डॉक सारांशित करण्यासाठी: टी.नटराजन

आयपीएलच्या काळात टी.नटराजनच्या नावाची चर्चो जोरात सुरू होती. पण, कोण आहे हा टी. नटराजन?

दरवर्षी आयपीएल स्पर्धेत असंख्य क्रिकेटपटूंच्या कहाण्या, त्यांची वाटचाल सामोरं येतात. यंदाचं वर्ष आहे क्रिकेटमधल्या सगळ्यात मूलभूत कौशल्यांवर अद्भुत प्रभुत्व असणाऱ्या एका गावकऱ्याची. हो, गावकरी कारण त्याचा जन्म लहानशा गावात झाला आहे, क्रिकेटही तिथेच शिकला आहे, आजही तो तिथेच राहतो मात्र आता त्याच्या नावाची चर्चा देशात नव्हे पार परदेशात होते आहे.

यंदाच्या हंगामातला गुणकौशल्यांच्या बळावर चर्चेत आलेलं नाव म्हणजे टी.नटराजन. सनरायझर्स हैदराबादसाठी खेळणाऱ्या नटराजनने 16 विकेट्स घेतल्या. मात्र चर्चा विकेटची नाही तर त्याने टाकलेल्या यॉर्कर्सची होते आहे. नटराजनने थोडेथोडके नव्हे तर तब्बल 63 यॉर्कर्स टाकले आहेत.

सोप्या भाषेत यॉर्कर म्हणजे स्टंप्सच्या बुंध्यात बॉल टाकणं. ट्वेन्टी-20 हा बॅट्समनला अनुकूल प्रकार आहे. बॉलरची कत्तल साहजिक मानली जाते. कर्दनकाळ वाटणाऱ्या बॅट्समनला रोखायचं तर यॉर्करसारखा हुकमी एक्का बॉलर्सच्या ताफ्यात असणं आवश्यक असतं. परंतु गेल्या काही वर्षात या अस्त्रावरची बॉलर्सची पकड कमी होताना दिसते आहे.

यॉर्करऐवजी शॉर्ट बॉल टाकून बॅट्समनला रोखण्याचे प्रयत्न जास्त होताना दिसतात. मात्र नटराजनने यॉर्कर तत्वाला चिकटून राहत बॉलिंग केली. एलिमिनेटरच्या मॅचमध्ये 360 बॅट्समन एबी डीव्हिलियर्ससारख्या दिग्गजाला टाकलेला यॉर्कर आणि त्रिफळा अनेक वर्ष लक्षात राहील.

असं म्हणतात की आयुष्यात चांगलं घडायला विशिष्ट वेळ यावी लागते. यंदाचं आयपीएल सुरू होईपर्यंत नटराजन हे नाव क्रिकेटरसिकांच्याही फार परिचयाचं नव्हतं. हैदराबादने नटराजनला अंतिम अकरात संधी दिली आणि त्याचे यॉर्कर पाहून दखल घेणं भाग पाडलं. हैदराबादचा कर्णधार आणि ऑस्ट्रेलियाचा धडाकेबाज सलामीवीर डेव्हिड वॉर्नरपासून आजी-माजी खेळाडूंपर्यंत अनेकजण नटराजनच्या सातत्याने यॉर्कर फेकण्याच्या हातोटीवर फिदा झालेत.

केन विल्यमसनकडून नटराजनला शाबासकी मिळाली.

याच प्रदर्शनाच्या बळावर टी. नटराजनची ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी नेट बॉलर म्हणून निवड झाली. काही दिवसांपूर्वी नटराजनच्या पत्नीने लेकीला जन्म दिला. लेकीच्या जन्मानंतर तीनच दिवसात नटराजनची ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात ट्वेन्टी-20 मालिकेसाठी निवड झाली.

यंदाचं आयपीएल नटराजनसाठी अलवार झुळूक यावी तसं आहे. पण ही झुळूक अनुभवण्यापूर्वी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या पहिल्या ट्वेन्टी-२० सामन्यात टी. नटराजनला खेळण्याची संधी मिळाली आहे. यासोबतच त्यानं ट्वेन्टी-२० सामन्यात पदार्पण केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीएन शेषन

शेषन 1955 च्या तुकडीचे आयएएस अधिकारी होते. 1990-96 या काळात ते भारताचे मुख्य निवडणूक होते. निवडणुकीच्या काळातल्या नियमांची कडक अंमलबजावणी त्यांनी केली. त्यांच्या कार्यकाळात दोन निवडणूक आयुक्त आयोगात आणण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यांच्या कार्यासाठी त्यांना मॅगसेसे पुरस्काराने गौरविण्यात आलं होतं. निवडणूक आयुक्त म्हणून त्यांची कारकीर्द सर्वांत जास्त गाजली.  त्यांच्या कारकिर्दीचा आणि आयुष्याच्या महत्त्वांच्या प्रसंगांवर टाकलेला हा दृष्टिक्षेप

निवडणूक आयुक्तपदाची ऑफर

डिसेंबर 1990ची ती रात्र होती. थंडीचे दिवस होते. तत्कालीन केंद्रीय वाणिज्य मंत्री सुब्रमण्यम स्वामी एका पांढऱ्या अँबेसेडरमध्ये नवी दिल्लीच्या पंडारा रोडवरच्या एका घरात पोहोचले. ते घर तत्कालीन योजना आयोगाचे सदस्य टी. एन. शेषन यांचं होतं.

स्वामी अगदी आरामात त्यांच्या घरी गेले. त्याचं कारण असं की साठच्या दशकात स्वामी यांनी शेषन यांना हार्वर्ड विद्यापीठात शिकवलं होतं.

शेषन स्वामींपेक्षा वयाने लहान होते. त्या काळात सुब्रमण्यम स्वामींना जेव्हा दक्षिण भारतीय पदार्थ खायची हुक्की यायची, तेव्हा ते बिनधास्तपणे शेषन यांच्या फ्लॅटवर जायचे. शेषन त्यांना दही भात आणि रस्सम खाऊ घालायचे.

मात्र त्या रात्री ते शेषन यांच्याकडे दहीभात खायला आले नव्हते. ते पंतप्रधान चंद्रशेखर यांचे दूत म्हणून तेथे गेले होते. तिथे गेल्या गेल्या त्यांनी विचारणा केली, "तुम्हाला भारताचा मुख्य निवडणूक आयुक्त व्हायला आवडेल का?"

शेषन या प्रस्तावामुळे फारसे उत्साहित नव्हते, कारण एक दिवस आधीच कॅबिनेट सचिव विनोद पांडे यांनी हा प्रस्ताव दिला होता. तेव्हा शेषन यांनी पांडेंना नाही म्हटलं होतं. "विनोद तू वेडाबिडा तर झाला नाहीस ना? त्या निर्वाचन सदनात जायला कुणाला आवडेल?" तेव्हा शेषन म्हणाले होते.

आता पुढचे दोन तास सुब्रमण्यम स्वामी शेषन यांना हे पद स्वीकारण्यासाठी गळ घालत होते. शेषन म्हणाले की ते काही लोकांशी सल्लामसलत करून अंतिम निर्णय घेतील.

शेषन यांचं चरित्र 'शेषन- अॅन इंटिमेट स्टोरी' लिहिणारे ज्येष्ठ पत्रकार गोविंदन कुट्टी सांगतात -

"स्वामी गेल्यानंतर शेषन यांनी राजीव गांधी यांना फोन करून सांगितलं की त्यांना तातडीने भेटायचं आहे. जेव्हा ते तिथे पोहोचले तेव्हा हॉलमध्ये उत्सुकतेने त्यांची वाट पहात होते.

"शेषन यांनी फक्त पाच मिनिटांचा वेळ मागितला होता. मात्र हा वेळ लगेचच निघून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचे माजी निवडणूक आयुक्त टी.एन. शेषन यांचे काल चेन्नईत निधन झालं. ते 86 वर्षांचे होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीना सांगतात, मी माझ्या आहारामध्ये सुधारणा केली. जर नीट जगायचं असेल तर हे केलंच पाहिजे असं माझ्या डोक्यात होतं.

कायमची दारू सोडली पाहिजे असं माझं मत नव्हतं पण लॉकडाऊन सुरू झाल्यावर दारू पिण्यात काहीच अर्थ उरलेला नव्हता.

त्या सांगतात त्यांचा दोन वर्षाचा लहान मुलगा घरात असल्यामुळे दारू सोडणं सोपं झालं.

आम्ही बाहेर पडलोच नाही. लोकांमध्ये मिसळता आलंच नाही. घरात दारू पिणं हा काही उपाय नव्हताच.

अर्थात, साथीच्या या काळामध्ये दारूची विक्री वाढल्याचं दिसून आलं आहे. परंतु दारु कमी पिण्याचा ट्रेंडही दिसून येत आहे. जगभरात या ट्रेंडमध्ये टीनासारख्या अनेक लोकांनी सहभाग घेतला आहे.

26 वर्षांच्या टीना यांनी जुलैमध्ये पब्स आणि रेस्टोरंट्स सुरू होऊनसुद्धा दारूपासून लांबच राहाण्याचा निर्णय घेतला. 'मला दारु पिण्याची गरजच भासत नाही', असं त्या सांगतात.

कोरोना काळात दारू पिणं कमी झालं की वाढलं ?

कोरोना काळात लोक आणि दारू यांच्या संबंधातल्या अनेक बातम्या समोर आल्या.

कोरोना आरोग्य संकटात मद्यविक्रीत झपाट्याने वाढ होत असल्याने भारतासह ब्राझील, अमेरिका आणि अनेक युरोपीय देशांसह जगभरातील आरोग्य विभागाकडून इशारा देण्यात आला.

अमेरिकेत एप्रिलच्या अखेरच्या आठवड्यात लॉकडॉऊन लागू करण्यात आले तेव्हा ऑनलाईन दारूविक्री 400 टक्क्यांनी वाढली. दक्षिण आफ्रिकेसह काही देशांना तर दारू विक्री बंद करावी लागली.

ब्रिटनमध्ये राहणारी टीना सांगते, इथे एका स्वयंसेवी संस्थेने केलेल्या सर्वेक्षणात असे दिसून आले की, 30 टक्के ब्रिटिश लोक कोरोना काळात दारू पिण्याचे प्रमाण वाढल्याचे मान्य करतात.

हे वाढलेले प्रमाण चिंताजनक असले तरी दारू पिण्याचे प्रमाण कमी केल्याचे आणि दारू पूर्णपणे सोडून देण्याचाही ट्रेंड दिसून येत आहे.

या सर्वेक्षणानुसार, 37 टक्के लोक दारू पिण्याची सवय कमी करण्यासाठी सक्रिय पावलं उचलत असल्याचे दिसून आले. यामध्ये मद्यपान न करणे आणि मद्यपान पूर्णपणे सोडून देणारे लोक आहेत.

दारुचे व्यसन सोडलेले आणि आता यासाठी लोकांना थेरपी देण्याचे काम करणारे जेम टिमोन्स सांगतात, "लॉकडॉऊनमध्ये अनेक लोकांना स्वत:कडे लक्ष देण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळाला. अनेकांनी याकडे संधी म्हणून पाहिलं. या काळात लोकांना संघर्ष करावा लागला नाही असे मी म्हणणार नाही. पण लॉकडॉऊनमुळे अनेकांसाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाली."

मद्यपान नियंत्रणात ठेवण्याकडे तरुण पिढीचा कल अधिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मार्चपासून कोव्हिड-19 मुळे पूर्ण जग ठप्प झालं. परंतु टिना रॉड्रिग्ज त्यांच्या आऱोग्याबद्दल आधीपासूनच जागृत होत्या. त्यासाठी एक पर्सनल ट्रेनर त्यांच्या मदतीला होती. टीना यांनी जानेवारीपासूनच दारू पिणं सोडलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीम इंडिया

रवी शास्त्री, हेड कोच

टीम इंडियाचे हेड कोच. प्लेइंग आणि नॉन प्लेइंग स्टाफचे बॉस. आंतरराष्ट्रीय टीम्सचे कोच हे मॅन मॅनेजमेंट बघतात. कोचिंग संदर्भातलं सर्वसमावेशक धोरण ते ठरवतात. टीम इंडिया कशा पॅटर्नचं क्रिकेट खेळणार हे हेड कोच ठरवतो. खेळाडूंच्या परफॉर्मन्सचा आढावा घेणं, त्यांची कामगिरी सुधारावी म्हणून मदत करणं, बेंच स्ट्रेंथ तयार करणं या जबाबदाऱ्या मुख्य प्रशिक्षक बघतात.

रवी शास्त्री

80 टेस्ट आणि 150 वनडेंचा अनुभव असलेल्या शास्त्री यांनी अष्टपैलू खेळाडू म्हणून छाप उमटवली. 1985 मध्ये ऑस्ट्रेलियात झालेल्या वर्ल्ड चॅम्पियनशिप ऑफ क्रिकेट स्पर्धेत शास्त्री यांना प्लेयर ऑफ द सीरिज म्हणून गौरवण्यात आलं.

फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये एका ओव्हरमध्ये सहा षटकार खेचण्याचा विक्रमही शास्त्री यांच्या नावावर आहे. निवृत्ती स्वीकारल्यानंतर दोन दशकं शास्त्री यांनी कॉमेंटेटर म्हणून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये वेगळी छाप उमटवली आहे.

संजय बांगर, बॅटिंग कोच

मूळचे बीडचे असलेले बांगर टीम इंडियाच्या बॅट्समनना मार्गदर्शन करतात. भारतासाठी खेळताना उत्तम कामगिरी. फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये रेल्वे संघाच्या दमदार वाटचालीत महत्त्वपूर्ण भूमिका.

संजय बांगर

खेळाडू म्हणून निवृत्ती घेतल्यावर कोचिंगमध्ये लक्ष घातलं. बांगर यांच्या अभ्यासाचा, सूचनांचा फायदा होत असल्याचं टीम इंडियाचे शिलेदार सांगतात. फलंदाजीचा कणा बळकट राखण्यात बांगर यांचा सिंहाचा वाटा आहे.

भरत अरुण, बॉलिंग कोच

वर्षानुवर्षं बॅटिंग हा भारतीय संघाचा कणा होता. बॅटिंगच्या बळावरच भारतीय संघाने अनेक शिखरं गाठली. मात्र गोलंदाजांच्या कामगिरीत सातत्य नव्हते. भारतीय संघाची गोलंदाजी बळकट करण्यातलं महत्त्वाचं नाव म्हणजे भरत अरुण. बॉलर्सना त्यांच्या अॅक्शन तसंच वेगवेगळी अस्त्रं परजण्यात अरुण मदत करतात.

भरत अरुण

विशिष्ट बॅट्समनला रोखण्यासाठी डावपेच आखणीत ते मदत करतात. मोहम्मद शमीच्या बॉलिंगची धार वाढावी यासाठी त्यांनी त्याचा रनअप कमी केला. उमेश यादवला रिव्हर्स स्विंग करण्यासाठी मदत केली. रवीचंद्रन अश्विनला पडणाऱ्या अनेकविध प्रश्नांना ते उत्तरं देतात.

आर.श्रीधर, फिल्डिंग कोच

कॅचेस विन मॅचेस म्हटलं जातं. आधुनिक क्रिकेटमध्ये फिल्डिंग हा महत्त्वपूर्ण पैलू मानला जातो. जेवढ्या रन्स वाचवल्या जातात त्या मॅच फिरवू शकतात. टीम इंडियाचं फिल्डिंग स्टँडर्ड सुधारण्यात श्रीधर यांचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्ल्ड कप जिंकणं हे इंग्लंडमध्ये दाखल झालेल्या प्रत्येक संघाचं उद्दिष्ट आहे. मैदानावर 15 खेळाडू दिसतात. मात्र त्यांच्याबरोबरीने एक समांतर टीम कार्यरत असते. ही माणसं प्रसिद्धीझोतात येत नाहीत. अनेकदा त्यांचं योगदान उपेक्षित राहतं. म्हणूनच या बॅकरुम टीम इंडियाचा घेतलेला हा आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीम इंडिया

वर्ल्ड कपसाठी संघनिवड करताना निवडसमितीने चौथ्या क्रमांकासाठी अंबाती रायुडूऐवजी विजय शंकरच्या नावाला पसंती दिली होती.

विजय हा 'थ्री डायमेन्शल प्लेयर' अर्थात ऑलराऊंडर खेळाडू असल्याचं म्हटलं होतं. केदार जाधव, दिनेश कार्तिक, महेंद्रसिंग धोनी हे मधल्या फळीतली अन्य खेळाडू होते.

टीम इंडियासाठी शिखर धवन, रोहित शर्मा आणि विराट कोहली हे त्रिकूट भक्कम होतं. वर्ल्ड कप सुरू झाल्यानंतर टीम इंडियाने के.एल. राहुलला चौथ्या क्रमांकावर पाठवलं. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या लढतीत शिखरने शतकी खेळी साकारली मात्र त्याच्या हाताला दुखापत झाली.

ही दुखापत बरी होण्यास प्रदीर्घ कालावधी लागणार असल्याने शिखर वर्ल्ड कप खेळू शकणार नसल्याचं स्पष्ट झालं. यानंतर राहुलला सलामीला बढती देण्यात आली आणि चौथ्या क्रमांकाचा प्रश्न ऐरणीवर आला.

राहुलच्या बढतीनंतर विजयला चौथ्या क्रमांकावर खेळवण्यात आलं. विजयने तीन सामन्यात 58 धावा केल्या आणि 2 विकेट्स मिळवल्या. वेस्ट इंडिजच्या लढतीनंतर विजय शंकर दुखापतग्रस्त असल्याचं जाहीर करण्यात आलं.

विजयच्या जागी ऋषभ पंतला खेळवण्यात आलं. ऋषभने चार सामन्यात 32, 48, 4, 32 अशा खेळी केल्या.

केदार जाधवला वर्ल्ड कपमध्ये सहा सामन्यात खेळवण्यात आलं. त्याने एकूण 80 धावा केल्या. या सहा सामन्यात त्याला एकही विकेट मिळवता आली नाही.

केदार अपयशी ठरल्याने दिनेश कार्तिकला संधी देण्यात आली. तब्बल 15 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर कार्तिकचं वर्ल्ड कप पदार्पण झालं. दिनेश तीन सामन्यात मिळून फक्त 14 धावा करू शकला.

कॅप्टन कूल फिनिशर महेंद्रसिंग धोनी 34, 27, 1, 28, 56*, 42*, 35, 50 अशा खेळी साकारल्या. धोनी पाचव्या, सहाव्या आणि सातव्या क्रमांकावर खेळला.

एकूणात महेंद्रसिंग धोनीचा अपवाद वगळता टीम इंडियाची मिडल ऑर्डर डळमळीत असल्याचं स्पष्ट झालं.

वर्ल्ड कपनंतर टीम इंडियात बदल संभवतात. टीम इंडियाच्या मिडल ऑर्डरसंदर्भात चर्चा सुरू झाली आहे.

श्रेयस अय्यर

24वर्षीय मुंबईकर श्रेयस अय्यरचं नाव चर्चेत आहे. वर्ल्ड कपपूर्वी झालेल्या आयपीएल स्पर्धेत श्रेयस अय्यरने दिल्ली कॅपिटल्सचं नेतृत्व केलं होतं.

दिल्लीने पहिल्यांदाच बाद फेरी गाठली होती. स्थानिक क्रिकेटमध्ये मुंबईसाठी खेळताना श्रेयसने 54 मॅचेसमध्ये 52.18च्या सरासरीने 4592 धावा केल्या आहेत.

श्रेयस अय्यर

या धावा करताना श्रेयसने 12 शतकं आणि 23 अर्धशतकं झळकावली आहेत. श्रेयसने दोन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

न्यूझीलंडविरुद्धच्या पराभवानंतर टीम इंडियाच्या मिडल ऑर्डरमधील उणीव प्रकर्षाने स्पष्ट झाली आहे. टीम इंडिया आता वेस्ट इंडिजच्या दौऱ्यावर जाणार आहे. वर्ल्ड कपचं स्वप्न सेमी फायनलमध्ये संपुष्टात आल्यानंतर वनडे संघात बदल होणार का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीम इंडियाने ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला.

ऑस्ट्रेलियात मालिका विजय साकारणारा भारत हा केवळ पाचवा संघ ठरला आहे. याआधी वेस्ट इंडिज, इंग्लंड, दक्षिण आफ्रिका, न्यूझीलंड या संघांनी ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकली आहे. 71 वर्षांमध्ये भारतीय संघाला ऑस्ट्रेलियाच्या भूमीवर फक्त सात कसोटी सामन्यांमध्ये विजय साकारता आला आहे. मात्र मालिका विजयाने त्यांना नेहमीच दुरावलं होतं.

