डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामदेव बाबा यांनी एनडीटीव्हीच्या युवा कॉन्क्लेव्ह कार्यक्रमात स्पष्टपणे सांगितलं की ते सर्वपक्षीय आणि पक्ष निरपेक्ष आहेत. पुढे त्यांना विचारलं की ते 2019च्या निवडणुकांत भाजपचा प्रचार करतील का तेव्हा "का करू, नाही करणार?" असं उत्तर त्यांनी दिलं.

काळा पैसा, भ्रष्टाचार आणि व्यवस्थेत बदल या मुद्द्यावर मोदींवर त्यांचा विश्वास होता असंही त्यांनी या कार्यक्रमात सांगितलं. हा विश्वास अजून आहे की नाही या प्रश्नाचं उत्तर देताना मात्र त्यांनी या विषयावर सध्या मौन बाळगल्याचं सांगितलं.

2019च्या निवडणुकीत मोदींपासून ठराविक अंतर ठेवणं ही त्यांची नवीन भूमिका आहे की राजकीय खेळी?

खरंतर, मोदींपासून अंतर ठेवण्याचा इशारा त्यांनी यापूर्वी दिला नाही असंही नाही. डिसेंबर 2016मध्ये  'द क्विंटशी' चर्चा करताना त्यांना एनडीए  सरकारचे राजगुरू असं संबोधलं गेलं होतं. ही बाब आत भूतकाळात गेल्याचं ते म्हणाले.

मात्र रामदेव बाबा इतके राजकीय आहेत की त्यांच्या राजकीय भूमिकेचा अंदाज एक दुसऱ्या वक्तव्यात येत नाही.

यावर्षी 4 जूनला भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांना ते 'संपर्क फॉर समर्थन' अभियानात भेटले होते. या मुलाखतीनंतर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना ते म्हणाले, "बाबा रामदेव यांच्याशी भेटीचा अर्थ लाखो लोकांशी भेट असा होतो. त्यांनी येत्या निवडणुकीत संपूर्ण पाठबळ देण्याचं आश्वासन दिलं आहे."

बाबा रामदेव यांचं हे वक्तव्य त्यांच्या बदललेल्या राजकीय परिस्थितीचं द्योतक आहे की रामदेव बाबा दबावाचं वातावरण तयार करत आहेत? यासाठी 2014च्या निवडणुकीत रामदेव बाबांच्या भूमिकेचं विश्लेषण करणं आवश्यक आहे.

नरेंद्र मोदींचा जोरदार प्रचार

2014च्या निवडणुकीच्या रणधुमाळीत ते नरेंद्र मोदींवर स्तुतीसुमनं उधळताना आणि यूपीएवर जोरदार टीका करताना दिसले होते.

4 जून 2013ला एबीपी या वृत्तवाहिनीच्या प्रश्नांची उत्तरं देताना बाबा रामदेव म्हणाले होते, "मोदी देशाला स्थिर सरकार देऊ शकतात. ते एक असे व्यक्ती आहेत जे काळा पैसा, भ्रष्टाचार आणि व्यवस्थेत बदल या मुद्द्यांवर सहमत आहेत. याशिवाय सर्व सर्वेक्षणात त्यांचं नाव आघाडीवर आहे. मी लाखो किलोमीटरची यात्रा केली आहे. त्यांना लोकांचा पाठिंबा मिळत आहे."

इथे एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी की जेव्हा रामदेव मोदींना भारताचे आगामी पंतप्रधान म्हणून संबोधत होते तेव्हा त्यांच्या पक्षाने त्यांना निवडणूक समितीचा अध्यक्षसुद्धा बनवलं नव्हतं.

इथून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हजारो कोटींचा पतंजली उद्योग आणि योग यामुळे रामदेव बाबा हे नाव नेहमीच चर्चेत असतं. बाबा रामदेव आता पुन्हा चर्चेत आले आहे कारण 2019च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपचा प्रचार करणार नाही, असं त्यांनी म्हटलं आहे. 2014ला भाजपचा प्रचार करणारे रामदेव बाबा यांनी अशी भूमिका का घेतली असेल? रामदेव बाबा यांच्या राजकीय महत्त्वाकांक्षा बदलल्या आहेत का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामराज्य रथयात्रेतील रथ अयोध्येच्या प्रस्तावित राममंदिरासारखा बनवण्यात आला होता.

पण या सर्व धामधुमीत 13 फेब्रुवारीला अयोध्येहून काही हिंदू संघटनांच्या एका 'रामराज्य रथयात्रे'ला सुरुवात झाली. ही रथयात्रा 41 दिवसांचा प्रवास करून राम नवमीला तामिळनाडूस्थित रामेश्वरमला पोहोचणार आहे.

या यात्रेतला मुख्य रथाला हिंदू संघटनांनी राम मंदिराच्या मॉडेलचं स्वरूप दिलं आहे. अयोध्येच्या प्रस्तावित राम मंदिराच्या प्रतिकृतीप्रमाणे हा रथ सजवण्यात आला आहे.

अयोध्या ते रामेश्वरमपर्यंतची ही रथयात्रा जरी केवळ एक शुद्ध धार्मिक कार्यक्रम वाटत असली तरी त्यातील रथाचा आकार हा प्रस्तावित राम मंदिराच्या आकारासारखा असेल. मग आयोजकांमध्ये काही हिंदू स्वंयसेवी संघटना आणि भारतीय जनता पक्षाच्या लोकांचा समावेश असेल तर त्याचा राजकीय अर्थही निघणारच, हे स्पष्टच आहे.

हेच नव्हे तर यात्रा रवाना होण्यापूर्वी तिथल्या भाषणांची भाषा आणि उत्साह हेच सांगत होता की उपस्थित लोकांना काय हवं आहे.

राम मंदिरासाठीच्या साहित्याची राखणदारी करताना एक पोलीस (संग्रहित)

बजरंग दलाचे अध्यक्ष प्रकाश शर्मा घोषणा करत होते की, "बाबरचा जन्म इथं झालेला नाही. बाबरला मानणाऱ्या लोकांसाठी या देशात कुठलंही स्थान नाही."

पूर्ण भाषणात प्रकाश शर्मा हेच सांगत होते की, "मोदीच्या कार्यकाळात सगळ्या जगात भारताचाच डंका वाजत आहे. मध्य पूर्वच्या देशांमध्ये वंदे मातरम आणि भारत मातेचा जयजयकार केला जात आहे. मोदी आणि योगी यांच्या युगात आता वातावरण असं आहे की, राम मंदिर तयार होणारच."

विश्व हिंदू परिषदेनं स्पष्ट केलं आहे की या रथयात्रेला आपला पाठिंबा आहे पण या यात्रेचे आम्ही संयोजक नाही.

मग रथयात्रेचं आयोजक कोण?

या रथयात्रेचं आयोजन दक्षिण भारतातील एक स्वंयसेवी संस्था 'रामदास मिशन युनिवर्सल सोसायटी'ने केलं आहे. पण यात्रेला हिरवा झेंडा दाखवण्याचं काम विश्व हिंदू परिषदेचे महामंत्री चंपत राय यांनी केलं आहे.

रथ यात्रेच्या कार्यक्रमाला झालेली गर्दी

कार्यक्रमाचं सूत्रसंचलन विश्व हिंदू परिषदेचे प्रदेश प्रवक्ता शरद शर्मा करत होते. व्यासपीठावर साधू-संत आणि हिंदू संघटनांच्या नेत्यांशिवाय अयोध्येचे भाजपचे खासदार लल्लू सिंह पण उपस्थित होते.

या यात्रेला भाजपाचा पाठिंबा आहे किंवा नाही, या प्रश्नावर खासदार लल्लू सिंह यांनी स्पष्ट उत्तर देणं टाळलं. त्यांच म्हणणं होतं, "राष्ट्रवादाला पाठिंबा आणि त्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अयोध्येच्या रामजन्मभूमी-बाबरी मशीद वादावर एकीकडे सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी सुरू असून दुसरीकडे हिंदू आणि मुस्लीम पक्षांमध्ये न्यायालयाबाहेर तडजोडीचे प्रयत्न सूरू आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामलल्ला विराजमानतर्फे वरिष्ठ वकील के. परासरन यांनी सर्वोच्च न्यायालयात बाजू मांडली. परासरन 93 वर्षांचे आहेत. त्यांच्याबरोबर तरुण वकिलांची टीम या खटल्यात कार्यरत होती.

तमिळनाडूमधल्या श्रीरंगम येथे 9 ऑक्टोबर 1927 रोजी परासरन यांचा जन्म झाला. तमिळनाडू राज्यात त्यांनी महाधिवक्तापदावर काम केलं आहे. तसंच त्यांनी अॅटर्नी जनरल म्हणूनही कार्य केले आहे.

याशिवाय 2012 ते 2018 या कालावधीत राज्यसभेचे सदस्यही होते. परासरन यांना पद्मभूषण आणि पद्मविभूषणने गौरवण्यात आले आहे.

हिंदू कायद्याचे विशेषतज्ज्ञ

परासरन कायद्याचे पदवीधर आहेत. हिंदू कायद्यात त्यांना गोल्ड मेडलने गौरवण्यात आले आहे. त्यांनी पन्नासच्या दशकात वकिली सुरी केली.

परासरन यांचे काँग्रेस पक्षाशी जवळचे संबंध होते. अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या कार्यकाळात राज्यघटनेच्या कामकाजातील समीक्षेसाठी स्थापन करण्यात आलेल्या संपादकीय समितीमध्येही त्यांचा सहभाग होता.

हिंदू धर्मावर त्यांचं प्रभुत्व असल्यानं या खटल्यात त्यांना इतकं स्वारस्य होतं. खटल्याच्या 40 दिवस चाललेल्या सुनावणीसाठी ते स्वतः फार मेहनत घेत होते, असं त्यांचे निकटवर्तीय सांगतात.

सलग 40 दिवस सकाळी 10.30 वाजता सुनावणीला सुरुवात व्हायची आणि संध्याकाळी 4-5 वाजेपर्यंत संपायची. परंतु सुनावणीला सुरुवात होण्यापूर्वीच परासरन खटल्यातल्या सर्व गोष्टींवर बारकाईनं काम करायला सुरुवात करायचे.

परासरन यांच्या टीममध्ये पी. व्ही. योगेश्वरन, अनिरुद्ध शर्मा, श्रीधर पोट्टाराजू, आदिती दाणी, अश्विन कुमार DS आणि भक्ती वर्धन सिंह आदी तरुण वकिलांचा समावेश होता. परासरन यांची या वयातली ऊर्जा आणि स्मरणशक्ती पाहून थक्क व्हायला व्हायचं, असं त्यांचे टीममधले सदस्य सांगतात.

सर्व महत्त्वपूर्ण खटले ते सलग म्हणून दाखवायचे, त्यांची स्मरणशक्ती फारच तीक्ष्ण आहे.

परासरन यांचे सर्वोच्च न्यायालयातील खटले

रामलल्ला विराजमान ऊर्फ भगवान श्रीरामाच्या वतीने परासरन यांनी खटला लढला. या प्रकरणी ते म्हणाले होते की, या खटल्यात ठोस पुराव्यांमध्ये थोडी सूट द्यायला हवी. कारण या जमिनीवर प्रभू श्रीराम यांचे अस्तित्व असल्याचा ठाम विश्वास हिंदू जनतेत आहे, म्हणूनच या ठिकाणी श्रद्धाळू लोकांचा या जमिनीत जीव अडकला आहे.

यावर येशू ख्रिस्त बेथलहॅमला जन्मले होते, त्याबद्दल कुठल्या न्यायालयात प्रश्न उभा राहिलाय का? असा प्रश्न सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती एस. ए....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बाबरी मशीद-राम मंदिर वादग्रस्त जमिनीप्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयानं ही जमीन राम मंदिरासाठी देण्याचा निर्णय दिला आहे. या बरोबरच सर्वोच्च न्यायालयानं सुन्नी वक्फ बोर्डाला अयोध्येतच योग्य ठिकाणी पाच एकर जमीन देण्याचे आदेशही दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामलीला मैदानावर जयप्रकाश नारायण

गरिबी, भ्रष्टाचार, जातींचे अतिरेकी राजकारण, मागासलेपण, शिक्षणाचा अल्पप्रसार, कोसी नदीला दरवर्षी येणारा पूर, कायदा-सुव्यवस्थेचा अभाव, स्थलांतरितांचे लोंढे अशा अनेक गोष्टी या प्रतिमेत आहेत. किंवा तशी प्रतिमा बातम्या, सिनेमांमधून करून देण्यात आली आहे.

परंतु बिहार गेली अनेक शतकं या प्रश्नांच्या गर्तेत अडकलेला असला तरी भारतामधील अनेक महत्त्वाच्या चळवळींचा उदय तसेच अनेक चळवळींचा विकास खऱ्या अर्थाने या राज्यात झाला आहे. बिहारमधील विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर त्याचा विचार करण्याची आपल्याला संधी आहे. त्यासाठी वर्ष 2000 पूर्वीच्या बिहारचा विचार करणे गरजेचे आहे. त्यावेळेस झारखंडही बिहारमध्येच होते.

संथाळांनी पेरलं बीज

आपल्या हक्कांसाठी चळवळ करण्याचा किंवा विद्रोहाचा जो वृक्ष बिहारमध्ये वाढीस लागला त्याचं बीज संथाळांनी पेरलं असावं असं म्हणता येईल. गेल्या दोनशे वर्षांचा इतिहास पाहाता संथाळांनी सरकारविरोधात आपल्या हक्कासाठी बिहारमध्ये पहिलं बंडाचं निशाण रोवल्याचं दिसतं.

1855च्या सुमारास आजचा भागलपूर जिल्हा, झारखंड आणि पश्चिम बंगालला लागून असणाऱ्या प्रदेशात संथाळ मोठ्या संख्येने राहात होते. राजमहल डोंगररांगामधील या पहाडियांनी आपल्या हक्कासांठी आणि जमीनदारीविरोधात उठाव केला.

राजमहल डोंगराळ प्रदेशातले संथाळ लोक

जमीनदार, सावकार आणि ब्रिटिश सत्ताधारी यांच्यामुळे आपल्यावर होणाऱ्या अन्यायातून बाहेर पडायचं असेल तर शासन आपल्याच हातात असलं पाहिजे हे त्यांच्या लक्षात आलं होतं. त्यांच्या विद्रोहामुळेच संथाळांचा वेगळा परगणा तयार करावा लागला होता.

चंपारण्य सत्याग्रह आणि गांधीजींचा उदय

भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत चंपारण्य (चंपारण) सत्याग्रहाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. या सत्याग्रहामुळे केवळ स्वातंत्र्यचळवळीला वेग आला नाही तर महात्मा गांधीजींच्या कार्यालाही दिशा देणारा तो क्षण होता. आफ्रिकेतील सत्याग्रहानंतर महात्मा गांधी यांनी केलेला तो एक मोठा आणि त्यांनी केलेला भारतातला पहिला सत्याग्रह होता.

नीळ उत्पादन

चंपारण्यमध्ये ऊसाचे आणि निळीचे मळे होते. इथल्या शेतकऱ्यांना निळीची लागवड करण्याची आणि सांगितलेल्या दरानेच त्याची विक्री करण्याची सक्ती करण्यात आली होती. 1917 साली गांधीजींनी चंपारण्यला भेट देऊन तिथल्या शेतकऱ्यांच्या समस्या जाणून घेतल्या.

चंपारण्यात आलेला पूर

ब्रिटिश सरकारने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बिहार...बिहारच्या बाहेर राहाणाऱ्या इतर राज्यातील लोकांच्या मनात हा शब्द उच्चारला की अनेक विचार तात्काळ मनामध्ये यायला लागतात. तसेच बिहारची एक प्रतिमा मनामध्ये तयार झालेली असते. ती बिहार शब्द उच्चारला की आपसूक मनात येते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामसे ब्रदर्सचा चित्रपट

 पुढे फतेहचंद यांनी त्यांच्या सात मुलांसोबत मिळून रामसे ब्रदर्स नावाने हॉरर चित्रपटांचा ब्रॅँड बनवला.

रामसे ब्रदर्सनी रुपेरी पडद्यावर अशी 'दहशत' पसरवली की ते या जॉनरचे मास्टरच बनले.

70 आणि 80 च्या दशकात रामसे ब्रदर्सनी सुमारे 45 चित्रपट बनवले. मनोरंजन क्षेत्रात हॉरर चित्रपटांचा अर्थ म्हणजे रामसे ब्रदर्स यांचे चित्रपट, अशीच व्याख्या त्यांनी बनवली होती.

सध्याच्या जगात लक्ष्मी, स्त्री, भुलभुलैय्या यांच्यासारखे चित्रपट 'हॉरर कॉमेडी' जॉनर या नावाने ओळखले जातात.

सध्याचे काही प्रेक्षक रामसे ब्रदर्सच्या हॉरर चित्रपटांना दर्जाहीन असल्याचं मानतात. पण प्रत्येक काळात प्रेक्षकांची आवड-निवड बदलते.

त्या काळात रामसे बंधूंनी हॉरर जॉनरला वेगळ्या उंचीवर नेलं. त्यांनी आपल्या नावाचा एक अजरामर ब्रँड बनवला.

श्याम रामसे यांची कन्या साशा श्याम रामसे यांनी सध्याच्या आणि मागच्या काळातील हॉरर चित्रपटांची तुलना करताना चर्चा केली.

त्या सांगतात, "आजकाल जागरुकता वाढली आहे. अनेक माध्यमं तयार झाली आहेत. लोक वेगवेगळे चित्रपट पाहतात. सध्याच्या काळात 10 वर्षांचा मुलगासुद्धा काही चुकीचं वाटत असेल तर सांगतो. पण तो काळ वेगळा होता. त्या काळात आमच्या चित्रपटांना मोठं यश मिळालं. आजही अनेक प्रेक्षक ते चित्रपट पाहतात. अनेक हाऊस पार्ट्यांमध्ये मी गेले. तिथं लोक रामसे ब्रदर्सचे जुने भीतीदायक चित्रपट पाहतात. आम्ही नुकतेच एका पार्टीत 'वीराना' चित्रपट पाहिला."

हॉरर चित्रपटात यश

रामसे बंधूंसोबत 'पुराना मंदीर'सह तीन चित्रपट करणाऱ्या अभिनेत्री आरती गुप्ता सुरेंद्रनाथ सांगतात, "पुराना मंदीर चित्रपटासाठी आजही लोक वेडे आहेत. मधुर भांडारकर, अनुराग कश्यप यांच्यासारखे लोक त्या चित्रपटाचे चाहते आहेत. अनुराग कश्यप तर 'पुराना मंदीर' चित्रपटाचा टी-शर्ट घालून फिरतात."

रामसे बंधूंसोबत तीन हॉरर चित्रपट करणाऱ्या कुनिका लाल यांच्या मते, "त्या मते तंत्रज्ञानात कमतरता होती. त्यावेळी सोशल मीडियाचं इतकं प्रस्थ नव्हतं. हॉलिवूडसह जगभरातले चित्रपट लोक पाहतात. त्यांच्याशी तुलना करू लागतात. आजचं तंत्रज्ञान आणि आवड-निवड बदलली आहे. त्यामुळेच आधीच्या चित्रपटांचे दृश्य बालिश वाटू लागतात. पण त्या काळातील तंत्रज्ञानाच्या हिशोबाने ते चित्रपट उत्तम होते. त्यावेळी रामसे बंधूंचे चित्रपट पाहताना लोक घाबरायचे, हे नक्की.

फतेहचंद रामसिंघानी

रामसे ब्रदर्सने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रामसे ब्रदर्स...इंग्रजांना फतेहचंद रामसिंघानी यांचं नाव उच्चारताना अडचण येत होती. त्यामुळे त्यांनी रामसिंघानी यांचं नाव बदलून रामसे असं केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामाचं चित्र असलेल्या नोटा काही देशांमध्ये चलनात असल्याची चर्चा आहे.

