डॉक सारांशित करण्यासाठी: पोलीसच बसेसना आग लावत आहेत, असं सांगत दिल्लीचे उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांनी हा व्हीडिओ शेअर केला

या आंदोलनाचा एक व्हीडिओ सध्या व्हायरल होत आहे. या व्हीडिओमध्ये एक जळणारी मोटर बाइक दिसत आहे. एक व्यक्ती ही आग विझविण्याचा प्रयत्न करत आहे. जवळच DTCची एक बस उभी आहे. काही पोलिस कर्मचारी प्लास्टिकच्या पिवळ्या डब्यांमधून काहीतरी भरून गाडीतून जात आहेत. 20 सेकंदांच्या या व्हीडिओमध्ये मागून आवाज येतो- "विझली... विझली."

हा व्हीडिओ ट्वीट करत दिल्लीचे उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदियांनी आरोप केला की दिल्ली पोलिसांनीच बसमध्ये आग लावली. आपल्या ट्वीटमध्ये त्यांनी लिहिलं आहे, "निवडणुकीत हरण्याच्या भीतीनेच भाजप दिल्लीमध्ये आग लावत आहे. AAP हिंसाचाराच्या विरोधातच आहे. हे भाजपचं घाणेरडं राजकारण आहे. पोलिसांच्या संरक्षणात कशा पद्धतीनं आग लावली जात आहे, हे तुम्ही स्वतःचं या व्हीडिओमध्ये पाहा."

यानंतर सिसोदिया यांनी अजून एक ट्वीट करून म्हटलं, "या प्रकरणाची तातडीनं निष्पक्ष चौकशी व्हायला हवी. बसेसमध्ये आग लावण्यापूर्वी युनिफॉर्ममध्ये असलेले हे लोक पिवळ्या आणि पांढऱ्या रंगाच्या कॅनमधून हे काय टाकत आहे? हे कोणाच्या सांगण्यावरून करण्यात आलं? भाजपनं खालच्या स्तराचं राजकारण करत पोलिसांकरवी आग लावल्याचं फोटोमध्ये स्पष्ट दिसत आहे."

सहा हजारांहून अधिक लोकांनी सिसोदियांचं ट्वीट रिट्वीट केलं आहे.

यानंतर सोशल मीडियावर या व्हीडिओवरून वाद सुरू झाला आहे. ही आग पोलिसांनी लावली की आंदोलकांनी हा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे.

बीबीसीच्या फॅक्ट चेक टीमनं या व्हीडिओची सत्यता पडताळण्याचा प्रयत्न केला. बीबीसीला दिल्ली पोलिसांचे पीआरओ एम.एस. रंधावा यांनी सांगितलं, की व्हीडिओसोबत चुकीची माहिती पसरविण्यात येत आहे. पोलिस आग विझविण्याचं काम करत होते.

त्यांनी पत्रकार परिषद घेऊन सांगितलं, "पोलिसांनी आग लावली अशी अफवा जाणूनबुजून पसरवली जात आहे. व्हीडिओमध्ये DL1PD-0299 या क्रमांकाची बस दिसत आहे. याच बसमध्ये आग लावण्यात आली होती. आम्ही आग विझविण्याचा प्रयत्न करत होतो. कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नका, अशी आमची विनंती आहे."

काय आहे पोलिसांचं म्हणणं?

यानंतर बीबीसीची टीम दिल्लीमधील न्यू फ्रेंड्स कॉलनीतल्या पोलिस स्टेशनमध्ये पोहोचली. इथे हेल्मेट घातलेले आणि हातात काठ्या घेतलेले पोलीस मोठ्या संख्येनं उपस्थित होते. आम्ही अॅडिशनल स्टेशन इन्चार्ज मनोज वर्मा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठामध्ये नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्यावरुन रविवारी (15 डिसेंबर) तीव्र आंदोलन झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्युरतो रिकोच्या मिस वर्ल्ड 2016 स्टेफनी डेल वाले या वर्षची स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत येत असतना

दागिने आणि स्वीमसूट राउंड यांच्यापलीकडे जात सहभागी सौंदर्यवती राजकीय प्रश्नांवर चर्चा करत आहेत. मतमतांतरं व्यक्त होत आहेत.

चिली, तुर्कस्तान, लेबनॉन, म्यानमार, पेरू आणि अमेरिका इथे यावर्षी झालेल्या सौंदर्यस्पर्धांमध्ये सहभागी सौंदर्यवतींनी व्यक्त केलेली राजकीय मतं बातमीचा विषय बनली. अर्थात या स्पर्धांतील काही जणींना त्यासाठी आपला पुरस्कारही गमवावा लागला.

'मिस वर्ल्ड' ही स्पर्धांना 'मिस वर्ल्ड अफेअर्स' बनली आहे का, असं वाटण्यासारखं हे चित्र आहे.

'समुद्र बोलेव्हियाचा आहे'

गेल्या आठवडयात बोलिव्हियात रेना हिस्पॅनो अमेरिकाना 2017 ही सौंदर्यस्पर्धा झाली. स्पर्धेत सहभागी चिलीची मॉडेल व्हॅलेंटिना शिनित्झर हिनं 'समुद्र बोलिव्हियाचा आहे', असं जाहीर केलं.

चिली आणि बोलिव्हिया यांच्यात प्रशांत महासागरावरून गेलं शतकभर वाद सुरू आहे.

ती म्हणाली, "आम्ही तुमच्याबरोबर आहोत. तुमच्या हक्कासाठी लढत राहू. माझे सर्व लोक, चिलीची जनता, माझे सहकारी, मी ज्यांच्याशी बोलत आहे ते सर्व... म्हणा समुद्र बोलिव्हियाचा आहे."

खरं तर हा जुना वाद आता इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टिसमध्ये न्यायाच्या आहे. पण या वक्तव्यानंतर ट्विटरवर मात्र नवी डिप्लोमॅटिक डिबेट सुरू झाली आहे.

बोलिव्हियाचे राष्ट्राध्यक्ष इव्हो मोरालेस यांनी चिलीच्या या सौंदर्यवतीला पाठिंबा देत तिच्या या धाडसी विधानाबद्दल अभिनंदन केलं.

पण चिलीच्या लोकांना मात्र तिचं हे मत रुचलेलं नाही. 'मिस चिलीनं स्वतःबद्दल बोलावं', 'मिसी चिली चिलीतच राहतात का?' अशा टीका अनेकांनी केल्या.

कुणाबरोबर सेल्फी घेतानाही सावधान!

जगातील काही भागात सौंदर्यवतींना त्यांच्या भटकंतीच्या प्लॅन्सवर आणि बोलण्यावरही नियंत्रण ठेवावं लागतं.

मिस इस्राईल (डावीकडे) मुळं मिस लेबनॉन (डावीकडून दुसरी) अडचणीतं सापडली होती.

अमांडा हाना ही स्वीडिश-लेबनीज नागरिक आहे. तिनं 'मिस लेबनॉन इमिग्रंट 2017'चा बहुमान मिळवला होता. पण तिला हा किताब एका आठवड्यासाठीच मिळाला. तिला तो किताब परत करावा लागला.

तिचा गुन्हा काय? तर स्वीडनच्या पासपोर्टवर तिनं 2016मध्ये इस्राईलला शैक्षणिक सहल केल्याचं समजलं. म्हणून तिला तिचा सौंदर्यवतीचा बहुमान परत करावा लागला.

लेबनॉन आणि इस्राईल यांच्यात संघर्ष सुरू आहे. औपचारिकपणे 2006पासून या देशांत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कल्पना करा सौंदर्य स्पर्धा सुरू आहेत. स्पर्धेत सहभागी झालेल्या सौंदर्यवतींचे तुम्ही फोटो घेत आहात. लटके वाद, जागतिक शांततेवर व्यक्त होणारी मतं असंही सुरू आहे....


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

'बीबीसी मराठी'ला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी आतापर्यंत आघाडी न होण्यासाठी काँग्रेसला जबाबदार धरताना 'एकाधिकारशाहीच्या विरोधात धर्मनिरपेक्ष पक्षांनी एकत्र यायला हवं,' असंही म्हटलं आहे.

पाहा संपूर्ण मुलाखत -

"आमची सगळ्यांचीच पहिल्यापासून इच्छा होती की काँग्रेससोबत युती व्हावी. पण काँग्रेसने कधीच तसा प्रयत्न केला नाही. लोकसभेच्या निवडणुकीत तेच झालं. उलट त्यांनी आम्हाला 'बी टीम' ठरवलं. आज त्यांनीच म्हटलं की एकत्र यायला हवं. आम्ही म्हणालो की एकत्र यायला आमचा नकार नाही. 50-50 टक्के जागा, असा आकडाही देऊन टाकला. आता 31 तारखेला आम्ही आमचा निर्णय घेऊन टाकू," आंबेडकर म्हणाले.

वंचित बहुजन आघाडीमुळे काँग्रेसला मतांमध्ये तोटा होतो आणि एकत्र येण्यासाठी काँग्रेसला तिष्ठत ठेवण्याचं राजकारण होतं, या होणाऱ्या आरोपांवर विचारल्यावर प्रकाश आंबेडकर आक्रमक झाले. "माध्यमं वंचितांच्या विरोधात आहेत. आम्ही काँग्रेसला हरलेल्या जागा मागितल्या. लेखक, विचारवंत म्हणतात की आम्ही काँग्रेसशी खेळ करतो. मीडिया काँग्रेसच्या बाजूने आहे," असं ते म्हणाले.

पण त्याच वेळेस या मुलाखतीत ते काँग्रेसला इशारा देतात की त्यांना निर्णय घेण्यापासून कोणी रोखू शकत नाही. ते भाजपकडे पण जाऊ शकले असते, पण ठरवून गेले नाहीत, असं सांगतात.

"प्रयत्न करत राहणं आमचं काम आहे. एकाधिकारशाहीविरोधात आमचा लढा कायम राहणार. आम्ही आमचे बाप. आम्हाला कुणी थांबवलंय भाजपकडे जाण्यापासून. आम्हीच थांबलेलो आहोत. आम्ही सहज भाजपसोबत जाऊ शकतो. आम्ही स्वतःहून ठरवलंय की जायचं नाही. त्याची सगळ्यांनी कदर करावी," आंबेडकर म्हणाले.

दुसरीकडे, 'MIM' सोबतही जागावाटपावरून 'वंचित' मध्ये वाद आहेत आणि त्यामुळेच निर्णयाला उशीर होतोय, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात आहे. पण प्रकाश आंबेडकरांनी असे कोणतेही वाद नाहीत, असं म्हटलं आहे. पण चर्चा फक्त असदुद्दिन ओवेसींशीच होईल, असंही त्यांनी ठामपणे सांगितलं.

काही दिवसांपूर्वी 'एमआयएम'चे महाराष्ट्राचे प्रदेशाध्यक्ष खासदार इम्तियाज जलील यांनी 100 जागांची मागणी केली होती.

"असदुद्दीन ओवेसींशीच बोलणी होणार. इतर कुणाशी होणार नाही, असं ठरलंय. माझं आणि त्यांचं बोलणं सुरू आहे. तिथे अडचणी नाहीत. मी ओवेसींशी फोनवरून बोललो. त्यांच्यात आणि माझ्यात चांगलं अंडरस्टँडिंग आहे. आमच्या काही प्रॉब्लेम नाही. मी हैद्राबादला जाणार आहे. त्यांच्या घरी दावतलाही जाईन. आमच्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आम्ही काँग्रेसला 144 जागांची ऑफर दिली आहे आणि त्यांच्या निर्णयाची वाट पाहतो आहोत. प्रतिसाद आला किंवा नाही आला तरी 'MIM' सोबत आमचा निर्णय घेऊन टाकू. 31 ऑगस्ट पर्यंत ठरवून टाकू," असं म्हणत 'वंचित बहुजन आघाडी' चे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांनी कॉंग्रेसला डेडलाईन दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

1. धार्मिक स्थळांचा पैसा ताब्यात घेऊन गोरगरिबांसाठी वापरावा - प्रकाश आंबेडकर

देशातली धार्मिक स्थळं ही सरकारच्या मालकीची आहेत. त्यामुळे सरकारने या धार्मिक स्थळांचा सगळा पैसा ताब्यात घेऊन गोरगरिबांसाठी वापरावा अशी मागणी वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी केली आहे. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिली आहे.

लॉकडाऊन सुरू होण्यापूर्वीच मजुरांना पाठवून दिलं असतं तर मजुरांवर आज उपासमारीची वेळ आली नसती, असंही आंबेडकर यांनी म्हटलेलं आहे.

"केंद्र सरकारने नुकतीच पॅकेजची घोषणा केली असून हे पॅकेज खोटे आणि फसवे आहे. हे पॅकेज म्हणजे बोलाचीच कढी आणि बोलाचा भात असल्याचे सांगतानाच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या देशाची अर्थव्यवस्था पूर्णपणे उद्धवस्त केली आहे," असं आंबेडकर यांनी म्हटलं.

2. दिल्लीतल्या झोपडपट्टीत भीषण आग

दिल्लीच्या कीर्तीनगर भागातल्या चुनाभट्टी झोपडपट्टीमध्ये काल रात्री भीषण आग लागली. आग विझवण्यासाठी अग्निशामक दलाचे 24 पेक्षा जास्त बंब घटनास्थळी दाखल झालेले आहेत. NDTV ने याविषयीची बातमी दिलीय.

दिल्लीतल्या झोपडपट्टीत भीषण आग

रात्री 11.20च्या सुमारास ही आग लागली.  या आगीत कोणतीही जीवितहानी झाल्याची माहिती अजूनपर्यंत मिळालेली नाही.

3. पश्चिम घाट संवेदनशील क्षेत्रातून 388 गावं वगळण्याची उद्धव ठाकरेंची केंद्राकडे मागणी

औद्योगिक वसाहत आणि खनिज क्षेत्र असणारी 388 गावं पश्चिम घाटाच्या संवेदनशील क्षेत्रातून वगळण्यात यावीत अशी मागणी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केंद्राकडे केलीय. 2570.88 चौरस किलोमीटर्सचा हा भूभाग आहे. लोकसत्तानं ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

केंद्रीय पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी दूरचित्रसंवादाच्या माध्यमातून  पश्चिम घाट क्षेत्राच्या प्रारूप अधिसूचनेसंदर्भात संबंधित राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा केली. यावेळी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यासह कर्नाटक मुख्यमंत्री येडीयुरप्पा, गोव्याचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत, गुजरात, तामिळनाडू आणि केरळचे सचिव यांनी आपापली भूमिका मांडली.

केंद्र सरकारने महाराष्ट्राच्या 13 जिल्ह्यातील 17 हजार 340 चौरस किमी क्षेत्र पश्चिम घाट संवेदनशील क्षेत्रामध्ये समावेश केला आहे. पण औद्योगिक वसाहत व खनिज क्षेत्र असलेला 388 गावांचा 2570.88 चौरस किलोमीटरचा भाग त्यातून वगळावा, अशी विनंती मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी केली आहे.

4....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी प्रसिद्ध झालेल्या विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईटवरील बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा-


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

1. वंचित काँग्रेससाठी 40 जागा सोडणार

वंचित बहुजन आघाडीने काँग्रेसला विधानसभा निवडणुकीत 40 जागा सोडण्याची घोषणा केली आहे. वंचित बहुजन आघाडी विधानसभेच्या 248 जागांवर निवडणूक लढवणार आहे.

काँग्रेसला मंजूर असेल तर त्यांनी 10 दिवसांत उत्तर द्यावं अशी भूमिका वंचितने घेतली आहे. वंचित आघाडीतर्फे आण्णाराव पाटील आणि गोपीचंद पडळकर यांनी ही भूमिका जाहीर केली आहे.

वंचितने ही ऑफर दिलेली असताना रिपाइं गवई गटाने महाआघाडीतून बाहेर पडण्याचा इशारा दिला आहे. महाआघाडीत किमान 10 जागा मिळाव्यात अन्यथा स्वबळावर 50 जागा लढवू असा इशारा राजेंद्र गवई यांनी दिला आहे.

वंचित आघाडीशी चर्चा करण्याची जबाबदारी काँग्रेसने माजी प्रदेशाध्यक्ष माणिकराव ठाकरे यांच्याकडे दिली आहे. ही बातमी न्यूज 18 लोकमतने प्रसिद्ध केली आहे.

2. दोन आठवड्यांमध्ये 39 शेतकऱ्यांची आत्महत्या

दुष्काळाची होरपळ आणि पावसाला झालेला उशीर यामुळे मराठवाड्यातल्या 39 शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केली आहे. पेरण्यांची चिंता आणि आर्थिक आघाडी सावरण्यासठी कर्ज आणि सावकारी ओझ्याखाली दबलेले शेतकरी ऐन पावसाळ्यातही आत्महत्या करत आहेत.

प्रातिनिधिक

गेल्या 14 दिवसांमध्ये मराठवाड्यातील आठ जिल्ह्यांमध्ये 39 शेतकऱ्यांनी आपले जीवन संपवले. यापैकी सर्वांत जास्त आत्महत्या बीड जिल्ह्यामध्ये झाल्या आहेत.

बीडमध्ये 9, औरंगाबादमध्ये 7, नांदेडमध्ये 6 आणि जालना जिल्ह्यातील 5 शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केली आहे. जानेवारी ते 30 जून 2019 या कालावधीमध्ये 434 शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्याची नोंद झाली आहे. महाराष्ट्र टाइम्सने हे वृत्त प्रसिद्ध केलं आहे.

3. हॅकर मनिष भंगाळेचा खडसेंना इशारा

भाजपचे ज्येष्ठ नेते एकनाथ खडसे यांनी विधानसभा अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी मनिष भंगाळेचं नाव सभागृहात घेतल्यानंतर मनिष भंगाळे पुन्हा एकदा अवतरला आहे. मी अजूनही जिवंत आहे, मी तुमच्याकडे वळेन असा त्यानं ट्वीटरवर इशारा दिला आहे.

सभागृहातील विरोधक आणि सत्ताधारी आमदारांपैकी कोणीही नाही, पण बाहेरच्या व्यक्तीने माझ्यावर आरोप केले. दाऊदच्या बायकोशी मी बोलत असल्याचे संबंध जोडले गेले. दाऊदला सोडून तिला नाथाभाऊशी का बोलावं वाटलं, हे मला कळलंच नाही, असं खडसे म्हणाले होते.

मनिष भंगाळे या हॅकरने माझ्यावर आरोप केले होते. त्यानंतर तो कुठे गायब झाला असा प्रश्न त्यांनी विचारला होता. हाच व्हीडिओ ट्वीट करत भंगाळेने इशारा दिला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

MIMशी युती तोडली म्हणून वंचित बहुजन आघाडीवर ही वेळ आली का, वंचित बहुजन आघाडीनं काँग्रेस - राष्ट्रवादी काँग्रेस महाआघाडीसोबत निवडणूक लढली असती, तर राज्यात वेगळं चित्र दिसलं असतं का? याबाबत आता चर्चा सुरू झाली आहे.

बीबीसी मराठीनं निवडणूक आयोगाच्या वेबसाईटवरील आकडेवारी पाहिली. त्यात दिसून आलं की, राज्यातील 10 मतदारसंघांमध्ये  वंचित बहुजन आघाडीच्या उमेदवारांना दुसऱ्या क्रमांकाची मतं मिळालेली आहेत.

याशिवाय राज्यातील जवळपास 21 मतदारसंघांमध्ये वंचित बहुजन आघाडीच्या उमेदवाराला विजयी आणि पराभूत उमेदवार यांच्या मतातील फरकाहून अधिक मतं  मिळाल्याचं दिसून येतं.

याचा अर्थ वंचित बहुजन आघाडीनं काँग्रेस - राष्ट्रवादी काँग्रेस महाआघाडीसोबत निवडणूक लढवली असती, तर कदाचित राज्यात वेगळं चित्र दिसलं असतं.

वंचित बहुजन आघाडीच्या प्रवक्त्या दिशा पिंकी शेख मात्र वेगळं मत मांडतात.

MIM बाहेर पडल्याचा फटका?

