डॉक सारांशित करण्यासाठी: तुर्कमेनिस्तानात कोरोनाचं संकट नाही?

पण तज्ज्ञांच्या मते कदाचित इथलं सरकार खरी माहिती दडवत आहे आणि असं असेल तर यामुळे कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक आरोग्य संकटाचा सामना करण्याच्या प्रयत्नांना खीळ बसू शकते.

अनेक देशांमध्ये लॉकडाऊन असताना तिकडे तुर्कमेनिस्तानमध्ये मात्र जागतिक आरोग्य दिनानिमित्त सायकल रॅलीचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

देशात अजून एकही कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्ण आढळलेला नाही, असा तुर्कमेनिस्तानचा दावा आहे. मात्र, सेन्सॉरशिपसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या देशाकडून देण्यात येणाऱ्या आकडेवारीवर विश्वास ठेवला जाऊ शकतो का?

प्रा. मार्टिन मॅक्की लंडनमधल्या 'स्कूल ऑफ हायजीन अँड ट्रॉपिकल मेडिसीन' मध्ये प्राध्यापक आहेत. तुर्कमेनिस्तानातल्या आरोग्य व्यवस्थेचा त्यांचा अभ्यास आहे.  प्रा. मार्टिन मॅक्की सांगतात, "तुर्कमेनिस्तानकडून अधिकृतरित्या जी आकडेवारी देण्यात येत आहे, त्यावर अजिबात विश्वास ठेवता येत नाही."

ते पुढे म्हणतात, "गेल्या दशकात तुर्कमेनिस्तानात एड्स/एचआयव्हीचा एकही रुग्ण नसल्याचा दावा केला होता. यावरही विश्वास ठेवता येत नाही.  2000 च्या दशकात या देशानं अनेक आजारांविषयीची माहिती दडवली होती. यात प्लेगचाही समावेश होता."

तुर्कमेनिस्तानमध्ये अनेकांना कोव्हिड-19 आजाराची भीती वाटते. त्यामुळे ते या आजाराने ग्रस्त असण्याची शक्यता आहे.

कोरोनासाठीचा कृती आराखडा काय आहे?

तुर्कमेनिस्तानची राजधानी अश्गाबाटमध्ये राहणाऱ्या एका व्यक्तीने नाव उघड न करण्याच्या अटीवर सांगितलं, "माझ्या ओळखीची एक व्यक्ती सरकारी एजन्सीमध्ये काम करते. त्याने मला सांगितलं, की इथे विषाणुचा प्रादूर्भाव  झाला आहे किंवा मी याबाबत ऐकलं आहे, असं कुणालाही सांगू नकोस. नाहीतर मीच अडचणीत येईल."

खरंतर तुर्कमेनिस्तान प्रशासन सातत्याने या संसर्गजन्य आजारापासून बचावाचे प्रयत्न करत आहे आणि संक्रमित लोकांचा शोधही घेत आहे.

संयुक्त राष्ट्रांसोबत तुर्कमेनिस्तान कोरोनावरच्या कृती आराखड्याविषयी चर्चादेखील करत आहे.

या आराखड्यात समन्वय, जोखिमीविषयी संवाद, तपास, लॅब चाचणी आणि इतर उपायांवरही चर्चा सुरू असल्याचं संयुक्त राष्ट्रांच्या तुर्कमेनिस्तानमधील रेसिडेंट कोऑर्डिनेटर एलेना पनोवा यांनी बीबीसीला सांगितलं.

देशात अजून एकही कोरोना रुग्ण आढळलेला नाही, या तुर्कमेनिस्तानच्या दाव्याविषयी विचारल्यावर त्या थेट उत्तर द्यायला कचरत असल्याचं आम्हाला जाणवलं.

त्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगातले 211 देश कोरोनाच्या विळख्यात अडकले आहेत. मात्र, काही मोजकी राष्ट्रं आहेत जिथे अजून तरी कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेला एकही रुग्ण आढळलेला नाही. तुर्कमेनिस्तान यापैकीच एक.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तुर्कस्तानचे बारावे अध्यक्ष रेसेप तय्यप एर्डोगन यांचा राजकीय प्रवास आणि सत्तेवर असलेली त्यांची पकड थक्क करणारी आहे.

एर्डोगन गेली 16 वर्षं तुर्कस्तानमध्ये सत्तेवर आहेत. 2002मध्ये त्यांच्या AK या पक्षाला संसदेत भक्कम बहुमत मिळालं. तेव्हापासून ते सलग 11 वर्षं देशाचे पंतप्रधान होते. ऑगस्ट 2014 मध्ये ते राष्ट्राध्यक्ष झाले. थेट लोकांमधून निवडून आलेले ते पहिले राष्ट्राध्यक्ष.

एप्रिल 2017मध्ये त्यांनी आपल्या अस्वस्थ प्रजेला ताब्यात ठेवण्यासाठी सार्वमत घेऊन देशाचे सर्वाधिकार स्वत:कडे घेतले. एका अर्थाने लोकशाही पद्धतीने देशाच्या गादीवर स्वार झालेले ते सर्वाधिकारशाह आहेत, असंच म्हटलं जातं.

ऑटोमन इतिहासाची पार्श्वभूमी असल्यानं त्यांचे समर्थक त्यांना 'सुलतान'ही म्हणतात.

एर्डोगन यांच्याविषयी या 13 गोष्टी जाणून घेऊया.

6. गेझी पार्क हा इस्तंबूलमधला हरित पट्टा. त्यावर एक बांधकाम प्रकल्प प्रस्तावित करण्यात आला. त्याचा विरोध करण्यासाठी जमलेल्या आंदोलकांवर त्यांनी लष्करी कारवाई केली. जून 2013 चीही गोष्ट.

7. डिसेंबर-2013मध्ये भ्रष्टाचाराची अनेक प्रकरणं उघडकीस आल्यामुळे एर्डोगन यांच्या सरकाराला मोठा फटका बसला. त्यांच्या कॅबिनेटमधील तीन मंत्र्यांच्या मुलांना अटक झाली. त्याच खापर एर्डोगन यांनी गुलेनिस्टांवर म्हणजेच इस्लामिक सामाजिक चळवळीवर फोडलं.

8. ऑगस्ट 2014 त्यांनी राजकारणातलं एक मोठं पाऊल उचललं. पंतप्रधान पदावर असतानाच त्यांनी अध्यक्षपदाची पहिलीवहिली थेट निवडणूक लढवली आणि जिंकले.

9. जुलै 2016 - लष्करातल्या एका गटानं केलेलं बंड मोडून काढण्यात त्यांना यश आलं. अवघ्या 12 तासांत एर्डोगन अज्ञातवासातून बाहेर आले आणि त्यांनी टीव्हीवरील थेट प्रक्षेपणात आपणच मुख्य कमांडर असल्याचं जाहीर केलं. या बंडानंतर सुमारे 50 हजार लोकांची धरपकड करण्यात आली. त्यात सैनिक, पत्रकार, पोलीस, कुर्दिश राजकीय नेते यांचा समावेश होता. तर, एक लाखाहून अधिक सरकारी कर्मचाऱ्यांना काढून टाकण्यात आलं.

10. एप्रिल 2017 - सार्वमत घेऊन यांनी अध्यक्षांकडे सर्वाधिकार घेतले. या सार्वमतात त्यांना 51.4 टक्के मतं मिळाली. मतांची ही मोजकी आघाडी एर्डोगन यांच्यासाठी धोक्याची घंटा मानली गेली. त्यांना अॅटोलियाचा मध्यवर्ती भाग, काळा समुद्र पट्टा येथे समर्थन मिळालं. परंतु विरोधकांना अंकारा, इस्तंबूल, इझ्मीर या पट्ट्यात तसंच भूमध्य समुद्र किनारपट्टी, कुर्दिश प्राबल्य असलेला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुर्कस्तानचे अध्यक्ष रेसेप तय्यप एर्डोगन यांनी पुन्हा सत्तेत येण्यासाठी आवश्यक स्पष्ट बहुमत मिळवलं आहे. मतमोजणीत पहिल्या टप्प्यात एर्डोगन यांनी अजिंक्य आघाडी मिळवल्याचं निवडणूक आयुक्त सादी गुवेन यांनी सांगितलं. या निकालाचा मध्यपूर्वेच्या एकूण आणि त्यामुळे जागतिक राजकारणावरसुद्धा परिणाम होऊ शकतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तुषार देशपांडे

फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये मुंबई संघाचा अविभाज्य भाग असलेल्या तुषारची आयपीएल स्पर्धेत खेळण्याची पहिलीच वेळ आहे.

अचूक टप्प्यावर चांगल्या वेगाने बॉलिंग करू शकणारा बॉलर अशी ओळख तुषारने मुंबईकरता खेळताना तयार केली आहे. बॉलिंग चांगली करत असला तरी नोबॉलच्या समस्येने तुषारला आणि मुंबईला सतवलं होतं. मात्र कोचच्या मार्गदर्शनाखाली तुषारने नोबॉल पडणार नाहीत यासाठी काळजी घ्यायला सुरुवात केली.

दिल्ली कॅपिटल्स संघात ऑस्ट्रेलियाचे माजी कॅप्टन रिकी पॉन्टिंग आणि बॉलिंग कोच अनुभवी बॉलर रायन हॅरिस यांच्या मार्गदर्शनातून शिकण्याची संधी तुषारला मिळाली आहे.

यंदाच्या आयपीएल हंगामात मुंबई, महाराष्ट्र आणि विदर्भचे 20 खेळाडू सहभागी होत आहेत. यशस्वी जैस्वाल, ऋतुराज गायकवाड यांच्यापाठोपाठ तुषार देशपांडेला पदार्पणाची संधी मिळाली आहे.

दर्शन नालकांडे, दिग्विजय देशमुख हे दोघेही यंदाच्या आयपीएलमध्ये आहेत. एकूणच आयपीएल स्पर्धेत महाराष्ट्राचा टक्का वाढतोय. यंदाच्या हंगामातील मुंबई, महाराष्ट्र तसंच विदर्भसाठी खेळणाऱ्या खेळाडूंचा आढावा.

1.रोहित शर्मा (मुंबई इंडियन्स)

इंडियन प्रीमिअर लीग स्पर्धेत नियमितपणे धावांची टांकसाळ उघडणारा बॅट्समन. रोहित शर्माकडे नेतृत्व सोपवल्यानंतरच मुंबई इंडियन्सचं नशीब उघडलं आणि त्यांनी तब्बल चारवेळा जेतेपदावर नाव कोरलं आहे.

सुरुवातीच्या हंगामात रोहित डेक्कन चार्जर्सकडून खेळायचा. बॅटिंगबरोबरंच तो बॉलिंगही करायचा. डेक्कनकडून खेळताना त्याच्या नावावर हॅट्रिक आहे. मुंबई इंडियन्सच्या ताफ्यात दाखल झाल्यानंतर रोहितवरची जबाबदारी वाढली.

आयपीएलमध्ये सर्वाधिक रन्स करणाऱ्यांच्या यादीत रोहित शर्मा तिसऱ्या स्थानी आहे.

देशी, विदेशी, यंग-सीनियर्स अशा सगळ्या खेळाडूंची मोट बांधण्याचं काम रोहितनं केलं. म्हणूनच आयपीएलच्या यशस्वी कॅप्टन्समध्ये त्याचं नाव आदरानं घेतलं जातं. आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक रन्स करणाऱ्यांच्या यादीत रोहित तिसऱ्या स्थानी आहे. यावरून त्याच्या सातत्यपूर्ण बॅटिंगची कल्पना यावी. दडपणाच्या क्षणी शांत राहून डावपेचांची अंमलबजावणी करण्यात रोहित निष्णात आहे.

2.अजिंक्य रहाणे (दिल्ली कॅपिटल्स)

भारताच्या टेस्ट टीमचा आधारस्तंभ असलेला अजिंक्य ट्वेन्टी-२० प्रकारातही आपलं वजन राखून आहे. मुंबई इंडियन्स, रायझिंग पुणे सुपरजायंट्स, राजस्थान रॉयल्स आणि आता दिल्ली कॅपिटल्स असा अजिंक्यचा आयपीएल प्रवास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्ली कॅपिटल्स संघाने राजस्थानविरुद्धच्या लढतीसाठी तुषार देशपांडेला पदार्पणाची संधी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तृतीयपंथी समाजाच्या नेत्या आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या सदस्या प्रिया पाटील यांची एलजीबीटी सेलच्या अध्यक्षपदी निवड करण्यात आली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या एलजीबीटी सेलसाठी 15 जणांची कार्यकारिणी काम करणार असल्याचे पक्षाकडून सांगण्यात आले आहे.

"एलजीबीटी समूहाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेस प्रयत्नशील असेल. सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्या खात्याअंतर्गत एलजीबीटी वेल्फेअर बोर्डची स्थापना केली जाईल. ज्या प्रमाणे युवती संघटनेची स्थापना करून आम्ही नवीन प्रयोग केला त्याच प्रमाणे एलजीबीटीसाठीही काम करू," असे आश्वासन राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील यांनी दिले.

एलजीबीटी सेलची स्थापना करणारा राष्ट्रवादी काँग्रेस हा भारतातला पहिला राजकीय पक्ष ठरला आहे. पण यानिमित्त अनेक प्रश्नही उपस्थित होतात.

समलैंगिक संबंध आणि राजकारण हे आतापर्यंत एकमेकांपासून अंतर ठेऊन राहणाऱ्या दोन गोष्टी आता जवळ येत आहेत का? राष्ट्रवादी काँग्रेसने हा निर्णय आताच घेण्यामागे नेमकी काय कारणं आहेत? समलैंगिकांसंदर्भात राजकीय व्यासपीठ खुले करून राष्ट्रवादी काँग्रेस सनातनी विचारधारेला आव्हान देऊ पाहतेय का? हे मतांचे राजकारण आहे का? अमेरिकेप्रमाणे महाराष्ट्रातल्या निवडणुकीत एलजीबीटी हा महत्त्वाचा घटक ठरेल का?  या सर्व प्रश्नांचा आढावा आपण घेणार आहोत.

राष्ट्रवादी काँग्रेसने LGBT सेलची स्थापना का केली?

महाराष्ट्रात गेल्या काही काळात राजकीय पक्षांमध्ये एलजीबीटी समूहातील लोकांचे प्रतिनिधित्व दिसून आले. पण ते अगदीच नगण्य आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसने थेट पक्षातच एलजीबीटी सेलची स्थापना केल्याने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. पण राष्ट्रवादी काँग्रेसने हे पाऊल का उचलले? LGBT सेलची स्थापना आताच का करण्यात येत आहे?

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यक्रमातील क्षण

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे म्हणतात, "या लोकांचे सामाजिक आणि मानसिक प्रश्न सोडवण्याचा प्रयत्न राष्ट्रवादी काँग्रेस करत आहे. शरद पवार हे केवळ भाषणातून पुरोगामी विचार मांडत नाहीत तर कृतीत आणतात."

संसद, विधिमंडळ आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांसाठी राखीव जागा असो वा केवळ तरुणींचीच एक संघटना असो राष्ट्रवादी काँग्रेसने या दोन्हीची सुरुवात करून पक्षाची प्रतिमा पुरोगामी करण्याचा कायम प्रयत्न केला आहे.

ज्येष्ठ पत्रकार निळू दामले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसने आपल्या पक्षात एलजीबीटी सेलची स्थापना केली. मुंबईतील राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यालयात प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील आणि खासदार सुप्रिया सुळे यांच्या उपस्थितीत हा कार्यक्रम पार पडला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तृप्ता देसाई

शुक्रवारी पहाटे चार वाजता देसाई कोची विमानतळावर पोहोचल्या आणि तिथून त्या शबरीमला मंदिर प्रवेशासाठी जाणार, असं सांगण्यात आलं. आणि हे कळताच विमानतळाच्या बाहेर आंदोलक मोठ्या संख्येने गोळा झाले.

तृप्ती देसाईंचं म्हणणं होतं की आंदोलकांनी त्यांनी ठरवलेल्या टॅक्सीचालकांनाही धमकावलं आहे, तसंच त्यांना आणि त्यांच्या महिला सहकाऱ्यांना जीवे मारण्याची धमकी दिली आहे.

"आंदोलकांना भीती आहे की एकदा का तृप्ती देसाई विमानतळाच्या बाहेर पडल्या तर त्या मंदिर प्रवेश केल्याशिवाय राहणार नाही. आंदोलक हिंसक झाले आहेत आणि आम्हाला विमानतळावर अडवलं आहे. याआधी कुणालाच असं अडवलं नव्हतं. फक्त सात महिलांना लाखो आंदोलक घाबरले आहेत. मला वाटतं हेच आमच्या आंदोलनाचं यश आहे," असं तृप्ती देसाईंनी बीबीसी मराठीशी शक्रवारी सकाळी बोलताना सांगितलं.

तृप्ती देसाई आणि त्यांच्या कार्यकर्त्या कोची विमानतळावर बाहेरचा जमाव पांगण्याची वाट पाहाताना

अखेर किमान 15 तास विमानतळावर ताटकळत बसल्यानंतर त्यांनी आपलं आंदोलन मागे घेतलं आणि शबरीमला मंदिरात जाणार नाही, असं घोषणा संध्याकाळी केली.

अजित पवार विरुद्ध तृप्ती देसाई

महिलांना मंदिर प्रवेशाच्या मुद्द्यांवरून आंदोलन करणाऱ्या कार्यकर्त्या म्हणून तृप्ती देसाई परिचित आहेत. आजवर अनेक धार्मिक स्थळांमध्ये महिलांना प्रवेश मिळवण्यासाठी त्यांनी आंदोलनं केली आहेत.

त्या पहिल्यांदा चर्चेत आल्या ते शनिशिंगणापूरच्या चौथऱ्यावर महिलांना प्रवेश मिळावण्यासाठी केलेल्या आंदोलनातून. पण फार कमी जणांना माहीत असेल की त्याआधी त्यांनी अजित पवारांसोबत पंगा घेतला होता.

तृप्ती देसाईंची दखल मीडियाने सर्वप्रथम घेतली ती त्यांनी अजित सहकारी बँक आणि पतसंस्थेविरोधात केलेल्या आंदोलनामुळे. ही बँक अजित पवारांच्या नावाने त्यांच्या काही कार्यकर्त्यांनी सुरू केली होती. या बँकेत झालेल्या काही गैरप्रकारांविरुद्ध देसाई यांनी 2008 साली आंदोलन छेडलं होतं, असं पुण्यातल्या एका ज्येष्ठ पत्रकाराने सांगितलं.

त्या आंदोलनादरम्यान आपल्याला धमक्या आल्या होत्या, असा दावाही देसाई करतात. 2009 साली त्यांनी काँग्रेसकडे निवडणुकीचं तिकिटही मागितलं होतं, पण ते त्यांना मिळालं नाही.

भूमाता रणरागिणी ब्रिगेड

तृप्ती मूळ कोल्हापूरच्या, पण त्यांचं कुटुंब नंतर पुण्यात स्थायिक झालं. पुण्याच्या SNDT महाविद्यालयातून त्यांनी होम सायन्सची पदवी घेतली.

मुक्त...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी 17 नोव्हेंबरला शबरीमला मंदिरात प्रवेश करणार," अशी तृप्ती देसाईंने घोषणा केली होती. तेव्हापासून कोची विमानतळाबाहेरचं वातावरण तापलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तृप्ती देसाई

"महाराजांनी पत्रकातून दिलगिरी व्यक्त केली आहे. पण त्याला उशीर झाला आहे. त्यांच्या समर्थकांनी आम्हाला ठोकून काढायाची भाषा केली आहे. कायद्यानुसार गुन्हा दाखल व्हायलाच हवा," असं तृप्ती देसाई यांनी म्हटलंय.

"सम तिथीला स्त्री संग केला तर मुलगा होतो आणि विषम तारखेला स्त्री संग केला तर मुलगी होते," या वक्तव्यामुळे अडचणीत आलेल्या इंदुरीकर महाराजांनी दिलगिरी व्यक्त केली आहे.

आपल्या वाक्यांमुळे कुणाच्या भावना दुखावल्या गेल्या असतील तर मी दिलगिरी व्यक्त करतो असं, एक पत्रक काढून इंदुराकर यांनी म्हटलं आहे.