राजस्थान आणि तेलंगणासह अन्य राज्यांमध्ये निवडणुकांनी वातावरण भारलं आहे. याच काळात इथे अनेक फेक न्यूज पसरवल्या जात आहेत.

अर्धवट स्वरूपाच्या गोष्टींना वेगळ्या दृष्टिकोनासह व्हॉट्सअप, फेसबुक, ट्विटर अशा सोशल मीडियावर घाऊक शेअर केला जात आहे. अनेक नेटिझन्सनी आपल्या न्यूजफीडवर ही गोष्ट शेअर केलं आहे.

या नोटांबाबतचे मेसेज सोशल मीडियावर व्हायरल झाले होते.

राम नाव लिहिलेल्या नोटा अमेरिका आणि नेदरलँड्स या देशांमध्ये दैनंदित वापरात असल्याची पोस्ट सोशल मीडियावर आम्हाला आढळली. या नोटांचे फोटो लोकांनी ट्वीट करत शेअर केले आहेत.

काही सोशल मीडिया युझर्सनी या नोटांचा तपशीलही दिला आहे. उदाहरणार्थ, नोटेवर 18 भाषांमध्ये राम हा शब्द लिहिला आहे. झळाळणाऱ्या नोटेवर रामाचं चित्र आहे. या नोटेची किंमत युरो आणि डॉलरपेक्षाही जास्त आहे, असंही काही जणांनी लिहिलं आहे.

हिंदी वर्तमानपत्र राजस्थान पत्रिका आणि दैनिक जागरण यांनी या राममुद्रेसह बातमी छापली आहे. "या देशांमध्ये चालते राममुद्रा, 10 युरोमध्ये मिळू शकते राममुद्रा" अशा मथळ्यासह त्यांनी बातमी छापली आहे.

या नोटांसंदर्भात थोडी शहानिशा केल्यावर ही राममुद्रा खरी असल्याचं स्पष्ट झालं. मात्र या नोटा अमेरिका किंवा नेदरलँड्समध्ये वापरात असल्याच्या वृत्तात तथ्य नसल्याचं उघड झालं आहे.

दोन्ही देशांच्या सेंट्रल बँकांनी या राममुद्रेला कधीही अधिकृत चलन म्हणून कायदेशीर मान्यता दिलेली नाही.

राममुद्रेचा दावा

राममुद्रेशी निगडीत माहिती आणि तपशील सोशल मीडिया आणि इंटरनेटवर याआधीच शेअर केले जात आहेत. गेल्या काही दिवसांमध्ये राम मंदिराचा मुद्दा राजकारण्यांनी पुन्हा ऐरणीवर आणला आहे. त्या काळात सोशल मीडियावर राममुद्रेसंदर्भातील पोस्ट्सनी धुमाकूळ घातला आहे.

या नोटा असल्याचा दावा ट्वीटद्वारे करण्यात आला होता.

राममुद्रेबाबत दावा करणाऱ्या ट्विटर युजरला अमेरिकेतील @spokenTwilight नावाच्या युजरने प्रत्युत्तर दिलं आहे.

"माझ्या मनीबॉक्समध्ये रामाचा फोटो असलेल्या काही नोटा आहेत. अमेरिकेतल्या अनेक शहरांमध्ये तसंच राज्यांमध्ये डॉलरप्रमाणे राममुद्रेचा स्वीकार केला जातो."

या नोटांची निर्मिती कुणी केली यासंदर्भात माहिती स्पष्ट झाली.

अमेरिका हिंदू नवचेतना या संघटनेशी हे ट्विटर हँडल संलग्न आहे. हे हँडल 2018मध्येच सुरू झालं होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अयोध्येच्या राम मंदिराचा मुद्दा देशात ज्वलंत असताना अमेरिका आणि नेदरलँड्समध्ये राममुद्रा चलनात असल्याची चर्चा होत आहे. खरच किती तथ्य आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामाचं प्रतिनिधित्व करण्यासाठी अनेक दशकं ते कोर्टरूममध्ये येत राहिले.

कोर्टाच्या कागदपत्रांमध्ये त्रिलोकीनाथ पांडे यांचं वर्णन 'रामलल्लाचे मित्र' असा करण्यात आला आहे. अयोध्येतल्या मंदिराच्या प्रकरणामध्ये स्वतः हिंदू देवता रामच याचिकाकर्ते होते.

देवाचं प्रतिनिधित्व करणं हे अत्यंत महान काम होतं. कोट्यवधी हिंदूंमधून माझी निवड झाल्यामुळे मला आनंद झाला आणि अभिमान वाटला, अशा भावना 75 वर्षांच्या पांडे यांनी बीबीसीकडे व्यक्त केली.

अनेक शतकं भारतात देवाला 'न्यायालयीन व्यक्ती' म्हणून वागवलं गेलं आहे. कारण अनेक भक्त देवाच्या नावानं देवस्थानाला जमीन अर्पण करतात. देवाच्या ताब्यातल्या या संपत्तीसंदर्भातील व्यवस्था साधारणतः भक्त किंवा त्या देवस्थानाचे व्यवस्थापक पाहातात. अशा व्यक्तींना कायदेशीर कागदपत्रांमध्ये 'देवाचे मित्र' म्हणून संबोधलं जातं.

पण देवाचं सर्वाधिक हित कशात आहे हे ते कसं ठरवतात? आणि त्या व्यक्तीला देवाचं सर्वांत जास्त हित कशात आहे याची इतकी खात्री कशी असू शकते?

त्रिलोकीनाथ पांडे

अनेक मुद्द्यांची कायद्यानुसार व्याख्या तयार नाही. त्यामुळे अशा मुद्द्यांच्या त्या-त्या खटल्याच्यावेळेस विचार केला जातो. जोपर्यंत दुसरी एखादी व्यक्ती स्वतःला देवाचा 'बेस्ट फ्रेंड' म्हणून समोर येत नाही तोपर्यंत कोणताही वादाचा मुद्दा नसतो. थोडक्यात देवाचे सर्वाधिकार त्या मित्राकडे दिले जातात, असं वकील सांगतात.

1992 साली अयोध्येतली बाबरी मशीद पाडली गेली. त्यामुळे भारतातल्या विविध भागांमध्ये दंगली उसळल्या. रामलल्लाचा जेथे जन्म झाला त्याच जागेवर ही मशीद बांधली गेली अशी अनेक हिंदुंची श्रद्धा आहे. शनिवारी सर्वोच्च न्यायालयानं हे मान्य केलं आणि मुस्लिमांना मशिदीसाठी वेगळा भूखंड देण्यात येईल असा निकाल जाहीर केला.

रामाच्या औदार्य आणि दानशूरवृत्तीला कोट्यवधी हिंदू भजतात. त्या रामातर्फे पांडे यांनी बाजू मांडली.

रामातर्फे केलेल्या याचिकेला अनेक हिंदू संघटनांनी पाठिंबा दिला होता. या याचिकेत अनेक बारकाव्यांचा समावेश केला गेला होता आणि भारतातील आघाडीच्या वकिलांनी त्यावर कोर्टात बाजू मांडली होती. उपासना, देवत्व, अवतार, आत्मा असे अनेक मुद्दे वकिलांनी मांडलेल्या बाजूमध्ये आले होते.

रामाचा जन्म याच भूमीवर झाला होता ही धारणा लोकांमध्ये कशी तयार झाली याबद्दल त्यांनी उहापोह केला. त्याचप्रमाणे जे लोक इथं प्रार्थना करतात त्यांना देवाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातील सर्वांत वादग्रस्त खटल्यामध्ये त्रिलोकीनाथ पांडे यांनी भगवान रामाचं प्रतिनिधित्व केलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामाचा जन्म नेपाळमध्ये झाला होता असं केपी शर्मा ओली यांनी म्हटलं आहे.

सरकारी निवासस्थानी कवी भानुभक्त यांच्या जन्मदिनाच्या निमित्ताने आयोजित कार्यक्रमात ते बोलत होते. भारत आणि नेपाळचे संबंध ताणलेल्या स्थितीत असताना ओली यांच्या वक्तव्याने नव्या वादाला तोंड फुटण्याची शक्यता आहे.

खरी अयोध्या नेपाळमधल्या बीरगंज गावाजवळ आहे, तिथेच रामाचा जन्म झाल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

नेपाळमधील राष्ट्रीय प्रजातंत्र पार्टीचे नेते कमल थापा यांनी केपी ओली शर्मा यांच्या वक्तव्यावर जोरदार टीका केली आहे.

"पंतप्रधान पदावरील व्यक्तीने अशा पद्धतीने आधारहीन आणि अप्रमाणित गोष्टींवर वक्तव्य देणं उचित नाही. भारत आणि नेपाळ यांच्यातील संबंध आणखी बिघडावेत असं ओली यांना वाटत असावं. तणाव कमी करण्याऐवजी ते वाढवत आहेत," असं ते म्हणाले

नेपाळमध्ये काहीजण केपी शर्मा ओली यांच्या वक्तव्याला पाठिंबा देत आहेत. मात्र या वक्तव्याचा अनेकांनी समाचार घेतला आहे.

नेपाळचे माजी पंतप्रधान बाबू राम भट्टाराई यांनी ओली यांच्या बोलण्यावर उपरोधात्मक टीका केली आहे. त्यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की, आदि कवी ओली द्वारा रचित कलियुगातील रामायण ऐका, थेट वैकुंठधामच्या प्रवासाला निघा.

नेपाळमधील लेखक आणि माजी परराष्ट्र मंत्री रमेश नाथ पांडे यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की, धर्म हा राजकारण आणि डावपेच यापेक्षा अव्वल आहे. हा भावनाप्रधान विषय आहे. अशा वक्तव्यांनी तुम्हाला लाजिरवाणं वाटू शकतं. खरी अयोध्या बीरगंज आहे मग शरयू नदी कुठे आहे? असा सवाल त्यांनी केला आहे.

केपी शर्मा ओली

ओली यांच्या वक्तव्याने चकित झालेले त्यांचेच माजी प्रसारमाध्यम सल्लागार आणि नेपाळमधल्या त्रिभुवन विद्यापीठाचे प्राध्यापक कुंदन आर्यल यांनीही ट्वीट केलं आहे. ते म्हणतात, ओली हे काय बोलून बसले? भारतीय चॅनेल्सशी त्यांची स्पर्धा आहे का?

नेपाळ कम्युनिस्ट पार्टीचे (माओवादी) उपप्रमुख बिष्णू रिजल यांनी लिहिलं की, एखादी व्यक्ती अप्रमाणिक, पौराणिक आणि वादग्रस्त गोष्टी सांगून विद्वान होते असं म्हणणं म्हणजे एक भ्रम आहे. ओली यांचं वक्तव्य केवळ दुर्देवीच नव्हे तर रहस्यमयही आहे. आगीत तेल पडेल अशी रीतीने ते रोज अशी वक्तव्यं करत आहेत.

नेपाळमधील ज्येष्ठ पत्रकार अमित ढकाल यांनी ओली शर्मा यांच्यावर टीता केली आहे. श्रीलंका नेपाळमधील कोशी या ठिकाणी आहे. तिथे हनुमान नगरही आहे, जे वानरसेनेनं वसवलं असेल. जेव्हा ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रामाचा जन्म नेपाळमध्ये झाला होता या नेपाळचे पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या वक्तव्यामुळे नवा वाद निर्माण झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामायण मालिकेतील प्रसंग

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

‘लोकाग्रहास्तव शनिवार, 28 मार्चपासून रामायणचं प्रसारण पुन्हा एकदा दूरदर्शन नॅशनल वाहिनीवर सुरू झालं आहे. पहिला भाग सकाळी 9 वाजता आणि दुसरा भाग रात्री 9 वाजता.’ हे त्यांनी ट्विटरवर जाहीर केलं.

दोनच दिवसांपूर्वी, म्हणजे गुढी पाडव्याच्या दिवशी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ हे अयोध्येत रामाची पूजा करून आले होते.

जेव्हा टीव्हीवर घडलं रामायण

1987 ते 1988 या काळात दूरदर्शनवर रामायण या मालिकेचं प्रसारण झालं. अरुण गोविल (श्रीराम), दीपिका चिखलिया (सीता), दारा सिंग (हनुमान), सुनील लाहिरी (लक्ष्मण) आणि अरविंद त्रिवेदी (रावण) यांच्या या मालिकेत प्रमुख भूमिका होत्या.

भारताच्या टीव्ही इतिहासातली सगळ्यात यशस्वी मालिका म्हणून ‘रामायण’ कडे पाहता येईल. 78 भागांमध्ये चाललेली ही मालिका दर रविवारी सकाळी प्रसारित व्हायची. यातले काही लोकप्रिय भाग जवळपास 8 कोटी ते 10 कोटी लोकांनी पाहिले होते. हा आकडा भारताच्या तेव्हाच्या लोकसंख्येच्या एक अष्टमांश इतका होता.

रामायणाचं एकूणच भारतीय समाजातलं स्थान खूप महत्त्वाचं आहे. पण त्या काळात याची लोकांमध्ये क्रेझ किती होती हे न्यू यॉर्क युनिव्हर्सिटीत मीडिया स्टडीजचे प्राध्यापक असलेले अरविंद राजगोपाल सांगतात. ते म्हणतात “रेल्वे गाड्या स्टेशनमध्ये थांबायच्या, बसेस थांबायच्या आणि प्रवासी उतरून रस्त्यालगत मिळेल तिथे टीव्ही गाठून रामायण पाहायचे. ही गर्दी इतकी मोठी असायची की अनेकांना तो टीव्ही दिसायचाही नाही, ना काही ऐकू यायचं. पण मुख्य मुद्दा तिथे असणं हा होता. तो अनुभव त्यांना महत्त्वाचा होता.”

स्क्रीनची पूजा

बीबीसीचे प्रतिनिधी सौतिक बिस्वास यांनी 2011 मध्ये आपल्या एका लेखात रामायण मालिकेबद्दलची एक आठवण लिहिली होती.

“1980 च्या दशकात रविवारी सकाळी रामायण सुरू झालं की जवळपास संपूर्ण देश बंद होत असे. रस्त्यांवर सामसूम व्हायची,दुकानं बंद व्हायची आणि लोक आंघोळ करून, टीव्हीला हार घालून मग ही मालिका पाहायला बसायचे.”

मिलेनियल्सनी त्यांच्या आजी-आजोबांना विचारलं, तर त्यांना ही गोष्ट सहज ऐकायला मिळेल, “रामायण सुरू होण्यापूर्वी आम्ही स्वच्छ आंघोळ करून, उदबत्ती लावून, पूजा करून, फरशीवर बसायचो. बायका डोक्यावर पदर घ्यायच्या आणि सगळं कुटुंब भक्तीभावाने रामायण पाहायचं”

बीबीसीसाठी 2019 मध्ये लिहीलेल्या एका लेखात राहुल वर्मा यांनी म्हटलं होतं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशभरात कोव्हिड 19 चा प्रसार रोखण्यासाठी विविध उपाययोजना सुरू आहेत. लोकांनी बाहेर पडून संसर्गाचा धोका वाढू नये यासाठी 21 दिवसांचा लॉकडाऊन 25 मार्चपासून सुरू झालाय. अशातच केंद्रीय माहिती प्रसारण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी घोषणा केली दूरदर्शनवर ‘रामायण’ या 80 च्या दशकातल्या मालिकेचं पुनःप्रसारण सुरू करण्याची.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामायणाचे 78 भाग पूर्ण झाल्यानंतर आता लव-कुशाची गोष्ट सांगा, अशी मागणी प्रेक्षकांनी केली. पण रामानंद सागर याला तयार नव्हते.

जर आपण लव-कुशाची गोष्ट सांगितली तर ती एक काल्पनिक कथा असेल, असं त्यांचं म्हणणं होतं. ही गोष्ट टीव्हीवर झळकली आणि त्यानंतर अनेक वाद झाले. रामानंद सागर यांच्यावर पुढची 10 वर्षं कोर्टात खटला सुरू होता.

रामायण मालिका ऐंशीच्या दशकात दूरदर्शनवरून प्रसारित झाली. हनुमानाचं संजीवनी बुटी आणणं, पुष्पक विमानाचं उड्डाण असे अनेक स्पेशल इफेक्ट्सही यात पहायला मिळाले.

रामायण सुरू असताना जेव्हा ज्युनियर कलाकारांची गरज असे तेव्हा गावा-गावात जाऊन दवंडी पिटली जाई आणि कलाकारांची भरती करण्यात येत असे, असं प्रेम सागर सांगतात.

प्रेम सागर म्हणतात, "स्पेशल इफेक्ट्सबद्दल समजून घेण्यासाठी रामानंद सागर ओरिजनल 'किंग काँग'च्या निर्मात्यांना हॉलिवूडमध्ये जाऊन भेटून आले होते. सोबत अनेक पुस्तकं वाचल्यानंतरच रामायणात हे स्पेशल इफेक्ट्स वापरण्यात आले."

रामायण जगभरातल्या पाचही खंडांमध्ये पाहिलं जाई. जगभरात 65 कोटींपेक्षा जास्त लोकांनी ही मालिका टीव्हीवर पाहिली होती.

असं म्हटलं जातं, की ही मालिका सुरु होती तेव्हा उत्तर प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री मालिकेचा भाग प्रसारित होत असताना कोणाला भेटायचे नाहीत किंवा कोणाचा फोनही घ्यायचे नाहीत.

रामायणाचा ताजा भाग असणारी कॅसेट दर आठवड्याला दूरदर्शनच्या कार्यालयात पाठवण्यात येईल. अनेकदा ही कॅसेट प्रसारण होण्याच्या जेमतेम अर्धा तास आधी पोहोचत असे. सलग 550 दिवसांपेक्षा जास्त काळ रामायणाचं शूटिंग सुरू होतं.

ज्यावेळी या टीव्हीवरच्या रामायणात रावणाचा मृत्यू झाला, त्यावेळी रावणाची भूमिका करणाऱ्या अरविंद त्रिवेदी यांच्या गावात दुखवटा पाळण्यात आला होता.

अभिनेत्री दीपिका चिखलिया यांनी आपल्या प्रभावी अभिनयाने सीतेची भूमिका अगदी मूर्तीमंतपणे साकारली होती.

राम-सेतू उभारण्याचं रामायणातलं दृश्य चेन्नईमध्ये चित्रित करण्यात आलं. गुजरातमध्ये चेन्नईसारखा निळाशार समुद्र नसल्याने या प्रसंगाचं चित्रण चेन्नईमध्ये करावं लागल्याचं प्रेम सागर सांगतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सिनेदिग्दर्शक रामानंद सागर यांच्या 'रामायण' मालिकेनं भारतीय टेलिव्हिजन क्षेत्रात इतिहास घडवला. अगदी भक्तिभावाने कुटुंबच्या कुटुंब एकत्र बसून या मालिकेचे भाग पाहिले जात. आता लॉकडाऊनच्या काळात ही मालिका पुन्हा एकदा दाखवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रामावर टीका करणारे समीक्षक आणि त्यांच्या निषेधार्थ मोर्चा काढण्याचा इशारा देणारे धर्मगुरू अशा दोघांनाही हद्दपार करण्याचे आदेश हैद्राबादमध्ये देण्यात आले आहेत.

महेश यांनी एका टीव्ही कार्यक्रमात ही टीकाटिप्पणी केली होती. त्यावरून सोशल मीडियावर मोठा गदारोळ माजला होता. त्यानंतर हिंदू धर्मगुरू परीपूर्णानंद यांनी महेश यांच्या विरोधात पोलिसात तक्रार दिली होती.

महेश यांच्या वक्तव्यांमुळे बहुसंख्य हिंदूंच्या भावना दुखावल्या आहेत, अशी तक्रार त्यांनी दिली होती. या तक्रारीवरून त्यांच्यावर ही कारवाई करण्यात आली.

