डॉक सारांशित करण्यासाठी: उघड्यावरच आदिवासींचा संसार सुरू आहे.

ही कुटुंब आहेत मेळघाट व्याघ्र प्रकल्पात समावेश झालेल्या आठ गावांमधली. त्यांचं पुनर्वसन काही दिवसांपूर्वी वेगळ्या गावांमध्ये करण्यात आलं होतं. मात्र शासनानं पुनर्वसित कुटुंबीयांना मूलभूत पर्यायी सोयीसुविधा पुरवण्यात आली नसल्याच्या निषेधार्थ या कुटुंबांनी पुन्हा वाघांच्या अधिवास क्षेत्रात जायचा निर्णय घेतला आहे.

ही कुटुंब पुनर्वसित जागेतून त्यांच्या मूळ गावी परतली आहेत. गेल्या तीन आठवड्यांपासून ही 700 कुटुंब व्याघ्र अधिवास क्षेत्रामध्ये राहत आहेत.

प्रकरण काय?

2011 ते 2015च्या दरम्यान मेळघाटच्या कोअर झोन मधल्या नागरतास, अमोना, बारुखेडा, धारगड, गुल्लरघाट, सोमठाना (बु), सोमठाना (कु), केलपाणी या गावांतील गावकऱ्यांचं तेल्हारा आणि अकोट तालुक्यात पुनर्वसन करण्यात आलं. व्याघ्र प्रकल्पात समावेश होणाऱ्या या गावांतील नागरिकांच्या जीवाला धोका निर्माण होऊ नये म्हणून त्यांचं पुनर्वसन करण्यात आलं.

पण पुनर्वसनानंतर वन प्रशासनाकडून त्यांना रस्ते, वीज, पाणी, आरोग्य, शाळा, रोजगार, शेती या पर्यायी आणि मूलभूत सेवासुविधा पुरवण्यात आल्या नाहीत. त्यामुळे या कुटुंबांचा जगण्याचा प्रश्न गंभीर झाला आहे.

याचा निषेध करण्यासाठी म्हणून मूळ गावी परतलेले आदिवासी दिवसभर नदी-नाल्यावरचे खेकडे पकडून उदरनिर्वाह करत आहेत. त्यांच्या या अनोख्या आंदोलनानं प्रशासनाची चांगलीच झोप उडाली आहे.

आतापर्यंत अनेक राजकीय नेत्यांनी त्यांची मनधरणी करण्याचा प्रयत्न केला. परंतु शेतीचा सातबारा आणा मगच आमच्यापर्यंत या, असा इशारा स्थानिक आदिवासींनी दिला आहे. कडाक्याच्या थंडीत पालाच्या झोपड्या आणि शेकोटी इतकीच साधनं या आदिवासी बांधवांकडे आहेत.

प्रसाशनाचं दुर्लक्ष

पुनर्वसित गावांमधल्या प्रत्येक कुटुंबाला 10 लाख रुपये मोबदला दिला जातो. 18 वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या प्रत्येकाचं स्वतंत्र कुटुंब मानून त्यालाही 10 लाखांची मदत करण्यात येते. मात्र हा मोबदला आदिवासी कुटुंबापर्यंत वेळेत पोहोचू शकला नाही.

9 सप्टेंबर रोजी पुनर्वसन झालेल्या आदिवासींनी त्यांच्या मूळ गावामध्ये परत जाणार असल्याची लेखी माहिती वनविभागाला दिली होती.

मात्र ही कृती बेकायदेशीर असून कायद्याचं उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई करू असा इशारा वनविभागाने दिला होता. पोपटखेड वन विभागाच्या प्रवेशद्वारावर मोठा बंदोबस्त लावून या ठिकाणी नाकेबंदी करण्यात आली होती.

अति...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भर जंगलात, वाघांचा मुक्त संचार असलेल्या क्षेत्रात कापडाच्या पालाखाली उघड्यावरच त्यांचा संसार सुरु आहे, जगण्यासाठीचा संघर्ष सुरु आहे. जोपर्यंत नवीन गावात मूलभूत सुविधा पुरविण्यात येत नाही तोपर्यंत या ठिकाणाहून हटणार नाही अशी भूमिका या कुटुंबांनी घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उच्च न्यायालयात गुरुवारी कोरोनासंबंधित याचिकांवर सुनावणी झाली. यावेळी राज्याचे महाधिवक्ता आशुतोष कुंभकोणी यांनी कोरोनाच्या अॅक्टिव्ह रुग्णांची आकडेवारी न्यायमूर्तींसमोर सादर केली.

मुंबईमध्ये अंदाजे 56 हजार अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत तर पुण्यात 1 लाख 14 हजारांपेक्षा अधिक अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत. मुंबईपेक्षा दुप्पट रुग्ण पुण्यात आहेत, याचं कारण देखील न्यायालयाने राज्य सरकारला विचारले.

त्यावर 'पुण्याचे लोक कोरोनाच्या नियमांचे उल्लंघन करतात त्यामुळे न्यायालयानेच लॉकडाऊनचे आदेश द्यावेत' असं कुंभकोणी म्हणाले.

नेमकी परिस्थिती काय आहे ?

राज्य सरकारच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागामार्फत राज्यातील प्रत्येक जिल्ह्याची आकडेवारी दररोज जाहीर केली जाते. त्यात रोजचे नवीन बाधित रुग्ण, बरे झालेले रुग्ण, मृत्यू झालेले रुग्ण आणि अॅक्टिव्ह रुग्णांच्या आकड्यांचा समावेश असतो.

गुरुवारी राज्यसरकारच्या आरोग्य विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार पुणे जिल्ह्यात 1 लाख 15 हजार 182 इतके अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत. याच दिवशी पुणे जिल्हा परिषदेने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार पुणे जिल्ह्यात 99 हजार 888 इतके अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत.

यातील फरक पाहिला तर राज्य सरकारने जाहीर केलेल्या आकडेवारीमध्ये पुणे जिल्ह्यात 15 हजार 294 इतके अधिकचे अॅक्टिव्ह रुग्ण दाखविण्यात आले आहेत.

याबाबत बीबीसी मराठीने राज्याचे आरोग्य सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांच्याशी संपर्क केला. आवटे म्हणाले, ''राज्य सरकार जी आकडेवारी जाहीर करतं, ती केंद्र सरकारच्या पोर्टलवरुन घेतलेली असते. अनेकदा त्या ठिकाणी मृत्युमुखी पडलेले रुग्ण आणि डिस्चार्ज झालेल्या रुग्णांचे आकडे योग्य भरले जात नसावेत त्यामुळे हा फरक दिसतो. ''

'उच्च न्यायालयात प्रतिज्ञापत्र सादर करणार'

''राज्य सरकारकडून पुण्याबाबतची चुकीची आकडेवारी उच्च न्यायालयात सादर करण्यात आली आहे. त्यामुळे कदाचित उच्च न्यायालयाने पुण्यात कडक लॉकडाऊनबाबत सुचना केली असावी. त्यामुळे पुणे महापालिकेकडून पुण्याच्या खऱ्या परिस्थितीबाबत प्रतिज्ञापत्र सादर करणार असल्याचं,'' पुण्याचे महापौर मुरलीधर मोहोळ यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

मोहोळ म्हणाले, ''राज्य सरकारकडून आकडे अपडेट केले जात नाहीत. त्यामुळे या आकड्यांमध्ये नेहमीच विसंगती राहते. याचा अर्थ यांना न्यायालयासमोर योग्य आकडे मांडता आले नाहीत. पुणे शहरात 39...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यातील अॅक्टिव्ह कोरोनाबाधितांची संख्या वाढत असल्याने पुण्यात संपूर्ण लॉकडाऊन करण्याची सूचना मुंबई उच्च न्यायालयाने राज्य सरकारला केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उज्जैनच्या महाकाल मंदिर ठाण्यात त्यांच्या अटकेची नोंद करण्यात आली आहे. विकास दुबे महाकाल मंदिरात येणार असल्याची माहिती पोलिसांना त्यांच्या सुत्रांकडून मिळाल्याचं सांगितलं जात आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशच्या कानपूरमध्ये बिकरू गावातील चकमकीत 8 पोलिसांच्या हत्येला जबाबदार ठरवण्यात आलेल्या विकास दुबे यांना मध्य प्रदेशातल्या उज्जैनमधून अटक करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उठावानंतरही एक प्रेरणास्थान म्हणून लक्ष्मीबाईंना आजही मानलं जातं. इतिहास, कादंबऱ्या, कवितांमधून त्यांचं वर्णन आलं असलं तरी त्यांना काही लोकांनी प्रत्यक्ष पाहून वर्णन लिहून ठेवलं आहे. त्यातून त्यांच्या व्यक्तिमत्वाचा अंदाज येतो.

लक्ष्मीबाईंचं मूळ नाव मनकर्णिका तांबे असं होतं. त्यांच्या वडिलांचं नाव मोरोपंत तांबे होतं. दुसऱ्या बाजीरावांचे भाऊ चिमाजी यांच्याकडे मोरोपंत वाराणसीमध्ये काम करत होते. वाराणसीमध्येच मनकर्णिका म्हणजे झाशीची राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्म झाला. परंतु चिमाजींच्या निधनामुळे त्यांना वाराणसी सोडून दुसऱ्या बाजीरावांकडे ब्रह्मावर्त म्हणजे कानपूरजवळच्या बिठूरला यावं लागलं.

बिठूर

माझा प्रवास या प्रसिद्ध पुस्तकाचे लेखक विष्णूभट गोडसे आणि त्यांचे काका रामभट यांना झाशीची राणी लक्ष्मीबाई हिची कामकाजाची पद्धत, शौर्य, निर्णय घेण्याची शक्ती हे सर्व जवळून पाहायला मिळाले होते.

रामभट गोडसे यांनी तर मनकर्णिकेला झाशीला लग्न होऊन जाण्यापूर्वीही पाहिलं होतं. रामभट गोडसे यांनी तिचं वर्णन विष्णूभटजींकडे केलं होतं. 'ही मुलगी फार हुषार व निर्मळ, शाहाणी गौर वर्णाची, अंगानी कृष व उफाट्याची उंचीची उभारणी चांगली असे. नाक सरळ, कपाळ उंच व डोळे कमलपत्राप्रमाणे वाटोळे असून मोठमोठे व कान मुखाला शोभा देणारे असे असून मध्यभाग कंबर शरीराचे झोकाप्रमाणे बारीक होती' असं वर्णन त्यांनी मनकर्णिकेचं केलं होतं.

या गणपती मंदिरात राजा-राणीच्या विवाहातील काही विधी झाले.

मनकर्णिका बिठूरला सर्वांची लाडकी मुलगी होती. तेव्हा तिला छबेली असंही म्हणत. परंतु तेव्हाच्या रितीप्रमाणं 12-13 वर्षांची होऊनही मनकर्णिकेचं लग्न झालं नव्हतं. शेवटी साधारण चाळीशी उलटलेल्या गंगाधरराव नेवाळकर या झाशीच्या राजाबरोबर तिचा विवाह झाला आणि तिचं नाव लक्ष्मीबाई असं झालं.

राणीचा पोशाख आणि इतर वर्णन

लक्ष्मीबाई राणी यांना आपल्या पदरी असणारी माणसं सुखी असावीत असं वाटत असे. त्यांचे कपडेही चांगले असावेत असं वाटायचं. गोडसे भटजींनी वर्णन केल्यानुसार त्यांचा बहुतेकवेळा पोशाख पुरुषाचा असे तर कधी स्त्रीचा पोशाखही असे.

झाशीचा किल्ला

गोडसे भटजी लिहितात, 'पायांत पायजमा, अंगात जांभऴे रंगाचा आंबव्याचा बन्यान किंवा बंडी असे. डोकीस टोपी घालून पागोट्यासारखी बत्ती बांधलेली असे. कंबरेस काच्या किंवा दुपेटा असून तरवार नेहमी जवळ असे. नवरा स्वर्गवासी जाहल्या दिवसापासून नथ वगैरे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई या लढाऊ व्यक्तिमत्वामुळे 1857 साली झालेल्या उठावाच्या स्मृती भारतीयांच्या मनामध्ये वारंवार ठळक होत राहातात. 1857 च्या उठावात लढणाऱ्या नानासाहेब पेशवे, तात्या टोपे यांच्याप्रमाणे  झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाईं चं एक वेगळं स्थान आहे. त्यांच्याबद्दल अतीव आदराची भावना सर्वसामान्य भारतीयांच्या मनात असते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्क्रांती: माकड ते माणूस. पुढे काय?

सप्रेम नमस्कार,

मी विनय र.र. एक निवृत्त विज्ञान शिक्षक आहे. मराठीतून विज्ञान प्रसार करण्याचं काम मराठी विज्ञान परिषद, पुणे विभागात करतो. विज्ञान शिक्षणाबाबत प्रयोग आणि संशोधनही करतो.

पत्र लिहिण्यास कारण की, आपण १९ जानेवारीला औरंगाबाद येथील 'अखिल भारतीय वैदिक संमेलनात' केलेलं वक्तव्य वर्तमानपत्रात तसंच अन्य मार्गातून वाचनात आलं. त्या वृत्तांतानुसार आपण "डार्विनचा उत्क्रांतीचा सिद्धांत वैज्ञानिकदृष्ट्या चुकीचा आहे, त्यामुळे तो शाळेच्या पाठ्यपुस्तकातून काढून टाकला पाहिजे," असं म्हटल्याचं वाचनात आले.

संबंधित पत्रकारांनी आपल्या बोलण्याचा विपर्यास केला असेल असं क्षणभर वाटलं. (बऱ्याच वेळा मंत्री काही बोलतात, वनर्तमानपत्रात काही छापून येतं. मग मंत्री खुलासा करतात आणि 'आपण तसं बोललोच नाही, वार्ताहारांनी विपर्यास केला' असं सांगतात.)

दोन दिवस आपल्याकडून त्याबाबत खुलासा आला नाही. त्यामुळे उत्क्रांतीबद्दल आपलं विधान छापून आलं तसंच असावं असं मानावं लागतं. आपल्या विधानामुळे मी व्यथित झालो आहे. डार्विनच्या सिद्धांताबाबत अनेक लोकांनी, संशोधकांनी पुरावे गोळा करून त्यातली तथ्यं जगासमोर आणली. अशा वेळेला वैज्ञानिक दृष्टीकोन चुकीचा ठरवणं योग्य वाटत नाही.

डार्विनच्या मांडणीनुसार या पृथ्वीतलावरचे जीव उत्क्रांत होत गेले. एकपेशीय जीवापासून अनेकपेशीय जीव बनले. निसर्गाला अनुरूप असणारे जीव निसर्गात वाढले, टिकले आणि त्यांचा वंश पुढे चालू राहिला. इतरांशी होणाऱ्या स्पर्धेत काही जीव पार पडले, ते टिकले आणि प्रसवले.

सत्यपाल सिंह.

एकपेशीय जीवापासून मानवासारखा प्रगत प्राणी घडण्यासाठी अब्जावधी वर्षांचा कालावधी लागला.

आपण म्हणता की 'कोणत्याही प्राचीन ग्रंथात माकडाचा माणूस होताना कोणाला दिसला नाही.' हे वाक्य बरोबर आहे कारण माकडाचा माणूस होण्याआधी कोणताच माणूस अस्तित्वात नव्हता, मग कोणता तरी माणूस 'माकडाचा माणूस होताना' बघूच कसा शकेल?

दुसरी बाब म्हणजे एखादी गोष्ट आपल्या पूर्वजांना दिसली नाही म्हणून ती नव्हतीच असे म्हणता येईल का? आज आपल्यालाही अनेक गोष्टी दिसत नाहीत, त्यांचा उल्लेख ग्रंथांमध्ये नाही, त्यांच्या अस्तित्वाचा शोध घेण्याची साधनं नाहीत. म्हणून आपल्या दृष्टीने त्या गोष्टी अस्तित्वात नाहीतच का?

एखादं रांगणारं मूल एका खोलीतून दुसऱ्या खोलीत जातं तेव्हा रडायला लागतं, कारण त्याला वाटतं पहिल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मा. सत्यपाल सिंह, मनुष्यबळ विकास राज्य मंत्री, भारत सरकार यांस...


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर : कुकडू कू...

कोंबड्याचा आवाज म्हणजे 'कुकडू कू...' मराठीत याला बांग देणं किंवा आरवणं म्हणतात. तसं पाहिलं तर कोंबड्याने बांग देणं नैसर्गिक आहे. पण आरवता यावं म्हणून एखाद्या कोंबड्याला कोर्टात धाव घ्यावी लागली तर?

पण खरंच असं घडलंय. फ्रान्समधल्या एका न्यायालयाने एका कोंबड्याला कायदेशीररित्या 'बांग देण्याचा अधिकार' दिलाय.

या कोंबड्याचं नाव आहे - मॉरिस आणि या कोंबड्याच्या आरवण्यामुळे फ्रान्समधल्या शहरी आणि ग्रामीण गटांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. पण आता न्याय मिळाल्यामुळे मॉरिस दररोज सकाळी बांग देऊ शकतो.

सकाळी होणाऱ्या आवाजामुळे एका शेजाऱ्याने मॉरिसच्या मालकाला कोर्टात खेचलं आणि या वादाला सुरुवात झाली.

फ्रान्समधल्या ऑलाँ शहरात 4 वर्षांचा मॉरिस राहतो. फ्रान्समधल्या अनेकांनी या शहरामध्ये आपलं 'सेकंड होम' घ्यायला सुरुवात केली आहे. यापैकीच एक असणाऱ्या ज्याँ लुई बिहाँ यांना मॉरिसच्या आरवण्याचा त्रास व्हायला लागला.

जॅकी आणि त्यांची पत्नी कोहिना या मॉरिसच्या मालकांकडे त्यांनी याबाबत तक्रार केली.

कोंबड्याच्या आरवण्याचा राष्ट्रीय वाद

2017 साली ज्याँ लुईने आपल्या शेजाऱ्यांना पत्र लिहून कळवलं, "हा कोंबडा पहाटे साडेचारपासून ओरडायला सुरुवात करतो आणि अख्खी सकाळ ओरडत रहातो. दुपारीदेखील याचा आवाज थांबत नाही."

पण मॉरिसला गप्प करण्यास त्याच्या मालकाने नकार दिल्यावर लुईंनी हे प्रकरण कोर्टात नेलं. लवकरच हा फ्रान्समध्ये राष्ट्रीय वादाचा मुद्दा बनला.

न्यायालयाबाहेर लोक मॉरिसचे फोटो घेत होते.

फ्रान्समधल्या एका मोठ्या गटाला मॉरिसबद्दल सहानुभूती वाटत होती आणि बांग देण्याचा त्याचा हक्क वाचवण्यासाठी लोकांनी ऑनलाईन याचिका दाखल केल्या. इतकंच नाही तर मॉरिस आणि त्याच्या बांगेच्या समर्थनार्थ लोकांनी 1 लाख 40 हजार सह्या गोळा केल्या आणि त्याचा फोटो असलेला टी-शर्ट घालायला सुरुवात केली.

मॉरिसचे समर्थक असणाऱ्या आणि त्याचा फोटो असणारे टी-शर्ट विकणाऱ्या एका स्थानिक विक्रेत्याने सांगितलं, "आम्हाला मॉरिस आणि त्याच्या मालकांना पाठिंबा तर द्यायचाच होता. पण सोबतच या गोष्टीचाही राग येत होता की कोणी एखाद्या कोंबड्याला कसं कोर्टात खेचू शकतं?"

'ही तर असहिष्णुता'

मॉरिसच्या समर्थनार्थ ऑनलाईन याचिका दाखल करणाऱ्या व्यक्तीने म्हटलं आहे, "यापुढे काय? आता लोक पक्ष्यांच्या किलबिलाटावरही बंदी आणणार का?"

'शांतता भंग' केल्याच्या आरोपाखाली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रश्न : कोंबडा काय करतो?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरिया हत्या केल्यास 3-4 वर्षे शिक्षा होते, मात्र नाटक वगैरे पाहिल्यास 7-8 वर्षे शिक्षा होते, असं हा पहारेकरी सांगत होता.

तुरुंगातून पळून गेलेला पहारेकरी आणि कैदी आता उत्तर कोरियात 'वॉन्टेड' आहेत. मात्र, याची त्यांना खंत वाटत नाही. कुटुंबापासून दूर असल्यानं फक्त त्यांना त्रास होतो.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियातल्या डिटेन्शन सेंटरमधल्या व्यथा तिथून पळून आलेल्या एका तुरुंग पहारेकऱ्यांनी सांगितल्या. हा तुरुंग पहारेकरी कैद्यासोबत पळाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाची राजधानी प्याँगयांगमध्ये आजवर लावण्यात आलेल्या बॅनर आणि पोस्टर्समध्ये अमेरिका हा एक साम्राज्यवादी आक्रमणकारी देश. दक्षिण कोरिया आणि जपान यांना सहकार्य करणारा देश म्हणून दाखवला जायचा.