दिशा सांगतात, "या निवडणुकीत MIMला पडलेली मतं आणि वंचितला मिळालेली मतं यांची बेरीज केल्यास किती जागा निवडून आल्या असत्या, हे पाहायला हवं. पण, लोकसभा निवडणुकीत काही ठिकाणी MIMची मतं वंचित बहुजन आघाडीला मिळाली नसल्याचा अनुभव आहे. त्यामुळे MIMसोबत निवडणूक लढली असती, तर फार काही फरक पडला असता असं वाटत नाही."

ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे यांच्या मते, "वंचित बहुजन आघाडीनं MIMसोबत निवडणूक लढली असती, तर त्यांना डबल डिजिट गाठता आला असता. पण, प्रकाश आंबेडकरांची वंचित आघाडी भाजपची बी टीम म्हणून काम करत आहे, हे लक्षात आल्यामुळे MIM वंचितमधून बाहेर पडलं. देवेंद्र फडणवीस यांना सत्तेत आणणं, यासाठीच प्रकाश आंबेडकरांचे प्रयत्न सुरू असल्याचं दिसतं."

दिशा शेख यांना मात्र हे पटत नाही.

त्या म्हणतात, "विधानसभा निवडणुकीच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास वंचितचा खरा फटका भाजपला बसल्याचं लक्षात येतं. कारण काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या गेल्या निवडणुकीपेक्षा जास्त जागा निवडून आल्या आहेत. त्यामुळे वंचित म्हणजे 'भाजपची बी टीम' असं म्हणण्यात काही अर्थ नाही. ज्यांना वंचितांचं राजकारण करायचं नाही अथवा वंचितांना समोर येऊ द्यायचं नाही, ते असा आरोप करतात."

'...तर वेगळं चित्रं दिसलं असतं'

वंचित बहुजन आघाडीनं काँग्रेस - राष्ट्रवादी काँग्रेस महाआघाडीसोबत निवडणूक लढली असती, तर राज्यात वेगळं चित्र दिसलं असतं , अशी चर्चा सध्या सुरू आहे.

"वंचित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यातील विधानसभा निवडणुकीचा निकाल जाहीर झाला आहे. राज्यात पुन्हा शिवसेना - भाजप महायुती सत्ता स्थापन करण्याची चिन्हं आहेत. या निवडणुकीत वंचित बहुजन आघाडीचा एकही उमेदवार निवडून आलेला नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

दरवर्षीच्या प्रथेप्रमाणे कोरेगाव भीमाच्या ऐतिहासिक लढाईमध्ये जे शूरवीर शहीद झाले, त्या सर्वांना अभिवादन करण्यासाठी मी इथं आलो, असं अजित पवार यांनी म्हटलं.

पुढे ते म्हणाले,  "मधल्या काळात इथल्या घटनांना गालबोट लागलं. पण महाराष्ट्रातल्या जनतेनं यातूम मार्ग काढण्याचा प्रयत्न केला. शिवाजी महाराज, महात्मा फुले यांनी आपल्यापुढे ठेवलेल्या आदर्शांचा अवलंब करत आपण पुढे जात असतो. यंदा पोलीस विभागानं चांगला बंदोबस्त ठेवला.

"कोरेगाव भीमाचा विजयस्तंभ विकास आराखडा मंजूर करा, अशी मागणी करण्यात आली आहे. मी पुण्याचा पालकमंत्री आहे. मी स्वत: जिल्हाधिकाऱ्यांशी बोललो आहे. इथं ज्या जागा आहेत त्या खासगी लोकांच्या जागा आहेत. पण, दरवर्षी 1 जानेवारीला लोक दर्शनासाठी येणार आहेत. त्यावेळेस सरकारनं पुढाकार घेऊन इथल्या काही जागा लोकांना सुविधा देण्याकरता नियोजन केलेलं आहे. स्थानिक जमिनींना योग्य प्रकारचा मोबदला राज्य सरकारकडून दिला जाईल," असं अजित पवार म्हणाले.

सरकारनं भीमा-कोरेगावच्या विकास आराखड्याबाबत चर्चा केली, तर त्याविषयी अधिक बोलता येईल, असं मत वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी व्यक्त केलं.

ते म्हणाले, "1 जानेवारी हा या देशाला सामाजिक गुलामगिरीतून मुक्त होण्याचा दिवस आहे. पेशवाईच्या काळात जी अस्पृश्यता पाळली जायची, तिच्या विरोधातला हा लढा होता. आणि तो लढा यशस्वी झाला असं दिसतं. या लढ्यापासून सुरू झालेली सामाजिक चळवळ अजून सुरू आहे. जोपर्यंत खऱ्य़ा अर्थानं लोकशाही स्थापन होत नाही तोपर्यंत या कार्यक्रमाचं महत्त्व कायम राहिलं.

"दोन्ही सरकार केंद्र आणि राज्य सरकारकडे अर्थव्यवस्था सुधारण्यासाठीची योजना नाहीये. ती असती तर कोरोनाच्या संकटातून आपण बाहेर आलो असतो. या दोन्ही सरकारमध्ये निर्णय घेण्याची क्षमता दिसत नाहीये. त्यामुळे कोरोनानंतरच्या परिस्थितीत फार मोठा बदल होईल, असं वाटत नाही."

कोरोना संकट आणि काही अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून घरातून विजयस्तंभाला अभिवादन करा असं सरकारनं आवाहन केलं होतं. त्याला सगळे जण प्रतिसाद देतील अशी अपेक्षाही आंबेडकरांनी व्यक्त केली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार, वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी आज भीमा कोरेगाव येथे विजयस्तंभाला अभिवादन केलं.  भीमा कोरेगामधल्या युद्धाचा आज 202 वा स्मृतिदिन आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

दलित-मुस्लीम एकत्र येणं हिंदुत्ववादी विचारसरणीच्या भारतीय जनता पक्षासाठी अडचणीचं ठरू शकतं का, याचा तज्ज्ञांशी बोलून घेतलेला वेध.

भूमिका स्पष्ट होणार?

"दलित समाजात अनेक गट आहेत. जोगेंद्र कवाडे, रामदास आठवले, दिवंगत रा. सु. गवई, प्रकाश आंबेडकर असे अनेक नेते आणि त्यांचे अनुयायी आहेत. या सगळ्यातून बाहेर पडत आपलं नेतृत्त्व राष्ट्रीय स्तरावर प्रस्थापित व्हावं ही प्रकाश आंबेडकराची जुनी महत्त्वाकांक्षा आहे. एमआयएमशी युती करण्यामागे आंबेडकर यांचा हा हेतू आहे," असं ज्येष्ठ संपादक राही भिडे यांना वाटतं.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना मानणारा दलित समाज ओवैसींच्या एमआयएमला मतदान करेल का?

"निवडणुकांमध्ये हिंदुत्ववादी पक्षांची एक विशिष्ट अशी व्होटबँक असते. 2014 सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये मोदी लाट पाहायला मिळाली होती. पाच वर्षांनंतर हिंदुत्ववादी विचारसरणीला बाजूला सारण्यासाठी सेक्युलर अर्थात धर्मनिरपेक्ष पक्षांची मोट बांधली जाऊ शकते. अशावेळी भारिप-एमआयएम या महाआघाडीच्या बरोबरीने जाणार का? याचं उत्तर प्रकाश आंबेडकरांना द्यावं लागेल.

तसं झालं तर भारिप-एमआयएम एकत्र येण्याला अर्थ आहे. हे एकत्र येणं सेक्युलर म्हणवणाऱ्या पक्षांच्या महाआघाडीला बळकट करू शकतं. मात्र त्यांनी महाआघाडीपासून स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय घेतला तर त्याचा अप्रत्यक्ष फायदा भाजपलाच होऊ शकतो. त्यामुळे कुठल्या बाजूने जाणार याबाबत आंबेडकरांना स्पष्ट भूमिका घ्यावीच लागेल," असं राही भिडे यांनी सांगितलं.

'दलित मतदार नेतृत्वापासून दुरावला'

ज्येष्ठ पत्रकार संजीव उन्हाळे यांनी या राजकीय खेळीचा अर्थ उलगडून सांगितला.

ते म्हणतात, "जातीय समीकरणांची जुळवाजुळव करत राजकीय खेळी करणं हा प्रकाश आंबेडकरांचा जुना छंद आहे. मात्र राजकारणात ही जातीय समीकरणं यशस्वी होतात असं नाही.

एमआयएम तात्विक विचारसरणी असलेला पक्ष नाही. मूलतत्ववाद्यांशी त्यांची जवळीक आहे. मराठवाड्यात धर्माबाद, देगलूर, देवराई, अंबाजोगाई अशा छोट्या पॉकेट्समध्ये एमआयएमचं वर्चस्व आहे.

मराठवाड्यात दलितबहुल भागही आहेत. नामांतर लढ्य़ावेळी दलितांना मारहाण झाली होती. राज्यातले अनेक दलित नेत्यांची सुरुवात मराठवाड्यातूनच झाली आहे. दलित वर्ग शहराकडे स्थलांतरित झाला आहे. शहरात त्यांच्या वस्त्या गठठ्याने आढळतात. दलितांनी वेळोवेळी परिस्थितीचे चटके सहन केले आहेत. मात्र त्याचवेळी दलित नेत्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारिप म्हणजेच 'भारिप बहुजन महासंघ' आणि एमआयएम अर्थात 'माजलिस-ए-इत्तेहादुद्ल मुसलमीन' एकत्रित निवडणूक लढवणार असं प्रकाश आंबेडकरांनी म्हटलंय. परिणामी राजकीय वर्तुळात उलटसुलट चर्चेला उधाण आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर

या घटनेसंदर्भातील प्रकरणांमध्ये वेगवेगळे गुन्हे दाखल झाले, तपास सुरू झाला. या साऱ्याचा परिणाम अपरिहार्यपणे महाराष्ट्राच्या राजकारणावर झाला. त्या परिणामाची तपासणी म्हणजे सरलेलं 2019 हे वर्षं होतं, कारण हे निवडणुकांचं वर्ष होतं.

लोकसभा आणि विधानसभा या दोन्ही निवडणुकांना महाराष्ट्र या एका वर्षात सामोरं गेला. त्यात जी मतांची गणितं पहायला मिळाली, त्यावर दोन वर्षांपूर्वी घडलेल्या या घटनेचा परिणाम पहायला मिळतो.

दंगलीच्या घटनेनंतर दलित समुदायामध्ये तीव्र प्रतिक्रिया उमटली. रस्त्यावरच्या आंदोलनांमध्ये आणि समाजमाध्यमांमध्येही ती दिसली.

रामदास आठवलेंचा रिपब्लिकन पक्ष हे महत्त्वाचं राजकीय व्यासपीठ आहे. पण या घटनेनंतर ज्या सरकारविरुद्ध रोष होता, त्यात सरकारमध्ये आठवले आणि त्यांच्या पक्षाचे लोकही सहभागी होते.

प्रकाश आंबेडकरांनी या घटनेनंतर महत्त्वाची आणि आग्रही भूमिका घेतली. त्यामुळे आंबेडकरांचं नेतृत्व या दोन वर्षांच्या राजकीय कालखंडात मोठं झालेलं पहायला मिळतं, जे त्यांना 'वंचित बहुजन आघाडी'च्या स्थापनेपर्यंत घेऊन गेलं.

या 'आघाडी'नं 2019 या निवडणूक वर्षात लोकसभा आणि विधानसभा या दोन्ही निवडणुकांत अनेक नवी राजकीय गणितं जुळवली, अनेक तोडली. या साऱ्या राजकीय परिणामांची सुरुवात भीमा कोरेगावच्या घटनेमध्ये आहे, असं दिसतं.

वंचित आणि MIM एकत्र

'वंचित बहुजन आघाडी'च्या मागे राज्यात अनेक ठिकाणी दलित वर्ग उभा राहू लागल्याचं चित्र तयार झालं. पण सोबतच आंबेडकरांनी लोकसभा निवडणुकीअगोदर असदुद्दिन ओवेसींच्या MIMसोबत युती केली आणि त्यांनाही 'वंचित बहुजन आघाडी'मध्ये घेतलं. त्यामुळे राज्यात नव्यानं दलित-मुस्लीम मतांच्या जुळवणुकीचा प्रयोग झाला.

MIMसोबतची युती हा राज्यात नवीन दलित-मुस्लीम मतांच्या जुळवणुकीचा प्रयोग झाला.

अर्थात प्रकाश आंबेडकरांनी कायम ही भूमिका घेतली की यात केवळ दलित आणि मुस्लीम नसून, मुख्य राजकीय प्रवाहापासून दूर राहिलेल्या अनेक वंचित समाजांची ही आघाडी आहे. पण मुख्यत्वे बाह्य स्वरूप तसंच राहिलं.

या आघाडीची कॉंग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीसोबत भाजप-विरोधातून मैत्री होऊ शकते, अशी चर्चाही झाली. पण लोकसभेच्या निवडणुकीत चर्चा पूर्णत्वाला न जाता वादच झाले. आंबडेकरांनी अवाजवी मागणी केली, असा आरोप काँग्रेसने केला आणि चर्चा फिस्कटली.

कॉंग्रेसच्या काही नेत्यांनी वंचितला भाजपची 'बी टीम'ही म्हटलं. त्यामागे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1 जानेवारी 2018 रोजी पुण्याजवळ भीमा कोरेगांवची दंगलीची घटना घडली आणि त्याचे पडसाद राज्यात-देशात उमटले. तात्कालिक प्रतिक्रिया आणि आंदोलनांनंतर न्यायिक प्रक्रियाही सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर यांनी पुकारलेल्या बंदला महाराष्ट्रभरात प्रतिसाद मिळाला.

भीमा कोरेगावच्या लाखो आंबेडकरी अनुयायांना समाजकंटक आणि जातीयवादी प्रवृत्तींच्या हल्ल्याला तोंड द्यावं लागलं. त्याची परिणती ३ जानेवारीच्या महाराष्ट्र बंदच्या आंदोलनात कशी झाली, हेही आपण बघितलं आहे.

या आंदोलनाचं सूतोवाच भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघ (भारिप-बम) या पक्षाचे अध्यक्ष अ‍ॅड. प्रकाश आंबेडकर यांनी केलं होतं. त्यांनी पुकारलेल्या बंदच्या आवाहनाला महाराष्ट्राच्या सर्व भागातून जो प्रतिसाद मिळाला, त्यामुळे महाराष्ट्रातलंच नव्हे तर देशातलं दलितांचं नेतृत्व प्रकाश आंबेडकर करू शकतील, असा कयास बांधला जात आहे.

त्यामुळे हे आंदोलन अथवा बंद संपला असला तरी दलित समाजाची वज्रमूठ कुणाच्या मागे उभी राहणार, याची चर्चा नव्यानं सुरू होणं साहजिक आहे.

बाबासाहेबांच्या महापरिनिर्वाणानंतर...

बाबासाहेबांच्या महापरिनिर्वाणानंतर संयुक्त महाराष्ट्र 1960 साली स्थापन झाला. त्यावेळी केलेल्या भाषणात पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांनी महाराष्ट्रातल्या गावकुसामध्ये दलित आणि सवर्ण अशी जी जातीय अस्वस्थता आहे, ती संपवली पाहिजे, दोन्ही समाजाच्या घटकांमध्ये संवाद-सलोखा निर्माण केला पाहिजे, ही भूमिका त्यांनी मांडली होती.

त्यानंतर यशवंतरावांनीच पुढाकार घेऊन रिपब्लिकन पक्षाला बरोबर घेऊन आघाडी उभारण्याचा प्रयत्न सुरू केला. त्यामुळे दादासाहेब रूपवते, रा. सु. गवई हे ज्येष्ठ नेते काँग्रेसबरोबरच्या आघाडीत सामील झाले.

भीमा-कोरेगावनंतरच्या महाराष्ट्र बंददरम्यान मालमत्तेचं मोठं नुकसान झालं

अर्थात दलित पँथर आणि नंतरच्या नामांतरासारख्या चळवळींमुळे दलित नेत्यांच्या महत्त्वाकांक्षा, सत्तेची त्यांना असलेली गरज, हे घटक ठळकपणे पुढे आले.

बी. सी. कांबळे, नामदेव ढसाळ, रामदास आठवले, गवई, जोगेंद्र कवाडे असे अनेक नेते स्वत:चा पक्ष आणि गट स्थापन करत स्वतंत्र अजेंडे घेऊन उभे राहिले.

या सगळ्या घडामोडींच्या पलीकडे जाऊन अ‍ॅड. प्रकाश आंबेडकर यांनी भारतीय रिपब्लिकन पक्ष नव्यानं उभा केला आणि त्याचा जनाधार विस्तारण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले.

साधारणत: 1985 नंतरच्या काळात प्रकाश आंबेडकर हे नाव दलित पक्ष-संघटनांच्या केंद्रस्थानी आलं आणि मग दलित राजकारणाला वेगळी कलाटणी मिळाली. आज दलित राजकारणाचा पोत आणि शक्ती पाहताना गेल्या 30 वर्षांतलं हे राजकारण कसं वळण घेत होतं, हेही लक्षात घेतलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भीमा कोरेगावात झालेल्या हिंसक आणि वादावादीच्या घडामोडींनंतर महाराष्ट्रातल्या दलित राजकारणाला नवं वळण मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकर यांनी यादी जाहीर केली आहे. समाजातील वेगवेगळ्या जाती-धर्माच्या लोकांना वंचित आघाडीने उमेदवारी जाहीर केली आहे. या यादीत उमेदवाराच्या नावापुढे त्या व्यक्तीच्या जातीचा किंवा धर्माचा उल्लेख केला आहे.

धनगर, कुणबी, भिल्ल, बौद्ध, कोळी, वडार, लोहार, वारली, बंजारा, मुस्लीम, माळी, कैकाडी, धिवर, मातंग, कोळी, आगरी, शिंपी, लिंगायत, वारली आणि मराठा अशा विविध समाजातील लोकांना उमेदवारी देण्यात आली आहे. 37 जणांच्या यादीत चार महिलांचा समावेश आहे. दोन मुस्लीम आहेत. डॉ. अनिल कुमार आणि डॉ. संजय भोसले यांच्या नावासमोर त्यांच्यासमोर नाहीत.

मावळमध्ये पार्थ पवार यांच्याविरोधात राजाराम पाटील उभे आहेत. सुप्रिया सुळे यांच्याविरोधात नवनाथ पडळकर उभे आहेत. परभणी येथे राष्ट्रवादीचे उमेदवार राजेश विटेकर यांच्याविरोधात MIMचे आलमगीर खान अखिल मोहम्मद खान उभे राहतील.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रकाश आंबेडकर आणि असदुद्दीन औवेसी यांच्या वंचित बहुजन आघाडीची 37 उमेदवारांची यादी जाहीर करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रकाश आंबेडकरांच्या वंचित बहुजन आघाडीमुळे लोकसभा निवडणुकीत काही मतदारसंघात आमचं नुकसान होऊ शकतं, असं काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष अशोक चव्हाण यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत मान्य केलं आहे.

लोकसभा निवडणुकीचे 3 टप्पे झाल्यानंतर घेतलेल्या मुलाखतीत त्यांनी ही प्रतिक्रिया दिली आहे. त्यामुळे शिवसेना-भाजप युतीशी दोन हात करायला निघालेल्या काँग्रेस-राष्ट्रवादीला वंचित बहुजन आघाडीच्या उमेदवारांमुळे फटका बसणार का, असा प्रश्न उपस्थित झालाय.

बीबीसी मराठीशी बोलताना अशोक चव्हाण म्हणाले की, "प्रकाश आंबेडकरांच्या वंचित बहुजन आघाडीशी आघाडी करण्याचा आम्ही मनापासून प्रयत्न केला. पण त्यांनी आघाडी केली नाही. त्यांना आघाडी करायचीच नव्हती. मुख्यमंत्र्यांशी संगनमतानं त्यांनी हे उमेदवार उभे केले असावेत असा माझा आरोप आहे. त्यांच्या उमेदवारांमुळे काही ठिकाणी आमचं नुकसान होणार आहे, आणि नुकसान करण्यासाठीच त्यांनी हे उमेदवार उभे केले."

वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांना बीबीसीने अशोक चव्हाणांच्या वक्तव्यावर प्रतिक्रिया विचारली असता त्यांनी प्रतिक्रियेला नकार दिला. एवढंच नाही तर त्यांनी बीबीसीकडून याबाबत प्रश्न विचारण्याच्या हेतूबद्दलच शंका व्यक्त केली आणि पुढे काहीही बोलण्यास नकार दिला.