पोलिसांच्या या कारवाईवर प्रतिक्रिया देताना दलित कार्यकर्ते सुजाता सुरेपल्ली यांनी सरकार दलितांच्या विरोधात असल्याची टीका केली. महेश यांच्यावर कारवाई केल्यानंतर पोलिसांवर मोठी टीका झाली.

पण या सगळ्या प्रकराणाला वेगळं वळण मिळालं आहे. मंगळवारी पोलिसांनी परीपूर्णानंद यांनाही हैद्राबादमधून 6 महिन्यांसाठी हद्दपार करण्याचे आदेश दिले आहेत.

पोलिसांनी परीपूर्णानंद यांना नोटीस बजावली आहे. त्यांनी 2017मध्ये मेडकमध्ये केलेल्या एका भाषणात इतर धर्मीयांच्या भावना दुखावल्या होत्या, असं पोलिसांनी म्हटलं आणि त्यावर खुलासा मागितला.

पण नोटीस देऊन 24 तास उलटले तरी त्यांनी खुलासा केला नसल्यानं त्यांना हद्दपारीची नोटीस बजावली आहे, असं सहायक पोलीस आयुक्तांनी म्हटलं आहे.

परीपूर्णानंद यांच्या कायदेसल्लागारांनी हद्दपारीच्या आदेशापूर्वी त्यांना कोणतीही नोटीस मिळाली नसल्याचं म्हटलं आहे.

परीपूर्णानंद यांनी महेश यांच्या वक्तव्याचा निषेध करण्यासाठी यडारीपर्यंत मोर्चा काढण्याचा इशारा दिला होता. त्यानंतर त्यांना नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं.

महेश यांची हद्दपारी का?

तेलंगाणाचे पोलीस महासंचालक महेंद्र रेड्डी म्हणाले, "महेश यांनी हिंदू धर्मातील पौराणिक व्यक्तीरेखेवर टीकाटिप्पणी केल्यानं बहुसंख्याकांच्या भावना दुखावल्या आहेत. त्यामुळे पोलिसांनी ही कारवाई केली आहे. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य मूलभूत हक्क आहे. पण दुसऱ्यांच्या धार्मिक भावना दुखावणार नाहीत, याची काळजी घेतील पाहिजे," असं ते म्हणाले.

स्वामी परीपूर्णानंद

Telangana Prevention of Anti-Social and Hazardous Activities Act 1980 या कायद्यातल्या तरतुदींनुसार की कारवाई करण्यात आल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

पोलिसांनी महेश यांना त्यांचं मूळ गाव असलेल्या चित्तूर (आंध्रप्रदेश) इथं हालवलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रामावर टिप्पणी केली म्हणून एका सिनेसमीक्षकाला हैद्राबाद शहरातून 6 महिन्यांसाठी हद्दपार करण्यात आलं आहे. तेलंगाणा पोलिसांनी ही कारवाई केली असून या समीक्षकाचं नाव कथी महेश असं आहे. या समीक्षाविरोधात मोर्चा काढण्याचा इशारा देणारे धर्मगुरू परीपूर्णानंद यांनाही हैद्राबादमधून हद्दपार करण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रायगड किल्ल्यातील दरबारामध्ये छत्रपती शिवाजी महारांजांची प्रतिकृती बसवण्यात आली आहे.

किल्ले संवर्धनाची सरकारची ही पद्धत म्हणजे शिवरायांचा अपमान आहे. जे औरंगजेबालाही जमलं नाही, ते या सरकारने पाच मिनिटात करून दाखवलं, असं राष्ट्रवादीचे खासदार अमोल कोल्हे म्हणाले.

त्यानंतर राज्याचे पर्यटनमंत्री जयकुमार रावल यांनी यावर स्पष्टीकरण दिलं. "गड किल्ले लग्न समारंभासाठी किंवा हॉटेल व्यवसायासाठी भाड्याने देण्याच्या बातम्या म्हणजे अफवा आहेत. विरोधी पक्षाचा हा डाव आहे," असं त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

"राज्यातील 150 ते 200 किल्ले असे आहेत, जे भग्न अवस्थेत आहेत, त्यांचा विकास करायचा सरकारचं धोरण आहे. जेणेकरून या सर्व किल्ल्यांची देखभाल करता येईल. बाकी सगळ्या राज्यांनी अशीच योजना राबवली आहे," त्यांनी पुढे सांगितलं.

मात्र शिवकिल्ल्यांच्या संवर्धनाची मागणी वेळोवेळी उठत असते. काही महिन्यांपूर्वीच मुंबईच्या काही ऐतिहासिक व्हिक्टोरियन गॉथिक कालीन स्थळांचा (Victorian Gothic and Art Deco Ensemble) समावेश जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत करण्यात आला होता. मुंबईच्या फोर्ट, चर्चगेट आणि मरिन ड्राईव्ह परिसरातील अनेक ऐतिहासिक इमारतींचा या मानाच्या यादीत समावेश झाला.

मात्र स्वराज्याची राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या किल्ले रायगडला जागतिक वारसास्थळाचा दर्जा का नाही मिळू शकत, असाही प्रश्न सातत्याने विचारला जातो.

राजस्थानच्या किल्ल्यांप्रमाणे हा दर्जा शिवकिल्ल्यांना का नाही, हा प्रश्न कायम आहे. यावर काँझर्व्हेशन आर्किटेक्ट सोनल चिटणीस-करंजीकर यांनी बीबीसी मराठीसाठी लेख लिहिला होता, तो लेख पुनः प्रकाशित करत आहोत.

1818 सालच्या मे महिन्याची सुरुवात होती. वर सूर्य तळपत होता आणि ब्रिटीश सैन्य रायगडापर्यंत येऊन ठेपलं होतं. भेदायला अत्यंत कठीण असलेल्या या किल्ल्यावर अव्याहत तोफ गोळ्यांचा मारा करण्याचा निर्णय ब्रिटिशांनी घेतला.

किल्ले रायगड तेव्हा सुमारे 500 वर्षांचा होता. बाराव्या शकतात त्याचं 'रासिवटा' असं नाव होतं. पुढे 13व्या शतकात विजयनगर साम्राज्यात त्याचं 'रायरी' असं नामकरण झालं.

१५व्या शतकात तो बहामनी सुलतानाकडे आणि नंतर निझामशाहीकडे होता. १७व्या शतकात मुघलांनी तो जिंकला आणि तहात आदिलशाहीला दिला.

त्यांच्याकडून 1654च्या सुमारास तो शिवाजी महाराजांनी जिंकला आणि त्याचं 'रायगड'असं नाव ठेवलं. त्याचं महत्त्व ओळखून त्याला राजधानीचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यातील ऐतिहासिक गडकिल्ल्यांचं हेरिटेज हॉटेलमध्ये रूपांतर करून किंवा लग्न समारंभांसाठी भाड्यानं देण्याचा महाराष्ट्र सरकारचा विचार असल्याच्या बातम्या माध्यमांमध्ये प्रसारित झाल्या. यावरून राज्यभर संतापाची लाट पसरली. इतिहासप्रेमी, राजकीय विरोधक यांच्यासह सगळ्यांनीच राज्य सरकारवर टीकेची झोड उठवली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रायगड किल्ल्यासाठी निधी उपलब्ध करून देणं, आरे कारशेडला स्थगिती, आरे-नाणारमधील आंदोलकांवरील गुन्हे मागं घेणे, असे महत्त्वाचे निर्णय या सरकारनं घेतले.

दरम्यान, कोल्हापूरच्या शिवाजी विद्यापीठाचा नामविस्तार करून त्याचं 'छत्रपती शिवाजी महाराज विद्यापीठ' करण्यासाठी त्वरित कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करावी, अशी मागणी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी राज्यपाल तथा कुलगुरू भगत सिंह कोश्यारी यांना केली.

शिवाजी विद्यापीठाचं नाव बदलल्यावर काय होईल?

शिवाजी महाराज हा महाराष्ट्रासाठी अस्मितेचा विषय आहे. काही दिवसांपूर्वी 'कौन बनेगा करोडपती' कार्यक्रमात अमिताभ बच्चन यांनी शिवाजी महाराजांचा उल्लेख एकेरी केल्यामुळे वाद निर्माण झाला होता. या पार्श्वभूमीवर शिवाजी विद्यापीठाचं जुनं नाव कायम ठेवायचं की छत्रपती शिवाजी महाराज या नावाने विद्यापीठाला नवी ओळख द्यायची, हा प्रश्न ठिकाठिकाणी चर्चिला जात आहे.

या विषयावर मतमतांतर व्यक्त होत असून याविषयी दोन मतप्रवाह निर्माण झाल्याचं दिसून येत आहे.

'शिवाजी विद्यापीठ हेच नाव राहावं'

शिवाजी विद्यापीठाच्या पहिल्या सल्लागार समितीचे सदस्य राहिलेल्या प्रा. एन. डी. पाटील यांनी या नामविस्ताराला विरोध दर्शवला आहे. "छत्रपती शिवाजी महाराज यांचं नाव हे जनतेच्या ओठात, पोटात आणि सगळीकडे आहे. विस्तार करण्याच्या निमित्ताने नवे वाद वाढवण्यापेक्षा शिवाजी विद्यापीठ हेच नाव राहायला हवं," असं त्यांना वाटतं.

एन. डी. पाटील यांनी पुढे म्हटलं, "सध्या शिवाजी विद्यापीठाच्या उल्लेखामुळे 'शिवाजी' हे नाव उच्चारलं जातं. पण त्याचा नामविस्तार केल्यास हे नावसुद्धा गायब होण्याची शक्यता आहे. नाव लांबलचक असलं ते संपूर्ण उच्चारलं जात नाही. शिवाजी विद्यापीठाच्या बाबतीत हे होऊ नये या विचारातून 50 वर्षांपूर्वी घेतलेला निर्णय योग्य होता."

शिवाजी विद्यापीठाच्या स्थापनेनंतर नामकरण होत असतानाच या विषयाचा निवाडा झालेला आहे. त्यामुळे शिवाजी विद्यापीठ या नावात 'शिवाजी' हा उल्लेख कायमस्वरुपी टिकून राहणे आवश्यक असेल तर शिवाजी विद्यापीठाचा नामविस्तार होऊ नये हेच योग्य आहे," असं सांगून पाटील यांनी नामविस्तार करण्याची गरज नसल्याचं स्पष्ट केलं.

हा निर्णय कोणाचा?

विद्यापीठ स्थापन करताना महाराष्ट्र सरकारने श्री छत्रपती शिवाजी युनिव्हर्सिटी कमिटी या नावाने एक समिती नेमली होती. या समितीत प्राचार्य सी. रा. तावडे यांच्या नेतृत्वाखाली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली महाविकास आघाडीचं सरकार स्थापन झाल्यानंतर तातडीनं एकापाठोपाठ एक निर्णय घेतले जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रायगडावर सापडलेली सोन्याची बांगडी

रायगडावरील श्री जगदीश्वर मंदिराच्या डावीकडील बाजूच्या वाड्यात सोन्याची बांगडी सापडली.

रायगडावर आतापर्यंत भांडी, नाणी आणि घरांची वेगवेगळ्या प्रकारची कौलं अश वस्तू सापडल्या आहेत. मात्र, पहिल्यांदाच सोन्याच्या धातूपासून बनलेली मौल्यवान बांगडी (पाटली) सापडल्यानं इतिहासप्रेमींकडून आनंद व्यक्त होत आहे.

रायगडावर सापडलेली सोन्याची बांगडी पाहताना रायगड प्राधिकरणाचे अध्यक्ष खा. संभाजीराजे छत्रपती

याबाबत माहिती देताना रायगड प्राधिकरणाचे अध्यक्ष खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी सांगितलं की, "रायगड प्राधिकरणामार्फत दुर्गराज रायगडावर सुरू असलेल्या उत्खननाचे महत्त्व पुन्हा प्रत्ययास आले. दोन दिवसांपूर्वी झालेल्या उत्खननामध्ये सोन्याच्या धातू पासून बनवलेली पुरातन मौल्यवान बांगडी(पाटली)मिळालेली आहे."

"पुढेही अनेक ऐतिहासिक वस्तूंसह वेगवेगळे अलंकारही उत्खननात मिळू शकतात. यामुळे गडावरील तत्कालीन राहणीमान, संस्कृती, वास्तूरचना नव्याने समजण्यास मदत होणार आहे. तसंच, या वस्तू ज्या ठिकाणी मिळतात, त्यावरून त्या ठिकाणाचे वास्तविक महत्त्व आणि माहिती समजण्यास मोलाची मदत होणार आहे," असं संभाजीराजे म्हणाले.

रायगडावर सापडलेली सोन्याची बांगडी

"या बांगडीवरील नक्षीकाम उत्कृष्ट दर्जाचं आहे. या सापडणाऱ्या वस्तूंमुळे इतिहासाला वेगळं वळणं लागेल. मराठा साम्राज्य अधिक कळण्यास मदत होईल," असं संभाजीराजे म्हणाले.

रायगडावर 350 साईट्स आहेत. त्यातील 10-12 साईट्सचंच उत्खनन सुरू आहे.

"या 350 साईट्सवर पुरातत्व खात्याच्या वेगानं तिथं उत्खनन केलं तर 25 वर्षे लागतील. त्यामुळे त्यांना विनंती करतो की, रायगड प्राधिकरणासोबत मिळून उत्खनन केल्यास सात-आठ वर्षात बऱ्याच गोष्टी पाहायला मिळतील," असा विश्वासही संभाजीराजे यांनी व्यक्त केला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रायगड जिल्ह्यातील किल्ले रायगडावर उत्खननादरम्यान सोन्याची बांगडी सापडली. रायगड किल्ल्यावर रायगड प्राधिकरण आणि भारतीय पुरातत्व खात्याकडून एकत्रितपणे उत्खननाची मोहीम राबवली जातेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राळेगण सिद्धीमध्ये विजयानंतर जल्लोष

यात अहमदनगर जिल्ह्यातील 'आदर्श गाव' म्हणून नावाजलेल्या हिवरे बाजार आणि राळेगण सिद्धी, तसंच औरंगाबाद जिल्ह्यातल्या पाटोदा इथल्या निवडणुकीकडे सगळ्यांचं लक्ष लागलं होतं.

गेल्या 30 वर्षांपासून बिनविरोध सरपंचाची निवड होणाऱ्या हिवरेबाजार या गावामध्ये यंदा मात्र निवडणूक झाली. तर राळेगण सिद्धी आणि पाटोदा इथं बिनविरोध निवडणुकीला विरोध झाल्यानं निवडणूक पार पडली.

पाटोदा ग्रामपंचायत : भास्कर पेरे पाटलांच्या मुलीचा पराभव

औरंगाबाद जिल्ह्यातील पाटोदा ग्रामपंचायत भासकर पेरे पाटील यांच्यामुळे महाराष्ट्रभर परिचयाची झाली. भास्कर पेरे पाटील हे 'आदर्श सरपंच' म्हणून नावाजलेले आहेत.

भास्कर पेरे

यंदा झालेल्या निवडणुकीत भास्कर पेरे पाटील लढले नाहीत. त्यांची मुलगी अनुराधा पेरे या मात्र लढल्या. मात्र, त्यांचा पराभव झाला. अनुराधा पेरे यांना 187, तर विरोधी उमेदवाराला 204 मतं मिलाली आहेत.

पाटोद्यात 8 वॉर्ड बिनविरोध, तर 3 वॉर्डांमध्ये निवडणूक झाली होती.

हिवरे बाजार : पोपटराव पवार यांची पुन्हा एकहाती सत्ता

हिवरे बाजारची ग्रामपंचायत तब्बल 30 वर्षं बिनविरोध राहिली. आता मात्र इथं ग्रामपंचायतची निवडणूक झाली.

इथली ग्रामपंचायत 7 जण सदस्यांची असून सगळ्या जागांसाठी निवडणूक झाली.

पोपटराव पवार

हिवरेबाजारमध्ये पोपटराव पवार यांची पुन्हा एकहाती सत्ता आली. पवार यांच्या पॅनलने सर्व जागा जिंकल्या आहेत. पोपटराव पवार यांच्या वॉर्डातील विरोधी उमेदवाराला 44 मते, तर पवारांचा 282 मते घेऊन विजय झाला आहे.

राळेगण सिद्धी : अण्णा हजारे यांच्या पॅनलचा विजय

राळेगण सिद्धीत 3 वॉर्ड असून 9 सदस्यांची ही ग्रामपंचायत आहे. सद्यघडीला इथले 2 उमेदावर बिनविरोध ठरले असून आता 7 जागांसाठी निवडणूक झाली.

राळेगण सिद्धीत 'राळेगणसिद्धी ग्रामविकास पॅनेल' विरुद्ध 'श्री श्याम बाबा पॅनेल' असा सामना रंगला. 'राळेगणसिद्धी ग्रामविकास पॅनेल' हे अण्णा हजारे यांच्या विचारांचे आहे.

आज लागलेल्या निकालात अण्णा हजारे यांच्या ग्रामविकास पॅनलनेच बाजी मारली.

यात विद्यमान सरपंच लाभेष औटी यांच्या पॅनेलनं सगळ्या 7 जागांवर विजय मिळवला आहे. लाभेष औटी हे ग्रामविकास पॅनलकडून उभे होते.

देवेंद्र फडणवीसांचं काम मोदींपेक्षा उत्तम सुरू आहे.

ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांच्या राळेगण सिद्धीत 35 वर्षं बिनविरोध निवडणूक झाली. पण गेल्यावेळपासून ही परंपरा मोडीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातल्या 12 हजार 711 ग्रामपंचायतींमधील निवडणुकीचे आज (18 जानेवारी) निकाल जाहीर झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रावणाची भूमिका साकारणारा अभिनेता दलबीर सिंग

अमृतसरच्या धोबीघाट मैदानावर सुरू असलेल्या रामलीलेत रावणाचा वध झाला आणि मग ठरल्याप्रमाणे रावणदहन सुरू झालं. स्टेजवरून खाली उतरून रावणाचं पात्र साकारणारे दलबीर सिंग स्टेजपासून दूर गेले आणि रेल्वे रुळाजवळ उभे राहून रावणदहनाची आतषबाजी पाहू लागले. तेवढ्यात एक ट्रेन आली आणि त्यांना चिरडून निघून गेली.

शुक्रवारी रात्री झालेल्या या रेल्वे अपघातात 62 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. त्यापैकी एक होते दलबीर सिंग.

अपघातानंतर दलबीर बेपत्ता झाले होते. त्यांना काय झालं, हे त्यांच्या कुटुंबीयांना माहीत नव्हतं. त्यांचा शोध घेत दलबीर यांचे भाऊ बलबीर सकाळी घटनास्थळी पोहोचले.

बलबीर यांनी बीबीसी पंजाबीला सांगितलं की मोबाईल फोनच्या टॉर्चचा वापर करून रेल्वे ट्रॅक आणि आसपासच्या झाडाझुडपांमध्ये त्यांना ते शोधू लागले. बलबीर यांच्याप्रमाणेच अनेक लोक आपआपल्या नातेवाईकांना शोधत होते.

बलबीर सिंग यांनी सांगितलं की त्यांच्या भावाला पतंग बनवण्याची आणि अभिनयाची खूप आवड होती, म्हणूनच ते रामलीलेमध्ये भाग घ्यायचे. त्यांनी सांगितलं की दलबीर सिंह दरवर्षी रामलीलामध्ये रामाचं पात्र साकारायचे. पण यावेळी त्यांच्या मित्रांनी त्यांना आग्रह केल्यामुळे त्यांनी रावण साकारला.

आपल्या भावाचा फोटो दाखवताना बलबीर सिंग

व्यासपीठावर भूमिका साकारून दलबीर आपलं धनुष्य उचलून गर्दीत मिसळले आणि तिथून ते रावण दहन पाहू लागले. व्यासपीठ आणि रेल्वे ट्रॅकमध्ये 25 मीटरचं अंतर आहे.

