डॉक सारांशित करण्यासाठी: द्युती चंद फक्त तिसरी अशी भारतीय महिला आहे जी ऑलिम्पिकमध्ये महिलांच्या 100 मीटर धावण्याच्या स्पर्धेसाठी क्वालिफाय झाली. तिने 2016 च्या ऑलिम्पिकमध्ये सहभाग घेतला होता. द्युतीने जकार्तामध्ये झालेल्या एशियन गेम्समध्येही रौप्य पदक जिंकलं होतं. 1998 नंतर भारताने जिंकलेलं ते पहिलं पदक होतं. 'फिमेल हायपरांड्रोजनिझम' म्हणजेच शरीरात पुरूषी संप्रेरक जास्त असल्याच्या कारणावरून द्युतीवर बंदी आली होती. पण आंतराष्ट्रीय खेळ कोर्टात आपली बाजू समर्थपणे मांडल्यानंतर 2015 साली तिच्यावरची बंदी उठवण्यात आली. द्युती चंदने जाहीरपणे मान्य केलं की ती समलैंगिक आहे, असं करणारी ती पहिली भारतीय अॅथलिट ठरली आहे.

शूट – शुभम कौल आणि केन्झ उल मुनीर

वार्तांकन – राखी शर्मा

निर्माती - वंदना

स्थळ - भुवनेश्वर

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

द्युती चंद. वय - 26*, खेळ - अॅथलेटिक्स  द्युती चंद महिलांच्या 100 मीटर धावणे या प्रकारत सध्याची राष्ट्रीय चॅम्पियन आहे. 2019 मध्ये झालेल्या वर्ल्ड युनिर्व्हसाईड स्पर्धेत तिने 100 मीटर प्रकारात सुवर्णपदक जिंकलं होतं. तिला 2020 मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धक्कादायक म्हणजे हा प्रकार नागपूरच्या प्रसिद्ध अशा मेयो हॉस्पिटलसमोरील कांचन मेडिकल आणि जनरल स्टोअर्समधून सुरु होता.

राज्यात 18 मार्चपासून लॉकडाऊन लागू झालं. तेव्हापासून शहरातील दारुची दुकाने आणि बार बंद असताना एका मद्यव्यावसायिकाने आपल्या फार्मिसिस्ट नातेवाईकाच्या मदतीने हा पराक्रम केलाय.

नीरज गुप्ता नावाचा मद्यव्यावसायिक आणि औषधांच्या दुकानाचा मालक असलेला निशांत उर्फ बंटी गुप्ता यांना नागपूर पोलिसांनी अटक केली आहे.

नीरज गुप्ता आणि निशांत उर्फ बंटी गुप्ता यांच्याविरुद्ध दारुबंदी कायद्यासह विविध कलमांन्वये गुन्हा दाखल करण्यात आल्याची माहिती गणेशपेठ पोलिस ठाण्याचे पोलिस निरिक्षक शिवराम कुंभरे यांनी बीबीसी मराठीला दिली.

शिवाय, या प्रकरणातील आरोपी नीरज गुप्ता यानं आतापर्यंत किती मद्यसाठा विकला, सील कसे तोडले याची माहिती घेत कारवाईची सूचनाही पोलिसांनी केलीय.

नागपूरच्या इंदिरा गांधी वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालय म्हणजेच मेयो हॉस्पिटलच्या चौकात आरोपी नीरज गुप्ता याचे 'मदिरा भवन' हे बार आहे.

राज्यात कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी 18 मार्च पासून जाहीर करण्यात आलेल्या लॉकडाऊनपासून आरोपी नीरज गुप्ता याचा 'मदिरा भवन' या बारलाही उत्पादन शुल्क विभागाने सील केले होते. पण आरोपीने शहरातील सर्व मद्याची दुकाने बंद असल्याने स्वत:च्या दारुच्या बारमध्ये पडून असलेल्या दारुच्या साठ्याची काळाबाजारी करण्यासाठी क्लृप्ती लढवली.

दुप्पट-तिप्पट किंमतीत दारुची विक्री

आरोपी नीरज यानं त्याच्या मदिरा भवन बारवरील सील स्वत:च काढलं. बारमधील मद्याचा साठा मिनरल वाटरच्या बाक्समध्ये भरून तो आपल्या फार्मसिस्ट नातेवाईक असणाऱ्या निशांत गुप्ता याच्या कांचन मेडिकल आणि जनरल स्टोअर्स मध्ये घेऊन गेला.

नीरजच्या बारमध्ये नेहमी येणाऱ्या ग्राहकांना फोनवरून मद्याचा साठा हा कांचन मेडिकल स्टोअर्समधून घेऊन जाण्यासाठी सांगण्यात यायचे.

लॉकडाऊनच्या काळात अनेकांनी नीरजच्या सांगण्यावरून कांचन मेडीकलमधून दुप्पट तिप्पट पैसै देऊन मद्य खरेदी करणं सुरु केलं.

हा प्रकार आजूबाजूच्या लोकांना कळल्यावर त्यांनी पोलिसांना दिली. त्यानंतर पोलिसांनी कांचन मेडिकलवर छापा टाकला आणि त्यात बियरच्या 90 बाटल्या जप्त केल्या.

आता औषधांच्या दुकानातील सीसीटीव्हीच्या आधारे पोलीस पुढील तपास करत आहेत.

नीरज गुप्ता यांच्या मदिरा भवन या बारवर याआधीही अनेकदा अवैध दारुसंदर्भात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लॉकडाऊनच्या काळात औषधांच्या दुकानातून औषधांऐवजी दारु विकण्याचा प्रकार नागपुरात उघड झाल्याने खळबळ उडाली आहे. मिनरल वॉटरच्या बॉक्समध्ये बियरच्या बॉटल्स भरुन दिवसाढवळ्या हा प्रकार सुरु होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय महाडिक यांचे पुत्र पृथ्वीराज आणि वैष्णवी यांचा विवाह सोहळा

आपत्ती व्यवस्थापन कायदा आणि महाराष्ट्र कोव्हिड उपाययोजना कायद्याअंतर्गत खासदार महाडिक यांच्याविरोधात   गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

त्यातच कोल्हापूरचे माजी खासदार धनंजय महाडिक यांच्या मुलाचा शाही लग्न सोहळा रविवारी (21 फेब्रुवारी)  पुण्यात पार पडला.

या सोहळ्यात कोरोनाचे नियम पाळण्यात न आल्याचे आता समोर आले आहे. या सोहळ्याला सर्वपक्षीय नेत्यांनी हजेरी लावली होती.  सोशल डिस्टंन्सिग, मास्क घालणे आणि 200 पेक्षा कमी लोकांची उपस्थिती या नियमांचा फज्जा उडवण्यात आल्याचे फोटो आणि व्हीडिओमधून दिसत असल्याची चर्चा सोशल मीडियावर सुरू झाली.

धनंजय महाडिक यांच्यासोबत जिथे हा विवाह संपन्न झाला, त्या लॉन्सचे मालक आणि मॅनेजर यांच्यावरही गुन्हा दाखल करण्यात आलाय.

या लग्न समारंभाला कोणतेही नियम मोडण्यात आले नाहीत, असं धनंजय महाडिक यांचं म्हणणं आहे.

वाढत्या रुग्णसंख्येच्या पार्शवभूमीवर मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी रविवारी रात्री राज्यातील जनतेशी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून संवाद साधला. कोरोना रोखण्यासाठी नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन त्यांनी जनतेला केले.

कोरोनाच्या वाढत्या रुग्णसंख्येमुळे उर्जामंत्री नितीन राऊत यांनी आपल्या मुलाचे लग्न पुढे ढकलल्याचे सांगत मुख्यमंत्र्यांनी त्यांचे कौतुक केले. तर दुसरीकडे माजी खासदार धनंजय महाडिक यांच्या मुलाच्या लग्नात हजारो लोक उपस्थित असल्याचे समोर आले आहे. याबाबतचे अनेक व्हिडीओ समोर आले असून यात कोरोनाचे नियम पाळले न गेल्याचे दिसत आहे.

लग्नात सर्वपक्षीय नेत्यांची उपस्थिती

धनंजय महाडिक यांचे पुत्र पृथ्वीराज आणि वैष्णवी यांचा विवाह सोहळा पुण्यातील हडपसर येथील लक्ष्मी लॉन्स येथे पार पडला. या विवाह सोहळ्याला राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार, खासदार संजय राऊत, खासदार अरविंद सावंत, विरोधीपक्ष नेते देवेंद्र फडणवीस, केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले, भाजप प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील, पुण्याचे महापौर मुरलीधर माहोळ आदी उपस्थित होते. त्याचबरोबर इतर क्षेत्रामधील मान्यवरांनी देखील हजेरी लावली होती.

विशेष म्हणजे काही नेत्यांनी मंचावर जाताना मास्क न घातल्याचे व्हिडीओमधून समोर आले आहे.

लग्नसमारंभाला 200 लोकांची परवानगी

लॉकडाऊनमधून शिथिलता दिल्यानंतर लग्न समारंभासाठी 200 लोकांना परवानगी देण्यात आली होती. परवानगी देताना कोरोनाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी खासदार धनंजय महाडिक यांच्याविरोधात पुण्यातील हडपसर पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे

1. 'गोपीनाथ मुंडेंचं अपघाती निधन होऊच शकत नाही'

गोपीनाथ मुंडेंचं अपघाती निधन होऊच शकत नाही, असं वक्तव्य विधान परिषदेतील विरोधी पक्षनेते धनंजय मुंडे यांनी केलं आहे. न्यूज 18 लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

"गोपीनाथ मुंडे माझे काका होते. आमचं रक्ताचं नातं होतं. सीबीआयचा अहवाल आला त्यात हा अपघात असल्याचं समोर आलं. त्यामुळे तो मान्य करणं साहजिक आहे. पण गोपीनाथ मुंडे यांच्यावर प्रेम करणाऱ्यांचं समाधान झालं नाही," असं धनंजय मुंडे यांनी म्हटलं आहे.

गोपीनाथ मुंडेंचा अपघात नाही तर घातपात होता, असा संशयही असल्याचं त्यांनी म्हटल्याचा बातमीत उल्लेख आहे.

दरम्यान, "माझ्या बापाला काही झालं असेल, तर त्या माणसाचा जीव घेईन आणि त्यानंतर माझा जीव जागच्या जागी जाईल," असं वक्तव्य पंकजा मुंडे यांनी केलं होतं.

2. रॉबर्ट वाड्रा यांची आज पुन्हा चौकशी

बेहिशेबी संपत्ती आणि मनी लाँड्रिंग प्रकरणी रॉबर्ट वाड्रा यांची गुरुवारी (07 फेब्रुवारी) पुन्हा सक्तवसुली संचलनालयासमोर अर्थात EDसमोर चौकशी होणार आहे. द हिंदुस्तान टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

गुरुवारी सकाळी 10.30ला त्यांची EDसमोर पुन्हा चौकशी होणार आहे.

बुधवारी काँग्रेसच्या नवनिर्वाचित सरचिटणीस आणि त्यांच्या पत्नी प्रियंका गांधीही त्यांच्यासोबत होत्या.

'रॉबर्ट माझे पती आहेत, माझं कुटुंब आहेत. हे का होतंय, हे सर्वांना माहिती आहे', असं त्यांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं होतं.

3. 'मराठा आरक्षण ही निव्वळ राजकीय खेळी'

मराठा समाजाला दिलेलं आरक्षण हे राजकीय हेतूनं प्रेरित आहे, असा आरोप आरक्षणाला हायकोर्टात आव्हान देणाऱ्या याचिकाकर्त्यांनी केलं आहे. एबीपी माझा या वृत्तवाहिनीनं ही बातमी दिली आहे.

मराठा हे कुणबी असतील तर कुणबी जातीचा याआधीच ओबीसी वर्गात समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे त्यांना वेगळं 16 टक्के आरक्षण देण्याऐवजी ओबीसीत सामावून घ्यावं, असा युक्तिवाद याचिकाकर्त्यांच्या वतीनं करण्यात आला आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार राज्याचं आरक्षण 50 टक्क्यांच्या वर जाता कामा नये, त्यामुळे नव्यानं देण्यात आलेलं हे आरक्षण बेकायदेशीर आहे आणि ते रद्द करण्यात यावं, अशी मागणी याचिकाकर्त्यांनी केली आहे.

4. निवडणुकीनंतर राम मंदिराची निर्मिती : मोहन भागवत

केंद्रात कोणातंही सरकार असो, लोकसभा निवडणुकीनंतर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ राम मंदिर उभारणीस सुरूवात करेल, असं वक्तव्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी #5मोठ्याबातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे

धनंजय मुंडेंनी सोशल मीडियावरून स्पष्टीकरण देताना आपल्या संबंधांविषयी जाहीर केल्यानंतर त्यांचा राजीनामा घेतला जाणार का याची चर्चा सुरू झाली.

पण तसं घडलं नाही. विरोधकांनी धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणी केली. पण पक्षाच्या बैठकीनंतरही राजीनामा देण्याची परिस्थिती धनंजय मुंडेंवर आली नाही.

या तीन कारणांमुळे हे घडलं.

शरद पवारांची भूमिका

"धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोप गंभीर स्वरुपाचे असून पक्ष म्हणून निर्णय घ्यावा लागेल," असं सूचक विधान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं होतं. त्यानंतर धनंजय मुंडेंना राजीनामा द्यावा लागणार, या चर्चांनी जोर धरला होता.

धनंजय मुंडे यांनी बुधवारी (13 जानेवारी) राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांची भेट घेतली. या भेटीत त्यांनी आपली बाजू मांडल्याचं शरद पवारांनी म्हटलं होतं. ते म्हणाले, "धनंजय मुंडे यांनी मला भेटून सविस्तर माहिती दिली. पक्षाच्या प्रमुख नेत्यांसमोर हा विषय मांडणार आहे. त्यांचे काही व्यक्तिगत संबंध होते  त्यातून पोलीस तक्रार झाली आहे. धनंजय मुंडे यांनीही यापूर्वी न्यायालयात दाद मागितली आणि आदेश मिळवला."

पण आज (15 जानेवारी) मात्र शरद पवारांनी धनंजय मुंडेंची पाठराखण केलीय. काल आपल्याला सगळे तपशील माहिती नसल्याने 'गंभीर' हा शब्द आपण वापरल्याचं शरद पवारांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "धनंजय मुंडेंना आधीच लक्षात आलं की ब्लॅकमेल होऊ शकतं. म्हणून ते आधीच कोर्टात गेले होते. हे प्रकरण आता कोर्टात आहे. मुंडेंवर आरोप करणाऱ्या महिलेने यापूर्वी 3 व्यक्तींविरोधात आरोप करण्याचा प्रयत्न केला होता, असं पुढे आलं. या प्रकरणाची चौकशी पोलीस विभाग करेल. आम्ही हस्तक्षेप करण्याचं कारण नाही. या चौकशीत महिला अधिकारी असावी.

"काल मी बोललो तेव्हा या सगळ्या गोष्टी माहीत नव्हतं. म्हणून गंभीर शब्द वापरला. यात खोलात जाऊन चौकशी व्हायला हवी. सत्य जाणून घेण्याची गरज आहे. नाही तर कुणावर आरोप करायचे आणि म्हणायचे की तुम्ही सत्तेपासून बाजूला व्हा."

या महिलेविषयी आणखी 2-3 जणांनी तक्रार केल्याने प्रश्नाचं स्वरूप बदललं असून सत्य समोर येत नाही तोपर्यंत राजीनाम्याचा प्रश्न नसल्याचं राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी म्हटलंय.

विरोधकांची संमिश्र भूमिका

धनंजय मुंडे यांच्यावर या महिलेने आरोप केल्यानंतर विरोधी पक्ष भाजपमधून मिश्र आणि एकमेकांच्या विरुद्ध...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्यावर एका महिलेने बलात्काराचा आरोप केल्याने खळबळ उडालीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे

बलात्काराचे आरोप झाल्यानंतर धनंजय मुंडे यांनी हे आरोप फेटाळून लावत हा ब्लॅकमेलिंगचा प्रकार असल्याचं म्हटलं.

पण, धनंजय मुंडे यांच्यावर आरोप झाल्यानंतर त्यांची आमदारकी जाईल का, त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीवर याचा काय परिणाम होईल, असे अनेक प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.

विरोधी पक्ष भाजपनं धनंजय मुंडे यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली.

आता तक्रारदार महिलेनं तक्रार मागे घेतल्यानंतर संबंधित महिलेवर पोलिसांनी कारवाई करावी, अशी मागणी भाजपनं केली आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनीही धनंजय मुंडेंवरील आरोपाप्रकरणी आमचा चौकशी करून निर्णय घेण्याचा निष्कर्ष योग्यच होता, असं म्हटलं आहे.

तर, उपमुख्यमंत्री अजित पवार म्हणाले की धनंजय मुंडे आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना यामुळे खूप मनस्ताप सहन करावा लागला.

धनंजय मुंडेंनी या प्रकरणामुळे नेमकं काय कमावलं आणि काय गमावलं हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

राजकीय प्रतिमेला तडा?

ज्येष्ठ पत्रकार सुधीर सुर्यवंशी यांच्या मते, "धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोप गंभीर स्वरुपाचे होते आणि त्यामुळे त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीला ब्रेक लागण्याची शक्यता होती. पण ज्या महिलेनं बलात्काराची तक्रार केली, त्या महिलेविरोधातच अनेकांनी ब्लॅकमेलिंगची तक्रार केल्यामुळे या प्रकरणात विश्वासार्हतेचा प्रश्न निर्माण झाला.

"असं असलं तरी धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोपांमुळे त्यांच्या राजकीय प्रतिमेला जो तडा गेला, तो तक्रार मागे घेतल्यामुळे पूर्णपणे भरून निघणार नाही. त्याचे व्रण कायम राहतील. या प्रकरणामुळे त्यांची जी इमेज डॅमेज झाली आहे, त्यातून रिकव्हर होण्यासाठी त्यांना अधिक जोमानं काम करावं लागेल."

धनंजय मुंडे

"पण, धनंजय मुंडेंवर जे आरोप झाले त्यामुळे त्यांच्या प्रतिमेवर इंचभरही फरक पडणार नाही," असं मत ज्येष्ठ पत्रकार संजय जोग व्यक्त करतात.

जोग सांगतात, "धनंजय मुंडे यांच्यावर आरोप झाले त्यावेळेस लगेच त्यांनी एक पोस्ट लिहून यावषयी सविस्तर स्पष्टीकरण दिलं. आरोप करणाऱ्या महिलेच्या बहिणीशी आपले संबंध आहेत आणि त्यातून झालेल्या मुलांना पालकत्व दिल्याचंही त्यांनी सांगितलं. तसंच हा ब्लॅकमेलिंगचा प्रकार आहे, असंही नमूद केलं. त्यामुळे कुणी महिलांचा वापर करून राजकीय उद्दिष्ट पूर्ण करायचा प्रयत्न करत असेल तर हा धोकादायक ट्रेंड आहे. राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन अशाप्रकारच्या घटनांवर चर्चा करायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्याविरोधात ज्या महिलेनी बलात्काराची तक्रार केली होती त्या महिलेनी आपली तक्रार मागे घेतली आहे. त्यामुळे धनंजय मुंडेंना दिलासा मिळाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे यांच्यावर आरोप झाल्यानंतर उमटलेल्या प्रतिक्रियांपैकी काही टीकेच्या होत्या, काही संयमाच्या होत्या तर काही त्यांच्या बाजूच्या होत्या. पण या तीनही गटातल्या अनेकांनी या प्रकरणावर मौनही बाळगलं आहे आणि अद्याप काहीही भूमिका घेतली नाही आहे. त्यातल्या एका मौनाची चर्चा मात्र आहे. ते मौन पंकजा मुंडे यांचं आहे.

पंकजा मुंडे यांनी अद्याप या प्रकरणावर काहीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

देवेंद्र फडणवीसांपासून चंद्रकांत पाटील, अतुल भातखळकर, प्रविण दरेकर, किरीट सोमय्या अशा भाजपाच्या नेत्यांच्या प्रतिक्रिया आल्या आहेत.

त्यात मुंडे यांच्या राजीनाम्याची मागणीही केली गेली. पण या नेत्यांपेक्षा पंकजा मुंडे यांची भूमिका दोन मुद्द्यांवर अधिक महत्वाची आहे.