त्यावर फक्त माफी मागून चालणार नाही असा पवित्रा तृप्ती देसाई यांनी घेतला आहे.

बीबीसीसाठी प्राजक्ता पोळ यांनी तृप्ती देसाई यांच्याशी बातचीत केली.

"इंदुरीकर महाराज कीर्तनात महिलांचा वारंवार अपमान करतात. महिलांना कमी लेखणं, दुय्यम दर्जाचं लेखणं अशी त्यांची वक्तव्यं असतात. पीसीपीएनडी अक्टचं उल्लंघन केलं. त्यासाठी कोणत्याही ग्रंथाचा आधार नाही. पुराणांमध्ये असा उल्लेख असल्याचं सांगितलं जातं मात्र आपला देश कुठल्या धर्मावर चालत नाही. तो संविधानानुसार चालतो. संविधानानुसार जे कायदे आहेत त्यांचं उल्लंघन आहे. त्यामुळे पीसीपीएनडी कायद्याअंतर्गत त्यांच्यावर गुन्हा दाखल झाला पाहिजे", असं तृप्ती यांनी सांगितलं.

त्या पुढे म्हणाल्या, "महिलांचा अपमान करतात त्यासंदर्भातही गुन्हा दाखल करण्यात यायला हवा ही आमची मागणी आहे. कायदेशीर नोटीस बजावली आहे. लवकरात लवकर गुन्हा दाखल करण्यात यावा".

"1994 मध्ये पीसीपीएनडी कायदा तयार करण्यात आला. 2003 मध्ये हा कायदा आणखी कडक करण्यात आला. पुराणाचा आधार देण्यात आला असेल, प्रसिद्धी असेल, त्याची जाहिरात असेल तर त्यांच्यावर गुन्हा दाखल होतो. त्यामुळे इंदुरीकर महाराज कुठल्या ग्रंथाचा आधार घेऊन काही सांगत असतील तर पुराणातलं जे आहे, एखादं पान असेल किंवा छायाचित्र असेल त्याची जाहिरात केली, प्रसिद्ध केली तरी तो गुन्हा आहे. त्यांचे समर्थक पुरावे पाठवत असतील तर ते सहआरोपी होऊ शकतात. पुराणाचा दाखला दिल्यामुळे गुन्हा दाखल होणार नाही असं म्हणणं चुकीचं आहे. ग्रामीण भागातली माणसं त्यांचं कीर्तन ठेवतात. ग्रामीण भागातल्या जनतेला वेड्यात काढायची ही कामं आहेत".

महिलांचा अपमान सहन करणार नाही

ते सहा महिन्यांपूर्वी काही बोलले असतील तर त्याची मला कल्पना नाही. आता जेव्हा कळलंय तेव्हा आम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वाक्यं बोलतील, माफी मागतील, ते चालणार नाही, इंदुरीकर महाराजांवर गुन्हा दाखल व्हायलाच हवा, असं तृप्ती देसाई म्हणाल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तृप्ती देसाई

शिर्डी देवस्थानकडून ड्रेसकोडसंबंधी लावण्यात आलेल्या बोर्डविरोधात भूमाता ब्रिगेडच्या तृप्ती देसाई आणि ब्राह्मण महासंघाचे कार्यकर्ते आमनेसामने येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पोलिसांनी खबरदारीचा उपाय म्हणून त्यांना ताब्यात घेतलं आहे.

तृप्ती देसाई यांनी शिर्डीत येऊन साई संस्थानाने लावलेला आवाहनाचा फलक काढण्याचा इशारा दिला होता.

तृप्ती देसाई

"शिर्डी येथील मंदिर आवारामधील महिलांच्या वेशभूषेबाबत जो बोर्ड लावण्यात आला आहे. त्याच्या निषेधार्थ आज आम्ही तिथे जाऊन लोकशाही मार्गाने आंदोलन करणार आहोत. तो बोर्ड लवकरात लवकर लवकर हटवला जावा, अन्यथा आम्ही आणखी तीव्र लढा उभारणार," असा इशारा तृप्ती देसाई यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना दिला आहे.

प्रकरण काय आहे?

लॉकडाऊनच्या काळात बंद असेलली मंदिरं पुन्हा एकदा खुली करण्यात आली असून ठिकठिकाणी दर्शनासाठी भक्तांनी रांगा लावल्या आहेत. शिर्डीमधील साई मंदिरही दर्शनासाठी खुलं करण्यात आलं असून भक्त मोठ्या प्रमाणात गर्दी करत आहेत.

शिर्डी इथलं साईबाबा मंदिर

शिर्डीमध्ये फक्त राज्य नाही तर देश विदेशातून लोक दर्शनासाठी येत असतात. दरम्यान दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांसाठी शिर्डी साई संस्थानकडून ड्रेसकोड लागू करण्यात आला आहे. तसा फलकच मंदिराबाहेर लावण्यात आला आहे.

मंदिरात येताना भक्तांनी सभ्य पोषाख परिधान करावा, असं आवाहन संस्थानकडून करण्यात आलं आहे. गेल्या काही दिवसांपासून भक्त छोटे कपडे घालून मंदिरात येत असल्याची तक्रार मिळाल्यानेच हा निर्णय घेण्यात आल्याचं संस्थानकडून सांगण्यात आलं आहे.

"मंदिरातले पुजारी अर्धनग्न असतात मग भक्तांच्या कपड्यांवर निर्बंध का घातले जात आहेत?" असा प्रश्न तृप्ती देसाई यांनी साई संस्थानला विचारला होता.

साई संस्थानाने केलेल्या या आवाहनावर बोलताना तृप्ती देसाई यांनी म्हटलं की, "मंदिरात प्रवेश करताना कोणत्या प्रकारचे कपडे असले पाहिजेत त्याचं भान भक्तांना आहे."

तृप्ती देसाई यांनी आतपर्यंत वेगवेगळी आंदोलनं केली आहेत. त्या नेमक्या कोण आहेत आणि कुठली कुठली आंदोलनं त्यांनी केली आहेत ते वाचण्याासाठी इथं क्लिक करा - तृप्ती देसाई कोण आहेत?

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भूमाता ब्रिगेडच्या तृप्ती देसाई यांना अहमदनगर पोलिसांनी सुपा टोलनाका परिसरातून ताब्यात घेतलं आहे. त्यांना सध्या सुपा पोलीस ठाण्यात नेण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तृप्ती मूळच्या पुण्याच्या आहेत. COEP महाविद्यालयातून त्यांनी शिक्षण पूर्ण केलं. 2010 मध्ये इंजिनिअरिंगचं शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी L&T या कंपनीत काही वर्षं काम केलं.

नोकरी करता करताच त्यांनी स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास सुरू केला. MPSC च्या परीक्षेतून त्यांची सहायक विक्रीकर आयुक्त या पदावर त्यांची निवड झाली.

या पदावर काम करताना त्यांनी केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षांचीही तयारी सुरू केली. एक वर्षांचं अंतर ठेवून त्यांनी UPSC च्या परीक्षांची तयारी सुरू केली. अनेक चढ उतारानंतर त्यांची आज सनदी सेवेत निवड झाली.

यशाची वारंवार हुलकावणी

पूर्व, मुख्य आणि मुलाखत अशा तीन टप्प्यांत ही परीक्षा होते. स्पर्धा परीक्षेतल्या या प्रदीर्घ प्रवासाबद्दल त्या सांगतात, "पहिल्या प्रयत्नात मी पूर्वपरीक्षा पास झाले नाही. दुसऱ्या प्रयत्नात मी मुलाखतीपर्यंत पोहोचले. मात्र अंतिम यादीत माझी निवड झाली नाही, त्या अपयशातून मी सावरू शकले नाही, त्यामुळे माझा नीट अभ्यास झाला नाही त्यामुळे मी तिसऱ्या प्रयत्नात  पूर्वपरीक्षेतच नापास झाले. चौथ्या प्रयत्नात शेवटी मला हे यश मिळालं."

आव्हानांकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहिलं

वर उल्लेखलेला प्रवास वाचायला जरी सोपा असला तरी तो प्रत्यक्षात तितकाच अवघड होता. तरी या आव्हानांकडे तृप्ती यांनी सकारात्मक दृष्टीने पाहिलं.

त्या म्हणतात, "मी त्यांना आव्हानं म्हणणार नाही खरंतर. त्यांचा मला फायदाच झाला. माझं आठ वर्षांपूर्वी लग्न झालं. त्यात मी नोकरीही करत होते. त्यामुळे वेगवेगळ्या भूमिका एकाचवेळी निभावत होते. त्याचा फायदा मला परीक्षांमध्येही झाला. मला अनेक अडचणी जवळून पाहता आल्या.

"आधी अभियांत्रिकी क्षेत्रात काम केल्यामुळे तिथल्या अडचणी, मग प्रशासनात काम करताना तिथल्या अडचणी, कौटुंबिक पातळीवरही अनेक गोष्टी नव्याने कळल्या. दोन्हीकडच्या कुटुंबांनी मला खूपच पाठिंबा दिला. विशेषत: अनेकदा अपयशाचा सामना केल्यावरही माझा नवरा ठामपणे माझ्या पाठिशी होता," तृप्ती सांगतात.

युपीएससी पूर्वपरीक्षेचा अभ्यास करताना विद्यार्थिनी (प्रातिनिधिक छायाचित्र)

तिमिरातून तेजाकडे

तीन प्रयत्नांत वेगवेगळ्या टप्प्यांवर मिळालेल्या अपयशाने खचून न जाता तृप्ती लढत राहिल्या.

"अपयश आलंय याचा अर्थ काही चूका होतात आपल्याकडून. 2015 मध्ये मी जेव्हा पहिल्यांदा परीक्षा दिली तेव्हा माझा नीट अभ्यासच झाला नव्हता, तरीही मी परीक्षा देऊन तो प्रयत्न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय लोकसेवा आयोग म्हणजेच UPSC तर्फे घेतल्या गेलेल्या 2018 सालच्या नागरी सेवा परीक्षेचा निकाल आज जाहीर झाला आहे. या परीक्षेत एकूण 759 उमेदवारांची विविध सेवांसांठी निवड करण्यात आली आहे. या यादीत महाराष्ट्रातील अनेक विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. देशभरातून 16व्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झालेल्या तृप्ती धोडमिसे यांच्याशी बीबीसी मराठीनं संवाद साधला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते 81 वर्षांचे होते. कॅन्सर आणि वृद्धत्वाच्या व्याधींनी त्यांना ग्रासलं होतं. बुधवारी रात्री साडेआठ वाजताच्या सुमार त्यांचं निधन झालं आणि गुरुवारी (9 जुलै) सकाळी 11 वाजता त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार असल्याचं जगदीप यांच्याशी कौटुंबिक संबंध असणारे प्रोड्युसर महमूद अली यांनी सांगितलंय.

जगदीप यांच्या निधनाबद्दल बॉलिवुडमधून शोक व्यक्त करण्यात येतोय.

आणखीन एक तारा आकाशात गेल्याचं अभिनेते अनुपम खेर यांनी त्यांच्या ट्वीटमध्ये म्हटलंय.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

तर जॉनी लिव्हर यांनी जगदीप यांना श्रद्धांजली वाहत आपण आपल्या पहिल्याच सिनेमात या दिग्गज अभिनेत्यासोबत काम केल्याचं म्हटलंय.

जगदीप यांच्या आठवणी जागवत अभिनेता अजय देवगणने ट्वीट केलंय, "जगदीप साहेबांच्या निधनाची दुःखद बातमी आताच समजली. त्यांना स्क्रीनवर पाहणं हा नेहमीच आनंददायी अनुभव होता. जावेद आणि त्यांच्या पूर्ण कुटुंबाच्या दुःखात मी सहभागी आहे. जगदीप साहेबांना नमन."

अभिनेते जगदीप यांनी बॉलिवुडच्या अनेक सुपरहिट सिनेमांमध्ये केलेल्या भूमिका लोकप्रिय झाल्या. 'शोले' मधलं त्यांनी वठवलेलं सूरमा भोपालीचं पात्र अजूनही लोकांच्या लक्षात आहे. 'अंदाज अपना अपना' या सिनेमातली त्यांची भूमिकाही अतिशय लोकप्रिय होती.

सिने दिग्दर्शक मधुर भांडारकर यांनी ट्वीट केलंय, "सात दशकं आपलं मनोरंजन करणाऱ्या जगदीप साहेबांचं निधन झाल्याचं ऐकून वाईट वाटलं. जावेद - नावेद आणि पूर्ण जाफरी कुटुंबियांच्या दुःखात मी सहभागी आहे."

जगदीप यांनी जवळपास 400 सिनेमांमध्ये काम केलं. त्यांचं मूळ नाव होतं - सैयद इश्तियाक अहमद जाफरी. 29 मार्च 1939 ला त्यांचा जन्म झाला. प्रसिद्ध अभिनेते जावेद जाफरी आणि नावेद जाफरी हे त्यांचे मुलगे आहेत.

1951 मध्ये बी. आर. चोप्रांच्या 'अफसाना' या सिनेमापासून जगदीप यांनी त्यांच्या फिल्म करियला सुरुवात केली. या सिनेमात जगदीप एक बाल कलाकार होते. यानंतर अब दिल्ली दूर नहीं, मुन्ना, आर पार, दो बीघा जमीन आणि हम पंछी एक डाल के या सिनेमांतही त्यांनी भूमिका केल्या.

अशी झाली सिनेक्षेत्रात एन्ट्री

वर्षं होतं 1953 आणि सिनेमा होता बिमल रॉय यांचा - दो बिघा जमीन. बलराज सहानी आणि निरुपा रॉय यांच्यासारखे दिग्गज कलाकार सिनेमात होते. बलराज सहानींनी आपल्या अभिनयाने हा सिनेमा गाजवला होता.

पण या सगळ्या दिग्गजांसोबतच एका बालकलाकाराने आपल्या अभिनयाने सगळ्यांचं लक्ष...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनय आणि विनोदी भूमिकांसाठी प्रसिद्ध असणाऱ्या जगदीप (सैयद इश्तियाक अहमद जाफरी) यांचं निधन झालंय. बुधवारी (8 जुलै) संध्याकाळी मुंबईतल्या राहत्या घरी त्यांची प्राणज्योत मालवली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते अभिभाषणात म्हणाले, "हवामान बदलाच्या परिणामांची तीव्रता कमी करण्यासाठी पावलं उचलू. पश्चिम महाराष्ट्रातील पुराचा, दुष्काळाचीही उल्लेख त्यांनी केला. गरिबांचं पोट भरण्यासाठी दहा रुपयात जेवणाची थाळी देणार असंही राज्यपालांनी आपल्या भाषणात सांगितलं."

शेतकऱ्यांना कर्जमुक्त आणि चिंतामुक्त करण्यासाठी प्रयत्न करु. पिकांचे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना तात्काळ नुकसानभरपाई देण्यासाठी माझे सरकार प्रयत्न करेल. बेरोजगारी कमी करताना भूमिपुत्रांना 80 टक्के प्राधान्य देऊ असंही राज्यपाल म्हणाले.

माझे शासन मराठी भाषेच्या अभिवृद्धीसाठी मुंबईत आणि ऐरोलीयेथे केंद्र स्थापन करु, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी उपाययोजना करु तसेच गडकिल्ल्यांच्या संवर्धनासाठी प्रयत्न करेल अशी घोषणा राज्यपालांनी केली. राज्यपालांनी आपल्या अभिभाषणाच्या शेवटी जय हिंद, जय महाराष्ट्र अशी घोषणाही दिली.

तत्पुर्वी भाजपकडून देवेंद्र फडणवीस यांची विरोधी पक्षनेतेपदी निवड करण्यात आली. या निवडीनंतर सर्वच पक्षाच्या नेत्यांनी देवेंद्र फडणवीस यांचं अभिनंदन केलं.

आपली मैत्री लक्षात घेऊन विरोधी पक्षाकडून दिलदार वर्तनाची अपेक्षा आहे, असं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी देवेंद्र फडणवीस यांचं अभिनंदन करताना म्हटलं. त्यांच्याबरोबर सर्वपक्षीय नेत्यांनी

या अभिनंदनाच्या ठरावाला उत्तर देताना देवेंद्र फडणवीस यांनी आपण पुन्हा येऊ असं सांगितलं होतं पण टाइमटेबल दिलं नव्हतं. जनतेचा कौल आम्हाला मिळाला पण त्याचा सन्मान काही कारणानं करता आला नाही असं त्यांनी सांगितलं. "मेरा पानी उतरता देख, मेरे किनारे घर मत बसाना, मै समुंदर हुँ, लौटकर आऊंगा" अशा शब्दांमध्ये त्यांनी सरकारला इशारा दिला.

मी विरोधीपक्षनेतेपदाचा सन्मान ठेवेन असं सांगत त्यांनी जे प्रकल्प आम्ही सुरु केले त्याचं उद्घाटनही कदाचित आमच्याच हस्ते होईल असा इशारा त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते जयंत पाटील यांना दिला.

दरम्यान, आज सकाळी काँग्रेसचे नेते नाना पटोले यांची विधानसभा अध्यक्ष म्हणून बिनविरोध निवड करण्यात आली. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी विधानसभा अध्यक्ष नाना पटोलेंचं अभिनंदन केलं.

"विधानसभा अध्यक्षपद हे वादातीत निवडलं जाण्याची महाराष्ट्र राज्याची परंपरा आहे. कालपासून सत्ताधारी पक्षाकडूनही आम्हाला तसं आवाहन केलं जात होतं. त्यानुसार आज सकाळी झालेल्या बैठकीनंतर भाजपनं किसन कथोरे यांचा उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याचा निर्णय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मराठीमध्ये अभिभाषण करत विधिमंडळाच्या सर्व सदस्यांना आश्चर्याचा धक्का दिला. अभिभाषणाच्या सुरुवातीला त्यांनी नवनिर्वाचित सदस्य आणि मुख्यमंत्र्यांचे मराठीत स्वागत केले. कोश्यारी यांनी आपल्या पदाची शपथही मराठीमध्येच घेतली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते आपल्या अनोख्या फिरकी शैलीसाठी प्रसिद्ध होते आणि एका कसोटी सामन्यात सलग 21 मेडन अर्थात निर्धाव ओव्हर्स टाकण्याचा विक्रम त्यांच्या नावावर आहे.

रमेश गंगाराम नाडकर्णी असं पूर्ण नाव असलेल्या बापूंचा जन्म 4 एप्रिल 1933 ला नाशिकमध्ये झाला. पुणे विद्यापीठाकडून रोहिंग्टन बारिया ट्रॉफीच्या निमित्ताने त्यांनी 1950-51 क्रिकेटविश्वात पदार्पण केलं. त्यानंतर महाराष्ट्रातर्फे प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये त्यांनी प्रवेश केला. 1956 मध्ये त्यांनी भारतीय संघात प्रवेश केला.

त्यांनी भारतातर्फे 41 कसोटी सामने खेळले. त्यांनी अवघ्या 1.67च्या इकॉनॉमीने रन्स देत एकूण 88 विकेट्स घेतल्या. त्यांच्या गोलंदाजीवर धावा करताना फलंदाजांना घाम फुटायचा.

1960-61मध्ये पाकिस्तान भारत दौऱ्यावर असताना कानपूरच्या सामन्यात त्यांनी 32 षटकांत फक्त 23 धावा दिल्या होत्या. त्यापैकी 24 षटकं निर्धाव (मेडन) होती. म्हणजे त्यांच्या नावापुढे 32-24-23-0 असे आकडे होते.

पुढे दिल्लीत झालेल्या सामन्यात त्यांनी 34 षटकांपैकी 24 ओव्हर मेडन टाकले आणि 24 रन देत एक विकेटही घेतली. मात्र मद्रासमध्ये इंग्लंडविरुद्ध झालेल्या सामन्यात त्यांनी 32 ओव्हर्सपैकी 27 ओव्हर मेडन टाकत एक विक्रम रचला. (32-27-5-0) हे आकडे आणि बापूंचा हा अचाट विक्रम आजही अबाधित आहे.