पण, हल्लीच्या दिवसांत उत्तर कोरियात गेलेले लोक एक वेगळाच दावा करतात. राजधानीतल्या भिंतींवर, पोस्टर्सवरची जागा अमेरिकाविरोधी संदेशांऐवजी आर्थिक विकास आणि दोन्ही कोरियाई देशांच्या मीलनाच्या छायाचित्रांनी घेतली आहे.

काही विश्लेषकांचं असंही मत आहे की, सरकारच्या नियंत्रणात राहणाऱ्या उत्तर कोरियाच्या मीडियानंही आपला सूर बदलला आहे.

कसे बदलले उत्तर कोरियाचे सूर?

मग, आता हा प्रश्न पडतो की, आता उत्तर कोरियात आता अमेरिकेला शत्रू म्हणून दाखवलं जात नाहीये का?

उत्तर कोरियाच्या बहुतांश लोकांसाठी मीडिया म्हणजे सूचना आणि माहिती मिळवण्यापर्यंत मर्यादित आहे. त्यामुळे इथे सरकारी मीडिया आणि त्यामार्फत होणारा प्रोपगंडा याचा परिणाम इथल्या लोकांवर सर्वाधिक होतो.

या देशात पारंपरिकरीत्या अमेरिकेला शत्रू क्रमांक एक म्हणून दाखवलं जात आहे. अमेरिकेनं केलेल्या हल्ल्याला उत्तर कोरिया कसं प्रत्युत्तर देईल हेच आजवरच्या प्रपोगंडामध्ये दाखवण्यात आलं आहे. उत्तर कोरियाच्या मिसाईल आणि अभेद्य सैन्य आक्रमणकर्त्यांना कसं नेस्तनाबूत करेल हेच वारंवार दाखवलं गेलं आहे.

दशकांपासून लागणारी ही पोस्टर्स लोकांच्या मनात देशाबद्दलचं प्रेम आणि आपल्या नेत्याबद्दलचा भरवसा निर्माण करत होती. युद्धभूमीवर जाणं हे देशासाठीचं सगळ्यांत मोठं योगदान ठरेल ही भावनाही या काळात जनतेच्या मनात रुजवण्यात आली होती.

ऑस्ट्रेलियातल्या ग्रिफिथ युनिर्व्हसिटीमधले आंद्रे अब्राहम याबद्दल सांगतात, "आंतरराष्ट्रीय पातळीवर वातावरण वाईट झालं की, कठोर संदेश देणारी पोस्टर्स उत्तर कोरियात लावली जात असत."

सध्या आंतरराष्ट्रीय वातावरणात सकारात्मकता वाढीस लागल्यानं हे प्रोपगंडा अभियानही थंडावलं आहे. त्यामुळे सध्या उत्तर कोरियासाठी योग्य वेळ सुरू आहे.

अनेक महिन्यांपासून सुरू असलेल्या युद्धाच्या घोषणांनंतर, उत्तर कोरियानं दक्षिण कोरिया आणि अमेरिकेसोबत ऐतिहासिक मनोमिलन करण्यात यश मिळवलं. आपल्या मोडक्या-तोडक्या भाषेत का होईना, पण आपली अण्वस्त्र सोडण्याचं आणि शांतता राखण्याचं वचन या देशानं दिलं.

प्रपोगंडा अभियानात झालेला हा बदल केवळ राजधानी प्याँगयांगपर्यंतच मर्यादित नाही. उत्तर कोरियात परदेशी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगापासून बराच दूर गेलेला देश म्हणजे उत्तर कोरिया. पण, या देशात आता काही बदल दिसू लागले आहेत. आपल्या प्रचार अभियानानं चर्चेत राहणाऱ्या या देशानं हे आपला हा प्रोपगंडा सध्या काहीसा कमी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाची सरकारी वृत्तसंस्था KCNA नुसार, किम जाँग-उन यांनी एका रासायनिक खतांच्या कारखान्याचं उद्घाटन केलं. यावेळी उपस्थितांनी जयघोषात किम यांचं स्वागत केलं. ते बऱ्याच दिवसांनी सार्वजनिक व्यासपीठावर दिसले.

उत्तर कोरियातल्या वृत्तसंस्थेकडून आलेल्या वृत्ताला इतर ठिकाणाहून अद्याप दुजोरा मिळालेलं नाहीय. मात्र, या वृत्तसंस्थेनं किम जाँग-उन यांचा उद्घाटन कार्यक्रमातील फोटोही प्रसिद्ध केलाय.

उत्तर कोरियनं वृत्तसंस्थेनं नेमकं काय म्हटलंय?

कोरियन सेंट्रल न्यूज एजन्सी अर्थात KCNA नं सांगितलं की, किम जाँग-उन हे त्यांची बहीण किम यो जाँग आणि उत्तर कोरियातील इतर वरिष्ठ नेत्यांसोबत कार्यक्रमाला हजर होते.

प्याँगयाँगमधील रासायनिक खतांच्या कारखान्याच्या उद्घाटनाचा हा कार्यक्रम होता.

यावेळी किम यांनी छोटेखानी भाषण केलं आणि कारखान्याच्या माध्यमातून देशाच्या विकासात कशी भर घातली जातेय, याबाबत मत मांडलं. उत्तर कोरियातल्या रासायनिक उद्योग आणि अन्न प्रक्रिया उद्योगाचं कौतुकही त्यांनी यावेळी केलं, असं KCNA नं आपल्या वृत्तात म्हटलंय.

किम जाँग-उन यांच्याबद्दलच्या चर्चांना उधाण का आलेलं?

उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांच्या प्रकृतीविषयी उलटसुलट बातम्या येत होत्या. मात्र यासंदर्भात अधिकृतपणे काहीही जाहीर करण्यात आलेलं नव्हतं. आताही वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, ते सार्वजनिक कार्यक्रमात हजर राहिल्याचं जगभरात कळलं आहे. मात्र, उत्तर कोरियाच्या प्रशासनाकडून अधिकृतरित्या याबाबत माहिती देण्यात आलेली नाही.

किम जाँग-उन यांच्या प्रकृतीविषयीच्या उलटसुलट बातम्यांचं मात्र दक्षिण कोरियाच्या प्रशासनानं खंडन केलं होतं.

36 वर्षीय किम जाँग-उन यांची प्रकृती गंभीर असल्याचे कुठलेही विशिष्ट संकेत उत्तर कोरियाकडून मिळाले नसल्याचं दक्षिण कोरियाच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यालयाकडून सांगण्यात आलं आहे.

दरम्यान चीनने आपलं एक वैद्यकीय पथक उत्तर कोरियाला रवाना केलं होतं. किम यांची प्रकृती चांगली नसल्याने हे पथक पाठवण्यात आल्याची चर्चा होती.

यापूर्वीही अफवा

किम आजारी असल्याच्या अफवा यापूर्वी अनेकदा पसरल्या होत्या.

15 एप्रिल रोजी किम जाँग-उन यांचे आजोबा आणि उत्तर कोरियाचे संस्थापक किम इल-सुंग यांचा वाढदिवस होता. या निमित्ताने उत्तर कोरियात दरवर्षी मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यात येतो. या कार्यक्रमाला फार महत्त्व असतं.

किम जाँग-उन आजवर कधीही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन हे तब्बल 20 दिवसांनंतर सार्वजनिक व्यासपीठावर दिसले. उत्तर कोरियातील माध्यमांनी याबाबत वृत्त प्रसिद्ध केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन.

उत्तर कोरियाचे सर्वोच्च नेते किम जाँग उन यांच्या भोवती देखील एक गूढतेचं वलय आहे. 'बीबीसी वर्ल्ड न्यूज'नं गेल्या कित्येक वर्षांपासून त्यांच्याविषयी माहिती गोळा केली आहे.

किम जाँग उन यांचा खरा जन्मदिन कोणता याची माहिती कुणाकडेच नाही. पण 2010 पासून 8 जानेवारीला राष्ट्रीय सुटी असते.

देशाचे प्रमुख झाल्यापासून किम जाँग उन यांना अनेक पदं देण्यात आली आहेत.

"उत्तर कोरियावर किम जाँग उन यांचे आजोबा किम ईल संग यांचा प्रभाव आहे. जर आपण त्यांच्या प्रमाणे दिसलो तर सर्वोच्च नेता होण्यास काही अडचण येणार नाही, असं त्यांना वाटलं यामुळेच त्यांनी आपली प्लॅस्टिक सर्जरी केली," असा एक अंदाज उत्तर कोरियाविषयीचे तज्ज्ञ लावतात.

17 डिसेंबर 2011 रोजी उत्तर कोरियाचे तत्कालीन नेते आणि किम जाँग उन यांचे वडील किम जाँग इल यांचं निधन झालं. त्यांनी मृत्युपूर्वी किम जाँग उन यांना आपला उत्तराधिकारी म्हणून निवडलं होतं.

किम जाँग इल यांच्या निधनाला पंधरवाडा होण्याआधीच किम यांना पक्षाचे प्रमुख, देशाचे सर्वोच्च नेता आणि सैन्यदलाचे प्रमुख म्हणून घोषित करण्यात आलं.

2013 मध्ये जेव्हा लष्करी उठावाची तयारी केल्याचा आरोप करून किम यांनी त्यांचे काका चँग-साँग-थाक यांना मृत्यूदंड दिला तेव्हा ते चर्चेत आले होते.

2016 मध्ये किम यांनी हायड्रोजन बॉम्बची भूमीगत चाचणी केल्याचं म्हटलं जातं. सत्तेत आल्यापासून त्यांनी घेतलेली ही दुसरी चाचणी होती.

'मॉर्निंग स्टार किंग'

किम जाँग उन हे किम जाँग इल आणि त्यांची तिसरी पत्नी को याँग हूई यांचं शेवटचं अपत्य.

ते नेमके केव्हा जन्मले हे माहीत नाही. 1983 किंवा 1984 च्या सुरुवातीला ते जन्मले असावेत. वडिलांचा उत्तराधिकारी म्हणून त्यांच्याकडे कधीच पाहिलं गेलं नाही.

विश्लेषकांना वाटत असे की, त्यांचा सावत्र भाऊ किम जाँग नाम आणि मोठा भाऊ किम जोंग चोल हे सर्वोच्च नेते होतील.

किम जाँग उन यांचं शिक्षण स्वित्झर्लंडमध्ये झालं.

पण, 2001 मध्ये जपाननं किम जाँग नाम यांना देशाबाहेर हाकललं. तर मोठा भाऊ किम जोंग चोल यांचा स्वभाव मुळमुळीत होता. त्यामुळे किम जाँग उन यांचा सर्वोच्च पदासाठी विचार करण्यात आला असावा, असं विश्लेषक सांगतात.

किम जाँग उन यांना सर्वोच्च पद बहाल झाल्यानंतर विश्लेषकांनी त्यांना उगवता तारा असं संबोधायला सुरुवात केली.

आपल्या भावाप्रमाणेच किम यांनी स्वित्झर्लंडमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियामध्ये किम जाँग उन यांची सत्ता आहे. त्या ठिकाणी जाण्यासाठी त्यांच्या देशाबाहेरील माध्यमांवर कठोर निर्बंध आहेत. त्यामुळे या ठिकाणी काय घडतं याविषयी सर्वांनाच कुतूहल आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग ऊन

त्याचं एक उदाहरण म्हणजे सप्टेंबर महिन्यात राजधानी प्याँगयाँगमध्ये आंतरराष्ट्रीय व्यापार महोत्सव भरवण्यात आला होता. आयोजकांचा दावा आहे की, या महोत्सवात देशविदेशातल्या 250 हून अधिक कंपन्यांनी आपली उत्पादनं लोकांसमोर मांडली.

सीरिया, चीन, क्युबा, इराण, इटली, इंडोनेशिया, व्हिएतनाम आणि तैवान या देशांनी या महोत्सवात भाग घेतला होता. मीडियामध्ये महोत्सव सफल झाल्याचं वारंवार सांगितलं जात होतं.

खरंतर उत्तर कोरियावर व्यापारासंबंधित प्रतिबंध आहेत, जे 23 डिसेंबरला आणखी वाढवण्यात आले. या निर्बंधांमुळे इतर देशांना उत्तर कोरियात तेल, खाद्यपदार्थ, यंत्रसामग्री तसंच यांत्रिक उपकरणांची निर्यात करता येत नाही.

उत्तर कोरियाशी व्यापारी संबंध ठेवणं हे इतर देशांसाठी खरंतर जोखमीचं आहे. मग व्यापार महोत्सवाला इतका प्रतिसाद कसा मिळाला?

उत्तर कोरियातल्या व्यापार महोत्सवाला चांगला प्रतिसाद मिळाल्याचा दावा

हॉलंडमधल्या एका माहिती तंत्रज्ञान कंपनीचे संस्थापक पॉल तिजया यांच्याशी बीबीसीने संपर्क साधला. उत्तर कोरियाशी व्यापाराच्या संधी या विषयावर अभ्यास करण्यासाठी मे 2017मध्ये एक अभ्यासगट युरोपातून प्याँगयाँगला गेला होता. या गटाचं नेतृत्व तिजया यांनी केलं.

त्यांच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्येक देशाला आंतरराष्ट्रीय व्यापार करायचा आहे.

"उत्तर कोरियामधल्या किम जाँग-ऊन याच्या सरकारशी आर्थिक व्यवहार करण्यात जेवढी अनिश्चितता आहे, त्यापेक्षा जास्त फायदा व्यापार करण्यात आहे," असं ते सांगतात.

उत्तर कोरियाचा व्यापार चालतो कसा?

उत्तर कोरियाच्या Foreign Trade of DPRK या मासिकात काही उत्पादनांची जाहिरात देण्यात आली आहे. ही उत्पादनं उत्तर कोरियात बनतात. यात मेडिकल उत्पादनं, साबणांपासून ते 'आयपॅड'सारख्या दिसणाऱ्या टॅब्लेट कॉम्प्युटरचा समावेश आहे.

उत्तर कोरियात बनणारी उत्पादनं

उत्तर कोरियात तयार होणाऱ्या वस्तूंचा मुक्त व्यापार आणि परदेशी लोकांबरोबर हितसंबंध जपणं, ही तंत्र वापरून उत्तर कोरियाचा व्यापार चालतो.

सिडनी विद्यापीठात उत्तर कोरियाच्या व्यापारावर शोधनिबंध लिहिणारे जस्टिन हेस्टिंग्ज सांगतात, "या देशात जिवंत राहण्यासाठी सगळ्यांना उद्यमशील बनावं लागेल. पैसे मिळवण्यासाठी त्यांना रचनात्मक प्रयत्न करावे लागतील."

कोरियातल्या ट्रेड मासिकातली आकडेवारी बघितली तर असंच वाटतं की देशात सगळं आलबेल आहे. पण मासिकातली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियावर मागची दहा वर्षं आर्थिक निर्बंध लादलेले आहेत. तसं असतानाही हा देश कधी कधी इतर देशांसारखाच आंतरराष्ट्रीय व्यापारात सक्रिय असतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग उन दक्षिण कोरियाशी संबंध सुधारण्याबाबत प्रयत्नशील आहेत.

दोन्ही देशांमधले संबंध सलोख्याचे करण्याची आवश्यकता आहे, असं किम जोंग-उन सोमवारी दक्षिण कोरियाच्या एक शिष्टमंडळाशी बोलताना म्हणाले होते.

दक्षिण कोरियाच्या राजदूतानुसार या बैठकीत किम जोंग उन यांनी अण्वस्त्रांचा त्याग करण्याचीही तयारी दर्शविली आहे, जर त्यांच्या देशाच्या सुरक्षेची हमी मिळणार असेल.

क्षेपणास्त्र चाचण्यांच्या पार्श्वभूमीवर उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरिया यांच्यातील संबंध ताणले गेले होते. या ऑलिम्पिकपूर्वी त्यांच्यातील तणाव इतका की दोन्ही देशांनी एकमेकांचा विनाश करण्याची धमकी दिली होती.

मात्र हिवाळी ऑलिम्पिकच्या निमित्ताने दोन्ही देशातले संबंध सुधारण्याची संधी आली. उत्तर कोरियाचे खेळाडू दक्षिण कोरियात झालेल्या हिवाळी ऑलिम्पिक स्पर्धेत सहभागी झाले.

किम यांनी सोमवारी दक्षिण कोरियाच्या एका शिष्टमंडळासाठी मेजवानीचं आयोजन केलं होतं. सिओलहून आलेल्या शिष्टमंडळी बोलताना किम यांनी दोन्ही देशांतील संबंध सुधारायला हवेत असं सांगितलं. या दोन देशांनी एकत्र येण्याची आवश्यकता आहे असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

आता जगाचं लक्ष किम आणि दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष मून जाय-इन यांच्या भेटीवर असणार आहे. दोन्ही देशांच्या सीमेवर कडक बंदोबस्तात ही ऐतिहासिक भेट आयोजित केली जाणार आहे. दोन्हा देशांनी एकमेकांशी संपर्क साधण्यासाठी एक हॉटलाईन प्रस्थापित करण्याची तयारी दर्शविली आहे.

उत्तर आणि दक्षिण कोरिया शिष्टमंडळांमध्ये चर्चा झाली.

दक्षिण कोरियाच्या दहासदस्यीय शिष्टमंडळात गुप्तचर विभागाचे प्रमुख सुह हून आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार च्युंग इयुई योंग यांचा समावेश आहे.

राष्ट्राध्यक्ष मून जेइ इन यांनाही दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारावेत असं वाटतं. दोन्ही देशातील तणाव बाजूला होऊन संबंध नीट व्हावेत, असं च्युंग यांनी पत्रकारांनी सांगितलं.

किम यांनी आमचं चांगलं आदरातिथ्य केलं. अनेक विषयांवर त्यांच्याशी सकारात्मक चर्चा झाल्याचं शिष्टमंडळ प्रतिनिधींनी केसीएनए या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

राष्ट्राध्यक्ष मून जेई दोन्ही देशांदरम्यानच्या परिषदेसाठी पुढाकार घेतला आहे. त्यासंदर्भात किम यांनी समाधानकारक पावलं उचलली. ही परिषद व्यवहार्य आणि फलदायी ठरावी यासाठी किम यांनी संबंधित विभागांना सूचना दिल्या.

उत्तर कोरियाच्या अणुबॉम्ब...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरियाचे नेते पुढील महिन्यात एक द्वपक्षीय बैठकीत भाग घेतील, असं दक्षिण कोरियाच्या राजदूताने म्हटलं आहे. किम जोंग उन यांनी उत्तर कोरियाची धुरा हाती घेतल्यानंतर गेल्या दहा वर्षांत होणारी ही अशा प्रकारची पहिलीच भेट असणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाचे सर्वोच्च नेते किम जोंग उन

"हे नवे निर्बंध म्हणजे आमच्याविरोधात युद्ध छेडल्याप्रमाणे आहे," असं उत्तर कोरियानं  म्हटलं आहे.

या निर्बंधामुळे आमची आर्थिक कोंडी होईल असं उत्तर कोरियाच्या परराष्ट्र खात्यानं म्हटलं आहे.

उत्तर कोरियानं नुकत्याच केलेल्या बॅलेस्टीक मिसाईल चाचणीमुळे हे निर्बंध लादण्यात आले आहेत.

अमेरिकेनं तयार केलेल्या या प्रस्तावानुसार आता उत्तर कोरियाला होणाऱ्या पेट्रोल निर्यातीत 90 टक्क्यांनी कपात केली जाणार आहे.

विशेष म्हणजे चीन आणि रशिया या उत्तर कोरियाच्या मित्र राष्ट्रांनीही या प्रस्तावाच्या बाजूनं मतदान केलं आहे.

यापूर्वीच या देशावर अमेरिका, संयुक्त राष्ट्र आणि युरोपीय महासंघानं निर्बंध लादले आहेत. अमेरिकेनं उत्तर कोरियावर 2008 पासूनच निर्बंध लादण्यास सुरुवात केली होती. त्यांच्या आण्विक कार्यक्रमाशी संबंधित कंपन्यांची खाती गोठवण्यापासून ते त्या देशातली आयात थांबवण्यापर्यंतचे हे निर्बंध होते.

अमेरिकेच्या संयुक्त राष्ट्रांतील दूत निक्की हॅले.

