डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुमार केतकर

बीबीसी मराठीचे संपादक आशिष दीक्षित यांनी काँग्रेस पक्षात नेतृत्वावरून निर्माण झालेल्या पेचाच्या निमित्ताने केतकर यांच्याशी बातचीत केली.

राहुल गांधीच अध्यक्ष व्हावेत असं तुम्हाला का वाटतं? 2014 नंतर काँग्रेसचा अनेक ठिकाणी पराभव झाला आहे. 2019 नंतर त्यांनी अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला होता. राहुल गांधी दोन दशकांपासून राजकारणात आहेत. ते अजूनपर्यंत चमक दाखवू शकलेले नाहीत अशा आशयाचे अनेक लेख वृत्तपत्रांमध्ये प्रकाशित झाले आहेत. काँग्रेस पक्षाच्या इतक्या हलाखीच्या परिस्थितीत वर काढू शकतील असं तुम्हाला कशाच्या आधारावर वाटतं?

पहिली गोष्ट म्हणजे ते दोन दशकं राजकारणात आहेत हे खरं नाही. महत्त्वाच्या पदी तसंच निवडणूक प्रचार मोहिमांमध्ये ते जेमतेम एक दशकभर आहेत. दोन दशकं एकूण राजकारणात आहेत. ते चमक दाखवू शकले नाहीत हा प्रचार प्रसारमाध्यमांनी, बीबीसीने सुद्धा खोटा ठरवला आहे.

गुजरात निवडणुकांवेळी मी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं होतं, की गुजरातमध्ये काँग्रेसचं सरकार येईल अशी परिस्थिती होती. त्यावेळी तुम्ही इतर लोकांच्या मुलाखती घेत होतात. ते सगळे लोक म्हणत होते की, राहुल गांधींनी कमाल केली आहे. आम्हाला एवढी अपेक्षाच नव्हती.

 2017-18च्या काळातली गोष्ट आहे. राहुल गांधींचं कॅम्पेन यशस्वी झालं, ते सत्तेच्या जवळ आले. ते गुजरात जिंकू शकले नाहीत पण ते सत्ता मिळवण्याच्या इतक्या जवळ येतील अशी कल्पना कोणी केली नव्हती.

हे म्हणजे आमचा मुलगा एवढं करेलअसं वाटलं नव्हतं, असं म्हणण्यासारखं आहे. ते लोकसभेत विजय मिळवून देऊ शकलेले नाहीत?

तुमची स्मृती तुम्ही तपासून पाहायला हवी. अमित शहांची जाहीर सभेतली भूमिका अशी होती की, आम्हाला गुजरातमध्ये 150 जागा मिळतील. त्यांना शंभर जागाही मिळू शकल्या नाहीत.

कांग्रेस खासदार आणि ज्येष्ठ पत्रकार कुमार केतकर आणि आशिष दीक्षित

काँग्रेस पक्षाचा पराभव झाला ही वस्तुस्थिती आहे...

असं तुम्ही कसं म्हणू शकता? भारतीय जनता पक्षाचाही 84-85 साली पराभव झाला होता.

गुजरातमध्ये भाजप सत्तेत आलं...

पराभव हा निकष ठरत नाही. सत्तेत येणं हा निकष ठरत नाही. तुम्ही कशी लढाई केली हे महत्त्वाचं असतं.

काँग्रेस पक्ष सत्तेत येण्यासाठी नाहीये का?

 85 साली तुम्ही हाच प्रश्न अडवाणी-वाजपेयींना पर्यायाने भाजपला का विचारला नाही?  वाजपेयी स्वत: हरले होते. ते सत्तेत नव्हते पण त्यांनी उमेद दाखवली. सत्तेत नसलो तरी लढायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

छत्तीसगढ, राजस्थान आणि मध्य प्रदेशात काँग्रेस जिंकलं. गुजरातमध्येही जवळपास जिंकलं. यात राहुल गांधींचा मोलाचा वाटा आहे. ते अध्यक्ष झाले नाहीत तरी नेतृत्व गटात त्यांनी असायला हवं असं मत काँग्रेसचे खासदार आणि ज्येष्ठ पत्रकार कुमार केतकर यांनी व्यक्त केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुमारीका तृष्णा शाक्य

मासिक पाळी सुरू होईपर्यंत या मुलीची जिवंत देवीच्या रूपात पूजा केली जाईल. नेपाळमध्ये अशा मुलींना कुमारिका म्हणून ओळखलं  जातं.

मासिक पाळी जोपर्यंत सुरू होत नाही तोपर्यंत तिला कुमारीकेच्या वेशभूषेतच रहावं लागेल.

जिवंत देवी म्हणून निवड झालेल्या या मुलीचं नाव तृष्णा शाक्य आहे.

तृष्णाला लाल साडी नेसवण्यात आली होती.  2015 मध्ये आलेल्या भूकंपाचे साक्षीदार असलेल्या रस्त्यांवरून तिच्या वडिलांनी तिला घरापासून ऐतिहासिक दरबारात नेलं.

या दरबारात तिची यथोचित पूजा करण्यात आली. आता तिथं तिची विशेष काळजी घेतली जाईल.

मिरवणुकीदरम्यान या छोट्या मुलीला तिच्या कुटुंबातील सदस्यांचा वेढा पडलेला होता.

गुडघ्यापर्यंत लाल रंगाचे ढगळ कपडे घातलेले काही पुरुष तिच्यासोबत रस्त्यांवरून अनवाणी चालत होते.

देवीचा दर्जा प्राप्त झाल्यानंतर काढण्यात आलेली मिरवणूक

"मला आनंदही झाला आहे आणि त्याच वेळी मी दु:खीसुध्दा आहे. कुमारिका म्हणून माझ्या मुलीची निवड झाली आहे. ही आमच्यासाठी अभिमानाची गोष्ट आहे. पण दुःख याच गोष्टीचं आहे की, ती आता आमच्यापासून दूर जात आहे." असं तिचे वडील बिजया रत्न शाक्य यांनी न्यूज एजेंसी 'एएफपी'ला सांगितलं.

तृष्णाला घेऊन जात असताना तिचा जुळा भाऊ कृष्णा रडत होता.

तिला आता हिंदू देवी तलेजूचा अवतार समजण्यात येईल.

विशेष सणांच्या दिवशीच तिला मंदिरातून बाहेर पडण्याची परवानगी असेल. वर्षातून फक्त 13 वेळाच ती आता मंदिराबाहेर पडू शकेल.

अनेक प्रकारच्या शारीरिक चाचण्या

कुमारिकेला जिवंत देवीचा दर्जा देण्याआधी पुजारी संबधित मुलीसमोरच एका जनावराचा बळी देतात. या प्रथेनुसार आतापर्यंत 108 म्हशी, बकऱ्या, कोंबडे, बदक आणि अंडी कापण्यात आली आहेत.

कुमारीकेचे दर्शन घेताना नागरिक

या कुमारीकेला हिंदू आणि बौद्ध धर्माकडून सारखाच सन्मान दिला जातो. विशेष म्हणजे अशा कुमारिका या पूर्वी काठमांडू, पाटन आणि भक्तपूर अशा तिन्ही राजेशाही साम्राज्यांचं प्रतिनिधित्व करत असत.

कुमारिका निवडीची प्रथा ही राजघराण्यांशी संबंध होती. 2008 मध्ये हिंदू साम्राज्य संपुष्टात आलं आणि नेपाळमध्ये लोकशाहीची घोषणा करण्यात आली.  पण, तरीही कुमारिका प्रथा अजूनही सुरूच आहे.

विविध प्रकारच्या शारीरिक चाचण्यांनंतर कुमारीकेची निवड होते. मान्यतेनुसार, कुमारीका होण्यासाठी हरणीसारखी जांघ आणि सिंहणसारखी छाती असणं गरजेचं आहे.

या शारीरिक चाचण्यांमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नेपाळची राजधानी काठमांडूमध्ये नुकतंच तीन वर्षांच्या मुलीला 'जिवंत देवी'चा दर्जा देण्यात आला आहे. गुरुवारी पुजाऱ्यांनी तिला ऐतिहासिक मंदिरात पाठवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुराण जीर्ण झालं तरी ते फेकून देऊ नये अशी मुस्लिमांची धारणा आहे. पण जीर्ण झालेल्या प्रती ठेवायच्या कुठं? हा प्रश्न अनेकांना पडतो.

अशा वेळी एका संस्थेनी पुढाकार घेऊन जीर्ण कुराणच्या प्रतींचा प्रश्न मार्गी लावला आहे.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुस्लिमांचा धर्मग्रंथ पवित्र कुराण जर जुना झाला तर त्याचं काय करायचं हा पाकिस्तानमध्ये संवेदनशील विषय आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुर्दीश आणि वेस्टर्न इंटेलिजिन्सच्या अधिकाऱ्यांनी बीबीसीला सांगितलं, की आयसिसचं इराकमधलं आताचं अस्तित्व म्हणजे अत्याधुनिक बंडखोरीसारखं आहे. शिवाय, आयसिसचे हल्लेही वाढत आहेत.

कुर्दीश दहशतवादविरोधी पथकाचे प्रमुख लाहूर तालाबानी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अल-कायदापेक्षा आताचे कट्टरतावादी अधिक कौशल्यपूर्ण आणि अधिक विघातक आहेत.

"त्यांच्याकडे उत्तमोत्तम तंत्र, डावपेच आणि त्यासाठी पुरेसा पैसाही आहे. ते वाहनं, शस्त्र, अन्न आणि साहित्य खरेदी करण्यास सक्षम आहेत. ते तंत्रज्ञानातही तरबेज आहेत. त्यांना बाहेर काढणं अधिक कठीण आहे. ते अल्-कायदासारखेच आहेत," असंही लाहूर तालाबानी सांगतात.

उत्तर इराकच्या कुर्दीस्तान प्रदेशातल्या डोंगरांमध्ये सुलामेनियामध्ये वाढत असलेल्या एका संघटनेबद्दल त्यांनी भाष्य केलं आहे. या संघटनेनं गेल्या वर्षभरात पुन्हा एकदा आपल्या खिलाफतीचं पुनरुज्जीवन करायला सुरूवात केलीये.

तालाबानी यांनी सांगितलं, "कारवाया वाढल्याचं दिसतंय. त्यांचा संघटना पुनर्बांधणीचा टप्पा पूर्ण झाला असावा, असं आम्हाला वाटतंय."

"ही आयसिस आधीपेक्षा वेगळी आहे. थेट संघर्ष टाळण्यासाठी ते कोणत्याही भागाचा ताबा मिळवणं टाळत आहेत. त्याऐवजी ते इराकमधल्या हॅमरिन पर्वतरांगांमध्ये भूमिगत होऊन अल्-कायदाप्रमाणे कारवाया करत आहेत," असं तालाबानी सांगतात.

हेच आता आयसिसचं केंद्र बनल्याचंही तालाबानी यांनी म्हटलं. ते सांगतात, "हॅमरीनच्या पर्वतरांगा खूप दूरवर पसरल्या आहेत आणि इराकच्या लष्कराला इथं नियंत्रण ठेवण्यास कठीण जातं. तिथं लपण्यासाठी खूप जागा आहेत, शिवाय गुहा सुद्धा आहेत.

इराकची राजधानी बगदादमधील सध्याची अशांतता आयसिसच्या पथ्थ्यावर पडेल आणि अल्पसंख्यांक सुन्नी मुस्लिमांमधल्या परकेपणाच्या भावनेचा ते फायदा करुन घेतील. इराकमध्ये ही रक्तरंजित पद्धत नेहमीची बनलीये.

राजकीय अशांतता म्हणजे आयसिससाठी पर्वणीच असल्याचं तालाबानी यांचं म्हणणं आहे.

2017 मध्ये कुर्दीश स्वातंत्र्यासाठी घेण्यात आलेल्या सार्वमतानंतर बगदाद आणि कुर्दिस्तानातील सरकार यांच्यामध्ये ताणल्या गेलेल्या संबंधांचाही कट्टरतावाद्यांना फायदा होतोय.

कुर्दीश पेशमर्गा सिक्युरिटी फोर्स आणि त्यांच्या इराकी प्रतिस्पर्ध्यांमध्ये उत्तर इराकमध्ये मोठ्या प्रमाणावर 'नो मॅन्स लँड' आहे. या भागात आयसिसकडून मात्र गस्त घातली जाते.

ग्वेर शहराच्या डोंगरावरील चौकीवर असणारे मेजर जनरल सिरवान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराकमध्ये इस्लामिक स्टेट (आयएस) पुन्हा संघटना बांधणी करत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. दोनच वर्षांपूर्वी इस्लामिक स्टेटनं इराकमधल्या आपल्या वर्चस्वातील शेवटचा प्रांतही गमावला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुऱ्हाडीने केला खून

ते शोधण्यासाठी आम्ही राजस्थानच्या राजसमंदमध्ये एका निर्जन खोलीत प्रवेश केला.

पाहिलं की, त्या खोलीत एका कोपऱ्यात मातीच्या चुलीवर मोठं भांडं ठेवलेलं आहे. बाजूला ठेवलेल्या परातीत दोन पोळ्या होत्या. चुलीच्या मागे एका कोपऱ्यात घमेली आणि फावडी तशीच पडलेली. आणि खोलीत असलेल्या खाटेवर कोणीतरी हिशोबाची वही सोडून गेलं होतं. एका टेबलावर जुना बंद टीव्ही आहे, आणि त्या शेजारीच छोटीमोठी भांडी आहेत.

अफराजुल

इथं एकाचवेळी बऱ्याच लोकांचं जेवण शिजवलं जात असणार, याच्याच या खुणा होत्या. खोलीच्या बाहेर घाईघाईत घर सोडून गेलेल्यांच्या चपलांचे बरेच जोड पडलेले दिसतात.

ही खोली आहे 50 वर्षीय अफराजुल या कामगाराची. अफराजुल पश्चिम बंगालच्या मालदा जिल्ह्यातल्या सय्यदपूर कलियाचक गावातून राजसमंदमध्ये कामासाठी आले होते. पण आता ती रिकामी आहे.

अफराजुलच्या खोलीत असलेली फावडी, घमेले.

त्या खोलीत अफराजुलचा भाचा इनामुल, जावई मुशर्रफ शेख आणि काही बंगाली कामगारही त्यांच्याबरोबर रहायचे.

अफराजुलच्या हत्येचा व्हीडिओ एव्हाना तुमच्यापर्यंतही पोहोचलाच असेल. त्या व्हीडिओमधल्या त्यांच्या असहाय किंकाळ्याही तुम्ही ऐकल्या असतील. त्या किंकाळ्यांची दहशत अशी पसरली की त्यांच्यासोबत राहणारे कामगारही पश्चिम बंगालला परतले आहेत.

जे अजूनही धाडस करून परतले नाहीत, ते शहराच्या दुसऱ्या भागात राहायला गेले आहेत.

पंडित खेमराज (डावीकडील)

अफराजुलचे घरमालक पंडित खेमराज पालीवाल हेही त्या घटनेमुळे मानसिक धक्क्यात आहेत. "अशा भल्या माणसाबरोबर असं व्हायला नको होतं...," एवढंच जेमतेम ते बोलू शकतात.

गेल्या नऊ-दहा वर्षांपासून रामलाला आपल्या रिक्षातून अफराजुल आणि त्यांच्या कामगार सहकाऱ्यांना कामावर घेऊन जात होते. अफराजुल असे अचानक कसे जाऊ शकतात, याचा त्यांनाही धक्काच पोहोचला आहे.

"तो एक स्वच्छ मनाचा भला माणूस होता. त्यांना चहा आवडायचा आणि मलाही ते चहा पाजायचे," रामलाल सांगतात.

अफराजुलच्या हत्येचा व्हीडिओ पाहण्याची हिंमत रामलाल यांना झालीच नाही. त्यांच्या आठवणीनं त्यांच्या डोळ्यातही पाणी आलं.

सुमारे 12-13 वर्षांपूर्वी अफराजुल पश्चिम बंगालमधून राजस्थानमध्ये मजुरीसाठी आले. या 13 वर्षांमध्ये त्यांनी कामगार ते ठेकेदार अशी प्रगती केली होती आणि आता ते रस्त्याची कामंही घेऊ लागले होते. सरकारकडून कंत्राटं मिळवलेली मोठ्या ठेकेदारांसाठी ती कामं अफराजुल मग मजुरीवर करवून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजस्थानच्या राजसमंदमध्ये दिवसाढवळ्या एका व्यक्तीला कुऱ्हाडीनं निर्दयीपणे ठार करून जाळण्यात आलं. त्याचा व्हीडिओ व्हॉट्सॅपवरून सर्वत्र पसरला, न्यूज चॅनलवरून दिवसभर ते खळबळजनक फुटेज दाखवण्यात आलं. पण जो मेला तो कोण होता? आणि त्याला का मारण्यात आलं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलदीप यादव

भारतीय क्रिकेट संघाने दोन वर्षांपूर्वी ऑस्ट्रेलियात पहिल्यांदाच टेस्ट सीरिज जिंकण्याचा पराक्रम केला. त्या दौऱ्यातील शेवटच्या टेस्टमध्ये चायनामन स्पिनर कुलदीप यादवने डावात पाच विकेट्स घेण्याची करामत केली.

मॅचनंतर बोलताना प्रशिक्षक रवी शास्त्री यांनी सांगितलं की विदेशात कुलदीप हा आपला नंबर एकचा स्पिनर असेल. स्वत: प्रशिक्षकांनीच पाठ थोपटल्याने कुलदीपची टेस्ट कारकीर्द बहरेल अशी अपेक्षा होती. मात्र त्या टेस्टनंतर कुलदीपला खेळण्याची संधीच मिळाली नाही.

सर्वोत्तम स्पिनर ते राखीव स्पिनर अशी कुलदीपची अवस्था झाली आहे. संघात नसलेले नेट बॉलर खेळाडूंना संघात समाविष्ट केलं जात आहे पण कुलदीप संघात असूनही अंतिम अकरासाठी त्याचा विचार होत नाही.

कुलदीपच्या शेवटच्या टेस्टनंतर भारतीय संघाने 13 टेस्ट खेळल्या आहेत. मात्र कुलदीपच्या नशिबी संघातल्या खेळाडूंना पाणी, एनर्जी ड्रिंक देणं, टॉवेल, ग्लोव्ह्ज, हेल्मेट-बॉल पुरवणं हेच काम  आलं आहे.

ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात काय झालं?

दुबईत झालेल्या आयपीएल स्पर्धेनंतर भारतीय खेळाडू परस्पर ऑस्ट्रेलियासाठी रवाना झाले. कठोर अशी क्वारंटीन प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर भारतीय संघाने वनडे आणि ट्वेन्टी-20 मालिका खेळल्या. कुलदीप या संघांचा भाग नव्हता. टेस्ट मालिकेत चार सामने होणार होते. अॅडलेड, मेलबर्न, सिडनी, ब्रिस्बेन अशा चार टेस्टमध्ये मिळून भारतीय संघाचे प्रमुख खेळाडू दुखापतग्रस्त झाले.

अडलेड टेस्टनंतर कर्णधार विराट कोहली पत्नी अनुष्का शर्माच्या बाळंतपणावेळी बरोबर राहण्यासाठी मायदेशी परतला. मोहम्मद शमीच्या हाताला बॉल लागल्याने तो मालिकेबाहेर गेला.

उमेश यादव, हनुमा विहारी, रवीचंद्रन अश्विन, रवींद्र जडेजा, के.एल. राहुल हेही दुखापतग्रस्त झाले. नवदीप सैनीलाही दुखापतीने सतवलं. ब्रिस्बेन टेस्टमध्ये भारतीय संघ फिट 11 खेळाडू उभे करणार का अशी परिस्थिती होती. नेट बॉलर वॉशिंग्टन सुंदर आणि टी.नटराजन यांना संघात समाविष्ट करण्यात आलं.

कुलदीप यादव

सरावादरम्यान बॅट्समनला सराव व्हावा यासाठी बॉलिंग करण्यासाठी घेतलेल्या बॉलर्सना नेट बॉलर म्हटलं जातं. कुलदीप यादव संघात होता. मात्र त्याची निवड झाली नाही. सुंदर आणि नटराजन यांना पदार्पणाची संधी मिळाली. शार्दूल ठाकूर अश्विनच्या जागी खेळला. मात्र कुलदीपच्या नावाचा विचार झाला नाही. संघात आहे पण निवडीसाठी विचार होत नाही अशा विचित्र कोंडीत कुलदीप सापडला. ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चायनामन या दुर्मीळ पद्धतीने बॉलिंग करणारा कुलदीप यादव भारतीय संघात असतो. मात्र अंतिम अकरात त्याची निवड होत नाही. शेवटची टेस्ट खेळून कुलदीपला दोन वर्ष झाली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलदीप सेंगर यांच्यासोबत अन्य दहा जणांवरही पोलिसांनी हत्येचा गुन्हा दाखल केला आहे. पीडित तरुणीच्या काकांनी सेंगर यांच्याविरोधात FIR नोंदवला आहे.

