांधींचा काळ, त्यावेळचं राजकारण आणि आव्हानं वेगळी होती. त्यामुळेच आताच्या काळात प्रियंका गांधींची तुलना इंदिरा गांधींशी करता येईल का, या प्रश्नावर काँग्रेसचं राजकारण जवळून पाहणारे ज्येष्ठ पत्रकार आणि अभ्यासक राशीद किडवाई सांगतात की, "कुठल्याही दोन लोकांचं व्यक्तिमत्व वेगळं असतं. जवाहरलाल नेहरु आणि इंदिरा गांधी दोघांची कामाची, राजकारणाची आणि लोकांमध्ये काम करण्याची पद्धत वेगळी होती. तीच गोष्ट इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी यांच्याबाबत होती. तीच राजीव गांधी आणि सोनिया गांधींबद्दल आहे आणि त्याचप्रमाणे इंदिरा गांधी आणि प्रियंका गांधी यांची प्रकृती, राजकारण आणि स्टाईल वेगळी असेल.''

पण असं म्हणतानाच राशीद किडवाई म्हणतात की, "इंदिराजी आणि प्रियंका यांच्या पेहरावाची पद्धत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साल १९९९. स्थळ रायबरेली. निवडणुकीची रणधुमाळी सुरु होती. काँग्रेसकडून कॅप्टन सतीश शर्मा रिंगणात होते, तर भाजपकडून अरुण नेहरु. हो अरुण नेहरु. राजीव गांधी यांचे चुलतभाऊ. त्यावेळी २७ वर्षाची एक तरुणी काँग्रेसचा प्रचार करत होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिला भीती होती की हे लोक आपल्या पिल्लाचा जीव वाचवायला नाही तर घेऊन जायला आले आहेत. तिने जोरदार प्रतिकार केला.

पण वनाधिकाऱ्यांनी बंदूकीतून धोकादायक नसलेल्या गोळ्या झाडून आधी हत्तीणीला तिला रोखलं.

आणि मग दोराने खेचून पिल्लाला बाहेर काढलं. मग ते पिलू कसं हत्तीणीला जाऊन बिलगलं ते बघण्यासारखंच...

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंकेमध्ये हँबॉनटोटाच्या जंगलात एका हत्तीणीचं पिल्लू रस्त्यालगतच्या खड्ड्यात पडलं. वनाधिकाऱ्यांची एक टीम कशीबशी वाचवण्याचे प्रयत्न केले, पण हत्तीण काही पिलाजवळ जाऊच देईना.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिवरे धरण फुटल्यामुळे 23 जणांचे प्राण गेले. हे धरण फुटू शकतं अशी भीती चव्हाण यांनी पत्राद्वारे व्यक्त केली होती.

बीबीसीला त्यांनी सांगितलं, "धरण फुटण्याच्या 5 महिन्यांपूर्वीच मी पत्राद्वारे धरणाला भगदाड पडल्याची वस्तुस्थिती कळवली होती. पण माझ्या पत्रावर योग्य ती कारवाई झाली नाही. प्रशासनाने माझ्या पत्राचं गांभीर्य ओळखून कारवाई केली असती तर आज आमच्यावर ही वेळ आली नसली. माझे आई, बाबा, भाऊ, वहिनी आणि पुतणी जिवंत असते."

व्यवसायानिमित्त चिपळूणच्या सती भागात राहणारे 39 वर्षीय अजित चव्हाण आपल्या भावना व्यक्त करत होते. अजित चव्हाण यांनी धरणाच्या दुरावस्थेविषयी प्रशासनाला लिहिलेलं पत्र सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल झालं आहे.

2 फेब्रुवारी 2019 रोजी चव्हाण यांनी चिपळून प्रांताधिकाऱ्यांना लिहलेल्या पत्रामध्ये म्हटलं होतं की, "मी अजित चव्हाण आपल्याला विनंती करतो की, तिवरे धरणाच्या पायथ्यालाच आमची तिवरे भेंदवाडी आहे. धरणाच्या मुख्य गेटच्या बाजूला भला मोठा खड्डा निर्माण झाला आहे. त्यामधून पाण्याचा विसर्ग चालू होता.

सध्या पाण्याची पातळी कमी झाली आहे या करणाने पाण्याचा विसर्ग थांबला आहे. आमदार (सदानंद चव्हाण) आणि आपण (प्रांताधिकारी) संयुक्त पाहणी केली होती. धरणात गाळ साचल्यामुळे पाणीसाठा कमी होत आहे, असा निष्कर्ष काढला गेला. परंतु तसं नसून पडलेल्या भगदाडामुळे पाणी कमी होत आहे. या धरणाकडे चिपळूण पाटबंधाऱ्याचे उप अभियंता दुर्लक्ष करीत आहेत. आपण याकडे लक्ष देऊन संबंधित विभागाला सूचना कराव्यात."