सर्व स्तरांतून श्रद्धांजली

त्यांच्या निधनाने तमाम क्रिकेट विश्वात दु:ख व्यक्त केलं जात आहे. भारताच्या आजी माजी क्रिकेटपटूंनी तसंच राजकारण्यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

भारताचा माजी फलंदाज सचिन तेंडुलकरने त्यांना श्रद्धांजली वाहणारं ट्वीट केलंय. "बापू नाडकर्णी यांच्या निधनाची बातमी ऐकून वाईट वाटलं. त्यांच्या 21 मेडन ओव्हरच्या विक्रमाच्या गोष्टी ऐकून मी मोठा झालो आहे. मी त्यांच्या कुटुंबीयांच्या दु:खात सहभागी आहे."

ज्येष्ठ पत्रकार राजदीप सरदेसाई यांनीही बापूंना श्रद्धांजली वाहिली. ते म्हणतात, "साठच्या दशकात ACC सिमेंटच्या क्रिकेट संघात बापू नाडकर्णींसह अर्धा डझन कसोटी क्रिकेटपटू होते. तर SBIच्या संघात अर्धा डझन. सिमेंट आणि बँ51159208 किंग या दोन संघांमध्ये भारतीय क्रिकेट टीम सुरक्षित होती.

"नाडकर्णींनी तर एकदा सलग 21 मेडन ओव्हर्स टाकले होते. आणि त्याच चिकाटीने बॅटिंगही करायचे. त्यांच्यासाठी 'खडूस' हा शब्द पुरेसा आहे."

"ते मुंबईतील 50 आणि 60च्या दशकातील पिढ्यांचे प्रतिनिधी होते. त्यातले सगळे महान क्रिकेटपटू आता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचे माजी फिरकीपटू बापू नाडकर्णी यांचं मुंबईत निधन झालं. ते 87 वर्षांचे होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते एका खासगी कंपनीत डिझायनर म्हणून काम करतात. त्यांनी बनवलेल्या टॉय ट्रेन्सच्या प्रतिकृतींचं प्रदर्शन सेंट्रल रेल्वेने आतापर्यंत अनेकदा भरवलंय. पाहुया बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी राहुल रणसुभे यांचा रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोंबिवलीत राहणाऱ्या सुभाष राव यांचा छंद म्हणजे मुंबईच्या लोकल ट्रेन्स, लांब पल्ल्याच्या गाड्या आणि इंजिनाच्या प्रतिकृती घरी बनवणं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते काम कसं करतं?  त्याचा खरंच उपयोग होतोय का? या अॅपमध्ये आपला डेटा सुरक्षित आहे का? या आणि अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा आज आपण प्रयत्न करणार आहोत.

व्हीडिओ - सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग - शरद बढे

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या लढ्यात हे अॅप म्हणजे एक अस्त्र असल्याचं सरकारचं म्हणणं आहे. पण या अॅपवरून अनेक प्रश्नही उपस्थित झालेत. हे अॅप नेमकं कशासाठी आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते कोरियन युद्धादरम्यान (1950-1953) उत्तर कोरियावर अमेरिकानं केलेल्या बाँबच्या वर्षावाबाबत सांगत होते.

अमेरिकी संरक्षण खात्याचं मुख्यालय असलेल्या पेंटागॉनच्या तज्ज्ञांनी या मोहीमेचं नाव `ऑपरेशन स्ट्रँगल` असं ठेवलं होतं.

अनेक इतिहासकारांच्या म्हणण्यानुसार तीन वर्ष सतत उत्तर कोरियावर हवाई हल्ले केले जात होते.

डाव्या विचारसरणीकडे झुकलेल्या या देशातली कित्येक गावं आणि शहरं उध्वस्त झाली. लाखोंच्या संख्येनं सामान्य नागरिक मारले गेले.

किम जाँग उन यांचे आजोबा किम इल सुंग

कोरियन राजकारण

"अमेरिकेच्या इतिहासातील ही अशी पानं आहेत, ज्याविषयी अमेरिकन नागरिकांना फारशी माहिती दिली गेलीच नाही." असं जेम्स पर्सन सांगतात.

उत्तर कोरियाला अण्वस्त्र सज्ज राष्ट्र म्हणून मान्यता हवी आहे.

जेम्स पर्सन हे कोरियन राजकारण आणि इतिहासाचे जाणकार आहेत. सध्या ते वॉशिंगटनच्या विल्सन सेंटरमध्ये कार्यरत आहेत.

दुसऱ्या महायुद्धानंतर आणि व्हिएतनाम युद्धाआधी कोरियन युद्ध झालं होतं. उत्तर कोरियावर या युद्धाचे मोठे घाव आहेत. ते अजूनही या युद्धाच्या आठवणी विसरलेले नाहीत.

अमेरिका आणि इतर भांडवलशाही देशांबरोबर उत्तर कोरियाचे संबंध कटू आहेत. त्यात युद्धाचा मोठा वाटा आहे.

दक्षिण कोरियाशी वैर

या युद्धानंतरच उत्तर कोरियासाठी अमेरिका शत्रू ठरली आणि दोन्ही कोरिया एकमेकांसमोर उभे ठाकले गेले. या कोरियन युध्दाची कारणं आणि भिजत घोंगड आजही कायम आहे.

ही 1950 मधील घटना आहे. मित्रराष्ट्रांच्या मदतीनं अमेरिकन सैन्य दक्षिण कोरियात नॉर्दर्न आर्मीच्या घुसखोरीविरोधात लढत होती.

सेऊलमध्ये कम्युनिस्ट समर्थकांच्या दडपशाहीनंतर उत्तर कोरियाचे तत्कालीन नेते किम उल सुंग यांनी दक्षिण कोरियाविरोधात लष्करी कारवाई सुरू केली.

किम उल सुंग हे उत्तर कोरियाचे विद्यमान शासक किम जोंग उन यांचे याचे आजोबा आहेत.

... आणि युध्दाचं चित्रपालटलं

या युद्धात किम उल सुंग यांना स्टॅलीनचं समर्थन मिळालं होतं. कोरिया युद्ध हे शीतयुद्धाचा पहिला आणि सर्वात मोठा संघर्ष होता.

या युद्धात पहिल्या टप्प्यात अमेरिकेचे हवाई हल्ले दक्षिण कोरियातील लष्करी ठाणी आणि औद्योगिक केंद्रांपुरते मर्यादीत होते.

पण, त्याचवेळी असं काही वातावरण निर्माण झालं की या युध्दाचं संपूर्ण चित्रच बदलून गेलं.

जनरल मॅकअर्थर

युद्ध सुरू होताच काही महिन्यात आता अमेरिकन सैन्य कदाचीत आपल्या सीमांपर्यंत धडकेल ही भीती चीनला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"ज्या गोष्टीत जिंवतपणा वाटत होता त्या प्रत्येक गोष्टींवर आम्ही बाँबहल्ला केला होता." हे वाक्य आहे अमेरिकाचे तत्कालीन परराष्ट्रमंत्री डेयान रस्क यांचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते गिटार वाजवतात, कीबोर्डही वाजवतात, तसंच मृदंग, नादेश्वरम आणि ड्रम्ससुद्धा बडवतात. ते पजेरो आणि बुलेटही चालवतात. शास्त्रीय संगीतासोबतच त्यांना पाश्चिमात्त्य क्लासिकल संगीतातही रुची आहे.

"पूर्व आणि पश्चिमेकडच्या तसंच शास्त्रीय आणि मॉडर्न संगीतात मला रुची आहे. मला पोहायला आवडतं आणि बुलेट चालवायलाही. यामुळेच नेत्यांना मी आवडत नाही," असं त्यांनी बीबीसीला सांगितलं.

हनुमान जयंतीसाठी मठात भक्तांनी गर्दी केली होती. हवन, पूजा-अर्चा करण्यासाठी अनेक भाविक दूरवरून आले होते. या वेळेस स्वामींनी पूजा स्वत: केली.

निवडणूक लढवणार

उडुपीच्या प्राचीन श्रीकृष्ण मठातल्या आठ मठ प्रमुखांपैकी लक्ष्मीवारा तीर्था स्वामी एक आहेत. त्यांनी राजकारण्यांची झोप उडवली आहे. निवडणूक लढवण्याची इच्छा त्यांनी जाहीर केली आहे आणि भारतीय जनता पक्षाकडून (भाजप) तिकीटही मागितलं आहे.

पण भाजपचे माजी आमदार रघुपती भट आणि इतर नेत्यांनी त्यांना विरोध दर्शवला आहे.

स्वामींच्या या घोषणेनं उडुपीतल्या इतर सात मठ प्रमुखांना अचंबित केलं आहे. लक्ष्मीवारा तीर्था स्वामी हे दुसऱ्या क्रमांकाचे प्रमुख आहेत. पेजावर मठाचे प्रमुख विश्वेश्वा तीर्था स्वामी हे त्यांचे वरिष्ठ आहेत. शिरूर मठाच्या प्रमुखाचा हा निर्णय वैयक्तिक असून त्यावर मला काही बोलायचं नाही, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

लोकशाहीत विचारांचं स्वातंत्र्य

यापूर्वी कोणत्याही साधूनं कर्नाटकाच्या राजकारणात उघडपणे सहभाग घेतला नाही. लक्ष्मीवारा तीर्था स्वामी यांचे मोठे भाऊ वादर स्वामी सांगतात की, "लोकशाहीत प्रत्येकाला स्वतंत्रपणे विचार करण्याची मुभा आहे."

भारतीय संसदेचं उदाहरण देत ते म्हणतात की, "संसदेत तुम्हाला बरीच माणसं दिसतील जी भगवी वस्त्र परिधान करून लोकांचं प्रतिनिधित्व करत आहेत. हा स्वामींचा वैयक्तिक निर्णय आहे आणि कुटुंबातले लोक त्यांच्यासोबत आहेत."

लक्ष्मीवारा तीर्था स्वामी यांच्या कुटुंबातले इतर सदस्य संसारी आहेत. स्वामींनी मात्र भोग-विलास सोडून तपस्येचं व्रत स्वीकारलं. त्यांनी लग्न केलं नाही. त्यांच्या भावांची मात्र लग्नं झालेली आहेत.

हिंदुत्वाचे समर्थक

बीबीसीशी बोलताना स्वामी सांगतात की, "मी बऱ्याच वर्षांपासून बघत आलो आहे की, एकदा निवडून आल्यानंतर आमदार आणि खासदार त्या भागात परत कधी जात नाही. फक्त मत मागण्यासाठी तेवढे येतात."

"असं असलं तरी स्वामीजी हिंदुत्वाची बाजू उचलून धरतात. ते पंतप्रधान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दक्षिण कर्नाटकाच्या उडुपीमधल्या शिरूर मठाचे प्रमुख आहेत लक्ष्मीवारा तीर्था स्वामी. पण त्यांची ओळख केवळ एक साधू म्हणून मर्यादित नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते दुबईतील भारतीयांशी संवाद साधल्यानंतर पत्रकारांशी बोलत होते.

यावेळी त्यांनी सीबीआयमधील गोंधळ, नोटाबंदीनंतर देशातील अर्थव्यवस्थेवर झालेले परिणाम, उत्तर प्रदेशातील सपा-बसपाची युती, आंध्र प्रदेशचा विशेष दर्जा आणि शबरीमालावरही त्यांनी भाष्य केलं.

त्याआधी आज सकाळी भाजपच्या राष्ट्रीय अधिवेशनात कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना नरेंद्र मोदी यांनी राहुल गांधी आणि काँग्रेसवर शाब्दिक हल्ला केला होता. ते म्हणाले, "त्यांना मजबूर सरकार हवं आहे, जेणेकरुन त्यांना सुरक्षेच्या संदर्भातील व्यवहारांमध्ये घोटाळा करता येईल, पैसे खाता येतील. पण आम्हाला मजबूत सरकार हवं आहे. ज्यामुळे जनतेला मोफत आरोग्य सेवा देता येतील."

त्याला राहुल गांधींनी दुबईत उत्तर दिलं. ते म्हणाले, "ज्या कंपनीला कधीही विमानं बनवण्याचा अनुभव नाही, अशा कंपनीला मोदींनी रफालचं कंत्राट दिलं. त्यात भ्रष्टाचार झाला आहे. मोदींनी अनिल अंबानींना 30 हजार कोटी रुपयाची चोरी करण्यासाठी मदत केली. त्यांनी कितीही लपवण्याचा प्रयत्न केला, तरी ते सिद्ध होणार आहे. संरक्षण खात्यातील अधिकाऱ्यांनी या व्यवहारावर आक्षेप घेतला होता की नाही, याचं उत्तर मला सरकारकडून अजूनही मिळालेलं नाही."

आजच्या भाषणात मोदींनी काँग्रेसवर टीका करताना त्यांनी देशातील सर्वोच्च यंत्रणा धोक्यात आणल्याचा आरोप केला होता. त्याचं उदाहरण देताना मोदी म्हणाले "काँग्रेस स्वत:ला देशापेक्षा, देशातील संस्थांपेक्षा उच्च समजते. ते कशाचीही परवा करत नाहीत. त्यांना कुणावरही विश्वास नाहीए. काँग्रेसने त्यांच्या काळात सरन्यायाधीशांवरही गंभीर आरोप केले होते. महाभियोग आणून त्यांना हटवण्याचा प्रयत्न केला होता."

त्यावर राहुल गांधी यांनी आमचं सरकार सगळ्या स्वायत्त यंत्रणांचा आदर करणारं सरकार होतं असं म्हटलंय. पुढे त्यांनी सीबीआयमधील गोंधळावरही बोट ठेवलं. ते म्हणाले, "आपल्या मर्जीतील अधिकाऱ्याला वाचवण्यासाठी त्यांनी सीबीआयच्या प्रमुखावर कारवाई केली. आलोक वर्मा यांना सुटीवर पाठवलं. सुप्रीम कोर्टाने त्यांना पुन्हा पद बहाल केलं. मात्र त्यानंतरही मोदी सरकारने वर्मा यांना सीबीआय प्रमुखपदावरुन दूर केलं. हे चुकीचा संदेश देणारं आहे."

राहुल गांधी यांनी आपल्या पत्रकार परिषदेत उत्तर प्रदेशातील सपा आणि बसपाच्या युतीवरही भाष्य केलं. "उत्तर प्रदेशातील बसपा नेत्या मायावती आणि सपाचे अखिलेश यादव यांचा मी आदर करतो. त्यांना आपला निर्णय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"देशाचा चौकीदार कमाल आहे. तो सरळसरळ पैसे खातो आहे, आणि हे सिद्ध होणार आहे. यातून कुणीही वाचणार नाही. 2019 मधील लोकसभा निवडणुकीचे निकाल पाहिल्यानंतर नरेंद्र मोदी यांच्या लक्षात येईल. नरेंद्र मोदी हे लोकांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न करत आहेत, आणि त्याला उत्तर मिळेल." अशा शब्दात राहुल गांधी यांनी नरेंद्र मोदींच्या टीकेला संयुक्त अरब अमिरातीतून उत्तर दिलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते धर्मशालामध्येच भाड्याच्या घरात रहायचे. मात्र, आत्महत्येमागचं कारण समजू शकलेलं नाही. पोलीस अधिक तपास करत आहेत. कांगडाचे एसएसपी विमुक्त रंजन यांनी ही माहिती दिली आहे.

आसिफ बसरा यांनी अनेक हिंदी चित्रपट आणि मालिकांमध्ये अभिनय केला आहे. 'वन्स अपॉन अ टाईम इन मुंबई', 'परजानिया', 'ब्लॅक फ्रायडे', 'जब वुई मेट', 'हिचकी' यासारख्या मोठ्या चित्रपटांमध्ये त्यांनी काम केलेलं आहे.

अमेझॉन प्राईमवरच्या 'पाताललोक' या लोकप्रिय वेबसीरिजमध्येही त्यांनी भूमिका बजावली आहे. सुशांत सिंह राजपूतच्या काय पो छे या चित्रपटातही त्यानी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

दमदार अभिनयासाठी ते ओळखले जायचे. अनेक दिग्गज अभिनेत्यांसोबत त्यांनी काम केलं आहे. त्यांच्या जाण्याने चित्रपट सृष्टीलाही धक्का बसला आहे.

बॉलीवुडच्या दृष्टीनेही 2020 हे वर्ष वाईट होतं. यावर्षी अनेक चांगले कलाकारांनी जगाचा निरोप घेतला. ऋषी कपूर, इरफान खान यांचा कॅन्सरने मृत्यू झाला. तर सुशांत सिंह राजपूतच्या आत्महत्येने साऱ्यांना धक्का बसला.

सुप्रसिद्ध संगीतकार जोडी साजीद-वाजीद यांच्यातल्या वाजीद यांचंही याच वर्षी हृदयविकारच्या झटक्याने निधन झालं. वयाच्या जेमतेम 47 व्या वर्षी निधन झाल्याने संपूर्ण बॉलीवुड हळहळलं होतं. तर त्यांच्या काही दिवसांपूर्वीच गीतकार योगेश यांनीही इहलोकीचा निरोप घेतला होता.

बॉलीवुडमधल्या अनेकांनी आसिफ बसरा यांच्या निधनावर दुःख व्यक्त केलं आहे.

चित्रपट दिग्दर्शक हंसल मेहता यांनी ट्वीट केलं आहे. ते लिहितात, "आसिफ बसरा. हे खरं असूच शकत नाही. हे खूप खूप वेदनादायी आहे."

हंसल मेहतांच्या ट्वीटवर प्रतिक्रिया देत अभिनेते मनोज वाजपेयी लिहितात, "काय? हे खूप धक्कादायक आहे. लॉकडाऊनच्या आधीच आम्ही एकत्र शूटिंग केलं होतं. "

अभिनेत्री दिव्या दत्ताने आसिफ बसरा यांच्यासोबत होस्टेज-2 या वेब सीरिजमध्येही त्यांच्यासोबत काम केलं होतं. बसरा यांच्या जाण्याने धक्का बसल्याचं त्या लिहितात. "आसिफ बसरा यांच्या अचानक जाण्याची बातमी खूपच धक्कादायक आहे. आम्ही होस्टेज-2 मध्ये एकत्र काम केलं आहे. ते किती आनंदी होते. आणि अभिनेते म्हणूनही ते उत्तम होते."

इमरान हाशमीनेही आरआयपी आसिफ भाई असं ट्वीट केलं आहे.

अभिनेता सुमित राघवननेही ट्वीट करत हे धक्कादायक असल्याचं म्हटलं आहे. एएनआय या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या बातमीवर प्रतिक्रिया देताना ते लिहितात, "हे धक्कादायक आहे. हे काय सुरू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॉलीवुड अभिनेते आसिफ बसरा यांनी आत्महत्या केली आहे. आसिफ बसरा यांनी हिमाचल प्रदेशातल्या धर्मशालामधल्या एका गेस्ट हाऊसमध्ये आत्महत्या केल्याचं कळतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते पाच महिन्यांनतर जर्मनीतून मॉस्कोला आले होते. गेल्या वर्षी त्यांच्यावर नर्व्ह एजंटचा वापर करून हल्ला करण्यात आला होता. त्यातून ते वाचले होते.

त्यांच्यावर जर्मनीत उपचार करण्यात आले होते. 44 वर्षांच्या नवालनी यांना पोलिसांनी पासपोर्ट कंट्रोलमधून ताब्यात घेतलं. नवालनी यांची बर्लिनहून आलेली फ्लाइट मॉस्कोच्या एका एअरपोर्टवरून दुसऱ्या एअरपोर्टवर नेण्यात आली होती. जमलेली गर्दी पाहून हे करण्यात आलं.

अनेक लोकांना असं वाटतं की नवालनी यांच्या हत्येचा प्रयत्न रशियन सरकारकडून करण्यात आला होता. काही शोध पत्रकारांनी या दाव्याला दुजोराही दिला आहे.

अटक होण्याच्या काही मिनिटं आधी नवालनी यांनी मॉस्कोमधल्या शेरेमेत्येवो एअरपोर्टवर समर्थक आणि माध्यमांशी बोलताना म्हटलं होतं, "मला माहीत आहे की मी बरोबर आहे. मला कोणत्याही गोष्टीची भीती वाटत नाही. माझ्या विरोधातले सर्व खटले बनावट आहेत."