मात्र विराट कोहलीच्या नेतृत्वाखालील संघाने दिमाखदार खेळ करत ऑस्ट्रेलियात मालिका विजयाचा दुष्काळ संपवला. मालिकेत खेळपट्टीवर नांगर टाकून मॅरेथॉन खेळी साकारणाऱ्या चेतेश्वर पुजाराला 'मॅन ऑफ द मॅच' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.

भारतीय संघाने यापूर्वी न्यूझीलंड, वेस्ट इंडिज, इंग्लंड, श्रीलंका, बांगलादेश, पाकिस्तान, झिम्बाब्वे या देशांमध्ये कसोटी मालिका जिंकली आहे.

चेतेश्वर पुजारा आणि अजिंक्य रहाणे

सिडनी कसोटीत भारतीय संघाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. फलंदाजीसाठी अनुकूल खेळपट्टीवर भारतीय संघाने 622 धावांचा डोंगर उभारला.

चेतेश्वर पुजाराने 373 चेंडूत 193 धावांची खेळी साकारली. विकेटकीपर फलंदाज ऋषभ पंतने 15 चौकार आणि एका षटकारासह 159 धावांची खेळी केली. रवींद्र जडेजाने 81 तर मयांक अगरवालने 77 धावा केल्या.

विराट कोहली आणि अजिंक्य राहाणे जल्लोष करताना.

डावखुरा फिरकीपटू कुलदीप यादवच्या पाच विकेट्सच्या बळावर भारतीय संघाने ऑस्ट्रेलियाचा पहिला डाव 300 धावांत गुंडाळला. ऑस्ट्रेलियातर्फे मार्कस हॅरिसने सर्वाधिक 79 धावा केल्या.

तीनशेहून अधिक धावांची आघाडी हातात असल्याने विराट कोहलीने ऑस्ट्रेलियाला फॉलोऑन देण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल 31 वर्षांनंतर ऑस्ट्रेलियावर मायदेशात फॉलोऑनची नामुष्की ओढवली.

पण पावसाच्या व्यत्ययामुळे चौथ्या दिवशी फक्त 25 षटकांचा खेळ होऊ शकला.

पाचव्या दिवशीचं पहिलं सत्र पावसामुळे वाया गेलं. दुसऱ्या सत्रातही पाऊस कायम राहिल्याने उर्वरित दिवसाचा खेळ रद्द करण्यात आला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पावसाच्या सातत्यपूर्ण व्यत्ययामुळे सिडनी कसोटी अनिर्णित ठरली आणि दमदार सांघिक प्रदर्शनाच्या बळावर भारतीय क्रिकेट संघाने ऑस्ट्रेलियात पहिल्यांदाच कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला. भारतीय संघाने ही मालिका 2-1 अशी जिंकली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीममधल्या अनेकांसाठी गावाबाहेर पडण्याचा हा पहिलाच अनुभव आहे. आधीच घरातल्या लोकांचा आणि समाजाचाही विरोध पत्करून त्या फुटबॉल खेळतायत.

पण, त्याचवेळी त्यांच्या फुटबॉल प्रेमामुळेच त्यांना आज आपलं क्षितीज विस्तारण्याची संधी मिळालीय. बीबीसीशी यातल्या काही मुलींनी केलेली बातचीत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातील चित्राल या दुर्गम आणि डोंगराळ भागात चक्क मुलींची एक फुटबॉल टीम आहे आणि आता या मुलींना इस्लामाबादमध्ये खेळण्याची संधीही मिळाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीव्ही मालिका की हिंदी चित्रपट ते स्लमडॉग मिलेनिअर, ज्युरासिक पार्क, लाईफ ऑफ पाय अशा हॉलिवुडपटांपर्यंत आपल्या भूमिकांमुळे लक्षात राहिलेल्या इरफान यांच्या आयुष्यातले हे काही खास किस्से.

'साहबजादा इरफान अली खान'

राजस्थानातल्या टोंक गावात 7 जानेवारी 1967ला इरफानचा जन्म झाला... पूर्ण नाव - साहबजादा इरफान अली खान.

त्यांच्या आईचे राजघराण्याशी संबंध होते आणि त्यांच्या वडिलांनी टायरचा उद्योग स्वतः उभारत त्यातून भरपूर पैसा मिळवलेला होता.

आपल्या कुटुंबाची श्रीमंती दाखवणारा 'साहबजादा' शब्द इरफान यांनी मात्र आपल्या नावातून काढून टाकला. त्यामुळे आपल्या स्वप्नांच्या मार्गात अडथळा येईल, असं त्यांना वाटत होतं. त्यांनी स्वतःच्या नावाचं स्पेलिंगही बदलून Irfan ऐवजी Irrfan केलं. या दोन Rमुळे होणारा Irrfanचा उच्चार आपल्याला आवडत असल्याचं त्यांनी एकदा सांगितलं होतं.

वडील गेल्यानंतर टायर बिझनेसची सूत्रं इरफान आपल्या हाती घेतील, असं घरच्यांचा अंदाज होता. पण त्यांनी तसं केलं नाही. 'अॅक्टर' होण्यावर इरफान ठाम होते.

"मी अॅक्टर होईन अशी कल्पनाही कधी कोणी केली नव्हती. मी अगदी लाजाळू होतो, बारीक होतो. पण माझी अगदी मनापासून इच्छा होती," इरफान यांनी सांगितलं होतं.

1984 मध्ये त्यांनी दिल्लीच्या नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामाच्या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज केला. आपल्याला थिएटरचा अनुभव असल्याचं खोटंच सांगत त्यांनी प्रवेश मिळवला.

"प्रवेश मिळाला नाही तर मी गुदमरून जाईन असं मला वाटलं होतं," त्यांनी एका मुलाखतीदरम्यान सांगितलं होतं.

याच ड्रामा स्कूलमध्ये त्यांना त्यांची लाईफ पार्टनर मिळाली.

"तो कायम फोकस्ड असायचा. मला आठवतंय, घरी आल्यानंतरही तो थेट बेडरूममध्ये जाई आणि जमिनीवर बसून पुस्तकं वाचायचा. बाकीचे आम्ही मात्र गप्पा टप्पा करत बसायचो," इरफानची पत्नी सुतपा सिकदर यांनी सांगितलं होतं. त्या लेखिका आहेत.

लहान पडद्यापासून मोठ्या पडद्यापर्यंत

खरंतर इरफान यांना सिनेमांमध्ये काम करण्यात रस होता. पण त्यांच्या अभिनयाच्या कारकीर्दीतले सुरुवातीचे रोल होते टीव्ही क्षेत्रातले. त्याकाळात केबलवरच्या डझनभर चॅनल्सवर अनेक मालिका सुरू होत्या. काम मिळत होतं, पण त्यातून समाधान मिळत नव्हतं.

इरफान यांनी जवळपास दशकभर झी आणि स्टार वाहिनीच्या मालिकांमध्ये काम केलं. या काळात अगदी अभिनय सोडून देण्याचा विचारही त्यांच्या मनात आला होता.

मोठ्या पडद्यावरचं त्यांचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जवळपास 80 सिनेमांमध्ये अभिनय करणाऱ्या इरफान खान यांच्या मृत्यूमुळे सगळ्याच क्षेत्रांतून हळहळ व्यक्त केली जातेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टुथपेस्ट जास्त प्रमाणात घेतली तर त्यातील काही घटक दातांसाठी हानिकारक ठरू शकतात. विशेषत: लहान मुलांना ब्रश करताना किती पेस्ट द्यावी?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

टुथब्रशला किती पेस्ट लावावी हा प्रश्न मजेदार, महत्त्वाचा तरीही व्यक्तीपरत्वे बदलणारा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टूरिंग टॉकिजमध्ये चित्रपट पाहणारा प्रेक्षक

जत्रा असो किंवा उरूस, टूरिंग टॉकिजमध्ये एखादा सिनेमा पाहून आल्याशिवाय घरी परतायचं नाही, असा सिनेमाबहाद्दरांचा अलिखित नियम असतो.

ज्या गावांमध्ये चित्रपटगृह नाहीत, तिथं हे फिरते टॉकिज कोट्यवधी लोकांपर्यंत सिनेमा पोहचवत आहे.

मनोरंजनाच्या नव्या साधनांमुळं टूरिंग टॉकिज संपुष्टात येण्याच्या उंबरठ्यावर

तंबू, पडदा, हाताने चालवता येणारे प्रोजेक्टर, रीळ, बांबू, दोऱ्या हे साहित्य आपल्या महाकाय ट्रकमध्ये भरून टूरिंग टॉकिजवाला एखाद्या जत्रेमध्ये पोहचतो.

जत्रेमध्ये फिरून, दमून-भागून आलेले लोक आपल्या आवडत्या कलाकाराचा आवडता चित्रपट पाहण्यासाठी विसवतात. आणि चित्रपट सुरू झाल्यानंतर काही क्षणातचं हे लोक त्या स्वप्नाच्या दुनियेत हरवून जातात.

पण आता ही समीकरणं बदलताना दिसत आहेत. अद्ययावत तंत्रज्ञान, दळण-वळणाच्या साधनांमध्ये गेल्या काही वर्षात झपाट्याने झालेली वाढ या गोष्टींमुळं लोकांच्या हाती मनोरंजनाची नवं साधनं पोहचली आहेत.

डीव्हीडी आणि मोबाइलवर सहज चित्रपट उपलब्ध होत असल्यामुळं टूरिंग टॉकिजमधील लोकांचा रस कमी होताना दिसत आहे. नव्या तंत्रज्ञानाचा फटका या व्यवसायाला बसला आहे.

2008 मध्ये अमित मधेशिया या फोटोग्राफरनं भारतातील वेगवेगळ्या टूरिंग टॉकिजची छायाचित्र काढायचा प्रकल्प हाती घेतला. या काळात त्यानं जे अनुभवलं ते त्यानं आपल्या शब्दात मांडलं आहे --

टुरिंग टॉकिज हा विषय घेऊन त्यावर सिनेमा काढायची कल्पना अमित यांना सुचली

मी 2008 ला टूरिंग टॉकिजची छायाचित्र काढण्याचं काम सुरू केलं. सिंगल स्क्रीन थिएटर एका पाठोपाठ बंद होत होती आणि मल्टिप्लेक्सचा उदय होत होता.

मनोरंजन जगताची ही मंदिरं उद्धवस्त होताना पाहून मी व्यथित झालो. हा विषय लोकांसमोर कसा मांडावा याचा विचार मी करू लागलो.

मी आणि माझा सहकारी शिर्ले अब्राहम दोघांनी यासाठी भारतभर फिरण्याची आम्ही तयारी ठेवली. पण आम्ही नेमकं काय शोधतोय हे आम्हालाही माहित नव्हतं?

मग या कामानिमित्त आम्ही एक गाव गाठलं. तिथं एक टूरिंग टॉकिज आली होती. गर्दीचा भाग होऊन चित्रपट पाहायचा, असं आम्ही ठरवलं.

चित्रपटांना खेड्यापाड्यापर्यंत नेण्याचं काम टूरिंग टॉकिजनं केलं आहे.

एका लिंबाच्या झाडाखाली गावकरी बसून चित्रपट पाहत होते. एक वृद्ध माणूस हाताने प्रोजेक्टर चालवून त्यांना चित्रपट दाखवत होता. तिथे असलेल्या मुलांच्या चेहऱ्यावरील उत्साह तर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या सात दशकांपासून 'टूरिंग टॉकिज', अर्थात फिरते सिनेमागृह चंदेरी दुनियाची जादू भारतातील खेड्या-पाड्यांत पोहचवत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टेलिव्हिजनचा शोध लागल्यापासून ते आतापर्यंत हजारो सिरियल तिथे प्रसारित झाल्या असतील. त्यात लाखो लोकांनी काम केलं असेल मग कधी काळी एक सिरिअल प्रसारित झाली त्यातले सहा जण पुन्हा एकत्र येऊन गप्पा मारणार तर मी काय करू.

इतकी तटस्थता किंवा स्थितप्रज्ञता माझ्याकडे हवी होती आणि दुर्दैवाने ती नाहीये. त्यामुळे फ्रेंड्स रियुनियनचा एपिसोड टेलिकास्ट होऊन भारतात येईपर्यंत मला असंच तीळ तीळ तुटत राहावं लागेल.

मला तसं काही होत नाही हे दाखवण्यासाठी मी स्वतःलाच सांगितलं आहे की ठीक आहे फार भारी गोष्ट नाही. होतच असतं असं, कमर्शिअल गोष्ट आहे ती त्याला उगीच सेंटिमेंटल व्हॅल्यू देण्याची गरज नाही. पण जितकं मी स्वतःला तसं समजावत जातो तितकाच मी त्यात रुतत जातो.

मायच्यानं सांगतो (हा मायची आण म्हणजे आईची शपथचा शॉर्टफार्म आहे) इतक्या सिरिअल पाहिल्या असतील पण फ्रेंड्ससारखं कोणत्याच सिरिअलला कधी झालं नाही. माझी सर्वांत आवडती सिरिअल नाहीये ती. अशा बराच सिरिअल्स आहेत ज्या मला फ्रेंड्सहून जास्त आवडतात.

त्यांची लिस्ट इथे देण्याचं काही कारण नाही. पण ती टेलिव्हिजनवर आलेली सर्वांत ग्रेट सिरिअल नक्कीच नाही. पण फ्रेंड्स ही फ्रेंड्सच आहे आणि तिची रिप्लेसमेंट दुसरी काहीच नाही. इव्हन त्यांचं रियुनियन देखील. हेच मला वाटतं.

फ्रेंड्सचा चाहता कसा झालो?

मी फ्रेंड्सचा फॅन आहे हे पण मला बरेच दिवस माहिती नव्हतं. फक्त ती सिरिअल पाहायचो इतकंच. म्हणजे सहा-सात वेळा पाहिली असेल फार तर. त्याला फॅन म्हणण्याइतकं काय आहे काय माहीत. आमच्या काकांनी शोले 35 वेळा पाहिला होता असं ते सांगतात. बाकी दीवार बीवार असल्या पिक्चरचं नाव काढू नका त्यांच्यासमोर तीन दिवस जातील तुमचे. ते स्टोरी सांगतात की तिकिटासाठी केवढीमोठी रांग होती वगैरे वगैरे त्याची. त्या मानाने मी फ्रेंड्ससाठी काही त्याग केला नाही.

पण माझ्या बोलण्यात फ्रेंड्सचे रेफरन्स येत तेव्हा इतर फ्रेंड्स पाहणारे मित्र मैत्रीण आपोआपच जवळ येत गेले. त्यांचं म्हणणं आहे की ते शहरातले आहेत आणि त्यांना फ्रेंड्सबद्दल कळणं किंवा त्याचा फॅन होणं हे विशेष नाही पण तू गावाकडचा असून देखील फ्रेंड्सचा चाहता कसा झाला. त्याचं उत्तर सोपं नक्कीच नाही. कारण त्याचं एक कारणही नाही.

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यावर सिरिअल पाहत गेलो आणि अजूनही पाहावी वाटते. आणखी किती दिवस पाहील माहीत नाही पण तरीदेखील त्यांच्या या प्रश्नाचं उत्तर देणं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्रेंड्सचं रियुनियन होणार आहे म्हणे. हा तो फिर उसका क्या….


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टेस्ट संघाचं नेतृत्व अजिंक्य रहाणेलाच द्यावं असा सूर उमटू लागला आहे.

विराट कोहली कर्णधार आणि अजिंक्य रहाणे उपकर्णधार अशी संरचना गेली अनेक वर्ष आहे. कर्णधार दुखापत किंवा अन्य कारणांमुळे खेळू शकला नाही तर उपकर्णधाराकडे नेतृत्व सोपवण्यात येतं. कोहली आणि रहाणेच्या स्वभावात प्रचंड फरक आहे. विराट आक्रमक स्वरुपाचा आहे तर अजिंक्य शांत आहे. मात्र दोघंही आपापलं काम जाणतात.

इंग्लंडचे माजी कर्णधार मायकेल वॉन यांनी अजिंक्य रहाणेकडे नेतृत्व सोपवावं आणि कोहलीने बॅटिंगवर लक्ष केंद्रित करावं अशा आशयाचं ट्वीट केलं आहे.

ज्येष्ठ क्रीडा पत्रकार विजय लोकापल्ली यांनीही अजिंक्य रहाणेकडे टेस्ट संघाचं नेतृत्व द्यावं आणि कोहलीने वनडे तसंच ट्वेन्टी-२०मध्ये संघाची कमान सांभाळावी असं म्हटलं आहे.

हर्ष गोएंका यांनीही रहाणेला टेस्ट कॅप्टन करावं असं म्हटलं आहे.

स्पिल्ट कॅप्टन्सीची वेळ झाली आहे. रहाणेकडे टेस्ट आणि वनडे कोहली

रहाणेला टेस्ट कॅप्टन करणं हा चाहत्यांसाठी आनंदाचा क्षण असेल असं अनेकांनी म्हटलंय

रहाणेलाच कर्णधारपदी कायम ठेवता येईल का? असं नेटिझन्सनी म्हटलं आहे

कोहली खेळाडू म्हणून भारी आहे पण कर्णधारपद रहाणेकडेच द्यायला हवं असं अनेकजण म्हणत आहेत.

"एवढं सगळं असूनसुद्धा रहाणे ला कायम चे कप्तान पद मिळणार नाही. कोहोली बद्दल राग किंवा असूया नाही परंतु त्याचे ते शिव्या देणं फुकटचा माज दाखवत फिरणं. कामगिरी चांगली आहेच त्याची पण वर्तन ही तसे हवे. धोणी, रहाणे, रोहित. यांच्या वर्तनात शिस्त आणि नम्रपणा दिसून येतो", असं नेटिझन अमोल गोखले यांनी म्हटलं आहे.

रहाणेलाच कर्णधारपदी कायम ठेवा असं असंख्य क्रिकेटचाहते म्हणू लागले आहेत.

रहाणेचं नेतृत्व

2017 मध्ये ऑस्ट्रेलियाचा संघ भारत दौऱ्यावर असताना धरमशाला टेस्टमध्ये विराट कोहली दुखापतग्रस्त असल्याने खेळू शकला नाही. साहजिकच उपकर्णधार असलेल्या रहाणेकडे नेतृत्व सोपवण्यात आलं. रहाणेने पाच बॉलर्ससह खेळण्याचा निर्णय घेतला.

आधीच्या रांची इथे झालेल्या टेस्टमध्ये टीम इंडिया चार बॉलर्सच्या आक्रमणासह खेळली होती. फास्ट बॉलर इशांत शर्मा दुखापतग्रस्त झाल्याने भुवनेश्वर कुमारचा समावेश करण्यात आला. कोहलीच्या ऐवजी बॅट्समन खेळवण्याऐवजी रहाणेने चायनामन बॉलर कुलदीप यादवला संघात समाविष्ट केलं.

टेस्ट टीमचं नेतृत्व रहाणेकडे सोपवण्याची वेळ आलेय का?

रवीचंद्रन अश्विन, रवींद्र जडेजा, कुलदीप यादव असे तीन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विराट कोहलीच्या अनुपस्थितीत नव्या खेळाडूंसह ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची बॉर्डर-गावस्कर मालिका जिंकून दिल्याने अजिंक्य रहाणेलाच टेस्ट टीमचा कर्णधार करावं असा सूर सोशल मीडियात उमटू लागला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टेस्ला मोटर्स आणि SpaceX चे जनक इलॉन मस्क यांना अर्ध जग वेडं मानतं तर अर्ध जग त्यांच्या स्वप्नांच्या मागे वेडं आहे. हे आता काय नवीन?

"मला वाटतं की 2018च्या पूर्वार्धात आम्ही मंगळासाठीच्या अंतराळयानांच्या छोट्या फ्लाइट्स आणि राउंड ट्रिप फ्लाइट्स सुरू करू," असं मस्क यांनी अमेरिकेच्या टेक्सासमध्ये एका कार्यक्रमात म्हटलं.

आपले प्रकल्प वेळेत पूर्ण होत नाही, हे आता त्यांनाही कळून चुकलं आहे. म्हणून याप्रसंगी त्यांनी आवर्जून हे सांगितलं - "माझी कामं कशी वेळेत पूर्ण होतात, याबद्दल तुम्हाला माहिती आहेच."