वंचित बहुजन आघाडीने राज्यातील जवळपास सर्व मतदारसंघात उमेदवार उभे केले आहेत. स्वत: प्रकाश आंबेडकर अकोला आणि सोलापूर या दोन मतदारसंघातून निवडणूक लढले आहेत.

याशिवाय औरंगाबादमधून आमदार इम्तियाज जलील, सांगलीतून गोपीचंद पडळकर, नांदेडमधून यशपाल भिंगे, अमरावतीमधून गुणवंत देवपारे, बुलडाण्यातून बळीराम सिरस्कार हे वंचित बहुजन आघाडीचे प्रमुख उमेदवार आहेत.

वंचित बहुजन आघाडी आणि काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची लोकसभा निवडणुकीत आघाडी न झाल्यानं मतविभाजन होऊ शकेल अशी चर्चा सुरुवातीपासूनच आहे. यावर प्रकाश आंबेडकरांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत बोलताना म्हटलं होतं की वंचित बहुजन आघाडी उलट भाजपची परंपरागत मतं आपल्याकडे वळवणार आहे.

काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीला वंचित बहुजन आघाडीमुळे नुकसान होऊ शकतं असंच राजकीय निरीक्षकांचंही मत आहे. दैनिक लोकमतच्या ठाणे आवृत्तीचे प्रमुख संदीप प्रधान यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटलंय की निश्चितच काँग्रेस-राष्ट्रवादीला नुकसान होऊ शकतं. "2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत देशभरात दलितांनी तसंच काही प्रमाणात मुस्लिमांनीही नरेंद्र मोदींना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात सध्या मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्या सभा ठिकठिकाणी सुरू आहेत. त्यांच्या सभांमधून ते नरेंद्र मोदी-अमित शाहंवर जोरदार टिका करत असल्यानं त्याचा फायदा आपल्याला होईल अशी काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीला अपेक्षा आहे. पण दुसरीकडे वंचित बहुजन आघाडीमुळे होणारं मतविभाजन ही काँग्रेस-राष्ट्रवादीसाठी डोकेदुखी ठरणार असं दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रचंड पावसामुळे पुण्यातल्या आंबील ओढ्याला आलेल्या पुरामुळे अरण्येश्वर येथील टांगेवाला कॉलनीत 11 जणांचा मृत्यू झाला आहे. एनडीआरएफच्या पथकांकडून शोधमोहीम सुरू आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

टांगेवाला कॉलनी नाल्याच्या अत्यंत जवळ असून बुधवारी रात्री पावसाचा जोर वाढल्यावर पाणी वाढले. हे पाणी कॉलनीतल्या घरांमध्ये घुसले. त्यामुळे भिंत खचून सात जणांचा मृत्यू झाला.

सापडलेल्या पाच मृतदेहांपैकी तीन मृतदेह ससून रुग्णालयात शवविच्छेदनासाठी पाठविण्यात आले असून अन्य दोन मृतदेह काढण्याचे काम एनडीआरएफची तीन पथकं करत होती. मृतदेहांमध्ये दोन लहान मुलांचा समावेश आहे. हे वृत्त लोकमतने प्रसिद्ध केले आहे.

2. साहित्य संमेलनाध्यक्ष निवडीवरून पदाधिकाऱ्यांना धमक्या

मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो यांच्या निवडीबद्दल साहित्य मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांना जाब विचारणारे फोन केले जात आहेत. फादर दिब्रिटो यांची निवड रद्द करावी अन्यथा परिणाम भोगावे लागतील, अशी धमकीच पदाधिकाऱ्यांना देण्यात आली आहे.

मंगळवारपासून जाब विचारणारे फोन मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांना येऊ लागल्याचं साहित्य मंडळाचे अध्यक्ष कौतिकराव ठाले पाटील यांनी सांगितलं आहे. काही लोकांनी बघून घेऊ अशी भाषा चढ्य़ा आवाजात वापरल्याचंही त्यांनी सांगितलं. तूर्तास अशा धमक्यांबद्ल तक्रार करणार नसल्याचे पाटील यांनी सांगितलं आहे. लोकसत्तानं हे वृत्त प्रसिद्ध केलं आहे.

3. 'शरद पवार यांनी कधीही भ्रष्टाचार केला नाही'

"शरद पवार यांनी कधीही भ्रष्टाचार केला नाही. मी पवारांवर कधीही वैयक्तिक आरोप केले नाहीत," असं वक्तव्य स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांनी केलं आहे. शिखर बँकेचा घोटाळा, साखर कारखाना विक्री व्यवहार घोटाळा, बेकायदेशीर घोटाळ्याचे कर्ज या सर्व प्रकरणात राजू शेट्टी पहिले तक्रारदार होते.

मुख्यमंत्री जाणीवपूर्वक भ्रष्टाचाऱ्यांना पक्षात घेऊन पावन करत आहेत, असंही ते म्हणाले. यावेळेस राजू शेट्टी यांनी अजित पवार, दिलीप देशमुख, मधुकर चव्हाण ते नितीन गडकरी यांच्यापर्यंत अनेक जणांनी साखर कारखाने विकत घेऊन घोटाळे केले असा आरोपही त्यांनी केला. हे वृत्त एबीपी माझाने दिले आहे.

4. 'त्या दिवशी जाणते राजे घरी पळून गेले'

वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांचे पुत्र सुजात आंबेडकर यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्यावर टीका केली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.

1. पुण्यात पावसामुळे भिंत कोसळून  11  जणांचा मृत्यू


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रचंड मोठी लसीकरण मोहीम भारतात राबवण्यात येते. जगभरातल्या एकूण लशींपैकी 60% लशी या भारतात तयार होतात.

सिरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया या जगातल्या सर्वांत मोठ्या लस उत्पादक कंपनीसह 6 मोठ्या लस उत्पादक कंपन्या भारतात आहेत.म्हणूनच कोव्हिड-19 साठीच्या लसीकरण मोहीमेबद्दलच्या भारताच्या महत्त्वाकांक्षा मोठ्या आहेत.

पुढच्या वर्षीच्या जुलै महिन्यापर्यंत कोव्हिडवरच्या 50 कोटी लशी मिळवत सुमारे 25 कोटी लोकांना लस देण्याचा भारताचा विचार आहे.

भारतात दरवर्षी मोठ्या लोकसंख्येचं लसीकरण करण्यात येतं आणि त्याच अनुभवामुळे इतकं मोठं उद्दिष्टं आता ठेवण्यात आलंय.

भारतातला लसीकरण कार्यक्रम 42 वर्षं जुना आहे. जगातल्या सर्वांत मोठ्या आरोग्य योजनांपैकी एक आहे. याद्वारे दरवर्षी सुमारे 5.5 कोटी लोकसंख्येला 39 कोटी लशींचे मोफत डोस दिले जातात. नवजात बाळं आणि गर्भवती महिलांना यामध्ये साधारण डझनभर रोगांविरोधातल्या लशी दिल्या जातात.

यासोबत भारतामध्ये या लशी साठवण्यासाठीची आणि त्यांची योग्य मोजदाद ठेवण्यासाठीची व्यवस्थित आणि जम बसलेली यंत्रणाही आहे.

असं असलं तरीही अब्जावधी लोकांना, त्यातल्या कोट्यावधी प्रौढांना कोव्हिड 19साठीची लस पहिल्यांदा देणं हे काम अवघड आणि अभूतपूर्व असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

भारतामध्ये विकसित करणाऱ्यात येणाऱ्या 30 लशींपैकी 5 लशींच्या क्लिनिकल ट्रायल्स सुरू आहेत. यामध्ये सिरम इन्स्टिट्यूट उत्पादन करत असलेल्या आणि चाचण्या घेत असलेल्या ऑक्सफर्ड - ॲस्ट्राझेनका लशीचाही समावेश आहे.

याशिवाय देशातच विकसित होणाऱ्या भारत बायोटेकच्या लशीच्याही ट्रायल्स सुरू आहेत. "देशातच तयार झालेली लस हातात येण्याला प्राधान्य आहे," जैवतंत्रज्ञान खात्याच्या (Department of Biotechnology) सचिव डॉ. रेणू स्वरूप यांनी सांगितलं.

अॅस्ट्राझेनकाच्या लशीची भारतातही चाचणी सुरू आहे.

उपलब्ध होणाऱ्या लशींमधून काही लशी निवडणं, त्यांचं वितरण, सुरुवातीला लस कोणाला टोचायची हे ठरवणं हे सगळंच एक मोठं आव्हान असल्याचं डॉ. गगनदीप कांग सांगतात.

लंडनच्या रॉयल सोसायटीमध्ये फेलो म्हणून निवडल्या जाणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या.

त्या सांगतात, "आपण या प्रक्रियेतली गुंतागुंत कमी लेखायला नको. अर्ध्या भारतीयांना लस द्यायलाच किमान दोन वर्षं लागतील."

लसीकरणाच्या मोहिमेमध्ये भारतासमोर कोणती आव्हानं असतील?

पुरवठा साखळी आणि लॉजिस्टिक्स (वाहतूक)

भारतामध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लस उत्पादनाच्या बाबतीत बोलायचं झालं तर भारत एक महाशक्ती आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रजासत्ताक दिनाच्या आधी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि बोल्सोनारो यांनी एकमेकांची भेट घेतली होती. या भेटीदरम्यान दोन्ही नेत्यांदरम्यान 15 करार झाले होते. आरोग्य, जैव ऊर्जा सहकार्य, सांस्कृतिक देवाणघेवाण, भू-गर्भ आणि खनिज साधनसंपत्ती या विषयांसह अन्य महत्त्वाच्या विषयांवरील करारांवर मोदी आणि बोल्सोनारो यांनी सह्या केल्या.

भारताच्या प्रजासत्ताक दिनाचे हे पाहुणे त्यांच्या वादग्रस्त वक्तव्यांसाठी ओळखले जातात. अमेरिकेचे पुलित्झर पुरस्कारप्राप्त पत्रकार ग्लेन ग्रीनवाल्ड यांनी त्यांची संभावना 'लोकशाही व्यवस्थेत निवडून आलेला सर्वाधिक वर्ण-लिंगविद्वेषी लोकप्रतिनिधी आणि किळसवाणा राजकारणी' अशी केली होती.

कट्टर उजव्या विचारसरणीचे बोल्सोनारो यांना 'ब्राझीलचे ट्रंप' म्हणूनही ओळखलं जातं.

काही महिन्यांपूर्वी ब्राझीलमधील अमेझॉनच्या जंगलाला आग लागली होती. या आगीसाठी बोल्सोनारोच जबाबदार आहेत, असं मानणाऱ्यांची संख्या खूप मोठी आहे. त्यांच्या धोरणांमुळेच अमेझॉनच्या जंगलांमध्ये आग लागली आणि त्यांनी योग्य वेळी कारवाई केली नाही, असा या वर्गाचा आक्षेप आहे.

पर्यावरण संरक्षण आणि शेतीचा विकास यासंबंधी एका पत्रकारानं विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर बोल्सोनारो यांनी अजब उत्तर दिलं होतं. "कमी खाल्लं तरी चालेल. तुम्ही पर्यावरण प्रदूषणाबद्दल बोलत आहात, तर एक दिवसाआड शौच केलं तरी पुरेसं आहे. ते जगाच्या दृष्टीनं भल्याचं आहे," असं बोल्सोनारो यांनी म्हटलं होतं.

बोल्सोनारो यांचे हे विचार केवळ पर्यावरणापुरतेच मर्यादित नाहीत. महिलांबद्दल त्यांनी वेळोवेळी अनुद्गार काढले आहेत. गर्भपात, वंश, निर्वासित आणि समलैंगिक संबंध अशा विषयांवरही बोल्सोनारो यांनी मर्यादा सोडून विधानं केली आहेत.

1. विरोधक त्यांना ब्राझीलचे हिटलर म्हणतात

बोल्सोनारो यांचा जन्म 21 मार्च 1955 साली साओ पाओलोमधील कँपिनास शहरात झाला. 1977 साली त्यांनी अगलस नेग्रास मिलिटरी अॅकेडमीमधून ग्रॅज्युएशन पूर्ण केलं.

1986 साली त्यांनी एक लेख लिहिला होता, ज्यामुळे त्यांना तुरूंगाची हवा खावी लागली होती. या लेखात त्यांनी लष्करातील सैनिकांना मिळणाऱ्या कमी पगारावर असंतोष व्यक्त केला होता.

64 वर्षांचे बोल्सोनारो स्वतःही ब्राझीलचे माजी लष्करप्रमुख होते. आपण ब्राझीलच्या हितसंबंधांचा कायम विचार करतो, अशी स्वतःची प्रतिमा त्यांनी तयार केली आहे. पण त्यांनी जेव्हा ब्राझीलच्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या 71 व्या प्रजासत्ताक दिनाचे पाहुणे म्हणून ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष जाइर बोल्सोनारो उपस्थित आहेत. बोल्सोनारो यांचा हा पहिलाच भारत दौरा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रजासत्ताक दिनाच्याच आठवड्यात प्रकाशित झालेल्या 'द इकॉनॉमिस्ट' नियतकालिकाच्या अंकामध्ये 'Intolerant India - How is Modi endangering the world's biggest democracy' म्हणजेच 'असिहष्णू भारत, मोदी जगातील सर्वांत मोठ्या लोकशाहीला कसे धोक्यात आणत आहेत', असा लेख प्रसिद्ध केला आहे.

या अंकातील लेखामध्ये पंतप्रधानांच्या धोरणांचे विश्लेषण केले आहे. यामध्ये 'नरेंद्र मोदी सहिष्णू, धार्मिक विविधता असलेल्या भारताचं एका हिंदू राष्ट्रात रुपांतर करू पाहात आहे,' असं लिहिलं आहे.

नागरिकत्व सुधारणा कायदा हे रालोआ सरकारचे महत्वाकांक्षी पाऊल आहे. हे धोरण नरेंद्र मोदींना निवडणूक जिंकण्यासाठी मदत करु शकते परंतु हीच धोरणं राजकीय विष ठरू शकतात असं या लेखात म्हटलं आहे.

राज्यघटनेतील सेक्युलर मांडणीचे महत्त्व कमी करण्याचे नरेंद्र मोदींचे प्रयत्न भारताच्या लोकशाहीचं नुकसान करतील आणि ते अनेक दशके सुरू राहिल असंही या लेखात म्हटलं आहे.

'द इकनॉमिस्ट' चे 2010 आणि 2020चे अंक

धर्म आणि राष्ट्रीयतेच्या आधारावर विभाजन करुन भाजपनं आपली व्होटबँक मजबूत केली आणि ढासळत्या अर्थव्यवस्थेवरचं लोकांचं लक्ष हटवलं आहे. एनआरसीमुळे भाजपला आपला अजेंडा पुढे रेटण्यासाठी मदत होईल असंही या लेखात म्हटलं आहे.

2015 मध्ये सुद्धा मोदींवर लेख

नरेंद्र मोदींवर लेख लिहिण्याची 'द इकॉनॉमिस्ट'ची ही पहिलीच वेळ नाही. भारताचं कौतुक करणारे लेखही या नियतकालिकाने प्रकाशित केले आहेत. 2015 मध्ये याच नियतकालिकानं 'इंडियाज वन मॅन बँड' अशा नावाने मुखपृष्ठ कथा प्रकाशित केली होती.

हा लेखसुद्धा नरेंद्र मोदी यांच्याबाबतीत लिहिला गेला होता. त्यामध्ये नरेंद्र मोदी यांनी 'अच्छे दिन'चं आश्वासन लोकांना दिलं आणि त्यानंतर ते सत्तेत आले असं लिहिलं होतं. त्यांनी रोजगार, बंधुत्व, आंतरराष्ट्रीय ख्याती मिळवून देण्याचंही आश्वासन दिलं होतं मात्र त्यांची प्रगती निराशाजनक वाटावी इतकी संथ आहे, असं या लेखात लिहिलं होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जास्तीत जास्त ताकद आपल्या हातात ठेवली आहे आणि एकट्या माणसाला बदल घडवून आणणं एक मोठं आव्हान आहे. एक प्रकारे या लेखात मोदींकडून अपेक्षा असल्याचं मत मांडण्यात आलं होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी निवडणूक जिंकल्यावर 'द इकॉनॉमिस्ट'ने 2015 साली हा लेख छापला होता.

2015 च्या मे महिन्यात लिहिलेल्या एका लेखातही पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची प्रशंसा करण्यात आली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत 71वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करत असतानाच 'द इकॉनॉमिस्ट' या नियतकालिकाने भारताची लोकशाही धोक्यात येत असल्याचं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रज्ञा सिंह ठाकूर

साध्वी प्रज्ञा यांचं संपूर्ण नाव प्रज्ञा सिंह ठाकूर आहे. मध्य प्रदेशच्या भिंड जिल्ह्यातल्या कछवाहा गावात त्यांचा जन्म झाला. 2008मध्ये मालेगावमधल्या बॉम्बस्फोट प्रकरणानंतर त्यांचं नाव चर्चेत आलं.

तत्कालीन गृहमंत्री पी. चिदंबरम आणि काँग्रेस नेते दिग्विजय सिंह या दोघांनी मला चुकीच्या आरोपा अंतर्गत फसवलं, असा आरोप त्यांनी बीबीसीशी बोलताना केला आहे.

याच प्रकरणात त्या सध्या जामिनावर बाहेर आहेत.

मालेगाव स्फोट प्रकरण

29 सप्टेंबर 2008च्या रात्री 9.35ची वेळ. नाशिक जिल्ह्यातील मालेगावमध्ये अंजुमन चौक आणि भीकू चौक यांच्यामधील शकील गुड्स ट्रान्सपोर्टसमोर एक स्फोट झाला होता. यात 6 जणांचा मृत्यू झाला होता तर 101 जण जखमी झाले होते.

या स्फोटासाठी एका मोटारसायकलचा वापर करण्यात आला होता. NIAच्या अहवालानुसार, या मोटारसायकलची नोंदणी प्रज्ञा ठाकूर यांच्या नावावर होती.

महाराष्ट्र दहशतवादी विरोधी पथकाने (ATS) हेमंत करकरे यांच्या नेतृत्वात या प्रकरणाची चौकशी केली आणि या मोटारसायकलीचे संबंध सुरत आणि प्रज्ञा ठाकूर यांच्याशी असल्याचं लक्षात आलं होतं.

साध्वी प्रज्ञा

प्रज्ञा अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या सदस्य होत्या. पोलिसांनी या प्रकरणाची नाशिक, पुणे आणि भोपाळध्ये चौकशी केली. याप्रकरणी लष्कराचे अधिकारी कर्नल प्रसाद पुरोहित आणि सेवानिवृत्त मेजर रमेश उपाध्याय यांना अटक करण्यात आली होती.

पुढे चालून या प्रकरणात हिंदुत्ववादी संघटना 'अभिनव भारत'चं नाव समोर आलं आणि सुधाकर द्विवेदी उर्फ दयानंद पांडेय यांचंही नाव समोर आलं.

मोटारसायकल आणि प्रज्ञा यांचं कनेक्शन

ATS चार्जशीटनुसार, प्रज्ञा ठाकूर यांच्याविरोधात सर्वांत मोठा पुरावा मोटारसायकल त्यांच्या नावावर असणं, हा होता.

यानंतर प्रज्ञा यांना अटक करण्यात आली. त्यांच्यावर महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी कायदा (मोक्का किंवा MCOCA) अंतर्गत कारवाई करण्यात आली. चार्जशीटनुसार, चौकशी अधिकाऱ्यांना मेजर रमेश उपाध्याय आणि कर्नल प्रसाद पुरोहित यांच्यामधील एक संभाषण मिळालं, ज्यामध्ये मालेगाव स्फोटातील प्रज्ञा यांच्या भूमिकेविषयी उल्लेख होता.

या प्रकरणाची चौकशी सुरुवातीला ATSनं केली, नंतर हे प्रकरण NIAकडे सोपवण्यात आलं. NIAच्या चार्जशीटमध्ये प्रज्ञा यांचं नाव समाविष्ट करण्यात आलं.

