डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आरोपानंतर अंतर्गत चौकशी समिती बसवण्यात आली होती. त्या समितीनं महिलेच्या आरोपात तथ्य नसल्याचा निर्वाळा दिला आहे. पण जेव्हा त्या महिलेनं हा मुद्दा सार्वजनिक करायचं ठरवलं तेव्हा त्याच संस्थेवर विश्वास ठेवला आणि त्या संस्थेच्या प्रमुखाविरोधात तक्रार दाखल केली.

लैंगिक शोषणविरोधी कायदा करणाऱ्यांवर तसंच न्यायपालिकेच्या स्वायत्ततेवर त्या महिलेनं विश्वास ठेवला आहे. त्यामुळंच त्यांनी सुप्रीम कोर्टाच्या सगळ्या न्यायमूर्तींना पत्र लिहून निष्पक्ष चौकशी करण्याची मागणी केली.

आरोप जेव्हा सार्वजनिक करण्यात आले तेव्हा सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी हे आरोप 'खोटे आणि अपमानजनक' असल्याचं सांगत या आरोपांना उत्तर देणं गरजेचं वाटत नसल्याचं सांगितलं.

तेव्हा न्यायालयातल्या अनेक महिला खांद्याला खांदा लावून तक्रारकर्त्या महिलेसोबत उभ्या राहिल्या. न्यायपालिकेवर दबाव वाढला आणि शेवटी एक चौकशी समिती बसवण्यात आली.

समितीवरही टीका झाली. समितीचे अध्यक्ष, सदस्य यांच्यावर बोट ठेवण्यात आलं. त्या महिलेनंही संशय जाहीर केला पण त्याही समितीसमोर साक्ष दिली.

जेव्हा भीती वाढत गेली तेव्हा महिलेनं परत निष्पक्ष सुनावणीची मागणी करत चौकशीतून माघार घेतली. शेवटी समितीनं महिलेच्या अनुपस्थितीतचं चौकशी सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेतला.

सरन्यायाधीशांना क्लीनचिट दिल्यानंतर तक्रारकर्ती महिला खचली.  त्यांनी प्रेस रीलिज प्रसिद्ध करून त्याच्यावर 'अन्याय' झाला आहे, त्यांची 'भीती सत्यात उतरली' आणि 'न्याय मिळवण्याची आशा संपण्याच्या मार्गावर आहे,' असं म्हटलं.

आता अनेक महिला आंदोलनकर्त्या एकत्र आल्या आहेत. सुप्रीम कोर्टासमोर त्यांनी आंदोलनही केलं.

तक्रारकर्त्या महिलेनं सुप्रीम कोर्टाच्या समितीला पत्र लिहून चौकशी अहवालाची मागणी केली. "एवढे पुरावे देऊनही माझ्या आरोपात तथ्य कसं सापडलं नाही?" असं त्यांनी विचारलं आहे.

ती महिला न्यायपालिकेची दरवाजे परत ठोठावत आहे. आरोप खरे की खोटे यांची निष्पक्ष चौकशी व्हावी अशी मागणी करत आहे. या मागणीत आणखी महिला एकत्र आल्या आहेत.

या सगळ्या महिलांचा न्यायपालिकेच्या 'न्यायदानावर' पूर्ण विश्वास आहे.

हा तोच महिलांचा समुदाय आहे जो 2002च्या गुजरात दंगलीच्यावेळी सामूहिक बलात्काराची शिकार झालेल्या बिल्किस बानो यांच्यासोबत उभा होता.

अहमदाबाद कोर्टात साक्षीदारांवर दबाव टाकला जाऊ शकतो म्हणून बिल्किस बानो यांनी आपली केस मुंबईला ट्रान्सफर करावी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सरन्यायाधीशांनी आधी लैंगिक शोषण केलं. नंतर नोकरीवरून काढून टाकलं आणि कुटुंबाला छळलं आहे, असा आरोप सुप्रीम कोर्टात काम करणाऱ्या एका महिला कर्मचाऱ्यानं केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आरोपानंतर जमावाने संबंधित शिक्षकाच्या शाळेच्या इमारतीत तोडफोड केली. ही शाळा खासगी असून शाळेच्या मालकांच्या घरावरही हल्ला करण्यात आला आहे.

संतप्त जमावाने एका मंदिराची तोडफोड केल्याचा दावाही काही पाकिस्तानी पत्रकारांनी तसंच वेबसाईट्सनी केला आहे.

शाळेतल्या हिंदू शिक्षकांनी शिकवताना प्रेषित मोहम्मदांचा अपमान केल्याचा आरोप शनिवारी (14 सप्टेंबर) नववीतल्या एका विद्यार्थ्याने केल्याचं पत्रकार अली हसन यांनी सांगितलं.

या मुलाच्या वडिलांनी याबाबत पोलिसांत तक्रार केली. त्यानंतर ईश निंदा कायद्याच्या कलम 295 C नुसार कारवाई करत या शिक्षकाला अटक करण्यात आली.

या अटकेच्या निषेधार्थ रविवारी धार्मिक संघटनांनी जिल्ह्यामध्ये बंद पुकारला आणि अनेक ठिकाणी मोर्चेही काढण्यात आले. घोटकीमधल्या कामकाजावर या आंदोलनाचा परिणाम झाला. अशाच एका निदर्शनादरम्यान एका गटाने शाळेच्या इमारतीवर हल्ला केला. तर दुसऱ्या एका गटाने शाळेच्या मालकांच्या घरावर हल्ला केला.

"हिंदू मंदिराची आणि शाळेची तोडफोड करणाऱ्या, हातात लाठी - काठ्या घेतलेल्या आंदोलकांचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर होत आहेत," असं पाकिस्तानी न्यूज वेबसाईट 'डॉन'ने म्हटलंय.

'अल्पसंख्याकांविरोधातली हिंसा क्रूर'

या प्रकरणातले आरोपी नूतन मल हे पोलिसांच्या ताब्यात असून या प्रकरणाचा निष्पक्ष तपास करण्यात येत आहे. गुंडगिरी करणाऱ्या आंदोलकांविरुद्ध खटले दाखल करण्यात येतील, असं ट्वीट सिंध पोलिसांचे अतिरिक्त महानिरीक्षक जमील अहमद यांनी केलं आहे.

पाकिस्तानातल्या मानवाधिकार आयोगानेही या प्रकारावर प्रतिक्रिया दिली आहे.

त्यांनी म्हटलंय, "प्रशासनाने हिंसा थांबवण्यासाठी आणि शाळेच्या मुख्याध्यापकांच्या सुरक्षेची खबरदारी घेण्यासाठी त्वरित पावलं उचलणं गरजेचं आहे. शेअर करण्यात आलेला व्हीडिओ अंगावर काटे आणणारा आहे. अल्पसंख्याक समाजातल्या कोणत्याही सदस्यासोबत जमावाने केलेली हिंसा क्रूर आणि अस्वीकारार्ह आहे."

टोरांटोमध्ये राहणारे पत्रकार अनीस फारुकी यांनी ट्विटरवर एक व्हीडिओ शेअर करत म्हटलं आहे, "घोटकीमध्ये मुसलमानांच्या जमावाने हिंदूंवर आणि त्यांच्या देवळांवर हल्ला केला. भारतात एखाद्या मशिदीबाबत असं घडलं असतं तर पाकिस्तानने तातडीने भूमिका घेतली असती. याबाबतीतही ईशनिंदेचा गुन्हा दाखल करण्यात येणार का?"

यातील कोणत्याही व्हीडिओच्या सत्यतेची शहानिशा बीबीसीने केलेली नाही.

या प्रकरणातल्या आरोपी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातल्या सिंध प्रांतातील घोटकी जिल्ह्यात एका हिंदू शिक्षकावर ईशनिंदेचा आरोप करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आरोपीचा शोध घेण्यासाठी 200 पेक्षा जास्त पोलीस तैनात करण्यात आले आहेत, असं पाकिस्तानातल्या पोलीस अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे. पण या घटनेनंतर कसूरमध्ये सुरू झालेली प्रदर्शनं पूर्ण पाकिस्तानात पसरत चालली आहेत.

सोशल मीडियावर सगळीकडे या घटनेविरोधात संताप व्यक्त होत केला जात आहे. दु:ख व्यक्त करताना मुलीचे वडील म्हणाले, "पूर्ण जग संपल्यासारखं वाटतंय.... माझ्याकडं काही शब्द नाहीत."

दोन वर्षात 12 मुलांच्या हत्या

गेल्या दोन वर्षांत अशा 12 घटना घडल्याचं कसूरच्या पोलिसांनी सांगितलं. यापैकी पाच घटनांमागे एकाच संशयिताचा हात असल्याचं सांगितलं जात आहे. त्याला शोधण्यासाठी शेकडो पोलीस तैनात करण्यात आले आहेत. आता पर्यंत 90 संशियितांच्या DNA चाचण्या करण्यात आल्या आहेत.

स्थानिक न्यूज चॅनल 'डॉन न्यूज'ने दिलेल्या वृत्तानुसार पोलिसांनी प्रदर्शनकर्त्यांवर गोळीबारात केला आहे.

'पोलिसांचा निष्काळजीपणा'

झैनबचे वडील अमीन अंसारी म्हणाले की, "प्रदर्शनकर्त्यांनी केलेल्या जाळपोळीचं समर्थन करत नाहीत. पण त्यांचा संताप मी समजू शकतो."

ते पुढे म्हणाले, "CCTVचं फुटेज मिळताच पोलिसांनी ताबडतोब कारवाई केली असती तर आरोपीला लगेच पकडण्यात यश आलं असतं."

दरम्यान, स्थानिक नेत्यांनी आरोपीला लवकरात लवकर पकडण्यासाठी प्रयत्न करणार, असं आश्वासन दिलं आहे.

पोलिसांनी ताबडतोब कारवाई केली असती तर आरोपीला लगेच पकडण्यात यश आलं असतं, असं झैनबच्या वडील म्हणणं आहे.

पाकिस्तानात लोक सतत पोलीस आणि सरकारवर संताप व्यक्त करत आहेत. गुरुवारी प्रदर्शनकर्त्यांनी सरकारी इमारती, कार आणि एक स्थानिक नेत्याच्या कार्यालयाला आग लावण्यात आली.

त्यांचं म्हणणं आहे की लहान मुलांवरील अत्याचार रोखण्यात पोलिसांनी कोणतीही पाउलं उचलली नाहीत.

आरोपीला पकडण्यासाठी 1 कोटीचं बक्षीस

स्थानिक पोलीस प्रवक्त्यानं AFP वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार, "जवळजवळ 1000 लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. ते सरकारी हॉस्पिटल, पोलीस स्थानक, आयुक्तालयांवर दगडफेक केली जात आहे."

पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात दोनजण मृत्युमुखी पडले.

ते पुढं म्हणाले की, "अधिक पोलिसफाटा तैनात करून परिस्थिती आटोक्यात आणण्याचा प्रयत्न केला जात आहे."

बुधवारी एका जमावाने स्थानिक पोलीस कार्यालयावर हल्ला केला. त्यानंतर पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात दोन जण मृत्युमुखी पडले.

पंजाब सरकारने झैनबच्या आरोपीला पकडण्यात मदत करणाऱ्याला 1...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानच्या कसूर जिल्ह्यामध्ये मंगळवारी भरदिवसा झैनब या 6 वर्षांच्या चिमुकलीवर बलात्कार करून तिची अमानुषपणे हत्या करण्यात आली आहे. आरोपीने तिचा मृतदेह कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यात फेकून दिला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या आर्थिक सुधारणेनंतर चीन जगातली सर्वांत मजबूत अर्थव्यवस्था म्हणून समोर आला.

सद्यस्थितीला चीन हा जगातला सर्वाधिक परदेशी चलन (3.12 खर्व डॉलर) बाळगणारा देश आहे.

डेंग शिओ पिंग यांनी 1978मध्ये जेव्हा आर्थिक सुधरणांना सुरूवात केली तेव्हा जगाच्या अर्थव्यवस्थेत चीनचा हिस्सा हा फक्त 1.8 टक्के होता. आजच्या तारखेला हाच हिस्सा 18.2 टक्के इतका आहे.

15व्या आणि 16व्या शतकात जगातल्या अर्थव्यवस्थेत चीनचा हिस्सा जवळपास 30 टक्के होता. त्यामुळे जगात चीन आता केवळ वेगानं उभी राहणारी अर्थव्यवस्था राहिलेला नसून त्यांची भूतकाळातल्या त्या सुवर्ण युगाकडेही वाटचाल सुरू झाली आहे.

चीनला जगात शक्तिशाली बनवण्यामागे माओ-त्से-तुंग, डेंग शिओ पिंग आणि विद्यमान नेते शी जिनपिंग या तीन नेत्यांचं सर्वात मोठं योगदान आहे. डेंग यांच्या आर्थिक क्रांतीच्या 40 वर्षांनंतर एकदा पुन्हा चीन हा शी जिनपिंग यांच्यासारख्या शक्तिशाली नेत्याच्या नेतृत्वाखाली पुढे वाटचाल करत आहे.

माओत्से तुंग आणि डेंग शिओ पिंग

शी जिनपिंग हे चीनची अर्थव्यवस्था आणखी प्रभावशाली बनवण्यासाठी देशाला मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात सुपरपॉवर करू इच्छितात. यासाठी शी जिनपिंग हे डेंग शिओ पिंग यांचीच धोरणं पुढे नेत आहेत. ज्यामध्ये अर्थव्यवस्था खुली करणं आणि आर्थिक सुधारणा करण्यासाठी पावलं उचलणं याचा समावेश आहे.

चीनच्या आर्थिक यशाचं मॉडेल आणि तिथलं कम्युनिस्ट राजकारण यांच्यात अनेकदा संघर्षाची स्थिती निर्माण झाली आहे.

मग चीनच्या अर्थव्यवस्थेला उभारी मिळण्यामागे सरकारी योजना आणि खाजगी गुंतवणूकदार तसंच खुल्या बाजारपेठेपैकी कोणाला श्रेय दिलं गेलं पाहिजे?

शी जिनपिंग यांच्या हातात चीनची संपूर्ण राजकिय ताकद एकवटली आहे. त्याचवेळी प्रश्न हा पण आहे की, किती मर्यादेपर्यंत इथले नेते अर्थव्यवस्था नियंत्रित ठेवू इच्छितात.

डेंग आणि चीनी अर्थव्यवस्थेतील कायापालट

चीनच्या उभारणीची कथा ही फक्त दुसऱ्या महायुद्धानंतर झालेल्या विकासाची कथा नसून ही कथा एका नियंत्रित अर्थव्यवस्थेतून खुली आणि बाजरपेठेला अनुकूल असलेल्या अर्थव्यवस्थेत रुपांतरणाची कथा आहे.

जगातल्या अनेक देशांनी चीनसारखे बदल स्वीकारले. पण सातत्यानं यश मिळवण्याबाबतीत मात्र चीन हा नेहमी पोस्टर बॉय ठरला.

चीननं देशांतर्गत अर्थव्यवस्था बाजारपेठेच्या भरवशावर न सोडता त्यात क्रमानं सुधारणा करण्याची प्रक्रिया अवलंबली. अंतर्गत अर्थव्यवस्था सुधारण्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमध्ये माओ त्से तुंग यांच्यानंतर अर्थक्रांती आणण्याचं श्रेय डेंग शिओ पिंग यांना दिलं जातं. डेंग यांनी 1978मध्ये सुरू केलेल्या अर्थक्रांतीला यावर्षी 2018 मध्ये 40 वर्षं पूर्ण झाली आहेत. डेंग शिओ पिंग याला चीनची दुसरी क्रांती म्हणायचे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या इमेजेसमध्ये बंकर, टेन्ट आणि सैन्याचं सामान ठेवण्यासाठीचे गोदाम उभारण्यात आल्याचं दिसतंय. गेल्या महिन्यात या सर्व गोष्टी इथे नव्हत्या.

22 जून रोजी काढलेल्या या इमेज आहेत. मॅक्सर या अंतराळ तंत्रज्ञान कंपनीने हे इमेजेस टिपले आहेत.

रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, चीनने गलवान नदीजवळ जे बांधकाम उभारल्याचं दिसतंय ते जूनच्या अगदी सुरुवातीला जे एरिअल फोटोग्राफ काढले, त्यात दिसत नाही.

मात्र, या सॅटेलाईट इमेजवर अद्याप चीन आणि भारत या दोन्ही देशांकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. बीबीसीने या फोटोची सत्यता पडताळलेली नाही.

लडाखच्या गलवान खोऱ्यात मे महिन्यापासूनच भारत आणि चीनचे जवान समोरासमोर उभे ठाकलेत. मात्र, 15 जूनच्या रात्री झालेल्या हाणामारीत भारताचे 20 जवान शहीद झाले. त्यानंतर हा तणाव आणखीच वाढला. तणाव दूर करण्यासाठी दोन्ही देशांमध्ये चर्चाही सुरू आहे.

बुधवारी (24 जून) परराष्ट्र मंत्रालयाने एक निवेदन जारी करत म्हटलं आहे की, "6 जून रोजी दोन्ही देशांच्या कमांडर पातळीवरच्या चर्चेत डिसएन्गेजमेंट आणि डी-एस्कलरेशन संबंधी जो निर्णय घेतला होता, त्यावर दोन्ही देशांनी प्रामाणिकपणे अंमलबजावणी केली पाहिजे. यावर भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर आणि चीनचे परराष्ट्र मंत्री ही वांग यी यांनी पुन्हा एकदा भर दिला आहे."

सॅटेलाईट इमेजमध्ये काय दिसतं?

गलवान खोऱ्यात प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेच्या भारताच्या बाजूने 1.5 किमी आत चीनचा मोठा कॅम्प दिसतोय, असं संरक्षणतज्ज्ञ अजय शुक्ला यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

स्थानिक प्रसारमाध्यमांनीही सैन्यातील सूत्रांच्या हवाल्याने म्हटलं आहे की, "दोन्ही देशांत कमांडर पातळीवर चर्चा सुरू होती, तेव्हापासून ते 15 जूनला हिंसक चकमक झाली. या दरम्यानच्या काळात चीनने अधिकचं बांधकाम केलं असावं, असं वाटतं."

मे महिन्यात ज्या सॅटेलाईट इमेज घेण्यात आल्या त्यात वादग्रस्त भागात कुठलंच बांधकाम दिसत नाही.

हे बांधकाम 'काळजी वाढवणारं' असल्याचं माजी भारतीय परराष्ट्र अधिकारी आणि लडाखविषयक जाणकार पी. स्टोबडन यांनी म्हटलं आहे.

बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "केंद्र सरकारने कुठलीही इमेज किंवा पत्रक अजून प्रसिद्ध केलेलं नाही. त्यामुळे त्यावर बोलणं अवघड आहे. मात्र, एका खाजगी कंपनीने जी इमेजेस प्रसिद्ध केली आहेत त्यावरून असं दिसतं की चीनने बांधकाम केलं आहे आणि त्यांनी माघार घेतलेली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत-चीन सीमेवरील गलवान खोऱ्यात 15-16 जूनच्या रात्री ज्या भागात जवानांमध्ये हिंसक चकमक झाली होती, त्या भागाजवळ चीन बांधकाम करत असल्याचं सॅटेलाईट इमेजमध्ये दिसतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या उत्तरात म्हटलं आहे की, "माजी आयएसआय प्रमुख 2008 पासून भारतीय गुप्तचर संस्था रॉ च्या संपर्कात आहेत."

यात असंही म्हटलं आहे की, "असद दुर्रानी देशविघातक कारवायांमध्ये सहभागी आहेत."

संरक्षण मंत्रालयाचं म्हणणं आहे की या पार्श्वभूमीवर त्यांचं नाव इसीएलमधून काढता येऊ शकत नाही. याच कारणामुळे ते देश सोडून बाहेर जाऊ शकत नाहीत.

असद दुर्रानी यांनी भारतीय गुप्तचर संस्था रॉचे माजी प्रमुख एएस दुलत यांच्यासह एक पुस्तक लिहिलं होतं हे विशेष. पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे की या पुस्तकात पाकिस्तानच्या राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित मजकुरही होता.

पाकिस्तानच्या सरकारने 29 मे 2018 मध्ये माजी आयएसआय प्रमुखांचं नाव या यादीत समाविष्ट केलं होतं. याच्या विरोधात दुर्रानी यांनी इस्लामबाद हायकोर्टात याचिका दाखल केली होती.

दुर्रानी यांच्याबद्दल पाकिस्तानचं संरक्षण मंत्रालयाने काय म्हटलं?