पाटबंधारे विभाग लक्ष देत नाही हे अजित चव्हाण यांनी आपल्या पत्रामध्ये स्पष्टपणे म्हटलं होतं. या सर्व गोष्टी पावसाळा सुरू होण्यापूर्वीच्या आहेत. "धरणात पाणीसाठी कमी आहे. त्यामुळे काहीच होणार नाही, धरण व्यवस्थित आहे, अशी अधिकाऱ्यांची धारणा होती,"असं अजित चव्हाण यांचं म्हणणं आहे.

पण 2 जुलैला रात्री साडे नऊ वाजता तिवरे धरण फुटलं. त्यामध्ये 23 माणसं आणि 14 घरं पाण्याच्या तीव्र प्रवाहात वाहून गेली. आता या विषयाची चौकशी करण्यासाठी एसआयटीची स्थापना करण्यात आली आहे. जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी तशी घोषणा केली होती.

अजित चव्हाण यांच्या पत्रावर काय कारवाई केली?

अजित चव्हाण यांचं पत्र (2 फेब्रुवारी) मिळाल्यानंतर तब्बल दोन महिन्यांनी म्हणजे 9 एप्रिल 2019 रोजी प्रांताधिकाऱ्यांनी ते चिपळूण पाटबंधारेच्या उप-अभियंतांना पत्र पाठवलं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"तिवरे धरण फुटल्यामुळे माझ्या घरातील 5 जणांना जीव गमवावा लागलाय. मी स्वतः प्रांताधिकारी कार्यालयाकडे धरणाच्या दुरुस्तीची मागणी केली होती," असं अजित चव्हाण सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिवरे धरणाच्या पायथ्याशी गेल्यानंतर खरंतर निसर्गाचं वेगळं रूप पाहायला मिळतं चहूबाजूंनी हिरवाईनं नटलेला परिसर आणि मध्ये तिवरे धरणाच्या पायथ्याशी वाहणारी वशिष्ठी नदी. एरव्ही पाण्याचा खळाळत जाणारा आवाज हवाहवासा वाटतो, पण या दुर्घटनेनंतर हा आवाज जिवाच्या आकांताने ओरडणाऱ्या आवाजात नाहीसा झाला होता.

या वाहणाऱ्या पाण्याच्या किनाऱ्यावर तिवरे भेंडवाडी हे छोटसं गाव वसलं होतं. संध्याकाळी सगळ्यांच्या घरी जेवणाची गडबड होती आणि अचानक मोठा आवाज झाला सुरुवातीला काय घडलं हे कुणाला काही कळलं नाही. पण अचानक पाण्याचा इतका मोठा लोंढा आला की 14 घरं हा पाण्याचा लोंढा आपल्यासोबत घेऊन गेला.

ज्या ठिकाणी ही घरं उभी होती त्या ठिकाणी आता मोकळा माळ पाहायला मिळतोय. कुणी विचारही करू शकत नाही की या ठिकाणी काही वेळापूर्वी घरं होती. पाण्याच्या प्रवाहाने काही छोटी झाडं उन्मळून पडली होती आणि मुळं वर आली होती.

पण तरीही भयंकर प्रसंगात ठाम उभी राहिलेली काही झाडं होती. इथल्या एका झाडाखाली गणपतीच एक छोटास मंदिर होतं. पण पाण्यानं देव आणि माणूस यांच्यात फरक केला नाही सर्वांना आपल्या सोबत घेऊन गेलं.

दुर्घटना झाल्यानंतर आता प्रशासनाकडून मोठी खबरदारी घेतली जात आहे. तिवरे धरणाच्या पायथ्याशी कुणालाही सोडलं जात नाहीये. जवळपास पंधरा किलोमीटर आधीच गाड्या अडवल्या जात आहेत. तिथून पायी चालत तिवरे धरणापर्यंत पोहोचावं लागतं.

धरणाच्या पायथ्याशी गेल्यानंतर भयाण चित्र पाहायला मिळालं. ज्या ठिकाणी घर होती त्याचे अवशेष देखील शिल्लक नव्हते. तर शेजारी वाचलेली काही घरं होती जी आता धरणाच्या पाण्याच्या जोरानं मोडकळीला आली होती. त्या घरातल्या सगळ्यांना तिवरे गावच्या शाळेत स्थलांतरित करण्यात आले आहे.

काही लोकांचं अख्खं कुटुंबच उध्वस्त झालाय. तर काहीजण वेगळ्या ठिकाणी असल्याने किंवा नशीब बलवत्तर असल्याने या दुर्घटनेतून वाचलेत.

आपल्या जवळच्यांना गमावल्याचे दुःख करावं की स्वतःचा जीव वाचल्याचं समाधान मानावं अशा विचित्र अवस्थेत इथं अनेक कुटुंब पाहायला मिळाली.