या प्रकरणी सर्वांत अगोदर 2009 आणि 2011मध्ये ATSनं स्पेशल मोक्का कोर्टात दाखल केलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भोपाळमधून काँग्रेसचे नेते आणि माजी मुख्यमंत्री दिग्विजय सिंग यांच्याविरोधात भाजपने साध्वी प्रज्ञा सिंह ठाकूर यांना रिंगणात उतरवलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रज्ञा सिंह ठाकूर गुरुवारी म्हणाल्या होत्या, "नथुराम गोडसे देशभक्त होते,आहेत आणि देशभक्त राहतील."

तसंच त्या पुढे म्हणाल्या, "जे लोक त्यांना दहशतवादी म्हणतात, त्यांनी आत्मपरीक्षण केलं पाहिजे. अशा लोकांना निवडणुकीत चोख उत्तर देऊ."

पण भाजपनं त्यांच्या या विधानाशी सहमत नसल्याचं म्हणत त्यांना माफी मागावी लागेल असं म्हटलं होतं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्यानंतर प्रज्ञा ठाकूर यांनी माफी मागितली आहे. कुणाच्या भावना दुखावल्या असतील तर माफी मागत असल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

"हे माझं खासगी वक्तव्य आहे. मी रोडशोमध्ये होते त्यावेळी जाता जाता मी हे उत्तर दिलं. माझ्या भावना तशा नव्हत्या. यामुळे कुणाच्या भावना दुखावल्या असतील तर मी माफी मागते. मीडियानं माझं वक्तव्य तोडूनमोडून दाखवलं. गांधीजींनी देशासाठी जे केलं आहे ते विसरता येणार नाही, मी त्यांचा सन्मान करते. मी पक्षाच्या शिस्तीचं पालन करते. जी पक्षाची भूमिका आहे तीच माझी भूमिका आहे," असं वक्तव्य त्यांनी केलं आहे.

या आधी एएनआय या वृत्तसंस्थेनं प्रज्ञा ठाकूर यांनी माफी मागण्यास नकार दिल्याचं वृत्त दिलं आहे.

भाजपनं मात्र प्रज्ञा यांच्या विधानापासून फारकत घेतली आहे. त्यांच्या विधानाशी पक्ष सहमत नाही, याचं स्पष्टीकरण पक्ष त्यांच्याकडे मागेल तसंच त्यांना या विधानाबद्दल सार्वजनिकरित्या माफी मागावी लागेल, असं भाजपा नेते जीवीएल नरसिह्मा राव यांनी सांगितलं होतं.

प्रज्ञा ठाकूर यांच्या विधानावर अमित शाह, मध्य प्रदेश भाजपानं स्पष्टीकरण द्यावं आणि देशाची माफी मागावी अशी मागणी भोपाळ मतदारसंघातील काँग्रेसचे उमेदवार दिग्विजय सिंह यांनी केली होती.

दिग्विजय सिंह म्हणाले, "मी या विधानाचा निषेध करतो. नथुराम गोडसे खुनी होता. त्याचं कौतुक करणं देशभक्ती नाही तर हा देशद्रोह आहे."

काँग्रेस प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला म्हणाले, "गोडसेचे वंशज, सत्तारूढ भाजपाकडून भारताच्या आत्म्यावर हा हल्ला आहे. भाजपाच्या नेत्या राष्ट्रपित्याच्या मारेकऱ्याला सच्चा देशभक्त म्हणत आहेत. ज्या हेमंत करकरेंसारख्या लोकांनी देशासाठी प्राण दिले, त्यांना हे देशद्रोही म्हणत आहेत."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साध्वी प्रज्ञा सिंह ठाकूर यांनी नथुराम गोडसेंबाबत केलेल्या वक्तव्यावरून माफी मागितली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रज्ञासिंह ठाकूर यांनी नथुराम गोडसेबाबत केलेल्या वक्तव्यावर न्यूज24 या वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत नरेंद्र मोदींनी हे वक्तव्य केलं आहे.

"साध्वी प्रज्ञा यांच हे वक्तव्य दुर्दैवी आहे, ते भयंकर खराब आहे, त्याची निंदेच्या लायकीचं आहे. सभ्य समाजात अशा वक्तव्यांना कुठेही जागा नाही, साध्वी प्रज्ञा यांनी माफी मागितली आहे, पण मी त्यांना मनापासून माफ करू शकणार नाही. यापुढे असं वक्तव्य देणाऱ्याला आधी 100 वेळा विचार करावा लागेल," असं मोदींनी म्हटलं आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

दरम्यान साध्वी प्रज्ञा सिंह ठाकूर यांनी नथुराम गोडसेंबाबत केलेल्या वक्तव्यावरून माफी मागितली आहे.

प्रज्ञा सिंह ठाकूर गुरुवारी म्हणाल्या होत्या, "नथुराम गोडसे देशभक्त होते,आहेत आणि देशभक्त राहतील."

तसंच त्या पुढे म्हणाल्या, "जे लोक त्यांना दहशतवादी म्हणतात, त्यांनी आत्मपरीक्षण केलं पाहिजे. अशा लोकांना निवडणुकीत चोख उत्तर देऊ."

पण भाजपनं त्यांच्या या विधानाशी सहमत नसल्याचं म्हणत त्यांना माफी मागावी लागेल असं म्हटलं होतं.

"हे माझं खासगी वक्तव्य आहे. मी रोडशोमध्ये होते त्यावेळी जाता जाता मी हे उत्तर दिलं. माझ्या भावना तशा नव्हत्या. यामुळे कुणाच्या भावना दुखावल्या असतील तर मी माफी मागते. मीडियानं माझं वक्तव्य तोडूनमोडून दाखवलं. गांधीजींनी देशासाठी जे केलं आहे ते विसरता येणार नाही, मी त्यांचा सन्मान करते. मी पक्षाच्या शिस्तीचं पालन करते. जी पक्षाची भूमिका आहे तीच माझी भूमिका आहे," असं वक्तव्य त्यांनी केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साध्वी प्रज्ञासिंह ठाकूर यांना मी मनापासून माफ करू शकणार नाही, असं वक्तव्य पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणयची 14 सप्टेंबर 2018 रोजी हत्या करण्यात आली होती. मारुती राव याची मुलगी अमृता आणि प्रणय यांचा विवाह झाला होता. मारुती राव यांना सहा महिन्यांनंतर जामीन मिळाला होता. पोलिसांनी या मृत्यूची नोंद संशयास्पद मृत्यू अशी केली आहे.

मारुती राव याचं गाव नलगोंडा जिल्ह्यात आहे. शनिवारी रात्री मारुती राव खैरताबाद इथे आर्य व्यास भवन येथे एका खोलीत उतरले होते.

रविवारी सकाळी त्यांच्या पत्नीने आणि नंतर आर्य व्यास भवनाने फोन करुनही प्रतिसाद न मिळाल्याने पोलिसांना बोलवण्यात आले. तेव्हा ते मृतावस्थेत सापडले. मारुती राव यांचा मृतदेह उस्मानिया हॉस्पिटलमध्ये विच्छेदनासाठी पाठवला आहे.

मारुती राव यांच्या मृत्यूवर त्यांची मुलगी अमृता यांची प्रतिक्रिया बीबीसी तेलुगुने घेतली. त्यांनी सांगितलं की प्रणयच्या हत्येनंतर मी माझ्या वडिलांबरोबर बोलणं सोडलं होतं. प्रणयच्या हत्येचा कदाचित त्यांना पश्चाताप झाला असावा असं अमृता यांनी सांगितलं.

काय आहे प्रकरण?

तेलंगणच्या नलगोंडाच्या जिल्ह्यात ऑनर किलिंगचं हे प्रकरण समोर आलं होतं. जिल्ह्यातील मिर्यालगुडा शहराच्या बाहेर 24 वर्षीय पेरुमल्ला प्रणय या युवकाची त्याच्या गरोदर पत्नीसमोर निर्घृणपणे हत्या करण्यात आली होती.

डॉक्टरकडून पत्नीची तपासणी करून ते दोघं हॉस्पिटलमधून बाहेर पडले होते. तेव्हा दोन अज्ञात व्यक्तींनी धारदार शस्त्रांनी प्रणयच्या मानेवर जोरदार प्रहार केले. त्यात प्रणयचा जागच्या जागीच मृत्यू झाला.

प्रणय आणि अमृता यांचं यावर्षी 31 जानेवारीला लग्न झालं होतं. त्यांचा प्रेमविवाह होता आणि त्यामुळेच दोघांचे कुटुंबीय त्यांच्यावर नाराज होते. दरम्यान प्रणयच्या घरच्यांनी अमृताला स्वीकारलं होतं. अमृताच्या घरचे मात्र नाराज होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संपूर्ण देशाला हादरवून टाकणाऱ्या हैदराबाद ऑनर किलिंग प्रकरणाने आता एक वेगळं वळण घेतलं आहे. दलित मुलाशी लग्न केल्याचा राग मनात ठेवून पेरुमल प्रणय याची हत्या केल्याचा आरोप असणाऱ्या तिरुगर मारुती राव यांनी आत्महत्या केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणव मुखर्जी

मुखर्जी यांच्या कार्याची उंची गाठू शकणारे खूप कमी नेते आधुनिक भारतात असतील. प्रणव मुखर्जी यांच्याप्रमाणेच यशाच्या शिखरावर पोहोचण्याची महत्त्वाकांक्षा अनेक युवा नेत्यांच्या मनात असेल.

भारताचे माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांचा मृत्यू दिल्लीतील लष्करी रुग्णालयात सोमवारी ( 31ऑगस्ट 2020) झाला.

मेंदूच्या शस्त्रक्रियेसाठी मुखर्जी यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं. या शस्त्रक्रियेपूर्वी त्यांची कोरोना चाचणी करण्यात आली असता ती पॉझिटिव्ह असल्याचा अहवाल प्राप्त झाला.

शस्त्रक्रिया होण्यापूर्वी प्रणव मुखर्जी यांनीच त्याची माहिती ट्वीट करून सर्वांना दिली होती.

आपल्या पन्नास वर्षांच्या लांबलचक राजकीय कारकिर्दीत प्रणव मुखर्जी यांनी प्रचंड यश मिळवलं. त्यांना अपेक्षित असलेलं जवळपास सगळंच त्यांना प्राप्त झालं.

2012 ते 2017 दरम्यान भारताचे राष्ट्रपती राहिलेल्या प्रणव मुखर्जी यांची ओळख फक्त राजकीय नेत्यापर्यंत मर्यादित नव्हती. प्रणव मुखर्जी यांना एक अर्थशास्त्रज्ञ म्हणूनही संबोधलं जाऊ शकतं. सुरुवातीच्या काळात ते शिक्षकही होते. इतकंच नव्हे तर त्यांनी काही काळ पत्रकार म्हणूनही काम केलं आहे.

प्रणव मुखर्जी यांनी भारताचे संरक्षण मंत्री म्हणूनही काम पाहिलं. ते परराष्ट्र खात्याचे तसंच अर्थमंत्रीही होते.

प्रणव मुखर्जी भारतीय बँकांच्या अनेक समित्यांचे सदस्य राहिले. शिवाय, वर्ल्ड बँकेच्या संचालक मंडळाचेही ते सदस्य होते.

मुखर्जी यांनी लोकसभेचं अध्यक्षपदही भूषवलं आहे. तसंच अनेक सरकारी समित्यांचं नेतृत्वही प्रणव मुखर्जी यांनी केलं होतं.

पंतप्रधान न बनल्याचं दुःख

प्रणव मुखर्जी यांच्या राजकीय बायोडेटामध्ये फक्त एका पदाची पोकळी आहे. ती म्हणजे पंतप्रधानपद.

1984 आणि 2004 मध्ये प्रणव मुखर्जी यांना या पदासाठी प्रमुख दावेदार मानलं जात होतं.

इंदिरा गांधीच्या नेतृत्वाखाली तयार झालेले मुखर्जी स्वतः या पदावर हक्क दाखवत होते. पण प्रत्येकवेळी पंतप्रधानपदाने त्यांना हुलकावणी दिली.

भारतीय जनता पक्षात लालकृष्ण आडवाणी यांच्यावर आलेली वेळ काँग्रेसमध्ये प्रणव मुखर्जी यांच्यावर आल्याचं पाहायला मिळालं.

प्रणव मुखर्जी यांची मुलगी शर्मिष्ठा मुखर्जी यांनी 2015 मध्ये एका मुलाखतीत याबाबत माहिती दिली होती.

त्यांच्या वडिलांना पंतप्रधान न बनल्याचं दुःख नेहमीचं होतं. पण पक्षाचे वरीष्ठ नेते असल्यामुळे ते मोकळेपणाने याबाबत बोलू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांच्या प्रदीर्घ राजकीय प्रवासाला आज( 31 ऑगस्ट 2020) पूर्णविराम मिळाला. प्रणव मुखर्जी यांच्याप्रमाणे विविध राजकीय पदं भूषवणारा नेता सध्याच्या काळात विरळाच...


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणव मुखर्जी यांची प्रकृती चिंताजनक असली तरी फेक न्यूज पसरवू नका असं आवाहन त्यांचा मुलगा अभिजीत मुखर्जी यांनी केलं आहे.

कोरोनाची लागण झाल्यानंतर त्यांना नवी दिल्लीतल्या लष्कराच्या आर अॅंड आर रुग्णालयात दाखल करण्यात आलंय.

प्रणव मुखर्जी यांचा मुलगा अभिजीत मुखर्जी यांनी म्हटलं आहे की माझ्या वडिलांची प्रकृती चिंताजनक आहे. त्यांच्याबद्दल कुणीही अफवा पसरवू नयेत.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

प्रणव मुखर्जी यांची मुलगी शर्मिष्ठा यांनी सांगितलं आहे की वडिलांची प्रकृती चिंताजनक जरी असली तरी कृपया खोट्या बातम्या पसरवू नका आणि मला फोन देखील करू नका. कारण हॉस्पिटलच्या अपडेट मिळण्यासाठी मला माझा फोन फ्री ठेवावा लागत आहे.

10 ऑगस्ट रोजी मुखर्जी यांनी ट्वीट करून कोरोनाची लागण झाल्याची बातमी दिली होती.

त्यांच्यावर मेंदूची शस्त्रक्रिया झाली यानंतर त्यांची कोरोना चाचणी घेण्यात आली असता ते कोव्हिड पॉझिटिव्ह असल्याचं आढळलं.

प्रणव मुखर्जी यांच्या कन्या आणि काँग्रेस नेत्या शर्मिष्ठा मुखर्जी यांनी ट्वीट करून त्यांच्या वडिलांच्या प्रकृतीची माहिती दिली आहे. तसंच त्यांच्यासाठी प्रार्थना करणाऱ्यांचे आभार मानले आहेत.

त्या लिहितात, "गेल्या वर्षी 8 ऑगस्टला माझ्या वडिलांना भारतरत्न पुरस्कार मिळाला होता, तो माझ्यासाठी अत्यंत आनंदाचा क्षण होता. बरोबर एक वर्षाने 10 ऑगस्टला त्यांची तब्येत खूपच बिघडली. त्यांच्यासाठी जे योग्य आहे तेच देवाने करावे, त्याचबरोबर मला दुःख आणि आनंद समान पद्धतीने स्वीकारण्याची ताकद द्यावी. मी सर्वांचे आभार मानते."

मुखर्जी यांनी ट्वीट केल्यानंतर त्यांची प्रकृती लवकर स्थिर व्हावी यासाठी अनेकांनी शुभेच्छा दिल्या आहेत. माजी मंत्री मिलिंद देवरा यांनी म्हटलं आहे की तुम्ही लवकरात लवकर बरे व्हावात या सदिच्छा.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी ट्वीट करून प्रणब मुखर्जी यांना लवकर बरे होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.

राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गहलोत यांनीही प्रणब मुखर्जी यांना उत्तम आरोग्यासाठी शुभेच्छा दिल्या आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांची परिस्थिती सध्या चिंताजनक आहे. सध्या ते व्हेंटिलेटरवर आहेत. पण ते उपचाराला सौम्य प्रतिसाद देत आहेत असं लष्कराच्या आर अॅंड आर रुग्णालयाने सांगितले आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणिती शिंदे आणि संग्राम थोपटे

1. मंत्रिमंडळ विस्तारावर संग्राम थोपटे, प्रणिती शिंदे समर्थकांची नाराजी

उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्रिमंडळ विस्तारानंतर भोरचे आमदार संग्राम थोपटे यांच्या नाराज समर्थकांनी पुण्यातील काँग्रेस भवनाची तोडफोड केली. लोकमतनं ही बातमी दिलीये.

भोर मतदारसंघातून थोपटे तिसऱ्यांदा निवडून आले आहेत. यापूर्वीही त्यांच्या वडिलांनी याच भागातून राजकीय ठसा उमटवला आहे. त्यामुळे थोपटे गटाला यावेळी मंत्रिपदाची अपेक्षा होती. ती पूर्ण न झाल्यानं संतप्त समर्थकांनी काल भोरमध्ये आंदोलन करत घोषणाबाजी केली होती.

मंगळवारी (31 डिसेंबर) संध्याकाळी 40 ते 50 कार्यकर्त्यांनी पुण्यातील शिवाजीनगर भागातील काँग्रेस भवनाची तोडफोड केली.

दरम्यान, या प्रकरणावर थोपटे यांनी प्रतिक्रिया दिली असून त्यांनी म्हटलं, "या प्रकाराची मला माहिती नव्हती, पक्षाचा निर्णय मान्य आहे. कोण कार्यकर्ते आहेत, याची मीही माहिती घेतोय. मला स्वतःला पक्षश्रेष्ठींनी दिलेला निर्णय मान्यच आहे आणि कायम राहील."

मंत्रिमंडळ विस्तारानंतर मंत्रिपद न मिळाल्यानं अनेक आमदारांमध्ये नाराजीचा सूर असल्याची चर्चा आहे. यामध्ये काँग्रेसच्या सोलापूर मध्य मतदारसंघाच्या आमदार प्रणिती शिंदे आणि माजलगावचे काँग्रेसचे आमदार प्रकाश सोळंके यांच्या नावाचा समावेश आहे.

2. अयोध्या: मशिदीसाठी 5 जागांची पाहणी; सर्व पंचक्रोशीबाहेर

अयोध्या प्रशासनानं मुस्लीम पक्षकारांना मशिदीसाठी दिल्या जाणाऱ्या 5 जमिनींची पाहणी केली आहे. या पाचही जागा अयोध्या पंचक्रोशी परिक्रमेच्या बाहेर आहेत. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिलीये.

पंचक्रोशी परिक्रमा म्हणजे 15 किलोमीटरचा तो परिसर आहे, ज्याला पवित्र क्षेत्र म्हटलं जातं. सध्या प्रशासनातर्फे पाहणी केल्या गेलेल्या या पाचही जागा पंचक्रोशीबाहेर आहेत.

अयोध्या

अयोध्या प्रशासनानं मशिदीसाठी ज्या जागांची पाहणी केली आहे, त्या मलिकपुरा, मिर्झापूर, शमशुद्दीनपूर आणि चांदपूर गावातील जमिनी आहेत. या सर्व जमिनी अयोध्येपासून निघणाऱ्या आणि वेगवेगळ्या शहरांना जोडणाऱ्या मुख्य रस्त्यावर आहेत.

सर्वोच्च न्यायालयानं 9 नोव्हेंबरला अयोध्येतील वादग्रस्त जमिनीबाबत  निकाल दिला. त्यानुसार वादग्रस्त जमीन रामलल्ला पक्षकारांना देण्यात आली, तर सुन्नी वक्फ बोर्डाला मशीद बांधण्यासाठी अयोध्येतच अन्य ठिकाणी 5 एकर जमीन देण्याचे आदेश दिले.

3. नव्या वर्षात रेल्वे प्रवास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणिती शिंदे निवडून येणार?

पहिल्या काही फेऱ्यांमध्ये पिछाडीवर असलेल्या काँग्रेसच्या प्रणिती शिंदेंना नंतर आघाडी मिळत गेली.

सोलापुरात प्रणिती यांच्याबरोबरीने शिवसेनेचे दिलीप माने, मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पार्टीचे नरसय्या आडम, एमआयएमचे फारुख शाब्दी आणि अपक्ष उमेदवार महेश कोठे रिंगणात होते.