27 जानेवारीला इस्लामाबादच्या हायकोर्टात दाखल केलेल्या उत्तरात पाकिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने म्हटलं की असद दुर्रानी यांनी रॉच्या माजी प्रमुखांसोबत पुस्तकाचं सहलेखन करून अधिकृत गोपनीयता कायद्याचा भंग केला आहे. या गुन्हासाठी सैनिकी कायद्यानुसार कारवाई होऊ शकते.

यात 1952 च्या सैन्य अधिनियमाचा उल्लेख आहे ज्यानुसार कोणतीही व्यक्ती जर देशविघातक कारवायांमध्ये सहभागी असेल तर या नियमाच्या अनुच्छेद 2D नुसार त्या व्यक्तीचं कोर्टमार्शल होऊ शकतं.

यात असंही म्हटलं होतं की जर कोणी व्यक्ती अतिरेकी कारवायांमध्ये सहभागी असेल, किंवा त्या व्यक्तीपासून राष्ट्राला धोका असेल तर अशा व्यक्तींचं नाव कोणतीही पुर्वसुचना न देता देश न सोडता येणाऱ्या व्यक्तींच्या यादीत टाकता येण्याचे अधिकार केंद्र सरकारकडे आहेत. अशा व्यक्तींच्या देश सोडण्यावर बंदी घालता येईल.

दुर्रानी यांच्याबद्दलचा तपास अंतिम टप्प्यात आल्यामुळे आता त्यांचं नाव इसिएलमधून काढता येणार नाही असंही यात म्हटलं आहे.

पाकिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने म्हटलं की याचिकाकर्त्यांचा देशबाहेर जाण्याचा उद्देश 'आंतरराष्ट्रीय संमेलनात भाग घेणं तसंच टॉक-शो मध्ये सहभागी होणं' हा आहे. अशाने देशाच्या सुरक्षेला बाधा पोहचू शकते.

असद दुर्रानी यांच्या याचिकेवर पुढची सुनावणी 12 फेब्रुवारीला होईल.

कोर्टाने सरकारला निर्देश दिले की त्यांनी याचिकाकर्त्यांनी लिहिलेल्या पुस्तकातले ते उतारे कोर्टात सादर करावेत जे सरकारच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातली गुप्तचर संस्था 'इंटर सर्व्हिसेस इंटेलिजन्स' (आयएसआय) चे माजी प्रमुख निवृत्त लेफ्टनंट जनरल असद दुर्रानी यांनी आपलं नाव एग्झिट कंट्रोल लिस्ट (इसीएल)मधून काढण्यासाठी अर्ज दाखल केला होता. आता पाकिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने त्यांच्या अर्जावर इस्लामाबादच्या हायकोर्टात उत्तर दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या उत्पादनाच्या नावामधून आता 'फेअर' हा शब्द हटवण्यात येणार असल्याचं ते तयार करणाऱ्या युनिलिव्हर या कंपनीने जाहीर केलंय.

पण गोरेपणा आणि सौंदर्य याची सांगड नेमकी कधी घातली गेली? आणि नावात बदल केल्याने मानसिकता बदलेल का? पाहूयात सोपी गोष्ट 108मध्ये.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात त्वचेचा रंग उजळवण्याचा दावा करणाऱ्या 'फेअरनेस क्रीम्स'ना मोठी मागणी आहे. यापैकी एक 'फेअर अँड लव्हली'.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या उत्सवात सहभागी होण्यापूर्वी हे पुरुष थंड पाण्यात स्नान करतात.

या उत्सवाचं नाव सैदाजी यईओ असं आहे.

ओकायामा इथल्या किनरयोजान सैदाजी या बौद्ध मंदिरात हा उत्सव झाला.

या काठ्यांना 'शिंगी' असं म्हटलं जातं.

या उत्सवात सहभागी होण्यापूर्वी हे पुरुष स्नान करून शुचिर्भूत होतात. त्यानंतर हे पुरुष एकत्र जमतात. पुरुषांच्या या गर्दीत ही काठी फेकली जाते आणि ती मिळवण्यासाठी हे पुरुष तुटून पडतात.

या वर्षी या उत्सवाचं 510वे वर्षं होतं. जपानमधील मुरोमाची कालखंडात हा उत्सव सुरू झाला.

हे पुरुष तिथल्या योशी नदीत स्नान करतात. त्यानंतर पारंपरिक पंचा परिधान करून हे पुरुष या उत्सवासाठी सज्ज होतात.

त्यानंतर रात्री 11 वाजता दिवे मालवले जातात. मंदिरातील मुख्य पुजारी एका खिडकीतून दोन काठ्या गर्दीत फेकतात आणि ही काठी मिळवण्यासाठी झुंबड उडते.

हा उत्सव सुबत्ता आणतो, असंही मानलं जातं.

या मंदिरात दिपोत्सवासाठी आणि काठी मिळवण्याची ही झुंबड पाहाण्यासाठी हजारोंच्या संख्येने लोक जमतात.

हे वाचलं का?

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जपानमध्ये एक उत्सव साजरा केला जातो. यामध्ये 10 हजारांवर अर्धनग्न पुरुष दोन काठ्या मिळवण्यासाठी तुटून पडतात. ही काठी ज्या पुरुषाला मिळते त्या पुरुषाला या वर्षाचा सर्वांत भाग्यवान पुरुष समजलं जातं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या एफआयआरमध्ये पर्यावरणवादी ग्रेटा थनबर्गच्या नावाचा उल्लेख नाहीय.

दिल्ली पोलिसांचे विशेष आयुक्त प्रवीर रंजन यांनी पत्रकार परिषदेत दिलेल्या माहितीनुसार, शेतकरी आंदोलन सुरू असताना सोशल मीडियावरही पोलिसांची नजर आहे. जवळपास 300 ट्विटर हँडल्स असे आहेत जे शेतकरी आंदोलनाच्या आडून केंद्र सरकारविरोधात ट्वीट करत आहेत.

प्रवीर रंजन यांनी सांगितले, "सोशल मीडियावरील एका अकाऊंटच्या माध्यमातून आम्हाला काही कागदपत्रं मिळाली आहेत. हे एक टूलकिट आहे. यामध्ये 'प्रायर अॅक्शन प्लॅन' नावाचा सेक्शन आहे. या सेक्शनमध्ये शेतकरी आंदोलनादरम्यान काय करायचे आहे याची माहिती देण्यात आलीय. शेतकरी आंदोलन सुरू असताना 23 जानेवारीपासून सलग अनेक ट्वीट्स करायचे आहेत. 26 जानेवारी रोजी दिल्लीच्या सीमेजवळ होणाऱ्या आंदोलनात शिरकाव करायचा आहे आणि पुन्हा सीमेवर परतायचे आहे."

"26 जानेवारीचा घटनाक्रम पाहता या टूलकिटमध्ये दिलेल्या माहितीचे पालन करण्यात आले आहे याचा अंदाज येतो. ही टूलकिट खालिस्तानी समर्थक संघटना पोएटिक जस्टिस फाऊंडेशच्या माध्यमातून बनवले आहे. काही दिवसांपूर्वी हे अपलोड करण्यात आले आणि काही दिवसांनी हे डिलिट करण्यात आले."

"या माहितीच्या आधारे दिल्ली पोलिसांनी आयपीसी कलम 124 ए, 153, 153 ए आणि 120 बी अंतर्गत गुन्हा नोंदवला आहे. या प्रकरणाची चौकशी सायबर सेल करत आहे. आम्ही एफआयआरमध्ये कोणाच्याही नावाचा उल्लेख केलेला नाही," अशी माहिती दिल्ली पोलिसांनी दिली.

पॉप सिंगर रिहानासह पर्यावरणवादी कार्यकर्ती ग्रेटा थनबर्ग आणि इतर आंतरराष्ट्रीय कलाकारांनी भारतातल्या शेतकरी आंदोलनावर चर्चा का होत नाहीये असं म्हटल्यानंतर त्यावर सोशल मीडियावर प्रतिक्रियांचा पाऊस पडला आहे.

याआधी, भारताच्या परराष्ट्र खात्याने म्हटले होते की काही सोशल मीडियावर सेन्सेशनिलिजम हवा असतो त्यामुळे काही सेलिब्रिटी परिस्थिती समजून न घेता ट्वीट करत आहेत. त्यानंतर त्यांनी इंडिया अगेन्स्ट प्रोपगंडा हा हॅशटॅग वापरला. हाच हॅशटॅग भारतीय सेलिब्रिटी वापरताना दिसत आहेत.

केंद्र सरकारची भूमिका

परराष्ट्र मंत्रालयाने आपल्या पत्रकात म्हटले, "भारताच्या संसदेने व्यापक चर्चेनंतर कृषी कायदे मंजूर केले आहेत. हे कायदे शेतकऱ्यांच्या हिताचे असून आर्थिक आणि बाजारपेठांच्यादृष्टीने महत्त्वाचे आहेत.

भारताच्या काही भांगामधील शेतकऱ्यांचा एक छोटा वर्ग या सुधारणांशी सहमत नाही. या आंदोलकांच्या मतांचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नरेंद्र मोदी सरकारविरोधात सोशल मीडियावर दिलेल्या काही प्रतिक्रियांविरोधात दिल्ली पोलिसांनी एफआयआर दाखल केली आहे. शेतकरी आंदोलनाच्या आडून सरकार विरोधात अशा प्रतिक्रिया दिल्या जात असल्याचे सांगत दिल्ली पोलिसांनी गुन्हा नोंदवला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या एवढ्याशा प्राथमिक माहितीवर काल कानपूरमध्ये एक मोठं प्रकरण घडलं.  या माहितीच्या आधारावर एक थरारक घटना घडली. त्या घटनेत आठ पोलीस मृत्युमुखी पडले आणि गुन्हेगार पळून गेले.

पोलिसांचा मृत्यू कसा झाला, गुन्हेगार कधी आणि कसे फरार झाले? पोलिसांनी बुलेटप्रुफ जॅकेट्स का घातले नव्हते? याची माहिती कधी समोर येईल हे अद्याप समजलेले नाही. आज विकास दुबेला उज्जैनमध्ये अटक करण्यात आली आहे.

पण त्या रात्री काय झालं हे तुम्ही येथे जाणून घेऊ शकता.

विकास दुबेच्या घरी पोलिसांच्या गाड्या पोहोचल्या

बिकरु गाव हे विकास आणि त्याच्या परिवाराचा बालेकिल्ला समजला जातो.

12 फुट उंच तटबंदीसारख्या भिंतीच्या घरामध्ये विकास दुबेचा परिवार राहतो. विकासविरोधात 60 प्रकरणांमध्ये एफआयआर नोंदवला गेला आहे.

विकास दुबेचं घर

परंतु नुकतीच राहुल तिवारी नावाच्या एका व्यक्तीने विकास दुबेच्या विरोधात कलम 307 अंतर्गत एक तक्रार दाकल केली. त्यानंतर पोलिसांनी त्याला पकडण्याची योजना सुरू केली.

मात्र त्यामध्ये 8 पोलिसांचे प्राण गेले आणि अनेक पोलीस अजूनही जखमी असल्याचे सांगण्यात येत आहे. बीबीसी हिंदीचे पत्रकार प्रविण मोहता यांनी या घटनास्थळावरुन माहिती पाठवलेली आहे.

विकास दुबेच्या राजकीय उपस्थितीचा शिलालेख

मोहता सांगतात, ही घटना गुरुवारी रात्री घडली. "बिल्होर सर्कलचे डीएसपी देवेंद्र मिश्र चौबेपूर, बिठूर आणि बिल्हौर या पोलीस ठाण्यातील कुमक घेऊन बिकरू गावात पोहोचले होते. त्यांच्याबरोबर अनेक पोलीस ठाण्यांमधला फौजफाटा होता."

चकमक

उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या अनेक गाड्या हळूहळू बिकरु गावाच्या दिशेने जात होत्या.

गावाच्या एकदम मध्यवर्ती असलेल्या विकासच्या घराच्या छतावरुन संपूर्ण परिसराचा अंदाज घेता येत होता. त्यामुळे पोलिसांच्या गाड्या दिसल्यावर पळून जाता येईल हे समजण्यासाठी घराचं स्थान अत्यंत योग्य जागी आहे.

अशातच पोलीस जेव्हा विकासच्या घराच्या दिशेने पुढे सरकत होते तेव्हा त्याच्या घरापासून 100 मीटर अंतरावर एक जेसीबी मशीन दिसलं.

प्रविण मोहता सांगतात, जेसीबी मशिनमुळे पोलिसांचा रस्ता अडवला, त्यामुळे पोलीस तेथेच अडकून पडले.

तिथं जे पाहिले ते थरकाप उडवणारं होतं असं, घटनास्थळी गेलेले आणखी एक पत्रकार अंकित शुक्ल सांगतात.

अंकित म्हणतात, "पोलीस अचानक आले आणि गुन्हेगारांना प्रत्युत्तर म्हणून हालचाल करावी लागली अशी ही घटना नव्हती. ही एक विचार करुन केलेली नियोजनबद्ध घटना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिवसः शुक्रवार, तारीख- 3 जुलै, स्थळ- बिकरु गाव, चौबेपूर, जिल्हा- कानपूर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या औषधांमुळे कोरोना बरा होऊ शकतो, असा दावा पतंजलीनं केला आहे. या औषधाचा कोरोनाग्रस्त रुग्णांवर उपचार केल्याचा आणि त्याचा सकारात्मक परिणाम झाल्याचा दावाही पतंजली योगपीठानं केला आहे.

पतंजलीनं ही घोषणा केल्याच्या काही तासांनंतर भारत सरकारच्या आयुष मंत्रालयानं यावर आक्षेप नोंदवत मंत्रालयाला याविषयी काहीएक माहिती नसल्याचं म्हटलं.

त्यापाठोपाठ आम्ही पतंजलीला रोगप्रतिकारक क्षमता, ताप आणि खोकल्यासाठी औषध बनवण्याचं लायसन्स दिलं होतं. त्यांनी आमच्याकडे कोरोनासंबंधी कोणताही उल्लेख केला नव्हता, असा खुलासा उत्तराखंड आयुर्वेद विभागाचे लायसन्स अधिकाऱ्यांनी केला

या औषधाचं नाव आणि त्यातील घटक सांगा, असं आयुष मंत्रालयानं पतंजली आयुर्वेद लिमिटेडला सांगितलं. तसंच सॅम्पल साईज, जिथं टेस्ट करण्यात आली ती प्रयोगशाळा आणि कृती समितीची मंजुरी याविषयीची माहिती देण्यासही सांगितलं.

सध्या तरी या औषधाच्या प्रचार-प्रसारावर बंदी घालण्यात आली आहे. असं असलं तरी पतंजलीचे अध्यक्ष आचार्य बालकृष्ण यांनी या प्रकाराला 'कम्युनिकेशन गॅप' असं म्हणत त्यांच्या कंपनीनं आयुष मंत्रालयाला सगळी माहिती दिली असल्याचं सांगितलं.

बालकृष्ण यांनी ट्वीटमध्ये लिहिलं, "सध्याचं सरकार आयुर्वेदाला प्रोत्साहन देणारं आहे. क्लिनिकल ट्रायलच्या नियमांचं 100 टक्के पालन करण्यात आलं आहे."

24 जूनला एका ट्वीटमध्ये त्यांनी हेही सांगितलं की, आयुष मंत्रालयाला त्यांनी सगळी माहिती पाठवली आहे.

आयुष मंत्रालयासोबतच ICMRनंही अशाप्रकारच्या कोणत्याही औषधाशी आपला संबंध नसल्याचं स्पष्ट केलं आहे.

सामान्य परिस्थितीत एखादं औषध विकसित करण्यास आणि क्लिनिकल ट्रायल घेण्यास कमीतकमी 3 वर्षं लागतात. समजा आपत्कालीन परिस्थिती असेल, तरीही एखादं औषध बाजारात आणण्यास 3 ते 10 महिने लागतात.

भारतात एखादं औषध बाजारात आणण्यापूर्वी संबंधित व्यक्ती, संस्थेला अनेक टप्पे पार करावे लागतात. सामान्य भाषेत त्याला  'ड्रग अप्रूव्हल प्रोसेस' म्हटलं जातं.

या अंतर्गत क्लिनिकल ट्रायलसाठी अर्ज करणं, प्रत्यक्षात क्लिनिकल ट्रायल करणं, मार्केटमध्ये औषधीला अधिकृत करणं आणि मार्केटिंग करणं असे टप्पे येतात. तरीही जगातल्या सगळ्याच देशात औषधाला मंजूरी देण्याची एकच पद्धत असते असं नाही.

भारतात कशी मिळते मंजुरी?

भारतात औषधी आणि प्रसाधन सामुग्री अधिनियम 1940 आणि 1945 अंतर्गत औषधीचं उत्पादन, विक्री आणि वितरण केलं जातं.

औषधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

योग गुरू रामदेव यांच्या पतंजली या कंपनीनं मंगळवारी (23 जून) एका कार्यक्रमात कोरोनील टॅब्लेट आणि श्वासारी वटी ही औषधं सर्वांसमोर आणली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कंपनीच्या टाल्क उत्पादनांमुळे कॅन्सर होतो, असे दावे न्यायालयात सुरू असतानाच ही नवी माहिती समोर आली आहे. आपल्या उत्पादनांमध्ये अॅसबेस्टॉसचे प्रमाण आहे, याची कंपनीला किमान 1971 पासून कल्पना होती, असं रॉयटर्सच्या वृत्तात म्हटले आहे.

"जॉन्सन अँड जॉन्सनची बेबी पावडर सुरक्षित आणि अॅसबेस्टॉस नसलेली आहे," असे कंपनीचे वकील पीटर बिक्स यांनी स्पष्ट केले आहे.

रॉयटर्सचा लेख 'एकांगी, खोटा आणि प्रक्षोभक असल्याचा दावा करत हा हास्यास्पद कट असल्याचे' त्यांनी म्हटलं आहे.

"टाल्कमध्ये काहीही असले तरी टाल्क असलेल्या बेबी पावडरमुळे कॅन्सर होत नाही असे वैज्ञानिकांत एकमत आहे," असे बिक्स यांनी रॉयटरला पाठवलेल्या इमेलमध्ये म्हटले आहे. "हे सत्य पुरेसे आहे आणि ते सत्य नसेल तरीही जॉन्सन अँड जॉन्सनच्या कॉस्मेटिक टाल्कमध्ये सूक्ष्म प्रमाणातही असबेस्टॉस नाही," असं ते म्हणाले.

अंतर्गत चाचण्या

जॉन्सन अँड जॉन्सनने कोर्टामध्ये सादर केलेल्या कागदपत्रांची रॉयटर्सने छाननी केली आहे. 1971पासून 2000 पर्यंत कंपनीने केलेल्या अंतर्गत चाचण्यांमध्ये काही वेळेस कच्च्या टाल्कमध्ये आणि उत्पादनांमध्ये अल्प प्रमाणात अॅसबेस्टॉस सापडल्याचे कागदपत्रांतून दिसून आलं, असं रॉयटर्सनं म्हटलं आहे.

कंपनीने केलेल्या चाचण्यामध्ये बहुतांश वेळा असबेस्टॉस सापडले नाही. नियामकांकडून केलेल्या चाचण्यांची माहिती कंपनीने सादर केलेली नाही, असंही या वृत्तात म्हटलं आहे.

"रॉयटर्सची माहिती ही कंपनी उत्पादनांशी संबंधित नसल्याचे," बिक्स यांनी म्हटले आहे. काही कागदपत्रे औद्योगिक टाल्क उत्पादनांची आहेत, असे कंपनीने कोर्टात म्हटले आहे.

या वृत्तानंतर कंपनीचे समभाग 10 टक्क्यांनी घसरले आहे.

टाल्क उत्पादनांमुळे ओव्हेरियन कॅन्सर (अंडाशयाचा कॅन्सर) झालेल्या 22 महिलांना 4.7 अब्ज डॉलर्सची (3.6 अब्ज पौंड) भरपाई देण्याचे आदेश जॉन्सन अँड जॉन्स देण्यात आले होते. एखाद्या कंपनीला झालेला हा सर्वांत मोठा दंड असून कंपनी या विरोधात अपील करत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औषधनिर्माण क्षेत्रातील नामवंत अमेरिकन कंपनी जॉन्सन अँड जॉन्सनच्या टाल्कम पावडरमध्ये गेली अनेक वर्षे अॅसबेस्टॉस वापरले जात असल्याचं कंपनीला माहिती होतं, असे वृत्त रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने प्रसिद्ध दिले आहे. या वृत्तानंतर कंपनीचे समभाग 10 टक्क्यांनी घसरले. तर कंपनीने आपली उत्पादनं सुरक्षित असल्याचा दावा कंपनीने केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कंपनीत 16 हजार कर्मचारी काम करत होते. तर 6 हजार लोक कंत्राटावर होते.