माणसाची ही गत होती तर मुक्या जनावरांची त्याहून वाईट अवस्था होती. बरीचशी जनावर वाहून गेली तर काही वाचली. माणसाचं स्थलांतर झालं. पण मुकी जनावर तिथंच होती. काही जखमी जनावरांना हालचाल ही करता येत नव्हती. त्यांच्यापर्यंत कोण मदत पोहचवणार हा देखील प्रश्नच आहे.

जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी घटनास्थळी संध्याकाळी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नेहमी पर्यटकांना खुणावणारं तिवरे धरण आज उद्धस्त झालं होतं. कोकणात गेले काही दिवस सतत पाऊस सुरू आहे. मंगळवारी रात्री झालेल्या अतिवृष्टीमुळे पाण्याच्या तीव्र प्रवाहाने या धरणाच्या भिंतीला मोठा तडा गेला आणि क्षणार्धात होत्याच नव्हतं झालं. तब्बल 14 कुटुंब पाण्याच्या प्रवाहाने उध्वस्त केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिशी ओलांडलेले सर्वाधिक खेळाडू असलेल्या चेन्नईने आयपीएल जेतेपदावर नाव कोरले.

यंदाच्या IPL लिलावानंतर सगळ्या टीमचा चेहरामोहरा स्पष्ट झाला. दोन वर्षानंतर IPLमध्ये परतलेल्या महेंद्र सिंग धोनीच्या चेन्नई सुपर किंग्सवर 'डॅडी आर्मी' अशी खोचक टीका झाली होती.

ट्वेन्टी-20 सारख्या वेगवान फॉरमॅटमध्ये या वडीलधाऱ्यांच्या संघाला जेतेपद जिंकणं जड जाईल अशी भाकितं क्रिकेट जाणकारांनी व्यक्त केली. तिशी ओलांडलेल्या खेळाडूंचा सर्वाधिक भरणा असल्याने चेन्नईला ही बिरुदावली मिळाली. स्पर्धा सुरू झाल्यावर राजकीय आंदोलनाच्या कारणास्तव चेन्नईला घरच्या मैदानावर अर्थात चेन्नईत खेळता येणार नसल्याचं स्पष्ट झालं.

पुण्याजवळच्या गहुंजे इथल्या स्टेडियमला उसनं घर  मानणाऱ्या चेन्नईच्या डॅडी आर्मीने सगळी प्रतिकूल समीकरणं बाजूला सारत जेतेपदावर नाव कोरलं. चेन्नई सुपर किंग्सच्या जेतेपदाच्या वाटचालीत या डॅडी आर्मीनेच निर्णायक भूमिका बजावली.

वाढत्या वयानुसार हालचाली मंदावतात, हा समज गैरसमज असल्याचं चेन्नई सुपर किंग्सने सिद्ध केलं. चेन्नई टीमने वयानुरूप येणाऱ्या मर्यादा जाणल्या आणि त्यानुसार रणनीती आखली. आयपीएल स्पर्धेतील बहुतांशी संघ जास्तीत जास्त युवा खेळाडूंना सामील करून घेत असताना चेन्नईने अनुभवाला प्रमाण मानलं.

धोनीचा डंका

वनडे आणि ट्वेन्टी-20 फॉरमॅटमधला बेस्ट फिनिशर्सपैकी एक म्हणजे महेंद्रसिंग धोनी. दडपणाच्या क्षणी 20 बॉल 50, 40 बॉल 70 अशा शेकड्याने खेळी साकारणाऱ्या धोनीमध्ये आता ती जिगर राहिली नाही अशी चर्चा सोशल मीडियावर रंगू लागली होती.

गेल्या वर्षी रायझिंग पुणे सुपरजायंट्सचं आव्हान लीग स्टेजला संपुष्टात आल्यानंतर तो धोनी हरवला असं त्याचे चाहतेही म्हणू लागले होते. मात्र पस्तिशीकडे झुकलेल्या धोनीने कर्णधार आणि बॅट्समन अशा दोन्ही आघाड्यांवर दमदार परफॉर्म्स देत संघाला विजयश्री मिळवून दिली.

धावगती वाढत असतानाही थंडपणे बॉलर्सवर प्रहार करणारा पूर्वीचा धोनी यंदाच्या आयपीएलमध्ये पाहायला मिळाला. चतुर कॅप्टन्सीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या धोनीने यंत्रवत सातत्यासह आखलेल्या रणनीतींची चोख अंमलबजावणी केली.

कर्णधार महेंद्र सिंग धोनी आणि हरभजन सिंग

महेंद्र सिंग धोनीची लाडकी लेक झिवा आपल्या बाबांइतकीच सोशल मीडियावर चर्चेत होती.