शेवटच्या फेरीपर्यंत प्रणिती शिंदे यांना 48 हजार 832 मते मिळाली तर दुसऱ्या क्रमांकावरील एमआयएमचे उमेदवार फारूक शाब्दी यांना 36 हजार 889 मते मिळाली. एकूण 11 हजार 943 मताधिक्याने शिंदे यांनी विजय प्राप्त केला.

लढतीची पार्श्वभूमी

प्रणिती शिंदे यांची महिला आणि तरुणांमध्ये क्रेझ आहे. त्यांचा जनसंपर्कही चांगला आहे. त्याचा फायदा त्यांना मिळाला.

महेश कोठे यांची प्रचारसभा

तसंच यावेळी त्यांचेच एकेकाळचे सहकारी दिलीप माने आणि महेश कोठे त्यांच्याविरोधात उभे ठाकले आहेत. त्याशिवाय आडम आणि शाब्दी यांच्याकडेही दुर्लक्ष करून चालणार नाही.

दिलीप माने

2009 निवडणुकीत चारही पक्ष वेगळे लढल्याने भाजप आणि सेनेत झालेल्या मतविभाजनाचा प्रणिती यांना फायदा झाला होता.

यंदा शिवसेनेने ऐनवेळी महेश कोठे यांचं तिकीट कापून माजी आमदार दिलीप माने यांना उमेदवारी दिली. निराश झालेल्या कोठे यांनी पक्षाविरोधात बंड पुकारलं आहे. नरसय्या आडम यांना माकपची मुलूखमैदानी तोफ मानलं जातं. मतदारसंघात बहुतांश कामगार वर्ग असून त्यांच्यावर आडम यांचा प्रभाव आहे.

माकप उमेदवार नरसय्या आडम मास्तर

शहर मध्य मतदारसंघात एक तृतीयांश मतं मुस्लीम समाजाची असून मागच्या वेळी त्यांनी MIM पक्षाच्या मागे आपली ताकद उभी केली होती. विशेषतः मुस्लीम तरुणांमध्ये हा पक्ष लोकप्रिय आहे. त्यामुळे MIMचे उमेदवार शाब्दी यांना कमी लेखून चालणार नाही.

प्रणिती शिंदे या दोनवेळा आमदार म्हणून निवडून आलेल्या आहेत. 2009 मध्ये त्या पहिल्यांदा निवडून आल्या. कमी वयातील आमदार म्हणून त्यांनी राज्याचं लक्ष वेधून घेतलं होतं. त्यानंतर 2014 मध्ये मोदी लाटेत लोकसभेत वडिलांचा पराभव होऊनसुद्धा प्रणिती शिंदे यांनी विधानसभेत आपली जागा राखली होती.

महेश कोठे 2009ला काँग्रेसकडून तर 2014ला शिवसेनेकडून रिंगणात होते. दोन्ही वेळी त्यांना विजयाने हुलकावणी दिली. त्यांनी 2019 साठीही तयारी केली होती. पण शिवसेनेचे जिल्हा संपर्कप्रमुख मंत्री तानाजी सावंत आणि इतर नेत्यांच्या राजकीय व्यूहरचनेनुसार उमेदवारी दिलीप माने यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी केंद्रीय मंत्री सुशीलकुमार शिंदे यांची कन्या आणि आमदार प्रणिती शिंदेंना आपला यां असलेल्या सोलापूर शहर मध्य मतदारसंघांत आपलं अस्तित्व टिकवून ठेवण्यासाठी बरीच धडपड करावी लागली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रणिती शिंदे यांना मंत्रिपद द्यावे अशी त्यांच्या कार्यकर्त्यांची मागणी होती पण त्यांची वर्णी आता कार्याध्यक्षपदी लागल्यानंतर त्या पुन्हा एकदा चर्चेत आल्या आहेत.

प्रणिती शिंदे या माजी केंद्रीय मंत्री सुशीलकुमार शिंदे यांच्या कन्या. मूळ गाव सोलापूर.

सोलापूरसह राज्यातील सर्वच भागातील तरूणांमध्ये आणि महिलांमध्ये त्या विशेष लोकप्रिय असल्याचं स्थानिक पत्रकार सांगतात.

सोलापूर शहर मध्य मतदारसंघात प्रणिती शिंदे यांनी सलग तीनवेळा निवडून येण्याची किमया साधलेली आहे.

सर्वप्रथम 2009 च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांनी विजय मिळवला होता. त्यानंतर पुढच्या दोन निवडणुकांमध्ये आव्हानात्मक परिस्थितीतही त्यांनी आपली जागा कायम राखण्यात यश मिळवलं.

माजी केंद्रीय मंत्री सुशीलकुमार शिंदे हे काँग्रेसचा मोठा चेहरा. पण त्यांनासुद्धा सलग दोनवेळा निवडणुकीत पराभव पत्करावा लागला होता. त्यामुळे आता प्रणिती शिंदे यांचा मार्गही खडतर असल्याचं म्हटलं जात होतं. पण प्रणिती शिंदे यांनी आपली क्षमता दाखवून दिली.

प्रणिती शिंदे यांच्याबाबत बोलताना सोलापुरातील स्थानिक ज्येष्ठ पत्रकार एजाज हुसेन मुजावर हे सांगतात, "प्रणिती शिंदे यांची महिला आणि तरुणांमध्ये क्रेझ आहे. त्यांचा जनसंपर्कही चांगला आहे, पण त्यांच्यासाठी पुढची म्हणजेच 2024 ची निवडणूक सोपी नसेल. गेल्या पाच वर्षांत काँग्रेस देशभरात कमकुवत झाली. तसंच यावेळी त्यांचेच एकेकाळचे सहकारी दिलीप माने आणि महेश कोठे त्यांच्याविरोधात उभे ठाकले होते. तसंच MIM नेही त्यांच्याविरुद्ध मोठं आव्हान उभं केलं होतं. पण प्रणिती आपल्या विजयाची मालिका सुरूच ठेवली होती."

2014 तसंच 2019 च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मोदी लाटेत वडिलांचा पराभव होऊनसुद्धा प्रणिती शिंदे यांनी विधानसभेत आपली जागा राखली.

मंत्रिपदाऐवजी कार्याध्यक्षपद?

2019 च्या विधानसभा निवडणुकीत प्रणिती शिंदे यांनी आमदारकीची हॅट्ट्रिक केल्यानंतर त्यांच्या गळ्यात मंत्रिपदाची माळ पडेल, अशी शक्यता व्यक्त करण्यात येत होती. पण सत्तावाटपाच्या समीकरणात प्रणिती शिंदे यांना मंत्रिपदाने हुलकावणी दिली.

पण मंत्रिपद न मिळाल्याने आपण नाराज असल्याबाबत त्यांनी कधीच बोलून दाखवलं नाही. किंवा कुठेही सार्वजनिकरीत्या याची वाच्यताही केली नाही. काँग्रेस पक्षानेही हा विषय फारसा ताणू न देता त्यांना कार्याध्यक्षपदाची जबाबदारी दिली आहे.

प्रणिती शिंदे यांना कार्याध्यक्षपद मिळणं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीतील पदाधिकाऱ्यांची नियुक्ती आज करण्यात आली. त्यामध्ये प्रणिती शिंदे यांच्या नावाची कार्याध्यक्ष म्हणून घोषणा झाली. त्यांच्याबरोबर यामध्ये शिवाजीराव मोघे, बसवराज पाटील, मोहम्मद आरिफ नसीम खान, कुणाल पाटील, चंद्रकांत हंडोरे यांच्याही नावाची घोषणा झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतापराव जाधव आणि डॉ. राजेंद्र शिंगणे

'बंद करा बाप लेकांचे चाळे, निवडून आणा सुखदेव नंदाजी काळे,' 1989च्या लोकसभा निवडणुकीत हा नारा बुलडाण्यात घुमला आणि भाजप-शिवसेनेनं बुलडाण्यात पाय रोवायला सुरुवात केली.  या नाऱ्याला पार्श्वभूमी होती ती 1980 आणि 1985च्या लोकसभा निवडणुकीची.

1980मध्ये काँग्रेसनं बाळकृष्ण वासनिक यांना उमेदवारी दिली आणि ते बुलडाण्याचे खासदार म्हणून निवडून आले. त्यानंतर म्हणजेच 1985मध्ये बुलडाण्यातून बाळकृष्ण वासनिक यांचे सुपूत्र मुकुल वासनिक यांना काँग्रेसनं रिंगणात उतरवलं आणि तेही निवडून आले.

"1989च्या लोकसभा निवडणुकीत बुलडाणा मतदारसंघात काँग्रेसनं मुकुल वासनिक आणि भाजपनं सुखदेव काळे यांना उमेदवारी दिली. वासनिक कुटुंबानं दहा वर्षं मतदारसंघावर राज्य केलं होतं. त्यांच्याविरोधात जनतेमध्ये प्रचंड रोष होता. इतका की या निवडणुकीत स्वत: काँग्रेसमध्येच मोठ्या प्रमाणात बंडाळी झाली. ती इतकी तीव्र होती की, काँग्रेसच्या अनेक नेत्यांनी भाजपचे उमेदवार सुखदेव काळे यांना मतदान केलं," 1989च्या लोकसभा निवडणुकीविषयी बुलडाण्यातील ज्येष्ठ पत्रकार सोमनाथ सावळे सांगतात.

याच निवडणुकीनंतर भाजप-शिवसेनेनं बुलडाणा जिल्ह्यात पाय रोवायला सुरुवात केली आणि गेल्या 20 वर्षांत बुलडाणा लोकसभा मतदारसंघ शिवसेनेचा बालेकिल्ला बनला.

राष्ट्रवादी शिवसेनेला रोखणार?

"2009मध्ये जाधव विरुद्ध शिंगणे अशी तुल्यबळ लढत बुलडाण्यात झाली. या लढतीत जाधव फक्त 28 हजार मतांनी जाधव निवडून आले. पुढे 2014मध्ये देशात मोदी लाट निर्माण झाली आणि ते दीड लाख मतांनी पुन्हा एकदा निवडून आले. गेल्या 10 वर्षांच्या काळात प्रतापरावांनी खासदार निधी मोठ्या प्रमाणावर खर्च केला असला तरी, खामगाव-जालना हा बहुप्रतीक्षित रेल्वे मार्ग अपूर्णच राहिला.

"जिल्ह्याचं दरडोई उत्पन्न जैसे थे राहिलं. जिल्ह्याची मागास जिल्हा ही ओळख कायम राहिली. जिल्ह्यात नवे प्रकल्प आले नाहीत. जिल्ह्यात कापसाचं उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होत असतानाही टेक्स्टाईल पार्क झाला नाही, यामुळे प्रतापरावांच्या विरोधात वातावरण तयार होईल का हा प्रश्न आहे," जाधव यांच्यासमोरील आव्हानांबद्दल सावळे सांगतात.

"आता 10 वर्षांनी पुन्हा हे दोन उमेदवार एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत, आणि त्यांच्यात तुल्यबळ लढत होणार आहे. कारण आता बुलडाण्यात 2014सारखी कोणतीही लाट नाही. शिवाय शिंगणे यांच्या कुटुंबाशी इथल्या जनतेचा चांगला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2009मध्ये शिवसेनेचे प्रतापराव जाधव विरुद्ध राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राजेंद्र शिंगणे अशी तुल्यबळ लढत बुलडाण्यात झाली होती. या लढतीत 28 हजार मतांनी प्रतापराव जाधव यांचा विजय झाला होता. आता पुन्हा 2019मध्ये हे दोन उमेदवार एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक

जळगाव महानगरपालिकेवर अनेक वर्षं शिवसेनेचे सुरेश जैन यांची एकहाती सत्ता होती. तिथे आरोग्यमंत्री गिरीश महाजन यांनी भाजपची निर्विवाद सत्ता आणण्यात यश मिळवलं आहे.

अनेक वर्षांपासून सांगली महानगरपालिकेवर काँग्रेसची सत्ता होती. यावेळेस राष्ट्रावादी सोबत आघाडी करत काँग्रेसने निवडणूक लढवली. शिवसेना आणि भाजप मात्र स्वतंत्र्यरीत्या निवडणुकीत उतरले होते. इथे भाजपने मुसंडी मारत एकहाती सत्ता काबीज केली आहे.

जळगाव आणि सांगली महानगरपालिकेतील भाजपच्या विजयाबद्दल 'काँग्रेस-राष्ट्रवादी एकत्र आले तरी भाजप वरचढ ठरतंय का?' असा प्रश्न बीबीसी मराठीच्या वाचकांना 'होऊ द्या चर्चा'मध्ये विचारला होता. त्यावर वाचकांनी दिलेल्या प्रतिक्रियांपैकी काही निवडक प्रतिक्रिया इथं दिल्या आहेत.

राजेंद्र साळुंके म्हणतात, "विरोधी पक्षांतील आयात उमेदवारांमुळे भाजप वरचढ ठरते आहे, पण हा फुगा लवकरच फुटणार आहे."

श्रीराम अजब म्हणतात, "यात दोन्ही बाबी आहेत. जे आजपर्यंत सत्तेत होते त्यानी केलेले समाजाकडे दुर्लक्ष त्यांना भोवले आहे आणि बाकी भाजपकडे EVM जिंदाबाद."

राजेंद्र उतेकर म्हणतात, 'भाजपाकडे स्वतःचे उमेदवार उभे करून निवडून आणण्याची ताकद नाही. दुसऱ्या पक्षाचे उमेदवार आयात करून निवडणूक जिंकायची.'

सानद पवार म्हणतात, "सांगलीबद्दल बोलायचं झालं तर, खोबरं तिकडं चांगभलं या न्यायानं काँग्रेस राष्ट्रवादीचे कित्येक उमेदवार भाजपकडून उभे राहिले आणि जिंकले. मदन पाटील, पतंगरावांच्या मृत्यबूने सांगलीतील काँग्रेस नेतृत्वहीन आणि गटातटात विभागली होती.

जयंत पाटलांनी पाडापाडीचं राजकारण करता करता स्वत:ची अवस्था कमकुवत करून घेतली. याच्या उलट स्थिती भाजपची होती. परंतु हा स्थानिक निकाल आहे. यावरून सबंध महाराष्ट्रासाठी सरसकटपणे भाजप हा काँग्रेस राष्ट्रवादी आघाडीपेक्षा वरचढ ठरत आहे असे म्हणता येत नाही."

"भाजपमध्ये संघठन कौशल्य इतर पक्षांपेक्षा खूप मजबूत आहे", असं शाहू जवंजाळ यांना वाटतं. "EVM घालवा मग समजेल", असं तुषार व्हनकाटे म्हणतात.

निकालाची वैशिष्ट्य

जळगाव महापालिकेत सुरेश जैन यांचा सर्वांत मोठा आणि दारुण पराभव झाला आहे. गेल्या ३५ वर्षापासून सुरेश जैन यांनी कधी शिवसेना तर कधी खानदेश विकास आघाडी मार्फत जळगाव महानगरपालिकेवर आपली सत्ता राखली होती. जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी विकासाचा मुद्दा पुढे करत अनेक पक्षातील उमेदवार भाजपमध्ये आणले.

मागील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रस्थापित बालेकिल्ल्यांना तडा देत जळगाव आणि सांगली महानगरपालिकेच्या निवडणुकीत भाजपने बाजी मारली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक

त्यामुळे स्पर्धेच्या आयोजकांवर टीकेची झोड उठली आहे. ट्विटरवरून सुरू झालेली ही टीका आता सर्वच स्तरातून होऊ लागली आहे.

एका इंग्रजी दैनिकात या स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचलेल्या स्पर्धकांचे फोटो प्रसिद्ध करण्यात आले होते. जाहिरातीमध्ये म्हटलं आहे की भारताच्या प्रत्येक राज्यातून एकीची निवड यात करण्यात आली आहे.

या तीस स्पर्धकांपैकी एकीला मिस इंडिया 2019 चा हिरेजडित मुकुट घालण्याचा मान मिळणार आहे. 15 जून रोजी ही स्पर्धा होणार आहे. या स्पर्धेतल्या विजेत्या आंतरराष्ट्रीय सौंदर्य स्पर्धांमध्ये भारताचं प्रतिनिधित्व करतील.

"Who will be crowned Miss India this year?" या मथळ्याखाली स्पर्धेचं प्रमोशन करणारी संपूर्ण पानभर बातमी छापली आहे.

यात म्हटलंय की आयोजकांनी भारताच्या पूर्व, पश्चिम, उत्तर आणि दक्षिण अशा चारही दिशांनी फिरून सर्वच्या सर्व 30 राज्यांपैकी प्रत्येक राज्यातून एक विजयी सौंदर्यवतीची निवड केली. अशाप्रकारे 30 राज्यांतून निवड झालेल्या या 30 जणींमध्ये आता मिस इंडिया 2019च्या किताबासाठी लढत होईल.

मात्र, वृत्तपत्रातल्या त्या फोटोवरूनच वाद सुरू झाला आहे. एका ट्विटर यूजरने हा फोटो ट्विट करत एक प्रश्न विचारला आहे, "What is wrong with this picture?" (या फोटोत काय चुकीचं वाटतंय?)

या ट्वीटला अनेकांनी उत्तर दिलंय. त्यातल्या अनेकांनी फोटोत वैविध्य दिसत नसल्याचं म्हटलंय. या फोटोमधल्या सर्वच तरुणींचे केस सरळ आणि रंग गोरा आहे. त्यामुळे त्या सगळ्या सारख्याच दिसतात. काहींनी तर या तीस जणी नसून एकीचेच तीस फोटो काढल्यासारखे वाटत असल्याची प्रतिक्रिया दिली आहे.

'आयोजकांची प्रतिक्रिया अद्याप नाही'

सोशल मीडियावर हा चर्चेचा विषय झाल्यावर आम्ही आयोजकांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, अजूनतरी त्यांनी कुठलीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

नव्वदीच्या दशकाच्या मध्यापासून भारतात सौंदर्य स्पर्धांकडे गांभीर्याने बघितलं जातंय. देशाने ऐश्वर्या राय, सुश्मिता सेन, प्रियंका चोप्रा यासारख्या अनेक सुप्रसिद्ध मिस इंडिया दिल्या आहेत ज्यांनी आंतरराष्ट्रीय सौंदर्य स्पर्धांमध्येही छाप उमटवली. त्यातल्या अनेकींना बॉलीवुडमध्ये चांगलं करियर घडवलंय.

गेल्या काही वर्षांत सौंदर्य स्पर्धांमध्ये भाग घ्यायला इच्छुक असणाऱ्या तरुणींना मार्गदर्शन करणाऱ्या संस्थांचं पेव फुटलंय. मात्र, अशा संस्थांमधूनही ज्यांनी पुढे यश मिळवलं, त्यातही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातली सर्वोच्च सौंदर्य स्पर्धा असलेली 'मिस इंडिया' स्पर्धा सुरू होण्याआधीच वादात सापडली आहे. या स्पर्धेसाठी निवड झालेल्या सौंदर्यवतींमध्ये सर्वच्या सर्व ललना या गौरवर्णीय आहेत. कुणीच सावळ्या किंवा काळ्या कांतीची नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक

मध्य रशियातल्या उदमुर्शिया इथल्या एका गावात ही घटना घडली आहे. घराजवळ डुकरांना चारा घालायला ही महिला गेली असताना तिला चक्कर आल्याने पाय घसरला आणि ती खाली पडली. यावेळी ही दुर्दैवी घटना घडली.

अतिरिक्त रक्तस्त्राव झाल्याने महिलेचा मृत्यू झाला, असं सांगितलं जातं. स्थानिक मीडियाने दिलेल्या माहितीनुसार महिलेचा पती प्रकृती बरी नसल्याने घरातच आराम करत होता.

मात्र जेव्हा त्याला जाग आली तेव्हा त्याने पत्नीची शोधाशोध सुरु केली. तेव्हा त्याला पत्नीच्या शरीराचे काही भाग डुकरांनी खाल्ल्याचे आढळून आलं.

अमेरिकतही डुकरांनी माणसाला खाल्ल्याच्या घटना

2012मध्ये अमेरिकेतल्या 69 वर्षीय टेरी व्हेन्स गार्नर यांना पाळीव डुकरांनी खाल्ल होतं. टेरी गार्नर  हे ऑरेगन राज्यातले शेतकरी होते.