टेस्लाची मॉडेल 3 इलेक्ट्रिक कार अजूनही बऱ्याच ग्राहकांपर्यंत पोहोचलेली नाही आणि टेस्ला मोटर्स अजूनही आपल्या उत्पादनात मागे आहे. तसंच त्यांचे SpaceX मधले यापूर्वीचे प्रकल्पही काही न काही कारणाने वेळेत मार्गी लागले नव्हते.

पण मंगळावर वसाहतीचा एवढा आग्रह आणि ते इतक्या लवकर साध्य करण्याची चढाओढ का?

मस्क म्हणाले की, "येत्या काळात तिसरं महायुद्ध होणार आणि त्यात अणवस्त्रांचा वापर होणार. त्यात पृथ्वीवर सर्वनाश होणार. त्यापूर्वी माणसाने मंगळावर पोहोचणं आवश्यक आहे. वेळेपूर्वी मंगळावर वसाहत प्रस्थापित केली तर काही प्रजातींचं रक्षण करता येईल."

लोकांना अशक्य वाटतील अशा प्रकल्पांसाठी ओळखले जाणारे इलॉन मस्क नक्कीच जगातल्या मोठ्या तंत्रज्ञांच्या मांदियाळीत जाऊन बसले आहेत. पण त्यांचं यश सहज आलं नाही.

आधी त्यांच्या SpaceXचे काही रॉकेट्स अपयशी झाले, ज्यामुळे त्यांच्यावर जवळजवळ दिवाळखोरीची वेळ आली होती. पण गेल्या काही उड्डाणांमध्ये आलेलं यश आणि फेब्रुवारीमध्ये त्यांनी अंतराळात सोडलेलं 'फाल्कन हेव्ही' रॉकेट सर्वत्र चर्चेचा विषय ठरलं. गंमत म्हणजे या रॉकेटमधून मस्क यांनी टेस्लाची सर्वांत नवीन स्पोर्ट्सकार टेस्ला रोडस्टर अंतराळात पाठवली होती.

मंगळावरचं जीवन कसं असेल?

आता त्यांचं ध्येय आहे मंगळावर मानवी वसाहतीची पायाभरणी करणं. मस्क यांनी तर तिथल्या जीवनाचं एक कल्पनाचित्रही या कार्यक्रमात लोकांसमोर मांडलं. ते म्हणाले, "मला वाटतं तिथे थेट लोकशाहीचं सरकार असेन. म्हणजे तिथली प्रत्येक व्यक्ती प्रत्येक विषयावर आपलं मत देऊ शकेल."

इलॉन मस्क यांच्या SpaceX कंपनीचं सादरीकरण

मस्क यांच्या मते मंगळावर माणसाने आपलं नवं जग प्रस्थापित करणं खूप आवश्यक आहे. त्यानेच माणसाची पुढची पिढी तिसऱ्या महायुद्धानंतरही जगू शकेल. "तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्या अशक्यप्राय प्रकल्पांसाठी ओळखले जाणारे टेस्ला मोटर्स आणि SpaceX चे जनक इलॉन मस्क यांनी आणखी एका महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची डेडलाइन जगासमोर मांडली आहे - पुढच्या वर्षी मंगळाच्या यानांची उड्डाण चाचणी घेणार!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोकाच्या परिस्थितीतून वाट काढत त्या सरकारी अधिकारी झाल्या.

परिस्थिती अवघड असेल तेव्हा समाजातल्या शेवटच्या माणसाचा विचार करा. ज्याला कोणत्याही सोयीसुविधा मिळत नाही त्याच्या दृष्टीने योजना करा असा सल्ला त्या देतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ही कहाणी आहे इल्मा अफरोझ यांची.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोकियो ऑलिंपिक होणार की नाही, असा प्रश्न आता निर्माण झालाय. याचं कारण म्हणजे कॅनडानं या ऑलिंपिकमधला आपला सहभाग रद्द केला आहे.

पहिल्यांदाच ऑलिंपिक स्पर्धा पुढे ढकलण्याची वेळ आली आहे, असं वक्तव्य जपानचे पंतप्रधान शिंझो आबे यांनी केल्यानंतर काही वेळातच कॅनडाने आपले खेळाडू ऑलिंपिकमध्ये सहभागी होणार नसल्याचं स्पष्ट केलं.

ऑलिंपिक स्पर्धा रद्द होणार नाही, पण ती पुढं ढकलणे हाच सध्याच्या परिस्थितीतला एकमेव पर्याय असल्याचंही शिंझो आबे यांनी म्हटलं होतं.

ऑस्ट्रेलियन टीमनंही आपल्या खेळाडूंना 2021 च्या स्पर्धेसाठी तयार राहण्याची सूचना केली आहे. टोकियो ऑलिंपिक जुलै 2020 मध्ये होणार होती.

कॅनडानं काय म्हटलंय?

देशातील अॅथलीट्स, स्पोर्ट्स ग्रुप तसंच कॅनडा सरकारशी चर्चा केल्यानंतर ऑलिंपिकमधून माघार घेण्याचा अतिशय 'अवघड' निर्णय आम्ही घेतला आहे, असं कॅनडाच्या ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक समितीनं म्हटलं आहे.

त्यानंतर कॅनडाच्या ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक समितीनं ऑलिंपिक समितीनं, आंतरराष्ट्रीय पॅराऑलिंपिक समिती आणि वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनशीही तात्काळ संपर्क साधून ऑलिंपिक स्पर्धा एक वर्षासाठी पुढं ढकलण्याची विनंती केली.

ऑलिंपिक पुढं ढकलणं किती अवघड आहे, याची आम्हाला कल्पना आहे, पण तरीही आमच्या खेळाडूंच्या आणि एकूणच सर्वांच्या सुरक्षा आणि आरोग्याचा प्रश्न हा अधिक महत्त्वाचा आहे, असं कॅनडाच्या ऑलिंपिक समितीच्या निवेदनात म्हटलं आहे.कॅनडानं आपली भूमिका ट्वीटरवरुन स्पष्ट करताना म्हटलं आहे

शिंझो आबेंनी काय म्हटलं होतं?

जगभरात कोरोनाचा संसर्ग झपाट्यानं होत असतानाही जपानकडून ऑलिंपिक ठरलेल्या कार्यक्रमाप्रमाणेच पार पडणार, असं सांगण्यात येत होतं. मात्र सोमवारी (23 मार्च) संसदेमध्ये बोलताना पंतप्रधान शिंझो आबे यांनी प्रथमच कबूल केलं, की टोकियो ऑलिंपिक पुढे जाऊ शकते.

"पूर्ण क्षमतेनं स्पर्धा पार पडणं सध्याच्या परिस्थितीत शक्य दिसत नाहीये. त्यामुळे ऑलिंपिक पुढे ढकलणं अपरिहार्य आहे. आमच्यासाठी खेळाडूंची सुरक्षा ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे," असं आबे यांनी म्हटलं.

पण स्पर्धा पूर्णपणे पुढे ढकलण्यात येणार नाही, हेही त्यांनी स्पष्ट केलं.

शांततेच्या काळात ऑलिंपिक कधीही रद्द करण्यात आली नाही किंवा पुढे ढकलण्यातही आली नव्हती. 1940 साली टोकियोमध्ये होणारी ऑलिंपिक दुसऱ्या महायुद्धामुळे रद्द करण्यात आली होती.

आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात कोरोनाचा प्रादूर्भाव वाढत असताना जपानमधील ऑलिंपिक आणि पॅराऑलिंपिक स्पर्धांवरही त्याचं सावट पहायला मिळत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोनी हे दृष्टिहीन आहेत आणि त्यांना दोन्ही कानांनी ऐकू येत नाही. पण प्रवासाचं वेड त्यांना आतापर्यंत 103 देशांमध्ये घेऊन गेलंय.

"काहींना असं वाटतं की मी प्रवास म्हणजे काय हे मला समजू शकरणार नाही. पण मला त्यांना दाखवायचंय की जग एका वेगळ्या पद्धतीने पाहणंही शक्य आहे," 41 वर्षांचा हा मुसाफिर सांगतो.

ते इथिओपियामध्ये असताना बीबीसी ट्रॅव्हल शो ने त्यांना गाठलं.

स्पर्शातून अनुभव

"मी लोकांचं बोलणं ऐकतो, डोंगरांवर चढतो-उतरतो, मी माझ्या त्वचेमार्फत आणि पायांनी गोष्टी अनुभवू शकतो, असंच मी एखादा देश पाहतो," ते सांगतात.

गाईल्स गेली 20 वर्षं विविध ठिकाणी प्रवास करत नवीन जागांचा अनुभव ते घेत आहेत.

अशाच एका प्रवासादरम्यान त्यांना त्यांची ग्रीक गर्लफ्रेंड भेटली. त्या देखील दृष्टिहीन आहेत.

गेल्या वर्षी ते तिच्यासोबतच रशियाला फिरायला गेले होते. क्षेत्रफळाने जगातला सर्वांत मोठा असणारा हा देश दोघांनी ट्रेनने प्रवास करून पालथा घातला.

पण बहुतेकवेळा ते एकटेच बॅगपॅक घेऊन फिरतात.

नव्याची नवलाई

आपल्या सगळ्या प्रवासाची ते भरपूर आधीच आखणी करतात. वडिलांच्या पेन्शन फंडातून या प्रवासाचा खर्च ते भागवतात.

बहुतेक विमान कंपन्यांच्या वेबसाईट्स या दृष्टिहीन व्यक्तींच्या वापरायोग्य नसल्याने त्यांची आई त्यांना विमानाची तिकीटं बुक करायला मदत करते.

ते जात असलेल्या देशांमध्ये राहण्याची सोय करायला मदत करू शकतील अशा लोकांशी वेबसाईट्सवरून संपर्क करत असल्याचं ते सांगतात.

"मला पुस्तक हातात घेऊन आपण इथे जाऊया - तिथे जाऊया असं ठरवता येत नाही. मी जिथे जाणार आहे त्या भागाची माहिती मला प्रवासाआधी करून घ्यावी लागते. माझी स्मरणशक्ती चांगली आहे. मी माझा मार्ग ठरवतो," ते सांगतात.

एकदा त्या जागी पोहोचल्यानंतर अनोळखी शहरांमधून स्वतःचा मार्ग काढणं त्यांच्यासाठी थ्रिल देणारं असतं.

"मी कुठे जातोय, मला कोण भेटणार आहे आणि काय होणार आहे, हे मला अनेकदा माहीत नसतं. माझ्यासाठी हेच अॅडव्हेंचर आहे."

कमी होत गेलेल्या क्षमता

गाईल्स 9 महिन्यांचे असताना त्यांचा दृष्टिदोष लक्षात आला. 10 वर्षांचे होईपर्यंत त्यांची दृष्टी पूर्णपणे गेली होती.

त्या आधी ते 6 वर्षांचे असताना त्यांना कमी ऐकू येत असल्याचं निदान डॉक्टरांनी केलं. आता ते प्रभावी श्रवणयंत्रं वापरतात, पण तरीही त्यांना सगळे आवाज ऐकू येत नाहीत.

"मी टीनएजर असताना मला मी दृष्टिहीन असल्याचं अतिशय वाईट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी अगदी अंटार्क्टिकासकट जगातल्या सगळ्या खंडांना भेट दिलेली आहे. जगातल्या प्रत्येक देशाला भेट देणं हे माझं ध्येय आहे," टोनी गाईल्स सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोनी हॉल

यावेळी त्यांनी आताच्या काळातील पत्रकारितेसमोरील आव्हानांना BBC कसं तोंड देत आहे, याची सविस्तर माहिती दिली. त्यांच्या भाषणाचा अनुवाद इथं देत आहोत.

प्रास्ताविक

आज इथे उपस्थित राहणं ही माझ्यासाठी आनंदाची बाब आहे. या आधी अगदी दोनच वर्षांपूर्वी मला दिल्लीत यायची संधी मिळाली होती. त्या वेळी आमच्या इथल्या वृत्त विभागाचा मोठा विस्तार केला जात होता आणि चार भारतीय भाषांमध्ये आमची सेवा नव्याने सुरू होणार होती, हे निमित्त साजरं करण्यासाठी मी दिल्लीत आलो होतो.

या देशातील अधिकाधिक, लाखो लोकांपर्यंत बीबीसीच्या माध्यमातून विश्वासार्ह बातम्या पोचाव्यात, हे आमचं ध्येय होतं आणि आहे.

गेल्या वर्षी, माजी अर्थमंत्री अरुण जेटली यांच्या दुःखद निधनाची बातमी ऐकल्यानंतर पुन्हा हा विचार माझ्या मनात आला...

कारण, इथे असताना मला त्यांच्याशी बोलायची संधी मिळाली होती; सत्तरीच्या दशकात आणीबाणीदरम्यानचे त्यांचे अनुभव, त्यांनी भोगलेला 18 महिन्यांहून जास्त कालावधीचा तुरुंगवास, याबद्दल त्यांच्याशी बोलायला मिळालं.

त्या काळात त्यांनी छुप्या मार्गाने एक छोटासा ट्रान्झिस्टर तुरुंगात आणला होता आणि सकाळी सहा वाजता, पहारेकऱ्यांना जाग यायच्या आधी त्यांना या ट्रान्झिस्टरवरून बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिसच्या बातम्या ऐकता येत असत, असं त्यांनी मला सांगितलं.

जगात काय चाललंय, आपल्या स्वतःच्या देशात काय चाललंय, हे कळून घेण्यासाठी त्यांच्याकडे हा एकमेव मार्ग उपलब्ध होता, असं ते म्हणाले. तुरुंगवासामध्ये, भयग्रस्ततेमध्ये, किंवा अस्थिरतेमध्ये जगणाऱ्या इतरही अनेकांसाठी गेली जवळपास 90 वर्षं बीबीसीचं हेच स्थान राहिलं आहे.

तूर्तास बातम्यांवरील विश्वासाच्या विषयसूत्राकडे मी परत येतो. पण सुरुवातीला मला व्यापक अर्थाने विश्वासाबद्दल बोलायचं आहे. शासन, व्यवसाय, आणि माध्यमं या लोकशाही संस्थांवरचा विश्वास. खुद्द लोकशाहीवरचा विश्वास.

अव्यवस्थेच्या या नवीन युगामध्ये काय बदल घडलेत आणि त्याला आपण माध्यमकर्मी कशा प्रकारे प्रतिसाद देऊ शकतो, याबद्दल मी थोडंसं बोलणार आहे.

लोकशाहीवरील विश्वास

या वर्षारंभी मी लंडनमध्ये 'एडलमन ट्रस्ट बॅरोमीटर'च्या उद्घाटन प्रसंगी बोललो. 28 देशांमधील व्यवसाय, शासन, माध्यमं आणि बिगरसरकारी संस्था (एनजीओ) यांच्यावरील विश्वासाचा मागोवा घेणारे हे वार्षिक सर्वेक्षण असतं, हे आपल्यापैकी अनेकांना माहीत असेलच.

गेल्या वीस वर्षांमध्ये घडलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लोकांचा लोकशाहीवरचा विश्वास बळकट होण्यासाठी माध्यमांची विश्वासार्हता महत्त्वाची आहे, असं प्रतिपादन BBCचे डायरेक्टर जनरल टोनी हॉल यांनी केलं आहे. ते Times Global Summit या कार्यक्रमात नवी दिल्लीत बोलत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोरी खासदार हेडी एलन

'अ हिस्टरी ऑफ विमेन इन पार्लमेंट' पुस्तकाच्या लेखिका आणि लेबर पार्टीच्या खासदार रेचल रिव्ह्स यांनी म्हटलं आहे, की पहिल्या महिला खासदार नॅन्सी एस्टर यांनी अथक परिश्रमांनंतर पुरुष खासदारांमध्ये स्वतःची जागा तयार केली होती.

मात्र अलीकडे महिला खासदारांना बलात्कार आणि हत्येच्या धमक्या सातत्यानं दिल्या जातात. या पार्श्वभूमीवर 50 पेक्षा जास्त खासदारांनी 12 डिसेंबर रोजी होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये सहभागी होणार नसल्याचं म्हटलं आहे.

आपल्यावर होणाऱ्या घाणेरड्या टीकेमुळे हा निर्णय घेतल्याचं यापैकी काही महिला खासदारांनी सांगितलं आहे.

युकेच्या सांस्कृतिक मंत्री निक्की मॉर्गन यांनासुद्धा अनेक धमक्या मिळाल्या. 64 वर्षांच्या रॉबर्ट विडलरनी त्यांना फोनवरुन धमकी देताना म्हटलं होतं, की तुझे दिवस मोजायला लाग. रॉबर्ट विडलरना 18 महिन्यांसाठी तुरुंगात जावं लागलं आहे.

निक्की सांगतात, की खासदार असण्याचा त्यांच्या कौटुंबिक आयुष्यावरही थेट परिणाम होतो. गेल्या दशकभरात लोकांच्या टीकांचं स्वरूप पूर्ण बदललं आहे. सध्या ब्रेक्झिटवर वादविवाद सुरू आहेत आणि बऱ्याच लोकांना याबद्दल मतं द्यायची आहेत.

लिबरल डेमोक्रॅट आणि माजी टोरी खासदार हेडी एलन यांनासुद्धा जीवे मारण्याची धमकी देण्यात आली. या धमकीमुळे त्यांनी निवडणुका न लढवण्याचा विचार केला आहे. एका 51 वर्षांच्या व्यक्तीनं त्यांना बनावट ईमेलवरून ब्रेक्झिट विषयाशी संबंधित मेल पाठवला होता. या व्यक्तीलाही 42 आठवड्यांचा तुरुंगवास सुनावण्यात आला आहे.

एलन यांनी आपल्या मतदार संघातील लोकांना एक पत्र लिहिले आहे. त्यात त्यांनी म्हटलं आहे, "कुणालाही कुठल्याही नोकरीत धमक्या, घाबरवणारे ईमेल, सोशल मीडियावर घाणेरड्या टीका यांना सामोरं जायला लागू नये. लोकांना स्वतःच्या घरी पॅनिक अलार्म लावायला लागू नये. सार्वजनिक मुद्द्यांवर लोकांची मतं नक्कीच असू शकतात. पण लोकं आपली मर्यादा पार करतात. या वागण्याचा परिणाम फार भयंकर असतो, कधी कधी तर अमानवी असतो."

या लोकांना पराभूत करा

जे नेते ब्रिटननं युरोपीय महासंघातच राहावं, बाहेर पडू नये अशी भूमिका घेतात त्यांनांच अशा प्रकारच्या धमक्या मिळत आहेत, असं नाही.

निक्की मॉर्गन

ब्रेक्झिटच्या समर्थक अँड्रिया जेनकिन्स यांनाही अभद्र टीका सहन करावी लागली आहे. ईमेलवरून धमक्यांबरोबरच त्यांच्या मतदारसंघातील कार्यालयात आत्महत्येचे एक सूचक चित्रही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटनमध्ये महिला खासदारांवर असभ्यपणे टीका करण्याचं प्रमाण वाढत चाललं आहे. अशाप्रकारच्या टीकेमधून सावरणं महाकठीण असतं, असं काही महिला नेत्यांचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोरी गौ

गौ हे तैवानमधील अतिश्रीमंतांपैकी एक आहेत आणि बुधवारी त्यांनी कॉमिंग्टनच्या मुख्यालयात घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत आपली उमेदवारी जाहीर केली.

टेरी गौ यांची फॉक्सकॉन कंपनी इलेक्ट्रॉनिक्स कंपन्यांना सुटे भाग पुरवते. या व्यवसायातून टेरो गौ यांनी अब्जावधी रुपयांची मालमत्ता कमावली. या कंपनीने अॅपल आयफोनचे अनेक मॉडेल तयार केले आहेत.

संपूर्ण तैवान बेटावर शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी तैवानची समुद्री देवता असलेल्या माझूनेच आपल्याला निवडणूक लढण्यास सांगितलं, असा दावा त्यांनी केला आहे.

चीनशी मैत्रीपूर्ण धोरणांचा पुरस्कार करणाऱ्या कॉमिंग्टन या विरोधी पक्षाच्या प्राथमिक फेरीच्या निवडणुकीत टेरी गौ उभे आहेत. या फेरीतून एकाचीच निवड होईल जो पुढे चालून अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीसाठी उमेदवार असेल.

