डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोपीचंद पडळकर यांनी जेजुरीमध्ये अहिल्याबाई होळकरांच्या पुतळ्याचं अनावरण करण्याचा प्रयत्न केला. या पुतळ्याचं शनिवारी (13 फेब्रुवारी) राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्या हस्ते अनावरण करण्याचा कार्यक्रम नियोजित आहे.

गोपीचंद पडळकरांची शरद पवारांवर टीका

पण त्याआधीच पुतळ्याचं अनावरण करण्याचा प्रयत्न भाजप नेते गोपीचंद पडळकरांनी केला. त्यांनी यावेळी शरद पवारांवर टीका केली. पडळकर म्हणाले, "शरद पवार नावाच्या वाईट प्रवृत्तीच्या हस्ते अनावरण ही अपमानास्पद बाब आहे. अहिल्यादेवींच्या विचारांच्या उलट शरद पवार यांचं काम आहे. त्यांनी आपले हात अहिल्यादेवींच्या पुतळ्याला लावू नयेत. त्यामुळे युवामित्रांच्या साथीने जेजुरीतील अहिल्यादेवी पुतळ्याचे अनावरण करण्यासाठी आलो."

यापूर्वीही गोपीचंद पडळकर यांनी शरद पवारांवर टीका केली होती. शरद पवार हे महाराष्ट्राला लागलेला कोरोना आहेत, या पडळकरांच्या वक्तव्यानंतरही वाद निर्माण झाला होता.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांचा पलटवार

पडळकरांनी केलेल्या टीकेला उपमुख्यमंत्री अजित पवारांनी प्रत्युत्तर दिलंय. पुण्यात बोलताना अजित पवार म्हणाले, "त्याला विनाशकाले विपरीत बुद्धी सुचलेली आहे. ज्यांचं डिपॉझिट कुणी ठेवत नाही, त्यांची काय एवढी नोंद घेताय तुम्ही? उभं राहिल्यानंतर जनतेचा आहे का पाठिंबा? प्रमुख पक्षाचं तिकीट घेऊन पठ्ठ्याचं डिपॉझिट जप्त होतंय... लोकांनीच त्यांना नाकारलेलं आहे. त्यांना फार महत्त्वं देण्याची गरज नाही."

तर "गोपिचंद पडळकर हे महाराष्ट्राला लागलेला कलंक आहे" अशी टीका राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते अमोल विटकरी यांनी केली आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते जितेंद्र आव्हाड यांनीही ट्विट करत पडळकरांवर टीका केलीय.

तर पुतळ्याचं अनावरण करण्याचा गोपीचंद पडळकर यांचा प्रयत्न पोलिसांनी हाणून पाडला असून त्यांच्यावर पोलीस योग्य ती कारवाई करत असल्याचं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजप नेते गोपीचंद पडळकर यांनी शरद पवारांवर टीका केल्यानंतर आता राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांनी त्यांना प्रत्युत्तर दिलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोपीचंद पडळकर, रणजितसिंह मोहिते-पाटील, प्रवीण दटके आणि डॉ. अजित गोपछडे यांना संधी देण्यात आली आहे.

या यादीत पंकजा मुंडे, एकनाथ खडसे, विनोद तावडे, चंद्रशेखर बावनकुळे यांसारख्या नेत्यांची नावं नसल्यानं चर्चांना उधाण आलं.

यापैकी एकनाथ खडसेंनी आपली नाराजी तातडीनं माध्यमांकडे व्यक्त केली. मात्र, पंकजा मुंडे यांनी मौन बाळगलं होतं. अखेर रात्री उशिरा एक वाजण्याच्या सुमारास पंकजा मुंडे यांनी ट्वीट करून आपल्या भावनांना वाट मोकळी करून दिली.

या निर्णयाचा मला धक्का बसला नाही, असं म्हणत पंकजा मुंडे यांनी भाजपच्या उमेदवारांना 'आशीर्वाद' दिले खरे, पण त्यांच्या संपूर्ण ट्वीटमधून नाराजी प्रकर्षानं डोकावते.

त्यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलंय, "आईंना, ताईंना फोन करून दुःख व्यक्त करताय, ठीक आहे. पण वाघांनो, असं रडताय काय? मी आहे ना! 'तुमच्यासाठी मी आणि माझ्यासाठी तुम्ही' बस साहेबांचे आशीर्वाद आहेत. दिवसभर फोन उचलले नाही, कुणाकुणाला उत्तर देऊ? या निर्णयाचा मला अजिबात धक्का बसला नाही. भाजपच्या त्या चार ही उमेदवारांना आशीर्वाद!"

पंकजा मुंडे यांनी केवळ आपल्याला उमेदवारी न मिळाल्यानं नाराजी व्यक्त केली नाहीय, तर जाहीर झालेल्या उमेदवारांबाबतही नाराजी दर्शवलीय. 'त्या चार उमेदवारांना' असं म्हणत त्यांनी या नाराजीचे संकेत दिलेत.

पंकजा मुंडे यांनी माध्यमांसमोर येत विस्तृत मत मांडलं नसलं, तरी त्यांच्या ट्वीटमधून त्यांची नाराजी प्रकर्षानं दिसून आलीय.

याआधीही म्हणजे विधानसभा निवडणुकीतल्या पराभवानंतर पंकजा मुंडे यांनी स्वपक्षातील नेत्यांवर अप्रत्यक्षपणे निशाणा साधला होता. त्यांच्या निशाण्यावर राज्याचे माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस होते, हे आता लपून राहिलेलं नाही.

विधानसभा निवडणुकीनंतर पंकजा मुंडे यांनी बीडमध्ये झालेल्या मेळाव्यात जाहीर नाराजी व्यक्त करत, पक्षासाठी काम करणार असल्याचं म्हटलं. मात्र, त्यानंतर त्या काहीशा अज्ञातवासातच गेल्या. पक्षाच्या बैठकींनाही त्या हजर नव्हत्या.

पंकजा मुंडे यांच्याबाबतचा प्रश्न आम्ही लोकमत औरंगाबादचे संपादक सुधीर महाजन यांना विचारला. ते म्हणाले, "भाजपनं दोन महिन्यांपूर्वी औरंगाबादचे माजी महापौर डॉ. भागवत कराड यांना राज्यसभेवर पाठवलं आहे. त्यामुळे एखाद्या समाजाच्या व्होट बँकेचा विचार करायचा असल्यास भाजपला त्या समाजाला पुन्हा एक सीट देण्यास स्वारस्य नसेल.