कुटुंबियांना त्यांच्या  शरीराचे तुकडे सापडले होते. या घटनेच्या आधी डुकराने चावा घेतला होता, असं या घटनेचा तपास करणाऱ्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

कदाचित ऱ्हदय विकाराच्या झटक्यानं गार्नर कोसळले असतील तेव्हा डुकरांनी त्यांच्यावर झडप मारली असा अंदाज लावला गेला होता. इथल्या एका डुकराचं वजन साधारण 320 किलो आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियातील 56 वर्षीय महिला पाळलेल्या डुकरांना चारा घालायला गेली होती. तिथं तिचा पाय घसरला तेव्हा डुकरांनी चाऱ्याऐवजी तिलाच खाऊन टाकल्याची घटना समोर आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

"चार लोक त्यांनी इकडे ठेवलेत आणि चार ह्यांनी तिकडे. जिथे कुठे निवडणुका लागतील तिथले लोक कामाला लागतात. मरतात ती आपल्यासारखी गरीब माणसं."

कतार एअरपोर्टला पुढच्या फ्लाईटची वाट पाहत होते. हे चाचा सहकुटुंब आलेले. मुलगा, सून, अजून एक जण सोबत होता. बहुतेक पुतण्या असावा. एकमेकांशी जे बोलत होते ते सगळं कळत होतं, साहजिकच प्रश्न विचारला इंडियन हो ?

उत्तर आलं - नहीं, पाकिस्तानी.

ऑकवर्ड !   दोघे एकमेकांकडे बघून कसनुसं हसलो. पण भाषा एकमेकांना बांधून ठेवणार मोठा फोर्स आहे.

आपण जे बोलतोय ते दुसऱ्याला समजतंय म्हटल्यावर कोणी बोलल्याशिवाय राहत नाही. बोलता-बोलता राजकारणाच्या गप्पा सुरू झाल्या आणि ते चाचा बोलू लागले.

"इतने दिनो से चिल्लाते आये हो, देखो इन्होने ये किया, उन्होने वो किया, में पूछता हू तुमने क्या किया? वो करेंगे अपनी किस्मत से, खायेंगे अपनी किस्मत का, तुम अपनी जिम्मेदारी निभावो."

प्रतिकात्मक छायाचित्र

"ज्यांच्या नळाला पाणी नाही, तिथे निवडणुका लढताना तुम्ही शेजारच्या देशाची भीती घालता," असं म्हणणारे आपल्याकडचे आजोबा असतात त्यांचंच हे पाकिस्तानी व्हर्जन वाटलं मला.

दिल्ली पेटायच्या आधीची गोष्ट आहे ही. त्यांनी विचारलं, "ये क्या हो रहा है, आपके देश में. बहोत कुछ सुनने में आ रहा है. टीव्हीपर देख रहे है."

नाही म्हटलं तरी भारतीय जागी झालीच मनातली. 'ओ, तुम्ही तुमचं बघा' हे उत्तर पोलाइटली कसं द्यावं असा विचार करत होते, तेवढ्यात ते म्हणाले.

"भारताचं असं चित्र पाहायची आम्हाला सवय नाही. आमच्याकडे वाटोळं झालंच होतं. जो येतो तो हुकूमशाह बनायला पाहतो, एकाला काय फाशी दिली, एकाला गोळ्या घालून मारलं, एक देश सोडून परागंदा झाला. तुमची एक राजकीय संस्कृती आहे. राजकारण करण्याचीही रीत आहे. सूडचक्र तुमची स्टाईल नाही आणि ती बनू देऊ नका," कोरडा उपदेश नव्हता हा.

एखादं माणूस स्वतः तावून सुलाखून निघाल्यानंतर दुसऱ्याला सांगतो ना, बाबा रे, असा करू नको लय वंगाळ आहे त्या वाटेला. तेव्हा त्या माणसाच्या नीयतवर शंका कशी घ्यावी?

"तुमची लोकसंख्या कितीये?" चाचांनी गियर बदलला. "1 अब्ज 30 कोटी," मी उत्तर दिलं.

चाचांची गाडी कोणत्या दिशेला वळली होती काही कळत नव्हतं. "उसमे मिला दो हमारी 22 करोड. एक झालो तर कोणाची हिम्मत नसती झाली डोळे वर करून बघायची. अगर थूक भी दे तो सैलाब आये. पर हमारी हालत देखो. पोटासाठी बोचकी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'ये बिक गयी हैं गोरमिंट'वाली आंटी आठवतेय? त्या टाईपचा 'चिचा' भेटला होता मला. 'कम्बख्त सारे मिले हुए हैं. मै बताता हूँ.'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

1. कोरोनामुळे पोलीस कॉन्स्टेबलच्या आई-वडील आणि भावाचा अवघ्या पाच दिवसांत मृत्यू

अहमदाबाद येथे पोलीस कॉन्स्टेबल असलेल्या धवल रावल यांच्या कुटुंबातील तीन जणांचा अवघ्या पाच दिवसांत कोरोनामुळे मृत्यू झाला आहे. आज तकने हे वृत्त दिले आहे.

धवल रावल यांचे आई-वडील आणि भाऊ अशा तिघांचा मृत्यू कोरोनाच्या उपचारादरम्यान झाला आहे. सुरुवातीला त्यांचे आई आणि वडील दोघांनाही कोरोनाची लागण झाली. त्यांच्यावर पोलीस रुग्णालयात उपचार सुरू होते. पण आई नयना रावल यांची प्रकृती बिघडली. त्यांना व्हेंटिलेटवर ठेवण्यात आले. पण 17 नोव्हेंबरला त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.

आईच्या मृत्यूनंतर लगेचच वडिलांचाही मृत्यू झाला. त्यांच्यावरही रुग्णालयात उपचार सुरू होते. या काळात धवल रावल यांचा भाऊ चिराग रावल यांनाही कोरोनाची लागण झाली. आई-वडिलांच्या मृत्यूनंतर दोन दिवसांत चिराग रावल यांचाही कोरोनामुळे मृत्यू झाला.

कोरोना आल्यापासून धवल रावल हे ड्युटीवर आहेत. एका कोरोना योद्धाच्या कुटुंबातील तीन जण दगावल्यामुळे त्यांच्या परिसरात हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

2. ब्रिटनहून भारतात आलेले 20 प्रवासी कोरोना पॉझिटिव्ह, कोरोनाच्या नव्या प्रकारामुळे चिंता वाढली

ब्रिटनमध्ये कोरोनाच्या नव्या प्रकाराची लागण वेगाने होत आहे. 22 डिसेंबरला नियोजित विमान देशातील विविध भागांत दाखल झाली. यावेळी ब्रिटनमधून भारतात दाखल झालेले 20 प्रवासी कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचे आढळून आले आहे. हिंदुस्थान टाईम्सने हे वृत्त दिले आहे.

भारतासह अनेक देशांनी ब्रिटनमधून येणारी विमान सेवा बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. भारत आणि ब्रिटनमधील विमान सेवा 24 डिसेंबर ते 31 डिसेंबरपर्यंत बंद करण्यात आली आहे.

कोरोनाच्या नवीन प्रकाराचा भारतात शिरकाव होऊ नये यासाठी ब्रिटनहून भारतात आलेल्या प्रत्येक प्रवाशाची RT-PCR टेस्ट बंधनकारक करण्यात आली आहे.

ब्रिटनहून आलेले 20 प्रवासी कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचे आढळून आले असले तरी त्यांना कोरोनाच्या नव्या प्रकाराची लागण झाली आहे का?  याची माहिती अद्याप समोर आलेली नाही.

3. परराज्यातून धान विक्रीसाठी आणणाऱ्यांवर गुन्हे दाखल करण्याचे अजित पवारांचे आदेश

राज्य सरकारने राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी धान खरेदी केंद्रे सुरू केली. या केंद्रांवर परराज्यातून आणलेले धान किंवा अनधिकृतपणे व्यापारी धान विक्री करत असतील तर त्यांच्यावर गुन्हे दाखल करा असे आदेश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

1. गावाला मटणाचे भोजन, बलात्कारी मोकाट

गडचिरोली जिल्ह्यातल्या मोहलीमध्ये पाचवीत शिकत असलेल्या मुलीवर अत्याचार करणाऱ्या आरोपीला जात पंचायतीनं १२ हजार रुपये दंड आणि गावाला बकऱ्याच्या मटणाचं भोजन देण्याची शिक्षा ठोठावली.

लोकमतनं दिलेल्या वृत्तानुसार, मुलीच्या अब्रूचे धिंडवडे काढणाऱ्या आरोपीकडून मटण पार्टी घेणाऱ्या या जात पंचायतीच्या पदाधिकाऱ्यांवर गुन्हे दाखल करावे, अशी मागणी भूमकाल संघटनेने केली आहे.

मुलीवर अत्याचार झाल्याची तक्रार पालकांनी केल्यानंतर जात पंचायतीनं आरोपीला दंड ठोठावला. त्यानुसार आरोपीनं गावजेवण दिलं. पण पीडितेच्या कुटुंबीयांना दंडाची रक्कम दिली नाही. त्यानंतर पालकांनी पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हा नोंदवला.

2. तिहेरी तलाक विधेयकाला राष्ट्रवादीचा विरोध

तलाक हा कुराण आणि पैगंबरांनी दिलेला मार्ग, संदेश आहे. त्यात हस्तक्षेपाचा कोणालाही अधिकार नाही. धर्मगुरूंना विश्वासात घेऊन पुढील पाऊल टाकता येईल, त्यात जर कुणी हस्तक्षेप करत असेल तर त्याला आम्ही पाठिंबा देणार नाही,  असं वक्तव्य राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं आहे.

औरंगाबाद इथं झालेल्या हल्लाबोल मोर्चात शरद पवार

दिव्य मराठीनं याबाबतच वृत्त दिलं आहे. औरंगाबादमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या हल्लाबोल मोर्चाचा समारोप झाला. यावेळी झालेल्या जाहीर सभेत शरद पवार बोलत होते.

तसंच उत्पादन खर्चाच्या दीडपट हमीभाव देण्याची केंद्राची घोषणा हा खोटा डाव आहे. दीडपट हमीभाव दिला जाईल, असं एकीकडे सांगितलं जात असलं तरी दुसरीकडे उत्पादन खर्च कमी दाखवण्यात येत आहे. हा प्रकार म्हणजे लबाडाच्या घरचं आवताण आहे. जोपर्यंत पैसे खिशात पडत नाही तोपर्यंत काहीही खरं नाही, अशी टीकाही पवार यांनी यावेळी केली.

3. राज्यातील 11,000 सरकारी कर्मचारी बडतर्फ होणार

आदिवासींच्या बनावट जमात प्रमाणपत्राच्या आधारे सरकारी नोकऱ्या बळकावणाऱ्या 11,770 सरकारी कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांवर राज्य सरकार कायमस्वरूपी बडतर्फीची कारवाई करणार आहे.

सकाळनं दिलेल्या वृत्तानुसार, या घटनेचे प्रतिकूल परिणाम होऊ नयेत यासाठी टप्प्याटप्प्यानं या निर्णयाची अमंलबजावणी करण्याचा निर्णय सामान्य प्रशासन विभागाने घेतला आहे. याबाबतचा सरकारी आदेश लवकरच विभागाकडून काढला जाणार आहे.

सर्वोच्च न्यायालयानं या संदर्भात कारवाई करण्याचे आदेश देऊनही निर्णयाचे पालन न केल्यानं मुख्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाहूयात आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या 5 महत्त्वाच्या बातम्या थोडक्यात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

1. लुडो खेळात हरवल्याने नवऱ्याने मोडला बायकोच्या पाठीचा कणा

देशात लॉकडाऊन असल्याने लोक घरात बंद आहेत. पण या दरम्यान काही घरांमध्ये कौटुंबिक वाद आणि हिंसा होत असल्याचं दिसून येत आहे.

असाच एक प्रकार गुजरातच्या अहमदाबादमध्ये आढळून आला. इथं लुडो नावाच्या ऑनलाईन खेळात पत्नीने हरवल्यानंतर चिडलेल्या पतीने पत्नीच्या पाठीचा कणा मोडल्याची घटना घडली. ही बातमी सकाळ वेबसाईटनं दिली आहे.

181 अभयम हेल्पलाईनवर आलेल्या एका तक्रारीनंतर ही घटना समोर आली. पत्नीला उपचारासाठी रुग्णालयात दाखल करण्यात आलेले आहे. जखमी महिला 24 वर्षांची असून ती घरातच शिकवणी घेते. तर नवरा एका इलेक्ट्रॉनिक कंपनीत काम करतो.

2. दात कोरून देश चालवायचा असेल तर अर्थमंत्र्यांची गरज काय? - शिवसेनेचा हल्लाबोल

कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी केंद्र सरकारनं देश लॉकडाउन करून एक महिना झाला आहे. पण त्यानंतर निर्माण झालेल्या आर्थिक संकटाला तोंड देण्यासाठी काटकसर सुरू केली आहे. मोदी सरकारकडून करण्यात येत असलेल्या या आर्थिक उपाय योजनांवर शिवसेनेनं सडकून टीका केली.

“गावठी उपाय म्हणजे दात कोरून देश चालवण्यासारखं आहे. अर्थव्यवस्थेचे कठोर उपाय म्हणजे जनतेच्याच आतड्यांना व खिशाला कात्री लावणे असेल, तर ते करण्यासाठी अर्थमंत्र्यांची गरज नसते,” अशी टीका शिवसेनेने आजच्या सामनामधील अग्रलेखातून केंद्र सरकारवर केली आहे.

केंद्राने राज्यांचे आर्थिक पालकत्व स्वीकारले नाही तर अनेक राज्ये परावलंबी होतील व कोसळून पडतील. महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांवर मोठे कर्ज आहे. करोनाच्या लढाईमुळे कर्जाचा डोंगर वाढत जाईल व अशा परिस्थितीत राज्यांना कर्ज कोण देणार? राज्यांनी कर्ज घेण्यापेक्षा केंद्रानेच कर्ज घ्यावे व राज्यांना आर्थिक पॅकेज द्यावे, तेच योग्य ठरेल, असं अग्रलेखात म्हटलं आहे.

3. उपकरणे खरेदीची माहिती सार्वजनिक करण्याची काँग्रेसची मागणी

कोव्हिड-19 'विरोधातील लढाईसाठी सरकारकडून आवश्यक उपकरण खरेदी केले जात आहेत. यामध्ये मोठ्या प्रमाणात नफेखोरी आणि अनागोंदी कारभार सुरू आहे. त्यामुळे, सरकारने कोरोनाविरोधातील लढ्यासाठी गेल्या महिनाभरात ज्या उपकरणांची खरेदी केली,  त्याची माहिती सार्वजनिक करावी,  अशी मागणी काँग्रेसचे प्रवक्ते मनीष तिवारी यांनी केली आहे. याबाबतची बातमी महाराष्ट्र टाईम्सने दिली आहे.

245 रुपयांत खरेदी केलेले किट या कंपनीने 'आयसीएमआर'ला 600 रुपयांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्र आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

2018 साली सुप्रीम कोर्टाने LGBT समुदायासाठी ऐतिहासिक निर्णय दिला होता. त्याआधी समलैंगिक संबंध असणे हा गुन्हा होता. पण सुप्रीम कोर्टाने सांगितले की यापुढे समलैंगिक संबंध असणे हे कायदेशीरदृष्ट्या गुन्हा ठरणार नाही.

दोन वर्षानंतर, समलैंगिक विवाहाला कायद्यानुसार मान्यता मिळावी हा प्रश्न आता चर्चेत आला आहे. समलैंगिक विवाहाला कायद्याने परवानगी देण्यात यावी या संबंधीची याचिका दिल्ली हायकोर्टात दाखल करण्यात आली होती. समलैंगिक विवाह हिंदू विवाह कायद्याअंतर्गत यावेत असं याचिकाकर्त्यांचं म्हणणं आहे. त्या याचिकेला उत्तर देताना हायकोर्टाने केंद्र सरकारला आपली भूमिका मांडण्याची संधी दिली.

त्यावेळी ते म्हणाले, "आपला कायदा, आपली व्यवस्था, समाज आणि मूल्यं ही समलैंगिक विवाहाला मान्यता देत नाहीत."

याचिकेमध्ये म्हटलं आहे समलैंगिक विवाहाला कायद्यानुसार मान्यता द्या. हे दोन कारणांसाठी होऊ शकत नाही. पहिली गोष्ट म्हणजे याला कायदेशीर मान्यता मिळावी अशी मागणी कोर्टाकडे करण्यात आली आहे. दुसरी गोष्ट म्हणजे ज्या सवलती आधी देण्यात आल्या आहेत त्याविरोधातच ही नवी तरतूद जाऊ शकते असे त्यांनी स्पष्ट केले.

"हिंदू विवाह कायद्यामध्ये युगुलाची व्याख्या पती आणि पत्नी अशी केली आहे. समलैंगिक विवाहामध्ये कोण पती असेल आणि कोण पत्नी हे कसं ठरणार?" असा प्रश्न मेहता यांनी उपस्थित केला.

दिल्ली हायकोर्टाचे मुख्य न्यायाधीश डी. एन. पटेल आणि न्यायमूर्ती प्रतीक जालान यांनी म्हटले की "जमाना बदलत आहे पण या गोष्टी भारतात लागू होतीलच की नाही हे सांगता येणार नाही."

"मुळात अशा याचिकेची गरजच काय?" असा प्रश्न न्यायालयाने विचारला. संबंधित लोक हे उच्चशिक्षित असतात आणि ते स्वतः नोंदणी करू शकतात किंवा न्यायालकडे जाऊ शकतात, तेव्हा जनहित याचिकेची गरज काय होती असा प्रश्न न्यायालयाने विचारला.

याचिकाकर्त्यांच्या वकिलांनी म्हटले आहे की "अनेक जण हे भीतीच्या सावटाखाली आहेत, त्यामुळे ते खुलेपणाने न्याय मागण्यासाठी येऊ शकत नाहीत."

समलैंगिक विवाहाची नोंदणी नाकारण्यात आलेल्या युगुलाची माहिती कोर्टाला देण्यात यावीत असे हायकोर्टाने म्हटले.

समलैंगिक हक्क कार्यकर्ते आणि याचिकाकर्त्यांनी कोर्टाने सांगितले की अशा प्रकारच्या विवाहाची नोंदणी करण्यासाठी तुम्ही काय प्रयत्न केले याबद्दल कोर्टाला माहिती देण्यात यावी. संबंधित याचिकेवर 21 ऑक्टोबर रोजी सुनावणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

समलैंगिक विवाह हे कायद्याच्या दृष्टीकोनातून, समाज आणि मूल्यांच्या बाहेर आहे अशी भूमिका केंद्र सरकारने दिल्ली हायकोर्टासमोर मांडली. भारताचे सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी दिल्लीत हायकोर्टात केंद्र सरकारच्या वतीने ही भूमिका मांडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

25 वर्षांची रहिमा ((नाव बदललेलं आहे) सांगत होती.

MA, M.Ed. झालेली रहिमा शिक्षिका होती. मध्यमवर्गीय कुटुंबातली रहिमा दिसायला सुंदर आणि सुसंस्कृत असल्याने तिच्यासाठी अनेक स्थळं येत होती.

रहिमाच्या वडिलांना तिच्याएवढा शिकलेला मुलगा हवा होता. त्यांना तसा मुलगा मिळालासुद्धा. मात्र, लग्नानंतर जे घडलं त्याची कल्पना या बापलेकींनी कधीच केली नव्हती.

लंडनमध्ये सॉफ्टवेअर कंपनीत असलेल्या एका देखण्या मुलासोबत रहिमाचं लग्न झालं. रहिमाच्या वडिलांचा अहमदाबादच्या जमालपुऱ्यात जीन्स-पॅन्ट बनवण्याचा कारखाना आहे.

ते सांगतात, "आमच्या कुटुंबातले काही जण त्यांना ओळखायचे आणि आमचं नातंही निघालं. घराणंही चांगलं होतं. मुलगा लंडनमध्ये नोकरी करत होता. आम्ही आनंदी होतो. त्यामुळे आम्ही आमच्या मुलीचं लग्न त्या मुलाशी ठरवलं.

"लग्नासाठी मुलीला नोकरी सोडावी लागेल, अशी अट त्यांनी ठेवली. आम्ही मान्य केली," असं तिच्या अब्बांनी सांगितलं.

