डॉक सारांशित करण्यासाठी: आफ्रिकेत वाट्याला आलेल्या सामूहिक बलात्काराच्या भयानक आठवणी मागे टाकत ती UKमध्ये आली. पण लैंगिक अत्याचार इथेही सुरूच राहिला.

लैंगिक अत्याचारापासून सुटका व्हावी म्हणून त्या मायदेशातून पळून UKमध्ये आल्या. पण इथे येऊनही त्यांची अत्याचारापासून सुटका झाली नाही. हद्दपार होण्याची भीती मनात कायम असल्याने मग पोलिसांनाही काही सांगायचं नाही, हे या स्त्रियांनी पचनी पाडून घेतलं होतं.

पण अमेरिकेतल्या हार्वी वाइनस्टीन नंतरच्या घटनांमुळे मात्र आता UKमधल्या अत्याचारित स्त्रिया अशा अत्याचारांबद्दल आपापसातच बोलू लागल्या आहेत.

ग्रेस 37 वर्षांची आहे. आजवर शारीरिक संबंध ठेवताना ग्रेसला कुणीच तिची इच्छा विचारलेली नाही.

"हे सारं भोगणारी मी एकटीच नाही. माझ्यासारख्या अनेक आहेत," हे सांगताना ग्रेसनं शेजारच्या भिंतीपलीकडे बसलेल्या तिच्यासारख्या इतर स्त्रियांकडे बोट दाखवलं.

"आम्ही UKमधल्या सर्वांत निराधार आणि असुरक्षित बायका आहोत."

ग्रेसला जे आयुष्य ओळखीचं आहे ते असंच आहे. ज्यांना कोणाचा आधार नाही त्यांचा उपभोग घेतला जातोच, हेच तिनं आजवर अनुभवलं आहे.

सतरा वर्षांची ग्रेस 1998 मध्ये लंडनमध्ये आली. तिचा जन्म पश्चिम आफ्रिकेतला. नेमका कोणत्या देशातला ते तिनं सांगितलं नाही. उघड केलं तर तिच्या नातेवाईकांना त्रास होईल याची भीती होती.

"मी फार गरीब कुटुंबातली आहे. घरी अठरा विश्व दारिद्र्य होतं," ती सांगत होती.

पंधरा वर्षांची ग्रेस आणि सतरा वर्षांची तिची मोठी बहीण. केवळ हुंड्यासाठी घरच्यांनी या दोघींचं लग्न त्यांच्या वडिलांहून मोठ्या वयाच्या माणसाशी लावून दिलं.  दोघी बहिणी त्या म्हाताऱ्याच्या आधीच्या पाच बायकांबरोबर त्याच्या टोलेजंग घरात राहू लागल्या.

आता पोटाची चिंता नव्हती. रोजच्या जेवणाची सोय झाली होती. मात्र जेवण सोडून बाकी सगळ्या गोष्टी थरकाप उडवणाऱ्या होत्या.

"फार भयानक दिवस होते ते. खूप खूप हाल झाले आमचे," तिचा छळ शब्दांत सांगता येणार नव्हता.

दोघी बहिणींना सातत्यानं शारीरिक छळाला सामोरं जावं लागलं. नवऱ्याकडून लैंगिक अत्याचार, शिव्याशाप रोजच व्हायचा. दोघींना भयानक विधींमध्ये सहभागी व्हावं लागायचं. नवऱ्याची अंधश्रद्धा होती की त्याच्या बायकांनी जनावरांचं रक्त प्यायलं तर त्याचं राजकीय भविष्य भरभराटीचं होईल. तो म्हणेल ते या दोघींना करावं लागायचं.

दोघींना एकमेकांचाच आधार होता. इतर कुणाकडेही अवाक्षर काढलं तर खैर नव्हती....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युनायटेड किंगडम  ( UK )  मधल्या काही स्त्रिया लैंगिक अत्याचाराबद्दल अवाक्षरही काढू शकत नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आफ्रिकेतल्या स्वाझीलँडचे राजे मस्वाती तृतीय यांनी नुकतंच आपल्या देशाचं नाव बदलून 'द किंगडम ऑफ इस्वातिनी' असं ठेवलं.

स्वाझीलँड देशाच्या स्वातंत्र्याच्या 50व्या वर्धापनदिनी, राजाने याबाबतची अधिकृत घोषणा केली.

नवीन नावाचा अर्थ

इस्वातिनी या नावाचा अर्थ 'स्वाझी लोकांची भूमी'. गेल्या अनेक वर्षांपासून राजा मस्वाती स्वाझीलँडला इस्वातिनी असंच संबोधित करायचे. पण तरीही हा बदल अनपेक्षित होता.

2017मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या सभेत भाषण करताना आणि 2014ला स्वाझीलँडच्या संसदेचं उद्घाटन करताना त्यांनी या नावाचा उल्लेख केला होता.

देशाचं नाव बदलल्यानं तिथले काही लोक मात्र नाराज आहेत.

बीबीसीचे स्वाझीलँडमधले (इस्वातिनी) प्रतिनिधी नोम्स मसेको सांगतात की, "जनतेला वाटतं, की आपल्या राजानं देशाच्या मंदावलेल्या अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यावर आपलं सगळं लक्ष केंद्रीत केलं पाहिजे."

मस्वाती यांचे वडील सोभुजा द्वितीय यांच्या निधनानंतर मस्वाती यांनी 18व्या वर्षी राज्यकारभाराची सूत्रं हाती घेतली. राजा मस्वाती यांना 15 पत्नी आहेत. त्यांच्या वडिलांनी 82 वर्षं राज्य केलं होतं. त्यांना 125 पत्नी होत्या.

मस्वाती यांना 'सिंह' म्हणून ओळखलं जातं. सरकारी निधीचा वापर ते आपल्या राजवाड्यावर आणि लक्झरी कारवर करतात त्यामुळे त्यांच्यावर टीका देखील होते.

या देशात इंटरनेट वापरण्यास बंदी नाही, पण इथल्या लोकांना इंटरनेट परवडत नाही.

या देशाची लोकसंख्या 13 लाख असून क्षेत्रफळ 17,364 स्क्वेअर किमी आहे. या देशातले बहुतेक लोक दक्षिण अफ्रिकेत काम करतात आणि घरी पैसे पाठवतात. देशात एकाधिकारशाही आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगात असे फार कमी लोकं असतात, जे आपल्या देशाचं नाव बदलू शकतात. त्यापैकी एक आहेत राजा मस्वाती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आफ्रोडायटी ही सौंदर्य आणि प्रेमाची ग्रीक देवता. प्रॅक्सिटेल्स नावाच्या प्रख्यात ग्रीक शिल्पकाराने इ. स. पूर्व चौथ्या शतकात या आफ्रोडायटी देवीचं शिल्प साकारलं. हे शिल्प निर्वस्त्र होतं. असं म्हणतात की हे शिल्प इतकं अप्रतिम आणि मादक होतं की 'प्रॅक्सिटेल्सने मला निर्वस्त्र कधी बघितलं?' असा प्रश्न स्वतः देवी आफ्रोडायटीनेही विचारला असता.

ज्या तरुणीकडे बघून शिल्पकाराने हे शिल्प चितारलं ती होती फ्रीन. फ्रीन ही hetaira होती. Hetaira म्हणजे अशी वेश्या जी दिसायला देखणी आणि तेवढीच हुशार, तरबेज वाक्चतुर आणि सुशिक्षित. Hetaira अनेक पुरूषांबरोबर संबंध ठेवत नसे.

तिच्या आयुष्यात एकावेळी एकच पुरूष असायचा आणि ती त्याच्यासोबत बराच काळ एकत्र घालवायची. एकप्रकारे काही काळापुरतीची सहचारिणीच. पुरुषांना केवळ शारीरिक सुखच नाही तर त्यांचं बौद्धिक मनोरंजन करण्याचंही काम या hetaira करायच्या. प्रॅक्सिटेल्स हा hetaira चा ग्राहक होता.

फ्रीनचा जन्म थेस्पाईमधला. पुढे ती अॅथेन्सला गेली. तिचं मूळ नाव होतं नेझारिट (Mnesarete). पण, तिला फ्रीन नावानेच ओळखलं गेलं. खरंतर फ्रीन शब्दाचा ग्रीक अर्थ होतो बेडूक. पण, प्रॅक्सिटेल्सने जे तिचं वर्णन केलं आहे त्यानुसार ती अत्यंत रुपवान होती. त्याने साकारलेल्या तिच्या निर्वस्त्र शिल्पावरूनही ते दिसतं. सरळ नाक, निमुळती-गोलाकार हनुवटी, छोटेसे ओठ आणि टपोरे डोळे. तिच्या फिकट रंगावरून कदाचित तिला हे नाव पडलं असावं.

फ्रीन जितकी देखणी तितकीच कुशाग्र बुद्धी असणारी होती. तिच्या या बुद्धिमत्तेने तिला त्याकाळातल्या तत्त्ववेत्त्यांच्या पंक्तीत बसवलं. मात्र, दुर्दैव असं की, आधुनिक काळातील ज्या-ज्या कलाकारांनी तिच्याबद्दल लिहिलं, रेखाटलं किंवा चितारलं सर्वांनी तिच्या सौंदर्याचंच गुणगान केलं. तिच्या बुद्धिकौशल्याकडे मात्र दुर्लक्ष झालं.

फ्रीनबद्दल आम्ही जेवढी माहिती गोळा करण्याचा प्रयत्न केला त्यात असं आढळून आलं की, तिच्याकडे आफ्रोडायटीच्या तोडीचं रुप तर होतंच पण त्याहूनही अधिक म्हणजे ती हुशार, विनोदबुद्धी असणारी, चिकाटी असणारी आणि स्वतःवरही विनोद करण्याची ताकद असणारी होती.

सुंदर तितकीच व्यवहारकुशल फ्रीन

त्याकाळातल्या ग्रीक स्त्रियांचं आयुष्य चूल आणि मुलांपर्यंतच असायचं. त्या सहसा घराबाहेर पडत नसत. श्रीमंत घरातल्या स्त्रिया कधी तरी घराबाहेर दिसायच्या. पण तेही नवरा किंवा घरातला कुणीतरी पुरूष सोबत असेल तेव्हाच....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्रीन ही प्राचीन ग्रीसमधली सर्वात देखणी तरुणी. पण ती केवळ देखणीच नव्हती तर तेवढीच बुद्धिमानही होती. पण, तिच्या या रुपानेच तिच्यावर भर न्यायालयात निर्वस्त्र व्हायला भाग पाडलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम आदमी पक्षाचे बंडखोर आमदार कपिल मिश्रांनी सकाळी एक ट्वीट केला. "दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल ट्विटरवर पॉर्न व्हीडिओ पाहताना सापडले. काल रात्री ते ट्वीटरवर पॉर्न व्हीडिओ लाईक करत होते"

केजरीवाल यांच्यावर निशाणा साधताना कपिल मिश्रांनी म्हटलं की "आणायचं होतं पूर्ण स्वराज्य, पण हे घेऊन बसलेत पॉर्न स्वराज्य"

मिश्रा यांनी पुरावा म्हणून जो व्हीडिओ शेअर केला आहे, को 60 हजाराहून अधिक वेळा पाहिला गेलाय. हजारो लोकांनी हा व्हीडिओ शेअर केला आहे.

कपिल मिश्रा यांच्याशिवाय दिल्ली भाजपचे प्रवक्ते तेजिंदर सिंग बग्गा, आयटी सेलचे पुनित अग्रवाल आणि अकाली दलाचे राष्ट्रीय प्रवक्ते मनजिंदर सिंह सिरसा यांनीही असाच एक व्हीडिओ शेअर केला आहे. याच नेत्यांच्या माध्यमातून हा व्हीडिओ शेकडो लोकांपर्यंत पोहोचला आहे.

ट्वीटरवर ट्रोल झाल्यानंतर केजरीवालांनी संबंधित ट्वीट अनलाईक केलं आहे.

यातील बहुतेक नेत्यांनी हाच दावा केला आहे, की अरविंद केजरीवाल पॉर्न व्हीडिओ पाहात होते.

बीबीसीनं या व्हीडिओची तपासणी केली. यात हा व्हीडिओ एका निर्वस्त्र माणसाचा असल्याचं समोर आलं. पण तो 'पॉर्न' व्हीडिओ असल्याचा दावा खोटा आहे.

'खतरनाक स्टंट'

हे सत्य आहे, की बुधवारी रात्री अरविंद केजरीवाल यांनी हा व्हीडिओ लाईक केला होता. ज्यावरुन त्यांना ट्रोल करणारे हा व्हीडिओ पॉर्न व्हीडिओ असल्याचं सांगतायत.

हा व्हीडिओ मूळच्या ऑस्ट्रेलियाच्या असलेल्या लेखिका आणि इंग्लंडमध्ये वकिली करणाऱ्या हेलेन डेल यांनी ट्वीट केला आहे.

बुधवारी सकाळी ट्वीट करण्यात आलेला हा व्हीडिओ जवळपास 70 लाख वेळा पाहिला गेलाय. आणि 32 हजार लोकांनी हा व्हीडिओ लाईक केला आहे.

हेलेन यांनी ट्वीटरवर लिहिलंय की हा व्हीडिओ इंटरनेटवर खूपच लोकप्रिय आहे.

हा व्हीडिओ जपानचे कॉमेडियन कोजुहाए जुएकूसा यांचा आहे. ज्यांना डायनिंग टेबलवर वापरण्यात येणाऱ्या कपड्यांशी 'खतरनाक स्टंट' करण्यासाठीही ओळखलं जातं.

जुएकुसा गेल्या 10 वर्षांपासून स्टेज कॉमेडी करतात. बऱ्याच लोकप्रिय जपानी टीव्ही शोजमध्येही ते झळकले आहेत. याच कर्तबगारीमुळे त्यांना 'Britain's Got Talent' या रिअलिटी शोच्या सेमीफायनलपर्यंत पोहोचण्याची संधी मिळाली.

यू-ट्यूब वर त्यांचे 5 हजार सबस्क्राईबर्स आहेत. ट्वीटरवर त्यांना 34 हजार जण तर इन्स्टाग्रामवर सव्वा लाख लोक फॉलो करतात.

तो व्हीडिओ पॉर्न श्रेणीत मोडत नाही

यू-ट्यूब, ट्वीटर आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांना ट्विटरवर ट्रोल केलं जातंय, आणि त्याचं कारण आहे, त्यांनी एक कथित अश्लील व्हीडिओ लाईक केल्याचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम आदमी पार्टीच्या 20 आमदारांना अडकवण्याचा जोतींचा हा कट असल्याचं आपचं म्हणणं आहे.

आयोगाची ही शिफारस मंजूर झाल्यास दिल्लीच्या या 20 जागांवर पोटनिवडणुका होण्याची दाट शक्यता आहे. पण त्यानं अरविंद केजरीवाल यांच्या सरकारला धक्का लागण्याची शक्यता कमी आहे, कारण 70 जागांच्या दिल्ली विधानसभेत आपचे सध्या 67 आमदार आहेत. उर्वरित तिघे भाजपचे आहेत.

आपचे आमदार सौरभ भारद्वाज यांनी मात्र या शिफारसीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. निवडणूक आयुक्त अचल कुमार जोती हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी केलेल्या उपकारांची परतफेड करण्यासाठी हा कट रचत असल्याचा आरोप भारद्वाज यांनी केला आहे.

दरम्यान, आयोगाच्या या शिफारसीची बातमी बाहेर येताच काँग्रेस आणि भाजपने मुख्यमंत्री केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

दिल्ली प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष अजय माकन यांनी ट्वीट करत, "मंत्र्यांसारख्या सुविधांचा उपभोग घेणाऱ्या 20 आमदारांना निलंबित करण्यात आलं आहे. केजरीवाल यांना मुख्यमंत्री म्हणून काम करत राहण्याचा काहीही अधिकार नाहीये. अमर्याद शक्ती असलेले मंत्री आणि आमदार परदेश दौरे करत आहेत. राजकीय कर्तव्यांचं पालन कुठं होत आहे? लोकपाल कुठे गेले?" अशी विचारणा केली आहे.

भाजपच्या अनेक आमदार आणि खासदारांनीही ट्विटरवर केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.

भाजपकडून ट्विटरवर केजरीवालांच्या राजीनाम्याची मागणी

लाभाचं पद म्हणजे काय?

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 102 (1)अ नुसार, वेतन किंवा भत्ता मिळेल असं इतर कोणतंही पद स्वीकारण्याचा अधिकार आमदार किंवा खासदारांना नाही.

लोकप्रतिनिधींना राज्य किंवा केंद्रातर्फे वेतन मिळतं आणि इतर भत्ते मिळतात. म्हणून त्या व्यतिरिक्त दुसरं पद जर लोकप्रतिनिधींनी स्वीकारलं तर त्यांचं सदस्यत्व रद्द केलं जाऊ शकतं, अशी तरतूद भारताच्या राज्यघटनेत आहे.

'मोदींच्या उपकारांची परतफेड करत आहेत जोती'

दरम्यान, आम आदमी पक्षाचे आमदार सौरभ भारद्वाज यांनी शुक्रवारी पत्रकार परिषद घेत आपची भूमिका मांडली. "23 जानेवारीला मुख्य निवडणूक आयुक्त अचल कुमार जोती निवृत्त होत आहेत. निवृत्तीपूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी त्यांच्यावर केलेल्या उपकारांची परतफेड करण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला आहे," असं भारद्वाज म्हणाले. आम आदमी पक्षाच्या 20 आमदारांकडे संसदीय सचिवाचे पद आहे.

"या आमदारांकडे लाभाचं पद आहे, असा आरोप चुकीचा आहे. कारण अद्याप या प्रकरणावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आम आदमी पार्टीच्या 20 आमदारांना अपात्र ठरवण्याची शिफारस निवडणूक आयोगाने केली आहे. दिल्ली विधानसभेत आमदार असूनही लाभाचं पद स्वीकारल्यामुळं त्यांना अपात्र ठरवण्यात यावं, अशी शिफारस निवडणूक आयोगानं राष्ट्रपतींकडे केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमचं बोलणं सुरू झालं. नेहमी एकदम आनंदी, उत्साही आणि happy-go-lucky असणारा तो, आज काहीतरी वेगळाच वाटत होता. मी जरा खोदून विचारल्यावर त्याने खरं काय ते सांगितलं. "अगं, खरंतर मला तुझ्याशी बोलायची जरा गरज वाटतेय. गेल्या महिनाभर मला चिंता (Anxiety) होते आहे. मला भीती पण खूप वाटतेय. मला कोरोना झाला तरी ठीक. पण माझ्या लहान मुलीला, बायकोला माझ्यामुळे झाला तर? सारखे हे असे विचार येत आहेत. काय करावं कळत नाहीये. प्लीज मला मदत कर."

आपल्यापैकी अनेकांना या कोव्हिडच्या काळात असे काही अनुभव आले असतील. आपलं मन अनेक नव्या समस्यांतून जात असल्याची जाणीव सुद्धा आपल्याला झाली असेल. काही जण जुन्या वा आजपर्यंत लपून राहिलेल्या मानसिक समस्या वर डोकं काढताना अनुभवत आहेत. तर काहींनी या मानसिक आरोग्याचे हे प्रश्न सोडवण्यासाठी आपणहून प्रयत्नसुद्धा सुरू केले आहेत.

मात्र यांवर रामबाण उपाय शोधायचे असतील, तर त्या प्रश्नांच्या मुळापाशी आपल्याला जावं लागेल. अचानक अनेकांना एवढ्या मोठ्या पातळीवर मानसिक आरोग्याच्या समस्या का बरं सुरु झाल्या?

आपल्या मनाचा एक खूप उपयोगी गुणधर्म म्हणजे Adaptation. आसपासच्या बदलांना समजून घेऊन त्यांनुसार स्वतःचे अनुकूलन करण्याची ताकद आपल्या सर्वांच्या मनांमध्ये मूळतःच असते. मात्र जेव्हा आसपासच्या परिस्थितीतील हे बदल मनाच्या अनुकूलन क्षमतेपेक्षा जास्त वेगाने घडतात, तेव्हा आपल्या मनाची गडबड होते आणि मनावर ताण येणं सुरू होतं.

प्रत्येकाची ही क्षमता, आणि अनुकूलनाचा वेग वेगवेगळा असू शकतो. त्यामुळे या बदलांना आपल्या सगळ्यांचे मन वेगवगळ्या प्रकारे प्रतिसाद देत असते.