सध्या तैवानचे बीजिंगसोबतचे संबंध ताणले गेले आहेत. अशा परिस्थितीत जानेवारी 2020 मध्ये तैवानमध्ये सार्वत्रिक निवडणूक पार पडणार आहे. टेक-बिलिनिअर असलेल्या टेरी गौ यांना कॉमिंग्टन पक्षातून अध्यक्षीयपदासाठी उमेदवारी मिळाल्यास ते तैवानच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष साई इंग-वेन यांच्यापुढे मोठं आव्हान उभं करू शकतात.

आपली उमेदवारी जाहीर करताना ते म्हणाले, "माझी निवड झाल्यास जानेवारी 2020 मध्ये होणाऱ्या अध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत मी कॉमिंग्टन पक्षाचं प्रतिनिधित्व करेन. मात्र माझी निवड झाली नाही तर मी मेहनत घेतली नाही, असा त्याचा अर्थ होईल."

"त्यानंतर पक्षातील प्रायमरी निवडणुकीतून अध्यक्षपदाचा उमेदवार म्हणून ज्याची निवड होईल, त्याला मी पूर्णपणे पाठिंबा देईल."

पक्षमुख्यालयातील पत्रकार परिषदेपूर्वी त्यांनी तायपैईच्या एका प्रसिद्ध मंदिरात पूजा केली आणि राजकारणात पाऊल ठेवण्यासाठी आपल्याला देवानेच प्रेरणा दिल्याचं सांगितलं. ते म्हणाले, "तीन दिवसांपूर्वी माझू (समुद्रदेवता) माझ्या स्वप्नात आली.  तैवानच्या लोकांना त्रास व्हावा, हे माझूला मान्य नाही. त्यामुळे मी काहीतरी करावे, असे माझूने मला सांगितले."

याच देवतेने मला लहानपणापासून आतापर्यंत सांभाळल्याचे त्यांनी सांगितले. "मी माझूचा देवपुत्र आहे.  तैवानच्या जनतेसाठी मला बरेच काही करायचं आहे. मी माझूच्या आदेशांचं नक्कीच पालन करेन."

चीनशी मैत्रीपूर्ण संबंधाचे पुरस्कर्ते टेरी गौ

दक्षिण चीन आणि  तैवान, मलेशिया आणि व्हिएतनाम यासारख्या ताओई आणि बौद्ध समुदाय असलेल्या देशांमध्ये माझू या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

टोरी गौ... तैवानमधील एक मोठं प्रस्थ. तैवानची सर्वांत मोठी इलेक्ट्रॉनिक कंपनी असेलल्या फॉक्सकॉनचे संस्थापक मालक. हे अब्जाधीश टोरी गौ अध्यक्षीय निवडणूक रिंगणात उतरले आहेत. आणि यासाठी देवानेच आपली शिफारस केल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्यूलिपची रोपं नेदरलॅंडवरुन भारतात एअरलिफ्ट करुन आणली गेली होती. भारताच्या वेगवेगळ्या राज्यातून लोक काश्मीरमध्ये ही फुलं पाहण्यासाठी येतात.

फुलांच्या सौंदर्यासोबत इथल्या लोकगीतांचा आनंदही घेतला जातो. रंगीबेरंगी फुलं, त्यांचा सुगंध आणि ती पहायला येणाऱ्या पर्यटकांनी भविष्यासाठी आशेचा एक किरण जागवला आहे.

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरचं ट्यूलिप गार्डन सुंदर सुंदर फुलांनी बहरलं आहे. या गार्डनमध्ये 15 लाखांपेक्षा जास्त फुलं आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप 24 आणि 25 फेब्रुवारी हे दोन दिवस भारतात असणार आहेत. या दोन दिवसात ते दिल्ली आणि अहमदाबादचा दौरा करतील.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा अमेरिकेत जेवढा भव्य स्वागत सोहळा झाला होता, त्याच धर्तीवर ट्रंप यांच्याही स्वागताची तयारी सुरू आहे. अमेरिकेतील ह्युस्टनमध्ये 'हाउडी मोदी' कार्यक्रम झाला होता. तसाच अहमदाबादमध्ये 'केम छो ट्रंप' कार्यक्रम आखण्यात येतोय. गुजराती भाषेत 'केम छो ट्रंप' म्हणजे 'तुम्ही कसे आहात ट्रंप?'

या कार्यक्रमांतर्गत अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रंप भारतीयांना संबोधित करणार असल्याचं कळतं. यावेळी ट्रंप यांच्यासोबत भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदीसुद्धा असणार आहेत.

मात्र, अहमदाबादमध्ये राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचा ताफा ज्या मार्गाने जाणार आहे त्या मार्गावर एक झोपडपट्टी येते. ही झोपडपट्टी लपवण्यासाठी एक भिंत उभारण्यात येणार आहे. मात्र, स्थानिकांकडून याला विरोध होतोय. ही झोपडपट्टी अहमदाबाद एअरपोर्टहून साबरमती आश्रमाच्या मार्गावर आहे.

स्थानिक जनता मात्र सरकारच्या या निर्णयावर नाराज आहे त्यांचा भिंत उभारण्याला विरोध आहे.

झोपडपट्टी लपवण्यासाठी भिंत

गुजरातमधल्या स्थानिक वृत्तपत्रांमध्ये गुरुवारी ही बातमी प्रसिद्ध झाली की ट्रम्प यांच्या मार्गातली एक झोपडपट्टी लपवण्यासाठी सहा ते सात फूट उंच भिंत उभारण्यात येत आहे. ही भिंत जवळपास अर्धा किमी लांब आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी तेजस वैद्य यांनी सांगितलं की अहमदाबाद शहरातल्या इंदिरा ब्रिज लगतच्या सरणियावास भागातून राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांचा ताफा जाणार आहे. या झोपडपट्टीत जवळपास अडीच हजार लोक राहतात.

सरकार गरिबी लपवू इच्छिते. झोपडपट्टी दिसू नये, असं सरकारला वाटत असल्याचं स्थानिकांचं म्हणणं आहे. सरकारला झोपडपट्टी नको असेल तर ते सरकारी खर्चातून पक्की घरं का बांधून देत नाही.

वस्तीत राहणाऱ्या कमलाबेन म्हणतात, "दोन-तीन दिवसांपासून काम सुरू आहे. ही भिंत उभारल्याने आमची वस्ती बंदिस्त होईल. हवा, प्रकाश बंद होईल. इथी सिवेजची व्यवस्था नाही. वीज, पाणी याची सोय नाही. अंधारात रहावं लागतं. झोपडपट्टीतला रस्ता इतका छोटा आहे की धडपडत तिथून जातात. गुडघ्यापर्यंत पाणी साचतं."

पूर्वी पडदे लावून लपवायचे झोपड्या

आणखी एका रहिवाशी महिलेने सांगितलं की भिंत उभारली नाही तर इथून जाताना अमेरिकेच्या अध्यक्षांना आमची खरी परिस्थिती दिसेल. मात्र, सरकारला वास्तव लपवायचं आहे.

हा भाग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांची पत्नी मेलॅनिया ट्रंप भारत दौऱ्यावर येत आहेत. त्यांच्या स्वागताची जय्यत तयारी सध्या सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप आणि किम हे कधीच चांगले शत्रुंची मैत्री होणारा का यावर जगाचं लक्ष

भेटीच्या ठिकाणाची शक्यता

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे काही अटींवर उत्तर कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष किम जाँग उन यांची थेट भेट घेण्यास तयार झाले आहेत. ट्रंप आणि किम यांच्यातील बहुचर्चित भेटीविषयी आता एक अट ठेवण्यात आली आहे. त्यानुसार, उत्तर कोरियाने काही ठोस पावलं उचलली नंतरच ही भेट शक्य होऊ शकेल.

"जोवर उत्तर कोरिया आधी मान्य केल्याप्रमाणे काही ठोस पावलं उचलत नाही, तोवर ही बैठक होऊ शकत नाही," असं व्हाइट हाऊसच्या प्रवक्त्या सॅरा सँडर्स यांनी स्पष्ट केलं आहे.

अर्थात, उत्तर कोरियानं नेमकी कोणती आश्वासने दिली आणि त्याकरता त्यांना कोणती पावलं उचलायची आहेत, याविषयी सँडर्स यांनी काहीच स्पष्ट केलेलं नाही.

उत्तर कोरियाच्या बोलण्यात आणि प्रत्यक्ष कृतीत सुसूत्रता येईल, तेव्हाच ट्रंप यांच्यासोबत त्यांची बैठक होईल, असं सँडर्स यांनी सांगितलं.

आता प्रश्न आहे तो भेटीच्या ठिकाणाबद्दलचा. हे दोन नेते समोरासमोर कोठे भेटतील?

खरंतर सत्ताग्रहण केल्यापासून किम जाँग-उन हे आजपर्यंत कधीच देशाच्या बाहेर पडलले नाहीत. त्यामुळे ही भेट उत्तर आणि दक्षिण कोरियाच्या सीमेवर होण्याची शक्यता आहे. किंवा एखाद्या तटस्थ देशात.

उत्तर कोरियात भेट घडेल का?

या शिखर संमेलनाबद्दल दोन्ही देशांमध्ये सहमती कायम राहिली तरच हे दोन्ही देश अशा ठिकाणांची नावं जाहीर करतील. हे ठिकाण निवडले जाताना दोन्ही देश स्वत:चं हित कशात आहे, याचीही काळजी घेतील.

अशा परिस्थितीत उत्तर आणि दक्षिण कोरियाची सीमा ही सर्वाधिक तटस्थ जागा राहू शकते. परंतु तिथं झोपडीवजा निळ्या रंगांचं एक बांधकाम आहे. तिथं भेटणं हे या दोन्ही नेत्यांच्या सुरक्षिततेसाठी योग्य ठरणार नाही. कारण 2018 मधील जागतिक पातळीवरची ही सर्वांत मोठी राजकीय घटना ठरू शकते.

त्यामुळे कदाचित डोनाल्ड ट्रंप हे प्याँगयोंगला येण्याचं निमंत्रण स्वीकारू शकतात.

तथापि, उत्तर कोरियाचा दौरा करणारे अमेरिकेचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष म्हणून ट्रंप यांना इतिहास रचण्याची इच्छा असणं स्वाभाविक आहे. पण ते तितकंसं सोपं नाही.

जुन 2017मध्ये उत्तर कोरियाच्या जेलमधून सुटका झाल्यानंतर अमेरिकचा विद्यार्थी ओट्टो बार्म्बियार याचा मृत्यू झाला होता.

यानंतर, फार गरजेचं असेल तरच उत्तर कोरियाचा दौरा करावा, शिवाय तिथं जाण्याआधी स्वतःचं मृत्यूपत्र बनवून ठेवावं, असा इशारा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप हे काही अटींवर उत्तर कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष किम जाँग-उन यांच्याशी थेट भेट घेण्यास तयार झाले आहेत. कुठं होऊ शकते ही भेट?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप आणि पुतीन

शीतयुद्धादरम्यान अण्वस्त्रांसंबंधी केलेल्या या कराराला आणि जागतिक आण्विक निशस्त्रीकरणाला हा मोठा धक्का मानला जात आहे.

रशियाने INF कराराचे अनेकदा उल्लंघन केल्याचा आरोप डोनल्ड ट्रंप यांनी सातत्याने केला आहे.

हा करार आज शनिवारी स्थगित होईल. ट्रंप प्रशासनानुसार जर रशिया या कराराचे उल्लंघन करत राहिला तर अमेरिका सहा महिन्यांमध्ये या करारातून बाहेर पडेल.

'या करारात स्वाक्षरी करणाऱ्या सर्वांनी शेवटपर्यंत आपल्या शब्दावर ठाम राहणं महत्त्वाचं होतं' असं ट्रंप यांनी मत व्यक्त केलं होतं. तर पुतिन म्हणाले, "आमच्या अमेरिकन सहकाऱ्याने या करारातील स्वतःचा सहभाग मागे स्थगित केला आहे, आम्हीही आमचा सहभाग स्थगित ठेवत आहोत. या संदर्भातील आमचे सर्व पर्याय पहिल्यासारखेच चर्चेला खुले असतील."

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पाँपेओ म्हणाले, "रशियाने गेली अनेक वर्षं या कराराचं उल्लंघन करून अमेरिका आणि युरोपाची सुरक्षा धोक्यात आणली."

आयएनएफ कराराच्या अंतर्गत 1989 साली एसएस-23 क्षेपणास्त्रे नष्ट करण्यात आली.

ट्रंप म्हणाले, "करारातील एक पक्ष त्याचे पालन करत नाही. आम्ही त्याचे पालन करत आहोत. मात्र दुसरा पक्ष (रशिया) त्याचे पालन करत नसल्यामुळे (आता) आम्हीही कराराचे पालन करणार नाही. सर्वांना एका व्यापक करारात समाविष्ट करणं आणि हा नवा करार अधिक चांगला असेल अशी मला आशा आहे, मात्र सर्वांना त्याचं पालन करावं लागेल."

मात्र अमेरिकेच्या निर्णयावर रशियानं टीका केली आहे. "आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर वचनबद्धतेचे अमेरिकेनं उल्लंघन केलं आहे," अशी प्रतिक्रिया रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं दिली असून अमेरिकेचे आरोप निराधार असल्याचं रशियानं म्हटलं आहे.

रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्ता मारिया जखारोवा म्हणाल्या, "आपले आरोप सिद्ध करण्यासाठी कोणतेही पुरावे नव्हते."

मिखाइल गोर्बाचेव्ह आणि रेनॉल्ड रेगन यांनी या करारावर स्वाक्षरी केली होती

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्यावर टीका करताना त्या म्हणाल्या, "रशिया या कराराचं कथित उल्लंघन केल्याचं आम्ही ऐकत असतो. परंतु असं उल्लंघन कधी झाल्याचा पुरावा एखाद्या ट्वीटपलिकडे ते काहीच उपलब्ध करू शकत नाहीत हे रशियन मंत्र्यांनी वारंवार सांगितलं आहे. पुराव्यादाखल एक साधा तुकडाही मिळालेला नाही की उपग्रहाचे छायाचित्रही मिळालेले नाही."

हा करार स्थगित करण्याच्या अमेरिकेच्या निर्णयाला NATOने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेला बराच काळ रशियाला ताकीद दिल्यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रंप यांनी अखेर Intermedia Range Nuclear Force म्हणजेच INF करार स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला. अमेरिकेच्या या निर्णयानंतर रशियानेही या करारामधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे. रशियाचे राष्ट्रध्यक्ष वाल्दिमिर पुतिन यांनी रशिया नवीन क्षेपणास्त्रांची निर्मिती सुरू करणार असल्याचंही जाहीर केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप तात्या कोण, ते जन्माला आले कसे? एवढे लोकप्रिय कसे झाले आणि या प्रवासात शेगाव कचोरीचा नेमका काय रोल आहे?  सोशल मीडियावर कुठलं पात्र कसं जन्माला येतं, प्रचंड शेअर होणारे त्यांचे व्हीडिओ कसे आणि कुठे निर्माण होतात... कोण असतं याच्या मागे?

आपण भारतातल्या महाराष्ट्र नावाच्या राज्यातल्या खेड्यापाड्यात एवढे प्रसिद्ध होऊ याची कल्पना खऱ्याखुऱ्या डोनाल्ड ट्रंप यांनी स्वप्नातही केली नसेल. पण आताच्या घडीला ट्रंप यांना वाहिलेली अनेक मराठी फेसबुक पेजेस आहेत.  त्यातलंच एक म्हणजे 'ट्रंप तात्या'.

फेसबुकवर लोकप्रियता

डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविषयीच्या या सगळ्या मराठी फेसबुक पेजेसचा USP म्हणजे ट्रंप यांचा मराठमोळा लुक. अमेरिकेच्या अध्यक्षांची लोकप्रियता स्थानिक पातळीवर ट्रंप तात्याच्या रुपात दिसते ती अशी.

हा मराठमोळा ट्रंप तात्या मराठी बोलतो, शेगावची कचोरी खातो, वारीला जातो आणि चक्क बार्शीच्या किंवा यवतमाळमधल्या आर्णी तालुक्याची बोली बोलतो.

ट्रंप तात्याच्या फेसबुक पेजवर मुख्यतः खऱ्याखुऱ्या डोनाल्ड ट्रंप यांचे अमेरिकन व्हीडिओ घेऊन त्यावर मराठी व्हॉईस ओव्हर दिलेला दिसतो. फोटो असतील तर त्यावर एखादा मराठी विनोद जोडून टाकला जातो.

कधी कधी तर स्थानिक कलाकारांचं व्हीडिओ शूट करुन त्यावर तंत्रज्ञानाच्या करामतीनं ट्रंपचा चेहेरा चिकटवला जातो. हे सगळं झालं की, ट्रंप यांचा मराठमोळा अवतार लाखो जणांच्या फेसबुकवर अवतरतो आणि हजारो जण या 'ट्रंप तात्या'ला लाईक करतात.

पण ट्रंप यांच्यासारखा माणूस ग्रामीण तसंच निमशहरी भागात प्रसिद्ध होण्याचं कारण काय? मुळात ही माणसं एका आंतरराष्ट्रीय राजकारण्याशी स्वतःला रिलेट कसं करतात?

ट्रंप तात्या या एक लाखाहून अधिक फॉलाअर्स असणाऱ्या पेजचे अॅडमिन अमित वानखेडे पाटील यांच्याशी आम्ही बोललो.

अमित पाटील सांगतात, "ट्रंप हा बिनधास्त माणूस आहे. तो काहीही बोलू शकतो. तो इतर आंतरराष्ट्रीय राजकारण्यांसारखा परिटघडीचा नाही. त्यामुळे आमच्या गावाकडच्या लोकांना तो फार आवडतो."

अमित पुढे सांगतात "अमेरिकेच्या गेल्या निवडणुकांची चर्चा गावातल्या पारावरही होती. कारण एकच - डोनाल्ड ट्रंप."

डोनाल्ड ट्रंप म्हणजे त्यांच्यासाठी गावातला तो तात्या आहे जो काही ना काही उलट-सुलट बोलून गावकऱ्यांची करमणूक करत असतो. म्हणून पेजचं नाव पण तेच आहे, असं ट्रंपतात्याचे जनक अमित पाटील म्हणतात.

ट्रंप तात्याचा जन्म कसा झाला?

'ट्रंप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ते सोशल मीडियावर नेहमी भेटणारा आणि आपला वाटणारा 'ट्रंप तात्या' व्हाया शेगाव कचोरी या रंजक सोशल मीडिया प्रवासाचा शोध.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप प्रशासनाच्या नवीन नियमांचा परिणाम अमेरिकेत राहणाऱ्या अल्पउत्पन्नधारक भारतीय वंशाच्या नागरिकांवर होऊ शकतो.

नवे बदल लागू झाल्यास सरकारी सोयी-सुविधांचा वापर करत, अमेरिकत एक वर्षापेक्षा जास्त काळ राहणाऱ्या स्थलांतरितांवर त्याचा परिणाम होईल.

ट्रंप सरकारने स्थलांतरितांसाठी नवे नियम जाहीर केलेत. या नियमांनुसार, भविष्यात अमेरिका सरकारच्या सेवांवर किंवा योजनांवर अवलंबून राहतील, अशा स्थलांतरितांचे अर्ज स्वीकारले जाणार नाहीत.

व्हाईट हाऊसने म्हटलयं की, अमेरिकन नागरिकांच्या हिताचं रक्षण करण्यासाठी देशात येणाऱ्या स्थलांतरितांनी स्वयंपूर्ण असणं आवश्यक आहे.

अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार या नियमांमुळे 'स्वावलंबन मूल्यं' आणखी मजबूत होतील.

इंग्रजी भाषा येणं महत्त्वाचं

अमेरिकन नागरिकत्व आणि स्थलांतरित सेवेचे प्रभारी संचालक केन कूच्चिनेली यांनी सोमवारी पत्रकार परिषदेत या नव्या नियमांची घोषणा केली.

ते म्हणाले की, "ग्रीन कार्डसाठी अर्जदाराची आर्थिक स्थिती, शिक्षण, वय आणि त्याच्या इंग्रजी भाषेचं ज्ञान या गोष्टींचा विचार करून निर्णय घेतला जाईल. फक्त एकाच निकषावर विचार करून निर्णय घेतला जाणार नाही."

'पब्लिक चार्ज रूल' नावाचे हे नवीन नियम सोमवारी फेडरल रजिस्टरमध्ये प्रकशित झाले आहेत. नवीन नियम यंदा 15 ऑक्टोबरपासूनच लागू केले जाणार आहेत.

नव्या नियमांचा कुणावर परिणाम होणार?