दलबीर यांच्याप्रमाणे अनेक लोक ट्रॅकवर उभं राहून रावण दहन पाहू लागले होते. तेवढ्यात भरधाव रेल्वेखाली येऊन अनेक जण चिरडले गेले. अनेक जण बेपत्ता झाले. बेपत्ता झालेल्या लोकांचा शोध त्यांचे नातेवाईक घेत आहेत.

एक मध्यमवयीन महिला आपला भाचा आशिषला शोधत होती. ती शहरातल्या अनेक रुग्णालयात जाऊन आली पण तिला आशिष काही सापडला नाही.

या दुर्घटनेतून थोडक्यात बचावलेले मंजित सिंग सांगतात की त्यांचा तर जीव वाचला, पण त्यांचे मामा त्यात गेले. मंजित यांनी ट्रेनला पाहिलं आणि ट्रॅकबाहेर उडी मारली. पण त्यांच्या मामांना तसं करणं जमलं नाही आणि त्यांना रेल्वेची धडक बसली.

एका मित्राच्या मदतीनं मंजीतनं आपल्या मामांना गुरूनानक रुग्णालयात नेलं, पण तिथं त्यांनी आपले प्राण सोडले. मंजित सांगतात की त्यांच्या मामांनीच त्यांना कार्यक्रम पाहण्यासाठी बोलावलं होतं.

मंजित सांगतात की रामलीला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अवघ्या काही मिनिटांत दलबीर सिंग हे दोनवेळा मृत्युमुखी पडले - एकदा रावण म्हणून स्टेजवर आणि दुसऱ्यांदा स्वतः रुळावर.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रावळपिंडी शहरातल्या उजाला हयात या आर्ट्सच्या मुस्लीम विद्यार्थिनीनं कपाळावर टिकली लावून सार्वजनिक वाहनांमधून प्रवास केला. तर, वर्षा अरोरा या हिंदू तरुणीलाही कपाळावर टिकली लावून बाहेर पडल्यावर वेगळे अनुभव येतात.

या दोघींनीही त्यांना आलेले अनुभव बीबीसीला सांगितले.

बीबीसी उर्दूच्या प्रतिनिधी शुमाईला जाफरी यांचा रिपोर्ट

आणखी वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातल्या हिंदू महिलांना रोजच्या जगण्यात काय अडचणी येतात, हे जाणून घेण्यासाठी एक प्रयोग करण्यात आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रावसाहेब दानवे

1. दानवे हिंदुस्तानचे की पाकिस्तानचे चेक करावं लागेल-बच्चू कडू

"रावसाहेब दानवे यांचा डीएनए हिंदुस्तानचा आहे की पाकिस्तानचा हे चेक करावं लागेल", अशी टीका राज्यमंत्री बच्चू कडू यांनी केली आहे. 'टीव्ही9'ने ही बातमी केली आहे.

दिल्लीच्या सीमेवर सुरू असलेलं शेतकरी आंदोलन म्हणजे एक षडयंत्र आहे. या आंदोलनाच्या पाठीमागे चीन आणि पाकिस्तानचा हात आहे असं दानवे जालना इथल्या कार्यक्रमात म्हणाले होते.

दानवे यांचं म्हणणं दुर्देवी आहे. त्यांचा डीएनए चेक करावा लागेल, असं कडू म्हणालेत. बच्चू कडू यांच्या प्रहार संघटनेच्या वतीने औरंगाबादमध्ये दानवे यांच्या घरासमोर बुधवारी आंदोलन करण्यात आलं.

2. शेतकऱ्यांचा जिओवर बहिष्कार

"केंद्र सरकारने तीन कृषी कायदे कॉर्पोरेट्ससाठी लागू केले आहेत. मोठमोठ्या उद्योगपतींचा फायदा करण्यासाठी सरकारने हा कायदा लागू केला आहे. मात्र, आता आम्ही जियो सिमपासून रिलायन्सच्या सर्व वस्तूंवर बहिष्कार टाकणार आहोत. उद्योगपती मुकेश अंबानी आणि गौतम अदानी यांच्या पेट्रोलपंपावरही बहिष्कार टाकू. त्यांच्या पेट्रोलपंपवरून पेट्रोल घेणार नाही", असा इशारा आंदोलक शेतकऱ्यांनी दिला आहे. 'नवभारत टाईम्स'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

जिओवर बहिष्कार टाकायचं शेतकरी आंदोलकांनी ठरवलं आहे.

"मोठमोठ्या कंपन्यांच्या फायद्यासाठी सरकार कृषी कायदे मागे घेण्यास तयार नाही. त्यामुळे आम्ही या कंपन्यांच्या वस्तूंवर बहिष्कार टाकण्याचा निर्णय घेतला आहे," असं आंदोलक शेतकऱ्यांनी सांगितलं

"केंद्र सरकारविरोधात देशभरातील सर्व शेतकरी 14 डिसेंबरला धरणे आंदोलन करतील. या आंदोलनादरम्यान भाजपच्या नेत्यांना घेराव घातला जाईल. आम्ही सर्व एकत्र आहोत. त्यामुळे आमच्या एकजुटीला कुणीच तोडू शकत नाही", असं आंदोलक शेतकरी म्हणाले.

3.हायवे उभारणीसाठी कोणतीही जमीन घेण्याचा केंद्राला अधिकार-सर्वोच्च न्यायालय

नवीन राष्ट्रीय महामार्गासाठी अधिग्रहण करताना कोणतीही जमीन अधिसूचित करण्याचा अधिकार केंद्राकडे असल्याचं सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटलं आहे. त्यामुळे महामार्गासाठी जमीन नाकारणाऱ्यांना मोठा धक्का मानला जात आहे. 'इंडियन एक्स्प्रेस'ने ही बातमी दिली आहे.

हायवेच्या कामासाठी जमीन देणं हा नेहमीच संवेदनशील मुद्दा असतो. कमी मोबदला मिळतोय म्हणून नाराजी असते तर काहीवेळेस जमीन द्यावी लागणार असल्याने लोक तयार नसतात. परंतु सर्वोच्च न्यायालयाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: रावसाहेब दानवे

कंसालाही लाजवेल इतका अहंकार रावसाहेब दानवेंमध्ये असल्याची टीका माजी आमदार आणि दानवेंचे जावई हर्षवर्धन जाधव यांनी केलीय. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

ज्याप्रमाणे कंस राक्षसाचा अंत झाला, तशीच रावसाहेब दानवे या मग्रूर नेत्याची अवस्था होईल, असंही हर्षवर्धन जाधव म्हणाले.

हर्षवर्धन जाधव

"रावसाहेब दानवे यांचा तोल ढळला आहे. गेल्यावेळीही त्यांनी शेतकऱ्यांबद्दल आक्षेपार्ह वक्तव्य केलं होतं. आता पुन्हा एकदा शेतकऱ्यांबद्दल बोलताना त्यांचा तोल ढासळला आहे. ज्यांच्यामुळे अन्न मिळतं अशा शेतकऱ्यांना रावसाहेब दानवे यांनी चीन आणि पाकिस्तानचे हस्तक म्हटलं आहे. ही मग्रुरी आहे, जनता ही मग्रुरी उतरवल्याशिवाय राहणार नाही," असं हर्षवर्धन जाधव यांनी म्हटलं आहे.

दिल्लीच्या सीमेवर सुरू असलेलं शेतकऱ्यांचं आंदोलन हे हे शेतकऱ्यांचं आंदोलन नाही. या आंदोलनाच्या पाठीमागे चीन आणि पाकिस्तानचा हात आहे, असं रावसाहेब दानवे म्हणाले होते. त्यानंतर त्यांच्यावर सर्वच स्तरातून टीका होतेय.

2) तीनपैकी एकही कायदा शेतकऱ्यांच्या विरोधात नाही - नितीन गडकरी

"केंद्र सरकारने आणलेल्या तीनपैकी एकही कृषी कायदा शेतकऱ्यांच्या विरोधात नाही. महाराष्ट्रातल्या सगळ्या पक्षांच्या नेत्यांनी या बिलाचं समर्थन केलंय," असं केंद्रीय मंत्री आणि भाजपचे नेते नितीन गडकरी म्हणाले.

हे कृषी कायदे शेतकरी हिताचेच आहेत, असं सांगतानाच गडकरी पुढे म्हणाले, काही लोक शेतकऱ्यांची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. एबीपी माझाला नितीन गडकरी यांनी मुलाखत दिली.

नितीन गडकरी

हे कृषी कायदे लागू झाल्यास शेतकरी आत्महत्या थांबतील, असा विश्वास नितीन गडकरी यांनी व्यक्त केले.

"मीही सेंद्रीय शेती करतो. माझ्या शेतीतल्या भाज्या मी थेट बाजारात विकतो. हे या कायद्यामुळे शक्य झालं. हा कायद नसता, तर मलाही भाज्या एपीएमसीमध्ये विकाव्या लागल्या असत्या," हे स्वत:चं उदाहरण देत गडकरींनी कृषी कायद्यांचे फायदे सांगितले.

3) आगामी दोन दिवसात खान्देशात गारपिटीची शक्यता

अरबी समुद्रात कमी दाबाचा पट्टा निर्माण झाल्याने पुढच्या दोन दिवसात महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये गारपीट तर काही भागांमध्ये हलक्या सरींची शक्यता आहे.

पुढच्या दोन दिवसात खान्देशातील धुळे, नंदुरबार, नाशिक, जळगाव या जिल्ह्यांमध्ये गारपीट पडण्याची शक्यता आहे. टीव्ही 9 मराठीने ही बातमी दिली आहे.

त्याचबरोबर उत्तर कोकणात हलक्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.

1) रावसाहेब दानवेंमध्ये कंसालाही लाजवेल इतका  अहंकार  - हर्षवर्धन जाधव


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्र महाराष्ट्र कार्यक्रमात बोलताना काँग्रेस नेते पृथ्वीराज चव्हाण

बीबीसी मराठीच्या या निवडणूक विशेष कार्यक्रमात राज्यातील प्रमुख राजकीय नेते आपापली मतं आणि येत्या निवडणुकांमधली स्वतःची, स्वतःच्या पक्षाची भूमिका मांडत आहेत.

संविधान अस्तित्वात राहणार नाही

बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांनी पृथ्वीराज चव्हाण यांना या कार्यक्रमात बोलतं केलं. यावेळी नरेंद्र मोदींवर त्यांनी निशाणा साधला.

"मोदींना पुन्हा निर्विवाद सत्ता मिळाली तर लोकशाही आणि संविधान अस्तित्वात राहणार नाही. नरेंद्र मोदींनी ED, CBIशी आघाडी केली आहे. आणि प्रत्येक ठिकाणी सत्ताधाऱ्यांनी भ्रष्टाचाऱ्यांशी डील केलेली आहे," असा आरोप त्यांनी केला.

पुलवामा आणि बालकोट हल्ल्याबाबत मोदी सरकारच्या भूमिकेबाबतही भाष्य करताना ते म्हणाले, "मोदींनी राष्ट्रीय सुरक्षा हा मोठा मुद्दा केला, ते चांगलं आहे. पण विरोधकांनी किंवा मीडियानं प्रश्न विचारले म्हणजे त्यांना देशद्रोही म्हणणं योग्य आहे का? विरोध करणे आणि प्रश्न विचारणे हे विरोधीपक्षांचं काम आहे. आमचे प्रश्न आर्मीला नाही तर सरकारला आहेत."

नरेंद्र मोदींनी चंद्राबाबू नायडूसारख्या नेत्यांना घमेंडीपणामुळे गमावलं," असं ते म्हणाले.

भाजपनं केलंय स्वत:चं हसं

बहुचर्चित 'मैं भी चौकीदार' मोहिमेबाबतही पृथ्वीराज चव्हाण म्हणाले, "'चौकीदार' कॅम्पेनद्वारे भाजपने स्वतःचं हसं करून घेतलंय. बाहेरच्या देशातले लोक हसताहेत. उद्या जाऊन ट्रंप यांनी आपल्या नावासमोर The Wall-builder Trump असं लावलं तर कसं वाटेल...?" असं ते म्हणाले.

बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांच्याशी बातचीत करताना पृथ्वीराज चव्हाण

"ज्या ज्या वेळी चौकीदार नरेंद्र मोदी हे येईल तेव्हा तेव्हा चौकीदार चौर है, मोदी, रफाल, हे सगळे शब्द आठवतील," अशा शब्दात त्यांनी चौकीदार मोहिमेचा समाचार घेतला.

काँग्रेससमोरची आव्हानं

आगामी निवडणुकांतील काँग्रेससमोरच्या आव्हानांबाबत बोलताना ते म्हणाले, "आमच्या पक्षासमोर राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय आव्हानं वेगळी आहेत. पक्ष संघटन योग्य पद्धतीनं बांधणं, रस्त्यांवर उतरून आक्रमक आंदोलन करणं, ही पक्षासमोरची आव्हानं आहेत.

"विरोधी पक्ष म्हणून काम करताना सुरुवातीला जड गेलं. आम्ही त्यात कमी पडलो. आम्ही आंदोलनं करायला पाहिजे होती," असंही त्यांनी कबूल केलं.

पाहा संपूर्ण मुलाखत इथे

मराठा आरक्षणाबाबत...

"मराठा आरक्षण लागू होणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

यापुढे जेव्हाही लोक चौकीदार वाचतील तेव्हा त्यांना 'चौकीदार चोर हैं' आणि रफाल असे शब्द आठवतील, हेच आमचं यश आहे, असं वक्तव्य काँग्रेस आमदार पृथ्वीराज चव्हाण यांनी केलं आहे. बीबीसी मराठीच्या राष्ट्र महाराष्ट्र कार्यक्रमात ते बोलत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रउभारणी ही सर्वसमावेशक प्रक्रिया असते. सामर्थ्यशील राष्ट्राची उभारणी करायची असल्यास विविध समूहांना एकत्र आणण्याचीही आवश्यकता असते.

महाराष्ट्रातील तत्कालीन थोर विचारवंत महादेव गोविंद रानडे (1842-1901) यांनी राष्ट्रउभारणीच्या प्रक्रियेसाठी चार महत्त्वाच्या गोष्टी मानल्या. रानडेंच्या मते, शेतकरी आणि महिला सशक्तीकरण, सर्वांसाठी शिक्षण आणि संपूर्ण सामाजिक सुधारणा या गोष्टी राष्ट्रउभारणीच्या प्रक्रियेचा पाया असल्या पाहिजेत.

1942 साली रानडेंच्या जन्मशताब्दी दिनी बोलताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर म्हणाले होते की, "रानडे हे स्वभावत: प्रामाणिक होते. त्यांच्यात प्रचंड क्षमतेची बुद्धी होती. ते केवळ वकील किंवा उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश नव्हते, तर सर्वोत्तम अर्थतज्ज्ञ, सर्वोत्तम इतिहासकार, सर्वोत्तम शिक्षणतज्ज्ञ, तसंच दिव्य दृष्टी असेलेले व्यक्ती होते."

आर्य समाजाचे संस्थापक दयानंद सरस्वती 1875 साली ज्यावेळी पुण्यात आले होते, त्यावेळी त्यांना काही लोकांच्या गटानं हिंसात्मक धमकी दिली होती. त्यावेळी रानडे आणि ज्योतिराव फुले यांनी स्वत: रस्त्यावर उतरत दयानंद सरस्वती यांना संरक्षण दिलं आणि धमकी देणाऱ्यांच्या दगडफेक, लाठ्या-काठ्यांपासून वाचवलं होतं.

1880 नंतर मात्र रानडे उघडपणे कोल्हापूरच्या राजांना समर्थन करणं (1901), राष्ट्रीय भारतीय काँग्रेसला दिशा देणं (1885) किंवा कराबाबत सरकारशी वाटाघाटी करण्यासाठी डेक्कन सभेची स्थापना (1896) करणं या गोष्टींना समर्थन देऊ शकले नाहीत. याचं कारण ते वरिष्ठ वकील होते.

मात्र, रानडेंनी स्वत:च्या घरात बैठक घेतल्या आणि त्यानंतर त्यांचे समर्थक असलेल्या गोपाल कृष्ण गोखले, विष्णू मोरेश्वर भिडे, रा. गो. भांडारकर, गंगाराम भाऊ मस्के आणि इतर काहीजणांनी रानडेंच्या कल्पनांना पुढे नेलं. मात्र, इथे एक महत्त्वाची गोष्ट आहे, ती म्हणजे, रानडे आणि त्यांच्या इतर समर्थकांना बाळ गंगाधर टिळकांनी (856-1920) कडाडून विरोध केला.

1881 मध्ये टिळकांनी तीन विरोधाभासी गोष्टींद्वारे आपल्या पत्रकारितेच्या कारकीर्दीला सुरुवात केली.

त्यातली पहिली गोष्ट म्हणजे, ब्रिटीश प्रेसमध्ये (1 मे 1881) टिळकांनी साम्यवादी विचारवंत कार्ल मार्क्स यांचे निबंध छापले. शिवाय, त्या निबंधांचं कौतुकही केलं आणि त्यांची ओळखही करून दिली.

दुसरी गोष्ट म्हणजे, टिळकांनी नव्यानं लागू करण्यात आलेल्या डेक्कन अॅग्रिकल्चरिस्ट रिलिफ अॅक्टवर टीका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लोकमान्य टिळकांच्या शंभराव्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या विविध पैलूंवर आम्ही लेख देत आहोत. प्रा. परिमला राव या दिल्लीतल्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात शिक्षणाचा इतिहास शिकवतात. त्यांनी लोकमान्य टिळकांवर 'फाउंडेशन्स ऑफ लोकमान्य तिलक्स नॅशनलिझम' हे पुस्तक लिहिलं आहे. या लेखात व्यक्त करण्यात आलेली मतं ही त्यांची वैयक्तिक मतं आहेत .

या वादाची दुसरी बाजू  मांडणारा लेख डॉ. सदानंद मोरे यांनी लिहिला आहे. तो तुम्ही इथे वाचू शकता-  टिळकांबद्दलचा वाद: 'टिळक परिस्थितीला प्रतिसाद देत स्वतःत बदल करत गेले'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रध्वजाचा आणि सैनिकांचा अपमान होईल त्या ठिकाणी आपण उपस्थित राहणार नाही-पेंस

फुटबॉल सामन्याआधी होणाऱ्या राष्ट्रगीतावेळी काही खेळाडूंनी गुडघे टेकवून निषेध व्यक्त केल्यानंतर अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष माइक पेंस हे नॅशनल फुटबॉल लीगचा सामना न पाहताच त्याठिकाणाहून निघून गेले.

"ज्या कार्यक्रमात आपल्या राष्ट्रध्वजाचा आणि सैनिकांचा अपमान होईल त्या ठिकाणी आपण उपस्थित राहणार नाही," असं त्यांनी नंतर ट्विट केलं आहे.

नेमका वाद काय?

कृष्णवर्णीयांवर होणाऱ्या हल्ल्याच्या निषेधार्थ काही कृष्णवर्णीय खेळाडूंनी फुटबॉल सामन्याआधी झालेल्या राष्ट्रगीतावेळी आपले गुडघे टेकवले होते.

 "जर त्यांनी राष्ट्रगीतावेळी आपले गुडघे टेकवले तर तुम्ही तिथून निघून जा," असं राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पेंस यांना सांगितलं होतं. त्याप्रमाणेच पेंस यांनी केलं. "तुमच्या या कृतीचा मला अभिमान आहे," असं ट्वीट ट्रंप यांनी केलं.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप

राष्ट्रगीतावेळी गुडघे टेकवणं ही निषेधाची पद्धत अलीकडच्या काळात रूढ झाली आहे. ट्रंप यांनी यावरून खेळाडूंवर टीका देखील केली.