रहिमा सांगत होती, "वडिलांनी विचारपूर्वकच निर्णय घेतला असेल, असा विचार करून मीही होकार दिला. लग्नाआधी मी शाहिदला (नाव बदललं आहे) भेटले. त्याने मला लंडनची अनेक स्वप्नं दाखवली."

...म्हणून लग्न झालं

"मला सांगितलं की तो लंडनमध्ये सॉफ्टवेअर कंपनीत आहे आणि त्याला शिकलेली आणि घर सांभाळणारी बायको हवी." ती पुढे म्हणाली, "त्यांनी माझ्यासमोर अट ठेवली की मला माझी शिक्षिकेची नोकरी सोडावी लागेल. त्यांची नोकरी लंडनला होती, त्यामुळे ते म्हणाले ते जाऊन येतील. सहा-सात महिन्यात लग्न करू.

"आम्ही भेटलो तेव्हा ते हेही म्हणाले की ते नवीन घर बांधत आहेत आणि लग्नानंतर आम्ही नव्या घरात राहायला जाऊ. माझीही खूप स्वप्नं होती. त्यामुळे मी त्यांच्या सर्व अटी मान केल्या आणि नोकरी सोडली."

"साखरपुडा करून ते लंडनला गेले. मी कधी कॉल केला की ते नोकरीचं कारण सांगायचे. म्हणायचे व्हिडियो कॉल किंवा व्हॉट्सअप कॉल करू नकोस. साधा कॉल तुला महाग पडेल त्यामुळे मीच कॉल करेन."

"लग्नाआधी दर चौथ्या दिवशी ते फोन करायचे आणि खूप बोलायचे. त्यानंतर ऑक्टोबर 2019 ला ते भारतात आले आणि नोव्हेंबरमध्ये आमचं लग्न झालं. मी त्यांना सांगितलं होतं की आपण हनीमूनला जाऊया, पण त्यांनी हनीमूनला जाण्यास नकार दिला."

नवीन घरासाठी शाहीदने रहिमाच्या वडिलांकडे टीव्ही, वॉशिंग मशीन मागितली. तिच्या वडिलांनी ती दिलीसुद्धा.

ती पुढे सांगते, "लग्नानंतर मी सासरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"अल्लाहच्या कृपेने माझे पती लग्नानंतर लगेच आजारी पडले नसते, तर मलाही एड्स झाला असता आणि माझ्या समलैंगिक पतीमुळे मला नरक यातना भोगाव्या लागल्या असत्या."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

जिऑलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया म्हणजेच GSI चं एक पथक गेल्या 15 सोनभद्रमध्ये काम करत आहे. या पथकाने 8 वर्षांपूर्वीच जमिनीखाली सोनं असल्याचं स्पष्ट केलं होतं. हेच सोनं मिळवण्यासाठी उत्तर प्रदेश सरकारने हा डोंगरासाठी ई-निविदा काढण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.

सोनभद्रचे खणिकर्म अधिकारी के. के. राय सांगतात, "GSI पथक दीर्घकाळापासून इथे काम करत आहे. आता लिलावासाठीचे आदेश निघाले आहेत. याच क्रमात जिओ टॅगिंग सुरू करण्यात आलं आहे आणि लवकरच लिलावाची प्रक्रिया सुरू होईल. जिल्ह्यात युरेनियमचं भांडार असल्याचाही अंदाज आहे. केंद्र सरकारचं पथक त्यादृष्टीनेही कामाला लागलं आहे. लवकरच त्यांनादेखील त्यांच्या मोहिमेत यश मिळेल."

खणिकर्म अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार लिलावापूर्वी निश्चित करण्यात आलेल्या ठिकाणांच्या जिओ टॅगिंगसाठी स्थापन करण्यात आलेली सात सदस्यीय पथक 22 फेब्रुवारीपर्यंत खणिकर्म संचालकांना आपला अहवाल सादर करतील. त्यानंतर ऑनलाईन निविदा मागवण्याचे आदेश सरकारकडून देण्यात येतील. निविदेला हिरवा कंदिल मिळाल्यानंतर खोदकामाची परवानगी देण्यात येईल.

GSI च्या म्हणण्यानुसारी सोनभद्रमधल्या सोन डोंगरावर जवळपास 3 हजार टन सोनं आणि हरदी ब्लॉकमध्ये जवळपास 600 किलो सोनं आहे. या ठिकाणांव्यतिरिक्त पुलवार आणि सलइयाडिह ब्लॉकमध्येही लोह अयस्क असल्याचं संशोधनात आढळलं आहे. मात्र, या लोह अयस्कमध्ये किती सोनं मिळेल हे अयस्कच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असतं. जाणकारांच्या मते अयस्कची गुणवत्ता चांगली असेल तर त्यातून अयस्कच्या वजनाच्या निम्मं सोनं मिळू शकतं.

GSI पथकाला इथल्या जमिनीत 90 टन एंडोल्युसाईट, 9 टन पोटॅश, 10 लाख टन सिलेमिनाईट आढळलं आहे. लवकरच या धातूंच्या खोदकामाचा मार्गही मोकळा होणार आहे.

2005 साली जिओलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या पथकाने अभ्यास करून सोनभद्रमध्ये सोनं असल्याचं सांगितलं होतं. 2012 साली त्यावर शिक्कामोर्तबही झालं. मात्र, हे सोनं काढण्याच्या म्हणजे खोदकामाच्या दिशेने कुठलंच ठोस काम झालं नव्हतं. मात्र, आता ब्लॉकच्या लिलावासाठी सरकारने सात सदस्यीय पथकाची टीमची स्थापना केली आहे. ही टीम संपूर्ण परिसरात जिओ टॅगिंग करेल आणि 22 फेब्रुवारी 2020 पर्यंत आपला अहवाल भूतत्त्व आणि खणिकर्म विभाग, लखौनला सादर करेल.

या जमिनीत मोठ्या प्रमाणावर खनिज असल्याच्या शक्यतेमुळे जिल्ह्याच्या अनेक भागांचं हेलिकॉप्टरने हवाई...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र जिल्ह्यात जमिनीखाली हजारो टन सोनं असण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. राज्याच्या खणिकर्म विभागाने हा दावा केला आहे आणि लवकरच विभाग हे सोनं काढण्यासाठी उत्खनन सुरू करणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

भावेश भाई (नाव बदललं आहे) यांचे हे शब्द आहेत. एका सरकारी हॉस्पिटलमध्ये डॉक्टर म्हणून कार्यरत असलेले हे भावेश भाई आधी महिला होते. आता पुरुष बनल्यानंतरही त्यांची सामाजिक लढाई संपली नाहीय.

भावेश भाई यांच्या म्हणण्यानुसार, लोक आता पुरुषाऐवजी तृतीयपंथी म्हणून स्वीकारत आहेत. या स्थितीत पुरुष म्हणून मान्यता मिळवण्यासाठी भावेश भाई यांनी कोर्टाचे दार ठोठावले आहेत.

त्यांनी बीबीसी गुजरातीशी बोलताना सांगितलं की, "कोरोनानंतर स्थितीत सुधारणा दिसतेय. आता सरकारी नोकरी सोडून अभ्यासासाठी परदेशात शिकण्यासाठी जाणार आहे."

'लहानपणी  माहिती नव्हतं'

भावेश भाई यांचा जन्म गुजरातमधील खेडा जिल्ह्यातल्या एका छोट्याशा गावात झाला. तीन भावांच्या या कुटुंबात एकूण नऊ मुलं होती. त्यात पाच मुलं आणि चार मुली होत्या. लहानपणापासूनच भावेश भाईंना मुलांसोबतची मैत्री अधिक जवळची वाटत असे. मात्र, त्यांना हे माहित नव्हतं की, त्यांचं शरीर मुलीचं आहे आणि मानसिक स्तरावर मुलांसारखा व्यवहार ते करतायेत.

भावेश भाई सांगतात, "छोट्याशा गावातल्या शाळेत मी शिकत होतो. दहावीपर्यंत तर मला माहितही नव्हतं की, मी मुलगा आहे की मुलगी आहे. माझे केस खूप मोठे होते. मात्र, मला लिंगाबाबत तेवढी समज नव्हती. मात्र, बदलत्या वेळेनुसार यात फरक पडत गेला."

"मुली आवडत असत. मात्र, त्यांच्यासोबत फिरणं किंवा फॅशनबाबत चर्चा करण्यात अजिबात रस नव्हता. माझं राहणीमान मुलींसारखं नव्हतं. त्यामुळे लोक माझ्यावर नाराज होत. माझी चुलत भावंडं आणि काका मला सांगू लागले होते की, मुलींसारखं राहायला शिक. मात्र, माझ्या डोक्यात फार गुंता होता की, हे सर्व ठीक नाहीय," असं भावेश भाई सांगतात.

ते पुढे सांगतात, "नेमकं काय चाललंय, हे मला तेव्हा नीट कळत नव्हतं. लोक माझ्यावर नाराज असत, माझ्यापासून अंतर राखून राहत. मीही सर्वकाही सोडून अभ्यासात मग्न होत गेलो आणि पहिल्या क्रमांकाने उत्तीर्ण होत गेलो. त्यानंतर मी कुटुंबाच्या इच्छेनुसार मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला."

'प्रवेशानंतर अडचणी आणखी वाढल्या'

मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेशानंतर भावेश भाई यांच्यासमोरील अडचणी आणखी वाढल्या.

ते सांगतात, "तिथेच माझ्यासमोरील अडचणी सुरू झाल्या. सर्व कागदपत्रांमध्ये माझं लिंग स्त्री असंच लिहिलं गेलं होतं. सरकारी कॉलेजच्या नियमांनुसार, मला मुलींच्या हॉस्टेलमध्ये राहावं लागणार होतं. मी वैद्यकीय शिक्षण घेत असल्यानं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"या समाजात कुणाकडे प्रेम आणि सहानुभूतीचे दोन शब्द मागाल, तर तुम्हाला द्वेषच मिळेल. त्यामुळे मी महिला असूनही पुरुष बनण्याचा निर्णय घेतला. आता मी पुरुष बनले आहे. पण आता मला कुणीच स्वीकरत नाहीय."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

युनीसेफच्या आकडेवारीनुसार, जगातील 1 कोटी 20 लाख मुली कधी ना कधी लैंगिक शोषणाच्या बळी ठरल्या आहेत. वयाच्या वीसाव्या किंवा त्यापेक्षाही कमी वयात या मुलींना लैंगिक शोषणाला सामोरं जावं लागलं आहे.

म्हणजेच 10 पैकी एका मुलीला आयुष्यात केव्हा ना केव्हा लैंगिक शोषणाचा सामना करावा लागला आहे.

पण, केवळ महिलाच लैंगिक शोषणाच्या बळी ठरत आहेत का? तर, समाजात महिलांनाच नव्हे तर लहान मुलं, तरूण आणि पुरुषांनाही लैंगिक शोषणाचा सामना करावा लागला आहे.

बीबसीनं आपल्या भारतीय वाचकांना त्यांच्यासोबत अशा काही घटना घडल्या आहेत का? असा प्रश्न विचारत त्यांचे अनुभव बीबीसीला सांगण्याची विनंती केली.

यावर अनेकांनी आपले अनुभव बीबीसीकडे व्यक्त केले. यातले काही अनुभव धक्कादायक होते. यातील काहींवर लैंगिक अत्याचार करणारे हे त्यांचे परिचित किंवा नातेवाईकच होते.

यातील काही पुरुषांच्या प्रतिक्रिया बीबीसनं आपल्या सगळ्या वाचकांसाठी दिल्या आहेत.

'घर मालकाला मारायची इच्छा होते'

"होय, पुरुषांसोबतही असे अत्याचार होतात. काही वर्षांपूर्वी आम्ही भाड्याच्या घरात राहत होतो. तेव्ही मी अवघा 20 वर्षांचा होतो. उन्हाळ्यात आम्ही घराच्या गच्चीवर झोपायचो."

"एका रात्री 60 हून अधिक वर्षांचा आमचा घर मालकही गच्चीवर झोपण्यास आला. त्यानं मी झोपलेलो आहे हे बघून माझ्या बाजूला आपली चटई सरकवली."

प्रतिकात्मक छायाचित्र

"मी झोपल्याचं बघून माझ्या पँटमध्ये त्यानं आपला हात सरकवला. माझी तेव्हा झोपच उडाली पण मी घाबरल्यानं काही बोलू शकलो नाही. त्याला थोबाडीत द्यावी असं माझ्या मनात आलं होतं. मात्र, मी कमकुवत असल्यानं गप्प राहिलो."

"मी पुरूष असल्यानं मी हे फार गांभिर्यानं घेतलं नाही आणि कुणाला सांगितलं ही नाही. 5 वर्ष झाली असतील आता या घटनेला, आम्ही आता स्वतःच्या घरात राहायला आलो आहोत. आजही त्याला मारण्याची इच्छा होते. पण, तो समाजातला प्रतिष्ठीत व्यक्ती असल्यानं हिंमत होत नाही."

'आईच्या काकांनी केलं लैंगिक शोषण'

"मी तेव्हा 7-8 वर्षांचा होतो. आमच्या घरी आईचे काका नेहमी यायचे. एका रात्री घरातल्या खोलीत आम्ही दोघंच झोपलो होतो. रात्री मला अचानक काहीतरी जाणवू लागलं."

"मी पाहिलं तर काका माझ्या अंगाशी सलगी करत होते. तेव्हा मी रडत असतानाही त्यांनी माझ्याशी अनैतिक संबंध ठेवले. दुसऱ्या दिवशी मी त्यांना बघून खूप घाबरलो."

"अनेकदा मी त्यांच्या तावडीत सापडलो. पण,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लैंगिक शोषण हे लिंगभेदाच्या पलीकडचं असतं. स्त्री किंवा पुरुष कुणाचंही लैंगिक शोषण होऊ शकतं. सोशल मीडियावर 'मी टू' हा हॅशटॅग वापरत अनेक महिलांनी त्यांचे अनुभव शेअर केले. पण, समाजात असे अनेक पुरूष आहेत ज्यांना लौंगिक शोषणाला सामोरं जावं लागलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक छायाचित्र

हे व्हीडियो प्रथम 2007 आणि 2017 साली लीक झाले होते, त्यामुळे हे व्हीडियो खरे आहेत की नाही, याबद्दल "लोकांच्या मनात असलेला संभ्रम दूर करण्यासाठी" हे व्हीडियो प्रसिद्ध केल्याचं पेंटॅगॉनने म्हटलं आहे.

यातले दोन व्हीडियो 'न्यू यॉर्क टाईम्स' वृत्तपत्राने प्रसिद्ध केले होते. तर तिसरा व्हीडियो संगीतकार टॉम डिलाँग यांच्या संस्थेने लीक केला होता.

UFO on camera

हे व्हीडियो पहिल्यांदा लीक झाले, तेव्हा यात एलियन (परग्रहावरचे लोक) दिसल्याचं काही लोकांनी म्हटलं होतं. सामान्य भाषेत आकाशात दिसणाऱ्या अशा वस्तूंना Unidentified Flying Objects (UFO) किंवा उडत्या तबकड्या म्हटलं जातं.

व्हीडियो मध्ये काय दिसतं?

न्यू यॉर्क टाईम्सनुसार यातला एक व्हीडियो अमेरिकी नौदलातल्या दोन फायटर पायलट्सने बनवला आहे. या व्हीडियो मध्ये एक गोल वस्तू प्रशांत महासागराच्या वर (जवळपास 160 किमी दूर) आकाशात उडताना दिसतेय.

तर इतर दोन व्हीडियो 2015 सालचे आहेत. या दोन व्हीडियो मध्ये दोन वस्तू हवेत उडताना दिसत आहेत.

यातल्या एका व्हीडियोत एक वस्तू आकाशात गोल-गोल फिरताना दिसते. तसंच या व्हीडियो मध्ये एका पायलटचा आवाजही ऐकू येतोय. तो म्हणतोय, "अरे इकडे बघ! हे गोल-गोल फिरतंय!" (Look at that thing, dude! It's rotating!)

पेंटॅगॉनने आपल्या निवेदनात म्हटलं आहे, "आम्ही या तिन्ही व्हीडियोंची तपासणी केली आहे आणि त्यानंतरच आम्ही या निष्कर्षापर्यंत आलो आहोत की हे व्हीडियो सार्वजनिक केल्याने कुठल्याही प्रकारची संवेदनशील माहिती बाहेर जाणार नाही आणि एअर स्पेसमध्ये आमच्या सैन्याचंही नुकसान होणार नाही."

या निवेदनात पुढे म्हटलं आहे, "हे व्हीडियो खरे आहेत, हे सांगण्यासाठीच संरक्षण मंत्रालय हे व्हीडियो प्रसिद्ध करत आहे. व्हीडियोमध्ये दिसणाऱ्या वस्तू अजूनही अस्पष्ट आहेत आणि म्हणूनच त्यांना 'unidentified' मानलं जात आहे."

हे व्हीडियो पहिल्यांदा लीक झाले, तेव्हा यात एलियन (परग्रहावरचे लोक) दिसल्याचं काही लोकांनी म्हटलं होतं.

पेंटॅगॉनने व्हीडियो प्रसिद्ध केल्यानतंर गायक डिलॉग यांनी ट्वीट करत आपल्या संस्थेच्या (Stars Acadamy of Art and Sciences) शेअरहोल्डर्सचे आभार मानले आहेत आणि यापुढे या क्षेत्रातल्या संशोधनासाठी निधी पुरवण्याची आशा व्यक्त केली आहे.

ते लिहितात, "या क्षेत्रात संशोधनासाठी मी यापुढेही फंडिंग करू शकेन, अशी आशा मी व्यक्त करतो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयाने "हवेत दिसणाऱ्या काही अस्पष्ट वस्तूंचे" तीन व्हीडियो प्रसिद्ध केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक फोटो

'भावा, आज तरी हिलाच घरी आणणार', 'सिंगल लोकांनो, टेन्शन घेऊ नका 370 रद्द झालंय,' #काश्मिरीबहू, 'आता सफरचंद आणि सफरचंदी गाल दोन्ही आपलेच.!'

हे किंवा असे मेसेज तुम्हाला आले असतील, तुम्हाला आवडले असतील किंवा तुम्ही कदाचित लाईकही केले असतील. एखाद्या काश्मिरी गोऱ्याचिट्ट्या मुलीचा चेहरा असलेला फोटो आणि खाली कॅप्शन 'हीच माझ्या आईची सूनबाई' असले मेसेज पाहून तुम्हाला मनातल्या मनात गुदगुल्याही झाल्या असतील.

पुरुष असाल तर म्हणाल, जाऊ द्या ना, जोक आहे हा. सेन्स ऑफ ह्युमर नावाची गोष्ट नाही तुम्हा फेमिनिस्टांना. बाई असाल तर मनातून तुम्हालाही ही जोक पटले नसतील, पण कुठे वाद घाला.. म्हणून गप्प बसल्या असाल.

सर्वसामान्य नाही तर राजकीय नेत्यांनीही अशा प्रकारची वक्तव्यं केली आहेत. आता लग्नासाठी काश्मीरहून मुली आणता येतील, असं वक्तव्य हरियाणाचे मुख्यमंत्री मनोहर लाल खट्टर यांनी केलं.

"बिहारहून सून आणावी लागेल, असं आमचे मंत्री ओ. पी. धनकर नेहमी म्हणायचे. आता मात्र काश्मीरसाठीचा मार्ग मोकळा झाला आहे, असं लोक म्हणत आहेत. आता आपण काश्मीरहून मुली आणू शकतो," असं खट्टर यांनी म्हटलं होतं.

बरं, वर लिहिलेली सगळी वाक्य निदान उच्चारण्यासारखी तरी आहेत. हिजाबमधल्या गोऱ्या मुलींचे फोटो फिरवून काय वाट्टेल ते लिहिलं जातंय. अश्लील आणि घाणेरड्या मेसेजेसची गणतीच नाही.

काश्मिरी मुली आपल्याकडे प्रचलित असलेल्या सौंदर्यांच्या मापदंडात फिट्ट बसतात. गोऱ्या, नाजूक, घाऱ्या डोळ्यांच्या आणि हिजाबमध्ये असल्या की त्या सौंदर्याला अजून गूढरम्य वलय लाभतं.