एक म्हणजे धनंजय हे त्यांचे सर्वात मोठे राजकीय विरोधक आहेत आणि एकाच मतदारसंघासाठी दोघेही लढतात. आणि दुसरीकडे धनंजय हे त्यांचे भाऊही आहेत आणि या संवेदनशील प्रकरणात कुटुंबीय म्हणून पंकजा काही भूमिका घेऊ शकतात का, हाही प्रश्न आहे.

याशिवाय राज्यातल्या एक महत्वाच्या महिला नेत्या म्हणूनही या प्रकरणावरील त्यांच्या भूमिककडे सगळ्यांचे लक्ष असेल.

गुरुवारी (14 जानेवारी) या प्रकरणाबाबत विविध राजकीय घडामोडी होत असतांना जेव्हा 'बीबीसी मराठी'नं याबद्दल पंकजा यांची प्रतिक्रिया विचारली असता त्यांनी याबद्दल बोलण्यास नकार दिला होता. त्यांनी अद्याप अन्य माध्यमांनाही प्रतिक्रिया दिली नाही आहे.

राजकीय विरोधकाच्या अडचणीचा फायदा?

राजकारणात आपल्या राजकीय प्रतिस्पर्ध्याला अडचणीत आणण्याचा खेळ सातत्यानं सुरु असतो. जर तो अथवा ती प्रतिस्पर्धी स्वत:हून अडचणीत आला अथवा आली, तर त्या अडचणीचं राजकीय संधीत रुपांतर करण्याची वेळ साधली गेल्याचंही नेहमीच पाहिलं जातं.

इथे धनंजय मुंडे यांच्या व्यक्तिगत आयुष्यातले तपशील आणि आरोप समोर आले, पण त्यांचं राज्य सरकारमधलं स्थान पाहता त्याचे राजकीय परिणामही लगेच दिसू लागले.

त्यांच्या आमदारकी-मंत्रिपदाच्या राजीनाम्यापासून ते 'राष्ट्रवादी'च्या भूमिकेपर्यंत, सर्वांवरच मुख्य विरोधक असणारा  भाजप तुटून पडला. पण पंकजांचं अद्याप मौन आहे.

सध्याच्या परळीच्या, बीडच्या आणि राज्याच्या राजकारणात पंकजा आणि धनंजय मुंडे हे एकमेकांचे प्रथम प्रतिस्पर्धी आहेत. त्यामुळे राजकीय प्रतिस्पर्ध्याकडून प्रतिक्रिया येणं हे स्वाभाविक आहे.

गोपीनाथ मुंडे यांच्या राजकीय वारसदारीसाठी सुरु...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्याचे सामाजिक न्याय मंत्री आणि 'राष्ट्रवादी कॉंग्रेस'चे नेते धनंजय मुंडे यांच्यावर झालेल्या आरोपांनंतर महाराष्ट्रात राजकीय वादळ उठलं. त्यांच्या स्वत:च्या पक्षातून, सहयोगी पक्षांतून आणि विरोधी पक्षातून त्यावर प्रतिक्रियाही आल्या. पण एका व्यक्तीने याबाबत कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे यांच्यासारख्या वरिष्ठ नेत्यावर बलात्काराचे आरोप झाल्यानं विरोधी पक्षात असलेल्या भारतीय जनता पक्षाकडूनही टीकेची झोड उठण्यास सुरुवात झाली.

लैंगिक शोषणाचे आरोप असलेल्या धनंजय मुंडे यांना मंत्रिमंडळात राहण्याचा अधिकार नाही, त्यांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणी भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी केली आहे.

भाजपच्या महिला मोर्चानंही मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंना पत्र लिहून धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

भाजपचे माजी खासदार किरीट सोमय्या यांनी धनंजय मुंडे यांना मंत्रिमंडळातून काढून टाकण्याची मागणी केली आहे.

"या सर्व प्रकरणात धनंजय मुंडे जोपर्यंत मुक्त होत नाहीत, तोपर्यंत त्यांना मंत्रिमंडळात राहण्याचा कुठलाही अधिकार नाही," असं किरीट सोमय्या म्हणालेत.

या प्रकरणी विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनीही प्रतिक्रिया दिली आहे. पण भाजपच्या इतर नेत्यांप्रमाणे देवेंद्र फडणवीस यांनी धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणी केली नाहीये. किंबहुना त्यांनी याप्रकरणी जी भूमिका घेतली त्यामुळे अनेकांच्या भुवयाही उंचावल्या आहेत.

धनंजय मुंडेबद्दल देवेंद्र फडणवीस हे नरमाईची भूमिका घेत आहेत का? आणि जर तसं असेल तर फडणवीसांच्या या मवाळ भूमिकेमागचं कारण काय आहे? हे प्रश्न त्यामुळे उपस्थित होत आहेत.

काय म्हणाले देवेंद्र फडणवीस?

नाशिक इथे एका पुस्तक प्रकाशनासाठी आलेल्या देवेंद्र फडणवीस यांनी धनंजय मुंडे प्रकरणावर प्रतिक्रिया व्यक्त केली.

पत्रकारांशी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "धनंजय मुंडे यांनी कबुली दिली आहे. या सर्व प्रकरणाची चौकशी व्हायला हवी. चौकशी झाल्यावरच आम्ही आमची भूमिका स्पष्ट करू."

"नैतिकतेच्या आधारावर त्यांच्या पक्षानं मुंडेंच्या कबुलीसंदर्भात विचार करायला हवा. यातली कायदेशीर बाब धनंजय मुंडे, तक्रारदार तरूणी या दोघांनीही मांडली आहे. पोलिसांनी याबद्दलचे सत्य बाहेर आणावे. सत्य बाहेर आल्यानंतर आम्ही आमची मागणी करू," असंही फडणवीस यांनी म्हटलं.

एकूणच फडणवीस यांनी थेट धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणी तर केली नाहीयेच, पण नैतिकतेचा आधार घेत मुंडेंच्याच पक्षानं म्हणजेच राष्ट्रवादी काँग्रसनंच काय तो विचार करावा, असंही सूचित केलं.

धनंजय मुंडेंची 'त्या' शपथविधीमधली भूमिका

23 नोव्हेंबर 2019 ला पहाटे देवेंद्र फडणवीस यांनी अजित पवार यांच्या साथीनं मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली होती.

या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्यावर एका महिलेनं बलात्काराचा आरोप केला आणि महाराष्ट्रात एकच खळबळ उडाली आहे. त्यातही धनंजय मुंडे यांनी फेसबुकद्वारे दिलेल्या स्पष्टीकरणामुळे आणखीच नवे प्रश्न निर्माण झालेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे यांनी आपले विवाहबाह्य संबंध असून आपल्याला त्यापासून दोन अपत्य असल्याचे जाहीर केले होते. या महिलेच्या बहिणीने धनंजय मुंडे यांच्यावर बलात्कार केल्याचा आरोप केला आहे. हा आरोप मुंडे यांनी फेटाळला आहे.

या प्रकरणी धनंजय मुंडे यांना राजीनामा द्यावा लागण्याची शक्यता वर्तवली जात असताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलेले विधान महत्त्वाचे मानले जात आहे.

शरद पवार यांच्या सूचक वक्तव्याचा नेमका अर्थ काय? याप्रकरणी शरद पवार काय निर्णय घेणार? राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडून धनंजय मुंडे यांचा राजीनामा मागितला जाईल का? पवारांच्या विधानानंतर आता धनंजय मुंडे स्वत:च राजीनामा देणार? या प्रश्नांचा आढावा आपण या बातमीत घेणार आहोत.

शरद पवार नेमकं काय म्हटले?

मुंबईत राष्ट्रवादी काँग्रेसची आज (14 जानेवारी) बैठक पार पडली. या बैठकीनंतर शरद पवार यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला.

धनंजय मुंडे यांनी बुधवारी (13 जानेवारी) राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांची भेट घेतली होती. या भेटीत त्यांनी आपले स्पष्टीकरण दिल्याचे यावेळी शरद पवार यांनी सांगितले.

ते म्हणाले, "धनंजय मुंडे यांनी मला भेटून सविस्तर माहिती दिली. पक्षाच्या प्रमुख नेत्यांसमोर हा विषय मांडणार आहे. त्यांचे काही व्यक्तिगत संबंध होते त्यातून पोलीस तक्रार झाली आहे. धनंजय मुंडे यांनीही यापूर्वी न्यायालयात दाद मागितली आणि आदेश मिळवला."

"पक्षाच्या महत्त्वाच्या नेत्यांना त्यांनी दिलेली माहिती देणं माझे कर्तव्य आहे. त्यांची मतं जाणून घेऊन पुढची पावलं उचलण्यासंदर्भात निर्णय घेणार आहोत," असंही शरद पवार यांनी स्पष्ट केले.

शरद पवार यांच्या सूचक वक्तव्याचा नेमका अर्थ काय?

"धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोप गंभीर स्वरूपाचे आहेत. याप्रकरणी पक्षला निर्णयाला घ्यावा लागेल," असे सूचक विधान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केले आहे.

शरद पवारांच्या या वक्तव्यानंतर धनंजय मुंडे राजीनामा देतील अशी चर्चा सुरू झाली आहे.

ज्येष्ठ पत्रकार अभय देशपांडे यांनी बीबीसीशी बोलताना असं सांगितलं, "शरद पवार यांनी नवाब मलिक यांना 'क्लीन चीट' दिली पण धनंजय मुंडे यांच्याबाबतीत निर्णय घ्यावा लागेल असं ते स्पष्ट म्हणाले. त्यामुळे थेट निर्णय घेतला नसला तरी त्यांची भूमिका काय आहे हे त्यांनी स्पष्ट केलं."

ते पुढे सांगतात, "असे सूचक विधान करून त्यांनी धनंजय मुंडे यांना स्वत:च...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"धनंजय मुंडे यांच्यावरील आरोप गंभीर स्वरुपाचे असून पक्ष म्हणून निर्णय घ्यावा लागेल," असे सूचक विधान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केले आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय मुंडे याप्रकरणी दोषी असून त्यांच्याविरोधात गुन्हा दाखल का करण्यात आला नाही, अशी विचारणा करत कोर्टानं बर्दापूर पोलीस स्टेशनला मुंडेंविरोधात दखलपात्र गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश दिले आहेत.

मुंबई उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठाचे न्यायमूर्ती टी. व्ही. नलावडे आणि न्यायमूर्ती के. के. सोनवणे यांनी हे आदेश दिले आहेत. न्यायालयाच्या आदेशानंतर धनंजय मुंडेंनी बाजू स्पष्ट केली.

एका ट्वीटच्या माध्यमातून मुंडेंनी म्हटलंय की, "जनतेच्या प्रश्नावर आवाज उठवतो, त्यामुळे जाणीवपूर्वक अधिवेशनाच्या तोंडावर माझ्याविरुद्ध खोटे कारस्थान रचण्यात येते. पण लक्षात असू द्या, असा 'फड' रंगवणे बरे नाही! माझ्यावर कितीही व्यक्तिगत हल्ले झाले, तरी सरकारविरुद्ध आवाज उठवणे मी थांबवणार नाही. माझा लढा सुरूच राहिल."

प्रकरण काय?

अंबाजोगाई तालुक्यातील पुस येथे सर्व्हे क्रमांक 24, 25 आणि इतर शासकीय जमीन आहे. ही जमीन बेळखंडी मठाला इनाम म्हणून देण्यात आली होती. या मठाचे महंत रणजीत व्यंका गिरी हे होते. मठाची जमीन शासनाच्या परवानगीशिवाय हस्तांतरित करता येऊ शकत नाही.

ही जमीन मठाधिपतींच्या निधनानंतर धनंजय मुंडे यांनी बेकायदेशीररीत्या स्वत:च्या नावावर करून घेतली, असा आरोप राजाभाऊ फड (रत्नाकर गुट्टे यांचे जावई) यांनी केला आहे.

फड यांनी याप्रकरणी बर्दापूर पोलीस स्थानकात तक्रार दाखल करण्याचा प्रयत्न केला होता. मात्र पोलिसांनी तक्रारीची दखल घेतली नाही, त्यामुळे त्यांनी उच्च न्यायालयाचं दार ठोठावलं होतं.

फड यांनी दाखल केलेल्या याचिकेमध्ये धनंजय मुंडे, त्यांच्या पत्नी राजश्री मुंडे, प्रेमा पुरुषोत्तम केंद्रे यांच्यासहित एकूण 14 जणांविरोधात गुन्हा नोंदवून तपास पूर्ण करण्याचे शासनाला आदेश द्यावेत अशी विनंती केली आहे.

या याचिकेवर औरंगाबाद खंडपीठात सुनावणी सुरू आहे.

या प्रकरणी बोलताना धनंजय मुंडे यांचं म्हणणं आहे की त्यांनी जगमित्र साखर कारखाण्याची जमीन सरकारी नियमांनुसारच खरेदी केली आहे आणि त्यासाठी कोणत्याही संस्थेची अथवा सरकारी जागा त्यांनी घेतलेली नाही.

"रत्नागर गुट्टे यांच्या 5,400 कोटी रुपयांच्या घोटाळ्याविरुद्ध मी आवाज उठवला होता. त्यामुळे रत्नागर गुट्टे यांचे जावई राजाभाऊ फड हे जाणूनबुजून माझ्याविरोधात न्यायालयाची दिशाभूल करत आहेत," असंही मुंडे म्हणाले.

वकिलांचं म्हणणं काय?

या निकालानंतर याचिकाकर्त्यांचे वकील विजयकुमार सपकाळ यांनी म्हटलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सरकारी जमीन लाटल्याप्रकरणी राष्ट्रवादीचे आमदार आणि विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते धनंजय मुंडे यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश मुंबई उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठानं दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनंजय हांसदा आणि सोनी हेंब्रम

धनंजय हे झारखंडमध्ये गोड्डाजवळ जसिडिह गावात राहतात. पत्नी सोनी यांची डिप्लोमा इन एलिमेंट्री एज्यूकेशनची परीक्षा ग्वाल्हेरला होणार होती.

इतर वेळी त्यांनी हा प्रवास रेल्वेने केला असता. पण लॉकडाऊनमुळे रेल्वे बंद आहेत. त्यातच त्यांच्या गावातून ग्वाल्हेरला जाण्यासाठी एकच रेल्वे आठवड्यातून एकच वेळ सुरू आहे.

त्यामुळे धनंजय आणि सोनी यांच्याकडे रस्त्यामार्गे जाण्याचाच पर्याय शिल्लक होता.

कार किंवा इतर गाड्यांनी जाणं त्यांना महाग पडलं असतं. त्यामुळे धनंजय आणि सोनी यांनी दुचाकीवर ग्वाल्हेरला जाण्याचा निर्णय घेतला.

दागिने गहाण ठेवून व्याजाने दहा हजार रुपये घेतले आणि प्रवासाला सुरुवात केली.

सोनी सध्या सात महिन्यांची गर्भवती आहे. त्यामुळे तिच्यासाठी हा प्रवास धोकादायक असाच होता. तरी फक्त परीक्षा देण्यासाठी त्यांनी हा धोका स्वीकारला.

धनंजय आणि सोनी गोड्डाच्या गंगटा वस्तीमधून 28 ऑगस्ट रोजी निघाले. 30 तारखेला दुपारी ते ग्वाल्हेरला पोहोचले.

या दरम्यान त्यांनी दोन रात्री रस्त्याच्या कडेलाच घालवल्या. पावसात भिजले, कधी उन्हाने त्यांना घामाघूम केलं. पण त्यांनी प्रवास थांबवला नाही.

कहाणी धनंजय यांच्याच शब्दांत..

धनंजय हांसदा यांना कोणत्याही परिस्थितीत पत्नीला परिक्षेला बसवायचं होतं.

ते सांगतात, "याच हट्टामुळे आम्हाला ताकद मिळाली आणि आम्ही रस्त्याने जात राहिलो. आयुष्यात पहिल्यांदाच दोन दिवसांत साडेतीन हजार रुपयांचं पेट्रोल विकत घेतलं. आम्ही गप्पा मारत स्कूटी चालवत राहिलो. आता सोनी परीक्षा देत आहे. 1 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान ही परीक्षा होणार आहे. त्यानंतर आम्ही घरी गोड्डाला परत जाणार आहोत, पण हा प्रवास आयुष्यभर लक्षात राहणार आहे."

धनंजय हांसदा बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "गोड्डाहून आम्ही सकाळी आठ वाजता निघालो. भागलपूरपर्यंत रस्ता प्रचंड खराब होता. स्कूटीला धक्के बसत होते. सोनी गरोदर होती, तिला काही होणार तर नाही ना, म्हणून मला भीती वाटत होती. रस्त्यात कित्येक खड्डे होते, त्या खड्ड्यांमध्ये पाणी साचलं होतं."

"कसं तरी आम्ही भागलपूरपर्यंत आलो. तिथं बसबद्दल विचारलं तर एक व्यक्ती लखनऊला जाण्यासाठी पाच हजार रुपये मागत होता. आमच्याकडे पैसे नसल्यामुळे आम्ही स्कूटीवरच ग्वाल्हेरला जाण्याचा निर्णय घेतला.

"पत्नीला मागे बसून चक्कर येऊ नये यासाठी तोंडावर फडकं बांधून मागे बसण्यास सांगितलं. भागलपूरला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

झारखंडच्या धनंजय हांसदा आणि सोनी हेंब्रम यांची चर्चा पूर्ण देशभरात सुरू आहे. या दोघांनी परीक्षा देण्यासाठी चक्क 1200 किलोमीटरचं अंतर दुचाकीवर पार केलं. या प्रवासाबद्दल दोघांचंही कौतुक होताना दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धन्नीपूर गावातील दर्गा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह जवळपास 200 पाहुणे या कार्यक्रमाला हजेरी लावतील, अशी शक्यता आहे. कोरोना विषाणूचं संकट असूनही हा सोहळा भव्यदिव्य व्हावा, यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. उत्तर प्रेदशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी स्वतः सर्व तयारीचा आढावा घेतला आहे.

दुसरीकडे अयोध्या गावापासून जवळपास 25 किमी दूर रौनाही पोलीस ठाण्याच्या मागे धन्नीपूर गावची परिस्थिती मात्र कोरोना संकटाच्या पार्श्वभूमीवर उत्तर प्रदेशातल्या इतर गावांमध्ये जशी परिस्थीती आहे, तशीच आहे.

गावात काहीजण कोव्हिड-19 पॉझिटिव्ह आढळल्यानंतर गावातले काही भाग सील आहेत. मात्र, इतर भागातली वर्दळ नेहमीप्रमाणेच सुरू आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर उत्तर प्रदेश सरकारने याच धन्नीपूर गावात सुन्नी वक्फ बोर्डाला मशीद बांधण्यासाठी 5 एकर भूखंड दिला आहे. हा भूखंड कृषी विभागाच्या 25 एकराच्या एका फार्म हाऊसचा भाग आहे. या 25 एकर जमिनीवर सध्या भातशेती सुरू आहे.

'कुणालाच रस नाही'

मशीद उभारण्यासाठी राज्य सरकारने धन्नीपूर गावात भूखंड दिला असला तरी भूखंडात किंवा तिथे मशीद उभारण्यात कुणालाच रस दिसत नाही. भूखंड सुपूर्द करून आता जवळपास 6 महिन्यांचा कालावधी उलटला आहे. मात्र, या 6 महिन्यात केवळ सुन्नी वक्फ बोर्डाच्या काही लोकांनी महसूल विभागाच्या अधिकाऱ्यांसोबत संबंधित भूखंडाची पहाणी केली.

सुन्नी वक्फ बोर्डाचे अध्यक्ष जुफर अहमद फारूखी म्हणतात, "भूखंड मिळाल्यानंतर काही निर्णय घेण्याआधीच लॉकडाऊन सुरू झाला. अजून तर भूखंडाचं मोजमापही झालेलं नाही. बकरी ईदही जवळ आहे आणि 5 तारखेला भूमीपूजनही आहे. त्यामुळे जे काही होईल ते त्यानंतरच होईल."

जुफर फारुखीदेखील हे मान्य करतात की मशिदीबाबत लोकांमध्ये फारसा उत्साह नाही. अयोध्येतल्या मुस्लिमांनी तर यापूर्वीच आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. अयोध्येपासून 25 किमी दूर एका गावात जमीन देऊन काय उपयोग, असा त्यांचा सवाल आहे.

सुन्नी वक्फ बोर्डाचे अध्यक्ष जुफर अहमद फारूकी

एवढंच नाही तर मुस्लीम समाजाशी संबंधित सर्वांनीच दिलेल्या भूखंडावर हॉस्पिटल, शाळा, महाविद्यालय किंवा पुस्तकालय असं काही उभारावं, असाही प्रस्ताव दिला होता.