ज्या स्थलांतरित नागरिकांना अमेरिकन नागरिकत्व यापूर्वीच मिळालंय. त्यांच्यावर या नियमांचा कोणताही परिणाम होणार नाही, असं म्हटलं जातंय.

त्यासोबतचं, हे नवीन नियम निर्वासित किंवा निर्वासित छावण्यांमध्ये राहणाऱ्यांवर लागू होणार नाहीत.

मात्र, व्हिसासाठी किंवा ग्रीन कार्ड, अमेरिकेचं नागरिकत्व मिळविण्यासाठी केलेल्या अर्जांवर नवे नियम लागू होतील.

या नवीन नियमांमुळे ज्यांचं उत्पन्न आवश्यक निकषांची पूर्तता करणारं नसेल किंवा जे शासकीय सेवा किंवा योजना मिळण्याची अपेक्षा करतात, त्यांना भविष्यात अमेरिकेत प्रवेश करण्याची परवानगी मिळणं कठीण होऊ शकतं.

सध्या अमेरिकेत राहणाऱ्या आणि सरकारी सुविधांवर अवलंबून असलेल्या स्थलांतरितांचे अर्ज नाकारण्याची शक्यता आहे.

एका अंदाजानुसार 2.2 कोटी लोक असे आहेत जे कायदेशिररित्या अमेरिकेत राहतात, मात्र त्यांच्याकडे तिथलं नागरिकत्व नाही. नवीन नियमांचा परिणाम त्यांच्यावर देखील होईल, असं म्हटलं जातंय.

डोनाल्ड ट्रंप यांना विरोध

ट्रंप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत वैधपणे राहणाऱ्या स्थलांतरितांना व्हिसाचा कालावधी वाढवणं आणि नागरिकत्व (ग्रीन कार्ड) मिळण्याची प्रक्रिया अधिक कठीण केली जाणार आहे. डोनाल्ड ट्रंप यांच्या प्रशासनाने त्या दिशेने पावलं उचलण्यास सुरुवात केलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप बेबी हा डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर बनवलेला व्यंगात्मक फुगा

तुम्ही म्हणाल हे काय?

13 जुलैला ट्रंप UKच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांना त्यांचं निवासस्थान 10 डाऊनिंग स्ट्रीट इथे भेटणार आहेत. तेव्हा त्यांच्या व्यंगात्मक लहान बाळाच्या रूपातला एक खूप मोठा फुगा लंडनच्या आकाशात दिसणार आहे. त्यासाठी परवानगीही देण्यात आली आहे.

ट्रंप बेबी हा हिलियम वायूनं भरलेला, 6 मीटर उंच फुगा आहे. काही आंदोलनकर्त्यांनी एकत्र येऊन तयार केलेल्या या फुग्यासाठी 18,000 पाउंड, म्हणजे जवळपास 16 लाख रुपये खर्च आला आहे.

हा फुगा ट्रंप यांची सध्याची प्रतिमा दर्शवत असल्याचं आंदोलकांचं म्हणणं आहे. लहान बाळाप्रमाणे रागावणारे आणि वायफळ अहंकार बाळगणारे ट्रंप अशा स्वरूपात हा फुगा तयार करण्यात आला आहे.

लंडनचे महापौर सादिक खान यांनी हा फुगा उडवण्यासाठी परवानगी दिली. यासाठी व्हाईट हाऊसची प्रतिक्रिया जाणून घेण्याचाही प्रयत्न करण्यात आला.

ट्विटरवर UK इंडिपेन्डन्स पार्टीचे नेते नायजेल फराज म्हणाले की, "अमेरिकेच्या विद्यमान राष्ट्राध्यक्षांचा हा आजवर केलेला सर्वांत वाईट अपमान असेल."

हा मोठा फुगा 13 जुलैला सकाळी केवळ दोन तासांसाठी हवेत उडणार आहे. लोक वर्गणीतून तयार करण्यात आलेल्या या फुग्याच्या संकल्पनेमागे लिओ मर्रे हे आहेत. मर्रे सांगतात, "लोकांनी ट्रंप यांची चेष्टा केली की ते लगेच चिडतात. जेव्हा शुक्रवारी ते लंडनमध्ये येतील, तेव्हा त्यांना याची जाणीव असली पाहिजे की संपूर्ण लंडन त्यांच्यावर हसत आहे. त्यामुळे आम्ही काही जणांनी एकत्र येत वर्गणी करून हा फुगा तयार करून घेतला. शुक्रवारी पार्लमेंट स्क्वेअरवरच्या आकाशात हा फुगा उडेल."

मुर्रे यांना सुरुवातीला महापौर खान यांच्या कार्यालयाकडून चांगला प्रतिसाद मिळाला नव्हता. 'ट्रंप बेबी' तयार करणं म्हणजे कायदेशीररीत्या आंदोलन नसल्याचं मत महापौर कार्यालयाकडून व्यक्त करण्यात आलं होतं. मात्र त्यानंतर त्यांनी ट्रंप बेबी आकाशात उडवण्यासाठी परवानगी दिली.

याचे वेगवेगळे परिणाम होऊ शकतात, पण आम्ही शांततापूर्ण आंदोलनाचा त्यांचा अधिकारही मान्य करतो, असं खान यांच्या कार्यालयाकडून स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

खान यांच्या कार्यालयातील शहर नियोजनाच्या अधिकाऱ्यांनी आंदोलनकर्ते मुर्रे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांची भेट घेतली आणि पार्लमेंट स्क्वेअर गार्डन इथून हा फुगा उडवण्याची परवानगी दिली.

या आंदोलनकर्त्यांनी सांगितलं की, हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप पुढील आठवड्यात लंडनच्या भेटीला येणार आहेत, तेव्हा अख्ख्या जगाचं लक्ष वेधण्यासाठी लंडनमध्ये आणखी एक ट्रंप सज्ज होणार आहेत - 'ट्रंप बेबी'.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांचा 14 वर्षीय मुलगा बॅरन यालासुद्धा कोरोनाचा संसर्ग झाला होता. आता त्याची टेस्ट निगेटिव्ह आली आहे, असं ट्रंप यांची पत्नी मेलानिया ट्रंप यांनी सांगितलं.

ज्या गोष्टीची भीती होती, तेच झालं. बॅरनचा टेस्ट पॉझिटिव्ह आला होता. पण, सुदैवाने तो एक सुदृढ किशोरवयीन मुलगा आहे. त्याच्यात संसर्गाची कोणतीही लक्षणं नाहीत, असं मेलानिया म्हणाल्या.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप आणि मेलानिया यांना कोरोना संसर्ग झाल्याची माहिती त्यांनी 2 ऑक्टोबरला दिली होती.

दोघांव्यतिरिक्त व्हाईट हाऊसमधील अनेक कर्मचाऱ्यांना कोरोनाची लागण झाल्याचं समोर आलं होतं. पण आता सर्वजण त्यातून बरे झाले आहेत.

बुधवारी (15 ऑक्टोबर) ट्रंप यांनी निवडणूक प्रचार कार्यक्रमात जाण्यापूर्वी पत्रकारांशी संवाद साधला. लहान मुलगा बॅरन आता बरा झाल्याचं त्यांनी यावेळी सांगितलं.

बॅरनमध्ये कोरोनाची लक्षणं दिसून आली नाहीत. त्याला संसर्ग झाल्याचं कळलंही नाही, त्याची प्रतिकारशक्ती अतिशय चांगली आहे, असं ट्रंप म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या मुलालासुद्धा कोरोनाची लागण झाली होती, अशी माहिती समोर आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांचे पूर्वसुरी बराक ओबामा आणि जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांनी त्यांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या पहिल्या टर्ममध्ये आफ्रिकेला भेट दिली होती. पण ट्रंप यांना त्यांच्या वेळापत्रकातून आफ्रिकेसाठी वेळ काढता आला नाही.

"ही जागा काही लक्ष देण्याजोगी नाहीये, अशी त्यांची भावना असावी," प्राध्यापक स्ट्रीमलाऊ म्हणतात.

प्राध्यापक स्ट्रीमलाऊ यांच्याप्रमाणेच अनेक जणांना ट्रंप यांनी आफ्रिकेसंबंधी घेतलेली भूमिका अमेरिकाचं या खंडाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन दाखवून देते असं वाटतंय.

गेल्या काही वर्षांमध्ये अमेरिका आणि आफ्रिकेमधल्या व्यापारातही मोठ्या प्रमाणावर घट झाली आहे. विशेष म्हणजे या काळात जगातील वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांमध्ये सब-सहारन आफ्रिकेतील देशांची संख्या लक्षणीय होती. पण तरीही हा प्रदेश अमेरिकेच्या प्राधान्यक्रमात फारसा कधी दिसला नाही. आरोग्यविषयक निधींपासून व्यापार धोरणांपर्यंत आणि राजनयिक संबंधापर्यंत वॉशिंग्टननं कधीही पाऊल पुढं टाकलं नाही.

ट्रंप यांच्या धोरणांचा आपल्या खंडावर झालेला परिणाम आणि नोव्हेंबरमधील निवडणुकीनंतर काय होणार, याचा आफ्रिका विचार करत आहे. त्यातच ट्रंप प्रशासनाचा अतिशय आवश्यक असा आरोग्यसुविधांसाठीचा निधी अडविण्याचा निर्णय हा आफ्रिकेवर थेट परिणाम करणारा ठरला.

'मला संततीनियमनाची साधनं मिळत नाहीत'

लेसोथोची राजधानी असलेल्या मसेरुपासून दोन तासांच्या अंतरावर असलेल्या ठिकाणीही अमेरिकेच्या या धोरणाचे परिणाम जाणवत आहेत.

अमेरिकेच्या धोरणांचा प्रभाव पडलेल्या इतर आफ्रिकन देशांप्रमाणेच लेसोथा हा एक. पण इथं जे चित्र दिसतंय, ते अमेरिकेच्या निर्णयांचा आफ्रिका खंडावर जे काही परिणाम झालेत त्याचं प्रतीक म्हणून पाहता येईल.

मातीच्या झोपड्या असलेल्या आणि टेकड्यांनी वेढलेल्या हा मोजेला (Ha Mojela) या गावात एकमेव आरोग्य केंद्र आहे. पण ते आता बंद आहे.

फाटक बंद आहे आणि कडी-कोयंड्यांना गंज लागलाय. कंडोमचं खोकं पूर्ण रिकाम आहे. महिलांना दुसरीकडे जायला कुठं जागाच नाही.

मालेराटो न्याई

"मी दर महिन्याला कॉन्ट्रासेप्टिव्हज घ्यायला आरोग्य केंद्रात जायचे, पण आता मला ते नाईलाजानं विकत घ्यावे लागत आहेत. कारण ज्या आरोग्य केंद्रावर मी अवलंबून होते, तेच बंद पडलं. मला खरंतर दर महिन्याला कंडोम घेणं परवडत नाही, पण मला गरोदर राहण्याचीही भीती वाटते," 36 वर्षांच्या मालेराटो न्याई काहीसं संकोचून हसत सांगत होत्या.

त्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"डोनाल्ड ट्रंप हे आफ्रिकेला खिजगणतीत धरत नाहीत. ते कधीही इथं आलेले नाहीत आणि ते जर पुन्हा निवडून आले तरी आफ्रिका खंडाला ते भेट देतील असं मला वाटत नाही," दक्षिण आफ्रिकेतील विटवॉटरस्ट्रँड विद्यापीठात आंतरराष्ट्रीय संबंधांचे प्राध्यापक असलेले जॉन स्ट्रीमलाऊ सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांच्या इशाऱ्यापुढे मोदी झुकतील का?

जुलै 2015 मध्ये इराण आणि संयुक्त राष्ट्र परिषदेचे पाच स्थायी सदस्य यांच्यात अणू करार झाला होता. अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी कराराअंतर्गत अणुकराराच्या बदल्यात इराणवरील निर्बंध हटवले होते. पण मे 2018 मध्ये इराणवर अतिरिक्त दबाव आणण्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी हा करार मोडला.

ट्रंप यांनी इराणमध्ये व्यवसाय करत असलेल्या परदेशी कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक बंद करायला सांगितलं आहे. अमेरिकेच्या निर्बंधांचं पालन न करणाऱ्या कंपन्यांना मोठ्या दंड सुनावण्याची धमकी दिली आहे.

इराणबरोबर अणुकरार करणाऱ्यांमध्ये सामील असलेल्या युरोपीय नेत्यांनी ट्रंप यांची या मुद्द्यावर समजूत घालण्याचा प्रयत्न केला होता. पण ट्रंप यांनी निवडणुकीच्या वेळी दिलेलं आश्वासन पूर्ण केलं आणि ओबामा प्रशासनाने केलेला करार मोडण्याची घोषणा केली.

आता अमेरिकेचे सहकारी देश या मुद्द्यावर त्यांच्याबरोबर नाहीत. पण ट्रंप आता इराणचं नुकसान करण्यासाठी शक्य ते सगळं करण्याच्या तयारीत आहेत.

ट्रंप प्रशासनाने एक नवीन फर्मान काढलं आहे. त्याअंतर्गत भारत, पाकिस्तान आणि इतर आशियाई देशांनी इराणकडून तेल आयात करणं बंद करावं.

इतकंच नव्हे तर अमेरिकेने त्यासाठी 4 नोव्हेंबरपर्यंतची मुदतही घालून दिली आहे. या तारखेनंतर तेलाची आयात करणाऱ्या देशांवर अमेरिका सक्तीने आर्थिक निर्बंध लादेल.

भारत सरकारच्या आकडेवारीनुसार भारताला तेलाचा पुरवठा करणाऱ्यांमध्ये इराक आणि सौदी अरेबियानंतर इराणचा नंबर येतो. इराण सगळ्यांत जास्त तेलाची निर्यात चीनला करतं आणि त्यांनंतर भारताचा नंबर आहे. भारताच्या तेलाच्या एकूण आयातीत इराणचा 10.4 टक्के वाटा आहे. भारत आणि चीनवर अमेरिकेच्या कडक धोरणाचं हेसुद्धा एक मुख्य कारण आहे.

2017-18 आर्थिक वर्षात 10 महिन्यात म्हणजे एप्रिल 2017 ते जानेवारी 2018 या काळात भारताने इराणकडून 1.84 कोटी टन तेल खरेदी केलं होतं. त्यामुळे ऊर्जेची गरज भागविण्यासाठी इराण भारताला किती महत्त्वाचा आहे, हे लक्षात येतं. एवढंच नाही तर भारताने तेलाच्या आयातीसाठी काही अटी शिथिल केल्या आहे.

तेलावर राजकारण

अमेरिकेच्या या फर्मानाला भारतातल्या राजकारण्यांनी लगेच उचलून धरलं. काँग्रेसच्या वतीने प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला यांनी ट्वीट करत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि पेट्रोलियम मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना विचारलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेने इराण अणू करार मोडल्यावर आता या तेलसंपन्न देशाचं कंबरडं मोडेल, याची पूर्ण तयारी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांच्याबद्दल इतका रोष असण्याचं कारण कॅपिटलवर झालेला हल्ला आहे. ते राष्ट्राध्यक्षपदावर राहायला पात्र नसल्याचं उपराष्ट्राध्यक्षांनी जाहीर करण्याचीही मागणी होतेय.

या वेगवान घडामोडींचा हा आढावा.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोनाल्ड ट्रंप यांचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून नऊ दिवस शिल्लक आहेत. पण अनेकांना त्यांना तातडीने पदावरून हटवायचं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांच्यावर महाभियोग चालवावा की नाही यावर मतदान झालं त्यात डेमोक्रेटिक पक्षाच्या 229 लोकप्रतिनिधींनी प्रस्तावाच्या बाजूने मत दिलं तर डोनाल्ड ट्रंप यांच्या 197 प्रतिनिधींनी त्यांच्यावर महाभियोग चालू नये असा कौल दिला. हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये डेमोक्रॅट्सचं बहुमत आहे.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

आता हा प्रस्ताव सिनेटमध्ये जाणार असून तिथं ट्रंप यांच्या पक्षाचं बहुमत आहे. त्यामुळे हा प्रस्ताव तेथे मंजूर होण्याची शक्यता कमी आहे.

अमेरिकेच्या इतिहासात आतापर्यंत कोणत्याही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षाला महाभियोगाच्या प्रक्रियेद्वारे हटवण्यात आलेलं नाही. आतापर्यंत फक्त दोनच राष्ट्राध्यक्षांना महाभियोगाला सामोरं जावं लागलं आहे.

ट्रंप यांची चौकशी का झाली?

डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपल्या पदाचा दुरुपयोग करून, 2020 साली होणाऱ्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीतले त्यांचे प्रतिस्पर्धी ज्यो बायडेन आणि त्यांच्या मुलाची चौकशी करण्यासाठी युक्रेनवर दबाव आणला, असा आरोप एका व्हिसलब्लोअरनं केला आहे.

हे असं करणं बेकायदेशीर आहे?

जर डोनाल्ड ट्रंप यांनी अशाप्रकारचा फोन केल्याचं सिद्ध झालं तर ट्रंप यांच्या अडचणी मोठ्या प्रमाणात वाढतील. कारण अमेरिकेत निवडणूक जिंकण्यासाठी परदेशी संस्थांकडे मदत मागणं बेकायदेशीर आहे.

ट्रंप-युक्रेन प्रकरण नेमकं काय आहे?

याच वर्षी 25 जुलैला युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांना अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यालयातून एक फोन कॉल करण्यात आला. एका व्हिसलब्लोअरने या कॉलविषयीचा सगळा तपशील मागितला होता.

हा व्हिसलब्लोअर एक अमेरिकन अधिकारी होता. त्यांनी दाखल केलेली तक्रार ही 'ताबडतोब दखल घेण्याजोगी' आणि विश्वासार्ह मानली गेली. या व्यक्तीने केलेल्या तक्रारीची प्रत संसदेत मांडण्यात यावी अशी मागणी डेमोक्रॅट खासदारांनी केली होती.

यानंतर अमेरिकन संसदेच्या खालच्या सभागृहाच्या अध्यक्ष नॅन्सी पलोसी यांनी राष्ट्रपती ट्रंप यांच्याविरोधात महाभियोगाची प्रक्रिया सुरू करण्याची घोषणा केली.

युक्रेनचे राष्ट्रपती व्लोदिमीर जेलेन्स्की यांच्यासोबत फोनवरून बोलताना जो बायडेन आणि त्यांच्या मुलाविरुद्ध भ्रष्टाचाराच्या आरोपांची तपासणी सुरू करण्यासाठी ट्रंप यांनी जेलेन्स्की यांच्यावर दबाव टाकल्याचा आरोप आहे.

जो बायडेन हे डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते आहेत आणि पुढच्या वर्षी होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत ते पक्षाचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पदाचा दुरुपयोग केल्याप्रकरणी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरोधात महाभियोग प्रस्ताव हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये मंजूर झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांच्याशी संबंध असण्याचा दावा करणारी प्लेबॉयची पूर्वीची मॉडेल कॅरेन मॅकडॉगल

या वर्षाच्या सुरुवातीला न्यूयॉर्कमध्ये FBIनं कोहेन यांच्या मालमत्तेवर छापा टाकला होता. या छाप्यात या रेकॉर्ड केलेल्या टेप्स आढळल्या आहेत.

प्लेबॉय मॉडेलला पैसे देण्याचं प्रकरण

द न्यूयॉर्क टाइम्सच्या रिपोर्टनुसार, कोहेन यांनी रेकॉर्ड केलेल्या टेप्समध्ये ट्रंप आणि कोहेन हे दोघं कॅरेन मॅकडॉगल या मॉडेलला पैसे देण्यासंदर्भात चर्चा करत आहेत. मॉडेल मॅकडॉगल हिनं ट्रंप यांच्यासोबत पूर्वी प्रेमसंबंध असल्याचा दावा केला होता.

तसंच, या टेप्स अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणुकीच्या दोन महिने आधीच रेकॉर्ड झाल्याचेही स्पष्ट होत आहे. गप्प राहण्यासाठी ही रक्कम मॅकडॉगलला दिली गेली आहे का याचा तपास अमेरिकेतील डीपार्टमेंट ऑफ जस्टिस करत आहे.

सध्या कोहेन यांच्यावर कोणतीही कलमं लावण्यात आलेली नसली तरी बँक आणि कर घोटाळ्यासंदर्भात त्यांची चौकशी सुरूच आहे. तसंच, निवडणुकीच्या कायद्याचं उल्लंघन केल्याच्या आरोपांचीही चौकशी सुरू आहे.