देशातली सर्वात मोठी खाजगी विमानसेवा असणाऱ्या जेट एअरवेजवर 7 हजार कोटी रुपयांचं कर्ज आहे. बँकांनी कर्ज देण्याला नकार दिल्यानं ही सेवा काही काळाकरता राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय उड्डाणं बंद करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

या कंपनीत 16 हजार कर्मचारी काम करत होते. तर 6 हजार लोक कंत्राटावर होते.

गुरुवारी त्यांच्यापैकी शेकडो कर्मचाऱ्यांनी दिल्लीतल्या जंतरमंतर रस्त्यावर उतरून निदर्शनं केली.

डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची घसरण होणं, स्पाईस जेट आणि इंडिगोची स्वस्तातली विमानसेवा, तेलाच्या दरातले चढ-उतार या कारणांमुळं ही कंपनी डबघाईला आल्याचं सांगितलं जातं.

दिल्लीत प्रदर्शन करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या व्यथा बीबीसीनं जाणून घेतल्या.

रेनू रजौरा

मी गेल्या 5 वर्षांपासून मी जेटमध्ये केबिन क्रू म्हणून काम करतेय.

आज आमची कंपनी संकटात आहे. मुद्दा पगाराचा नाहीए. आमची कंपनी वाचायला पाहिजे. आम्ही सरकारच्या किंवा मॅनेजमेंटच्या विरोधात नाही. आमची एअरलाईन वाचवण्यासाठी आम्ही एकत्र आलोय.

सरकारला माझी विनंती आहे की त्यांनी आमची कंपनी वाचवावी.

'जेट एअरवेजचं शेवटचं उड्डाण होतं त्यादिवशी ऑफिसमधले लोक रडत होते', असं रेनू रजौरा सांगतात.

तुम्ही एअर इंडियाची मदत करू शकता तर तुम्ही आम्हालाही मदत करू शकता. ही 25 वर्षं जुनी कंपनी आहे. देश आणि परदेशात ही कंपनी सेवा पुरवते. लोकांच्या प्रपंचाचा प्रश्न आहे. ते कुठं जाणार बेघर होणार का?

कंपनीचे सुरवातीचे दिवस खूप चांगले होते. अनेकांचं जेट एअरवेजमध्ये काम करण्याचं स्वप्न होतं. लोक मुलासोबत मुलीला पुढं जाण्यासाठी प्रोत्साहन देतात. पण आज त्या मुलीची नोकरी जातेय. मोदीजी तुम्ही काहीतरी करा.

ज्यादिवशी जेट एअरवेजचं शेवटचं उड्डाण होतं त्यावेळी ऑफिसमधले लोक रडत होते. मलाही रडू कोसळलं.

आता मी आई-वडिलांकडून पैसे घेत आहे. जोपर्यंत आशा आहे तोपर्यंत सोडणार नाही.

संगीता मुखर्जी

माझे पती गेल्या 22 वर्षांपासून जेटएअरवेजमध्ये काम करत आहेत.

माझी आई कॅन्सरची पेशंट आहे. माझा मुलगा नववीत शिकत आहे. त्याची शाळेची फी अजून भरलेली नाही.

आईचा उपचार थांबलेला आहे. सरकारने पावलं उचलायला पाहिजेत. असं कसं चालणार. कुणी काहीही करावं आणि लंडनमध्ये जाऊन बसावं?

संगिता मुखर्जी, जेट कर्मचाऱ्याच्या पत्नी

जेटचा स्टाफ टेन्शन आणि डिप्रेशनमध्ये आहेत. मोदी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जेट एअरवेजच्या विमानाने बुधवारी अमृतसर ते मुंबई हे शेवटचं उड्डाण केलं. एकेकाळी जेटची दरदिवशी शंभरहून अधिक उड्डाणं व्हायची.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कंप्युटर बाबांनी साधूंची एक नर्मदा परिषद आज आयोजित केली आहे. राजकीय निरीक्षक म्हणतात की त्यांची पावलं काँग्रेसकडे वळत आहेत. मध्यप्रदेशमध्ये या आठवड्याच्या अखेरीस मतदान होणार आहे.

त्यानिमित्ताने बीबीसी न्यूज मराठीचे प्रतिनिधी निलेश धोत्रे यांनी त्यांच्याशी या सगळ्याबद्दल मध्यप्रदेशात जाऊन केलेली थेट बातचीत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवराज सरकारने काही साधूंना आणि बाबांना राज्यमंत्रापदाचा दर्जा दिला तेव्हा बराच गहजब झाला होता. त्यातल्या काहींनी नंतर राजीनामा सुद्धा दिला. त्यातलेच एक म्हणजे कंप्युटर बाबा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कथित स्टिंगपेक्षाही जास्त गंभीर बाब म्हणजे पैसे मिळवण्यासाठी कोणत्याही थराला जाऊन वाईटातल्या वाईट कारस्थानात सहभागी होण्यासाठी तयार असणं. मग हे कारस्थान देश आणि लोकशाहीच्या विरुद्ध का असेना!

स्टिंग ऑपरेशन करणारा रिपोर्टर  देशात निवडणुकीपूर्वी कशा प्रकारचं जातीय ध्रुवीकरण त्याला घडवून आणायचं आहे आणि कशा पद्धतीनं विरोधी पक्षातल्या मोठ्या नेत्यांची प्रतिमा त्याला खराब करायची आहे ही बाब उघडपणे सांगतो.

हीच बाब तो मीडिया संस्थांच्या मालकांना, संस्थेतल्या वरिष्ठ पदावरच्या लोकांना सांगतो आणि ही मंडळी आरामात ती ऐकून घेतात. यातल्या एकालाही असं का नाही वाटलं की, असं करणं देशाविरुद्ध, लोकशाहीविरुद्ध आणि पर्यायाने जनतेविरुद्ध केलेलं षड्यंत्र आहे.

स्टिंग ऑपरेशनमध्ये आतापर्यंत जे समोर आलं आहे त्यात एखाद्या माध्यम संस्थेने पैसे घेतले की नाही अथवा पैसे घेतल्यानंतर काही प्रकाशित केलं की नाही हे स्पष्ट नाही.  अशा प्रकारच्या कारस्थानांना वाचा फोडणं आणि त्यांना जनतेसमोर घेऊन येणं हे या माध्यम संस्थांचं पहिलं कर्तव्य आहे, याची जाणीव यांना का झाली नाही?

गोदी मीडिया...गळ्यापर्यंत आलंय पाणी

मूळ प्रश्न हाच आहे. आतापर्यंत आपण मांडलिक माध्यमं अर्थात 'गोदी मीडिया', प्रचारकी माध्यम ('भोंपू मीडिया' ) आणि एखादी विशिष्ट विचारधारा पुढे घेऊन जाणाऱ्या मीडिया संदर्भात बोलत होते. तसंच जातीय हिंसाचार, दलित, आरक्षण या प्रकरणांशी संबंधित मीडियाच्या रिपोर्टिंगवरही प्रश्न उपस्थित करत होतो.

कॉर्पोरेट मीडिया, प्रायव्हेट ट्रीटी तसंच पेड न्यूजचीही चर्चा होत होती. मीडिया या सर्व समस्यांमधून जात होता आणि आजही जात आहे. या समस्यांवर चर्चासुद्धा सुरू आहे.

पाणी अजून डोक्याच्या वर गेलं नसलं तरी नाकापर्यंत नक्की आलं आहे, कोब्रापोस्टच्या स्टिंग ऑपरेशननं हे सिद्ध केलं आहे. आपण आताच  सावध झालो नाही तर या गटारात पूर्णपणे बुडायला जास्त वेळ लागणार नाही.

हे गटार नाही तर काय आहे, पेड न्यूज आणि संपादकीयच्या नावाखाली आपण इतकं रसातळाला जावं की, निवडणुकीत एखाद्या पक्षाला जिंकता यावं यासाठी एखादी व्यक्ती तिनं तयार केलेली योजना घेऊन तुमच्याकडे येते आणि त्यासाठी तुम्ही तुमचं वर्तमानपत्र, टीव्ही आणि वेबसाईटचा वापर करू देण्यासाठी तुम्ही तयार होता.

1975मध्ये आणीबाणीच्या दरम्यान

यामुळे एक गोष्ट मात्र स्पष्ट झाली आहे. मीडियातला खूप मोठा भागा सरकारच्या ताटाखालचं मांजर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोब्रापोस्टचं कथित स्टिंग ऑपरेशन म्हणजे मीडियाच्या लाजिरवणाऱ्या अधःपतनाची कथा आहे. देशाच्या लोकशाहीसाठी ही खरोखरच धोक्याची घंटा ठरू शकते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कबरीचं वजन 30 टन आहे.

त्यामुळे जणू काही अफवांचं पेव फुटलं - 'या कबरीत प्राचीन ग्रीक नेते अलेक्झांडर द ग्रेट यांचे अवशेष आहेत का? ही कबर एखादा जीवघेणा शाप तर देणार नाही ना? असे विविध प्रश्न अफवांच्या माध्यमातून विचारले जात आहेत.

तज्ज्ञांनी ही कबर उघडून पाहिली आणि वरील अफवांमध्ये काहीही तथ्य नसल्याचं म्हटलं आहे.

ही कबर एका बांधकाम साईटवर सापडली आहे. या कबरीमधील अवशेषांचा अभ्यास करण्यासाठी इजिप्तच्या पुरातत्व विभागानं एक समिती नेमली आहे.

इजिप्तमधील EY-वॅटॅन या वृत्तसंस्थेनुसार, "तज्ज्ञांनी ही कबर सुरुवातीला 5 सेंटीमीटर वर उचलली. त्यानंतर आलेल्या वासामुळे त्यांनी संपूर्ण जागेची तपासणी केली. नंतर इजिप्तच्या मिलिटरी इंजिनीयर्सच्या सहाय्यानं त्यांनी ती कबर उघडून पाहिली."

कबरीत डोकावून पाहिलं तर...

अलेक्झँड्रियामधल्या कबरीत आढलेले तीन सांगाडे हे फेरो यांच्या काळातील सैनिकांचे असू शकतात, अशी शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. यातल्या एकाच्या कवटीवर खाचा पडल्या आहेत, असं सांगितलं जात आहे.

ही कबर दोन मीटर उंच आणि तीन मीटर लांब आहे.

आतापर्यंत सापडलेली ही सर्वांत मोठी अखंड कबर आहे. तिचं वजन 27 टन इतकं आहे. प्टोलेमिक साम्राज्याच्या काळातली ही कबर असल्याचं बोललं जात आहे. अलेक्झांडर द ग्रेट यांच्या मृत्यूनंतर इसवी इ.स.पू. 323चा हा काळ होता.

"आम्हाला तीन जणांची हाडं सापडली, ज्यावरून तिथे एखाद्या कुटुंबाला दफन केलं असावं, असं वाटत होतं. दुर्दैवानं त्यातील मृतदेह चांगल्या स्थितीत नव्हते. त्यांची हाडंच तेवढी शिल्लक होती," असं Supreme Council of Antiquities च्या सचिव मोस्तफा वझिरी यांनी सांगितलं.

पुरातत्वज्ञ आता या कबरीतल्या अवशेषांचा अभ्यास करणार आहेत. यात सापडलेले अवशेष कोणत्या काळातील आहेत आणि त्यांचा मृत्यू कसा झाला, हे शोधण्याचा ते प्रयत्न करणार आहेत.

कबरी धोकादायक असतात का?

"कबरीला हात लावल्यास फॅरोचा (राजाचा) शाप लागू शकतो, अशी भीती माध्यमांमधून व्यक्त केली जात होती. पण आम्ही ही कबर उघडली आणि देवाचे आभार मानतो की त्यामुळे जगात अंधार वगैरे काही पसरला नाही," असं वझिरी यांनी पुढे म्हटलं.

"मी प्रथम त्या कबरीमध्ये गेलो आणि आज तरीही मी तुमच्यासमोर एकदम सुस्थितीत उभा आहे."

कबरीतून जीवघेणा विषारी वायू बाहेर येण्याची शक्यता असल्यानं बांधकाम स्थळावरून लोकांना हटवण्यात आलं आहे, असं इजिप्तमधील अल्-अहराम या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन आठवड्यांपूर्वी इजिप्तमधल्या अलेक्झांड्रिया शहरात जवळपास 2,000 वर्षांपूर्वीची कबर सापडली. काळ्या ग्रॅनाईटच्या या कबरीमध्ये तीन सांगाडे आणि तपकिरी रंगाचं सांडपाणी असल्यामुळे घाणेरडा वास येत होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कबुतराने अनेक शर्यती जिंकल्या आहेत.

या कबुतराची लिलावात किंमत 200 डॉलर्स निश्चित करण्यात आली होती. मात्र, चीनच्या एका व्यक्तीने रविवारी या कबुतराला 1.6 दशलक्ष युरो म्हणजे, 19 लाख डॉलर्सना विकत घेतलं.

भारतीय रुपयांत याची किंमत तब्बल 14 कोटी 15 लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे.

न्यूज एजन्सी रॉयटर्सच्या माहितीनुसार, या कबुतराचे मालक कुर्त वाउवर यांनी सांगितलं की, ही बातमी ऐकून त्यांच्या कुटुंबाला मोठा धक्का बसला आहे.

याआधी, चार वर्ष वयाच्या एका कबुतराची विक्री 14 लाख डॉलर्सना करण्यात आली होती.

रेसिंग चॅम्पियन कबुतर

अरमांडो नावाच्या रेसिंग चॅम्पियन कबुतराला, कबुतरांचा 'लुईस हॅमिल्टन' असं म्हंटलं जातं. 'लुईस हॅमिल्टन' फॉर्म्युला-1 चा चॅम्पियन आहे. निवृत्त झाल्यानंतर 2019 मध्ये त्याची विक्री करण्यात आली होती.

दरम्यान, 'न्यू किम' ने 2018 साली अनेक शर्यती जिंकल्या होत्या. ज्यात 'नॅशनल मिडल डिस्टंस' शर्यतही होती. त्यानंतर 'न्यू किम' देखील निवृत्त झाली आहे.

गेल्या काही वर्षांपासून चीनमध्ये कबुतरांच्या शर्यती फार लोकप्रिय झाल्या आहेत. 'न्यू किम' ला विकत घेण्यासाठी चीनच्या दोन व्यक्तींनी लिलावात मोठी बोली लावली होती.

रेसिंग म्हणजेच शर्यतीसाठी वापरण्यात येणारे कबुतर 10 वर्षाचे होईपर्यंत प्रजनन करू शकतात. 'न्यू किम' चा वापर त्याचे नवीन मालक प्रजननासाठी करण्याची शक्यता आहे.

मात्र लिलाव करणाऱ्यांच्या माहितीनुसार, मोठी बोली लावल्यामुळे लिलाव असामान्य झाला आहे.

लिलाव करणारी संस्था पीपीचे सीईओ निकोलस यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "कबुतरासाठी लावण्यात आलेली या रेकॉर्ड बोलीवर विश्वास बसत नाही. सामान्यत: नर कबुतराची किंमत जास्त असते. याच कारण म्हणजे नर कबुतर जास्त वेळा प्रजनन करू शकतात."

निकोलस म्हणतात, "बेल्जियममध्ये जवळपास 20 हजारच्या आसपास लोक कबुतर पाळतात."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री आठ वाजता बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्पर्धेत 'शर्यती'साठी वापरण्यात येणाऱ्या बेल्जियमच्या एका कबुतराची विक्री तब्बल 1.6 दशलक्ष युरो म्हणजे, 19 लाख डॉलर्सना करण्यात आली आहे. दोन वर्षाच्या या मादी कबुतराचं नाव 'न्यू किम' आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या करारात जगभरातल्या 200 देशांचा सहभाग आहे. हवामान बदलावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी हा करार अस्तित्वात आला आहे.

पॅरिस करारातील मुख्य तरतुदी

• जागतिक तापमानवाढ 2.0 अंश सेल्सियसपर्यंत रोखण्यासाठी प्रयत्न करणं. ती 1.5 अंश सेल्सियसपर्यंत ठेवण्याचा उद्देश.

• हरितगृह वायू उत्सर्जन रोखण्यासाठी उपाय योजना करणं.

• दर पाच वर्षांनी प्रत्येक देशाचं हरितगृह वायू उत्सर्जनाचं मोजमाप करणं, म्हणजे त्यांना कोणत्या उपाय योजना करायच्या आहेत, याचा अंदाज येऊ शकेल.

• पर्यावरणाच्या क्षेत्रात काम करण्यासाठी श्रीमंत राष्ट्रांनी गरीब राष्ट्रांना मदत करावी.

• अमरिकेतील शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे की, जागतिक तापमानवाढ 1.5 अंश सेल्सियसपर्यंत मर्यादित ठेवल्यास लहान बेटांना बुडण्यापासून वाचवता येईल, तसंच  लाखो लोकांना अत्याधिक हवामानाचा फटका बसण्यापासून वाचवता येईल.

ट्रंप यांनी करारातून माघार का घेतली?

डोनाल्ड ट्रंप यांनी 2017मध्ये पॅरिस हवामान बदल करारातून माघार घेतली होती.

भारत आणि चीनसारख्या देशांना जीवाश्म इंधनांचा वापर करण्यास परवानगी दिली जात आहे. पण, अमेरिकेला मात्र हरितगृह वायूवर  निर्बध लावावा लागत असेल, तर ते अन्यायकारक आहे, असं म्हणत ट्रंप यांनी या करारातून माघार घेतली होती.

डोनाल्ड ट्रंप

4 नोव्हेंबर 2020 रोजी ही घोषणा अधिकृत झाली. ट्रंप यांचा राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतरचा हा दुसरा दिवस होता.

इतर कोणत्याही देशापेक्षा ऐतिहासिकदृष्ट्या अधिक हरितवायू वातावरणात सोडणार्‍या अमेरिकेनेच या करारातून माघार घेतली होती. करारातून माघार घेणारा अमेरिका एकमेव देश होता.

अमेरिका कसा प्रवेश करणार?

नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी हवामान बदलांविरूद्धच्या लढ्याला त्यांचं प्रशासन प्रथम प्राधान्य देईल, असं म्हटलं आहे. तसंच त्यांनी आपल्या कार्यालयातील पहिल्याच दिवशी या करारावर सह्या केल्या आहेत.

नवीन प्रशासन संयुक्त राष्ट्रांना एक पत्र पाठवेल, त्यानंतर अमेरिका औपचारिकपणे 30 दिवसांच्या आत या करारात पुन्हा प्रवेश करेल.

पॅरिस करार अमेरिकेसाठी किती महत्त्वाचा?

जागतिक हवामान चर्चेच्या यशासाठी अमेरिकेच्या गुंतवणुकीकडे गंभीर बाब म्हणून पाहिलं जात आहे. नोव्हेंबर महिन्यात ग्लासगोव्हमध्ये झालेल्या चर्चेत असं निदर्शनास आलं होतं

2021च्या पक्षांच्या वार्षिक परिषदेत (कॉप) पॅरिस करार भविष्यात कसा असेल, यासंबंधीच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी पॅरिस हवामान करारामध्ये पुन्हा सहभागी होण्यासाठीच्या आदेशांवर सही केली आहे. डोनाल्ड ट्रंप यांनी या करारातून अमेरिकेचा सहभाग काढून घेतला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या करारात समाविष्ट करण्यात येणाऱ्या अटींबाबत अमेरिका आणि मेक्सिकोच्या शिष्टमंडळात सहमती झाल्यानंतर ट्रंप यांनी मेक्सिकोचे राष्ट्राध्यक्ष एनरिके पेना निएतो यांचे फोन करून अभिनंदन केले.

1994मध्ये कॅनडा, अमेरिका आणि मेक्सिकोमध्ये 'उत्तर अमेरिका मुक्त व्यापार करार' (NAFTA) झाला होता. या कराराला 25 वर्षं पूर्ण होतील. हा करार रद्द करून नवा करार करण्याची ट्रंप यांची इच्छा आहे.

मेक्सिकोबरोबर होऊ घातलेल्या कराराला 'अमेरिका-मेक्सिको व्यापार करार' असं म्हटलं जाईल ही घोषणा त्यांनी केली. "जर कॅनडाला या करारात येण्याची इच्छा असेल तर कॅनडाचं स्वागतच आहे किंवा जर त्यांना नव्यानं बोलणी करायची असेल तर त्यासाठीही अमेरिकेची तयारी आहे," असं ट्रंप यांनी स्पष्ट केलं.