या कोरोनाच्या काळात मात्र आपल्या वातावरणात झालेला हा बदल खूप मोठा आणि व्यापक होता. थेट जीवाचीच भीती त्या बदलाने आपणा सर्वांना दिली. त्यासोबत आलेलं लॉकडाऊन, एका दिवसांत ठप्प झालेले आर्थिक व्यवहार आणि दळणवळण यांनी तर पुढे जाऊन एक धक्का आपल्या मनांना दिला.

एवढा मोठा, बहुअंगी बदल सहज पचवणं हे आपल्यापैकी बहुतांशांना शक्य नाही. आणि याच कारणाने आपल्याला कधी नव्हे ते मानसिक समस्यांना सामोरं जावं लागत आहे.

माझ्या त्या मित्रासारख्या नेहमी अगदी आनंदी आणि पॉझिटिव्ह राहू शकणाऱ्या व्यक्तीसुद्धा याला अपवाद नाहीत.

या समस्यांमध्ये चिंता (anxiety), नैराश्य (depression), झोपेच्या समस्या, राग, चिडचिड, एकाकीपणा अग्रणी आहेत. सोबतच घरगुती भाडणं, नात्यांमधले ताणतणाव सुद्धा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जून महिन्यातली गोष्ट. घरातली सकाळची गडबड चालू होती. तेवढ्यात माझा फोन वाजला. मी काहीतरी कामात असल्याने तो उचलला नाही आणि दोनच मिनिटांतच फोन पुन्हा खणखणला. हात धुऊन मी फोन उचलायला बाहेर आले, तर तो माझ्या एका मित्राचा फोन होता. जवळजवळ चार-पाच महिन्यांनी!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमच्यासाठीच नाही तर नवोदित खेळाडूंसाठीही हे फायद्याचं आहे. त्यांना लोकांना जाणून घेण्याची संधी मिळेल. ज्या खेळाडूंना सिंधू किंवा सायना व्हायचं आहे, ज्यांना बॅडमिंटनमध्ये करियर घडवायचं आहे ते आमचे सामने बघू शकतात. ते बघू शकतात की किती मेहनत करावी लागते."

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रीमियर बॅडमिंटन लीग या स्पर्धेमुळे पालकांना आणि मुलांना बॅडमिंटनची माहिती मिळेल असं प्रसिद्ध बॅडमिंटनपटू पी.व्ही.सिंधू म्हणाली."अशा लीग खूप चांगल्या असतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमदार निलेश लंके

लंके यांनी त्यांच्या मतदारसंघामध्ये एक हजार बेड्सचं कोव्हिड केअर सेंटर सुरू केलं आहे. या ठिकाणी शंभर ऑक्सिजनच्या खाटा देखील आहेत. लंके हे स्वतः या कोव्हिड सेंटरमध्ये थांबून रुग्णांची काळजी घेत असल्याचे अनेक व्हीडिओ समोर आले आहेत. त्याचबरोबर त्यांच्या कामाचा आढावा घेणाऱ्या अनेक बातम्या देखील प्रसिद्ध झाल्या आहेत. त्यामुळे व्हायरल होणारे निलेश लंके नेमके आहेत तरी कोण?

कोण आहेत निलेश लंके?

निलेश लंके हे अहमदनगर जिल्ह्याच्या पारनेर मतदारसंघाचे आमदार आहेत. 2019 च्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये राष्ट्रवादी कॉंग्रेसच्या तिकीटावर ते निवडून आले. पहिल्यांदाच ते आमदार म्हणून निवडून आले. त्यांनी तिनवेळा निवडून आलेल्या शिवसेनेच्या विजय औटी यांचा पराभव केला.

लंके यांचे वडील हे प्राथमिक शिक्षक होते.  12 वी पर्यंतचं शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी आयटीआय केलं आहे. काहीकाळ ते काही कंपन्यांमध्ये काम करत होते. हंगा स्टेशनवर त्यांनी छोटे हॉटेल देखील सुरु केलं. परंतु काही काळाने ते बंद केलं. त्यांनंतर त्यांनी सामाजिक काम करण्यास सुरुवात केली.

शिवसेनेतून राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात

निलेश लंके हे जरी सध्या राष्ट्रवादीमध्ये असले तरी त्यांची राजकारणातील सुरुवात शिवसेनेतून झाली.

वयाच्या 15 व्या वर्षी शिवसेनेच्या शाखा प्रमुख पदापासून कामाला त्यांनी सुरुवात केली. या काळात त्यांनी आपल्या गावात मोठा जनाधार मिळवला. हंगा गावची ग्रामपंचायत देखील त्यांनी जिंकली.

पण 27 फेब्रुवारी 2018 रोजी झालेल्या वादामुळे त्यांना शिवसेनेतून काढण्यात आलं. त्यानंतर त्यांनी निलेश लंके प्रतिष्ठानच्या मार्फत सामाजिक काम करण्यास सुरुवात केली.

27 फेब्रुवारी 2018 च्या सभेत काय झालं?

शिवसेनाप्रमुख उद्धव ठाकरे 27 फेब्रुवारी 2018 या दिवशी पारनेरच्या दौऱ्यावर होते. तसंच त्यांची सभा देखील आयोजित करण्यात आली होती. या दौऱ्याच्यावेळी गोंधळ झाला.

या घटनेविषयी बीबीसी मराठीने दैनिक लोकमतचे अहमदनगरचे आवृत्तीप्रमुख सुधीर लंके यांच्याकडून जाणून घेतलं. सुधीर लंके आणि निलेश लंके यांच्या आडनावात जरी साम्य असलं तरी दोघांचा एकमेकांशी कुठलाही संबंध नाही.

सुधीर लंके सांगतात, "फेब्रुवारी 2018 रोजी उद्धव ठाकरे पारनेरमध्ये आले होते. ठाकरे यांच्या दौऱ्यात गोंधळ झाला. काही कार्यकर्ते ठाकरे यांच्या गाडीसमोर आडवे झाले. दगडफेक देखील झाली होती. या दौऱ्याला गालबोट लावण्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या सोशल मीडियावर अहमदनगरच्या पारनेरचे आमदार निलेश लंके यांच्या कार्याचे कौतुक होताना दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमिर खान

पांचजन्यने आपल्या कव्हर स्टोरीमध्ये बॉलीवुडमधल्या काही अभिनेत्यांना राष्ट्रभक्त म्हटलं आहे. तर आमिर खानसारख्या काही अभिनेत्यांच्या गेल्या काही काळातल्या 'कृतींवरून' त्यांच्या राष्ट्रभक्तीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

या लेखात लिहिलं आहे, "एकीकडे अक्षय कुमार, अजय देवगण, जॉन अब्राहम आणि कंगणा राणावतसह काही स्टार्स आणि फिल्ममेकर आहेत जे राष्ट्रवाद आणि राष्ट्रभक्तीपर चित्रपट तयार करणं किंवा त्यात भूमिका साकारून देशाप्रती आपली निष्ठा दाखवत आहेत.

तर दुसरीकडे आमिर खानसारखे नट आहेत ज्यांना भारताच्या शत्रू राष्ट्रांशी मैत्री वाढवण्यात काहीच गैर वाटत नाही. मग तो विश्वासघातकी चीन असो किंवा मग पाकिस्तानशी हातमिळवणी करून भारतविरोधात जिहादी इरादे ठेवणारा तुर्कस्तान असो, जिथे आजकाल आमिर खानने तंबू ठोकला आहे," असं पांचजन्यने म्हटलं आहे.

पांचजन्यचे संपादक हितेश शंकर यांनी 'द हिंदू' या वृत्तपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं की आमिर खानने 'लगान', 'सरफरोश', '1857 : द रायजिंग' यासारखे चित्रपट बनवले आहेत. मात्र, सध्या ते जे काही करत आहेत ते राष्ट्रवादाच्या श्रेणीत येत नाहीत.

आमिर खान

हितेश शंकर म्हणतात, "आमिर खान यांनी तुर्कीचे अध्यक्ष अर्दोआन यांच्या पत्नीची भेट घेतल्याने भारतात भावनांना धक्का बसला आहे. अर्दोआन सरकारने जम्मू-काश्मीर मुद्द्यावर भारताच्या कायदेशीर पावलांचा विरोध केला आहे."

ते पुढे म्हणाले, "आम्हाला हेसुद्धा जाणून घ्यायचं होतं की चीनमध्ये आमिर खान इतर बॉलीवुड अभिनेत्यांपेक्षा अधिक लोकप्रिय का आहेत? 'सुल्तान' (सलमान खानचा चित्रपट) चित्रपटाच्या तुलनेत चीनमध्ये 'दंगल' चित्रपट अधिक चालला. खरंतर दोन्ही चित्रपटांचा विषय जवळपास सारखाच होता. आमिर खान काही विशेष चीनी ब्रँडची जाहिरात करतात आणि चीनमध्ये सरकारने प्रमोट केल्याशिवाय कुणी काहीही करू शकत नाही."

पांचजन्यमध्ये छापून आलेल्या या लेखाचं शीर्षक आहे - 'ड्रॅगनचा प्रिय खान'

या लेखातही म्हटलं आहे, "चीनप्रती खान यांचे प्रेम पूर्वीपासूनच संशयाच्या भोवऱ्यात आहे. अशा परिस्थितीत तुर्कीच्या त्यांच्या दौऱ्यातून काय संदेश मिळतो. हे काही लपून नाही."

पांचजन्यमधील उतारा

लेखात काही वर्षांपूर्वी एका पुरस्कार वितरण सोहळ्यादरम्यान आमिर खान यांनी केलेल्या एका वक्तव्याचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. देशात असहिष्णुता वाढत असल्याचं ते त्यावेळी म्हणाले होते.

त्यावेळी आमिर खान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचं मुखपत्र असलेल्या पांचजन्यने चित्रपट अभिनेता आमिर खानच्या देशभक्तीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारा लेख लिहिला आहे. यात आमीर खानच्या चीन प्रेमाचाही उल्लेख आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्रपाली जर्मन बेकरी येथे झालेल्या स्फोटात जखमी झाल्या होत्या.

नर्सिंगचं प्रशिक्षण घेतलेल्या आम्रपाली तेव्हा नोकरी सोडून पुढच्या शिक्षणाची तयारी करत होत्या.

13 फेब्रुवारीच्या त्या संध्याकाळी त्या जर्मन बेकरीमध्ये आपल्या मित्र मैत्रिणींना भेटणार होत्या.

पण त्याच वेळी जर्मन बेकरीमध्ये बॉम्बस्फोट झाला आणि एरवी शांत असणारं पुणे शहर हादरून गेलं.

त्या स्फोटात पाच परदेशी नागरिकांसह सतरा जणांचा जीव गेला तर 64 जण जखमी झाले होते, त्यात आम्रपालीचाही समावेश होता.

ती संध्याकाळ...

आठ वर्षांनंतरही आम्रपालीला ती संध्याकाळ अगदी स्पष्ट आठवते.

"व्हॅलेन्टाईन डेचा आदला दिवस असल्यानं तेव्हा जर्मन बेकरीत बरीच गर्दी होती. आत प्रवेश मिळण्यासाठी आणि जागा मिळण्यासाठीही वेळ लागला. माझा मित्र ऑर्डर देण्यासाठी किचन काऊंटरजवळ गेला होता. मी घड्याळात वेळ पाहात होते तेव्हाच मोठा स्फोट झाला," त्या सांगत होत्या.

स्फोटाच्या धक्क्यानं खुर्चीत बसलेल्या आम्रपाली कोसळल्या. "मी काही काळ बेशुद्ध  होते. भानावर आले तेव्हाही कानात तो आवाज घुमत होता. सुरुवातीला मी कुठे आहे, काय झालंय हेच समजत नव्हतं," त्या म्हणाल्या.

त्यांना हळूहळू आवाज ऐकू येऊ लागले, तेव्हा आसपास भयाण चित्र दिसत होतं.

"मी ढिगाऱ्याखाली अडकले होते. माझ्या आसपासची माणसं मदतीसाठी हाका मारत होती. स्फोटानं छिन्नविछिन्न झालेली शरीरं, रक्त आणि मांसांचं थारोळं, पेट घेतल्यावर आकांत करणारी आणि प्राण सोडणारी माणसं.. मी हे सगळं पाहिलं आहे," त्या दिवसाची आठवणीनं त्यांचं मन आजही शहारतं.

आम्रपाली हे सगळं सांगतात तेव्हा अंगावर काटा आल्याशिवाय राहात नाही. "स्फोट होण्याआधी काही वेळापूर्वी माझ्या शेजारी बसलेली एक मुलगी आगीनं वेढली होती. तिच्या चेहऱ्यावरचे निरागस भाव आणि माझ्याकडे मदत मागणारा तिचा मित्र हे दृश्य आजही मी विसरू शकणार नाही. मला तेव्हा अगदी असहाय्य वाटलं होतं."

त्या परिस्थितीही आम्रपालीनी स्वतःला सावरलं.

"वैद्यकीय प्रशिक्षणादरम्यान आम्हाला सांगितलं होतं की अशा परिस्थितीत आपल्या मेंदूवर ताबा ठेवायचा. झोप येऊ द्यायची नाही, रक्त वगैरे पाहून घाबरून जायचं नाही. मी तेच केलं," त्या सांगतात.

आम्रपालींनी स्वतःला ढिगाऱ्यातून मोकळं करण्याचा प्रयत्न केला. आपल्या पायाचं हाड मोडलं असल्याचं आम्रपालींच्या लक्षात आलं.

मनोधैर्याची परीक्षा

आम्रपाली सांगतात, "काही वेळानंतर लोक मदतीसाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज जर्मन बेकरी स्फोटाला 10 वर्षं पूर्ण झाले आहेत. पुण्याच्या विश्रांतवाडीत राहणाऱ्या आम्रपाली चव्हाण त्या दिवशी नेहमीप्रमाणे कॉफी पिण्यासाठी जर्मन बेकरीत गेल्या, तेव्हा आपलं आयुष्य बदलून जाणार आहे याची त्यांना कल्पना नव्हती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्हाला मूल नकोय कारण...

ज्यांनी या जगात आणलं त्यांच्याच विरोधात एखाद्या मुलाने तरुण वयात असं पाऊल का उचलावं, हा एक प्रश्न पडतोच. पण जर खुद्द आई-वडिलांनीच मूल जन्माला घालण्याचा निर्णय विचारपूर्वक घेतला तर कदाचित पुढील अनेक प्रश्न उद्भवणारच नाहीत.

विशेष म्हणजे मूल जन्माला घालणं, हे आपलं आद्य कर्तव्य मानणाऱ्या लोकांच्या गर्दीत समाजात अशी अनेक तरुण जोडपी आहेत, ज्यांनी ठरवून मूल जन्माला न घालण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यासाठी त्यांची कारणंही तितकीच ठोस आहेत. त्याच कारणांचा घेतलेला हा वेध.

'नवीन पिढीसाठी मागे काय सोडून जातोय?'

"लोकसंख्येचा महापूर आल्याचं आपण सगळेच बोलतो, पण त्यावर काय करतो? आत्ताच आपण नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा मुक्तहस्तपणे वापर करत आहोत, तर मग पुढच्या पिढीसाठी मागे काय सोडून जातोय, हा खरा प्रश्न आहे. म्हणूनच आम्हाला मूल नको असण्याच्या निर्णयावर आम्ही ठाम आहोत," असं मत पुण्याच्या संग्राम खोपडे यांनी बीबीसी मराठीसोबत बोलताना व्यक्त केलं.

डॉ. रिचा आणि संग्राम यांच्या लग्नाला दोन वर्षं झाली असली तरी गेली सहा वर्षं ते एकमेकांना ओळखतात. त्यामुळे लग्नाच्या आधीच त्यांनी मूल होऊ न देण्याचा निर्णय घेतल्याचं सांगितलं.

डॉ. रिचा यांच्या मते, "98 टक्के लोकांचे जेनेटिक्स हे चांगले नसतात. मग नवीन पिढी जन्माला घालण्याचा अटट्हास कशाला करायचा?"

"वैद्यकशास्त्र पुढे जातंय त्यामुळे माणसाचं आयुर्मान वाढणार आहे. त्यामुळे प्रत्येकाने आपापली जबाबदारी ओळखून वागलं पाहिजे, एवढंच आम्हाला वाटतं," असं रिचा म्हणाल्या.

"आमच्या कुटुंबीयांनी आमच्या निर्णयाला कधीच विरोध केला नाही. एवढंच नव्हे तर आमचे अनेक तरुण मित्र-मैत्रीणदेखील याच विचारांचे आहेत. माझ्या बहिणीला सहा वर्षांची मुलगी आहे आणि माझं तिच्यावर जीवापाड प्रेम आहे. मुलांवर प्रेम असण्याची ही भावना मला पुरेशी वाटते," असंही रिचा पुढे म्हणाल्या.

'नवीन जीवाला धकाधकीचं आयुष्य देण्याची इच्छा नाही'

सुप्रिया आणि कौशिक वर्तक यांच्या लग्नाला दहा वर्षं झाली असून सध्यातरी ते पक्के मुंबईकर आहेत. मुंबईचं धकाधकीचं जीवन ते रोज अनुभवतात आणि त्यामुळे आणखी दहा वर्षांनी त्यांना स्वत:लाच हे शहर सोडून मुंबईबाहेर राहायला जायचं आहे.

"असं असताना आणखीन एका नवीन जीवाला जन्म देऊन त्याला हे धकाधकीचं आयुष्य देण्याची त्यांची अजिबात इच्छा नाही," असं सुप्रिया वर्तक बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाल्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही माझ्या परवानगीशिवाय मला जन्माला का घातलं, म्हणत मुंबईच्या रफाएल सॅम्युएल या 27 वर्षांच्या तरुणाने त्याच्याच आईवडिलांना कोर्टात खेचण्याची तयारी केली आहे. ज्या 'मानव जन्मविरोधी' किंवा anti-natalism तत्त्वज्ञानावर त्याचा हा निर्णय आधारित आहे, त्याची या प्रकरणामुळे बरीच चर्चा होते आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्हालाही मनमुराद जगण्याचा अधिकार आहे असं त्या म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या आहेत हॅना ओलाटेजू. त्या सोशल मीडिया इन्फ्ल्युएन्सर आहेत. त्यांना हात-पाय नाहीत परंतु तरीही त्या कार्यशील आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही अगदी खास अशा पाच गोष्टी निवडल्या आहेत. यापैकी काही तर कदाचित तुम्हाला माहीत असतील.

पण एक काम करा ना, तुम्ही त्या सरळ बघाच आणि मग आम्हाला सांगा- तुम्हाला हे माहिती होतं का?

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

या काही अशा गोष्टी आहेत ज्या ऐकून तुम्हाला हसू येईल, अचंबा वाटेल आणि कदाचित काहीतरी चांगलं करण्याची प्रेरणाही मिळेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही एकत्र आल्याचं पाहून काही लोकांच्या पोटात दुखतंय. पण त्यांच्या पोटदुखीचा इलाज माझ्याकडे आहे, अमित शहांकडे आहे आणि मुख्य म्हणजे मतदारांकडे आहे, असं शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी अहमदाबादमध्ये झालेल्या सभेत म्हटलं होतं.

भाजप अध्यक्ष अमित शहांचा उमेदवारी अर्ज दाखल करण्यासाठी भाजपच्या सहकारी पक्षांचे नेते अहमदाबादमध्ये हजर झाले होते. त्या ठिकाणी उद्धव ठाकरे देखील होते. अगदी काही महिन्यांपूर्वी भारतीय जनता पक्षावर कडाडून टीका करणाऱ्या शिवसेनेनं आपला पवित्रा बदलला.

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये शिवसेना प्रवक्ते संजय राऊत म्हणाले की 'आम्ही प्रत्येकावर टीका करतो. जेव्हा आमचं सरकार होतं तेव्हा देखील सामनातून सरकारी धोरणांवर टीका व्हायची.'

काही महिन्यांपूर्वी झालेल्या टीकेबद्दल बोलताना उद्धव ठाकरे अहमदाबादमध्ये म्हणाले की 'आम्ही फक्त एकमेकांच्या हातात हात घेतले नाहीत तर आमची मनं देखील जुळली आहेत.'

गेल्या काही दिवसांत शिवसेना आणि भाजपने एकमेकांना नाराज न करण्याचं धोरण अवलंबल्याचं दिसत आहे. जालन्यात अर्जुन खोतकर बंड करण्याच्या पवित्र्यात होते त्यांची समजूत उद्धव ठाकरे यांनी काढली.

त्यानंतर पालघरची जागा भाजपकडे होती. ती जागा भाजपने तर दिलीच पण त्याबरोबर आपला उमेदवार राजेंद्र गावित यांना देखील भाजपनं शिवसेनेला दिलं. त्या ठिकाणी श्रीनिवास वनगा हे बंडखोरी करतील अशी शक्यता होती, पण त्यांना विधीमंडळावर पाठवण्याचं वचन शिवसेना पक्षप्रमुखांनी देऊन संभाव्य बंडखोरी रोखली.