संयुक्त राष्ट्रांतल्या अमेरिकेच्या दूत निक्की हॅले म्हणाल्या, "हे निर्बंध लादून आम्हाला उत्तर कोरियाला स्पष्ट संदेश द्यायचा आहे. तरीही इथून पुढेही त्यांनी उद्दामपणा केला तर या पेक्षाही कडक कारवाई करण्यात येईल."

चीनचे प्रतिनिधी वू हिताओ याबाबत म्हणाले की, "या प्रस्तावाला सगळ्यांनी केलेलं मतदान हे उत्तर कोरियाच्या क्षेपणास्त्र कार्यक्रमाविरोधातलं आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावरचं एकमत आहे."

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी या निर्बंध लादण्याच्या प्रस्तावाचं स्वागत केलं. जगात शांतता हवी, मृत्यू नको असं मत त्यांनी ट्विटरवर व्यक्त केलं.

काय आहेत नवे निर्बंध?

जगभरातून दबाव आणि विरोध असतानाही उत्तर कोरियानं आपला आण्विक आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रम सुरू ठेवला आहे. त्यामुळे या वर्षी उत्तर कोरियाविरोधात आंतरराष्ट्रीय वातावरण तापण्यास सुरुवात झाली होती.

नव्या निर्बंधांनुसार, उत्तर कोरियाला आता वर्षाला फक्त 5 लाख बॅरल इतर पेट्रोलियम पदार्थ आणि 40 लाख बॅरल क्रुड ऑईल मिळणार आहे. यापूर्वी हा इंधन पुरवठा यापेक्षा बराच अधिक होता.

तसंच जगभरात काम करणाऱ्या उत्तर कोरियाच्या नागरिकांना 2 वर्षांच्या आत त्यांच्या देशात परतावं लागणार आहे. कारण, त्यांच्या परदेशी चलन वापरावर मोठ्या मर्यादा येणार आहेत.

उत्तर कोरियातून केल्या जाणाऱ्या यंत्रसामुग्री...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेनं उत्तर कोरियावर पुन्हा एकदा कडक निर्बंध लादले आहेत. या निर्बंधांचा उत्तर कोरियानं निषेध केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाच्या वादग्रस्त अण्वस्त्र कार्यक्रमांसंबंधी तोडगा काढणारा एखादा करार या भेटीमध्ये होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

या भेटीमध्ये अजून काय होऊ शकतं, ट्रम्प आणि किम जाँग यांच्या भेटीची पार्श्वभूमी काय आहे हे सगळं समजून घ्यायचं असेल तर हे महत्त्वाचे मुद्दे जरूर वाचा.

1. दोघांमध्ये नेमकी कोणती चर्चा होणार आहे?

सिंगापूर येथे झालेल्या पहिल्या ऐतिहासिक भेटीदरम्यान ज्या विषयावर ट्रंप आणि किम यांच्यात चर्चा झाली होती, त्याच विषयावर यावेळेसही ते बोलतील. हा विषय म्हणजे अण्वस्त्रं.

उत्तर कोरियानं आपला अणवस्त्र कार्यक्रम सोडून द्यावा, असं बहुतांश देशांचं मत आहे. अणवस्त्र नष्ट करणं किंवा त्याच्या वापरावर मर्यादा आणणं याला 'आण्विक निःशस्त्रीकरण' असं म्हणतात. मात्र उत्तर कोरियाकडून सातत्यानं ही गोष्ट अमान्य केली जात आहे. यामुळेच उत्तर कोरियावर अनेक देशांनी निर्बंधही लादले आहेत. व्यापारावर निर्बंध तसंच अनेक देशांशी खुंटलेला संवाद अशा परिणामांना उत्तर कोरियाला सामोरं जावं लागत आहे. हे निर्बंध शिथिल व्हावेत यासाठी उत्तर कोरियाकडून कोणतेही प्रयत्न केले जात नाहीत.

2. उत्तर कोरियानं आपली अण्वस्त्र नष्ट करण्यासंबंधी यापूर्वी कोणतं आश्वासन दिलं होतं का?

  असं कोणतंही आश्वासन दिलेलं नाही.  गेल्या वर्षी ट्रंप आणि किम भेटीमध्ये सिंगापूर 'जाहीरनाम्या'वर सह्या करण्यात आल्या होत्या. या जाहीरनाम्यामधून प्रचंड आशावाद व्यक्त होत असला तरी यात नमूद केलेल्या बाबी तशा मोघम होत्या.

आम्ही शांतता आणि अण्वस्त्रांवर निर्बंधांसाठी कटिबद्ध आहोत, असं या जाहीरनाम्यात म्हटलं होतं. पण याचा नेमका अर्थ काय किंवा हे साध्य कसं होणार याबद्दल मात्र कोणताही उल्लेख नव्हता.

उत्तर कोरियानं आपलं अण्वस्त्रांच्या चाचणीचं केंद्र नष्ट केलं होतं. मात्र उत्तर कोरियाला त्याची काही आवश्यकता उरली नव्हती. कारण या अण्वस्त्रांच्या चाचण्या घेऊन त्याच्या उपयोगितेविषयी आधीच खात्री पटविण्यात आली होती. त्यापुढे जाऊन उत्तर कोरियानं आपला आण्विक विकास कार्यक्रम थांबविण्यासाठी कोणतीही हालचाल केली नाही.

किंबहुना उत्तर कोरिया आपला आण्विक कार्यक्रम मुळीच थांबवणार नाही. कारण किम यांना आपली राजवट टिकविण्यासाठी ते आवश्यक वाटतं, असं मत अमेरिकेच्या गुप्तचर विभागातील एका अधिकाऱ्यानं व्यक्त केलं आहे.

गेल्या काही आठवड्यांत डोनाल्ड ट्रंप हे आपल्या अपेक्षेपासून एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन व्हिएतनाममध्ये भेटत आहेत. ट्रंप आणि किम हे दुसऱ्यांदा भेटत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाच्या सरकारने कायमच आपल्याकडे एकही कोरोनाग्रस्त आढळला नसल्याचं म्हटलं आहे.

नुकतंच चीनचे अध्यक्ष क्षी जिनपिंग यांनी उत्तर कोरियाचे अध्यक्ष किम जाँग-उन यांना पाठवलेल्या एका संदेशात उत्तर कोरियाला कोरोना विषाणूचा धोका असल्याचं म्हणत मदत देऊ केली होती. मात्र, उत्तर कोरियाच्या सरकारने कायमच आपल्याकडे एकही कोरोनाग्रस्त आढळला नसल्याचं म्हटलं आहे.

शुक्रवारी उत्तर कोरियाच्या प्रसार माध्यमांमध्ये सांगण्यात आलं की राष्ट्राध्यक्ष किम जाँग-उन यांनी चीनचे अध्यक्ष क्षी जिनपिंग यांना तोंडी संदेश पाठवला आहे. या संदेशात त्यांनी कोरोनाच्या जागतिक साथीविरोधी लढ्यात मिळवलेल्या विजयाबद्दल चीनचं कौतुक केलं आहे.

चीनचे अध्यक्ष क्षी जिनपिंग यांनीही तोंडी संदेश पाठवत किम जाँग-उन यांचे आभार मानले. चीनमध्ये विषाणूच्या उद्रेकानंतर उत्तर कोरियाने दिलेली साथ मोलाची होती, असं जिनपिंग म्हणाले. तसंच कोव्हिड-19 विरोधातल्या लढ्यात (उत्तर कोरियाला) आपल्या परीने सर्व ती मदत करायला आपण तयार असल्याचंही म्हटलं आहे.

मात्र, आपल्याकडे कोरोनाचा एकही रुग्ण नसल्याच्या उत्तर कोरियाच्या दाव्यामुळे सगळेच बुचकळ्यात पडले आहेत. खरंच असं होऊ शकतं का, असा प्रश्न तज्ज्ञांनाही पडला आहे.

चीनमधल्या वुहानमध्ये कोरोनाचा उद्रेक झाल्यानंतर सर्व आंतरराष्ट्रीय उड्डाणं रद्द करणारा उत्तर कोरिया पहिला देश होता. जानेवारीच्या तिसऱ्या आठवड्यातच उत्तर कोरियाने आंतरराष्ट्रीय उड्डाणं रद्द करण्याचा आणि बाहेरून येणाऱ्या पर्यटकांनाही बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला होता.

मात्र, उत्तर कोरियातली आरोग्य यंत्रणा अत्यंत कमकुवत आहे. त्यामुळे कोरोनाचा थोडाही प्रसार झाला तर उत्तर कोरियातली परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ शकते, असं तज्ज्ञांना वाटतं.

किम जाँग-उन 20 दिवसांनंतर 2 मे रोजी एका सार्वजनिक कार्यक्रमात दिसले.

दरम्यान, काही दिवसांपूर्वी उत्तर कोरियाचे अध्यक्ष किम जाँग-उन अचानक गायब झाले होते. तब्बल 20 दिवस त्यांचा काहीच थांगपत्ता नव्हता. त्यामुळे त्यांची प्रकृती गंभीर असल्याचा अंदाज आंतरराष्ट्रीय प्रसार माध्यमांमधून लावण्यात येत होता. काहींनी तर त्यांचा मृत्यू झाला असण्याची शक्यता असल्याचंही म्हटलं होतं.

मात्र, 20 दिवसांच्या अज्ञातवासानंतर जाँग-उन 2 मे रोजी खतनिर्मिती कारखान्यात दिसले. याविषयी दक्षिण कोरियाच्या नॅशनल इंटेलिजंस सर्विस या गुप्तहेर संस्थेने किम जाँग-उन यांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात कोरोनाचा उद्रेक झालेला असताना जगाच्या पाठीवर एक असाही देश आहे ज्याने आपल्याकडे एकालाही कोरोना विषाणूची लागण झालेली नाही, असा दावा केला आहे. हा देश आहे उत्तर कोरिया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियातील इतर अनेक बाबींप्रमाणेच या दाव्याची सतत्या पडताळणंही कठीण आहे. मात्र तंत्रज्ञानाला जे महत्त्व दिलं जात आहे, त्याची नोंद करणं गरजेचं आहे.

उत्तर कोरियाच्या सरकारी प्रसार माध्यमांमध्ये नुकतंच 'इंटेलिजंट होम सिस्टिम' सह इतर अनेक प्रकारचं आधुनिक तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आलेलं यश साजरं करण्यात आलं.

अशाप्रकारे यश साजरं करण्यामागे गाजावाजा हे कारण तर आहेच. मात्र देशाचे सर्वेसर्वा असलेले किम जाँग-उन यांचा जो अर्थव्यवस्था बळकट करण्याचा उद्देश आहे, त्यासाठी उत्तर कोरिया आता तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रावरही लक्ष केंद्रीत करत असल्याचं यातून स्पष्ट होतं.

तंत्रज्ञान क्षेत्रात कौशल्य खरंच वाढत आहे?

याच प्रगतीतलं एक पाऊल म्हणजे 'मीर' (Mirae) ही नवी वायफाय सेवा. या सेवेमार्फत प्याँगयांगमध्ये सरकारनं मान्यता दिलेलं इंट्रानेट नेटवर्क मोबाईवर वापरता येतं.

सरकारी मालकीच्या कोरियन सेंट्रल टिव्ही चॅनलवर 8 नोव्हेंबर रोजी 'Exhibition of IT Successes' या कार्यक्रमादरम्यान Arirang 171 या स्मार्टफोनवर 'मीर' वायफाय सेवेचा वापर दाखवण्यात आला.

उत्तर कोरियाच्या प्रसार माध्यमामध्ये पहिल्यांदाच बाहेरच्या वायफाय सर्व्हिसविषयी माहिती देण्यात आली आहे आणि ती देशात वायरलेस डेटा सर्व्हिस देणाऱ्या इतर दोन सेल्युलर नेटवर्कला समांतर अशी आहे, असं अमेरिकेतली देखरेख ठेवणारी वेबसाईट 38Northने सांगितलं आहे.

या प्रदर्शनात जे दुसरं यंत्र दाखवण्यात आलं ते होतं 'इंटेलिजन्स होम सिस्टिम'. हे असं यंत्र आहे जे मानवी आवाज ओळखून पंखा, एसी, टिव्ही आणि लाईट्स यासारखी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणं स्वतः हाताळतं. जसं गुगल होम किंवा ऍलेक्स काम करतं.

ही यंत्रणा किम II-संग विद्यापीठाने विकसित केलेली आहे. देशाला हाय-टेक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात पुढे नेण्याच्या प्रयत्नात हे विद्यापीठ अग्रस्थानी आहे.

या विद्यापीठातल्या संशोधकांनी अनेक आधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता यंत्रणा (advanced artificial intelligence systems) विकसित केल्याचं DPRK टुडे या जाहिरात करणाऱ्या वेबसाईटनं प्रसिद्ध केलेल्या बातमीत म्हटलं आहे. कोरियन भाषेतील आदेशही या यंत्रणेला समजू शकतात, असंही त्यात म्हटलं आहे.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात प्राविण्य मिळवण्यासाठी आणि देशात कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञान उद्योगाची उभारणी करण्यासाठी विद्यापीठातील इंटेलिजेंट टेक्नॉलॉजी इन्स्टीट्युट पेटून उठल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरिया आपल्या संरक्षण सिद्धतेचं नेहमीच प्रदर्शन करत आला आहे. मात्र तिथं हल्ली नागरी वापरासाठीचं तंत्रज्ञान विकसित करण्यावरही भर दिला जातोय. किमान उत्तर कोरियाचा तसा दावा आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियातील पुंगे-रीच्या डोंगराळ भागात सर्वाधिक अणु चाचण्या झाल्या आहेत.

उत्तर कोरियाच्या उत्तर-पूर्व प्रदेशातील या डोंगराळ भागातील ही जागा देशातील सर्वात मोठी अणु चाचणीचे ठिकाण आहे. तसेच अशा चाचण्यांसाठी हे जगातील सर्वाधिक व्यस्त ठिकाण राहिलं आहे.

काय या जागेचंवैशिष्ठ्य?

या जागेची माहिती केवळ उपग्रहांकडूनच प्राप्त आहे. उपग्रहाद्वारे मिळालेल्या छायाचित्रांवरून त्या जागेवर आण्विक चाचणीसाठी लागणाऱ्या उपकरणांची ने-आण करण्याच्या हालचाली स्पष्ट दिसून येतात. पुंगे-रीच्या माऊंट मनटाप या डोंगराखालील खाणवजा भुयारात मुख्यत्वे अणुचाचण्या घेतल्या जातात.

उत्तर कोरियाच्या अणुकार्यक्रमावर लक्ष ठेऊन असणारे देश या भुयारातील खोदकामावर विशेष लक्ष ठेवतात. उपग्रहामार्फत मिळालेल्या छायाचित्रांनुसार ३ सप्टेंबरला झालेल्या मोठ्या अणु चाचणीपूर्वीच, म्हणजेच ऑगस्ट मध्येच इथे चाचणीच्या तयारीला सुरूवात झाली होती.

पुंगे-रीच्या भागातील वातावरणात किरणोत्सर्गाचे प्रमाण आढळले आहे.

उपकरणांवरून मिळाला इशारा

उत्तर कोरियाच्या अणुकार्यक्रमाच्या जाणकारांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, या वर्षाच्या सुरुवीतीला या डोंगराळ भागात खोदकाम सुरू झाले होते. या खाणीच्या प्रवेशद्वारावर काही मोठी उपकरणे आणण्यात आली होती.

या खाणीच्या आत अर्ध-वर्तुळाकार रस्ता तयार करण्यात आला आहे. या रस्त्याच्या शेवटी चाचणीसाठी आणण्यात आलेली उपकरणे ठेवली गेली.  स्फोटापूर्वी ही खाण पूर्णतः भरून बंद केली गेली. स्फोटानंतर किरणोत्सर्गाचा धोका कमी जाणवेल हा त्यामागचा हेतू होता, असं जाणकार सांगतात.

चीनलगतच्या उत्तर कोरियामधल्या गावांबाबत आम्हांला बरीच माहिती आहे, पण या डोंगराळ भागाबाबत आम्हांला कल्पना नाही, असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

उत्तर कोरियानं हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी केल्यानंतर जगभरातून चिंता व्यक्त होत आहे.

अनेक शहरांमध्ये जाणवले धक्के

चाचणीनंतर सीमेलगतच्या अनेक शहरांमध्ये जमिनीत हादरे जाणवले. ग्लोबल टाइम्समधील वृत्तानुसार, चीननजीकच्या सीमेपासून १० किलोमीटर अंतरावर जमीनीत निर्माण झालेल्या कंपनांमुळे शाळेतील मुले घाबरून रस्त्यावर आली होती.

चाचणीनंतर केलेल्या परिक्षणानंतर कोणताही किरणोत्सर्ग झालेला नाही, असं उत्तर कोरियानं जाहीर केलं आहे. पण या चाचणीनंतर चीनच्या न्युक्लिअर सेफ्टी एडमिनिस्ट्रेशन आणि दक्षिण कोरियाच्या न्यूक्लिअर सेफ्टी अँड सिक्युरिटी कमिशनने किरणोत्सर्ग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियाच्या वारंवारच्या अणुचाचण्यांमुळे संपूर्ण जगालाच हादरा बसतो आहे. २००६ सालापासून उत्तर कोरियानं पुंगे-री येथील डोंगराळ प्रदेशातून सहा मोठ्या अणुचाचण्या केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियानं जुलैमध्ये पहिल्या आंतरखंडीय बॅलेस्टिक मिसाईलची चाचणी घेतली होता.

पेंटागॉननं दिलेल्या माहितीनुसार, हे क्षेपणास्त्र 1,000 किमींपर्यंत जाऊन जपानच्या समुद्रात पडलं. हे आंतरखंडीय बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र असल्याचा प्राथमिक अंदाज अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयानं व्यक्त केला होता.

उत्तर कोरियानं यापूर्वी सप्टेंबरमध्ये बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र डागलं होतं. त्या घटनेच्या काही दिवसांपुर्वीच त्यांनी सहावी अणूचाचणी केली होती.

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी झालेल्या चर्चेनंतर अमेरिकेचे सुरक्षा सचिव जेम्स मॅटिस यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांना माहिती दिली.

"आजवरच्या सर्व क्षेपणास्त्रांपेक्षा हे सर्वांत उंचावर गेलं होतं. उत्तर कोरियाच्या या चाचण्या म्हणजे जागतिक संकंट आहे," असं मॅटिस म्हणाले.

उत्तर कोरियानं प्योंगयांग येथून हे क्षेपणास्त्र डागल्याची माहिती दक्षिण कोरियाच्या योंहॅप या वृत्तसंस्थेनं दिली आहे.

हे क्षेपणास्त्र 50 मिनिटं हवेत होतं, पण जपानवरून गेलं नाही, असं जपान सरकारच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केलं.

'अमेरिका माऱ्याच्या टप्प्यात'

गेल्या अनेक महिन्यांपासून उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग उन आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप सध्या एकमेकांविरोधात युद्धखोरीची भाषा करताना दिसत आहेत.

त्याचं मुख्य कारण म्हणजे उत्तर कोरियानं आपल्या शस्त्रागारातील अनेक शस्त्रांच्या चाचण्या घेण्यास सुरुवात केली आहे.

उत्तर कोरियानं जुलै 2017च्या पहिल्या आठवड्यात व्हॉसाँग-१४ या सर्वाधिक मारक क्षमता असलेल्या आंतरखंडीय बॅलेस्टिक मिसाईलची (ICBM) यशस्वी चाचणी केल्याचा दावा केला होता.

त्यानंतर लगेचच अमेरिकेची सगळी राज्य त्यांच्या माऱ्याच्या टप्प्यात आल्याचा दावा प्योंगयांगमधल्या अधिकृत सूत्रानीं केला होता. अमेरिकी लष्करी सूत्रांनी मात्र या वृत्ताचं खंडन केलं आहे.

तरी उत्तर कोरियानं डागलेली क्षेपणास्त्र अमेरिका आणि अलास्कापर्यंत पोहोचू शकतील, अशी भीती काही अमेरिकेच्या तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

उत्तर कोरियाचा क्षेपणास्त्र कार्यक्रम

दुसऱ्या महायुद्धानंतर उत्तर कोरियाच्या शस्त्रागारात नव-नव्या शस्त्रांची भर पडली आहे. सध्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरून उत्तर कोरियानं क्षेपणास्त्रांची निर्मिती केली आहे. यात प्रामुख्यानं लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा समावेश आहे.