"NAFTA या कराराला एक नकारात्मक अर्थ प्राप्त झाला आहे, त्यामुळे NAFTA च्या अटींवर पुनर्विचार व्हायला हवा," असं ट्रंप गेल्या वर्षभरापासून म्हणत होते. सोमवारी झालेल्या करारात कॅनडाचा सहभाग नव्हता. कॅनडाबरोबर आज (मंगळवारी) बोलणी होणार आहेत.

NAFTAमुळं अमेरिकेतलं उत्पादन क्षेत्र विशेषतः वाहन क्षेत्राला फटका बसल्याची तक्रार ट्रंप यांनी केली. त्यामुळे या करारावर पुनर्विचार व्हावा असं त्यांचं मत आहे.

या घोषणेमुळे बाजारात उत्साहाचं वातावरण आहे. त्यांच्या घोषणेनंतर अमेरिकेन कंपन्यांचे शेअर वधारले आणि मेक्सिकन पेसोला बळकटी आली आहे.

1. ट्रंप काय म्हणाले?

व्हाइट हाऊसमधून प्रक्षेपित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात ट्रंप म्हणाले, 'अमेरिका आणि मेक्सिकोतला हा करार अद्भुत आहे. या करारात मान्य झालेल्या अटींचं वर्णन 'न्याय्य'हून अधिक अशा स्वरूपाचं आहे.'

NAFTAवर पुनर्विचार करून नवा करार कसा असावा यावर तज्ज्ञ वर्षभरापासून काम करत आहेत. पण मागील पाच आठवड्यापासून कॅनडा या प्रक्रियेचा भाग नाही असं लक्षात आलं आहे.

त्यावर ट्रंप म्हणाले, "कॅनडाला नव्या करारात घ्यायचं की नाही ते आपण बघू किंवा त्यांच्याबरोबर वेगळा करार करण्याची अमेरिकेची तयारी आहे."

कार टेरिफवरून त्यांनी कॅनडाला धमकावलं आणि NAFTAला रद्द करून टाकू असा इशारा दिला. NAFTAचं नाव खराब आहे म्हणून आपण असं करू हे स्पष्टीकरण त्यांनी दिलं.

2. कॅनडाची भूमिका काय आहे?

मेक्सिको-अमेरिका कराराची बोलणी झाल्यानंतर कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो आणि डोनाल्ड ट्रंप यांचं बोलणं झाल्याची माहिती ट्रुडो यांच्या कार्यालयाने दिली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिका आणि मेक्सिकोमध्ये सोमवारी महत्त्वाचा व्यापार करार होण्याच्या दिशेनं पाऊल पडलं आहे. या करारात समाविष्ट करण्यात येत असलेल्या अटी 'अद्भुत' असल्याची भावना अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्यक्त केली आहे. या करारामुळे अमेरिकेतले शेतकरी आणि मेक्सिकन जनतेला फायदा होईल असं ट्रंप म्हणाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कराराशी संबंधित काही ना काही माहिती सतत समोर येत राहते. त्यामुळे केंद्र सरकारला रोज नव्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

राफेल करारात विमानांच्या किमती वाढवण्यात आल्याचा मुद्दा विरोधी पक्षानं वेळोवेळी उचलला. पण शुक्रवारी फ्रान्सच्या माध्यमांनी फ्रान्सचे तत्कालीन राष्ट्रपती फ्रान्स्वा ओलांद यांच्या हवाल्यानं एक बातमी प्रसिद्ध केली त्याच्यामुळे पुन्हा गदारोळ निर्माण झाला.

'राफेलच्या करारासाठी भारताने केवळ रिलायन्स डिफेन्सचंच नाव सुचवलं, आमच्यासमोर दुसरा पर्याय देण्यातच आला नव्हता,' असं ओलांद यांनी म्हटल्याचा दावा या बातम्यांमध्ये आहे.

याच पार्श्वभूमीवर, काँग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी शनिवारी नवी दिल्लीत घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत राफेल प्रकरणावरून पुन्हा मोदी यांच्यावर हल्ला चढवला.

"पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या विषयावरचं मौन सोडावं आणि फ्रान्सचे माजी राष्ट्राध्यक्ष खोटं बोलत आहेत हे जाहीर करावं," अशी मागणी गांधी यांनी केली.

तसंच या प्रकरणाची संयुक्त संसदीय समितीमार्फत चौकशी करावी, या मागणीचा त्यांनी पुनरुच्चार केला.

राहुल गांधी यांची पत्रकार परिषद

राहुल गांधी यांच्या आरोपाला उत्तर देताना, केंद्रीय मंत्री रवीशंकर प्रसाद म्हणाले की, "राहुल गांधी पाकिस्तानची मदत करू इच्छितात. राफेल करारात काहीही गोंधळ नाही. आमच्या सरकारात दलालांना बंदी आहे."

"काँग्रेस सरकारच्या काळात लाच मिळाली नाही म्हणून हा करार रद्द झाला. रिलायन्स आणि दसो कंपनी यांच्यात त्या सरकारच्या काळातच बोलणी झाली होती,"असंही रवीशंकर प्रसाद यांनी म्हटलं आहे.

एका बाजूला विरोधी पक्षाने आपल्या टीकेची धार तीव्र केली आहे तर दुसरीकडे संरक्षण मंत्रालयाने म्हटलं आहे की ओलांद यांच्या वक्तव्याची सत्यता आम्ही तपासत आहोत.

या गदारोळानंतर फ्रान्सनं एका प्रसिद्धिपत्रकाच्या माध्यमातून म्हटलं आहे की भारतातर्फे कोणती कंपनी असावी हे ठरवण्याचा अधिकार आम्हाला नव्हताच.

"ओलांद यांचा दावा फेटाळून लावणं भारताला सहज शक्य होणार नाही," असं मत ज्येष्ठ पत्रकार राधिका रामशेषन यांनी व्यक्त केलं आहे.

त्या सांगतात "हा करार दोन देशांमध्ये झाला होता. त्यावेळी ओलांद हेच राष्ट्राध्यक्ष होते. त्यांचं वक्तव्य नाकारणं म्हणजे तत्कालीन राष्ट्रपती खोटं बोलत आहेत असं म्हणण्यासारखं ठरेल." पुढं त्या सांगतात एखाद्या माध्यम समूहाने जर हा दावा आपल्या स्तरावर केला असता तर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राफेल करार मोदी सरकारची सर्वांत मोठी डोकेदुखी ठरला आहे का? एखाद्या बाटलीतला राक्षस बाहेर आला आणि आता परतण्याचे नाव घेत नाही, असं याबाबतीत झालं आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कलाकृती बनवण्यासाठी त्या त्यांच्या भाच्याची मदत घेतात.

याप्रकारच्या कलाकृती बनवण्यातून आनंद मिळतो, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियातील या आजीबाई बाटल्यांच्या टोपणापासून कलाकृती बनवतात. त्यांनी तयार केलेल्या कलाकृती एकदा पाहायलाच हव्यात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कसोटीत एकूण 9 बळी घेणारा जसप्रीत बुमराह 'मॅन ऑफ द मॅच'चा मानकरी ठरला.

भारताने दुसऱ्या डावांत ऑस्ट्रेलियाला 399 धावांचे लक्ष्य दिले होते. या धावांचा पाठलाग करताना ऑस्ट्रेलियाचा डाव 261 धावांत गुंडाळला. दुसऱ्या डावात जसप्रीत बुमराह आणि रवींद्र जडेजा यांनी प्रत्येकी 3 बळी घेतले. तर इशांत शर्मा आणि शमी यांनी प्रत्येकी 2 बळी घेत भारताचा विजय सुकर केला.

सामन्याच्या चौथ्या दिवशी ऑस्ट्रेलियाचे 8 खेळाडू बाद झाले होते. पण पॅट कमिन्सने खिंड लढवत ठेवली होती. चौथ्या दिवशीचा खेळ संपताना ऑस्ट्रेलियाची धावसंख्या 8 बाद 258 अशी होती. भारत विजयापासून फक्त 2 विकेट दूर होता. पण 5व्या दिवसाचा खेळ सुरू होतानाच पावसाने सामन्यात व्यत्यय आणला. चहापानानंतर सामना पुन्हा सुरू झाला.

जसप्रीत बुमराह

जसप्रीतने दुसऱ्याच षटकात भारताला नववी विकेट मिळवून दिली. बुमराहने पॅट कमिन्सला पॅव्हेलियनमध्ये धाडले, तर इशांतने नॅथन लायनची विकेट घेत भारताच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केलं.

भारताचा हा 150वा कसोटी विजय आहे. तसेच 'बॉक्सिंग डे' कसोटीमध्ये भारताने ऑस्ट्रेलियाला नमवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. मेलबर्न टेस्टच्या आधी ऑस्ट्रेलिया आणि भारतात सात 'बॉक्सिंग डे' टेस्ट झाल्या आहेत. यातील 5 सामने ऑस्ट्रेलियाने जिंकले आहेत, तर 2 सामने ड्रॉ झाले आहेत.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलिया विरुद्धच्या मेलबर्न इथल्या तिसऱ्या कसोटीमध्ये भारताने 137 धावांनी दणदणीत विजय मिळवला आहे. मेलबर्न मैदानावर भारताने 37 वर्षांनी कसोटी विजय नोंदवला. चार कसोटींच्या मालिकेत भारताने 2-1 अशी आघाडी घेतली आहे. पुढील सामना सिडनी येथे होणार आहे. हा सामना जरी ऑस्ट्रेलियाने जिंकला तरी बॉर्डर-गावस्कर ट्रॉफी आता भारताकडे राहाणार हे पक्क झालं आहे. तसेच सिडनीतील कसोटी जिंकून ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध कसोटी मालिका जिंकण्याची संधीही भारतीय संघाला मिळाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कादंबरीवर बनलेला सिनेमाही अनेकांनी पाहिला असण्याची शक्यता आहे. तरीही 'दिल बेचारा' पाहिल्यानंतर अनेकांना नाविन्यपूर्ण गोष्टी दिसतील.

शशांक खेतान आणि सुप्रतिम सेनगुप्ता यांनी या कथेला नव्या पात्रांसह सादर केलं आहे. मूळ कादबंरी आणि त्यावरील हॉलिवूडमधील सिनेमाचं हिंदी रुपांतर करताना भारतीय सिनेमांच्या चौकटीत व्यवस्थित बसवण्यात 'दिल बेचारा'ची टीम यशस्वी झालीय.

मृत्यू समोर दिसत असतानाही आनंद, प्रेम, तणाव, काळजी आणि जगण्याची तीव्र इच्छा अशा सगळ्या भावना असतात. वर्तमानात पुरेपूर जगण्याचा संदेश अशा सिनेमात दिसून येतो.

मुकेश छाब्रा यांनी दिग्दर्शित केलेल्या 'दिल बेचारा' सिनेमात झारखंडमधील जमशेदपूरच्य किजी बासू आणि राजकुमार ज्युनिअर उर्फ मॅनी यांच्या प्रेमाची गोष्ट आहे.

छोट्या शहरातील मोठी गोष्ट

देशाच्या विविध राज्यांमधून आलेले वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे लोक जमशेदपूरमध्ये राहतात. उद्योगपती जमशेदजी टाटांनी जमशेदपूर हे शहर वसवलंय. खरंतर हे एक छोटंसं कॉस्मापॉलिटन शहरच आहे.

किजी (बंगाली), मॅनी (ख्रिश्चन), जेपी (बिहारी), डॉ. झा आणि स्थानिक लहेजात बोलणारी इतर पात्रं अगदी खरेखुरे वाटतात. म्हणजे, त्यांच्यात कृत्रिमता जाणवत नाही

जांबियामध्ये बंगाली आई-वडिलांच्या पोटी जन्मलेली किजी थायरॉईडचा कॅन्सर असते. ऑक्सिजनचा छोटा सिलिंडर सोबत घेऊनच ती कुठेही फिरत असते.

आपला मृत्यू निश्चित असल्याची जाणीव झालेल्या किजीला एखाद्या सर्वसामान्य मुलीसारखा विचार करणं, जगणं शक्य नसतं. प्रेम करण्याची इच्छा तर मनातूनच निघून गेलेली असते.

त्याची रोज वैद्यकीय तपासणी होते आणि आई-वडिलांचं तिच्याकडे विशेष लक्ष असतं, तरीही ती दु:खी आणि हिरमोड झाल्यासारखी राहत असते.

दुसरीकडे, मॅनी आहे. त्याला हाडांचा कर्करोग असतो. मात्र, तरीही तो बिनधास्त जगतो. रजनीकांतचा मोठा चाहता असतो.

राजा-राणी

किजी आणि मॅनीच्या काहीशा 'फिल्मी भेटी'नंतर सिनेमाची कथा पुढे सरकते.

'जन्म कब लेना है, मरना कब है, हम डिसाईड नहीं कर सकते, पर जीना कैसे हैं, वह हम डिसाईड कर सकते हे' असा या सिनेमात मॅनीचा एक संवाद आहे.

मॅनीची जीवनशैली हिंदी सिनेसृष्टीतील याआधीच्या 'आनंद'सारख्या सिनेमांची आठवण करून देतो.

मृत्यूशी झुंज देत असतानाही सिनेमातील पात्र जगण्याची तीव्र इच्छा आणि जगण्यातील उत्साह कसा असावा, याचा संदेश देतात.

'दिल बेचारा' पाहताना मॅनीचं पात्र साकारणाऱ्या सुशांत सिंह...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्यापैकी काही जणांनी जॉन ग्रीन यांच्या 'द फॉल्ट इन अवर स्टार्स' ही कादंबरी वाचली असेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कायद्यानुसार आता उत्तर प्रदेशमध्ये जबरदस्तीनं केलेलं धर्मांतर दंडनीय अपराध असेल. यामध्ये एका वर्षापासून 10 वर्षांपर्यंतच्या तुरूंगवासाची तरतूद आहे. त्याचप्रमाणे 15 हजार ते 50 हजार रुपयांचा दंडही होऊ शकेल.

लग्नासाठी केलं जाणारं धर्मांतरही या कायद्यांतर्गत अमान्य करण्यात आलं आहे. राज्यपालांच्या सहीनंतर हा अध्यादेश लागू होईल.

उत्तर प्रदेश सरकारचे प्रवक्ते सिद्धार्थनाथ सिंह यांनी म्हटलं की, उत्तर प्रदेशमध्ये कायदा आणि सुव्यवस्था टिकविण्यासाठी हा अध्यादेश आवश्यक होता.

महिला आणि त्यातही अनुसूचित जाती-जमातीच्या महिलांना न्याय मिळवून देण्यासाठी हे पाऊल उचलणं आवश्यक असल्याचंही सिद्धार्थनाथ सिंह यांनी म्हटलं.

त्यांनी म्हटलं, "लग्नासाठी जबरदस्तीनं धर्मांतर करण्याची प्रकरणं वाढत आहेत. त्यामुळे हा कायदा आवश्यक होता. अशी 100 हून अधिक प्रकरणं समोर आली आहेत. यामध्ये फसवून आणि धाक दाखवून धर्मांतर करण्यात आलं होतं. उच्च न्यायालयानंही म्हटलं आहे की, ज्या राज्यांमध्ये धर्मांतर होत आहे, ते अवैध आहे."

काय आहेत कायद्यातील तरतुदी?

योगी सरकारच्या या अध्यादेशानुसार अल्पवयीन किंवा अनुसूचित जाती-जमातीच्या महिलेचं 'अवैध धर्मांतर' करण्यात आलं तर तीन ते 10 वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि 25 हजार रुपयांच्या दंडाची तरतूद आहे.

जर सामूहिक धर्मांतर केलं गेलं तर तीन ते 10 वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि 50 हजार रुपयांच्या दंडाची तरतूद आहे. त्याचसोबत संबंधित संघटनेचा परवानाही रद्द करण्यात येईल.

धर्मांतर जबरदस्तीनं केलं गेलं नसेल, फसवणूक झाली नसेल आणि लग्नासाठी धर्मांतर करण्यात आलं नसेल तर ती धर्मांतर करणाऱ्याची आणि धर्मांतरित झालेल्याची जबाबदारी असेल.

जर कोणाला लग्नासाठी स्वेच्छेनं धर्म बदलायचा असेल तर दोन महिने आधी संबंधित जिल्ह्याच्या डीएमला नोटीस देणं गरजेचं आहे. असं न केल्यास दहा हजार रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो तसंच तीन वर्षांपर्यंतचा तुरूंगवासही.

31 ऑक्टोबरला जौनपूर इथं आयोजित करण्यात आलेल्या एका निवडणूक प्रचार सभेला संबोधित करताना उत्तर प्रदेश सरकारचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी लव्ह जिहादवर कठोर कायदा केला जाईल, असं म्हटलं होतं.

योगी आदित्यनाथ यांनी या कायद्यासाठी अलाहबाद उच्च न्यायालयाच्या निकालाचा हवाला दिला होता. न्यायालयानं आपल्या या निकालामध्ये लग्नासाठी केलेलं धर्मांतरण अवैध असल्याचं म्हटलं होतं.

त्यानंतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशमध्ये योगी आदित्यनाथ सरकारने अवैध धर्मांतर प्रतिबंध कायदा केला आहे. त्यासंबंधीच्या अध्यादेशाला उत्तर प्रदेश सरकारनं मंगळवारी (24 नोव्हेंबर) मंजुरी दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कायद्यामुळे गुंतागुंत वाढेल आणि परिणामी स्थानिक सेवांसाठीच्या अॅक्सेसवर त्याचा परिणाम होईल असं गुगलने म्हटलंय. पण अशा धमक्यांना आपण भीक घालणार नसल्याचं ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन यांनी म्हटलंय.

या नवीन प्रस्तावित विधेयकामुळे गुगल आणि फेसबुकला बातम्यांच्या वापरासाठी त्या माध्यम कंपन्या किंवा प्रकाशन संस्थांशी आधीच करार करावा लागेल किंवा मग मजकूर वापरण्याआधी बोलणी करून किंमत ठरवावी लागेल.

हा कायदा 'अंमलात आणण्याजोगा नसल्याचं' गुगल ऑस्ट्रेलियाच्या कार्यकारी संचालक मेल सिल्व्हा यांनी सिनेटमधल्या सुनावणीत सांगितलं.

"जर या विधेयकाचं रूपांतर कायद्यात झालं, तर ऑस्ट्रेलियामधली गुगल सर्चची उपलब्धता संपुष्टात आणण्याखेरीज आमच्याकडे पर्याय उरणार नाही," असं सिल्व्हा यांनी सांगितलं.

या वर्षभरात या विधेयकाला संसदेत पुढे नेण्याचं आपल्या सरकारचं उद्दिष्टं असल्याचं मॉरिसन यांनी म्हटलंय. सध्यातरी त्यांना या मुद्द्यावर मोठा राजकीय पाठिंबा मिळतोय.

मॉरिसन म्हणाले, "एक गोष्ट मला स्पष्ट करायचीय. तुम्ही ऑस्ट्रेलियात काय करू शकता, यासाठीचे नियम ऑस्ट्रेलिया तयार करतं. आणि ते आमच्या संसदेत केलं जातं. ज्यांना यासंबंधी काम करायचं आहे, त्यांचं स्वागत आहे. पण आम्ही धमक्यांना उत्तर देत नाही."

गुगलने ऑस्ट्रेलियन सरकारला दिलेला निर्वाणीचा इशारा म्हणजे 'ब्लॅकमेल' असून 'मोठ्या कंपन्यांची लोकशाहीवरील दादागिरी' असल्याचं इतर धोरणकर्त्यांनी म्हटलंय.

ऑस्ट्रेलियात असा कायदा का करण्यात येतोय?

ऑस्ट्रेलियामध्ये गुगल सर्च हेच सर्च इंजिन प्रामुख्याने वापरलं जातं. त्यासाठी फारसे इतर पर्याय उपलब्ध नसल्याने ते जवळपास अत्यावश्यक झाल्याचं ऑस्ट्रेलियन सरकारने म्हटलंय.

लोकांना बातम्या वाचायच्या असल्याने या प्लॅटफॉर्मला ग्राहक मिळत असल्याने या बड्या कंपन्यांनी बातम्या तयार करणाऱ्या माध्यमांना त्यांच्या पत्रकारितेसाठी योग्य पैसे द्यावेत असं ऑस्ट्रेलियन सरकारचं म्हणणं आहे.