"जर खेळाडूंनी ही पद्धत बंद केली नाही तर नॅशनल फुटबॉल लीग बंद केलं जाईल," असं देखील त्यांनी धमकावलं.

"ज्या ठिकाणी आपल्या सैनिकांचा, ध्वजाचा आणि राष्ट्रगीताचा अपमान होईल अशा कार्यक्रमास उपस्थित राहू नका असं मला राष्ट्राध्यक्षांनी सांगितलं होतं," असं ट्वीट पेंस यांनी केलं.

उप-राष्ट्राध्यक्ष माइक पेंस

राष्ट्रगीताचा सन्मान न करणं हे गांभीर्यानं घेतलं जाईल असा संदेश देण्यासाठी ते नेवाडा ते इंडियाना पोलीसला गेले आणि  कॅलिफोर्नियाला परतले.

पेंस यांना हा खेळ पूर्ण पाहायचा होता की नाही याबाबत शंका उपस्थित केली जात आहे.

"हा खेळ पाहण्यास आपण उत्सुक आहोत" असं ट्वीट त्यांनी केलं होतं. पण, त्यांनी सुरुवातीलाच काढता पाय घेतल्यानं त्यांच्या स्टेडिअममध्ये येण्याच्या उद्देशावर तर्कवितर्क लावले जात आहेत.

राष्ट्रगीतावेळी 'सॅन फ्रान्सिस्को फोर्टी नाइनर्स' संघाच्या कॉलिन केपरनिकनं गुडघे टेकवले. हे पाहताच पेंस तिथून निघून गेले. त्यानंतर काही वेळातच ट्रंप यांचं ट्वीट आलं आणि मग पेंस यांनी आपली भूमिका मांडली.

पोलिसांनी कृष्णवर्णियांवर केलेल्या अत्याचाराचा निषेध म्हणून कॉलिन केपरनिकने गेल्या वर्षी पहिल्यांदा राष्ट्रगीतावेळी गुडघे टेकवले होते.

आता खरा प्रश्न हा आहे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात राष्ट्रगीतावेळी उभं न राहणं किंवा ते न म्हणणं यावरून वाद होत असतात. अमेरिकेतही आता असे वाद सुरू झाले आहेत. ज्याचा थेट संबंध व्हाईट हाऊसपर्यंत जाऊन पोहोचला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रपती पदाच्या निवडणुकीत शिवसेनेचा पाठिंबा मिळवण्यासाठी शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांची भेट घेतल्यानं सोनिया गांधी नाराज झाल्या होत्या असं त्यांनी पुस्तकात लिहीलं आहे. लोकसत्तानं याबाबतचं वृत्त दिलं आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांच्या सल्ल्यानुसार आणि त्यांच्याच पुढाकाराने आपण बाळासाहेबांची भेट घेतली होती. असं प्रणब मुखर्जी यांनी लिहीलं आहे. तेव्हा बाळासाहेबांनी मराठा टायगरचा बंगाल टायगरला पाठिंबा असल्याचं म्हटलं होतं.

आधार कार्ड नसल्यानं मुलीचा भुकबळी

आधार कार्ड नसल्यामुळे झारखंडमधल्या सिमडेगामध्ये 11 वर्षाच्या मुलीचा मृत्यू झाला आहे. सहा महिन्यापूर्वी मुलीच्या कुटुंबाचं रेशन कार्ड आधारशी लिंक नसल्यानं रद्द करण्यात आलं होतं.

यामुळे मुलगी आठ दिवसापासून उपाशी होती. 28 सप्टेंबरला तिचा मृत्यू झाला. जनसत्ता या दैनिकानं हे वृत्त दिलं आहे.

मुलीचं कुटुंब रेशन घेण्यासाठी सरकारी दुकानात गेल्यावर, रेशन कार्ड आधारशी लिंक नसल्यानं रेशन मिळणार नाही असं त्यांना सांगितलं जात होतं.

सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी झारखंड सरकारनं आधार कार्ड अनिवार्य केलं आहे.

झारखंड आणि राजस्थानातील अनेक कुटुंबाना आधारशी संबंधित कारणं सांगून रेशन दिलं जात नाही, असं या वृत्तात लिहीण्यात आलं आहे.

भाजपची श्रीमंती वाढली

सत्ताधारी भाजप हा देशातील सर्वात श्रीमंत पक्ष ठरला आहे. 2015-16 या वर्षात भाजपची संपत्ती 894 कोटी रुपये एवढी होती.

भाजपखालोखाल काँग्रेस हा क्रमांक दोनचा श्रीमंत पक्ष आहे. 2015-16 या वर्षात काँग्रेसची संपत्ती 759 कोटी इतकी होती. सोमवारी एडीआर म्हणजेच असोशिएसन ऑफ डेमोक्रेटिक रिफॉर्म्स या संस्थेनं यासंबंधीचा अहवाल जारी केला आहे.

2004-05 ते 2015-2016 या अकरा वर्षांत राष्ट्रीय पक्षांनी जाहीर केलेल्या संपत्तीवर हा अहवाल आधारित आहे.

यानुसार गेल्या अकरा वर्षात भाजपच्या राखीव निधीत 700 टक्क्यांनी तर काँग्रेसच्या राखीव निधीत 169 टक्क्यांनी वाढ झाली असल्याचं नमूद करण्यात आलं आहे. हिंदुस्तान टाईम्सनं हे वृत्त दिलं आहे.

मनुष्यबळ विकास मंत्र्यांची तंबी

शिकवणीच्या नावाखाली खासगी क्लासेस विद्यार्थ्यांना गुलामासारखी वागणूक देत आहेत, असं मनुष्यबळ विकास मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी म्हटलं आहे.

आयआयटी किंवा इतर प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये प्रवेश मिळावा, म्हणून विद्यार्थी खासगी क्लास लावतात.

पण, तिथं त्यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रणब मुखर्जी यांच्या नुकत्याच आलेल्या 'द कोअलिशन इयर्स' पुस्तकात अनेक खुलासे करण्यात आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसला शहरी भागाच्या तुलनेत ग्रामीण भागांतच अधिक पाठिंबा मिळालेला दिसतोय.

राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसला ग्रामीण भागात जो पाठिंबा मिळाला आहे त्यामागे सामाजिक समीकरणं महत्त्वाची ठरली आहेत का? ग्रामीण भागातील प्रश्न आणि विशेष करून शेतीचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरला का? याचा विश्लेषकांशी बोलून वेध घेण्याचा हा प्रयत्न.

राजकीय विश्लेषक प्रा. विवेक घोटाळे यांचं म्हणणं आहे, की राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसच्या वाढलेल्या जागांमागे मराठा मतदारांनी शरद पवारांना दिलेली पसंती हा एक महत्त्वाचा मुद्दा ठरला.

"गेल्या काही निवडणुकांमध्ये जो मराठा मतदार शिवसेना-भाजपकडे वळला होता तो मोठ्या संख्येनं राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसच्या मागे एकवटल्याचं या निकालातून स्पष्ट होतंय. विशेष करून पश्चिम महाराष्ट्रातील जवळपास सर्व ग्रामीण भाग तसंच नाशिक आणि बीड या जिल्ह्यांमध्ये मराठा मतदारांनी भाजपकडे पाठ फिरवल्याचं दिसून येतं. यामध्ये महत्त्वाचा फॅक्टर ठरला तो म्हणजे शरद पवार. भाजपकडून शरद पवारांना लक्ष्य केले गेल्यानं पवारांबद्दल सहानुभूती निर्माण होऊन मराठा मतदार राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसमागे एकवटले. अर्थात राष्ट्रवादीने या निवडणुकीत इतर घटकांना आपल्याकडे वळवण्याचा प्रयत्न केला आणि त्याला काही विशिष्ट मतदारसंघांमध्ये यश आल्याचं दिसत आहे."

2014 ची लोकसभा आणि विधानसभा निवडणूक तसंच 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत ग्रामीण भागातील मतदार आणि मराठा मतदार भाजपच्या पाठीशी राहिल्याचं दिसलं आहे.

मराठा मतदारांचा पाठिंबा कळीचा मुद्दा?

लोकनीती-सीएसडीएस या संस्थेनं 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत केलेल्या सर्वेक्षणानंतर समोर आलं होतं, की महाराष्ट्रात 49 टक्के ग्रामीण मतदारांनी भाजप आणि मित्र पक्षांना पसंती दिली होती तर 35 टक्के मतदारांनी काँग्रेस आणि मित्रपक्षांना पसंती दिली होती. 56 टक्के मराठा मतदारांनी भाजप आणि मित्र पक्षांना पसंती दिली, तर 39 टक्के मतदारांनी काँग्रेस आघाडीला पसंती दिली होती. भाजपचा हा पाठिंबा या निवडणुकीत कमी झाल्याचं विश्लेषकांचं म्हणणं आहे.

मराठा मतदारांना सोबत घेणं हे देवेंद्र फडणवीस यांच्यासाठी मोठं आव्हान होतं. मराठा आरक्षणाच्या निमित्तानं समोर ठाकलेलं आव्हान त्यांनी आरक्षणाचा निर्णय घेऊन पेललं होतं.

उदयनराजे भोसले, छत्रपती संभाजीराजे, शिवेंद्रसिंहराजे भोसले या मराठा राजघराण्यातील नेत्यांना तसंच विजयसिंह मोहिते पाटील,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत भारतीय जनता पक्ष आणि शिवसेनेला प्रामुख्यानं ग्रामीण भागात आणि विशेष करून पश्चिम महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये तसंच बीड आणि नाशिक या जिल्ह्यांत फटका बसला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेस मुंबई महापालिका निवडणुकांची जबाबदारी सुप्रिया सुळे आणि रोहित पवार यांच्याकडे सोपविण्याच्या तयारीत आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी माध्यमांशी बोलताना यासंबंधी सूतोवाच केलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेसनं यासंदर्भात अजूनही कोणती अधिकृत घोषणा केली नाहीये. पण मुंबई महापालिका निवडणुकांची जबाबदारी मिळणं ही निश्चितच रोहित पवार यांच्या राजकीय कारकिर्दीच्या दृष्टिनं महत्त्वाची गोष्ट ठरू शकते.

मुंबईमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेस फार प्रभावशाली नाहीये. अशावेळी रोहित पवार यांच्याकडे महापालिका निवडणुकांची जबाबदारी दिल्याने पक्षाला फायदा होईल का? सध्याच्या परिस्थितीत रोहित पवार यांच्यासमोर कोणती आव्हानं असतील? हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

राष्ट्रवादी काँग्रेस स्वतंत्र लढणार की आघाडीत?

मुंबई महापालिकेतील विरोधी पक्षनेते रवी राजा यांनी काँग्रेसनं स्वबळावर निवडणूक लढवावी, असं म्हटलं होतं.

मात्र राज्यात महाविकास आघाडीचं सरकार असल्यामुळे मुंबई महापालिकेची निवडणूक आघाडीतच लढवावी अशी भूमिकाही राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी मांडली.

त्यामुळे निवडणुकीत राष्ट्रवादी शिवसेनेसोबत जाणार का? हा प्रश्न आहे.

मुंबई महापालिकेवर 1985 साली शिवसेनेनं एकहाती सत्ता मिळवली, त्यानंतर आजतागायत म्हणजे गेल्या तीसहून अधिक वर्षांपासून शिवसेनेची सत्ता आहे. यादरम्यान कधी भाजपसोबत तर कधी एकहाती सत्ता शिवसेनेनं मिळवली.

मात्र, 2017 साली मुंबई महापालिकेची निवडणूक शिवसेनेनं स्वबळावर लढवली. त्यावेळी भाजपनंही शिवसेनेला जेरीस आणलं आणि दोन्ही पक्षांच्या जागांमध्ये एका हातावर मोजता येतील इतक्याच जागांचा फरक राहिला.

2017 साली भाजपनं जोरदार टक्कर दिल्यानंतरही अपक्षांच्या साथीनं शिवसेनेनं पालिकेतल्या सत्तेच्या चाव्या हाती राखल्या.

राष्ट्रवादी काँग्रेसला 2017 साली अवघ्या 8 जागा मिळाल्या होत्या, तर काँग्रेसच्या वाट्याला 28 जागा आल्या होत्या.

सध्याच्या घडीला मुंबईत नवाब मलिक वगळता राष्ट्रवादी काँग्रेकडे मोठा चेहराही नाहीये. विधानसभा निवडणुकीच्या आधी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मुंबई अध्यक्ष आणि माजी आमदार सचिन अहिर शिवसेनेत प्रवेश केला होता.

मुंबई महापालिकेत शिवसेनेचं वर्चस्व असताना राष्ट्रवादी काँग्रेस त्यांच्यासोबत गेल्यास त्यांना तडजोडी कराव्या लागतील का? रोहित पवार यांच्यासमोर हे आव्हान असेल?...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई महापालिका निवडणुकीला दोन वर्षांचा कालावधी असला तरी सर्वच पक्षांनी त्यासाठी तयारी सुरू केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून अडिच वर्षांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या मागणीची चर्चा सुरू आहे, त्याबाबत राऊत यांना विचारलं असता त्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

तसंच तिन्ही पक्षांची मुंबईच बैठक होणार आहे, या बैठकीत सर्व निर्णय होतील असंही त्यांनी स्पष्ट केलंय.

शरद पवार आणि नरेंद्र मोदी यांच्या भेटीचं आश्चर्य वाटायचं कारण नाही, त्याचे अर्थ काय काढता, असा सवाल राऊत यांनी यावेळी उपस्थित केला आहे.

तसंच राजकीय दबावातून राज्यसभेत जागा बदलण्यात आल्या आहेत, ते चुकीचं आहे. राजकारण एका बाजूला आणि सभागृहाची प्रतिष्ठा दुसऱ्या बाजूला आहे, असं म्हणत त्यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.

उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री व्हावेत अशी आमची इच्छा आहे, पण त्यावर मुंबईतल्या बैठकीत निर्णय होईल असं त्यांनी स्पष्ट केलंय.

दोन्ही काँग्रेसमध्ये एकमत

महाराष्ट्रात शिवसेनेसह सरकार स्थापन करण्यावर काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यात बुधवारी एकमत झालं आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्या दिल्लीतल्या निवासस्थानी झालेल्या बैठकीत दोन्ही काँग्रेसमध्ये किमान समान कार्यक्रमावर चर्चा झाली.

या बैठकीनंतर आमची चर्चा सकारात्मक होती राज्यात लवकरच सरकार स्थापन होईल, असं माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी सांगितलं. बुधवारी दिवसभर राजधानी दिल्लीत अनेक घडामोडी घडत होत्या.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचीही बुधवारी भेट झाली. महाराष्ट्रातील सत्तास्थापनेच्या पार्श्वभूमीवर या भेटीकडे सर्वांचं लक्ष लागलं होतं. 50 मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ चाललेल्या या बैठकीचे अनेक राजकीय अर्थही लावण्यात येत होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अडीच वर्षांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या मागणीबाबत माहिती नाही, असं संजय राऊत यांनी म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार आणि काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांची बुधवारी दिल्लीत भेट झाली. राहुल गांधी हे पवारांच्या 6 जनपथ या निवासस्थानी गेले होते. महाराष्ट्राचे काँग्रेस प्रभारी मल्लिकार्जुन खरगे तसंच राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल यावेळी उपस्थित होते. 'न्यूज18 लोकमत'नं याबाबत बातमी दिली आहे.

राज्यात काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीतलं जागावाटप जवळपास निश्चित झालं असून फक्त आठ जागांचा पेच बाकी आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही नेत्यांची झालेली ही पहिली बैठक आहे.

शरद पवार तिसरी आघाडी उभी करण्यासाठी प्रयत्नशील आहेत. त्यासंदर्भातही चर्चा झाली. मंगळवारी शरद पवार यांच्या निवासस्थानी जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री फारुख अब्दुल्ला आणि आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री आणि तेलुगू देसम पक्षाचे प्रमुख चंद्राबाबू नायडू यांच्याबरोबर बैठक झाली. भाजपविरोधी आघाडी स्थापन करण्याच्या दिशेने या बैठकीत महत्त्वपूर्ण चर्चा झाल्याचं सूत्रांनी सांगितलं.

2. अयोध्याप्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयात आज सुनावणी

अयोध्येतील राम मंदिरासंदर्भात सर्वोच्च न्यायालयात आज सुनावणी होणार आहे. यासाठी पाच न्यायमूर्तींचं घटनापीठ स्थापन करण्यात आलं आहे. सरन्यायाधीश रंजन गोगाई यांच्या नेतृत्वामध्ये हे घटनापीठ काम करणार आहे.

या घटनापीठात शरद बोबडे, एन. व्ही. रामन, उदय लळित, धनंजय चंद्रचूड या न्यायमूर्तींचा समावेश आहे. 'एबीपी माझा'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

बाबरी मशीद

29 ऑक्टोबरला सर्वोच्च न्यायालयाने अयोध्या प्रकरणावर जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात सुनावणी केली जाईल, असं जाहीर केलं होतं.

याप्रकरणी तातडीने सुनावणी करण्याची मागणी असणारा अर्ज हिंदू महासभेने केला होता. त्यामुळे आता या घटनापीठामार्फत 10 जानेवारीपासून सुनावणी होणार आहे. देशातील सर्वांत मोठया प्रकरणाचा निकाल मराठीबहुल असलेलं घटनापीठ देणार आहे.

3. सिक्कीममध्ये युनिव्हर्सल बेसिक इन्कम योजना राबवणार

युनिव्हर्सल बेसिक इन्कम या योजनेची अंमलबजावणी करणारं सिक्कीम हे देशातलं पहिलं राज्य ठरणार आहे. कोणत्याही अटीविना नागरिकांच्या खात्यात थेट पैसे जमा करण्यासाठी सिक्कीम राज्य सरकारने प्रक्रिया सुरू केली आहे. 'इंडियन एक्स्प्रेस'नं ही बातमी दिली आहे.

सिक्कीममध्ये सिक्कीम डेमोक्रॅटिक फ्रंट पक्ष सत्तेत आहे. पुढच्या वर्षी होणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांसाठी या पक्षाने ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.

1 . शरद पवार-राहुल गांधी यांची भेट


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी दिल्लीत सोनिया गांधींच्या भेटीनंतर घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत शिवसेनेकडून सत्तास्थापनेसाठी प्रस्ताव आलेला नाही असं सांगतानाच शिवसेनेला पाठिंबा देण्याची शक्यता पूर्णपणे फेटाळलेली नाही.

एवढंच नाही तर मुंबईत जाऊन राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांशी चर्चा करून पुन्हा सोनिया गांधींशी चर्चा करणार हे सुद्धा पवारांनी आवर्जून सांगितलं आहे. पर्याय खुले असल्याचा संकेत शरद पवारांनी दिल्याचंच यातून मानलं जात आहे.

एकीकडे शरद पवारांनी आघाडीची शक्यता फेटाळली नसताना शिवसेना नेते संजय राऊत यांनीही पवारांच्या संपर्कात असल्याचं स्पष्ट केलंय.

संजय राऊत म्हणालेत की, "शरद पवारांचं आणि माझं बोलणं झालं, मी लपवत नाही. शरद पवारांशी बोलणं किंवा संपर्क करणं हा काय अपराध आहे काय? ते महाराष्ट्राचे, देशाचे नेते आहेत. या महाराष्ट्रात त्यांचे 55च्या आसपास आमदार निवडून आले आहेत. त्यांच्याशी का बोलू नये? आम्ही शरद पवारांशी बोलल्याचा ज्यांना पोटशूळ उठला आहे. ते सुद्धा कुठे आणि कधी पवारांशी बोलण्याचा प्रयत्न करतायेत हे काय आम्हाला माहिती नाही?"