इजिप्तमधून 1976च्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियानं बुधवारी सकाळी आजवरचं सर्वाधिक शक्तिशाली बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रं डागलं आहे. आता थेट वॉशिंगटन त्यांत्या माराच्या टप्प्यात आल्यानं अमेरिकेनं या मिसाईल चाचणीला जागतिक संकट म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाने अण्वस्त्र कार्यक्रम रद्द करावा, असं ट्रम्प यांचं म्हणणं होतं. तर अमेरिकेने घातलेले निर्बंध उठवावे, अशी किम जाँग-उन यांची मागणी होती. चर्चेतूनही ही कोंडी काही फुटली नाही आणि चर्चा कुठल्याच निर्णयाविना बैठक संपली होती.

आता अण्वस्त्रासंबंधी वाटाघाटीतली कोंडी कशी फोडायची याची चर्चा करण्यासाठी अमेरिकेचे वरिष्ठ राजदूत दक्षिण कोरियात असताना उत्तर कोरियाने ही चाचणी घेतली आहे.

अमेरिकेने सवलत द्यावी, यासाठी दबाव आणण्यासाठीची ही खेळी असल्याचा अंदाज विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.

सामरिकदृष्ट्या सज्ज होण्यासाठी उत्तर कोरिया क्षेपणास्त्र चाचणी करत असल्याचा आरोप दक्षिण कोरियाने केला आहे. उत्तर कोरियाने गेल्याच आठवड्यात एक क्षेपणास्त्र चाचणी घेतली होती आणि आता पुन्हा दोन लहान पल्ल्याच्या क्षेपणास्रांची चाचणी घेतल्याचा आरोप दक्षिण कोरियानं केला आहे.

क्षेपणास्त्र चाचणीविषयीची माहिती

उत्तर कोरियाची राजधानी प्याँगयांगपासून जवळपास 160 किमी. अंतरावर असलेल्या कुसाँग येथून स्थानिक वेळेनुसार दुपारी साडे चार वाजता लहान पल्ल्याचं क्षेपणास्त्र डागण्यात आलं.

समुद्रात पडण्यापूर्वी दोन्ही क्षेपणास्त्राने जवळपास 50 किमीची उंची गाठली होती. तसंच पहिल्या क्षेपणास्त्राने 420 किमी. तर दुसऱ्या क्षेपणास्त्राने 270 किमीचं अंतर कापलं, अशी माहिती दक्षिण कोरियाने दिली आहे.

उत्तर कोरियाने नोव्हेंबर 2017मध्ये आंतरखंडीय बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र चाचणी सुरू केली होती.

दरम्यान, अमेरिका आणि दक्षिण कोरियामध्ये संयुक्त युद्धाभ्यास सुरू आहे. त्यावर दक्षिण कोरियातल्या मीडियामधून वारंवार नाराजी व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे प्याँगयांगने केलेल्या या क्षेपणास्त्र चाचणीत आश्चर्य वाटण्यासारखं काहीच नाही, अशी माहिती बीबीसीच्या दक्षिण कोरियातल्या प्रतिनिधी लॉरा बिकर यांनी दिली आहे.

निर्बंध शिथिल करण्यासंबंधीचा करार करण्यासाठी आम्ही दाखवत असलेला संयम फार काळ टिकणार नाही आणि लवकरात लवकर करार केला नाही तर किम जाँग-उन यांनी म्हटल्याप्रमाणे आम्हाला 'नवा मार्ग' चोखाळावा लागेल,असा इशारा दक्षिण कोरियाने यापूर्वीच अमेरिकेला दिला होता.

अण्वस्त्र कोंडी

उत्तर कोरिया आणि अमेरिकेमधली फेब्रुवारीतली चर्चा फिस्कटल्यानंतर अमेरिकेतले उत्तर कोरियाचे विशेष प्रतिनिधी स्टिफन बिगन अण्वस्त्राविषयीची चर्चा पुन्हा रुळावर आणण्यासाठी दक्षिण कोरियाची राजधानी सेऊलमध्ये दाखल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

याचवर्षी फेब्रुवारी महिन्यात अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग-उन यांच्यात व्हिएतनाममध्ये चर्चा झाली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर कोरियाला अण्वस्त्र सज्ज राष्ट्र म्हणून मान्यता हवी आहे.

एखादा अणू बॉम्ब दागणं म्हणजे टीव्हीवर चॅनेल बदलण्याइतकी सोपं काम नाही. ती प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे, आणि गंमत म्हणजे यात बिस्किटं आणि फुटबॉलचाही समावेश आहे.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांकडे आण्विक अधिकार असतात.

'न्युक्लिअर बटण' तशी एक प्रसिद्ध संकल्पना आहे. पण ट्रंप यांच्याकडे खरंच असं बटण आहे का? उत्तर स्पष्ट आहे : ट्रंप यांच्याकडे असं कुठलंही खरंखुरं बटण नाही.

मग ट्रंप यांच्याकडे आहे तरी काय?

गेल्या वर्षी 20 जानेवारीला ट्रंप यांच्या शपथग्रहण सोहळ्याला बराक ओबामा यांच्याबरोबर लष्करातला एक माणूस लेदर बॅग घेऊन उपस्थित होता. ट्रंप यांनी शपथ घेतली आणि तो माणूस त्या बॅगसह ट्रंप यांच्या ताफ्यात दाखल झाला.

या बॅगला 'न्युक्लिअर फुटबॉल' असं म्हटलं जातं. अमेरिकेला अणू बॉम्ब सोडायचा असेल तर हा फुटबॉल अत्यावश्यक आहे. म्हणूनच हा फुटबॉल नेहमी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांबरोबरच असतो.

एखादा खेळ खेळतानाही अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना आण्विक अधिकाराचं बटन बाळगावं लागतं.

ऑगस्टमध्ये तज्ज्ञांनी CNNशी बोलताना यासंदर्भात माहिती दिली. ट्रंप जेव्हा गोल्फ खेळतात तेव्हाही या बॅगेतला फुटबॉल त्यांची सोबत करतो.

या फुटबॉलमध्ये दडलंय तरी काय?

सामान्य माणसाला या फुटबॉलला आतून पाहण्याची संधी मिळाली तर त्यांच्या पदरी निराशा पडू शकते.

उत्सुकतेचा विषय झालेलं असं कुठलंही बटण या फुटबॉलमध्ये नसतं. आणि अणू बॉम्ब कधी फुटेल, असं दाखवणारं कुठलं काऊंटडाऊन घड्याळही यात नसतं.

याऐवजी तिथे विविध प्रकारची संपर्क साधनं असतात. याच्या जोडीला युद्ध कसं लढायचं, याचा आराखडा असतो. झटपट निर्णय घेता येतील, अशी या आराखड्यांची रचना असते.

पाहा व्हीडिओ : उत्तर कोरियासोबत युद्ध झालं तर कसं असेल?

1980 मध्ये व्हाईट हाऊस मिलिटरी ऑफिसचे माजी संचालक बिल ग्युइली यांनी सांगितलं होतं की प्रत्युत्तराचे पर्याय ठरलेले आहेत - दुर्मीळ, मध्यम आणि उत्तम.

मग बिस्कीट कसलं?

बिस्कीट म्हणजे विविध कोड असलेलं कार्ड असतं. हे बिस्कीटरुपी कार्ड राष्ट्राध्यक्षांनी स्वत:बरोबर कायम बाळगणं अपेक्षित असतं.ॉ

अर्थातच, फुटबॉल आणि बिस्कीट वेगवेगळे असतात.

अणू बॉम्ब टाका, असा आदेश राष्ट्राध्यक्षांना द्यायचा असेल तर त्यांना हे कोड वापरून लष्कराशी संपर्क प्रस्थापित करावा लागतो.

अमेरिकेच्या लष्कराचे राष्ट्राध्यक्ष...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सातत्याने क्षेपणास्त्रांच्या चाचण्या करणाऱ्या उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा यांनी माझ्याकडे अणू बॉम्बचं बटण असल्याचं जाहीर केलं होतं. त्याला प्रत्युत्तर देताना अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी माझ्याकडे तुमच्यापेक्षा मोठं आणि प्रभावी अणू बॉम्बचं बटण आहे, असं म्हटलं. पण खरंच ट्रंप यांच्याकडे अणू बॉम्बचं बटण आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर चीनमधील शिआन शहरातील एका प्रमुख रस्त्यावर मोबाइलवेड्या लोकांसाठी स्वतंत्र पादचारी मार्ग तयार करण्यात आला आहे.

'शानशी ऑनलाईन न्यूज'च्या वृत्तानुसार, सतत मोबाइलमध्ये व्यस्त असलेल्या आणि सभोवतालच्या वातावरणाचं भान नसलेल्या लोकांसाठी शिआन शहरातील यांता रस्त्यावर एक स्वतंत्र पादचारी मार्गच तयार करण्यात आला आहे.

पाश्चात्य देशांमध्ये सतत स्मार्टफोनमध्ये डोकं घालून इतरत्र दुर्लक्ष करणाऱ्यांना 'फबर्स' (Phubbers) किंवा 'स्मार्टफोन झोंबी' असंही म्हटलं जातं. अशा मोबाइलमग्न समाजासाठी ही स्पेशल लेन करण्यात आली आहे.

सायकल आणि पादचारी मार्ग आता पुरेसे नाहीत. इथं मोबाइलधारकांसाठीही स्वतंत्र मार्ग आहे.

लाल, हिरव्या आणि निळ्या रंगात रंगवलेला हा पादचारी मार्ग 100 मीटर लांब आणि 80 मीटर रुंद आहे. या मार्गावर स्मार्टफोनचं चिन्ह रंगवण्यात आलं असल्यानं इतर सर्वसाधारण पादचारी मार्गांपेक्षा तो चटकन लक्षात येतो.

'शानशी ऑनलाईन न्यूज'नुसार या मार्गावर असलेल्या एका मोठ्या शॉपिंग मॉलकडून अशी स्पेशल लेन किमान महिनाभरासाठी ठेवावी यासाठी दबाव टाकण्यात आला होता.

हा रस्ता कायम गजबजलेला असतो आणि मोबाईल बघत चालणाऱ्यांना कदाचित सभोवताली काय घडतंय याचं भान नसतं. अनेकदा वाहनंही या पादचारी मार्गावर येतात.

द पेपर या न्यूज वेबसाइटने यासंदर्भात स्थानिकांच्या मुलाखती घेतल्या. तेव्हा नागरिकांनी या उपक्रमाचं स्वागत केलं.

"मी पहिल्यांदाच असं काही बघितलं असून ही कल्पना चांगली आहे," वेय झियावे यांनी सांगितलं.

"या मार्गावरून जाणाऱ्या प्रत्येकाला सुरक्षित वाटू शकतं. रस्त्याच्या कडेला वाहनं असतात आणि कधीकधी पादचारी मार्गांवरही वाहनं येतात.."

वाहनधारकांनाही या पादचारी मार्गाची माहिती मिळते.

आणखी एक स्थानिक हू शुया म्हणतात, "आजकालचे तरुण नेहमी घाईत असतात आणि सतत मोबाइलमध्ये व्यग्र असतात. सतत मोबाइलमध्ये गुंतलेल्या लोकांना या मार्गामुळे सुरक्षित वाटू शकेल."

सिना वेब्वो मायक्रोब्लॉगवर अनेक प्रतिक्रिया आल्या आहेत. स्मार्टफोन वापरणाऱ्यांची अवस्था ही अंध व्यक्तींसारखी झाल्याचं एकानं म्हटलं. दुसऱ्या युजरला वाटतं की, या पादचारी मार्गावरवरही फबर्स एकमेकांना धडकण्याचा धोका आहे.

(बीबीसी मॉनिटरींगसाठी केरी अॅलेन यांचं वार्तांकन)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सतत मोबाइलच्या स्क्रीनमध्ये डोळे खुपसून चालणाऱ्या स्मार्टफोनधारकांमुळे वाहतुकीवर परिणाम होऊ नये याकरिता चीनमधल्या या शहरात एक नामी उपाय शोधण्यात आला आहे. इथे मोबाईलमग्न लोकांसाठी वेगळी स्मार्टफोन युजर्स लेन बनवण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर जर्मनीतल्या एका संग्रहालयाच्या एका संचालकांनी मान्य केलंय की असंच चालू राहिलं तर त्यांना काही प्राण्यांची कत्तल करून त्यांचं मांस इतर प्राण्यांना खाऊ घालण्याची वेळ येऊ शकते.

"कोणत्या प्राण्यांची कत्तल करायची याची आम्ही एक यादीच तयार केली आहे," न्यूम्युस्टर प्राणिसंग्रहालयाच्या वेरेना कास्परी यांनी सांगितलं.

बर्लिन प्राणिसंग्रहालयात जुळ्या पांडांचा जन्म झाला आहे, पण त्यांचे चाहते त्यांना सध्या ऑनलाईनच पाहू शकतात. या प्राणिसंग्रहालयाच्या प्रवक्त्या फिलीन हॅखमाईस्टर यांनी डीपीए या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं, "ही पांडाची जोडगोळी खूपच गोड आहे. आम्हाला मनापासून वाटतं की चाहत्यांना ही पांडाची पिल्लं ऑनलाईन पाहाता यावीत. नाहीतर जेव्हा प्राणिसंग्रहालय पुन्हा सुरू होईल तोवर ते मोठे झालेले असतील."

प्राण्यांच्या अन्नाचा प्रश्न

न्यूम्युस्टर प्राणिसंग्रहालयाच्या अधिकारी कास्परी यांनी आम्हाला सांगितलं की शेवटचा पर्याय म्हणून दुर्दैवाने आम्हाला काही प्राण्यांची कत्तल करून इतर प्राण्यांना ते मांस खायला घालावं लागेल. नाहीतर कोणतेच प्राणी जिवंत राहाणार नाहीत. "असं केलं नाही तर भुकेने त्यांचा मृत्यू होईल. अर्थात याने संग्रहालयाचे आर्थिक प्रश्न सुटणार नाहीच," त्या म्हणाल्या.

कास्परी यांच्या प्राणिसंग्रहालयाला सरकारकडून आपातकालीन निधी मिळण्याची शक्यता नाही त्यामुळे लॉकडाऊनमुळे त्यांच्या प्राणीसंग्रहालयाचं दीड लाख पाऊंडाहून अधिक नुकसान होईल असा त्यांचा अंदाज आहे.

जर्मनीमधल्या प्राणिसंग्रहालयांनी लोकांच्या देणग्यांबरोबरच सरकारकडूनही आर्थिक मदत मागितली आहे.

तिथल्या राष्ट्रीय प्राणिसंग्रहालय संस्थेचं म्हणणं आहे की प्राणिसंग्रहालयं पूर्णपणे बंद होऊ शकत नाहीत, आणि त्यांचा खर्चही कमी होणार नाही. कारण प्राण्यांना खायला घालावंच लागतं, त्यांची काळजी घ्यावी लागते आणि जे प्राणी उष्णकटिबंधीय आहेत त्यांच्यासाठी तापमान 20 सेल्सिअस राहील याचीही व्यवस्था करावी लागते.

ऑस्ट्रियातल्या व्हिएन्नामध्ये असणाऱ्या श्कोनब्रन प्राणिसंग्रहालयाचं म्हणणं आहे की सध्या जेवढी बचत आहे ती वापरून तात्पुरता खर्च निघू शकतो पण नंतर काहीतरी तजवीज करावी लागणार.

सध्या अनेक प्राणिसंग्रहालयातले कर्मचारी घरी आहेत, त्यांच्या नोकरीवर संकट आलं नसलं तरी त्यांना 3 महिने घरी थांबावं लागणार आहे.

प्राण्यांना आठवण येतेय माणसांची

प्राणिसंग्रहालयातल्या काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये लहानथोरांच्या गर्दीने जी प्राणिसंग्रहालयं गजबजलेली असतात ती सध्या ओसाड पडली आहेत. कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी करण्यात आलेल्यालॉकडाऊनचा परिणाम जगभरातल्या प्राणिसंग्रहालयांवर झालेला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर डकोटा भागात शास्त्रज्ञांनी केलेल्या उत्खननातून यासंबंधीचे पुरावे हाती लागले आहेत. इथं सापडलेल्या माशांच्या आणि झाडांच्या जीवाश्मात त्या विध्वंसातून आकाशात उडालेले दगडांचे तुकडे आणि इतर काही चमकदार पदार्थ सापडले आहेत. या जीवाश्मात पाण्याचे अंशही मिळाले आहेत. अशनी कोसळल्यानंतर समुद्राच्या पातळीत वाढ झाली होती, त्याचं हे निदर्शक आहे.

PNAS या जर्नलमध्ये यावरील शोधनिबंध प्रसिद्ध झाला आहे.

युनिव्हर्सिटी ऑफ कन्सासमधील संशोधक रॉबर्ट डेपाल्मा आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी हे संशोधन केलं आहे. टॅनिस या भागात हे उत्खनन झालं आहे. हा अशनी कोसळल्यानंतर पुढील काही मिनिटं किंवा काही तास काय घडलं असेल याची झलक या उत्खननातून दिसून येते.

आता ज्या भागाला गल्फ मेक्सिको म्हटलं जातं त्या भागात हा 12 किलोमीटर लांबीचा अशनी कोसळला होता. हा आघात इतका मोठा होता की त्यातून अब्जावधी टन वितळलेले आणि बाष्प रूपातील खडक हजारो किलोमीटर दूरवर अवकाशात विखुरले गेले.

टॅनिसमध्ये जे जीवाश्म सापडले आहेत, त्यात मण्यांच्या आकाराचे पदार्थ सापडले आहेत. हे पदार्थ या विध्वसांवेळी पृथ्वीवर पडले होते. हे मणी बंदुकीतून झाडलेल्या गोळ्यांसारखे कोसळले होते.

या आघातानंतर ज्या लहरी निर्माण झाल्या त्यातून पाण्याची पातळी वाढली. याला Seiche म्हणतात.

इथं  माशांच्या जीवाश्मात राख सापडली आहे. या माशांच्या कल्ल्यात राखेचे अवशेष सापडले आहेत. झाडांच्या जीवाश्मातील रेझिन्समध्य हे जीवाश्म सुरक्षित राहिले आहेत. जिओकेमिस्टनी या मटेरिअलचा संबंध मेक्सिकोतील त्या साईटशी जोडला आहे. या उत्खननात सापडलेल्या जीवाश्मांचा कालखंड 6.57 कोटी वर्षं इतका दाखवण्यात आला आहे.

ज्या पद्धतीने या जीवाश्मांची रचना झाली आहे, ते पाहता हा भाग पाण्यात बुडला असावा, असा निष्कर्ष निघतो.

या आघातानंतर त्सुनामी उसळली होती. पण गल्फ ऑफ मेक्सिकोपासून 3000 किलोमीटरवर असलेल्या उत्तर डकोटा भागात ही त्सुनामी पोहोचण्यासाठी बरेच तास लागले असतील, असा कयास आहे.

रॉबर्ट डेपाल्म उत्खनन करताना.

यातून जाणवलेल्या भूकंपाच्या धक्क्यातून जगभरात पाण्याच्या पातळीत मोठी हालचाल निर्माण झाली असावी. भूगर्भात निर्माण झालेल्या या तरंगांची तीव्रता 10 ते 11 भूकंपांइतकी तीव्र होती. या तडाख्यात जे काही सापडलं ते एकत्रित ढिगाऱ्यासारखं जमा झालं असावं. त्यात झाडं, पृथ्वीवरील प्राणी, मासे आणि इतरही बऱ्याच घटकांचा समावेश आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

6.6 कोटी वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर कोसळलेल्या मोठ्या अशनीमुळे डायनासोर आणि इतर अनेक जीव नष्ट झाले. या महाविध्वंसाचे आणखी काही पुरावे मिळवण्यात संशोधकांना यश आलं आहे. हा विध्वंस किती महाकाय होता, याची झलक या पुराव्यांतून दिसून येतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशची मान्या सिंह आणि हरियाणाची मनिका शियोकांड पहिल्या आणि दुसऱ्या रनर अप ठरल्या. या तिन्ही विजेत्यांच्या नावातलं पहिलं अक्षर 'म' आहे, हे विशेष.

नावातल्या पहिल्या अक्षराप्रमाणेच या तिघींमध्ये एकसारखी अनेक वैशिष्ट्यं आहेत आणि या तिघींसाठीही 'मिस इंडिया' बनण्यापर्यंतचा मार्ग सोपा नव्हता.

कसा होता मान्या सिंहचा प्रवास?

"तू खुद की खोज पर निकल, तू किसलिए हताश है? तू चल, तेरे वजूद की समय को तलाश है" - या ओळी म्हणत स्वतःची ओळख करून दिली आहे फेमिना मिस इंडिया 2020 ची रनर अप मान्या सिंहने.