नवालनी यांच्या वकिलांनाही त्यांच्यासोबत जाऊ दिलं नाही. नवालनी यांनी जाताना आपल्या पत्नीचं चुंबन घेतलं. जर आदेश झुगारून दिला तर बलप्रयोग करू, अशी धमकी पोलीस अधिकाऱ्यांनी लोकांना दिली होती. रविवारी (17 जानेवारी) विमानतळावर अतिरिक्त सुरक्षा तैनात करण्यात आली होती.

रविवारी मॉस्कोमधील वनुकोव एअरपोर्टच्या आत धातूचे बॅरिअरही लावण्यात आले होते. नवालनी यांचं विमान नियोजित कार्यक्रमानुसार याच विमानतळावर लँड करणार होती. रशियन माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार अनेक कार्यकर्त्यांनाही अटक करण्यात आली आहे. यामध्ये नवालनी यांचे प्रमुख सहकारी ल्युबोव सोबोल यांचाही समावेश आहे.

नवालनी यांच्या प्रवक्त्या किरा यार्मिश यांनी एअरपोर्टवरील पोलिसांच्या कारचा फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केला होता.

नवालनी यांच्यावर जर्मनीत उपचार झाले होते आणि आता त्यांची प्रकृती उत्तम आहे. त्यांच्या परत येण्याविषयी समर्थकांमध्ये खूप उत्साह होता. फेसबुकवर रशियन भाषेत एक पेज तयार करण्यात आलं होतं, ज्यात नवालनी यांनी रशियात परत यावं असं आवाहनही केलं होतं.

कडाक्याची थंडी आणि कोव्हिड-19 चं संकट असतानाही हजारो लोकांनी नवालनी यांना भेटण्याची इच्छा व्यक्त केली होती.

गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात नवालनी सैबेरियातील एका फ्लाइटमध्येच बेशुद्ध पडले होते. नंतर लक्षात आलं की, त्यांना विष देण्यात आलं होतं. रशियाच्या अधिकाऱ्यांनी हा आरोप फेटाळून लावला होता. नवालनी यांनी दावा केला होता की, त्यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियाचे राष्ट्रपती व्लादिमीर पुतीन यांचे विरोधक आणि रशियाचे विरोधी पक्षनेते अॅलेक्सी नवालनी यांना रशियात पोहोचताच अटक करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले,  "सुशांत सिंह ने आत्महत्या केली का त्याची हत्या झाली? याबाबतीत सीबीआयने त्यांचा चौकशी अहवाल लवकरात लवकर जनतेसमोर ठेवण्याची गरज आहे. "

गृहमंत्री म्हणून मला अनेक लोक प्रश्न विचारतात. सुशांतच्या प्रकरणाचं काय झालं?  ही हत्या आहे की आत्महत्या? त्याचा खुलासा सीबीआयने लवकर करावा अशी मी त्यांना विनंती करतो, असंही त्यांनी सांगितलं.

आतापर्यंत काय काय घडलंय?

14 जूनला अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतने वांद्र्यातील आपल्या रहात्या घरी आत्महत्या केली.

27 जुलैला राष्ट्रवादी कांग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांचा नातू आणि राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचा मुलगा पार्थ पवारने राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांना भेटून या प्रकरणी सीबीआय चौकशीची मागणी केली.

पार्थ पवार यांच्या मागणीने राज्याच्या राजकारणात खळबळ उडाली. राष्ट्रवादीचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी नातव्याच्या बोलण्याचा किंमत नाही, ते अपरिपक्व आहेत, अशी टिका केली.

30 जुलै - भाजपचे आमदार आशिष शेलार यांनी ट्विट करून सीबीआय चौकशीची मागणी केली.

31 जुलै- भाजपचे आमदार अतुल भातळखकर यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांना पत्र लिहून सुशांत आत्महत्या प्रकरणी सीबीआय चौकशीची मागणी केली. महाविकास आघाडीतील एका तरुण मंत्र्याच्या या प्रकरणात सहभाग असल्याचा त्यांनी आरोप केला.

4 ऑगस्ट- उद्धव ठाकरे यांच्या अत्यंत जवळचे आणि राज्याचे वाहतूक मंत्री अनिल परब यांनी सुशांत सिंह राजपूत आत्महत्येप्रकरणी आदित्य ठाकरेंचा काहीही संबंध नसल्याचं विधान केलं. सुशांत प्रकरणी ठाकरे कुटुंबाला बदनाम करण्याचा डाव असल्याचं परब यांनी म्हंटलं होतं.

9 ऑगस्ट- शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी सामनामध्ये या प्रकरणाचा स्क्रिन-प्ले आधीच लिहिण्यात आला होता, असं वाटतंय असं विधान केलं होतं.

18 ऑगस्ट- महाविकास आघाडी सरकारमधील काँग्रेसचे मंत्री अस्लम शेख यांनीही सीबीआय चौकशी करण्यास हरकत नाही, असं वक्तव्य केलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"सुशांत सिंह राजपूत प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपण्यात आला. याला 4-5 महिने झाले आहेत. महाराष्ट्र आणि राज्याबाहेर लोक उत्सुकतेने सीबीआय रिपोर्टची प्रतीक्षा करत आहेत". असं महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले, "आणीबाणीच्या काळात देश एका वेगळ्याच परिस्थितीला सामोरा गेला. पण, या देशातल्या सामान्य जनतेच्या मनात लोकशाहीविषयी खूप विश्वास आहे.

"आणीबाणीनंतर जनतेला संधी मिळाली तेव्हा जनतेनं आपली ताकद मतपेटीतून दाखवली आणि इंदिरा गांधींना सत्तेपासून दूर ठेवलं."

शरद पवारांनी मांडलेले मुद्दे -

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आज पत्रकार परिषद घेतली. यावेळी त्यांनी इंदिरा गांधींनी लादलेल्या आणीबाणीविषयी भाष्य केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले, "आपले माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी संसदेमध्ये इंदिरा गांधी यांची दुर्गा देवीशी तुलना केली होती. यामुळे इंदिरा गांधी यांच्या प्रतिमेकडे सर्वांचे लक्ष गेलेच त्याहून आपल्यापेक्षा विरोधी मत मांडणाऱ्या वाजपेयी यांचा मोठेपणाही दिसून आला."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

भाजपामध्ये दीर्घकाळ राहिल्यानंतर काँग्रेसमध्ये प्रवेश केल्यानंतर सिन्हा यांनी हे विधान केले आहे. भाजपाने पाटणासाहिब लोकसभा मतदारसंघामध्ये सिन्हा यांच्याऐवजी रवीशंकर प्रसाद यांना तिकीट दिल्यानंतर मार्च महिन्यामध्ये सिन्हा यांनी भाजपाला रामराम केला.

 2009 आणि 2014 साली झालेल्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये सिन्हा याच मतदारसंघातून विजयी झाले होते.

काँग्रेसमध्ये अधिकृतरित्या प्रवेश केल्यानंतर पक्षाच्या नवी दिल्लीमधील मुख्यालयात त्यांनी पक्षाचे प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला यांच्यासह पत्रकार परीषद घेतली.

आम्हाला त्यांनी केलेलं विधान दिशाभूल करणारं असल्याचं आढळलं. अशा प्रकारचा दावा पहिल्यांदाच करण्यात आला आहे असं नाही.

बांगलादेशात 1971 साली भारतीय लष्कराने हस्तक्षेप केल्यानंतर वाजपेयी यांनी इंदिरा गांधी यांची दुर्गादेवीशी तुलना केली होती असा दावा यापूर्वी अनेकांनी केला आहे.

वाजपेयी यांनी फेटाळला होता दावा

इंडिया टिव्हीवरील रजत शर्मा यांच्या "आपकी अदालत" या कार्यक्रमात त्यांनी हे दावे फेटाळून लावले होते.

तुम्ही इंदिरा गांधी यांची दुर्गादेवीशी तुलना केली होती? या रजत शर्मा यांच्या प्रश्नाला उत्तर देताना वाजपेयी म्हणाले होते, " मी कधीही इंदिरा गांधी यांचा उल्लेख दुर्गा असा केला नाही. हे काहीतरी माध्यमांनी प्रसिद्ध करायचं ठरवलं होतं. मी त्यांना दुर्गा कधीच म्हणालो नाही हे मी अनेकदा सांगत राहिलो. आणि मी तसं म्हणाल्याचं ते म्हणत राहिले.  त्यानंतर त्यावर खूप संशोधन झालं.

पुपुल जयकर इंदिरा गांधीं यांच्या जीवनावर पुस्तक लिहित होत्या तेव्हा त्यांनी याबाबत मला विचारलं होतं. मी नाही म्हणालो, मी कधीच असं म्हणालो नव्हतो.

तेव्हा त्यांनी ग्रंथालयांमधील सर्व पुस्तकं शोधली. पण त्यांना मी इंदिरा गांधी यांना दुर्गा म्हटल्याचा पुरावा त्यांना कोठेही सापडला नाही.

पण या दुर्गा संबोधनानं माझा पिच्छा काही सोडला नाही. बघा आजही तुम्ही विचारत आहातच की..."

ही मुलाखत इंडिया टीव्हीच्या अधिकृत यूट्यूब पेजवर नोव्हेंबर 2014 मध्ये प्रसिद्ध झाली आहे.

वाजपेयी यांनी हा दावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी इंदिरा गांधी यांची तुलना दुर्गा देवीशी केली होती असं विधान अभिनेते आणि राजकारणी शत्रुघ्न सिन्हा यांनी केले आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी असा दावा केला होता की भाजप सरकारचा रफाल करार हा युपीएच्या काळात झालेल्या कराराहून अधिक चांगला आहे. हा करार युपीएच्या कराराच्या तुलनेत पैसे आणि वेळ वाचवणारा ठरेल असा दावा पंतप्रधानांनी केला होता, पण या दोन्ही पातळ्यांवर हा करार अपयशी ठरला आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पंतप्रधान मोदी यांचा दावा होता की युपीएपेक्षा त्यांना रफाल स्वस्त मिळतील तसंच लवकर विमानं मिळतील. पण तसं झालं नाही असं राहुल म्हणाले.

द हिंदू या वृत्तपत्राने रफालबाबत नवा खुलासा केला आहे. "रफाल कराराच्या वाटाघाटीसाठी भारताच्या संरक्षण मंत्रालयाने सात जणांची एक टीम तयार केली होती. या टीममध्ये संरक्षण तज्ज्ञ होते. त्या तज्ज्ञ मंडळीपैकी तीन जणांचं असं म्हणणं होतं की या सरकारचा करार हा जुन्या करारापेक्षा अधिक चांगला नाही."

या वृत्ताचा आधार घेत काँग्रेस प्रवक्ते रणदीप सुरजेवाला म्हणाले की चोरी पकडली गेली आहे.

याआधी, रफाल करारावर बुधवारी राज्यसभेत कॅगचा अहवाल सादर करण्यात आला. अहवालानुसार विद्यमान नरेंद्र मोदी सरकारने यूपीएच्या तुलनेत 2.86%ने स्वस्तात करार केला आहे.

दरम्यान प्रसारमाध्यमांनी मोदी सरकारने 9 टक्क्यांनी स्वस्तात रफाल खरेदी केल्याचा दावा केला होता. मात्र तो चुकीचा असल्याचं समोर आलं आहे.

कॅगच्या अहवालात रफाल विमानांची किंमत सांगितलेली नाही. मात्र अहवालात असा दावा करण्यात आला आहे की मागच्या करारापेक्षा या करारात 36 विमानांच्या खरेदीमुळे 17.08 टक्के खर्च वाचला आहे.

राज्यसभेत हा अहवाल सादर केल्यानंतर हा अहवाल म्हणजे सत्याचा विजय आहे अशा आशयाचं ट्विट अरुण जेटलींनी केलं.

ट्वीटमध्ये ते म्हणतात, "सत्यमेव जयते, 2007 च्या तुलनेत 2016 मध्ये स्वस्त किमतीत विमानांची खरेदी झाली आहे. ते लवकरत डिलिव्हर केले जातील आणि त्यांची चांगली देखभालही केली जाईल."

कॅगचा अहवाल सादर होण्यापूर्वी UPA च्या अध्यक्षा सोनिया गांधी, काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी, माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी निदर्शनं केली आणि रफाल करारातील अनियमिततेबाबत स्पष्टीकरण मागितलं.

अरुण जेटलींनी ट्विट केलंय की, "सुप्रीम कोर्ट चूक आहे कॅग चूक आहे आणि फक्त वंशवादच योग्य आहे असं कधीही झालेलं नाही."

कॅगच्या अहवालानुसार रफालची डिलिव्हरी मागच्या कराराच्या निर्धारित वेळेआधीच होणार आहे. आधी डिलिव्हरी 72 महिन्यांत होणार होती. आता ती 71 महिन्यांत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी रफाल करारावरून पुन्हा एकदा पंतप्रधान मोदी यांच्यावर निशाणा साधला आहे. रफाल करार हा दोन पातळीवर अपयशी ठरल्याचं विधान राहुल गांधी यांनी पत्रकार परिषदेत केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले,"दुसरी एक आत्महत्या मुंबईत झाली. त्यात 13-14 पानांची स्यूसाईड नोट मिळाली आहे. त्यात उच्चपदस्थ नावं आहेत. सहा-सात टर्म खासदार राहीलेल्या माणसाने आत्महत्या केली. भाजप नेत्यांना त्याचा छळ करण्याचा परवाना मिळाला आहे का," असा प्रश्न उद्धव ठाकरे यांनी दादरा नगर आणि हवेलीचे खासदार मोहन डेलकरांच्या आत्महत्ये प्रकरणी विचारला आहे.

तसंच ही आत्महत्या 'संशयास्पद' असल्याचं मत शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी मांडलं होतं.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंच्या टीकेला प्रत्युत्तर देत या प्रकरणात कुठेही भाजप नेत्याचं नाव नसल्याचं म्हटलं आहे. "मोहन डेलकरांच्या आत्महत्येत कुठल्याही भाजप नेत्याचं नाव नाही. मोहन डेलकर यांची आत्महत्या दुर्दैवी आहे. कुठल्याही आत्महत्येची चौकशी झाली पाहिजे."

संजय राऊत यांनी शिवसेनेचं मुखपत्र 'सामना'मध्ये 'रोखठोक' सदराअंतर्गत खासदार मोहन डेलकरांच्या आत्महत्येबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले होते.

"मोहन डेलकरांना गेली किमान 20-22 वर्षं मी जवळून ओळखतो. हा माणूस सगळ्यांना थेट भिडणारा आणि नडणारा होता. तो मैदानातून पलायन करील असं कधीच वाटलं नाही," असं म्हणत संजय राऊत पुढे म्हणालेत की, डेलकरांची आत्महत्या हे साधं प्रकरण वाटत नाही.

"सुशांत राजपूतने त्याच्या एका सिनेमात 'आत्महत्या करू नये, निराश होऊ नये' असे संवाद फेकले. त्यामुळे सुशांतसारखा खंबीर मनाचा तरुण आत्महत्या कसा करील? सुशांतची आत्महत्या नसून हत्या असल्याची 'पटकथा' तयार झाली. त्या कथाकारांना डेलकरांच्या आत्महत्येमागे कोणतेच काळेबेरे दिसू नये?" असा प्रश्न संजय राऊत यांनी विचारला आहे.

याच लेखात संजय राऊत यांनी मोहन डेलकरांच्या सद्यस्थितीचाही उल्लेख केला आहे आणि त्यातून त्यांनी दादरा-नगर हवेलीतील शासन-प्रशासन, तसंच भाजपवर निशाणा साधला आहे.

राऊत यांनी लेखात लिहिलंय, "सिल्वासा हे केंद्राशासित प्रदेश. येथे निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधींपेक्षा केंद्राने नेमलेल्या प्रशासकांचेच जास्त चालते. प्रशासन आणि लोकप्रतिनिधी यांचा संघर्ष सुरूच असतो. पुन्हा निवडून आलेले खासदार हे दिल्लीतली सत्ताधारी पक्षाचे नसतील तर त्या निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधीस पिळवणुकीच्या चरकातून जावे लागते, रोज अपमानित व्हावे लागते. त्याची प्रचंड कोंडी होत असते. गेली काही वर्षं डेलकर याच पिळवणुकीच्या चरकातून जात होते."

डेलकरांनी ही खंत वेळोवेळी बोलून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दादरा-नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशातील अपक्ष खासदार मोहन डेलकर यांनी मुंबईत आत्महत्या केली. डेलकर यांचा मृतदेह मुंबईतील मरीन ड्राइव्हच्या सी-ग्रीन हॉटेलमध्ये आढळून आला. यासंदर्भात मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी भाजपवर निशाणा साधला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते म्हणाले "मी अनेक वर्षं या शब्दाचा अभ्यास केला. मी डिक्शनरींमध्ये बघितलं तर याचा अर्थ अस्पृश्य, असहाय, तुच्छ असा अनेक प्रकारचा त्या शब्दाचा अर्थ होता," पंकज तळमळीनं सांगतात.

पंकज मेश्राम यांनी दाखल केलेल्या याचिकेमुळं 'दलित' हा शब्द वापरू नका असा आदेश उच्च न्यायालयानं दिला. त्यानंतर दलित हा शब्द माध्यमांनी वापरू नये त्याऐवजी अनुसूचित जाती शब्द वापरावा असा अध्यादेश माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयानं दिला.

'दलित' हा शब्द वापरावा की नाही याबाबत संमिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. तसेच नाव बदलल्यामुळे दलितांच्या आयुष्यात बदल होईल का? हा प्रश्न देखील विचारला जात आहे. तर 'दलित' हा शब्द क्रांतीचं आणि संघर्षाचं प्रतीक बनला आहे असं देखील तज्ज्ञ म्हणतात.

'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरही हा शब्द वापरत नव्हते होते'

अमरावतीमधले पंकज मेश्राम यांनी ऑगस्ट 2016 मध्ये दलित शब्द वापरण्याला बंदी करावी अशी मागणी करणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात दाखल केली होती.

अॅड. शैलेश नारनवरे यांनी मेश्राम यांच्या वतीनं याचिका दाखल केली होती. ही याचिका करताना प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडिया, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, महाराष्ट्र सरकार यांना प्रतिवादी बनवलं होतं.

ही याचिका 6 जून 2018 रोजी निकाली निघाली. केंद्र सरकारच्या सामाजिक न्याय विभागानं दलित शब्द वापरण्यास बंदी आणणारा अध्यादेश काढला होता.

तसंच महाराष्ट्र सरकारनंही याबाबत तयारी दर्शवल्यानंतर खंडपीठानं याबाबतची कार्यवाही करण्याचे निर्देश प्रेस काउन्सिल ऑफ इंडिया आणि माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय यांना दिले. त्याच आधारावर माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयानं माध्यमांसाठी हे निर्देश दिले आहेत.

"दलित हा शब्द अपमानास्पद वाटत असल्यामुळे मी याचिका दाखल करायचा विचार करत होता." असं पंकज सांगतात.

तुम्हाला याचिका का दाखल करावीशी वाटली असं विचारला असता ते सांगतात, "मी अनेक वर्षं या शब्दाचा अभ्यास केला. मी डिक्शनरींमध्ये बघितलं तर याचा अर्थ अस्पृश्य, असहाय, तुच्छ असा अनेक प्रकारचा त्या शब्दाचा अर्थ होता. म्हणजे ती या समुदायाला दिली जाणारी एक प्रकारची शिवी होती. मग लक्षात आलं की आम्हीच एकमेकांना शिव्या देत आहोत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनीही या शब्दाला विरोध केलेला आहे. भारतीय संविधानातही या शब्दाचा कुठेही उल्लेख केला गेलेला नाही."

"संविधानामध्ये अनुसूचित जाती असाच उल्लेख केलेला आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"दलित हा शब्द अपमानास्पद असल्यानं या शब्दाला विरोध करत याचिका दाखल केली," असं पंकज मेश्राम यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते रणधीर कपूर आणि ऋषी कपूर यांचे धाकटे बंधू होते. आपले वडील राज कपूर यांच्या 'राम तेरी गंगा मैली' या सिनेमापासून त्यांनी अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. हा सिनेमा प्रचंड गाजला.

ऋषी कपूर यांच्या गाजलेल्या प्रेमग्रंथ सिनेमाचं दिग्दर्शनही त्यांनी केलं होतं.