लाडक्या लेकी सोशल मीडियावर व्हायरल

मॅचआधी, मॅचदरम्यान आणि मॅच संपल्यानंतर झिवाच्या बाललीला धोनीने अनेकदा शेअर केल्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रिकेच्या परिभाषेत  सीनियर सिटिझन्सचा संघ अशी टीका झालेल्या चेन्नई सुपर किंग्सने IPL जेतेपदाचं स्वप्न प्रत्यक्षात साकारलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिशीतला अविनाश दिल्लीतील एका खासगी कंपनीत चांगल्या पदावर काम करत होता. घरातूनही लग्नासाठी दबाव होताच. शेवटी त्याने मॅट्रिमोनियल साईटवर नाव रजिस्टर केलं. यादरम्यान त्याची सोनालीशी ओळख झाली.

हळहळू दोघांमधील गप्पा वाढल्या. तीन महिन्यांनी अविनाश नकळतपणे तिच्या प्रेमात पडला. रात्री गुड नाईट असा मेसेज पाठवून अविनाश झोपला आणि सकाळी मोबाईल हाती घेतल्यावर त्याला धक्काच बसला.

सोनालीनं त्याला सोशल मीडियावर सगळीकडे ब्लॉक केलं होतं आणि ती त्याच्या आयुष्यातून निघून गेली होती. तेही कोणतंही उत्तर न देता. तीन महिने ज्या मुलीशी दिवसरात्र गप्पा मारत होतो, तीच मुलगी सरळ ब्लॉक करून निघून गेली होती.

"मी लग्नाचा विषय काढणारच होतो. तिला माझ्याशी लग्न करायचं नव्हतं, तर तिनं मला थेट तसं सांगायला हवं होतं. मी काही तिच्यावर स्वत:ला लादणार नव्हतो. पण किमान 'क्लोजर' तरी दिला पाहिजे होता," हे सांगताना अविनाश भावूक झाला होता.

वेदिकानेही असाच प्रसंग अनुभवला. वेदिकांचं लग्न होऊन आता 9 वर्षं होत आली आहेत. तिला लहान मुलगाही आहे. वेदिकाचा संसारही सुखात सुरू आहे. पण काही दिवसांपूर्वी वेदिकाने तिच्या मनातली सल बोलून दाखवली.

वेदिकाचे कॉलेजमध्ये असताना एका मुलाशी प्रेमसंबंध होते. तो तिच्यापेक्षा 2 वर्षं मोठा होता. सगळं काही चांगलं सुरू होतं. त्याला परदेशात नोकरीची संधी आली आणि तो कामानिमित्त आखाती देशात निघून गेला. जाताना तिला भेटूनही गेला.

पण त्यानंतर वेदिका आणि त्याचा संपर्क तुटला तो कायमचा. त्यांच्यात ब्रेक अप असं काही झालंच नाही. बस्स, बोलणं बंद झालं. त्यांच्या बाबतीत समोरच्या व्यक्तीनं सोशल मीडियावर रिलेशनशिप स्टेटस 'सिंगल' असं अपडेट केलं आणि विषय संपला.

वेदिकाला आजही ते नातं का तुटलं हा प्रश्न पडलाय.

"ज्या मुलीसोबत आपण चार वर्षं नात्यात होतो, तिला ठोस कारण देऊन नातं संपवायची गरजही त्याला वाटली नाही का," वेदिका असा प्रश्न विचारते.

"आजही तो माझ्या सोशल मीडियावर आहे. त्याचंही लग्न झालंय. माझंही लग्न झालंय. कधी कधी वाटतं त्याला विचारावं, पण यातून दोघांच्याही संसारात विघ्न नको म्हणून स्वत:ला आवरते. पण वाटतं क्लोजर दिलं पाहिजे होतं,"  वेदिका तिच्या भावना व्यक्त करते.

कुठलीही व्यक्ती असं का वागत असावी?

रिलेशनशिपच्या बदलत्या संकल्पना आणि तरुणांचे अनुभव जाणून घेतल्यानंतर आम्ही मुंबईतील मानोविकारतज्ज्ञ डॉ. हेमांगी म्हाप्रळकर यांच्याशी संवाद...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अविनाश आणि सोनाली (दोघांची नावं बदललेली) यांची ओळख झाली एका मॅट्रिमोनियल वेबसाईटवर.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिसऱ्या तिमाहीत (जुलै ते सप्टेंबर) सर्वांत कमी आर्थिक वाढ झाल्याचं, चीनच्या नॅशनल ब्युरो ऑफ स्टॅटिस्टिक्सने जाहीर केलेल्या आकडेवारीतून दिसून आलं आहे.

रॉयटर्सने चीनचा जीडीपी 6.6टक्के, राहील असा अंदाज व्यक्त केला होता. या अंदाजापेक्षाही प्रत्यक्षातील विकासदर कमी झाला आहे.