या FIR मधून एक नवीन माहितीही समोर येत आहे. पीडित तरुणीच्या सुरक्षेसाठी नेमण्यात आलेल्या पोलीस कर्मचाऱ्यांनी तिच्याबद्दलची माहिती भाजप आमदार कुलदीप सेंगर यांना दिली असल्याचं FIR मध्ये म्हटलं आहे.

दरम्यान, दिल्ली महिला आयोगाच्या अध्यक्षा स्वाती मालिवाल यांनी लखनौमधील रुग्णालयात जाऊन पीडित तरूणीची भेट घेतली. त्यांनी डॉक्टरांकडे तिच्या प्रकृतीची विचारपूस केली.

मालिवाल यांनी तरुणीच्या कुटुंबियांचीही भेट घेतली. संबंधित तरुणीवर दिल्लीमध्ये अधिक चांगले उपचार उपलब्ध करून देण्याचं आश्वासनही मालिवाल यांनी दिलं आहे.

उत्तर प्रदेशातल्या रायबरेलीत झालेल्या 'अपघातात' उन्नाव बलात्कार प्रकरणातील पीडित मुलगी आणि तिच्या वकिलांना गंभीर दुखापत झाली आहे. तर या मुलीच्या दोन नातेवाईकांचा मृत्यू झाला.

उन्नाव बलात्कार प्रकरणातील पीडित मुलीसहित तिचे दोन नातेवाईक आणि वकील गाडीतून जात होते. एका ट्रकने त्यांच्या गाडीला धडक दिली, असं उन्नाव पोलीस ठाण्याचे अधीक्षक माधवेंद्र प्रसाद वर्मा यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

अपघातस्थळाचं दृश्य

हा अपघात रायबरेली परिसरातील गुरबख्शगंज पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत झाल्याचं उन्नाव पोलिसांनी सांगितलं.

वर्मा पुढे म्हणाले, 'या अपघातात दोन महिलांचा मृत्यू झाला. यापैकी एक महिला पीडित मुलीची काकू आहे तर दुसरी महिला काकूची बहीण आहे. पीडित मुलगी आणि वकिलांची प्रकृती गंभीर आहे. त्यांच्यावर लखनौ येथील ट्रॉमा सेंटरमध्ये उपचार सुरू आहेत. उन्नाव पोलीस पीडित मुलीच्या आईला घेऊन लखनौला जात आहेत'.

ट्रक ड्रायव्हरने घटनास्थळाहून फरार झाला होता, मात्र त्याला अटक करण्यात आली आहे. त्याची चौकशी सुरू आहे, असं गुरबख्शगंज पोलीस ठाण्याचे SHO राकेश सिंग यांनी सांगितलं.

दरम्यान ज्या ट्रकने पीडित मुलीच्या गाडीला धडक दिली त्याच्या नंबरप्लेटमध्येही गडबड असल्याचं स्थानिक पत्रकार स्वरूप यादव यांनी सांगितलं.

पीडित मुलीच्या गाडीला धडक देणारा ट्रक

यासंदर्भात फॉरेन्सिक चौकशी सुरू असून, पीडित मुलगी तसंच तिच्या कुटुंबीयांच्या सांगण्यावरून तक्रार दाखल केली जाईल, असं रायबरेलीचे पोलीस अधीक्षक सुनील सिंग यांनी सांगितलं.

दरम्यान, हा अपघात रायबरेलीमध्ये झाला आहे आणि रायबरेली पोलिसांनीच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उन्नाव बलात्कार प्रकरणातील पीडित तरुणी आणि तिच्या नातेवाईकांना झालेल्या अपघातानंतर भाजपचे आमदार कुलदीप सेंगर यांच्यावर हत्येचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलदीप सेंगर यांना दिल्लीतल्या तीस हजारी कोर्टानं ही शिक्षा सुनावली आहे.

4 जून 2017 रोजी पीडित मुलीचं अपहरण करून तिच्यावर बलात्कार करण्यात आला. तिच्या वडिलांचा पोलीस कोठडीत मृत्यू झाला. त्यानंतर तिच्या कारला एका ट्रकने संशयास्पदरीत्या धडक दिली होती. या अपघातात तिच्या दोन नातेवाइकांचा मृत्यू झाला होता.

या प्रकरणातले मुख्य आरोपी भाजपचे माजी आमदार असल्यामुळे या खटल्याकडे देशाचं लक्ष होतं.

कोण आहे कुलदीप सिंह सेंगर?

राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात सेंगर यांनी काँग्रेसपासून केली. 2002च्या निवडणुकांआधी त्यांनी बसपामध्ये प्रवेश केला आणि काँग्रेसच्या उमेदवाराला मोठ्या फरकाने हरवलं. 2007येईपर्यंत त्यांची बाहुबलीसारखी प्रतिमा निर्माण झाली. यानंतर त्यांनी समाजवादी पक्षात प्रवेश केला.

2012मध्ये सपाच्या तिकfटावर त्यांनी निवडणूक लढवत जिंकली आणि 2017मध्ये ते भाजपच्या तिकीटावर आमदार झाले. 2002पासून सेंगर हे सलग आमदार आहेत. 2002 ते 2017च्या दरम्यान ते बसपी, सपा चे आमदार होते आणि त्यानंतर  भाजपचे आमदार होते.

पण त्यांना पक्षातून निलंबित करण्यात आल्याचं भाजपचं म्हणणं आहे.

आतापर्यंत काय झालं?

4 जून 2017 - नोकरी मिळवण्यासाठी मदत मागायला कुलदीप सिंह सेंगरकडे गेलेली असताना या आमदाराच्या घरी आपल्यावर बलात्कार करण्यात आल्याचा आरोप पीडित मुलीने केला.

11 जून 2017 - यानंतर 11 जूनला ही मुलगी बेपत्ता झाली. यानंतर या मुलीच्या कुटुंबाने ती हरवल्याची तक्रार दाखल केली.

20 जून 2017 - ओरैयाच्या एका गावात ही मुलगी सापडली आणि दुसऱ्या दिवशी तिला उन्नावमध्ये आणण्यात आलं.

22 जून 2017 - पीडितेला कोर्टात हजर करण्यात आलं. आणि CrPCच्या कलम 164 खाली तिचा जबाब नोंदवण्यात आला. हा जबाब देताना पोलिसांनी आमदार कुलदीप सिंह सेंगरचं नाव घेऊ न दिल्याचा आरोप पीडित मुलीने केला होता.

3 जुलै 2017 - जबाब नोंदवण्यात आल्याच्या 10 दिवसांनंतर पोलिसांनी या मुलीला कुटुंबाकडे सोपवलं आणि पीडिता दिल्लीत आली. पोलिसांनी आपलं शोषण केल्याचं पीडितेने म्हटलं. आमदार कुलदीप सिंह सेंगर आणि त्यांचा भाऊ अतुल सिंह सेंगर यांची नावं FIRमध्ये सामील करण्यात यावी, अशी मागणी पीडित मुलीने उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्याकडे केली होती.

24 फेब्रुवारी 2018 - पीडितेच्या आईने पुढे येत उन्नावच्या मुख्य ज्युडिशल कोर्टाकडे CrPCच्या कलम 156(3)नुसार FIR दाखल करण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उन्नाव बलात्कार प्रकरणी भाजप आमदार कुलदीप सिंग सेंगर यांना दोषी ठरवण्यात आलंय. कुलदीप सेंगर यांना 10 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलभूषण जाधव

आयसीजेने इतिहासात पहिल्यांदाच कोणत्याही देशाबद्दल इतक्या खुलेपणाने आणि स्पष्ट पद्धतीने भाष्य केलं आहे. निर्णयाच्या ठराविक टप्प्यावर त्यांनी पाकिस्तानला चुकीचं ठरवलं आहे. पाकिस्तानसंदर्भात अपमानजनक शब्दांचा उल्लेख केला आहे.

या शब्दांनी त्यांना बरं वाटत असेल तर काय बोलणार?

मात्र आयसीजेचा हा निर्णय भारत आणि पाकिस्तान यांच्यापुरता मर्यादित नाही. जगभरातील मानवाधिकारांसंदर्भाच्या दृष्टीने हा निर्णय निर्णायक आहे.

याचं गांभीर्य समजण्यासाठी थोडा वेळ असं धरून चालू की, एखादा अमेरिकेचा नागरिक चीनमध्ये गेला आहे आणि चीनने त्याला अशा पद्धतीने अटक केली आहे. त्यावेळी आयसीजेच्या या निर्णयाचा उल्लेख केला जाईल. चीनला या सर्व गोष्टी मानाव्या लागतील.

चीनचा एखादा नागरिक अन्य देशात गेला आणि त्याच्याबाबत असं काही घडलं तर चीनही या निर्णयाचा संदर्भ देऊ शकेल.

म्हणूनच चीनच्या न्यायाधीशांनी बहुमताच्या बाजूने कौल दिला. पाकिस्तान संतुष्ट असेल तर त्यांनी आपल्या न्यायाधीशांना विचारावं की बहुमताबरोबर जाण्याचा निर्णय त्यांनी का घेतला? कुलभूषणप्रकरणी व्हिएन्ना कन्व्हे प्रमाण मानलं जाईल याच्याशी मी सहमत आहे असं ते म्हणाले.

भारत-पाकिस्तान दृष्टीने कुलभूषण एवढा मोठा मुद्दा का?

कुलभूषण यांच्याप्रमाणे अनेक प्रकरणं आहेत.

भारताचा तरुण हमीद अन्सारी याला कोणत्याही कारणाविना त्यांनी सहा वर्षं कैदेत ठेवलं होतं. नंतर उपकार केल्याच्या आविभार्वात त्याला सोडण्यात आलं.

याआधी सरबजीत सिंह, चमेल सिंह यांची न्यायालयाने सुटका केली होती. त्यांचा कैदेतच मृत्यू झाला होता.

अशा अनेक घटनांची पार्श्वभूमी कुलभूषण प्रकरणाला आहे.

कुलभूषण यांच्या गावी पेढे वाढून आनंद व्यक्त करण्यात आला.

दिल्लीस्थित हजरत निझामुद्दीन दर्ग्याचे प्रमुख मौलवी पाकिस्तानला गेले होते. त्यांना आयएसआयने ओलीस पकडून नेलं. त्यांना तीन ते चारदिवस मारहाण करण्यात आली.

भारतीय नागरिक पाकिस्तानात असुरक्षित आहेत. कुलभूषण यांच्या निमित्ताने अशा सगळ्या घटनांचे धागे तीव्रतेने समोर आले आहेत. कारण अनेकांच्या मते कट्टरवादी गटाने कुलभूषण यांचं इराणहून अपहरण करून त्यांना आयएसआयला विकल्याचं म्हटलं जातं.

भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न आहे. चुकून किंवा काही कारणांमुळे पाकिस्तानच्या हद्दीत जाणाऱ्या नागरिकांच्या सुरक्षेचा मुद्दा आहे. म्हणूनच कुलभूषण यांच्या प्रकरणाला प्रचंड महत्त्व...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'पाकिस्तान सूर्याला चंद्र आणि चंद्राला सूर्य ठरवतो.' इंटरनॅशन कोर्ट ऑफ जस्टिसचा (आयसीजे) निर्णय नीट पाहिला तर पाकिस्तानसाठी ही अत्यंत नामुष्कीची गोष्ट आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलभूषण जाधव यांची आई आणि पत्नी.

पाकिस्तानचं हे वर्तन नियमबाह्य आणि अयोग्य होतं, असं भारतीय परराष्ट्र खात्यानं म्हटलं. पाकिस्ताननं या भेटीच्या वेळी केलेल्या कृत्यांची यादी परराष्ट्र खात्यानं प्रसिद्ध केली आहे.

पाकिस्तानात कुलभूषण जाधव यांची भेट घेऊन त्यांची आई आणि पत्नी भारतात परतल्या आहेत. भारत सरकारनं ही मुलाखतीच्या पद्धतीवरही आक्षेप नोंदवला होता.

या आक्षेपात कपडे बदलणं तसंच बांगड्या काढणं आणि टिकली काढणं यांचा समावेश होता. त्यावर, पाकिस्तान सरकारकडून पहिली प्रतिक्रिया आली आहे.

पाकिस्तान सरकारनं एक निवेदन प्रसिद्ध केलं आहे. त्यात, "हेरगिरीचा आरोप असलेले कुलभूषण जाधव यांच्या आई आणि पत्नी यांनी नुकताच पाक दौरा केला. त्यानंतर 24 तासाच्या आतच भारताच्या प्रशासनानं केलेले आरोप आम्ही संपूर्णपणे नाकारत आहोत, "असं म्हटलं आहे.

शाब्दिक युद्धावर आमचा विश्वास नाही. आम्ही पारदर्शक आहोत. त्यामुळे आम्ही आरोपाचं खंडन करतो. हे सगळं इतकं त्रासदायक होतं तर जेव्हा कुटुंबीय भेटायला आले, मीडियाशी बातचीत झाली तेव्हाच हा मुद्दा उपस्थित का केला नाही?

प्रत्यक्षात, कुलभूषण यांच्या आईनं पाकिस्तानच्या मानवतावादी दृष्टिकोनाबद्दल आभार मानले. प्रसारमाध्यमांनी त्यांचं चित्रीकरणसुद्धा केलं. आम्हाला यापेक्षा जास्त काही बोलायचं नाही.

कुलभूषण जाधव यांच्या विरोधात पाकिस्ताननं खूप पुरावे जमा केल्याचा दावा केला आहे.

पाकिस्ताननं कुलभूषण जाधवांच्या कुटुंबीयांवर लादली होती ही 5 बंधनं

1. ज्यावेळी कुलभूषण जाधव यांची आई आणि पत्नी इस्लामाबादमध्ये आले त्यावेळी त्यांच्या जवळपास माध्यमं येणार नाहीत असं ठरलं होतं. पण पाकिस्तानी माध्यमं त्या ठिकाणी उपस्थित होती आणि त्यांनी कुलभूषण जाधव यांच्याबद्दल अनुचित प्रश्न आई आणि पत्नीला विचारले.

पाहा व्हीडिओ : कुटुंबीयांसोबतच्या भेटीनंतर कुलभूषण यांचा व्हीडिओ जारी

2. सुरक्षेचं कारण पुढे करून जाधव यांची आई आणि पत्नीला मंगळसूत्र, बांगड्या आणि टिकली काढून ठेवण्यास सांगण्यात आलं होतं.

भेटीदरम्यानचं दृश्य.

3. जाधव यांच्या आईला मराठीतून बोलण्याची परवानगी नाकारण्यात आली. तसंच त्या बोलत असताना सातत्यानं व्यत्यय आणला जात होता.

जाधव यांची पत्नी आणि आई.

4. जाधव यांच्या पत्नीला भेटीपूर्वी शूज काढून ठेवण्यास सांगितलं. भेटीनंतर त्यांनी आपले शूज परत मागितले, ते देण्यास पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांनी नकार दिला. परत परत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमवारी कुलभूषण जाधव यांच्या कुटुंबीयांनी त्यांची पाकिस्तानमध्ये जाऊन भेट घेतली. पाकिस्ताननं या भेटीपूर्वी आणि भेटीदरम्यान कुलभूषण जाधव यांची पत्नी आणि आईवर अनेक निर्बंध लादले होते. त्यावर पाकिस्ताननंही प्रतिक्रिया दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलभूषण जाधव यांच्या विरोधात पाकिस्ताननं खूप पुरावे जमा केल्याचा दावा केला आहे.

जाधव यांच्या विरोधात पाकिस्ताननं खूप पुरावे जमा केल्याचा दावा पाकिस्तानी मीडियानं केला आहे.

पाकिस्तानातील रोजनामा एक्सप्रेस या वृत्तपत्रानं हे वृत्त दिलं आहे. जाधव यांच्याविरोधात पाकिस्तानात ठिकठिकाणी हल्ले केल्याचा ठपका ठेवण्यात आला आहे.

पाकिस्तानी अॅटॉर्नी जनरलच्या अध्यक्षतेखाली तयार करण्यात आलेल्या समितीत तिथल्या संरक्षण, गृह आणि परराष्ट्र मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांचा समावेश आहे.

ही समिती जाधव यांच्याविरोधात जमा केलेले पुरावे 13 डिसेंबरला आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात दाखल करणार आहे. त्यानंतर पुढील सुनावणी होणार आहे.

अमेरिकन दूतावासानं भारतीय नागरिकांपर्यंत पोहचण्यासाठी सोशल मीडियावर आगळीच मोहीम सुरू केली आहे.

एक चुटकी सिंदुर...

इंडियन एक्सप्रेसमधील वृत्तानुसार, अमेरिकन दूतावासानं भारतीय नागरिकांपर्यंत पोहचण्यासाठी सोशल मीडियावर आगळीच मोहीम सुरू केली आहे.

अमेरिकन दूतावासाच्या सांस्कृतिक विभागाच्या प्रमुख मेरीके लॉस कार्लसन यांनी भारतीय संस्कृतीवर आपलं लक्ष केंद्रीत केलं आहे.

यासाठी सोशल मीडियावर त्यांच्या कर्मचाऱ्यांनी बॉलीवूड राग आळवण्यास सुरुवात केली आहे. यासाठी दूतावासातील अधिकारी बॉलीवूड अभिनेते-अभिनेत्रींचा पेहराव करून त्यांचे प्रसिद्ध हिंदी संवाद त्यांच्या लहेजात सादर करत आहेत.

कार्ल अॅडम या अधिकाऱ्यानं शशी कपूर यांचा सादर केलेला 'मेरे पास मा है' हा संवाद आणि अलियाना या महिला अधिकारीनं ओम शांती ओम चित्रपटातील दिपीका पदुकोणचा 'एक चुटकी सिंदूर' आणि त्यांच्या सारखे केलेले पेहराव यांचे व्हीडिओ सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय ठरले आहेत.

चीनमधील कच्चा माल नको

टाइम्स ऑफ इंडियामधील वृत्तानुसार, भारत आणि चीनमध्ये अलीकडच्या काळात मोठ्या प्रमाणात तणाव वाढीस लागला आहे.

औषध निर्मितीत उपयोगी येणाऱ्या कच्च्या मालासाठी भारत सध्या चीनवर अवलंबून आहे. पण, आरोग्य मंत्रालय आणि ड्रग नियामक प्राधिकरणानं हे अवलंबित्व कमी करण्यासाठी पावलं उचलण्यास सुरुवात केली आहे.

चीनमधून येणारा माल हा गुणवत्तापूर्ण असेल तरच तो भारतीय बाजारपेठेत येऊ दिला जाण्यावरही त्यांच्यात एकमत झालं आहे.

सध्या भारत औषध निर्मितीसाठी लागणारा 70 ते 80 टक्के कच्चा माल हा चीनमधून आयात करतो.

सीमा शुल्क गोदामाच्या अधिकाऱ्यांनी उंदरांनी अमली पदार्थ खाल्ल्याचा दावा केला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातील कारागृहात असलेले भारतीय नागरिक कुलभूषण जाधव यांची वाचण्याची शक्यता कमी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलभूषण जाधव यांना पाकिस्तानात सुनावलेल्या शिक्षेचा पुनर्विचार करण्यासंबंधीच्या खटल्यासाठी वकील देण्याचा हा आदेश आहे.

पाकिस्तान सरकारनं कुलभूषण जाधव यांना तिसऱ्यांदा कॉन्सुलर अॅक्सेस अर्थात भारतीय दूतावासातील अधिकाऱ्यांना भेटण्याची परवानगी द्यावी, अशीही सूचना इस्लामाबाद उच्च न्यायालयाने पाकिस्तानचे अॅटर्नी जनरल खालिद जावेद खान यांना दिल्या आहेत.

कुलभूषण यांना सुनावण्यात आलेल्या शिक्षेसंबंधी आंतरराष्ट्रीय न्यायलयाने दिलेल्या निर्णयाच्या अंमलबजावणीसाठी पाकिस्तानच्या कायदा मंत्रालयाने काही वकिलांच्या नियुक्तीची परवानगी मागितली होती. या याचिकेत संरक्षण मंत्रालयाचे सचिव आणि पाकिस्तानी जनरलच्या मुख्यालयातील महाअधिवक्ता हे प्रतिवादी आहेत.

याप्रकरणी न्यायालयानं पाकिस्तान सरकारला आदेश दिला की, पाकिस्ताननं भारतीय अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधून, त्यांना त्यांच्या परराष्ट्र खात्यामार्फत वकील नियुक्त करण्याची आणखी एक संधी द्यावी.

शिवाय, या प्रकरणावर उच्च न्यायालयात सुरू असलेल्या सुनावणीबद्दल कुलभूषण जाधव यांना माहिती देण्याच्या सूचनाही त्यांनी दिल्यात.

"कुलभूषण जाधव यांच्यावर निष्पक्ष खटला चालला पाहिजे. शिवाय, या विषयावर कुणालाही वक्तव्य करण्यापासून रोखलं पाहिजे," असंही मुख्य न्यायाधीश म्हणाले.

इस्लामाबाद उच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार पाकिस्तानचा परराष्ट्र विभाग भारतीय अधिकाऱ्यांच्या संपर्कात असल्याचं आश्वासन अॅटर्नी जनरल खालिद जावेद खान यांनी दिलं.