शिवाय लोकशाहीसाठी चांगली वृत्त माध्यमं टिकणं गरजेचं असल्याने अस्तित्वासाठी झगणाऱ्या न्यूज इंडस्ट्रीला आर्थिक पाठबळ मिळणं गरजेचं असल्याचंही सरकारने म्हटलंय.

2005 पासून ऑस्ट्रेलियन प्रिंट मीडियाच्या जाहिरात महसुलात 75% घसरण झाल्याचं सरकारने म्हटलंय. गेल्या काही काळात ऑस्ट्रेलियातल्या अनेक वृत्त संस्था बंद झाल्या आहेत किंवा त्यांनी नोकरकपात केली आहे.

आपलं सगळ्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुगल, फेसबुक आणि इतर तंत्रज्ञान कंपन्यांनी माध्यमांना त्यांच्या बातम्या वापरण्यासाठी पैसे द्यावेत, असं सांगणारं विधेयक ऑस्ट्रेलियामध्ये मांडण्यात आलंय. तर असं केल्यास ऑस्ट्रेलियामधून सर्च इंजिनच मागे घेऊ, असा धमकीवजा इशारा गुगलने दिलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार माघारी घेण्यासाठी कंपनीने 7.4 अब्ज डॉलर एवढी किंमत मोजली आहे.

या कार ठेवण्यासाठी फोक्सवॅगनकडे एकूण 37 'कार पार्क' आहेत.  हे भलंथोरलं कार पार्क नेमकं कुठे आहे? जाणून घेण्यासाठी पाहा व्हीडिओ.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डिझेल प्रदूषण घोटाळ्यामुळे फोक्सवॅगन या जर्मन कंपनीने तब्बल साडेतीन लाख कार ग्राहकांकडून परत विकत घेतल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार्यक्रम प्रसंगी उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे हे सहकुटुंबीय एकत्र आले. तसंच, शरद पवार यांच्यासह महाविकास आघाडीतील महत्त्वाच्या नेत्यांसह विरोधी पक्षातील नेतेही हजर होते.

मुंबईतील फोर्ट परिसरातल्या डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी चौक  इथं हा कार्यक्रम झाला.

यावेळेस आपल्या भावना व्यक्त करताना पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे म्हणाले, 'आज मनात असलेल्या भावनांना शब्द देता येणार नाहीत. गेल्या पन्नास साठ वर्षात महाराष्ट्रात होणाऱ्या सर्व घटनांवर बाळासाहेब ठाकरे यांची छाप होती. या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने त्यांच्यावर सर्वांचं असणारं प्रेम दिसून आलं.'

पत्रकारांनी जेव्हा विचारलं की सर्वपक्षीय नेते आले, पण अजित पवार का नाही आले, त्यावर आदित्य ठाकरे म्हणाले की अजित पवार पुण्यात असल्यामुळे येऊ नाही शकले.

बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मारकाचं काम कधी होणार हे विचारल्यावर मंत्री एकनाथ शिंदे म्हणाले,"स्मारकाचं काम मार्गी लागतंय. मुख्यमंत्री त्यात लक्ष घालत आहेत. भव्यदिव्य स्मारक होईल. "

कोण कोण उपस्थित?

राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार, मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे, छगन भुजबळ, बाळासाहेब थोरात, जयंत पाटील, शिवसेना खासदार संजय राऊत उपस्थित होते.

तसंच, विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस, विधानपरिषदेतील विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, एकनाथ शिंदे, अनिल देसाई हे नेतेही उपस्थित होते.

या कार्यक्रमाच्यावेळी मास्कचा उपयोग, सुरक्षित अंतराचं पालन या कोव्हिड-19च्या मार्गदर्शक बाबींचं पालन करावं, असं आवाहन करण्यात आलं होतं.

वर्दळीचा परिसर तसंच अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींची सुरक्षितता लक्षात घेता प्रशासकीय यंत्रणा, पोलीस यंत्रणा, वाहतूक पोलीस यंत्रणा यांना आवश्यक आणि योग्य ते सहकार्य करावं, असंही आवाहन करण्यात आलं होतं.

देवेंद्र फडणवीस यांच्या ट्वीटवर चर्चा

माजी मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांना आज सकाळी ट्वीटरवर अभिवादन केले. यामध्ये त्यांनी एक व्हीडिओही दिला आहे. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या जुन्या भाषणांमधील काही ओळी वेचून केलेल्या या व्हीडिओतून देवेंद्र यांनी शिवसेनेवर खोचक टिप्पणी केल्याची चर्चा दिवसभर सुरू होती.

केंद्रीय परिवहन मंत्री नितीन गडकरी, विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, कृषीमंत्री दादा भुसे, भाजप नेत्या पंकजा मुंडे या नेत्यांनी बाळासाहेब ठाकरेंना ट्वीटरवर अभिवादन केलं आहे.

हेही वाचलंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचा आज (23 जानेवारी) जन्मदिन. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या पूर्णाकृती पुतळ्याचे अनावरण महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या हस्ते झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर हिंसक निदर्शनांची शक्यता पाहता सर्व राज्यांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.

6 जानेवारी 2021 रोजी अमेरिकेतील कॅपिटल इमारतीवर झालेल्या हल्ल्यानंतर पुन्हा तशी स्थिती निर्माण होऊ नये, म्हणून अमेरिकेतील नॅशनल गार्डच्या तुकड्या वॉशिंग्टनमध्ये पाठवण्यात आल्यात.

सर्व 50 राज्यांच्या राजधान्यांमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांच्या समर्थकांकडून सशस्त्र मोर्चे निघण्याच्या शक्यतेचा इशारा FBI ने दिलाय.

डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबियामधील नॅशनल मॉलला बंद करण्यात आलंय. कडेकोट सुरक्षेमुळे राजधानीत बॅरिकेडिंग करण्यात आलीय.

अधिकाऱ्यांनी लोकांना आवाहन केलंय की, लोकांनी आपापल्या घरातून हा कार्यक्रम पाहावा.

ट्रंप समर्थकांनी 17 जानेवारी 2021 ला सशस्त्र आंदोलनाची धमकी दिली आहे आणि वॉशिंग्टन डीसीमध्ये मोर्चा काढण्याचाही इशारा दिलाय.

मात्र, सुरक्षेचा बंदोबस्त पाहता ट्रंप समर्थकांच्या काही गटांनी या मोर्चापासून दूर राहण्याचं आवाहन केलंय.

मेरीलँड, न्यू मेक्सिको आणि यूटाच्या राज्यपालांनी संभाव्य निदर्शनाआधी आणीबाणीच्या स्थितीची घोषणा केलीय. तर कॅलिफोर्निया, पेन्सिल्व्हेनिया, मिशिगन, वर्जीनिया, वॉशिंग्टन आणि विस्कॉन्सिन यांनी नॅशनल गार्ड्स तैनात केलेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या सर्व 50 राज्यं आणि डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबिया (DC) मध्ये 20 जानेवारी 2021 रोजी होणाऱ्या 'इनॉग्रेशन'आधी सुरक्षा वाढवण्यात आलीय. याच कार्यक्रमात अमेरिकेचे नवनिर्वाचित अध्यक्ष जो बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार्यक्रमाच्यावेळी एका पाकिस्तानी बॉलरनं भारतीय प्रेक्षक आणि बीएसएफच्या जवानांकडे पाहून खूप विचित्र इशारे केले.

हसन अली या पाकिस्तानी क्रिकेटपटूच्या या कृत्यावर उलट-सुलट प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. काही जणांचं म्हणणं आहे की, ही त्याची सिग्नेचर स्टेप आहे. म्हणजेच, एखाद्या खेळाडूला आऊट केल्यावर तो अशी प्रतिक्रिया देतो.

पण काहींनी हसनच्या या वर्तणुकीवर आक्षेप घेतला आहे.

पाकिस्तानचा क्रिकेटचा संघ आपल्या प्रशिक्षणाच्या शेवटच्या दिवशी वाघा बॉर्डरला पोहोचला होता.

त्या दिवशी केलेल्या या कृत्यावर भारताच्या सीमा सुरक्षा दलाने कडक शब्दांत हरकत घेतली आहे.

इंडियन एक्स्प्रेसनं सीमा सुरक्षा दलाच्या एका निरीक्षकाच्या हवाल्यानं म्हटलं आहे की, हसन अलीचं हे कृत्य कार्यक्रमाच्या दर्जाला साजेसं नाही. आम्ही पाकिस्तानी रेंजर्सकडे याबाबत हरकत घेणार आहोत. प्रेक्षकांच्या कक्षात बसलेले प्रेक्षक काहीही करू शकतात, मात्र परेडच्या जागेवर कोणताही सामान्य माणूस अशी कृत्यं करू शकत नाही.

वाघा बॉर्डरवर केलेल्या अलीच्या या कृत्याचा 40 सेकंदांचा व्हीडिओ इंटरनेटवर व्हायरल झाला आहे. पाकिस्तानात 'वाघा' असा ट्रेंड सुरू आहे. फैजाना अली यांनी हा व्हीडिओ ट्विटरवर टाकून हसन अली वाघा बॉर्डरवर आपली सिग्नेचर स्टेप करताना दिसून आला, असं लिहिलं आहे.

आदिल अजहर यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की, "मी हसन अली यांचा हा तमाशा बघून अजिबात प्रभावित झालेलो नाही. मी त्यांचा मैदानातील खेळ पाहूनच जास्त आनंदित होईन."

तर, रझा हे लिहितात की, "वाघा बॉर्डरवर तमाशा दाखवून काही होणार नाही. आपण प्रथम भारताशी आर्थिक आघाडीवर लढलं पाहिजे."

अमित सिन्हा लिहितात की, "हसन तुमचं हे कृत्य एखाद्या अडाणी माणसाला शोभून दिसतं. यावरून तुम्ही असभ्य आहात हेच दिसतं."

पण, मोहम्मद युसूफ यांचं म्हणणं आहे की, "हसन यांनी जे काही केलं ते एकदम सामान्य आहे. त्यामुळे यावर भडकण्यात काही अर्थ नाही."

हसन अली यांनी आपला सहकारी खेळाडू अजहर अली याचं ट्वीट रि-ट्वीट करत लिहीलं आहे की, "हे शांततेचं सगळ्यांत मोठं उदाहरण आहे."

पाकिस्तानी क्रिकेट बोर्डानं पाकिस्तानी संघ वाघा बॉर्डरवर गेल्याची काही छायाचित्र ट्विटरवर टाकली आहेत. पण, या सोबत शादाब नावाच्या एका व्यक्तीचं ट्वीटही री-ट्वीट केलं आहे, ज्यात अलीच्या या हरकतीचं मनोरंजक असं वर्णन करण्यात आलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशांचे जवान पंजाबमधल्या अटारी-वाघा बॉर्डर इथे दररोज झेंडा उतरवण्याचा कार्यक्रम करतात. हा कार्यक्रम पाहण्यासाठी दोन्ही देशांचे पर्यटक मोठ्या संख्येनं गर्दी करतात. शनिवारी देखील हा कार्यक्रम पाहण्यासाठी पर्यटकांनी मोठी गर्दी केली होती. पण, तेव्हा असं काही घडलं आणि सगळेच आश्चर्यचकित झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार्यक्रमात त्यांची प्रकट मुलाखत सुरू आहे. या मुलाखतीमधील मुद्दे

1. हे युद्ध कौरव-पांडवात नाही

भाषा वेगवेगळ्या असल्या तरी दोन्ही राज्यांमध्ये आणि लोकांमध्ये वाद असू नये असं आम्हाला वाटतं. कारण देश एकच आह, असं संजय राऊत म्हणाले. बेळगावचं प्रकरण हे न्यायप्रविष्ठ आहे. आपण घटना मानणारे लोक आहोत. हा सांस्कृतिक वाद आहे. आपले मराठी लोकही इतर राज्यात राहतात. ही मराठी अस्मिता आपण कुठेही राहिलो तरी ती टिकवण्यासाठी आपण काम करावं असं संजय राऊत म्हणाले. मराठी कन्नड भाषकांमधला वाद म्हणजे काही कौरव-पांडवातलं युद्ध नाही तर हा पांडव आणि पांडवातलाच वाद आहे अं राऊत म्हणाले.

2. 'मुस्लिमांचं काउन्सिलिंग होणं आवश्यक'

शिवसेनेचं हिंदुत्व हे गाडगे महाराजांचं आहे. तहानलेल्या पाणी द्या आणि भुकेलेल्याला अन्न द्या असं आमचं हिंदुत्व आहे. असं संजय राऊत म्हणाले. दोन समुदायात भांडण लावून पोळी शेकायची असं आमचं राजकारण नाही. मुस्लिमांनी भारतीय म्हणून राहावं. त्यांचं काउन्सेलिंग करावं असं वक्तव्य संजय राऊत म्हणाले. हिंदूंच्या मनात विष कालवलं जात आहे. त्यांनाही काउन्सेलिंगची गरज आहे, असं राऊत म्हणाले.

3. काश्मीरचा मुद्दा हा हिंदू-मुस्लीम मुद्दा नको

आसाम आणि काश्मीरची परिस्थिती चिघळली आहे. कलम 370 रद्द केल्याचं आम्ही अभिनंदन केलं पण आता तिथली परिस्थिती भयानक आहे. तिथला मुद्दा हा हिंदू-मुस्लीम हा झाला आहे. पण हा भारताचा मुद्दा व्हायला हवा. सध्याचं वातावरण असं झालं आहे की लोका-लोकांमध्ये फूट पाडली जात आहे. धर्माच्या आधारावर जर चालत राहिलो तर आपली स्थिती पाकिस्तानसारखी होईल. देशाची फाळणी तर होणार नाही ना, अशी भीती मला वाटते, असं वक्तव्य राऊत यांनी मुलाखती दरम्यान व्यक्त केलं.

4. सत्ताधाऱ्यांना विरोधी पक्षच नकोय

सध्या सत्ताधाऱ्यांना विरोधी पक्षच नकोय. पं. नेहरूंच्या काळात अटल बिहारी वाजपेयी यांच्यासारख्या विरोधी पक्षातील नेत्याचा आदर सन्मान ठेवला जायचो. पण आता केंद्रातील सत्ताधाऱ्यांना वाटतंय की विरोधी पक्षच नकोय. आपल्या संतांनी म्हटलं होतं निंदकांचे घर असावे शेजारी. ही खरी हिंदू संस्कृती आहे पण सत्ताधाऱ्यांना विरोधकच नको आहेत.

5. शिवसेना-भाजप संबंध

बाबरी मशीद पाडल्यानंतर इतर नेत्यांनी हात झटकले पण बाळासाहेबांनी मात्र असं म्हटलं की जर हे कृत्य शिवसैनिकांनी केलं असेल तर आम्हाला त्याचा अभिमान आहे. त्यानंतर उत्तर प्रदेशात निवडणुका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेनेचे नेते संजय राऊत आज बेळगावच्या दौऱ्यावर आहेत. बेळगावमध्ये बॅ. नाथ पै यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दरवर्षी आयोजित होणाऱ्या व्याख्यानमालेत ते सहभागी होणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कार्यक्रमाला गुजरातचे मुख्यमंत्री विजय रुपाणी, मध्य प्रदेशच्या राज्यपाल आनंदीबेन पटेल, भाजप अध्यक्ष अमित शहा आदी नेते उपस्थित होते.

गुजरातच्या नर्मदा जिल्ह्यातल्या साधू बेटावर सरदार सरोवर प्रकल्पाजवळ हा पुतळा आहे. या पुतळ्याची उंची 182 मीटर आहे. या पुतळ्याला 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' असं म्हटलं जाणार असून हा जगातला सर्वांत उंच पुतळा आहे.

ज्या संस्थेअंतर्गत या पुतळ्याचं व्यवस्थापन होणार आहे त्या ट्रस्टचं नाव सरदार वल्लभभाई पटेल नॅशनल इंटिग्रेशन ट्रस्ट असं आहे.

भाषणातील प्रमुख मुद्दे

1. आज भारतानं एका ऐतिहासिक पुरुषाची प्रतिमा खऱ्या अर्थानं उजळावयाचं काम केलं आहे. या पुतळ्यासोबत भारतानं एक नवा इतिहास लिहिला आहे. हा पुतळा देशाला अखंडपणे प्रेरणा देण्याचं काम करेल.

2. गुजरातचा मुख्यमंत्री असताना सरदार पटेलांच्या पुतळ्याची संकल्पना मी मांडली होती. पण तेव्हा वाटलं नव्हतं की माझ्याच हातानं हा पुतळा देशाला अर्पण करण्याचं भाग्य लाभेल.

3. सरदार पटेलांनी या सर्व विभाजनवादी शक्तींना नेस्तनाबूत करण्याचं काम केलं.

4. भारत 450हून अधिक संस्थानांमध्ये विभागला होता. पटेलांनी 5 जुलै 1947ला संस्थानांना सबोंधित करताना म्हटलं होतं, 'विदेशी आक्रमणासमोर आपण पराभूत झालो आणि याला आपलं आपापसातलं वैर कारणीभूत ठरलं. आता आपल्याला ही चूक पुन्हा करायची नाही.'

5. सरदार पटेल यांच्यामध्ये कौटिल्यची कूटनीती आणि शिवाजी महाराजांच्या शौर्य होतं.

6. सरदार पटेल नसते तर गीर अभयारण्यात सिंह, सोमनाथमध्ये शिवाचं दर्शन घेण्यासाठी व्हिसा काढावा लागला असता. ते नसते तर काश्मीर ते कन्याकुमारी रेल्वे आणि नागरी सेवेचा गाभा तयार झाला नसता.

7. अत्यंत बिकट परिस्थितीत सरदार पटेल यांनी गृहमंत्री पद सांभाळलं. त्यांनी देशाच्या पोलीस व्यवस्थेला बळकटी दिली.

8. हा पुतळा म्हणजे नव्या भारताच्या आत्मविश्वासाची अभिव्यक्ती आहे. देश शाश्वत होता, शाश्वत आहे आणि शाश्वत राहील, याचं प्रतीक म्हणजे हा पुतळा आहे.

9. 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' भारतातल्या इंजिनिअरिंगच्या सामर्थ्याचं प्रतीक आहे. दररोज अडीच हजार कर्मचाऱ्यांनी अथक परिश्रम घेत हा पुतळा उभारला.  शिल्पकार राम सुतार यांच्या मार्गदर्शनाखाली या कर्मचाऱ्यांनी हा पुतळा इतक्या कमी वेळात पूर्ण केला. या कामाशी जोडलेल्या प्रत्येकाचे मी आभार मानतो.

10. या पुतळ्यामुळे या क्षेत्रातील पर्यटन वाढीस लागेल आणि यामुळे या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जगातील सर्वांत उंच पुतळ्याचा लोकार्पण सोहळा बुधवारी सकाळी झाला. यावेळी त्यांनी सरदार पटेल यांचा गौरवाने उल्लेख केला. ते नसते तर गीरमधील सिंह पाहण्यासाठी आणि सोमनाथच्या दर्शनासाठी व्हिसा घ्यावा लागला असता, असं ते म्हणाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या काळात अनेक महिलांना अशक्तपणा, निद्रानाश, अस्वस्थता, योनीमार्गातील कोरडेपणा अशा अनेक समस्यांना सामोरं जावं लागतं.

पण रजोनिवृत्तीचा त्रास केवळ महिलांनाच होत नाही. प्राण्यांमध्येही अशी एक प्रजाती आहे, ज्यामध्ये मादीला रजोनिवृत्तीला सामोरं जावं लागतं.

कोण आहे हा प्राणी? जाणून घ्या.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

45 ते 55 वर्षे वयोगटातील महिलांना रजोनिवृत्तीच्या त्रासाला सामोरं जावं लागतं. रजोनिवृत्ती म्हणजे मासिक पाळी कायमची बंद होणं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या काळात पुणे शहरात दररोज सरासरी दीड ते दोन हजार रुग्ण वाढत होते. त्यातच बेड मिळण्यासाठी देखील अनेक रुग्णांना अडचणी निर्माण होत होत्या.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

एक महिन्यानंतर या परिस्थितीमध्ये आता हळूहळू सुधारणा होत असून पुणे शहरात दररोज सरासरी सातशे रुग्ण कोरोनाबाधित आढळून येत आहेत. अशीच काहीशी परिस्थिती पिंपरी चिंचवड भागात आहे. त्यामुळे पुण्यात कोरोना आटोक्यात येतोय का? या प्रश्नाचा आम्ही शोध घेण्याचा प्रयत्न केला.