अमेरिकेबरोबर सुरू असलेल्या ट्रेड वॉरचे चीनच्या अर्थव्यवस्थेवर काही महिने परिणाम दिसतील, असं सांगितलं जात आहे.

शुक्रवारी प्रसिद्ध झालेली आकडेवारी लक्षात घेतली तर चीनची 2009च्या पहिल्या तिमाहीनंतरची ही सर्वांत खराब कामगिरी राहिली आहे.

याआधीच्या तिमाहीत चीनच्या अर्थव्यवस्थेने 6.7 टक्के वाढ नोंदवली आहे. त्यापेक्षा या तिमाहीचे आकडे कमी आहेत. पण चीन सरकारच्या वार्षिक अंदाजाइतकाच (6.5 टक्के) हा विकासदर आहे.

अर्थव्यवस्थेवर दोन्ही बाजूंनी संकटं

अमेरिकेबरोबरच्या ट्रेड वॉरची चीनने अपेक्षाच केली नव्हती, असं बीबीसी आशियाचा व्यापार प्रतिनिधी करिश्मा वासवाणी यांनी सांगितलं.

यावेळी चीनकडे जास्त पर्याय उपलब्ध नव्हते. सध्या अर्थव्यवस्थेवर कर्जाचा बोजा असल्याने आर्थिक पॅकेज देणं सरकारला परवडणारं नाही. 2008नंतरच्या आर्थिक संकटानंतर चीनने आर्थिक विकास सुरू ठेवण्यासाठी अनेक 'बेलआउट पॅकेज' जाहीर केले होते.

दुसऱ्या बाजुला चीनला अमेरिकेकडून नवीन आव्हानांना सामोर जावं लागतं आहे. अमेरिका आणि चीन या दोन जागतिक महासत्तांमधलं ट्रेड वॉर आता चांगलंच पेटलं आहे. अमेरिकेने चीनवर नव्याने 250 अब्ज डॉलर्स एवढ्या प्रचंड रकमेचे निर्बंध लागू केले आहेत.

निर्यातीवर अवलंबून न राहता देशांतर्गत व्यापार वाढवून आर्थिक विकास घडवण्यासाठी चीन गेल्या काही वर्षांपासून प्रयत्न करत आहे. त्याचवेळी GDP वाढीवर परिणाम न होऊ देता पायाभूत प्रकल्पांसाठी घेतलेले कर्ज आटोक्यात आणण्याचा चीन प्रयत्न करत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2008च्या जागतिक आर्थिक मंदीनंतर चीनची आर्थिक वाढ पहिल्यांदाच मंदावली आहे. चीनने जुलै-सप्टेंबर तिमाहीत 6.5टक्के इतक्या विकासदराची नोंद केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिहेरी तलाक रद्द व्हावं यासाठी सर्वांत आधी प्रयत्न केले ते म्हणजे समाजसुधारक हमीद दलवाई यांनी.

मुस्लीम समाजातले विवाह आणि घटस्फोट हे कायद्याच्याच चौकटीत व्हावे असा त्यांचा आग्रह होता. इतकंच नव्हे तर बहुपत्नीत्व आणि हलालासारख्या प्रथाही बंद व्हाव्यात असं त्यांना वाटत असे. 1960 च्या दशकात त्यांनी तिहेरी तलाकविरोधातली आपली भूमिका मुस्लीम समाजाला सांगण्यास सुरुवात केली.

18 एप्रिल 1966 रोजी हमीद दलवाईंनी अवघ्या सात मुस्लीम महिलांसह विधानभवनावर मोर्चा काढला होता. तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्याकडे त्यांनी निवदेन सादर केलं. तिहेरी तलाक रद्द व्हावा यासाठी दलवाई यांनी आंदोलन उभं केलं होतं. हे आंदोलन अधिक व्यापक करण्यासाठी त्यांनी 22 मार्च 1970 रोजी मुस्लीम सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली.

अवघ्या सात बायकांना घेऊन निघलेला हा 'मोर्चा' कसा असावा याची आज आपल्याला कल्पना येणं कठीण आहे. हा मोर्चा छोटा होता पण त्यामागे विचार मोठा होता. या मोर्चामध्ये त्यांच्या घरातीलच तीन महिला सहभागी झाल्या होत्या. त्यांची बहिण फातिमा, त्यांची पत्नी मेहरून्निसा आणि त्यांची मोठी मुलगी रुबिना या मोर्चात सामील झाल्या होत्या. इतिहासात पहिल्यांदाच शरियाविरोधात कुणी रस्त्यावर आलं होतं.