"दुसरीकडे पंकजा मुंडे यांचा विधानसभेच्या निवडणुकीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र भाजपकडून विधान परिषद निवडणुकीसाठी उमेदवार जाहीर झाले आणि राज्यातील राजकारणात एकच खळबळ उडाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोपीचंद या स्पर्धेनंतर हैद्राबादला त्यांच्या घरी परतले तेव्हा त्यांचं विजयी वीरासारखं स्वागत झालं. गाडीतून त्यांच्या घरापर्यंत त्यांची मिरवणूक काढण्यात आली.

जवळच्या सिकंदराबाद शहरात एक मुलगी हे सगळं टीव्हीवर पाहत होती. आई-वडील दोघंही व्हॉलीबॉल खेळाडू. वडील तर अर्जुन पुरस्कार प्राप्त. त्यामुळे घरी खेळांचं वातावरण होतंच. मुलीला फक्त आपला आवडता खेळ निवडायचा होता.

गोपीचंद यांचं झालेलं स्वागत तिच्या मनात घर करून राहिलं. तिच्या आईने केलेलं गोपीचंद यांच्या पराक्रमाचं वर्णन तिच्या मनावर कोरलं गेलं. तेव्हा तिचं वय होतं फक्त सहा वर्षं...

त्याचवेळी गोपीचंद यांच्या मनात वेगळंच काही सुरू होतं. चहुबाजूने कौतुकाचा वर्षाव होत होता. पण, मिरवणुकीच्याच वेळी शेजारी बसलेल्या आईला ते सतत सांगत होते, 'खूप उशीर झालाय.' त्यांना म्हणायचं होतं, की या विजेतेपदासाठी भारताला खूप वाट बघावी लागली. हे बदलायचं असेल तर चांगले प्रशिक्षण वर्ग भारतात तयार करावे लागतील.

या मानसिकतेतून त्यांनी ध्यास घेतला स्वत:चा प्रशिक्षण वर्ग उघडण्याचा. त्यातून आकाराला आली हैद्राबादच्या गच्चीबाऊलीमध्ये असलेली पुलेला गोपीचंद बॅडमिंटन अकॅडमी...

या अकॅडमीच्या पहिल्या फळीतील एक खेळाडू म्हणजे आधी सांगितलेली सिकंदराबादमधली 6 वर्षांची मुलगी पुसरला वेंकट सिंधू...

गोपीचंद यांच्या ऑल इंग्लंड विजेतेपदापासून प्रेरणा घेऊन ती वयाच्या आठव्या वर्षी त्यांच्याकडे खेचली गेली आणि गोपीचंद यांना जो जगज्जेता खेळाडू घडवायचा होता तो त्यांना तिच्यात दिसला.

अर्थात सायना नेहवाल, परुपल्ली कश्यप हे सिंधूपेक्षा सीनिअर खेळाडू मध्ये झाले. पण सिंधुने एकलव्याच्या साधनेनं जगज्जेतेपदाला गवसणी घातली आहे.

तिच्या खात्यात आता ऑलिम्पिक रौप्य, विश्वविजेतेपद स्पर्धांमध्ये 1 सुवर्ण, 2 रौप्य आणि 2 कांस्य पदकं, आशियाई खेळांमध्ये एक रौप्य आणि एक कांस्य, राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये 1 सुवर्ण, 1 रौप्य आणि मानाच्या वर्ल्ड टूअर फायनलचं जेतेपद जमा आहे.

विश्वविजेतेपदाला गवसणी

ऑलिम्पिकचं वर्ष वगळता दरवर्षी होणारी विश्वविजेतेपदाची स्पर्धा म्हणजे ऑलिम्पिकच्या खालोखाल महत्त्वाची स्पर्धा. स्पर्धेत जागतिक क्रमवारीनुसार अव्वल खेळाडूच सहभागी होऊ शकतात. त्यामुळे स्पर्धेचा दर्जा सर्वोत्तम. आणि अशा स्पर्धेत विजेतेपद पटकावणारी सिंधू ही पहिली भारतीय ठरली आहे.

फायनलमध्ये नझोमी ओकुहारा या जपानी खेळाडूला 21-7, 21-7...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2001 मध्ये पुलेला गोपीचंद या 28 वर्षांच्या बॅडमिंटनपटूने महाप्रतिष्ठेची ऑल इंग्लंड स्पर्धा जिंकली. मुळातच भारतीयांच्या वाटेला विजेतेपदाचे असे क्षण विरळाच. त्यात ऑल इंग्लंड ही मानाची स्पर्धा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोपीनाथ मुंडे यांच्या जयंतीदिवशी कार्यकर्त्यांना गोपीनाथगड येथे जमण्याचे आवाहन केले होते.

या कार्यक्रमाला जमलेले हजारो कार्यकर्ते आणि भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील, एकनाथ खडसे, हरिभाऊ बागडे, प्रकाश मेहता, बबनराव लोणीकर, महादेव जानकर, पाशा पटेल तसंच अन्य नेत्यांच्या उपस्थितीत पंकजा मुंडेंनी आपल्या मनातील खदखद व्यक्त केली. यावेळी नाव न घेता त्यांनी राज्यातील भाजपच्या नेतृत्वावर टीका केली. त्यांचा बराचसा रोख देवेंद्र फडणवीसांकडे होता.

"आम्हाला ढकलत दारापर्यंत आणून  सोडलं आहे. आता भाजपने सर्व नाराज लोकांशी संवाद साधून त्यांचे गैरसमज दूर करावेत," असं पंकजा यांनी म्हटलं.

आपण पक्ष सोडून जाणार नाही, हे स्पष्ट करतानाच पंकजा यांनी आपल्या पाठीमागे बहुजन समाजाची ताकद उभी आहे हे दाखवत आपल्याबाबत योग्य प्रकारे निर्णय घेतला जावा यासाठी एकप्रकारे पक्षावरच दबाव टाकला आहे. पंकजा यांच्या भाषणातील या 5 मुद्द्यांवरून पंकजा पक्षश्रेष्ठींना निर्वाणीचा इशारा देत असल्याचं चित्र निर्माण होत आहे.

1. कोअर कमिटीतून मला मुक्त करा

मी कोणावर नाराज नाही. कारण मला कोणाकडून काही अपेक्षाच नाहीत. आता मी कोणीही नाही. चंद्रकांतदादा इथं आहेत. त्यांना मी सांगते, की मला कोअर कमिटीतून मुक्त करा, असं म्हणत पंकजा यांनी पक्षाला आता आपला स्वतंत्रपणे विचार करावा लागेल, हे स्पष्ट केलं.

"मी आता मशाल घेऊन महाराष्ट्राचा दौरा करणार आहे. मी घरात बसून राहणार नाही. 26 जानेवारी रोजी गोपीनाथ मुंडे यांच्या नावाने संपर्क कार्यालयाचं उद्घाटन करणार आहे. 27 जानेवारी रोजी औरंगाबाद येथे एक दिवसाचं उपोषण करणार आहे. ज्या ठिकाणी महिलांवर अत्याचार झाला असेल त्या ठिकाणी मी जाणार आहे," असं म्हणताना पंकजा यांनी आपण अजूनही माघार घेतली नाही आणि राज्यात नेतृत्व प्रस्थापित करण्यासाठी प्रयत्न करू, हे अधोरेखित केलं.