तर आता, शिवसेना नेतृत्वावर सातत्याने टीका करणाऱ्या भाजप खासदार किरीट सोमय्यांना भाजपनं उमेदवारी नाकारली आहे. त्यांच्या नावाला शिवसेनेचा विरोध होता.

खरंच दिलजमाई की पर्याय नाही?

शिवसेना आणि भाजप एकत्र आले की विरोधकांचं पोट दुखतं असं उद्धव ठाकरे म्हणतात पण तरी देखील हा प्रश्न उरतोच की शिवसेना-भाजप यांची खरंच दिलजमाई झाली आहे की एकमेकांशिवाय पर्याय नाही?

सोमय्यांचं तिकीट जाण्यामागे काय कारण असावं असं विचारलं असता ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर सांगतात की शिवसेना नेतृत्वावर टीका केल्यामुळे त्यांची उमेदवारी गेली असावी.

"भारतीय जनता पक्षाने यावेळी शिवसेनेसमोर मान झुकवली असाच किरीट सोमय्यांच्या पत्ता कापण्याचा अर्थ काढावा लागेल," असं अकोलकर सांगतात.

"जेव्हा युती झाली त्यानंतर शिवसेनेनी जालना आणि पालघर या ठिकाणी नमती भूमिका घेतली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

किरीट सोमय्या यांना तिकीट नाकारून भाजपनं शिवसेनेची साथ त्यांच्यासाठी किती महत्त्वाची आहे याचा संदेश देण्याचा प्रयत्न केला आहे. पण काही दिवसांपूर्वीच कचाकचा भांडणारे हे पक्ष सर्वच कठीण मुद्द्यांवर सामोपचारानं जुळवून घेताना दिसत आहेत. त्याची कारणं काय आहेत?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही चहाचा कपही उचलत नाही. असं सांगणारेही अनेक पुरुष दिसतात.

आणि स्वयंपाकघरात पुरुषांची लुडबुड न चालणाऱ्याही बऱ्याच महिला असतात.

पण पुण्याच्या मेघा गोखलेंनी खास पुरुषांसाठी कुकिंग क्लास सुरू केला आहे.

मेघा या अभिनेत्री, लेखिका आणि दिग्दर्शक आहेत. गेल्या 12 वर्षांपासून त्या हा क्लास चालवतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजही स्वयंपाक म्हणजे बायकांचंच काम समजलं जातं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही रेल्वे ट्रॅकवर नव्हतो. त्यापासून थोड्या अंतरावर होतो. फटाक्यांचा आवाज आला आणि नूर खूश झाली. तेव्हा हे माहिती नव्हतं की तिचा हा आनंद काही क्षणांत दु:खात बदलून जाईल," अमृतसर येथील रेल्वे अपघाताविषयी सांगताना किमती लाल यांचे डोळे पाणावले होते.

त्यांच्यावर अमृतसरच्या गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत.

दुर्घटनेनंतर 15 मिनिटांतच त्यांना कळलं होतं की, रेल्वे अपघातात त्यांची मुलगी अनू आणि नात नूर यांचा मृत्यू झाला आहे.

अमृतसरमधल्या जोडा फाटक या ठिकाणी रावण दहनाच्यावेळी रेल्वेखाली सापडून 62 ठार तर 150वर जखमी झाले आहेत.

किमती लाल

"मी आणि माझी मुलगी रेल्वे ट्रॅकवर नव्हतो. घटना घडली तेव्हा लोकांनी आम्हाला पायदळी तुडवलं," लाल सांगतात.

दरवर्षी दसरा मेळाव्याला येणाऱ्या किमती लाल यांना यावर्षी अशी घटना घडेल असं वाटलं नव्हतं.

याच अपघातात जखमी झालेल्या सपनासुद्धा गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये भरती आहेत. बहिणीसोबत त्या कार्यक्रमाला गेल्या होत्या. सपना यांच्या बहिणीचा मृत्यू झाला आहे, तर सपना यांच्या डोक्यास इजा झाली आहे.

'रेल्वे येत आहे हे समजलं नाही'

"रावणदहनाच्या ठिकाणापासून आम्ही दूर होतो. रेल्वे ट्रॅकजवळ एक एलईडी स्क्रीन लावलेली होती आणि आम्ही त्यावर दहनाचा कार्यक्रम बघत होतो.

ट्रॅकवरून 3 रेल्वे गेल्या होत्या, पण ही ट्रेन आली तेव्हा आम्हाला काहीच समजलं नाही," सपना घडलेल्या घटनेबद्दल सांगतात.

सपना

गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये जवळपास 70 लोकांना उपचारासाठी दाखल करण्यात आलं आहे.

अपघातानंतर हॉस्पिटलमध्ये लोक आपापल्या नातेवाईकांना शोधण्यासाठी आले होते. शवागाराशेजारी गर्दी जमलेली होती.

अपघातात जवळच्या लोकांना गमावलेली माणसं रात्री उशीरापर्यंत तिथं होती. अजूनही तिथं 25 मृतदेह आहेत.

मदतीचा हात

अपघाताग्रस्तांना मदत करण्यासाठी अनेक लोक पुढे आले. कुणी रक्तदान केलं, तर कुणी रुग्णांसाठी जेवण दिलं.

गंभीर जखमी रुग्णांना आसपासच्या दवाखान्यांमध्ये पाठवण्यात आलं आहे.

गुरुनानक हॉस्पिटलमध्ये आम्हाला हृदयेश भेटले. अपघातात त्यांचे भाऊ जखमी झाले आहेत. त्यांचे भाऊ अनेक वर्षांपासून इथल्या कार्यक्रमाला येत असत.

नशीबानं वाचवलं

पवन यांच्या पत्नीवर हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरुवात आहेत. तेसुद्धा रेल्वे ट्रॅकवर उपस्थित होते.

ते सांगतात, "माझी मुलगी माझ्या खांद्यावर बसलेली होती. पत्नी हातात हात घालून उभी होती. आम्ही रेल्वे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"माझी मुलगी अनू दसऱ्यासाठी माहेरी अमृतसरला आली होती. तिची दीड वर्षांची मुलगी नूर माझ्या मांडीवर बसलेली होती."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही संयुक्त राष्ट्र संघटनेत काश्मिरी नागरिकांच्या हक्कांना पुन्हा एकदा पाठिंबा दर्शवल्याबद्दल राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांचे आभार, अशी प्रतिक्रिया पाकिस्तानचे पंतप्रधान इमरान खान यांनी ट्वीटरवर दिली आहे.

तत्पूर्वी, त्याच्या एक दिवस आधीच पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या 75 व्या वर्धापनदिनाचं औचित्य साधून भाषण केलं होतं. यावेळीही त्यांनी काश्मीरचाच मुद्दा उपस्थित केला होता.

"काश्मीर संघर्षाचा मुद्दा आशिया खंडात शांतता आणि स्थैर्य आणण्याच्या दृष्टीकोनातून महत्त्वाचा आहे, अजूनसुद्धा हा ज्वलंत मुद्दा आहे. जम्मू काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द केल्यानंतर परिस्थिती आणखी बिघडली आहे," असं अर्दोआन आपल्या भाषणात म्हणाले.

तुर्कस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांनी हे वक्तव्य रेकॉर्डेड व्हीडिओ संदेशाच्या माध्यमातून केलं.

अर्दोआन यांच्या या भूमिकेवर भारताने कठोर आक्षेप घेतला आहे. संयुक्त राष्ट्रातील भारताचे प्रतिनिधी टी. एस. त्रिमूर्ती म्हणाले, "भारताच्या जम्मू काश्मीर या केंद्र शासित प्रदेशाबाबत राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांचं वक्तव्य आम्ही पाहिलं. हा भारताच्या अंतर्गत विषयांत हस्तक्षेप आहे. भारतासाठी हे स्वीकारार्ह नाही. तुर्कस्तानने दुसऱ्या देशांच्या सार्वभौमत्वाचा सन्मान करणं शिकायला हवं."

गेल्या वर्षी 5 ऑगस्ट रोजी कलम 370 हटवण्यात आल्यानंतर तुर्कस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने यावर अशाच प्रकारची टीका केली होती. तेव्हा भारताने ते अनुचित असल्याचं म्हटलं होतं. त्यानंतर यावर्षी फेब्रुवारी महिन्यात अर्दोआन पाकिस्तान दौऱ्यावर गेले होते. त्यावेळी त्यांनी पाकिस्तानी संसदेलाही संबोधित केलं. "काश्मीरचा मुद्दा पाकिस्तानसाठी जितका महत्त्वाचा आहे तितकाच तुर्कस्तानच्या लोकांसाठीही तो महत्त्वाचा आहे," असं अर्दोआन त्यावेळी म्हणाले होते.

मंगळवारी संयु्क्त राष्ट्राच्या आमसभेत अर्दोआन म्हणाले, "आपण सर्वजण काश्मीर प्रश्नी समाधान, संवाद, युएन प्रस्ताव आणि काश्मिरी लोकांच्या अपेक्षांचा हिशोब करण्याच्या बाजूने आहोत."

गेल्या वर्षीच्या आमसभेतही अर्दोआन यांनी काश्मीरचा मुद्दा उपस्थित केला होता.

वॉशिंग्टन पोस्टचे पत्रकार इशान थरूर यांनी या भाषणावरून अर्दोआन यांच्यावर टीका आहे. "अर्दोआन पॅलेस्टाईन, काश्मीर आणि नरगोरनो कॅरबेक या मुद्द्यांवर भाषणबाजी करतात. पण त्यांनी झिनजियांग प्रांतातील वीगर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुर्कस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष रेचेप तैय्यप अर्दोआन यांनी पुन्हा एकदा काश्मीरचा मुद्दा संयुक्त राष्ट्रात उपस्थित केला आहे. भारताने याला आक्षेप नोंदवला आहे. पण दुसरीकडे, पाकिस्तानचे याचं कौतुक केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयआयटी दिल्लीत झालेल्या या कार्यक्रमात फेसबुकच्या वतीने मनीष खंडुरी, गुगलच्या वतीने ईरीन जे. डब्लू आणि ट्विटरच्या वतीने विजया गड्डे सहभागी झाले होते.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील या कंपन्यांनी फेक न्यूज रोखण्यासमोरील असलेल्या आव्हानांवर चर्चा केली.

खंडुरी फेसबुकमध्ये फेक न्यूजच्या अनुषंगाने काम पाहतात. ते म्हणाले, "आमच्या प्लॅटफॉर्मच्या अस्तित्वासाठीचा हा मोठा धोका आहे. आम्ही हा विषय अत्यंत गंभीरपणे घेत आहोत. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म म्हणून संवादाच्या गुणवत्ता आमच्यासाठी केंद्रस्थानी आहे. यावर चुकीच्या माहितीचा प्रभाव पडत आहे. आम्ही एक सोशल मीडिया आहोत, आणि आम्हाला समाजात सकारात्मक हस्तक्षेप करायचा आहे. फेक न्यूजच काम अगदी याच्या विरोधात चालतं."

गुगलच्या दक्षिण आशियातील न्यूज लॅबचे प्रमुख इरीन म्हणाले, "ही एक मोठी समस्या असल्याचं गुगलनं स्वीकारलं आहे. यावर उपाय शोधणं हे आम्ही आमची जबाबदारी मानतो. जेव्हा लोक गुगलवर येतात तेव्हा ते उत्तर शोधत असतात. तंत्रज्ञान, पत्रकार आणि इतरांच्या मदतीने आम्ही दर्जेदार कंटेंट देऊ शकतो."

ट्विटरच्या ट्रस्ट सेफ्टी विभागाच्या ग्लोबल हेड विजया गाड्डे, "ट्विटरचा उद्देश लोकसंवाद वाढवा हाच आहे. जेव्हा लोक ट्विटरवर येतात तेव्हा त्यांना काय सुरू आहे हे जाणून घ्यायचं असतं किंवा त्यांना याबद्दल जगाला सांगायचं असतं. जर दर्जेदार कंटेंट देता आला नाही तर लोक आमचं व्यासपीठ वापरायचं बंद करतील."

सोशल मीडियाची जबाबदारी

अमेरिकेतील निवडणुकीत झालेल्या हस्तक्षेपाच्या मुद्यावर मार्क झुकरबर्ग यांनी अमेरिकेच्या कायदे मंडळासमोर हजर व्हावं लागलं होतं. पण भारतात जेव्हा भारतात लिचिंगच्या घटना घडल्या तेव्हा मात्र त्यांनी सार्वजनिकपणे काहीही खुलासा का  केला नाही, असा प्रश्न खंडुरी यांना विचारण्यात आला. यावर ते म्हणाले, "भारतात जे घडत आहे, त्याबद्दल झुकरबर्ग यांना रस आहे. या समस्येवर मार्ग काढण्यासाठी मोठी टीम बनवण्यात आली आहे. भारतात होणाऱ्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर फेसबुकने वॉशिंग्टनमध्ये वॉररूम बनवली आहे."

व्हॉट्सअपवर जे प्रश्न उपस्थित होत आहेत, त्यावर खंडुरी म्हणाले, "आम्हीही सध्या शिकत आहोत. या प्लॅटफॉर्मवर चांगल्या बाबीसुद्धा आहेत. यावर बरीच माहिती शेअर केली जाते. आम्ही भारतात बरंच काही बदलत आहोत. या समस्येला आम्ही गांभीरपणे घेतलं आहे. त्यावर उपाय करण्यासाठी काही बदल केले जात आहेत."

निवडणुकीच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फेक न्यूजच्या मुद्यावर बीबीसीच्या भारतातील 7 शहरांत #BeyondFakeNews या उपक्रमांतर्गत परिषद घेण्यात आली. दिल्लीत झालेल्या परिषदेत फेसबुक, गुगल आणि ट्वीटर या कंपन्यांच्या प्रतिनिधींनी भारतात फेक न्यूज ही गंभीर समस्या असल्याचं मान्य केलं.  तसेच या समस्येचा सामना कसं करायचं यावर काम सुरू असल्याचंही या कंपन्यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयएस च्या लोकांनी पूर्वीप्रमाणेच स्थानिक सरकारी अधिकाऱ्यांच्या हत्या करायला सुरुवात केली आहे. इथले लोक त्यामुळे भीतीच्या वातावरणात जगत आहेत. कुर्दीश फौजा आणि अमेरिकन, फ्रेंच, ब्रिटीश लढाऊ विमानं आयएसशी युद्धभूमीवर लढत आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसमुळे एकीकडे जग थांबल्यासारखं झालं असताना दुसरीकडे सीरिया आणि इराकमध्ये युद्धाला पुन्हा सुरुवात झाली आहे. इस्लामिक स्टेटने इथे पुन्हा डोकं वर काढलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयकर अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, कर चोरी प्रकरणी या अभिनेत्यांवर छापेमारी सुरू करण्यात आली आहे. याचसोबत फॅंटम फिल्मवरही छापासत्र सुरू करण्यात आलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि अल्पसंख्याक विकासमंत्री नवाब मलिक यांनीही या प्रकरणी केंद्र सरकारवर टीका करताना म्हटलं, "ज्या पद्धतीने अनुराग कश्यम आणि तापसी पन्नू यांच्या घरी आणि आस्थापनेवर छापा मारण्यात आला यातून हे दिसते की जे लोक केंद्र सरकार विरोधात भूमिका घेतात त्यांच्यावर दबाव टाकण्याचा प्रयत्न केला जात आहे."

काँग्रेसनेही अशीच टीका केली होती.

यानंतर अनुराग कश्यप हे नाव पुन्हा चर्चेत आलं.

अनुराग हे केवळ आपल्या चित्रपटांसाठीच ओळखले जात नाहीत, तर रोखठोक भूमिकांसाठीही ओळखले जातात. बीबीसी प्रतिनिधी विकास त्रिवेदी यांनी जून 2020 मध्ये अनुराग कश्यप यांच्याशी संवाद साधला होता. या मुलाखतीत अनुराग यांनी आपली चित्रपट निर्मितीची प्रक्रिया, माध्यमांबद्दलची भूमिका, आपली राजकीय मतं यावर भाष्य केलं होतं. या मुलाखतीचा संपादित अंश.

एक मुलगा रोज झाडाखाली उभा राहून चिंचा पाडण्याचा प्रयत्न करायचा. पण त्याचा नेम लागायचा नाही. दगड लांब जाऊन पडायचा. लोक त्याच्याकडे पाहून हसायचे. एक दिवस त्या मुलानं मारलेला दगड दुसऱ्या मुलाला जाऊन लागला. तो मुलगा चिंचा पाडणाऱ्या मुलाला शाळेत त्रास द्यायचा. नंतर कळलं की, खरंतर तो मुलगा दुसऱ्या मुलाला दगड कसा मारता येईल याचीच प्रॅक्टिस करत होता आणि लोकांना असं वाटावं की, हा तर बिचारा चिंचा पाडत होता.

एखाद्या शाळकरी मुलानं अशाप्रकारच्या गोष्टी लिहिणं कोणाच्या पचनी पडणारं नव्हतं. त्यामुळे या मुलाच्या गोष्टी कधीच छापून आल्या नाहीत. शेवटी त्यानं गोष्टी लिहिणंच थांबवलं.

अर्थात, मोठा झाल्यावर पुन्हा एकदा त्याचं लिखाण सुरू झालं. तो 40-50 पानं हातानं सहजच लिहून काढायचा.

काही कथांनी त्याला नाव मिळवून दिलं आणि काहींनी केवळ पैसे. मालिका, चित्रपट लिहिले. त्यानंतर त्यानं एका अशा नावानं चित्रपट बनविण्याचा विचार केला, ज्या नावाच्या चित्रपटाला 2020 साली ऑस्कर मिळालं होतं. पण नंतर त्यानं आपल्या चित्रपटाचं नाव बदलण्याचा विचार केला. कारण या नवख्या दिग्दर्शकाला वाटलं की, 'पॅरासाइट' हे नाव लोकांना चटकन समजणार नाही. त्यामुळे 'पॅरासाइट' हे नाव बदलून पांच हे नाव ठेवण्यात आलं. 'पांच' हा चित्रपट आजतागायत थिएटर्समध्ये प्रदर्शित झाला नाही.

चिंचा पाडणाऱ्या मुलाची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रसिद्ध चित्रपट दिग्दर्शक आणि निर्माता अनुराग कश्यप आणि अभिनेत्री तापसी पन्नू यांच्या घरावर तसेच कार्यालयांवर आयकर विभागाकडून छापे मारण्यात आले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयटी व्यावसायिक तुषार अत्रे

1. मराठी आयटी व्यावसायिकाची अमेरिकेत हत्या

भारतीय वंशाचे आयटी व्यावसायिक तुषार अत्रे यांची अमेरिकेत अपहरण करून हत्या करण्यात आली आहे. याविषयीची बातमी NDTVने दिली आहे. 50 वर्षीय तुषार यांची सिलीकॉन व्हॅलीमध्ये अत्रेटेक या नावाने कंपनी होती.

त्यांचं मंगळवारी राहत्या घरातून अपहरण करण्यात आलं होतं. त्यांचा मृतदेह त्यांच्या कारमध्ये सापडला.

तुषार हे यशस्वी आणि लक्षाधीश उद्योजक होते.

2. संजय निरूपम : प्रचारात सहभागी होणार नाही

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते संजय निरुपम यांनी तिकीट वाटपावर संताप व्यक्त केला आहे. तिकीट वाटपात आपल्या समर्थकांकडे दुर्लक्ष करण्यात आल्याने संजय निरुपम यांनी जाहीर नाराजी व्यक्त केली आहे.

निरुपम यांनी एक ट्वीट करत आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. याबाबतचं वृत्त एबीपी माझाने दिलं आहे.

काँग्रेसमधील खदखद निवडणुकीच्या तोंडावर पुन्हा बाहेर आली आहे. पक्षाला आता माझी गरज वाटत नाहीये, असं ट्वीट करत संजय निरुपम यांनी आपली नाराजी व्यक्त केली आहे.

मी सुचवलेल्या नावांकडे पक्षश्रेष्ठींनी दुर्लक्ष केलं असं म्हणत कोणत्याही प्रचारात सहभागी न होण्याचा पवित्रा निरुपमांनी घेतला आहे.

ज्या प्रमाणे पक्षश्रेष्ठी माझ्याशी वागत आहेत, ते पाहता पक्ष सोडण्याची वेळ फार दूर आहे, असं वाटत नाही, असं सूचक विधानही निरुपम यांनी केलं आहे.