भारतीय जनता पक्षाला सत्तेपासून दूर ठेवण्यासाठी शिवसेना-राष्ट्रवादी-काँग्रेस अशी आघाडी निर्माण करण्याबाबत राज्याच्या राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस शिवसेनेला अनुकूल असल्याचं दिसत असलं तरी काँग्रेसमध्ये मात्र याबाबत दोन मतप्रवाह आहेत. काँग्रेसचे खासदार हुसेन दलवाई यांनी शिवसेनेला पाठिंबा देण्याबाबत जाहीर भूमिका घेतली आहे.

तर सुशीलकुमार शिंदे, संजय निरूपम या नेत्यांनी मात्र शिवसेनेसोबत जाण्यास विरोध दर्शवला आहे. काँग्रेस नेतृत्वानं अजून याबाबत भूमिका स्पष्ट केलेली नाही.

नव्या समीकरणांची शक्यता नाकारता येणार नाही?

काही राजकीय विश्लेषकांचं म्हणणं आहे की शिवसेना, राष्ट्रवादी आणि काँग्रेस अशी आघाडी प्रत्यक्षात येण्याची शक्यता नाकारता येणार नाही.

लोकसत्ताचे सहायक संपादक मधु कांबळे यांचं म्हणणं आहे की भाजपविरोधी अशी चाचपणी सध्या सुरू आहे.

"शिवसेना, राष्ट्रवादी आणि काँग्रेस अशा आघाडीच्या दृष्टीनं विचार सुरू आहे असं दिसतंय. जर सत्तास्थापनेच्या तिढ्यामध्ये राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसला काहीच रस घ्यायचा नसता तर त्यांनी स्पष्टपणे तसं सांगितलं असतं. आम्ही कोणत्याही परिस्थितीत शिवसेनेसोबत युती करणार नाही किंवा पाठिंबा देणार नाही असं त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात सत्तास्थापनेचा तिढा सुटत नसताना आता शिवसेनेच्या नेतृत्वाखाली आणि काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या पाठिंब्यानं सरकार स्थापनेची चर्चा सुरू झाली आहे. पण हे खरोखरच शक्य आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी हे आरोप गंभीर असल्याची प्रतिक्रिया दिली होती. तर भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील आणि किरीट सोमय्या यांनी याप्रकरणी धनजंय मुंडे यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली.

राज्यात महिला अत्याचार, महिलांचे हक्क, महिला धोरण अशा विविध विषयांवर सातत्याने बोलणाऱ्या काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेच्या महिला नेत्या मात्र बलात्काराचा आरोप झालेल्या धनंजय मुंडे यांच्याबाबतीत नि:पक्षपाती भूमिका घेताना दिसल्या नाहीत अशी टीका केली जात आहे.

यामुळे अनेक प्रश्न उपस्थित होतात. धनंजय मुंडेप्रकरणी महाविकास आघाडीच्या नेत्यांनी सोयीस्करित्या मौन धारण केले आहे का? एरवी महिलांच्या प्रश्नांवर रस्त्यावर उतरणाऱ्या महिला आघाड्या मुंडे प्रकरणात शांत का? महिलांवरील अत्याचार अशा विषयांचेही राजकारण केले जाते का? अशा सर्व प्रश्नांचा आढावा आपण या बातमीत घेणार आहोत.

'महिला नेत्या हरवल्या आहेत का?'

धनंजय मुंडेंच्या प्रकरणात शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेसच्या एकही महिला नेत्याने नि:पक्षपाती भूमिका मांडली नाही असा आरोप भूमाता ब्रिगेडच्या अध्यक्ष तृप्ती देसाई यांनी केला आहे.

सामाजिक कार्यकर्त्या तृप्ती देसाई यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "धनंजय मुंडे यांच्यावर एका महिलेने बलात्काराचे आरोप केले. पण गेल्या चार दिवसांपासून महाविकास आघाडीतील महिला नेत्यांनी यासंदर्भात प्रतिक्रिया किंवा आपली भूमिका मांडलेली नाही. हे अत्यंत खेदजनक असून महिला नेत्यांचे हे दुटप्पी धोरण आहे."

तृप्ती देसाई, अध्यक्ष, भूमाता ब्रिगेड

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे, महिला व बाल कल्याण मंत्री आणि काँग्रेसच्या महिला नेत्या यशोमती ठाकूर, शिवसेनेच्या नेत्या निलम गोऱ्हे यांसारख्या महिला नेत्या कायम महिलांच्या विविध मुद्यांवर बोलत असतात. "मग या महिला नेत्या आता हरवल्या आहेत का?" असा प्रश्न तृप्ती देसाई यांनी उपस्थित केला.

"आपल्या पक्षातील नेत्यांवर आरोप झाले की महिला सक्षमीकरण, महिला अत्याचार असे विषय सोयीस्कररीत्या विसरायचे आणि केवळ विरोधी पक्षातील नेता असल्यास आंदोलन करायचे हे चुकीचे आहे," अशी टीकाही त्यांनी केली.

धनंजय मुंडे यांच्यावर बलात्काराचे आरोप करणाऱ्या महिलेवरही काही नेत्यांनी आरोप केले आहेत. तसंच भाजप नेते कृष्णा हेगडे, मनसेचे नेते मनीष धुरी यांनी महिलेविरोधात तक्रारही केली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडी सरकारचे सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्यावर झालेल्या बलात्काराच्या आरोपानंतर राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उमेदवार श्रीनिवास पाटील यांनी उदयनराजे भोसलेंचा पराभव केला.

उदयनराजेंच्या पराभवाबद्दल बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटलं, की लोकसभेची एकच जागा महाराष्ट्रात होती. स्वाभाविक सगळ्यांचं लक्ष या जागेकडं होतं. साताऱ्याच्या गादीबद्दल सर्वांनाच आदर आहे. पण त्या गादीची प्रतिष्ठा न ठेवल्यास काय होतं, ते दिसून आलं. श्रीनिवास पाटलांसारख्या नेत्याला निवडून दिल्याबद्दल मी साताऱ्याच्या जनतेचे आभार मानतो.

तर श्रीनिवास पाटील यांनी ही निवडणूक साताऱ्याच्या सामान्य नागरिकांनी हातात घेतली आणि शरद पवारांना धोका देणाऱ्यांचा पराभव केला अशी प्रतिक्रिया व्यक्त केली.

साताऱ्यामधील प्रचारसभेत शरद पवारांनी भर पावसात केलेलं भाषण हा या निवडणुकीचा क्लायमॅक्स होता. या भाषणानंतर पवारांबद्दल तयार झालेल्या सहानुभूतीच्या लाटेचा फायदा राष्ट्रवादी काँग्रेसला झाला का, अशी चर्चा निकालानंतर सुरू झाली आहे.

पण उदयनराजेंच्या पराभवासाठी अगदी शेवटच्या टप्प्यातलं हे भावनिक राजकारण कारणीभूत ठरलं की त्यामागे इतरही काही कारणं आहेत, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीनं केला.

'जनतेला गृहीत धरणं भोवलं'

"राष्ट्रवादी काँग्रेसचं नेटवर्क आणि शरद पवार यांचा करिष्मा सातारा जिल्ह्यात आजही कायम आहे, हेच या निकालातून स्पष्ट झालं," असं मत दैनिक प्रभातच्या सातारा आवृत्तीचे निवासी संपादक श्रीकांत कात्रे यांनी व्यक्त केलं.

"उदयनराजे हे जेव्हा राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून निवडणूक लढवायचे तेव्हा हेच नेटवर्क त्यांच्यासाठी महत्त्वाचं ठरत होतं. त्यामुळे या निकालातून उदयनराजेंच्या लोकप्रियतेच्या मर्यादा लक्षात आल्या. पक्ष महत्त्वाचा असतो, हे आता उदयनराजेंना मान्य करावं लागेल," असं श्रीकांत कात्रेंनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं.

श्रीकांत कात्रेंनी म्हटलं, की साताऱ्याच्या जनतेला गृहीत धरण्याची चूक उदयनराजे भोसलेंना भोवली. मला पक्षाची गरज नाही. माझ्यासाठी साताऱ्याच्या जनतेचं प्रेम महत्त्वाचं आहे, असं उदयनराजे म्हणायचे. लोकांचं माझ्यावर प्रेम आहे असं म्हणताना त्यांच्यासाठी फार काही काम त्यांनी केलं नाही. त्यामुळेच जनतेनं त्यांना नाकारलं.

साताऱ्यामध्ये शरद पवारांनी पावसात घेतलेल्या प्रचारसभेचा श्रीनिवास पाटील यांच्या विजयामध्ये किती वाटा आहे, या प्रश्नाला उत्तर देताना श्रीकांत कात्रेंनी म्हटलं, की निश्चितच साताऱ्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विधानसभा निवडणुकीच्या तोंडावर राष्ट्रवादी काँग्रेसला रामराम करून भाजपमध्ये प्रवेश केलेल्या उदयनराजे भोसले सातारा लोकसभा पोटनिवडणुकीत पराभूत झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघातील उमेदवार धनंजय महाडिक आणि हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघातील स्वाभिमान शेतकरी संघटनेचे नेते खासदार राजू शेट्टी यांच्या प्रचारासाठी ते कोल्हापुरात आले होते. त्यांनी शनिवारी सकाळी पत्रकार परिषद घेतली. यात त्यांनी पंतप्रधान मोदी यांनी त्यांच्यावर केलेल्या टीकांना प्रत्युत्तर दिलं.

ते म्हणाले, " संसदेला आणि राज्यघटनेला ज्या प्रवृत्ती घातक आहेत, त्यांना पराभूत करण्याचं आव्हान आहे. काश्मीर प्रश्नावर मोदी देशाला चुकीच्या दिशेने नेत आहेत. लष्कर म्हणजे मोदी सेना म्हणणं हे राजकीय फायदा उचलणं आहे."

मोदी मूळ प्रश्नांना बगल देत वेगळ्या प्रश्नांची चर्चा करत आहेत. ते प्रत्येक वाक्यात संभ्रम निर्माण करतात कारण त्यांनी बोलण्यासारखं काहीही काम केलेलं नाही. त्यामुळे मोदींना गंभीरपणे घेण्याची गरज नाही. पाच वर्षं मोदींकडे काम करण्याची संधी होती, पण त्यांनी या संधीचं सोनं केलं नाही. हिंदुत्वाच्या मुद्द्याचा फायदा होत नाही म्हणून व्यक्तिगत पातळीवर टीका करू लागले आहेत, अशी टीका त्यांनी केली.

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्याबद्दल पवार म्हणाले, "मोदी-शाह ही जोडी देशासाठी घातक आहे. जे चुकीचं सुरू आहे, ते राज ठाकरे समोर आणत आहेत. त्यांना सत्तेवरून हाटवणं हा राज ठाकरे यांचा एककलमी कार्यक्रम आहे."

भाजपच्या विरोधातील सर्व पक्षांनी EVM बाबत तक्रार करणारं सह्यांचं पत्र राष्ट्रपतींना लिहिलं आहे, असं ते म्हणाले.

निवडणूक आयोग भाजपला झुकते माप देत आहेत, असा आरोपही त्यांनी केला.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दर दोन-तीन दिवसांनी महाराष्ट्रात येतात आणि प्रत्येक सभेत मला टार्गेट करतात, याचा अर्थ आमचं बरं चाललं आहे," अशी प्रतिक्रिया राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांनी दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी शुक्रवारी सायंकाळी अचानक आमदारकीच्या राजीनामा दिला. हा राजीनामा गृहकलहातून देण्यात आला असं रंगवण्यात आलं होतं. पण राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते जितेंद्र आव्हाड यांनी हे फेटाळून लावलं आहे.

'भाऊ भावाला गोळ्या घालतो, त्याला गृहकलह म्हणतात,' असा पलटवार जितेंद्र आव्हाड यांनी केला आहे. आव्हाड यांनी यातून थेट भाजपलाच लक्ष्य केलं.

भाजपचे ज्येष्ठ नेते प्रमोद महाजन यांना त्यांचा भाऊ प्रविण महाजन यांनी राहत्या घरात गोळ्या घातल्या होत्या. त्यात प्रमोद महाजन यांचा मृत्यू झाला होता. याचाच आधार घेत आव्हाडांनी एकप्रकारे भाजपला त्यांच्या गृहकलहाचीही चर्चा करु, असाच काहीसा इशारा दिल्याचं बोललं जात आहे. ही बातमी टीव्ही 9 मराठीने प्रकाशित केली आहे.

'आमचा घरसंसार आहे. कुणी उगीच गृहकलहामुळे झालं असं ओरडत आहेत. भाऊ भावाला गोळ्या घालतो त्याला गृहकलह म्हणतात. बाकी गृहकलह नसतो,' असं आव्हाड म्हणाले.

2. ईडीची पिडा टाळण्यासाठी कमळाचं फूल जवळ ठेवा - संजय राऊत

ईडीची पिडा टाळण्यासाठी कमळाचं फूल जवळ ठेवा, अशा आशयाचं व्यंगचित्र शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी ट्विट केलं आहे.

सध्या माजी केंद्रीय मंत्री पी. चिदंबरम, राज ठाकरे तसंच शरद पवार यांच्याविरूद्ध ईडीची कार्यवाही सुरु आहे. त्यामुळे सध्या ईडीचा विषय चर्चेत आहे. अशातच संजय राऊत यांनी हे ट्विट करून सोशल मीडियावर ईडीची खिल्ली उडवली आहे. ही बातमी लोकसत्ताने प्रकाशित केली आहे.

शरद पवार यांच्यावर शिखर बँक प्रकरणात ईडीने गुन्हा दाखल केल्यावर ते स्वतःच ईडी कार्यालयात हजर राहणार होते. त्यासाठी त्यांनी शुक्रवारी ईडी कार्यालयात जाण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र ईडीने तुम्ही आता येऊ नका गरज असेल तेव्हा आम्ही तुम्हाला बोलवू असं सांगितलं. त्यानंतर शरद पवार यांनी ईडी कार्यालयात जाणं रद्द केलं. त्याच अनुषंगाने एक व्यंगचित्र ट्विट करत 'अच्छा है' म्हणत शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी ईडीची खिल्ली उडवली आहे.

3. मनसेचा सोमवारी मेळावा, राज ठाकरेंच्या भूमिकेकडे लक्ष

आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचा मुंबईत एक मेळावा आयोजित करण्यात आला आहे. मुंबईतील वांद्रे येथील एमआयजी क्लबमध्ये हा मेळावा आयोजित करण्यात आला आहे. सोमवारी (30 सप्टेंबर) काळी 10 वाजता हा मेळावा होईल.

या मेळाव्यात मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया

1 .  " भाऊ  भावाला गोळ्या घालतो, त्याला गृहकलह म्हणतात "  - जितेंद्र आव्हाड


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार

उजव्या विचारसरणीच्या फेसबुक तसंच व्हॉट्सअप ग्रुप्समध्ये हा स्क्रीनशॉट शेकडोवेळा शेअर केला जात आहे.

स्क्रीनशॉटमध्ये शरद पवारांची माहिती देणारं विकिपीडिया पेज दिसतं.

त्यात असं लिहिलंय- शरद गोविंदराव पवार भारतीय राजकारणातील सगळ्यात भ्रष्ट राजकारणी आहेत. 1999मध्ये काँग्रेस पक्षातून बाहेर पडल्यानंतर पवार यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना केली होती.

चर्चित माणसं, संस्था, संघटना, ठिकाणं, देश यांच्याबद्दलची माहिती देणारा विकिपीडिया हे डिजिटल व्यासपीठ आहे.

मात्र विकिपीडियावर फेसबुक तसंच ट्वीटरप्रमाणे अकाऊंट तयार करता येतं. ज्यांचं विकिपीडियावर अकाऊंट आहे ती माणसं विकिपीडियावर उपलब्ध माहितीत बदल करू शकतात.

इंटरनेट अर्काइव्हची पाहणी केल्यानंतर आमच्या लक्षात आलं की, 26 मार्चला शरद पवारांच्या विकिपीडिया पेजवर ते सगळ्यात भ्रष्ट राजकारणी असल्याचं लिहिलं आहे. मात्र आता या पेजमध्ये बदल करण्यात आले आहेत.

हे कधी झालं? शरद पवारांची माहिती देणाऱ्या विकिपीडिया पेजमध्ये कितीवेळा बदल करण्यात आले आहेत? याविषयी आम्ही शहानिशा केली.

नक्की काय आणि केव्हा घडलं?

26 मार्चला तडके OSZP नावाच्या विकिपीडिया युझरने शरद पवार यांच्याविषयीच्या माहितीतील सुरुवातीच्या परिच्छेदात सगळ्यात लोकप्रिय नेते अशी भर घातली.

शरद पवार यांच्याबाबतचं विकिपीडिया पेज

मात्र larry hocket नावाच्या अन्य युझरने काही तासांतच या पेजवरून सगळ्यात लोकप्रिय नेते हे वाक्य काढून टाकलं.

यानंतर साडेआठ वाजता vivek 140798 नावाच्या युझरने शरद पवार हे सगळ्यात गुणवान कौशल्यवान नेत्यांपैकी एक आहेत असं लिहिण्यात आलं. मात्र हे विशेषणही काही तासांतच हटवण्यात आलं.

थोड्या वेळानंतर याच युझरने शरद पवारांची माहिती देण्यावर या पेजवर त्यांच्याशी निगडीत वादविवादांचे संदर्भ काढून टाकले. मात्र तूर्तास हे संदर्भ या पेजवर वाचता येतात.

विकिपीडिया एडिट अर्काइव्ह वाचल्यानंतर आमच्या लक्षात आलं की 26 मार्चला दोनदा माहितीत बदल करण्यात आले. यानुसार विकिपीडियावर शरद पवार सर्वोत्तम नेते अशी प्रतिमा तयार करण्यात आली.

मात्र 10 वाजता एका युझरने त्यांच्या पक्षाचं नाव नॅशनललिस्ट काँग्रेस पार्टी बदलून नॅशनल करप्ट पार्टी असं केलं.

शरद पवारांबद्दल उल्लेख

यानंतर एका तासात शरद पवारांबाबत निगडीत माहितीत सगळ्यात भ्रष्ट नेते असा उल्लेख करण्यात आला. OSZP...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष, माजी केंद्रीय मंत्री शरद पवार यांच्याबद्दलचा एक स्क्रीनशॉट सोशल मीडियावर शेअर केला जात आहे. विकिपीडियावर देशातील सगळ्यात भ्रष्ट नेता असं टाइप केलं तर शरद पवारांचं नाव येतं असं या स्क्रीनशॉटमध्ये दिसतं. काय आहे नेमकं तथ्य?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी मुंबईत पत्रकार परिषदेत आपल्या उमेदवारांची नावं जाहीर केली.

बारामतीमधून सुप्रिया सुळे, साताऱ्यामधून उदयनराजे भोसले, कोल्हापूरमधून धनंजय महाडिक, रायगडमधून सुनील तटकरेंना उमेदवारी घोषित करण्यात आली आहे. अजित पवार यांचे पुत्र पार्थ पवार यांना मावळमधून उमेदवारी मिळणार अशी चर्चा असली, तरी पहिल्या यादीत पार्थ यांचं नाव जाहीर करण्यात आलं नाही.

ठाण्यामधून आनंद परांजपे, ईशान्य मुंबईमधून संजय दिना पाटील, परभणीमधून राजेश विटकर, जळगावमधून गुलाबराव देवकर यांची नावं जाहीर करण्यात आली आहेत.

बुलडाण्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसनं राजेंद्र शिंगणेंना उमेदवारी जाहीर केली आहे. स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी हे बुलडाणाच्या जागेसाठी आग्रही होते. त्यांना स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे प्रदेशाध्यक्ष रविकांत तुपकर यांना उमेदवारी द्यायची होती. मात्र राष्ट्रवादीनं बुलडाण्यामधून आपल्या उमेदवाराचं नाव जाहीर केलं आहे. हातकणंगलेची जागा आम्ही राजू शेट्टींसाठी सोडत असल्याचं, जयंत पाटील यांनी सांगितलं.