2. पक्षाची मालकी कोणा एकाची नाही

राज्यातील पक्षनेतृत्वाच्या कार्यपद्धतीवर त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं. त्यांनी नाव घेतलं नसलं तरी त्यांचा रोख देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे असल्याचं स्पष्ट होत होतं.

"पक्ष ही प्रक्रिया असते. त्याची मालकी कुणा एकाकडे नाही. या पक्षाचं नेतृत्व व्यंकय्या नायडू, नितीन गडकरी, राजनाथ सिंह यांनी भूषवलं आहे. आता अमित शहा अध्यक्ष आहे पुढे दुसरं कुणी येईल. स्वत: नरेंद्र मोदीदेखील मी पक्षाचा कार्यकर्ता असल्याचं सांगतात. डॉ....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी पक्षाला सोडणार नाही, पक्षाला मला सोडायचं असेल तर त्यांनी निर्णय घ्यावा," असं म्हणत भाजप नेत्या पंकजा मुंडे यांनी आता चेंडू पक्ष श्रेष्ठींच्या कोर्टात टोलावला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोपीनाथ मुंडे यांच्या समाधीस्थळी रांगोळी साकारण्यात आली होती. यामध्ये शिवसेनेचं निवडणूक चिन्ह असलेला धनुष्यबाण आणि भाजपचं निवडणूक चिन्ह कमळ यांची प्रतिकृती रांगोळीतून रेखाटण्यात आली होती.

राज्यात सत्ता स्थापनेवरून शिवसेना आणि भाजप यांच्यातील संबंध ताणलेले असताना उद्धव ठाकरे यांनी भाजपचे दिवंगत नेते गोपीनाथ मुंडे यांच्या समाधीस्थळाला भेट देणं आणि ही रांगोळी यांची चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगली आहे.

"ठाकरे यांचे मुंडे परिवाराशी संबंध चांगले आहेत. त्यामुळे उद्धव ठाकरे यांनी गोपीनाथ मुंडेंच्या समाधीस्थळाला भेट देणं यात राजकीय मुद्दा नाही. सत्ता स्थापनेवरून संबंध ताणले गेले असले तरी गोपीनाथ गडाला भेट देण्यात राजकीय अर्थ नाही," असं राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे यांना वाटतं.

तर ज्येष्ठ पत्रकार सुजाता आनंदन यांना ही उद्धव यांची गोपीनाथ गडाला भेट हा राजशिष्टाचार आहे. त्याला काही राजकीय संदर्भ नाही, असं वाटतं.

मग सत्ता स्थापनेचं काय?

उद्धव ठाकरे मराठवाड्याच्या दौऱ्यावर आहेत, शेतकरी हवालदिल आहे अशा स्थितीत सत्ता स्थापनेसाठी पुढाकार का घेतला जात नाही, यावर देशपांडे सांगतात,

"डेडलाईन फिक्स करण्यासाठी भाजप नेत्यांची बैठक झाली. आम्ही आमच्या बाजूने सकारात्मक आहोत अशी त्यांची नेहमीच भूमिका होती. शिवसेनेने युती तोडली असं भाजपचं म्हणणं असतं. त्यामुळे आम्ही आता सरकार स्थापन करणार आहोत असा भाजपचा निर्णय झाला आहे. आता सरकारला पाठिंबा द्यायचा का विश्वासदर्शक ठरावात या सरकारचा पराभव करायचा याचा निर्णय शिवसेनेला घ्यायचा आहे.

भाजपने बॉल शिवसेनेच्या कोर्टात ढकलला आहे. सरकार स्थापन झाल्यानंतर विश्वासदर्शक ठरावापर्यंत दोन्ही पक्षांना चर्चेसाठी कालावधी मिळेल. अधांतरी परिस्थिती फार काळ सुरू ठेवता येणार नाही म्हणून डेडलाईन भाजपने ठरवली."

तर सुजाता आनंदन यांच्यामते उद्धव ठाकरे सध्या विन विन स्थितीत आहेत.

त्या सागंतात, "उद्धव ठाकरे यांच्यासाठी विन-विन परिस्थिती आहे. ते राज्य सरकारमध्ये महत्त्वाची खाती पदरात पाडून घेऊ शकतात. कदाचित त्यांच्या पक्षाला मुख्यमंत्रिपद मिळू शकतं. त्यांनी सत्ता स्थापनेसाठी पाठिंबा दिला नाही आणि सरकार पडलं तरी त्यांची प्रतिमा उंचावणार आहे. त्यामुळे उद्धव ठाकरे यांच्याकडे लक्ष एकवटलं आहे. शिवसेनेने राम मंदिर आणि हिंदुत्व मुद्दे घेऊन चूक केली. कारण मराठी माणूस आणि महाराष्ट्र हा त्यांचा युएसपी आहे. त्याकडे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात परतीच्या पावसाने झालेल्या नुकसानाची पाहणी करण्यासाठी मराठवाडा दौऱ्यावर असणारे शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी परळी वैजनाथ इथल्या गोपीनाथ गडाला भेट दिली. त्यांनी गोपीनाथ मुंडे यांच्या समाधीस्थळाला पुष्पहार अर्पण करून आदरांजली वाहिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोबेल्स आणि हिटलर

हे अॅडॉल्फ हिटलरचं प्रचाराबाबतचं सूत्र होतं, जे प्रत्यक्षात उतरवणारा सूत्रधार होता जोसेफ गोबेल्स.

गोबेल्सची ओळख हिटलरचा एक विश्वासू सहकारी फक्त एवढीच नाही, तर तो एका प्रचारतंत्राचा जनक म्हणून गोबेल्सकडे पाहिलं जातं. असं म्हटलं जातं की याच 'गोबेल्सनीती'मुळेच हिटलर सत्तेवर आला आणि सत्ता टिकवू शकला.

सामान्य प्रचारक ते प्रचारमंत्री

हिटलरची विचारसरणी लोकांपर्यंत पोहोचवण्यात गोबेल्सने तयार केलेल्या प्रचार मंत्रालयाची भूमिका होती. तर हिटलरला विरोध करणाऱ्यांना नष्ट करण्यासाठी 'शुट्सश्टाफल (Schutzstaffel किंवा SS) ही सेना अग्रेसर होती.

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात जनमानसात ज्यूंविरोधात मत तयार करण्याचं काम प्रचार मंत्रालयाने केलं. तर अंदाजे 60 लाख ज्यूंचा नरसंहार प्रत्यक्षपणे SSच्या अधिकाऱ्यांनी घडवून आणला.