3. पीएमसी बँक घोटाळा प्रकरणी एचडीआयएलच्या दोन संचालकांना अटक

पीएमसी बँक घोटाळ्याप्रकरणी एचडीआयएलच्या दोन संचालकांना अटक करण्यात आली असून त्यांची 3500 कोटींची संपत्ती आणि दहा खाती गोठविण्यात आली आहेत. ही बातमी टीव्ही9 च्या वेबसाईटने दिली आहे.

पीएमसी बँकेचं कर्ज बुडवणारे एडीआयएलचे व्यवस्थापकीय संचालक राकेश वाधवान आणि त्यांचे चिरंजीव सारंग वाधवान आणि राकेश वाधवान यांना मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेने अट केली आहे.

पीएमसी बँकेचं कर्ज घेऊन बुडवणाऱ्या एकूण 44 मोठ्या खात्यांपैकी 10 खाती ही एचडीआयएल आणि वाधवा यांच्याशी संबंधित आहेत. त्यामुळे ही कारवाई महत्त्वाची मानली जात आहे.

दरम्यान, गृहनिर्माण क्षेत्रातील 'एचडीआयएल' समूहाशी निगडित कर्ज घोटाळ्यामुळे र्निबध आलेल्या 'पीएमसी बँके'च्या ठेवीदारांना खात्यातून रक्कम काढण्याची मर्यादेत रिझव्‍र्ह बँकेने आणखी वाढ केली असून ती आता 10 हजारांवरून 25,000 रुपये करण्यात आली असल्याचे गुरुवारी स्पष्ट केले. ही बातमी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयटीओ परिसरात ट्रॅक्टर चालवणाऱ्या एका शेतकऱ्याचा मृत्यू झाला आहे. त्याचा ट्रॅक्टरचा कोलमडला. आयटीओ परिसरात आंदोलकांना पांगवण्यासाठी अश्रूधुराचा वापर करण्यात येत होता. या शेतकऱ्याचा मृत्यू नेमका कसा झाला हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

दरम्यान ट्रॅक्टर परेड शांततामय पद्धतीने करायची होती हा आमचा सहमतीने घेतलेला निर्णय होता. मात्र ज्या पद्धतीने गोष्टी घडल्या आहेत ते योग्य नाही असं शेतकरी नेत्याने सांगितलं.

ठिकठिकाणी शेतकऱ्यांनी पोलिसांनी उभे केलेले बॅरिकेड्स तोडले आहेत, तर पोलिसांनी अश्रुधुराच्या नळकांड्या फोडल्या आहेत.

एएनआय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, शेतकरी आंदोलक लाल किल्ल्यापर्यंत पोहोचले आहेत. आंदोलकांनी शीखधर्मीयांचा झेंडा लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवर फडकावला. अनेक शेतकरी लाल किल्ल्याच्या दिशेने जात आहेत.

शेकडो निदर्शक शेतकरी लाल किल्ल्याच्या बाहेर पोहोचले. आम्ही इथेच निदर्शनं करणार, असं निदर्शक म्हणत आहेत.

मध्य आयटीओ भागात शेतकरी आंदोलक पोहोचले आहेत. एएनआय या वृत्तसंस्थेनं एक व्हीडिओ प्रसिद्ध केला आहे. या व्हीडिओमध्ये काही आंदोलकांनी एका पोलिस कर्मचाऱ्याला गर्दीतून वाचवत बाहेर काढलं.

काही शेतकऱयांनी पोलिसांवर दगडफेक करण्याचाही प्रयत्न केल्याची माहिती मिळत आहे. पण या वृत्ताला अजून कोणताही दुजोरा मिळालेला नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रजासत्ताक दिनानिमित्त शेतकऱ्यांनी काढलेल्या ट्रॅक्टर रॅलीला ठिकठिकाणी हिंसक वळण लागलं असून पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये झटापट झाल्याचंही पाहायला मिळत आहे. यामध्ये एकाचा मृत्यू झाला आहे. बीबीसी प्रतिनिधी विकास त्रिवेदी यांनी ही माहिती दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयपीएलमध्ये खेळाडूबरोबरच , तंत्रज्ञ, टीम मॅनेजर्स, चीअर लीडर्स, समालोचक यांना देखील चांगलं मानधन दिलं जातं. इतकं करूनही आयपीएल व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी आहे. हे कसं घडतं?

आयपीएल संघांना पैसा मिळतो कसा?

आयपीएल संघांसाठी उत्पन्नाचा प्रमुख स्रोत म्हणजे स्पर्धेचे मुख्य प्रायोजक. उदाहरणार्थ यंदा ड्रीम11 स्पर्धेचे टायटल स्पॉन्सर आहेत. याव्यतिरिक्त अन्य कंपन्याही विविध कारणांसाठी प्रायोजक आहेत. हे प्रायोजक बीसीसीसाआयला एक विशिष्ट रक्कम देतात. या रकमेपैकी 60 % रक्कम आठ संघांमध्ये समान वितरित केली जाते. ही रक्कम मिळण्याची हमी प्रत्येक संघाला असते. दरवर्षी मुख्य प्रायोजक आणि अन्य छोट्यामोठ्या प्रायोजकांच्या माध्यमातून त्यांना ही रक्कम मिळते.

आयपीएल संघांचा उत्पन्नाचा दुसरा मोठा स्रोत म्हणजे ब्रॉडकास्टिंग राईट्स. सध्या आयपीएलच्या प्रसारणाचे हक्क स्टार स्पोर्ट्सकडे आहेत. त्यांनी याकरता बीसीसीआयला एवढी रक्कम दिली आहे. या रकमेपैकी ठराविक रक्कम आयपीएल संघांमध्ये समान वितरित केली जाते. या रकमेचीही हमी असते कारण मैदानावर येऊन मॅच बघणाऱ्या प्रेक्षकांच्या तुलनेत टीव्हीवर आयपीएल मॅच पाहणाऱ्यांची संख्या अधिक असते. ब्रॉडकास्ट राईट्स एका चॅनेलला दिले जातात. मात्र ही लीग जगभरातल्या विविध देशांमध्ये वेगवेगळ्या चॅनेलवर दाखवली जाते. त्यातून येणाऱ्या नफ्याचा हिस्साही आयपीएल संघांना मिळतो.

तिसरा उत्पन्नाचा स्रोत म्हणजे प्रत्येक आयपीएल संघाचे स्वत:चे प्रायोजक असतात. खेळाडूंच्या जर्सीवर विविध ठिकाणी या प्रायोजकांची नावं तुम्हाला दिसतील. प्रत्येक प्रायोजकाकडून आयपीएल संघाला ठराविक रक्कम मिळते. जर्सीवर, सरावाच्या किटवर प्रायोजकांच्या ब्रँडचं नाव तुम्हाला दिसेल. जितके जास्त प्रायोजक, तेवढी नावं जास्त आणि तेवढी कमाईही जास्त.

खेळाडूंच्या जर्सीवर प्रायोजकांची नावं तुम्ही पाहू शकता

गेट मनी म्हणजे स्टेडियमवर तिकीट काढून येणाऱ्या प्रेक्षकांच्या माध्यमातून मिळणारा पैसा. प्रत्येक स्टेडियमची प्रेक्षकक्षमता ठरलेली असते. आयपीएल संघासाठी होम आणि अवे मॅचेस असतात. उदाहरणार्थ वानखेडे स्टेडियमवर होणाऱ्या मॅचेस या मुंबई इंडियन्स संघाकरता होम मॅचेस असतात. या मॅचेसला भरपूर गर्दी होण्याची शक्यता असते. काही तिकिटांची ऑनलाईन विक्री होते तर काही प्रत्यक्ष ग्राऊंडवर उपलब्ध असतात. यातून आयपीएल संघांना थेट पैसा मिळतो.

प्रत्येक आयपीएल संघ मर्चंडायझिंगच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंडियन प्रीमिअर लीग स्पर्धा म्हटलं की पैशाची चर्चा होते. खेळाडूंना लागणाऱ्या कोट्यवधींच्या बोली डोळ्यासमोर तरळू लागतात. ब्रॉडकास्ट राईट्स आणि स्पॉन्सरशिपची चर्चा होते. पण हे आयपीएलचं पैशाचं गणित नेमकं चालतं तरी कसं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयपीएलमध्ये रैना ज्या टीमकडून खेळायचा त्या चेन्नई सुपर किंग्जने रैना खासगी कारणांमुळे परतल्याचं सांगितलं आहे, तसंच रैना यावर्षी आयपीएलमध्ये खेळणार नाही, असंही स्पष्ट केलं आहे.

रैना आयपीएलसाठी दुबईत असताना इकडे पंजाबमध्ये त्याच्या आत्याच्या घरी दरोडेखोरांनी हल्ला केला. हल्ल्यात आत्याच्या पतीचा मृत्यू झाला तर आत्या आणि त्यांची मुलं गंभीर जखमी झाली.

सुरेश रैनाने नुकतंच मौन सोडून याबाबतचा खुलासा केला आहे. रैनाने सांगितल्याप्रमाणे हल्ल्यात जखमी झालेल्या त्यांच्या एका आतेभावाचाही सोमवारी (31 ऑगस्ट)  उपचारादरम्यान मृत्यू झाला, तर आत्याची परिस्थिती अजूनही गंभीर आहे.

सुरेश रैनाने पंजाब पोलिसांवरही प्रश्नचिन्हं उपस्थित केलं आहे.

यासंदर्भात रैनाने केलेल्या एका ट्विटमध्ये म्हटलं आहे, "पंजाबमध्ये माझ्या कुटुंबीयांसोबत जे घडलं ते भयंकरच्याही पलीकडचं होतं. माझ्या मामांची हत्या करण्यात आली. माझी आत्या आणि माझे आतेभाऊ गंभीर जखमी झाले आहेत. गेले काही दिवस मृत्यूशी झूंज देत असलेल्या माझ्या एका आतेभावाचाही काल रात्री मृत्यू झाला. माझ्या आत्याची प्रकृती अजूनही अत्यंत गंभीर आहे आणि त्या लाईफ सपोर्ट सिस्टिमवर आहे."

रैना पुढे लिहितो, "त्या रात्री काय घडलं आणि कुणी केलं, हे आम्हाला अजूनही कळलेलं नाही. माझी पंजाब पोलिसांना विनंती आहे की, त्यांनी या प्रकरणात लक्ष घालावं. कमीत कमी आम्हाला एवढं तरी कळायला हवं की हे केलं कुणी? ते गुन्हेगार सुटता कामा नये."

रैनाने ट्वीटमध्ये पंजाबचं मुख्यमंत्री कार्यालय आणि मुख्यमंत्री अमरिंदर सिंह यांनाही टॅग केलं आहे. मात्र, रैना याने आयपीएल सोडून येण्यामागच्या कारणाचा उल्लेख या ट्वीटमध्ये केलेला नाही.

सुरेश रैनाच्या आत्या पंजाबमधल्या पठाणकोटमध्ये राहतात. 19 ऑगस्टच्या रात्री त्यांच्या घरी दरोडेखोरांनी हल्ला चढवला होता. हल्ल्यात दरोडेखोरांनी रैनाच्या आत्या आणि मामांवर धारदार शस्त्राने वार केले. त्यातच मामांवर मृत्यू झाला, तर आत्या गंभीर जखमी झाल्या. त्यांच्यावर हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू आहेत. मात्र, त्यांची प्रकृती अत्यंत गंभीर आहे.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती आणि आयपीएल वाद

सुरेश रैनाने 15 ऑगस्ट रोजी महेंद्र सिंह धोनीसोबतच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्त होत असल्याची घोषणा केली होती. मात्र, आयपीएलमध्ये खेळणार असल्याचं म्हटलं होतं. आयपीएलमध्ये तो चेन्नई सुपर किंग्जचा सदस्य आहे, तर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दुबईत होणारी आयपीएल स्पर्धा सोडून भारतात परतलेला क्रिकेपटू सुरेश रैना सध्या चर्चेत आहे. स्पर्धा न खेळताच माघारी येण्याचं कारण काय, हा प्रश्न सर्वांनाच पडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयफोन 11 प्रो

भारतीय बाजारपेठेत आयफोन 11 आणि आयफोन 11 प्रोची किंमत अनुक्रमे 64 हजार आणि 99 हजारापासून सुरू होईल.

या नव्या फोनचं प्रो मॉडेलची बॅटरी आधीच्या अॅपल XS पेक्षा चार ते पाच तास जास्त चालेल असं कंपनीने म्हटलं आहे.

पण यो फोनमध्ये 5G सुविधा नाही.

याबरोबरच अॅपलने त्यांचं स्मार्टवॉचही लॉन्च केलं आहे, ज्याचा डिस्प्ले, सदैव सुरू (ऑलवेज ऑन) असेल.

या मालिकेतले स्मार्टवॉचेस कितीवेळा स्क्रीन रिफ्रेश करायचा हे ठरवतात, बॅटरी वाचवण्यासाठी बॅकलाईट कमी करतात आणि या घड्याळांची बॅटरी 18 तास चालेल असं कंपनीचं म्हणणं आहे.

या घड्याळाला टायटॅनियम कव्हरचाही पर्याय आहे तसंच त्यात होकायंत्रही दिलं आहे. या घड्याळाची आणखी काही वैशिष्ट्यं म्हणजे वापरकर्त्याच्या आसपास आवाजाने धोक्याची पातळी ओलांडली की हे घड्याळ वापरकर्त्याला इशारा देतं. तसंच या घड्याळाने मासिक पाळीचीही नोंद ठेवता येते.

"अॅपलने आरोग्य आणि सुरक्षेसंदर्भात जे फिचर्स आणले आहेत ते मला फारच आवडले. पण झोपेचा अभ्यास करणारं फिचर याच्यात नाही हे कळल्यावर माझी थोडी निराशा झाली," तंत्रज्ञानाचे अभ्यासकर्ते पॅट्रीक मोरहेड यांनी बीबीसीला सांगितलं.

यूकेमधली रिसर्च फर्म IDCनुसार जागतिक स्मार्टवॉचच्या बाजारपेठेत अॅपलचा हिस्सा 49 टक्के इतका आहे. यूकेमधलं सर्वाधिक विकलं जाणारं हे स्मार्टवॉच आहे.

नव्या फोनमधल्या कॅमेऱ्याचे फिचर्स

नव्या आयफोनच्या कॅमेऱ्याचं खास वैशिष्ट्य म्हणजे त्यात असलेला 'अल्ट्रावाईड' कॅमेरा. यात 2x ऑप्टिकल झूम-आऊटचाही पर्याय आहे.

11 प्रो मॉडेलमधे आधीच्या मॉडेल्ससारख्याचं टेलिफोटो आणि नॉर्मल लेन्स आहेत तर बेसिक आयफोन 11 मध्ये फक्त अल्ट्रावाईड आणि स्टॅडर्ड लेन्स आहेत. फ्रंट कॅमेरा वापरून स्लो-मोशन व्हीडिओ शुट करण्याची सुविधाही यात आहे.

या फोनमध्ये नाईटमोडचंही फिचर आहे. यामुळे अंधाऱ्या ठिकाणी फोटो काढणं सोपं होतं आणि फोटो चांगले येतात. गुगल, सॅमसंग आणि हुवेई यांच्या फोन ही सुविधा आधीपासूनच आहे.

अॅपलचा दावा आहे की त्यांचं सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट (CPU) आणि ग्राफिक प्रोसेसिंग युनिट (GPU) इतर कोणत्याही अँड्रॉईड फोनपेक्षा जास्त शक्तीशाली आहेत.

याव्यतिरिक्त यामध्ये असलेल्या चीपमध्ये न्युरल इंजिन आहे, ज्यामुळे अवघडतले अवघड गणित पटकन होतात त्यामुळे फोनचा परफॉर्मन्स A12 (आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सपेक्षा) 20 टक्क्यांनी वेगवान होतो.

अर्थात हे नवे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अॅपलने आता त्यांचा नवा फोन, आयफोन 11 प्रो बाजारात आणला आहे. कंपनीचा दावा आहे की या फोनमध्ये आधीच्या मॉडल्सपेक्षा जास्त कॅमेरे आहेत, त्याचा प्रोसेसर आधीपेक्षा जास्त शक्तीशाली आहे आणि हा फोन आधीच्या मॉडेल्सपेक्षा कमी बॅटरी खातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयर्लंडचे पंतप्रधान लिओ वराडकर हे त्यांच्या मूळ गावी भेटीवर आले आहेत.

जून 2017 साली पंतप्रधान झाल्यानंतर हा त्यांचा पहिलाच भारत दौरा आहे.

"हा माझ्यासाठी एक महत्त्वाचा क्षण आहे. मी माझे आईवडील, माझ्या बहिणी आणि त्यांचे नवरे, काही नातवंडं आणि माझ्या पार्टनरबरोबर इथे आलोय. म्हणजे याला एक मोठ्ठा कौटुंबिक दौराच म्हणता येईल," असं त्यांनी PTI वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

"माझ्यासाठी हा दौरा खास आहे. हा माझा खासगी दौरा आहे, पण मला एक पंतप्रधान म्हणून औपचारिक दौरा करायला आवडेल," असंही ते म्हणाले.

त्यांचे वडील अशोक वराडकर हे पेशानं डॉक्टर होते. 1960साली ते भारतातून इंग्लंडला गेले. तिथेच त्यांनी आयरिश वंशाच्या आणि पेशानं नर्स असलेल्या मरियम यांच्याशी लग्न केलं. त्यानंतर 70च्या दशकात हे जोडपं आयर्लंडला राहायला गेलं.

लिओ यांचा जन्म 18 जानेवारी 1979मध्ये आयर्लंडची राजधानी असलेल्या डब्लिन शहरात झाला. ट्रिनिटी कॉलेजमधून त्यांनी मेडिकलचं शिक्षण पूर्ण केलं.

त्यांचं असं स्वागत करण्यात आलं.

वैद्यकीय व्यवसायाकडून त्यांची वाटचाल राजकारणाकडे झाली. पण ते राजकारणात तरुण वयापासूनच रस घेत होते.

"डॉक्टर फक्त मोजक्याच प्रमाणात रुग्णांना मदत करू शकतात. पण आरोग्यमंत्री मात्र मोठ्या प्रमाणावर लोकांचं आयुष्य बदलवू शकतात," असं लिओ यांनी 1999मध्ये म्हटलं होतं.

आयर्लंडचे पहिले 'गे' पंतप्रधान

वयाच्या 20व्या वर्षी लिओ यांनी स्थानिक निवडणूक लढवली. पण या निवडणुकीत त्यांना पराभवाला सामोरं जावं लागलं.

डबलिन प्राईड परेडमध्ये लिओ वराडकर

यानंतर लिओ यांच्या राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात झाली. 27व्या वर्षी ते संसदेत निवडून आले. 2011 ते 2013 या कालावधीत त्यांनी वाहतूक, पर्यटन आणि क्रीडा मंत्रिपद भूषवलं. त्यानंतर 2014 ते 2016 या काळात ते आयर्लंडचे आरोग्यमंत्री होते.

"विषाचा प्याला मी गोड वाईनमध्ये रुपांतरित करू शकेन की नाही, हे मी खात्रीनं सांगू शकत नसलो, तरी आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी शक्य तेवढे सर्व प्रयत्न मी करणार आहे," असं लिओ वराडकर आरोग्य मंत्रिपद स्वीकारताना म्हणाले होते.

त्यानंतर 2017मध्ये फाइन गेल पक्षाच्या लिओ वराडकर यांनी सिमोन कोव्हिने यांचा पराभव केला आणि आयर्लंडच्या पंतप्रधानपदी त्यांची निवड झाली. याबरोबरच 39 वर्षीय लिओ आयर्लंडचे आतापर्यंतचे सर्वांत तरुण पंतप्रधान ठरले. तसंच आयर्लंडचे पहिले समलैंगिक पंतप्रधान म्हणूनही त्यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आयर्लंडचे पंतप्रधान लिओ वराडकर हे सिंधुदुर्गातल्या मालवण येथील वराड या त्यांच्या मूळ गावी भेटीवर आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयसिसला पाकिस्तानातून निधीपुरवठा कसा होतो

आतंकवाद्यांना आर्थिक मदत पोहोचवणाऱ्या टोळीला पोलिसांनी कराचीत केलेल्या छापेमारीत अटक केली आहे.

पोलिसांनी या प्रकरणी कराचीतील एनईडी विद्यापीठातील मोहम्मद उमर बिन खालिद नावाच्या विद्यार्थ्याला अटक केली आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, 'मोहम्मद उमर बिन खालिद इस्लामिक स्टेटच्या महिलांशी संपर्कात होता.'