कुलभूषण जाधव यांच्यासाठी भारतानं वकिलाची नेमणूक केल्यास आम्हाला आनंदच होईल, असं अॅटर्नी जनरल खालिद जावेद खान यांनी म्हटलं. तसंच, या आदेशाची अंमलबजावणी करण्यासाठी सरकारला तीन आठवड्यांचा कालवाधी द्यावा, अशी विनंतीही अॅटर्नी जनरलने उच्च न्यायालयाला केली.

या प्रकरणाची सुनावणी 3 सप्टेंबर 2020 पर्यंत स्थगित करण्यात आली आहे.

आंतरराष्ट्रीय कोर्टात शिक्षेविरोधात पुनर्विचार याचिका दाखल करण्याच्या मुदतीच्या चार दिवस आधीच पाकिस्ताननं कुलभूषण जाधव यांना दुसरा कॉन्सुलर अॅक्सेस देण्यात आला होता

पाकिस्तानच्या परराष्ट्र खात्यानं प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुसार, इस्लामाबादमधील भारतीय उच्चायुक्तालयतील दोन कॉन्सुलर अधिकारी कुठल्याही अडचणींशिवाय दुपारी तीन वाजता कुलभूषण जाधव यांना भेटले. या पत्रकात ठिकाण किंवा इतर कुठलीच माहिती देण्यात आली नव्हती.

मात्र, भारत सरकारनं कॉन्सुलर अॅक्सेसच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तान सरकारनं पुन्हा एकदा भारत आणि भारतीय नागरिक असलेल्या कुलभूषण जाधव यांना त्यांची बाजू मांडणाऱ्या वकिलाच्या नेमणुकीसाठी परवानगी द्यावी, असा आदेश इस्लामाबादच्या उच्च न्यायलयाचे मुख्य न्यायाधीश न्या. अतहर मिनल्लाह यांनी दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलवंत कौर

मात्र या आकडेवारीला खोडून काढत पंजाबमधील एक 81 वर्षांची आज्जी कोव्हिड-19 पासून पूर्णपणे बरी झाली आहे.

चंदीगढला लागून असलेल्या मोहाली शहरातील कुलवंत निर्मल कौर या कोरोनावरील उपचार घेऊन बऱ्या झाल्या आहेत आणि आपल्या घरीही परतल्या आहेत.

“परमेश्वराच्या कृपेमुळेच हे शक्य झालं,” कुलवंत यांचे पुत्र गुरमिंदर सिंह आपल्या भावना व्यक्त करत होते.

अर्थात, आपल्या आईवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांनाही त्यांनी याचं श्रेय दिलं.

गुरमिंदर सिंह सांगतात, “आम्ही घरात क्वारंटाईनमध्ये होतो आणि आई हॉस्पिटलमध्ये. एकमेकांना भेटताही येत नव्हतं. मोहालीच्या खासगी रुग्णालयातील डॉक्टर दीपक भसीन आम्हाला सतत त्यांच्या प्रकृतीची माहिती देत होते.”

मधुमेह आणि रक्तदाबामुळे उपचारादरम्यान आव्हानं

कोरोनाशी लढताना त्यांचं वय ही महत्त्वाची बाब होतीच, पण त्यांना मधुमेह आणि रक्तदाबाचाही त्रास होता. गेल्या तीस वर्षांपासून आपली आई मधुमेह आणि रक्तदाबाच्या गोळ्या खात असल्याचं गुरमिंदर सिंह सांगतात.

"आई सुरुवातीपासूनच सकारात्मक विचार करत होती. आमच्या सगळ्यांची कोरोना चाचणी निगेटिव्ह आल्यामुळे तिचं मनोधैर्य अजूनच वाढलं,” ते सांगतात.

चंदीगढमध्ये ब्रिटनवरून परत आलेल्या 23 वर्षीय तरुणीला सर्वात पहिल्यांदा कोरोनाची लक्षण दिसून आली होती. 19 दिवस उपचार घेतल्यानंतर ती बरी झाली.

“या मुलीची एक मैत्रीण माझ्या आईच्या फ्लॅटवर भाडेकरू होती,” गुरमिंदर यांनी सांगितलं.

त्यांच्या संपर्कात आल्यानंतर कुलवंत यांनी प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नेण्यात आलं. मात्र तिथं जागा नसल्यामुळे त्यांना सिव्हिल हॉस्पिटल, खरड इथं नेण्यात आलं.

कुलवंत यांची सरकारी रुग्णालयाबद्दल कोणतीही तक्रार नाहीये, मात्र खासगी रुग्णालयाच्या तुलनेत तिथं सुविधा कमी असतात, असं त्यांना वाटतं. म्हणूनच त्यांनी नंतर खासगी रुग्णालयात जाणं पसंत केलं.

बऱ्या झाल्या असल्या तरी सध्या कुलवंत आपल्या घरामध्ये क्वारंटाईनमध्ये आहेत.

कुलवंत यांच्या धैर्याला डॉक्टरांचीही दाद

कुलवंत यांच्यावर मोहालीमधील मॅक्स हॉस्पिटलमध्ये उपचार करण्यात आले होते. त्यांच्यावर उपचार करणारे डॉक्टर दीपक भसीन यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, की कुलवंत यांची सकारात्मक वृत्ती उपचारादरम्यान खूप महत्त्वाची ठरली, कारण 80 वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या रुग्णांना अधिक धोका असतो.

डॉ. भसीन सांगतात, “कुलवंत स्वतः एक नर्स होत्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात तसंच भारतात कोरोनामुळे मृत्युमुखी पडलेल्या रुग्णांमध्ये 60 वर्षाहून अधिक वय असलेल्या रुग्णांची संख्या जास्त आहे. त्यातच मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा हृदयविकारासारखे आजार असलेल्यांना कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाचा धोका इतरांच्या तुलनेत अधिक असल्याचं आतापर्यंतच्या संशोधनात पुढे आलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुलाबा स्टेशनची बिल्डिंग

पश्चिम रेल्वेचं अंतिम स्टेशन असणाऱ्या चर्चगेटला आज मान आहे. पण त्या आधी हा मान कुलाबा स्टेशनचा होता.

आजही चर्चगेटचा तो मान आहेच, पण इतिहासात हरवलेल्या कुलाबा स्टेशनचं काय झालं? जाणून घ्या...

कुलाबा टर्मिनस

कुलाबा स्टेशनची शान काही औरच होती. पूर्वीच्या बॉम्बे, बडोदा अॅण्ड सेंट्रल इंडिया (BB&CI) म्हणजे आताच्या पश्चिम रेल्वेचं कुलाबा हे टर्मिनस होतं.

चर्चगेटच्या पुढं दोन छोटे प्लॅटफॉ़र्म, पादचारी पूल, दक्षिणेकडं लेव्हल क्रॉसिंग, अशी त्याची रचना होती.

चर्चगेटच्या पुढं म्हणजे आता जिथे इरॉस थिएटर आहे तिथून हा मार्ग जायचा.

आता इरॉसलगत आर्ट डेको बिल्डिंगची रांग आहे.

द वुडहाऊस रोडवरून जाणारी ही रेल्वे लाईन मोठ्या रेल्वे यार्डात संपायची. आता त्या जागेवर बधवार पार्क आहे.

हे बधवार म्हणजे, भारतीय रेल्वे बोर्डाचे पहिले अध्यक्ष फतेहचंद बधवार.

चर्चगेट स्टेशनच्या बाहेरचं दृश्य

कुलाबा स्टेशन प्रवासी वाहतुकीसाठी 1863मध्ये खुलं झालं.

तर, चर्चगेटहून 10 जानेवारी, 1870 पासून पाच गाड्यांसह वाहतूक सुरू झाली.

बॅकबे रेक्लमेशनसाठी...

पण 1930ला बॅकबे रेक्लमेशन प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्याच्या कामासाठी कुलाबा स्टेशन बंद करण्यात आलं.

कॉटन ग्रीन हे कापसाच्या व्यापारांचं केंद्र. पूर्वी ते स्टेशन टाऊन हॉल, म्हणजेच, आताच्या हॉर्निमन सर्कलपाशी होतं.

घोड्याच्या मदतीनं खेचली जाणारी ट्राम हेही त्या काळाचं वैशिष्टयं.

कुलाब्यात सध्या जिथं इलेक्ट्रीक हाऊस आहे, तिथंच या ट्रामचं कार्यालय होतं. ही 1863ची गोष्ट.

त्याच वर्षी कुलाबा स्टेशन खुलं झालं.

ट्राम आणि रेल्वे

ट्राम आणि रेल्वे एकाचवेळी पाहणं ही त्याकाळात फारच मजेशीर गोष्ट होती.

हळूहळू कुलाब्याला प्रवासी संख्या वाढू लागली. त्यामुळे छोट्या स्टेशनचं टर्मिनसमध्ये रूपांतर झालं.

आता चर्चगेटचं हे प्रवेशद्वार बंद झालं आहे.

कुलाब्याचा विस्तार व्हायला तीन दशकं लागली. देखणी स्टेशन बिल्डिंग, रेल्वे यार्ड हे 7 एप्रिल 1896 मध्ये खुलं झालं.

याच वर्षी मुंबईवर प्लेगचं संकट आलं होतं.

44 पैकी 40 फेऱ्या

19व्या शतकाच्या सुरुवातीला विरारला 44 फेऱ्या होत होत्या. त्यापैकी 40 फेऱ्या कुलाब्यातून सुरू व्हायच्या .

1920 मध्ये बॅकबे प्रकल्पानं पुन्हा जोर धरला. बॉम्बे डेव्हल्पमेंट डिपार्टमेंट म्हणजेच, BDDनं बॅकबे रेक्लमेशनचा पुढील टप्पा हाती घेतला.

त्यात कुलाबा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज चर्चगेट स्टेशन 148 वर्षांचं झालं. म्हणजे 10 जानेवारी 1870ला प्रथम इथून रेल्वे धावली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुवेतमधील भारतीयांच्या नोकऱ्या जाणार?

अनिवासी व्यक्तींबद्दलच्या विधेयकातल्या तरतुदी घटनेच्या दृष्टीने योग्य असल्याचं कुवेतच्या नॅशनल असेंब्लीच्या कायदे समितीने म्हटल्याचं 'अरब न्यूज' या वर्तमानपत्राने म्हटलंय.

आता हा प्रस्ताव इतर समित्यांकडे मंजुरीसाठी पाठवण्यात येणार असल्याचं वृत्त आहे. कुवेतमध्ये राहणाऱ्या भारतीयांचं प्रमाण देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या 15 टक्क्यांपर्यंत मर्यादित ठेवण्यात यावं, असं या कायद्याच्या मसुद्यात म्हटलंय.

हे विधेयक मंजूर झाल्यास कुवेतमध्ये राहणाऱ्या जवळपास 10 लाख भारतीयांपैकी सुमारे आठ ते साडेआठ लाख लोकांना परतावं लागेल.

कुवेतमध्ये सर्वाधिक अनिवासी भारतीय

सौदी अरेबियाच्या उत्तरेकडे आणि इराकच्या दक्षिणेकडे असणाऱ्या या लहानशा देशाची लोकसंख्या आहे 45 लाखांच्या आसपास. यापैकी मूळ कुवेतींची लोकसंख्या फक्त तेरा ते साडेतेरा लाख आहे.

इजिप्त, फिलीपाईन्स, पाकिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका आणि इतर देशांच्या तुलनेत कुवेतमध्ये भारतीयांची लोकसंख्या सर्वाधिक आहे.

याच विधेयकाद्वारे कुवेतमध्ये राहणाऱ्या इतर देशांच्या नागरिकांची संख्याही कमी करण्यात येणार असल्याचंही वृत्त आहे. अनिवासी लोकसंख्येचं प्रमाण आतापेक्षा कमी करून एकूण लोकसंख्येच्या 30% पर्यंत आणण्यात येणार असल्याचं सांगण्यात येतंय.

कुवेतमध्ये मोठ्या प्रमाणात भारतीय होते.

नासिर मोहम्मद (नाव बदलण्यात आलेलं आहे) कुवेतमधल्या एका मल्टीनॅशनल कंपनीत काम करतात. त्यांच्याकडे इंजिनिअरिंगची डिग्री आहे. पण असं असूनही त्यांना परिस्थितीमुळे सुपरवाझरचं काम करावं लागतंय.

ते सांगतात, "इथे राहणाऱ्या भारतीयांना भीती वाटतीये, जर विधेयकाचा कायदा झाला तर काय होईल?"

पण तरीही जुन्या कंपनीच्याऐवजी नवीन कंपनीमध्ये काम मिळाल्याने नासीर मोहम्मद स्वतःला भाग्यवान समजतात. 2018 ला कुवेतध्ये आलेल्या नवीन नियमांमुळे अपात्र ठरल्याने आयआयटी आणि बिट्स पिलाननीमधून पदवी घेतलेल्या अनेक इंजिनिअर्सच्या नोकऱ्या गेल्या होत्या.

माजी परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी या प्रकरणी कुवेत सरकारसोबत याविषयी चर्चा केली होती पण यावर तोडगा निघाला नव्हता.

नासिर मोहम्मद म्हणतात, "परिस्थिती अशी आहे की इंजिनिअरिंगची डिग्री असणारे अनेक भारतीय कुवेतमध्ये सुपरवायजर, फोरमनच्या पगारावर आणि हुद्दयावर आहेत पण त्यांना एखाद्या इंजिनियरचं काम करावं लागतंय."

2008च्या आर्थिक मंदीनंतर आताच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दोन वर्षांपूर्वी काही नियमांमध्ये बदल झाल्याने आखाती देशांमध्ये काम करणाऱ्या अनेक इंजिनिर्यसच्या नोकऱ्या गेल्या होत्या. आता कुवेतमध्ये येऊ घातलेल्या नवीन नियमामुळे तिथे असणाऱ्या भारतीयांच्या मनात पुन्हा नोकऱ्या जाण्याची भीती निर्माण झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुसकोय या गावात लोक अजुनही एकमेकांशी शीळ घालून बोलतात

कारण खरंच या भागातले जवळपास 10 हजार लोक पक्ष्यांची भाषा बोलतात. म्हणजे ते एकमेकांशी चक्क शीळ घालून बोलतात.

कुठे आहे हे बर्ड व्हिलेज?

या गावाबद्दल युनेस्कोनं एका माहितीपत्रकात बरंच काही लिहिलं आहे. त्यानुसार टर्कीतल्या गेरासून परिसरात कनाकचिली भागात बऱ्याच वर्षांपासून ही परंपरा आहे. ओबडधोबड पर्वतरांगांमध्ये लोक दूरवर असलेल्या लोकांशी शीळ घालूनच संवाद साधतात.

शीळ किंवा शिटीची ही भाषा तिथला अमूर्त सांस्कृतिक ठेवा मानला जातो. आणि युनेस्कोनेही तशा आशयाची वर्गवारी आपल्या माहितीपत्रात दिली आहे. त्याचबरोबर या भाषेकडे लक्ष देण्याची, त्याचं संवर्धन करण्याची गरज असल्याचंही युनेस्कोनं म्हटलं आहे.

आणि नवल म्हणजे युनेस्कोनुसार या भाषेच्या अस्तित्वासाठी मोबाईल फोन धोकादायक आहे.

पण पक्ष्यांच्या भाषेची गरज का पडली?

टर्कीत ब्लॅक सीजवळ ट्रॅबझॉन, राईस, ओरडू, अर्टविन आणि बेबीबर्ट हा भाग पर्वतरांगांचा आहे. तिथं मुख्यत्वे मेंढपाळांची वस्ती आहे.

दिवसभर पर्वतरांगांमध्ये फिरताना एकमेकांशी संपर्क साधण्यासाठी हे मेंढपाळ शिट्यांचा वापर करतात, आणि अशीच ही भाषा इथं रुजली. पण अलीकडच्या काळात बदललेलं जीवनमान आणि मोबाईल फोनच्या वापरामुळे या भाषेचा वापर कमी होत चालला आहे.

भाषेचं संवर्धन कसं करणार?

पक्षीभाषा आता इथला स्थानिक वारसा आहे. या भाषेला दशकांची परंपरा आहे. म्हणूनच जागतिक वारसा संघटनेनं या गावांकडे विशेष लक्ष देण्याची सूचना केली आहे. युनायटेड नेशन्स कल्चरल एजन्सीनं या कामात पुढाकार घेतला आहे.

बर्ड व्हिलेज किंवा पक्ष्यांची भाषा बोलणारं गाव हे नामकरणही त्यासाठीच झालं आहे. शिवाय 2014 पासून इथल्या शाळांमध्ये ही भाषा शिकवण्यात येत आहे, असं हुर्रियत न्यूजपेपरनं म्हटलं आहे.

कुस्कोय या प्रदेशातलं एक खेडं आहे. तिथली पक्ष्यांची भाषाही कुसकोय नावानेच ओळखली जाते. हुर्रियत डेली न्यूजने दिलेल्या बातमीनुसार, या भाषेच्या संवर्धनासाठी आता इथं वार्षिक पक्षीभाषा महोत्सवाचं आयोजन करण्यात येतं.

या शिटी भाषेचा प्रसार पुढच्या पिढीत करण्याचे प्रयत्न सुरू आहे.

टर्कीचे सांस्कृतिक मंत्री नुमान कर्टलमस यांनी निर्णयाचं स्वागत केलं आहे. आणि पक्ष्यांची भाषा जतन केल्याबद्दल त्यांनी रहिवाशांचं अभिनंदनही केलं आहे.

टर्की हा एक देश झाला. पण जगभरात अनेक भागांमध्ये पक्ष्यांची भाषा किंवा शीळभाषा बोलली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर टर्कीमध्ये काळ्या समुद्राच्या काठावर आहे एक 'पक्ष्यांची भाषा बोलणारं गाव'. इंग्रजीतलं नाव आहे बर्ड व्हिलेज. या गावाला असं नाव का बरं पडलं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कुसुम पगारे

"पाहुण्यांना आम्ही बोलवावं तर पाहुणे म्हणतात तुम्हालाच वापरायला पाणी नाही मग आम्ही कसे राहणार? पाहुणांच्या या प्रश्नाचं उत्तर मात्र माझ्याकडे नव्हतं," असं म्हणणं आहे मनमाड शहरातल्या रेल्वे लाईनजवळ राहणाऱ्या रेखा बनसोडे यांचं.

रेखाताई गेल्या 30 वर्षांपासून मनमाडमध्ये राहात आहेत.

"पाणी कधी येईल याचा नेम नाही, पण पाणीपट्टी मात्र नियमित येते. नगरपरिषदेनं आम्हाला 4 तास पाणी सोडलं तर आमच्याकडे फक्त एक ते दीड तास पाणी येतं, कारण पाण्याला पुरेसा दाब नाही आणि जलवाहिनी नादुरुस्त आहे. त्यामुळे आम्ही हे पाणी साठवून फक्त पिण्यासाठी वापरतो आणि रोजच्या वापरासाठी  100 रुपयांना 500 लीटर पाणी विकत घेतो," रेखा सांगतात.

रेखा बनसोडे

मनमाडच्या हॉटेलमध्ये काम करणाऱ्या 70 वर्षीय कुसुम पगारे यांच्या घरी लग्नाचे पाहुणे आले होते. त्यांना महिन्याला दोन हजार रुपये पगार आहे. त्यांना न पाणी विकत घेणंही परवडणारं नाही.

सकाळच्या वेळी त्या धुणी- भांड्यांची कामं करतात. विधवा मुलगी आणि चार नातवंडं असा त्यांचा परिवार आहे. त्यांची मुलगीही घरकाम करते.

'अंघोळ नाही केली तर मालक कामावर घेणार नाही'

हातावर पोट असणाऱ्या कुसुमबाई सांगतात, "एकवेळ प्यायला पाणी नसेल तर चालेल पण आंघोळ करावीच लागते. नाहीतर आमचे मालक लोक आम्हाला कामावर येऊ देणार नाहीत. पोटाला चिमटा बसला तरी चालेल पण कामावर आंघोळीसाठी पाणी हवंच. स्वच्छ कापडं घालून गेलं पाहिजे. नाहीतर चांगल्या ठिकाणी काम मिळणार नाही."

या ठिकाणी गेली 25 वर्षं राहतोय. पण कमी अधिक प्रमाणात पाण्याचा खेळ हा असाच आहे, त्या सांगतात. "त्यात अधूनमधून जलवाहिनी खराब असते. तीही दुरुस्त करावी लागते", कुसुमबाई सांगतात.

'किराणा मिळेल पण पाणी उधार मिळत नाही'

"कधी कधी पैशाची टंचाई आली तर पैसे उधार घेतो, एक वेळ किराणा उधार घेत असतो पण पाणी उधार नाही मिळत. मग आर्थिक अडचणीच्या वेळी याची टोपी त्याला आणि त्याची याला असा कुटुंबाचा गाडा चालवावा लागतो. आम्ही सांगून सांगून थकलो.  खूप मोठी लोकं भांडली त्यांच्याकडून काही झालं नाही. आम्हा गरिबांना तर ही लोक पायाने सारतील. काही अपेक्षा नाही कुणाकडून, देवाला डोळे आहेत तोच या गरिबाला पाणी देईन आणि पोटाला बसणारा चिमटा सैल होईल," कुसुमबाई सांगतात.  मनमाड शहरातलं चित्र हे असं आहे.