त्यामुळे ज्यू लोकांच्या नरसंहाराला जितका हिटलर जबाबदार आहे, तितकंच जबाबदार SSचा प्रमुख हेनरिच हिमलर आणि प्रचार मंत्रालयाचा प्रमुख जोसेफ गोबेल्स यांनाही धरलं जातं.

नाझी पक्षाचा प्रचारक, संपादक, प्रचारमंत्री, युद्धमंत्री आणि शरणागती जाहीर करणारा जर्मनीचा एका दिवसाचा चान्सलर, अशा विविध भूमिका गोबेल्सनं बजावल्या. त्यामुळे गोबेल्सला 20व्या शतकातील सर्वांत भयंकर युद्ध गुन्हेगारांपैकी एक म्हटलं जातं.

अॅडॉल्फ हिटलर

सामान्य जर्मन नागरिकांचा का होता पाठिंबा?

आपल्या 'माइन कॅम्फ' या आत्मचरित्रात हिटलरनं राष्ट्र निर्मितीसाठी प्रोपगंडा किंवा प्रचाराचं काय महत्त्व आहे, हे सांगितलं आहे. 1934 साली तो जर्मनीचा हुकूमशहा बनला आणि आयुष्याच्या शेवटपर्यंत तो त्या पदावर राहिला. त्याच्यावर अनेक संकटं आली, पण जर्मन लोकांचा त्याच्यावरील विश्वास कायम राहिला. जनतेच्या पाठिंब्याच्या बळावरच तो त्या पदावर कायम होता.

ज्यूंवर होणारे अत्याचार, छळछावण्या आणि एकंदरच त्यांच्याविरुद्धचा हिटलरचा द्वेष उघड होता. मग हिटलरचं लष्कर त्यांच्यावर इतके अत्याचार करत असताना इतर जर्मन लोकांनी त्याची साथ का दिली किंवा त्याला विरोध का केला नाही?

याचं कारण होतं हिटलरने केलेला रीतसर प्रचार. ज्यू हे राष्ट्रद्रोही आहेत, हा विचार हिटलरने लोकांच्या मनात रीतसर पेरला होता. त्यामुळे जर्मनीत जे काही घडतंय, ते योग्यच आहे, अशी सामान्य माणसाची धारणा झाली होती. हे कसं घडलं?

हिटलरच्या हाती नाझी पार्टीची सूत्रं आल्यानंतर त्यानं आपल्या पक्षाचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"एखादी गोष्ट वारंवार सांगितली तर ती लोकांना सत्य वाटू लागते. त्यामुळे आपल्या मुद्द्याचा सतत प्रचार करावा. जेव्हा आपण एखाद्या गोष्टीचा लोकांमध्ये प्रचार करत असतो, तेव्हा ती गोष्ट सोपी असायला हवी. फक्त काही ठळक मुद्दे असायला हवेत. आणि सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे ती गोष्ट सातत्याने पुन्हा पुन्हा सांगायला हवी."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोमांतकीयच काय पण गोव्याबाहेरील अनेक जण मुद्दाम या काळात ख्रिसमस साजरा करण्यासाठी गोव्यात येतात.

ख्रिसमस साजरा करावा तो गोव्यातच. २४ डिसेंबला मध्यरात्री चर्चमध्ये येशू जन्माची होणारी प्रार्थना, गायली जाणारी वेगवेगळी 'कॅरोल' यामुळे ख्रिसमसच्या वातावरणात सुंदर भर पडते.

पण या सगळ्याची तयारी मात्र खूप आधी सुरू झालेली असते.

डिसेंबर सुरू होताच घरांना रंग देणं, विविध आकर्षक शोभिवंत गोष्टींनी घराला सजवणं, अंगणात गोठ्यातील येशूचा जन्माचा देखावा तयार करणं, खिडक्या-दारांवर नक्षत्र (चांदणी) लावणं अशा गोष्टींनी घराघरात ख्रिसमसच्या तयारीची लगबग सुरू होते.

त्या काळातली महिलांची लगबग अवर्णनीय असते. बेक्ड कुकीज, केक यांचा सुगंध घराघरात दरवळत असतो.

याशिवायही घराघरात काही पारंपरिक पदार्थ बनवले जातात. आधी अनेक चविष्ट पदार्थ बनवण्यात आणि नंतर त्या अतिशय आदरातिथ्यानं सर्वांनां खाऊ घालण्यात त्या मग्न असतात.

ख्रिसमस स्पेशल गोवन पदार्थ

पोर्तुगीजांनी गोव्यात येऊन इथल्या खाद्यसंस्कृतीवर त्यांच्या खाद्यसंस्कृतीतल्या काही पदार्थांची छाप पाडली. बेक करणं ही तर त्यांनीच दिलेली देण. भारतातली पहिली बेकरी गोव्यात सुरू झाली.

पाव, पेस्ट्री, केक या गोष्टी प्रामुख्यानं या बेकरीमध्ये होऊ लागल्या. आता घराघरात हे सर्व पदार्थ बनवले जातात. गोव्यातल्या काही पारंपरिक गोष्टींचाही प्रभाव बेक केलेल्या पदार्थांवर पडला.

गोव्यात घराघरात उत्तोमोत्तम कुकीज बनवल्या जातात. 'कलकल' पारंपरिक पद्धतीनं बनवली जाणारी कुकीज खास ख्रिसमससाठी बनवली जाते.

'दोदोल', 'बेबिंका', 'दोस' आणि 'सांना' हे देखील पारंपरिक पदार्थ खास ख्रिसमससाठी बनवले जातात.

आता यातले काही पदार्थ दुकानातही मिळू लागले आहेत. पण तरीही ख्रिसमसच्या आधी घरातील सर्व महिलांनी एकत्र येऊन हे पदार्थ बनवण्यात जी मजा आहे ती दुकानातून विकत आणून ते पदार्थ खाण्यात मजा नाही.

 1. दोदोल

नाचणीच्या पिठापासून बनणारा हा पदार्थ अतिशय पौष्टिक असतो. दुलदुलीत अशा मऊसर वड्यांना दोदोल असं म्हणलं जातं.

नाचणीच्या पिठापासून हा पदार्थ बनवला जातो.