पण, मोहम्मदच्या आईने याआधी त्याला डिसेंबरमध्ये अटक केल्यानंतर हायकोर्टात याचिका दाखल केली होती. ज्यात 'माझ्या मुलाचा कोणत्याही संघटनेशी संबंध नाही' असा दावा त्यांनी केला होता.

संशयित पुन्हा अटकेत

सोमवारी आतंकवाद विरोधी पथकाचे डीआयजी उमर शाहिद पत्रकार परिषदेत माहिती देताना म्हणाले, 'आरोपी मोहम्मद उमर बिन खालिदला कॅन्ट स्टेशनवरून अटक करण्यात आली. याआधी 17 डिसेंबरला त्याला ताब्यात घेण्यात आलं होतं.'

ते पुढे म्हणतात, 'सीटीडीला मिळालेल्या माहितीनुसार, काही लोक पाकिस्तानमधून आर्थिक मदत गोळा करून विविध माध्यमांनी इस्लामिक स्टेटसाठी परदेशी पाठवत होते.'

अटक करताना मोहम्मद उमर बिन खालिदकडून दोन मोबाईल फोन जप्त करण्यात आले. त्यावेळी ठोस पुरावे नसल्याने त्याला जामीनावर सोडण्यात आलं होतं.

मोबाईल फोनमधून मिळाली माहिती

डीआयजी उमर शाहिद यांच्या म्हणण्यानुसार, 'आरोपीकडून जप्त करण्यात आलेल्या मोबाईल फोनची फॉरेन्सिक तपासणी करण्यात आली होती. या तपासणीनंतर आरोपीचे इस्लामिक स्टेटसोबत संबंध असल्याचं समोर आलं. पाकिस्तानातून पैसे गोळा करून सीरियाला पाठवणाऱ्या टोळीचा मोहम्मद एक सूत्रधार आहे.'

सीरिया आणि पाकिस्तान कनेक्शन?

"आरोपी सीरिया आणि पाकिस्तानमधील इस्लामिक स्टेटच्या महिलांच्या माध्यमातून त्यांच्याशी थेट संपर्कात होता."

त्यांच्या माहितीनुसार, अज्ञात व्यक्ती ईपीजेच्या (ऑनलाइन मनी ट्रान्सफर अॅप) माध्यमातून पैसे ट्रान्सफर करत होते.

हा पैसे उमरला पाठवला जायचा. आणि उमर पुढे हैदराबादच्या एका व्यक्तीला ईपीजेच्या माध्यमातून पाठवायचा. हा व्यक्ती ही रक्कम डॉलरमध्ये बदलून बिटकॉइनच्या मदतीने सीरियामध्ये पाठवायचा.

महिलांच्या माध्यमातून संपर्कात

पोलीस अधीक्षक राजा उमर खत्ताब बीबीसीशी बोलताना सांगतात, "पहिल्यांदा आतंकवाद्यांना डिजिटल स्वरूपात आर्थिक मदत करण्याचं प्रकरण उघडकीस आलं आहे."

ते पुढे सांगतात, "उमर पैशासाठी नाही तर, वैचारिकरित्या इस्लामिक स्टेटसोबत जोडलेला होता. "

महिलांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानमधून सीरियात आतंकवादी संघटना इस्लामिक स्टेटला आर्थिक रसद पुरवली जात होती. डिजिटल करन्सी 'बिटकॉईन' च्या माध्यमातून हा पैसा पुरवण्यात येत असल्याचा दावा, पाकिस्तानच्या आतंकवाद विरोधी पोलिसांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयसीयू डायरी

या सब्जेक्टला कसल्याच संवेदना नसतात.

आता रील लाईफमधून रिअल लाईफमध्ये या. गेल्या वर्षाभरापासून कोरोना संकटाच्या काळात कितीतरी डॉक्टरांनी कितीतरी रुग्ण बघितले, त्यांच्यावर उपचार केले आणि सर्वतोपरी प्रयत्न करून अनेकांना वाचवलं, काहींना गमावलंही.

रोज रुग्ण आणि मृत्यू यांच्या मध्ये उभे असलेले डॉक्टर यांनी कसोशीने लढा दिला, देत आहेत. त्यांनी आजाराचं जे तांडव बघितलं ते केवळ 'वॉरिअर' या एका शब्दाने पूर्ण होणारं नाही.

कोव्हिड आयसीयू वॉर्डमध्ये दाखल झालेल्या एखाद्या रुग्णाला मृत्यूच्या दाढेतून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करणं किती कठीण असेल? हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसी घेऊन आलंय - ICU डायरी.

पुढचे काही दिवस तुम्ही ICU वॉर्डात ड्युटी करणाऱ्या डॉ. दीपशीखा घोष यांचा अनुभव इथे वाचाल. यातून तुम्हालाही कळेल की डॉक्टरसाठी रुग्ण म्हणजे केवळ एक 'सब्जेक्ट' नसतो.

अशाच काही उदास, काही स्मितहास्याची किनार लाभलेले तर काही अबोल अनुभवांसोबत घेऊन येत आहोत… #ICUDiary

रोज सकाळी आम्ही एक गोष्ट तुमच्यासाठी घेऊन येऊ.

दिवस तिसरा-

एका वयोवृद्ध व्यक्ती काही आठवड्यांपूर्वी आमच्या रुग्णालयात दाखल झाली होती. त्या व्यक्तीच्या शरीरात तीव्र ताप भरलेला होता. तसंच त्यांची ऑक्सिजनची पातळीही बरीच खालावली होती. त्यांना अतिदक्षता कक्षात (ICU) दाखल करण्यात आलं.

सदर व्यक्ती खूपच अस्वस्थ वाटत होती. त्यांना नॉन इन्व्हेसिव्ह व्हेंटीलेशनवर (NIV) ठेवण्यात आलं. तिथं ते मास्क वारंवार काढून टाकत होते. टाळाटाळ करत होते. ते खूपच संभ्रमावस्थेत असल्याचं त्यांच्याशी बोलल्यानंतर मला कळालं.

त्यानंतर आम्ही त्यांच्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधला. त्यांच्या पत्नीला त्यांचं वागणं समजावून सांगितलं.

त्यांनी मास्क काढू नये, म्हणून आम्हाला त्यांच्यावर फिजिकल रिस्ट्रेंट्स लावावे लागतील, असं आम्ही म्हटलं. त्यांची पत्नी म्हणाली, "हवं ते करा, पण त्याच्या शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी वाढवा."

मी म्हटलं, "मी त्यांच्यावर बारकाईने लक्ष ठेवीन."

त्यावर त्या म्हणाल्या "वेळेवर चहा मिळाला नाही, तर ते थोडे चिडचिडे होतात. त्यामुळे त्यांना चहा देत राहा आणि त्यांची काळजी घ्या."

यावर मी काहीच बोलू शकले नाही. मी म्हणाले, "आम्ही योग्य ती काळजी घेऊ, चिंता करू नका. नंतर त्या व्यक्तीला चहा आणून देण्यास सांगितलं. आम्ही रिस्ट्रेंट्स लावल्यानंतर ते दोन तास शांत होते. पुढचे दोन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही मुन्नाभाई MBBS सिनेमा बघितला असेल? डिग्री नसतानाही फुल 'इमोशनल होल्डर' मुन्नाभाई जेव्हा हॉस्पिटलला पोहोचतो तेव्हा आनंद बॅनर्जी नावाच्या एका रुग्णासाठी 'सब्जेक्ट' हे संबोधन त्याला अस्वस्थ करतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयसीयूमध्येच कोरोनाग्रस्त रुग्णांना प्रथम ऑक्सिजन मास्क लावला जातो आणि त्यानंतर प्रकृती जास्त बिघडली तर व्हेंटिलेटरवर ठेवलं जातं. या आयसीयूमध्ये असणारी यंत्रणा आणि तिथले डॉक्टर्स हेच रुग्णाला उपचार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

काही कोरोनाग्रस्तांना आयसीयूची गरज का लागते?

कोरोना व्हायरस हा थेट मानवी शरीराच्या श्वसन यंत्रणेवर म्हणजे फुप्फुसावर हल्ला करतो. यामुळे छातीत कफ साठल्याने अनेकांना श्वास घ्यायला त्रास होतो. यासाठी आयसीयूमध्ये प्रत्येक कोरोनाबाधित रुग्णाला व्हेंटिलेटरवर ठेवलं जात नाही. पण, बहुतेकांना ऑक्सिजन मास्कद्वारे सातत्याने ऑक्सिजन पुरवला जातो.

ऑक्सिजन सिलिंडरला जोडलेल्या नळीद्वारे हा ऑक्सिजन मास्कद्वारे रुग्णाच्या नाकावाटे शरीरात प्रवेश करतो. यावेळी रुग्णांना बेशुद्ध केलं जात नाही, ते जागेच असतात.

आयसीयू (ICU) म्हणजे काय?

आयसीयू म्हणजेच इंटेनसिव्ह केअर युनिट. आयसीयूमध्ये अतिगंभीर अवस्थेत असलेल्या रुग्णांवर उपचार होतात. या कक्षात डॉक्टर आणि नर्सेस थेट रुग्णाची काळजी घेत असतात.

एका आयसीयूमध्ये हाताच्या बोटावर मोजण्या इतपतच रुग्ण असतात आणि त्यांच्यापेक्षा जास्त संख्येनं आरोग्य कर्मचारी असतात. त्यामुळे प्रत्येक रुग्णाकडे एका व्यक्तीला काळजीपूर्वक लक्ष देता येतं. आयसीयूमध्ये मानवी शरीराची तपासणी सतत करण्यासाठी अनेक उपकरणं प्रत्येक रुग्णाच्या बेडपाशी असतात.

आयसीयूची गरज कोणाला भासते?

अनेक कारणांमुळे एखाद्या रुग्णाला आयसीयूची गरज ऐनवेळी भासू शकते. काही रुग्णांना एखाद्या मोठ्या ऑपरेशननंतर या कक्षाची गरज लागते. तर, काहींना रस्ते अपघातासारख्या दुर्देवी घटनेनंतर आयसीयूची गरज लागते. तसंच, कर्करोगासारख्या घातक आजारांमुळे आजारी पडलेल्या रुग्णांनाही आयसीयूची गरज बहुतेकदा लागताना आपण पाहतो.

व्हेंटिलेटर कसं काम करतं?

आयसीयूमधल्या रुग्णांना व्हेंटिलेटरवर ठेवलेलं असताना बऱ्याच टयूब्स, केबल्सद्वारे काही मशिन्स जोडलेली असतात. यावरून रुग्ण उपचारांना कसा प्रतिसाद देत आहे आणि रुग्णाचे महत्त्वाचे अवयव कसं काम करतात हे याद्वारे डॉक्टरांना कळतं.

त्यानुसार, डॉक्टर रुग्णाला नसांवाटे महत्त्वाची औषधं देतात. यावेळी सलाईनद्वारे शरीरात ताकद यावी यासाठी व्हिटॅमिन्सही दिले जातात.

आयसीयूमधून बरं होताना...

आयसीयूमध्ये केल्या गेलेल्या उपचारांनंतर आणि त्यानंतर केल्या गेलेल्या रक्ताच्या वगैरे तपासण्यांनंतर रुग्णाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाग्रस्त रुग्णांना श्वास घ्यायला त्रास होत असल्याने त्यांना सध्या आयसीयूमध्ये म्हणजेच अतिदक्षता विभागात भरती केलं जात आहे. या आयसीयूमध्येच कोरोनाग्रस्त रुग्णांच्या जीवन - मरणाच्या प्रश्नावर सध्या उत्तर सापडतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयसॅक न्यूटन नसता तर आपलं आयुष्य कसं असतं याची कल्पना करणं देखील अवघड आहे. न्यूटननं गती आणि गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावला. न्यूटनचे शोध हे आजच्या आधुनिक युगाचा पाया समजले जातात.

न्यूटन हा प्रतिभावान होता यात शंका नाही, पण त्याच्या नावाभोवती गूढतेचं वलय होतं. "ईश्वरानं निर्माण केलेली सृष्टी समजून घेण्यास फक्त आपणच समर्थ आहोत," असं न्यूटनला वाटत असे.

जगाकडे पाहण्याचा एक बुद्धिवादी दृष्टिकोन देणारा न्यूटन, वैयक्तिक आयुष्यात मात्र तर्कनिष्ठ नव्हता, असं म्हटलं जातं. हेवेदावे, भांडणं आणि स्वतःच्या प्रतिष्ठेसाठी वाट्टेल ते पणाला लावण्याची तयारी असं न्यूटनचं वर्णन केलं जात असे. बीबीसीच्या "iWonder" या वेबसाइटनं न्यूटनच्या गूढ व्यक्तिमत्वाचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्या माहितीवर आधारित हा लेख.

न्यूटनचा जन्म

न्यूटनचा जन्म इंग्लंडमधील लिंकनशायरमधील वूल्सथॉर्प या ठिकाणी 4 जानेवारी 1643 रोजी झाला.

लिंकनशायरच्या वूल्सथॉर्प या गावात न्यूटनचा जन्म झाला होता. ( न्यूटनच्या घराचं चित्र)

सध्या प्रचलित असलेल्या कालगणनेनुसार न्यूटनचा जन्म 4 जानेवारीचा. पण तत्कालीन दिनदर्शिकेनुसार तो ख्रिसमसच्या दिवशी म्हणजेस 25 डिसेंबरला जन्माला आला.

जन्मल्यावर न्यूटनची प्रकृती अत्यंत नाजूक होती. न्यूटन जगेल की नाही हे सांगता येणं कठीण होतं. त्याबरोबरच इंग्लंडमध्ये गृहयुद्ध सुरू होतं. लिंकनशायरच्या वूल्सथॉर्प या गावात रोगराई पसरली होती. या गावाला प्लेगनं पछाडलं होतं. अशा स्थितीत न्यूटन वाचणार की नाही असं वाटत होतं.

सावत्र वडिलांचा तिरस्कार

न्यूटनची आई गरोदर असतानाच त्याच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. न्यूटन तीन वर्षांचा झाल्यानंतर न्यूटनच्या आईनं दुसरं लग्न केलं. न्यूटन आपल्या सावत्र वडिलांचा तिरस्कार करत असे. हा तिरस्कार इतका टोकाला गेला, "मी तुमचं घर जाळून टाकीन." अशी धमकी न्यूटननं दिली होती.

घरात कलहाची स्थिती असल्यामुळे न्यूटन आपला वेळ पुस्तक वाचण्यात घालवायचा. तो कधीच कथा, कादंबऱ्या आणि कवितांमध्ये रमला नाही. विज्ञान आणि गणिताची पुस्तकं वाचण्याचा त्याला छंद जडला होता. न्यूटनच्या आईला वाटत असे की त्याने आपलं शेत सांभाळावं पण न्यूटनच्या शिक्षकांनी त्याची प्रतिभा ओळखली होती. त्यानं पुढं खूप शिकावं असं त्याच्या शिक्षकांना वाटत असे.

ट्रिनिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश

केंब्रिजमधील ट्रिनिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतल्यावर त्याच्या विचारांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावण्यासाठी आईनस्टाईनला गणिताचा कुठलाही उपयोग झाला नाही, असं वक्तव्य केंद्रीय मंत्री पीयुष गोयल यांनी केलं.

त्यानंतर काँग्रेसनं त्यावर ट्वीट करून आईनस्टाईने नाही, तर न्यूटनने गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावला आणि त्यासाठी त्याला गणिताचा नक्कीच उपयोग झाला असं प्रत्युत्तर दिलं.

त्यानंतर सोशल मीडियावर आईनस्टाईन आणि न्यूटन यांच्याविषयी लोकांनी बोलायला सुरुवात केली. प्रत्यक्षात गुरुत्वाकर्षणाचा प्राथमिक शोध न्यूटननं लावला. आईनस्टाईननं त्यावर पुढे संशोधन केलं


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयुर्वेदाच्या परंपरागत उपचार पद्धतीत हळदीचा वापर अनेक शतकांपासून होतोय. मानवी शरीरात तीन तऱ्हेच्या प्रवृत्ती आहेत - वात,पित्त आणि कफ असं आयुर्वेद म्हणतं आणि हळद ही एकमेव औषधी वनस्पती आहे जी या तिन्ही प्रकारच्या दोषांना बरं करते. असंही मानलं जातं की, हळदीत अँटीऑक्सिडंट आणि अँटीसेप्टिक गुणधर्म असतात.

फक्त औषधी गुणधर्मच नाही, हळदीचं स्थान भारतीय स्वयंपाकघरात अढळ आहे. हळदीशिवाय ना कुठली भाजी पूर्ण होत ना वरण. शुभकार्याला हळद हवीच.

खेळता खेळता पोरं धडपडली तर थोडी हळद लावून पुन्हा हुंदडायला मोकळी आणि एखाद्या सुबक ठेंगणीला अजून छान दिसायचं असेल तर घरगुती लेपात चिमूटभर हळद हवीच. इतकी हळद आपल्या जगण्यात मिसळून गेलीये.

पण जर तुम्हाला म्हटलं या हळदीवर एकेकाळी अमेरिकेच्या एका कंपनीनी दावा सांगितला होता तर? त्याहीपुढे जाऊन जर त्यावेळेस आपल्या शास्त्रज्ञांनी हा दावा मोडून काढून खटला जिंकला नसता, तर आज आपल्या घरात हळद वापरायला कदाचित आपल्याला त्या अमेरिकन कंपनीची परवानगी घ्यावी लागली असती.

मग नक्की काय घडलं तेव्हा? हातातून गेलेली हळद आपल्या शास्त्रज्ञ आणि कायदेतज्ज्ञांनी कशी पुन्हा आपल्या स्वयंपाकघरातल्या मसाल्याच्या डब्यात आणून ठेवली? ही त्याचीच गोष्ट.

कसं लढलं गेलं हळदीचं युद्ध?

हल्दीघाटीची लढाई तुम्ही ऐकली असेल, पण या हळदीच्या युद्धाची रम्यकथा तितकीच सुरस आहे. ती सुरु होते 1995 साली जेव्हा दोन भारतीय वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांनी दावा केला की त्यांनी हळदीतले औषधी गुण 'शोधून काढले' आहेत.

सुमन के दास आणि हरिहर पी कोली तेव्हा मिसीसिपी मेडिकल सेंटरमध्ये काम करत होते. त्यांनी हळदीच्या औषधी गुणांचा दावा अमेरिकेच्या पेटंट ऑफिसमध्ये दाखल केला आणि गंमत म्हणजे 1995 साली त्यांना याचं पेटंट मिळालं.

याचा सरळ सरळ अर्थ होता की आता हळदीचा वापर तिच्या औषधी गुणांसाठी कोणीही करू शकणार नव्हतं. इतकंच नाही तर हळदीच्या औषधी गुणांसाठी विक्री आणि वाटप करण्याचे संपूर्ण अधिकार त्यांना गेले. अर्थातच भारतात अनेक जणांना याचा धक्का बसला.

पेटंटच्या नियमानुसार निसर्गात उपलब्ध असणाऱ्या कोणत्याही नैसर्गिक गोष्टीचं पेटंट घेता येत नाही त्यामुळे हळदीच्या झाडावर, पिकावर कोणाचा अधिकार नव्हता.

पण हळदीची पूड, जी आपण अनंतकाळापासून स्वयंपाकात वापरतोय, त्याच्या औषधी गुणधर्मांसाठी हे पेटंट दिलं होतं. म्हणजे तुम्ही फोडणीला हळद टाकू शकत होता, पण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हळद, काढा, आयुर्वेदिक औषधं सध्या परवलीचे शब्द झालेत. तुमच्यापैकी अनेक जण रोज रात्री दूध-हळद घेतल्याशिवाय झोपत नसतील.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयुष्यमान भारतशी संलग्न असलेले देशातील 10 हजार हॉस्पिटल आणि केंद्रीय आरोग्य योजनेतील 687 रुग्णालयात कोरोनाची लस दिली जाईल.

कोविन 2.0 अॅपच्या वापराबाबत युजरनेम आणि पासवर्ड खासगी रुग्णालयांना देण्यात येणार आहे.

खासगी हॉस्पिटलमध्ये देणाऱ्यात येणाऱ्या कोरोना लशीच्या प्रत्येक डोसची किंमत 250 रुपये असेल.

येत्या 1 मार्च 2021 पासून 60 वर्षांवरील सर्व व्यक्तींना लस देण्यात येईल, तसेच 45 ते 59 वयोगटातील इतर आजार असलेल्यांनाही लस दिली जाईल.

राज्य सरकारच्या आरोग्य विमा योजनेशी संलग्न असलेल्या खासगी हॉस्पिटलमध्येही लस दिली जाऊ शकते. याबाबत निर्णयाचं राज्य सरकारला स्वातंत्र्य देण्यात आलं आहे.

सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयं, जिल्हा रुग्णालयं, ग्रामीण रुग्णालयं, कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केंद्र यांचा देखील कोव्हिड लसीकरण केंद्र म्हणून वापर करता येईल. तसंच, सरकारी कंपन्यांनाही (Public Sector Units) कोव्हिड लसीकरण केंद्र म्हणून वापरता येईल

सरकारी लसीकरण केंद्रावर मोफत लस दिली जाईल आणि त्याचा पूर्ण खर्च केंद्र सरकार करणार आहे.

कोरोना लसीकरणाबाबत तुमच्या मनातील 13 प्रश्नांची सविस्तर उत्तरं

16 जानेवारी 2021 पासून भारतामध्ये कोव्हिड -19 साठीच्या लसीकरणाला सुरुवात झालेली आहे. भारत सरकारने या देशव्यापी लसीकरण मोहीमेसाठी अर्थसंकल्पात 35,000 कोटींची तरतूद केली आहे.

देशामध्ये सध्या 2 लशींच्या मदतीने लसीकरण सुरू झालेलं आहे आणि यासोबतच येत्या 6 महिन्यांत आणखीन 2 लशी उपलब्ध होणार असल्याचं अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी अर्थसंकल्पीय भाषणादरम्यान सांगितलं.

ही लसीकरण मोहीम, लशीची उपयुक्तता आणि सुरक्षितता, ही लस कोणाला मिळणार या सगळ्याविषयीची वेगवेगळी चर्चा सध्या सुरू आहे. म्हणूनच लशीविषयीच्या सर्व प्रश्नांची ही उत्तरं.

1. लस कोणाला मिळणार?

या लसीकरणाच्या पहिल्या टप्प्यामध्ये तीन कोटी आरोग्यसेवा कर्मचारी आणि फ्रंटलाईन वर्कर्सना लस देण्यात येणार आहे.

त्यानंतरच्या टप्प्यामध्ये 50 वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या व्यक्ती आणि इतर व्याधी असणाऱ्या 50 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या व्यक्तींना लस देण्यात येईल. भारतात असे 27 कोटी लोक आहेत.

सगळ्यात आधी आरोग्यसेवा कर्मचारी म्हणजेच डॉक्टर्स, नर्स, पॅरामेडिक्स आणि आरोग्य यंत्रणेशी संबंधित लोकांना लस दिली जाईल. या सगळ्यांची संख्या 80 लाख ते 1 कोटींच्या घरात असल्याचं सांगितलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाची लस आता खासगी हॉस्पिटलमध्येही उपलब्ध असेल. केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयानं  याबाबत माहिती दिली .


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयुष्यातल्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये वेगवेगळे दागिने घालायची पद्धत मसाई आणि संभरु जमातींमध्ये होती .

हे मणी पूर्वी शहामृगाच्या अंड्यांचं कवच, प्राण्यांची हाडं, फळांच्या बिया, स्फटिक, रंगीत दगड, हस्तिदंत, सोनं किंवा चांदीपासून बनत.

या दागिन्यांना धार्मिक महत्त्वंही आहे. वय वाढेल तसे या दागिन्यामधील मणी बदलतात.

व्हीडिओ - अनघा पाठक, बीबीसी मराठी प्रतिनिधी

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केनियातले मूळ रहिवासी त्यांच्या मण्यांच्या दागिन्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत. या मण्यांचे रंग, आकार आणि दागिन्यांचे डिझाइन्स त्या त्या जमातीनुसार ठरतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयेशा मकरानी

पोलिसांकडे दाखल झालेल्या तक्रारीनुसार आयेशाने आत्महत्या करण्याआधी 26 फेब्रुवारीला हा व्हीडिओ बनवला. यानंतर साबरमती नदीत उडी मारून तिने आपला जीव दिला.

साबरमती रिव्हरफ्रंट (पश्चिम) चे पोलीस निरीक्षक व्ही एम देसाई या घटनेचा पुढील तपास करत आहेत.

ते म्हणाले, "आयशाचा मृत्यू नदीत उडी मारल्यामुळे झाला. आम्हाला तिचा फोन सापडला आहे. त्याच तिच्या नवऱ्याशी 25 फेब्रुवारीला झालेल्या 70 मिनीटांच्या संभाषणाचं रेकॉर्डिंग आहे. त्यात तिचा नवरा म्हणतो, 'मी तुला घ्यायला येणार नाही. तू मर आणि मरतानाचा व्हीडिओ करून मला पाठव. तो व्हीडिओ पाहिल्यानंतरच मी विश्वास ठेवेन की तू खरंच मेली आहेस.'  या मुलीने तिच्या नवऱ्यासोबत सतत होत असणाऱ्या भांडणांमुळे आत्महत्या केलेली आहे."

साबरमती रिव्हरफ्रंट (पश्चिम) चे पोलीस निरीक्षक व्ही एम देसाई

पण या व्हीडिओत आयेशाने तिच्या वडिलांना तिच्या नवऱ्याविरूद्धच्या सगळ्या केसेस मागे घेऊन त्याला मुक्त करा असं म्हटलं आहे.

गुजरात पोलिसांनी आयेशाच्या नवऱ्याला सोमवारी, 1 मार्चला संध्याकाळी राजस्थानमधल्या पालीमधून अटक केली आहे.

आयेशा कोण होती?

लियाकत मक्रानी आणि हरमत बीबी यांची मुलगी आयेशा मृत्यूसमयी 23-वर्षांची होती. त्यांचं मूळ गाव राजस्थानातलं झालोर हे होतं. कामाच्या शोधात हे कुटुंब अहमदाबादला आलं आणि वाटवा इथे राहात होतं.

आयेशा आणि आरिफ खान

लियाकत म्हणतात,  "आम्ही तिला प्रेमाने 'सोनू' म्हणायचो. ती शंभर नंबरी सोनं होती. आमच्या घरातली ती पहिली पदवीधर होती. आता ती पदव्युत्तर शिक्षण घेत MA ही करत होती."

आयेशा MA करत असतानाच तिला झालोरमधल्या एका श्रीमंत कुटुंबाचं स्थळ आलं.

आयेशाचे वडील लियाकत मकरानी

लवकरच तिचं लग्न बाबू खान यांचा मुलगा आरिफशी झालं. आरिफ एका ग्रॅनाईट बनवणाऱ्या कंपनीत मॅनेजर होता. तसंच त्यांचा ग्रॅनाईट विकण्याचा व्यवसायही होता. त्याला महिन्यात साठे-एक हजाराची कमाई व्हायची.

लग्नाच्या वेळेस आरिफने वचन दिलं की तो आयेशाला पुढे शिकवेल.

हुंडा आणि घरगुती हिंसाचार

आयेशाच्या घरच्यांचं म्हणणं आहे की, त्यांनी लग्नात तीन तोळे सोनं, एक किलो चांदी, आयेशाचे कपडे आणि रूखवताचं इतर सामान इतका हुंडा दिला होता.

सुरुवातीला आयेशाच्या लग्नात सगळं काही ठीक होतं असं तिच्या वडिलांचं म्हणणं आहे. ते म्हणतात, "आधी सगळं नीट होतं. मग आरिफ म्हणाला म्हणून तिने शिक्षण सोडलं. या काळात ती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"त्याला माझ्यापासून सुटका हवी असेल तर त्याला मिळाली पाहिजे. मी खुश आहे की मी अल्लाहला भेटेन. मी विचारेन त्यांना, माझं काय चुकलं? मला चांगले आई-वडील मिळाले, उत्तम मित्र-मैत्रिणी मिळाले, पण तरी काहीतरी उणीव राहिलीच माझ्यात किंवा कदाचित माझ्या नशिबातच ते लिहिलं होतं. पण मी आनंदात आहे. मी समाधानाने सगळ्यांचा निरोप घेतेय. मी अल्लाहकडे प्रार्थना करेन की मला कृपा करून माणसांचे चेहरे पुन्हा दाखवू नका," आयेशाचे हे अखेरचे शब्द होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयेशा मोहम्मद इथिओपियाच्या पहिल्या संरक्षणमंत्री आहेत.

इथिओपियाच्या दृष्टीने संरक्षणमंत्री पद निर्णायक आहे. संरक्षणमंत्री पदाची जबाबदारी आयेशा मोहम्मद यांच्याकडे देण्यात आली आहे.

संसदेत आबी यांनी भाषण केलं. त्यावेळी ते म्हणाले, "भ्रष्टाचाराच्या प्रकरणांमध्ये स्त्रियांचा सहभाग नगण्य असतो. देशात शांतता आणि स्थिरता प्रस्थापित करण्यात त्यांची भूमिका मोलाची असेल."

राष्ट्रीय मंत्रिमंडळात निम्म्याहून अधिक पदं महिलांकडे देणारा रवांडानंतरचा इथिओपिया हा केवळ दुसराच देश आहे.

आबी यांनी मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची संख्या 28 वरून 20वर आणली आहे.

इथिओपियाचे पंतप्रधान आबी अहमद यांनी मंत्रिमंडळात सर्वाधिक पदं महिलांना देण्याचा निर्णय घेतला.

यंदा एप्रिलमध्ये आबी पंतप्रधानपदी विराजमान झाले. त्यानंतर अनेक सुधारणावादी निर्णय घेतले आहेत. सख्खा शेजारी असलेल्या इरिट्रिया या देशाशी सुरू असलेला संघर्षही आबी यांनी संपुष्टात आणला.

देशाच्या अर्थव्यवस्थेवरची सरकारची घट्ट पकड आबी यांच्या काळात ढिली करण्यात येत आहे.

आबी यांनी पंतप्रधानपद स्वीकारल्यापासून हजारो राजकीय कैद्यांची सुटका केली.

संरक्षणासारखं महत्त्वाचं खातं त्यांनी आयेशा मोहम्मद यांच्याकडे सोपवलं आहे. आयेशा अफार या भागाचं प्रतिनिधित्व करतात. याआधी त्यांनी बांधकाम मंत्री म्हणून काम केलं आहे.

संसदेच्या माजी अध्यक्षा मुफेरियात कामिल आता इथिओपियाच्या गृहमंत्री झाल्या आहेत. त्यांच्याकडे देशाच्या गुप्तचर आणि सुरक्षा यंत्रणाच्या तसंच पोलीस यंत्रणांचंही नियंत्रण आलं आहे.

संयुक्त राष्ट्रांमधील इथिओपियाच्या हंगामी उप प्रतिनिधी महलेत हाइलू यांनी नव्या मंत्र्यांची यादी जाहीर केली.

इथिओपिया मंत्रिमंडळ यादी

गडबड घोटाळ्यांसाठी अनुकूल आणि डावपेचात्मक तिढे सोडवण्यासाठी सुधारणावादी कार्यक्रमाची नितांत आवश्यकता आहे, असं आबी म्हणाले. देशात शांतता निर्माण होण्यादृष्टीने महिलांची भूमिका निर्णायक आहे. त्यांची कामाबद्दलची बांधिलकी अतुलनीय असते. बदल घडवून आणण्याच्या दृष्टीने त्यांची कळीची भूमिका आहे.

इथिओपियाचे पंतप्रधान हालेमरियम देसालेन यांनी अचानक राजीनामा दिल्याने आबी मोहम्मद यांनी एप्रिलमध्ये पंतप्रधानपद स्वीकारलं.

आबी हे ओरोमो समाजाचं प्रतिनिधित्व करतात. सरकार तसंच संस्थांमध्ये प्रतिनिधित्वाची संख्या वाढवावी यासाठी त्यांनी तीन वर्षांहून अधिक काळ आंदोलन केलं होतं.

आबी यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इथिओपियाचे पंतप्रधान आबी अहमद यांनी त्यांच्या मंत्रिमंडळात निम्म्याहून अधिक महिलांना मंत्रीपद देत नवीन पायंडा पाडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयोन मॉर्गन आणि पॅट कमिन्स

इंडियन प्रीमिअर लीगचा तेरावा हंगाम ऐन भरात आहे. ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिकेसह पार अमेरिकेचेही खेळाडू या स्पर्धेत सहभागी झाले आहेत. आपल्या खेळाडूंना विदेशी लीगमध्ये खेळायला पाठवून जगभरातील क्रिकेट बोर्डांना काय मिळतं? असा प्रश्न तुमच्या मनी दाटला असेल. ते क्रमाक्रमाने समजून घेऊया.

कोणत्याही देशाच्या खेळाडूला आयपीएलमध्ये सहभागी होण्यासाठी त्याच्या बोर्डाकडून एनओसी मिळवावी लागते. एनओसी अर्थात ना हरकत प्रमाणपत्र. त्या विशिष्ट संघाचा आयपीएल काळात एखादी मालिका असेल, दौरा असेल किंवा आयपीएलनंतर मालिका असेल तर बोर्ड त्या खेळाडूला परवानगी नाकारू शकतं.

एखादा खेळाडू टेस्ट, वनडे, ट्वेन्टी-२० असे सगळे फॉरमॅट खेळत असेल तर वर्कलोड मॅनेजमेंटनुसार त्याला विश्रांती मिळणं आवश्यक आहे. अशावेळी एनओसी नाकारली जाऊ शकते. संबंधित बोर्ड आणि बीसीसीआय यांचे संबंध ताणलेले असतील तरीही खेळाडूला एनओसी मिळवताना अडचण निर्माण होऊ शकते.

एनओसी देण्याच्या बदल्यात बोर्डाला काय मिळतं?

प्रत्येक खेळाडूला आपल्या बोर्डाकडून एनओसी मिळवावी लागते. एनओसी मिळाल्यानंतरच त्या खेळाडूचा आयपीएल खेळण्याचा मार्ग मोकळा होतो. एनओसी देण्याकरता संबंधित बोर्डाला बीसीसीआयकडून प्रति खेळाडू त्याच्या मानधनाच्या दहा टक्के रक्कम मिळते. एका उदाहरणाद्वारे हे समजून घेऊया.

ऑस्ट्रेलियाच्या खेळाडूंना मिळणारं मानधन आणि बोर्डाला होणारा फायदा

यंदाच्या आयपीएल लिलावात पॅट कमिन्सला सर्वाधिक बोली लागली होती. कोलकाता नाईट रायडर्सने तब्बल 15.50 कोटी रुपये खर्चून कमिन्सला ताफ्यात दाखल करून घेतलं. आता कमिन्सला जी रक्कम मिळणार आहे, ती आहे-15.50 कोटी रुपये. या रकमेच्या 10 टक्के रक्कम-म्हणजे दीड कोटी रुपये बीसीसीआयतर्फे क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाला देण्यात येईल.

यंदाच्या आयपीएल हंगामात ऑस्ट्रेलियाचे 19 खेळाडू खेळत आहेत. घसघशीत मानधन मिळणारे जेवढे खेळाडू जास्त तेवढा त्या बोर्डाचा आर्थिक फायदा जास्त असं हे समीकरण आहे. त्यामुळे आयपीएलसाठी खेळाडू पाठवणं ही जगभरातल्या क्रिकेट बोर्डांसाठी हक्काची बेगमी आहे.

किती देशांचे खेळाडू खेळत आहेत?

यंदाच्या आयपीएल हंगामात 9 देशांचे खेळाडू खेळत आहेत. या नऊ देशांच्या क्रिकेट बोर्डांनी एनओसी दिल्याने खेळाडूंचा आयपीएल खेळण्याचा मार्ग सुकर झाला.

यंदाच्या हंगामात ऑस्ट्रेलियाचे (जोश हेझलवूड, शेन वॉटसन, मार्कस स्टॉइनस, अॅलेक्स कॅरे,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आयपीएल ही बीसीसीआयतर्फे आयोजित होणारी स्थानिक स्पर्धा. मात्र यात मोठ्या प्रमाणावर विदेशी खेळाडू खेळतात. आपले खेळाडू भारतातल्या लीगमध्ये पाठवून त्यांना काय मिळतं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आर.वैशाली

हळूहळू जग तिची दखल घेऊ लागलं. 2017 साली वैशालीनं आशियाई वैयक्तिक ब्लिट्झ चेस विजेतेपद स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवलं, तेव्हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीही तिचं अभिनंदन केलं. 2018 साली ती भारतीय महिला ग्रँडमास्टर बनली, तेव्हा माजी विश्वविजेता विश्वनाथन आनंदनं ट्विटरवरून तिचं अभिनंदन केलं.

पण वैशालीनं त्याआधी ज्युनियर गटातही अनेक स्पर्धा जिंकत दबदबा निर्माण केला होता. वैशालीचा पंधरा वर्षांचा भाऊ, आर. प्रज्ञानंद जगातल्या सर्वांत तरुण ग्रँड मास्टर्सपैकी एक आहे.

19 वर्षांची वैशाली सध्या महिला ग्रँड मास्टर आहे.

दोघं बहीणभाऊ मुळचे चेन्नईचे आहेत, ज्या शहराची 'भारतीय बुद्धिबळाची राजधानी' अशी ओळख बनली आहे. अगदी लहान वयातच दोघांनी बुद्धिबळ खेळायला सुरूवात केली होती.

वैशालीनं 2012 साली 11 वर्षांखालील आणि 13 वर्षांखालील वयोगटात बुद्धिबळाचं राष्ट्रीय विजेतेपद मिळवत आपलं नाणं खणखणीत असल्याचं सुरुवातीलाच दाखवलं. त्याच वर्षी तिनं कोलंबोमध्ये एशियन अंडर-12 आणि स्लोव्हेनियात अंडर-12 यूथ चेस चॅम्पियनशिप या स्पर्धाही जिंकल्या.

मजबूत पायाभरणी

चेन्नईमध्ये बुद्धिबळाची पाळंमुळं घट्ट रुजली आहेत. पण वैशालीला सुरुवातीच्या काळात आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागला. कारण सराव आणि प्रवासासाठी लागणाऱ्या पैशामुळे बुद्धिबळ हा खार्चिक खेळ बनू शकतो.

सुरुवातीच्या काळात तिच्याकडे संगणक नव्हता आणि खेळाचं प्राथमिक ज्ञान मिळवण्यासाठी किंवा डावपेच रचण्यासाठी तिला पुस्तकांवर अवलंबून राहावं लागायचं. बुद्धिबळातली आधुनिक सॉफ्टवेअर्स आणि संसाधनांपासून सुरुवातीला ती वंचित राहिली.

वैशाली आणि तिचा भाऊ प्रज्ञानंद

2012 साली जागतिक युवा विश्वविजेतेपद मिळवल्यावरच वैशालीला स्पॉन्सरद्वारा एक लॅपटॉप मिळाला, ज्यामुळे तिचा खेळ आणखी बळकट बनला.

वैशाली आणि तिच्या भावानं स्पॉन्सर्सचं लक्ष वेधून घेतलं. आपले पालकच खरे आधारस्तंभ असल्याचं वैशाली सांगते.

वैशालीचे वडील काम करायचे आणि सरावासाठीच्या आर्थिक गरजा पुरवण्याकडे लक्ष द्यायचे, तर आई वेगवेगळ्या स्पर्धांना तिच्यासोबत जायची.

जगातल्या सर्वांत युवा ग्रँडमास्टर्सपैकी एक घरातच असल्यानं फार मदत झाल्याचं वैशाली सांगते. दोघं बहीणभावंडं एकत्र सराव करत नाहीत, पण अनेकदा डावपेचांवर बराच वेळ चर्चा करतात.

प्रज्ञानंदचा सल्ला तिला वेगवेगळ्या स्पर्धांच्या तयारीसाठी मदत करतो.

आत्मविश्वासानं भरलेले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जेमतेम 14 वर्षांच्या वयात मुंबईतल्या नॅशनल विमेन चॅलेंजर्स स्पर्धेचं विजेतेपद. बुद्धिबळपटू वैशाली रमेशबाबूनं तो पहिला मैलाचा दगड पार केला आणि मग मागे वळून पाहिलंच नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरक्षणाच्या मागणीसाठी धनगर समाजाने भंडारा उधळत मोर्चा काढला होता.

धनगर समाजाचं शिष्टमंडळ मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना गुरुवारी भेटलं. त्यांच्याबरोबर शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे देखील मुख्यमंत्र्यांना भेटले.

धनगर समाजाच्या नेत्यांचं म्हणणं ऐकून घेत हा प्रश्न लवकरात लवकर सुटावा यासाठी आपण केंद्राला शिफारस करू असं आश्वासन फडणवीस यांनी यावेळी दिलं.

"सरकार आम्हाला आरक्षण देण्यास टाळाटाळ करत आहेत. पण जर आता धनगर समाजाचा समावेश अनुसूचित जमाती प्रवर्गात करून आरक्षण लागू झालं नाही तर महाडमधून अंदाजे 20-25 लाख धनगर लोक आपल्या शेळ्या, मेंढ्या, गुरं ढोरांसह मोर्चा काढतील आणि विधानभवनावर धडकतील," असं पडळकर यांनी सांगितलं.