धन्नीपूर गावचे सरपंच राकेश कुमार यादव म्हणतात की त्यांचं गाव मुस्लीमबहुल असलं तरी मशीद उभारण्याचा उत्साह त्यांच्यात दिसत नाही. मात्र, मशिदीसाठी जमीन देण्याचा निर्णय कोर्टाने सुनावला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अयोध्येमध्ये 5 ऑगस्टला होणाऱ्या राम मंदिराच्या भूमिपूजन सोहळ्याची जय्यत तयारी सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धम्बी सिंह

आग्रा येथून जवळपास 40 किलोमीटर लांब असलेल्या खैरागड तालुक्यातल्या डुंगरवाला गावात स्मशान शांतता पसरली आहे. या गावातल्या एकाच कुटुंबातल्या आजी आणि त्यांच्या दोन नाती या घर अंगावर कोसळल्यामुळे मृत्युमुखी पडल्या.

हा तोच प्रदेश, जिथे बुधवारच्या वादळानंतर नुकसान झाल्यावर तब्बल दोन डझनहून अधिक लोकांनी प्राण गमावले.

डुंगरवाला गावातल्या या कुटुंबात या तिघींच्या व्यतिरिक्त इतर कोणी नसल्यानं गावकऱ्यांनीच त्यांचे अंत्यसंस्कार केले. लहान मुलांच्या बागडण्यानं हसतं-खेळतं असलेलं हे घर काही क्षणांतच जमीनदोस्त झालं.

इथूनच दूर बढेरा नावाच्या गावातही वादळामुळे नुकसान झालं. या गावातलं जवळपास प्रत्येक कच्चं घर कोसळलेलं दिसतं आहे. गेल्या दोन दिवसांपासून गावात वीजही नसल्यानं पाण्याची समस्याही सुरू झाली आहे.

इथे माझी भेट धम्बी सिंह यांच्याशी झाली. धम्बी वादळाच्या तडाख्यामुळे जखमी झाले होते. त्यांच्या वडिलांचा घर कोसळून त्या ढिगाऱ्याखाली अडकल्यानं मृत्यू झाला.

बीबीसीसोबत बोलताना धम्बी सिंह यांनी सांगितलं की, "सुरुवातीला आम्ही सगळे घराबाहेरच बसलो होतो. वेगानं वारे वाहायला लागल्यावर आम्ही घरात येऊन बसलो. त्यानंतर हवा खूप वेगानं वाहू लागली. वेगानं वारे वाहत असतानाच घराचं छतच आमच्यावर कोसळलं. त्यात माझ्या वडिलांचा मृत्यू झाला. माझ्या आणि माझ्या भाच्याच्या डोक्याला गंभीर दुखापत झाली. कालच वडिलांवर आम्ही अंत्यसंस्कार केले."

याच गावातल्या सुरेंद्र सिंह यांनी मुलगा आणि भाचा या वादळात गमावला आहे. तर, त्यांच्या दुसऱ्या मुलाच्या डोक्याला गंभीर दुखापत झाली आहे.

त्यांचं घर आता केवळ एक ढिगारा होऊन राहिलं आहे. जखमी पत्नी आणि मुलगा यांना त्यांनी आग्रा मधल्या एका हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं असून त्यांच्या उपचारासाठी गाव ते हॉस्पिटल अशा चकरा मारत आहेत.

आग्रा जिल्ह्याचे पोलीस अधीक्षक (ग्रामीण) अखिलेश भदोरिया यांनी वादळामुळे झालेल्या नुकसानीचा आढावा घेण्यासाठी नुकताच या खैरागड भागाचा दौरा केला.

ग्रामीण भागातल्या नागरिकांना या वादळाची पूर्वसूचना देण्यात आली होती. पण, ग्रामीण भागातली घरं काँक्रीटची नसल्यानं इथे जिवितहानी आणि मालमत्तेचं नुकसान जास्त झाल्याची माहिती भदोरिया यांनी दिली.

वादळामुळे इथल्या नागरिकांचं सर्वाधिक नुकसान झालं आहे. इथे जमलेल्या तरुणांच्या एका समूहानं त्यांनी लोकांना कसं वाचवलं याचं वर्णन केलं.

जोरदार वादळी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संपूर्ण उत्तर भारतात बुधवारी संध्याकाळी आलेल्या मोठ्या वादळानंतर आग्रा आणि परिसराचा नकाशा साफ बदलून गेला आहे. जवळपास 132 किमी प्रती तास वेगानं वाहणारे वारे आणि त्यासोबत उडालेली धूळ यामुळे इथल्या प्रदेशाचं खूप नुकसान झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धर्मसंसद म्हणजे एक मोठा शोध आहे. धर्मात प्रश्न विचारले जात नाहीत. संसदेत मात्र ते विचारले जातात. ज्या संसदेत प्रश्न विचारलेच जात नाही अशी संसद बनवली तर हे एक प्रकारचं इनोव्हेशनच ठरेल.

संसद कायदा तयार करण्यासाठी आणि मुद्दयांवर चर्चा करण्यासाठीच असते. पण राष्ट्रहितासाठी काम करणारं सरकार असेल, पंतप्रधान आणि त्यांच्या पक्षाचे सगळे लोक देशभक्त असतील, सगळे लोक धर्मानुसार आचरण करत असतील तर खरोखरच संसदेला ब्रेक दिला जाऊ शकतो.

2014 सालच्या मे महिन्यात ज्या लोकशाहीच्या मंदिरासमोर नतमस्तक होऊन पंतप्रधानांच्या डोळ्यात अश्रू दाटले, त्या मंदिराचे दरवाजे सध्या बंद आहेत. कारण काही लोक राफेल सौदा, पॅराडाईज पेपर्स आणि जय शाह यांच्या विकास मॉडेलसारखे 'अधार्मिक प्रसंग' उचलण्यासाठी उत्सुक आहेत.

सर्वोच्च न्यायालयाला प्रश्न

संपूर्ण सरकार डिसेंबरच्या मध्यापर्यंत गुजरातचा गौरव वाढवण्यात व्यग्र आहेत. तीसेक मंत्री सध्या गुजरातमध्ये आहेत. हरकत नाही देशाचा कारभार अधिकारी पाहतील. विरोधी पक्षाला सुद्धा एक ते दीड महिना धीर ठेवावा लागेल. उत्तर घेऊन तरी काय करणार? गुजरातमध्ये जिंकले तर तेच जनतेचं उत्तर असेल आणि यदाकदाचित पराभव झाल तर तो लोकशाहीचा विजय असेल.

26 नोव्हेंबर रोजी झालेल्या कार्यक्रमात उपस्थित कायदा मंत्री, राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद आणि न्या. दीपक मिश्रा

परंपरेनुसार नोव्हेंबरच्या दुसऱ्या ते तिसऱ्या आठवड्यात हिवाळी अधिवेशनाची सुरुवात होते. पण परंपरेचं पालन करत बसलं तर 'न्यू इंडिया' कसा होऊ शकेल?

सर्वोच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांना 26 नोव्हेंबरला राष्ट्रीय कायदा दिवसाच्या मुहुर्तावर कायदा मंत्र्यांनी विचारलं की, पंतप्रधानांवर संपूर्ण देशाचा विश्वास आहे मग तुमचा का नाही? तर दुसरीकडे अर्थमंत्री म्हणतात की, सगळ्यांनी आपल्या कामाशी काम ठेवायला हवं. हे पण बरोबरच आहे म्हणा!

साधूसंत आपल्या कामाशी काम ठेवतात. मुलांना जन्म घालायचं काम जनतेचं आहे. साधूंचं नाही. त्यांनी धर्मसंसदेत जनतेला सांगितलं की, तुम्ही 4 मुलं जन्माला घाला. ते स्वत: काहीच करत नाही. फक्त आशीर्वाद देतात. जसे राम रहीम किंवा आसाराम बापू देत असत.

'परिवाराच्या' घोषणा

उडुपी येथे झालेल्या धर्मसंसदेत एक सूचना आली आहे की, हिंदूंनी मोबाईल फेकून शस्त्र हातात घ्यावं. यावर पंतप्रधानांच्या गृहराज्यातील बंधू काय विचार करतात बरं? कारण त्यांनीच कोट्यावधी लोकांच्या हातात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संसदेचं हिवाळी अधिवेशन लांबणीवर पडलं आहे आणि बाहेर धर्मसंसदेचं कामकाज जोरात सुरू आहे. मराठीत याला विरोधाभास आणि इंग्रजीत Irony म्हणतात ते हेच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धर्मसभेसाठी आलेली मंडळी

एक दिवस आधीपर्यंत शांततेत नांदणाऱ्या अयोध्येत अचानक गर्दी वाढू लागली. गर्दी किती असेल याबाबत आकडेवारी सांगणाऱ्यांचे अंदाज चुकू लागले होते.

विश्व हिंदू परिषदेनं धर्मसभेचा हा कार्यक्रम बडी भक्तिमाल बागेत आयोजित केला होता. याची दोन कारणं आहेत. एक म्हणजे हे ठिकाण शहराच्या थोडं बाहेर आहे. दुसरं म्हणजे धर्मसभेसाठी मोठ्या प्रमाणावर लोक हजर राहतील, असा विश्व हिंदू परिषदेचा होरा होता म्हणून एका मोठ्या प्रांगणाची आवश्यकता होती.

कार्यक्रम सकाळी 11 वाजता सुरू होणार होता. मात्र संत आणि लोकांचे जत्थे कार्यक्रमाच्या ठिकाणी सकाळीच जमायला सुरुवात झाली. मोठ्या व्यासपीठावर शंभराहून अधिक संत विराजमान होते. यामध्ये नृत्यगोपाल दास, राम भद्राचार्य, रामानुचार्य अशी मंडळी होती.

कार्यक्रमाच्या ठिकाणी जाण्यासाठीच्या रस्त्यांवर प्रचंड वाहतूककोंडी पाहायला मिळाली. लोकांना रोखण्यासाठी अनेक ठिकाणी बॅरिकेड्स लावण्यात आले होते. मात्र रस्त्यावर माणसांइतक्याच गाड्याही दिसत होत्या. धर्मसभेला मोठ्या प्रमाणावर महिला आणि लहान मुलंही उपस्थित होती. गर्दीतून वाट काढत कार्यक्रमस्थळी पोहोचण्याचा त्यांचा प्रयत्न होता. लंच पॅकेट मिळवण्यासाठीही त्यांची धडपड सुरू होती.

धर्मसभेसाठी गावोगावहून माणसं जमली होती.

शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला. या ठिकाणाहून धर्मसभेच्या कार्यक्रम ठिकाणी जाण्यासाठी आम्हाला तब्बल दोन तास लागले. हे अंतर आहे फक्त पाच किलोमीटरचं. उद्धव ठाकरे यांनी लखनौ-फैझाबाद हायवेवरील एका हॉटेलमध्ये पत्रकारांशी संवाद साधला. याच हायवेवरून धर्मसभेठिकाणी लोकांचे जत्थे घेऊन जाणारी वाहनं सातत्याने ये-जा करत होती.

बसमधून प्रवास करणाऱ्यांची संख्या कमी होती पण त्यांच्या घोषणांचा आवाज दुमदुमत होता. प्रसारमाध्यमांच्या प्रतिनिधींना पाहून घोषणांचा आवाज आणि ऊर्जा आणखी वाढत असल्याचं स्पष्ट दिसत होतं.

संघाचा पूर्ण पाठिंबा

धर्मसभेसाठीच्या ठिकाणी पोहोचल्यानंतर देखील व्यासपीठापर्यंत पोहोचण्यासाठीची वाट गर्दीने भरलेली होती. एकाचवेळी लोकांचे जत्थे आत बाहेर करत होते. 'संतांचं म्हणणं ऐकून येत आहोत,' असं बाहेर येणारी माणसं सांगत होती. काही माणसं व्यासपीठापर्यंत जाता न आल्याने रागावून अर्ध्यातूनच परतत होती.

धर्मसभेचं आयोजन विश्व हिंदू परिषदेनं केलं होतं. याला राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा मोठा पाठिंबा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शनिवारपर्यंत छावणी स्वरूप अवस्थेत जगणाऱ्या अयोध्येत रविवार सकाळपासून 'जय श्रीराम,'मंदिर वही बनायेंगे'च्या घोषणा निनादू लागल्या होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धर्मा प्रॉडक्शन्सच्या आगामी 'भूत - पार्ट वन : द हॉन्टेड शिप' या सिनेमाच्या निमित्ताने हा बदल करण्यात आला आहे.

नेहमीच्या चौकटीतून बाहेर पडत आता ही फिल्म कंपनी वेगळ्या धाटणीचे सिनेमे करत असल्याची ही खूण होती. त्यासाठी त्यांनी लोगोचा रंग बदलला आणि ट्विटर बायोमध्ये बदल करत लिहीलं - 'डार्क टाईम्स बिगीन नाऊ...' आणि त्याची सोशल मीडियावर भरपूर चर्चाही झाली.

पण या प्रसिद्ध सिनेमा कंपन्यांची नावं आणि त्यांचे लोगो ठरवण्यात आले तरी कसे?

'हम आपके हैं कौन' सारखा चित्रपट तयार करणाऱ्या राजश्री फिल्म्सचं नाव कसं पडलं? 'यशराज फिल्म्स'च्या नावातलं 'यश' हे नाव यश चोप्रांचं असेल, तर मग 'राज' कोण आहे?

दीपिकाच्या प्रॉडक्शन हाऊसचं नाव 'का प्रॉडक्शन्स' असं का?

'का प्रॉडक्शन्स'... दीपिका पदुकोणने सुरू केलेली ही फिल्म निर्मिती संस्था. 'छपाक' हा कंपनीचा आणि दीपिकाचाही निर्माता म्हणून पहिला चित्रपट होता.

दीपिकानं या नावाबद्दल सांगितलं, 'का' म्हणजे अंतरात्मा. तुमच्या शरीराचा असा एक हिस्सा जो तुम्ही गेल्यानंतरही या जगात राहतो. मलाही कदाचित हेच हवंय. मी गेल्यानंतरही माझं काम राहावं आणि असं काहीतरी करावं ज्यामुळे लोक मला लक्षात ठेवतील.

या चित्रपटाच्या निर्मितीसाठी जितका खर्च आला त्यापेक्षा 'छपाक'ने जास्त कमाई केली आणि हा चित्रपट लोकांच्या पसंतीला उतरला.

अॅसिड हल्ल्यातून उभ्या राहिलेल्या लक्ष्मी अग्रवालच्या आयुष्यावर आधारित 'छपाक' या सिनेमाचं दिग्दर्शन मेघना गुलजार यांनी केलंय.

'राजश्री फिल्म्स' हे नाव कसं सुचलं?

सूरज बडजात्यांची 'राजश्री फिल्म्स' या कंपनीने 'मैंने प्यार किया', 'हम आपके हैं कौन'आणि 'हम साथ साथ है'सारखे कौटुंबिक चित्रपट केले आहेत.

ताराचंद बडजात्या यांनी या संस्थेची स्थापना केली. त्यांचा मुलगा कमल बडजात्या यांनी कंपनीच्या नावाबद्दल सांगितलं, "कंपनीचं नाव ठेवण्याची वेळ आली तेव्हा सुरुवातीला 'राज-कमल' नाव द्यायचं ठरलं. माझं नाव 'कमल' आणि माझ्या भावाचं नाव 'राज'. पण नंतर माझ्या बहिणीच्या नावावरून प्रॉडक्शनचं नाव 'राजश्री' ठेवण्यात आलं."

राजश्रीच्या फिल्म्स सुरू होताना आधी सरस्वती देवीचा फोटो येतो.

याविषयी कमल सांगतात, "माझ्या वडिलांची सरस्वतीवर श्रद्धा होती. संपूर्ण कुटुंबानं पाहता येतील अशाच चित्रपटांच्या निर्मितीबद्दल ते आग्रही होते."

आरके फिल्म्सच्या 'त्या' प्रसिद्ध लोगोची गोष्ट

राज कपूर यांनी 1948...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रेमकथा आणि कौटुंबिक चित्रपटांच्या निर्मितीसाठी प्रसिद्ध असणाऱ्या दिग्दर्शक करण जोहर यांच्या 'धर्मा प्रॉडक्शन्स' या संस्थेने नुकताच आपला सोनेरी लोगो बदलून काळा केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धारवाडजवळ झालेल्या अपघातात 11जणांचा मृत्यू झाला.

1. महिलांच्या वाहनाला अपघात; 11 ठार

गोवा येथे मकरसंक्रांतीचा सण साजरा करण्यासाठी दावणगिरी येथून निघालेल्या मिनी बसला टिप्परने दिलेल्या जोराच्या धडकेने भीषण अपघात झाला असून, या अपघातात दहा महिलांसह 11 जणांचा जागीच मृत्यू झाला आहे. 'लोकमत'ने ही बातमी दिली आहे.

हा भीषण अपघात शुक्रवारी पहाटे तीनच्या सुमारास धारवाड तालुक्यातील ईट्टगट्टी गावाजवळ असलेल्या बायपासवर घडला आहे. मृतांमध्ये दहा महिलांचा समावेश आहे. दावणगिरीहून गोव्याला जाणारी मिनी बस आणि बेळगावहून हुबळीकडे जाणारा टिप्पर यांच्यात हा अपघात झाला असून, बसमधील काहींची प्रकृती गंभीर आहे, तर टिप्परमधील एकाचा मृत्यू झाला आहे.

एकूण 17 महिला मकरसंक्रांतीचा सण साजरा करण्यासाठी गोव्याच्या दौर्‍यावर निघाल्या होत्या.  दावणगिरी मेडिकल असोसिएशनच्या लेडिज विंगची ही सहल होती.

2. संभाजीनगर म्हणा, धाराशीव म्हणा, नामांतरावरून वाद नाही- पवार

नामांतर या मुद्द्यावर आमच्यात कोणतही वाद नाही. संभाजीनगर म्हणा, धाराशीव म्हणा अन्यथा अजून काही म्हणा, असे राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्ष शरद पवार म्हणाले. मी या प्रकरणाकडे गांभीर्याने पाहत नसल्याचेही ते म्हणाले.

औरंगाबादच्या नामांतरावरून महाविकास आघाडीत एकमत नसताना, विशेषत: शिवसेना आणि काँग्रेसची भूमिका वेगवेगळी असताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार  यांनी मात्र या विषयावर वेगळेच भाष्य केलं आहे. 'महाराष्ट्र टाईम्स'ने ही बातमी दिली आहे.

औरंगाबाद

मुख्यमंत्री कार्यालयाच्या ट्विटर हँडलवर औरंगाबादचा उल्लेख संभाजीनगर असा करण्यात आला होता. त्यानंतर त्यावरून नवा वाद निर्माण झाला होता. हा वाद सुरू असतानाच आता उस्मानाबादचा उल्लेख धाराशिव असा करण्यात आल्याने या वादात भर पडली आहे.

दरम्यान, मुख्यमंत्री कार्यालयाच्या ट्विटर हँडलवर संभाजीनगर असा उल्लेख झाल्याबाबत मु्ख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्रकारांनी प्रश्नही विचारले. त्यावर मुख्यमंत्री ठाकरे म्हणाले की, 'मी त्यात नवीन असे काय केले?, मी जे वर्षानुवर्षे बोलत आलेलो आहे तेच केले आहे आणि तेच स्वीकारणार.'

या वेळी मुख्यमंत्र्यांना काँग्रेस पक्षाच्या नाराजीबाबतही विचारण्या आले. त्यावर औरंगजेब हा काही धर्मनिरपेक्ष नव्हता. त्यामुळे आमच्या अजेंड्यात असलेला धर्मनिरपेक्ष हा शब्दात औरंगजेब बसत नाही, अशी प्रतिक्रिया मुख्यमंत्री उद्धव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईट्स यांचा घेतलेला आढावा


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धारावी म्हटलं, की आपल्या डोळ्यासमोर येते गर्दी. अत्यंत दाटीवाटीचा परिसर... एकमेकांना खेटून उभारण्यात आलेली घरं. एकाच्या घरात काय सुरू आहे, हे सहज दुसऱ्याच्या घरात ऐकू येईल अशी परिस्थिती...अरुंद गल्ली आणि 100 स्क्वेअर फुटांच्या घरात राहणारे 10-15 रहिवासी.

आणि सोशल डिस्टन्सिंगपासून कोसो लांब असलेल्या धारावीमध्ये कोरोनाचा संसर्ग झालेले तीन रुग्ण आढळून आले आहेत. ही मुंबईकरांच्या काळजीत भर घालणारी बाब आहे.