साहित्य-

२ वाटी नारळाचं दूध, ४ वाटी नाचणीचे पीठ, चार चमचे तूप किंवा खोबरेल तेल, ४ कप माडाचा गूळ म्हणजेच Coconut Jaggery (माडाचा गूळ नसल्यास उसाचा गूळ किंवा साखर घातली तरी चालते. पण माडाचा गुळाने दोदोलला जी चव येते ती दुसऱ्या कशानेही येत नाही)१ चमचा गव्हाचे पीठ, वेलची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डिसेंबर म्हटलं की अर्धा भारत सदेह नाही तर मनाने तरी गोव्याला पोहोचतोच. आणि ख्रिसमसला तर गोव्याची रंगत काही औरच!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोरखपूर, नागपूर आणि दिल्ली या शहरांमध्ये पुढच्या वर्षीच्या निवडणुकांचा कल ठरणार आहे.

लोकसभेच्या पुढील वर्षी होणाऱ्या निवडणुकांमध्ये कोण जिंकेल, कोण हरेल हे आता सांगणं एखाद्या जुगाराप्रमाणे आहे. मात्र ज्याप्रमाणे लोकसभा समीकरणांमध्ये निर्णायक असलेल्या उत्तर प्रदेश राज्यातील मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांचा बालेकिल्ला गोरखरपूर मतदारसंघ भारतीय जनता पक्षाने गमावल्यानं तीन प्रश्न निर्माण झाले आहेत.

पहिलं म्हणजे निवडणुका जातींच्या गणितीय समीकरणांवर ठरतील. दुसरं म्हणजे विकासाचा नारा गरिबी हटाओ सारखा एखादा 'जुमला.'

तिसरं म्हणजे परिवर्तनाची नांदी झाली आहे, आता आवश्यकता आहे एका दमदार नेत्याचा शोध सुरू आहे. हा नेता राहुल गांधी असणार नाहीत.

हिंदू महासभा विरुद्ध संघ परिवार

म्हणजेच मान्य करा अथवा नही करात 2014 मध्ये जनतेने दिलेला कौलाला आव्हान देण्यासाठी 2019 तयार आहे असं म्हणायला वाव आहे.

जातीय समीकरणांना पुरून उरत हिंदू महासभेनं गोरखपूर मतदारसंघ वर्षानुवर्ष आपला गड बनवला होता. राजकीय पातळीवरही या मतदारसंघाद्वारे हिंदू महासभेनं राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या वर्चस्वाला गोरखपूर मतदारसंघाच्या माध्यमातून आव्हान दिलं आहे.

वर्षभरापूर्वी योगी आदित्यनाथ उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री झाले.

महंत दिग्विजयनाथ यांच्यापासून अवैद्यनाथांपर्यंत ना तर इथं जनसंघ टिकला ना तर भाजप.

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी राजकीय बाळकडू राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या मुशीत मिळालेले नाहीत. गोरखपूरची ओळख असलेल्या हिंदू महासभेच्या प्रांगणात आदित्यनाथ यांनी राजकीय धुळाक्षरं गिरवली. हिंदू महासभेच्या निमित्तानं सावरकरांचं हिंदुत्व आणि हेडगेवारप्रणित संघांचं हिंदुत्व या दोन विचारधारा एकमेकांना टक्कर देतात.

संघाने पहिल्यांदाच सत्तेची समीकरणांसाठी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री म्हणून हिंदू महासभेची परंपरा चालवणाऱ्या योगी आदित्यनाथ यांचं नाव पुढे केलं. उत्तर प्रदेशचा मुख्यमंत्री म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजप राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा यांची पसंती मनोज सिन्हा यांच्या नावाला होती. संघाने सिन्हांसमोर योगींचा पर्याय ठेवत वेगळी वाट चोखाळली.

या रणनीतीची कल्पना नागपूर आणि दिल्लीला नव्हती

योगी आदित्यनाथ केवळ उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री नाहीत तर नागपूरस्थित संघाच्या हिंदुत्व प्रयोगशाळेचे मुख्य मानकरी आहेत. संघातील सावरकरवादी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोरखपूर, नागपूर आणि दिल्ली ही तीन शहरं मिळून देशाची सत्ता कोणाकडे असेल हे ठरवणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोरेगाव पूर्वेला आरे कॉलनी इथं डोंगराला मोठी आग लागलेली आहे.

आरे कॉलनीमधल्या नागरी निवार परिषदेमागे हा डोंगर आहे. जवळपास 3 ते 4 किलोमीटर परिसरात ही आग पसरली होती.

दरम्यान आरे कॉलनीच्या जंगलतील आग लागली की लावली? याची वन खात्याने तात्काळ चौकशी करावी अशी मागणी पर्यावरण मंत्री रामदास कदम यांनी केली आहे.

वनमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांच्याकडे त्यांनी ही मागणी केली आहे.

अग्निशमन दलाचे प्रमुख अधिकारी प्रभात रहांगदळे यांनी सोमवारी रात्री सांगितलं की, "जंगलात पोहोचण्यात अडचणी येत आहेत. ही आग इतर भागांतही पसरत आहे. दोन Hose Lineच्या माध्यमातून आग नियंत्रणात आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत."

वनशक्ती या एनजीओचे सीनिअर कन्झव्हेशन ऑफिसर अश्विन अघोर यांनी या आगीमुळे पर्यावरणाचे मोठे नुकसान झाल्याचे सांगितले. "नेमकं किती नुकसान झालं आहे, हे आताच सांगता येणार नाही. पण जे नुकसान झालं आहे, ते नक्कीच मोठं आहे. या बरीच झाडे आगीत जळाली आहेत. इथल्या वन्यजीवांचा विचार करता, ही आग पर्यावरणाला नुकसानकारक आहे." हिवाळ्यात ही आग लागल्याने शंका व्यक्त होत आहेत, असं ते म्हणाले. जंगलात लागणाऱ्या अशा आगींमुळे रोपं, लहान झाडे जळून खाक होतात, हे नुकसान मोठं असतं असं ते म्हणाले.

 हिवाळा असल्याने हवा इथंच थांबून राहील त्यामुळे हवेचं प्रदूषणही मोठ्या प्रमाणावर होईल, असं ते म्हणाले.

यासंदर्भात वनविभागाशी संपर्क होऊ शकलेला नाही.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतील गोरेगाव पूर्वेला आरे कॉलनी इथं डोंगराला लागलेली मोठी आग अटोक्यात आली आहे. मुंबई अग्निशमन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी ही माहिती दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोरेपणा म्हणजे सौंदर्य, अशी एक समजूत आपल्याकडं रूढ आहे. रंगावरून केला जाणारा हा भेद अनेकदा इतक्या टोकाला जातो की, काळ्या किंवा सावळ्या वर्णाच्या मुलामुलींना चिडवलंही जातं.