राजीव कपूर यांनी अगदी मोजक्याच सिनेमांमध्ये काम केलं होतं.

नितू कपूर यांनी राजीव कपूर यांच्या निधनाचं दु:ख व्यक्त करत त्यांचा फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ज्येष्ठ अभिनेते राजीव कपूर यांचं हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झालं. ते 58 वर्षांचे होते. राजीव कपूर यांचे मोठे भाऊ रणधीर कपूर यांनी बीबीसीशी बोलताना ही माहिती दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते लेफ्टनंट कर्नल पदावरती निवृत्त झाले. त्यानंतर त्यांनी माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातही काम केलं. 2005 साली त्यांचे वडील बंधू महिंदा राजपक्षे श्रीलंकेचे अध्यक्ष बनले.

त्यानंतरची 10 वर्ष ते श्रीलंकेचे सैन्य प्रमुखही होते. श्रीलंकेत धुमाकूळ घातलेल्या लिबरेशन टायगर्स ऑफ तमिळ इलम म्हणजेच एलटीटीईच्या पाडावाचं श्रेयही याच गोटाभाया राजपक्षे यांना जातं.

श्रीलंकेतल्या गृहयुद्धात जवळपास 1 लाख लोकांनी प्राण गमावले. 2009 साली गृहयुद्ध संपलं. तरीदेखील लोक बेपत्ता होण्याचा सिलसिला सुरूच होता. या दरम्यान आत्मसमर्पण केलेल्या कट्टरतावाद्यांना ठार करण्यात आल्याचे आरोप झाले आहेत. याच काळात तब्बल 20 हजारांहून जास्त नागरिकही बेपत्ता झाले आहेत.

त्या काळात एक पांढरी व्हॅन श्रीलंकेच्या रस्त्यावरून सतत फिरायची. ही व्हॅन मानवाधिकार कार्यकर्ते किंवा एलटीटीई समर्थकांना उचलून न्यायची. गृहयुद्ध संपल्यानंतर ज्येष्ठ पत्रकार एस. व्यंकटनारायण यांनी गोटाभाया राजपक्षे यांची मुलाखत घेतली होती.

त्यावेळी गोटाभाया यांनी एलटीटीईच्या खात्म्याचं श्रेय त्यांचे वडील बंधू आणि तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे यांना दिल्याचं व्यंकटनारायण सांगतात.

ते म्हणतात, "महिंदा राजपक्षे यांनी गोटाभाया यांना सांगितलं की काहीही करून त्यांना हे युद्ध संपवायचं आहे. यासाठी त्यांना जी शस्त्रास्त्रं हवी, त्यांनी सांगावी. गोटाभाया यांनी या खास मोहिमेसाठी भारताकडून शस्त्रास्त्रं मागितली होती. मात्र, त्यावेळी मनमोहन सिंह सरकारची डीएमकेसोबत आघाडी होती. त्यामुळे त्यांनी मदत केली नाही. गोटाभाया यांनी चीन आणि पाकिस्तानकडून मदत मागितली आणि त्यांनी ती शस्त्रास्त्र गोटाभाया यांना पुरवली."

धार्मिक ध्रुवीकरणाचा फायदा

नऊ भावंडांपैकी गोटाभाया पाचव्या क्रमांकाचे. श्रीलंकेतील बहुसंख्य सिंहला समुदायाचे गोटाभाया हे श्रीलंकेतील सर्वात शक्तीशाली समजल्या जाणाऱ्या राजघराण्यातील आहेत.

राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत त्यांना 52.55% मतं मिळाली. या निवडणुकीत त्यांच्या विरोधात सजित प्रेमदासा यांचं आव्हान होतं. सजित प्रेमदासा यापूर्वीच्या मैत्रिपाला सिरीसेना सरकारमध्ये महत्त्वाच्या पदावर होते.

गोटाभाया राजपक्षे आपले बंधू आणि माजी राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे यांच्यासह

श्रीलंकेत याचवर्षी एप्रिल महिन्यात इस्टर संडेच्या दिवशी साखळी बॉम्बस्फोट झाले. त्यात 250 हून जास्त लोकांचा मृत्य झाला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

70 वर्षीय गोटाभाया राजपक्षे यांनी नुकतीच श्रीलंकेचे आठवे अध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली. गोटाभाया यांनी तब्बल 20 वर्षं श्रीलंकेच्या सैन्यात सेवा बजावली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते सांगतात, "लोक मला म्हणतात की, तुमचा हा व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेयर केला जातोय. मला हे ऐकलं की भारी वाटतं. त्या व्हीडिओमुळे माझी चर्चा झाली. माझं नाव झालं. मला खूप मदत झाली."

पण, आता कोरोनाच्या साथीमुळे त्यांचा व्यवसाय ठप्प झाला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बेंजामिन आयडू हे डान्स करणारे शववाहक आहेत. त्यांचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते सांगायचे, बहुतांश अभिनेत्यांना अभिनयाशिवाय इतर गोष्टीच शिकायच्या आहेत.

बॉडीबिल्डिंगचा अभिनयाशी काय संबंध आहे? घोडेस्वारी आणि तलवारबाजीचा अभिनयाशी काय संबंध आहे? असा प्रश्न त्यांनी या मुलाखतीत विचारला होता.

त्यावेळी ऋषी कपूर म्हणाले होते, शरिरातले स्नायू बळकट बनवण्याआधी चेहऱ्यावरचे हावभाव तरी शिकून घ्या. अभिनय शिका. आज अभिनेते सर्वप्रथम आपला शर्ट उतरवण्याचीच घाई करतात.

या मुलाखतीत ऋषी कपूर म्हणाले होते, सध्याच्या काळात चांगला अभिनय करू शकणारे अभिनेतेच टिकू शकतात. इतर कामात कितीही पारंगत असले तरी अभिनयाचा दर्जा साधारण असलेले कलाकार इथं काम करू शकणार नाहीत.

एक अभिनेता म्हणून माझं कधीच कौतुक झालं नाही, असं ऋषी कपूर म्हणायचे. याचे जबाबदार ते स्वतःलाच मानत. प्रेक्षक आणि समीक्षकांसमोर कोणतीही नवी गोष्ट आपण केली नाही, याचा त्यांना खेद वाटायचा.

मी अभिनेत्रीसोबत रोमान्स करायचो. झाडांच्या आजूबाजूला नाचत होतो. उटी, काश्मीर आणि स्वित्झर्लंडमध्ये गाणी गात होतो. सगळ्या जगात माझं नाव स्वेटरमॅन पडलं होतं. मला कधीच वेगळ्या भूमिका दिल्या गेल्या नाहीत. त्याच वेळी माझ्या समकालीन अभिनेत्यांना वेगवेगळ्या प्रकारच्या भूमिका करण्याची संधी मिळत होती.

'माझी स्टाईल नव्हती कारण मी नैसर्गिक अभिनेता होतो'

त्या मुलाखतीत ऋषी कपूर यांनी आपली काहीच तक्रार नाही, असं सांगितलं. मुलाखतीत ऋषी कपूर पुढे म्हणाले होते, "माझं 25 वर्षांचं लांबलचक रोमँटिक करिअर राहिलं. मोठा स्टार नसलो तरी पाच मोठ्या अभिनेत्यांपैकी एक मी होतो. त्यावेळी 25 वर्षांपर्यंत असं करिअर कोणत्याच अभिनेत्याचं नव्हतं."

देव आनंद, जितेंद्र, राजेश खन्ना आणि अमिताभ बच्चन यांनीसुद्धा तीन वर्षांचा ब्रेक घेतला होता. आज फिल्म इंडस्ट्रीमध्ये तीन खानांनी (आमिर खान, सलमान खान आणि शाहरूख खान) 25 वर्षं काम केलं. कारण सध्याच्या काळात हे सोपं आहे.

आपल्या अभिनयाची कोणतीही स्टाईल नाही. पण मी एक नैसर्गिक अभिनेता आहेत, असं कपूर म्हणायचे.

ज्या अभिनेत्यांची स्टाईल होती. ते एक कलाकार या नात्याने असुरक्षित होते. त्यामुळे त्यांना या स्टाईलचा आधार घ्यावा लागला होता, असं त्यांचं मत होतं.

ऋषी कपूर यांनी गेल्या काही काळापासून वेगवेगळ्या भूमिका स्वीकारल्या. या काळात अशा भूमिका करण्याची संधी मिळत आहे, याचा त्यांना आनंद वाटायचा.

पूर्वीच्या काळी प्रत्येक अभिनेत्याला तीन-चार सिनेमे हरवणे-सापडणे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रुपेरी पडद्यावरचा आपला अभिनय आणि ट्विटरवर आपले विचार स्पष्टपणे मांडण्यासाठी ऋषी कपूर प्रसिद्ध होते. पण त्यांना आजकालचे तरूण अभिनेते आवडायचे नाहीत. आज त्यांचं  मुंबईतील रुग्णालयात निधन झालं . ऋषी कपूर यांनी 2018 मध्ये बीबीसीला एक मुलाखत दिली होती. त्या मुलाखतीमधील काही भाग येथे देत आहोत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ते साबरमती आश्रमाला भेट देतील की नाही याबाबत अद्याप संदिग्धता आहे. मात्र या तयारीत कोणत्याही प्रकारची उणीव राहणार नाही यासाठी निकराचे प्रयत्न सुरू आहेत. मोटेरा स्टेडियमधील कार्यक्रमानंतर मोदी आणि ट्रंप साबरमती आश्रमाला भेट देतील आणि तिथेच चर्चा करतील असं गुजरात सरकारच्या सुत्रांनी ANI या वृत्तसंस्थेला सांगितलं. बीबीसीने अद्याप या बातमीवर शिक्कामोर्तब केलेलं नाही.

सध्या शहरात विद्युत रोषणाई करण्यात आली आहे. ट्रंप यांच्या 22 किमी रोड शो दरम्यानच्या परिसरात सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली असून ठिकठिकाणी पोलीस तैनात करण्यात आले आहेत. डोनाल्ड ट्रंप, मेलानिया ट्रंप आणि मोदी यांचे होर्डिंग संपूर्ण शहरात लावण्यात आले आहेत. नमस्ते ट्रंप हा कार्यक्रम भारत अमेरिका व्यापारी संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी महत्त्वाचं मानलं जात आहे.

सध्या अहमदाबाद शहराला छावणीचं रूप आलं आहे. सगळीकडे पोलीस तैनात झाले आहेत. तैनात झालेल्या पोलिसांबरोबर ज्येष्ठ पोलीस अधिकारीही आहेत. या रस्त्यावर कायम पोलिसांच्या गाडीचा सायरन ऐकू येतो. ज्या लोकांनी काळे कपडे घातलेत किंवा रस्त्यावर पडलेल्या वस्तू याकडे गांभीर्याने पाहिलं जात आहे.

रस्त्याच्या बाजूला सुरक्षा तपासणीसाठी केबिन उभारण्यात आल्या आहेत. ज्या ठिकाणाहून ट्रंप यांचा ताफा जाणार आहे तिथल्या रोड शो मध्ये सहभागी व्हायचं असेल तर सुरक्षा तपासणी करणं अनिवार्य आहे. या 22 किमीच्या मार्गावर लोखंडी बॅरिकेड उभारले आहेत.

अहमदाबादचे पोलीस उपायुक्त विजय पटेल यांनी पत्रकार परिषदेत दिलेल्या माहितीनुसार या कार्यक्रमासाठी 12000 पोलिसांना तैनात करण्यात आलं आहे. पोलीस दल, राखीव पोलीस दल यांच्याबरोबरच साबरकांठा, मेहसेना, बनासकांठा  या जिल्ह्यातून आयपीएस अधिकाऱ्यांना पाचारण करण्यात आलं आहे.

याबरोबरच US Secret service,  NSG आणि SPG चे अधिकारीही या कार्यक्रमात सुरक्षा व्यवस्था पाहतील.

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार पोलिसांतर्फे या मार्गावर कोणताही गैरप्रकार टाळण्यासाठी Anti Drone technology  चा वापर केला जाणार आहे. या मार्गावर NSG ची अँटी स्नायपर टीम तैनात राहील.

रविवारी रस्त्यावर ज्या गाड्या दिसत आहेत, त्या अहमदाबाद महापालिकेच्या , पोलिसांच्या आणि किंवा सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या आहेत. सध्या हे विभाग या तयारीत व्यस्त आहेत.

अहमदाबाद महापालिकेचे आयुक्त विजय नेहरा यांनी ट्वीट करत लोकांना रोड शोला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या स्वागतासाठी अहमदाबाद शहर सज्ज झालं आहे. अहमदाबाद येथील सरदार पटेल स्टेडिअम किंवा मोटेरा स्टेडिअमवर ते आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी एका सभेला संबोधित करतील.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेजश कोठारी मुंबईच्या नायर रुग्णालयातील लसीकरण केंद्रात आपल्याला आलेला अनुभव सांगतात. तेजश यांच्यासह साठ-सत्तर जणांना तिथे चार तास ताटकळत वाट पाहावी लागली, पण त्यांना लस मिळू शकणार नसल्याचं सांगण्यात आलं.

भारतात 18 ते 44 वयोगटासाठी कोव्हिड प्रतिबंधक लसीकरणाला सुरुवात होऊन आता बारा दिवस झाले आहेत. पण मुंबईत अजूनही लोकांना लशीसाठी कोविन अॅपवर नाव नोंदवण्यात आणि अपॉइंटमेंट घेताना अडचणी येत आहेत.

पण नोंद करण्याचा पहिला टप्पा पार केल्यावरही बुधवारी मुंबईत काहींना लस मिळण्यात अडचणी आल्या.

कोविन अॅपवर सकाळी लसीकरणासाठीचे वेळ नोंदणी सुरू असल्याचं दिसल्यावर तेजश यांनी लगेच 11 ते 2 दरम्यानची वेळ घेतली. नायर हॉस्पिटलमध्ये त्यांना लशीच्या डोससाठी वेळ मिळाली होती.

तेजश यांच्याप्रमाणेच इतर सुमारे सत्तर जणांनी नायर हॉस्पिटलमध्ये वेळ नोंदवली होती आणि त्यांना वेळ मिळाल्याची पोचपावती तसंच एसएमएसही आला होता. पण नायर रुग्णालयात पोहोचल्यावर वेगळं चित्र दिसलं.

लसीकरणावरून गोंधळाची परिस्थिती

लस घेण्यासाठी नायर रुग्णालयात आलेले एक नागरिक सांगतात, "साधारण साडेदहा वाजता आम्ही साठ सत्तर जण इथे आलो होतो. त्यांनी आमची रिसिट आणि आधार कार्ड पाहून आणि आम्हाला बाजूला बसायला सांगितलं. दहा पंधरा मिनिटांनंतर आम्हाला सांगण्यात आलं की तुमची अपॉइंटमेंट वैध नाहीतुम्हाला पुन्हा नोंदणी करावी लागेल, आज तुम्हाला लस देऊ शकत नाही.

"आम्ही आरोग्य सेतू अॅप चेक केलं तर आमची अपॉइंटमेंट तिथून गेलेली दिसली. पण आम्ही रीसीट डाऊनलोड करून ठेवली होती. पावती दाखवल्यावर अधिकाऱ्यांनी हा तांत्रिक बिघाड असल्याचं सांगितलं."

गर्दी जमा झाल्यानं पोलिस तिथे आले आणि लोकांना जायला सांगू लागले कारण सोशल डिस्टंसिंग राखणं शक्य नव्हतं.

काहींनी नायर हॉस्पिटलच्या प्रशासनाशी आणि तिथल्या अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधला. तेव्हा त्यांना आपण काहीच करू शकत नसल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

तर आरोग्य विभागाच्या हेल्पलाईनवरून हा केंद्र सरकारचा प्रश्न आहे, असं उत्तर मिळाल्याचं काहीजण सांगतात. हा लोकांच्या जीवाशी खेळ झाला, अशी प्रतिक्रिया जमलेल्या लोकांमध्ये उमटली. कुणीच प्रतिसाद देत नाहीये की जबाबदारी देत नाहीये, अशी तक्रार त्यांनी केली आहे.

चार तासांनंतरही अनेकांना नेमकं काय होत आहे याचं उत्तर मिळालं नाही. इथे नोंदणी करून आलेले अनेकजण हे दूरच्या उपनगरांतून आले होते. त्यांनीही घडल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आम्ही दहा बारा दिवसांपासून प्रयत्न करतो आहोत. आज अखेर अपॉइंटमेंट मिळाली, आणि इथे येऊन कळतं की आमचं नावच नोंदवलं गेलं नाही आणि आम्हाला लस मिळणार नाही. हे धक्कादायक आहे."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेजस्वी यादव

बिहारमध्ये निवडणुकांचं बिगूल वाजलं आहे. नितीश कुमार, लालूप्रसाद यादव या मोठ्या नेत्यांची दुसरी फळीही आता रिंगणात आहे. लालूप्रसाद यांचे चिरंजीव आणि बिहारचे माजी उपमुख्यमंत्री असलेले तेजस्वी यादव यांच्या राजकीय कारकीर्दीसाठी ही निवडणूक महत्त्वाची आहे.

बिहारच्या राजकारणात उपमुख्यमंत्रिपदापर्यंत आगेकूच करणाऱ्या तेजस्वी यांनी क्रिकेटच्या मैदानावर विशेषत: आयपीएल स्पर्धेत मुशाफिरी केली आहे असं सांगितलं तर! विश्वास बसत नाहीये? पण हे अगदी खरं आहे. तेजस्वी यादव 2009 ते 2012 या कालावधीत दिल्ली डेअरडेव्हिल्स या आयपीएल संघाचा भाग होते.

2012 मध्ये आयपीएलमधील एकेक वाद उफाळून समोर येत होते. संसदेत यावर बोलताना लालू प्रसाद यादव म्हणाले होते की, माझा मुलगी तेजस्वी आयपीएल स्पर्धेत दिल्ली संघाचा भाग आहे. पण त्याला संघात निवड झालेल्या खेळाडूंना पाणी देण्यासाठीच ठेवलं आहे. खेळायची संधीच देत नाहीत.

लालूंचे हे उद्गार एका राजकारण्याचे नसून, एका त्रस्त बापाचे होते.

तेजस्वी यांचा आयपीएल प्रवास

बॅटिंग करू शकणारा बॉलर अशी तेजस्वी यांची डोमेस्टिक क्रिकेटमधली ओळख होती. प्रत्येक आयपीएल संघ नव्या तरुण खेळाडूंना ताफ्यात सामील करतो, जेणेकरून त्यांना शिकण्याची संधी मिळावी. याच विचारातून तेजस्वी यांना दिल्लीने संघात समाविष्ट केलं.

2009 मध्ये वीरेंद्र सेहवाग दिल्ली डेअरडेव्हिल्सचा कर्णधार होता. त्यावेळी दिल्ली संघात पॉल कॉलिंगवूड, एबी डीव्हिलियर्स, तिलकरत्ने दिलशान, गौतम गंभीर, ग्लेन मॅकग्रा, आशिष नेहरा, डॅनियल व्हेटोरी, डेव्हिड वॉर्नर अशा एकापेक्षा एक खेळाडूंचा समावेश होता.

2009 मध्ये दिल्लीने प्लेऑफ्समध्ये प्रवेश केला होता. पहिल्या सेमी फायनलमध्ये डेक्कन चार्जर्सने दिल्लीला ६ विकेट्सनी नमवलं होतं.

2010 मध्ये दिल्लीचं नेतृत्व गौतम गंभीरच्या हाती आलं. मात्र तरीही तेजस्वीला एकाही मॅचमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली नाही. दिल्लीला त्या हंगामात प्लेऑफ्ससाठी पात्र होता आलं नाही. 14 मॅचेसमध्ये त्यांनी 7 मॅचेस जिंकल्या तर 7 हरल्या. दिल्लीला पाचव्या क्रमांकावर समाधान मानावं लागलं.