"गुरुवारी आमचं शिष्टमंडळ मुख्यमंत्र्यांना भेटलं. तिथं आम्ही आमची बाजू मांडली. मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेश सरकारनं जसा अध्यादेश काढून धनगरांना आरक्षण देऊ केलं त्याप्रमाणे आम्हाला देण्यात यावं अशी मागणी आम्ही केली. तुमची शिफारस मी केंद्राकडे करतो असं मुख्यमंत्र्यांनी आम्हाला सांगितलं," पडळकर सांगतात.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

"जर सरकारच्या मनात असेल तर सरकार काहीही करू शकतं. सवर्णांना आर्थिक आधारावर आरक्षण देण्याचा निर्णय त्वरित घेतला आणि त्याची अंमलबजावणी देखील केली. पण धनगर आरक्षणाचा प्रश्न गेल्या 60 वर्षांपासून अडकून पडला आहे त्यावर मात्र काही होत नाही," अशी खंत पडळकर यांनी व्यक्त केली.

"धनगर समाज हा नेहमी शिवसेना आणि भाजपच्या बाजूने राहिला आहे. जर यावेळी आरक्षण दिलं गेलं नाही तर आम्ही त्यांना मतदान करणार नाहीत," असं पडळकर म्हणाले.

सरकारची भूमिका

धनगर आरक्षणासाठी मुंबईतल्या टाटा इन्स्ट्यिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस (TISS)नं अहवाल तयार केला आहे. हा अहवाल महाधिवक्त्यांकडे देण्यात येणार आला आहे त्यावर ते कार्यवाही करतील, असं मुख्यमंत्र्यांनी शिष्टमंडळाला सांगितलं.

यावेळी भाजप खासदार डॉ. विकास महात्मे हे देखील उपस्थित होते. "धनगर समाजाला आरक्षण देण्यासाठी सरकार वचनबद्ध आहे आणि आम्ही ते मिळवून देऊ," असं त्यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

"धनगर समाजाचा अनुसूचित जमातीमध्ये समावेश करण्याचे अधिकार केंद्राकडेच आहेत. अनुसूचित जमातीच्या यादीमध्ये राज्य शासन बदल करू शकत नाही. त्यामुळे धनगर समाजाची आरक्षणाची मागणी केंद्राकडे पाठवली जाईल. ही मागणी लवकरात लवकर पूर्ण व्हावी यासाठी आम्ही प्रयत्न करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्य सरकरानं त्वरित अध्यादेश काढून धनगर आरक्षण लागू करावं. अन्यथा विधानभवनावर 27 फेब्रुवारीला महाडमधून मोर्चा काढून विधानभवनावर आम्ही धडकू असा इशारा धनगर आरक्षण संयोजन समितीचे नेते गोपीचंद पडळकर यांनी दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरक्षणाबाहेर असलेल्या (सवर्ण) वर्गाला 10% आरक्षण देण्याऱ्या विधेयकावर संसदेत जवळपास सर्वच पक्षांच्या पुरूष (आणि काही महिला) खासदारांमध्ये आश्चर्यकारक एकता दिसली.

निवडणुकीच्या तोंडावर नोटीस न देता, सर्वपक्षीय चर्चा न करता, घटनाबाह्य असूनदेखील हे ब्रह्मास्त्र का डागण्यात आलं, हे सर्वच जाणतात. निवडणुका जवळ आहेत आणि स्वतःला आरक्षणविरोधी म्हणत कुठल्याच पक्षाला अपयशाचा भागीदार व्हायचं नाही.

मात्र महिला आरक्षणासंबंधी असं चित्र दिसत नाही. महिलांच्या संख्येच्या तुलनेत त्यांना खूप कमी म्हणजे केवळ 33% आरक्षण देणारं विधेयक अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहे.

संसदेबाहेर तर सर्वच खासदार या विधेयकाप्रति सकारात्मक भूमिका घेतात. संसदेत मात्र आजवर हे विधेयक मूक संमतीने रद्द होत आलं आहे.

देशातल्या लोकसंख्येत 50% असणाऱ्या महिलांना 33% आरक्षण देणाऱ्या या वेताळाला राजकारणाच्या पिंपळावरून उतरवून आणण्याचं धाडस छप्पन्न इंच छाती असणाऱ्या पंतप्रधानांनीही केलेलं नाही.

असं का? महिला सक्षमीकरणाचा विषय निघाला की शब्दांचे धनी असलेले आपले पंतप्रधान माता-भगिनींसाठी त्यांच्या सरकारने आणलेल्या योजनांचा पाढाच वाचतात. मात्र यावेळी जेव्हा आरक्षणाचा परिघ वढविण्याची वेळ आली तेव्हा पंतप्रधानांना दृष्यंत राजाप्रमाणे त्यांनी दिलेल्या आश्वासनांचा विसर पडला.

10% आरक्षणावर संसदेत झालेल्या चर्चेतले दोन मुद्दे कुठल्याही समजूतदार महिलेला खटकले असणार.

पहिला मुद्दा म्हणजे या आरक्षणातून जवळपास पूर्णपणे पुरूषांद्वारे तरुणांना नोकरीची संधी देणं आणि सवर्ण गरिबांना प्रतिष्ठा मिळवून देण्याचा प्रयत्न होता. सरकारी नोकरी किंवा महाविद्यालयांमध्ये महिलांची संख्या सात-आठ टक्क्यांपेक्षा जास्त नाही. त्यामुळे अर्थातच महिलांना या आरक्षणाचा लाभ मिळणार नाही.

मात्र पुरूषांपेक्षा जास्त शारीरिक जोखीम पत्करून सत्तेशी दोन हात करून जनतेपर्यंत बातम्या पोहोचवणाऱ्या वरिष्ठ महिला पत्रकारांनीदेखील टीव्ही चर्चांमध्ये या मुद्द्याला अशीकाही बगल दिली जणू हा 10% आरक्षणाच्या मुद्द्यापेक्षा मोठा मुद्दाच नाही.

या विषयावर चर्चा करण्याचा विचार पुरूष अँकरच्या मनात आला नसेलही. मात्र तो महिला अँकरना देखील आला नाही, हे विशेष.

चूल आणि मूल सोडून संसदेपासून शेती, रोजगार, गुणकौशल्य अशा विविध आघाड्यांवर महिलांकडे कानाडोळा करणाऱ्या याच खास भारतीय स्वभावामुळे शेतकरी आंदोलनाच्या कव्हरेजमधूनही महिला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

' रहिम कह गये कि सच बोलो तो जग रुठता है और झूठ बोलो तो राम... '  या ओळी लिहून लेखिकेने राम नामाचा आधार घेत आरक्षणाबाबत कटू सत्य मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. प्रसार माध्यमं आणि त्यांच्या कोट्यवधी प्रेक्षक-वाचकांसाठी हे कटू सत्य समजून घेणे गरजेचं आहे. चूकभूल द्यावी घ्यावी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरती बारी - भारताच्या पहिल्या दोन महिला कबड्डी रेफरींपैकी एक

मैदानाबाहेर तिच्या गावी म्हणजे मुंबईत, ती बेस्ट बसस्टँडवर जरी दिसली तरी तरुण मुलं तिच्याबरोबर सेल्फी घेतात. आणि तिचा ऑटोग्राफही घेतात.

आरती बारी असं तिचं नाव. ती आहे भारतातील पहिल्या दोन महिला रेफरींपैकी एक. आणि मागच्या पंधरा वर्षांपेक्षा जास्त काळ ती हे काम करतेय.

कबड्डीपटू ते रेफरी

'कबड्डी हा आमचा श्वास आहे. तिच्याशिवाय आम्ही राहूच शकत नाही. जिल्हा स्तरावर आणि काही नॅशनल स्पर्धांमध्ये खेळत होते.

पण, कबड्डी सोडण्याचा विचार सहन होत नव्हता.' आरतीचं या खेळावरचं प्रेम फक्त तिच्या शब्दातच नाही तर चेहऱ्यावरही जाणवत राहतं.

कबड्डी हा आपल्या मातीतला खेळ आहे, असं आपण म्हणतो. त्यामुळे आपल्या मातीवर जसं आपण उपजत प्रेम करतो, तसंच महाराष्ट्राचा ग्रामीण भाग आणि मुंबईतल्या चिंचपोकळी, लालबाग परळ भागातले लोक कबड्डीवर उपजत जीव लावतात.

आरती बारी ही त्यातलीच एक.

आंतरराष्ट्रीय सामन्यात रेफरी म्हणून भूमिका निभावताना

त्यामुळे खेळाडू म्हणून कारकीर्द संपताना तिला कबड्डीचं मैदान सोडायचं नव्हतं. त्याचवेळी लग्नाचंही वय झालं होतं.

'माझं लव्ह मॅरेज आहे. आणि लग्न करण्यापूर्वी मी त्यांना स्पष्टच सांगितलं होतं, एकतर कबड्डी करेन, नाहीतर लग्न करेन. कबड्डीला सोडणार नाही.'

अगदी सहजपणे आरती हे सांगते. विशेष म्हणजे तिचे पती अजय बारी यांनी कबड्डीच्या मध्ये येणार नाही, असं वचन त्यांना त्यावेळी दिलं.

आणि ते आजतागायत पाळलं आहे.

लग्नानंतर झाली रेफरी

त्यामुळे लग्नानंतरही आरती यांचा कबड्डीचा प्रवास सुरूच राहिला. 'कबड्डीचं मैदान सोडायचं नव्हतं. कोचिंग करत होते.

पण, आणखी आव्हानात्मक काय करता येईल याचा विचार मनात सुरू होता. आणि तिथेच रेफरी आणि स्कोअरिंग करण्याचं मनात ठरवलं.'

पण, रेफरी होण्यात खरं आव्हान काय आहे?

रेफरी होण्यासाठी हवी अचूक नजर आणि आत्मविश्वास

'कबड्डीच्या मैदानात मध्यरेषा, तीन सीमारेषा, बोनस रेषा आणि बगलाईन अशा चार लाईन असतात. आणि दोन्ही बाजूचे खेळाडू प्रत्येकी सात.

अशावेळी यातल्या कुणीही एक जरी रेषेला स्पर्श केला असेल तर काही सेकंदांच्या आत रेफरींनी आपला निर्णय द्यायचा असतो. नजर तर हवीच. शिवाय तुमचा निर्णय खेळाडूंना पटायला हवा.'

आरतीचं म्हणणं खरंच आहे. कारण, कबड्डीमध्ये खेळाडू एकमेकांना भिडतात, आक्रमकपणे खेळतात, हा बॉडी कॉन्टॅक्टचा खेळ आहे. अशावेळी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रो कबड्डीचा सातवा हंगाम सध्या सुरू आहे. रोज संध्याकाळी टीव्हीवर दिसणाऱ्या या सामन्यांदरम्यान खेळाडूंबरोबरच मैदानावरची आणखी एक व्यक्ती गेली काही वर्षं सगळ्यांचं लक्ष वेधून घेत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरिफ मोहम्मद खान

1. 'शाहीनबागचे हट्टाला पेटलेले आंदोलक एक प्रकारचे दहशतवादीच'

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याचा (CAA) विरोध करणाऱ्यांवर केरळचे राज्यपाल आरिफ मोहम्मद खान  यांनी टीका केली आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

"लोकशाहीत असहमतीला स्थान आहे. पण समजा विज्ञान भवन बाहेर पाच जण ठाण मांडून बसले आणि मागणी पूर्ण होईपर्यंत हटणार नाही, असं ते बोलू लागले म्हणजे हे पण एक दहशतवादाचं दुसरं रूप आहे," असं राज्यपाल आरिफ मोहम्मद खान म्हणाले.

शाहीनबागमध्ये CAAविरोधी आंदोलनासाठी बसलेल्यांवरही त्यांनी टीका केली.

ते म्हणाले, "रस्त्यावर आंदोलनासाठी बसलेल्यांमुळे जनजीवनावर परिणाम होतोय. अशाप्रकारे आपले विचार दुसऱ्यांवर लादणं म्हणजे दहशतवादच आहे. आक्रमकता फक्त हिंसेचं स्वरूप नसतं. ती अनेक रूपात दिसून येते. तुम्ही माझं ऐकलं नाही, तर मी सामान्यांचा जीवन विस्कळीत करून टाकेन, याही रुपात ती दिसते."

2. सुप्रिया सुळे - 'माझ्या बापानं रक्ताचं पाणी करून पक्ष उभारलाय'

पैठण येथील राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या संवाद मेळाव्यात संजय वाघचौरे आणि माजी नगराध्यक्ष दत्ता गोर्डे यांच्या समर्थकांमध्ये खासदार सुप्रिया सुळे यांच्यासमोरच वाद झाला.

यावेळी संतप्त झालेल्या खासदार सुळे यांनी कार्यकर्त्यांना ठणकावत म्हटलं, "माझ्या बापानं रक्ताचं पाणी करून पक्ष उभारलाय, त्याला गालबोट लावाल, तर गाठ माझ्याशी आहे."

"आपण मोठे झालो आहोत, मॅच्युअर झालो आहोत. हुल्लडबाजी आपल्याला शोभत नाही. नवीन कार्यकर्ता असा वागला तर समजू शकतो. हुल्लडबाजी करणारे मॅच्युअर आहेत. सर्वांचे केस पांढरे झाले आहेत. मात्र, गोदरेजने ते रंगविल्याचे दिसते, ती गोदरेजची जवानी आहे." लोकमतनं ही बातमी दिलीय.

3. 'मुसलमानांना 1947लाच 'पाकिस्तानात' पाठवून द्यायला हवं होतं'

"जेव्हा आमचे क्रांतिकारी देशासाठी लढत होते तेव्हा जिन्ना हिंदुस्तानला मुस्लीम राष्ट्र बनवण्याचा कट रचत होते. आपल्या पूर्वजांनी एक मोठी चूक केली व त्याची किंमत आपण चुकवत आहोत. जर मुस्लीम बांधवांना त्यावेळीच पाकिस्तानात पाठवले असते आणि हिंदूंना इथे एकत्र आणले असते. तर आज ही परिस्थिती नसती," असं वक्तव्य भाजप नेते आणि  केंद्रीय मंत्री गिरीराज सिंग यांनी केलं आहे. दैनिक भास्करनं ही बातमी दिली आहे.

गिरीराज सिंग

बिहारमधील पूर्णिया येथे माध्यमांशी बोलताना त्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

यावेळी त्यांनी CAAबाबत बोलताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरे कॉलनीच्या बाजूला लागलेली आग विझली. या आगीत इथल्या वनस्पती भस्मसात झाला.

या भागातल्या जंगलांसाठी गेली अनेक वर्षं न्यायालयीन लढाई लढणाऱ्या 'वनशक्ती' या संस्थेनं सरकारी यंत्रणेनंच खासगी विकासकांच्या भल्यासाठी इथं वारंवार आग लावल्याचा आरोप केला आहे. "पूर्वी हा सगळा 'नो डेव्हलपमेंट झोन' (एन डी झेड) होता. हळूहळू तो आय. टी. पार्कसाठी खुला करण्यात आला. आता अजून जागा हवी म्हणून इथं जी झुडपं येतात त्यांना जाळून टाकण्याचा सपाटा लावलाय. म्हणजे ती मोठी होणारच नाहीत आणि जागा विकासकांसाठी मोकळी करण्यात येईल. दरवर्षी अशी आग लागते. फरक इतकाच की यंदा ती प्रमाणाबाहेर मोठी झाली आणि सगळ्यांचं तिच्याकडे लक्ष गेलं. या जमिनीवर अनेकांचा डोळा आहे," 'बीबीसी मराठी'शी बोलतांना 'वनशक्ती'चे संचालक स्टॅलिन डी यांनी हा आरोप केला.

संशयाचा हा धूर अधिक गडद झाला जेव्हा राज्याचे पर्यावरणमंत्री रामदास कदम यांनीच चौकशीची मागणी करून या प्रकरणाचं 'दूध का दूध, पानी का पानी' करण्याची मागणी केली. "जी आग लागली आहे, त्या प्रकरणाबद्दल मी अत्यंत गंभीर आहे. मी आजच मुंबई पोलीस आयुक्तांना पत्र लिहून या सगळ्या प्रकाराची चौकशी करण्याची आणि यामागे कोणाचा हात आहे हे तपासण्याची मागणी करणार आहे," असं कदम मंगळवारी मुंबईत पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले.

अर्थात सगळ्याच प्रकारे मुंबई शहरातला हा जंगलपट्टा अगदी 'सोन्या'सारखा आहे.

आरे कॉलनीतल्या या पट्ट्याला जोडूनच संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान आहे. या जंगलाच्या चौतर्फा इमारतींचं जंगल आहे आणि नवनवे प्रोजेक्ट्स या परिसरात येत आहेत. त्याला लागूनच एका बाजूला 'दादासाहेब फाळके चित्रनगरी आहे'. या परिसरातच मुंबई मेट्रोची प्रस्तावित कारशेड आहे. जंगलतोड होईल म्हणून अनेक स्वयंसेवी संस्थांसोबतच काही राजकीय पक्षांनीही या कारशेडला विरोध केला आहे. ज्या जंगलपट्ट्यात आग लागली त्यातील बरीच जमीन ही खासगी आहे आणि त्याभोवती कुंपणही आहे.

जेव्हा 'बीबीसी मराठी'ची टीम या भागात गेली तेव्हा तिथल्या नागरिकांकडूनही हेच समजलं की वर्षाच्या या काळात या जंगलपट्ट्यात नेहमी आग लागते. रंजन मयेकर या पट्ट्यालगतच असणा-या 'म्हाडा'च्या सोसायटीचे सचिव आहेत. "इथं दरवर्षी दिवाळीच्या आसपास अशी आग लागते. यंदा तिची तीव्रता अधिकच होती. इथं आग लागली की लावली हे आम्हाला माहीत नाही. पण ती प्रत्येक वर्षी याच काळातच आग का लागते? इतर महिन्यांमध्ये का लागत नाही?"...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत सोमवारी रात्री आरे कॉलनीजवळच्या जंगलात मोठी वणव्यासारखी आग लागली. जवळपास १२ तासांनंतर अग्निशमन दलाला ती आग विझवण्यात यश आलं. आग विझली, पण त्यातून संशयाचा धूर मात्र अद्याप येतो आहे आणि ही आग लागली की लावली असे प्रश्न विचारले जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरेमध्ये अन्य कुठेही वृक्षतोड सुरू नाही असं सॉलिसिटर जनरल यांनी न्यायालयाला सांगितलं.

दरम्यान आरे संदर्भातील सर्व प्रकरणांची सुनावणी शुक्रवार, 15 नोव्हेंबरपर्यंत स्थगित करण्यात आली असल्याचं खंडपीठाने स्पष्ट केलं.

आरेसंदर्भात पर्यावरणवादी कार्यकर्त्यांनी दाखल करण्यात आलेल्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाने आरे कॉलनीतील एकही झाड तोडू नका, असा आदेश दिला होता.

ज्या ठिकाणी मेट्रो कार शेड उभं राहणार आहे त्या ठिकाणची सर्व झाडं कापण्यात आली आहे. त्यामुळे आता झाडं कापण्याची आवश्यकता नाही अशी माहिती महाराष्ट्र सरकारची बाजू मांडणारे सरकारी वकील निशांत कातनेश्वरकर यांनी बीबीसी मराठीला दिली होती.

मेट्रो कारशेडसाठी 33 हेक्टर जागा लागणार आहे. त्या जागेवर 2700 झाडं होतं. ही पूर्ण झाडं कापली का असं विचारलं असता कातनेश्वरकरांनी नेमका आकडा सांगण्यास नकार दिला. नेमकी किती झाडं कापली हे मी सांगू शकत नाही पण आता आम्हाला झाडं कापावी लागणार नाहीत असंच आम्ही सुप्रीम कोर्टाला सांगितलं होतं.

MMRC ने जाहीर केलं आहे की सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशानुसार आम्ही वृक्षतोड थांबवली. आदेश येण्याआधी 2141 झाडं तोडण्यात आल्याचं सांगितलं.

मुंबई हायकोर्टाने 4 ऑक्टोबरला मेट्रो कारशेडसाठी आरे कॉलनीत 2,700 हून अधिक झाडं तोडण्याची परवानगी दिली होती. त्यानंतर 4 तारखेला रात्रीच तिथे वृक्षतोड सुरू करण्यात आली होती.

त्यानंतर आरे परिसरात तणावाचं वातावरण निर्माण झालं. शेकडो लोक जमू लागले आणि आंदोलन करू लागले. यावेळी पोलिसांनी जवळजवळ 50 आंदोलकांनी ताब्यात घेतलं होतं.