कोहेन यांचे वकील लॅनी जे. डेविस यांनी या प्रकरणाबाबत त्यांची बाजू मांडली. गेल्या शुक्रवारी डेविस यांनी सांगितल्याप्रमाणे, कोहेन हे या तपासाबाबत संवेदनशील असून ते सहकार्य करत आहेत.

डेविस सांगतात, "हे रेकॉर्डिंग ऐकल्यावर त्यातून एक कळतं की कोहेन यांना कोणताही धोका नाही. बाहेर याबाबत कोणतीही वक्तव्य झाली तरी जे टेपमध्ये आहे ते बदलू शकत नाही."

'मेलेनियाआधी माझे ट्रंप यांच्याशी संबंध'

2016च्या अध्यक्षीय निवडणुकांवेळी मॅकडॉगल यांनी त्यांची ही कथित 'प्रेम कथा' नॅशनल एन्क्वायर नावाच्या टॅबोलाईडला विकली होती. हे वृत्तपत्र ट्रंप यांच्या जवळच्या मित्राच्या मालकीचं आहे.

मॅकडॉगल यांनी सांगितल्यानुसार, ही कथा छापण्यासाठी त्यांच्यात आणि नॅशनल एन्क्वायरमध्ये 150,000 अमेरिकी डॉलर म्हणजे जवळपास 1 कोटी रुपयांचा करार झाला होता. या करारानुसार, मॅकडॉगल यांनी याविषयी बाहेर कुठेही वाच्यता न करण्याचेही ठरले होते.

परंतु, एन्क्वायरने ही कथित 'प्रेम कथा' छापलीच नाही. त्यामुळे आपल्याला हुषारीनं फसवण्यात आल्याचं मॅकडॉगल यांना वाटतं आहे.

तसंच, गेल्या शुक्रवारी, ट्रंप यांचे आणखी एक वकील रुडी गियुलियानी यांनी द न्यूयॉर्क टाइम्ससोबत बोलताना सांगितलं की, अध्यक्ष ट्रंप आणि कोहेन यांच्यात मॅकडॉगल यांना पैसे देण्याबाबत चर्चा झाली होती. परंतु, असे पैसे कधीचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचे तत्कालीन वकील मायकल कोहेन यांनी प्लेबॉयसाठी काम केलेल्या मॉडेलला पैसे देण्यासंदर्भातलं ट्रंप यांचं संभाषण उघडकीस आलं आहे. त्याबद्दलच्या बातम्या अमेरिकी माध्यमांत चर्चेचा विषय झाल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी एक शो होस्ट केला होता. त्यातलं 'यु आर फायर्ड' हे वाक्य फार गाजलं होतं.

साऊथ कॅरोलिनाच्या गव्हर्नर राहिलेल्या हेली यांची जानेवारी 2017मध्ये या पदावर नियुक्ती झाली होती. त्यांचा राजीनामा अनेकांना चकित करणारा आहे, असं अॅक्सिअस या राजकीय वेबसाईटने लिहिलं आहे.

व्हाईट हाऊसने अजूनही या वृत्ताला दुजोरा दिला नाही आहे.

पण डोनाल्ड ट्रंप यांच्या सरकारमधून याआधीही बरेच राजीनामे देण्यात आले आहेत. तर काही जणांना ट्रंप यांनी बडतर्फ केलं आहे.

एक नजर टाकूया ट्रंप यांनी बडतर्फ केलेल्या मोठ्या अधिकाऱ्यांवर -

एच. आर. मॅकमास्टर, राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार, 22 मार्च 2018

एच. आर. मॅकमास्टर

अमेरिकेच्या लष्करात ते लेफ्टनंट जनरल या पदावर होते. अफगणिस्तान आणि इराकमध्ये त्यांनी काम केलं आहे. या ठिकाणी त्यांनी सरकारच्या भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेत सहभाग घेतला होता.

त्यांच्या आधी राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार ले. जनरल मायकल फ्लिन होते. त्यांना या पदावर काम करण्याची संधी फक्त तीन आठवडे आणि तीन दिवसच मिळाली होती. फ्लिन हे रशियन राजदूतांच्या संपर्कात होते. त्यांच्या संबंधाबाबत त्यांनी माइक पेन्स यांना अंधारात ठेऊन त्यांची दिशाभूल केली. त्यामुळे त्यांना बडतर्फ करण्यात आलं.

मॅकमास्टर यांना 2014 साली टाइम मॅगझिनने जगातील 100 प्रभावशाली व्यक्तींच्या यादीत स्थान दिलं होतं. 21 शतकातील लष्करातील मान्यवर विचारवंत असं टाइमने त्यांना संबोधलं होतं.

हे पद का सोडावं लागलं?

मॅकमास्टर हे त्यांच्या वरिष्ठांशी सलगीने वागत आणि कनिष्ठ सहकाऱ्यांशी फटकून वागत. त्यांचं हे वागणं ट्रंप यांना खुपत असे असं म्हटलं जातं. त्यामुळे त्यांना काढून टाकण्यात आलं असं म्हणतात. तर व्हाइट हाउसचे चीफ ऑफ स्टाफ जॉन केली यांचं देखील त्यांच्याबद्दल चांगलं मत नव्हतं. मॅकमास्टर हे या पदावर 13 दिवस होते.

रेक्स टिलरसन परराष्ट्र सचिव - 13 मार्च 2018

रेक्स टिलरसन

परराष्ट्र सचिव टिलरसन यांची हकालपट्टी करण्यात आल्याचं ट्रंप यांनी आपल्या ट्विटर अकाउंटवर घोषित केलं होतं. त्यांनंतर त्यांनी माइक पॉम्पेओ यांची नियुक्ती परराष्ट्र सचिव म्हणून केली. पॉम्पेओ हे CIAचे संचालक होते.

उत्तर कोरियासोबतच्या संबंधांमुळे निर्माण झालेली तणावपूर्ण स्थिती त्यांना हाताळता येत नव्हती. ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाशी थेट चर्चा करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे अनेक नाट्यमय हालचाली घडल्या. त्यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी अमेरिकेच्या संयुक्त राष्ट्राच्या राजदूत निकी हेली यांचा राजीनामा स्वीकारल्याचं वृत्त अनेक वृत्तसंस्थांनी दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी ओव्हल ऑफिसमध्ये हे वक्तव्य केलं असं वृत्त आहे.

"Why are we having all these people from shithole countries come here? या सगळ्या 'शिटहोल कंट्रीज'मधून (गलिच्छ देशांमधून) हे लोक अमेरिकेत का येत आहेत?" असं ट्रंप इतर नेत्यांजवळ बोलल्याचं असं वृत्त वॉशिंग्टन पोस्टने दिलं आहे.

हैती, एल साल्वाडोर आणि आफ्रिकन देशांमधून आलेल्या लोकांसंदर्भात ट्रंप बोलत होते असं मानलं जात आहे.

व्हाईट हाऊसने ट्रंप असं बोलल्याचं नाकारलं नाही. इतर अमेरिकन प्रसारमाध्यमांनीही याला दुजोरा दिला आहे.

व्हाईट हाऊसचे प्रवक्ते राज शाह यांनी दिलेल्या प्रसिद्धीपत्रकात म्हटलं आहे की, "वॉशिंग्टनमधले काही राजकारणी इतर देशांच्या हितासाठी काम करणं पसंत करतात. पण राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप कायम अमेरिकन लोकांच्या हितासाठी लढतात."

या प्रसिद्धिपत्रकात पुढे म्हटलं आहे, "इतर देशांमध्ये गुणवत्ताधीष्ठित स्थलांतराची प्रक्रिया आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांना आपल्या समाजासाठी योगदान देऊ शकतील, अर्थव्यवस्थेला बळकटी देऊ शकतील आणि आपल्या समाजात सहज मिसळू शकतील अशा स्थलांतरितांना अमेरिकेत घेण्यासाठी एक कायमस्वरुपी योजना आखायची आहे."

व्हाईट हाऊसने ट्रंप यांचं कथित वक्तव्य नाकारलं नाही.

"स्थलांतरितांसंबंधीच्या तात्पुरत्या, कमकुवत आणि धोकादायक उपाययोजनांमुळे कष्ट करणाऱ्या अमेरिकन नागरिकांना आणि कायदेशीर पद्धतीने अमेरिकेत येणाऱ्या स्थलांतरितांना धोका निर्माण होतो. राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप अशा योजना नेहमीच नाकारतील."

दोन्ही पक्षांचे लोकप्रतिनिधी एका उभयपक्षी स्थलांतर धोरणाचा मसुदा घेऊन गेले असताना ट्रंप यांनी ही टिप्पणी केली.

अमेरिकन माध्यमांचं म्हणणं आहे की, नैसर्गिक आपत्ती, युद्ध किंवा साथीचे रोग पसरलेल्या देशांमधील नारगिकांना तात्पुरता निवासाचा परवाना देण्याबद्दल डेमोक्रॅटिक पक्षाचे सिनेटर रिचर्ड डर्बिन बोलत होते.

नॉर्वेच्या पंतप्रधानांबरोबर अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप.

वॉशिंग्टन पोस्टचं म्हणणं आहे, ट्रंप म्हणाले अमेरिकेने नॉर्वेसारख्या देशांमधून येणाऱ्या स्थलांतरितांना आश्रय द्यावा. नॉर्वेचे पंतप्रधान नुकतेच ट्रंप यांना भेटले.

रिपब्लिकन पक्षाचे सिनेटर लिंडसे ग्रॅहमसुद्धा या बैठकीत होते पण याबद्दल बोलायला त्यांनी नकार दिला.

'द न्यू यॉर्क टाईम्स'ने तीन आठवड्यापूर्वी वृत्त दिलं होतं की जून महिन्यात झालेल्या एका बैठकीत ट्रंप यांनी 'हैतीतल्या सगळ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ओव्हल ऑफिसमध्ये स्थलांतरितांबद्दल अर्वाच्य भाषेत बोलले, असं वृत्त आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून मान्यता दिली आहे. याचं इस्राईलनं स्वागत केलं असलं तरी अरब देशांनी याचा निषेध केला आहे.

"ट्रंप यांच्या या निर्णयामुळे जागतिक सुरक्षेला आणि शांततेला मोठा धोका निर्माण होईल," असं पॅलेस्टिनी नेते महमूद अब्बास यांनी म्हटलं आहे.

तर "जेरुसलेम राजधानी झाल्यास तुर्कस्तान इस्राईलबरोबरचे सगळे संबंध तोडेल," असं टर्कीचे राष्ट्राध्यक्ष रेजेप ताय्यीप एरडोआन यांनी म्हटलं आहे.

तुम्ही ही क्विझ सोडवली आहे का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इस्राईलमधल्या 86 दूतावासांपैकी एकही जेरुसलेमध्ये नाही. डोनाल्ड ट्रंप हे समीकरण बदलू पाहात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी निवडणूक अधिकारी क्रेब्स यांना निलंबित केलं आहे.

सायबर सेक्युरिटी अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर एजन्सी (सिसा)चे प्रमुख क्रिस क्रेब्स यांना मतदानासंदर्भात चुकीचे वक्तव्य केल्याप्रकरणी निलंबित करण्यात येत असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं आहे.

राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुकीत पराभव झाल्याचं ट्रंप यांनी अद्याप मान्य केलेलं नाही. मतदानात मोठ्या प्रमाणावर फेरफार झाल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

निवडणूक अधिकारी मात्र ही सगळ्यात सुरक्षित निवडणूक असल्याचं सांगत आहेत.

सायबर सेक्युरिटी अँड इन्फ्रास्ट्रक्चरचे सहाय्यक संचालक ब्रायन वेयर यांनीही पदाचा राजीनामा दिला होता. व्हाईट हाऊसकडून त्यांना तशा सूचना देण्यात आल्या होत्या.

दरम्यान निलंबित केलं असलं तरी वक्तव्याप्रकरणी खंत वाटत नाही असं क्रेब्स यांनी म्हटलं आहे.

मी निवडणूक जिंकलो अशा आशयाचं ट्वीट डोनाल्ड ट्रंप यांनी केल्याने पुन्हा एकदा अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निकालांवरून चर्चेला सुरुवात झाली आहे.

मात्र ट्रंप यांच्या ट्वीटखाली अधिकृत सूत्रं निवडणुकीचा निकाल वेगळा सांगतात अशी सूचनाही येते आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी पहिल्यांदाच जो बायडन यांनी निवडणूक जिंकल्याचं मान्य केल्यासारखं वाटलं मात्र त्यांनी पुन्हा ट्वीट करून जुना हेका सोडला नव्हता.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी रविवारी मात्र एक ट्वीट करून म्हटलं की, ते (बायडन) निवडणूक जिंकले आहेत.

आपले प्रतिस्पर्धी जो बायडन निवडणूक जिंकल्याचं ट्रंप यांनी अखेरीस मान्य केलं असं मात्र नाहीये. मतमोजणीत घोटाळा झाल्याच्या आरोपापासून ते मागे हटताना दिसत नाहीयेत.

"त्यांनी निवडणूक जिंकली आहे. कारण मतमोजणीत घोटाळा झाला आहे," असं त्यांनी म्हटलं.

3 नोव्हेंबरला झालेल्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत विजयासाठी आवश्यक असलेल्या 270 मतांपेक्षा कमी मतं मिळूनही डोनाल्ड ट्रंप यांनी अधिकृतरित्या आपला पराभव मान्य केला नाहीये.

त्यांनी काही प्रमुख राज्यांमध्ये निवडणूक निकालाला आव्हान देण्याची कायदेशीर प्रक्रियाही सुरू केली आहे, मात्र अजूनही ते आपल्या दाव्यांची पुष्टी करणारे सबळ पुरावे सादर करू शकले नाहीयेत. त्यामुळेच त्यांना कायदेशीर लढाईत यश मिळालं नाहीये.

रविवारी त्यांनी एक ट्वीट करून म्हटलं, "मतदानात घोटाळा. आपण जिंकू!"

ट्रंप यांनी ट्वीटवर दिलं स्पष्टीकरण

त्यानंतर त्यांनी आणखी एका ट्वीटमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मतदानात फेरफार झाल्याच्या मुद्यावरून ट्रंप यांना आक्षेप घेणाऱ्या एका उच्चपदस्थ निवडणूक अधिकाऱ्याची ट्रंप यांनी निलंबित केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी यापूर्वीच WHOला अमेरिकेकडून दिला जाणारा निधी बंद केला आहे.

कोरोना व्हायरससंदर्भात चीनला जाब विचारण्यात WHO अपयशी ठरल्याचा आरोप ट्रंप यांनी केला आहे.

"सध्या चीनचं जागतिक आरोग्य संघटनेवर पूर्ण नियंत्रण आहे. चीनला धडा शिकवण्यासाठीच आपण हा निर्णय घेतलाय," असं ट्रंप यांनी सांगितलं.

अमेरिका WHOमधून आता बाहेर पडणार असून त्यांना देत असलेला निधी इतरत्र वळवणार असल्याचंही राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

जागतिक आरोग्य संघटनेला विविध देशांकडून निधी दिला जातो. यामध्ये अमेरिकेकडून मिळणारा निधी सर्वाधिक आहे. अमेरिकेने 2019 या वर्षात WHO ला 40 कोटी डॉलरपेक्षाही जास्त निधी दिला होता.

यावर्षी पुन्हा निवडणुकांना सामोरे जाणार असलेल्या ट्रंप यांच्यावर कोरोना संकटाची हाताळणी योग्य पद्धतीने न केल्याबाबत टीका होत आहे. पण ट्रंप यांनी चीनवर कोरोनाबाबत गंभीर आरोप केले आहेत.

अमेरिकेत सध्या एक लाखाहून जास्त जणांचा कोरोना व्हायरसची लागण होऊन मृत्यू झाला आहे. ही संख्या जगात सर्वाधिक आहे.

डोनाल्ड ट्रंप काय म्हणाले?

"आम्ही आजपासून जागतिक आरोग्य संघटनेसोबत असलेले संबंध तोडत आहोत. सार्वजनिक आरोग्याबाबत काम करणाऱ्या इतर संस्थांकडे हा निधी वळवण्यात येईल," असं ट्रंप यांनी सांगितलं.

चीन सरकारच्या दुष्कृत्याची फळं संपूर्ण जग भोगत असल्याचा आरोप ट्रंप यांनी केला. ते पुढे म्हणाले, "चीनमुळे आलेल्या जागतिक आरोग्य संकटामुळे एक लाख अमेरिकन नागरिकांचा बळी गेला आहे. चीनच्या दबाबामुळेच WHOने कोरोना व्हायरससंदर्भात संपूर्ण जगाची दिशाभूल केली."

डोनाल्ड ट्रंप यांनी का रोखली WHOची मदत?

वादाची पार्श्वभूमी काय?

ट्रंप आणि WHO वादाला गेल्या महिन्यात सुरुवात झाली. जागतिक आरोग्य संघटनेने कोरोना संकट योग्य प्रकारे हाताळलं नसल्याची टीका ट्रंप यांनी केली होती. त्यावेळी आपण WHOला देत असलेला निधी बंद करू, अशी धमकीही ट्रंप यांनी दिली होती.

संयुक्त राष्ट्रांची आरोग्य संघटना असलेली WHO आपलं प्रमुख कर्तव्य बजावण्यात सपशेल अपयशी ठरल्याचा आरोपही ट्रंप यांनी केला होता.

याबाबत ट्रंप यांनी WHO चे प्रमुख टेड्रोस अधेनॉम गेब्रियासुस यांना 18 मे रोजी एक पत्र लिहिलं होतं.

"कोरोना व्हायरसच्या महामारीदरम्यान WHO ने योग्य पावलं उचलली नाही. संघटनेच्या चुकीच्या निर्णयांचा फटका संपूर्ण जगाला बसला आहे," असं ट्रंप यांनी पत्रात लिहिलं.

तसंच WHO ही चीनच्या हातचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जागतिक आरोग्य संघटनेशी (WHO) असलेले सगळे संबंध अमेरिका तोडत असल्याची घोषणा राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी व्हाईट हाऊसबाहेर पत्रकारांशी संवाद साधताना म्हटलं, "ही खूपच अवघड परिस्थिती आहे. आम्ही भारताशी चर्चा करत आहोत. तसंच चीनशीही बोलत आहोत. तिथं दोघांमध्ये मोठी समस्या निर्माण झाली आहे. दोघेही एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत. आता पुढे काय होतंय, ते आम्ही पाहू. या दोन्ही देशांची मदत करण्याचा आम्ही प्रयत्न करू."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

15-16 जूनच्या रात्री गलवान खोऱ्यात झालेल्या चकमकीत भारताच्या 20 जवानांचा मृत्यू झाला.

चीनचेही अनेक जवान जखमी असल्याचं वृत्त आहे, पण चीननं याविषयी अधिकृत आकडा जाहीर केलेला नाही.

भारत आणि चीनमधील तणावाची परिस्थिती पाहून गेल्या महिन्यात ट्रंप यांनी सोशल मीडियावर म्हटलं होतं की, ते भारत आणि चीन या दोन देशांमध्ये मध्यस्थी करायला तयार आहेत.

एका ट्वीटमध्ये ट्रंप यांनी म्हटलं होतं, "आम्ही भारत आणि चीन या दोन्ही राष्ट्रांना सांगितलं आहे ती त्यांच्यातील सीमा वादात अमेरिका मध्यस्थी करायला तयार आहे."

असं असलं तरी ट्रंप यांच्या मध्यस्थीच्या प्रस्तावाला भारत आणि चीन या दोन्ही देशांनी नकार दिला होता.

चीनबरोबरच्या तणावाच्या संबंधांमुळे भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा मूड खराब आहे, असंही ट्रंप यांनी म्हटलं होतं.

अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांकडून भारताप्रती संवेदना व्यक्त

भारत आणि चीनदरम्यानच्या परिस्थितीवर अमेरिका लक्ष ठेवून आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पिओ यांनी ट्वीट करत म्हटलं की, "चीनबरोबर झालेल्या चकमकीत भारताच्या जवानांना प्राण गमवावे लागेल, त्यामुळे भारताच्या लोकांप्रती आम्ही संवेदना व्यक्त करतो. तसंच या जवानांच्या कुटुंबीयांप्रतीही संवेदना व्यक्त करतो."

एकीकडे भारत आणि चीन या दोन्ही देशात तणावाचं वातावरण असताना, दुसरीकडे अमेरिका चीनसोबत ताणल्या गेलेल्या संबंधांना शांत करण्याचाही प्रयत्न करतेय.