उत्तर प्रदेशातल्या देवरिया जिल्ह्यातली मान्या सिंह कालपर्यंत एक सामान्य मुलगी होती. मात्र, आज प्रत्येकजण तिला ओळखतो. मान्याचे वडील ओमप्रकाश सिंह मुंबई ऑटोरिक्षा चालवतात, तर आई मनोरमा देवी मुंबईतच टेलरिंगचं दुकान चालवतात.

मान्याचं बालपण अत्यंत हालाखीत गेलं. आई-वडिलांनी केलेल्या संघर्षाविषयी सांगताना मान्या म्हणते, "लोक वेगवेगळ्या पद्धतीने विचार करतात. देशात काही राज्यं अशी आहेत जिथल्या लोकांना वाटतं की मुली फार काही करू शकत नाहीत."

ती पुढे म्हणते, "असा विचार करणाऱ्यांना मी एकच सांगू इच्छिते की, तुम्ही कुठूनही आला असाल, तुमच्याकडे कपडे-पैसे असतील किंवा नसतील;  मात्र जेव्हा तुम्ही तुमच्या कल्पनेपेक्षाही मोठं स्वप्न बघता तेव्हा तुम्ही आकाशालाही गवसणी घालू शकता. त्यामुळे तुम्ही जोपर्यंत स्वप्न बघत नाही तोपर्यंत तुम्हाला तुमचं महत्त्व कळणार नाही."

'आयुष्याचं ते वळण जेव्हा वाटलं आता सगळं संपलं'

मान्या सिंहने लहानपणापासूनच पैशांची चणचण बघितली आहे. अनेक रात्री तिने उपाशीपोटी घालवल्या आहेत. पैसे वाचवण्यासाठी कितीतरी किलोमीटरची पायपीट केली आहे.

मान्याजवळ जे कपडे होते ते तिने स्वतः शिवलेले होते. इतकंच नाही तर कॉलेज फी भरण्यासाठी तिच्या आई-वडिलांना दागिनेही गहाण ठेवावे लागले होते. शिक्षणासोबतच तिने कॉल सेंटरवरही काम केलं.

त्या दिवसांविषयी मान्या सांगते, "प्रत्येकाच्याच आयुष्यात एकदा तरी अशी वेळ येते जेव्हा वाटतं की आता सगळं संपलं. मलाही असं वाटलं होतं."

मान्या सिंहचे वडील

ती म्हणते, "मला कायमच असं वाटत आलं आहे की, स्त्रीमध्ये एक वेगळीच शक्ती असते. मुलगा असता तर त्याने सांभाळून घेतलं असतं, असं आई-वडिलांना वाटू नये, असाच मी विचार करते. त्यामुळेच मी मोठ्या मुलीची भूमिका निभावली. मी मुलगा बनू शकत नाही. मात्र, मुलगा नाही,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तेलंगणाच्या हैदराबादची मानसा वाराणसीने फेमिना 'मिस इंडिया 2020'चा किताब पटकावला आहे. काही दिवसांपूर्वीच मुंबईत मिस इंडिया 2020 स्पर्धेची अंतिम फेरी पार पडली.  त्यात 23 वर्षांची मानसा वाराणसी यंदाची मिस इंडिया ठरली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी त्यांचं स्वागत केलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ताजमहाल येथे असलेल्या व्हिजिटर्स बुकमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांनी अभिप्राय लिहिला. ताजमहाल येथे पोहोचल्यावर डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांची पत्नी मेलानिया यांनी गाईडकडून ताजमहालची माहिती घेतली. ट्रंप यांची मुलगी इवांका ट्रंप आणि त्यांचे पती जेरेड कुश्नर यांनीही ताजमहाल पाहिला.

जगातल्या सगळ्यांत मोठ्या अशा मोटेरा क्रिकेट स्टेडियमध्ये आयोजित कार्यक्रमात नरेंद्र मोदी आणि डोनाल्ड ट्रंप यांनी आपलं मनोगत व्यक्त केलं.

पंतप्रधा नरेंद्र मोदी म्हणाले, "हा ऐतिहासिक क्षण आहे. आपण संस्मरणीय क्षणाचे साक्षीदार आहोत. पाच महिन्यांपूर्वी मी अमेरिका दौऱ्याची सुरुवात ह्यूस्टन इथल्या हाऊडी मोदी दौऱ्याने केली. माझे मित्र, डोनाल्ड ट्रंप यांनी ऐतिहासिक भारत दौऱ्याची सुरुवात नमस्ते ट्रंप कार्यक्रमाने केली".

ते पुढे म्हणाले, "जगातील सगळ्यात मोठ्या लोकशाही देशाकडून तुमचं स्वागत. तुम्ही गुजरातच्या भूमीवर आहात, भारत तुमचं उत्साहाने स्वागत करत आहे. भारत-अमेरिका हे केवळ भागीदार देश नाहीत, ते त्याहून घनिष्ठ ऋणानुबंध आहेत".

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचं भारतात आगमन झालं आहे. ट्रंप, त्यांचे कुटुंबीय आणि ताफ्याला घेऊन येणारं विमान अहमदाबादमध्ये दाखल झालं आहे. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना घेऊन येणारं एअरफोर्स1 हे विमान दाखल झालं आहे.

चरखा आणि सूतकताई यांच्याविषयी ट्रंप दांपत्य यांना समजून देताना नरेंद्र मोदी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ट्रंप पतीपत्नींसह साबरमती आश्रमात गेले. नरेंद्र मोदींनी ट्रंप दांपत्याला सूतकताईबद्दल माहिती दिली.

ट्रंप यांचा दौरा लाईव्ह पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गळाभेट घेत ट्रंप यांचं स्वागत केलं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि डोनाल्ड ट्रंप यांची भेट झाली तो क्षण

डोनाल्ड ट्रंप अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष झाल्यानंतर पहिल्यांदाच भारतभेटीवर येत आहेत. 36 तासांच्या भारतभेटीत ते अहमदाबाद, आग्रा आणि दिल्ली अशा तीन शहरांना भेट देणार आहेत. भारतात येणारे ते अमेरिकेचे सातवे राष्ट्राध्यक्ष असतील.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्या स्वागताची तयारी

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या स्वागतासाठी अहमदाबाद शहर सज्ज झालं आहे. अहमदाबाद येथील सरदार पटेल स्टेडियम किंवा मोटेरा स्टेडियमवर ते आणि पंतप्रधान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आग्र्यात पोहोचले आहेत. त्यांच्यासोबत फर्स्ट लेडी मेलानिया ट्रंप आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशच्या बनारस हिंदू विश्वविद्यालयातील (बीएचयू) प्राध्यापकांनी केलेल्या एका संशोधनात, कोव्हिडमधून बरे झालेल्या लोकांसाठी लशीचा एकच डोस पुरेसा आहे, असा दावा केलाय.

या संशोधनाविषयी विद्यापीठाच्या प्राध्यापकांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना पत्रही लिहिलं आहे.

जे लोक कोव्हिडमधून बरे झाले आहेत, त्यांना लशीचा केवळ एकच डोस देण्यात यावा, असा सल्ला त्यांनी आपल्या शोधाच्या निष्कर्षानुसार सरकारला दिला आहे.

असं केल्यानं लशीचे 2 कोटी डोस वाचवले जाऊ शकतात, असा त्यांचा तर्क आहे. भारतात कोव्हिडमधून बरे झालेल्यांची संख्या 2 कोटींहून अधिक आहे. देशात लशींची कमतरता जाणवत असतानाच या बातमीनं लोकांचं लक्ष वेधून घेतलंय.

दरम्यान, कोरोनाविरोधातल्या लशीचं शेड्युल हे दोन डोसचं आहे, यात कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही, असं नीती आयोगाचे सदस्य डॉ. व्ही. के. पॉल यांनी स्पष्ट केलं आहे.

"लसीकरण कार्यक्रम दोन डोसचा आहे. यात कोणताही गैरसमज नको. आम्ही सर्वांनी दोन डोस घेतले आहेत. काही गैरसमज असतील तर ते दूर केले पाहिजेत," असं डॉ. पॉल यांनी म्हटलं आहे.

बीएचयूमधील संशोधन

बीएचयूमधील न्युरोलॉजी विभागातील दोन प्राध्यापक विजयनाथ मिश्रा आणि अभिषेक पाठक तर मॉलिक्यूलर अॅंथ्रोपोलॉजी विभागाचे प्राध्यापक ज्ञानेश्वर चौबे यांनी कोरोनातून बरे झालेल्या 20 लोकांवर हे संशोधन केलं आहे.

यात त्यांच्या लक्षात आलं की, कोरोना प्रतिबंधक लशीचा पहिला डोस जे लोक कोरोनातून बरे झाले अशा व्यक्तींच्या शरीरात पहिल्या 10 दिवसांत पुरेशा प्रमाणात अँटिबॉडी तयार करतात.

तर कोरोना लशीचा पहिला डोस कोरोनाची लागण न झालेल्या लोकांमध्ये इतक्या प्रमाणात अँटिबॉडी तयार करत नाही.

प्राध्यापक विजयनाथ मिश्रा, अभिषेक पाठक आणि ज्ञानेश्वर चौबे

पण केवळ 20 लोकांवर केलेल्या अभ्यासाच्या आधारावर अशा पद्धतीचा सल्ला पंतप्रधानांना देणं किती योग्य आहे?

या प्रश्नावर उत्तर देताना प्राध्यापक चौबे यांनी बीबीसीला सांगितलं, "जगातल्या इतर देशांत अशाप्रकारचा अभ्यास झाला आहे. अमेरिकेत mRNA लशीवर अशा पद्धतीचं संशोधन झालं आहे आणि त्यांचा निष्कर्ष आमच्या संशोधनाच्या निष्कर्षांसारखाच आहे. यामुळे आमच्या संशोधनात ताकद आहे हे स्पष्ट होतं. आम्ही केवळ सल्ला दिलाय."

"भारत सरकारकडे संसाधनाची कमतरता नाहीये. आमच्या शोधाचा निष्कर्ष आणि परदेशात झालेल्या अभ्यासाचा निष्कर्ष या आधारे केंद्र सरकार या दिशेने स्वत:...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात लशींचा तुटवडा असतानाच कोरोनाच्या लशीचा एक डोस पुरेसा असू शकतो, अशी बातमी तुम्ही ऐकली तर साहजिकच तुमचं लक्ष त्याकडे वेधलं जाईल. अशीच बातमी उत्तर प्रदेशच्या वाराणसीतून आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशाखालोखाल संसदेत सर्वाधिक खासदार पाठवणारं राज्य महाराष्ट्र आहे. महाराष्ट्रात 2014 मध्ये 48 पैकी 42 जागा भाजप-शिवसेना युतीनं जिंकल्या होत्या. यावेळेस महाराष्ट्रातही युतीच्या जागा कमी होतील असा अंदाज एक्झिट पोलमधून वर्तविण्यात आला आहे. राजकीय विश्लेषक महाराष्ट्राच्या एक्झिट पोलचा अन्वयार्थ नेमका कसा लावत आहेत, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसी मराठीनं केला.

एक्झिट पोलनुसार महाराष्ट्राचं चित्र असं असेल

काही अपवाद वगळता बहुतांश एक्झिट पोलमध्ये भाजप-शिवसेना युतीला 34 जागा मिळतील असा अंदाज व्यक्त केला आहे. काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीला 14 जागा मिळतील, असं एक्झिट पोलची आकडेवारी सांगते. तर वंचित बहुजन आघाडी आपलं खातंही उघडू शकणार नाही, असं चित्र आहे.

मात्र लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक यदु जोशी यांनी एक्झिट पोलचे हे आकडे आपल्याला फारसे मान्य नसल्याचं बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

"भाजप-शिवसेनेला 38 जागा मिळतील, असा माझा अंदाज आहे. भाजपला 22 तर शिवसेनेला 16 जागांवर विजय मिळू शकेल. तीन ते चार जागांचं नुकसान होत असल्यामुळे याचा फायदा नेमका काँग्रेसला होईल की राष्ट्रवादीला होईल, हे सांगणं अवघड आहे. विदर्भात युतीला दोन जागांचा फटका बसू शकतो. पश्चिम महाराष्ट्रात पवार घराण्याची प्रतिष्ठा पणाला लागली आहे, त्यामुळं तिथंही युतीची एखादी जागा कमी होऊ शकते," असं यदु जोशींनी सांगितलं.

12 ते 15 मतदारसंघांमध्ये वंचित बहुजन आघाडी चांगली मतं घेईल, असाही अंदाज त्यांनी व्यक्त केला.

"मोदी लाट ओसरली असं समजून प्रसिद्धी माध्यमांनी आपले अंदाज व्यक्त केले आहेत. 2014 मध्ये यूपीए सरकारच्या दहा वर्षांच्या राजवटीविरुद्ध नाराजी होती. मनमोहन सिंह यांच्यावर मौनी पंतप्रधान अशी टीका होत होती. त्या पार्श्वभूमीवर मोदींची प्रतिमा ही लोकांना आश्वासक वाटत होती. त्यामुळे मोदी लाट प्रत्यक्ष दिसत होती. यंदा असं वातावरण नसलं, तरी मोदींनाच कौल देण्याचं मतदारांनी निश्चित केलं होतं."

यदु जोशींनी सांगितलं, की महाराष्ट्राचा विचार करता शिवसेना आणि भाजप निवडणुकीआधी एकत्र आले होते. विरोधकांनी ही युती मारूनमुटकून असल्याची टीका केली असली तरी दोन्ही पक्षांनी एकदिलानं निवडणूक लढवली. काँग्रेस-राष्ट्रवादीबद्दल बोलायचं तर हे दोन्ही पक्ष सोशल मीडियावरच जास्त अॅक्टिव्ह होते. पण मतदारांना मतदान केंद्राकडे घेऊन येणाऱ्या यंत्रणेचा काँग्रेस-राष्ट्रवादीकडे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणुकीचा सातवा आणि शेवटचा टप्पा पार पडल्यानंतर एक्झिट पोलचे आकडे जाहीर झाले आहेत. एक्झिट पोलच्या आकडेवारीनुसार एनडीए सरकारला बहुमत मिळणार हे स्पष्ट दिसत असलं, तरी अनेक ठिकाणी भाजपच्या जागा कमी झालेल्याही दिसत आहेत. गेल्या निवडणुकीत उत्तर प्रदेशमध्ये भाजपनं 80 पैकी 71 जागा जिंकल्या होत्या. यावेळी मात्र सपा-बसपा युतीचा भाजपला फटका बसण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशात अल्पवयीन मुलीवर बलात्काराचं प्रकरण समोर आलं आहे.

सदरहू घटना ईसानगर पोलीस ठाणे क्षेत्रातील पकरिया गावातील आहे. दुपारी ही मुलगी शौचाला जाण्यासाठी म्हणून घरातून बाहेर पडली. ती परत आल्याने घरच्यांनी शोधाशोध सुरू केली आणि पोलिसात तक्रार केली.

पोलिसांनी कुटुंबीयांच्या बरोबरीने मुलीचा शोध घ्यायला सुरुवात केली तेव्हा ऊसाच्या शेतात मुलीचा मृतदेह आढळला. पोलिसांनी यासंदर्भात गुन्हा दाखल केला आहे. पकरिया गावातीलच दोघांना अटक करण्यात आली आहे असं लखीमपूर खिरीचे पोलीस अधीक्षक सत्येंद्र कुमार यांनी बीबीसीला सांगितलं.

शवविच्छेदन अहवालानंतर मुलीवर अत्याचार झाल्याचं स्पष्ट झालं असं अधीक्षक सत्येंद्र कुमार यांनी सांगितलं. तिचा मृतदेह छिन्नविच्छिन्न अवस्थेत मिळाला होता. अत्याचार केल्यानंतर तिला क्रूर पद्धतीने मारण्यात आलं. मुलीच्या डोळ्यांना जखमा दिसत होत्या, गळ्याला ओढणी करकचून बांधलेली होती, दोन्ही पायही बांधलेले होते असं कुटुंबीयांनी सांगितलं.

पोलिसांनी मुलीच्या कुटुंबीयांनी केलेल्या डोळे काढण्यात आल्याच्या किंवा जीभ छाटल्याच्या आरोपांचा इन्कार केला आहे. शवविच्छेदन अहवालात मुलीच्या डोळ्यांना जखम झाल्याचं दिसतं आहे. मात्र जीभ छाटणे किंवा डोळे फोडल्याचा पुरावा मिळालेला नाही असं पोलिसांनी सांगितलं.

सामूहिक बलात्कार आणि हत्येच्या आरोपांखाली दोनजणांना अटक करण्यात आली असून त्यांच्यावर एनएसएअंतर्गत कारवाई करण्यात येईल असं अधीक्षकांनी सांगितलं.

पोलीस

या घटनेवरून उत्तर प्रदेशच्या माजी मुख्यमंत्री मायावती यांनी राज्य सरकारवर जोरदार टीका केली आहे.

त्यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की, "उत्तर प्रदेशातील लखीमपूर खिरी मधील एका गावात दलित अल्पवयीन मुलीवर बलात्काराची घटना घडली आहे. अत्याचारानंतर अतिशय निर्घूण पद्धतीने तिची हत्या करण्यात आली आहे.

ही अत्यंत दु:खद आणि लाजिरवाणी घटना आहे. अशा घटनांमुळे समाजवादी पक्ष आणि सध्याचं भाजप सरकार यांच्या प्रशासनात काय फरक राहातो? आझमगढच्या बरोबरीने खिरीतील दोषींवरही कठोर कारवाई व्हावी अशी बहुजन समाजवादी पक्षाची मागणी आहे".

गेल्या आठवड्यात दिल्लीजवळच्या हापुड भागात सहावर्षीय मुलीवर बलात्काराचं प्रकरण समोर आलं होतं. त्याघटनेसंदर्भात पोलिसांनी रविवारी सकाळी एका आरोपीला अटक केली आहे.

दलपत नावाच्या एका आरोपीला घटनास्थळी चौकशी-पडताळणीसाठी नेण्यात आलं. त्याठिकाणी त्याने पोलिसांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातील लखीमपूर खिरी इथे 13वर्षीय मुलीवर बलात्कार करून तिची निर्घृणपणे हत्या करण्यात आल्याचं स्पष्ट झालं आहे. कुकर्मानंतर मुलीचा मृतदेह ऊसाच्या शेतात फेकून देण्यात आला. पोलिसांनी याप्रकरणासंदर्भात दोघांना अटक केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशात देवरिया जिल्ह्यात बालिका संरक्षण गृहात लहान मुलींवर होत असलेल्या कथित अत्याचारप्रकरणी सरकारनं कारवाई करताना जिल्हाधिकाऱ्यांची बदली केली आहे.

अन्य काही अधिकाऱ्यांवरही कारवाई करण्यात आली आहे. बालिका संरक्षण गृह चालवणाऱ्या दोन व्यक्तींना अटक करण्यात आली आहे.

मात्र बेकायदेशीर बालिका संरक्षण गृहात पोलीस अधिकारी मुलींना सोडण्यासाठी का येत असत हा प्रश्न उरतोच.

देवरिया रेल्वे स्टेशनपासून जेमतेम 100 मीटर अंतरावर असणाऱ्या एका जुन्या पडक्या इमारतीत पहिल्या मजल्यावर हे बालिका संरक्षण गृह आहे. तूर्तास या गृहाला सील ठोकण्यात आलं आहे. इथं काम करणारे कर्मचारी पळून गेलेत किंवा त्यांना पळून जा असं सांगण्यात आलं आहे.

आजूबाजूच्या रहिवाशांना घडल्या प्रकारानं धक्का बसला आहे. आपल्या घराजवळ असं काही घडतंय याची त्यांना जराही कल्पना आली नाही.

ज्या इमारतीच्या पहिल्या मजल्यावर विंध्यवासिनी बालिका संरक्षण गृह आहे त्याच इमारतीत तळमजल्यावर के.पी. पांडेय यांचं स्टेशनरीचं दुकान आहे. एक प्रिटिंग प्रेसही आहे. इमारतीच्या मागच्या भागासमोर त्यांचं वडिलोपार्जित घर आहे.

बालिका संरक्षण गृहाला तूर्तास सील ठोकण्यात आलं आहे.

"आमच्यापैकी कोणालाही इथं असं काही सुरू असेल याची थोडीदेखील कल्पना नव्हती. पोलीस मुलींना सोडण्यासाठी येत असत. त्यांना घेऊन जाण्यासाठीही येत असत. या मुली शाळेतदेखील जात असत. काही वेळेला त्या सगळ्यांना सहलीसाठी जातानादेखील आम्ही पाहिलं आहे," के.पी. पांडेय आपला अनुभव सांगतात.