राजस्थानमधून आलेल्या 23 वर्षांच्या संगीता घारूची कहाणी काही वेगळी नव्हती. आज संगीतानं मॉडेलिंग इंडस्ट्रीत आपलं स्थान निर्माण केलं आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'काळी', 'वांग्यासारखी दिसते' अशी शेरेबाजी तिच्याही नशिबात आली. पण त्याकडे दुर्लक्ष करत 23 वर्षांच्या संगीतानं जिद्दीनं मॉडेलिंग इंडस्ट्रीत आपलं स्थान निर्माण केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोळीबारानंतर हल्लेखोर घटनास्थळाहून गायब झाला होता. पण, प्रत्यक्षदर्शींच्या सांगण्यावरून एका व्यक्तीला संशयित म्हणून अटक करण्यात आली आहे. अद्याप तरी या हल्ल्याचा हेतू स्पष्ट नाहीये. पण  प्रशासनानं हत्येचा प्रयत्न यादृष्टीनं तपास सुरू केला आहे.

या घटनेपूर्वी दक्षिण फ्रान्समधल्या नीस शहरात एका चाकू हल्ल्यात 3 जणांचा मृत्यू झाला होता.

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी हा 'इस्लामिक दहशतवादी हल्ला' असं संबोधलं होतं आणि प्रार्थनास्थळांबाहेर अधिक सुरक्षा तैनात करण्यात आली.

माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, स्थानिक वेळेनुसार 4 वाजता पाद्री जेव्हा चर्च बंद करत होते, तेव्हा ही गोळीबाराची घटना घडली.

हल्लेखोराजवळ एक शॉटगन होती आणि तो नंतर फरार झाला, असं पोलिसांनी सांगितलं आहे.

नागरिकांना काळजी घेण्याचं आवाहन

फ्रान्सच्या गृह मंत्रालयानं म्हटलं आहे की, सुरक्षा दल घटनास्थळी दाखल झालं आहे आणि नागरिकांना काळजी घेण्याचं आवाहन करण्यात आलं आहे.

लियोचे सरकारी प्रवक्ते निरोलस जॅक यांनी शनिवारी (31 ऑक्टोबर) एक निवेदन प्रसिद्ध करत म्हटलं आहे, "सुरुवातीच्या काही साक्षीदारांनी दिलेल्या जबाबानुसार एका व्यक्तीला पोलिसांनी अटक केली आहे."

संशयित व्यक्तीकडे अटक करतेवेळी बंदूक होती.  या संशयिताची सविस्तर माहिती मिळवण्याचं काम सध्या सुरू आहे, असंही त्यांनी म्हटलं

लियोचे महापौर ग्रिगोगी दूसे यांनी पत्रकारांना सांगितलं आहे की, सध्या तरी हल्ल्याचा हेतू काय होता, याविषयी स्पष्ट झालेलं नाही.

निकोलस काकावेलायकीस असं हल्ल्यात जखमी झालेल्या पाद्रीचं नाव असून सध्या त्यांच्यावर दवाखान्यात उपचार सुरू आहेत.

त्यांना पोटात दोन गोळ्या  लागल्या असून त्यांची स्थिती गंभीर आहे.

"सरकार प्रत्येकाला पूर्ण सुरक्षा आणि स्वातंत्र्य देण्यासाठी कटिबद्ध आहे," असं फ्रान्सचे पंतप्रधान ज्या कास्टेक्स यांनी म्हटलं आहे..

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्रान्सच्या लियो शहरात एक ग्रीक आर्थोडॉक्स पाद्री गोळी लागल्यामुळे गंभीर जखमी झाल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोळीबारानंतरचे दृश्य

या गोळीबारात 22 जण जखमी झाल्याचं वृत्त आहे. त्यांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं आहे.

पोलिसांनी एका व्यक्तीला अटक केली आहे.

अमेरिकेच्या प्रसारमाध्यमांनी या व्यक्तीचं नाव पॅट्रिक क्रुसियस असं सांगितलं आहे. तो डलास भागात राहतो असं सांगण्यात येत आहे.

सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये मॉलमध्ये एक बंदुकधारी व्यक्ती शिरत असल्याचं स्पष्ट दिसत आहे.

टेक्सासपाठोपाठ ओहायो राज्यातील डेटन येथेही गोळीबार झाल्याची घटना समोर आली आहे. ओहायोतील गोळीबारामध्ये नऊ जणांचे प्राण गेले आहेत. तर 16 लोक जखमी झाले आहेत. जखमींना स्थानिक रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे.

सीसीटीव्हीत गोळीबार करणारा माणूस दिसत आहे.

टेक्सासमधील घटना स्थानिक वेळेनुसार सकाळी अकरा वाजता घडली.

अनेक ठिकाणी गोळीबाराच्या घटना घडल्याच्या बातम्या येत होत्या. मात्र विस्ता मॉल आणि वॉलमार्ट मॉलमध्ये गोळीबार झाला आहे असं पोलिसांनी सांगितलं.

सार्जंट रॉबर्ट गोमेझ यांनी पत्रकारांना घटनेची माहिती दिली.

एल पासोचे महापौर डी.मार्गो यांनी या घटनेप्रती शोक व्यक्त केला आहे. "एल पासोत अशा स्वरुपाची घटना घडू शकते यावर आमचा विश्वास नाही. आम्हाला अतीव दु:ख झालं आहे", अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनीही ट्वीटच्या माध्यमातून शोक व्यक्त केला आहे.

या घृणास्पद कृत्याने मी नि:शब्द झालो आहे अशा शब्दात टेक्सासचे गव्हर्नर ग्रेग एबॉट यांनी निषेध व्यक्त केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतील टेक्सास राज्यातील शॉपिंग मॉलमध्ये अंदाधुंद गोळीबाराच्या घटनेत 20 जणांचा मृत्यू झाला आहे. टेक्सासमधल्या एल पासो परिसरात विस्ता मॉलमध्ये हा प्रकार घडला.  अमेरिका आणि मेक्सिको सीमेपासून हे ठिकाण अगदी जवळच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोवा मुक्ती संग्राम

1498ला पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को द गामा' याने गोव्यात पाऊल टाकले. त्यानंतर गोव्यातून पोर्तुगीज सत्ता संपण्यासाठी 19 डिसेंबर 1961 हा दिवस उजाडावा लागला. 47 ते 61 दरम्यान काय काय झालं हे पाहण्यासाठी गोव्याच्या मुक्तीसंग्रामाविषयी जाणून घ्यायला हवं.

भारताला स्वातंत्र्य मिळालं, पण याच देशाचं महत्त्वाचं अंग असलेला भाग मात्र पारतंत्र्यात राहिला. गोवा मुक्त होण्यासाठी जवळ जवळ चौदा वर्षं झगडावं लागलं. हे अगदीच वेगळं उदाहरण आहे.

पूर्ण देश गुलामगिरीच्या जोखडातून स्वतंत्र झाला पण पोर्तुगीजांच्या गुलामगिरीचे चटके सहन करणारा गोवा काही मुक्त होऊ शकला नाही . 1947 साली ब्रिटिशांच्या गुलामगिरीतून भारत स्वतंत्र झाला पण गोव्यातील जनता मोकळा श्वास घेऊ शकली नाही.