'यंदाची परिस्थिती बरी'

"पिण्यासाठी पाणी नगरपरिषदेचं आणि वापरण्यासाठी मात्र बोअरवेल अथवा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एक लाख लोकवस्तीच्या मनमाड शहराला तब्बल 13 दिवसांनंतर पाणीपुरवठा होतो. या कारणामुळे येथील रहिवाशांकडे पाहुणे येतच नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृत्रिम पावसाच्या प्रयोगासाठी सोलापूर विमानतळावर आलेले विमान

राज्यात औरंगाबाद, सोलापूर आणि शेगाव अशा तीन ठिकाणी कृत्रित पावसाचा प्रयोग करण्याचं सरकारने निश्चित केलं आहे. त्यासाठी 30 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली असून 24 जुलै ते 30 सप्टेंबर या कालावधीत हा प्रयोग करण्यात येईल.

सरकारने कृत्रिम पावसासाठी अनुकूल असलेल्या ढगांचा अभ्यास करण्यासाठी एक केंद्र यापूर्वीच सोलापूरमध्ये उभारलं होतं. तसंच औरंगाबादमध्ये रडार यंत्रणासुद्धा उभारली आहे.

या सर्वांच्या मदतीने कृत्रिम पावसाचा प्रयोग करण्यात येणार आहे. त्यासाठी दोन विमानेही शुक्रवारी सोलापूर विमानतळावर दाखल झाली आहेत. ख्याती वेदर मॉडिफिकेशन या कंपनीला या प्रयोगाचं कंत्राट देण्यात आलं आहे.

"यापूर्वीचे प्रयोग फसले"

राज्यात तसेच देशभरात यापूर्वी झालेले कृत्रिम पावसाचे प्रयोग अयशस्वी ठरल्याचं हवामान तज्ज्ञ प्रा. किरणकुमार जोहरे सांगतात. प्रा. जोहरे यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटरोलॉजीमध्ये (IITM) सुमारे 13 वर्षे शास्त्रज्ञ म्हणून काम केलं आहे.

"यापूर्वी कर्नाटकात 2003 मध्ये, महाराष्ट्रात 2003 आणि 2004 तर आंध्र प्रदेशात 2007 आणि 2007 मध्ये कृत्रिम पावसाचे प्रयोग अमेरिकन कंपनीद्वारे करण्यात आले होते. 2009 ते 2011 मध्ये पुण्याच्या आयआयटीएमतर्फे कायपिक्स नावाचा प्रयोग हाती घेण्यात आला. त्यानंतर 2010 व 2011 मध्ये तिन्ही राज्यांतील दुष्काळी भागात प्रयोग करण्यात आले, मात्र हे सर्व प्रयोग अयशस्वी ठरले आहेत, असं प्रा. किरणकुमार जोहरे सांगतात.

ते पुढे सांगतात, "जगभरातही कृत्रिम पावसाचे प्रयोग अयशस्वी ठरल्याचा इतिहास आहे. ढगांवर रसायन फवारल्यानंतरही ते ढग पुढे वाहून निघून गेल्यास त्याचा काहीच उपयोग नाही. फक्त चीनने कृत्रिम पावसाचा प्रयोग यशस्वीरित्या केला आहे. पण त्यांनी या प्रयोगाचा फॉर्म्यूला जगाला न देता लपवून ठेवला आहे."

"कृत्रिम पाऊस भरवशाचा उपचार नाही"

"जगभरात कृत्रिम पावसाचे खूप सारे प्रयोग झाले आहेत त्यापैकी केवळ 30 टक्के ठिकाणी यश आलं आहे. त्यामुळे परिस्थिती सांभाळून घेण्यासाठी सामाजिक आणि आर्थिक विचार करून मगच हा निर्णय घ्यायचा असतो. कृत्रिम पावसाचं शास्त्र अजूनही पूर्णपणे विकसित होण्याची आवश्यकता आहे. त्यामुळे अगदी अगतिकता असेल, तरच कृत्रिम पावसाचा प्रयोग करायला हवा," असं हवामानतज्ज्ञ माधवराव चितळे यांना वाटतं.

चितळे सांगतात, "सोलापूर तसेच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पावसाळा सुरू होऊन दीड महिना उलटून गेला आहे. कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भाग वगळता इतरत्र पावसाने पाठ फिरवली आहे. पावसाला विलंब होत असल्यामुळे दुष्काळी स्थितीचा सामना करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने कृत्रिम पावसाचा प्रयोग करण्याचा निर्णय घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी उत्पादन व्यापार आणि वाणिज्य विधेयक 2020, शेतकरी सशक्तीकरण आणि संरक्षण किंमत आश्वासन आणि कृषी सेवा करार विधेयक 2020 ही तिन्ही विधेयकं दोन्ही सभागृहात मंजूर करून घेण्यात मोदी सरकारला यश आले आहे.

कृषी विधेयकाला काँग्रेसकडून प्रचंड विरोध होत असताना मित्र पक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेने मात्र भाजपच्या या विधेयकाला स्पष्ट विरोध दर्शवला नाही. त्यामुळे शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अशा संदिग्ध भूमिकांची राजकीय वर्तुळात चर्चा होतेय.

दीपाली जगताप यांचा रिपोर्ट

एडिटिंग - शरद बढे

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजप सरकारने बहुमताच्या जोरावर तीन कृषी विधेयकं लोकसभा आणि त्यानंतर राज्यसभेत मंजूर करून घेतली. यावेळी विरोधकांनी सभागृहात प्रचंड गोंधळ घातला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी उत्पादन व्यापार आणि वाणिज्य विधेयक 2020, शेतकरी सशक्तीकरण आणि संरक्षण किंमत आश्वासन आणि कृषी सेवा करार विधेयक 2020 ही तिन्ही विधेयकं दोन्ही सभागृहात मंजूर करून घेण्यात मोदी सरकारला यश आले आहे.

कृषी विधेयकाला काँग्रेसकडून प्रचंड विरोध होत असताना मित्र पक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेने मात्र भाजपच्या या विधेयकाला स्पष्ट विरोध दर्शवला नाही. त्यामुळे शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अशा संदिग्ध भूमिकांची राजकीय वर्तुळात चर्चा होतेय.

माजी केंद्रीय कृषी मंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार हे राज्यसभेत कृषी विधेयकासाठीच्या मतदानावेळी अनुपस्थित राहिले. तर कृषी विधेयकाला लोकसभेत समर्थन देणाऱ्या शिवसेनेने राज्यसभेत मात्र विरोध केला.

पहिला प्रश्न उपस्थित केला जातोय तो म्हणजे शरद पवार हे भाजपला अप्रत्यक्षरीत्या मदत करत आहेत का? राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि भाजपचं साटंलोटं आहे का? महाराष्ट्रात भाजपचा टोकाचा विरोध करणाऱ्या शिवसेनेने कृषी विधेयकाला स्पष्ट विरोध का केला नाही? महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरण याला कारणीभूत आहे का? की प्रादेशिक पक्षांचे सोयीचे राजकारण आहे? या सर्व प्रश्नांचा वेध आपण घेणार आहोत.

झाकली मूठ सव्वा लाखाची

कृषी उत्पादन व्यापार आणि वाणिज्य विधेयक 2020 आणि शेतकरी (सशक्तीकरण आणि संरक्षण) आणि कृषी सेवा करार विधेयक 2020 ही विधेयकं संसदेत आता मंजूर करण्यात आली आहेत.

ही विधेयकं शेतकऱ्यांच्या विरोधात आहेत असा दावा काँग्रेससहीत इतर विरोधी पक्षांचा आहे. पंजाब, हरियाणा या राज्यांसह देशभरात विविध ठिकाणी कृषी विधेयकावरुन विरोधक भाजप सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

तेव्हा हे विधेयक मंजूर करण्यासाठी भाजपला लोकसभेत अडचण आली नाही कारण लोकसभेत त्यांचे बहुमत आहे. पण राज्यसभेत भाजपचे बहुमत नसल्याने विरोधकांच्या प्रचंड गदारोळात हे विधेयक मंजूर करून घेण्याचे आव्हान सरकारसमोर होते.

राज्यसभेत सर्वाधिक खासदार असलेला दुसऱ्या क्रमांकाचा पक्ष काँग्रेस तसेच यूपीएतील इतर पक्ष, टीएमसी, आम आदमी पार्टी, समाजवादी पक्ष, बसपा यापक्षांनी सभागृहात विधेयकाला विरोध करत प्रचंड गोंधळ घातला.

खरं तर या यादीत राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेचाही समावेश असणं अपेक्षित होते. पण राज्यसभेत शरद पवार अनुपस्थित राहिल्याने कृषी विधेयकाला विरोध न करण्याची राष्ट्रवादी काँग्रेसची भूमिका स्पष्ट झाली. राष्ट्रवादी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी कायद्यांविरोधात जे शेतकरी आंदोलन करत आहेत, ते चुकीच्या माहितीला बळी पडले आहेत, असं यावेळी नरेंद्र मोदी म्हणालेत.

मोदी शेतकऱ्यांच्या मुद्द्यांवर बोलत असताना विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी गोंधळ घातला. तर काँग्रेसच्या खासदारांनी वॉकआऊट केलं.

"आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या भावनांचा सरकार आदरच करत आहे. त्यामुळेच सरकारमधले मंत्री त्यांच्यासोबत सातत्यानं चर्चा करत आहेत. शेतकऱ्यांचे आक्षेप काय आहेत, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न सातत्यानं केला. काही सुधारणा असतील, तर त्या करण्याची आमची तयारी आहे," असं मोदी म्हणालेत.

विरोधक जो गोंधळ घालत आहेत तो सत्य लपविण्यासाठी आहे आणि त्यामुळे कोणाचंही भलं होणार नाही, असं पंतप्रधानांनी म्हटलं.

"कायदा लागू झाल्यानंतर देशात कुठेही बाजार समिती बंद झाली नाही किंवा कुठेही हमीभाव रद्द झाला नाही. या कायद्यानं तुम्हाला अतिरिक्त पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे. एखाद्या कायद्याचा विरोध केव्हा होतो, जेव्हा तो बंधनकारक असतो. या कायद्यात असं काहीच नाहीये. शेतकऱ्यांना बाजारसमितीत जायचं जाऊ शकतात किंवा दुसरा पर्याय आहे. मग विरोधाचं कारण काय," असं मोदी पुढे म्हणालेत.

"असं झालं तर तसं होईल, अशी भीती निर्माण केली जात आहे. आंदोलनकर्ते असं वागत नाहीत. ही आंदोलनजीवींची कार्यपद्धती आहे," असं म्हणत पुन्हा नरेंद्र मोदींनी आंदोलनजीवी शब्दाचा पुनरुच्चार केला.

"आम्ही मागितलं नाही, तर दिलं का' असा प्रश्न विचारला जात आहे. पण घेणं न घेणं तुमच्यावर अवलंबून आहे. हा देश खूप मोठा आहे. देशात हुंडाविरोधी कायदा बनावा, अशी कोणाची मागणी नव्हती. तिहेरी तलाक विरोधी कायद्याची मागणी कोणी केली नव्हती. शिक्षणाच्या अधिकाराच्या कायद्याची मागणी कोणी केली नव्हती. पण प्रगतीशील समाजासाठी हे गरजेचं होतं. म्हणूनच हे कायदे बनले," असं स्पष्टीकरण मोदींनी दिलं आहे.

शेती हा आपल्या संस्कृतीचा पायाभूत घटक आहे. आपले सण, गाणी, उत्सव हे कृषीचक्राशी जोडलेले आहेत. कोणालाही आशीर्वाद देताना धन-धान्य हा शब्द वापरला जातो. त्यामुळेच बदलत्या परिस्थितीत शेतीमध्येही आवश्यक बदल करण्याची गरज आहे, असं मोदी म्हणाले.

"स्वातंत्र्यानंतर आपल्याकडे 28 टक्के शेतमजूर होते. गेल्यावेळेस जी जनगणना झाली त्यानुसार शेतमजूरांची संख्या 55 टक्के झालीये. हा काळजीचा विषय आहे. शेतीत गुंतवणूक होत नाहीये. जोपर्यंत आपण गुंतवणूक आणत नाही, आधुनिकता आणत नाही, तोपर्यंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी लोकसभेत बोलत आहेत. राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील धन्यवाद प्रस्तावावर ते बोलत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी कायद्याच्या विरोधात पंजाब-हरियाणाच्या शेतकऱ्यांनी गेले 11 दिवस राजधानी दिल्लीला वेढा घातलाय. मोदी सरकारने शेतकरी विरोधातील कायदे तात्काळ मागे घेण्याची शेतकऱ्यांची मागणी आहे.

शेतकऱ्यांच्या सर्व शंका आणि प्रश्न दूर केले जातील, असा दावा केंद्रातील नरेंद्र मोदी सरकारने केलाय. मात्र, शेतकरी सरकारचा हा दावा मानण्याच्या मनस्थितीत नाहीत. शेतकऱ्यांनी 'भारत बंद' मध्ये सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला आहे.

शनिवारी (5 डिसेंबर) दिल्लीतील विज्ञान भवनात आंदोलनकर्ते शेतकरी आणि सरकारमध्ये चर्चा झाली. "कृषी कायद्यांमुळे किमान आधारभूत किमतीवर काहीच परिणाम होणार नाही. हा राज्यांचा प्रश्न आहे. याचा राज्यातील बाजार समितीवर कोणताच परिणाम होणार नाही," असं आश्वासन पाच तास चाललेल्या या चर्चेत सरकारने दिलं.

शेतकरी कुटुंबकबिल्यासह दिल्लीच्या सीमेवर दाखल झाले आहेत.

दिल्लीत सुरू झालेली थंडी आणि कोरोनाचा संसर्ग लक्षात घेता, आंदोलन स्थगित करा, ज्येष्ठ नागरिक आणि मुलांना घरी पाठवण्याची विनंती सरकारने शेतकऱ्यांना केली.

मिळालेल्या माहितीनुसार, शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी येत्या बुधवारी (9 डिसेंबर 2020) केंद्र सरकारसोबत पुन्हा कृषी कायद्यांच्या मुद्यांवर चर्चा करणार आहेत.

कोण करणार 'भारत बंद'चं समर्थन?

भारतीय शेतकरी युनियनचे नेते राकेश टिकैत सांगतात, "सरकार एक ड्राफ्ट तयार करून आम्हाला देणार आहे. या मुद्यावर राज्यांशी चर्चा करण्याचं आश्वासन त्यांनी दिलं आहे. बैठकीत किमान आधारभूत किमतीवर चर्चा झाली. मात्र, कृषी कायदे मागे घेण्यासंदर्भात चर्चा झाली पाहिजे अशी आमची भूमिका होती. 'भारत बंद' नक्की होणार."

डावे पक्ष, लालू प्रसाद यादव यांचा राष्ट्रीय जनता दल, ममता बॅनर्जींचा तृणमूल कॉंग्रेस, अरविंद केजरीवाल यांचा आम आदमी पक्ष यांनीही 'भारत बंद'ला समर्थन देण्याची घोषणा केली आहे. देशातील 10 केंद्रीय ट्रेड युनियननी 'भारत बंद'चं समर्थन केलं आहे.

दिल्ली सरकारचे मंत्री गोपाल राय सांगतात, "दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी पक्षाच्या सर्व पदाधिकाऱ्यांना आणि कार्यकर्त्यांना 'भारत बंद' ला समर्थन देण्याचं आवाहन केलं आहे. केंद्र सरकार चर्चेच्या नावावर टाळाटाळ करत आहे आणि तेही जेव्हा शेतकरी थंडीच्या दिवसात रस्त्यांवर आंदोलन करत आहेत."

'भारत बंद' संबंधी पाच महत्त्वाच्या गोष्टी

1) शेतकऱ्यांनी 'भारत बंद' च्या दिवशी दिल्लीला जाणारे सर्व रस्ते बंद...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्लीत केंद्र सरकारसोबत 5 डिसेंबर 2020 रोजी झालेली चर्चा निष्फळ ठरल्यानंतर शेतकऱ्यांनी 8 डिसेंबरला 'भारत बंद' ची हाक दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी विधेयकांवरून शेतकऱ्यांमध्ये गैरसमज पसरवले जात आहे. एमएसपी आणि बाजार समित्या रद्द केल्या जातील, असे गैरसमज पसरवले जात आहेत. पण, असं काहीच होणार नाही. या दोन्ही गोष्टी कायम राहणार आहेत, असंही सिंह यांनी म्हटलं आहे.

या पत्रकार परिषदेत संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, वाणिज्य मंत्री पीयुष गोयल, पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर, संसदीय कामकाज मंत्री प्रल्हाद जोशी, केंद्रीय अल्पसंख्याक मंत्री मुख्तार अब्बास नकवी, सामाजिक न्यायमंत्री थावरचंद गेहलोत उपस्थित होते.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

 राजनाथ सिंह यांनी पत्रकार परिषदेत मांडलेले मुद्दे -

1. राज्यसभेच्या उपसभापतींच्या आसनापर्यंत जाणं, तिथं जाऊन नियम पुस्तिका फाडणं, आसनावर चढणं, हे संसदीय इतिहासात कधीच झालं नाही. ज्या खासदारांनी असं केलं त्याचा मी निषेध करतो. यामुळे संसदेच्या प्रतिष्ठेला जखम झाली आहे.

2.  राज्यसभेत असं होणं मोठी गोष्ट आहे. संसदीय परंपरेवर विश्वास ठेवणारा कुणीही माणूस आज दुखी झाला असेल. जे काही झालं ते लोकशाहीला धरून झालेलं नाही. संसदीय मर्यादेला धरून झालेलं नाही.

3. मी स्वत: शेतकरी आहे. मी ज्या सरकारमध्ये आहे ते सरकार कधीच शेतकऱ्यांना नुकसान पोहोचवेल, असं पाऊल उचलणार नाही.

4.  मी देशातल्या शेतकऱ्यांना सांगू इच्छितो की, कोणत्याही स्थितीत एमएसपी आणि बाजार समित्यांची व्यवस्था संपुष्टात येणार नाही.

कृषी सुधारणांशी संबंधित दोन विधेयकं राज्यसभेत आवाजी मतदानानं पारित झाली.

या विधेयकांवरील मतदानादरम्यान विरोधकांनी प्रचंड गदारोळ केला. ही विधेयक मंजूर झाल्यानंतर विरोधी पक्षांनी राज्यभेत उपसभापती हरिवंश नारायण सिंह यांच्या विरोधात अविश्वास प्रस्ताव मांडला आहे.

विधेयक मंजूर करून घेताना त्यांनी ज्या पद्धतीचं वर्तन केलं, ते लोकशाही परंपरा आणि पद्घतींना हानी पोहोचवणारं होतं, असा आरोप काँग्रेसनं केला आहे.

काँग्रेसचे राज्यसभा खासदार अहमद पटेल यांनी म्हटलं, "राज्यसभेच्या उपसभापतींनी लोकशाहीच्या परंपरांचं रक्षण करणं आवश्यक आहे. मात्र त्याऐवजी त्यांच्या वर्तनामुळे लोकशाही परंपरांना हानी पोहोचली आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कृषी विधेयकांदरम्यान राज्यसभेच्या उपसभापतींच्या आसनावर चढणं, माईक तोडणं संसदेच्या प्रतिष्ठेसाठी हानिकारक आहे, असं वक्तव्य केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी पत्रकार परिषदेत केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृषी विशेषज्ञ बाजारातील ट्रेंडचा उल्लेख करून सांगतात की, चार वर्षातून एकदा अशी परिस्थिती उद्भवते जेव्हा कांद्याचे भाव गगनाला भिडतात. आता पहिल्यांदाच इतक्या प्रदीर्घ काळासाठी कांद्याचे भाव चढेच राहिले आहेत.

मुसळधार पावसामुळे महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात पिकांची नासाडी झाल्याने दीड महिन्यांपूर्वी कांद्यांची किंमत वाढायला सुरुवात झाली. त्यावेळी दिल्लीसारख्या मोठ्या शहरात किलोभर कांद्यासाठी शंभर ते दीडशे रुपयांपर्यंत पैसे खर्च करावे लागत होते.

काही महिने कांदे खायला मिळणार नाहीत अशी भीतीही व्यक्त करण्यात आली होती. त्यानंतर सरकारने कांदे आयात करण्याचा निर्णय घेतला.

किरकोळ बाजारात तसंच घाऊक बाजारात आणि सगळ्यांत महत्त्वाचं जे शेतकरी कांद्याचं उत्पादन देतात त्यांची सध्या काय स्थिती आहे, येत्या काळात नेमकं काय होणार आहे हे समजून घेण्यासाठी आम्ही काही लोकांशी चर्चा केली.

दीड महिना आणि...