साधारण गणेशोत्सवानंतर पुण्यातील रुग्णसंख्या वाढण्यास सुरुवात झाली. या काळात बाजारापेठांमध्ये गर्दी झाल्याने तसेच नागरिकांनी नातेवाईकांच्या भेटीगाठी घेतल्याने कोरोनाचा प्रसार वाढल्याचे निरीक्षण नोंदविण्यात आले होते. पुण्याचे विभागीय आयुक्त सौरभ राव यांनी देखील पत्रकार परिषदेमध्ये याबाबतची माहिती दिली होती.

12 सप्टेंबरच्या आकडेवारीनुसार पुणे शहरात एकूण चाचण्यांपैकी पॉझिटिव्ह चाचणी येणाऱ्या रुग्णांचे प्रमाण 28 टक्के इतके होते, तर याच दिवशी पिंपरी चिंचवडमध्ये हे प्रमाण 20 टक्क्यांवर आलं होतं. महिन्याभरानंतर 11 ऑक्टोबरच्या आकडेवारीनुसार पुणे शहरात पॉझिटिव्ह येणाऱ्या रुग्णांचे प्रमाण 14 टक्क्यांपर्यंत खाली आले, तर पिंपरी चिंचवडमधलं प्रमाण 11 टक्क्यांपर्यंत खाली आलं होतं.

कोरोनाची तीव्रता कमी झाली आहे?

कोरोनाची रुग्णसंख्या कमी होत असल्याबाबत बीबीसीने इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे महाराष्ट्राचे अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे यांच्याशी संवाद साधला.

त्यांनी म्हटलं, "साथीच्या रोगाच्या इतिहासाचा अभ्यास केला तर मधल्या काळात रुग्णसंख्या ही कमी होत असते. यामध्ये रोगजंतू काहीकाळ कमी अॅक्टिव्ह राहतात. त्यामुळे रुग्णसंख्या कमी दिसते. याकाळात नागरिकांनी आणि शासनाने अधिक सजग राहण्याची गरज आहे. काळजी न घेतल्यास कोरोनाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता आहे. ऑगस्टमध्ये रुग्णसंख्या कमी झाली होती, परंतु गणेशोत्सवात दुकाने, बाजारपेठांमध्ये गर्दी झाल्याने सप्टेंबरमध्ये रुग्णसंख्या पुन्हा मोठ्या प्रमाणात वाढली."

"सध्या रुग्णसंख्या कमी होत आहे ही चांगली गोष्ट आहे. यातून कोरोना विषाणूची मारकता कमी झाल्याचे दिसून येत आहे. पुण्यातल्या हॉटस्पॉट आणि कंटेन्मेंट झोनमधल्या नागरिकांपैकी 51 टक्के नागरिकांमध्ये अॅन्टिबॉडीज सापडल्याचं जूनमध्ये करण्यात आलेल्या सिरो सर्वेमधून समोर आले होते.

"या भागातील नागरिकांमध्ये हर्ड इम्युनिटी तयार होत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यातील रुग्णसंख्या दिवसेंदिवस वाढत असल्याने सप्टेंबर महिन्यामध्ये पुणे जिल्हा देशात कोरोनाचा हॉटस्पॉट झाला होता. पुण्यातील वाढत्या रुग्णसंख्येबाबत चिंता व्यक्त करण्यात आली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या काळात बँकांमधल्या अफरातफरींची 5743 प्रकरणं समोर आल्याचं एका प्रश्नाला लेखी उत्तर देताना त्यांनी ही माहिती दिली.

आर्थिक वर्ष 2018-19मध्ये सरकारी बँकांसोबतच इतर सर्व बँकांमध्ये मिळून घोटाळ्याची एकूण 6801 प्रकरणं समोर आल्याचं भारतीय रिझर्व्ह बँकेने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या एका अहवालात सांगितलं. एप्रिल 2018 ते मार्च 2019 या कालावधीतील ही आकडेवारी असून या काळात एकूण 71,543.93 कोटी रुपयांचा गैरव्यवहार झाला आहे.

यातली बहुतेक प्रकरणं ही सरकारी बँकाकडून घेतलेल्या कर्जांशी संबंधित असल्याचं या अहवालात म्हटलंय. भारतीय बाजारपेठेमध्ये सरकारी बँकांकडून सर्वात जास्त कर्जं घेतली जातात.

आर्थिक वर्ष 2017-18 मध्ये घोटाळ्याची एकूण 5916 प्रकरणं समोर आली होती आणि त्यात 41,167.04 कोटींचं नुकसान झालं होतं.

RBIच्या आकडेवारीचा आधार घ्यायचा झाला तर याचा अर्थ दरवर्षी अफरातफरीच्या प्रकरणांमध्ये वाढ होत आहे आणि त्याबरोबर होणारं नुकसानही वाढत आहे. यामुळे बँकांचं आर्थिक स्थैर्य कमी होण्याचा धोकाही बळावत आहे.

त्यामुळे रिझर्व्ह बँक, सरकार आणि बँकांमध्ये पैसा ठेवलेल्या तमाम ग्राहकांसाठी हा चिंतेचा विषय आहे.

सध्या अगदी थोड्या थोड्या कालावधीनंतर घोटाळ्याचं एक नवीन प्रकरण उघडकीला येतंय आणि म्हणूनच सरकारी बँक व्यवस्थेवरचा सामान्य लोकांचा विश्वास उडत चालला आहे. सोबतच बँका, बँकांचे लेखापरीक्षक, क्रेडिट रेटिंग संस्था आणि बँकांची नियामक संस्था असणाऱ्या रिझर्व्ह बँकेविषयीही शंका उपस्थित होत आहेत.

RBI या घोटाळ्यांची व्याख्या,"बँकांमध्ये कॉम्प्युटरच्या मदतीने वा हाताने लिहून नोंद ठेवण्यात येणाऱ्या खात्यांमध्ये बँकांचं नुकसान करत वा नुकसान न करता, एखाद्या व्यक्तीद्वारे बँकिंग व्यवहार करताना तात्पुरत्या लाभाच्या उद्देशाने करण्यात आलेलं किंवा नकळतपणे फायदा देणारं काम," अशा शब्दात केली आहे.

या घोटाळ्यांपैकी 90 टक्के घोटाळे हे सरकारी बँकांमध्ये होतात. 2013-14 नंतरच्या पाच वर्षांच्या काळात या प्रकारच्या अफरातफरीच्या प्रकरणांमध्ये चार पटीने वाढ झालीय.

 बँकांमधल्या घोटाळ्यांचं प्रमाण इतकं का वाढतंय?

अफरातफर लहान असो वा मोठी यासाठी व्यवस्थेतल्या पळवाटांचा किंवा कमकुवतपणाचा फायदा घेण्यात आला आहे. अशाप्रकारचे घोटाळे रोखण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेकडे EWS (Early Warning System) आहे. पण बँका या व्यवस्थेचा फायदा घेत नाही.

रिझर्व्ह बँकेचे माजी गव्हर्नर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चालू वर्षांतल्या सहा महिन्यांत म्हणजेच एप्रिल ते सप्टेंबर कालावधीमध्ये सरकारी बँकांमध्ये 95,760 कोटी रुपयांची अफरातफर झाली असं समोर आल्याचं अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी मंगळवारी संसदेत सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या काळात सगळ्या सरकारांच्या कृतिशीलतेचा, वैद्यकीय व्यवस्थेचा, राजकीय व्यवस्थेचा, लोकप्रतिनिधींच्या कार्यक्षमतेचा कस लागला, लागतो आहे. त्यांच्या कामगिरीचं, प्रत्येक हालचालीचं जेवढं मोजमाप या अगोदर झालं नव्हतं, तेवढं या वेळेस झालं. सहाजिक आहे की त्यावरुन राजकारणही झालं.

या काळात एक नाव सातत्यानं चर्चेत येत राहिलं, ते म्हणजे नितीन गडकरी यांचं. चर्चा, वाद हे काही गडकरींना नवीन नाही. कार्यक्षमतेच्या बाबतीत महाराष्ट्रापासून दिल्लीपर्यंत गडकरींच्या कारकीर्दीचं राजकीय नेता आणि मंत्री म्हणून कायम उदाहरण दाखवण्यात आलं आहे. कोरोनाच्या काळातही त्यांच्या कामामुळे गडकरी सातत्याने चर्चेत राहिले. सर्वपक्षीय नेत्यांच्या कौतुकाला पात्र ठरले.

त्या कामांसोबतच, त्यांच्या वक्तव्यांनी आणि काही त्यांच्या बद्दलच्या वक्तव्यांनी गडकरी प्रसिद्धीच्या झोतात राहिले. त्या चर्चा 'कोरोना'च्या काळात गडकरी पंतप्रधान व्हावेत इथपर्यंत पोहोचल्या. कोरोनाकाळातल्या या कामगिरीमुळं, जेव्हा केंद्रातलं भाजपाचं सरकार अनेक बाजूंनी टीका झेलतं आहे, नितीन गडकरींच्या महाराष्ट्रातल्या आणि दिल्लीतल्या राजकारणावर याचा काय परिणाम होईल, याबद्दल कुतूहल सगळ्यांनाच आहे.

'जिथं सरकार कमी पडलं, तिथं गडकरींनी व्यवस्था उभी केली'

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा विळखा पहिल्यांदा महाराष्ट्राला पडला. यावेळेस मुंबई, पुण्यासोबतच नागपूरची अवस्थाही बिकट झाली होती. महाराष्ट्रात ही सुरुवात जानेवारीपासून विदर्भातल्या अमरावतीच्या उद्रेकापासूनच तशी झाली होती. पण जसंजसं या लाटेमध्ये रुग्णांचं हॉस्पिटलायझेशन वाढलं, आरोग्य यंत्रणेवरचा ताण वाढला.

अधिक रुग्ण गंभीर होऊ लागले आणि पहिल्या लाटेतले बेड्स, व्हेंटिलेटर्स, ऑक्सिजन यंत्रणा कमी पडू लागली. औषधांची कमतरता भासू लागली. नागपूरलाही ही भीषणता जाणवू लागली. त्यावेळेस खासदार म्हणून गडकरींनी इथली यंत्रणा हाती घेतल्याचं पाहायला मिळालं.

जिल्हा प्रशासनापासून ते खाजगी हॉस्पिटल्सपर्यंत ते सेवाभावी संस्थांपर्यंत, सगळ्या नियोजनामध्ये त्यांनी लक्ष घातलं. व्हेंटिलेटर्स, ऑक्सिजन, औषधांसहित नागपूर-विदर्भासहित महाराष्ट्राला मदत मिळेल म्हणून गडकरींनी लक्ष घातलं. शेजारी राज्यांकडून ऑक्सिजनपुरवठा सुरु केला.

व्हेंटिलेटर्स कमी पडत होते, तेव्हा आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री वाय. एस. जगनमोहन रेड्डी यांच्याशी बोलून त्यांनी तीनशे व्हेंटिलेटर्स महाराष्ट्रासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेनं देशभरात हाहा:कार उडवला. पहिल्या लाटेपेक्षा दुसरी अधिक जीवघेणी ठरली. फेब्रुवारीच्या दुसऱ्या आठवड्यात सुरु झालेली ही लाट जून महिना आला तरी आटपत नाही आहे. तिचा ओसरही लांबला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कॅन्सरमुळे त्यांनी आपला एक डोळा आणि हनुवटीचा काही भाग गमावला होता.

"माझा चेहरा बघून लोक मान फिरवायचे. मला बघून निघून जायचे, पण आज माझा नवा चेहरा पाहून कोणी घाबरत नाही."

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डिनीस यांनी त्यांचा चेहरा पहिल्यांदा पाहिला तेव्हा त्यांना आनंद झाला. त्यांना 30 वर्षांपूर्वी चेहऱ्याचा कॅन्सर झाला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या कोव्हिड आयसीयूमध्ये काम करणाऱ्या प्रत्येकाची स्वतंत्र कहाणी आहे. बाहेरुन केवळ आकड्यांकडे लक्ष ठेवणाऱ्यांना कदाचित तो समजत नसावा किंवा आपलं लक्ष जात नसावं.

हे सगळे डॉक्टर्स आणि सपोर्ट स्टाफ जीवावर उदार होऊन इथं काम करताहेत. ते करतांना त्यांच्या पदरी जे येतं आहे ते तक्रार न करता स्वीकारताहेत आणि मग पुन्हा काम सुरु करताहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना काळातल्या अनेक बातम्या येताहेत. काळ कमालीच्या कसोटीचा आहे. पण 'केईएम'च्या ज्या कोव्हिड वॉर्डमध्ये, तिथल्या आयसीयूमध्ये या विषाणूसोबत शेवटची लढाई लढली जाते, त्या वॉर्डमध्ये परिस्थिती कशी आहे याची बाहेर बहुतांशी कल्पना नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या क्रूझवर दीडशेच्या आसपास भारतीयही काम करत होते. त्यात मुंबईची सोनाली ठक्कर ही तरुणी देखील आहे. भारत सरकारने लगेच या क्रूझवरुन तिला बाहेर काढावं अशी तिची मागणी आहे. सोनाली आणि तिच्या पालकांशी बीबीसीने संवाद साधला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनच्या बाहेर कोरोनाग्रस्त रुग्णांचा सर्वात मोठा आकडा जपानच्या डायमंड प्रिन्सेस क्रूझवरुन आलाय. आणि या क्रूझवरचे 3 हजार 700 पैकी 450 लोकांना कोरोनाची बाधा झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या खटल्यातील दोषी कायद्यातील तरतुदींचा आधार घेत सर्व शक्यता पडताळून पाहत आहेत. त्यामुळे त्यांच्या फाशीला वारंवार उशीर होत आहे.

16 डिसेंबर 2012 च्या रात्री 9 वाजता दिल्लीतल्या मुनारिकाजवळ चालत्या बसमध्ये 22 वर्षीय तरुणीवर सामूहिक बलात्काराची क्रूर घटना घडली. या घटनेनं दिल्लीसह भारतभर पडसाद उमटले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही ही घटना चर्चेचा विषय ठरली.

या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्या पीडितेला पुढे 'निर्भया' नाव देण्यात आलं. या निर्भयासाठी 16 डिसेंबरचा दिवस नरकयातनांचा होता.

झालं असं होतं, की पॅरामेडिकलची विद्यार्थिनी असलेली 'निर्भया' आणि तिचा इंजिनिअर मित्र दिल्लीतल्या साकेतमधील मॉलमधून 'लाईफ ऑफ पाय' सिनेमा पाहून परतत होते.

डिसेंबरच्या महिन्यात दिल्लीत खूप थंडी पडते आणि अंधारही लवकर पडतो. कुट्ट काळोखाला आणि बोचऱ्या थंडीला चिरफाडत रस्त्यांनी भरधाव धावणाऱ्या गाड्या वगळता, रस्त्याला कुणीच नव्हतं.

निर्भया आणि तिच्या मित्राला द्वारकाला पोहोचायचं होतं. दोघेही द्वारकाला जाणाऱ्या एका बसमध्ये मुनारिकाहून चढले. तेव्हा रात्रीचे नऊ वाजले होते.

त्या बसमध्ये आधीपासूनच चालकासह सहा जण होते.

बसचा प्रवास सुरू झाल्यावर त्या सहा जणांनी निर्भयासोबत छेडछाड करयाला सुरूवात केली. त्यावेळी तिच्या मित्रानं पटकन हस्तक्षेप केला. मात्र, आरोपींनी त्याला बेदम मारहाण केली आणि त्यात तो बेशुद्ध पडला.

या सहा जणांनी बसमध्येच निर्भयावर बलात्कार केला. केवळ बलात्कार करून थांबले नाहीत, तर तिला अमानुष मारहाण केली आणि तिला गंभीररीत्या जखमी केलं.

त्यातला एकाने गंजलेली लोखंडी रॉड निर्भयाच्या गुप्तांगात घुसवली. या कृत्यामुळं निर्भयाच्या शरीरातील आतडी बाहेर आली. शरीरावरील अमाप आणि तीव्र जखमांनी मृत्यूशी झुंजणारी निर्भया रक्तानं माखली.

त्यानंतर त्यांनी निर्भयासह तिच्या मित्राला नग्न केलं आणि वसंत विहारजवळ चालत्या बसमधून रस्त्यावर फेकून दिलं. निर्भया रक्ताच्या थारोळ्यात रस्त्याच्या बाजूला निपचित पडली होती, तर तिचा मित्र प्राणांतिक आक्रोशानं मदतीची याचना करत विव्हळत होता.

निर्भयाच्या मित्रानं सांगितलं, त्या रात्री काय घडलं...

या घटनेच्या दहा ते पंधरा दिवसांनी निर्भयाच्या मित्रानं झी न्यूजला मुलाखत दिली होती. त्यात त्यानं त्या क्रूर रात्रीचा घटनाक्रम सांगितला होता : बसच्या खिडक्या बंद करण्यात आल्या होत्या. त्यावरूनच पुढच्या क्रूर कृत्यांबाबत पुसटसा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निर्भया खटल्यातील दोषींच्या नावे नवे डेथ वॉरंट जारी करण्यात आला असून कोर्टाने चारही दोषींना 3 मार्च 2020 ला सकाळी सहा वाजता फासावर लटकवण्याचे आदेश जारी केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या खाणप्रकल्पाचं नाव कारमायकल खाणप्रकल्प असं आहे. ऑस्ट्रेलियात 18 मे रोजी निवडणुका होत आहेत. अदानींच्या खाणींवरून मतदारांमध्ये दोन गट पडले आहेत. अदानींच्या खाणींनी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, हवामान बदल या सगळ्या क्षेत्रांना व्यापलं आहे.

सात प्रस्तावित अपक्ष उमेदवारांनी ऑस्ट्रेलियन कॉन्झर्व्हेशन फाऊंडेशन (ACF) यांच्याशी एक महत्त्वपूर्ण करार केला आहे. हवामान बदलाचा प्रश्न सोडवण्याच्या दृष्टीने काही उपाययोजना मांडण्यात आल्या आहेत. यामध्ये अदानी यांच्या खाणीला विरोधाचाही मुद्दा आहे. निवडून आलो तर अदाणी यांच्या खाणीला परवानगी देणार असं या जाहीरनाम्यात म्हटलं आहे.

ऑस्ट्रेलियातील सत्ताधारी सरकार तूर्तास निवडणुकांमध्ये पिछाडीवर आहे. या सरकारचं धोरण कोळसा अनुकूल आहे. कोळशाची आयात करण्याची त्यांची भूमिका आहे.

"मॉरिसन यांचं सरकार ऑस्ट्रेलियात विदेशी गुंतवणुकीला पाठिंबा देतं. अदानी यांचा कारमायकल खाण आणि रेल्वे प्रकल्प क्वीन्सलँडच्या प्रगतीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. यामुळे 1500 थेट नोकऱ्या निर्माण होणार आहेत", असं ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या प्रवक्त्याने बीबीसीला सांगितलं.

फेब्रुवारी 2019च्या आकडेवारीनुसार ऑस्ट्रेलियाच्या कोळसा उद्योगात 52,900 लोक काम करतात. 2018 मध्ये ऑस्ट्रेलियाने 440 दशलक्ष टन कोळशाचं उत्खनन केलं.

यापैकी कमी दर्जाच्या, सहसा स्वयंपाकासाठी वापरण्यात येणाऱ्या मेटालर्जिकल कोळशाचं प्रमाण 40 टक्के तर वाफेच्या इंजिनात आणि वीजनिर्मितीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या थर्मल कोळशाचं प्रमाण 60 टक्के आहे.

ऑस्ट्रेलियाच्या सकल राष्ट्रीय उत्पादनात कोळसा उद्योगाचं मूल्य 2.2 टक्के आहे. विरोधी पक्ष म्हणून कार्यरत लेबर पार्टी द्विधा मनस्थितीत आहे. क्वीन्सलँडमध्ये खाणीला समर्थन करणाऱ्या गटाशी लेबर पार्टीचं सख्य आहे. दुसरीकडे न्यू साऊथ वेल्स आणि व्हिक्टोरियामधील शहरी मतदारांना कार्बन उत्सर्जन करणाऱ्या कंपन्यांवर सक्त कारवाई व्हावी असं वाटतं. या मतदारांकडे दुर्लक्ष करणं लेबर पार्टीला परवडणारं नाही.