बुधवारीच हवाईमध्ये अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पोम्पिओ यांनी चीनचे वरिष्ठ राजनैतिक अधिकारी यांग जिची यांच्यासोबत तब्बल सात तास बैठक घेतली. दोघेही डिनरला भेटले आणि सात तास दोन्ही देशांसंबधी चर्चा केली.

निरीक्षकांचं म्हणणं आहे की, सध्या परिस्थिती जरी योग्य नसली, तरी तणावपूर्व वातावरण नक्कीच कमी होईल आणि कुठलातरी मध्यममार्ग निघण्याची शक्यता आहे.अमेरिका आणि चीनमधील या बैठकीकडे याच दृष्टिकोनातून पाहिलं जातंय की, जरी या दोन देशातील संबंध चांगले नसले, तरी हा तणाव हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि चीनदरम्यानच्या वादावर आपण लक्ष ठेवून आहोत, असं मत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्यक्त केलं आहे. तसंच, या प्रकरणात मदत करण्याची इच्छाही ट्रंप यांनी व्यक्त केलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप समर्थकांनी मिशिगनमध्ये निदर्शनं केली.

मतदानात घोटाळा झाल्याचा दावा करत ट्रंप यांनी पेन्सलव्हेनिया, विस्कॉन्सिन, जॉर्जिया आणि मिशिगनमधली मतमोजणी थांबवावी अशी मागणी केली. पण या दाव्यांना पाठबळ देणारे पुरावे त्यांनी सादर केले नाहीत.

याचा अर्थ काय आणि जर ही लढत अशीच पुढे रेंगाळली तर काय होईल याबद्दल बीबीसी न्यूजने कायदेतज्ज्ञांशी बातचीत केली.

आतापर्यंत निकाल यायला हवा होता का?

हो आणि नाही. सहसा ज्यावेळी एखाद्या उमेदवाराने घेतलेली आघाडी भरून येण्याजोगी नाही असं लक्षात आल्यानंतर अमेरिकेतली बहुतांश मोठी माध्यमं त्याला विजेता घोषित करतात. मतदानाच्या दिवशी हे घडतं.

पण हे अधिकृत आणि अंतिम निकाल नसतात. हे कल किंवा अनुमान असतात. अधिकृत अंतिम आकडेवारी मिळण्यासाठी कायमच मोजणीत काही दिवसांचा काळ लागतो.

पण यावर्षी पोस्टल मतदान करणाऱ्यांचं प्रमाण प्रचंड वाढलेलं आहे. आणि बॅटलग्राऊंड राज्यांमध्ये मतदानाच्या दिवसाच्या आधी या पोस्टाने आलेल्या मतपत्रिकांची मोजणी करण्याची परवानगी नव्हती.

म्हणून मग या सगळ्या मतांची मोजणी 3 तारखेलाच सुरू करण्यात आली. आणि पोस्टाने पाठवलेल्या मतपत्रिकाची मोजणी करताना मतदाराची ओळख पटवण्याचीही प्रक्रिया करावी लागत असल्याने प्रत्यक्ष मतदानाच्या मतपत्रिकांपेक्षा या पोस्टल मतांच्या मोजणीला अधिक वेळ लागतोय.

जर चुरस अत्यंत अटीतटीची असेल आणि दोघांपैकी कोणत्याही उमेदवाराने माघार घेतली नाही तर मग ही मतमोजणी अनेक दिवसांपर्यंत सुरू राहू शकते असं बायपार्टीसन पॉलिसी रिसर्च सेंटरच्या इलेक्शन प्रोजेक्टचे संचालक मॅथ्यू वेल सांगतात.

मतदानापूर्वीचे अडथळे

या निवडणुकीच्या मार्गात कायमच कायदेशीर अडचणी होत्या.

मंगळवारी 3 सप्टेंबरला मतदान होण्यापूर्वीच अमेरिकेच्या 44 राज्यांमध्ये पोस्टल मतदान आणि अर्ली व्होटिंगबाबतची 300 कायदेशीर प्रकरणं दाखल झालेली होती.

पोस्टल मतदानासाठीची अंतिम तारीख, या मतपत्रिका स्वीकारण्यासाठीची अंतिम तारीख, साक्षीदाराच्या स्वाक्षरीची गरज असणं वा या मतपत्रिका पाठवण्यासाठी वापरायचे लिफाफे अशा विविध मुद्द्यांबद्दलच्या या कायदेशीर तक्रारी होत्या.

मतपत्रिकांचा घोटाळा होऊ नये म्हणून निर्बंध गरजेचे असल्याचं रिपब्लिकन राज्यकर्त्यांनी म्हटलं. तर या गोष्टी लोकांना त्यांच्या नागरी हक्कापासून वंचित करण्याचा प्रयत्न असल्याचं डेमोक्रॅट्सनी म्हटलं.

ट्रंप यांनी कोणती आव्हानं निर्माण केली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपण विजयपथावर असल्याचं जो बायडन यांनी एकीकडे जाहीर केलं तर दुसरीकडे त्यांचे रिपब्लिकन प्रतिस्पर्धी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी चार राज्यांतल्या मतमोजणीला आव्हान दिलंय. मग आता पुढे काय होऊ शकतं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप सरकारमधील इराणचे प्रतिनिधी एलियट अब्राम्स यांनी सांगितलं की, शनिवार-रविवारी रात्री 12 वाजल्यापासून हे निर्बंध पुन्हा लागू केले जातील. असं असलं तरी चीन, रशिया आणि अमेरिकेचे यूरोपीय सहकारी या निर्णयाचा विरोध करत आहेत.

निर्बंध काय आहेत?

मार्च 2007मध्ये सुरक्षा परिषदेनं इराणवर शस्त्रात्रांच्या व्यापाराप्रकरणी निर्बंध लादले होते.

परिषदेनं इराणच्या आण्विक कार्यक्रमात सहभागी सगळ्या व्यक्तींच्या येण्याजाण्यावरही निर्बंध लादले होते, तसंच त्यांच्या संपत्तीवर टाच आणण्यात आली होती.

2010 मध्येही इराण हेलिकॉप्टर आणि मिसाईल यासारखी शस्त्रास्त्रं खरेदी करू शकणार नाही, असे निर्बंध लादण्यात आले होते.

इराणचा आण्विक करार

2015मध्ये इराणनं अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स, चीन, रशिया आणि जर्मनीसोबत एक करार केला होता. त्यानुसार इराण आपल्या आण्विक कार्यक्रमांना मर्यादा घालणार होता आणि त्याबदल्यात इराणवरील संयुक्त राष्ट्रांचे निर्बंध हटणार होते.

या करारानुसार शस्त्रात्रांवरील निर्बंध ऑक्टोबर 2018मध्ये संपुष्टात येणार होते.

पण, 2018मध्येच अमेरिकेतील ट्रंप सरकारनं या करारातून स्वत:ला वेगळं केलं. असं असलं तरी हा करार पाळावा, असं इतर देशांचं मत होतं.

अमेरिका सुरक्षा परिषदेत

याप्रकरणी अमेरिकेचे सहकारीही त्यांच्याबरोबर नसल्याचं चित्र आहे.

ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनीनं शुक्रवारी सुरक्षा परिषदेत म्हटलं की, 20 सप्टेंबरपासून इराणला संयुक्त राष्ट्रांच्या निर्बंधांपासून मोकळीक मिळेल. या देशांच्या प्रतिनिधींनी सुरक्षा परिषदेला पत्र लिहून आपलं म्हणणं मांडल्याचं रॉयटर्सनं सांगितलं आहे.

अमेरिकेनं गेल्या महिन्यात सुरक्षा परिषदेत या निर्बंधांना पुढे वाढवत नेण्याचा प्रयत्न केला होता, पण तसं होऊ शकलं नाही. अमेरिकेचं म्हणणं होतं की, इराणनं 2015च्या कराराचं उल्लंघन केलं आहे. इतकंच नाही तर अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पियो यांनी सहकारी देश इराणला साथ देत असल्याचा आरोपही केला.

20 ऑगस्टला 'स्नॅपबॅक'ची घोषणा केली होती. ज्याचा अर्थ इराणविरोधात एका महिन्यानंतर निर्बंध लादणं, हा होता. असं असलं तरी अमेरिकेच्या या निर्णयाला कोणताही कायदेशीर आधार नाही, असं तज्ज्ञ सांगतात.

ऑगस्टमध्ये सुरक्षा परिषदेत इंडोनेशियानं म्हटलं होतं, याप्रकरणी परिषद कोणतीही कारवाई करण्याच्या स्थितीत नाही. कारण दोन्ही देशांमध्ये सहमती झालेली नाही.

संयुक्त राष्ट्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं आहे की, इराणवर संयुक्त राष्ट्रांनी जे निर्बंध लादले होते, ते पुन्हा एकदा कार्यान्वित केले जातील, तसंच शस्त्रात्रांवर लादलेले जुने निर्बंध ऑक्टोबर महिन्यात संपुष्टात येणार नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रांसप्लांट क्रीडा स्पर्धांमध्ये अवयवदान करणारे व्यक्ती सहभागी होतात.

या खेळांचं आयोजन ऑलिंपिक समिती करते.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अंकिता श्रीवास्तव यांनी 2019 मध्ये झालेल्या वर्ल्ड ट्रांसप्लांट गेम्समध्ये तीन पदके पटकावली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रान्सजेंडर मुलाला मुलींची कपडे घालायला आवडतात

योग्य ते शरीर मिळवण्यासाठी झरीन यांना 22 वर्षं वाट पाहावी लागली. दोन वर्षांपूर्वी झरीन यांना विक्रांत म्हणून ओळखलं जायचं. पुरुषाच्या शरीरात जन्मलेल्या झरीन मात्र स्त्री होत्या.

आता त्यांनी सेक्स रिअसाइन्मेंट सर्जरी म्हणजे लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया करून स्त्रीचं शरीर मिळवलं आहे.

या शस्त्रक्रियेनंतर पुरुषाची स्त्री किंवा महिलेचा पुरुष होऊ शकतो का?

प्लास्टिक सर्जन डॉ. नरेंद्र कौशिक यांच्या मते लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया केवळ ट्रान्सजेंडर लोकांनाच करावी लागते.

भारतात लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया करणाऱ्या काही डॉक्टरांमध्ये डॉ. कौशिक यांचा समावेश आहे. ट्रान्सजेंडर हा प्रकार जन्मताच असतो, असं ते सांगतात.

ट्रान्सजेंडर म्हणजे कोण?

ट्रान्सजेंडर म्हणजे अशा व्यक्ती ज्यांची लैंगिक अवयवं आणि शरीर वेगवेगळे असतात. अशा लिंगामुळं त्यांची पंचाईत होते.

हा काही मानसिक आजार नाही किंवा असं ते जाणूनबुजून ते असं करत नाहीत. त्यांचं तसं वाटणं एकदम सामान्यपणाचं लक्षण आहे.

त्यांची गुणसूत्रं पुरुष (XY) किंवा स्त्री (XX) अशी असतात पण लैंगिक अवयवं मात्र विरुद्ध लिंगाची असतात.

त्यामुळं त्यांचं वागणं बरोबर विरुद्ध लिंगाच्या व्यक्ती सारखं असतं. वैदकीय भाषेत असा स्थितीला 'जेंडर डिस्फोरिया' असं म्हटलं जातं.

ट्रान्सजेंडर आहात की नाही हे कसं समजतं?

साधारण वयाच्या बारा-तेराव्या वर्षी आपल्या शरीराचा आणि लिंगातील फरक समजून येतो.

डॉ. कौशिक यांच्या मते, "असा मुलगा हा नकळत मुलींची कपडे घालतो. त्याचे हावभाव मुलींसारखे असतात."

त्याचप्रमाणं ट्रान्सजेंडर मुलीला पुरुषांची कपडे घालायला आवडतात. तिला मुलींबद्दल लैंगिक आकर्षण वाटू लागतं.

आई-वडिलांनी आपल्या मुलावर लहानपणी बाराकाईनं लक्ष ठेवल तर आपलं मुलं हे ट्रान्सजेंडर आहे की नाही हे लक्षात येत. जर आपलं मूल ट्रान्सजेंडर असेल तर घाबरून न जाता मुलाला आधार द्यावा, असं ते सांगतात.

परंतु होतं असं की घरातील लोक अशा मुलांना समजून न घेता त्यांना त्यांच्या सध्याच्या शरीरानुसार वागण्यास भाग पाडतात.

अशा स्थितीत मुलांना 'मी कोण आहे' हेच लक्षात येत नाही. नैराश्येतून अशा लोकांनी आत्महत्या केल्याचीही उदाहरणे आहेत, असं ते सांगतात.

अशी होते लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया?

रिअसाइन्मेंट सर्जरी म्हणजे लिंग बदलाची शस्त्रक्रिया करण्याअगोदर त्या व्यक्तीमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"माझा जन्म विरुद्ध शरीरात झाला होता. नको त्या शरीरात जन्मल्यामुळं माझी घुसमट व्हायची," हे सांगताना झरीन यांचा कंठ दाटून आला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रुडो यांनी हे आंदोलन हाताळण्याच्या कार्यपद्धतीवर चिंता व्यक्त करताना म्हटलं की, त्यांचं सरकारनं नेहमीच शांततापूर्ण आंदोलन करण्याच्या अधिकाराचं समर्थन केलं आहे.

ट्रुडो यांच्या या विधानावर भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयानं तीव्र आक्षेप घेतला.

भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते अनुराग श्रीवास्तव यांनी ट्रुडोंचं वक्तव्यं हे अर्धवट माहितीवर आधारित आणि वस्तुस्थितीला धरून नसल्याचं म्हटलं.

भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं म्हटलं की, "कॅनडाच्या पंतप्रधानांचं वक्तव्य अनावश्यक होतं. त्यांचं विधान हे एका लोकशाही देशाच्या अंतर्गत प्रश्नांमध्ये हस्तक्षेप करण्यासारखं आहे."

ट्रुडो यांनी कॅनडातील पाच लाख शिखांना गुरू नानकदेव जयंतीच्या शुभेच्छा देणाऱ्या ऑनलाइन संदेशात म्हटलं की, "यावेळी भारतात सुरू असलेल्या शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाकडे दुर्लक्ष केलं तर ते निष्काळजीपणाचं ठरेल."

जस्टिन ट्रुडो यांनी म्हटलं होतं, "परिस्थिती चिंताजनक आहे. आम्हाला सगळ्यांना आंदोलनकर्त्यांच्या कुटुंब आणि मित्रपरिवाराबद्दल काळजी वाटतीये. कॅनडा नेहमीच शांततापूर्ण आंदोलन करण्याच्या अधिकाराबद्दल सजग राहिला आहे. आम्ही भारतातील अधिकाऱ्यांशी याविषयी थेट संवाद साधला आहे."

ट्रुडो यांच्या विधानावर अनुराग श्रीवास्तव यांनी म्हटलं की, "राजनयिक चर्चेला राजकीय हेतूंसाठी वापरणं योग्य नाही."

ट्रुडो यांच्या वक्तव्यावर भारतातून टीका

जस्टिन ट्रुडो यांच्या वक्तव्यावर भारतात सोशल मीडियावर सत्ताधारी भाजपकडून तसंच विरोधी पक्षांकडूनही तीव्र प्रतिक्रिया उमटली.

सर्वोच्च न्यायालयातील प्रसिद्ध वकील प्रशांत भूषण यांनी ट्वीट करून म्हटलं, "कॅनडाचे पंतप्रधान ट्रुडो यांनी एका लोकशाही देशात आंदोलन करण्याच्या अधिकाराच्या बाजूने विधान केलं. जगभरातील नेत्यांनी हे समजून घेणं खूप महत्त्वाचं आहे, की त्यांनी सर्वच देशातील लोकतांत्रिक अधिकारांच्या बाजूनं बोलायला हवं. हा अंतर्गत बाबींमधला हस्तक्षेप आहे, असं म्हणणाऱ्या लोकांच्या हे लक्षात येत नाहीये.

ज्येष्ठ पत्रकार वीर संघवींनी ट्रुडो यांच्या विधानावर टीका केली. त्यांनी ट्वीट करून म्हटलं, "शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाबाबत माझे विचार काहीही असले, तरी मला ट्रुडो यांनी यामध्ये बोलणं आवडलं नाहीये. एका देशाचे नेते म्हणून आपल्या या विधानामुळे जागतिक पातळीवर फार काही परिणाम होणार नसल्याची कल्पना ट्रुडो यांनाही आहे. ते केवळ आपल्या शीख समर्थकांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोदी सरकारनं संमत केलेल्या कृषी कायद्याविरोधात हजारो शेतकरी रस्त्यावर उतरून आंदोलन करत असतानाच मंगळवारी (1 डिसेंबर) कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांच्या वक्तव्याची चर्चा सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रॅक्टर रॅली

सुरक्षेच्या दृष्टीकोनातून दिल्ली पोलिसांनी शेतकरी संघटनांना ट्रॅक्टर रॅलीसाठी तीन मार्ग निश्चित करून दिले होते. पण काही शेतकऱ्यांनी आपला मोर्चा मध्य दिल्लीकडे वळवला ज्या ठिकाणी ही रॅली काढण्यासाठी पोलिसांनी स्पष्ट नकार दिला होता.

या परिस्थितीत शेतकरी आणि पोलिसांमध्ये संघर्ष झाला. शेतकऱ्यांनी बॅरिकेड्स तोडले  तर पोलिसांनी अश्रुधुराच्या नळकांड्या फोडल्या.

गेल्या दोन महिन्यांपासून शांततेत सुरू असलेल्या या आंदोलनाला हिंसक वळण का लागले? 60 दिवसांहून अधिक काळ दिल्लीच्या सीमेवर आंदोलन करणारा शेतकरी अचानक मध्य दिल्लीपर्यंत का पोहचला? दिल्लीच्या सीमेवर प्रतीक्षा करणाऱ्या शेतकरी वर्गाचे धैर्य सुटले का? की यामागे काही वेगळी कारणं आहेत? मध्य दिल्ली हा परिसर संवेदनशील का आहे? या प्रश्नांचा आढावा आपण घेणार आहोत.

ट्रॅक्टर रॅलीबाबत पोलीस आणि शेतकरी संघटनांमध्ये काय ठरले होते?

दिल्ली पोलिसांच्या परवानगीनेच शेतकरी ट्रॅक्टर रॅली काढू शकतील अशी सूचना सर्वोच्च न्यायालयाने केली होती. यानुसार दिल्ली पोलिसांनी शेतकरी संघटनांशी चर्चा करून ट्रॅक्टर रॅलीसाठी त्यांना तीन मार्ग निश्चित करून दिले.

पण पोलिसांनी रॅलीसाठी आखून दिलेली जागा काही शेतकरी संघटनांना मान्य नव्हती.  हा परिसर हरियाणात येतो आणि आम्हाला दिल्लीत रॅली काढायची आहे असे काही शेतकऱ्यांचे म्हणणे होते.

दिल्ली पोलीस आणि शेतकरी संघटनांमधील ठरलेल्या नियोजनानुसार 26 जानेवारीला राजपथावर प्रजासत्ताक दिनाची परेड संपल्यानंतर शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टरची परेड सुरू होईल. शंभर किलोमीटरचं अंतर पार केल्यानंतर ही परेड थांबेल असे शेतकरी संघटना आणि दिल्ली पोलिसांमध्ये ठरले.

ही परेड शांततामय पद्धतीने व्हावी यासाठी 2500 स्वयंसेवकांना तैनात करण्यात आले होते. त्यांना बॅच आणि ओळखपत्र देण्यात आलं.

ट्रॅक्टर घेऊन शेतकरी आंदोलक दिल्लीत शिरण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

सिंघू आणि टिकरी सीमेनजीक बॅरिकेड हटवण्यास दिल्ली पोलिसांनी होकार दिला. शांततामय पद्धतीने ट्रॅक्टर परेड आयोजित केली जाईल आणि सगळी माणसं आणि ट्रॅक्टर आंदोलनस्थळी परततील या हमीनंतर दिल्ली पोलिसांनी ट्रॅक्टर परेडला परवानगी दिली.