आशिया खंडातील सगळ्यांत मोठी कांद्याची बाजारपेठ असणाऱ्या लासलगावमधल्या कृषी उत्पादन समितीचे माजी प्रमुख आणि नाफेडचे संचालक नानासाहेब पाटील म्हणाले, "पावसाचा मुक्काम लांबल्याने कांद्याची मागणी आणि पुरवठ्याचं चक्र विस्कळीत झालं. ते सुरळीत होण्यासाठी अजूनही दीड महिन्याचा कालावधी लागू शकतो.

"दक्षिण भारत असो की उत्तर भारत, लासलगाव बाजारपेठेतून देशभरातल्या कांद्याचे भाव ठरवले जातात. शुक्रवारी लासलगावमधल्या घाऊक बाजारात कांद्याचा प्रतिकिलो दर 20-30 रुपये होता. मात्र काही दिवसांपूर्वी याच बाजारात कांदा प्रतिकिलो 50 रुपयांनी विकला जात होता," पाटील सांगतात.

त्यावेळी कांद्यांच्या किंमतींनी सगळे रेकॉर्ड्स मोडले. मात्र आता हळूहळू स्थिती नियंत्रणात येऊ लागली आहे.

पाटील पुढे सांगतात की, देशात बाराही महिने कांदा खाल्ला जातो. कांद्याचं पीक बाजारात येण्याचं एक मोठं वर्तुळ आहे जे 12 महिन्यांचं आहे. जून ते ऑगस्ट-सप्टेंबर या काळात कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातील कांदा बाजारात येतो. ऑक्टोबरमध्ये गुजरात, मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्रातली खरीप पीक म्हणजे लाल कांदा बाजारात येतो. तीन महिन्यांनंतर राजस्थान आणि महाराष्ट्रातून खरिपाच्या उशिराचं कांद्याचं पीक बाजारात येतं. त्यानंतर काही दिवस उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील कांदे बाजारात असतात. एप्रिल-मे पर्यंत हाच कांदा ग्राहकांची भूक शमवतो.

पूर्तता कशी होते?

पावसाचा फटका बसला तर कांद्याच्या साखळीचं नुकसान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुमच्या आमच्या आहाराचा अविभाज्य भाग असणाऱ्या कांद्याच्या उत्पादनाचं चक्र आणि अर्थकारण याचा घेतलेला वेध.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृष्ण प्रकाश

"पिंपरी चिंचवड पोलीस आयुक्तालय नवीन असल्यामुळे इथं मनुष्यबळाची कमतरता आहे. शहरात ज्वेलर्सची दुकाने फोडून चोरी, घरफोडी, वाहन चोरी यांच्यासह चेन स्नॅचिंग वगैरे प्रकार घडत असल्याचं सातत्याने समोर आलं आहे.

यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी पोलिसांकडून रात्रीचा बंदोबस्त तसंच गस्त आदी उपाय करण्यात येत आहेत. पण अशा वेळी मनुष्यबळाची कमतरता निर्माण होते. त्यामुळे शहराच्या सुरक्षेसाठीच्या गस्तीच्या कामात सर्वसामान्य नागरिकांनाही सहभागी करून घेण्यात येईल, असंही कृष्ण प्रकाश म्हणाले.

आतापर्यंत स्वयंसंरक्षणासाठी VIP व्यक्ती, सेलिब्रिटी किंवा मोठे उद्योजक बंदुकीचे परवाने घेतात, याची आपल्याला माहिती होती. पण कृष्ण प्रकाश यांनी थेट शहर संरक्षणासाठी सर्वसामान्यांनाही बंदुका देण्यात येईल, असं सांगितल्यामुळे या विधानाची चर्चा होणार नाही तरच नवल. पण हा उपक्रम नेमका काय आहे, याबाबत अधिक माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीने केला.

सर्वसामान्यांच्या हाती बंदुका

कृष्ण प्रकाश यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "शहरात गुन्हेप्रवण भागातील सर्वसामान्य नागरिकांनासुद्धा बंदुकीचे परवाने देण्यात येतील. यासाठी फक्त कोणताही गुन्हा दाखल नसलेल्या नागरिकांचाच विचार केला जाईल.  तसंच आठवड्यातून एकदा रात्रीची गस्त घालण्याची तयारी असलेल्या नागरिकांना यासाठी अर्ज करता येतील. आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे संबंधित नागरिकाने बंदुकीची खरेदी स्वतः करणे आवश्यक असेल."

"शहरात गुन्हेगारीचं प्रमाण जास्त असलेल्या भागात बंदुकधारी नागरिकांकडून गस्त घालण्यात येईल. एका रात्रीसाठी किमान दोन नागरिकांचं पथक गस्त घालू शकेल. शहरात मोहल्ला सुरक्षा दल तर ग्रामीण भागात ग्राम सुरक्षा दल म्हणून हे पथक कार्यरत असेल,"असंही कृष्ण प्रकाश यांनी सांगितलं.

पिंपरी चिंचवडमधील गुन्हेगारी

पिंपरी चिंचवड शहरातील गुन्हेगारी हा राज्यात नेहमीच चर्चेचा विषय राहिला आहे. हे शहर पूर्वी पुणे पोलीस आयुक्तालय हद्दीतच होतं.

मात्र, पुणे पोलीस आयुक्तालयाची यंत्रणा कमी पडत असल्याच्या कारणावरून पिंपरी चिंचवडला स्वतंत्र आयुक्तालय देण्यात यावं, अशी मागणी अनेक वर्षांपासून करण्यात येत होती. त्यानुसार 15 ऑगस्ट 2018 रोजी पिंपरी चिंचवड पोलीस आयुक्तालयाची स्थापना करण्यात आली. पिंपरी चिंचवड पोलीस आयुक्तालयाच्या हद्दीत 15 पोलीस ठाणे येतात. यामध्ये पिंपरी, चिंचवड, आकुर्डी, निगडी या शहरी भागासह...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पिंपरी चिंचवडचे पोलीस आयुक्त कृष्ण प्रकाश यांच्या एका वक्तव्याची सध्या सगळीकडे चर्चा आहे. "शहर सुरक्षित राखण्यासाठीच्या कामात नागरिकांनाही सहभागी करून घेतलं जाईल. वाढती गुन्हेगारी रोखण्यासाठी सर्वसामान्य नागरिकांनासुद्धा बंदुकीचे परवाने देण्यात येतील," असं पोलीस आयुक्त कृष्ण प्रकाश म्हणाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृष्णवर्णियांना समान न्याय आणि हक्कांची मागणी करत ही चळवळ देशभर फोफावली आहे. आता काही राज्यांमध्ये आंदोलनकर्ते निवडणुकीच्या रिंगणातही उतरत आहेत.

अशावेळी ‘ब्लॅक लाईव्ह्ज मॅटर’ चळवळीचा अमेरिकन राजकारणावर नेमका काय परिणाम होतो आहे? मतदारांना आपल्याकडे आकर्षित करण्यात आंदोलनकर्ते यशस्वी होतील का, याचा घेतलेला हा आढावा.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाचा उद्रेक एकीकडे सुरू असताना अमेरिकेत कृष्णवर्णीय इसम जॉर्ज फ्लॉईड यांचा पोलीस कस्टडीत मृत्यू झाल्याचं प्रकरण घडलं आणि अमेरिकेत वर्णद्वेषविरोधी चळवळच उभी राहिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृष्णाचं मंदिर पाकिस्तानमध्ये उभं राहत आहे.

पाकिस्तानात तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआय) पक्षाचं सरकार आहे. पक्षाच्या अल्पसंख्यांक समुदायाच्या खासदारांनी सरकारने मंदिर बनवण्यासाठी दिलेल्या परवानगीचं स्वागत केलं आहे. नवीन हिंदू मंदिर निर्माणाच्या दृष्टीने हे महत्त्वाचं पाऊल असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

सीडीएने इस्लामाबादच्या हिंदू पंचायत अध्यक्षांना याबाबत एक पत्र लिहिलं आहे. मंदिर, स्मशान आणि लोकांना एकत्र येण्यासाठी सांस्कृतिक भवन बांधण्यासाठी सशर्त परवानगी देण्यात येत असल्याचं या पत्रात सांगण्यात आलं आहे. हे कृष्ण मंदिर इस्लामाबादच्या सेक्टर एच-9-2 मध्ये बांधण्यात येणार आहे.

·         सीडीएच्या सशर्त परवानगी नुसार,

·         मंदिराच्या बाहेरची भिंत सात फुटांपेक्षा उंच नसली पाहिजे.

·         ही भिंत पक्की असू शकते.

कृष्ण मंदिरावर जेव्हा निर्बंध घालण्यात आले

पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान नवाज शरीफ सरकारने 2017 साली मंदिर बांधण्यासाठी चार मरला परिसरात जमीन दिली होती. या जमिनीवर हिंदू समुदायाचे लोक मंदिर बनवण्यासाठी इच्छुक होते.

मंदिर बांधण्याच्या सुरूवातीपासूनच काही धार्मिक संघटनांनी याला विरोध करायला सुरूवात केली होती.

लाहोरमधील जामिया अशर्फिया मदरशाचे मुफ्ती मोहम्मद जकारिया यांनी या मंदिराविरोधात फतवा जारी केला होता.

मंदिर उभारण्यास परवानगी मिळावी अशी मागणी झाली होती.

इस्लाममध्ये सांगितल्या प्रमाणे, 'अल्पसंख्यांक समुदायाच्या धार्मिक स्थळांची फक्त डागडुजी आणि काळजी घेता येऊ शकते. नवीन मंदिर बनवण्याची परवानगी दिली जाऊ शकत नाही,' असा दावा या फतव्यात करण्यात आला होता.

मंदिराचं बांधकाम थांबवण्यासाठी इस्लामाबाद हायकोर्टात तीन याचिका दाखल करण्यात आल्या होत्या. मंदिराचं बांधकाम इस्लामाबादच्या मास्टर प्लानमध्ये नव्हतं, याचा आधार घेत कोर्टात याचिका दाखल करण्यात आली.

इस्लामाबाद हायकोर्टाने या याचिका प्रभावहीन असल्याचं सांगत. कोर्टात दाखल केलेल्या याचिका फेटाळून लावल्या होत्या.

इस्लामिक वैचारिक परिषदेकडून सूचना

पाकिस्तान सरकारने या मुद्यावर इस्लामिक वैचारिक परिषदेकडून सूचना मागवली. परिषदेने मंदिर बांधण्याच्या बाजूने कौल दिला. कायद्याने, राज्यघटनेने हिंदूंना आपल्या रुढी-परंपरा मानण्याचा अधिकार असल्याचा निर्णय त्यांनी दिला.

इस्लामिक वैचारिक परिषदेने हे स्पष्ट केलं की, लग्न करण्याच्या जागेप्रमाणेच, अंत्यविधी आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये कृष्ण मंदिर बांधण्याचा रस्ता मोकळा झाला आहे. पाकिस्तान सरकारच्या, राजधानी विकास प्राधिकरणाने (CDA) हिंदूंना कृष्ण मंदिराच्या बाहेरची भिंत आणि स्मशान बांधण्याची परवानगी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कृष्णाबाई देवेडकर

त्यांनी आम्हाला संपूर्ण आंबेवाडी गाव दाखवलं.

कोल्हापूरमध्ये ऑगस्ट महिन्यात आलेल्या पुरानंतर आता ऑक्टोबरमध्ये आजूबाजूच्या गावांमध्ये काय स्थिती आहे हे पाहण्यासाठी आम्ही आंबेवाडीत गेलो होतो.

मुख्य शहरापासून साधारण 10 ते 15 किलोमीटरवर असलेलं हे गाव तसं शहरातल्या एखाद्या कॉलनी सारखं वाटत होतं. सर्व पक्की घरं. एखाद दुसरं मातीचं किंवा जुन्या पद्धतीनं मोठे लाकडी वासे लावून उभारलेलं टूमदार घर.

कोल्हापूर : पूरग्रस्त महिला म्हणतात, मदतीचं आश्वासन देणाऱ्याला मत देऊ

पुरात सर्वांचच मोठं नुकसान झालंय. अनेक घरांमध्ये टीव्ही, फ्रीजसारख्या गरजेच्या वस्तुंचं नुकसान झालंय.

पण सर्वांत जास्त नुकसान झालंय ते जुन्या आणि कच्च्या घरांचं. गावातल्या गणेश कॉलनीमध्ये फिरताना कृष्णाबाईंनी आम्हाला त्यांच्या पडक्या घराकडे नेलं.

त्यांचं घर जुन्या पद्धतीचं लाकूड, विटा आणि मातीचं होतं. पण पुरानंतर मात्र आता तिथं फक्त लाकडं आणि मातीचा ढीग उरला होता.

"यंदा मी काही मतदानच करणार नाही, मला काही कुणाला मतच द्यायचं नाही, कुणाची मदत सुद्धा नको. आम्ही काम करून उभारू सगळं," मतदान कुणाला करणार असं विचारल्यावर कृष्णाबाई सांगू लागल्या.

दुधाचा व्यवसाय आणि वाट्यानं करायला घेतलेल्या ऊस शेतीवर त्यांचं कुटुंब चालतं.

पण पुरामुळे त्यांची जनावरं आजारी पडली आहेत, गायीचं दूध कमी झालं आहे. तर दुसऱ्याकडून करायला घेतलेल्या 2 एकर शेतातला ऊस सडून गेला आहे.

सुरुवातीला मदत मिळाली पण...

स्थानिक पुढाऱ्यांनी पुराच्या वेळेला अन्नपाणी औषध आणून दिलं पण त्यानंतर मात्र कुणी आलं नाही, असं गावकरी सांगतात.

नंदा चौगुलेंनी त्यांचं नवंच घर बांधलंय. पण पुरामुळे एका बाजूला झुकलेल्या त्यांच्या घराला आता त्यांना लाकडानं टेकू देण्याची वेळ आली आहे.

"घरात कमावणारा एकच मुलगा आहे, खाणारी माणसं 6 आहेत, आता जमेल तसं आम्ही घर दुरूस्त करू," नंदा सांगत होत्या.

मदतीचं आश्वासन देणाऱ्यालाच मत...

फक्त मातीच्याच घराचं नुकसान झालंय असं नाही. सिमेंटनं बांधलेल्या घरांचं पण पाण्यामुळे नुकसान झालं आहे. बाटल्यांच्या कारखान्यात काम करणाऱ्या शोभा भोईंगडे यांचं घर सिमेंटचं होतं पण त्यांच्या घराचंही नुकसान झाल्याचं त्यांनी सांगितलं.

बाहेरून सुस्थितीत दिसत असेलेलं घर आतून पूर्णपणे जीर्ण झालं होतं. पाण्यामुळे आतल्या भिंती पडल्या होत्या, त्यामुळे आतून सर्वत्र लोडबेरिंग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पायात 36 भारांची चांदीची जोडवी, नऊवार साडी, डोक्यावर पदर आणि चेहऱ्यावर पडत चालेल्या सुरकुत्या पण तरीही खणखणीत आवाजात कृष्णाबाई देवडकर म्हणाल्या, 'इकडं या मी तुम्हाला पुरात पडलेली घरं दाखवते.'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅटलोनियाच्या स्वातंत्र्यासाठी निदर्शनं

पण आता कॅटलोनियाला स्पेनपासून स्वातंत्र्य मिळेल का? आणि जर मिळालं तर कॅटलोनियाची पुढची वाटचाल कशी असेल?

कॅटलोनिया प्रांत स्पेनपासून स्वतंत्र झाल्याचं काही दिवसांत जाहीर करण्यात येईल, असं या प्रांताचे नेते कार्ल्स पुजडिमाँ यांनी सांगितलं.

स्पेनपासून विलग व्हायचं की नाही, यावर घेण्यात आलेल्या जनमतानंतरच्या पहिल्याच मुलाखतीत पुजडिमाँ यांनी 'या आठवड्यात या प्रक्रियेला सुरुवात होईल', असं सांगितलं.

जनमत चाचणीच्या संयोजकांनी मला कायद्याच्या कक्षेबाहेर ठेवलं, अशी नाराजी स्पेनचे राजे किंग फिलीप सहावे यांनी व्यक्त केली आहे. स्पेनमधली परिस्थिती अत्यंत गंभीर असून सगळ्यांनी एकत्रित येण्याचं आवाहनही त्यांनी केलं आहे.

जनमत चाचणीनंतर उद्भवलेल्या हिंसाचारामुळे स्पेन आणि कॅटलोनिया यांच्यातील संबंध ताणले गेले आहेत.

कॅटलोनिया प्रांत स्वतंत्र झाल्यास काय होऊ शकतं?

एखाद्या देशाकडे ज्या गोष्टी, सोयीसुविधा, यंत्रणा असतात त्यापैकी बहुतांशी गोष्टी कॅटलोनियाकडे आहेत, असं तटस्थ पाहणाऱ्याला वाटू शकतं.

कॅटलोनियाकडे तसा स्वत:चा झेंडा आहे, संसद आहे, कार्ल्स पुजडिमाँ यांच्या रूपात नेता आहे. त्यांचं स्वत:चं 'मोसॉस डी इस्क्वॅड्रा' नावाचं पोलीस दलही आहे.

कॅटलोनियाची स्वत:ची वृत्तवाहिनी आहे. व्यापार आणि गुंतवणुका यांना चालना देणारे कॅटलोनियाचे मिनी दूतावास परदेशात कार्यरत आहेत.

स्पेनपासून वेगळं होण्यासाठी कॅटलोनियामध्ये सार्वमत

कॅटलोनियातर्फे शाळा चालवल्या जातात आणि आरोग्यसेवाही पुरवल्या जातात.

स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर आणखी अनेक गोष्टी निर्माण कराव्या लागतील. नव्याने निर्माण झालेल्या देशाच्या सीमेचं रक्षण करावं लागेल. आयात-निर्यातीकडे लक्ष द्यावं लागेल. जगभरातल्या देशांशी संबंध प्रस्थापित करावे लागतील.

संरक्षणासाठी लष्कराचा ताफा सज्ज ठेवावा लागेल. एक सरकारी बँक उभारावी लागेल. सरकारचे उत्पनाचे स्त्रोत निश्चित करावे लागतील. विमान वाहतुकीसाठी एअर ट्रॅफिक कंट्रोलची निर्मिती करावी लागेल.

सध्या हे सगळं माद्रिदच्या नियंत्रणात आहे.

कॅटलोनियाकडे स्वत:चं पोलीस दल आहे.

स्वातंत्र्यानंतर नव्या यंत्रणा स्थापन केल्या जातील. पण त्या स्वयंपूर्ण असतील?

आनंदी होण्यामागचं कारण

'माद्रिद आम्हाला लुटतं आहे'- कॅटलोनिया स्वतंत्र व्हावं ही मागणी रेटणाऱ्या फुटीरतावाद्यांचं हे लोकप्रिय घोषवाक्य आहे.

स्पेनच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

येत्या सोमवारी होणाऱ्या कॅटलन संसदेचं अधिवेशन स्पेनच्या न्यायालयानं स्थगित केलं आहे. कॅटलोनियाच्या स्वातंत्र्याला बळ मिळू नये, या उद्देशाने न्यायालयाने हे आदेश दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅटलोनियाला स्वतंत्र राष्ट्र होण्याचा अधिकार मिळाला आहे, असा दावा कॅटलोनियाचे नेते कॅलस पुजडिमाँ यांनी केला आहे. "सार्वमताचा हा निकाल आता आम्ही संसदेकडे पाठवू," असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

"काही दिवसात हा निर्णय सरकारकडून संसदेला कळवण्यात येईल, त्यानंतर सार्वमताच्या कायद्यानुसार पुढील प्रक्रिया केली जाईल," असंही पुजडिमाँ यांनी सांगितले.

स्पेननं ठरवलं घटनाविरोधी

स्पेननं हे सार्वमत घटनाविरोधी असल्याचं यापूर्वीच जाहीर केलं होतं. स्पेनचे पंतप्रधान मारियानो रहोय यांनी मात्र हे सार्वमत काही नाही, अशी भूमिका घेतली आहे. "कॅटलोनियातील बऱ्याच लोकांना स्पेनपासून वेगळं व्हायचं नाही," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

"कॅटलोनियामध्ये सार्वमत झालेलं नाही. स्पेनचे तुकडे करण्याचा कोणी प्रयत्न केला तर त्याचा सामना करण्यास कायदा सक्षम आहे."

"आज सार्वमताच्या नावाखाली जे झालं ते लोकशाहीविरोधी होतं. या कृत्याचे आपण सगळे साक्षीदार आहोत," असंही रहोय म्हणाले.

८०० जण जखमी

कॅटलोनियामध्ये रविवारी झालेल्या सार्वमताच्या विरोधात स्पेनच्या केंद्र सरकारनं कंबर कसली होती. त्यामुळेच मतदार आणि पोलीस यांच्यात ठिकठिकाणी चकमक झाली. त्यात ८०० पेक्षा जास्त लोक जखमी झाले आहेत.

बऱ्याच ठिकाणी मतदान थांबवण्यात आलं होतं, तसंच मतदारांच्या विरोधात गुन्हेही दाखल करण्यात आले.

अर्थातच त्यामुळे कॅटलोनिया समर्थकांचा उत्साह कमी झाला नाही. त्यांनी बार्सिलोना येथे काढण्यात आलेल्या मोर्चात कॅटलोनियाचं राष्ट्रगीत गाण्यात आलं.