धारावीतील रुग्ण...

धारावीत 56 वर्षीय पुरुषाचा कोरोनामुळे मृत्यू झाला आहे. धारावीत राहणाऱ्या आणि मुंबईतील खासगी रुग्णालयात कार्यरत डॉक्टरला कोरोनाची लागण झाली तर धारावीत स्वच्छता करणाऱ्या कर्मचाऱ्याला कोरोना झाल्याचं निदान झालं. हा रुग्ण वरळीच्या जिजामाता नगर परिसरात राहतो.

धारावीत कोरोनाचा संसर्ग पसरला, तर मोठ्या संख्येने लोकांना याची लागण होईल. त्यामुळे प्रशासनासमोर संसर्ग रोखणं मोठं आव्हान आहे.

काय चाललयं धारावीत?

कोरोनाचा संसर्ग रोकण्यासाठी पालिका आणि पोलिसांकडून काय उपाययोजना आखल्या जात आहेत, याचा आढावा बीबीसी मराठीने घेतला.

धारावीचा परिसर मुंबई महापालिकेचे असिस्टंट कमिश्नर किरण दिघावकर यांच्या अखत्यारित येतो. तीन दिवसांपूर्वी धारावीत राहणाऱ्या कोरोनाग्रस्त रुग्णाचा मृत्यू झाला आणि मुंबई महापालिका यंत्रणा सज्ज झाली.

किरण दिघावकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार धारावी परिसरातील दोन इमारती पूर्णत: सील करण्यात आल्या आहेत. या इमारतीतून कोणालाही बाहेर जाण्याची किंवा आत येण्याची परवानगी नाही. स्थानिक नागरिकांच्या मदतीने आम्ही रहिवाशांना अत्यावश्यक गोष्टीचा पुरवठा करत आहोत."

धारावीतील कन्टेनमेन्ट झोन

डॉ. बालिगानगर- हा नऊ इमारतींचा समूह आहे. पोलिसांनी हा परिसर सील केला आहे. या भागात 300 फ्लॅट आणि 90 दुकानं आहेत. या सोसायटीतून बाहेर जाण्याचे मार्ग बंद करण्यात आले आहेत.

पोलिसांनी सर्व गेट सील केले आहेत. वैद्यकीय आपात्कालीन परिस्थितीत महापालिकेच्या गाडीतून लोकांना बाहेर घेवून जाण्यात येतं. या इमारतींपैकी एका इमारतीत राहणाऱ्या कोरोनाग्रस्त रुग्णाचा मृत्यू झालाय. मृत्यू झालेल्या रुग्णाचे कुटुंबीय आणि त्याच्या संपर्कात आलेल्या हाय रिस्क कॉन्टॅक्टची तपासणी करण्यात येत आहे. कोरोनाचा संसर्ग होऊ नये याची खबरदारी घेण्यात येत आहे.

वैभव बिल्डिंग- या इमारतीतील एका डॉक्टरला गुरूवारी (2 एप्रिल) कोरोनाची लागण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

धारावी...आशिया खंडातील सर्वात मोठी झोपडपट्टी... लोकसंख्या आठ लाखांपेक्षा जास्त....लेदर, जरीच्या कारखान्यांसाठी प्रसिद्ध...इथं शर्ट-जीन्सचे छोटे वर्कशॉप मोठ्या संख्येने आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धारावी सारख्या वस्त्यांमध्ये काटेकोर नियोजन करुन आणि लोकांच्या सहभागातून कोरोनाच्या प्रसाराचा वेग कमी करण्यात यश आलं. त्यावेळी सार्वजनिक शौचालयांची भूमिका महत्त्वाची होती. मुंबईतल्या काही संस्थांच्या मदतीने सफाई कामगार नेमकं काय काम करतायत, त्याविषयीचा बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी राहुल रणसुभे यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईमधील दाटीवाटीच्या वस्त्या आणि झोपडपट्ट्यांमध्ये कोरोनाचा प्रसार झाला तर रोखण्याचं मोठं आव्हान यंत्रणांसमोर उभं राहतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धारावीतील श्री बाल गोपाळ मित्र मंडळाचा गणेशोत्सव

याचे पडसाद मुंबईत बसलेल्या कोणाच्या फोनवर नाहीत उमटले तर नवलच. धारावीमध्ये अनेकांच्या फोनवर दिवसाला असे शेकडो मेसेज येताय ज्यामुळे लोकांच्या भावना भडकू शकतात. अशा परिस्थितीत जगातल्या मोठ्या झोपडपट्ट्यांपैकी एक असलेल्या धारावीमध्ये गेले काही दिवस मोहल्ला कमिटीच्या शांतता बैठका सुरू आहेत. त्यात नेमकं काय घडतंय ते जाणून घेऊ.

दिल्ली दंगलीच्या पार्श्वभूमीवर मंगळवारी धारावीच्या 90 फीट रोडवरच्या कामराज हायस्कूलमध्ये मोहल्ला कमिटीची मिटींग बोलावण्यात आली. धारावीतल्या या मोहल्ला कमिटीचा 'हम सब एक है' नावाचा एक व्हॉट्सअप ग्रुप आहे. दंगलीचे भावना भडकवणारे जे मेसेज येत होते, त्यावर मोहल्ला कमिटीच्या लोकांमध्ये रविवारपासूनच चर्चा सुरू होती.

या कमिटीत धारावीचे वेगवेगळ्या धर्माचे तरुण, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि स्थानिक पोलीस अधिकारी यांचा समावेश आहे. मोहल्ला कमिटीची मिटींग दर महिन्याला होत असल्याने, धारावीकरांना त्याचं काही विशेष वाटलं नाही. साधारण दोनशे धारावीकर या मिटींगला जमले होते. अफवांवर विश्वास ठेवू नका, आपापसात संवाद सुरू ठेवा, वाद-विवाद होतील अशा विषयांवर शांतपणे तोडगा काढा, वातावरण चिघळू देऊ नका या आवाहनांवर यावेळीही जोर दिला गेला.

या मासिक मिटींगला न चुकता उपस्थित राहणारे गुलजार खान या मोहल्ला कमिटीला धारावीची ताकद मानतात. 1993 साली धारावीत दंगल झाली तेव्हा ते अवघ्या सात वर्षांचे होते. वस्तीत काय घडलं हे त्यांना अंधुकसं आठवतं, पण वडील वकार खान यांच्यामुळे नंतर अनेक वर्षं त्यांनी दंगलीतल्या कहाण्या ऐकल्या आहेत.

'मुंबईतील दंगली आणि होरपळणाऱ्या वस्त्या'

अयोध्येत 6 डिसेंबर 1992 साली बाबरी मशीद पाडल्यानंतर देशभर अनेक ठिकाणी दंगली उसळल्या. त्यात सगळ्यांत मोठी झळ मुंबईला बसली होती. मुंबईत मशीद बंदर, भायखळा, नागपाडा, वरळी, वांद्रे, बेहरामपाडा, कुर्ला,  भागातल्या हिंदू आणि मुस्लीम वस्त्यांवर जमावाने हल्ला केला.

श्रीकृष्ण आयोगाच्या अहवालानुसार डिसेंबर 1992 ते जानेवारी 1993 या दोन महिन्यांच्या काळात मुंबई दंगलीमध्ये 900 लोक मारले गेले. त्यात मुस्लिमांची संख्या 575, हिंदूंची 275, इतर पाच जण तर ज्यांची ओळख पटली नाही असे 45 लोक होते.

मुंबईतल्या दंगलीनंतर अनेक वस्त्या काही दिवस धगधगत होत्या. धारावी ही त्यापैकीच एक. धारावीला अनेकजण 'मिनी इंडिया' म्हणतात. अनेक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेले काही दिवस जातीय दंगलीमुळे ईशान्य दिल्ली होरपळतेय. जमाव एकमेकांवर धावून जातानाचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर फॉरवर्ड, शेअर होत आहेत आणि खरं-खोटं याची शहानिशा न करता ते व्हायरल केले जात आहेत. भावनांचा उद्रेक सुरू आहे. हिंदू, मुस्लीम समुदायांविषयी प्रक्षोभक भाषा वापरली जातेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धारावीमध्ये इतक्या वेगाने साथ का पसरतेय, याचं उत्तर तिथल्या लोकसंख्येसोबतच धारावीच्या आर्थिक आणि सामाजिक जडणघडणीत आहे. वाहती उघडी गटारं, अस्ताव्यस्त दाटीवाटीची वस्ती, गल्ली-बोळाच्या टोकावरची सार्वजनिक शौचालयं, काही तासच उपलब्ध असणारं पाणी, छोट्याश्या खोलीवजा घरात राहणारी चारपेक्षा जास्त माणसं यातून धारावीकरांचं निकृष्ठ दर्जाचं जीवनमान तयार झालंय, हे वास्तव सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने घातक समजलं जातं.

मुंबईतली जवळपास 42 टक्के लोकसंख्या झोपडपट्टीत आहे, असं 2011च्या जनगणनेतून पुढे येतं. मुंबईतली धारावी गेली अनेक वर्ष आशियातली सर्वात मोठी झोपडपट्टी हे बिरूद बाळगून आहे. पण झोपडपट्टीचं पहिल्या क्रमांकाचं स्थान सिद्ध करणारे अधिकृत आकडे उपलब्ध नाहीत.

धारावीची लोकसंख्या खरंच 15 लाख?

धारावीच्या झोपडपट्टीत जवळपास 15 लाख लोक राहतात, असं म्हटलं जातं पण त्यालाही ठोस आकड्यांचा आधार नाही. जनगणनेत जी-उत्तर (दादर, माहीम, धारावी) या बीएमसीच्या वॉर्डमध्ये रहिवाश्यांची संख्या 3 लाख 85 हजारच्या आसपास आहे.

 जागतिक स्तरावर काम करणाऱ्या वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमने धारावीत 10 लाख लोक राहतात आणि इथे वर्षाला 1 अब्ज डॉलर म्हणजेच जवळपास 75 अब्ज रुपयांची आर्थिक उलाढाल होते अशी नोंद केलीये.

दाटीवाटीच्या या वस्तीत हजारो लहान-मोठे उद्योग मुंबई नावाच्या महानगरीच्या आणि बाजारातील गरजा अखंड रात्रंदिवस पूर्ण करत असतात. आकड्यांच्या या पार्श्वभूमीवर धारावीची बहुतांश वस्ती बेकायदेशीर आहे का हा प्रश्न उपस्थित होतो. आणि तो अनेकदा विचारला गेला आहे.

धारावी

धारावी मुंबईत अगदी मोक्याच्या ठिकाणी आहे. पश्चिमेकडे माहीम स्टेशन, पूर्वेकडे सायन स्टेशन आणि उत्तरेच्या दिशेला मिठी नदी यांच्या त्रिकोणी बेचकीत धारावी परिसर येतो. आज आपण ज्याला झोपडपट्टी म्हणतो ती धारावी वस्ती ब्रिटीशांच्या काळापासून अस्तित्वात होती. तेव्हा सात बेटांचं बॉम्बे शहर होतं. या परिसरात तटबंदी संरक्षित करण्यासाठी ब्रिटीशांनी 1737मध्ये धारावीत रेवा किल्ला बांधला. काळ्या दगडात बांधलेल्या या किल्ल्याला काळा किल्ला असंही म्हणतात. आजही या नावाचा बसस्टॉप आहे. तेव्हा धारावी मुंबईच्या वेशीवर होती.

धारावीचा इतिहास म्हणजे स्थलांतरितांची कहाणी

अठराव्या शतकाच्या सुरूवातीपासून बाँम्बेचा विस्तार होत गेला, तसतसा बेटांमध्ये खाड्यांलगत भराव टाकून शहराचा भूभाग विस्तारला गेला. '1909च्या गॅझेटिअर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतल्या धारावीमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांच्या संख्येत दिवसेंदिवस वाढ होताना दिसतेय. धारावीतल्या हॉटस्पॉटमध्ये हजारो लोकांची तपासणी करण्यात येतेय, अनेकांना क्वारंटाईन करण्यात येतंय. धारावीच्या वस्त्यांमध्ये घरोघरी जाऊन हात धुणं, सोशल डिस्टन्सिंग, मास्कचा वापर याविषयी माहिती देण्यात येतेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धार्मिक नेत्यांचा लोकांना लसीकरणासाठी प्रवृत्त करण्या मोठा वाटा असू शकेल. अनेक धार्मिक नेते लशींची सुरक्षितता, परिणामकारकता आणि धार्मिक श्रद्धांबरोबर असलेली सुसंगती पटवून देण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण बीबीसीच्या लोकसंख्या प्रतिनिधी स्टेफनी हेगार्टी यांना असं दिसून आलं की जवळपास प्रत्येक धर्मात काही लोक याविरोधात जाणारे संदेश देण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात लसीकरण सुरू आहे आणि जगभरातले नेते लोकांना लशींबद्दल भरवसा वाटावा यासाठी प्रयत्न करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धीरज वाधवान

पचगणीतल्या गणेश नगर सोसायटीमध्ये दिवाण व्हीला नावाचा बंगला आहे. या बंगल्यात या पाच गाड्यांमधून आलेली 23 माणसं उतरल्याचंही स्थानिक यंत्रणांना कळालं.

ही माहिती मिळताच महाबळेश्वर नगरपालिकेच्या मुख्याधिकारी अमिता पाटील यांनी लगेचच याबाबतची माहिती तहसिलदार सुषमा पाटील यांना दिली. त्यांनी पुढे त्यांच्या वरिष्ठांना कळवलं.

त्यानंतर प्रांत अधिकारी संगीता राजापूरकर यांनी जिल्हाधिकारी शेखर सिंग आणि पोलिसांना याबाबतची माहिती दिली.

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर एकदम 23 माणसं बाहेरून आल्याचं कळताच सरकारी यंत्रणा लगेचच सजग झाली.

त्यातच अशा प्रकारे कुणी जिल्ह्यात येणार असल्याचंही वरून कळवण्यात आलं नव्हतं. परिणामी प्रशासनानं आलेल्या माणसांची चौकशी सुरू केली. त्यात हे सर्वजण विशेष प्रधान गृह सचिव अमिताभ गुप्ता यांचं प्रवासाची मुभा देणारं पत्र घेऊन इथंपर्यंत पोहोचल्याचं लक्षात आलं.

वाधवान यांचा महाबळेश्वरमधील बंगला

या पत्रात वाधवान कुटुंबाकडे 'फॅमिली इमर्जन्सी' म्हणजेच कौटुंबिक आणीबाणी असल्याचं म्हटलंय होतं.

"चौकशीत या कुटुंबाकडे अत्यावश्यक गरज म्हणून येण्याबाबत कोणतीही माहिती नव्हती. महाबळेश्वरमध्ये वाधवान कुटुंबीयांचा स्वतःचा बंगला आहे. पण सध्य परिस्थितीत जिल्ह्यात कुणीही बाहेरून प्रवेश करायचा असल्यास स्थानिक प्रशासनाची परवानगी घेणं गरजेचं आहे," असं प्रांत अधिकारी संगीता राजापूरकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

"आपत्कालिन स्थितीत केवळ पतीपत्नी आणि मुलांनाच अशाप्रकारे प्रवेश दिला जाऊ शकतो. असं असताना वाधवान कुटुंबीयांनी 23 लोकांसह महाबळेश्वरमध्ये बेकायदेशीर प्रवेश केला. कोरोना संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारे जिल्ह्यात प्रवेश करणं हे इतरांच्या जीविताला धोका निर्माण करण्याची शक्यता आहे त्यामुळे या कुटुंबाने हयगय केल्याचा ठपका प्रशासनाने ठेवला आहे. या सर्वांना पाचगणीच्या शासकीय इमारतीत असलेल्या सेंटरमध्ये संस्थात्मक अलगीकरणासाठी ठेवण्यात आलं आहे," राजापूरकर यांनी पुढे सांगितलं.

या 23 जणांच्या विरुद्ध कलम 188, 269,270 आणि ५१ खाली प्रांत अधिकाऱ्यांच्या तक्रारीनुसार गुन्हे दाखल करण्यात आलेले आहेत. तर या सगळ्यांच्या गाड्याही जप्त करण्यात आल्या आहेत.

सातऱ्याच्या पोलीस अधीक्षक तेजस्वी सातपुते यांनी ही माहिती दिली आहे.

अशी मिळाली प्रवासाची परवानगी

DHFL चे प्रमुख असणाऱ्या वाधवान कुटुंबातील धीरज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात लॉकडाऊन असताना महाबळेश्वरमध्ये 8 एप्रिलला संध्याकाळी साडेपाचच्या दरम्यान अचानक 5 गाड्या आल्या. तीन गाड्या मुंबई आणि 2 गाड्या कल्याण पासिंगच्या होत्या. जिल्ह्याबाहेरचं कुणीतरी महाबळेश्वरात आल्याचं लगेचच स्थानिक यंत्रणांच्या लक्षात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धुमश्चक्रीदरम्यान पॅलेस्टाईचा झेंडा हातात धरलेला तरुण

इस्राईलच्या सैन्याने आपल्या आत्मरक्षणासाठी हल्ले केले असं इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यानाहू यांनी म्हटलं आहे. इस्राईलला उद्ध्वस्त करण्याचा हमासचा डाव होता तो उधळून लावण्यासाठी आम्ही हे पाऊल उचललं असं नेत्यानाहू म्हणाले.

पॅलेस्टिनी नेत्यांनी या 'नरसंहारा'चा निषेध केला आहे. तर, हे मानवी हक्कांचं उल्लंघन असल्याची टीका संयुक्त राष्ट्राच्या प्रवक्त्यांनी केली आहे.

पॅलेस्टिनी अनेक आठवड्यांपासून निदर्शनं करत होते, पण अमेरिकेच्या जेरुसलेम इथल्या दूतावासाच्या उद्घाटनामुळे त्यांची निदर्शनं सोमवारी उग्र झाली.

जेरुसलेम ही आमचीच राजधानी आहे, असा दावा इस्रायल आणि पॅलेस्टाईन या दोहोंनी केला आहे. या वादामुळेच अनेक देशांनी आपले इस्राईलमधले दूतावास जेरुसलेममध्ये न ठेवता तेल अविवमध्ये ठेवले आहेत. पण डोनाल्ड ट्रंप यांनी अमेरिकेचा दूतावास जेरुसलेममध्ये सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.

जेरुसलेमच्या पूर्व भागावर पॅलेस्टाईननं हक्क सांगितला आहे. पण संपूर्ण जेरुसलेमवर आमचाच हक्क आहे, या इस्रायलच्या दाव्याला आता अमेरिकेने पाठिंबा दिला आहे, असं पॅलेस्टिनी लोकांना वाटत आहे. त्यामुळे सीमेवर त्याचे पडसाद उमटत आहेत.

गाझा आणि वेस्ट बँक या ठिकाणी पॅलेस्टिनींचं वर्चस्व आहे.

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्हीडिओ मेसेज पाठवून स्वतःच्या भूमिकेचा पुनरुच्चार केला. ते म्हणाले, "इस्रायल सार्वभौम राष्ट्र आहे आणि त्यांना आपली राजधानी निवडण्याचा पूर्ण अधिकार आहे."

इस्रायलमध्ये दूतावास सुरू करण्याचं पाऊल अनेक वर्षांपूर्वीच टाकायला हवं होतं, असंही ते म्हणाले.

जेरुसलेमपासून 97 किमी अंतरावर असलेल्या गाझा पट्टीवर पॅलेस्टिनींमधला असंतोष सोमवारी उफाळून आला. सुमारे 40,000 पॅलेस्टिनी निदर्शकांनी गाझा पट्टीवर 13 ठिकाणी "हिंसक दंगलीत" सहभाग घेतला, असं इस्रायलच्या लष्करानं म्हटलं.

सीमेवर नेमकं काय झालं?

पॅलेस्टिनी लोकांनी दगड आणि आगीचे गोळे फेकले तर इस्राइली सैनिकांनी गोळीबार केला. टायर्स जाळण्यात आल्यामुळे चहूबाजूंना काळा धूर पसरला होता.

हमास या पॅलेस्टिनी संघटनेच्या आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलं आहे की इस्राईलच्या हल्ल्यात लहान मुलंही मारली गेली आहेत.

इस्रायल सैन्याने टाकलेल्या अश्रुधूराच्या नळकाड्यांपासून दूर पळणारे पॅलेस्टिनी नागरिक.