गिरिजा त्रिपाठी यांची ही संस्था खूप जुनी आहे. आठ वर्षांपूर्वी त्यांनी बिल्डिंगचे वरचे काही मजले भाडेतत्वावर घेत बालिका संरक्षण गृह सुरू केलं होतं. आम्हाला कधी इथे काही हरकत घ्यावी असं किंवा आक्षेपार्ह असं काही नजरेस पडलं नाही. चार भिंतीआड काय होत होतं याबाबत माहिती नाही, ते पुढे सांगत होते.

या बिल्डिंगच्या शेजारीच राहणाऱ्या मणिशंकर मिश्र यांनीही आपला अनुभव सांगितला. गिरिजा त्रिपाठी आणि त्यांचे पती मिळून बालिका संरक्षण गृहाव्यतिरिक्त कौटुंबीक सल्ला केंद्रही चालवतात. या दांपत्यानं अनेक कुटुंबांना आपल्या घरातील माणसांना एकत्र आणण्याचं काम केलं आहे. लग्नासंदर्भात सल्ला मागण्यासाठीही लोक त्यांच्याकडे येत असत.

कोट्यवधींच्या मालकीण गिरिजा त्रिपाठी

साखर कारखान्यात सर्वसाधारण नोकरी करणाऱ्या गिरिजा त्रिपाठी यांचे पती कोट्यधीश आहेत. ते अशा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बिहार पाठोपाठ उत्तर प्रदेशातल्या देवरियामध्ये बालिका संरक्षण गृहात मुलींचं लैंगिक शोषण होत असल्याचा प्रकार उघड झाला आहे. काय आहे परिस्थिती? याचा घटनास्थळी जाऊन घेतलेला आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशात बांदा जिल्हातील रहिवाशी असलेले देवेंद्र मिश्र यांनी 1981 मध्ये कॉन्स्टेबल पदापासून आपली उत्तर प्रदेश पोलीस विभागातील कारकीर्द सुरू केली. विभागीय परीक्षा पास करून ते पोलीस उपनिरीक्षक बनले.

2005 मध्ये उन्नाव जिल्ह्यातील आसिवन पोलीस ठाण्याचे प्रभारी म्हणून त्यांनी काम सांभाळलं. यादरम्यान त्यांनी एका सराईत गुन्हेगाराचं एनकाऊंटर केला होता. या कामगिरीचं बक्षीस म्हणून त्यांना 'आऊट ऑफ टर्न' प्रमोशनची संधी मिळाली. या पदोन्नतीनंतर देवेंद्र मिश्र पोलीस निरीक्षक पदापर्यंत पोहोचले.

पोलीस निरीक्षक पदावरही मिश्र यांची उत्तम कामगिरी सुरू होती. 2012 मध्ये त्यांनी रेल्वेत दरोडा टाकणाऱ्या गँगला पकडून त्यांच्याकडून लुटीचं साहित्य हस्तगत केलं.

देवेंद्र मिश्र यांच्या या कामगिरीचं बक्षीस मिळालं. तत्कालीन पोलीस महासंचालकांनी त्यांना प्रशस्तीपत्रक देऊन कौतुक केलं.

2013 मध्ये देवेंद्र मिश्र वाराणसी कँटोनमेंट विभागात जीआरपी निरीक्षक म्हणून कार्यरत होते. त्यावेळी त्यांनी एका जहरखुरानी गँगचा पर्दाफाश करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.

देवेंद्र मिश्र यांच्यासोबत मिळून काम केलेल्या एका अधिकाऱ्याने नाव न छापण्याच्या अटीवर त्यांच्याबद्दल थोडी माहिती दिली.

ते सांगतात, "आपल्या कार्यकाळात देवेंद्र हे अनेकवेळा गुन्हेगारांविरुद्धच्या चकमकीत सहभागी असत. विभागात त्यांना एक धाडसी आणि हुशार अधिकारी म्हणून ओळखलं जात असे."

पोलीस विभागात महत्त्वपूर्ण कामगिरी केल्याबद्दल देवेंद्र मिश्र यांना पुढे आणखी एक बक्षीस मिळालं.

2016 मध्ये त्यांना आणखी एक आऊट ऑफ टर्न प्रमोशन मिळून त्यांची पोलीस उपअधीक्षकपदी बढती झाली.

देवेंद्र मिश्र सध्या बिल्हौरमध्ये विभागीय अधिकारी पदावर कार्यरत होते. पुढच्या वर्षी मार्च महिन्यात ते निवृत्त होणार होते.

सध्या बांदा जिल्ह्यात पोलीस निरीक्षक पदावर काम करत असलेल्या ब्रजेश यादव यांनीही देवेंद्र मिश्र यांच्यासोबत काम केलं आहे.

विकास दुबे

यादव यांच्या मते, "जीआरपीमध्ये पोलीस निरीक्षक पदावर असताना देवेंद्र मिश्र यांनी आपल्या कार्यपद्धतीमुळे सर्वांचं मन जिंकलं होतं. ते केवळ धाडसी अधिकारीच नव्हे तर एक मनमिळावू व्यक्तीही होते. कोणत्याही व्यक्तीचं मन जिंकण्याचं कसब त्यांच्याकडे होतं."

बांदा जिल्ह्यातील सहेवा गावात देवेंद्र मिश्र यांचे नातेवाईक राहतात. तर त्यांची पत्नी आणि दोन मुली कानपूरमध्येच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साधारणपणे कॉन्स्टेबल पदावर पोलीस विभागात भरती झालेला कर्मचारी पोलीस उपअधीक्षक पदापर्यंत मजल मारणं ही दुर्मिळ गोष्ट आहे. पण कानपूरमध्ये विकास दुबेविरुद्ध झालेल्या चकमकीचं नेतृत्व करणारे देवेंद्र मिश्र यांनी ही कामगिरी करून दाखवली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशात राज्यसभेच्या निवडणुकीत बहुजन समाज पार्टीच्या उमेदवाराचा पराभव झाला. त्यांची पहिली जबाबदारी स्वपक्षाच्या उमेदवारास विजय मिळवून देणं ही होती. बीएसपीला त्यांच्या उमेदवारांसाठी आवश्यक मतं गोळा करता आली नाहीत. त्याची कारणं सांगताना अखिलेश म्हणाले की, त्यांना या राजकीय धोक्याचा अंदाज आला नव्हता.

बीबीसी हिंदीला दिलेल्या एक्सक्लुसिव्ह मुलाखतीत या युतीचं भविष्य आणि 2019 च्या निवडणुकीत विरोधी पक्षा पुढची आव्हानं या विषयावर सविस्तर चर्चा केली.

प्रश्न- मायावती यांनी 2019च्या निवडणुकांसाठी युती राहणार असल्याचं म्हटलं आहे. त्यावर, आपली प्रतिक्रिया?

उत्तर-  राज्यसभेच्या निवडणुकीत जो निकाल लागला, त्यावरून त्या नाराज होतील असं वाटलं होतं. पण आता युती पुढे जाईल असा विश्वास त्यांनी दाखवला आहे.

त्यामुळे ही युती पुढे जाईल आणि जे उद्दिष्ट आहे ते साध्य होईल.

जे लोक सत्तेत आहे ते राज्यघटना आणि कायदा मानत नाही. त्यांना हटवण्यासाठी मदत मिळेल. जे लोक भ्रष्टाचार निर्मूलनाच्या गोष्टी करतात त्यांनी पैशाचा कसा वापर केला आहे ते पहा.

त्याशिवाय मायावतींनी अनेक सूचना केल्या आहेत. त्यांनी राजकारणात अनेक चढउतार बघितले आहेत. लोक कसे बदलतात हे त्यांनी जवळून पाहिलं आहे. राजकारणाचा मोठा पल्ला गाठण्यासाठी त्यांना दक्ष रहावे लागेल.

प्रश्न- त्यांनी दिलेल्या सूचनांचा तुम्ही विचार केला का?

उत्तर- कोणी आपल्याला सावध करत असेल आणि ते सत्याच्या जवळ जाणारं असेल, तर कोण कट कारस्थान करतंय, काय धोके आहेत ते कळू शकेल.

आमच्या सदस्यांना तुरुंगातून मतदानासाठी येऊ दिलं नाही. एकाच देशात एका राज्यासाठी वेगळा कायदा आहे, तर उत्तर प्रदेशासाठी दुसरा कायदा आहे. आमच्या आमदारानं मत देऊ नये यासाठी संपूर्ण यंत्रणा कामास लागली होती. आमच्या आमदारांनी मत देऊ नये म्हणून मुख्यमंत्र्यांनी फिरोजाबादचा दौरा केला होता. जिल्हाधिकाऱ्यांनासुद्धा वैयक्तिक आदेश दिले होते.

प्रश्न-  तुमच्याकडून रणनिती आखण्यात काय चूक झाली?

उत्तर- कोण कसा कट करेल याचा मला अंदाज नव्हता. त्यांच्या लोकांनी आमच्या लोकांना तोडलं. आमचा खासदार पळवला. एका आमदाराचं मत रद्द केलं. हरतऱ्हेचे कट करून आमदाराचं मत विकत घेतलं गेलं.

प्रश्न- तुम्ही मनात आणलं असतं तर तुम्ही परिस्थिती बदलू शकला असता. शेवटच्या क्षणी जर बसपाच्या उमेदवाराला जिंकवण्याचा निर्णय तुम्ही घेतला असता तर...?

अखिलेश अपने आप को...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बहुजन समाज पक्षाच्या प्रमुख मायावती यांनी समाजवादी पक्षाबरोबर युती कायम ठेवण्याची घोषणा केली आहे. त्यावर, समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव यांनी प्रतिक्रिया देताना आमची युती बराच काळ राहणार असं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशातल्या सहारणपूरमध्ये किसान महापंचायतला संबोधित करताना प्रियंका गांधी यांनी मोदी सरकार शेतकरी विरोधी असल्याचा आरोप करत हे नवीन कायदे अब्जाधिशांच्या फायद्यासाठी करण्यात आल्याचा आरोप त्यांनी केला.

तसंच कायदे रद्द होत नाहीत, तोवर शेतकऱ्यांनी मागे हटू नये, असं आवाहनही त्यांनी केलं.

प्रियंका गांधी म्हणाल्या, "हे आंदोलन तुमच्या अस्तित्वाची लढाई आहे. आता मागे हटू नका. कायदे रद्द होत नाही, तोवर आम्ही तुमच्या सोबत आहोत. काँग्रेस सत्तेत येईल तेव्हा हे तिन्ही कायदे रद्द करण्यात येतील आणि तुम्हाला संपूर्ण हमी भाव मिळेल."

त्या पुढे म्हणाल्या, "1955 साली पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी साठेबाजीविरोधातला कायदा केला. मात्र, भाजप सरकारने हा कायदा रद्द केला. नवीन कायद्यामुळे अब्जाधिशांचाच फायदा होणार आहे. शेतकऱ्याच्या पिकाला किती माल द्यायचा, हे तेच ठरवतील."

इतकंच नाही तर पंतप्रधान मोदींना लक्ष्य करत प्रियंका गांधी म्हणाल्या, "पंतप्रधानांचं हृदय केवळ भांडवलदारांसाठीच धडधडतं. शेतकऱ्यांना अतिरेकी म्हटलं जातं. मोदीजी चीन आणि पाकिस्तानला जातात पण दिल्लीच्या सीमेवर भेट देत नाहीत."

26 नोव्हेंबर 2020 पासूनच शेतकरी दिल्लीच्या वेगवेगळ्या सीमांवर ठाण मांडून बसले आहेत. काँग्रेसने तीन कृषी कायद्यांविरोधात आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांना पाठिंबा दिला आहे.

त्यात उत्तर प्रदेशात पुढच्या वर्षी निवडणुका आहेत. त्यापार्श्वभूमीवर काँग्रेसने पश्चिम उत्तर प्रदेशातल्या शेतकऱ्यांचे मेळावे घ्यायची योजना आखली आहे. यातला पहिला मेळावा, सहारणपूरमध्ये घेण्यात आला.

दरम्यान, हा मेळावा म्हणजे काँग्रेसचं नाटक असल्याची टीका उत्तर प्रदेश भाजपने केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेसचं सरकार सत्तेत आल्यास तिन्ही नवीन कृषी कायदे रद्द करू, अशी घोषणा काँग्रेस सरचिटणीस प्रियंका गांधी यांनी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर प्रदेशातील रामपूरमध्ये पोलीस अधीक्षक अजय पाल शर्मा यांनी हत्या आणि बलात्काराचा आरोप असलेल्या एका आरोपीला पायावर गोळ्या झाडून पकडलं आहे. नाझील नावाच्या तरुणाने 6 वर्षांच्या मुलीचे अपहरण करून तिच्यावर बलात्कार केला आणि त्यानंतर तिची हत्या केली, असा त्याच्यावर आरोप आहे.

7 मे रोजी या मुलीचे अपहरण झाल्याची नोंद झाली होती. या मुलीची हत्या करून तिचा मृतदेह जंगलात फेकण्यात आला होता. आरोपी आणि पोलिसांमध्ये झटापट झाल्यावर अजय पाल शर्मा यांनी आरोपीच्या पायांवर गोळ्या झाडून त्याला पकडलं.

आरोपीला रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे. पोलिसांवर गोळ्या झाडल्यावर गोळीनेच उत्तर मिळेल असं अजय पाल शर्मा यांनी म्हटलं आहे. एबीपी न्यूजने ही बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

2. ...अन्यथा सत्तेची आसनं शेतकरी जाळून खाक करतील- उद्धव ठाकरे

मुख्यमंत्री कोण होईल, याची मला पर्वा नाही. मुख्यमंत्रिपदाची स्वप्ने पाहाणाऱ्यांनी शेतकऱ्यांचा क्षोभ शमवावा. अन्यथा ते सत्तेची आसने जाळून खाक करतील, असं वक्तव्य शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी केलं आहे. शिवसेनेने आयोजित केलेल्या शेतकरी मेळाव्यात बोलताना त्यांनी हे वक्तव्य केलं आहे.

मुख्यमंत्री आमचा होणार की तुमचा होणार, याची मला पर्वा नाही. मी शेतकऱ्यांशी बांधील आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्याशी माझे मैत्रीचे संबंध आहेत. आमचे घट्ट जुळले आहे. युती घट्ट आहे, असंही ते म्हणाले.

युती करताना शेतकऱ्यांनी कर्जमुक्ती ही पहिली अट होती. ती मान्य करून फडणवीस यांनी कर्जमुक्ती जाहीर केली. पीक विमा योजना आणि कर्जमाफी याची अंमलबजावणी योग्य पद्धतीने होते की नाही, सरकारच्या योजना लोकांपर्यंत पोहोचतात की नाही हे तपासण्यासाठी आपण दौरे करत आहोत, असंही त्यांनी सांगितले. हे वृत्त लोकसत्ताने प्रसिद्ध केलं आहे.

3. राजस्थानमध्ये वादळी पावसामुळे मंडप कोसळून 14 ठार

राजस्थानमधील बाडमेरमध्ये रविवारी वादळी पावसामुळे मंडप कोसळून 14 जणांचा मृत्यू झाला आहे.

बाडमेरमधील जसोल गावामध्ये रामकथेचा कार्यक्रम सुरू असताना ही घटना घडली आहे. या घटनेमध्ये 20 लोक जखमी झाले आहेत.

जसोल गावामध्ये रामकथेच्या कार्यक्रमावेळेस अचानक पाऊस पडू लागला. या पावसामुळे मंडप कोसळला आणि वीजपुरवठा सुरू राहिल्याने लोकांचा शॉक लागून मृत्यू झाला. याबाबत अधिकृत माहिती अद्याप मिळालेली नाही. महाराष्ट्र टाइम्सनं हे वृत्त प्रसिद्ध केलं आहे.

4. मुंबईत मंगळवारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :

1. बलात्कारा च्या आरोपीला  IPS ने  गोळ्या  घातल्या


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तर हिंदी महासागर क्षेत्राचा विचार केला, तर एरवी साधारणपणे उन्हाळ्याच्या अखेरीस बंगालच्या उपसागरात पहिल्यांदा चक्रीवादळं तयार होताना दिसतात. पण यंदा तौक्तेच्या रूपानं मोसमातलं पहिलं चक्रीवादळ अरबी समुद्रात तयार झालं आहे.

इतकंच नाही, तर 2019 पासून अरबी समुद्रात उठणाऱ्या चक्रीवादळांची संख्या आणि त्यांची तीव्रता वाढताना दिसली आहे.

पण अरबी समुद्र खरंच एवढा खवळतो आहे का? यामागे काय कारणं असावीत?

अरबी समुद्रात वाढती चक्रीवादळं

चक्रीवादळाची निर्मिती दोन गोष्टींवर अवलंबून असते. समुद्राच्या पाण्याचं विशेषतः पृष्ठभागाचं तापमान आणि वाऱ्यांची दिशा.

चक्रीवादळाची निर्मिती कशी होते, हे जाणून घेण्यासाठी तुम्ही बीबीसी मराठीचा हा व्हीडियो पाहू शकता.

पण थोडक्यात सांगायचं, तर पाण्याच्या वरच्या भागाचं तापमान वाढलं, की त्याची वाफ होऊन ती वर सरकते. त्यामुळे तिथे कमी दाबाचा पट्टा तयार होतो. मग आसपासच्या वातावरणातली थंड हवा या दिशेनं चक्राकार वाहू लागते.

भारतीय उपखंडाचा विचार केला, तर बंगालचा उपसागर अनेक ठिकाणी उथळ आहे. "बंगालच्या उपसागरात पाण्याच्या पृष्ठभागाचं तापमान जास्त असतं. तो गरम समुद्र आहे. त्यामुळे तिथे अतिशय शक्तिशाली चक्रीवादळं येतात," असं भारतीय हवामान विभागाचे प्रमुख डॉ. मृत्युंजय महापात्रा सांगतात.

अरबी सुमद्र तुलनेनं खोल असून, त्यातलं पाणी तुलनेने थंड आहे. त्यामुळे बंगालच्या उपसागरापेक्षा अरबी समुद्रात कमी चक्रीवादळं जन्माला येतात आणि त्यांची तीव्रता कमी असते, असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

पण गेल्या तीन-चार वर्षांत हे चित्र बदलेलं दिसलं आहे.

गेल्या तीन वर्षांत अरबी समुद्रात तयार झालेलं तौक्ते हे अकरावं चक्रीवादळ ठरलं आहे. तसंच ते गेल्या तीन वर्षांत अरबी समुद्रात तयार झालेलं दुसरं अत्यंत तीव्र चक्रीवादळ (extremely severe cyclonic storm) ठरलं आहे.

2018 साली सागर, मेकानू, लुबान ही तीन चक्रीवादळं अरबी समुद्रात तयार झाली होती. पण तिन्ही वादळं पश्चिमेला येमेन आणि ओमानच्या दिशेनं वळली होती.

2019 साली अरबी समुद्रात वादळांचा विक्रम रचला गेला, आणि एकाच मोसमात इथे वायू, हिक्का, क्यार, माहा, पवन या पाच चक्रीवादळांची नोंद झाली. त्यातली दोन चक्रीवादळं, म्हणजे वायू आणि माहा उत्तरेला म्हणजे गुजरात-पाकिस्तानच्या प्रदेशात सरकली होती.

2020 साली जूनच्या सुरुवातीला निसर्ग चक्रीवादळ महाराष्ट्रात रायगड...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या वर्षी 'निसर्ग' आणि यंदा 'तौक्ते.' सलग दुसऱ्या वर्षी कोकणाला मान्सूनआधीच चक्रीवादळाचा तडाखा बसला आहे. या दोन्ही वादळांचा प्रभाव किनाऱ्यापासून दूरवरच्या भागातही दिसून आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तराखंड हिमस्खलनातील दृश्य

उत्तराखंडमध्ये हिमस्खलन झाल्यानंतर त्यातल्या पीडितांविषयीची माहिती देताना मदतकार्यात सहभागी झालेले डॉ. प्रदीप भारद्वाज सांगत होते.

डॉ. भारद्वाज सिक्स सिग्मा स्टार हेल्थ केअरचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत आणि रविवारी (7 फेब्रुवारी) ते आपल्या टीमसहित चमोलीला पोहोचले होते.

रविवारी रात्री जेव्हा ते चमोलीतल्या रेणी भागात पोहोचले, तेव्हा समोरचं दृश्य थरकाप उडवणारं होतं.

त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "रेणी गावात मी माझ्या टीमसोबत रविवारी 9 वाजता पोहोचलो.  NDRF, SDRF, ITBPसहित इतर अनेक टीम बचावकार्य करत होत्या. ज्यापद्धतीनं मोठमोठ्या दगडांचे तुकडे, चिखल आणि पाणी समोर दिसत होतं, त्यामुळे केदारनाथमधल्या महाप्रलयाची आठवण येत होती."