लेबर पक्षाचे नेते बिल शॉर्टन यांनी ऑस्ट्रेलियन ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशनशी बोलताना सांगितलं, "कोळसा खाणींसंदर्भात माझं मत विज्ञानावर अवलंबून आहे. या खाण प्रकल्पाने सगळ्या शास्त्रीय चाचण्यांचा अडथळा पार केला तर मी ऑस्ट्रेलियाच्या लोकांना त्रास होईल असं काही करणार नाही. उगाचच गरज नसताना कोळसा उद्योगावर निर्बंध आम्ही लादणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गौतम अदानी यांच्या ऑस्ट्रेलियातील क्वीन्सलँडमधल्या प्रस्तावित कोळशाच्या खाणी सध्या चर्चेत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गाडीचे 12 डबे एकमेकांना आतून जोडले आहेत. तसंच आसनव्यवस्थाही आरामदायक आहे.

पण मध्य रेल्वेवर मात्र याबाबत नाराजीची भावना आहे. ही लोकल मुंबईत येताना मध्य रेल्वेवर धावणार, असं ठरलं होतं. पण मध्य रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांनी या लोकलच्या देखभाल-दुरुस्तीबद्दल असमर्थता दर्शवल्यानं ती पश्चिम रेल्वेकडे सोपवण्यात आली.

एकीकडे नव्या कोऱ्या एसी लोकलचं कौतूक करताना दुसऱ्या बाजूला ही लोकल किमान दहा वर्षांपूर्वीच यायला हवी होती, अशी भावनाही प्रवाशांनी व्यक्त केली आहे.

रेल यात्री परिषदेचे अध्यक्ष सुभाष गुप्ता म्हणतात, "ही लोकल दहा वर्षं आधीच यायला हवी होती. मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी आहे. मेट्रोसारख्या सेवाही आधी मुंबईत सुरू व्हायला हव्या होत्या. याबाबत आपण अक्षम्य दिरंगाई केली आहे."

या लोकलच्या खिडक्या मोठ्या आहेत.

सुभाष गुप्ता नॅशनल रेल्वे युजर कन्सल्टेशन कमिटीचे माजी सदस्य आहेत. त्यांनी एका वेगळ्या मुद्द्यावरही प्रशासनाला धारेवर धरलं आहे.

"रेल्वे प्रशासनानं नवी एसी लोकल चालवताना साधारण लोकलच्या 12 फेऱ्या कमी केल्या आहेत, यामुळे मुंबईकरांना गर्दीचा सामना करावा लागणार आहे, रेल्वेनं त्याऐवजी 12 जादा फेऱ्या चालवायला हव्या होत्या," असं त्यांचं म्हणणं आहे.

दिरंगाई तर नेहमीचीच

"सरकारी आणि त्यातही रेल्वेचा प्रकल्प दिलेल्या मुदतीत पूर्ण झाला, असं कधीच होत नाही. अनेकदा तर पूर्ण होऊन सेवेत आलेल्या प्रकल्पांमध्येही त्रुटी राहिल्या आहेत," मध्य रेल्वेच्या उपनगरीय रेल्वे प्रवासी एकता महासंघाच्या महिला सदस्य लता अरगडे यांनी सांगितलं.

"या आधी पश्चिम रेल्वेच्या ताफ्यात दाखल झालेल्या एमयुटीपी-2 प्रकल्पातील बंबार्डिअर बनावटीच्या लोकल तब्बल दोन वर्षं कारशेडमध्ये उभ्या होत्या. त्यानंतर त्यांच्या चाचण्या होऊन अडीच वर्षांनी त्या सेवेत आल्या," सुभाष गुप्ता यांनी एका महत्त्वाच्या मुद्द्याकडे लक्ष वेधलं.

एसी लोकल

ही AC लोकलही गेल्या वर्षी म्हणजे 5 एप्रिल 2016 रोजी मध्य रेल्वेच्या कुर्ला कारशेडमध्ये दाखल झाली होती. आता पुढली AC लोकल येण्यासाठी नऊ महिने वाट पाहावी लागणार आहे. म्हणजे पुढील नऊ महिने एकच एसी लोकल धावणार असल्याचंही गुप्ता यांनी सांगितलं.

"लोकल मुंबईत आल्यानंतर मग रेल्वे प्रशानाला तिची उंची जास्त असल्याचा जावईशोध लागला. मुंबईतली परिस्थिती माहीत असूनही रेल्वे अधिकारी गाड्या बनवणाऱ्या कंपन्यांना आगाऊ सूचना देत नाही. हा दोष...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय रेल्वेच्या इतिहासातली पहिलीवहिली एसी लोकल सोमवारी पश्चिम रेल्वेवर धावल्याबद्दल मुंबईकरांनी आनंद व्यक्त केला आहे. रेल्वेनं ख्रिसमसच्या निमित्तानं चांगलीच भेट दिल्याची भावना पश्चिम रेल्वेचे प्रवासी व्यक्त करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गाडीतून चीनमध्ये आलेले नेते किमच असल्याचं आता स्पष्ट झालं आहे. पण जपान आणि दक्षिण कोरियाच्या प्रसारमाध्यमांच्या मते ही गाडी यापूर्वी किम जाँग उन यांचे वडील किम जाँग इल आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी वापरत असत.

जपानच्या NHK वर्ल्ड टीव्हीनं गडद हिरव्या रंगावर पिवळे पट्टे असलेल्या रेल्वेचं चित्रिकरण 26 मार्चला दाखवलं. हे फुटेज वायबो (चीनमधील ट्वीटर सारखं समाजमाध्यम) वर व्हायरल होत आहे.

NHK वर आलेल्या बातम्यांमुळे किम जाँग उन यांचे वडील किम जाँग इल यांनी 2011 साली चीनला दिलेल्या भेटीत  याच रेल्वेने प्रवास केला होता अशी अफवा पसरली.

नोव्हेंबर 2009 साली उजव्या विचारांच्या चोसून एल्बो या वृत्तपत्रानं इल यांच्या शस्त्रधारी रेल्वेमध्ये 90 प्रवासी असल्याचं वृत्त दिलं होतं.

या गाडीत एक कॉन्फरन्स रूम, एक प्रेक्षागृह, बेडरुम तसंच माहिती देण्यासाठी सॅटेलाईट फोन आणि टीव्हीची व्यवस्था असल्याचंही या वृत्तात म्हटलं आहे.

काही वेळेला तर या रेल्वेत झालेल्या बैठकांच्या क्लिप्ससुद्धा उत्तर कोरियाच्या प्रसारमाध्यमांनी प्रसारित केल्या होत्या.

KCTV च्या फुटेजवर भाष्य करताना उत्तर कोरियासंबंधी विषयाच्या तज्ज्ञांनी या गाडीतलं फर्निचर तयार करण्यासाठी परदेशातून कुशल कारागिरांना आणल्याचंही सांगितलं.

किम जाँग इल आणि किम उल सुंग यांनी चीनला भेट देताना कायम रेल्वेला प्राधान्य दिलं. उंचीची भीती हे यामागचं कारण सांगितलं जात आहे.

याउलट किम जाँग उन यांनी कायम हवाई प्रवासाला पसंती दिली आहे. 2015 साली त्यांच्याच देशात तयार झालेल्या हलक्या वजनाच्या विमानाची चाचणी करतानाचं त्यांचं फुटेज दाखवण्यात आलं होतं.

2011 साली सत्तेत आल्यानंतर किम यांचा हा पहिलाच परदेश दौरा आहे. जगातले प्रमुख नेत वेळ वाचवण्यासाठी विमान आणि हेलिकॉप्टर यांचा वापर करतात. मात्र किम यांची पसंती ट्रेनलाच आहे.

हवाई वाहतुकीची भीती का?

किम जोंग यांचे वडील किम जोंग इल यांनाही विमानातून प्रवासाची भीती वाटत असे. 2002 साली किम जोंग इल तीन आठवडे याच ट्रेनमधून रशियाच्या दौऱ्यावर गेले होते. त्यावेळी त्यांच्याबरोबर प्रवास करणाऱ्या रशियाच्या अधिकाऱ्याने गाडीविषयी अधिक माहिती दिली.

या गाडीत जगातली सगळ्यात महागडी वाइन मिळते. खरपूस पदार्थांचा समाचार घेता येईल असं बार्बेक्यूही असतं. या ट्रेनमध्ये झोकदार मेजवान्या होत असत. किम जोंग इल यांनी या ट्रेनने 10-12 दौरे केले. यापैकी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियातून एक विशेष रेल्वेगाडी चीनमध्ये 25 मार्चला दाखल झाली. या रेल्वेमध्ये उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गाड्यांची किंमत जवळपास 40 कोटी रुपये असल्याचं सांगितलं जात आहे.

रॉड्रिगो डुटर्टे यांच्या भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेचा हा भाग आहे आणि सरकारनं ताब्यात घेतलेल्या अनधिकृत 800 गाड्यांपैकी या गाड्या होत्या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फिलिपिन्सचे अध्यक्ष रॉड्रिगो डुटर्टे यांच्या उपस्थितीत 60हून अधिक चोरीच्या गाड्या चिरडण्यात आल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गाण्यात जाहीरपणे 'सेक्सिस्ट' भाषेचा वापर केल्या गेला आहे त्यामुळं महिलांविरूद्धच्या हिंसेला उत्तेजन मिळतं.

जर तो फ्लॅशमॉब एखादं गाणं गात असेल आणि त्याच्या गायकाला जाहीर पाठिंबा दर्शवत असेल तर तुम्ही तुमचं हातातलं काम सोडून बाहेर जाल का ? आणि जर ते गाणं तुमच्या शेजारी राहणाऱ्या आंटीसोबत सेक्स करण्याविषयी असेल तर... तर जाल तुम्ही बाहेर नाचायला?

जर ते गाणं स्त्रीला एक उपभोगाची वस्तू म्हणून संबोधत असेल, तिच्यासोबत बळजबरी सेक्स करण्याला प्रोत्साहन देत असेल आणि या सर्वांसाठी त्या स्त्रीलाच जबाबदार ठरवत असेल तर... तर तुम्ही जाल का ?

इथं एक गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी की, फ्लॅशमॉब हा प्रकार सोशल मीडियावरील ट्रोलिंगपेक्षा खूपच वेगळा आहे. सोशल मीडियावर ट्रोल करणारी मंडळी लपून-छपून ते काम करत असतात. पण, फ्लॅशमॉबमध्ये लोकांनी प्रत्यक्षात त्या कृतीत भाग घेतलेला असतो. त्यामुळंच फ्लॅश मॉबमध्ये सहभागी होणाऱ्यांना सहजासहजी ओळखता येतं.

शिवाय, युवक आणि युवतींना एकत्र येऊन हे गाणं गायलाही काहीच खेद वाटत नव्हता. यात गायक 'बोल ना आंटी आऊं क्या, घंटी मै बजाऊं क्या' असं विचारताना दिसून येतो. तसंच या गाण्यात तो आपल्या शेजारी राहणाऱ्या आंटीविषयी सेक्स करण्यासाठी खूप आक्रमक भूमिका घेताना दिसून येतो.

'बोल ना आंटी आऊं क्या, घंटी मै बजाऊं क्या' या गाण्याचा गायक ओम प्रकाश.

यूट्यूब वरील व्हीडिओ

या गाण्यात गायक त्या स्त्रीला उपभोग्य वस्तू म्हणून संबोधतो... जी छोटे कपडे घालते, आपल्या वडिलांच्या पैशांवर मजा करते आणि जिला दररोज दहा पुरूषांसोबत सेक्स करण्याची सवय आहे.  डिक्शनरीनुसार या प्रकारच्या वर्तनाला 'मिसोजेनी' असं म्हणतात. याचा अर्थ महिलांविषयी तिटकारा असणं, त्यांची उपेक्षा करणं किंवा त्यांच्या विरुद्ध पूर्वग्रह बाळगणं.

हे फ्लॅश मॉबचे व्हीडिओ यूट्यूबवर हिट झालेत. सर्वच माणसं अशी असतात असं नाही. पण, तरीही 30 लाख लोकांनी हा व्हीडिओ यूट्यूब वर पाहिला आहे. (आता तो यूट्यूब वरून काढून टाकण्यात आला आहे. ) असं असलं तरी, हे गाणं आजही आपण पाहू शकतो. कारण, हजारो लोकांनी गाणं शेअर केलं आहे आणि स्वत:च्या पेजवर पोस्ट केलं आहे.

इतकंच नाही, तर फेसकुकवर यासंबंधी अनेक इव्हेंट्स बनवले गेले आहेत. ज्यात लोकांना ते जिथं कुठं असतील तिथं मग ते बाजारात असोत अथवा कॉलेजात एकत्र येऊन 'बोल ना आंटी आऊं क्या...' या गाण्यावर फ्लॅश मॉब करण्यास सांगितलं जात आहे. ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अशी कोणती गोष्ट असेल ज्यासाठी तुम्ही हातातलं काम सोडून भर बाजारात याल? ते ही एखाद्या फ्लॅशमॉबमध्ये भाग घेण्यासाठी! विचार करून उत्तर द्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गुहेची लांबी 24.5 किमी आहे

ही गुहा म्हणजे अनेक वैज्ञानिक रहस्यांचं प्रवेशद्वार आहे असं संशोधकांना वाटतं. या गुहेतली रहस्य जाणून घेण्यासाठी बीबीसीचे प्रतिनिधी सौतिक बिस्वास यांनी स्पेलियोलॉजिस्टच्या टीमसोबत (गुहांचा अभ्यास करणारे संशोधक) गुहेला भेट दिली.

"जर तुम्ही आतमध्ये हरवला तर तुमची बाहेर पडण्याची शक्यता धूसर आहे," त्या भयंकर गुहेच्या आत शिरण्यापूर्वी मला ब्रायन डी खारप्रान यांनी मित्रत्वाचा सल्ला दिला. पूर्ण मेघालयात भटकंती करून त्यांनी अनेक गुहा शोधून काढल्या आहेत.

घनदाट जंगलातून सुमारे तासभर चालल्यानंतर आम्ही 'क्रेम पुरी' या गुहेजवळ पोहोचलो. क्रेम पुरीचा खासी भाषेत अर्थ आहे 'अद्भुत किंवा स्वप्नवत गुहा'.

समुद्र सपाटीपासून अंदाजे 4,025 फूट उंचीवर एका उंच खडकाळ कड्यावर या महाकाय गुहेचं तोंड आहे. या गुहेची लांबी 24.5 किमी आणि क्षेत्रफळ 13 चौ. किमी इतकं आहे.

'इमावारी येऊता' या गुहेचं नाव तुम्ही ऐकलं आहे का? फेब्रुवारी 2018 पर्यंत व्हेनेझुएलातल्या या गुहेला जगातली सर्वांत लांब खडकाळ गुहा समजली जात असे. या गुहेची लांबी 18.7 किमी आहे. पण आता क्रेम पुरी ही सर्वाधिक लांब गुहा आहे, याची खात्री झाल्यावर जगभरातल्या भूगर्भशास्त्रज्ञांचं लक्ष या गुहेनं वेधलं आहे.

जगात सर्वाधिक पाऊस पडणाऱ्या मावसिनरामपासून क्रेम पुरी ही गुहा अगदी जवळ आहे.

गुहेचा शोध कसा लागला?

अशी महाकाय गुहा शोधायची म्हणजे काही एक दोन दिवसाचं किंवा एक दोन वर्षांचं काम नाही. ब्रायन डी खारप्रान यांच्या 26 वर्षांच्या अखंड तपश्चर्येचं हे फळ आहे असंच म्हणावं लागेल. खारप्रान आता 71 वर्षांचे आहेत. ते बॅंकिंग क्षेत्रात काम करत होते. पण राज्यात असलेल्या गुहा शोधण्याचा त्यांनी ध्यास घेतला आणि आता ते हेच काम करत आहेत.

गुहेत काही ठिकाणं अशी आहे जिथं सरपटत जावं लागतं.

1992 मध्ये जेव्हा त्यांनी गुहा शोधण्याचं काम हाती घेतलं तेव्हा 12-13 गुहांचीच माहिती सर्वांना होती. पण खारप्रान यांना अशा गुहा शोधायच्या होत्या जिथं अजून कुणी पोहचलं नाही.

आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ज्ञात असलेले भूगर्भशास्त्रज्ञ, जलतज्ज्ञ, जीवशास्त्रज्ञ, पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ अशा किमान 30 जणांच्या टीमसोबत काम करून खारप्रान यांनी राज्यातल्या 1650हून अधिक गुहांचा शोध लावला. इतक्या गुहा शोधण्यासाठी त्यांना 26 वर्षं आणि 28 शोधमोहिमा लागल्या.

मेघालयामध्ये भारतातले सर्वांत विस्तीर्ण असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नैसर्गिक साधन संपत्तीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या मेघालयाचं नाव जागतिक स्तरावर चर्चेत आलं आहे. जगातली सर्वांत लांब खडकाळ (वालुकाश्म) गुहा ईशान्य भारतातल्या मेघालयात सापडल्याचा दावा वैज्ञानिकांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गॅस गळती प्रकरणानंतर अनेक मन विचलित करणारे व्हीडिओ समोर येत आहेत. काही जण गाडीवरून जाताना अस्वस्थ वाटत असल्यामुळे खाली पडले आहेत. तर काही जण रस्त्यात उभे असताना बेशुद्ध पडले आहेत. किंग जॉर्ज रुग्णालयात दाखल करण्यात आलेल्या रुग्णांपैकी काही जणांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला आहे.

या परिसरातील लोकांना डोळ्यांमध्ये जळजळ होत असून श्वास घेण्यास अडचणी येत आहेत. त्यामुळे या भागातील लोकांनी या ठिकाणापासून दूर जायला सुरुवात केली आहे. विशेषतः वृद्ध व्यक्ती आणि लहान मुलांना जास्त त्रास होत असल्याचं आढळून येत आहे.

प्राथमिक माहितीनुसार, या कंपनीच्या प्लांटमधून स्टायरिन गॅसची गळती झाल्याची माहिती मिळाली आहे, असं विशाखापट्टणमचे जिल्हाधिकारी विनय चांद यांनी सांगितलं.

या घटनेमुळे 35 वर्षांपूर्वी भोपाळमध्ये घडलेल्या गॅस गळतीची आठवण लोकांना झाली. भोपाळमध्ये युनियन कार्बाईट कंपनीच्या प्लांटमधून मिथाईल आयसोसायनाईट वायूची गळती झाली होती. त्यावेळी या वायूचा दुष्परिणाम झालेल्या लोकांवर नेमके काय उपचार करायचे हे सुरुवातीला डॉक्टरांना माहिती नव्हतं. कारण त्यापूर्वी असं कधीच घडलं नव्हतं.

विशाखापट्टणम वायू गॅस गळती प्रकरणात स्टायरिन गॅसची गळती झाल्याची माहिती समोर येत आहे. हा वायू नेमका कसा आहे, त्याची बाधा झाल्याची लक्षणं काय या गोष्टींची माहिती घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला आहे.

स्टायरिन वायू म्हणजे काय ?

स्टायरिनचा प्राथमिक उपयोग हा पॉलिस्टिरिन प्लास्टिक आणि रेसिन्स (राळ) बनवण्यासाठी होतो. स्टायरिन गॅस हा रंगविरहीत किंवा हलकासा पिवळ्या रंगाचा असतो. हा एक ज्वलनशील पदार्थ असून त्याचा गोड वास येतो. या गॅसला स्टिरॉल किंवा विनिल बेन्झिन म्हणूनही ओळखलं जातं.

बेन्झिन आणि इथिलिनपासून या वायूची कारखान्यांसाठी निर्मिती केली जाते. कंटेनर, पॅकेजिंग, सिंथेटिक मार्बल, फ्लोअरिंग, तसंच टेबलवेअर आणि मोल्डेड फर्निचरमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या प्लास्टिक आणि रबराच्या निर्मितीसाठी  याचा वापर होतो.

माणसांवर स्टायरिनचा काय परिणाम होतो?

हवेतल्या स्टायरिन वायूमुळे डोळे जळजळणे, घशात घरघर, खोकला आणि फुप्फूस जड होतं. हा वायू जास्त प्रमाणात माणसाच्या संपर्कात आला तर त्याला स्टिर्न सिकनेस होतो. यामुळे डोकेदुखी, मळमळ, उलट्या, अशक्तपणा, चक्कर येणे, शौचास अनियमितपणा येण्याची लक्षणं आढळतात.

काहीवेळा यामुळे हृदयाचे ठोके अनियमित होतात आणि माणूस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आंध्रप्रदेशातील विशाखापट्टणम शहराजवळ आर. आर. वेंकटापूरम परिसरात एलजी पॉलिमर्स कंपनीच्या प्लांटमधून विषारी वायूची गळती झाल्यामुळे 13 जणांचा मृत्यू झालाय तर परिसरात राहणारे शेकडो नागरिकांना अस्वस्थ वाटत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गोळीबारात मारले गेलेल 4 जण कोरियन वंशाचे असल्याचं दक्षिण कोरियाने म्हटलंय.