हमास ही इस्लामिक संघटना गेल्या 6 आठवड्यांपासून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गाझा इथे झालेल्या भीषण संघर्षात इस्रायली सैनिकांनी 55 पॅलेस्टिनी निदर्शकांना ठार केलं आहे तर 2,700 जण जखमी झाले आहेत, असं पॅलेस्टिनी अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे. 2014 सालच्या गाझा युद्धानंतरची ही सगळ्यांत मोठी हिंसा होय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धुळ्यात आमदार अनिल गोटे यांनी भाजपविरोधात बंड पुकारल्याने ही निवडणूक चुरशीची झाली होती. त्यांनी लोकसंग्राम पॅनल उभारुन भाजपला आव्हान दिलं होतं. शिवसेना आणि मनसेनंही इथं गोटे यांच्याशी उघड हातमिळवणी केली होती.

शिवसेनेचा उमेदवार नसलेल्या 13 वॉर्डात लोकसंग्रामला शिवसेनेनं पाठिंबा दिला होता. त्यामुळे भाजपनं धुळ्याची लढत प्रतिष्ठेची करत दिग्गज नेत्यांना प्रचारात उतरवलं होतं.

निवडणुकीची पूर्ण धुरा जलसंपदामंत्री गिरीश महाजन यांच्या खांद्यावर देण्यात आली होती. तर केंद्रीय संरक्षण राज्यमंत्री सुभाष भामरेदेखील निवडणूक प्रक्रियेवर लक्ष ठेऊन होते.

विधानसभेच्या निवडणुकीत गोटेंना भरभरून मतं देणाऱ्या धुळेकरांनी त्यांच्या लोकसंग्राम पॅनलला दोनअंकी संख्याही गाठू दिली नाही.

निवडणुकांसाठी मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात येतो.

भाजपनं एकूण 74 जागांपैकी 62 जागा लढवल्या होत्या. महापालिका निवडणुकीआधी भाजपनं काँग्रेस-राष्ट्रवादीसह अन्य पक्षातून 50 हून अधिक नेते आयात केले, ज्यात 15 विद्यमान नगरसेवक, माजी महापौर, माजी स्थायी समिती अध्यक्षांचा समावेश आहे. त्यामुळे या निवडणुकीत उमेदवार शोधण्यापासून काँग्रेस-राष्ट्रवादीची तयारी सुरू होती.

धुळ्याच्या लढतीत अनिल गोटे यांनी आपली पत्नी हेमा आणि मुलगा तेजस यांनाही रिंगणात उतरवलं होतं. त्यात प्रभाग एकमधून लढणाऱ्या तेजसचा पराभव झाला. तर महापौरपदाच्या उमेदवार हेमा आघाडीवर असल्याचं समजतंय.

भाजपच्या यशाचं गमक काय?

धुळ्यातले पत्रकार संजय झेंडे भाजच्या यशाचं विश्लेषण करतात:

धुळ्यात 15 ते 20 नगरसेवक असे आहेत, जे कुठल्याही पक्षातून उभे राहिले तरी ते निवडून येतील. ही मंडळी गेली 15 वर्षं काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीसोबत होती. त्यांना भाजपनं आपल्याकडे वळवलं.

भाजपचे गेल्या निवडणुकीत 4 नगरसेवक होते. त्यामुळे त्यांनी निवडणूक गांभीर्यानं घेतली. वर्षभरापूर्वीच तयारी सुरू केली. काँग्रेस-राष्ट्रवादी मात्र बेसावध राहिली.

गिरीश महाजन हे अनुभवी नेते आहेत, त्यांना प्रशासन आणि पोलिसांचा वापर कसा करायचा हे पुरेपूर माहिती आहे. तो त्यांनी यशस्वीपणे केला.

गिरीश महाजन, सुभाष भामरे, जयकुमार रावळ यांचं निवडणुकीवर बारीक लक्ष होतं. त्यामुळे कुरबुरींना जागा नव्हती.

मुख्यमंत्र्यांची सभाही गेमचेंजर ठरली. कारण त्यांनी शहरी भागाचं व्हिजन मांडलं. शिवाय एकाच पक्षाकडे पालिका, राज्य आणि केंद्राची सत्ता का...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रासाठी लक्षवेधी ठरलेल्या धुळे महापालिकेत भाजपनं 15 वर्षांची काँग्रेस-राष्ट्रवादीची मक्तेदारी मोडीत काढली आहे. धुळ्यात भाजपला 74 पैकी 39 जागांवर आघाडी मिळाली आहे. तर अहमदनगर महापालिकेत त्रिशंकू अवस्था बघायला मिळत आहे. इथं भाजपला 18 तर शिवसेनेला 17 जागी यश मिळालंय. काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीनंही 25 जागांवर आघाडी मिळवली आहे. त्यामुळे सत्तेसाठी शिवसेना-भाजप एकत्र येणार का याची उत्सुकता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धेनू चव्हाण (105) आणि मोटाबाई चव्हाण (95)

"खूप वय असल्याने गावाकडे सगळे सांगत होते की कोरोनावर उपचारासाठी हॉस्पिटलमध्ये दाखल केले तर मृतदेह पण मिळणार नाही. तेव्हा तिकडे जाऊ नका. कोरोनाची लागण झाल्याने आपले 105 वर्षांचे वडील आणि 95 वर्षांची आई आता वाचणार नाहीत असा अनेकांचा अंदाज होता," असं सुरेश चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

पण लातूर जिल्ह्यातील कटगाव तांडा या गावातील धेनू चव्हाण (105) आणि मोटाबाई चव्हाण (95)  या वयोवृद्ध दाम्पत्याने आता कोरोनावर मात केलीय.

"वडिलांचे वय 105 आणि आईचे वय 95 त्यामुळे कोरोनातून बरे होणारच नाहीत असं अनेक जण म्हणत होते. कोणालाही आशा नव्हती. पण हाय-फ्लो ऑक्सिजन आणि आयसीयूमध्ये पाच दिवस उपचार घेतल्यानंतर आता दोघेही कोरोनामुक्त होऊन घरी आले आहेत," असं सुरेश चव्हाण सांगतात.

मार्च महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात धेनू चव्हाण यांना ताप आला आणि त्यांच्या पोटात दुखत होतं. कोरोनाची चाचणी केली असता रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आला. दुसऱ्या दिवशी त्यांच्या पत्नी मोटाबाई चव्हाण यांनाही कोरोनाची लागण झाल्याचं निष्पन्न झालं.

'गाव पुन्हा पाहू शकेन का?'

"मी खूप घाबरलो होतो. मला काहीच कळत नव्हतं. गावाकडे सगळे सांगत होते की कोरोनावर उपचारासाठी हॉस्पिटलमध्ये दाखल केले तर मृतदेह पण मिळणार नाही. तेव्हा तिकडे जाऊ नका," असं सुरेश चव्हाण यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

चव्हाण कुटुंब

कारण कोणालाच अपेक्षा नव्हती की शंभरी गाठलेलं दाम्पत्य कोरोनातून बरं होईल, असंही सुरेश सांगतात.

सुरेश चव्हाण यांच्या आई-वडिलांसह कुटुंबातील सहा जणांना कोरोनाची लागण झाली होती. त्यात तीन लहान मुलंही होती.

"वय कितीही असलं म्हणून काय झालं उपचारासाठी आई-वडिलांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करायलाच हवं यावर मी ठाम होतो," असं सुरेश चव्हाण यांनी नमूद केलं.

धेनू आणि मोटाबाई चव्हाण यांना सिव्हिल रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. चार दिवस ऑक्सिजन आणि पाच दिवस आयसीयूमध्ये उपचार घेतल्यानंतर दोन दिवस डॉक्टरांच्या देखरेखीत त्यांना ठेवण्यात आले. नऊ दिवसांनी दोघंही कोरोनामुक्त होऊन घरी परतले.

सुरेश चव्हाण सांगतात, एवढ्या दिवसांपासून वडील सांगत होते की त्यांनी निजामाचा काळ पाहिला आहे, प्लेग आणि इतर साथीचे रोग पाहिले आहेत. दर 80-90 वर्षांनी अशी साथीच्या आजाराची लाट येत असते असं त्यांचं मत आहे.

मोटाबाई चव्हाण (95)

सुरेश चव्हाण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाने देशात आणि राज्यात थैमान घातले आहे. दर दिवशी कोरोनामुळे होणाऱ्या मृत्यूचा आकडा आपल्या जीवाला घोर लावत आहे. अशा वातावरणात 105 वर्षांचे आजोबा आणि 95 वर्षांच्या आजीने कोरोनाला धोबीपछाड दिली आहे. त्यांनी कोरोनावर मात कशी केली हा चर्चेचा आणि औत्सुक्याचा विषय बनला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोकादायक माहितीवर नियंत्रण ठेवण्याची जबाबदारी एका कंपनीला (फेसबुक) जड जाते असं फेसबुकचे प्रमुख मार्क झुकरबर्ग यांनी वॉशिंग्टन पोस्टमध्ये लिहिलेल्या खुल्या पत्रात म्हटलं आहे.

धोकादायक माहिती, निवडणुकीतील प्रामाणिकपणा, गोपनीयता आणि माहितीचे उत्तरदायित्व या विषयांमध्ये कायद्यांची गरज आहे असंही मार्क झुकरबर्ग यांनी सांगितलं आहे.

न्यूझीलंडमधील ख्राइस्टचर्च येथील मशिदीच्या हल्ल्याचे हल्लेखोराने थेट प्रसारण फेसबुकवर केल्याच्या पार्श्वभूमीवर मार्क यांनी हे मत मांडले आहे.

मार्क या लेखात म्हणतात, "आमच्याकडे (फेसबुकवर) व्यक्त होण्याचं जरा जास्तच स्वातंत्र्य आहे असं लोकप्रतिनिधी मला नेहमी सांगतात. खरं सांगायचं झालं तर मला ते मान्यही आहे. फेसबुकवर काय पोस्ट केलं आहे किंवा फेसबुकवरून काय काढून टाकलं आहे? याबद्दल प्रश्न विचारण्यासाठी स्वतंत्र केंद्र स्थापन केलं आहे."

धोकादायक गोष्टी थांबविण्यासाठी तंत्रज्ञान कंपन्यांसाठी आपण नवी नियमावली तयार केल्याचं मार्क यांनी सांगितलं आहे. तसेच हे नियम सर्व कंपन्यांसाठी सारखे असल्यामुळे धोकादायक माहिती पसरण्याला आवर घालता येईल असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.

मार्क झुकरबर्ग यांचं काय म्हणणं आहे?

मार्क झुकरबर्ग यांचं म्हणणं थोडक्यात मांडायचं झाल्यास..

हे खुले पत्र युरोपातील काही वर्तमानपत्रांमध्येही प्रसिद्ध होणार आहे. केंब्रिज अॅनालिटिकाद्वारे निवडणूक प्रचारकाळात लोकांच्या माहितीचा दुरुपयोग होण्यात सोशल मीडियाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिल्यानंतर या पत्राद्वारे मार्क यांनी आपलं मत मांडलं आहे.

"या विषयांबाबत मार्ग काढण्याची जबाबदारी फेसबुकची आहे हे मला माहिती आहे आणि त्यासाठी जगभरातील लोकप्रतिनिधींशी मी चर्चा करू शकेन", असं मला वाटतं.

ख्राइस्टचर्च घटनेनं सर्व जग हादरून गेलं.

ख्राइस्टचर्च येथे झालेल्या हल्ल्याचं थेट प्रक्षेपण रोखता न आल्यामुळंही फेसबुकवर टीका झाली होती. या हल्ल्यामध्ये 50 लोकांचे प्राण गेले. हल्लेखोराने या हल्ल्याचं प्रक्षेपण फेसबुकवर केलं होतं.

मार्क झुकरबर्ग यांच्या पत्रात अशा कोणत्याही घटनेचा उल्लेख नाही. मात्र ख्राइस्टचर्चमधील हल्ल्यानंतर फेसबुकने थेट प्रक्षेपणावर नियंत्रण आणण्याची घोषणा केली होती.

तसेच आपल्या संकेतस्थळावरून श्वेत राष्ट्रवाद आणि फुटीरतावादाला स्थान देणार नसल्याचंही गुरुवारी फेसबुकनं जाहीर केलं. शुक्रवारपासून युरोपियन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंटरनेटवरील धोकादायक गोष्टी नियंत्रित ठेवण्यासाठी नियंत्रकांनी आणि सरकारने अधिक कृतीशील भूमिका घेतली पाहिजे असं मत मार्क झुकरबर्ग यांनी व्यक्त केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोनी आता क्रिकेट संन्यास घेणार असं चित्र सोशल मीडियावर निर्माण झालं असतानाच त्याची पत्नी साक्षी रावत हीने एक ट्वीट केलं. या सर्व अफवा असल्याचं तिनं आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं.

दक्षिण आफ्रिकेविरुध्दच्या टेस्ट टीम जाहीर करतेवेळी निवडसमितीचे अध्यक्ष एमएसके प्रसाद यांनी धोनीच्या निवृत्तीचं खंडन केलं. धोनीच्या निवृत्तीसंबंधीच्या बातम्या चुकीचं असल्याचं ANI या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

मग चर्चा कशी सुरू झाली?

मग अचानकपणे धोनीच्या निवृत्तीची चर्चा सुरू झाली तरी कशी? गुरूवारी सकाळी भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार विराट कोहलीनं केलेल्या ट्वीटमुळे धोनीच्या निवृत्तीबद्दल पुन्हा तर्क-वितर्क लावले जाऊ लागले.

विराट कोहलीनं धोनीसोबतचा एक फोटो ट्वीट केला. या फोटोमध्ये कोहली धोनीसमोर गुडघ्यावर बसलेला दिसत आहे.

हा फोटो 2016 साली वर्ल्ड टी-20 मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या सामन्यातील आहे.

या फोटोसोबत विराट कोहलीनं लिहिलं होतं, "ही मॅच कधीच विसरू शकत नाही. ती रात्र खास होती. या व्यक्तिनं मला फिटनेस टेस्ट असल्याप्रमाणे पळवलं होतं."

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या या सामन्यात भारतासमोर 161 धावांचं लक्ष्य होतं. धोनी आणि विराट कोहलीनं एकेरी-दुहेरी धावा घेत हा पल्ला गाठला होता. त्याचाच संदर्भ विराट कोहलीनं केलेल्या ट्वीटला होता.

यापूर्वीही निवृत्तीच्या चर्चांना उधाण

38 वर्षीय धोनी 2019 वनडे वर्ल्डकपनंतर निवृत्ती स्वीकारणार अशा चर्चा क्रिकेट वर्तुळात रंगल्या होत्या. मात्र टीम इंडियाची वर्ल्डकप मोहीम सेमी फायनलमध्येच संपुष्टात आली.

वर्ल्डकपनंतर भारतीय संघ वेस्ट इंडिजच्या दौऱ्यावर गेला. मात्र लष्करी सेवेमुळे या दौऱ्यासाठी उपलब्ध नसल्याचं धोनीने निवडसमितीला कळवलं. त्यामुळे विंडीज दौऱ्यातील वनडे आणि ट्वेन्टी20 सीरिजसाठीच्या संघात धोनीची निवड करण्यात आली नाही.

धोनी लष्कराच्या पॅराशूट रेजिमेंटमध्ये लेफ्टनंट कर्नलपदी आहे. त्याने पॅराट्रूपिंगचं प्रशिक्षणही पूर्ण केलं आहे. भारतीय संघ विंडीज दौऱ्यावर असताना धोनी लष्करी सेवेचा भाग म्हणून काश्मीरमध्ये कार्यरत होता. विंडीज दौऱ्यानंतर भारतीय संघासमोर मायदेशात दक्षिण आफ्रिकेचं आव्हान आहे. पहिल्या टप्प्यात ट्वेन्टी-20 मालिका होणार आहे. धोनीचं नाव ट्वेन्टी-20 संघात नव्हतं. धोनी टेस्टमधून याआधीच निवृत्त झाला आहे. आफ्रिकेविरुध्दच्या वनडे मालिकेत धोनी खेळतो का हे पाहणं उत्सुकतेचं ठरणार आहे. टीम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोशल मीडियावर गुरुवारी दुपारनंतर अचानक महेंद्र सिंह धोनीच्या निवृत्तीची चर्चा सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोनी टेस्ट क्रिकेटमधून आधीच निवृत्त झाला होता. मात्र वनडे आणि ट्वेन्टी-20मध्ये तो भारतीय संघाचा अविभाज्य भाग होता.

मात्र गेल्या वर्षी झालेल्या वर्ल्ड कपनंतर धोनीने संघनिवडीकरता उपलब्ध नसल्याचं निवड समितीला कळवलं होतं. त्यामुळे जवळपास वर्षभर धोनी दिसला नव्हता. स्वातंत्र्यदिनी चाहत्यांना धक्का देत धोनीने क्रिकेटला अलविदा करण्याचा निर्णय घेतला.

पंधरा वर्षं आपल्या खेळाने टीम इंडियाला विजयपथावर नेण्यात धोनीचा सिंहाचा वाटा होता. त्याचा अनुभव संघातल्या युवा खेळाडूंसाठी मोलाचा ठरत होता. म्हणूनच त्याच्या निवृत्तीच्या निर्णयाने जगभरातील चाहत्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

2020मध्ये ऑस्ट्रेलियात ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप होणार होता. मात्र कोरोनाच्या प्रकोपामुळे या वर्ल्डकपचं आयोजन पुढे ढकलण्यात आलं. धोनी हा वर्ल्डकप खेळून निवृत्त होईल असा होरा होता.

मात्र तो वर्ल्डकपच पुढे गेल्याने सगळी समीकरणं बदलली. एप्रिल-मे महिन्यात होणारी आयपीएल स्पर्धा लांबणीवर गेली. धोनीने हे सगळं लक्षात घेऊन निवृत्तीचा निर्णय घेतला.

धोनीच्या निवृत्तीने टीम इंडियाच्या वनडे आणि ट्वेन्टी-20 संघात विकेटकीपर-बॅट्समन या जागेसाठी दावेदारी निर्माण झाली आहे.

टीम इंडिया सातत्याने खेळत असते त्यामुळे संघात दोन विकेटकीपर असतात. लांबणीवर गेलेला ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकप पुढच्या वर्षी होणार आहे. त्या वर्ल्डकपसाठी यंदाचं आयपीएल ही रंगीत तालीमच मानली जात आहे.

त्यामुळे आयपीएल स्पर्धेत खणखणीत कामगिरीसह निवड समितीसमोर दावेदारी सिद्ध करण्याचा युवा विकेटकीपर बॅट्समनचा प्रयत्न आहे.

ऋषभ पंत

धोनीनंतर टीम इंडियाने मूळच्या उत्तराखंडच्या मात्र दिल्लीकडून खेळणाऱ्या ऋषभ पंतवर विश्वास ठेवला.

आक्रमक फटकेबाजी आणि चांगलं कीपिंग या गुणवैशिष्ट्यांच्या बळावर ऋषभने स्थानिक क्रिकेटमध्ये छाप उमटवली.

2015 मध्ये ऋषभने U19 वर्ल्डकपमध्ये खेळताना 18 बॉलमध्ये अर्धशतक झळकावलं होतं. पुढच्याच वर्षी रणजी क्रिकेटमध्ये ऋषभने महाराष्ट्राविरुद्ध खेळताना 308 रन्सची मॅरेथॉन इनिंग्ज रचली.

त्याच वर्षी ऋषभने रणजी करंडक स्पर्धेत सगळ्यांत वेगवान शतकाचा विक्रम नावावर केला. त्याने झारखंडविरुद्ध 48 बॉलमध्येच शतक पूर्ण केलं.

2017 मध्ये ऋषभने आंतरविभागीय ट्वेन्टी-20 मॅचमध्ये 32 बॉलमध्ये शतक झळकावलं. आयपीएल स्पर्धेत दिल्ली संघाने 1.9 कोटी रुपये खर्चून ऋषभला संघात घेतलं.

असंख्य वेगवान खेळी करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्वातंत्र्यदिनी भारताचा माजी कर्णधार, बॅट्समन आणि विकेटकीपर महेंद्रसिंग धोनीने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोनी बाद झाल्यानंतर सगळा देश दुःखात बुडाला... एकाचा अपवाद वगळता - आर्यन.

आर्यन (मूळ नाव बदललेलं) हा व्यवसायानं तो एक बुकी आहे. त्याचे मुख्य गिऱ्हाईक स्थानिक व्यावसायिक आहेत. या सर्वांनी भारत न्यूझीलंडला हरवणार या विश्वासानं टीम इंडियावर भरपूर पैसे लावले होते.