2011 मध्ये पुन्ही वीरेंद्र सेहवागकडे दिल्लीचं नेतृत्व सोपवण्यात आलं. मात्र तरीही तेजस्वीला एकाही मॅचमध्ये खेळवण्यात आलं नाही. त्या हंगामात दिल्लीने जेमी होप्स, वरुण आरोन, अजित आगरकर, आरोन फिंच, कॉलिन इन्ग्राम, इरफान पठाण, रोलँफ व्हँन डर मर्व्ह यांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बिहार निवडणुकांमध्ये आरजेडीचा चेहरा असलेले तेजस्वी यादव आयपीएल स्पर्धेत खेळायचे सांगितलं तर!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेजस्वी यादव

बुधवारीही (4 नोव्हेंबर) सकाळपासून 16-17 सभा घेतल्या. त्यानंतर मधेपुराच्या सागर सेवा सदनमध्ये त्यांची मुलाखत बीबीसीने घेतली. यावेळी तेजस्वी यादव यांनी नितीश कुमार सरकारवर आरोपांच्या फैरी झाडल्या. बिहारमध्ये बेरोजगारी हा मुद्दा कधीच नव्हता. या निवडणुकीत हा प्रमुख मुद्दा बनला आहे. लोक स्थलांतर करत आहेत. तसंच नितीश कुमार यांचं सरकार भ्रष्टाचारी असून त्यांनी 60-60 घोटाळे केल्याचा आरोप तेजस्वी यादव यांनी केला.

तेजस्वी यादव यांच्या मुलाखतीतील संपादित अंश इथं देत आहोत.

प्रश्न - तुम्हाला प्रतिसाद कसा मिळतोय, काय अपेक्षा आहेत?

उत्तर - लोकांमध्ये खूप उत्साह आहे. आम्ही एक अजेंडा पुढे ठेवला आहे. कमाई, शिक्षण, औषध आणि सिंचन. हेच निवडणुकीचे मुद्दे असतील. आम्ही याच गोष्टी लोकांसमोर मांडायचं ठरवलं आहे. भ्रष्टाचार हा इथला प्रमुख मुद्दा आहे. नितीशकुमार यांच्याविरुद्ध लोकांमध्ये फक्त आक्रोशच नाही, तर द्वेषसुद्धा आहे. गेल्या 15 वर्षांपासून त्यांचं सरकार आहे. पण लोकांना काहीच मिळालं नाही. लोकांना स्थलांतर करावं लागलं. यामुळेच आम्ही महागठबंधन करून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला.

प्रश्न - या निवडणुकीचा अजेंडा 10 लाख रोजगार हा आहे. हे एक आंदोलन असल्याचं तुम्ही म्हणत आहात. पण ही कल्पना लोकांकडून मिळाली की तुमचीच कल्पना लोकांकडून मांडली गेली?

उत्तर - आम्ही निवडणुकीत कधीच बेरोजगारी हा मुद्दा बनल्याचं आतापर्यंत पाहिलं नाही. पण बिहारमध्ये कोरोना काळात बेरोजगारीचा दर सर्वाधिक आहे. इथं बेरोजगारी दर 46 टक्के आहे. लोकांमध्ये गेल्यानंतर त्यांच्या अडचणी तुम्हाला समजतात.आम्ही आधीही लोकांचे मुद्दे घेतले. कोरोना काळात बेरोजगारी हटाव यात्रेवर आम्ही निघालो होतो. लोकांच्या मूलभूत गरजा म्हणजेच अन्न, वस्त्र, निवारा यांचा मुद्दा आम्ही पुढे केला होता. 15 वर्षं राज्याची सत्ता उपभोगणाऱ्यांकडे कोणताच उपाय नाही.

प्रश्न - तुम्ही 15 वर्षांची गोष्ट करत आहात. पण NDA आघाडी तुमच्या वडिलांचा जंगलराज हा मुद्दा बनवण्याचा प्रयत्न करत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आपल्या सभांमध्ये लालू-राबडी यांचा काळ आठवा, असं सांगत असतात. याबाबत तुम्ही काय सांगाल? तुमचं सरकार आल्यास कायदा आणि सुव्यवस्था कशी राखली जाईल?

उत्तर - गेल्या 15 वर्षांत त्यांनी काहीच केलं नाही. म्हणूनच जंगलराजचा मुद्दा बनवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

ते इतिहासातील गोष्टी उकरून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बिहार निवडणुकीच्या प्रचारासाठी गुरुवार (5 नोव्हेंबर) शेवटचा दिवस होता. सत्ताधारी जनता दल (संयुक्त)-भाजप यांच्या आघाडीला राजद-काँग्रेसच्या महागठबंधनचं कडवं आव्हान आहे. महागठबंधनचे नेते तेजस्वी यादव  यांनी प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी 17 सभा घेतल्या. आतापर्यंत त्यांनी जवळपास 230 प्रचारसभा बिहार निवडणुकीसाठी घेतल्या. इतक्या सभा इतर कोणत्याच नेत्याने घेतलेल्या नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेल अविव्हजवळच्या लोड शहरात दंगली उसळल्यानंतर आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे.

लोड शहरामध्ये उसळलेल्या दंगलींमध्ये इस्रायली अरबांचा सहभाग होता. यामध्ये गाड्या पेटवून देण्यात आल्या. तर एका कारवर रॉकेट आदळल्याने इस्रायली अरब बाप-लेकीचा यात मृत्यू झाला.

गाझामधल्या द हनाडी टॉवर या 13 मजली इमारतीवर हवाई हल्ला करण्यात आला. हल्ला होण्याच्या दीड तास आधीच इथले रहिवासी आणि स्थानिकांनी परिसर रिकामा करावा अशा सूचना देण्यात आल्या होत्या, असं रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने म्हटलंय.

पण आपण रॉकेट्सनी हल्ला करत गाझामधल्या दहशतवाद्यांना लक्ष्य करत असल्याचं इस्रायलच्या सैन्याने म्हटलंय.

गेल्या काही वर्षांमधला हा सर्वांत भयानक हिंसाचार असून यामध्ये आतापर्यंत 40 जण मारले गेले आहेत.

सोमवार संध्याकाळपासून पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी मध्य आणि दक्षिण इस्रायलच्या दिशेने हजारापेक्षा जास्त रॉकेट्स डागली असल्याचं इस्रायलच्या लष्कराने म्हटलंय.

तेल अविव्हजवळच्या लोड शहरात झालेल्या दंगलींत अनेक वाहनं, दुकानं, सिनेगॉग पेटवून देण्यात आले.

तर इमारतींवर हवाई हल्ला करण्यात आल्यानंतर तेल अविव आणि बीरशेबावर 200 पेक्षा जास्त क्षेपणास्त्रं डागल्याचं पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी म्हटलंय.

तेल अविवजवळच्या लोड शहरात इस्रायली अरबांनी निदर्शनं केली. त्याचं रूपांतर नंतर दंगलींत झालं. आंदोलकांनी पोलिसांवर दगडफेक केली, तर प्रत्युत्तरादाखल पोलिसांनी स्टेन ग्रेनेड वापरले. या दंगलींत 12 जण जखमी झाले आहेत.

एका कारवर रॉकेट आदळल्याने इस्रायली अरब बाप-लेकीचा यात मृत्यू झाला, तर आई या हल्ल्यात जखमी झाल्याची बातमी टाईम्स ऑफ इस्रायलने दिली आहे.

हॉलॉनमध्ये हल्ला झालेली बस

सिनेगॉग आणि काही दुकानंही पेटवून देण्यात आल्याचं इस्रायली माध्यमांनी म्हटलंय.

जेरूसलेममध्ये अशांतता निर्माण झाल्यानंतरच्या गेल्या काही दिवसांमध्ये दोन्ही बाजूंनी शांतता बाळगण्याचं आवाहन आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून करण्यात येतंय.

कट्टरवाद्यांनी इस्रायलमधल्या जेरुसलेम आणि इतर भागांच्या दिशेने शेकडो रॉकेट्स डागलेली आहेत.

इस्रायलमधल्या या भागांमध्ये 3 जण मारले गेले आहेत. तर इस्रायलने केलेल्या हवाई हल्ल्यात किमान 28 पॅलेस्टाईन नागरिक मारले गेले आहेत.

हमास या कट्टरवादी गटाने गेल्या काही वर्षांत पहिल्यांदाच जेरुसलेमच्या दिशेने रॉकेट्स डागत मर्यादेचं उल्लंघन केलं असल्याचं इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इस्रायलमधल्या लोड (Lod) या मध्यवर्ती शहरामध्ये उसळलेल्या दंगलींनंतर या शहरात आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे. तर गाझापट्टीतल्या एका बहुमजली इमारतीवर इस्रायलने हवाई हल्ला करून ती पाडल्यानंतर आपण इस्रायलमधल्या तेल अविव शहरावर 1000 क्षेपणास्त्रं डागल्याचं पॅलेस्टाईन कट्टरवाद्यांनी म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलंगणा राष्ट्रीय समितीने अपेक्षेप्रमाणे सर्वाधिक जागा मिळवत मनपा राखली असली. इथं मोठी ताकद असलेल्या एमआयएम पक्षानेही वर्चस्व कायम राखलंय. पण, भारतीय जनता पार्टीने लक्षवेधी कामगिरी करत ४० जागांचा आकडा ओलांडला. आणि महत्त्वाचं म्हणजे सत्तारुढ तेलंगणा राष्ट्रीय समितीच्या मतांना खिंडारही पाडलं.

या निवडणूक प्रचारात भाजपने अमित शाह, योगी आदित्यनाथ, स्मृती इराणी आणि राष्ट्रीय अध्यक्ष जे पी नड्डा यांना उतरवलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय जनता पार्टीने पुरेपूर जोर लावलेल्या आणि जोरदार शक्तीप्रदर्शन केलेल्या हैदराबाद मनपा निवडणुकीचा निकाल अखेर लागला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलंगणा विधानसभा बरखास्त तर होणारच ती तर काळ्या दगडावरची रेघ होती. नव्यानं स्थापन झालेल्या तेलंगणा राज्याच्या विधानसभेची पहिली निवडणूक 16व्या लोकसभेच्या 2014च्या निवडणुकीसोबतच झाली होती. आंध्र प्रदेशचं विभाजन झाल्यावर, पहिलं सरकार स्थापन झालं ते के. चंद्रशेखर राव यांच्या नेतृत्वाखाली 2 जून 2014 रोजी.

सरकारचा नऊ महिन्यांचा कार्यकाळ शिल्लक असूनही मुख्यमंत्र्यांनी विधानसभा बरखास्त करण्याची शिफारस केली. ती राज्यपाल ESL नरसिम्हा यांनी तत्काळ मान्य केली. तसंच केसीआर यांना काळजीवाहू मुख्यमंत्री म्हणून काम पाहण्यास सांगितलं आहे.

आता निवडणुका कधी घ्यायच्या याचा निर्णय निवडणूक आयोग घेईल. त्यात केंद्र सरकारचं मतही महत्त्वाचं ठरणार आहे.

मोदी सरकारच्या काही निर्णयांवर टीका करतानाच केसीआर यांनी नरेंद्र मोदी यांच्याशी व्यक्तिगत पातळीवर चांगले संबंध ठेवले होते. आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देण्याच्या मुद्दयावरून लोकसभेत दाखल करण्यात आलेल्या अविश्वास प्रस्तावाच्या वेळी बोलताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केसीआर याचं कौतुक केलं होतं.

मुख्यमंत्र्यांनी घेतली मोदींची भेट.

विधानसभा बरखास्तीचा निर्णय घेण्यापूर्वी केसीआर यांनी दिल्लीमध्ये पंतप्रधानांची भेटही घेतली होती. डिसेंबर महिन्यात होऊ घातलेल्या राजस्थान, छत्तीसगढ आणि मध्य प्रदेश या तीन राज्यांच्या निवडणुकांबरोबरच तेलंगणामध्येही निवडणूक होणे अपेक्षित आहे.

नेमकं धोरण काय?

विधानसभेचा कार्यकाळ शिल्लक असताना मुदतीआधी ती बरखास्त करणे हा जनतेच्या पैशांचा अपव्यय नाही का? केसीआर यांनी काहीही कारणं दिली असली तरी राजकीय पार्श्वभूमी हेच प्राथमिक कारण आहे.

केसीआर यांना केंद्राच्या राजकारणात अधिक रस आहे. स्वत:ला केंद्रात महत्त्वाचं स्थान मिळवायचं आणि राज्याची धूरा मुलगा के. तारका रामाराव यांच्या हाती सोपवायची असा त्यांचा इरादा आहे.

विधानसभा बरखास्त झाल्यावर पक्षाची जाहीर सभा झाली.

बहुतांश राजकीय निरिक्षकांचं म्हणण्यानुसार, मोदी लाट आता ओसरली आहे आणि काँग्रेसला फारसं काही साध्य करता आलेलं नाही. त्यामुळेच प्रादेशिक पक्षांना चांगले दिवस येतील आणि केंद्रात महत्त्वाची जबाबदारी मिळेल, अशी प्रादेशिक नेत्यांची धारणा झाली आहे. त्यासाठी देवेगौडा यांच्या पंतप्रधानपदाचा दाखला दिला जातो.

केंद्रात चर्चेत राहायचं असेल तर प्रदेशातलं राजकारण त्यांच्याभोवती फिरायला हवं, याची जाणीव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तेलंगणा विधानसभा बरखास्त तर होणारच होती. यामागची नेमकी कारणं काय आणि नियोजन कसं केलं गेलं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलंगणाच्या नालगोंडाच्या जिल्ह्यात ऑनर किलिंगचं हे प्रकरण समोर आलं आहे. जिल्ह्यातील मिरयालागुडा शहराच्या बाहेर 24 वर्षीय पेरुमल्ला प्रणय या युवकाची त्याच्या गरोदर पत्नीसमोर निर्घृणपणे हत्या करण्यात आली.

डॉक्टरकडून पत्नीची तपासणी करून ते दोघं हॉस्पिटलमधून बाहेर पडले होते. तेव्हा दोन अज्ञात व्यक्तींनी धारदार शस्त्रांनी प्रणयच्या मानेवर जोरदार प्रहार केले. त्यात प्रणयचा जागच्या जागीच मृत्यू झाला.

प्रणय आणि अमृता यांचं यावर्षी 31 जानेवारीला लग्न झालं होतं. त्यांचा प्रेमविवाह होता आणि त्यामुळेच दोघांचे कुटुंबीय त्यांच्यावर नाराज होते. दरम्यान प्रणयच्या घरच्यांनी अमृताला स्वीकारलं होतं. अमृताच्या घरचे मात्र नाराज होते.

हे सगळं प्रकरण ऑनर किलिंगचं असावं, असा पोलिसांना संशय आहे.

"हे प्रकरण ऑनर किलिंगचं आहे असं समजूनच या प्रकरणाचा तपास करत आहोत," अशी माहिती जिल्ह्याचे पोलीस अधीक्षक रंगनाथ यांनी बीबीसी तेलुगूशी बोलताना दिली.

अमृताच्या वडिलांवर संशय

प्रणय दलित समाजाचा तर अमृता आर्य वैश्य समुदायाची आहे. अमृताच्या वडिलांचा रिअल इस्टेटचा व्यवसाय आहे. पोलिसांना अमृताच्या वडिलांवर हत्या केल्याचा संशय आहे. कारण दोघांनी कुटुंबीयांच्या मर्जीविरुद्ध लग्न केलं होतं.

प्रणय आणि अमृता

त्या दोघांची मैत्री झाली तेव्हा प्रणय 10वीत आणि अमृता 9वीत शिकत होती. दोघांचं शिक्षण बी.टेक.पर्यंत झालं आहे. दोघांनी आपल्या कुटुंबीयांकडे लग्नाची परवानगी मागितली होती.  अमृताचे वडील मारुती राव यांनी लग्नाला ठाम नकार दिला होता.

मुलीला परत बोलावण्याचे प्रयत्न

त्यानंतर दोघांनी हैद्राबादमध्ये जाऊन आर्य समाजाच्या विधींनुसार लग्न केलं. दोघं परत आले आणि प्रणयच्या घरात राहू लागले.

लग्नानंतर मारुती राव यांनी मुलीला परत बोलावण्याचा प्रयत्न केला मात्र तिने याला नकार दिला.

प्रणयच्या लग्नानंतर दोनच महिन्यात त्यांना प्रणयची हत्या करायची होती आणि त्यामुळे प्रणयसुद्धा काळजीत होता, असं सांगण्यात येतं.

त्यातच अमृता गरोदर राहिली.

शुक्रवारी प्रणय आणि त्याची आई अमृताला घेऊन मिरयालागुडाच्या खासगी इस्पितळात तपासणीसाठी घेऊन गेली आणि तिथेच ही घटना घडली.

सीसीटीव्हीत कैद झाली घटना

ते दुपारी 12 वाजता आत गेले. 1.30 वाजता तपासणी झाल्यावर जेव्हा ते बाहेर आले तेव्हा एका व्यक्ती त्यांचा पाठलाग करू लागली. ते काही अंतरावर गेले होते तोवर या व्यक्तीने प्रणयच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ती 5 महिन्यांची गरोदर होती. ती आणि तिचा नवरा, सासू हॉस्पिटलमध्ये तपासणीसाठी आले होते. डॉक्टरना भेटून ते बाहेर पडले. हॉस्पिटलच्या गेट बाहेर येताच मागून आलेल्या एका व्यक्तीने नवऱ्याच्या मानेवर दोन वार केले. काही कळण्याच्या आतचं नवरा जागीच गतप्राण झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलंगणाच्या रंगरेड्डी जिल्ह्यातील अब्दुल्लापूरमेट विभागाच्या तहसीलदार विजया रेड्डी या सोमवारी (4 नोव्हेंबर) दुपारी त्यांच्या चेंबरमध्ये होत्या. तेव्हा ही भयंकर घटना घडली. त्यात तहसीलदार विजया रेड्डी यांचा मृत्यू झाला.

अब्दुल्लापूरमेट विभागाच्या गोरेल्ली गावातील सुरेश नावाच्या शेतकऱ्यानं हे कृत्य केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं आहे.

दुपारच्या जेवणाच्या सुट्टीत सुरेश तहसील कार्यालयात आला. तहसीलदार चेंबरमध्ये येताच दार पेटवून दिलं आणि विजया यांनाही पेटवलं, अशी माहिती प्रत्यक्षदर्शींनी दिली आहे. या घटनेत सुरेशसह तहसीलदार विजया यांचा चालक आणि अन्य एक व्यक्ती भाजली आहे.

जखमींना हयातनगर येथील एका हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं. जखमींपैकी एकाची प्रकृती अत्यंत गंभीर असल्याचं पोलिसांनी सांगितलं आहे.

घटनेची माहिती मिळताच रंगरेड्डीचे जिल्हाधिकारी, राचकोंडाचे पोलीस आयुक्त महेश भागवत आणि पोलीस उपायुक्त सनप्रीत सिंग यांनी घटनास्थळी धाव घेतली.

मृत तहसीलदाराचं पूर्ण नाव पुट्टा विजया रेड्डी असं होतं. त्यांचे पती सुभाष रेड्डी हे पदवी महाविद्यालयात प्राध्यापक आहेत. त्यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी अशी दोन अपत्य आहेत.

विजया रेड्डी मूळच्या नालगोंडा जिल्ह्यातील मुनीक्कोडू मंडलम कलवालपल्ली गावच्या होत्या. त्यांनी 2009 मध्ये गट-2 मधून सरकारी नोकरीला सुरुवात केली होती.

'जमिनीच्या वादातून हल्ला'

सुरेशनं हा हल्ला जमिनीच्या वादातून केला असून तपास सुरू आहे आणि लवकरच यासंबंधीचे अधिक तपशील जाहीर करण्यात येतील, अशी माहिती राचकोंडाचे पोलीस आयुक्त महेश भागवत यांनी प्रसारमाध्यमांना दिली.

सुरेशच्या जमिनीसंदर्भात खटला सुरू असून जमीन तपशिलाबाबत महसूल नोंदीत दुरुस्ती केल्यामुळे वाद निर्माण झाल्याचं पोलिसांनी सांगितलं.

विजया रेड्डी यांच्यावर झालेल्या हल्ल्यावर राज्यमंत्री सविता इंद्र रेड्डी यांनी खंत व्यक्त केली. महसूल विभागाच्या अडचणींचा राग एखाद्या अधिकाऱ्याच्या जीवावर काढणे अतिशय वाईट असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

उपजिल्हाधिकारी तसंच तहसीलदार असोसिएशनतर्फेही या घटनेचा तीव्र निषेध करण्यात आला आहे.