निदर्शकांनी केलेल्या दगडफेकीत १२ पोलीस जखमी झाले. बार्सिलोनाच्या महापौरांनी पोलीस कारवाईचा निषेध केला.

आतंरराष्ट्रीय निरीक्षक नाराज

स्पेनसाठी हे सार्वमत घटनाविरोधी आहे, तर कॅटलोनिया प्रशासनानुसार लोकांनी स्पेनपासून वेगळं होण्याच्या बाजूनं कौल दिला आहे.

पण या सार्वमताच्या पाहणीसाठी आलेल्या आतंरराष्ट्रीय निरीक्षकांनी स्पेनवर टीका केली आहे.

"स्पेन हे युरोपीयन युनियनमधलं एक महत्त्वाचं लोकशाही राष्ट्र आहे. पण त्यांनी सार्वमताच्या प्रक्रियेत जे काही घडलं, ते पाहून दु:ख झालं," असं ब्रिटिश निरीक्षक डग्लस चॅपमन यांनी म्हटलं आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रविवारी हिंसाचाराचं गालबोट लागलेल्या सार्वमतात ९० टक्के लोकांनी स्पेनपासून वेगळं होण्याच्या बाजूनं कौल दिल्याचं कॅटलोनिया प्रशासनानं जाहीर केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो

2000 साली ब्रिटिश कोलंबियाच्या क्रेस्टनमध्ये, एका चॅरिटी कार्यक्रमात ट्रुडो उपस्थित होते. तेव्हा हा कार्यक्रम कव्हर करताना "आपला विनयभंग झाला होता," असं या महिलेने CBS न्यूजवर जाहीर केलेल्या एका निवेदनात स्पष्ट केलं आहे.

याप्रकरणी आपण कुठलीही गैरवर्तणूक केली नाही, असं ट्रुडो यांनी ठामपणे सांगत या पत्रकाराचे आरोप फेटाळले आहेत.

तब्बल 18 वर्षांनंतर या प्रकरणाने पुन्हा तोंड उघडलं ते एका ट्वीटमुळे.

क्रेस्टनमधल्या त्या कार्यक्रमानंतर काही दिवसांनी एका स्थानिक वृत्तपत्राच्या संपादकीय पानावर एक आर्टिकल छापून आलं होतं. त्यात ट्रुडोंवर विनयभंगाचा आरोप करण्यात आला होता. या आर्टिकलचा फोटो एका ब्लॉगरने जूनमध्ये ट्वीट केला होता.

1 जुलैला पत्रकारांनी विचारणा केल्यानंतर प्रथमच ट्रुडोंनी याबाबत वाच्यता केली. आपण त्या कार्यक्रमात कुठलीही चुकीची वर्तणूक केल्याचं आठवत नाही, असं ट्रुडो यावेळी म्हणाले.

गुरुवारी, आपल्या प्रतिक्रियेवर ठाम राहत ट्रुडो म्हणाले, "मी खूप विचार केला, आठवायचा प्रयत्न केला आणि मी ठाम आहे. मी नक्कीच असं काही गैर वागलो नाही."

त्यावेळी जर मी माफी मागितली असेल तर ती त्या महिलेला काही वेगळं नको वाटायला म्हणूनच, असंही ते म्हणाले. "एकाच घटनेकडे पाहण्याचा वेगवेगळ्या लोकांचा वेगवेगळा दृष्टिकोन असू शकतो."

ट्रुडो तेव्हा 28 वर्षांचे होते आणि ते शिक्षक होते. 1998 साली भावाच्या मृत्यूनंतर ते Avalanche Foundation या चॅरिटी संस्थेशी जोडले गेले होते,  या संस्थेनीच त्या कार्यक्रमाचं आयोजन केलं होतं.

त्यानंतर Creston Valley Advance वृत्तपत्रात प्रकाशित झालेल्या त्या आर्टिकलमध्ये "ट्रुडो यांनी आपल्याला चुकीच्या पद्धतीने हात लावून आपला अपमान केला", असा उल्लेख एका पत्रकाराने केला होता.

ट्रुडो यांनी त्यावेळी माफी मागितली होती, असं सदर पत्रकाराने आपल्या निवेदनात म्हटलं आहे. "आपण हे प्रकरण लांबवण्यास इच्छुक नाही, आणि तेव्हाही नव्हतो," असं त्या म्हणाल्या. त्यांची ओळख गोपनीय ठेवण्यात आली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो हे एका महिला पत्रकाराची छेड काढल्याच्या आरोपावरून वादात सापडले आहेत. 2000 साली एका स्थानिक वृत्तपत्राबरोबर काम करताना या महिला पत्रकाराबरोबर ही घटना झाल्याचं वृत्त अलीकडेच आलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो आजपासून भारत दौऱ्यावर आहेत. जस्टिन ट्रुडो हे कॅनडाचे तरुण पंतप्रधान भारतासह जगभरात एवढे लोकप्रिय का?

पंजाबी ठेक्यावर भांगडा करणारे, दिवाळी साजरी करणारे, मंदिर- गुरुद्वाराला भेट देणारे, आपल्या छोट्या मुलाबरोबर पंतप्रधान कार्यालयात लपाछपी खेळणारे, रंगीबेरंगी मोजे वापरणारे असे ट्रुडो यांचे फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झालेले आहेत.

"हा चिमुकला भविष्यामध्ये कॅनडाचा पंतप्रधान होणार," असं भाकित अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सन यांनी अवघ्या 4 महिन्याच्या जस्टिनला पाहून वर्तवली होती. त्यांची ही भविष्यवाणी खरी ठरली 2015मध्ये. निक्सन 1972 साली कॅनडा भेटीवर आले असताना पियरे ट्रुडो (जस्टिन ट्रुडो यांचे वडील आणि कॅनडाचे तत्कालीन पंतप्रधान) यांच्यासोबत बातचीत करताना असं म्हटलं होते.

1. भांगडा डान्स करणारे पंतप्रधान!

पंजाबी पेहराव घालून भांगडा डान्स करणाऱ्या ट्रुडो यांनी तमाम भारतीयांची मन जिंकली. यूट्यूबवरच्या एका जुन्या व्हीडिओमध्ये कुर्ता आणि पायजामा घालून 'हडिप्पा' या गाण्यावर ते ताल धरताना अनेक जणांनी पाहिलं असेल. त्या वेळी ते पंतप्रधान व्हायचे होते. मात्र व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला त्यांच्या शपथविधीनंतर.

कॅनडामधील मंदिरं आणि गुरुद्वारामध्ये दर्शन घेताना ट्रुडो दिसतात. गेल्याच वर्षी टोरांटो येथील स्वामी नारायण मंदिराच्या दहाव्या वर्धापन दिनाला ट्रुडो उपस्थित होते.

2. दिवाळीचा व्हीडिओ

दिवाळी साजरी करण्यासाठी ते एकदा गुरुद्वाऱ्याध्ये गेले होते. तसंच त्यांनी स्वतःच्या ट्विटर खात्यावरून 'दिवाळीच्या शुभेच्छा' असं ट्वीट केलं होतं आणि "वैसाखी दियां लख लख वधाईंया, वाहेगुरु जी का खालसा, वाहेगुरू जी की फतेह" असं म्हणत असतानाचा व्हीडिओ त्यांनीच यूट्यूबवर टाकला होता.

3. मंत्रिमंडळामध्ये शीख मंत्री

'माझ्या मंत्रिमंडाळामध्ये मोदी सरकारपेक्षा जास्त शीख मंत्री आहेत', असं जस्टिन ट्रुडो एकदा अमेरिकन प्रेक्षकांशी संवाद साधताना विनोदानं म्हणाले होते.

ट्रुडो यांच्या मंत्रिमंडळामध्ये चार शीख मंत्री आहेत. त्यामधले हरजीत सज्जन हे कॅनडाचे संरक्षण मंत्री आहेत.

सज्जन सिंग यांच्यावर शीख स्वातंत्र्य चळवळीला पाठिंबा दिल्याचा आरोप केला जातो, पण त्यांनी तो फेटाळून लावला आहे.

सध्या भारतभेटीवर आलेले ट्रुडो अमृतसरच्या सुवर्ण मंदिरालाही जाणार असल्याचं समजतं.

4. ट्रुडो यांची माफी

1914...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांच्या नावे युक्रेनमध्ये बीअर बनवली जाते. तर त्यांच्या रंगबेरंगी पायमोज्यावरून फेसबुक पेज चालवल जातं. बॉक्सर, शिक्षक, नाईटक्लब बाऊन्सर, कार्टून पुस्तकातील पात्र आणि जागतिक नेते अशी कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांची अनेकरंगी ओळख आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅनडाच्या डोना स्ट्रिकलँड या भौतिकशास्त्रातलं नोबेल जिंकणाऱ्या तिसऱ्या महिला ठरल्या आहेत. याआधी मेरी क्युरी यांना 1903मध्ये आणि गोपर्ट-मेयर यांना 1963मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला होता.

यावर्षी स्ट्रिकलँड यांना हा पुरस्कार अमेरिकेचे आर्थर अश्किन आणि फ्रान्सचे जेरार्ड मरू यांच्याबरोबर विभागून देण्यात आला आहे.

स्ट्रिकलँड यांना लेसर फिजिक्स या क्षेत्रातल्या त्यांच्या योगदानाबद्दल नोबेल पुरस्कार देण्यात आला आहे.

नोबेल पुरस्कार विजेत्यांना नव्वद लाख स्वीडिश क्रोनोर म्हणजेच जवळपास सात कोटी रूपये मिळतात.

कशासाठी मिळाला हा पुरस्कार?

डॉ. अश्किन यांनी ऑप्टिकल ट्वीझर्स नावाचं एक तंत्रज्ञान विकसित केलं आहे. त्याचा उपयोग जीवशास्त्राचा अभ्यास करण्यासाठी केला जातो.

डॉ. मरू आणि डॉ. स्ट्रिकलँड यांनी अतिशय छोटी पण वेगवान लेसर बनवण्यात योगदान दिलं आहे.

त्यांनी चर्प्ड पल्स अॅप्लिकेशन (CPA) नावाचं हे तंत्रज्ञान विकसित केलं आहे. त्याचा वापर कॅन्सर उपचार आणि डोळ्यांच्या सर्जरीसाठी केला जातो.

आर्थर अश्किन आणि जेरार्ड मरू

कॅनडाच्या वॉटरलू विद्यापिठाच्या डॉक्टर स्ट्रिकलँड यांनी पुरस्काराची घोषणा झाल्यावर म्हटलं की, "सुरूवातीला माझा विश्वासच नाही बसला. जेरार्ड यांच्यासोबत पुरस्कार विभागून मिळण्याविषयी त्या म्हणतात की ते माझे सुपरवायझर आहेत.

त्यांनी CPAला एका वेगळ्या उंचीवर नेऊन ठेवलं. त्यांना हा पुरस्कार मिळायलाच हवा होता. अश्किन यांनाही हा पुरस्कार मिळाला याचा मला आनंद आहे."

'मला नेहमीच समानतेने वागवलं गेलं'

बीबीसीशी बोलताना डॉक्टर स्ट्रिकलँड यांनी सांगितलं की, इतक्या वर्षांत कोणत्याही महिलेला भौतिकशास्त्रातला नोबेल पुरस्कार मिळाला नव्हता, हे ऐकून त्यांना फार आश्चर्य वाटलं. "पण मला कधीच भेदभावाचा सामना करावा लागला नाही. माझ्याबरोबर ज्यांना हा पुरस्कार मिळाला तेही या पुरस्काराच्या योग्यतेचे आहेत."

काही दिवसांपूर्वीच एका भौतिकशास्त्रज्ञाने जिनीव्हातल्या सर्नमधल्या पार्टिकल फिजिक्स प्रयोगशाळेत 'आक्षेपार्ह' भाषण दिलं. त्यात म्हटलं होतं की 'फिजिक्स पुरूषांनी बनवलं आहे आणि पुरूष वैज्ञानिकांबरोबर भेदभाव होत आहे."

चर्प्ड पल्स अॅप्लिकेशन (CPA) तंत्रज्ञानाचा उपयोग कॅन्सर उपचार आणि डोळ्यांच्या सर्जरीसाठी केला जातो.

यानंतर रिसर्च सेंटरनी त्या शास्त्रज्ञाला निलंबित केलं. अशा गोष्टी मी मनावर घेत नाही, असं स्ट्रिकलँड यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भौतिकशास्त्रात तब्बल 55 वर्षांनंतर एका महिलेला भौतिकशास्त्रात नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅनडातील एका बेटावरील गावाचे जेसन मॅकग्रेगर हे रहिवासी. हवामान बदलामुळे त्यांच्या बेटाचं प्रचंड नुकसान झालं आहे.

पर्यावरणासाठी त्याने पार्टनरशी सामंजस्याने चर्चा करून मुलं नको असा निर्णय घेतला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवामान बदलासाठी त्याने मुलांना जन्म न देण्याचा निर्णय घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅन्सरग्रस्त पत्नीवर लंडनमध्ये उपचार सुरू असल्यानं शरीफ लंडनमध्ये होते.

त्यांच्या गैरहजेरीत गेल्याच आठवड्यात शिक्षा सुनावण्यात आली होती. गेल्या वर्षी कोर्टाने त्यांना पंतप्रधानपदावर राहण्यास अपात्र घोषित केल्यानंतर त्यांनी पदाचा राजीनामा दिला होता.

पाकिस्तानमध्ये 25 जुलैला राष्ट्रीय निवडणुका आहेत. त्यामुळे देशातलं वातावरण प्रचाराने तापलं आहे. दोषी ठरल्यामुळे नवाझ शरीफ स्वतः निवडणूक लढवू शकत नाहीयेत.

स. 6.30 - नवाझ शरीफ अडियालामध्ये

बीबीसी प्रतिनिधी फरहत जावेद यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नवाझ शरीफ यांना अडियाला कारागृहात येथे ठेवण्यात आलं आहे. तर, मरियम यांना वैद्यकिय तपासणीनंतर इस्लामाबादमधल्या पोलीस अकादमीच्या सिहाला विश्रामगृहात ठेवण्यात आलं आहे.

दरम्यान, कोर्टानं रावळपिंडीच्या अडियाला कारागृह प्रमुखांना, नवाझ शरीफ यांना कोर्टात हजर न करताच अटक करण्याचे अधिकार दिले.

रात्री 10.43 - तुरुंगात रवानगी सकाळी

नॅशनल अकाउंटेबिलिटी ब्युरोमधल्या अधिकाऱ्यांनी बीबीसी प्रतिनिधी शहजाद मलिक यांना सांगितलं की सूर्यास्तानंतर कुणालाही तुरुंगात पाठवता येत नाही. त्यामुळे नवाझ आणि त्यांची मुलगी मरियम यांना आज रात्री नजरकैदेत ठेवलं जाण्याची शक्यता आहे.

रात्री 10.22 - शरीफ निघाले लाहोरहून

नवाझ आणि मरियम शरीफ यांना घेऊन एक छोटं विमान लाहोरहून निघालं आहे. ते कुठे जात आहे, याविषयी स्पष्ट माहिती नसली तर ते इस्लामाबादच्या दिशेने जात आहे, असं स्थानिक मीडियाने म्हटलं आहे.

रात्री 10.07 - शरीफांना इस्लामाबादला नेणार

नवाझ शरीफ आणि त्यांची मुलगी मरियम शरीफ यांना छोट्या विमानातून इस्लामाबादला नेलं जात आहे.

रात्री 9.48 - नवाझ शरीफांना घेतलं ताब्यात

नॅशनल अकाउंटेबिलिटी ब्युरो आणि रेंजर्सनी नवाझ शरीफ आणि मरियम शरीफ यांना ताब्यात घेतलं आहे, असं पाकिस्तानमधले स्थानिक चॅनल्स सांगत आहेत.

पाकिस्तानी मीडियात ब्रेकिंग न्यूज

रात्री 9.15 - नवाझ शरीफ लाहोरमध्ये पोहोचले

नवाझ शरीफ यांचं विमान लाहोरमध्ये लँड झालं आहे. ते आता विमानातून उतरत आहेत. विमानतळात आणि बाहेर कडेकोट बंदोबस्त करण्यात आला आहे.

रात्री 9:10 - पंजाबमध्ये विमान दाखल

विमानाचं लाईव्ह लोकेशन

फ्लाईट रडार या वेबसाईटनुसार नवाझ आणि मरियम शरीफ यांना घेऊन येणारं विमान पंजाब राज्याच्या हवाई हद्दीत शिरलं असून ते पुढच्या काही मिनिटात लाहोरला उतरतील.

रात्री 9:00 : लाहोरमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानमध्ये शुक्रवारचा दिवस राजकीय खळबळ माजवणारा ठरला. माजी पंतप्रधान नवाझ शरीफ शुक्रवारी रात्री लाहोरमध्ये उतरले, त्याच्या काही वेळ आधीच एका प्रचारसभेत स्फोट होऊन  85 लोक ठार  झाले. शरीफ यांना पाकिस्तानच्या भ्रष्टाचार विरोधी कोर्टानं बेहिशेबी संपत्ती गोळा केल्याप्रकरणी 10 वर्षांची शिक्षा सुनावली होती, त्यामुळे त्यांना उतरल्यावर ताबडतोब अटक करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅन्सरसंदर्भात संशोधनाला नोबेल पुरस्काराने गौरवण्यात येणार आहे.

अमेरिकेचे वैज्ञानिक जेम्स पी. एलिसन आणि जपानचे शास्त्रज्ञ तासुकू होंजो यांना संयुक्तरीत्या सन्मानित केले जाणार आहे. या दोघांना 10.1 कोटी डॉलर्सचं बक्षीस देऊन गौरवण्यात येईल.

कॅन्सरच्या ट्यूमरशी लढण्याची शरीरातील पेशींची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासंदर्भात या दोघांनी एक नवं संशोधन केलं आहे. हे संशोधन कॅन्सरवरील उपचारांमध्ये क्रांतिकारी असल्याचं नोबेल पुरस्कार समितीने म्हटलं आहे.

"आमचं संशोधन यापुढेही सुरू राहील. जेणेकरून अधिकाअधिक रुग्णांना कॅन्सरच्या विळख्यातून सोडवता येईल," असं जपानी संशोधक तासुकू यांनी सांगितलं.

शरीरातील प्रतिकार यंत्रणा आपलं आजारापासून संरक्षण करतं. मात्र शरीरातील पेशींवर होणारं आक्रमण रोखण्यासाठी स्वतंत्र व्यवस्था आहे.

आजपासून विविध क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कारांची घोषणा होणार आहे. आज फिजिऑलॉजी/मेडिसीन क्षेत्रातील पुरस्कार जाहीर झाले. शांततेच्या नोबेल पुरस्काराची घोषणा शुक्रवारी केली जाणार आहे.

यंदा साहित्यातील नोबेल पुरस्कार दिला जाणार नसल्याचा निर्णय अकादमीने घेतला आहे. 70 वर्षात पहिल्यांदाच साहित्यातील नोबेल दिला जाणार नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅन्सरचं निवारण करण्यासंदर्भात महत्त्वपूर्ण संशोधन करणाऱ्या शास्त्रज्ञ जोडगोळीला प्रतिष्ठेच्या नोबेल पुरस्काराने गौरवण्यात येणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅपिटल गॅझेट या वृत्तपत्राला हा पुरस्कार मिळाला आहे. मात्र हा पुरस्कार मिळाल्यानंतरही या कार्यालयात कोणत्याही प्रकारचा आनंदोत्सव साजरा केला नाही. तिथल्या कर्मचाऱ्यांनी या निमित्ताने फक्त मृत कर्मचाऱ्यांची आठवण काढली.

एका शस्त्रधारी व्यक्तीने जून 2018 मध्ये या कार्यालयावर हल्ला केला होता. न्यूयॉर्क टाइम्स आणि वॉल स्ट्रीट जर्नलला सुद्धा यावर्षीचा पुलित्झर पुरस्कार मिळाला आहे.

अमेरिकेच्या पत्रकारितेतल्या इतिहासातील हा एक अतिशय निर्घृण हल्ला होता. या हल्ल्याच्या वृत्तांकनाच्या वेळी वृत्तपत्राने जे धैर्य दाखवलं त्यासाठी त्यांना हा विशेष पुरस्कार देण्यात आला आहे.

मानपत्र आणि आणखी परिणामकारकरित्या पत्रकारिता करण्यासाठी 100000 डॉलर इतका निधी दिला आहे.

मागच्या वर्षी झालेल्या हल्ल्यात जॉन मॅकनमारा, वेंडी विंटर्स, रेबाका स्मिथ, गेराल्ड फिश्चमन, आणि रॉब हियासेन या कर्मचाऱ्यांचा समावेश होता. असं होऊनसुद्धा दुसऱ्या दिवशी नेहमीच्या वृत्तपत्राचा अंक प्रकाशित झाला होता.

हल्लेखोराचा या वृत्तपत्रावर बऱ्याच काळापासून रोष होता. त्या रागातूनच हा हल्ला केला होता. तरी त्याने हा हल्ला केल्याच्या आरोपाचा इन्कार केला होता.