या सर्वांच्या दुर्दैवानं टीम इंडिया हरली आणि आर्यनला जवळपास 7 हजार डॉलर्सहून अधिकचा नफा झाला.

पोलिसांनी घातलेल्या धाडसत्रानंतर दोन अन्य बुकींनी बीबीसीशी बोलण्यास नकार दिला. पण आर्यननं इंटरनेट कॉलच्या माध्यमातून संवाद साधण्यास सहमती दर्शवली. त्यासाठी त्यानं बेनामी अकाउंटचा वापर केला.

त्यानं घेतलेली खबरदारी रास्तच होती. भारतात अनेक क्षेत्रात सट्टा खेळणं हे लोकप्रिय असलं तरी त्याला कायदेशीर मान्यता नाहीये.

"भारतीयांसाठी जीव की प्राण असलेल्या क्रिकेटचा वर्ल्ड कप म्हणजे बुकींसाठी पर्वणीच असतो," आर्यन सांगत होता. "आपण पकडले जाऊ, अशी भीतीही या काळात मला कधीकधी वाटायची. पण जे होईल ते होईल," असा विश्वासही वाटायचा.

आम्हाला थोड्या दिवसांत जामीन मिळूनच जातो. IPLच्या वेळेस माझे काही मित्र पकडले गेले होते. मात्र त्यांना 10 ते 15 दिवसांत जामीन मिळाला. ते पुन्हा नव्या उत्साहानं याच व्यवसायात आले.

कसे होतात बेटिंगचे व्यवहार?

आर्यनच्या दाव्यावर कायदा मंत्रालय किंवा मुंबई पोलिसांचीही प्रतिक्रिया घेण्याचा प्रयत्न आम्ही केला. पण त्यांनी यावर कोणतंही भाष्य केलं नाही. आर्यनच्या आत्मविश्वासामुळं बेटिंगची पर्यायी व्यवस्था कशी चालत असेल, याचा अंदाज येत होता.

मी ओळखीतून आलेल्या गिऱ्हाईकांचाच विचार करतो, त्यानं सांगितलं. "हा व्यवसाय भरवशावर चालणारा आहे. जेव्हा तुम्ही एखाद्या व्यक्तीशी जोडले जाता आणि त्या व्यक्तीसोबतचा तुमचा व्यवहार, आर्थिक देवाणघेवाण ही प्रामाणिक, पारदर्शक असते, तेव्हाच ती व्यक्ती इतरांना तुमच्याकडे पाठवते."

"अशापद्धतीनं तुमचं लोकांचं नेटवर्क बनत जातं. आधी तुमच्यासोबत 5 लोक असतील, नंतर 10, नंतर 15 अशी ही साखळी बनत जाते."

सध्या आर्यनचं बहुतांशी काम हे ऑनलाईनच चालतं. मोबाईल अॅप किंवा वेबसाईट्सच्या माध्यमातून हे काम सुरू असतं. अर्थात, हे काम काहीसं गुंतागुंतीचं आहे.

सट्ट्याचे व्यवहार हे डिजिटल झाल्यामुळे सरासरी दर कमी झाले आहेत. जेव्हा लोकांमध्ये पैशांची देवाणघेवाण प्रत्यक्षपणे व्हायची, तेव्हा सट्टाबाज अगदी 2 लाख डॉलर्सपर्यंतची रक्कम लावू शकत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत-न्यूझीलंडमधल्या अटीतटीच्या सेमीफायनलमधला तो क्षण. महेंद्रसिंग धोनी मार्टिन गप्तीलच्या अफलातून थ्रोवर रनआऊट झाला आणि टीम इंडियाच्या वर्ल्डकपच्या आशा मावळल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोनीच्या ग्लोव्ह्जची चर्चा आहे.

विकेटकीपिंग ग्लोव्ह्जवर अशा स्वरुपाचं बोधचिन्ह वापरता येणार नाही असं आयसीसीने स्पष्ट केलं आहे.

आयसीसीच्या प्रसिद्धी पत्रकानुसार, स्पर्धेच्या नियमांनुसार खेळाडूंना कपडे किंवा अन्य कोणत्याही गोष्टीवर कोणताही वैयक्तिक संदेश, लोगा लावता येणार नाही. याव्यतिरिक्त विकेटकीपिंग ग्लोव्ह्जसंदर्भातील नियमांचं हे उल्लंघन आहे.

भारतीय संघाने वर्ल्ड कपची सुरुवात दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या विजयाने केली. मात्र या सामन्यापेक्षा धोनीच्या ग्लोव्ह्जचीच चर्चा झाली.

अशा स्वरुपाचं बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालू नये असं आयसीसीने बीसीसीआयला सूचित केलं होतं. मात्र हे बोधचिन्ह कोणत्याही व्यावसायिक उपक्रमाचा भाग नाही. धार्मिक विषय नाही तसंच यातून कोणत्याही राजकीय विचारसरणी मांडण्याचा प्रयत्न नाही असं बीसीसीआयने आयसीसीला सांगितलं. कोणत्याही नियमांचा भंग होत नसल्याने धोनीला बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज वापरण्याची परवानगी द्यावी असं बीसीसीआयने म्हटलं होतं.

यानंतर सोशल मीडियावर धोनीला मोठ्या प्रमाणावर पाठिंबा मिळाला होता. धोनीला हे ग्लोव्ह्ज घालू द्यावेत असं अनेकांनी म्हटलं होतं.

आयसीसीच्या नियमांनुसार आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात खेळाडूला कोणतेही राजकीय, धार्मिक किंवा वांशिक संदेश दाखवता येत नाहीत.

त्याचाच आधार घेत धोनीनं या पुढील वर्ल्ड कपच्या सामन्यात इंडियन पॅरा स्पेशल फोर्सच्या रेजिमेंटल डॅगरचं चिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालू नयेय अशी विनंती ICCने BCCIकडे केली आहे.

ग्लोव्ह्ज तयार करणाऱ्या कंपनीचा लोगो सोडून इतर कोणतंही चिन्ह नसावं, असं ICCने सांगितलं आहे.

टीम इंडियाने वर्ल्ड कप अभियानाची सुरुवात दमदार विजयाने केली. 2019च्या वर्ल्ड कपमधली दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धची पहिली मॅच भारताने 6 विकेट्सनी जिंकली आहे.

जसप्रीत बुमराह, युझवेंद्र चहल आणि रोहित शर्मा या विजयाचे शिल्पकार ठरले. मात्र मॅचनंतर महेंद्रसिंग धोनीच्या ग्लोव्ह्जची चर्चा सोशल मीडियावर रंगली आहे.

धोनीचं लष्कराप्रती प्रेम सर्वश्रुत आहे. याआधी धोनीचे कॅमाफ्लॉज ग्लोव्ह्ज चर्चेत होते. बुधवारी झालेल्या मॅचमध्ये धोनीच्या ग्लोव्ह्जवर इंडियन पॅरा स्पेशल फोर्सच्या रेजिमेंटल डॅगरचं चिन्ह होतं. धोनीचे ग्लोव्ह्ज दाखवणारे स्क्रीनशॉट्स सोशल मीडियावर चांगलेच व्हायरल झाले आहेत.

दरम्यान ICCच्या या विनंतीनंतर धोनीने त्याचे ग्लोव्ह्ज मॅचमध्ये वापरावेत असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय संघाचा माजी कर्णधार महेंद्रसिंग धोनीला इंग्लंडमध्ये सुरू असलेल्या वर्ल्ड कप स्पर्धेत लष्कराच्या पॅरा कमांडो दलाचं बोधचिन्ह असलेले ग्लोव्ह्ज घालता येणार नाहीत. यासंदर्भात बीसीसीआयने केलेली विनंती आयसीसीने फेटाळली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धोलाविरा हे गाव खदीर बेटावर वसलं आहे. 'कोटदा टिंबा' हा परिसर गावाजवळ असल्याने या गावाला विशेष महत्त्व प्राप्त झालं आहे.

5000 वर्षांपूर्वी धोलाविरा प्रगत आणि भरभराट असलेलं सिंधू संस्कृतीतलं एक आधुनिक शहर होतं.

धोलाविरा - आंतरराष्ट्रीय बंदर

आयआयटी, गांधीनगर आणि आर्किऑलॉजीकल सर्व्हे ऑफ इंडिया' यांनी एकत्रित केलेल्या संशोधनानुसार, ५००० वर्षांपूर्वीच्या या शहरांत पाणी साठवण्याची उत्तम व्यवस्था होती.

'ग्राऊंड पेनिट्रेटिंग रडार' (GPR) या तंत्रामार्फत इथल्या जमिनीच्या स्कॅनिंगचं काम इथे सुरू आहे.

धरणं, कालवे, विहिरी यांसारख्या पाणी साठवण्याच्या संसाधनांचे अवशेष जमिनीचे स्कॅनिंग करताना या ठिकाणी सापडले आहेत.

सिंधू संस्कृती ही आधुनिक नगररचनेचा उत्तम पुरावा मानली जाते. विशेषतः या काळात बांधण्यात आलेली घरे, सांडपाण्याचा निचरा होण्याची व्यवस्था, सार्वजनिक चौक यांच्या बांधणीतून याची हमखास प्रचिती येते.

तसंच, वस्तूंचे वजन, मोजमाप, सिरॅमिक वस्तू, कला आणि कौशल्य याचीही उत्तम उदाहरणं सिंधू संस्कृतीत आढळतात.

धोलाविरा शहर वाळवंटात वसलेलं असूनही त्याकाळातलं समृद्ध आणि सांस्कृतिक, बहुभाषिक शहर होतं.

वाळवंटातली पाणी समस्या सोडवण्यासाठी सिंधू संस्कृतीतले त्या काळातले कुशल अभियंते झटले होते.

याबाबत अधिक जाणून घेण्यासाठी डेक्कन कॉलेज ऑफ आर्किऑलॉजीचे कुलगुरू प्रा. वसंत शिंदे यांच्यासोबत बीबीसीनं बातचीत केली.

शिंदे सांगतात, "सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी वाळवंटात एका आधुनिक शहराची निर्मिती केली. धोलाविरा त्या लोकांसाठी खूप महत्त्वाचं होतं. कारण, या शहरानं पुढे आंतरराष्ट्रीय बंदराची भूमिका बजावली."

जलनियोजन आणि अभियांत्रिकी कौशल्य

प्रा. वसंत शिंदे यांच्या मते, धोलाविरा शहर उभारण्यापूर्वी तेव्हाच्या लोकांनी एक सर्व्हे केला होता. एक व्यावसायिक बंदर उभारण्यासाठी धोलाविराचं स्थान उत्तम असल्याचं या सर्व्हेत लक्षात आलं.

धोलाविरा हे वाळवंटानं वेढलेलं असलं तरी सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी त्यावरही चांगला उपाय शोधून काढला.

शिंदे सांगतात, "धोलाविराच्या दोन्ही बाजूंना मनसर आणि मनहर अशा दोन नद्या आहेत. या नद्यांना केवळ मान्सूनच्या काळात पाणी असतं. सिंधू संस्कृतीतल्या लोकांनी हे पाणी शहराकडे वळवण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी या नद्यांवर चेक डॅम्स बांधले. जेव्हा या नद्यांना पाणी किंवा पूर येत असे तेव्हा हे पाणी शहराकडे वळवलं जाई....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातमध्ये भूजपासून 200 किलोमीटर अंतरावर धोलाविरा नावाचं एक गाव आहे. हे गाव तिथल्या आगळ्या-वेगळ्या इतिहासासाठी ओळखलं जातं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ध्यान करण्यासाठी शांत जागा मिळणं आवश्यक असं आपल्याला वाटतं. पण ध्यान कॉफीशॉपमध्ये, ऑफिसमध्ये कुठेही होऊ शकतं, असं पॉम यांना वाटतं.

डोळे उघडे आहेत की बंद हे महत्वाचं नसून तुमचं मन एकाग्र आहे का हे महत्वाचं आहे, असं ते सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हा अवलिया दिवसातून 50 वेळाही ध्यान करतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ध्रुवांवर वितळणाऱ्या बर्फामुळे समुद्राच्या पातळीत 10 से.मी. वाढ होईल असा शास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे. या तापामानावर नियंत्रण ठेवलं तर जवळपास 10 लाख लोकांवरचा धोका टळेल. भविष्यात पारंपरिक सौर उर्जेचा वापर आता पेक्षा अधिक करावा लागणार आहे. तसंच, आपल्या सगळ्यांनाच आपल्या जिवनशैलीतही पर्यावरणपूरक बदल करावे लागणार आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तापमान वाढ हा जगापुढचा गंभीर प्रश्न झाला आहे. यावर काहीच उपाय केले नाही तर 2030 पर्यंत दीड डिग्री तापमानाची मर्यादा ओलांडली जाईल आणि त्याचे मानवी जिवनमानावर गंभीर परिणाम होतील.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ध्रूमपानाची समस्या सोडवण्यात ई-सिगारेट अयशस्वी ठरली असून, शाळकरी मुलांमध्ये याचं फॅड वाढलं आहे, असं त्यांनी सांगितलं. म्हणूनच ई-सिगारेटचं उत्पादन, आयात-निर्यात, वाहतूक, विक्री, साठवणूक आणि जाहिरात यासगळ्यावर बंदी घालण्यात आल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

"तरुणांना ई-सिगारेट कुल वाटते. त्याचं कीट आकर्षक आहे. हे युवा वर्गाला आकर्षित करतं. ई-सिगारेटच्या वापराने अमेरिका तसंच अन्य काही देशात मृत्यूही ओढवले आहेत. ई-सिगारेटमध्ये निकोटीन असतं. त्याचा गंभीर परिणाम होतो. हे व्यसन टाळणं कठीण आहे," असं सीतारामन यांनी सांगितलं.

ई-सिगारेटपेक्षा सिगारेट घातक आहे. त्यावर बंदी का घातली जात नाही, असा प्रश्न केंद्रीय माहिती आणि प्रसारण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांना विचारण्यात आला. ते म्हणाले, "तंबाखूच्या सिगारेटवर बंदीविषयी हर्षवर्धन यांच्याशी चर्चा करूच. पण आज मंत्रिमंडळाने काही हिताचा निर्णय घेतला आहे. त्याला तुम्ही पाठिंबा द्यायला हवा."

ते पुढे म्हणाले, "ई-सिगारेटचं अद्याप व्यसन लागलं नसून, सरकारने त्याआधीच त्यावर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला आहे. ई-हुक्क्यावरही सरकारने बंदी घातली आहे. पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास आरोपीला एका वर्षाची शिक्षा आणि एक लाख रुपये दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात. दुसऱ्यांदा आरोपीला पकडलं तर पाच लाखांपर्यंत दंड किंवा तीन वर्ष तुरुंगावास किंवा दोन्ही होऊ शकतं. भारतातल्या अग्रगण्य डॉक्टर्सनी याची शिफारस केली आहे."

"परिणामांचा विचार करण्यापेक्षा आरोग्याची काळजी घेणं कधीही चांगलं आहे. कमी धोकादायक की जास्त धोकादायक यावर चर्चा करण्यापेक्षा देशाने घेतलेल्या निर्णयाचं स्वागत करायला हवं," असं सचिव प्रीती सूजन यांनी सांगितलं.

ई-सिगारेटवर बंदी घालण्यात आली आहे.

काय असते ई-सिगारेट?

ई-सिगारेट्सची लोकप्रियता

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, ध्रूमपान करणाऱ्यांची संख्या वाढते आहे. ई-सिगारेट्स पाठवणाऱ्यांची संख्या 2011मध्ये 70 लाख होती. 2018 मध्ये हे प्रमाण वाढून 4.1 कोटी झालं आहे. 2012 पर्यंत ही संख्या साडेपाच कोटी होईल, अशी चिन्हं आहेत.

ई-सिगारेट्स वापरणाऱ्यांची संख्या वाढती असल्याने ई-सिगारेट्स उद्योग वाढीस लागला आहे. पाच वर्षात ई-सिगारेट्स उद्योगाचा पसारा 6.9 अब्ज डॉलर्सवरून 19.3 अब्ज डॉलर्स एवढा वाढला आहे. अमेरिका, युके आणि फ्रान्स या देशांत ई-सिगारेट्स ओढणाऱ्यांची संख्या सर्वाधिक आहे.

जगभरात तंबाखू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्र सरकारने ई-सिगारेटचं उत्पादन आणि विक्रीवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला. केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी यासंदर्भात घोषणा केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नंतर ते पाकिस्तानला परतले, पण. त्यांच्या मनात आजही मुंबई वसलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोमीन खान यांना लोक मिस्टर मुंबई या नावानेही ओखळतात. पाकिस्तानहून ते मुंबईला आले तेव्हा 40 वर्षं तिथेच राहिले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नंतर त्यांना चुनार विश्रामगृहात थांबवण्यात आलं होतं, जिथे त्या शुक्रवारपासून आहेत. पीडितांना भेटूनच परत जाईन, असं म्हणत प्रियंका गांधींनी धरणं आंदोलन केलं होतं. काँग्रेस नेते आणि कार्यकर्तेही त्यांच्यासोबत आहेत.

सोनभद्र गोळीबाराच्या पीडित कुटुंबीयांनी अखेर त्यांची या विश्रामगृहावर येऊन भेट घेतली. यावेळी पीडितांच्या भावनांचा बांध फुटला. प्रियंका गांधींना मिठी मारून अनेकांनी हंबरडा फोडला आणि आपल्या व्यथा मांडल्या. "आम्ही स्वत: प्रियंका गांधींना भेटायला आलो," असं पीडित म्हणाले.

उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, प्रियंका गांधी या आता पोलिसांच्या ताब्यात नाहीत. वाराणसी विभागाचे अतिरिक्त पोलीस महासंचालक बृज भूषण यांनी बीबीसीचे प्रतिनिधी दिलनवाज पाशा यांना सांगितलं की, "प्रियंका गांधी आता उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या ताब्यात नाहीत. सोनभद्र वगळता तुम्ही कुठेही जाऊ शकता, असं आम्ही त्यांना स्पष्ट सांगितलंय. चुनार विश्रामगृहात त्या स्वेच्छेने थांबल्या आहेत."

दुसरीकडे, प्रियंका गांधी यांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं की, "पीडितांची भेट घेणं हा गुन्हा नसून, तो नेत्यांचा धर्म असतो. मी कुठलाही गुन्हा केला नाहीये. मी जामीन भरणार नाही. एक पैसा भरणार नाही."

शनिवारी सकाळीदेखील त्यांनी चुनार येथे धरणे आंदोलन सुरू केलं. माध्यमांशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "प्रशासनाला काय हवंय, मला कळत नाहीये. ते मला या कुटुंबाला का भेटू देत नाहीयेत."

"मी त्यांची भेट घेतल्याशिवाय तर परत जाणार नाही. जर सरकारला वाटत असेल तर मी त्यांना सोनभद्रऐवजी दुसरीकडे कुठेही भेटण्यास तयार आहे. तशी व्यवस्था सरकारने करावी," असंही गांधी म्हणाल्या.

दरम्यान, काही वेळापूर्वीच पीडित कुटुंबातील दोघांनी इथे येऊनच गांधींची भेट घेतली. प्रियंका गांधींची भेट घेतल्यावर ते म्हणाले, "आम्ही स्वतःहून इथवर प्रियंका जींना भेटायला आलोय. आम्ही 15 जण आलो आहोत, पण पोलिसांनी बाकिच्यांना अडवलं आहे. फक्त आम्ही इथे आलोय."

विश्रामगृहात ना वीज, ना पाणी!

प्रियंका गांधी यांना शुक्रवारी संध्याकाळी जेव्हा चुनार विश्रामगृहात आणलं गेलं, त्यावेळी तिथे ना पाणी होतं ना विजेची व्यवस्था होती. यावेळी काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी मोबाईलच्या टॉर्च लावल्या आणि भजन-कीर्तन सुरू केलं.

रात्री 11 वाजण्याच्या सुमारास विश्रामगृहावर जनरेटर आणण्यात आलं आणि पर्यायी विजेची व्यवस्था झाली.

या दरम्यान पोलीस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस सरचिटणीस प्रियंका गांधी-वाड्रा यांची अखेर उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र हिंसाचारातील पीडित कुटुंबीयांना भेटल्या. शुक्रवारी पीडित कुटुंबांना भेटण्यापासून उत्तर प्रदेश पोलिसांनी त्यांना अडवलं होतं नि नारायणपुरातून 'ताब्यात' घेतलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नंदिग्रामच्या निवडणुकीत सध्या धार्मिक ध्रुवीकरण होताना दिसत आहे. शुभेंदू अधिकारी संपूर्ण निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान ममता बॅनर्जी यांचा उल्लेख बेगम ममता असाच करत होते. याला प्रत्युत्तर म्हणून ममता बॅनर्जी यांनी शुभेंदू यांना मीर जाफर संबोधलं. मीर जाफर म्हणजेच धोकेबाज.