दलवाईंचं बालपण

हमीद दलवाई यांचा जन्म कोकणात मिरजोली येथे 29 सप्टेंबर 1932 मध्ये झाला होता. त्यांच्या वडिलांनी एकूण 4 लग्न केली होती. बहुपत्नीत्वाचे प्रश्न काय असतात आणि त्याचा कुटुंबावर काय परिणाम होतो याची जाणीव त्यांना बालवयातच झाली होती. वयाच्या 14 व्या वर्षीच त्यांनी राष्ट्र सेवा दलात प्रवेश घेतला होता.

तेव्हापासूनच महात्मा फुले, गोपाळ गणेश आगरकर आणि राजा राम मोहन रॉय यांच्या विचारांचा प्रभाव पडू लागला. हिंदू धर्मातल्या बालविवाह आणि सतीप्रथेचा विरोध राजा राम मोहन रॉय यांनी केला होता. तसेच आगरकर हे समाजसुधारकांचे अर्ध्वयू बनले होते.

त्यांचा अभ्यास केल्यावर दलवाई यांच्या लक्षात आलं की समाजसुधारणा या फक्त एखाद्या धर्मापुरत्याच मर्यादित असता कामा नयेत. ज्या प्रमाणे हिंदू धर्मातील प्रथांविरोधात त्याच धर्मातील लोकांनी आवाज उठवला त्याचप्रमाणे आपणही मुस्लीम धर्मातील कुप्रथांविरोधात आवाज उठवला पाहिजे असं त्यांना वाटू लागलं.

प्रतिकूल परिस्थितीतही लढा

तोपर्यंत दलवाई यांची इंधन आणि लाट ही दोन पुस्तकंही प्रकाशित झाली होती. या पुस्तकांमुळे त्यांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुस्लीम  सत्यशोधक समाजाचे  अध्यक्ष डॉ. शमसुद्दीन  तांबोळी यांच्याशी  बीबीसी मराठीने  केलेल्या चर्चेवर आधारित.

 लोकसभेत 303 विरुद्ध 78 इतक्या मतांनी मुस्लीम महिला विवाह हक्क संरक्षण विधेयक मंजूर झालं. या विधेयकाचं कायद्यात रूपांतर होण्यासाठी अजून दोन टप्पे पार पडणं आवश्यक आहेत. या विधेयकाला राज्यसभेची मंजुरी हवी आणि त्यानंतर राष्ट्रपतींची स्वाक्षरी हवी. त्यानंतर तिहेरी तलाक रद्द होऊ शकतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तिहेरी तलाक विधेयक राज्यसभेत मंजूर झाल्यानंतर मुस्लीम महिलांनी या विधेयकाचं स्वागत केलं. काही जणींनी कायदा हवा मात्र मुस्लीम पुरुषाला शिक्षेची तरतूद असण्याला आक्षेप घेतला आहे. मात्र शहनाझ शेख यांनी या विधेयकाचं स्वागत केलंय.  "यापुढे कोणताही मुस्लिम पती आपल्या पत्नीला उठसूठ तलाक देणार नाही, तीन वर्षांपर्यंतची तरतूद असल्याने तलाक देण्याआधी तो विचार करेल तलाक देऊ की नको?"असं म्हटलं आहे.

तिहेरी तलाक (तलाक-ए-बिद्दत) म्हणजे एकाच दमात पती आपल्या पत्नीला तीन वेळा तलाक  म्हणत घटस्फोट देतो, मग लिखित स्वरूपात, बोली स्वरूपात, पत्राद्वारे आणि फोनवर देखील अशा पद्धतीने दिला जाणाऱ्या तलाकने अनेक महिलांचं आयुष्य पोळलं गेलं आहे. भविष्याची कसलीही  सुरक्षितता नाही, सतत तलाकची टांगती तलवार यामुळे मुस्लिम महिला  दडपणात  जगत आल्या आहेत.

 कराडमध्ये राहणाऱ्या शहनाझ शेख या सगळ्याला अपवाद आहे. त्या आत्मविश्वासाने समाजात वावरत आहे. पतीने दिलेल्या तिहेरी तलाक  विरोधात त्यांनी कोर्टात खटला दाखल केला आणि पतीने दिलेला तलाक अवैध आहे हे सिद्ध करून दाखवलं.

"निकाहच्या वेळेस मुलीची परवानगी घेतली जाते तिचं मत विचारलं जातं मग घटस्फोटाच्या  वेळेस का विचारलं जात नाही"  या विचारातून त्या पेटून उठल्या. पतीने दिलेला तलाक आपल्याला नामंजूर असल्याचं म्हणत त्यांनी न्यायालयात केस दाखल केली. एवढंच नाही तर न्यायालयात त्यांनी हा लढा जिंकला देखील.  पण ही सगळी प्रक्रिया  त्यांच्यासाठी सोपी नक्कीच नव्हती. शहनाझ यांनी पॅरामेडिकल सायन्स आणि पत्रकारितेचं शिक्षण घेतलंय. लग्नानंतर काही महिन्यातच त्यांच्या डॉक्टर पतीने त्यांना त्रास द्यायला सुरुवात केली. हा त्रास त्यांना जीवे मारण्याचा प्रयत्न करण्याइतपत होता असं त्या सांगतात.