उर्वरित यादी आम्ही येत्या दोन-तीन दिवसांत जाहीर करू. काही जागांसंबंधी काँग्रेससोबत चर्चा सुरू आहे, असंही जयंत पाटील यांनी स्पष्ट केलं.

विश्वासात न घेता जागावाटप: स्वाभिमानी संघटनेची नाराजी

बुलडाण्यामधून राष्ट्रवादी काँग्रेसनं राजेंद्र शिंगणेंना उमेदवारी जाहीर केली आहे. स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी हे बुलडाणाच्या जागेसाठी आग्रही होते. मात्र राष्ट्रवादीनं बुलडाण्यामधून आपल्या उमेदवाराचं नाव जाहीर केलं आहे. हातकणंगलेची जागा मात्र आम्ही राजू शेट्टींसाठी सोडत असल्याचं, जयंत पाटील यांनी सांगितलं.

"चर्चेच्या फेऱ्या सुरू असतानाच आघाडीच्या नेत्यांनी आम्हाला विश्वासात न घेता उमेदवारी जाहीर केली आहे. ही गोष्ट आम्हाला पटलेली नाही, असं म्हणत स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे प्रदेशाध्यक्ष रवीकांत तुपकर यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसनं जाहीर केलेल्या यादीवर नाराजी व्यक्त केली आहे. जागा वाटपावर तातडीनं निर्णय घेणं आवश्यक आहे. उमेदवारी अर्ज भरण्याच्या तारखेपर्यंत घोळ सुरु ठेवला तर आम्ही प्रचार कधी करायचा," असा प्रश्न तुपकर यांनी उपस्थित केला आहे.

"स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेनं बुलडाणा, वर्धा आणि सांगली या तीन जागांची मागणी केली होती. बुलडाण्यामध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसनं उमेदवार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसनं लोकसभा निवडणुकीसाठी उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केली आहे. बारामती, सातारा, रायगडसह 12 जागांवर राष्ट्रवादी काँग्रेसनं आपले उमेदवार जाहीर केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख आणि खासदार शरद पवार

1. आमच्या सर्कसमध्ये विदूषक हवाय- पवार

आमच्या सर्कसमध्ये प्राणी आहेत परंतु विदुषकाची कमतरता आहे अशा शब्दांत राष्ट्रवादीचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या वक्तव्याचा समाचार घेतला. महाराष्ट्रातलं सरकार म्हणजे सर्कस आहे अशी टीका राजनाथ यांनी केली होती. 'सामना'ने ही बातमी दिली आहे.

दोन दशकांमध्ये राष्ट्रवादीने अनेक चढउतार पाहिले. स्वत:च्या सत्तेसाठी पक्ष सोडून गेले. त्याचा परिणाम पक्षावर झाला नाही. पक्षाचे कार्यकर्ते आपल्या बरोबर होते. राष्ट्रवादी हा कार्यकर्त्यांचा पक्ष आहे. कार्यकर्त्यांमुळेच पक्ष कधीच संपला नाही असंही त्यांनी नमूद केलं.

निसर्ग चक्रीवादळाचा तडाखा बसलेल्या भागाचा दौरा शरद पवार यांनी केला. तेव्हा ते बोलत होते. शिवसेनेनेही राजनाथ यांच्या वक्तव्याला उत्तर दिलं आहे. राज्यात महाविकास आघाडीचं काम सुसुत्रतेने सुरू असून, उलटपक्षी गुजरातमध्येच सर्कस सुरू असल्याचं शिवसेनेचे माजी खासदार अरविंद सावंत यांनी म्हटलं आहे.

2. सलून सुरू करून नाभिक समाजाला न्याय द्या- फडणवीस

राज्यात जवळपास 20 लाख सलून व्यावसायिकांवर बेरोजगारीचं संकट आहे. त्यामुळे सरकारने सलून सुरू करून नाभिक समाजाला न्याय द्यावा अशी मागणी विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी केली आहे. 'टीव्ही9' ने ही बातमी दिली आहे.

राज्यातील विविध नाभिक समाजातील संस्थांचे प्रतिनिधी तसंच वेलनेस उद्योगातील प्रतिनिधी यांच्याशी फडणवीस यांनी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून चर्चा केली.

3. प्रत्येकाने कोरोना वॉरियर व्हायला हवं- डॉ. रमण गंगाखेडकर

कोरोना लसीची वाट न पाहता प्रत्येकाने फ्रंटलाईन वॉरियर्स म्हणून काम केलं पाहिजे असं भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेचे उपसंचालक डॉ. रमण गंगाखेडकर यांनी सांगितलं.

प्रत्येकाला कोरोना वॉरियर होण्याची आवश्यकता आहे. कोरोनावर लसीसाठी जगभरात संशोधन सुरू आहे. मात्र त्यासाठी 2021 साल उजाडू शकतं. हात धुणे, सॅनिटायझर लावणे, मास्क परिधान करणे, सोशल डिस्टन्सिंग पाळणे या गोष्टी करायलाच हव्यात असं त्यांनी सांगितलं.

परभणीच्या वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील राष्ट्रीय कृषी उच्च शिक्षण प्रकल्पाच्या वतीने आयोजित कोरोना विषाणू प्रादुर्भावाचा कृषी शिक्षणावर परिणाम या विषयावर आयोजित ऑनलाईन प्रशिक्षण वर्गात ते बोलत होते.

4....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार

"ज्यांच्या हातात सत्ता आहे, त्यांना या देशातल्या कष्टकरी, शेतकरी बांधवांबद्दल आस्था नाही. साठ दिवस झाले, उन्हातान्हाचा, थंडीचा विचार न करता शेतकरी रस्त्यावर बसला आहे. देशाच्या पंतप्रधानांनी त्यांची विचारपूस केली का? पंजाब म्हणजे पाकिस्तान आहे का? स्वातंत्र्यांच्या संघर्षात जबरदस्त योगदान देणारा, स्वातंत्र्यानंतरही खलिस्तान चळवळीविरुद्ध पेटून उठणारा, 130 कोटी जनतेला दोन वेळचं अन्न देणारा बळीराजा प्रामुख्याने पंजाबातला आहे. पश्चिम उत्तर प्रदेशातला आहे. नाकर्तेपणाची भूमिका सरकारने घेतली आहे. याचा निषेध करणं आवश्यक. 2003 मध्ये या कायद्याची चर्चा सुरू झाली. संसदेत हा विषय काढला. मी देशातल्या सगळ्या शेतीमंत्र्यांची तीनदा बैठक बोलावली. कृषी कायद्याशी चर्चा सुरु केली. आमच्या कार्यकाळात चर्चा संपली नाही" असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख आणि खासदार शरद पवार यांनी म्हटलं आहे. आझाद मैदानात शेतकऱ्यांसमोर ते बोलत आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार

"साठ दिवसांपेक्षा अधिक दिवस पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, राजस्थानचा काही भाग या भागातील शेतकऱ्यांनी दिल्लीच्या सीमेवर अभूतपूर्व असं आंदोलन शेतकऱ्यांनी केलं. त्या सगळ्या कष्टकरी शेतकऱ्यांना पाठिंबा देण्यासाठी आपण सगळे उपस्थित आहोत. मुंबई नगरी देशातली ऐतिहासिक नगरी आहे. देशाच्या स्वातंत्र्यसंग्रामात मुंबईची भूमिका महत्त्वाची ठरली. मराठीभाषिकांचं राज्य व्हावं यासाठी मुंबई नगरीने लढा दिला आणि संयुक्त महाराष्ट्राची निर्मिती झाली. मुंबई जगली आणि राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून हजारो शेतकरीबांधव जमले आहेत. ही लढाई सोपी नाही", असं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख आणि खासदार शरद पवार यांनी सांगितलं.

कोणतीही चर्चा न करता कायदे संमत करण्यात आले. घटनेची पायमल्ली करून, संसदेची प्रतिष्ठा न ठेवता कायदा पारित करण्यात आला. कायदा आणि तुम्हाला उद्धव्स्त केल्याशिवाय राहणार नाही. शेतकऱ्यांना एमएसपीचा आधार आहे. त्याच्या तरतूदीसंदर्भात तडजोड होणार नाही. केंद्र सरकारला धडा शिकवला पाहिजे.

शेतकऱ्याला वाचवण्यासाठी मार्केटमध्ये उतरायला तयार नाही. जो शेतकऱ्याला उद्धव्स्त करतो, तो समाजकारणातून उद्धवस्त होईल. तुमच्या त्यागाची सरकारला किंमत नाही असंही पवार म्हणाले.

राजभवनाकडून स्पष्टीकरण

शरद पवार यांनी केलेल्या टीकेवर राजभवनाने एक पत्रक प्रसिद्ध करून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"महाराष्ट्राच्या इतिहासात असे राज्यपाल बघितले नाहीत. महाराष्ट्रातले शेतकरी भेटायला येतोय हे माहिती असताना ते गोव्यात गेले आहेत. त्यांना कंगनाला भेटायला त्यांना वेळ आहे पण शेतकरी बांधवांना भेटायला त्यांना वेळ नाही. त्यांनी राजभवनावर असायला हवं होतं. पण तसं झालं नाही", असा टोला खासदार शरद पवार यांनी शेतकऱ्यांच्या मोर्चासमोर बोलताना म्हटलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार

1. मी माझ्या जातोय माझ्या विठ्ठलासाठी-जितेंद्र आव्हाड

"मी जातोय माझ्या विठ्ठलासाठी, मी जातोय पवार साहेबांसाठी. माफ करा साहेब ह्यावेळेस पहिल्यांदाच आम्ही तुमचे नाही ऐकणार", अशा शब्दांत जितेंद्र आव्हाड यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार राज्य सहकारी बँक घोटाळाप्रकरणी ईडी कार्यालयात जाणार आहेत. कार्यकर्त्यांनी तिथे जमू नये असं आवाहन पवार यांनी केलं आहे. मात्र यावेळी तुमचं ऐकणार नाही असं आव्हाडांनी ट्वीट करत कार्यकर्त्यांना जमण्याचं आवाहन केलं आहे. टीव्ही 9ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

शुक्रवारी दुपारी दोन वाजता मुंबईतील ईडीच्या कार्यालयात अधिकाऱ्यांशी समक्ष चर्चा करण्यासाठी जात आहे.  या कार्यालयाच्या परिसरात कार्यकर्त्यांनी कोणत्याही प्रकारची गर्दी करू नये. ईडी कार्यालयाच्या परिसरात कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, तसंच तिथे शांतता राखली जाईल याची काळजी घ्यावी.

परिसरातील वाहतुकीला व सर्वसामान्य नागरिकांना कोणत्याही प्रकारे त्रास होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पोलीस प्रशासन आणि इतर सर्व सरकारी यंत्रणांना आवश्यक ते सहकार्य करावे असं पवार यांनी ट्वीट करून म्हटलं होतं.

त्याला प्रत्युत्तर देताना आव्हाडांनी ट्वीट करून म्हटलं की, "माफ करा साहेब ह्यावेळेस पहिल्यांदाच आम्ही तुमचं ऐकणार नाही. तुमच्या महाराष्ट्र घडवतानाच्या वेदना आम्ही पाहिल्या आहेत. कर्करोग, मांडीच्या हाडाचे ऑपरेशन, पायाला झालेली इजा- तरी तुम्ही लढताय. वय वर्ष 79. हे सगळं तुम्ही आमच्यासाठी सोसलंय.

उद्यासाठी माफ करा. ह्या सगळ्यात आपण एकटेच लढत आलात. सगळ्या संकटांवर मात केलीत. या लढाईत तुम्हाला साथ द्यायला महाराष्ट्र तयार आहे. साहेब 35 वर्ष तुम्ही सांगाल ते ऐकलं. पण यावेळेस माफ करा" असं आव्हाडांनी म्हटलं आहे.  दरम्यान ईडी कार्यालय परिसरात जमावबंदी लागू करण्यात आली आहे.

2. राज्यात मुलींचा जन्मदर वाढला

राज्यात गेल्या सहा वर्षात मुलींच्या जन्मदराचे प्रमाण वाढलं असल्याचं राज्याच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या नागरी नोंदणी यंत्रणेच्या सर्वेक्षणात दिसून आलं आहे. 'सकाळ'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

2013 मध्ये मुलींच्या जन्माचे प्रमाण एक हजार मुलांमागे 900 होतं. 2015 मध्ये हे प्रमाण कमी होऊन 907वर पोहोचलं होतं. 2018च्या ताज्या अहवालानुसार हे प्रमाण 916 असं सुधारलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यक्रमात यापुढे पुणेरी पगडीऐवजी फुले पगडीच द्या, अशी सूचना राष्ट्रवादीचे प्रमुख शरद पवार यांनी एका जाहीर कार्यक्रमात केली. राष्ट्रवादीच्या 19व्या स्थापनादिनानिमित्त ते पुण्यामध्ये बोलत होते.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

राष्ट्रवादीच्या या 'पगडी राजकारणा'चा बीबीसी मराठीच्या वाचकांनी वेगवेगळा अर्थ लावला आहे.

अनिल पवार यांना पुणेरी पगडी ही अठरापगड जातींचं प्रतीक असल्याचं वाटतं. "पुणेरी पगडी विशिष्ट जातीशी निगडित नाही तर धर्मनिरपेक्ष व जातीनिरपेक्ष पगडी आहे. ही पगडी नाकारणे म्हणजे धर्मनिरपेक्षता आणि जातीनिरपेक्षता या दोन्ही संकल्पनाच नाकारणे ठरेल," असं त्यांनी लिहिलं आहे.

पण त्यांच म्हणणं खोडत, कौस्तुभ जंगम लिहितात, "पुणेरी पगडी हे पेशवाईचं प्रतीक आहे तर फुले पगडी बहुजन समाजाचं. म्हणून ती कधीही चांगली."

'हे तर जातीय राजकारण'

महाराष्ट्राचे माजी उपमुख्यमंत्री छगन भुजबळ यांना काही काळ तुरुंगवास भोगावा लागल्यानं माळी समाजात रोष होता, असं संदीप महाडिक यांचा कयास आहे. "फुल्यांच्या पगडीमुळे (राष्ट्रवादीला) राजकीय फायदा होईल," असं महाडिक यांना वाटतं.

शरद पवार यांच्या विधानावर टीका करत सुचेता देवधर लिहितात, "जाती-जातींमध्ये तेढ निर्माण करून स्वतःची राजकीय पोळी भाजण्याचं काम शरद पवार एवढी वर्षं करत आले आहेत."

पगडी घातल्यानं भ्रष्टाचार कमी होईल का?

 फुलेंची पगडी घातल्यानं भ्रष्टाचार कमी होईल का? असा उघड सवाल अनेक वाचकांनी विचारला आहे.

धनंजय भालेराव यांनाही असाच प्रश्न पडलेला दिसतो. पुणेरी किंवा फुले पगडी घातल्यानं भ्रष्टाचार थांबेल का? असं त्यांना वाटतं. ते लिहितात, "पुणेरी/फुले पगडी घातल्याने काही बदलत नाही. सर्वांचं भलं होईल असं राजकारण करा! काही जमत नसेल तर भ्रष्टाचार तरी करू नका!"

पवार साहेबांचं राजकारण

शरद पवारांच्या विधानावर टीका करत सुयोग कुडतरकर लिहितात, "सोयिस्करपणे पगड्या बदलून जनतेला टोप्या घालणारी ही माणसं!"

शरद पवार यांच्या राजकारणाची खेळी वेगळीच असते असं गोपाळ वाघे यांचं म्हणणं आहे. "पवारसाहेब यांच्या राजकारणाला तोड नाही. कोणाला कोणत्या वेळेस कोणती टोपी घालून तोंडावर पाडतील याचा नेम नाही. माळी समाज राष्ट्रवादी काँग्रेसवर प्रचंड नाराज असून त्याना ही टोपी घालून सध्या तरी शांत केलं आहे," असा त्यांनी अंदाज लावलेला दिसतो.

पगडी आणि टोपीचा वापर करून सर्व...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातच नव्हे तर जगभरात प्रतीकात्मक राजकारण होत असतं. सध्या पुणेरी आणि फुले पगडी यावरून सोशल मीडियावर पगडीच्या राजकारणाची चर्चा सुरू आहे. बीबीसी मराठीनं याविषयी वाचकांना त्यांचं मत विचारलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या हल्लाबोल यात्रेच्या निमित्तानं अजित पवार यांनी औरंगाबादमध्ये बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये वेगवेगळ्या मुद्द्यांवर मनमोकळ्या गप्पा मारल्या.

'राज्याच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री म्हणून सुप्रिया सुळे यांना पाहायल आवडेल का?' असा प्रश्न विचारल्यावर अजित पवार म्हणाले, "नक्कीच आवडेल! कारण शेवटी ती माझी बहीण आहे, माझी बहीण राज्याची प्रमुख झालेली का नाही मला आवडणार?"

"मला राज्याच्या राजकारणात रस आहे, सुप्रियाला राज्यात रस नाही. तिला दिल्लीतच्या राजकारणात रस आहे. तसं आमच्यात ठरलेलं आहे. इतर कुटुंबांमध्ये जे घडलं, ते राष्ट्रवादीत होणार नाही," असं म्हणत त्यांनी दोघांमध्ये शीतयुद्ध असल्याच्या अफवांना खोडून काढलं.

राष्ट्रवादीच्या हल्लाबोल मोर्चाची सांगता औरंगाबादेत झाली.

2019 सालच्या निवडणुकांआधी राष्ट्रवादी एक चेहरा पुढे करणार नाही. सत्तेत आलो तर आमदार आणि शरद पवार निर्णय घेतील, असं स्पष्टीकरणही त्यांनी दिलं.

अजित पवार यांनी राज्यभर फिरून हल्लाबोल मोर्चे काढले. त्याची सांगता आज औरंगाबादमध्ये झाली.

"आम्हाला विश्वासार्हता कमवावी लागणार आहे. आमचे प्रतिनिधी निवडून येतील, तेव्हाच ती कमावली, असं आम्ही मानू," अशी कबुली त्यांनी दिली, पण सिंचन घोटाळ्याविषयी बोलायला नकार दिला.

राष्ट्रवादी काँग्रेस मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार जाहीर करणार का आणि ते तुमचं नाव असणार का असं विचारल्यावर अजित पवारांनी नाही असं उत्तर दिलं. "आम्ही लोकशाही मानणारे कार्यकर्ते आहोत. जास्तीत जास्त जागा राष्ट्रवादीच्या नावावर कशा निवडून येतील याचाच विचार आधी करणार", असं ते म्हणाले.

मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार राष्ट्रवादी जाहीर करणार का, या प्रश्नावर अजित पवार नेमकं काय म्हणाले ते ऐकण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

सगळ्या आमदारांनी एकत्र येऊन विधीमंडळ नेता निवडण्याचा राष्ट्रवादीचा इतिहास आहे, याची आठवणही त्यांनी करून दिली.

"अशा प्रकारचे निर्णय वरिष्ठांनी घ्यायचे असतात", अशी पुस्ती त्यांनी जोडली.

अजित पवार यांनी राज्यभर फिरून हल्लाबोल मोर्चे काढले.

त्यांच्या मुलाखतीतले इतर महत्त्वाचे मुद्दे :

1. सिंचन घोटाळा - "त्याबद्दल चौकशी समितीसमोर बोलेन. कोर्टाने विचारलं तर माझे वकील बोलतील, मी याविषयी माध्यमांशी बोलणार नाही."

या सिंचन घोटाळ्याबद्दल अजित पवार नेमकं काय म्हणाले ते या व्हीडिओमध्ये पाहा.