दुसरीकडे, ममता बॅनर्जी यांना पाहताच जय श्रीरामची घोषणा देणं हासुद्धा भाजपच्या राजकारणाचा भाग होता. या लढाईत दोन पक्ष मात्र गायब होते. ते म्हणजे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष आणि काँग्रेस. त्यामुळेच पश्चिम बंगालमध्ये भाजप आणि तृणमूल काँग्रेस या दोन पक्षांतच थेट लढत दिसून आली.

ममता बेगम, मीर जाफर आणि जय श्रीराम या घोषणांच्या अवतीभोवती केवळ नंदीग्रामच नव्हे तर संपूर्ण पश्चिम बंगालची निवडणूक होताना दिसत आहे. नंदिग्राममध्ये तर धार्मिक ध्रुवीकरण स्पष्टपणे दिसून येतं.

ममता बॅनर्जी यांना बेगम संबोधणं योग्य आहे का, असा प्रश्न रणिताला विचारला गेला. तेव्हा तिने म्हटलं, "यात चुकीचं काय आहे? ममता नमाज पढतात. अल्पसंख्याकांच्या मतांचं राजकारण ममता बॅनर्जींनीच सुरू केलं."

रणिता यांच्या बाजूला उभ्या असलेल्या प्रतिमा जाना सांगतात, "ममता यांना बेगमच म्हटलं पाहिजे. ममता बॅनर्जी हिंदूंचा विचार करत नाहीत. त्या फक्त मुस्लिमांना साथ देतात, हे मी टीव्हीवर पाहिलं आहे."

ममतांचे समर्थक

मुस्लिमबहुल परिसरात मात्र ममता बॅनर्जी यांच्याबद्दल एकजुट दिसून आली. शम्साबाद परिसरात बूथ क्रमांक 107 मध्ये मतदान करून परतणाऱ्या रबिया खातून यांनी म्हटलं, "दीदी आहेत. त्यांनी खूप काम केलं आहे. त्या खूप चांगल्या आहेत. आम्हाला घर, अन्न, रोजगार सगळं दिलं. शुभेंदू यांनीच दीदींना धोका दिला."

त्यांच्यासोबतच उभ्या असलेल्या शरीफा खातून यांना आम्ही एक प्रश्न विचारला. दीदींना बेगम म्हणतात, हे योग्य की अयोग्य. याचं उत्तर देताना खातून म्हणाल्या, "आम्ही तर मुस्लीम आहोत. आम्हाला का वाईट वाटेल? आम्हाला चांगलंच वाटतं. बेगम म्हणण्यात काय चुकीचं आहे?"

नंदिग्रामच्या बाजारपेठेत एका चहा-समोशाच्या दुकानात एका तरुणाचा गाण्याचा आवाज आला. दुकानात काही तरूण बसले होते. त्यातले शब्यसाची मित्रा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची प्रार्थना - 'नमस्ते सदा वत्सले' गात होते. हे गाणं म्हणण्याचं खास कारण विचारल्यानंतर ते म्हणाले, "ही प्रार्थना कधीही म्हणू शकतो. परिवर्तन होणार आहे, त्यामुळे प्रार्थना आणखी दुमदुमणार आहे." मित्रा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नंदिग्राममध्ये सकाळी-सकाळी साडेसात वाजता 19 वर्षांची रणिता अगस्ती बूथ नंबर 76 वर मतदान करण्यासाठी पोहोचली. रणिता दुसऱ्यांदाच मतदान करत आहे. मतदान केल्यानंतर रणिता म्हणाली, नंदिग्राममध्ये दादा जिंकतील. दादा म्हणजे शुभेंदू अधिकारी. रणिताच्या मते ममता बॅनर्जी या मुस्लीम तुष्टीकरण करतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नऊ वर्षांच्या इतिहासात बिटकॉईनचं मूल्य नेहमीच स्फोटक राहिलं आहे.

आर्थिक विश्वात पहिल्यांदाच बिटकॉईन या क्रिप्टो करन्सीची नोंद एका स्टॉक एक्स्चेंजमध्ये झाली. डिसेंबर 2017मध्ये शिकागोच्या CBOE फ्युचर्स एक्स्चेंजमध्ये बिटकॉईनची विक्री 15 हजार डॉलरपासून सुरू झाली.

पहिल्या 20 मिनिटांमध्ये तरी या डिजिटल करन्सीचं स्टॉक मार्केटमधलं भवितव्य प्रचंड अस्थिर होतं. त्याचं मूल्य 16,600 डॉलर्स एवढं वर गेलं आणि नंतर त्याचा दर घसरला.

बिटकॉईनचं मूल्य वर्षाच्या सुरुवातीला फक्त एक हजार डॉलर एवढं होतं. दोन दिवसांपूर्वीच तो आकडा 17 हजार डॉलरच्या टप्प्याला भेदून परत आला होता.

बिटकॉईनमध्ये ट्रेडिंग करून कित्येक लोक कोट्यधीश झालेत. आणि याचे भाव काही कमी होताना सध्या दिसत नसल्याने या चलनाविषयी आकर्षण असणं साहजिकच आहे. पण सावधगिरीही तितकीच महत्त्वाची.

शेअर मार्केटमध्ये नोंद झालेल्या या क्रिप्टो करन्सीचं ट्रेडिंग करण्याआधी काही गोष्टी जाणून घेणं अत्यावश्यक आहे.

बिटकॉईन म्हणजे काय रे भाऊ?

सोप्या शब्दात सांगायचं तर सध्याच्या चलनी नोटांना पर्याय असलेल्या डिजिटल करन्सीचंच आणखी एक रूप असतं बिटकॉईन.

तुमच्या खिशातली नाणी किंवा नोटा प्रत्यक्ष अस्तित्वात असतात. पण बिटकॉईन हे आभासी चलन आहे. ते ऑनलाईन उपलब्ध असतं.

बिटकॉईनचं वास्तव चलन देणारी काही खास ATM मशीन असली, तरी ते चलन म्हणजे केवळ टोकन म्हणून व्हर्च्युअल धन म्हणून हाती येतं.

दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे इतर पारंपरिक बँका किंवा सरकार हे चलन छापत नाही.

अविश्वसनीय वर्षं

"म्हणजे ते सर्वमान्य असं हे चलन नाही. तुम्हाला तुमचा कर किंवा इतर कोणतंही शुल्क या बिटकॉईनद्वारे चुकवता येणार नाही," असं केंब्रिज विद्यापीठाच्या जज बिजनेस स्कूलचे डॉ. गॅरिक हॅलिमन सांगतात.

'मायनिंग' या अत्यंत क्लिष्ट प्रक्रियेतून बिटकॉईन्स बनवली जातात. जगभरात काँप्युटरच्या माध्यमातून या बिटकॉईन्सचं नियंत्रण केलं जातं.

दिवसाला 3,600 पेक्षा जास्त बिटकॉईन आभासी आर्थिक विश्वात पसरवली जातात. आजवर एकूण 1.65 कोटी बिटकॉइन्स जगभरात चलनात आहेत.

बिटकॉईनचं मूल्य मात्र इतर चलनांप्रमाणेच मागणीवरून ठरवलं जातं.

बिटकॉईनची भरभराट का?

या प्रश्नाचं उत्तर अर्थतज्ज्ञही अजून शोधत आहेत.

काही म्हणतात की, हा आर्थिक बुडबुडा आहे. या गुंतवणुकीच्या लाटेत आपण मागे पडायला नको, या भीतीने गुंतवणूकदार या बिटकॉईन्सच्या प्रत्यक्ष किमतीपेक्षा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात बिटकॉईन सारख्या क्रिप्टो करन्सीवर आरबीआयनं घातलेली बंदी सुप्रीम कोर्टानं उठवली आहे. पण बिटकॉईन किंवा क्रिप्टो करन्सी म्हणजे काय याचा हा घेतलेला आढावा


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नऊ वर्षांपूर्वी जोस रिचर्ड गॅलेगो यांना अंधत्व आणि बहिरेपणा आला.

कोलंबियाचे जोस फुटबॉलचे निस्सीम चाहते! वर्ल्डकपसाठी त्यांनी सीझर डाझा या मित्राच्या मदतीनं सांकेतिक भाषेची एक पद्धत शोधली.

त्या दोघांनी नुकताच कोलंबियाचा पोलंडवरचा विजय कसा साजरा केला पाहा व्हीडिओ...

हे सगळं कसं शक्य आहे...पाहा व्हीडिओ!

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोलंबियातल्या एका फुटबॉलच्या चाहत्याला अंधत्वामुळे मॅच पाहणं शक्य होत नव्हतं. त्यानं त्याच्या मित्राच्या मदतीनं त्यावर तोडगा काढला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नऊ वर्षांपूर्वी दहीहंडी उत्सवातल्या अपघातात जखमी झालेला नागेश आजही अंथरुणातच आहे.

सोमवारी साजऱ्या होणाऱ्या दहीहंडी उत्सवाच्या निमित्ताने, नऊ वर्षांपूर्वी जखमी होऊन अंथरूणाला खिळून बसलेल्या गोविंदाची कहाणी त्याच्याच शब्दात.

14 ऑगस्ट 2009 हा दिवस मी कधीच विसरू शकत नाही. मी 22 वर्षांचा होतो. भिवंडीतल्या जय महाराष्ट्र गोविंदा पथकातर्फे दहीहंडी फोडताना पाचव्या थरावरून पडलो. गंभीर जखमी झालो. त्या दिवसापासून आजपर्यंत माझ्या छातीपासून शरीराच्या खालच्या भागात काहीच संवेदना नाहीत.

हात हलवू शकतो पण हाताची बोटं कडक झाली आहेत. पडलो नसतो तर आयुष्य वेगळं असलं असतं. आता सर्व इच्छा-आकांक्षा संपल्याच आहेत. फक्त पुन्हा व्यवस्थित बरा होऊ दे एवढीच इच्छा आहे.

दहीहंडीच्या उत्सवात मी लहानपणापासून सहभागी व्हायचो. भिवंडीतील तरुणांनी एकत्र येऊन जय महाराष्ट्र हे गोविंदा पथक सुरू केलं होतं. मी त्याच 130 जणांच्या पथकाचा भाग होतो. माझ्या अपघातानंतर आमच्या पथकानं दहीहंडीत सहभाग घेणं बंद केलं.

दंहीहंडीचा उत्सव जवळ आला की आम्ही महिना-दीड महिना आधी रात्रीच्या वेळेस भिवंडीतल्या गौरीपाड्यातच सराव करायचो. गरज पडेल तसं मी तळापासून वरपर्यंत सर्व थरांमध्ये असायचो. शिवाय वजनाने हलका असल्याने अनेकदा सर्वांत वरच्या थरावर चढून हंडीसुध्दा फोडायचो.

2009च्या दहीहंडी उत्सवाच्या दिवशी आम्ही दिवसभरात सात ते आठ हंड्या फोडल्या होत्या. टिळक चौकातली दहीहंडी फोडतानाही सर्व मुलं उत्साहात होती. एक-एक थर लागत गेले आणि मी सर्वांत वरच्या चौथ्या थरावर चढून पाचवा थर रचला.

नागेशचा वाढदिवस साजरा करताना त्याचे मित्र

दहीहंडी फोडली आणि अचानक दहीहंडी बांधलेली दोरी तुटली. मला काही कळायच्या आतच मी दोरीसकट खाली आलो आणि बाहेर फेकला गेलो.

'पुठ्ठ्यावर झोपवलं होतं...'

मी इतक्या प्रचंड वेगाने खाली आलो होतो की, पडल्यानंतर मला काय झालं ते कळलंच नाही. ताबडतोब एका रिक्षातून जवळच्याच हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. पण तिथे माझ्यावर उपचार करता येतील अशी काहीच व्यवस्था नव्हती. हळूहळू माझ्या पायाला मुंग्या यायला लागल्या होत्या.

मी बेशुध्द झालो. त्या हॉस्पिटलमधून मला दुसऱ्या हॉस्पिटलला हलवण्यात आलं. तिथे सिटी स्कॅन केलं आणि MRI काढण्यात आला. तिथल्या डॉक्टरांनीही सांगितलं की, याला मोठ्या हॉस्पिटलला हलवावं लागेल.

शुध्दीवर आलो तेव्हा मी मुंबईच्या केईएम रुग्णालयात होतो. मला पुठ्ठ्यावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कृष्ण जन्माष्टमीच्या निमित्तानं होणारा दहीहंडी उत्सव ही मुंबई-ठाण्याची ओळख. मात्र, गेल्या अनेक वर्षांत या उत्सवाच्या बदललेल्या स्वरूपामुळे आता त्याच्यावर निर्बंध येऊ लागले आहेत. सुरक्षेच्या नियमाचे पालन करण्यास टाळाटाळ केल्यामुळे दरवर्षी अनेक गोविंदा जखमी होतात. एका दिवसाच्या या खेळामुळे त्यांच्या आयुष्याचा खेळखंडोबा होऊन बसतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नक्षलग्रस्त आणि अभावग्रस्त भागातील पहिली महिला टॅक्सीचालक म्हणून तिची नोंद आता इंडिया बुक ऑफ रेकार्ड्सनं घेतली आहे.

गडचिरोली जिल्ह्यात सिरोंचा पासून 70 किलोमीटर अंतरावरील रेगुंठा या गावची किरण कुर्मावार.

पक्क्या रस्त्यांचा अभाव, डोंगराळ भाग आणि नक्षवाद्यांची दहशत हे रेगुंठा परिसराचं वैशिष्ट्य. परिसरात एसटी बसचं दर्शनही एखाद्यावेळीच होतं. आदिवासीबहुल रेगुंठा परिसरात उच्चशिक्षणाची सोय नाही. या सर्व संकटावर मात करत किरणने उच्चशिक्षण घेतलं आणि आता याच नक्षलग्रस्त भागात टॅक्सी चालवते आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महिला टॅक्सी चालक मुंबई पुण्याला नवीन नाहीत. पण उच्चशिक्षण घेऊन  गगनभरारी घेण्याची स्वप्नं पाहणाऱ्या  गडचिरोलीच्या किरणवर वडिलांच्या अपघातामुळे त्यांची टॅक्सी चालवायचं काम हाती घ्यावं लागलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नक्षलवाद्यांशी संबंध असल्याच्या आरोपांवरून पुणे पोलिसांनी डॉ. आनंद तेलतुंबडे यांचा मुंबईत अटक केली होती.

डॉ. तेलतुंबडे यांच्यावरील भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात गुन्हे रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायायलयाने नकार दिला होता. त्यांनंतर त्यांना जामिनासाठी चार आठवड्यांचा अवधी देण्यात आला होता.

शुक्रवारी (1 फेब्रुवारीला) त्यांचा अटकपूर्व जामीन अर्ज पुणे सत्र न्यायालयाने फेटाळला होता. त्यानंतर पहाटे साडेतीन वाजण्याच्या सुमारास मुंबई विमानतळावर ही अटक झाल्याचं सांगण्यात येत आहे.

शनिवारी त्यांना न्यायालयात हजर करण्यात येणार आहे.

या अटकेची त्यांना भीती होतीच, म्हणून त्यांनी काही दिवसांपूर्वी एक पत्र लिहून एकूणच प्रकरणाबाबत सविस्तर माहिती देत अटक टाळण्यासाठी मदतीचं आवाहन केलं होतं.

तेलतुंबडेंवर नक्की कोणते आरोप?

31 डिसेंबर 2017ला झालेल्या एल्गार परिषदेनंतर कोरेगाव भीमा हिंसाचार प्रकरणात काही विचारवंतांना, लेखकांना 28 ऑगस्ट 2018 ला अटक करण्यात आली होती. हे अटकसत्र सुरू असताना आनंद तेलतुंबडे यांच्या घरावरही धाड टाकण्यात आली होती.

आनंद तेलतुंबडेंच्या मते पोलिसांनी कोणताही वॉरंट नसताना त्यांच्या अनुपस्थितीत घराची झडती घेतली. घराचे चित्रीकरण केलं आणि घर पुन्हा बंद केलं. तेव्हा तेलतुंबडे मुंबईत होते. हा सगळा प्रकार समजल्यावर त्यांची पत्नी गोव्याला गेली आणि पोलिसांत तक्रार दाखल केली.

31 ऑगस्ट रोजी अतिरिक्त पोलीस महासंचालक परमवीर सिंह यांनी पुण्यात एक पत्रकार परिषद घेतली. त्यात पाच कार्यकर्त्यांसह आनंद तेलतुंबडे यांचाही कोरेगाव भीमा प्रकरणात सहभाग असल्याच्या समर्थनार्थ एक पत्र सादर केलं. ते पत्र कुणी 'कॉम्रेड' यांनी लिहिल्याचा पोलिसांनी उल्लेख केला.

"एप्रिल 2018मध्ये पॅरिसमध्ये एक परिषद आयोजित केली होती. त्यात आनंद तेलतुंबडेंची मुलाखतही झाली होती. त्या परिषदेचा खर्च माओवाद्यांनी केला होता आणि मुलाखत घेण्याची व्यवस्थाही माओवाद्यांनी केली होती," असा आरोप पोलिसांनी केला होता.

परिषदेच्या आयोजकांनी या आरोपांचा स्पष्ट शब्दात निषेध केला आहे, असं तेलतुंबडे यांचं म्हणणं आहे.

तेलतुंबडे यांनी परमवीर सिंह यांनी बदनामी केली म्हणून त्यांच्यावर फौजदारी खटला दाखल करण्यासाठी शासनाची परवानगी मागणारे पत्रही लिहिले. आजपर्यंत त्या पत्राला प्रतिसाद मिळाला नसल्याचं तेलतुंबडेंनी सांगितलं.

दरम्यान, FIR रद्द करण्यासाठी तेलतुंबडे यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे भीमा कोरेगाव प्रकरणाच्या चौकशी आयोगाने सर्व प्रकारची सुनावणी पुढे ढकलली आहे.  आता पुढे ढकललेल्या सुनावण्या 30 मार्च ते 4 एप्रिल या काळामध्ये होतील. या चौकशी आयोगाचे सचिव व्ही. व्ही. पळणीटकर यांनी पत्रकाद्वारे ही माहिती दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नखं

किटाणूंचा प्रसार रोखण्यासाठी हात धुणं हा सर्वोत्तम उपाय असल्याचं बहुधा तुम्हाला माहीत असेल. अनेक ठिकाणी अन्नसेवा उद्योगामध्ये संबंधित सेवा देणाऱ्यांचे हात स्वच्छ राहावेत यासाठी सार्वजनिक आरोग्यविषयक कायदेही आहेत. दुसऱ्या बाजूला, हात कितीही घासले तरी त्यावरचे सगळे जीवाणू कधीच जात नाहीत.

निर्जंतुकीकरण अशक्य असतं, त्यामुळे डॉक्टर व नर्स रुग्णांच्या संपर्कात येताना सर्वसाधारणतः हातमोजे घालून येतात.

 कितीही वेळा हात धुतले तरी चाचणी केल्यावर जीवाणू सापडणारच, हे जवळपास शंभर वर्षांपूर्वी डॉक्टरांना कळून चुकलं होतं. पण हातांवर वस्तीला असणारे जीवाणू इतकी चिकाटी कुठून आणतात, याचं उत्तर मात्र संशोधकांना 1970च्या दशकारंभी सापडलं.

नखं

हाताची बोटं झाकलेली असतील, तर हात दीर्घ काल स्वच्छ राहतात. केवळ बोटांच्या टोकांवरच जीवाणू असतात असं नाही, तर नखांमध्येही जीवाणू असतात. नख म्हणजे केरॅटिनचं बारीक कवच असतं- गेंडा किंवा काळवीटाची शिंगही याच पदार्थापासून बनतात. तर, नखांमध्ये जीवाणूंचा संचय होतो.

नखांमध्ये नक्की कोण राहतंय, याचा शोध घ्यायला वैज्ञानिकांनी 1980च्या दशकात सुरुवात केली. पेनसिल्वानिया विद्यापीठातील त्वचाविज्ञान विभागमधील तीन संशोधकांनी 1988साली केलेल्या एका अभ्यासामध्ये 26 प्रौढ स्वयंसेवकांना त्यांचे हात धुण्यास सांगण्यात आले. त्याच विद्यापीठाच्या वैद्यकीय शिक्षणसंस्थेतील रुग्णांशी संपर्क न येणारे हे सर्व कर्मचारी होते.