सामूहिक हल्ल्याच्या बातम्यांसाठी आणखी दोन स्थानिक वृत्तपत्रांना पुलित्झर पुरस्कार मिळाला आहे.

पिट्झबर्ग पोस्ट गॅझेट या वृत्तपत्रालाही ऑक्टोबर महिन्यात पेन्सेलव्हेनिया येथील प्रार्थनास्थळावर झालेल्या हल्लायाच्या संयमित आणि सखोल वार्तांकनासाठी हा पुरस्कार देण्यात आला आहे. या हल्ल्यात 11 जणांचा बळी गेला होता.

तसंच दक्षिण फ्लोरिडातील सन सेंटिनेल या वृत्तपत्राला मर्जोरी स्टोनमेन डल्लास हायस्कुल या शाळेवर झालेल्या हल्ल्यात 17 जणांना जीव गमवावा लागला होता.

या हल्ला हाताळताना शाळा आणि कायदा सुव्यवस्था राखताना संस्थांना आलेलं अपयश दाखवणाऱ्या बातम्या दिल्याबदद्ल त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला होता.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी कर भरण्यात केलेली दिरंगाई या विषयावर केलेल्या वार्तांकनासाठी आणि आणखी एका संपादकीयासाठी त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला.

वॉल स्ट्रीट जर्नल लाही राष्ट्राध्यक्षांनी गुप्तपणे दिलेली लाच आणि तसंच त्यांच्या असलेल्या दोन बायका याविषयी वार्तांकन केल्याबद्दल पुरस्कार दिला गेला.

येमेनमधील परिस्थिती छायाचित्र आणि विश्लेषणाच्या माध्यमातून मांडल्याबदद्ल वॉशिंग्टन पोस्टला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतील एका वृत्तपत्राला त्यांच्याच कार्यालयात झालेल्या हल्ल्याच्या वार्तांकनासाठी पुलित्झर पुरस्कार मिळाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅपिटल हिल येथे झालेल्या हिंसाचाराला अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप जबाबदार नसल्याचा निर्णय अमेरिकन सिनेटने दिल्यानंतर ट्रंप यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

6 जानेवारी रोजी कॅपिटल हिल येथे हिंसाचार झाला होता. ट्रंप यांनी आंदोलकांना चिथावणी दिली होती असा ठपका त्यांच्यावर होता.

या सिनेटमध्ये ट्रंप महाभियोग खटल्यावर मतदान झालं. 57 सिनेटरांनी त्यांच्याविरोधात मतदान केलं तर 43 जणांनी त्यांच्या बाजूने मतदान केलं. ट्रंप यांना दोषी ठरवण्यासाठी दोन तृतिआंश सिनेटरांनी (67) त्यांच्या विरोधात मतदान करणे आवश्यक होते पण 57 जणांनीच त्यांच्या विरोधात मतदान केले.

खटल्याच्या चौथ्या दिवशी म्हणजेच शनिवारी ट्रंप यांना बचाव पक्ष म्हणून आपली बाजू मांडण्याची संधी देण्यात आली.

गेल्या आठवड्यात ट्रंप यांच्या वकिलांच्या टीमनं ट्रंप यांच्यावरचा महाभियोग खटला असंवैधानिक असल्याचं निक्षून सांगितलं होतं आणि हे ट्रंप यांच्या अधिकारांचं उल्लंघन असल्याचं म्हटलं होतं.

पण त्यांच्या या दाव्याचा उपयोग झाला नाही आणि त्यांना आपली बाजू मांडण्याची संधी देण्यात आली.

डोनाल्ड ट्रंप यांची बाजू मांडण्यासाठी त्यांच्या वकिलांनी तीन तासांपेक्षा थोडा जास्त वेळ घेतला तर फिर्यादी पक्षाची बाजू मांडण्यासाठी तेरा तास लागले होते.

असं वाटतं, की बचाव पक्षानं कमीत कमी शब्दांत जास्तीत जास्त सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे. कारण ट्रंप यांना दोषी ठरवलं जाऊ नये, यासाठी त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षाचे पुरेसे सदस्य माजी राष्ट्राध्यक्षांची बाजू घेणार असल्याचं आधीच स्पष्ट झालं आहे.

आपली बाजू मांडताना ट्रंप यांच्या टीमनं केलेल्या युक्तिवादाचा सारांश काहीसा असा आहे -

'डेमोक्रॅट्सनीही असं केलं आहे'

डोनाल्ड ट्रंप यांचा बचाव करताना त्यांच्या वकिलांनी डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या सदस्यांचं बोलणंच त्यांच्या विरोधात वापरण्याचा प्रयत्न केला.

ट्रंप यांच्या वकिलांच्या टीमचे लीड इंपीचमेंट मॅनेजर जेमी रस्किन यांच्यासह हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्जच्या सदस्यांचे जुने व्हीडियो क्लीप्स दाखवले ज्यात ते याआधीच्या काळात झालेल्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीच्या निकालाचा निषेध करताना दिसतात.

 ट्रंप यांच्या वकिलांनी विचारलं, "जर डेमोक्रॅट्स निवडणुकीच्या निकालांना आव्हान देऊ शकतात, तर ट्रंप का नाही?"

व्हीडिओ क्लीपमध्ये डेमोक्रॅट्सच्या वक्तव्यांनंतर ते फुटेज दाखवण्यात आलं ज्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅपिटल हिल हिंसाचार प्रकरणावरून अमेरिकन सिनेटमध्ये माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर महाभियोगाची सुनावणी सुरू होता. त्यातून त्यांची निर्दोष मुक्तता झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅप्टन एमएनआर सामंत त्यांच्या पत्नीसोबत

एवढंच नाही तर या गाण्याने संपूर्ण जगाचं लक्ष पूर्व पाकिस्तानात सुरू असलेला नरसंहार आणि तिथून लाखोंच्या संख्येने भारतात शरण घेणाऱ्या शरणार्थींकडे वळवलं.

मात्र, 1971च्या मार्च महिन्यापासूनच पाकिस्तानी सैन्यातर्फे त्यांच्याच लोकांवर करण्यात येणाऱ्या 'क्रॅक डाऊन'च्या बातम्या येऊ लागल्या होत्या. त्याच काळात फ्रान्सच्या तुलों या नौदल तळावर अभ्यास करत असलेली पाकिस्तानी पाणबुडी "पीएनएस मांगरो'वरच्या 8 बंगाली नाविकांनी पाणबुडी सोडून बांगलादेशच्या स्वातंत्र्यासाठी सुरू असलेल्या लढ्यात सामिल होण्याचा निर्णय घेतला.

'Operation X, The Untold Story of India's Covert Naval War in East Pakistan' या पुस्तकाचे लेखक आणि इंडिया टुडे मॅगझिनचे एक्झिक्युटिव्ह एडिटर संदीप उन्नीथन सांगतात, "31 मार्च 1971 रोजी स्पेनची राजधानी माद्रिदच्या भारतीय दूतावासात फ्रान्समधून पळून आलेले 8 बंगाली नाविक दाखल झाले."

"तिथे तैनात असलेले 1964च्या बॅचचे भारतीय परराष्ट्र सेवेचे अधिकारी गुरदीप बेदी यांनी त्यांचे पासपोर्ट तपासले आणि जवळच्याच एका स्वस्त हॉटेलात त्यांच्या राहण्याची व्यवस्था केली. त्यांनी याविषयी दिल्लीशी चर्चा केली. नाविकांना तात्काळ दिल्लीला पाठवण्याचे निर्देश त्यांना मिळाले."

बीटल्सच्या जॉर्ज हॅरिसन यांनी बांगलादेशवर लिहिलेलं गाणं गायलं.

"या 8 लोकांना हिंदू नावं देण्यात आली आणि त्यांना नकली भारतीय नागरिक बनवून दिल्लीला जाणाऱ्या विमानात बसवण्यात आलं. त्यांना आधी माद्रिदमधून रोमला पाठवण्यात आलं. मात्र, याआधीच त्यांच्या भारतात जाण्याची बातमी प्रसिद्धी माध्यमांमध्ये फुटली आणि रोममधल्या पाकिस्तानी दूतावासातल्या अधिकाऱ्यांनाही ही बातमी मिळाली."

"पाकिस्तानी दूतावासातले अधिकारी या नाविकांची मनधरणी करण्यासाठी विमानतळावर पोचले. त्यांच्यात आणि मांगरोचा क्रू यांच्यात झडपही झाली. मात्र, त्यांचे नेते अब्दुल वहीद चौधरी यांनी आपण बांगलादेशचा स्वातंत्र्य लढ्यात सामिल व्हायला जात असल्याचं स्पष्ट सांगितलं."

प्लासीची युद्धभूमी आणि गुप्त प्रशिक्षण केंद्र

हे आठही नौसैनिक दिल्लीत पोचताच त्यांना 'रॉ'च्या एका सुरक्षित घरी ठेवण्यात आलं. त्यावेळी भारतीय नौसेनेचे डायरेक्टर नेवल इंटेलिजन्स कॅप्टन एम. के. मिकी रॉय यांच्या डोक्यात एक विचार आला. या पाकिस्तानी नौसैनिकांच्या मदतीने पूर्व पाकिस्तानात तैनात पाकिस्तानच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1 ऑगस्ट 1971 रोजी प्रेक्षकांनी खच्चून भरलेल्या न्यूयॉर्कमधल्या मेडिसन स्क्वेअर गार्डनमध्ये बीटल्सच्या जॉर्ज हॅरिसन यांनी बांगलादेशवर लिहिलेलं गाणं गायलं आणि संपूर्ण स्टेडियम मंत्रमुग्ध झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅप्टन कर्नल शेर

शत्रू राष्ट्राचं सैन्य एखाद्या सैनिकाच्या धाडसाला दाद देत त्याच्या सैन्याला पत्र लिहून त्याच्या शौर्याचा सन्मान करायला सांगणं, तशी दुर्मिळ बाब. मात्र 1999च्या कारगिल युद्धादरम्यान हे घडलं होतं.

टायगर हिलच्या आघाडीवर पाकिस्तानी सैन्याचे कॅप्टन कर्नल शेर खान इतक्या धाडसाने लढले होते की भारतीय सैन्यानेही त्यांच्या शौर्याला दाद दिली होती.

त्या ठिकाणी कमांड हाती असलेले ब्रिगेडियर MPS बाजवा सांगतात, "जेव्हा तिथलं युद्ध संपलं तेव्हा मी त्या अधिकाऱ्याच्या शौर्याने भारावून गेलो. मी 71च्या युद्धातही सहभागी झालो होतो. मी कधीच पाकिस्तानच्या अधिकाऱ्याला नेतृत्व करताना बघितलेलं नव्हतं. इतर सर्व पाकिस्तानी कुर्ता-पायजामा घालून होते. एकटे ते ट्रॅक सूटमध्ये होते."

आत्मघातकी हल्ला

नुकताच कारगिलवर "Kargil: Untold Story from the War" हे पुस्तक लिहिणाऱ्या रचना बिश्त रावत सांगतात, "कॅप्टन कर्नल शेर खान नॉर्दन लाईट इन्फंट्रीत होते. टायगर हिलवर त्यांनी पाच ठिकाणी चौक्या उभारल्या होत्या. सुरुवातीला 8 शिखांना त्या ताब्यात घेण्याचं कार्य सोपवण्यात आलं. मात्र त्यांना ते करता आलं नाही. नंतर जेव्हा 18 ग्रेनेडिअर्सनाही त्यांच्या मदतीसाठी पाठवण्यात आलं तेव्हा त्यांना कशीबशी एक चौकी ताब्यात घेण्यात यश मिळालं. मात्र कॅप्टन शेर खान यांनी प्रत्युत्तरादाखल एक हल्ला केला."

"एकदा अपयशी ठरल्यानंतर त्यांनी त्यांच्या जवानांना 'रिग्रुप' करून पुन्हा हल्ला चढवला. जे कुणी हा हल्ला बघत होते त्यांचं म्हणणं होतं हा 'आत्मघातकी' हल्ला आहे. भारतीय जवानांची संख्या खूप जास्त असल्याने ही मोहीम यशस्वी होणार नाही, याची त्यांना पूर्ण कल्पना होती."

खिशात पाठवली चिठ्ठी

ब्रिगेडियर MPS बाजवा सांगतात, "कॅप्टन शेर खान धिप्पाड होता. तो अतिशय शौर्याने लढला. शेवटी आमचा एक जवान कृपाल सिंह जो जखमी होऊन पडला होता, त्याने अचानक उठून 30 फुटांच्या अंतरावरून एक बर्स्ट मारला आणि कर्नल शेर खानला धारातीर्थी पाडण्यात त्याला यश आलं."

शेर खान पडल्याबरोबर त्यांच्या हल्ल्याची धार बोथट होत गेली. ब्रिगेडियर बाजवा सांगतात, "आम्ही तिथे 30 पाकिस्तानी जवानांचे मृतदेह पुरले. मात्र, मी सिव्हिलियन पोर्ट्स पाठवून कॅप्टन कर्नल शेर खान यांचं पार्थिव खाली आणायला सांगितलं. आधी आम्ही त्याला ब्रिगेड हेडक्वार्टरमध्ये ठेवलं."

जेव्हा त्यांचं पार्थिव पाकिस्तानला पाठवण्यात आलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

20 वर्षांपूर्वी कारगिलच्या पर्वतांवर भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान युद्ध झालं. या युद्धाच्या आठवणी आणि माहिती सांगणाऱ्या लेखमालेचा हा तिसरा भाग.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅप्टन मनोज पांडे

1997 साली 1/11 गोरखा रायफलमध्ये सामील झालेल्या लेफ्टनंट मनोज कुमार पांडे यांना त्यांचं शौर्य सिद्ध करायचं होतं. दसऱ्याच्या पूजेदरम्यान त्यांना बकऱ्याचा बळी द्यायचा होता.

परमवीर चक्र विजेत्यांवर 'द ब्रेव्ह'हे पुस्तक लिहिणाऱ्या रचना बिश्त रावत सांगतात, "क्षणभरासाठी मनोज काहीसे विचलित झाले, पण नंतर त्यांनी सपकन वार करत बकऱ्याचं शीर उडवलं. बकऱ्याच्या रक्ताचे थेंब त्यांच्या चेहऱ्यावर उडाले. नंतर खोलीत जाऊन त्यांनी किमान डझनभरवेळा आपला चेहरा धुतला. पहिल्यांदाच जाणूनबुजून केलेल्या हत्येच्या अपराधीपणाचं ओझं दूर करण्याचा प्रयत्न ते कदाचित करत होते. मनोज कुमार पांडे आयुष्यभर शाकाहारी राहिले. त्यांनी कधी दारुलाही स्पर्श केला नव्हता."

पुढच्या दीड वर्षामध्ये मनोज कुमार यांच्या मनातली दुसऱ्याचा जीव घेण्याविषयची कुतरओढ काहीशी कमी झाली. हल्ल्याची आखणी करणं, प्रत्यक्ष हल्ला आणि अचानक छापा टाकत शत्रूला टिपण्यात ते आता निष्णात झाले होते.

हाडं गोठवणाऱ्या थंडीमध्ये साडे चार किलोंची बॅकपॅक घेऊन बर्फाच्छादित डोंगरांवर चढाई करण्याचं कौशल्यंही त्यांनी मिळवलं. त्या बॅकपॅकमध्ये त्यांची स्लीपिंग बॅग, लोकरी सॉक्सचा जास्तीचा जोड, दाढीचं सामान असणारा किट आणि घरून आलेली पत्रं असतं.

भूक लागली की ते कडक झालेल्या शिळ्या पुऱ्यांवर ताव मारत आणि थंडीपासून बचाव करण्यासाठी गरम मोज्यांचा वापर हँडग्लोव्हजसारखा करत.

सियाचिनहून परतताना आलं कारगिलचं बोलावणं

11 गोरखा रायफल्सच्या पहिल्या बटालियननं सियाचिनमधला तीन महिन्यांचा कार्यकाळ पूर्ण केला. त्यानंतर सगळे ऑफिसर्स आणि सैनिक पुण्यातल्या 'पीस पोस्टिंग' (शांततामय परिसरातलं पोस्टिंग)ची वाट पाहत होते.

बटालियनची एक 'अॅडव्हान्स पार्टी' पुण्यात दाखलही झाली होती. सगळ्या सैनिकांनी आपले थंडीसाठीचे कपडे आणि हत्यारं परत केली होती. बहुतेक सैनिकांना सुटीही मिळाली होती. जगातली सर्वात जास्त उंचीवरील युद्धभूमी असणाऱ्या सिचाचिनमध्ये राहून येण्याचे परिणामही सैनिकांवर होतात.

समोरच्या शत्रूपेक्षा इथलं हवामान हे सर्वांत जास्त धोकादायक असतं. सगळेच सैनिक अतिशय थकलेले होते. जवळपास प्रत्येकाचं वजन 5 किलोंनी कमी झालं होतं. तेव्हाच अचानक बटालियनला आदेश मिळाला. बटालियनच्या उरलेल्या सैनिकांना पुण्याला न जाता कारगिलमधील बटालिककडे जाण्यास सांगण्यात आलं. पाकिस्तानने त्या भागामध्ये मोठी घुसखोरी केल्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

समोरासमोर लढाई झाली तर कुकरी हे सगळ्या प्रभावी हत्यार ठरतं असं गोरखा रेजिमेंटच्या ट्रेनिंगमध्ये शिकवलं जातं. या कुकरीने माणसाचा गळा कसा कापायचा याचं प्रशिक्षणही त्यांना देण्यात येतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅफे लाटे आणि एस्प्रेसो मधला फरक कळला नाही. जे उच्चारायला सोपं ते घ्यावं म्हणून तिथली लाटे कॉफी घेतली. पाहिलं तर फेस जास्त आणि कॉफी कमी. ते पाहून माझं मन लगेच चरकलं. पुन्हा तिथे न येण्याची जवळजवळ न येण्याची प्रतिज्ञा करूनच मी तिथून बाहेर पडलो. पण असं अर्थातच झालं नाही आणि तिथे जाण्याची वारंवार वेळ आली. त्याला एक मोठं कारण म्हणजे मी प्रेमात पडलो होतो.

अनोळखी शहरात सगळ्यांच्या बोचऱ्या नजरा लपवून हक्काने गप्पा मारायचं ते एकच ठिकाण होतं. सीसीडीच्या अनेक शाखांमध्ये मी आणि माझ्या प्रेयसीने (नंतर पुढे जाऊन तीच माझी पत्नी झाली) कितीतरी गोष्टी ठरवल्या. बरीच भांडणं इथल्या कॉफीच्या साक्षीने मिटली आहेत.

एकदा तर एक कौटुंबिक प्रश्न सोडवण्यासाठी मी, माझी पत्नी आणि माझी आई तिथे गेलो होतो. तिथले कॉफीचे दर पाहून या पैशात किती कप कॉफी घरात होईल असा हिशोब तिने लगोलग मांडला. हे अनुभव कदाचित कुणाला चुकले नसावेत.

'कॅफे कॉफी डे'चे संस्थापक व्ही. जी. सिद्धार्थ गेल्याच्या बातमीमुळे देशभरात हळहळ व्यक्त केली जात आहे. माझ्या अवतीभवती तीच चर्चा. काही जणांना एवढं मोठं कॉफी साम्राज्य उभं करणारा माणूस गेल्याचं दुःख होतं तर काहींच्या त्यांनी सीसीडीमध्ये कॉफीच्या प्रत्येक घोटाबरोबर तयार केलेल्या आठवणी जाग्या झाल्या.

तसं बघायला गेलं तर कॉफी ही एक श्रीमंत गोष्ट आहे. एक मोठा कप ज्याला मग म्हणतात, तो घेऊन फिरणं, मधूनमधून घुटके घेत काम करणं यात एक श्रीमंती थाट असतो.

काही वर्षांपर्यंत हे सगळे श्रीमंती चोचले आहेत असं समजलं जायचं. मात्र गेल्या काही वर्षांपासून भारतात कॅफे कॉफी डे म्हणजेच सीसीडी अवतरलं आणि कॉफी भोवती पसरलेले समजच बदलले.

मागच्या पिढीच्या प्रेमकथा या शहरात असलेल्या कॉफी हाऊसने फुलवल्या. लग्न ठरल्यानंतर कॉफी हाऊसमध्ये गेल्यावर असलेलं अवघडेपण, बुजरेपणा कॉफी हाऊसच्या भिंतींनी पाहिला. तिथल्या कॉफीवर जमलेल्या सायीच्या थराने अनेक भावनांना उकळी आल्याचे किस्से आपल्या आई वडिलांच्या पिढीने अगदी रंगवून रंगवून सांगितले आहेत. हेच किस्से थोड्याफार फरकाने आमच्या पिढीत म्हणजे 80 च्या पिढीत जन्मललेल्या लोकांच्या बाबतीत सीसीडी या जादुई ठिकाणी घडले आहेत.

सीसीडी हा रुढार्थाने मध्यमवर्गीयांचं कॉफी शॉप आहे. आज स्टारबक्स, मोका, बरिस्ता असे अनेक कॉफी शॉप उघडले असले तरी सीसीडीचा आपलेपणा तिथं नाही. तिथे एक प्रकारचं अवघडलेपण येतं.