मात्र त्या या सगळ्यातून बचावल्या, पतीने त्यांना रमझान ईदचं निमित्त करून माहेरी पाठवलं आणि काही दिवसात त्यांच्या हातात पतीने तलाक दिल्याची नोटीस दिली. हा तलाक त्यांना न विचारता, त्यांच्या गैरहजेरीत काही साक्षीदारांच्या समोर तीन वेळा तलाक उच्चारून देण्यात आला होता.  मात्र त्या खचून गेल्या नाहीत. "आपण एवढ्या सुशिक्षित असताना आपल्याला हा त्रास होतोय तर सर्वसामान्य मुस्लीम मुलींचं, महिलांचं काय , आपण यासाठी उभा राहिलं पाहिजे " हा विचार करून त्या पाय घट्ट रोवून उभ्या राहिल्या.

कायद्याच्या शिक्षणाचं अस्त्र

 शहनाझ यांनी कायद्याचं शिक्षण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तिहेरी तलाक विधेयक राज्यसभेत 99 विरूध्द 84 अशा मतांनी विधेयक मंजूर झालं. हे विधेयक आता राष्ट्रपतींकडे पाठवण्यात येईल.  राष्ट्रपतींच्या सहीनंतर त्याचं कायद्यात रुपांतर होईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ती इतकी लोकप्रिय झाली की, 25 ऑक्टोबरला फ्युचर इन्व्हेसमेंट इनिशिएटिव्हच्यावेळी शेकडो डेलिगेट्ससमोर तिला सौदीचं नागरिकत्व प्रदान केलं.

सोफिया ही व्यक्ती नसून ती रोबॉटिक्सची किमया आहे. सोफिया रोबोची लोकप्रियता सौदी अरेबियात मोठी आहे.

सोफियाचे फोटो आणि व्हीडिओ सोशल मीडियावर पसरू लागताच स्त्रियांपेक्षा रोबोला जास्त अधिकार कसे काय मिळतात असा प्रश्न विचारला जाऊ लागला.

हाँगकाँगच्या हॅनसन रोबॉटिक्स या कंपनीने सोफिया रोबो तयार केला होता. या रोबोचं प्रात्यक्षिक सादर झालं तेव्हा सोफियानं सर्व प्रेक्षकांना इंग्रजीमध्ये साद घातली. हे भाषण करताना सोफियानं इथल्या स्त्रिया वापरतात तसा पारंपरिक हेडस्कार्फ आणि अबाया घातला नव्हता हे विशेष.

 "मला या अनोख्या सन्मानाबद्दल अतिशय आनंद होतो आहे." असं सोफिया या वेळी म्हणाली. "एखाद्या रोबोला देशाचं नागरिकत्व मिळणं हे ऐतिहासिक आहे."

सौदी अरेबियातील नागरिकांनी य #Robot_with_Saudi_nationality हा हॅशटॅग वापरून या घटनेचं स्वागत केलं.

पण काहींनी यावर तिरकस प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी #Sophia_calls_for_dropping_guardianship हा हॅशटॅगसुद्धा 10,000 वेळा वापरला.

सौदीत पालकत्वाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार प्रत्येक स्त्रीसोबत एक पुरुष हवाच. एकची स्त्री तो शक्यतो त्यांच्या घरचा सदस्य हवा. त्यांना या स्त्रीतर्फे बोलण्याचा अधिकार हवा.

"सोफियाला कोणीही पालक नाही, ती अबायासुद्धा घालत नाही, चेहरासुद्धा झाकत नाही, कसं काय?" असं एका ट्विटर युजरने कमेंट केली.

त्याचप्रमाणे एकाने रोबोच्या चेहऱ्यावर एक हेडस्कार्फ घातला आणि बुरखा घातला आणि लिहिलं, "सोफिया काही वेळानंतर अशी दिसेल."

सौदी अरेबियात स्त्रियांना बाहेर जाताना पुरुषांना सोबत घेऊन जावं लागतं.

याबरोबरच सोफिया आणि सौदी स्त्रिया यांची तुलना करणाऱ्या पोस्टसुद्धा काही जणांनी लिहिल्या. तसंच ज्या वेगाने इथे स्त्रियांना नागरिकत्व दिलं जातं त्यावरसुद्धा भरपूर चर्चा झाली.

पत्रकार मुर्तझा हुसैन यांनी पोस्ट लिहिली आहे, "कफला कामगारांनी संपूर्ण आयुष्य इथे काढलं आहे. पण त्यांच्याआधी या रोबोला नागरिकत्व मिळालं आहे."