तेलंगणा राज्याच्या उपजिल्हाधिकारी असोसिएशनच्या प्रवक्त्या व्ही. लच्छी रेड्डी आणि तेलंगणा तहसीलदार असोसिएशनचे प्रवक्ते एस. रामू यांनी अब्दुल्लापूरमेटच्या तहसीलदार विजया रेड्डी यांच्यावरचा हल्ला अतिशय क्रूर असल्याचं म्हटलं आहे.

या संदर्भात त्यांनी एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जमिनीच्या वादातून एका शेतकऱ्यानं तहसीलदाराला जिवंत जाळल्याची धक्कादायक घटना तेलंगणामध्ये घडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलंगणातली निवडणूक ही तेलंगणा राष्ट्र समिती आणि अन्य पक्ष अशी झाली.

बीबीसी तेलुगूचे संपादक GS राममोहन यांनी तेलंगणाचा विजयाचा अर्थ उलगडून सांगितला.

 1. कल्याणकारी योजना

मुख्यमंत्री चंद्रशेखर राव यांनी नव्या राज्यातल्या जनतेसाठी भरमसाठ कल्याणकारी योजना जाहीर केल्या. या योजनांची काही प्रमाणात यशस्वी अंमलबजावणी हे राव आणि पर्यायाने TRSच्या निवडणुकीतील विजयाचा मंत्र आहे.

चंद्रशेखर राव यांनी शेतकऱ्यांसाठी राबवलेली योजना लक्षणीय ठरली. 'रायुतू बंधू' म्हणजेच 'शेतकऱ्यांचा मित्र' योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना दोन पिकांसाठी मिळन प्रति एकर 8,000 रुपये देण्याचा निर्णय त्यांच्या सरकारने घेतला. अन्य राज्यांमध्ये शेतीशी निगडीत प्रश्नांनी सत्ताधाऱ्यांना अडचणीत आणलं. मात्र राव यांच्या पक्षाला शेतकऱ्यांसाठी योजनेनं तारलं आहे.

तब्बल 43, 791 कोटी रुपये खर्चून मिशन भगीरथ योजना कार्यान्वित करण्यात आली. यानुसार प्रत्येक गावात पिण्याचं शुद्ध पाणी देण्यात येत आहे. कल्याणलक्ष्मी योजनेअंतर्गत लग्नासाठी आर्थिक साहाय्य देण्यात येतं. मायलेकांच्या आरोग्यासाठी अम्मा ओडी आणि केसीआर किट योजना राबवण्यात आली.

आरोग्यलक्ष्मी योजनेअंतर्गत गरोदर महिला, ज्येष्ठ नागरिक तसंच आजारी व्यक्तींना निधी पुरवण्यात येतो. डबल बेडरुम हाऊसिंग योजनेअंतर्गत गरीब जनतेला घरं देण्यात आली.

2. जातींसाठी योजना

राव प्रशासनाने जातीनिहाय योजना हाती घेतल्या. भिक्षुकी करणाऱ्यांना ब्राह्मणांना राव प्रशासनाने आर्थिक साहाय्य केलं. तेलंगणा मेंढीवाटप योजनेअंतर्गत 1 कोटी 28 लाख लोकांना मेंढ्यांचं वाटप करण्यात आलं.

प्रत्येक जातीसाठी काही ना काही योजना राव यांनी जाहीर केली आणि तो निधी त्या समाजापर्यंत पोहोचेल, याची काळजीही घेतली. त्यामुळे चंद्रशेखर राव यांचीही लोकप्रियता वाढली. लोकशाही व्यवस्थेतलं सरकार असलं तरी चंद्रशेखर राव यांचा कारभार एखाद्या सरंजामासारखा आहे. एखाद्या राजाप्रमाणे त्यांची प्रशासनावर हुकूमत आहे.

के. टी. रामा राव हे तेलंगणा राष्ट्र समिती पक्षाचा आधुनिक चेहरा आहेत.

3. 'लार्जर दॅन लाईफ' प्रतिमा

तेलंगण राज्याच्या निर्मितीत चंद्रशेखर राव यांची भूमिका मोलाची आहे. त्यांनी केलेल्या आमरण उपोषणामुळे आणि नंतरच्या तीव्र आंदोलनामुळे या राज्याची निर्मिती शक्य झाली. त्यामुळे 'लार्जर दॅन लाईफ' अशी त्यांची प्रतिमा आहे.

मात्र त्याचवेळी त्यांचा मुलगा के.टी. रामा राव हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशभरातील निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्ष आणि काँग्रेस या दोन पक्षांदरम्यानची लढाई असताना तेलंगणात के.चंद्रशेखर राव यांच्या नेतृत्वाखालील तेलंगणा राष्ट्रसमितीने दणदणीत विजय मिळवला. काय आहेत TRSच्या विजयाची कारणं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलतुंबडेंवर नक्की कोणते आरोप?

31 डिसेंबर 2017ला झालेल्या एल्गार परिषदेनंतर भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात काही विचारवंतांना, लेखकांना 28 ऑगस्ट 2018 ला अटक करण्यात आली होती. हे अटकसत्र सुरू असताना आनंद तेलतुंबडे यांच्या घरावरही छापा मारण्यात आला होता.

आनंद तेलतुंबडेंच्या मते पोलिसांनी कोणतंही वॉरंट नसताना त्यांच्या अनुपस्थितीत घराची झडती घेतली. घराचे चित्रीकरण केलं आणि घर पुन्हा बंद केलं. तेव्हा तेलतुंबडे मुंबईत होते. हा सगळा प्रकार समजल्यावर त्यांची पत्नी गोव्याला गेली आणि पोलिसांत तक्रार दाखल केली.

31 ऑगस्ट 2018ला तत्कालीन अतिरिक्त पोलीस महासंचालक परमबीर सिंह यांनी पुण्यात एक पत्रकार परिषद घेतली होती. त्यात पाच कार्यकर्त्यांसह आनंद तेलतुंबडे यांचाही भीमा कोरेगाव प्रकरणात सहभाग असल्याच्या समर्थनार्थ एक पत्र सादर केलं. ते पत्र कुणी 'कॉम्रेड' यांनी लिहिल्याचा पोलिसांनी उल्लेख केला.

"एप्रिल 2018मध्ये पॅरिसमध्ये एक परिषद आयोजित केली होती. त्यात आनंद तेलतुंबडेंची मुलाखतही झाली होती. त्या परिषदेचा खर्च माओवाद्यांनी केला होता आणि मुलाखत घेण्याची व्यवस्थाही माओवाद्यांनी केली होती," असा आरोप पोलिसांनी केला होता.

परिषदेच्या आयोजकांनी या आरोपांचा स्पष्ट शब्दात निषेध केला आहे, असं तेलतुंबडे यांचं म्हणणं आहे.

भीमा-कोरेगाव हिंसाचार

दरम्यान, FIR रद्द करण्यासाठी तेलतुंबडे यांनी मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. न्यायालयाने पोलिसांना तेलतुंबडे यांच्याविरोधात असलेल्या आरोपांची यादी असलेले प्रतिज्ञापत्र सादर करण्यास सांगितलं. पोलिसांनी ते सादरही केले. या आरोपांचा प्रतिवाद करणारे सर्व मुद्दे मांडले आणि कोणताही गंभीर गुन्हा उभा राहत नाही हे सिद्ध केल्याचं तेलतुंबडे यांनी सांगितलं.

या आरोपांशिवाय IIT मद्रासमध्ये पेरियार स्टडी सर्कल आयोजित करण्याची जबाबदारी 'आनंद' नामक व्यक्तीची होती, असं पोलिसांनी सादर केलेल्या कागदपत्रांत म्हटलं आहे.

"मात्र मी तेव्हा खरगपूरच्या IITमध्ये प्राध्यापक होतो. त्यामुळे हे शक्य नाही," असं तेलतुंबडे म्हणतात.

त्याचप्रमाणे अनुराधा गांधी मेमोरियल कमिटीच्या बैठकीत त्यांनी 'उत्तम' सल्ला दिल्याचा उल्लेख पोलिसांच्या सादर केलेल्या कागदपत्रांत आहे. मात्र अनेक वर्षं या संस्थेच्या बैठकीलाच गेलेलो नाही, असं ते म्हणतात.

आणखी एका पत्रात 'आनंद'ने गडचिरोली येथील सत्यशोधन तडीस नेण्यासाठी आयोजन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भीमा कोरेगावप्रकरणात आत्मसमर्पणासाठी सुप्रीम कोर्टाने आनंद तेलतुंबडे आणि गौतम नवलखा यांना दिलेली एक आठवड्याची मुदत आज संपत आहे. त्यामुळे त्यांना आज अटक होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्याआधी त्यांनी एक खुलं पत्र लिहिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेलुगू देसम पक्षानं राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे.

1. टीडीपीच्या मंत्र्यांचे राजीनामे

विभाजनानंतर आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देण्यावरून केंद्र सरकार आणि आंध्र प्रदेशच्या सरकारमध्ये तणावाचे वातावरण होते. यातून तोडगा निघू न शकल्यानं तेलुगू देसम पार्टीनं राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला. लोकसत्तानं यासंदर्भातली बातमी दिली आहे.

आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री आणि तेलुगू देसम पार्टीचे प्रमुख चंद्राबाबू नायडू यांनी केंद्रातले त्यांचे मंत्री अशोक गणपती राजू आणि वाय. एस. चौधरी यांना मंत्रिपदाचा राजीनामा देण्याचे आदेश दिले. गुरुवारी हे मंत्री आपल्या पदाचा राजीनामा देतील.

दरम्यान आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा देता येणार नाही. मात्र राज्यासाठी विशेष पॅकेज देण्यास आम्ही कटिबद्ध आहोत, असं अर्थमंत्री अरूण जेटली यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केलं.

2. दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबाना रेशन दुकानातून साखर नाही

दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबांना रेशन दुकानांवर यापुढे साखर मिळणार नाही. राज्यातल्या 45 लाख कुटुंबांना या निर्णयाचा फटका बसणार आहे. दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबाना पूर्वीप्रमाणे साखर देण्याचा प्रस्ताव राज्य सरकारनं केंद्र सरकारकडे पाठवला होता. मात्र केंद्र सरकारनं हा प्रस्ताव फेटाळून लावला. एबीपी माझाने याबाबतची बातमी दिली आहे.

अन्न आणि नागरी पुरवठा मंत्री गिरीश बापट यांनी विधानसभेत लेखी उत्तरात यासंदर्भात माहिती दिली. दुसरीकडे अंत्योदय योजनेतल्या गरीब कुटुंबांना रेशनवर मिळणाऱ्या साखरेचे दर वाढवले आहेत. अंत्योदय योजनेतल्या कुटुंबांना रेशनवर एक किलो साखर 20 रुपयांना मिळणार आहे. पूर्वी 15 रुपये प्रतिकिलो दरानं साखर मिळत होती.

3. पीएनबी घोटाळा 29 हजार कोटींचा

पंजाब नॅशनल बँकेचा घोटाळा 12 हजार 700 कोटींचा नव्हे तर 29 हजार कोटी रुपयांचा असल्याचं उघड झालं आहे. यूपीए सरकारच्या काळात 9 हजार कोटी रुपयांचा अपहार झाला तर भाजप सरकारच्या काळात 20 हजार कोटी रुपयांचा भ्रष्टाचार झाल्याचं स्पष्ट झालं आहे. एबीपी माझाने यासंदर्भात वृत्त दिलं आहे.

पीएनबी घोटाळा 29 हजार कोटींचा झाला असल्याचं उघड झालं आहे.

पीएनबीच्या कागदपत्रांची छाननी सीबीआय, आयकर विभाग, ईडी आणि सीरियस फ्रॉड इन्व्हेस्टिगेशन ऑफिस करत आहेत. बँकिंग व्यवस्थेतलं एलओयू अर्थात लेटर ऑफ अंडरटेकिंग हे बँक आणि कर्ज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा उन्नाव आणि कठुआ इथं लहान मुलींवर बलात्कार होऊन काही दिवस उलटले होते. देशभरात थोडंफार आंदोलनाचं, निषेधाचं वारं होतं. दिल्लीतल्या निर्भया प्रकरणानंतर प्रथमच थोडंफार वातावरण तयार होत होतं. पण त्यातही सोशल मीडियावर व्यक्त होण्यापलीकडे फारसं होत नव्हतं. किरण नगरकर अशा विषयांवर सतत आपलं मत उघडपणे मांडायचे म्हणून त्यांना भेटायचं ठरवलं होतं.

त्यांना भेटण्याचा कोणताच मार्ग माहिती नव्हता. एका पत्रकार मित्राने त्यांच्या घरचा नंबर दिला होता तो सुरू नव्हता. शेवटी त्यांना नंबरसाठी इ-मेलच पाठवला. किरण नगरकरांचं त्याला उत्तर आलं. त्यांचा पत्ताही बदलला होता. तो त्यांनी नीट सांगून कसं यायचं हे सांगितलं. वेळही दिली.

नगरकरांसारख्या इतक्या मोठ्या लेखकानं वेळ द्यायला चटकन हो म्हणणं थोडं आश्चर्यकारक होतंच पण त्यांना भेटायचं म्हणून धाकधूक वाटायला लागली. त्यांच्याशी बोलायचं म्हणजे माझा होमवर्क नीट पाहिजे म्हणून त्यांच्या सगळ्या जुन्या बातम्यांची कात्रणं डोळ्यांखालून घातली. काय.. कसं बोलायचं याचा हिशेब करत त्यांच्या फ्लॅटसमोर उभा राहिलो. पण दार उघडून समोर आलेले नगरकर एकदम भारी मोकळ्या स्वभावाचे निघाले. हा कोण मुलगा, मला दुपारचा भेटणार, प्रश्न विचारत बसणार असला एकही विचार त्यांच्या मनात आला नसावा. उलट भरभरून स्वागत करत त्यांनी मुलाखतीला सुरूवात करायला सांगितलं.

किरण नगरकर

उन्नाव, कठुआचे बलात्कार, कदाचित "पद्मावत" की कोणत्या चित्रपटाला तेव्हा होत असलेला विरोध, डोनल्ड ट्रंप यांनी बांधायला काढलेली मेक्सिकोची भिंत असं एकेक विषयांवर बोलणं सुरू झालं. नुकतेच कोणत्यातरी एका निदर्शनात सहभागी झाले होते. त्यावरूनच त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.

एखाद्या चुकीच्या गोष्टीला विरोध करायला आपण घराबाहेर पडलंच पाहिजे. तुम्ही कितीजण जमता याला काही महत्त्व नाही, तुम्ही घराबाहेर पडून जमता याला महत्त्व आहे. सुशिक्षित लोक सारखे आपल्याच जगात रमायला लागले तर ते धोक्याचं लक्षण आहे. तिकडे अमेरिकेत ट्रंपनी भिंत बांधायला काढली तर तिथले सगळे बुद्धिजीवी आंदोलनात उतरले. आपल्याकडे मात्र असलं काही होत नाही, असं म्हणतच बोलायला सुरुवात केली.

बोलताबोलता आमची गाडी इतिहासावर गेली. नगरकर म्हणाले आपण महात्मा गांधी, पं. जवाहरलाल नेहरू, मौलाना आजाद यांना कधीच विसरून गेलो आहे. आपल्याला अहिंसेच्या बळावर स्वातंत्र्य मिळालं असताना आज सगळ्यांना हिंसेचा मार्ग जवळचा वाटाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"तुम्ही अस्वस्थ कसे होत नाही..." किरण नगरकर थोडे संतापलेच. "आपल्या देशात इतकं सगळं चाललंय आणि तुम्हा लोकांना गप्प बसवतंच कसं? ते आगरकर, कर्वे सगळं विसरून गेलात…? आपली ही परंपरा तुम्ही विसरताच कसे?"  मुलाखतीत माझ्या प्रश्नांना उत्तर देताना नगरकर असे एकेक प्रश्न माझ्याच समोर उभे करत होते. दोन दिवसांपूर्वी नगरकर गेले आणि तो प्रसंग डोळ्यासमोर येऊ लागला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा गावकऱ्यांनी आणि आजी-माजी सैनिकांनी पुढाकार घेऊन कोव्हिड सेंटर उभं करायचं ठरवलं.

रिपोर्ट- स्वाती पाटील

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सैनिकांचं गाव म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कोल्हापूरमधील गिरगावमध्ये एका माजी सैनिकाचा कोव्हिडमुळे मृत्यू झाला. कोरोनाच्या वाढत्या संसर्गामुळे अख्खं गाव हादरुन गेलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा प्रश्न असा पडतो की, ज्याचं कुठे अस्तित्वही नव्हतं त्या प्रजातीनं आता इंग्लंडमध्ये खळबळ का माजवली आहे?

सरकारचं म्हणणं आहे की कोरोनाची ही प्रजाती अधिक वेगानं पसरत आहे.

सरकार या प्रजातीविषयी अधिक माहिती मिळवत आहे. पण, सध्यातरी अनिश्चितता आणि अनेक अनुत्तरित प्रश्न सगळ्यांसमोर आहेत.

विषाणू हे नेहमीच म्यूटेट (रूप बदलत) होत असतात. त्यामुळे विषाणू जर रुप बदलत असेल तर त्यावर लक्ष केंद्रीत करणं महत्त्वाचं असतं.

या प्रजातीची चिंता का?

तीन गोष्टींमुळे या प्रजातीनं सगळ्यांचं ध्यान आकर्षित केलं आहे.

या सगळ्या गोष्टींमुळे नवीन प्रजातीचा प्रसार होत आहे. असं असलं तरी या प्रजातीविषयी निश्चित अशी माहिती नाहीये.

योग्य वेळी योग्य ठिकाणी ही प्रजाती पोहोचली तर तिचा प्रसार अधिक वाढू शकतो. याचं लंडन हे उदाहरणं आहे, जिथं आतापर्यंत कडक निर्बंध लादण्यात आले नव्हते.

"सध्या यासंदर्भात प्रयोगशाळेत प्रयोग करणं गरजेचं आहे. पण, सध्याची परिस्थिती पाहता या प्रयोगांचा निकाल येण्यासाठी आणि प्रजातीचा प्रसार थांबवण्याची कार्यवाही करण्यासाठी आपण काही महिने थांबू शकतो असं मला वाटत नाही," असं Covid-19 Genomics UK Consortiumचे प्राध्यापक निक लोमन व्यक्त करतात.

किती वेगानं प्रसार?

सप्टेंबर महिन्यात पहिल्यांदा या प्रजातीविषयी माहिती मिळाली. नोव्हेंबरमध्ये कोरोनाच्या एक-चतुर्थांश रुग्णांमध्ये ही प्रजाती आढळून आली. डिसेंबरमध्ये एकूण कोरोना रुग्णांच्या दोन-तृतीयांश रुग्णांमध्ये ही प्रजाती आढळली.

ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी म्हटलंय की, विषाणूच्या नव्या प्रजातीविषयी ठोस अशी माहिती नाहीये. पण, यामुळे कोरोनाची लागण होते आणि पहिल्यापेक्षा 70 टक्के अधिक वेगानं त्याचा प्रसार होतो.

यावरून कोरोना व्हायरसची ही नवी प्रजाती किती वेगानं पसरतेय याचा तुम्हाला अंदाज येईल.

शुक्रवारी इम्पिरिअल कॉलेज लंडन येथील डॉ. एरिक व्होल्झ यांनी सादर केलेल्या सादरीकरणात ही 70% संख्या दिसून आली.

चर्चेदरम्यान ते म्हणाले, "हे सांगणं खरोखरच घाईचं होईल. पण, आतापर्यंत आपण जे पाहत आहोत त्यावरून ही प्रजाती वेगान पसरत आहे. यापूर्वी कधीही पसरली नाही त्या वेगानं पसरत आहे. त्यामुळे यावर लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे."

ही प्रजाती किती संसर्गजन्य असू शकते, याचा निश्चित असा आकडा नाही.