त्यांनी पुढे सांगितलं, "मी 11 असे मृतदेह पाहिले, जे चिखलात फसलेले होते. बहुतेक मृतदेहांवरील कपडे गायब होते. पाण्याच्या दबावामुळे कदाचित असं झालं असेल. मृतदेहांकडे पाहूसुद्धा शकत नव्हतो. त्यांची ओळख पटवणं आव्हानात्मक झालं आहे. मजुरांजवळ कोणतंही ओळखपत्र नसल्यामुळे त्यांची ओळख पटकवणं अवघड जाणार आहे. यासाठी कदाचित डीएनची गरज पडेल."

भीतीचं वातावरण

चमोलीत हिमस्खलानाची घटना दुपारच्या सुमारास घडली. पुरानं रौद्र रूप धारण केलं तेव्हा अनेकांनी ते अनुभवलं. पाण्याचा आवाज आणि त्यानंतरच्या गरम हवेमुळे वातावरणात भीतीचं वातावरण तयार झालं होतं.

घटनास्थळापासून जवळपास 17 गावांना या पुराचा फटका बसल्याचं डॉ. भारद्वाज सांगतात.

"जवळपास 17 गावांच्या लोकांनी पुराचं रौद्र रूप बघितलं. लोकांमध्ये भीती आहे. ज्यांनी ते दृश्य बघितलं, त्यांच्यापैकी अनेक जण आजही ट्रॉमामध्ये आहेत आणि त्यांना उपचाराची गरज आहे."

पीडितांविषयी ते सांगतात, "या घटनेचा अनुभव घेणाऱ्या एका महिलेला लोक माझ्याकडे घेऊन आले, ही महिला इतकी घाबरलीय की ती बोलतसुद्धा नाहीये. या महिलेचा रक्तदाब वाढला आहे. ही महिला सध्या व्यवस्थितपणे जेवण करत आहे. अशापद्धतीनं सगळ्या रुग्णांचं समुपदेशन केलं जात आहे."

याशिवाय, जिथून संपूर्ण नदी क्षेत्रावर नजर ठेवली, अशा ठिकाणी गावागावातील ज्येष्ठ नागरिक बसून आहेत. याप्रकारच्या घटनेची पुनरावृत्ती झाल्यास मदतकार्य करणाऱ्यांना वाचवलं जावं, हा यामागचा उद्देश आहे. रविवारी आणि सोमवारी रात्री गावातल्या लोकांनी शिफ्ट्समध्ये इथल्या नद्यांवर लक्ष ठेवलं.

गावागावात कॅम्प

पुराची भीती असल्यामुळे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"पाण्याचा वेग इतका होता की, नदीत सापडणाऱ्या मृतदेहांवरील कपडेसुद्धा सापडत नाहीयेत."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री त्रिवेंद्र सिंह रावत यांनी अफवा न पसरवण्याचे आणि जुने व्हीडिओ व्हायरल न करण्याचे आवाहन केले आहे. बचाव कार्यासाठी NDRF चे पथक घटनास्थळी पाठवण्यात आल्याची माहिती केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी दिली.

उत्तरखंडचे पोलीस महासंचालक अशोक कुमार यांनी सांगितले, "हिमस्खलन झाल्याने ऋषिगंगा वीज प्रकल्प पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला आहे. त्याठिकाणी 150 हून अधिक कामगार काम करत होते. त्यांच्याही जीवाला धोका निर्माण झाला आहे. उत्तराखंड पोलीस आणि NDRF टीम घनटस्थळी पोहचल्या आहेत.

वाहत्या पाण्याच्या वेगामुळे मातीत अडकलेल्या लोकांचे शोधकार्य सुरू आहे. काही लोकांना वाचवण्यात यश आले आहे. हिमस्खलन झालेल्या ठिकाणी परिस्थिती आटोक्यात आहे. पाण्याचा प्रवाह आता कर्ण प्रयागपर्यंत पोहचला आहे. पुरी बेसिनचा परिसर रिक्त केला आहे. मृत्यूचा आकडा वाढू नये यासाठी आम्ही प्रयत्न करत आहोत. राफ्टिंग बंद केले असून पुढील चार ते पाच तासांत पाणी ह्रषीकेश आणि हरिद्वारपर्यंत पोहचेल."

चमोलीचे अप्पल जिल्हाधिकारी अनिल कुमार चन्याल यांनी सांगितले, "हिमस्खलन झाल्याने ऋषिगंगा वीज प्रकल्पाला मोठे नुकसान झाले आहे. यामुळे काहींच्या जीवालाही धोका निर्माण झाला आहे. प्रकल्पाच्या ठिकाणी काही लोक बेपत्ता आहेत. पण अचूक आकडा आत्ताच सांगता येणार नाही."

"धौलीगंगा आणि अलकनंदा नदींचा विस्तार पूर्वीपेक्षा अधिक वाढला आहे. तपोवनपासून ते हरिद्वारपर्यंत आम्ही हाय अलर्ट जारी केले आहे. नदीजवळ राहणाऱ्या स्थानिकांना हलवण्यात आले आहे. सैन्य दल आणि ITBP चे मदत कार्य सुरू आहे. NDRF, SDRF पथके घटनास्थळी पोहचल्या आहेत." अशी माहितीही अनिल कुमार चन्याल यांनी दिली.

प्रभावित भागात अडकलेल्या लोकांना मदत करण्यासाठी मुख्यमंत्र्यांनी आपत्कालीन व्यवस्था विभागाला संपर्क करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.  1070, 1905 आणि 9557444486 या क्रमांकांवर संपर्क करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

ऋषिगंगा प्रकल्पाचे नुकसान

ऋषिगंगा वीज प्रकल्पाचे यामुळे मोठे नुकसान झाल्याची शक्यता आहे अशी माहिती मुख्यमंत्र्यांनी ट्वीटच्या माध्यमातून दिली. नदीचे पाणी अचानक वाढल्याने अलकनंदाच्या खालच्या भागांमध्ये पुराचा इशारा देण्यात आला आहे. नदीजवळील सर्व क्षेत्रांना हाय अलर्ट जारी करण्यात आले आहे.

"भागीरथी नदीचा प्रवाह थांबवण्यात आला आहे. अलकनंदा नदीचा प्रवाह थांबवण्यासाठी श्रीनगर धरण आणि ऋषिकेश धरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडातील चमोली जिल्ह्यात हिमस्खलन झाल्याने धौलीगंगा नदीला पूर आला आहे. नदीची तटबंदी तुटल्याने पुराचा इशारा देण्यात आला आहे. यामुळे ऋषिगंगा वीज प्रकल्पाचे मोठे नुकसान झाले आहे. न्यूज एजंसी पीटीआयनुसार, या वीज प्रकल्पासाठी काम करणारे 150 कामगार सध्या बेपत्ता आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्तराखंडमध्ये हिमस्खलनाची दुर्घटना

जलविद्युत प्रकल्प आर्थिकदृष्ट्या खर्चिक असतात. जलविद्युत प्रकल्पातून जी वीज तयार होते त्याचा प्रति युनिट खर्च 6 रुपये इतका येतो. वाऱ्यापासून तसंच सौरऊर्जेपासून वीज तयार करण्याचा प्रति युनिट खर्च 3 रुपये इतका आहे. तरीही एकामागोमाग एक जलविद्युत प्रकल्पांना मंजुरी दिली जात आहे, तेही सात वर्षांपूर्वी अशीच एक भयंकर दुर्घटना उत्तराखंड राज्याने अनुभवली आहे.

उत्तराखंडमध्ये झालेल्या हिमस्खलनासंदर्भात बीबीसीशी बोलताना साऊथ एशिया नेटवर्क्स ऑन डॅम्स, रिव्हर्स अँड पीपलचे संयोजक हिमांशु ठक्कर यांनी नाराजी व्यक्त केली.

रविवारी झालेल्या हिमस्खलनामुळे जवळपास दोनशे लोक बेपत्ता आहेत.

या दुर्घटनेमागे उत्तराखंडमधील चमोली इथं सुरू असलेला जलविद्युत प्रकल्प कारणीभूत असल्याचं बोललं जात आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, जलविद्युत प्रकल्पांसाठी जंगलं तोडली जात आहेत, नदी नाल्यांचे प्रवाह रोखले जात आहेत. निसर्गाशी अशी छेडछाड केली जाते, त्याची परिणती अशा घटनांमध्ये होती.

केदारनाथमध्ये 2013 मध्ये झालेल्या दुर्घटनेनंतर चार धाम योजनेचं काम सुरू आहे. टाईम्स ऑफ इंडियाने दिलेल्या वृत्तानुसार, या योजनेसाठी 56 हजार झाडांची कत्तल केली जाणार आहे.

अशा परिस्थितीत या प्रकल्पांमुळे पर्यावरणाचं नुकसान होतं असं म्हणणं वावगं ठरू नये.

माजी केंद्रीय मंत्री उमा भारती यांनी रविवारी ट्वीट करून हीच गोष्ट सांगितली. त्या लिहितात, मी मंत्री असताना मंत्रालयातर्फे हिमालयात उत्तराखंडमध्ये जे प्रतिज्ञापत्र सादर करण्यात आलं, त्यात हिमालय संवेदनशील असल्याचं नमूद करण्यात आलं होतं. गंगा तसंच तिच्या उपनद्यांवर जलविद्युत प्रकल्प उभारायला नकोत.

रविवारी दुपारी त्यांच्या ट्वीटकडे लोकांचं लक्ष गेलं. मात्र गेल्या अनेक वर्षांपासून त्या ज्या प्रकल्पांबाबत बोलत होत्या त्याकडे कोणाचं लक्ष नव्हतं.

उत्तराखंडमध्ये झालेली दुर्घटना ही मानवनिर्मित आहे की नैसर्गिक अशी चर्चा सुरू झाली आहे.

या दुर्घटनेचा उगम याबाबत गोष्टी स्पष्ट झालेल्या नाहीत. जाणकारांच्या मते ही दुर्घटना नैसर्गिक आहे मात्र मानवनिर्मित प्रकल्प तसंच योजनांमुळे तीव्रता वाढली आहे.

दुर्घटना कशी घडली?

अंतरिक्ष उपयोग केंद्र, उत्तराखंडचे प्राध्यापक महेंद्र प्रताप सिंग बिष्ट यांनी सांगितलं की, "एका आठवड्यापूर्वीपर्यंतचा डेटा आमच्याकडे आहे. त्यानुसार तिथे हिमनदीचा तलाव असल्याचं दिसत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडमध्ये झालेल्या हिमस्खलनासाठी जलविद्युत प्रकल्प कारणीभूत ठरत आहेत का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उत्सवानिमित्त घरांवर आणि रस्त्यांवरही रोषणाई केली गेलीये. नऊ दिवस चालणाऱ्या या नवरात्रोत्सवात दुर्गामातेची पुजा केली जातेय. कराचीमधल्या अशाच एका हिंदू समुदायातील महिलांची भेट घेऊन बीबीसी उर्दूच्या प्रतिनिधी शुमाएला खान यांनी त्यांच्या भावना जाणून घेतल्या.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात कोव्हिडच्या साथीचं थैमान सुरू असताना पाकिस्तानात मात्र हिंदू समुदाय मोठ्या उत्साहाने नवरात्रीचा उत्सव साजरा करताना दिसतोय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे भोसले

1. राष्ट्रवादीत नुसती आडवा-आडवी अन् जिरवा जिरवी-उदयनराजे

"मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस माझे खूप चांगले मित्र आहेत. ही मैत्री पक्ष आणि राजकारणाच्या पलीकडची आहे. गेल्या पाच वर्षात आम्ही सत्तेत नसतानाही मुख्यमंत्र्यांनीच मैत्रीपोटी साताऱ्याचा खरा विकास केला. याउलट राष्ट्रवादीत नुसतं आडवा-आडवी आणि जिरवीजिरवीच झाली", असा आरोप राष्ट्रवादीचे खासदार उदयनराजे भोसले यांनी केला. 'लोकमत'ने यासंदर्भात बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

"भाजपकडे सत्ता आहे म्हणून मी तिथे जाईन असा तर्क काढणं चुकीचं आहे. सातारकरांच्या हिताचा निर्णय घेण्यासाठी मी कटिबद्ध आहे."

"रामराजे नाईक निंबाळकर राजे आहेत. आमची आणि त्यांची कुठंच बरोबरी होऊ शकत नाही. ते वयाने आणि मानाने मोठे आहेत. त्यामुळे माझा त्यांच्याशी संबंध जोडू नका. ते आणि शिवेंद्रराजे त्यांच्या मार्गाने कुठेही जातील", असंही त्यांनी सांगितलं.

"आता सगळीकडेच यात्रा निघाल्या आहेत. आमची स्वत:ची जत्रा असताना आम्ही असल्या या यात्रांमध्ये का सहभागी होऊ?" असा सवालही त्यांनी केला.

2. फलक मराठीत लावा; मनसेची ईडीला नोटीस

राज्यात शासकीय फलक मराठीत असायला हवेत, त्यामुळे त्याबाबतची तक्रार जिल्हाधिकाऱ्यांकडे केली. त्या नोटीशीची प्रत ईडीला पाठवली आहे. मराठी भाषा विभाग ईडीला मराठी फलकाची सक्ती करणार? असे मनसेनं म्हटलं आहे. 'टीव्ही9 मराठी'ने याबाबत बातमी केली.

राज ठाकरे

कोहिनूर मिल जमीन खरेदीप्रकरणात महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांची चौकशी सुरू आहे. अंमलबजावणी संचालनालय अर्थात ईडीने नोटीस पाठवून राज ठाकरे यांची नऊ तास चौकशी केली.

3. आप महाराष्ट्र विधानसभेच्या निवडणुका लढवणार

आम आदमी पक्ष (आप) राज्यात होऊ घातलेल्या विधानसभेच्या निवडणुका लढवणार आहे. सध्याचं सरकार सगळ्या पातळ्यांवर अपयशी ठरल्याने हा निर्णय घेतल्याचं आपने म्हटलं आहे. 'टाईम्स ऑफ इंडिया'ने ही बातमी दिली आहे.

अरविंद केजरीवाल

एकेकाळी प्रगतीशील असलेल्या महाराष्ट्राला दुष्काळ, शेतकरी आत्महत्या, बेरोजगारी, कायदा आणि सुव्यवस्थेची दुरावस्था, भ्रष्टाचार, शिक्षण व्यवस्थेत अनागोंदी अशा अनेक समस्यांनी ग्रासलं आहे असं आप पक्षाचे महाराष्ट्र प्रमुख दुर्गेश पाठक यांनी सांगितलं.

रंगा रचुरे, किशोर मध्ययन, धनंजय शिंदे, जगजीत सिंग, प्रीती शर्मा मेनन, देवेंद्र वानखेडे, कुसुमकर कौशिक, अजिंक्य शिंदे, डॉ. सुनील गावित,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे भोसले

साताऱ्यात एक किस्सा नेहमीच चर्चेत असतो. हा किस्सा आहे साताऱ्याचे खासदार उदयनराजे भोसले यांचा.

उदयनराजे यांना रात्री शहरात फेरफटका मारण्याची सवय आहे. असंच फिरताफिरता एकदा ते साताऱ्यातील बस स्टँडजवळ पोहोचले. तेव्हा तिथं काही रिक्षावाले उभे होते.

"रात्री 2 वाजताय, काय तुम्ही इतक्या रात्री धंदा करताय, अशानं कसं चालायचं तुमचं आयुष्य. 2 वाजलेपासून सकाळपर्यंत किती धंदा होईल तुमचा?" असा प्रश्न त्यांनी रिक्षावाल्यांना विचारला.

500 रुपये होईल, असं उत्तर त्यांना मिळालं.

त्यानंतर उदयनराजेंनी सगळ्या रिक्षावाल्यांना एकत्र बोलावलं आणि प्रत्येकाच्या हातात 500 रुपयांची नोट टेकवली. आता घरी जाऊन झोपा, असा सल्ला त्यांना दिला. हा किस्सा आजही साताऱ्यात चर्चिला जातो.

14 सप्टेंबरला उदयनराजेंनी भाजपमध्ये प्रवेश केला.

भाजपचे आमदार

उदयनराजे भोसले 1991साली राजकारणात आले. सातारा नगरपालिकेच्या निवडणुकीत त्यांनी काका अभयसिंह राजेंच्या विरोधात स्वत:चं पॅनेल उभं केलं. स्वत: दोन वॉर्डातून उभे राहिलेले उदयनराजे एका वॉर्डातून निवडून आले आणि एकात त्यांचा पराभव झाला.

1991 ते 1996 असे 5 वर्षं ते नगरसेवक होते.

1996मध्ये त्यांनी सातारा लोकसभा मतदारसंघाची निवडणूक अपक्ष राहून लढवली. त्यावेळी काँग्रेसचे प्रतापराव भोसले साताऱ्याचे खासदार होते.

"विद्यमान खासदार असल्यामुळे प्रतापरावांची उमेदवारी कापणं शक्य नव्हतं. परंतु प्रतापरावांच्या पराभवाची व्यूहरचना आखण्यात आली होती, असं म्हणतात. त्यासाठी काँग्रेसच्या मतांमध्ये विभागणी करण्यासाठी अनेक समविचारी उमेदवार उभे करण्याची खेळी करण्यात आली. उदयनराजे भोसले, पार्थ पोळके, आर. डी. निकम यांच्याशिवाय आणखी दोघे-तिघे तसे उमेदवार होते. त्याचा परिणाम असा झाला की, 12 हजार मतांनी शिवसनेच्या हिंदूराव नाईक-निंबाळकर यांनी प्रतापरावांचा पराभव केला. या निवडणुकीत उदयनराजेंना 1 लाख 13 हजार 658 मतं मिळाली. पहिल्याच प्रयत्नात अपक्ष म्हणून मिळालेली ही मतं दखलपात्र होती," असं  2015च्या कालनिर्णयच्या दिवाळी अंकात उदयनराजेंवरील लेखात ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे यांनी लिहिलं आहे.

यानंतर 1998ला लोकसभेची निवडणूक झाली. त्यात अभयसिंहराजे साताऱ्याचे आमदार असतानाही लोकसभेला उभे राहिले आणि निवडून आले. यामुळे मग सातारा विधानसभेची जागा मोकळी झाली आणि तिथं पोटनिवडणूक लागली.

"अभयसिंह राजे लोकसभेत गेल्यानंतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर  यांनी उदयनराजे यांचा उल्लेख 'एक बिनडोक राजा '  असा केला आहे.  " एक राजा बिनडोक आहे, ज्या माणसाला घटना माहीत नाही ते मराठा समाजाला आरक्षण मिळत नसेल तर सर्व आरक्षण रद्द करा असे वक्तव्य करतात. अशा माणसाला भाजपाने राज्यसभेत कसं पाठवलं हा प्रश्न आहे ,"  असं प्रकाश आंबेडकर  यांनी  पुण्यात आयोजित पत्रकार परिषदेमध्ये म्ह टलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे भोसले छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वंशज आहेत.

भाजप अध्यक्ष अमित शहा यांनी त्यांना फोन केला होता आणि दिल्ली में आने के बाद मिलिये असं म्हटल्याचा एक व्हीडिओ देखील फिरत होता. त्यावरून उदयनराजे भाजपात येतील असा तर्क लावला जात होता. आज या चर्चांना पूर्णविराम मिळाला आहे. भाजप प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी एबीपी माझाला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये असं म्हटलं.

 या पार्श्वभूमीवर उदयनराजे भोसले यांच्याबाबत या 10 गोष्टी जाणून घ्या.

1. लेवे खून प्रकरणी अटक

1999 - साताऱ्यातले नगरसेवक शरद लेवे यांच्या खून प्रकरणात उदयन राजेंना अटक झाली. अटकेआधी उदयनराजेंनी अरेरावी केली, असा दावा निवृत्त वरिष्ठ पोलीस अधिकारी सुरेश खोपडे यांनी त्यांच्या 'नवी दिशा - पोलीस प्रशासनाची' या पुस्तकात केला आहे. त्यावेळी उदयनराजे युतीच्या सरकारमध्ये महसूल राज्यमंत्री होते.

2. 'गोळ्या घालू'

2001 - सातारा नगरपालिकेवर जप्तीचे आदेश कोर्टाने दिले होते, तेव्हा उदयनराजे नगरपालिकेत आले आणि सीईओंच्या खुर्चीवर बसून सरकारी अधिकाऱ्यांना धमकी दिली, अशा बातम्या तेव्हा वृत्तपत्रांत छापून आल्या होत्या. "गोळ्या घालू" या शब्दांत त्यांनी धमकी दिल्याच्या बातम्या स्थानिक वृत्तपत्रांत छापून आल्या होत्या.