२.  भाजप मित्र की शत्रू? - "२०१४ साली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माझी बहीण सुप्रिया मुख्यमंत्री झालेली मला पाहायला आवडेल, असं वक्तव्य राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि राज्याचे माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी केलं आहे. बीबीसी मराठीला दिलेल्या एक्सक्लुझिव्ह मुलाखतीत त्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे. पण राज्याचं राजकारण मी बघतो आणि तिला केंद्रात रस आहे, अशी पुस्तीही त्यांनी जोडली. ही संपूर्ण मुलाखत तुम्ही बातमीच्या तळाशी पाहू शकता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादी काँग्रेसनं दोन जागा टिकवल्या मात्र सहा जागांवर मजबूत असलेली शिवसेना कशीबशी एका जागेवर निवडून आली. जनसुराज्य शक्ती पक्षाने एका जागेवर खातं उघडलं. तर अपक्ष उमेदवारांना कोल्हापूरकर जनतेने चांगली साथ दिली.

एकीकडे शिवसेनेच्या विद्यमान आमदारांना लोकांनी घरी बसवले त्याचवेळी कॉग्रेसच्या चार उमेदवारांना नव्याने संधी दिली.

कोल्हापुरातील या नव्या राजकीय समीकरणांची नेमकी कारणं काय आहेत ती शोधण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला.

"या निवडणुकीत काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीला सत्तेपर्यंत पोहोचण्याइतपत य़श मिळालं नसलं तरी आघाडीची ताकद या निवडणुकीत पुन्हा समोर आली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी संघटनात्मकदृष्ट्या ताकदवान आहेत. त्यांना साखर कारखाने, पंचायत राज ,सहकारी संस्था, महापालिका यांचा चांगला पाठिंबा आहे. याच संघटनात्मक ताकदीचा आघाडीला यावेळी फायदा झाला कोल्हापूर जिल्ह्यात आघाडीने चांगले उमेदवार दिले होते. त्यामुळं कोल्हापूरमध्ये आघाडीला चांगलं यश मिळालं," असं राजकीय विश्लेषक अशोक चौसाळकर यांनी सांगितलं.

पूरपरिस्थितीचा निकालावर परिणाम?

मतदारसंघनिहाय विजयाची जी कारणं आहेत त्यापैकी पूर हे एक कारण आहे, असं सकाळचे वरिष्ठ पत्रकार निवास चौगले यांना वाटतं. "पूरपरिस्थितीत झालेलं नुकसान आणि सरकारचं दुर्लक्ष याचा फटका सत्ताधाऱ्यांना बसला आहे हे नाकारता येणार नाही. मात्र त्यातही मतदारसंघानुसार वेगळं चित्र पाहायला मिळालं. उदाहरणादाखल करवीरमध्ये चंद्रदीप नरके यानी चांगलं काम केलं होतं. मात्र त्याचा त्यांना फायदा मिळू शकला नाही," असं चौगलेंनी म्हटलं.

"महापूराच्या काळात लोकांचे खूप हाल झाले. शासकीय यंत्रणा लोकांपर्यंत वेळेत पोहचू शकली नाही. हीच गोष्ट सरकारविरोधात गेली आणि युतीला जिल्ह्यात अपयश आलं," असं मत चौसाळकर यांनी व्यक्त केलं.

युतीला बंडखोरीचा फटका

या निवडणुकीत सेना-भाजप युती म्हणून लोकांच्या समोर होती. मात्र प्रत्यक्षात चित्र वेगळं होतं.

जिल्ह्यात बंडखोरीचं चित्र कसं होतं? शिरोळमध्ये शिवसेनेच्या उल्हास पाटील यांच्या विरोधात भाजपचे बंजखोर अनिल यादव होते. चंदगडमध्ये सेनेच्या संग्राम कुपेकर यांच्या विरोधात भाजपचे बंडखोर शिवाजी पाटील होते.

हातकणंगले इथं सेनेच्या सुजित मिणचेकर यांच्या विरोधात जनसुराज्यचे अशोक माने होते. जनसुराज्य शक्ती हा युतीचा घटकपक्ष असतानाही जिल्ह्यात दोन ठिकाणी त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोल्हापूर जिल्ह्यात विधानसभा निवडणुकीचे निकाल सर्वच पक्षांसाठी वेगळा संदेश देऊन गेले. गेल्या निवडणुकीत शून्य जागा मिळवलेल्या कॉग्रेसच्या यावेळी मात्र चार जागा निवडून आल्या तर दोन जागांवर असलेल्या भाजपला एकही जागा जिंकता आली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादीचे नेते आर. आर. पाटील यांचा मुलगा रोहित पाटील यांना कोरोनाची लागण झाली आहे. रोहित यांचे काका सुरेश पाटील यांनाही कोरोनाची लागण झाल्याचं टीव्ही 9 मराठीने म्हटलं आहे.

रोहित पाटील आणि बंधू सुरेश पाटील या दोघांच्या कोरोना चाचणीचे अहवाल पॉझिटिव्ह आले आहेत. घरातील दोन सदस्यांचा अहवाल पॉझिटिव्ह आल्यानंतर आर. आर. पाटील यांच्यापत्नी आणि पळुस कडेगाव मतदारसंघाच्या आमदार सुमनताई पाटील यांची चाचणी घेण्यात आली. त्यांचा अहवाल निगेटिव्ह आला आहे.

2.  'मुंबई पाकव्याप्त काश्मीरसारखी वाटते, मग इथं पर्यटनाला आला होता का?'

अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत आत्महत्या प्रकरणावरून शिवसेना नेते संजय राऊत यांच्यावर टीका करताना मुंबई पाकव्याप्त काश्मीरसारखं भासत असल्याचं वक्तव्य अभिनेत्री कंगना रानावतनं केलं. कंगनाच्या या टीकेला काँग्रेस नेते आणि राज्याचे उर्जामंत्री नितीन राऊत यांनी प्रत्युत्तर दिलं आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

राऊत यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "कंगना रानावत म्हणते, मुंबई पाकव्याप्त काश्मीरसारखी वाटते. अभिनयाच्या क्षेत्रात 'रन-आउट' होण्यापूर्वी इथेच नशीब काढायला आला होतात ना बाईसाहेब? की पर्यटनाला?"

भाजप नेते राम कदम यांनी मात्र कंगना रानावत ही झांशीची राणी असून ती महाविकास आघाडीला घाबरणार नाही, असं म्हटलं आहे.

कदम यांनी ट्वीट केलं आहे, महाविकास आघाडी सरकारनं मुंबई पोलिसांवर दबावतंत्राचा अवलंब करत आहे आणि यामुळे सुशांतला न्याय मिळत नाहीये. बॉलीवूडमधल्या ड्रग माफिया साखळीला त्यांना वाचवायचं आहे, पण, अशा पोकळ धमक्यांमुळे कंगना रानावतसारखी झांशीची राणी घाबरणार नाही.

3. शरद पवारांची भारत-चीन सीमेवरील तणावावर बैठक

चिनी सैन्यांकडून पुन्हा एकदा नियंत्रण रेषा बदलण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याने भारत आणि चीनमध्ये तणाव निर्माण झाला आहे.

लडाखमधील पँगाँग सरोवर परिसरात चिनी सैन्यांनी केलेला घुसखोरीचा प्रयत्न भारतीय जवानांनी हाणून पाडला. दरम्यान दोन्ही देशात निर्माण झालेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी बैठक घेतली. या बैठकीत शरद पवार यांनी देशाच्या माजी हवाईदल प्रमुख आणि माजी परराष्ट्र सचिवांशी चर्चा केली. इंडियन एक्स्प्रेसनं ही बातमी दिली आहे.

शरद पवार ट्वीट केल्यानुसार, "भारत आणि चीनमध्ये सध्या निर्माण झालेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर माजी हवाई दल प्रमुख भूषण गोखले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादीचे नेते धनंजय मुंडे यांनी भाजप नेत्या पंकजा मुंडे यांच्यावर केलेल्या कथित टीकेमुळं नवा वाद उभा राहिलाय.

धनंजय मुंडे यांनी कथित टीका केलेली व्हीडिओ क्लिप सोशल मीडियावर व्हायरल झाली. त्यानंतर पंकजा मुंडे समर्थकांनी परळी पोलीस ठाण्यात ठिय्या मांडला आणि धनंजय मुंडेंविरोधात गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली.

पंकजा मुंडे यांच्यावर टीका केल्या प्रकरणी धनंजय मुंडे यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. भाजपचे शहराध्यक्ष जुगलकिशोर लोहिया यांनी दिलेल्या फिर्यादीवरून धनंजय मुंडे विरूध्द कलम 500, 509, 294 अन्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे असं लोकसत्तानं म्हटलं आहे.

राज्य महिला आयोगाच्या अध्यक्ष विजया राहाटकर यांनी धनंजय मुंडे यांच्या वक्तव्याची सुओ मोटो दखल घेतली असून मुडेंना या प्रकरणी नोटिस पाठवली आहे.

नेमकं प्रकरण काय आहे?

राष्ट्रवादीचे नेते आणि विधानपरिषदेचे विरोधी पक्षनेते धनंजय मुंडे यांनी एका सभेत पंकजा मुंडेवर टीका केली. त्यात त्यांनी आक्षेपार्ह शब्द वापरल्याचा आरोप सोशल मीडियावरून केला जातोय. धनंजय मुंडे यांच्या भाषणाची व्हीडिओ क्लिपही सोशल मीडियावरून पसरवली जातेय.

मात्र, धनंजय मुंडे यांचं हे भाषण नेमकं कुठं झालं आणि त्यातल्या आक्षेपार्ह विधानांबाबत किती तथ्य आहे, हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकलं नाही.

दुसरीकडे, परळीत धनंजय मुंडे यांच्या या भाषणाचा दाखल देत राज्याच्या महिला व बालकल्याण मंत्री पंकजा मुंडे यांनी धनंजय मुंडेंवर टीकेची तोफ डागली.

याच भाषणाच्या शेवटी पंकजा मुंडे व्यासपीठावरच भोवळ येऊन कोसळल्या. त्यामुळं सभेच्या ठिकाणीही मोठा गोंधळ उडाला.

कार्यकर्त्यांनी पोलीस स्टेशनबाहेर ठिय्या आंदोलन केलं. धनंजय मुंडे यांच्यावर गुन्हा दाखल करावा अशी मागणी कार्यकर्त्यांनी केली होती.

धनंजय मुंडे यांचं म्हणणं काय?

धनंजय मुंडे यांनी सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या भाषणाच्या क्लिपबद्दल फेसबुक पोस्टच्या माध्यमातून स्पष्टीकरणं दिलं. ते म्हणाले, "शनिवारी माझ्या वक्तव्याबद्दल सोशल मीडियावर व्हायरल झालेली ती क्लिप एडिट करून, वक्तव्याचा विपर्यास करणारी आणि जाणीवपूर्वक माझी बदनामी करणारी आहे. ती क्लिप पूर्णपणे चुकीची असून त्याची सत्यता फॉरेन्सिक लॅबमध्ये तपासावी."

धनंजय मुंडे यांची फेसबुक पोस्ट

तसेच, "अशी क्लिप एडिट करणाऱ्यांनी किमान बहिण-भावाच्या पवित्र नात्याचा तरी आदर ठेवावा, आपली निवडणूक विकास कार्यावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विधानसभा निवडणुकांच्या प्रचारतोफा थंडावल्या असल्या, तरी बीडमधील राजकारण तापलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादीचे नेते भास्कर जाधवांच्या प्रवेशावेळी 13 सप्टेंबरला सकाळी पत्रकारांशी बोलताना शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे असं म्हणाले. त्यानंतर दुपारी माजी पोलीस अधिकारी प्रदीप शर्मा यांचा शिवसेना प्रवेश झाला. त्यावेळी पत्रकारांनी पुन्हा एकदा उद्धव ठाकरेंना या उत्तरावरून विचारलं असता त्यांनी सारवासारव केली.

ते म्हणाले, "सध्या भाजप शिवसेनेला एवढ्या जागा देणार, तेवढ्या जागा देणार, असं ऐकायला येत असल्यामुळं मुख्यमंत्र्यांनीच शिवसेनेची यादी ठरवावी, असे म्हणालो होतो."

उद्धव ठाकरेंच्या या दोन्ही कथित 'उपरोधिक' वक्तव्यांनी राजकीय वर्तुळात एकच चर्चा सुरू झाली. जागावाटपासंदर्भातील उद्धव ठाकरेंचं वक्तव्य खरंच उपरोधिक होतं की त्यामागे नाराजीची किनार आहे?

उद्धव ठाकरेंचं वक्तव्य उपरोधिक की उद्विग्न?

उद्धव ठाकरे यांचं विधान उपरोधिक असलं, तरी या विधानाला अनेक राजकीय अर्थ आहेत. उद्धव ठाकरे नाराज आहेत का, जागावाटपात शिवसेनेला कसा मान दिला जाईल इत्यादी असंख्य प्रश्न उद्धव ठाकरेंच्या 'उपरोधिक' विधानानं उपस्थित केलेत.

ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे सांगतात, "उद्धव ठाकरेंचं हे वक्तव्य उपरोधिकपेक्षा जागावाटपासंदर्भात अजून निर्णय होत नाही, याबद्दल (यातून त्यांची) उद्विग्नता दिसून येते आणि थोडी हतबलताही होती."

मोदीपर्व सुरू झाल्यापासून शिवसेनेकडे धाकटेपण आलंय, असं राजकीय विश्लेषकांना वाटतंय.

ज्येष्ठ पत्रकार आणि स्तंभलेखिका स्मृती कोप्पीकर या उद्धव ठाकरेंच्या वक्तव्यात सर्वसामन्य शिवसैनिकांच्या भावना पाहतात. त्या म्हणतात, "महाराष्ट्र आमचा, मुंबई आमची आहे आणि अशा वेळी आमच्या राज्यात येऊन, आमच्या गड-किल्ल्यात येऊन, आमच्या अंगा-खांद्यावर मोठे होऊन, तुम्ही आमच्या जागा बळकावण्याचा प्रयत्न करताय, ही भावना अनेक शिवसैनिकांमध्ये आहे. हे उद्धव ठाकरेंच्याही मनात असणार. त्यामुळं उद्धव ठाकरेंचं कालचं वक्तव्य हे शिवसैनिकांच्या या भावनांचं प्रतीक आहे."

भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि केंद्रीय मंत्री रावसाहेब दानवे शिवसेना-भाजप फॉर्म्युल्याबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाले, "रोज रोज तोच प्रश्न त्यांना विचारला गेला तर त्याऐवजी त्यांच्याकडे उत्तर तरी काय असेल? चौथ्यांदाही त्यांना तोच प्रश्न विचारला गेला तर ते तरी काय उत्तर देणार? पण ते काही रागावले नाहीत किंवा उद्विग्नही नाहीत."

उद्धव ठाकरे कोंडीत सापडलेत?

"शिवसेना ही सध्या between rock and...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"युतीची चर्चा अजूनही सुरू आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हेच शिवसेनेच्या वाट्याला येणाऱ्या जागांची यादी ठरवतील आणि मी ती पक्षाच्या नेत्यांसमोर मांडेन," असे उद्गार शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी काढले. काय आहे या उद्गारांचा अन्वयार्थ?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्रवादीच्या पाठिंब्याने लोकसभेत निवडून आलेल्या नवनीत राणा महाविकास आघाडीतल्या शिवसेनेवर आणि उद्धव ठाकरेंवरच का टीका करतात? राष्ट्रवादी आणि भाजप भविष्यात पुन्हा जवळ येण्याची त्यांना अपेक्षा आहे का?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाशी मुकाबला करण्यात महाराष्ट्र सरकार कमी पडलंय अशी टीका विरोधी पक्षांकडून सातत्याने होतेय. खासदार नवनीत राणा यांनी लोकसभेत महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट आणण्याची मागणी केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: राष्ट्राध्यक्ष जोको विदोदो यांनी भूकंप झालेल्या भागांना भेट देऊन रात्रंदिवस मदत कार्य सुरू राहील, अशी हमी दिली आहे.

शुक्रवारी आलेला भूकंप आणि त्यानंतरच्या त्सुनामीत इंडोनेशियातील सुलावेसी बेटावरील जनजीवन कोलमडून गेले आहे. या भूकंपाची तीव्रता 7.5 रिश्टर स्केलच्या इतकी होती. या भूकंपात हॉस्पिटल्सची मोठं नुकसान झालं असून जखमींवर तंबूत उपचार सुरू आहेत. तर रस्त्यांवर मृतदेह पडून आहेत.

शुक्रवारी आलेल्या भूकंपानंतर या बेटाला लहानसहान भूंकपाचे धक्के बसत आहेत. जवळपास 16 लाख नागरिकांना या भूकंपाचा फटका बसला असल्याचं रेडक्रॉस या संस्थेनं म्हटलं आहे. डोगांला या गावाबद्दल विशेष काळजी व्यक्त केली जात आहे. या गावात नेमकं काय घडलं आहे, तिथं काय परिस्थिती आहे, याचा अंदाज आलेला नाही.

Indonesia's National Agency of Search and Rescueचे प्रमुख मोहंमद स्यौगी म्हणाले, "इथं अनेक मृतदेह दिसत आहेत. पण नेमकं किती लोकांचे बळी गेले हे सांगता येत नाही."

सुलावेसी बेटाच्या पालू किनाऱ्यावर साधारण 3 मीटर उंचीपर्यंतच्या लाटा उसळल्या. त्सुनामीचा इशारा मागे घेण्यात आल्यानंतर त्सुनामी आल्यानं लोकांची तारांबळ उडाली.

सोशल मीडियावरील फोटो आणि व्हीडिओत लोक घाबरलेले आणि आश्रय शोधताना दिसत आहेत. हे मृत्यू त्सुनामीमुळे झाले की भूकंपात हे अजून स्पष्ट झालेलं नाही.

गेल्या महिन्यात इथल्या लँबॉक बेटावर भूकंपाचे सलग धक्के बसले होते. ज्यामध्ये शेकडो लोकांचे प्राण गेले. 5 ऑगस्टला आलेल्या सर्वांत मोठ्या भूकंपात 460 जणांचा मृत्यू झाला होता.

अमेरिकन भूगर्भ विभागानं दिलेल्या माहितीनुसार भूकंपाचा केंद्रबिंदू सुलावेसी बेटापासून समुद्रात 10 किमी अंतरावर होता. स्थानिक वेळेनुसार संध्याकाळी 6 वाजता हा भूकंप आला. त्यानंतर लगेचच त्सुनामीचा इशारा देण्यात आला होता. पण तासाभरात तो मागे घेण्यात आला.

पालूची लोकसंख्या 3 लाख आहे. इथं मदत कार्य सुरू करण्यात आलं असलं तरी दळणवळण व्यवस्था खंडित झाली आहे. भूकंपामुळे धावपट्टीला तडे गेल्याने विमान उतरवणं ही अशक्य झालं आहे.

यापूर्वी 2004ला आलेल्या त्सुनामीत इंडोनेशिया आणि सुमात्रामध्ये 2.26 लाख लोकांचा बळी गेला होता.

शुक्रवारच्या भूकंपात सार्वजनिक मालमत्ता आणि घरांचं प्रचंड नुकसान झालेलं आहे. पडलेल्या इमारतींखाली अनेक लोक गाडले गेले असण्याची भीती व्यक्त होत आहे. पालूला जकार्तातून मदत पोहोचवली जात आहे. त्यासाठी लष्करी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंडोनेशियामध्ये भूकंपानंतर आलेल्या त्सुनामीमध्ये 832वर लोकांचा बळी गेला असून 500पेक्षा जास्त लोक जखमी झाले आहेत. मृतांच्या दफनविधीसाठी सामूहिक कबरी बनवाव्या लागणार आहेत. भूकंपा आणि त्सुनामीमध्ये ढासळेल्या इमारतींच्या ढिगाऱ्यांखाली अनेक लोक अडकून पडलेले आहेत. त्यांना शोधण्याचे काम सुरू आहे.