नियोजित मेट्रो कारशेडसाठी यापुढे वृक्षतोड करू नये, अस सुप्रीम कोर्टानं महाराष्ट्र सरकारला आदेश दिलेत. सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता हे महाराष्ट्र सरकारची बाजू मांडण्यासाठी सुप्रीम कोर्टात हजर होते.

आरे कॉलनीतल्या वृक्षतोडीला विरोध करणाऱ्या अनेक आंदोलकांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले होते. या आंदोलकांची तातडीनं सुटका करावी, असेही आदेश सुप्रीम कोर्टानं दिलेत.

जर आंदोलकांची सुटका झाली नसल्यास तातडीनं सुटका करू, अशी ग्वाही सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहतांनी सुप्रीम कोर्टाला दिली.

या संपूर्ण प्रकरणात केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाला पक्षकार म्हणून सामिल करून घ्या. या प्रकरणाची सुनावणी 21 ऑक्टोबरला होणार आहे, अशी माहिती एएनआयनं दिलीय.

आरे कॉलनीतली वृक्षतोड रोखण्यासाठी सुप्रीम कोर्टानं हस्तक्षेप करावा, अशी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबई मेट्रो प्रकल्पाच्या कामाला स्थगिती देण्यात आलेली नाही. मात्र वृक्षतोडीला स्थगिती देण्याचा निर्णय कायम असेल असं सर्वोच्च न्यायालयानं स्पष्ट केलं.  न्या. अरूण मिश्रा आणि न्या. दीपक गुप्ता यांच्या खंडपीठाने हा निर्णय दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, कोरोनाच्या विषाणूतले जनुकीय बदल अधिक संसर्ग करणारे ठरू शकतात. शिवाय, सध्याच्या कोरोना लशी सुद्धा त्यापासून पूर्णपणे सुरक्षा देण्यात कमी पडू शकतात. याबाबत अधिक अभ्यास अर्थातच आवश्यक आहे.

भारतातला कोरोना विषाणूचा नवा प्रकार (व्हेरियंट) काय आहे?

कोरोनाचे हजारो प्रकार सध्या अस्तित्वात आहेत.

भारतातील कोरोनाच्या व्हेरियंटच्या 100 हून अधिक केसेस यूकेमध्ये आढळले आहेत. या भारतीय व्हेरियंटला B.1.617 असंही म्हटलं जातं. ही मोठी संख्या वाटू शकते. मात्र, यूकेमध्ये ज्या जनुकीय बदलांबाबत विश्लेषण करण्यात आलं, त्या तुलनेत हे एक टक्केच आहेत.

इंग्लंडमधील सार्वजनिक आरोग्य विभागानुसार, यातील काही प्रकरणं आंतरराष्ट्रीय केसेसशी संबंधित नाहीत. इथल्या लोकांना त्यांची कशी लागण झाली, याचा शोध सुरू आहे.

यूकेचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी भारत दौरा रद्द केला आहे. शिवाय, प्रवाशांच्या माध्यमातून कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी इंग्लडनं भारताला 'रेड लिस्ट'मध्ये टाकलंय.

मात्र, अद्याप अशी कोणतीही माहिती किंवा आकडेवारी नाहीय, ज्यामुळे असं ठामपणे सांगता येईल की, कोरोनाचा भारतीय व्हेरियंट 'काळजीचं कारण' (Varient of Cocern) आहे. ही संकल्पना यूके, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या व्हेरियंटसाठी वापरण्यात येते आलीय.

किंवा, हा व्हेरियंट भारतातील नुकत्याच झालेल्या कोरोनाग्रस्तांमधील वाढीसाठी थेट कारणीभूत आहे, असंही दिसलं नाहीय.

यूके, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिकेतील व्हेरियंट काय आहेत?

कोरोनाचे नवीन स्ट्रेन अधिक वेगानं संसर्ग होणारे आणि रोगप्रतिकारक क्षमतेला कमकुवत करणारे सुद्धा असू शकतात.

हे अजिबात अनपेक्षित नाहीय की, नवीन व्हेरियंट तयार झालाय. सर्व विषाणू पसरताना स्वत:चे रुप बदलतात आणि पसरत जातात.

यांच्यातील बहुतांश विषाणूंमधील बदल विसंगत असतात. काही व्हेरियंटच्या अस्तित्त्वालाच धोका असतात, तर काही अधिक संसर्गजन्य, तसंच धोकादायक होतात.

नवीन व्हेरियंट्स अधिक धोकादायक आहेत?

नवीन व्हेरियंट्स कोरोनाचा संसर्ग झालेल्या रुग्णावर अधिक गंभीर परिणाम करू शकतो, असे कोणतेही पुरावे अद्याप सापडलेले नाहीत.

कोरोनाच्या मूळ प्रकारानुसारच, वयस्कर लोकांना आणि इतर आजार असलेल्यांना अधिक त्रासाचा सामना या व्हेरियंट्समध्येही करावा लागू शकतो.

यूके व्हेरियंट्सबाबत विचार केल्यास, काही संशोधनांनी असं सूचवलंय की, रुग्णांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात 2020 च्या अखेरीस कोरोनाचा नवा व्हेरियंट म्हणजेच नवा प्रकार आढळला, जो त्याआधी यूकेमध्ये आढळला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरोग्य मंत्री राजेश टोपे यांनी देखील अस्लम शेख यांच्या वक्तव्याला दुजोरा दिला आहे. राज्यात कडक लॉकडाऊन लावून राज्यातील नागरिकांचे लसीकरण व्हावे अशी मागणी मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत झाली.

लॉकडाऊनबाबतचा निर्णय मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे जाहीर करतील असंही त्यांनी सांगितलं. केंद्राकडे आम्ही जास्त ऑक्सिजनची मागणी केली आहे, असं ते पुढे म्हणाले.

दहावीच्या परीक्षा रद्द

दहावीच्या परीक्षा रद्द होणार असंही राजेश टोपे यांनी सांगितलं. शिक्षण मंत्री वर्षा गायकवाड यांनी ही मागणी केली होती त्यानुसार दहावीच्या परीक्षा रद्द व्हाव्यात असं ठरलं असल्याचं राजेश टोपे म्हणाले. बारावीच्या परीक्षा मात्र होणार आहेत, असंही ते म्हणाले.

कोरोना व्हायरसचा वाढता प्रादुर्भाव पाहून हा निर्णय घेण्यात आल्याचं शिक्षण मंत्री वर्षा गायकवाड यांनी म्हटलं आहे. विद्यार्थ्यांचं अंतर्गत मूल्यांकन करून त्यांनी पुढील वर्गात बढती देण्यात येणार असल्याचे वर्षा गायकवाड यांनी सांगितले.

किराणा मालाची दुकानं सकाळी 7 ते  11 पर्यंतच

राज्यामध्ये 14 एप्रिलच्या रात्रीपासून लॉकडाऊन लागू करण्यात आलेला आहे. एप्रिल महिना संपेपर्यंत हा लॉकडाऊन असेल. या कालावधीसाठीच्या नियमांमध्ये आज सकाळीच काही बदल करण्यात आले.

किराणा मालाची दुकानं, भाज्यांची दुकानं, फळविक्रीकेंद्र, डेअरी, बेकरी, कन्फेक्शनरी यांच्यासह सर्वप्रकारची अन्नधान्य विक्री केंद्र (यामध्ये चिकन, मटन, पोल्ट्री, अंडी, मासे विक्रेत्यांचा समावेश आहे), शेतमालाशी निगडीत खरेदी-विक्री केंद्र, पाळीव प्राण्यांचे अन्नविक्री केंद्र, पावसाळी हंगामाच्या दृष्टीने आवश्यक वस्तूविक्री केंद्र सकाळी 7 ते 11 या वेळेपुरतीच खुली राहतील.

या दुकानांमधून होम डिलिव्हरी अर्थात घरपोच वस्तू पोहोचवण्याची सुविधा सकाळी 7 ते रात्री 8 या वेळेत सुरू राहील. परिस्थितीचा अंदाज घेऊन स्थानिक प्रशासन या वेळांमध्ये बदल करू शकतं.

आज रात्रीपासून सुधारित नियम लागू होतील. 1 मे पर्यंत नागरिकांना लॉकडाऊन नियमांचं पालन करायचं आहे.

स्थानिक आपात्कालीन यंत्रणा, राज्य आपात्कालीन व्यवस्थापनाच्या अनुमतीनंतर अत्यावश्यक सेवांमध्ये काही अतिरिक्त गोष्टींचा समावेश करू शकते.

नव्या नियमासह 13 एप्रिल रोजी लागू करण्यात आलेले नियम तसेच कायम लागू होतील असं राज्य सरकारने जारी केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

या काळात सार्वजनिक वाहतूक बंद होणार नसल्याचं मुख्यमंत्री उद्धव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात असलेला लॉकडाऊन आणखी कडक केला जाणार अशी माहिती मुंबईचे पालकमंत्री अस्लम शेख यांनी दिली आहे. सध्या राज्यात जागोजागी नियमांचं उल्लंघन होताना दिसत आहे. त्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आल्याचं शेख यांनी सांगितलं. या संबंधातली नियमावली लवकरच राज्य शासनातर्फे जाहीर करण्यात येईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरोग्य मंत्री राजेश टोपे यांनी माध्यमांना याविषयी सांगितलं, "महाराष्ट्र आरोग्य विभागाकडून कोरोना लशीचं ड्राय रन पुणे, नागपूर, जालना आणि नंदुरबार या चार जिल्ह्यांध्ये 2 जानेवारीला होणार आहे. प्रत्येक जिल्ह्यात लशीकरणासाठी 3 केंद्र असतील आणि प्रत्येक केंद्रावर 25 जणांना लशीकरणासाठी निवडलं जाईल."

दरम्यान, देशातील सर्व राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी कोरोना व्हायरससंदर्भात लसीकरणासाठी तयार राहावं, अशी सूचना केंद्र सरकारने केली आहे.

2 जानेवारीला देशातील सगळी राज्यं आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये लसीकरणाची रंगीत तालीम म्हणजेच 'ड्राय रन' घेतली जाईल, असं केंद्र सरकारने म्हटलं आहे.

देशात प्रत्येक राज्यात कमीत कमी 3 ठिकाणी ही 'ड्राय रन' केली जाईल. काही राज्यांनी जिल्ह्यांचाही समावेश या ड्राय रनमध्ये केला आहे.

केंद्रीय आरोग्य सचिव राजेश भूषण यांनी राष्ट्रीय आरोग्य मिशन आणि राज्यांच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांसोबत व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून एक बैठक घेतली. या बैठकीत त्यांनी लसीकरणसंदर्भात राज्यांच्या तयारीचा आढावा घेतला, असं केंद्र सरकारने सांगितलं.

ड्राय रन म्हणजे काय?

ड्राय-रन हा एक सराव किंवा रंगीत तालीमप्रमाणे आहे. यामध्ये कोव्हिड-19 ची लस आल्यानंतर लसीकरण मोहीम कशा प्रकारे राबवली जाईल, त्यासाठी काय तयारी करावी लागेल, या गोष्टींचा विचार केला जातो.

लसीकरण मोहिमेत कोणत्या प्रकारच्या अडचणी येऊ शकतात, त्या अडचणी कशा प्रकारे दूर केल्या जातील, हे सुद्धा यावेळी तपासलं जाईल.

यानंतर 50 वर्षांपेक्षा अधिक वयाच्या लोकांना आणि इतर व्याधींनी ग्रस्त असलेल्या रुग्णांना ही लस प्राधान्याने दिली जाणार आहे.

राज्यांकडून याबाबतचा डेटाबेस तयार केला जात आहे. यासाठी को-विन या अप्लीकेशनवर फॉर्म भरून सर्वप्रथम लोकांची नोंदणी करून घेतली जाईल. त्यानंतर लसीकरणाची तारीख, वेळ आणि केंद्र लोकांना मॅसेज करूनच कळवण्यात येणार आहे.

ड्राय रनसाठी कशी आहे तयारी?

केंद्र सरकारने दिलेल्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, को-विन मोबाईल अपचा वापर स्थानिक पातळीवर कसा केला जातो, हे पाहणं या ड्राय रनचा प्रमुख उद्देश आहे.

याशिवाय लसीकरण करण्याच्या प्रक्रियेचं नियोजन कशा पद्धतीने चालतं, यामध्ये समन्वय राखण्यात कोणती आव्हानं येऊ शकतात, हे पाहिलं जाईल. यामुळे ग्राऊंड लेव्हलवर काम करणाऱ्या लोकांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण होईल.

हे सगळं काम 20 डिसेंबर रोजी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातल्या पुणे, नागपूर, जालना आणि नंदुरबार या चार जिल्ह्यांध्ये आज (2 जानेवारी) कोरोना लशीची 'ड्राय रन' केली जाणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरोग्य यंत्रणा सज्ज आहे का?

कोरोनाव्हायरसच्या भीतीमुळे संपूर्ण देश अनिश्चित कालासाठी लॉकडाऊनच्या दिशेने चालला असतांना प्रश्न सर्वांसमोर हा आहे की या विषाणूचा संसर्ग तिस-या टप्प्यात जाईल का? तो समाजाच्या सर्व थरांमध्ये संक्रमित होईल का? जे चीनमध्ये झालं, इटलीत झालं, स्पेनमध्ये झालं ते भारतात होईल का? प्रश्न हेही विचारले जाताहेत की आता टेस्ट झाल्यानंतरचे आकडे भारतात अद्याप कमी असले तरीही हा तिसरा टप्पा याअगोदरच सुरु झाला आहे का?

या प्रश्नांची नेमकी उत्तरं जरी केंद्र वा राज्य सरकार आता देऊ शकत नसलं तरीही एका प्रश्नाचं उत्तर द्यायलाच हवं की जर तिस-या टप्प्यात जर स्थिती गेली तर त्यासाठी यंत्रणा सज्ज आहे का? विशेषत: हॉस्पिटल्स, आयसोलेशन वॉर्ड्स, वैद्यकीय उपकरणं, डॉक्टर्स आणि त्यांचे सहाय्यक या सर्व व्यवस्था, काही शेकडा लोकांसाठी नव्हे तर काही हजार आणि गरज पडल्यास काही लाख रुग्णांसाठी तयार आहे का? भारताची लोकसंख्या, अतिप्रचंड भूभाग, अनेक शहरांमधली लोकसंख्येची घनता आणि त्याच्या प्रमाणात वैद्यकीय सुविधांचा असलेला अभाव हा सामान्य काळातही चिंतेचा विषय आहे. अशा असामान्य आणि आणीबाणीच्या काळात विशेषत: मुंबई, पुणे या शहरांसोबत महाराष्ट्राची तयारी कशी आहे? सर्वात प्रतिकूल स्थितीला आपण तयार आहोत का?

'सेंटर फॉर डिसिज डायनामिक्स, इकॉनॉमिक्स एंड पॉलिसी' चे संचालक डॉ रमणन लक्ष्मीनारायण यांनी 'बीबीसी'शी बोलतांना असं म्हटलं होतं की भारतामध्ये या विषाणूचा संसर्ग होण्यासाठी दोन ते तीन आठवडे उशीर झाला असला तरी भारतासमोर मोठा धोका आहे.भारताच्या बहुतांश लोकसंख्येपर्यंत हा विषाणू तिसऱ्या टप्प्यामध्ये पोहोचू शकतो आणि त्याच्या परिणामांसाठी भारतानं तयार रहायला हवं. "भारताकडे या संकटासाठी आवश्यक हॉस्पिटलची व्यवस्था नाही. देशभरात ७० हजार ते १ लाख आयसीयू बेड्स आहेत. हीच माझ्यासाठी चिंतेची बाब आहे. आपल्याकडे वेळ कमी आहे आणि जे चीन करू शकलं नाही ते आपल्याला करावं लागेल. तात्पुरती हॉस्पिटल्स उभारावी लागतील. त्यासाठी जी स्टेडियम्स आपल्याकडे आहेत ती ताब्यात घ्यावीत, तिथे बेड्स लावावेत. जेवढी व्हेंटिलेटर्स जमा करता येतील तेवढी करावीत. समोरून सुनामी येते आहे आणि आपण केवळ तिच्याकडे बघत उभे राहणार असू तर तुम्ही संपून जाल यात शंका नाही," डॉ लक्ष्मीनारायण त्यांचं मत व्यक्त करतांना म्हणाले.

हॉस्पिटल्स, प्रयोगशाळा सज्ज आहेत का?

ज्या तयारीची अपेक्षा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाचा प्रादुर्भाव वाढला तर त्याला नियंत्रणात आणण्यासाठी आरोग्य यंत्रणा सज्ज आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आरोग्य सुधारण्यासाठी अनेक लोक विगनिजमचा मार्ग स्विकारत आहेत.

मात्र, विगन जीवनशैलीचा एवढा मर्यादित अर्थ अपेक्षित नाही. यात चामड्यापासून तयार करण्यात आलेल्या वस्तू, लोकर आणि मोतीसुद्धा वापरत नाहीत.

अशाप्रकारची विगन जीवनशैली सहाजिकच महागडी आहे. असं असलं तरी विगन जीवनशैलीवर त्याचा परिणाम होताना दिसत नाही. जगभरात ही लाईफस्टाईल आचरणात आणणाऱ्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे.

एकट्या अमेरिकेत स्वतःला विगन म्हणवून घेणाऱ्यांची संख्या 2014 ते 2017 या काळात तब्बल 600 टक्क्यांनी वाढली आहे. ग्लोबल डाटा या संस्थेने ही माहिती दिली आहे. तर विगन सोसायटीने दिलेल्या माहितीनुसार युकेमध्ये गेल्या दशकभरात विगन लोकांची संख्या 400 टक्क्यांनी वाढली आहे.

मूठभर लोकांपासून सुरू झालेली ही विगन चळवळ आज मुख्य प्रवाहात पोहोचली आहे. त्यामुळेच मॅकडोनल्डसारख्या मोठ्या फूड ब्रँडनेदेखील 'मॅकविगन बर्गर' बाजारात आणले आहेत.

1 नोव्हेंबर हा दिवस 'जागतिक विगन दिन' म्हणून पाळला जातो.  याच निमित्ताने विगन लाईफस्टाईलविषयी पाच महत्त्वाच्या गोष्टी जाणून घेऊया.

1. आरोग्यविषयक फायदे-तोटे

ब्रिटनमध्ये करण्यात आलेल्या एका सर्वेक्षणानुसार मांसाहाराचा त्याग करू इच्छिणारे 50% लोक आरोग्यविषयक कारणांमुळे विगन आहाराचा अवलंब करतात. (Mintel)

रेड मिट आणि प्रोसेस्ड मिट खाल्ल्यानं आतड्यांचा कर्करोग होण्याची शक्यता जास्त असते, असं अभ्यासामधून आढळून आलं आहे.

जागतिक आरोग्य संघटनेनंदेखील प्रक्रिया केलेल्या मांसाला कर्करोगकारक पदार्थांच्या यादीत टाकलं आहे. तसंच तंतूमय पदार्थ, फळं आणि भाज्यांनी युक्त सकस आहार घेतल्यानं कर्करोगाचा धोका कमी होतो, असा सल्लाही दिला आहे.

मात्र, विगन आहार घेणारे अधिक सुदृढ असतात का?

दीर्घकाळ विगन आहार घेण्याने शरीराला फायदा होतो का, हे अजूनही पूर्णपणे स्पष्ट झालेलं नाही.

यासंबंधी एक संशोधन करण्यात आलं आहे. या संशोधनात मांसाहार घेणारे आणि विगन किंवा शाकाहार घेणाऱ्यांचा अभ्यास करण्यात आला. या अभ्यासात असं आढळून आलं, की विगन किंवा शाकाहार घेणाऱ्यांना आरोग्यविषयक समस्या काही प्रमाणात कमी असल्या तरी त्यांना दीर्घायुष्य लाभतंच असं नाही.

विगन आहार घेणाऱ्यांची प्रकृती तुलनेने चांगली असण्यामागचं कारण ते आरोग्याबद्दल अधिक जागरूक असतात, हेदेखील असू शकतं.

अर्थात, केवळ वनस्पतीजन्य आहारातूनही आरोग्यविषयक समस्या निर्माण होतात. विगन आहार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'विगन लाईफस्टाईल' म्हणजे कुठल्याही प्राण्यावर कुठल्याच प्रकारचा अत्याचार न करणे. विगन आहारात मांस, मासे, दुग्धजन्य पदार्थ (डेअरी प्रॉडक्ट्स), अंडी वर्ज्य असतात. इतकंच काय या आहारात मधमाशांपासून मिळणारं मधही वर्ज्य असतं.