नखांखालची जागा (याला subungual असंही म्हणतात) जीवाणू स्थायिक होण्याच्या दृष्टीने 'महत्त्वाची' असते. स्वयंसेवकांच्या हातांचे इतर भाग शेकडो ते हजारो जीवाणू राखून होते, तर प्रत्येक बोटाच्या निव्वळ subungual भागांमध्येच हजारो जीवाणू आढळले. हाताच्या उर्वरित भागांमध्ये ज्या प्रकारचे जीवाणू होते, तसेच नखांमध्ये होते, फक्त त्यांची संख्या खूप जास्त होती.

नखं आणि त्याखालील त्वचा यांच्यामध्ये जागा राहत असल्याने अतिसूक्ष्म स्वरूपातील या जीवाणूंना वाढण्यासाठी व पसरण्यासाठी परिपूर्ण वातावरण मिळत असावं, असाही एक तर्क संशोधक नमूद करतात. या जागेवर नखांमुळे व ओलाव्यामुळे जीवाणूंना प्रत्यक्ष शारीरिक संरक्षणही मिळतं. सातत्याने हात घासले तरी त्यांचं निर्जंतुकीकरण होत नाही, असे निष्कर्ष आधी निघालेले होते. त्यात आता या अभ्यासाच्या निष्कर्षांची भर पडली- "हात धुण्याच्या सर्वसामान्य पद्धतींमध्ये जे सूक्ष्मजीवविरोधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्व प्रकारच्या त्रासदायक जीवाणूंपासून बचाव करण्यासाठीची पहिली कृती म्हणजे हात धुणं. पण तुम्ही तुमची नखंही धुता का? बहुधा तसं करणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे...


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नगंगोम बाला देवी

स्कॉटलंडच्या रेंजर्स फुटबॉल क्लबनं बाला देवीशी करार केल्याचं 29 जानेवरी 2020 रोजी जाहीर केलं. या करारामुळे बाला देवी ही जगात कुठेही कुठल्याही टीमशी व्यावसायिक करार करणारी पहिलीच भारतीय महिला ठरली.

भारतीय टीमच्या या माजी कर्णधारानं आपल्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा खोवला आहेच, पण भारतातल्या महिला फुटबॉलसाठीही ही नवीन पर्वाची सुरूवात आहे.

याआधी केवळ भारताची आदिती चौहान 2015 साली वेस्ट हॅम युनायटेड लेडीज संघाकडून खेळली होती. इंग्लंडच्या लव्हबरो विद्यापीठात शिकत असताना आदितीला ही संधी मिळाली होती. पण एखाद्या फुटबॉल क्लबसाठी व्यावसायिक करार मिळवणारी बाला देवी ही पहिलीच भारतीय महिला ठरली आहे.

मणिपूरची कन्या

तसं भारतात फुटबॉल लोकप्रिय असूनही, महिला फुटबॉलर्सच्या वाट्याला फारशी लोकप्रियता येत नाही. पण बाला देवी हे फुटबॉल प्रेमींच्या परिचयाच्या मोजक्या नावांपैकी एक नाव आहे.

ती मणिपूरची आहे. ईशान्य भारतातल्या या छोट्याशा राज्यानं गेल्या काही वर्षांत भारताला उत्तमोत्तम फुटबॉलर्स दिले आहेत.

"आमच्या नशीबानं मणिपूरमध्ये मुलींना खेळण्यासाठी प्रोत्साहन दिलं जातं. त्यामुळं खेळात कारकीर्द घडवताना मला तसा कुठला त्रास झाला नाही. काही टोमणे ऐकावे लागले, पण ते माझ्या पथ्यावर पडलं, कारण त्यामुळं मला आणखी चांगली कामगिरी करून स्वतःला सिद्ध करून दाखवावसं वाटलं."

बाला देवीला घरातूनच खेळाचा वारसा मिळाला आहे. तिच्या वडिलांना फुटबॉल खेळायला आवडायचं. त्यामुळंच बाला देवी आणि तिच्या बहिणीला फुटबॉल खेळण्याची प्रेरणा मिळाली. तिचे दोन्ही भाऊही खेळात रस घेणारे- त्यातला एक बॉडीबिल्डिंगकडे वळला.

"मला स्वतःला टेनिस खेळाडू व्हायचं होतं," बाला देवी हसत हसत सांगते. ती हँडबॉलही खेळायची, पण शेवटी फुटबॉलवर लक्ष केंद्रित केलं.

नगंगोम बाला देवी

"मी अगदी लहानपणीच फुटबॉल खेळू लागले, कारण मला हा खेळ खरंच आवडला. मला फुटबॉलमध्ये रस होता आणि मी रोज आजूबाजूच्या मुलांसोबत खेळायचे. मी मुलगी असूनही माझ्या कौशल्याच्या जोरावर त्यांना हरवायचे."

बाला देवी रोनाल्डो, रोनाल्डिन्हो या ब्राझिलियन स्टार्सची चाहती आहे. सध्या खेळणाऱ्या फुटबॉलर्सपैकी तिला पुरुषांमध्ये ख्रिस्तियानो रोनाल्डो आणि महिलांमध्ये मेगन रॅपिनोचा खेळ आवडतो.

बेमबेम देवीकडून प्रेरणा

'भारतीय फुटबॉलची दुर्गा' म्हणून ओळखली जाणारी बेमबेम देवी हीसुद्धा मणिपूरची आहे आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वयाची तिशी गाठेपर्यंत बहुतेक भारतीय महिला, अगदी खेळाडूही, लग्न करतात, मुलांचा जन्म होतो आणि अनेकींना आपलं करिअर सोडावं लागतं. पण नगंगोम बाला देवीसाठी तिसाव्या वर्षी फुटबॉलच्या मैदानात नवीन सुरूवात होणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नगर दक्षिणची जागा त्यांपैकीच एक. राष्ट्रवादी काँग्रेसकडे असलेल्या या जागेवर काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि विरोधी पक्ष नेते राधाकृष्ण विखे-पाटील यांचे पुत्र सुजय विखे-पाटील यांनी दावा सांगितला असून या जागेवरून लोकसभा निवडणूक लढवण्यासाठी ते थेट भाजपच्या वाटेवर आहेत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसनं नगर दक्षिणची जागा विरोधी पक्ष नेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांचे पुत्र सुजय विखे-पाटील यांच्यासाठी सोडावी अशी विनंती काँग्रेसकडून करण्यात आलीये. पण राष्ट्रवादी ही जागा सोडायला तयार नाही. दोन्ही पक्षांनी ही जागा प्रतिष्ठेची केल्यानं हा प्रश्न थेट राहुल गांधी सोडवणार असल्याची चर्चा आहे.

जर हा प्रश्न दिल्लीत सुटला नाही तर डॉ. सुजय विखे-पाटील हे भाजपमध्ये प्रवेश करतील अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. 'राजकारणात मी स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतो. जर वेळ आली तर मी तो घेईन,' असं डॉ. सुजय विखे-पाटील यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना म्हटलं होतं.  त्यामुळेच सुजय विखे-पाटलांच्या भाजप प्रवेशाचे अंदाज लावले जात आहेत.

'सुजय यांनी श्रद्धा आणि सबुरी ठेवावी'

"नगरची जागा काँग्रेससाठी सोडावी अशी विनंती आम्ही राष्ट्रवादीला केली आहे. त्यासंबंधी चर्चाही सुरू आहेत. त्यामुळे सुजय-विखे पाटलांच्या भाजप प्रवेशाबद्दल आतापासूनच चर्चा करण्यात काही अर्थ नाही," अशी प्रतिक्रिया महाराष्ट्र युवक काँग्रेसचे अध्यक्ष सत्यजित तांबे यांनी बीबीसी मराठीला दिली.

"सुजय विखे-पाटील यांनी श्रद्धा आणि सबुरी ठेवावी. राजकारणात सगळ्याच गोष्टी आपल्या मनाप्रमाणे होत नसतात," असंही तांबे यांनी म्हटलं. विखे-पाटील कुटुंबीयांचे काँग्रेसशी असलेले संबंध पाहता सुजय भाजपमध्ये प्रवेश करणार नाहीत, अशी आशाही सत्यजित तांबे यांनी व्यक्त केली.

दरम्यान राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी नगरची जागा सुजय विखे-पाटील यांच्यासाठी सोडणार नसल्याचं स्पष्ट केलं आहे. "ही जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कोट्यातली आहे. नगरच्या लोकसभा मतदारसंघांमध्ये 2 आमदार राष्ट्रवादीचे आहेत. काँग्रेसचा एकही सदस्य गेल्या निवडणुकीत निवडून आलेला नाही. तसंच उरलेल्या चारही मतदारसंघात राष्ट्रवादीच्या उमेदवाराला क्रमांक दोनची मतं आहेत. दुसरीकडे शिर्डीचा मतदासंघ काँग्रेसकडे आहे. त्यामुळे नगरची जागा काँग्रेसने मागण्याला काही अर्थच नाही. ही जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच लढवेल," असं पवार यांनी म्हटलं आहे.

सुजय यांच्यामुळे नगरची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लोकसभा निवडणुकांच्या तारखा जाहीर झाल्या आहेत. निवडणुकीसाठी काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसनं आघाडी केली असली तरी काही जागांचा तिढा अद्याप कायम आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नगर विकास खात्याकडून काँग्रेस आमदारांना जाणीवपूर्वक निधी दिला जात नसल्याचा आरोप नुकताच काँग्रेसचे आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केला होता. याप्रकरणी 11 आमदार नाराज असून उपोषण करू असा इशाराही त्यांनी दिला.

सहकारी पक्ष शिवसेनेविषयी काँग्रेसकडून जाहीरपणे नाराजी व्यक्त करण्यात आल्याची ही पहिलीच घटना नाही. विधानपरिषद निवडणुकीतील जागावाटप, अधिकाऱ्यांच्या नियुक्त्या-बदल्यांचे निर्णय, श्रेय वाद, कोरोनासंबंधीचे निर्णय अशा अनेक मुद्द्यांवरून तिन्ही पक्षांमध्ये सातत्याने कुरबुरी दिसून येत आहेत.

त्यामुळे ठाकरे सरकार अस्थिर होईल का? सत्तेत असूनही काँग्रेस अस्वस्थ का आहे? दिल्लीपासून गल्लीपर्यंतचे काँग्रेस नेते सत्तेत राहण्याबाबत शंका का उपस्थित करतात? काँग्रेस महाविकास आघाडीतून बाहेर पडेल का? काँग्रेसच्या नाराजी सत्रामुळे शिवसेनेसमोर नवे आव्हान उभे आहे का? असे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

महाविकास आघाडीतून काँग्रेस बाहेर पडणार?

हा प्रश्न उपस्थित होण्याचे कारण म्हणजे शिवसेना आणि काँग्रेसमधले मतभेद वारंवार चव्हाट्यावर येत आहेत. काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेच्या नेत्यांकडून महाविकास आघाडीत सर्वकाही आलबेल असल्याचे कितीही दावे केले जात असले तरी प्रत्यक्ष लपून राहिलेली नाही.

नगर विकास खात्याच्या असमान निधी वाटपावरुन नाराज असलेल्या काँग्रेसच्या 11 आमदारांची नाराजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या मध्यस्थीनंतर दूर झाल्याचे गोरंट्याल यांनी सांगितले.

दरम्यान, आमच्यासह मित्रपक्षातले आमदारही नाराज आहेत. काही पक्षातील आमदारांना जास्त निधी मिळाला आहे. मी त्या पक्षाचे नाव घेणार नाही. असा खुलासा काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी केलाय.

तर 'आमदार उपोषणाला बसणार असतील तर तो काँग्रेसचा प्रश्न आहे. विरोधकांना हाती आयते कोलित मिळेल आणि काँग्रेस नेतृत्वासमोरील अडचण वाढेल.' या शब्दात शिवसेनेचे मुखपत्र सामनामध्ये काँग्रेसच्या  नाराज आमदारांच्या भूमिकेची दखल घेण्यात आली आहे.

एकाच मुद्द्यावरुन या तिन्ही पक्षांमधून आलेल्या या तीन प्रतिक्रिया सर्वकाही अलबेल नाही हेच सिद्ध करतात.

ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "मुळात काँग्रेसच्या आमदारांची नाराजी राष्ट्रवादी काँग्रेसला दूर करावी लागते ही काँग्रेससाठी चिंतेची बाब आहे. याचा अर्थ काँग्रेसचे नेते आपल्या आमदारांचे समाधान करू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडीत काँग्रेसची नाराजी वाढत चालल्याचे दिसून येते. एका बाजूला काँग्रेसला डावलण्यात येत असल्याचा आरोप आता जाहीरपणे काँग्रेस आमदारांकडून केला जात आहे. तर दुसऱ्या बाजूला राहुल गांधींनी सांगितले तर सरकारमधून बाहेर पडू असे विधान मदत आणि पुनर्वसन मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी केले आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नगर विकास खात्याकडून जाणीवपूर्वक निधी दिला जात नसल्याचा आरोप जालन्याचे काँग्रेस आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केला आहे.

नगर विकास खात्याच्या निधीवाटपावरुन आपल्या एकट्याच्या नव्हे तर 11 काँग्रेस आमदारांच्या तक्रारी असल्याचा खुलासाही त्यांनी केला आहे.

या प्रकरणाची दखल घेतली गेली नाही तर 11 आमदार उपोषणाला बसतील असा इशारा सुद्धा गोरंट्याल यांनी दिला. शिवसेनेचे नेते एकनाथ शिंदे हे नगर विकास खात्याचे मंत्री आहेत.

गोरंट्याल यांचा आरोप नेमका काय आहे?

मार्चमध्ये जालन्यातील चार नगरपालिकांसाठी नगर विकास खात्याकडून 29 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर होऊन त्याचा शासन निर्णय काढण्यात आला. पण काही दिवसांतच हा निधी रद्द करण्यात आला.

जालन्यात चार पैकी तीन नगरपालिकांमध्ये काँग्रेसची सत्ता आहे.

"ज्या नगरपालिकांमध्ये काँग्रेसची सत्ता आहे, जिथे काँग्रेसचे आमदार आहेत, तिथेच त्यांना निधी देण्यापासून डावललं जात आहे," असा थेट आरोप कैलास गोरंट्याल यांनी ठाकरे सरकारवर केला आहे.

त्यांनी पुढे म्हटलं, "नगर विकास खात्याकडे वारंवार निधीसाठी मागणी करूनही निधी दिला जात नाही. मी आमदार असून मला 1 रुपयाही निधी दिला गेला नाही."

"निवडणुकीत ज्यांना पराभूत केले, त्या विरोधकांना निधी मिळतोय, " नाव न घेता गोरंट्याल यांनी शिवसेनेवर निशाणा साधला. विधानसभा निवडणुकीत जालना मतदारसंघातून कैलास गोरंट्याल यांनी शिवसेनेच्या अर्जुन खोतकरांचा पराभव केला होता.

याप्रकरणी काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात, अशोक चव्हाण यांच्याकडे आमदारांनी तक्रार केली असल्याची माहिती गोरंट्याल यांनी पत्रकार परिषदेत दिली आहे. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनाही याविषयीची सर्व कल्पना असल्याचं गोरंट्याल सांगतात.

कोण आहेत कैलास गोरंट्याल ?

कैलास गोरंट्याल हे जालना जिल्ह्यातून काँग्रेसचे आमदार आहेत. जालना मतदारसंघातून ते तीन वेळा काँग्रेसच्या तिकिटावर निवडून आलेत. त्यांच्या पत्नी संगीता गोरंट्याल जालना नगरपरिषदेच्या नगराध्यक्ष आहेत.

2019 विधानसभा निवडणुकीत कैलास गोरंट्याल यांनी शिवसेनेचे अर्जुन खोतकर यांचा पराभव केला. या मतदारसंघात काँग्रेसचे गोरंट्याल आणि शिवसेनेचे खोतकर यांच्यात कायम अटीतटीची लढत पहायला मिळते.

2014 मध्ये अर्जुन खोतकर राज्यमंत्री असताना उमेदवारी अर्ज उशिरा दाखल केल्याने त्यांचे प्रतिस्पर्धी असलेल्या गोरंट्याल यांनी औरंगाबाद खंडपीठात याचिका दाखल केली होती....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाविकास आघाडीत समन्वय नसल्याची टीका गेल्या काही आठवड्यांपासून सातत्याने केली जात आहे. त्यातच आता काँग्रेसचे तब्बल 11 आमदार ठाकरे सरकारवर नाराज असल्याचा दावा काँग्रेसचे आमदार कैलास गोरंट्याल यांनी केलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नजरकैदेत ठेवण्यात आलेल्यांमध्ये वरावरा राव, अरुण फरेरा, व्हर्नोन गोन्सालविस, सुधा भारद्वाज आणि गौतम नवलखा यांचा समावेश आहे.

त्यांच्यावर माओवाद्यांच्या बंदी असलेल्या संघटनेशी संबंध असल्याचा तसंच देशात अराजकता माजवण्याचा कट रचल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे.

त्यांच्यापैकी एक असलेल्या सुधा भारद्वाज या ज्येष्ठ वकील आहेत. अटक झाल्यानंतर लिहिलेल्या पत्रात सुधा यांनी त्यांच्यावरील आरोपांचं खंडन केलं होतं.

आता त्यांची मुलगी मायशा नेहरा यांनी एक पत्र लिहिलं आहे. त्यात त्यांनी काय लिहिलं आहे वाचा...

सकाळचे सात वाजले होते. आईनं उठवलं, म्हणाली घराची झडती घ्यायला आले आहेत, उठ.

त्यानंतर जे झालं ते सगळ्यांनाच माहिती आहे. सगळे आईबद्दल लिहित आहेत.

विचार केला की मी पण काही लिहिते (हाहा)...

आई आणि माझ्या विचारांत नेहमीच थोडं अंतर राहिलं आहे. माझे विचार तिच्याशी फारसे जुळतंही नाहीत.

त्यावरून आमच्यात वादही झाला आहे.

सुधा भारद्वाज

मी नेहमीच आईला म्हणायचे, "आई आपण असं का जगतोय, आपण चांगलं का राहू शकत नाही."

आई म्हणायची, "बेटा, मला गरिबांसाठी काम करायला आवडतं. तू मोठी झालीस की तुझ्या पद्धतीनं जगू शकतेस."

मला वाईट वाटायचं. मी म्हणायचे, तू त्यांच्यासाठी खूप वर्षं दिली आहेस, आता स्वत:साठी वेळ काढ आणि व्यवस्थित रहा.

कामात गुंतलेली असल्यानं आई मला वेळ देत नाही याचं मला वाईट वाटायचं. त्यांचा सगळा वेळ लोकांमध्येच जायचा, माझ्याबरोबर नाही.

लहानपणी मी युनियनमधल्या एका काकांच्या कुटुंबासोबत राहायचे. त्यांच्या मुलाबाळांसह मी राहिले.

आईची आठवण आली की मग मी तिचा पदर पकडून रडायचे. मला आठवतंय, एकदा मी आजारी होते आणि काकीनं माझ्या डोक्यावरून हात फिरवला होता.

मला वाटलं की आईच असेल, मी आईला हाक मारली आणि डोळे उघडले, पाहिलं तर ती काकी होती.

लहानपणी आईसोबत मी फारच थोडा काळ राहिले.

मायशा याचं पत्र

सहावीत असताना मी आईसोबत राहू लागले. त्यामुळेच आम्ही एकमेकांना अजूनही पुरेसं ओळखू शकलेलो नाही.

मी तिला दिवसभर काम करताना पाहिलं आहे. आंघोळ नाही, स्वत:ची काळजी नाही, खाणं नाही. नेहमी दुसऱ्यांसाठी लढणं, झगडणं.

आई तिची काळजी घेत नाही तेव्हा मला खूप वाईट वाटतं. एखादी केस आली की ती खूप अस्वस्थ व्हायची.

मला वाटायचं की तो तर तिच्या व्यवसायाचा भाग आहे. WHY SHE IS GETTING UPSET ABOUT IT. मी म्हणायचेही तिला तसं.

त्यावर ती म्हणायची की, आपण विचार नाही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भीमा कोरेगाव प्रकरणात पुणे पोलिसांनी पाच सामाजिक कार्यकर्त्यांना अटक केली आहे. या पाचही जणांना 12 सप्टेंबरपर्यंत त्यांच्या घरीच स्थानबद्धतेत ठेवण्याचे आदेश गुरूवारी सुप्रीम कोर्टानं दिले आहेत.