'ये चांदसा रोशन चेहरा, झुल्फोका रंग सुनहरा,

ये झीलसी नीली आंखे, कोई राज हे इनमे गहरा,

तारीफ करू क्या उसकी, जिसने तुम्हे बनाया.'

असं शम्मी कपूर 1964 मध्ये काश्मीर की कलीमध्ये गातो. तेव्हापासून आजपर्यंत आरस्पानी काश्मिरी सौंदर्याविषयी असणार आकर्षण तसूभरही कमी झालेलं नाही.

पुरुषच कशाला महिलांनाही या सौंदर्याचं आकर्षण आहे - कारण प्रत्येकीला तसं दिसायचंय. जरा गुगलवर 'कश्मिरी लडकी' टाईप करून पाहा. लगोलग काश्मिरी मुलींच्या सौदर्यांची गुपितं अशा 50 लिंक्स येतील. इथपर्यंत ठीक आहे.

पण कालपासून काश्मीरची जमीन आणि काश्मीरच्या मुली आपल्या तीर्थरूपांची जहागिरी असल्याचा भास बऱ्याच लोकांना होत आहे. 65 रुपये किलोने टोमॅटो घेताना कासावीस होणारे काश्मिरात जमीन घेता येणार म्हणून पेढे वाटत आहेत....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कलम 370 हटवण्याची चर्चा सुरू झाली आणि काश्मीरी मुलींवरून उलटसुलट मेसेज सोशल मीडियावर प्रसिद्ध होऊ लागले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक फोटो

पाकिस्तान सैन्याचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसिफ गफूर आणि परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरैशी यांनी याबद्दल ट्वीट केलं आहे.

शाह महमूद कुरैशी यांनी म्हटलं की भारतीय सैन्याने क्लस्टर बाँबचा उपयोग केला आहे. असं करणं जिनिव्हा करार आणि आंतरराष्ट्रीय नियमांचं उल्लंघन आहे. मी याचा निषेध करतो.

यापुढे कुरैशी यांनी ट्वीट केलं ज्यात लिहिलं होतं की भारत या भागातली शांतता भंग करत आहे आणि युद्धोन्माद पसरवत आहे. तसंच नियंत्रण रेषेवर मानवी अधिकारांचं उल्लंघनही करत आहे.

नियंत्रण रेषा तसंच भारत प्रशासित काश्मिरमध्ये काय चाललं आहे याची इतर देशांनी दखल घ्यावी अशी मागणीही त्यांनी केली आहे.

दुसरीकडे पाकिस्तानी सैन्याचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसिफ गफूर यांनी भारताना आंतरराष्ट्रीय कराराचं उल्लघंन केल्याचा आरोप केला आहे.

"कोणतंही हत्यार काश्मिरी लोकांच्या आपले अधिकार आणि आपली स्वायत्तता मिळवण्याच्या दृढ निश्चयाला दडपू शकत नाही. काश्मीर प्रत्येक पाकिस्तानाच्या रक्तात आहे. काश्मिरी लोकांचा स्वातंत्र्यलढा नक्कीच यशस्वी होईल."

भारतीय सैन्याने या आरोपांना फेटाळून लावलं आहे. सैन्याने म्हटलंय की पाकिस्तानी सैन्य कट्टरवाद्यांना भारतात घुसखोरी करायला तसंच हत्यारं पुरवून हल्ले करायल प्रवृत्त करत असतं.

भारतीय सैन्य कायम प्रत्युत्तरादाखल कारवाई करत असतं आणि आताची प्रत्युत्तरादाखल कारवाईही पाकिस्तानी सैन्याच्या चौक्या आणि त्यांची मदत मिळणाऱ्या कट्टरवादी घुसखोरांच्या विरोधात केली आहे.

पण क्लस्टर बाँब म्हणजे नक्की काय?

क्लस्टर बाँब म्हणजे असा बाँब जो फुटल्यानंतर ज्यातून अनेक छोटी छोटी स्फोटकं निघतात. ही स्फोटकं लक्ष्यासकट आसपासच्या इतर गोष्टींचं नुकसान करतात.

जिनिव्हा कराराअंतर्गत क्लस्टर बाँब वापरण्यावर बंदी आहे. पण अनेक देशांच्या सैन्यांनी युद्धात असे बाँब वापरलेत असे आरोप झाले आहेत.

क्लस्टर बाँब वापरले तर युद्धात सर्वसामान्य नागरिकांनाही दुखापत होऊ शकते. इतकंच नाही, तर अस बाँब फुटल्यानंतर बराच वेळ लहान लहान स्फोटकं आसपास पडत राहातात.

त्यामुळे जास्त जीवित तसंच वित्तहानी होण्याची शक्यता असते.

विरोधी सैन्याचं जास्तीत जास्ती नुकसान करण्यासाठी या बाँबचा वापर केला जातो. यांना लढाऊ विमानांमधून टाकलं जातं किंवा जमिनीवरून लाँच केलं जातं.

भारत पाकिस्तान करारात सहभागी नाही

सन 2008 साली डब्लिनमध्ये कन्व्हेंशन ऑन क्लस्टर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताने सीमेवर गोळीबार केला असा आरोप पाकिस्ताने केला आहे. या गोळीबारात दोन लोकांचा मृत्यू झाल्याचंही पाकिस्तानने म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकात्मक फोटो

याचा थेट परिणाम रुग्णालयात उपचार घेत असलेल्या गंभीर रुग्णांवर झाला. ऑक्सिजन पुरवठा काही काळ पूर्णत: ठप्प झाला. ज्यामुळे, व्हेन्टिलेटर आणि ऑक्सिजनवर असलेल्या 22 रुग्णांचा मृत्यू झालाय.

द्रव स्वरूपात ऑक्सिजन साठवण्यात येणाऱ्या टाकीत बिघाड झाल्याने, गळती झाल्याची प्राथमिक माहिती प्रशासनाने दिलीये.

पत्रकारांशी बोलताना विभागीय आयुक्त राधाकृष्ण गमे म्हणाले, "रुग्णालयात 13 KL (13 किलोलीटर) चा ऑक्सिजन टॅंक लावण्यात आलाय. ज्यातून रुग्णांना ऑक्सिजन पुरवठा केला जातो. या टॅंकमध्ये बिघाड झाला होता. त्यामुळे ऑक्सिजनचा पुरवठा खंडित झाला."

"अग्निशमन अधिकारी, गॅस एजन्सीचे कर्मचारी यांनी टॅंकचा व्हॉल्व बंद केला. व्हॉल्व बंद केला नसता तर ऑक्सिजन बाहेर पडला असता आणि दुरूस्ती करता आली नसती," असं विभागीय आयुक्त पुढे म्हणाले.

13 किलोलीटरचा ऑक्सिजन टॅंक कसा असतो? त्याची देखभाल आणि दुरूस्ती कशी केली जाते? हे आम्ही जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

13 किलोलीटरचा ऑक्सिजन टॅंक म्हणजे काय?

सोप्या शब्दात सांगायचं झालं तर,

ऑक्सिजनची गळती झालेल्या टॅंकची साठवणूक क्षमता 13 किलोलीटर (13,000 लीटर) होती. या टॅंकमध्ये द्रव स्वरूपात मेडिकल ऑक्सिजन साठवून ठेवण्यात आला होता.

ऑक्सिजन साठवण्यासाठी वापरण्यात येणारे टॅंक 11, 13, 14 किलोलीटर अशा विविध क्षमतेचे असतात. मोठ्या सरकारी आणि खासगी रुग्णालयात हे टॅंक लावण्यात येतात. टॅंकमध्ये साठवलेल्या ऑक्सिजनचा पाईपच्या माध्यमातून रुग्णालयात पुरवठा केला जातो.

टॅंकच्या कोणत्या भागांची तपासणी अनिवार्य?

महाराष्ट्रात कोरोना संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत ऑक्सिजनची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. कोव्हिड रुग्णांसाठी ऑक्सिजन जगण्याची लाइफलाइन ठरतोय. त्यामुळे या ऑक्सिजन टॅंककडे खास लक्ष देण्यात येतं.

या टॅंकची तपासणी कशी केली जाते? हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही राज्यातील एका कोव्हिड सेंटरच्या टीमशी चर्चा केली.

नाव न घेण्याच्या अटीवर ते सांगतात, "ऑक्सिजन टॅंकवर लक्ष देण्यासाठी तीन शिफ्टमध्ये टीम काम करतात. यात सहा प्रकारच्या तपासण्या केल्या जातात."

त्याचसोबत वेपोरायझरच्या क्षमतेची तपासणी करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

"रुग्णालयात किंवा कोव्हिड सेंटरमध्ये असलेल्या या टॅंकचे व्हॉल्व, पाईप यांच्यावर सातत्याने लक्ष ठेवावं लागतं. दिवसातून चार वेळा तरी तपासणी करावी लागते," असं ते पुढे म्हणतात.

ऑक्सिजन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नाशिक महापालिकेच्या डॉ. झाकीर हुसैन रुग्णालयात बुधवारी सकाळी (21 एप्रिल) मोठ्या प्रमाणात ऑक्सिजनची गळती झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिकूल परिस्थितीत शिक्षण घेऊन ते वैज्ञानिक बनले. डीआरडीओ, इस्रो अशा संस्थांमध्ये महत्त्वपूर्ण प्रकल्पांवर काम केलं. भारतीय बनावटीचे क्षेपणास्त्र आणि उपग्रह त्यांच्याच नेतृत्वात बनले. ते संरक्षण मंत्र्यांचे सल्लागारही होते. 1999 ते 2001 भारत सरकारचे प्रमुख वैज्ञानिक सल्लागार बनले.

पुढील काळात ते राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीला उभे राहिले आणि भारताचे राष्ट्रपती झाले. त्यांनी आपल्या कारकीर्दीत 30 हून अधिक पुस्तकं लिहिली.

अब्दुल कलाम यांनी आपल्या कारकीर्दीत वेगवेगळ्या भूमिका  पार पाडल्या. त्यांना सर्वांत अधिक आवडायचं ते तरुणांमध्ये मिसळणं. त्यांचे विचार ऐकून घेऊन त्यांना मार्गदर्शन करणं. भविष्यातला भारत कसा असेल यांचं एक 'व्हिजन' त्यांच्याकडे होतं आणि हे व्हिजन तरुणाईने आत्मसात करावं असं त्यांना वाटायचं.

तरुणाईच्या जोरावर 2020 मध्ये भारत हा केवळ प्रगतीशील देश राहणार नाही तर एक विकसित देश होईल असं त्यांचा दृष्टिकोन होता. 2020मधला भारत कसा असेल याबाबतचे त्यांचे विचार त्यांनी आपल्या 'इंडिया 2020: व्हिजन फॉर न्यू मिलेनियम' या पुस्तकात मांडले आहेत.

अब्दुल कलाम यांनी ज्या गोष्टींचा अंदाज वर्तवला होता त्यापैकी अनेक गोष्टी साध्य झाल्या आहेत पण त्याच बरोबर आणखी भारताला विकसित देशांच्या यादीत झळकण्यासाठी मोठा पल्ला गाठायचा आहे हे देखील तितकेच खरे आहे.

व्हिजन 2020 कसं तयार झालं?

टेक्नोलॉजी इन्फर्मेशन, फोरकास्टिंग अॅंड असेसमेंट काऊन्सिल (TIFAC) ही सरकारची संस्था काही ठराविक कालावधीनंतर संपूर्ण देशासाठी व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करत असते. येणाऱ्या काळात देशासमोरील आव्हानांना सामोरं जाण्यासाठी आपण आज तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने काय पावलं उचलली गेली पाहिजे हे सांगण्याचं काम ही संस्था करते.

अब्दुल कलाम 1996 मध्ये या संस्थेचे अध्यक्ष होते. 1996-97 साली अब्दुल कलाम यांच्या नेतृत्वाखाली व्हिजन 2020 डॉक्युमेंट तयार करण्यात आलं होतं.

2020मध्ये या भारतासमोर नेमकं कोणतं उद्दिष्ट असायला हवं याचा अहवाल त्यांनी सादर केला होता. त्या अहवालाला आधारभूत धरून अब्दुल कलाम यांनी तंत्रज्ञान, विज्ञान, शैक्षणिक क्षेत्र, आरोग्य आणि सामाजिक क्षेत्रासाठी भारताचं व्हिजन काय असायला हवं आणि त्यादृष्टीने सामान्य माणसाने कोणती पावले उचलली पाहिजे याबाबतचे मार्गदर्शन केले आहे.

हे पुस्तक तयार करण्यासाठी अब्दुल कलाम आणि त्यांचे सहकारी वाय. एस. राजन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि 'मिसाइल मॅन ऑफ इंडिया' अशी ओळख असलेल्या ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा आज जन्मदिन. त्यांचा जन्म 15 ऑक्टोबर 1931 रोजी रामेश्वरम येथे झाला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र

9 मार्च 2020ला महाराष्ट्रामधल्या पहिल्या कोव्हिड 19 पॉझिटिव्ह रुग्णाचं निदान झालं. त्याला आज एक वर्षं पूर्ण होतंय.

राज्यातील पहिल्या कोरोना रुग्ण सविता आणि त्यांचे पती सुरेश (दोन्ही नावे बदलेली आहेत) यांना कोव्हिडची लागण झाली आणि  ते राज्यातील पहिले कोरोनाबाधित ठरले. त्यांच्याशी बोलून आम्ही त्यांचे अनुभव जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

दुबईची ती ट्रिप

सुरेश आणि सविता यांच्या लग्नाचा 25 वा वाढदिवस साजरा करायला संपूर्ण कुटुंब दुबईला गेले होते. तेव्हा कोरोनाचं वादळ नुकतंच घोंघावायला सुरुवात झाली होती. काही देशातून भारतात येण्यास निर्बंध लादले होते. दुबई मात्र त्या यादीत नव्हतं. त्यामुळे विमानतळावर या गटाची तपासणी झाली नाही. दुबईतच कोरोनाने सुरेश आणि सविता यांचा ठाव घेतला होता आणि त्याचा प्रत्यय पुण्यात आल्यावर आला.

दुबईवरून आल्यानंतर सुरेश यांना ताप आणि सर्दी झाल्याने त्यांनी सुरुवातीला त्यांच्या फॅमिली डॉक्टरचा सल्ला घेतला. त्यांनी दिलेल्या औषधांनी सुरेश यांना बरं वाटलं.

प्रातिनिधिक फोटो

पण तीन-चार दिवसांनंतरही त्यांना पूर्ण बरं न वाटल्याने त्यांच्या फॅमिली डॉक्टरच्या सल्ल्याने ते पत्नीसह 9 मार्चला नायडू रुग्णालयात तपासणीसाठी गेले. तेथे आणखी काही नागरिक तपासणीसाठी आले होते.

रिपोर्ट्स आले तेव्हा सुरेश आणि सविता यांचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आला होता. कोरोनाविरुद्धच्या लढाईची ही सुरुवात होती.

"काहींना वाटलं आता आम्ही परत येणारच नाही..."

सुरेश त्यांच्या उपचााराच्या सुरुवातीच्या दिवसांबद्दल बोलू लागले, "आमचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आल्याने आमच्या मुलांना देखील तपासणीसाठी बोलावण्यात आलं. मुलीचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह तर मुलाचा निगेटिव्ह आला. पुढे आम्हाला विलगीकरणात ठेवण्यात आलं. खरंतर फॅमिली डॉक्टरांच्या औषधाने मला बरं वाटत होतं. मला तरी सुरुवातीला ताप आला होता. सविताला आणि आमच्या मुलीला कुठलीच लक्षणं नव्हती. त्यामुळे आपल्याला काही होत नाहीये आपण बरे होणार हा विश्वास होता."

प्रातिनिधिक फोटो

"दुसऱ्या दिवसापासून महाराष्ट्रात पहिला रुग्ण सापडल्याच्या बातम्या सर्वत्र सुरू झाल्या. सुरुवातीला डॉक्टर देखील लांबूनच चेक करत होते. जेव्हा बातम्या कळू लागल्या तेव्हा याचा आपल्या समाज जीवनावर काय परिणाम होईल अशी चिंता सतावू लागली. चीनच्या बातम्या पाहिल्यावर तर काहींना असं वाटत होतं की आम्ही हॉस्पिटलमधून परत येणारच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आमचा रिपोर्ट पॉझिटिव्ह आल्याने आम्हाला आयसोलेशन वॉर्डमध्ये ठेवण्यात आलं. आम्हाला कुठलाच त्रास होत नव्हता. परंतु जेव्हा मोबाईलवर कोरोनाच्या बातम्या यायला सुरुवात झाली त्यानंतर भीती वाटायला सुरुवात झाली. मी पुढचे दोन दिवस रडतच होते."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र

कोरोना रुग्णांवर उपचारासाठी अधिक मनुष्यबळाची आवश्यकता आहे. पण राज्यातल्या हॉस्पिटल्समधून मोठ्या संख्येने केरळच्या नर्स नोकरी सोडत असल्याचे समोर येत आहे.

महाराष्ट्रात दररोज अडीच ते तीन हजार लोकांना कोरोनाची लागण होत आहे. त्यामुळे हॉस्पिटल्स व्यतिरिक्तही विलगीकरण कक्षासाठी केंद्रं उभारण्यात आली आहेत. पण उपचारासाठी अधिक मनुष्यबळाची आवश्यकता असल्याचे आरोग्य विभागाने अनेक वेळा कबूल केले आहे.

एका बाजूला केरळच्या शेकडो नर्सेस मुंबईतली नोकरी सोडून जात आहेत तर दुसऱ्या बाजूला महाराष्ट्रातल्या हजारो नोंदणीकृत नर्सेस बेरोजगार आहेत.

केरळच्या नर्सेस नोकरी सोडून गेल्या

राज्य सरकारकडून वारंवार खासगी हॉस्पिटलच्या डॉक्टर्स, नर्स, कर्मचारी यांना रुजू होण्याचे आदेश दिले जातायत. पण या नोटिशींना केराची टोपली तर दाखवली जातेच, शिवाय नोकरी सोडून जाण्याचे प्रमाणही वाढले आहे.

"खासगी हॉस्पिटल्सच्या नर्सेस केरळला परतल्याचे आमच्या निदर्शनास आले आहे. आम्ही खासगी हॉस्पिटल्सच्या प्रशासनासोबत बैठक केली आहे," अशी माहिती मुंबई महानगरपालिकेच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिली.

गेल्या दोन महिन्यांमध्ये साधारणतः अडीच हजार नर्सेस महाराष्ट्रातून निघून गेल्याचा अंदाज किशोरी पेडणेकर यांनी व्यक्त केला आहे.

कोरोनाच्या रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी आधीच मनुष्यबळ अपुरे असल्याने ऐन आरोग्य संकटात आरोग्य विभागाला नर्सेसची कमतरता भासत आहे. "निवृत्त झालेल्या नर्सेनाही आता रूजू करुन घेतले जात आहे. केरळच्या नर्सेसना कुठेही काम मिळते. भारतासह परदेशातही त्यांना संधी असते. म्हणून त्या गेल्या असाव्यात," असं मत किशोरी पेडणेकर यांनी व्यक्त केले.

अगदी लीलावती, ग्लोबल अशा नामांकित हॉस्पिटल्समधील नर्सेसही सोडून गेल्याची माहिती महापौरांनी दिली आहे. "नर्स भरतीमध्ये महाराष्ट्रातल्या मुलींना यापुढे नोकरीसाठी प्राधान्य देण्याचा विचार व्हायला हवा. याबाबत आम्ही आरोग्य विभागाला पत्र लिहित आहोत," असंही महापौर म्हणाल्या.

केरळच्या नर्सेस नोकरी का सोडतायत?

गेल्या दोन महिन्यांत मुंबई, पुण्यातील अनेक खासगी हॉस्पिटल्समधून केरळच्या नर्सेस राजीनामा देऊन बाहेर पडल्या आहेत.

मुंबईतल्या अशाच एका प्रसिद्ध हॉस्पिटलच्या नर्सने नाव न देण्याच्या अटीवर केरळच्या मुली राजीनामे का देत आहेत याची कारणं सांगितली.

जगभरात आरोग्य सेविकांची गरज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात कोरोनाचे सर्वाधिक रुग्ण महाराष्ट्रात आहेत. त्यामुळे इथल्या आरोग्य यंत्रणेवर प्रचंड ताण आहे.