ही एक ऐतिहासिक परेड असून यावेळी शांततेचे पूर्ण पालन केले जाईल आणि शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टर परेडमुळे प्रजासत्ताक दिनाच्या सरकारी कार्यक्रमावर कोणताही परिणाम होणार नाही असंही शेतकरी संघटनांनी स्पष्ट केले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रजासत्ताक दिनानिमित्त दिल्लीच्या सीमेवर आंदोलन करत असलेल्या शेतकऱ्यांनी आज (26 जानेवारी)  ट्रॅक्टर रॅली काढली. दिल्लीत सव्वा लाख ट्रॅक्टर या रॅलीसाठी आले असल्याचा अंदाज आहे. पण या रॅलीला अचानक हिंसक वळण लागले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रॅक्टरांच्या गर्दीतून बाहेर पडल्यावर आपल्याला जागोजागी लंगर लागलेले दिसतात. दर 100 मीटरांच्या अंतरावर जेवण शिजत होतं. थोड्या अंतरावर मानसाहून आलेले राज माखा तूंबा वाजवत उधम सिंह यांचं शौर्य आठवणारं गाणं म्हणत होते.

काही तरुण काठ्या घेऊन महिलांच्या सुरक्षेसाठी पुढे चालत जात होते. गावागावांतून शेतकरी आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी आलेल्या महिला पथकांमध्ये त्यांचा समावेश आहे.

शेतकऱ्यांच्या या प्रचंड गर्दीमध्ये त्यांनी गावांवरून आणलेले काही वॉटर टँकरही उभे असल्याचं दिसतं. बफर झोनपासून थोडं दूरवर, हद्दीपाशी एक मंचही केलेला होता. पोलिसांच्या बॅरिकेड्सचा वेढा पडलेला जमिनीचा तुकडा बफर झोनच झालेला आहे.

आंदोलनकर्त्यांना पुढे जाता येऊ नये यासाठी काटेरी तारा लावलेल्या आहेत. वाळूने भरलेले ट्रक उभे आहेत आणि हातात बंदुका घेतलेले गणवेशातील सैनिक गस्त घालत आहेत. त्यांच्या हातात अश्रूधुराचे गोळे आहेत. परंतु, टिकरी व सिंघू बॉर्डरच्या दुसऱ्या बाजूला शेतकरीदेखील निग्रहाने आपले झेंडे फडकावत आहेत.

प्रतिकाराचं गाव आणि आंदोलनाचं वर्तमानपत्र

कृषी कायद्यांविरोधात शेतकऱ्यांनी सुरू केलेल्या 'दिल्ली चलो' आंदोलनाचा आता दुसरा महिना सुरू झाला आहे. आता या आंदोलनात राजस्थान, इतकंच नव्हे तर महाराष्ट्रातले शेतकरीही सहभागी झाले आहेत.

उत्तर प्रदेशातून आलेले व इथे रस्त्याशेजारी सलून चालवणारा एक माणूस आलेल्या ग्राहकांचे केस भादरण्यात व्यस्त होता. शेतकरी इथे आल्यानंतरच या व्यक्तीने इथे हे दुकान सुरू केलं. आठवड्याभरातच आणखीही काही लोकांनी इथे तात्पुरती दुकानं उघडली.

आणखी एक इसम शेतकऱ्यांना चपला व बूट विकत होता. आणखी थोड्या अंतरावर कोणी जॅकेट विकत होतं. अशा रितीने या निदर्शनस्थळाला आता अख्ख्या गावाचं रूप येऊ लागलं आहे. एका अर्थी ही प्रतिकाराची गावंच उभी राहिली आहेत.

इथे खुली व्यायमशाळा आहे. वाचनालय आणि कम्युनिटी सेंटर आहे. आता तर इथूनच 'ट्रॉली टाइम्स' नावाचं वर्तमानपत्रही प्रकाशित होऊ लागलंय. शेतकऱ्यांनी स्वतः सुरू केलेलं हे वर्तमानपत्र आहे आणि काही लोकांच्या म्हणण्यानुसार देशातील सर्वाधिक वेगाने वाचक वाढत असलेलं हे वर्तमानपत्र असावं.

प्रतिकारातून जन्मलेल्या या वर्तमानपत्रामध्ये इथे आलेल्या लोकांच्या कहाण्या आहेत. निदर्शनांबद्दलची माहिती आहे. शेतकऱ्यांनी किंवा अभियान चालवण्यासाठी आलेल्या विद्यार्थी-विद्यार्थिनींनी काढलेली चित्रं व त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुरुवातीला त्या ट्रॉल्यांमध्ये फक्त बल्ब लावलेले होते. बाहेर अंधार होता. बायका नि पुरुष चुलीभोवती बसून जेवण बनवायच्या प्रयत्नात होते. शेतकऱ्यांचं आंदोलन पाहायला जाताना ट्रॅक्टरांच्या मधून वाट काढत जावं लागतं, आणि जाताना पाण्याचा टप-टप आवाज येत राहतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रेंट बोल्ट आणि क्विंटन डी कॉक आनंद व्यक्त करताा

मुंबईने हैदराबादला 34 रन्सनी नमवलं. मुंबईने 208 रन्स केल्या. शिस्तबद्ध बॉलिंगच्या बळावर मुंबईने हैदराबादला 174 रन्सवरच रोखलं. या विजयासह मुंबईने गुणतालिकेत अव्वल स्थान पटकावलं आहे.

क्विंटन डी कॉकने 39 बॉलमध्ये 4 चौकार आणि 4 षटकारांसह 67 रन्सची आक्रमक खेळी केली. सूर्यकुमार यादवने 18 बॉलमध्ये 27 तर इशान किशनने 23 बॉलमध्ये 31 रन्स केल्या.

हार्दिक पंड्याने 19 बॉलमध्ये 28 तर कायरेन पोलार्डने 13 बॉलमध्ये 25 रन्स करत मुंबईला पावणेदोनशेचा टप्पा ओलांडून दिला. कृणाल पंड्याने 4 बॉलमध्ये 2 चौकार आणि 2 षटकारांसह 20 रन्स केल्या आणि मुंबईने 208 रन्सची नोंद केली.

इशान किशन

हैदराबादने दुखापतग्रस्त भुवनेश्वर कुमारऐवजी सिद्धार्थ कौलला तर खलील अहमदच्या जागी संदीप शर्माला संघात घेतलं.

रशीद खानने 4 ओव्हर्समध्ये फक्त 22 रन्स देत या खेळपट्टीवर कशी बॉलिंग करावी याचा वस्तुपाठ सादर केला. त्याने शतकाकडे वाटचाल करणाऱ्या क्विंटनला आऊट केलं.

बुंध्यात यॉर्कर टाकण्यासाठी प्रसिद्ध टी. नटराजनने याही मॅचमध्ये टिच्चून बॉलिंग केली. नटराजनला विकेट्सच्या बाबतीत यश मिळालं नाही. परंतु त्याने 4 ओव्हर्समध्ये केवळ 29 रन्स दिल्या.

प्रचंड लक्ष्याचा पाठलाग करताना डेव्हिड वॉर्नर-जॉनी बेअरस्टो जोडीने 34 धावांची सलामी दिली. ट्रेंट बोल्टने बेअरस्टोला आऊट करत ही जोडी फोडली. त्याने 25 रन्स केल्या. मनीष पांडेने वॉर्नरला चांगली साथ दिली. जेम्स पॅटिन्सनने पांडेला आऊट केलं. पांडेने 30 रन्सची खेळी केली.

घणाघाणी बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध वॉर्नरला सूर गवसण्यासाठी थोडा वेळ लागला. यामुळे रनरेटचं दडपण वाढलं. भरवशाचा केन विल्यमसन बोल्टचा बॉल अप्पर कट करण्याच्या प्रयत्नात आऊट झाला. राहुल चहरने अफलातून कॅच घेत प्रियम गर्गला माघारी धाडलं.

वॉर्नर खेळपट्टीवर असेपर्यंत मुंबईला धोका होता. मात्र पॅटिन्सनच्या बॉलिंगवर इशान किशनने वॉर्नरला सुरेख कॅच टिपला आणि हैदराबादच्या विजयाच्या आशा मावळल्या. त्याने 44 बॉलमध्ये 5 चौकार आणि 2 षटकारांसह 60 रन्सची खेळी केली.

अभिषेक शर्मा 10 तर अब्दुल समदने 20 रन्स करत चमत्कार घडवण्याचा प्रयत्न केला मात्र मुंबईच्या शिस्तबद्ध माऱ्यासमोर ते आगेकूच करू शकले नाहीत.

मुंबईतर्फे ट्रेंट बोल्ट, जेम्स पॅटिन्सन आणि जसप्रीत बुमराह यांनी प्रत्येकी 2 विकेट्स घेत या विजयात निर्णायक भूमिका बजावली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

छोट्या आकाराच्या शारजाच्या मैदानावर चौकार-षटकारांच्या लयलूटीसह दर इनिंग्जला दोनशे धावांची फॅक्टरी मुंबई-हैदराबाद मॅचमध्येही पाहायला मिळाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रेंट ब्रिज स्टेडियमच्या गेटपाशी आल्याबरोबर मला इंडिया...इंडियाचा गजर ऐकू येऊ लागला. खरंतर पिचची तपासणी सुरू होती आणि मॅच अजून सुरू झालेली नव्हती.

पण स्टेडियममध्ये जायला मी अधीर झालो होतो. पण भारत विरुद्ध न्यूझीलंड मॅच पावसामुळे रद्द करण्यात येत असल्याचं आयसीसीने जाहीर केलं आणि माझ्या उत्साहावरही पाणी पडलं. मी पुरता आतही शिरलो नव्हतो तितक्यात गेट्स उघडली नाराज झालेल्या भारतीय पाठीराख्यांच्या झुंडी आरडाओरडा करत बाहेर पडू लागल्या.

सगळं संपलं होतं. दोन्ही टीमला प्रत्येकी एक पॉईंट देण्यात आला होता.  वर्ल्ड कप म्हणजे क्रिकेटची जगातली सगळ्यांत मोठी स्पर्धा आणि पावसामुळे रद्द करण्यात आलेली ही चौथी मॅच.

सकाळी 9:20च्या सुमारास माझं विमान लंडनच्या धावपट्टीवर उतरलं आणि माझा वर्ल्ड कपचा हा खास प्रवास सुरू झाला. वर्ल्ड कपची मॅच प्रत्यक्ष स्टेडियममध्ये हजर राहून पाहणं हे प्रत्येक क्रिकेटप्रेमीचं स्वप्न असतं आणि हेच स्वप्न भारत, पाकिस्तान, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका आणि अगदी अमेरिकेतूनही क्रिकेट प्रेमींना ओढून इंग्लंडमध्ये घेऊन आलेलं आहे. पण असं असूनही आयोजक इंग्लंडने मात्र काही प्रमाणात निराशा  केलीय.

कारण -बेभरवशाचं हवामान आणि वर्ल्ड कपच्या मोठ्या प्रसिद्धीचा अभाव.

इंग्लंडच का? ही योग्य वेळ आहे का?

ज्या देशामध्ये एखाद्या खेळाचा उगम झाला आणि काही ऐतिहासिक घटना जिथे घटल्या, त्या देशात जाणं हा अनुभव नेहमीच संस्मरणीय असतो. मी या वर्ल्ड कपच्या कव्हरेजसाठीची तयारी आणि आखणी करत असताना लंडनमधला माझा सहकारी म्हणाला, ''काळजी करू नकोस, या 'इंग्लिश समर'चा सगळेजण आनंद घेतील.''

पण मी आणि माझ्यासारख्याच जगाच्या कानाकोपऱ्यातून आलेल्या इतर अनेकांसाठी कोणीतरी काही वेगळंच योजून ठेवलं होतं.

इंग्लंडच्या विविध भागांमध्ये होणाऱ्या पावसामुळे अनेकांची चिंता व्यक्त केली होती. सगळ्यांत चर्चा होतेय ती - रिझर्व्ह डेज म्हणजे राखून ठेवण्यात आलेल्या काही दिवसांबद्दल. या फॉरमॅटमध्ये सामने खेळवताना आयसीसीने जास्तीचे काही दिवस राखून ठेवलेले नाहीत. आणि याचा परिणाम टीम्सना मिळणाऱ्या पॉइंट्सवर होतोय. दुबईहून आलेले काही फॅन्स मला ट्रेंट ब्रिजच्या बाहेर भेटले.

कट्टर क्रिकेटप्रेमी असणारा कुमार दुबईत काम करतो आणि आपल्या मुलांना हा शानदार खेळ दाखवण्यासाठी लंडनला घेऊन आलाय. ''हवामान इतकं बेभरवशाचं असणार असल्याचं आयसीसीला माहीत असतानाही त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्ल्ड कपला सुरुवात झालीय आणि माहोल क्रिकेटमय झालाय. पण खरंच सगळीकडे असा माहोल आहे का? की वर्ल्ड कप आता इतर कोणत्याही क्रिकेट टूर्नामेंटसारखा वाटायला लागलाय?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रेंटब्रिज

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

यंदाच्या पावसामुळे एकूण चार सामने रद्द झाले आहेत.

हा बारावा वर्ल्ड कप आहे. याआधीचे वर्ल्ड कप मिळून 402 सामने झाले आहेत आणि त्यापैकी फक्त 2 सामने रद्द झाले आहेत.

याच्या तुलनेत यंदाच्या वर्ल्ड कपच्या 18 सामन्यांपैकी 4 पावसामुळे रद्द करावे लागले आहेत.

आपल्या लाडक्या संघाला पाठिंबा देण्यासाठी जगभरातून चाहते इंग्लंडमध्ये दाखल झाले आहेत. पावसामुळे सामने होत नसल्यामुळे चाहत्यांचा हिरमोड होत आहे. प्रक्षेपणकर्त्या कंपनीचंही नुकसान होत आहे.

पावसामुळे सामना रद्द होत असल्याने दोन्ही संघांना गुण विभागून देण्यात येत आहेत.

सेमी फायनलमध्ये स्थान पटकावण्यासाठी जास्तीत जास्त गुण मिळवण्याची स्पर्धा असताना, गुण विभागून दिलं जाणं कोणत्याही संघासाठी नुकसानदायी आहे.

पावसाने वाहून जाणाऱ्या सामन्यांवर उतारा काय?

छताचा पर्याय आहे का?

विम्बल्डन तसंच फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धांमध्ये पाऊस आल्यास कोर्टवर छप्पर येतं. हे उघडझाप करता येणारं छप्पर असतं. गरज पडेल तेव्हा ते उघडतं. परिस्थिती सर्वसामान्य असताना ते बंद राहतं.

अशा स्वरूपाचं आच्छादन किंवा छत क्रिकेट स्टेडियममध्ये बसवलं जाऊ शकतं का?

विम्बल्डन सेंटर कोर्टवर उघडझाप होणारं छत आहे.

क्रिकेट स्टेडियमच्या तुलनेत टेनिस कोर्ट लहान असतं. क्रिकेट स्टेडियमवर आच्छादन किंवा छत घालणं खर्चिक आहे. हे काम गुंतागुंतीचंही आहे.

इंग्लंडमधली मैदानं वेगवेगळ्या आकाराची आहेत. त्यामुळे प्रत्येक मैदानावर आच्छादन बसवणं हे स्वतंत्र आव्हान आहे.

विम्बल्डनच्या सेंटर कोर्टवर असं उघडझाप होणारं आच्छादन बसवण्यासाठी 100 मिलिअन युरो एवढा प्रचंड खर्च झाला होता. विम्बल्डन स्पर्धा एकाच प्रांगणात होते. वर्ल्ड कपचे सामने 11 विविध ठिकाणी होत आहेत.

वर्ल्ड कप आयोजनाचा खर्च तसाही प्रचंड आहे. अकराच्या अकरा स्टेडियमवर आच्छादन बसवणं संयोजकांवर आर्थिक बोजा टाकू शकतं.

ऑस्ट्रेलियात डॉकलँड्स स्टेडियमवर कायमस्वरूपी आच्छादन आहे. तिथे काही आंतरराष्ट्रीय सामने झाले आहेत. मात्र षटकार मारताना बॉल छताला लागून खाली पडल्याचे प्रसंग घडले आहेत. याव्यतिरिक्त खुल्या वातावरणात गवताचा, वाऱ्याचा, हवामानाचा परिणाम बॉलच्या हालचालीवर होतो. बॉल स्विंग होतो.

ते सगळं इनडोअर स्टेडियमध्ये होईलच याची शाश्वती नाही. इनडोअर स्टेडियम बंदिस्तच असल्याने कायम कृत्रिम प्रकाशातच खेळ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंग्लंडमधल्या वर्ल्ड कपची सर्वत्र चर्चा तर आहेच, पण खेळामुळे नाही तर भलत्याच एका कारणामुळे. वर्ल्ड कपच्या आनंदावर विरजण घालण्याचं काम पाऊस करत आहे. रविवारी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातला खेळ पहिला डाव संपायला तीन ओव्हर उरली होती तेव्हा थांबवण्यात आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रेंटॉन मॅककिनले

आपल्या काळजाचा तुकडा गमावल्याचं दुःख त्याच्या आईवडिलांना क्षणाक्षणाला जगू देत नव्हतं. पण त्यांना आता पुढचा विचार करायचा होता. त्यांनी आपल्या मुलाचे अवयव दान करण्याचं ठरवलं. त्यासाठी अर्जही भरला. पण अर्ज भरून झाल्यानंतर हा मुलगा चक्क शुद्धीत आला!

काय! असं कसं?

अमेरिकेतल्या अलाबामा राज्यात राहणाऱ्या ट्रेंटॉन मॅकिनलेच्या गाडीला मार्च महिन्यात अपघात झाला. त्यात कारमधून तो पडला आणि एका मोठ्या ट्रेलरला जाऊन धडकला. त्यात त्याच्या मेंदूला गंभीर दुखापत झाली.

ट्रेंटॉनच्या डोक्याला सात ठिकाणी फ्रॅक्चर झालं होतं.

ट्रेंटॉनची आई जेनिफर रिंडल सांगतात की, "त्याच्या डोक्यावर अनेक शस्त्रक्रिया झाल्या. त्यामुळे त्याची किडनी खराब झाली आणि हृदयविकाराचा झटकाही आला. हॉस्पीटलमध्ये एका वेळी तो तब्बल 15 मिनिटं मृतावस्थेत गेल्यासारखा झाला. तो पुन्हा कधीच शुद्धीवर येणार नाही असंही डॉक्टरांनी सांगितलं."

त्याचे अवयव जर दान केले तर इतर पाच गरजू लहान मुलांमध्ये त्यांचं प्रत्यारोपण करता येईल, असंही डॉक्टरांनी त्यांना सांगितलं.

CBS News शी बोलताना रिंडल म्हणाल्या, "आम्ही त्यांना होकार दिला कारण आम्हाला ट्रेंटॉनला कोणत्या ना कोणत्या रूपात जिवंत पाहायचं होतं. म्हणून त्याचे अवयव दान करण्याचा आम्ही निश्चय केला."

ट्रेंटॉन आई रिंडलसोबत.

अखेर त्याचा लाईफ सपोर्ट काढण्याच्या तयारी करत असताना डॉक्टरांना जाणवलं की ट्रेंटॉन शुद्धीत येतोय.

"त्याला कायमचं मृत घोषित करण्यासाठी त्याची अंतिम ब्रेन वेव्ह टेस्ट होणार होती. पण तितक्यात तो शुद्धीत आला आणि डॉक्टरांनी ही टेस्ट रद्द केली," त्या सांगतात.

ट्रेंटॉनवर सध्या पुढील उपचार सुरू आहे.

"त्याला चालता-बोलता येत आहे, तसंच वाचन आणि गणितही सोडवता येत आहे, हा म्हणजे एक चमत्कारच आहे," रिंडल सांगतात.

ट्रेंटॉन

"मी काँक्रिटवर धडकलो आणि एका मोठ्या ट्रेलरचा धक्का माझ्या डोक्याला लागला," ट्रेंटॉन सांगतो. "त्यानंतरचं मला काही आठवत नाही."

त्याला अजूनही वेदना होत आहेत आणि डोक्याचा अर्धा भाग जोडण्यासाठी त्यावर शस्त्रक्रिया आवश्यक आहे.

"बेशुद्धावस्थेत असताना मला वाटत होतं की मी खरंच स्वर्गात पोहोचलोय," असं ट्रेंटॉन स्वत: सांगतो. "मी एका मोकळ्या मैदानात एकदम सरळ रेषेत चालत होतो."

पण हे नेमकं कसं झालं?

"देवाशिवाय इतर कुणीही हे स्पष्ट करू शकणार नाही," असं 13 वर्षांच्या ट्रेंटॉन मॅकिनलेला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एक 13 वर्षांच्या मुलाचा अपघातात मृत्यू झाला. निदान डॉक्टरांनी तरी त्याचा मेंदू मृतावस्थेत गेल्याचं जाहीर केलं होतं.