सौदीच्या कायद्याप्रमाणे मालकाच्या परवानगीशिवाय कोणताही परदेशी कामगार देश सोडू शकत नाही. या व्यवस्थेमुळे कामगारांना त्यांचे हक्क मिळत नाही.

आखाती देश बाहेरून आलेल्या हजारो कामगारांवर अवलंबून असतात. पण मालकांना गुंगारा देऊन पळायला मदत करणारेही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चला सोफियाला भेटू. ती सोमवारी पहिल्यांदाच रियाधला सगळ्यांसमोर आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ती उत्तराखंडची पहिली महिला मुख्यमंत्री असेल. अर्थात, हे प्रतीकात्मक असेल आणि ती बाल विधानसभा सत्रात मुख्यमंत्री म्हणून सरकारच्या वेगवेगळ्या विभागातील कामांचा आढावा घेईल.

याच दरम्यान विभागीय अधिकारी आपल्या कामाची माहिती सृष्टीला देतील आणि ती त्यासंबंधीच्या तिच्या सूचना संबंधित अधिकाऱ्यांना सांगेल.

उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री त्रिवेंद्र सिंह रावत हेसुद्धा या कार्यक्रमाला उपस्थित असतील. उत्तराखंड विधानसभेच्या एका सभागृहात रविवारी दुपारी 12 ते 3 या वेळात हा कार्यक्रम पार पडेल.

मुख्यमंत्री बनविण्यामागचा उद्देश काय?

सृष्टिला एका दिवसासाठी मुख्यमंत्री बनविण्याच्या या उपक्रमाचा उद्देश हा मुलींमध्ये महिला सक्षमीकरणाबद्दल जागरुकता निर्माण करणं हा आहे, असं उत्तराखंडच्या बाल अधिकार संरक्षण आयोगाच्या अध्यक्षा उषा नेगी यांनी म्हटलं.

मुख्यमंत्री बनण्याच्या या संधीबद्दल सृष्टीनं सोशल मीडियावर आपली प्रतिक्रिया व्यक्त केली. तिनं म्हटलं, "एका दिवससाठी मुख्यमंत्री बनण्याची संधी मिळाल्यामुळे मी खूप खूश आहे. उत्तराखंड सरकारच्या वेगवेगळ्या विभागांनी आढावा दिल्यानंतर मी त्यांना माझ्या सूचना सांगेन. मुलींच्या सुरक्षिततेसंबंधी मुद्द्यांवर मी विशेष करून माझ्या सूचना मांडेन."

सृष्टी रुरकीमधील बीएसएम पीजी कॉलेजमधून बीएससी अग्रीकल्चरचं शिक्षण घेत आहे. तिच्या वडिलांचं गावात एक दुकान आहे आणि तिची आई अंगणवाडी सेविका आहे. आपल्या मुलीला मिळालेल्या या संधीबद्दल त्यांनी उत्तराखंडच्या मुख्यमंत्र्यांचे आभार मानले.

सृष्टिची आई सुधा गोस्वामी यांनी म्हटलं की, मला माझ्या मुलीचा खूप अभिमान वाटतोय. मुली सगळं काही करू शकतात, केवळ त्यांना पाठिंबा द्या. त्या कोणापेक्षाही कमी नाहीत. त्या स्वतःचं स्थान निर्माण करू शकतात.

उपक्रमाचं स्वागत, पण...

उत्तराखंडमध्ये महिला सक्षमीकरण आणि अधिकारांसाठी काम करणाऱ्या संघटना तसंच कार्यकर्त्यांनी सृष्टीला प्रतीकात्मक पद्धतीनं एक दिवस मुख्यमंत्री बनविण्याच्या उपक्रमाचं स्वागत केलं आहे. मात्र, त्यांनी काही प्रश्नही उपस्थित केले आहेत.

कुमाऊँ विद्यापाठीतील डीएसबी कँपसमधील विद्यार्थी संघटनेची पहिली महिला सरचिटणीस बनलेली भारती जोशी म्हणतात, "महिला सक्षमीकरणासाठी असे प्रतीकात्मक प्रयत्न निश्चितच आवश्यक आहेत. पण प्रत्यक्षात महिलांचं सक्षमीकरण हे मोठं आव्हान आहे.

उत्तराखंड राज्याची निर्मिती झाल्यापासून गेल्या वीस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरिद्वार जिल्ह्यातील दौलतपूर या गावातील सृष्टी गोस्वामी ही मुलगी सध्या चर्चेत आहे. कारण रविवारी (24 जानेवारी) राष्ट्रीय बालिका दिनाच्या निमित्ताने या मुलीकडे चक्क उत्तराखंडच्या मुख्यमंत्रिपदाची जबाबदारी देण्यात येणार आहे. सृष्टी उत्तराखंडची एका दिवसासाठीची मुख्यमंत्री असेल.