मग सीसीडीमध्ये ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मी पहिल्यांदा सीसीडीत गेलो तेव्हा मला सीसीडीच्या वातावरणाचं प्रचंड दडपण आलं होतं. थंडगार हवेचा झोत, कॉफीच्या बियांचा पसरलेला सुवास, सुहास्य चेहऱ्याने स्वागत करणारे तिथले कर्मचारी यांचं नकळत दडपण आलं होतं. मेन्यू कार्ड उघडलं तर कॉफीची चित्रविचित्रं नावं लिहिली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅरेबियन बेटांवर नुकत्याच येऊन गेलेल्या मारिया या भीषण चक्रीवादळात इथलं जनजीवन संपूर्ण उद्ध्वस्त झालं.

श्रीनिवास काळे कुटुंबियांनी या पाचव्या प्रतीच्या जोरदार चक्रीवादाळाशी सलग आठ तास झुंज देत आपलं घर वाचवलं.

या आठ तासांत त्यांना आलेले अनुभव आणि त्यानंतर डोमिनिका देशाच्या झालेल्या अवस्थेचा याची देही, याची डोळा  वृत्तान्त काळे यांनी आपल्या शब्दांत खास बीबीसी मराठीच्या व्यासपीठावर मांडला आहे.

एक महिन्यापूर्वीची ही घटना. परंतु जणू काही काल घडली आहे असंच वाटतं. आम्ही गेल्या काही वर्षांपासून वेस्ट इंडीज बेटावर राहत आहोत.

त्यामुळे चक्रीवादळांची आम्हाला कल्पना आहे. पण मारिया चक्रीवादळ इतर वादळांपेक्षा भीषण होतं याची कल्पना मात्र दुसऱ्या दिवशी सकाळी आली.

या थरार नाट्याची सुरुवात १८ सप्टेंबरला रात्री आठच्या सुमारास झाली. त्यावेळी वारं पूर्ण ताकदीनं वाहू लागलं होतं.

अचानक माझी पत्नी ऋजुता ओरडली, "निवास, आपला दरवाजा बघ!"  दोन दारं असलेल्या दरवाजाला जोराचा वारा उघडू पहात होता.

आता हा दरवाजा उघडला गेला तर छप्पर उडणार हे निश्चितच. हा विचार करत मी आणि ऋजुता दरवाज्याजवळ पोहोचतच होतो आणि दरवाजा खाडकन उघडला! त्याचा फटका माझ्या गुढग्यावर बसला. पण ते लक्षात येऊन विचार करण्यासाठी वेळ कुणाकडे होता?

मी आणि ऋजुता दोघांनी मिळून दरवाजा बंद करत असतानाच आमची मुलगी मनुश्री आमच्या मदतीला धावून आली.  आणि मग आम्ही तिघं विरुद्ध ३१० किमी प्रती तासाचा वारा जणू काही स्पर्धाच चालू झाली.

मारिया चक्रीवादळाचे वारे ताशी 310 किलोमीटर वेगानं वाहत होते.

३१० किमी प्रती तास म्हणजे किती वेग हे लक्षात येण्यासाठी काही तुलना सांगतो. दिल्ली - अहमदाबाद बुलेट ट्रेन ही ३२० किमी प्रती तास वेगानं धावणे अभिप्रेत आहे.

तर, एअरबस ए३८० जगातील सर्वात मोठे प्रवासी विमान ज्यातून एकावेळेस ८५३ प्रवासी प्रवास करतात.  उड्डाण करण्यापूर्वी धावपट्टीवर असताना या विमानाचा वेग साधारणपणे २७७ किमी प्रती तास असते.

सर्वांत शक्तिशाली वादळ

वारा अकल्पनीय वेगानं आणि शक्तीनं त्या दिवशी वाहत होता. तो आलटून-पालटून आम्हाला समोरच्या भिंतीवर अक्षरशः फेकत होता. पण जितका वारा जिद्दीस पेटला होता तितकेच आम्ही देखील!

आम्ही १९९७ पासून वेस्ट इंडीजमध्ये राहत आहोत. कॅरेबियन समुद्रात असलेल्या साधारण ७००० लहान मोठ्या बेटांचा हा २६ देशांमध्ये विभागलेला समूह.

हा बेट समूह "कॅरेबियन" या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅरेबियन बेटांवर नुकत्याच येऊन गेलेल्या मारिया या भीषण चक्रीवादळात इथलं जनजीवन संपूर्ण उद्ध्वस्त झालं. इथल्या वादळाचा तडाखा मराठमोळ्या श्रीनिवास काळे यांच्या कुटुंबालाही बसला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅरोल साठीकडे झुकल्या आहेत पण मॅरेथॉन पळतात

जेव्हा हा अपघात झाला तेव्हा त्या 56 वर्षांच्या होत्या आणि त्यांना कल्पनाही नव्हती की आणखी वर्षभरात त्या पर्वतरांगातल्या मॅरेथॉनमध्ये सहभागी होणार आहेत.

एडिनबर्गमधल्या घरी बीबीसीशी बोलताना त्यांनी हे स्थित्यंतर उलगडलं. आदल्या दिवशी जिममध्ये थोडा जास्तच घाम गाळला असं त्यांना अपघाताच्या वेळी वाटलं.

"मला शरीरात कुठेच दुखत खुपत नव्हतं. पण माझ्या हाताची आणि पायाची हालचाल होईना. तेव्हा मला काहीतरी गंभीर आहे हे जाणवलं. मला अर्धांगवायूचा झटका आला आहे हे समजलं," असं कॅरोल सांगतात. त्यांना दोन मुलं आहेत.

"माझा चेहरा एका बाजूला फिरला होता असं माझ्या मुलीने सांगितलं. माझ्या शरीराची डावी बाजू पूर्णपणे लुळी पडली होती. त्यात काहीच त्राण नव्हतं. तो प्रकार भीषण होता," असं कॅरोल सांगतात.

हॉस्पिटलमध्ये उपचारादरम्यान कॅरोल यांना विचारण्यात आलं की, गाठ फोडण्यासाठी थ्रोमबलसिस नावाच्या उपचारांना तुम्ही सामोरं जाणार का?

ही उपचारपद्धती टोकाची असती- एकतर ती तुम्हाला बरी करते किंवा तुमचा जीव जातो.

कॅरोल डॉक्टरांना म्हणाल्या, "मला ते औषध द्या. मला उर्वरित आयुष्य लुळ्यापांगळ्या स्थितीत घालवायचं नाहीये."

कॅरोल

उपचारांना सुरुवात झाली. पुढच्या अर्ध्या तासात डॉक्टरांना माझ्या प्रकृतीत सुधारणा दिसू लागली. माझा चेहरा वाकडा होऊन एका बाजूला झुकला होता तो नीट होऊ लागला.

मला डावा हात हलवता येऊ लागल्याचं लक्षात आलं असं कॅरोल सांगतात. त्यांनी आपल्या मुलांना पाहून प्रतिसाद दिला.

मात्र त्यांना खूप अशक्तपणा जाणवत होता. पुन्हा चालता-फिरता, धावता येईल का विचार त्यांच्या मनात होता.

गाला हॅरियर्स रनर असलेल्या कॅरोल या 15 वेळा लंडन मॅरेथॉमध्ये धावल्या आहेत.

कॅरोल म्हणाल्या, "मी पुन्हा धावू शकेन का हाच विचार मनात घर करून राहिला होता. सहा महिन्यांनंतर होणाऱ्या लंडन मॅरेथॉनमध्ये मी धावू शकेन का असं मी डॉक्टरांना विचारलं."

ते म्हणाले, "तुम्ही मॅरेथॉनमध्ये पळण्याची शक्यता खूप जास्त आहे. कारण अर्धांगवायूचा झटका येण्यापूर्वी तुमची तब्येत ठणठणीत होती."

उपचारानंतर घरी परतल्यानंतर कॅरोल यांनी हळूहळू चालायला सुरुवात केली. खडतर अशा फिजिओथेरपी सेशन्सला जायला त्यांनी सुरुवात केली. स्पीच थेरपीचे उपचारही सुरू होते.

तीन मैल एकटीने कोणाच्याही मदतीविना चालता येतंय याची खात्री पटल्यानंतर त्यांनी थोडं जॉगिंग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्षभरापूर्वी कॅरोल फॉर्च्युन बिछान्यातून उठताना पडल्या. पक्षाघात आला आणि त्यानंतर त्या खाली पडल्या. त्यांचे अर्ध शरीर लुळं पडलं. 'अॅम्ब्युलन्सला बोलवा' इतकंच त्या ओरडून सांगू शकल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर आर्नॉल्ड श्वॉर्झनेगर यांच्याकडून किशोर यांना प्रेरणा मिळाली आणि 2003 पासून ते बॉडी बिल्डिंगकडे वळले.

त्यांना या क्षेत्रात एक वेगळा इतिहास घडवायचा आहे, म्हणून त्यांनी या क्षेत्रात मेहनत घेतली. त्यांना कुटुंबीयांचीच नव्हे तर पोलीस दलातील सहकाऱ्यांचीही साथ मिळाली.

त्यामुळेच 2013 साली त्यांनी एका जागतिक पोलीस बॉडी बिल्डिंग स्पर्धेत भारतासाठी सुवर्ण पदकही जिंकलं. पाहा त्यांची कहाणी.

व्हीडिओ रिपोर्ट - राहुल रणसुभे

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

किशोर डांगे हे जालन्यातील पोलीस हवालदार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅलिफोर्नियात लागलेली आग

585 ठिकाणी लागलेल्या आगीत 400,000 हेक्टर क्षेत्रफळ भक्ष्यस्थानी पडलं आहे. अग्निशमन दलाचे 14 हजार कर्मचारी ही आग आटोक्यात आणण्याचं काम करत आहेत.

जोरदार वाऱ्याच्या शक्यतेमुळे आगीच्या ज्वाळा दाट लोकवस्तीच्या अन्य भागांमध्ये पसरू शकण्याची भीती निर्माण झाली आहे. भीषण अशा आगीमुळे संपूर्ण परिसराला धूर आणि धुळीने वेढलं आहे.

या दुर्घटनेत आतापर्यंत सहा जणांचा मृत्यू झाला आहे, तर हजारोंना स्थलांतरित व्हावं लागलं आहे.

पर्वतरांगांच्या आणि लाकडाची झाडं असणाऱ्या ग्रामीण भागाला या आगीचा सर्वाधिक फटका बसला आहे.

कॅलिफोर्निया राज्याच्या इतिहासातली ही तिसऱ्या क्रमांकाची विनाशकारी दुर्घटना असल्याचे गव्हर्नर गॅव्हिन न्यूसोम यांनी सांगितलं.

गॅव्हिन यांनी ट्वीट केलेल्या व्हीडिओत या भागाचं झालेलं प्रचंड नुकसान दिसत आहे. झाडांचे जळालेल्या स्थितीतील बुंधे आणि आगीमुळे लालसर झालेलं आकाश आणि राखेतून निघणाऱ्या वाफांमुळे पांढऱ्या रंगाचे निघालेल्या ज्वाळा यांनी आसमंत भरून गेला आहे.

अग्निशमन दलाचे कर्मचारी दिवसरात्र ही आग आटोक्यात आणण्यासाठी प्रयत्नांची शर्थ करत आहेत. आगीमुळे वातावरणातील उष्णता प्रचंड प्रमाणात वाढली आहे.

रेडवूड वृक्ष आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडले

कॅलिफोर्नियातील सगळ्यात जुन्या उद्यानातील 2000 वर्षांपूर्वीची रेडवूड झाडं जळून खाक झाली आहेत. बिग बेसिन स्टेट पार्क या प्रसिद्ध उद्यानातील दुर्मीळ प्रजातीची झाडं आगीचं भक्ष्य ठरली आहेत. या भागाला आगीचा सर्वाधिक तडाखा बसला आहे.

ही आग आटोक्यात आणण्यासाठी प्रशासनाला मनुष्यबळाची टंचाई जाणवते आहे. कोरोना विषाणूच्या संसर्गामुळे अग्निशमन दलाकडची कुमक कमी झाली होती. तुरुंगातील आरोपींच्या साथीने अग्निशमन दल ही आग आटोक्यात आणतं आहे. दुसऱ्या महायुद्धानंतर प्रथमच तुरुंगातील आरोपींची मदत घेण्यात आली आहे.

शुक्रवारी (21 ऑगस्ट)  लागलेली आग शनिवारीही (22 ऑगस्ट) धुमसत होती. अग्निशमल दलातर्फे आग शमवण्याचे सर्वतोपरी प्रयत्न सुरू आहेत.

गेल्या आठवड्यात, कॅलिफोर्नियात उष्णतेची लाट आली होती. या वेळी तापमानात उच्चांकी वाढ झालं होती. त्याच दरम्यान या आगीच्या तांडवाला सुरुवात झाली.

आगीचे लोळ

एलएनयू लाईटनिंग कॉम्प्लेक्स या नावानं ओळखली जाणारी ही आग वाईनचं उत्पादन घेतलं जाणाऱ्या नापा आणि सोनोमा या सॅनफ्रान्सिस्कोच्या उत्तरेला लागली.  ही आग 15 टक्केच आटोक्यात आणता आली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅलिफोर्नियातील आगीचं तांडव ही भीषण दुर्घटना असल्याचं अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. या भीषण आगीत असंख्य घरं आणि जंगल जळून खाक झाल्याचं स्पष्ट होतं आहे. पीडितांना सरकारतर्फे मदत देण्यात आल्याचं ट्रंप यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅलिफोर्नियातील सांटा बार्बरा आणि कॅर्पिंटेरियामध्ये लागलेला हा वणवा थॉमस वाईल्डफायर या नावानं ओळखला जात आहे. थॉमस वणवा झपाट्याने पसरल्यामुळे नागरिकांना स्थलांतर करावं लागतंय.

ही आग आटोक्यात आणण्यासाठी अग्निशमन दलातील जवान शर्थीचे प्रयत्न करत आहेत.

"सध्या वाऱ्याचा जोर नियंत्रित झाला आहे," असं सांटा बार्बरा काउंटी अग्नी विभागाचे प्रवक्ते माइक एलियासन यांनी म्हटलं.

लॉस एंजेलिसपासून 160 किमी दूर असलेल्या कारपेंटेरिया भागातील लोकांना आपलं घर सोडण्याची सूचना देण्यात आली आहे.

वाऱ्याच्या वेगाची तीव्रता दिवसा वाढण्याची शक्यता आहे. असा अंदाज हवामान खात्यानं दिला आहे.

संध्याकाळी वाऱ्याचा वेग कमी होईल, असं हवामान खात्यानं म्हटलं आहे. स्थानिक अग्नीशमन विभागानं आगीची छायाचित्रं ट्वीट केली आहेत. सांटा बार्बरामध्ये राहणारा प्रसिद्ध हॉलीवूड अभिनेता रॉब लोवी यानंही यासंदर्भात ट्वीट केलं आहे.

"ही आग आटोक्यात यावी म्हणून मी प्रार्थना करत आहे असं ट्वीट करण्यात आलं आहे. अग्नीशमन दलातील अधिकारी अत्यंत शूर आहेत. या कठीण परिस्थितीमध्ये ते लोकांना स्थलांतर करण्यास मदत करत आहेत," असं ट्वीट लोवीनं केली आहे.

कॅलिफोर्निया गेल्या सात दिवसांपासून वणव्यासोबत झुंजत आहे.

कमी आर्द्रता आणि तीव्र हवामानामुळे वणव्यानं लवकर पेट घेतला. त्यामुळे कमी वेळेत हजारो एकरमध्ये ही आग पसरली. अधिकाऱ्यांनी सर्वांत मोठ्या धोक्याचा इशारा दिला आहे.

"पर्यावरण बदलामुळं हा भयंकर स्वरुपाचा वणवा लागला," असं कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर जेरी ब्राउन यांनी म्हटलं आहे. अशा प्रकारचा वणवा दरवर्षी लागू शकतो लागू शकतो असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

या वणव्यामुळं अंदाजे 2,00,000 लोकांना स्थलांतर करावं लागलं. या आगीमुळं कॅलिफोर्नियातील कोट्यवधी डॉलर्सच्या शेती व्यवसायाचं काय होईल अशी चिंता व्यक्त करण्यात येत आहे.

या वणव्याचे नासाने अवकाशातून सॅटेलाइटच्या मदतीनं फोटो घेतले आहेत.

ही आग आटोक्यात आणण्यासाठी अग्नी शमन दलाचे सुमारे 5,700 सैनिक झुंजत आहेत.

सोमवारी थॉमस वणव्याव्यतिरिक्त पाच मोठे वणवे लागले.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅलिफोर्नियामध्ये वणवा पेटल्यानंतर या भागातील लोकांचं स्थलांतर करण्यास सुरुवात झाली आहे. या वणव्याने प्रचंड मोठा भूभाग व्यापला आहे. न्यूयॉर्क सिटीच्या विस्ताराएवढी याची व्याप्ती आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॅान्टॅक्ट ट्रेसिंग, अलगीकरण, विलगीकरण आणि चाचण्या यांत फार कमी कार्यक्षम प्रयत्न केले जात आहेत, अशी खंत आरोग्य सचिवांनी व्यक्त केली आहे.

केंद्रीय आरोग्यखात्याच्या एका पथकाने महाराष्ट्रातल्या विविध भागांना 7 ते 11 मार्च दरम्यान भेट देऊन तिथल्या परिस्थितीची पाहणी केली. या पथकाने मुंबईतला S आणि T वॉर्ड, ठाणे, नाशिक, धुळे, जळगाव आणि औरंगाबाद जिल्ह्यांतल्या काही भागांना भेट दिली.

महाराष्ट्रात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेला सुरुवात - केंद्र सरकार

केंद्रीय आरोग्य सचिवांनी पत्राच्या शेवटी लिहिलेल्या सारांशात म्हटलंय की, महाराष्ट्रात कोव्हिड 19च्या जागतिक साथीच्या दुसऱ्या लाटेला सुरुवात झालेली आहे.

"रुग्ण शोधून, त्यांचं ट्रॅकिंग, ट्रेसिंग आणि आयसोलेशन करण्यासाठी आणि त्यांच्या संपर्कात आलेल्यांना क्वारंटाईन करण्यासाठी फारसे सक्रिय प्रयत्न करण्यात येत नाहीयेत. ग्रामीण आणि शहरी भागातले नागरिकही कोव्हिड 19पासून बचाव करण्यासाठी आवश्यक ते वर्तन करताना दिसत नाहीत," अशी खंत केंद्र सरकारनं व्यक्त केलीय.

कोव्हिडचा हा प्रसार रोखण्यासाठी वा थांबवण्यासाठी ऑगस्ट-सप्टेंबर 2020 प्रमाणे प्रशासकीय यंत्रणा सक्रीय करण्यात यावी, असा केंद्रीय पथकाचा निष्कर्ष असल्याचं या पत्रात केंद्रानं नमूद केलंय.

"यापुढच्या सूचनांमध्ये उल्लेख करण्यात आलेले सगळे महत्त्वाचे भाग आणि त्यासाठी देण्यात आलेल्या मार्गदर्शक सूचना यांचं कठोरपणे पालन करण्यात यावं. सोबतच आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण आणि गृह विभागाने कोव्हिड 19 बाबत दिलेल्या मार्गदर्शक सूचना आणि वेळोवेळी सांगण्यात येणारी मार्गदर्शक तत्वं यांचंही पालन संसर्ग रोखण्यासाठी करण्यात यावं," असंही त्यांनी म्हटलंय.

केंद्रीय पथकाने राज्य सरकारला दिलेल्या 15 सूचना :

1) कोरोना व्हायरसचा संसर्ग आणि संक्रमण रोखण्यासाठी जिल्ह्याचे कलेक्टर आणि महापालिका आयुक्त यांच्या नेतृत्त्वाखाली पुन्हा एकदा कार्यपथकांची स्थापना करण्यात यावी.  या पथकाच्या कामावर लक्ष ठेवण्यात यावं.

2) कंटेनमेन्ट भागांमध्ये घरोघर जाऊन रुग्णांचा आणि त्यांच्या संपर्कात आलेल्यांचा शोध घेण्यात यावा. सोबतच ILI आणि SARI साठीही आरोग्य यंत्रणा आणि फीव्हर क्लिनिक्सद्वारे लक्ष ठेवण्यात यावं.

3) पॉझिटिव्ह आढळलेल्या रुग्णाच्या संपर्कात आलेल्या किमान 20 ते 30 व्यक्तींचा शोध घेण्यात यावा. यामध्ये कुटुंब, परिसरातील लोक, कामाची जागा आणि इतर कारणांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेला सुरुवात झाली आहे, असं केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या सचिवांनी महाराष्ट्राला पत्र पाठवलं आहे. केंद्रीय आरोग्य सचिव राजेश भूषण यांनी महाराष्ट्राचे मुख्य सचिव सीताराम कुंटे यांना पत्र पाठवून अनेक सूचना दिल्या आहेत. त्यात कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेला महाराष्ट्रात सुरुवात झाल्याचा उल्लेख करण्यात आला आहे.