पण, हा प्रसार 70 टक्क्यांपेक्षा अधिक किंवा 70 टक्क्यांहून कमीसुद्धा असू शकतो, असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युरोपात कोरोना व्हायरसची नवी प्रजाती सापडल्यामुळे वेगवेगळ्या देशांतील निर्बंध अधिक कडक करण्यात आले आहेत. इतकंच काय तर इतर देशांनी यूकेमधून येणाऱ्या विमान प्रवासावर बंदी घातली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा बीबीसीने एक लेख प्रकाशित केला होता. ब्रिटनच्या न्यायालयांमध्ये मल्ल्या यांच्या प्रत्यर्पणाआधी भारतीयांच्या प्रत्यर्पणाची प्रकरणं आली होती का? त्यांचं पुढे काय झालं मग? याआधी कोणाला ब्रिटनहून भारतात प्रत्यर्पित केलं गेलं आहे का? अशा प्रश्नांचा आढावा त्या लेखातून घेण्यात आला होता. तोच लेख पुन्हा प्रकाशित करत आहोत.

22 सप्टेंबर 1992 साली भारत आणि ब्रिटनमध्ये प्रत्यर्पण करारावर सह्या झाल्या. त्यानंतर इक्बाल मेमन उर्फ इक्बाल मिर्ची पहिले असे भारतीय बनले ज्यांना या प्रकरणात कोर्टात जावं लागलं.

अर्थात या केसमध्ये सबळ पुरावे नसल्यामुळे गुन्हा सिद्ध होऊ शकला नाही आणि भारत सरकारला इक्बाल मिर्ची यांना केसचा खर्च द्यावा लागला.

एप्रिल 1995 साली स्कॉटलंड यार्डने मिर्ची यांच्या घरावर छापे मारून त्यांना 1993 चे मुंबई साखळी बॉम्बस्फोट आणि ड्रग्सच्या प्रकरणांमध्ये अटक केली होती.

पण जेव्हा केस कोर्टात पोहोचली, तेव्हा त्यांच्यावर आधी लावलेले आरोप बदलून लंडनच्या राईस मिलच्या मॅनेजरच्या हत्येचा आरोप लावला गेला. नोकरी सोडल्यानंतर या मॅनेजरची लगेचच मुंबईत हत्या झाली होती.

त्यावेळेस कोर्टाने यात काही अर्थ नाही, असं म्हणत प्रत्यर्पणाच्या विनंतीला नकार दिला होता.

भारताने याविरोधात कोणतंही अपिल केलं नाही आणि भारत सरकारला याचा कायदेशीर खर्च इक्बाल मिर्ची यांना द्यावा लागला.

ब्रिटिश कोर्टातलं दुसरं असं प्रकरण म्हणजे मोहम्मद उमरजी पटेल उर्फ हनीफ टायगरचं प्रत्यर्पण. ही एक हाय प्रोफाईल केस होती. 1993 साली सुरतच्या एका बाजारात झालेल्या कथित ग्रेनेड हल्ल्यात एका शाळकरी मुलीचा मृत्यू झाला होता. या प्रकरणी हनीफ यांचा शोध चालू होता.

गर्दी असलेल्या रेल्वेस्थानकावर दुसरा ग्रेनेड हल्ला करण्याची योजना आखण्याचाही त्यांच्यावर आरोप आहे. एप्रिल 1993 ला झालेल्या या हल्ल्यात 12 रेल्वे प्रवासी गंभीररित्या जखमी झाले होते.

2017 साली माध्यमांमध्ये बातम्या आल्या की प्रत्यर्पणापासून वाचवण्यासाठी टायगर हनीफची केस ब्रिटनच्या गृहमंत्र्यांकडे 'अजूनही विचाराधीन' आहे. गृहमंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी बीबीसीला सांगितलं की यात अजून काहीही बदल झालेला नाही.

ब्रिटनहून आतापर्यंत फक्त एक प्रत्यर्पण

2002 च्या गुजरात दंगलींच्या प्रकरणात समीर भाई वीनू पटेलला 16 ऑक्टोबर 2016 साली ब्रिटनहून भारतात आणलं गेलं होतं. ब्रिटनहून भारतात प्रत्यर्पणाच्या केसेसमध्ये इतकंच यश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटनच्या एका कोर्टाने 25 फेब्रुवारी 2021 ला भारतीय उद्योगपती नीरव मोदी यांच्या भारतात प्रत्यर्पणाला मंजुरी दिलेली आहे. दोन वर्षांपूर्वी फेब्रुवारी 2019 मध्ये अजून एक भारतीय उद्योगपती विजय मल्ल्या यांच्याही भारतात प्रत्यर्पणाला मंजुरी देण्यात आली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा राज कपूर आपल्या पहिल्या सिनेमासाठी स्टुडिओ शोधत होते. नर्गिसची आई जद्दनबाई फेमस स्टुडिओमध्ये 'रोमिओ अँड ज्युलिएट'चं शूटिंग करत असल्याचं राजना समजलं. तिथं कोणत्या प्रकारच्या सोयी आहेत, हे राजना जाणून घ्यायचं होतं.

राज कपूर थेट त्यांच्या घरी पोहोचले तेव्हा नर्गिस यांनीच दरवाजा उघडला. दार उघडण्यासाठी त्या स्वयंपाकघरातून धावत आल्या होत्या. स्वयंपाकघरात त्या भजी तळत होत्या.

या धांदलीमध्ये त्यांचा हात केसांना लागला आणि हाताचं बेसन केसांनाही लागलं. बस्स! नर्गिसच्या याच रूपावर राज कपूर भाळले.

'आग'चं शूटिंग

त्यानंतर त्यांनी हाच प्रसंग अगदी हुबेहूब ऋषी कपूर आणि डिंपल कपाडिया यांच्यासाठी 'बॉबी' सिनेमात वापरला. पण या भेटीवर नर्गिस कशा व्यक्त झाल्या, हे फारच कमी लोकांना माहिती आहे.

या घटनेबाबत नर्गिस यांनी आपली सगळ्यात जवळची मैत्रिण नीलमला सांगितल्याचं TS जॉर्ज यांनी 'द लाइफ अँड टाइम्स ऑफ नर्गिस' पुस्तकात लिहून ठेवलं आहे. नीलमला सांगताना नर्गिस म्हणाल्या होत्या, "एक जाडजूड, निळ्या डोळ्यांचा मुलगा आमच्या घरी आला होता. 'आग'चं शूटिंग सुरू होतं, तेव्हापासून हा मुलगा माझ्यावर लाईन मारत होता," असंही त्यांनी नीलमला सांगितलं होतं.

जेव्हा नर्गिस राज कपूरचा पहिला सिनेमा म्हणजे 'आग'मध्ये काम करण्यासाठी तयार झाल्या, तेव्हा पोस्टरवर तिचं नाव कामिनी कौशल आणि निगार सुल्ताना यांच्या नावांच्या वर लिहिलं जावं, असा आग्रह नर्गिसच्या आईने धरला होता.

पृथ्विराज कपूर यांच्या आग्रहावरून जद्दनबाई आपल्या मुलीच्या कामासाठी फक्त दहा हजार रुपयांची फी घेण्यास तयार झाल्या.

कपूर घराणं

परंतु त्यानंतर आपल्या बहिणीला 40 हजार रुपये मेहनताना द्यावा, अशी मागणी नर्गिस यांचा भाऊ अख्तर हुसैन यांनी केली... आणि तसं झालंही.

कपूर घराणे एकाच फ्रेममध्ये

'आग'चं शूटिंग खंडाळ्यात झालं होतं. नर्गिसची संशयखोर आई जद्दनबाई त्यांच्याबरोबर खंडाळ्याला गेली होती. जेव्हा राज कपूर यांनी 'बरसात' चित्रपटाचं शूटिंग काश्मीरमध्ये करण्याची इच्छा व्यक्त केली तेव्हा जद्दनबाई यांनी त्याला थेट नकार दिला. मग शेवटी महाबळेश्वरमध्येच काश्मीर तयार करण्यात आलं आणि शूटिंग झालं.

या नात्याबद्दल कपूर घराण्यातही तणाव होता. पृथ्विराज कपूर यांनी आपल्या मुलाला समजावण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्यांच्यावर काहीही परिणाम झाला नाही. 'आवारा' चित्रपटाच्या वेळेस जद्दनबाईंचं निधन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1948 साली नर्गिस आणि राज कपूर पहिल्यांदा भेटले तेव्हा त्यांचं वय होतं 20 आणि तोपर्यंत त्यांनी 20 चित्रपटांमध्ये कामही केलं होतं. राज कपूर तेव्हा 22 वर्षांचे होते. तोपर्यंत त्यांना दिग्दर्शनाची संधी मिळाली नव्हती. पण या दोघांच्या भेटीची कहाणी एकदम रंजक आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हा वर्ग सुरू झाला होता. आणि समोर 20-21 वर्षांची मुलं त्यांच्या शिक्षिका आणि फळ्याकडे बघत होती.

अचानक आज्जी दिसल्यावर पहिल्या बाकावर बसलेल्या मुलीला वाटलं, शिक्षिकेची आई किंवा नातेवाईक आली आहे.

त्यांनी शिकवण्यात गुंग झालेल्या शिक्षिकेला तसं सांगितलंही.

पण, आज्जीबाई उडालेली गंमत बघत शांतपणे त्या मुलीच्या शेजारी रिक्त असलेल्या बाकावर बसल्या.

जमलेल्या 70-80 मुलांप्रमाणेच या आज्जीही ICWA या अवघड समजल्या जाणाऱ्या वाणिज्य अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या कोर्सचा धडा गिरवणार होत्या.

नाही. हा प्रसंग मी काजोलच्या 'हेलिकॉप्टर इला' चित्रपटातून चोरलेला किंवा उचललेला नाही.

हा अगदी ओरिजिनल प्रसंग आहे. आणि आता 65 वर्षांच्या झालेल्या त्या आजी श्रीमती विनया नागराज यांनी काही तासांपूर्वीच मला तो सांगितला. विशेष म्हणजे या आजीनी गेल्याच आठवड्यात ICWAचा अभ्यासक्रम पहिल्या प्रयत्नात पूर्णही करून दाखवला आहे.

या अभ्यासक्रमाची यशस्वीतेची टक्केवारी 15 ते 20 इतकी असते. म्हणजे शंभरामध्ये फक्त 15 ते 20 मुलं परीक्षा पास होतात. सीएच्या खालोखाल कठीण अभ्यासक्रम तो मानला जातो. आणि त्यात विनया नागराज यांनी 59% गुण मिळवून बाजी मारली आहे.

'मुलं चांगल्या ठिकाणी नोकरीला आहेत. नातू आता समजदार झाला आहे. मग अशावेळी फक्त टीव्ही बघत का वेळ घालवायचा. त्यापेक्षा कॉलेजनंतर जे करता आलं नाही ते स्वप्न का पूर्ण करू नये,' असं म्हणत विनया यांनी आपला मागच्या दोन वर्षांचा काळ सत्कारणी लावला आहे.

'मुलगी सीए असेल तर मुलगा मिळणार नाही'

विनया यांचं बालपण आधी कोल्हापूर आणि पुढे मुंबईत विले पार्ल्याला गेलं आहे. माध्यमिक शिक्षणक्रम म्हणजे तेव्हाची अकरावी त्यांनी उपजत हुशारीमुळे 14व्या वर्षीच पूर्ण केली. त्यानंतर बीकॉमही त्या मुंबईच्या डहाणूकर कॉलेजमधून 18 व्या वर्षी झाल्या.

पण, ते वर्षं होतं 1974 मुंबई सारख्या ठिकाणीही मुली फारशा बाहेर दिसायच्या नाहीत. आणि कॉलेजमध्ये सुद्धा एखादी मुलींची रांग सोडली तर बाकी अख्खा वर्ग मुलांनीच भरलेला असायचा, असं विनया सांगतात.

अशा परिस्थितीत मुलीला सीए व्हायचंय ही गोष्ट वडिलांना आणि घरी रुचणारी नव्हती. सीएच नाही तर मुलीने नोकरी करण्यालाही घरून विरोध होता.

त्यामुळे विनया यांचं हे स्वप्न तेव्हा अपूर्णच राहिलं.

पुढे काही कारणांनी एमकॉमची परीक्षाही त्यांना देता आली नाही.

तेवढ्यात लग्न झालं आणि दोन मुलांबरोबर प्रापंचिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2018च्या सप्टेंबर महिन्यात पुण्यातल्या सहकारनगर जवळच्या ICWA चॅप्टर क्लासमध्ये 64 वर्षांच्या एक आज्जीबाई एका वर्गात शिरल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हापासून आपल्या अभिनयाने त्यांनी प्रेक्षकांची मने जिंकली. 2014 ला आलेल्या 'लय भारी' या अॅक्शनपॅक चित्रपटातून त्यांनी मराठी चित्रपटसृष्टीतही प्रवेश केला.

रितेशचा 'हाऊसफुल 4' हा चित्रपट दिवाळीच्या मुहूर्तावर प्रदर्शित होण्यासाठी सज्ज आहे. त्याच्या प्रमोशनसाठी रितेश देशमुख आपल्या सहकलाकारांसोबत ठिकठिकाणी फिरताना दिसत आहेत. पण चित्रपटाच्या प्रमोशनसोबतच निवडणुकीला उभ्या असलेल्या आपल्या दोन भावांसाठीही तो जोरदार प्रचार करतानाही दिसत आहेत.

माजी मुख्यमंत्री दिवंगत विलासराव देशमुख यांना तीन मुलं. थोरले अमित देशमुख गेली दहा वर्षे आमदार आहेत. रितेश यांनी बॉलीवूडमध्ये आपलं बस्तान बसवलं आहे. तर जिल्हा परिषद सदस्य असलेले धीरज पहिल्यांदाच विधानसभेच्या आखाड्यात उतरले आहेत.

विधानसभा निवडणुकीत अमित देशमुख हे लातूर शहर तर धीरज देशमुख हे लातूर ग्रामीण मतदारसंघातून उभे आहेत. दोघांच्याही प्रचारात देशमुख कुटुंबीय आक्रमकपणे उतरले आहेत. नुकत्याच आयोजित एका प्रचारसभेत रितेश देशमुख यांनी आपल्या भावांच्या प्रचारासाठी एक तडफदार भाषण केलं.

सोप्या गोष्टींची सवय नाही

आपल्या भाषणादरम्यान रितेश यांनी म्हटलं, "लातूर शहर आणि लातूर ग्रामीण या मतदारसंघांना प्रचंड मोठा वारसा आहे. विलासराव देशमुख, शिवराज पाटील-चाकूरकर आणि दिलीपराव देशमुख यांचा वारसा या मतदारसंघांना लाभला आहे. आपले आमदार अमित देशमुख आणि आज धीरज देशमुखसुद्धा हा वारसा चालवणार आहेत, याची ग्वाही मला तुमच्या उत्साहात दिसते."

"मुंबईत असताना बऱ्याच वेळा मला लोकांनी विचारलं,की यावेळी निवडणुकीला उभे राहणार आहात का? अवघड परिस्थिती आहे. त्यावेळी मी म्हटलं, अवघड परिस्थिती असली तर काय झालं? आम्ही लातूरकर आहोत, सोप्या गोष्टींची आम्हाला सवय नाही. तुमचा आशीर्वाद असेल, प्रेम असेल आणि विश्वास असेल तर इथं कुठलीही गोष्ट अडचणीची आहे, असं मला वाटत नाही."

राजकीय परिस्थितीवर भाष्य

भाषणात रितेश यांनी पुढं म्हटलं, "आमचा व्यवसाय अॅक्टींगचा आहे. आम्हाला मेकअप करून कॅमेऱ्यासमोर उभं राहावं लागतं. तेव्हाच चांगलं दिसतो. यांच्या रस्त्यात इतके खड्डे आहेत. निवडणुकांपूर्वी हे खड्डे भरतील. हे म्हणजे मेकअप करण्यासारखं आहे. मेकअप किती जरी चांगला असला तरी तो खरा चेहरा लपवू शकत नाही. तुमचा खरा चेहरा लोकांसमोर येणार आणि आलेला आहे. मी विरोधकांना सांगू इच्छितो, की तुम्ही आता काळजी करा."

बॉलीवूड अभिनेते राजकीय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रितेश देशमुख यांची महाराष्ट्रासह देशातली ओळख ही अभिनेता म्हणून आहे. 2003 साली प्रदर्शित झालेल्या 'तुझे मेरी कसम' या चित्रपटातून त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: तेव्हापासून शीतयुद्धादरम्यान वापरण्यात येणाऱ्या अनेक गुप्त पद्धतींचा खुलासा अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्था CIAने केलाय. कबुतरांना कशा प्रकारे प्रशिक्षण देऊन त्यांचा हेरगिरीसाठी वापर करण्यात यायचं, हे CIAने सांगितलंय.

सोव्हिएत संघामधल्या संवदेनशील भागांमध्ये जाऊन तिथले फोटो गुप्तपणे क्लिक करण्याचं प्रशिक्षण या कबुतरांना देण्यात यायचं. एखाद्या खिडकीजवळ जाऊन उपकरण कसं ठेवायचं, हे देखील कबुतरांना शिकवण्यात यायचं, असं CIAने सांगितलंय. कबुतरांसोबतच डॉल्फिन्सचाही अशाचप्रकारे हेरगिरीसाठी वापर करण्यात येई.

गुप्तचर संस्थेने हाती घेतलेली मोहीम यशस्वी करण्यासाठी या प्राण्यांची मोठी मदत झाल्याचं CIAचं म्हणणं आहे.

CIAचं मुख्यालय व्हर्जिनियामध्ये आहे. या मुख्यालायत एक म्युझियम आहे पण ते आता सामान्य जनतेसाठी खुलं नाही.

मी एकदा त्या संग्रहालयाच्या तेव्हाच्या संचालकांची मुलाखत घेतली होती आणि अचंबित करणाऱ्या अनेक गोष्टी मला तिथे पहायला मिळाल्या होत्या. तिथे एका कबुतराचं मॉडेल होतं, ज्यावर कॅमेरा बांधण्यात आला होता.

तेव्हा मी दुसऱ्या महायुद्धाशी संबंधित एक पुस्तक लिहीत होतो. ब्रिटनकडून केल्या जाणाऱ्या कबुतरांच्या वापराविषयीची माहिती मी तेव्हा गोळा करत होतो. कॅमेरा बांधलेलं कबुतराचं मॉडेल CIA म्युझियममध्ये पाहून माझं कुतूहल वाढलं. पण त्यावेळी त्यांनी मला याविषयीची फार काही माहिती दिली नाही.

1970मध्ये झालेल्या या ऑपरेशनचं सांकेतिक नाव होतं 'टकाना'. यामध्ये फोटो काढण्यासाठी कबुतरांचा वापर करण्यात आला होता.

गुप्त मोहिमेसाठी कबुतरांचा वापर

कबुतरांचं वैशिष्ट्यं म्हणजे त्यांची स्मरणशक्ती खूप चांगली असते. शिवाय कबुतरं अगदी आज्ञाधारक असतात.

त्यांना कुठल्याही भागातून उडवलं तरी अनेक मैलांचं अंतर कापून घरी कसं परतायचं, हे त्यांना माहीत असतं. म्हणूनच CIA कबुतरांचा वापर गुप्त मोहिमेसाठी करत असे.

पूर्वीच्या काळी कबुतरांचा वापर निरोप पोहोचवण्यासाठी केल्याचं ऐकिवात आहे. पण हेरगिरीसाठी पहिल्यांदा कबुतरांचा वापर करण्यात आला तो पहिल्या महायुद्धादरम्यान.

ब्रिटीश गुप्तचर विभागाच्या फारशा प्रसिद्ध नसलेल्या MI 14(डी) - MI 149(D) शाखेने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान गुप्तपणे कबुतर सेवा सुरू केली.

यामध्ये कबुतरांना एखाद्या डब्यामध्ये ठेवून पॅराशूटला बांधून युरोपातल्या आकाशात सोडून देण्यात येई. या कबुतरांच्या सोबत काही सामानही असे.

एका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

18 सप्टेंबर 1947 रोजी अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ट्रुमन यांनी राष्ट्रीय सुरश्रा कायदा 1947 वर शिक्कामोर्तब केले नि जगातील सर्वांत शक्तिशाली अशा Central Investigation Agency किंवा CIAचा जन्म झाला.