3. पोलीस स्टेशनात शिवीगाळ

2002 - कार्यकर्त्याला अटक झाल्यानंतर उदयनराजे थेट पोलीस स्टेशनात पोहोचले. त्यांनी पोलिसांना शिवीगाळ करून स्वतःच्या कार्यकर्त्याला बळजबरीने सोडवून घेतलं. उदयनराजेंविरोधात गुन्हा दाखल झाला.

4. आवाज वाढव डीजे...

2008 - रात्री बारानंतर लाऊडस्पीकरवर गाणी लावायला बंदी असतानाही उदयनराजेंनी कार्यकर्त्यांना गाणी सुरू ठेवण्याचा जाहीर सल्ला दिला. त्यानंतर साताऱ्यातल्या अनेक मंडळांनी रात्री उशिरापर्यंत मोठ्याने गाणी वाजवली.

त्यावेळी पोलिसांनी 56 मंडळांविरोधात गुन्हे दाखल केले. पुढे काही वर्षांनी मिरवणुकीदरम्यान डॉल्बी लावण्यावर बंदी घालण्यात आली. तेव्हाही उदयनराजे त्यांच्या स्टाईलमध्ये म्हणाले "मी आहे इथं...डॉल्बी चालू करा." हा व्हीडिओ यूट्यूबवर अजूनही आहे.

उदयनराजे भोसले सातारा पोलीस स्टेशनाबाहेर.

5. पक्ष गेला खड्ड्यात!

2009 - उदयनराजे पहिल्यांदा लोकसभेवर निवडून गेले, त्यावेळी पुण्यात झालेल्या राष्ट्रवादीच्या मेळाव्यात त्यांच्याकडे काहीसं दुर्लक्ष झालं. वैतागून उदयनराजे त्यातून बाहेर पडले. नंतर पुण्यातच घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साताऱ्याचे खासदार छत्रपती उदयनराजे भोसले पुढच्या आठवड्यात दिल्लीमध्ये भाजप प्रवेश करतील असं भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी सांगितलं. गेल्या काही दिवसांत त्यांच्या भाजप प्रवेशावरील चर्चांना उधाण आलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे भोसलेंनी दिल्लीमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवारांची मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर भेट घेतली.

मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर उदयनराजे भोसले यांनी शरद पवार यांची भेट घेतली.

"शरद पवार मराठा समाजाचे सर्वांत मोठे नेते आहेत. तसंच त्यांच्या पक्षाचं सध्या महाराष्ट्रात सरकार आहे. त्यामुळे त्यांनीच मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर तोडगा काढावा असं मलाच नाही तर सर्वांना वाटतं," असं विधान भेटीनंतर उदयनराजेंनी केलं

साताऱ्यातून राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर लोकसभेत निवडून आल्यानंतर वर्षभराच्या आतच उदयनराजे यांनी राजीनामा देऊन भाजपमध्ये प्रवेश केला होता.

त्यानंतरच्या लोकसभा पोटनिवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता. या पोटनिवडणुकीनंतर पहिल्यांदाच दोन्ही नेत्यांची जाहीर भेट झाली.

त्यामुळे या भेटीचे नेमके अर्थ काय, असा प्रश्न विचारण्यात येत आहे.

कटुता दूर करण्याचा प्रयत्न

सातारा पोटनिवडणुकीआधी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत उदयनराजे यांनी शरद पवार यांच्यावर टीका करताना त्यांचे विचार संकुचित असल्याचं म्हटलं होतं.

त्यानंतरही मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून उदयनराजे यांनी शरद पवार यांच्यावर टीका केली होती.

पण, आता त्यांनी शरद पवारांची भेट घेतली आहे. ही भेट म्हणजे दोघांमध्ये निवडणुकीदरम्यान निर्माण झालेली कटुता दूर करण्याचा प्रयत्न असल्याचं राजकीय जाणकार सांगतात.

राजकीय विश्लेषक आणि ज्येष्ठ पत्रकार संजय मिस्कीन यांच्या मते, "सातारा पोटनिवडणुकीनंतर शरद पवार आणि उदयनराजे भोसले यांच्यात जी काही कटुता निर्माण झाली  होती, ती सोडून पुन्हा एकदा शरद पवार मार्गदर्शकाच्या भूमिकेत आहेत आणि मी तुमचा चाहता आहे, हे दाखवण्यासाठी उदयनराजेंनी त्यांची भेट घेतली असावी."

तर 'पुण्य नगरी'च्या सातारा आवृत्तीचे वृत्त संपादक विनोद कुलकर्णी सांगतात, "उदयनराजेंचं राजकारणच असं आहे की त्यात ते आज टीका करतात आणि उद्या मिठी मारतात. ते काही 24 तास द्वेष डोक्यात ठेवून राजकारण करत नाहीत. शरद पवार उदयनराजेंच्या कायम पाठीशी राहिले आहेत. त्यामुळे आता निवडणुकीदरम्यान आलेली कटुता दूर करण्याचा उदयनराजेंचा प्रयत्न असू शकतो."

राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे यांच्या मते, "भाजपची मराठा आरक्षणावर स्पष्ट भूमिका आहे. आम्ही मराठा आरक्षण दिलं, ते हायकोर्टात टिकलं. पण, महाविकास आघाडी सरकार ते सर्वोच्च न्यायालयात टिकवण्यात अपयश ठरलं, अशी भाजपची भूमिका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांची आणि भाजपचे नेते उदयनराजे भोसले यांनी (11 फेब्रुवारी) नवी दिल्लीत भेट घेतली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे भोसलेंनी लोकसभा निवडणुकीनंतर अवघ्या पाच महिन्यात खासदारकीचा राजीनामा दिला आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसला रामराम करत भाजपमध्ये प्रवेश केला. भाजपकडून त्यांना लगेचच उमेदवारीही दिली गेली आणि महाजनादेश यात्रेच्या निमित्ताने मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उदयनराजेंच्या प्रचाराचा नारळही फोडला.

दुसरीकडे काँग्रेस-राष्ट्रवादीकडून उदयनराजेंविरोधात कोण निवडणुकीच्या रिंगणात उतरणार याविषयी बऱ्याच चर्चा रंगल्या. सुरूवातीला माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांचे नाव चर्चेत होते. पृथ्वीराज चव्हाणांच्या नावाची शक्यता लक्षात घेऊन उदयनराजे भोसले यांनी त्यांच्यावर टीकास्त्र सोडलं.

"मी माझी फाईल घेऊन काँग्रेस, राष्ट्रवादीच्या मंत्र्यांकडे फाईल घेऊन गेलो की ती डस्टबिनमध्ये जायची. मी निवडणूक जिंकलो असली तरी नैतिकदृष्ट्या हरलो आहे. मुख्यमंत्रीपदी पृथ्वीराज चव्हाणही होते आणि देवेंद्र फडणवीसही आहेत. पद तेच आहे. पण तेव्हा काम झाली नाहीत," असं म्हणत उदयनराजेंनी पृथ्वीराज चव्हाणांवर टीका केली.

अर्थात, काँग्रेसनं आपल्या उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केल्यानंतर पृथ्वीराज चव्हाणांचं नाव मागे पडलं. कारण काँग्रेसनं कराड दक्षिणमधून पृथ्वीराज चव्हाणांना उमेदवारी जाहीर केली. शिवाय आघाडीमध्ये सातारा मतदारसंघ राष्ट्रवादी काँग्रेसकडे होता.

राष्ट्रवादी काँग्रेस कोणाला उमेदवारी देणार, ही चर्चा श्रीनिवास पाटील यांच्या नावापाशी येऊन थांबली. श्रीनिवास पाटील हे शरद पवार यांचे खंदे समर्थक म्हणून ओळखले जातात. दोन वेळा ते खासदार म्हणून लोकसभेवर निवडून गेले आहेत. ते सिक्कीमचे राज्यपालही होते.

श्रीनिवास पाटलांबद्दल आदर, पण...

श्रीनिवास पाटील यांची उमेदवारी जाहीर झाल्यानंतर उदयनराजे भोसले यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांच्याबद्दल प्रतिक्रिया दिली. "त्यांच्याबद्दल आपल्याला आदरच आहे. पण लोकप्रतिनिधी म्हणून, खासदार म्हणून लोक तुम्हाला काय काम केलं हा प्रश्न विचारतील तेव्हा काय उत्तर देणार? या प्रश्नाला मलाही सामोरं जावं लागेल. पण माझ्याकडे कामांची यादीच आहे."

तर दुसरीकडे वाई येथील सभेमध्ये बोलताना श्रीनिवास पाटील यांनी ज्या राजांनी प्रजा सोडली आहे, अशांबरोबर लढायला काय हरकत आहे, असं म्हणत उदयनराजेंना आव्हान दिलं.

श्रीनिवास पाटील यांनी उदयनराजेंना आव्हान दिलं असलं तरी त्यांच्या उमेदवारीमुळे खरंच साताऱा लोकसभेची पोटनिवडणूक रंगतदार झाली आहे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यभरात विधानसभा निवडणुकीची धामधूम सुरू असतानाच सातारा मतदारसंघात मात्र विधानसभेसोबतच लोकसभेचीही पोटनिवडणूक होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजे यांनी इंग्रजीत शपथ घेतल्याबद्दल सोशल मीडियावर चर्चा सुरू झाली. परंतु उदयनराजे यांनी शपथ घेतल्यानंतर जय हिंद, जय महाराष्ट्र, जय शिवाजी जय भवानी अशी घोषणाही दिल्याचे कालच्या कामकाजाच्या व्हीडिओत दिसते.

मात्र यावर विरोधी पक्षांच्या बाकांवरुन आक्षेपवजा काही टिप्पणी झाल्यानंतर उपराष्ट्रपती व्यंकय्या नायडू यांनी हे सभागृह नसून हे माझे चेंबर आहे. शपथ वगळता इतर सर्व कामकाजातून वगळले जाईल असे स्पष्ट केले. त्याचप्रमाणे नव्या सदस्यांनी यापुढे हे लक्षात ठेवावे असेही सांगितले.

हा सर्व कामकाजाचा भाग व्हीडिओतून समोर आल्यावर नव्या वादाला तोंड फुटले आहे. ही घोषणा कामकाजातून काढून टाकणे हा छत्रपती शिवाजी महाराजांचा अपमान आहे तो उदयनराजे यांनी कसा सहन केला असे प्रश्न विचारले जात आहेत.

यावरून राजकीय आरोप प्रत्यारोपांना सुरुवात झाली आहे. शिवसेना, काँग्रेसचे नेते यावरून भाजपवर उघडपणे टीकाही करत आहेत.

यावरून महाराष्ट्रात छत्रपती शिवाजी महाराज हा सर्वाधिक अभिमानाचा विषय तर आहेच, पण सोबतच तो भावनिकदृष्ट्या किती संवेदनशील विषयही आहे हे पुन्हा एकदा दिसते आहे. शिवाजी महाराजांच्या उल्लेखावरून घडलेले वाद महाराष्ट्राला नवे नव्हेत.

नरेंद्र मोदी यांची तुलना छत्रपती शिवाजी महाराजांशी करण्यात आल्याने वाद निर्माण झाला आहे.

जेम्स लेन प्रकरणाचा महाराष्ट्राच्या राजकारणावर कसा परिणाम झाला हे सर्वांनी पाहिलं. पण विद्यापीठाच्या नामविस्तारापासून ते नाटकाच्या नावापर्यंत ते राजकीय पक्षांनी शिवाजी महाराजांची प्रतिमा वा नाव वापरण्यापर्यंत अनेक गोष्टींवरून भूतकाळात वाद झाले आहेत.

पण असे होण्यामागची कारणं काय? महाराष्ट्राच्या इतिहासातली सर्वांत महत्त्वाची व्यक्तिरेखा असणा-या छत्रपती शिवाजी महाराजांबद्दल महाराष्ट्र संवेदनशील का आहे? जेव्हाही शिवाजी महाराजांबद्दल आक्षेप वाटतील असे उल्लेख येतात तेव्हा महाराष्ट्रात आक्रमक प्रतिक्रिया का येते?

'ऐतिहासिक वारशाचं सर्वोच्च प्रतीक'

"शिवाजी महाराज हे महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक वारशाचं सर्वोच्च प्रतीक आहे. त्यामुळे त्यांच्याबद्दल वा त्यांच्याशी संबंधित प्रतिकांचा अन्वयार्थ चुकीचा लावला गेला की त्याची प्रतिक्रिया येते. वाद निर्माण होतात. त्यामुळेच मोदी यांच्यासारख्या सध्याच्या सर्वांत वादग्रस्त राजकीय व्यक्तीशी शिवाजी महाराजांची तुलना केली गेली तेव्हा त्याची प्रतिक्रिया आली. ही तुलना अनुचित आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यसभेत नुकत्याच निवडून आलेल्या सदस्यांनी २२ जुलैला सकाळी शपथ घेतली. भाजपतर्फे उदयनराजे भोसले यांनीही यावेळी शपथ घेतली. पण, या शपथविधीनंतर नव्या चर्चेला आणि वादाला सुरुवात झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदयनराजेंना तिकीट देणं ही आपली चूक होती, अशी कबुली देत पवारांनी उदयनराजेंसह भाजपलाही पराभूत करण्याचं आवाहन केलं.

शरद पवारांनी पाऊस सुरू झाल्यानंतरही भाषण थांबवलं नाही. त्यामुळं समोरील उपस्थित कार्यकर्त्यांमध्येही मोठा उत्साह पाहायला मिळाला. घोषणा आणि शिट्ट्यांनी परिसर दुमदुमला.

सोशल मीडियावर पवारांचे पावसाचे फोटो व्हायरल झाले. पण प्रश्न हा आहे की याचा निवडणुकीवर परिणाम होईल का? याबद्दल पत्रकार, विश्लेषक, मार्केटिंग तज्ज्ञ आणि सोशल मीडिया तज्ज्ञांना काय वाटतं ते आम्ही जाणून घेतलं.

79व्या वर्षी मैदानात

महाराष्ट्रातल्या विधानसभा निवडणुकांच्या आधी महिना-दोन महिन्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून शिवसेना-भाजपमध्ये गेलेल्यांची संख्या लक्षणीय आहे. उदयनराजे भोसले, शिवेंद्रराजे भोसले, जयदत्त क्षीरसागर, गणेश नाईक, सचिन अहिर, भास्कर जाधव, चित्रा वाघ यांच्यासारख्या लोकप्रिय नेत्यांनी राष्ट्रवादीची साथ सोडली.

त्या सुमारास राष्ट्रवादी पक्षही शिवस्वराज्य यात्रेच्या पलीकडे प्रभावी असे प्रचारतंत्र वापरताना दिसली नाही. त्यामुळं पक्षाला एक प्रकारची मरगळ आल्याचं चित्र होतं.

अशातच राष्ट्रवादीचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आणि देशाचे माजी कृषी मंत्री शरद पवार हे स्वत:च मैदानात उतरले आणि त्यांनी प्रचाराची धुरा खांद्यावर घेतली. शरद पवारांनी राज्यभर दौरे सुरू केले. राज्यात ठिकठिकाणी प्रचारसभा, रॅली, संवादयात्रा काढल्या.

शरद पवारांच्या साताऱ्यातील सभेने मात्र महाराष्ट्राचं लक्ष वेधून घेतलं. उदयनराजेंनी भाजपमध्ये प्रवेश केल्यानंतर साताऱ्यात पहिल्यांदाच शरद पवार गेले होते आणि तिथं त्यांना प्रचंड प्रतिसाद लाभला. त्यानंतर राज्यातील त्यांच्या सभांची संख्याही वाढली.

त्यानंतर काही दिवसांच्या अंतरानं काल झालेली साताऱ्यातील दुसरी सभाही पवारांनी पावसात भाषण केल्यानं गाजली आणि आता 'वातावरण फिरलं' असं राष्ट्रवादीचे नेते आणि कार्यकर्ते सांगू लागले.

पावसातल्या सभेचा राष्ट्रवादीला फायदा होईल?

एकीकडे साताऱ्यातील सभेनं राष्ट्रवादीच्या कार्यकर्त्यांमध्ये शरद पवारांनी उत्साह भरला. दुसरीकडे शरद पवार या 79 वर्षांच्या नेत्यातली ऊर्जा पाहून अनेकांनी आश्चर्यही व्यक्त केलं.

मात्र विरोधी पक्षांच्या निवडणुकीतली कामगिरी निराशाजनक होत असताना, शरद पवारांचा हा झंझावात महाराष्ट्रात राष्ट्रवादी काँग्रेसला उभारी देईल का, हा प्रश्न या निमित्तानं पुन्हा चर्चेत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शरद पवार यांची साताऱ्यात भर पावसात सभा झाली. अंगावर पावसाच्या सरी कोसळत असतानाही शरद पवारांनी आपलं भाषण न थांबवता सत्ताधाऱ्यांवर टीका केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: उदाहरण द्यायचं तर माफी मागण्याचा तुमचा उद्देश स्पष्ट करा, तुमच्या वर्तणुकीचं स्पष्टीकरण द्या, तुमच्या प्रेयसीचं म्हणणं समजून घ्या, तुमच्यातील मतभेद दूर होण्यासाठी वेळ द्या, तिला भेटवस्तू द्या, पत्र लिहा, असे गूगलवर बरेच रिझल्ट येतात.

जेव्हा प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड परिसरात 300 फलक लावले, तेव्हा मला आश्चर्य वाटलं की त्यांनं गूगलवरही उत्तर वाचली नसतील का?

25 वर्षांच्या या युवकानं 'Shivde I am Sorry' असं लिहिलेलं फलक पिंपरी चिंचवड परिसरात लावले होते.

प्रेयसीच्या हृदयापर्यंत पोहचण्यासाठी I am Sorryचे फलक सार्वजनिक ठिकाणी लावण्याचा विचार या युवकाच्या मनात का आणि कसा आला असेल?

प्रेयसीचं खरं किंवा टोपणनाव सार्वजनिक ठिकाणी लावलेल्या होर्डिंगवर जाहीर करून प्रेयसीला अडचणीत तर आणत नाही ना, असा विचार त्याच्या मनात का आला नसेल?

ही कामगिरीच अशी होती की सर्वच माध्यमांनी याची दखल घेतली आणि ज्यांनी हे होर्डिंग पाहिलं नव्हतं आणि जे शहरात आणि राज्यात राहत नाहीत त्यांनाही हे कळलं.

आता ही मुलगी जिथं राहते त्या परिसरातील पोलीस या प्रकरणाचा तपास करत आहेत.

त्या मुलीनं या मुलाला माफ केलं का नाही हे कळू शकलं नसलं तरी या घटनेमुळे माफी कशी मागावी, यावर चर्चा झडू लागल्या आहेत.

प्रेयसीची जाहीर माफी मागण्याचा हा शेवटचा किंवा पहिला प्रकार नाही. सेलिब्रिटींनीही हा मार्ग स्वीकारला होता.

प्रसिद्ध गायिका रिहानाचा बॉयफ्रेंड ख्रिस ब्राऊननं तिची जाहीर माफी मागितली होती. 2009मध्ये ख्रिसनं रिहानाला मारहाण केली होती. त्यानंतर ख्रिसवर घरगुती हिंसाचाराचा गुन्हाही नोंद झाला होता.

काही महिन्यानंतर त्याने रिहानाची माफी मागणारा व्हीडिओ रीलिज केला. मला आधीच माफी मागायची होती, पण खटला सुरू असल्याने वकिलांनी तसं न करण्याचा सल्ला दिला होता, असा खुलासाही त्यानं केला होता.

मी रिहानाची अनेक वेळा वैयक्तिक माफी मागितली होती, पण तिनं ती स्वीकारली नाही, म्हणून जाहीर माफी मागत असल्याचं त्याने म्हटलं होते. झाल्या प्रकाराबद्दल आपल्याला खजील वाटत असून असा प्रकार परत कधी करणार नाही आणि आदर्श प्रियकर म्हणून मला पुढं यायचं आहे, असं त्यानं म्हटलं होतं.

या माफी मागचा उद्देश काय होता? रिहानाचं मन जिंकायचं होतं की स्वतः रोल मॉडेल व्हायचं होतं?

पिंपरी चिंचवडमध्ये लावण्यात आलेले फलक

ही माफी ना रिहानाने स्वीकारली ना कायद्याने आणि ख्रिसला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रेयसची माफी कशी मागावी किंवा 'how to apologize to your girlfriend' असं जर गूगल सर्च केलं तर साडेतीन कोटीपेक्षा जास्त रिझल्ट मिळतात.