अॅटलांटाच्या उत्तरेकडील अॅकवर्थ शहरामध्ये एका मसाज पार्लरमध्ये झालेल्या गोळाबारात 4 जण मारले गेले असल्याचं पोलिसांनी सांगितलंय.

अॅटलांटामधल्याच आणखी 2 स्पा मध्ये गोळीबार झाला असून तिथे आणखीन 4 जण मारले गेले आहेत.

या तीनही हल्ल्यांमध्ये हात असल्याच्या संशयावरून पोलिसांनी 21 वर्षांच्या एका तरुणाला अटक केलीय. पण या गोळीबारामागचा हेतू अजून स्पष्ट नाही.

गेल्याच आठवड्यामध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी आशियन-अमेरिकन नागरिकांवर वंशद्वेषातून होणाऱ्या हल्ल्यांचा निषेध केला होता.

अॅटलांटामधला पहिला गोळीबार अॅकवर्थमधल्या यंग्स एशियन मसाज पार्लरमध्ये झाले. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार इथे 2 जणांचा घटनास्थळीच मृत्यू झाला तर तिघांना हॉस्पिटलला नेण्यात आलं होतं. यापैकी दोघांचा मृत्यू झाला. यामध्ये आशियाई वंशाच्या 2 महिला, एक श्वेतवर्णीय महिला आणि एका श्वेतवर्णीय पुरुषाचा समावेश आहे.

याच्या तासाभरातच पोलिसांना गोल्ड स्पा मध्ये दरोडा पडल्याचं सांगणारा फोन आला.

पण तिथे पोचल्यानंतर पोलिसांना गोळीबारामुळे मृत होऊन पडलेल्या 3 महिला आढळल्या.

हा स्पा ज्या रस्त्यावर आहे तिथे समोरच असणाऱ्या अरोमा थेरपी स्पा मध्ये आणखीन एक महिला गोळी लागून मृत झाल्याचं आढळलं.

अॅटलांटा पोलिस आता सीसीटीव्ही फुटेजच्या मदतीने तपास करत आहेत. या हल्ल्यांच्या संशयिताचं एक छायाचित्र पोलिसांनी सीसीटीव्हीच्या आधारे प्रसिद्ध केलं. यानंतर अॅटलांटाच्या दक्षिणेला 240 किलोमीटर्सवर असणाऱ्या क्रिस्प काऊंटीमधून रॉबर्ट अॅरन लाँग नावाच्या व्यक्तीला पोलिसांनी अटक केली.

हीच व्यक्ती तीनही गोळीबारांच्या मागे असल्याचा संशय असल्याचं पोलिसांनी म्हटलंय.

पण या सगळ्या लोकांवर त्यांच्या वांशिकतेमुळे हल्ला करण्यात आला का, हे आताच सांगणं कठीण असल्याचंही पोलिसांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या जॉर्जियामधल्या अॅटलांटा शहरात तीन वेगवेगळ्या स्पामध्ये झालेल्या गोळीबारात 8 जण मारले गेले आहेत. यामध्ये  आशियाई वंशाच्या 6 महिलांचा समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गोळ्यांमध्ये शुक्राणूंची निर्मिती होण्यापासून रोखणारी संप्रेरकं (हॉर्मोन्स) आहेत. प्रजोत्पादन रोखण्यासाठी पुरुषांना नसबंदी किंवा व्हॅसेक्टोमीसारखी छोटी शस्त्रक्रिया किंवा कॉन्डमचा वापर करावा लागतो. ही गोळी या सर्व उपायांना उत्तम पर्याय ठरू शकेल.

मात्र या गोळ्या बाजारात येण्यासाठी आणखी दशकभराचा काळ लागेल, असं एन्डोक्राईन सोसायटीच्या वार्षिक सभेत डॉक्टरांनी सांगितलं.

कामेच्छा

गर्भनिरोधक गोळ्या जवळपास 50 वर्षांपूर्वी सर्वप्रथम ब्रिटनच्या बाजारात आल्या. मग पुरुषांसाठी अशी संतती प्रतिबंध करणारी गोळी तयार करायला इतकी वर्षं का लागली?

काही जणांच्या मते पुरुषांसाठी अशी एखादी गोळी आणण्याची समाजाची मानसिकता नाही. त्यामुळे तशी व्यावसायिक गरजही भासली नाही. मात्र यासंदर्भात घेण्यात आलेल्या ओपिनियन पोलमध्ये अनेक पुरुषांनी अशी गोळी बाजारात आली तर नक्कीच घ्यायला आवडेल, असं मत नोंदवलं आहे.

मात्र पुरुष खरंच ही गोळी घेत आहेत, यावर स्त्रिया विश्वास ठेवणार की नाही, हा भाग वेगळा.

याविषयी 2011 साली अँग्लिया रस्कीन विद्यापीठाने ब्रिटनमध्ये एक सर्व्हे केला होता. त्यात 134 पैकी 70 स्त्रियांना आपला जोडीदार गोळी घ्यायलाच विसरेल, अशी काळजी वाटते.

मात्र अशा गोळीचा पुरुषाच्या कामेच्छेवर किंवा लैंगिक क्षमतेवर परिणाम व्हायला नको, हे संशोधनातील सर्वांत मोठं आव्हान आहे.

शुक्राणू निर्मिती

सामान्यपणे पुरुषाच्या शरीरात संप्रेरकांच्या प्रेरणेने अंडकोषात सातत्याने शुक्राणूंच्या पेशी तयार होत असतात. त्यामुळे संशोधनातील मुख्य मुद्दा म्हणजे शुक्राणू निर्मिती करणाऱ्या या संप्रेरकांची पातळी शरीरावर कुठलाही साईड इफेक्ट होणार नाही, इतकी कमी करणं. संप्रेरकांची पातळी कमी झाल्यास शुक्राणूंमध्ये प्रजननाची क्षमताच राहणार नाही.

'मेल पिल'ने हे उद्दिष्ट गाठायला हवं, अशी LA बायोमेड आणि वॉशिंग्टन विद्यापीठातील संशोधकांची आशा आहे.

40 जणांवर पहिला प्रयोग करण्यात आला. हा प्रयोग आशादायी ठरल्याचं संशोधकांनी ऑरलिन्सच्या एन्डोक्राईन 2019च्या परिषदेत सांगितलं.

28 दिवस सुरू होतं निरीक्षण

अँड्रोजेन असलेल्या गोळ्या ज्यांनी घेतल्या त्यांच्या अंडाशयातील संप्रेरकांची पातळी शुक्राणू निर्मिती करण्यास असमर्थ ठरेल, इतकी घसरली आणि चाचणीनंतर संप्रेरकांची पातळी पुन्हा वाढली.

या प्रयोगाचे साईड इफेक्ट झाले. मात्र खूप कमी आणि सौम्य.

पाच पुरुषांनी कामेच्छा किंचीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गर्भनिरोधक गोळ्या या महिलांसाठीच असल्याचं आपल्याला माहिती आहे. मात्र आता पुरुषांसाठीदेखील अशा गोळ्या येऊ घातल्या आहेत. याविषयी घेण्यात आलेल्या एका महत्त्वाच्या वैद्यकीय परिषदेत तज्ज्ञांनी या गोळ्यांची आरोग्यासाठी सुरक्षिततेच्या दृष्टीने प्राथमिक चाचणी घेतल्याचं सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गोष्टी बंद राहतील :

चौथ्या लॉकडाऊनमध्ये राज्यात काय सुरू, काय बंद राहणार?

वाहतुकीसंदर्भात सूचना :

कोव्हिड-19 संदर्भात केंद्राच्या सूचना :

रात्री 7 ते सकाळी 7 पर्यंत कुणीही बाहेर पडू नये

रात्री 7 ते सकाळी 7 या दरम्यान लोकांचं घराबाहेर पडणं पूर्णपणे बंद करावं. अर्थात, यातूनही अत्यावश्यक सेवा देणाऱ्यांना वगळावं.

65 वर्षांपेक्षा अधिक वयाचे लोक, आधीपासून आजारी असलेले लोक, गरोदर स्त्रिया, दहा वर्षांखालील मुलं यांनी घरातच राहावं. अत्यावश्यक गोष्टी किंवा वैद्यकीय कारणाशिवाय त्यांना बाहेर पडू देऊ नये.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्र सरकारनं लॉकडाऊनची मुदत 31 मे 2020 पर्यंत वाढवलीय. लॉकडाऊनच्या या चौथ्या टप्प्यात कुठल्या सेवा बंद असतील आणि कुठल्या सेवा सुरू राहतील, याबाबत केंद्रीय गृहमंत्रालयानं पत्रक काढून माहिती दिलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या गोष्टीला चार महिने झाले. कोरोना साथीच्या सावटाखालीच हिवाळ्यात दिल्लीच्या सीमेवर सुरू झालेलं हे आंदोलन अजून तसंच चालू आहे आणि दुसरीकडे देशात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेने थैमान घातलं आहे.

आता एका फोनमुळे चर्चेला सुरुवात होणार होती हे खरं पण प्रश्न हा आहे की फोन करणार कोण आणि कोणाला? तुम्ही करा - नाही तुम्ही करा - च्या नादात शेतकरी आंदोलन सुरु होऊन सहा महिने लोटले आहेत. सहा महिने पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने शेतकरी देशभरात 'काळा दिवस' पाळायचं ठरवलं.

कोरोना साथीच्या काळात दिल्लीच्या सीमेवर ठाण मांडून बसलेल्या शेतकऱ्यांची संख्या कमी नक्की झालीये पण त्यांचा दावा आहे की त्यांचं आंदोलन अजूनही चालूच आहे आणि त्यांनी 2024 सालापर्यंत आंदोलन चालू राहील इतकी त्यांची तयारी आहे.

कृषी कायद्यांमध्ये सुधारणा करू अशी केंद्र सरकारची वचने आणि शेतकरी संघटनांचे दावे यासगळ्यांत आता त्या तीन कृषी कायद्यांचं काय होईल हे पाहावं लागेल.

नव्या कृषी कायद्यांची आजची स्थिती

सप्टेंबर 2020 मध्ये भारतीय संसदेने तीन नवे कृषी कायदे मंजूर केले. त्यानंतर त्यांना लगेचच राष्ट्रपतींनी मंजूरी दिली. पण नंतर लगेचच हे प्रकरण सुप्रीम कोर्टातं पोहचलं.

कोर्टाने चार सदस्यांची समिती स्थापन करून दोन महिन्यात अहवाल द्यायला सांगितलं. तोपर्यंत कायदे लागू करू नका असं केंद्र सरकाराला सांगितलं गेलं.

कोर्टाचा निर्णय येईपर्यंत कायदे लागू करण्यावर बंदी होती. पण संयुक्त किसान मोर्चाने समितीतल्या सदस्यांच्या नावावर आक्षेप घेतला आणि समिती समोर त्यांनी आपल म्हणणं मांडलं नाही.

समितीतल्या एका सदस्याने राजीनामा दिला, इतर तीन सदस्यांनी दुसऱ्या शेतकरी संघटनांशी चर्चा केली आणि त्यानंतर सुप्रीम कोर्टाकडे आपला अहवाल सादर केला. हा अहवाल अजून सार्वजनिक केलेला नाही.

दुसरीकडे नव्या कृषी कायद्यांच्या विरोधात 40 शेतकरी संघटनांनी आपला एक मोर्चा बनवला ज्याचं नाव ठेवलं संयुक्त किसान मोर्चा. या संघटनेच्या नेत्यांनी केंद्र सरकारबरोबर 11 वेळा चर्चा केली पण यातून काही तोडगा निघू शकला नाही.

या चर्चेच्या फेऱ्यांच्या वेळेस वातावरण इतकं तणावाचं होतं की शेतकरी नेते विज्ञान भवनात होणाऱ्या या बैठकांच्या वेळेस आपलं स्वतःचं जेवण स्वतः घेऊन जायचे. त्यांनी सरकारकडून दिलं जाणार जेवणं खायला नकार दिला.

केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना दिलेल्या शेवटच्या प्रस्तावात कृषी कायद्यांना 18 महिने स्थगित करण्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी 30 जानेवारी 2021 ला शेतकरी संघटनांना सांगितलं होतं की, "केंद्र सरकारच्या प्रस्तावावर जर कोणा शेतकरी नेत्यांना चर्चा करायची असेल तर एका फोनच्या अंतरावर आहे."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या ग्रहाचं नाव K2-16b असं आहे आणि हा ग्रह एक्सोप्लॅनेट या प्रकारात मोडतो.

यामुळेच या  ग्रहावर जीवसृष्टी आहे का याचं कुतुहल आता साऱ्या जगाला असेल.

जीवसृष्टीला अनुकूल असलेले वायू K2-16b च्या वातावरणामध्ये आहेत का, हे ठरवणं नवीन अंतराळ दुर्बिणींच्या (स्पेस टेलिस्कोप) मदतीने पुढच्या दहा वर्षांमध्ये शक्य होईल.

'नेचर ऍस्ट्रॉनॉमी' शोधपत्रिकेमध्ये याविषयीचा तपशील छापण्यात आला आहे.

कसा आहे हा ग्रह?

हा ग्रह पृथ्वीपेक्षा दुप्पट आकाराचा असून इथलं तापमान शून्य ते 40 अंश सेल्शियस दरम्यान असल्याचं वैज्ञानिकांचं म्हणणं आहे. सध्या या ग्रहाला K2-16b नाव देण्यात आलं असून हा ग्रह पृथ्वीपासून 111 प्रकाशवर्षं म्हणजेच 650 दशलक्ष मैल दूर आहे.

पण हा ग्रह पृथ्वीपासून अत्यंत दूर असल्याने तिथे जीवसृष्टी आहे वा नाही हे तिथे प्रोब पाठवून तपासणं शक्य नाही. म्हणून मग 2020च्या दशकात अत्याधुनिक अंतराळ दुर्बिणींच्या मदतीने या ग्रहाच्या वातावरणामधील वायुंचा अभ्यास करून ही गोष्ट ठरवता येणार असल्याचं युनिर्व्हसिटी कॉलेज लंडनचे (UCL) डॉ. इंगो वॉल्डमन सांगतात.

"आपण या विश्वामध्ये एकटे आहोत का, हा प्रश्न मानवजातीला कायमच पडत होता. पुढच्या 10 वर्षांमध्ये आपल्याला समजेल की जीवसृष्टीच्या अस्तित्त्वामुळे निर्माण होणारी रसायनं त्या वातावरणात आहेत का."

युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या मुख्य वैज्ञानिक प्रा. जिओवान्ना टायनेट्टी म्हणतात, "पहिल्यांदाच आपल्याला एखाद्या ग्रहावर पाणी सापडलंय. आणि हा ग्रह एका ताऱ्याच्या 'हॅबिटेबल झोनमध्ये' म्हणजे 'राहण्यायोग्य भागामध्ये' आहे. म्हणजेच इथलं तापमान हे सजीवांच्या जगण्यासाठी योग्य आहे."

हॅबिटेबल झोन म्हणजे एखाद्या ताऱ्या सभोवतीचा असा भाग जिथलं तापमान बऱ्यापैकी सामान्य असतं, त्यामुळे त्या ग्रहाच्या पृष्ठभागावर द्रवरूपामध्ये पाणी आढळू शकतं.

एक्सोप्लॅनेट (Exoplanet) म्हणजे काय?

हा शोध लावणाऱ्या टीमने हबल दुर्बिणीने 2016 आणि 2017 कालावधीमध्ये शोधलेल्या ग्रहांचा अभ्यास केला. हे ग्रह त्यांच्या सूर्याला प्रदक्षिणा घालत असतना त्यांच्यावरून परावर्तित होणाऱ्या प्रकाशावरून या ग्रहांच्या वातावरणामध्ये कोणकोणते वायू आहेत हे संशोधकांनी ठरवलं.

येत्या काही वर्षांत अशाप्रकारच्या शेकडो ग्रहांचा शोध लागू शकेल.

यापैकी फक्त K2 - 18b ग्रहावर पाण्याच्या रेणूच्या खुणा आढळल्या. पृथ्वीवरील जीवसृष्टीचा हा महत्त्वाचा घटक आहे. K2...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दूरवरच्या ताऱ्याभोवती प्रदक्षिणा घालणाऱ्या एका ग्रहाच्या वातावरणामध्ये खगोलशास्त्रज्ञांना पहिल्यांदाच पाणी सापडलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: या घटनेनंतर अभिनेत्री निया शर्मानं सोशल मीडियावर एक पोस्ट लिहिली. यामध्ये आपल्या ओळखीतील अनेक कलाकारांचे पैसे निर्मात्यांकडे अडकले असल्याचं तिनं म्हटलं आहे. त्यातच लॉकडाऊनमुळे सर्वांनाच समस्यांना तोंड द्यावं लागत असून त्यांचा संयम सुटत असल्याचं म्हटलं.

मनमीतची आत्महत्या ही दुर्दैवी घटना आहेच, पण त्यामुळे टेलिव्हिजन इंडस्ट्रीतली अस्वस्थताही समोर आली. लॉकडाऊनचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या अनेक क्षेत्रांपैकी एक म्हणजे टेलिव्हिजन इंडस्ट्री. कोरोनामुळे शूटिंग पूर्णपणे बंद आहे, ते कधी सुरू होईल याची निश्चित कल्पना अजूनतरी नाहीये. या परिस्थितीत कलाकार, तंत्रज्ञ, स्पॉटबॉय, मेकअप आर्टिस्ट आणि मनोरंजन विश्वाशी सर्वांसमोरच अनिश्चिततेचं वातावरण आहे.

मार्च महिन्यात कोरोनाचा प्रादूर्भाव वाढायला लागला आणि 19 मार्चपासून 31 मार्चपर्यंत सर्व शूटिंग बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला गेला. अगदी डबल शिफ्टमध्ये काम करून मालिकांचे नवीन एपिसोड तयार करण्यात आले. पण लॉकडाऊन वाढत गेला आणि हे बँक एपिसोड संपले…

आज कोणतंही हिंदी किंवा मराठी चॅनेल लावलं तरी त्यावर सगळ्या जुन्या मालिकाच पुन्हा पहायला मिळतात. पण असं किती दिवस निभावून नेणारं? आजच्या घडीला मनोरंजन ही लोकांची प्राथमिकता नाही हे मान्य केलं, तरी टेलिव्हिजनचा जो वाढलेला पसारा आहे, त्यावर हजारो लोकांचा रोजगार अवलंबून आहे, हेही नाकारता येणार नाही.

म्हणूनच एकीकडे लांबलेला लॉकडाऊन आणि दुसरीकडे मनोरंजन विश्वाचं केंद्र असलेल्या मुंबईतच कोरोनाग्रस्तांची झपाट्याने वाढणारी संख्या यामध्ये या इंडस्ट्रीचं आर्थिक गणित कसं सांभाळायचं, हा प्रश्न घेऊन इंडियन ब्रॉडकास्टर्स फेडरेशननं शुक्रवारी (22 मे) टीव्ही निर्माते आणि ब्रॉडकास्टर्सच्या प्रतिनिधींची मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यासोबत एक बैठक आयोजित केली होती. या बैठकीला एकता कपूर, एनपी सिंह, पुनीत गोयंका, के. माधवन, जेडी मजेठिया, नितीन वैद्य उपस्थित होते.

या बैठकीच्या चार दिवस आधी मराठी कलाकारांचीही मुख्यमंत्र्यांसोबत व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे एक बैठक पार पडली होती. या बैठकीला आदेश बांदेकर, समीर विद्वांस, केदार शिंदे, सुबोध भावे, रवी जाधव, प्रशांत दामले, अतुल परचुरे, हेमंत ढोमे, सुकन्या मोने, पुष्कर श्रोत्री, नितीन वैद्य असे मराठी इंडस्ट्रीमधले कलाकार उपस्थित होते.

दोन्ही बैठकींमधला सूर साधारण सारखाच होता…एक म्हणजे शूटिंग सुरू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या आठवड्यात टेलिव्हिजन कलाकार मनमीत ग्रेवालनं आत्महत्या केल्याची बातमी आली…आर्थिक चणचणीमुळे मनमीतनं आत्महत्या केली होती. त्याचे पैसे निर्मात्यांकडे अडकले होते आणि लॉकडाऊनच्या काळात खर्च निभावून नेणं अवघड होत होतं.