उलट पोर्तुगीजांच्या गुलामगिरीच्या बेड्या आणखीनच घट्ट आवळल्या गेल्या. आपल्याच स्वतंत्र्य देशात गुलामांचं आयुष्य जगताना कसं वाटलं असेल इथल्या लोकांना? किती यातना झाल्या असतील? गोव्यात मौजमजा करण्यासाठी येणाऱ्या पर्यटकांना आजचा गोवा बघून या चिमुकल्या राज्याच्या मुक्ती संग्रामाची कल्पनाच येणार नाही.

गोवा मुक्ती संग्रामात हिरीरीने भाग घेतलेल्या अनेक स्वातंत्र्य सैनिकांनी आता वयाची ऐंशी-नव्वदी पार केली आहे. या स्वातंत्र्य सैनिकांच्या रूपाने इतिहास आजही जिवंत आहे.

गोवा भारत सरकारकडे सुपुर्द केल्याचे पत्र

निसर्गाने मुक्त हाताने उधळण केलेल्या गोव्याकडे कायमच सगळे आकर्षित होतात. पोर्तुगीज देखील असेच आकर्षित झाले. इ.स. 1498 साली पोर्तुगीज खलाशी वास्को द गामा याने भारतात प्रवेश केला हे माहीतच आहे.

त्यानंतर व्यापारी वसाहत स्थापन करण्याच्या उद्देशाने पोर्तुगीजांनी इ.स. 1510 रोजी गोव्यात प्रवेश केला. तेव्हा विजापूरच्या आदिलशहाचा गोव्यावर अंमल होता. आदिलशहाची सत्ता उलटवून टाकून पोर्तुगीजांनी गोव्यावर आपली सत्ता स्थापन केली.

भारतावर इंग्रजांनी दीडशे वर्षं राज्य केलं पण पोर्तुगीजांनी गोव्यावर साडेचारशे वर्षांहून अधिक काळ राज्य केलं.

गोव्याला स्वातंत्र्य उशीरा का मिळाले?

भारतावर ब्रिटिशांचं तर गोवा आणि दमण-दीववर पोर्तुगीजांची सत्ता होती. 15ऑगस्ट 1947 ला भारतातून ब्रिटिशांची सत्ता गेली. नंतरच्या काळात काश्मीरपासून हैदराबादपर्यंत अनेक संस्थानंही देखील भारतात सामील झाली. पण गोवामुक्ती लांबली.

कारण भारत सरकारमधील मंत्रिमंडळातील तत्कालीन मंत्री आणि खुद्द...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज गोवा मुक्ती दिवस. भारताला स्वातंत्र्य मिळालं 15 ऑगस्ट 1947ला. पण त्यानंतर 14 वर्षं गोव्याचा स्वातंत्र्यलढा सुरू होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोवा विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते चंद्रकात कवळेकर यांनी आज सत्ता स्थापनेचा दावा करणारं पत्र राज्यपालांकडे दिलं आहे. यामध्ये सत्ताधारी भाजपाचे सदस्य फ्रान्सीस डिसूझा यांचे निधन झाल्यामुळे भारतीय जनता पार्टीचे विधानसभेतील बळ कमी झाल्याचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

तसेच मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर यांनी गोव्यातील लोकांचा विश्वास गमावला आहे, आगामी काळात भाजपची सदस्यसंख्या आणखी कमी होईल असे सांगत अशा अल्पमतातील भाजपाला सरकार चालवण्यास परवानगी देऊ नये असे कवळेकर यांनी या पत्रात म्हटले आहे.

आपला काँग्रेस पक्ष विधानसभेतील सर्वांत मोठा पक्ष असल्याचे सांगत कवळेकर यांनी आम्हाला सत्ता स्थापन करण्यासाठी न बोलावणे किंवा राष्ट्रपती शासन लागू न करणे हे घटनादत्त जनादेशाचा अवमान केल्यासारखे होईल असं म्हटलं आहे.

या प्रकारचा प्रयत्न झाल्यास काँग्रेस त्या निर्णयाला आव्हान देईल असेही कवळेकर यांनी या पत्रात म्हटले आहे.

याबरोबरच राज्यपालांनी भाजप सरकार बरखास्त करून आम्हाला सत्ता स्थापनेसाठी बोलवावे अशी त्यांनी विनंती केली आहे.

गोवा विधानसभेसाठी 2017 साली निवडणूक झाली. त्यामध्ये काँग्रेसला 17 जागांवर विजय मिळाला. विधानसभेमध्ये सर्वांत मोठा पक्ष असूनही काँग्रेसने सत्ता स्थापन करण्यापूर्वीच भारतीय जनता पार्टीने सत्ता स्थापनेचा दावा केला. त्यानंतर महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाचे 3, गोवा फॉरवर्ड पार्टीचे 3 आणि 3 अपक्षांच्या मदतीने भाजपाने सत्ता स्थापन केली. संरक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा देऊन पर्रिकर यांनी मुख्यमंत्रीपद स्वीकारले.

मनोहर पर्रिकर

विधानसभा स्थापन झाल्यावर काँग्रेसच्या तिकिटावर विजयी झालेले विश्वजित राणे यांनी सरकारला पाठिंबा देण्याचा निर्णय घेतला आणि ते पोटनिवडणुकीत पुन्हा विजयी झाले.

त्यानंतर गेल्या वर्षी सुभाष शिरोडकर आणि दयानंद सोपटे यांनी भाजपात प्रवेश केला. त्यामुळे आता शिरोडा आणि मांद्रे मतदारसंघात पोटनिवडणूक होणार आहे. त्याचप्रमाणे डिसूझा यांच्या निधनामुळे म्हापसा मतदारसंघातही निवडणूक होणार आहे.

पोटनिवडणुकांमध्ये ठरणार भाजपाची दिशा

भारतीय जनता पार्टीला आता गोव्यामध्ये लोकसभेबरोबर पोटनिवडणुकांचीही परिक्षा द्यावी लागणार आहे. त्यामध्ये सर्वात जास्त लक्ष मांद्रे विधानसभा मतदारसंघाकडे आहे. या विधानसभेमध्ये भाजपातर्फे दयानंद सोपटे उमेदवार आहेत.

मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ

येथे दयानंद सोपटे यांनी 2017 साली काँग्रेसच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोव्यामध्ये मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर यांचं सरकार बरखास्त करून सत्ता स्थापनेसाठी आपल्याला संधी द्यावी अशी मागणी काँग्रेसने गोव्याच्या राज्यपाल मृदुला सिन्हा यांना पत्र लिहून केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोवा, कर्नाटक, मध्य प्रदेश अशा एकामागून एका राज्यात जी सत्तांतरं झाली, त्यांना ऑपरेशन लोटस असं नाव देण्यात आलं. हे आता महाराष्ट्रातही होऊ शकतं का? आणि काँग्रेसमधली ही निर्नायकी अवस्था कधीपर्यंत चालणार आहे?

पाहूया आक्रमक भाजप आणि गोंधळलेल्या काँग्रेसची गोष्ट सोप्या शब्दांत...

हेही नक्की वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजस्थानमधील काँग्रेसचं अशोक गहलोत सरकार अडचणीत आलं असताना या पेचाला कोण जबाबदार आहे - काँग्रेसमधले अंतर्गत प्रॉब्लेम्स की आक्रमक भाजप?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोवारी स्मारक

गोंड-गोवारी ही महाराष्ट्रात ना स्वतंत्र जमात अस्तित्वात आहे, ना ती गोंड जमातीची उप-जमातही आहे. गोंड-गोवारी असे संबोधले जाणारे सर्वजण मूळ गोवारीच आहेत. गोंड आणि गोवारी या दोन भिन्न जमाती आहेत. आणि गोंडाप्रमाणे गोवारीदेखील आदिवासीच आहेत.

"त्यामुळे गोवारींना अनुसूचित जमातीचे लाभ नाकारले जाऊ शकत नाही," असा ऐतिहासिक निर्णय न्यायाधीश रवी देशपांडे आणि अरुण उपाध्ये यांच्या खंडपीठाने स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला दिला.

आदिम गोवारी समाज विकास मंडळ, आदिवासी गोंड गोवारी सेवा मंडळ आणि गोवारींच्या इतर संघटनांनी आणि व्यक्तींनी दाखल केलेल्या याचिका या खंडपीठासमोर गेल्या दहा वर्षांहून अधिक काळापासून विचाराधीन होत्या. या निर्णयावर येईपर्यंत अर्धा डझन महत्त्वाचे पुरावे खंडपीठानं मान्य केले.

आता या निर्णयाच्या अंमलबजावणीची जबाबदारी राज्य आणि केंद्र सरकारांवर आहे. ती केल्यास या जमातीचे तरुण मुख्य प्रवाहात ओढले जातील आणि त्यांची आर्थिक, शैक्षणिक आणि सामाजिक प्रगती होण्याचा मार्ग सुकर होईल, अशी सर्वसाधारण प्रतिक्रिया गोवारी नेत्यांकडून आणि चळवळीतल्या कार्यकर्त्यांकडून व्यक्त होत आहे.

न्यायालयानं या प्रकरणात समोर आलेल्या ऐतिहासिक तपशिलांचे आणि जीर्ण झालेल्या कागदपत्रांचं जतन करायचे सुद्धा निर्देश सरकारला दिले आहेत.

२४ वर्षांपूर्वीचा रक्तरंजित दिवस

तो दिवस होता 23 नोव्हेंबर 1994 चा. नागपुरात त्यावेळी महाराष्ट्र विधिमंडळाचं हिवाळी अधिवेशन सुरू होतं. शरद पवार त्यावेळी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री होते.

नागपूरच्या मॉरिस कॉलेज टी-पॉइंटला साधारण 50,000 गोवारी सकाळीच धडकले. 'आम्ही आदिवासीच आहोत,' असं ठामपणे सांगत, 'आम्हाला आदिवासींच्या सवलतींपासून वंचित ठेवू नका', अशी त्यांची मागणी होती.

लोखंडी पुलाकडून टी-पॉइंटकडे येणाऱ्या लहान रस्त्यांवर विधानसभेवर काढलेला हा मोर्चा अडवला होता. तेव्हा इथला उड्डाण पूल नव्हता बांधला.

1985 पासून जवळजवळ प्रत्येक वर्षी गोवारींचा मोर्चा निघत होता. पवारांच्या सरकारचं शेवटचं वर्ष होतं. 1995 साली विधानसभा निवडणूक होणार होती, त्यामुळे त्या वर्षी आपापल्या मागण्यांचं निवेदन देण्यासाठी बरेच मोर्चे निघालेले होते. नागपुरात तशीही हिवाळी अधिवेशनात मोर्चांमध्ये शर्यतच असते.

त्यावर्षीचा गोवारींचा मोर्चा मोठाच म्हणावा लागेल. माजी आमदार सुधाकर गजबे, आदिवासींचे नेते आणि माजी राज्यमंत्री डॉ....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोवारी ही स्वतंत्र आदिवासी जमात आहे, हा महत्त्वपूर्ण निर्णय मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठानं मंगळवारी दिला. त्यामुळे साधारण 24 वर्षांहून अधिक काळापासून सुरु असलेल्या गोवारींच्या संघर्षाला यश प्राप्त झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोविंदा गवई यांच्या पत्नी पंचफुला गवई

बुलडाण्यापासून 30 किलोमीटर अंतरावर जयपूर गावात राहणाऱ्या पंचफुला गवई यांचे हे शब्द. मळकटलेलं लुगडं नेसलेल्या पंचफुला यांच्या चेहऱ्यावर आधारवड गेल्याचं दुःख स्पष्ट दिसत होतं.

त्यांचे पती गोविंदा गवई यांचा आधार लिंक नसल्यामुळे भूकबळी गेल्याची बातमी आल्यावर आम्ही त्यांच्या गावी भेट देण्याचं ठरवलं.

डांबरी रस्ते, कोरडी नदी, मान टाकलेली पिकं

जयपूर गावाकडे जाणारे डांबरी रस्ते विकासाच्या नांदीची सुरुवात याच गावापासून सुरू झाल्याचा गोंधळ पसरवतात. पण गावाशेजारी कोरडी पडलेली विश्वगंगा नदी गावची स्थिती स्पष्ट करते. गावशिवारात दोन्ही बाजूंनी अपुऱ्या पावसामुळे मान टाकलेली सोयाबीन आणि कापसाची पिकं शेतकऱ्यांची चिंता वाढवणारीच होती.

जयपूर गावामध्ये गोविंदा गवई यांचं घर शोधायला आम्हाला फार भटकंती करावी लागली नाही. भूकबळी गेला या चर्चेमुळे ते घर सर्वांच्या नजरेत आलेलं. एका गावकऱ्याने बोट दाखवत तट्ट्यांच्या घराकडे जाणारा मार्ग दाखवला.

गोविंदा गवई यांचं घर

नाला पार करून आम्ही कुडाचं बांधकाम केलेल्या एका घराजवळ पोहोचलो. दोन जीव राहू शकतील अशी ती जागा होती. तिथं आमची भेट पंचफुला गवई यांच्याशी झाली.

काही म्हणायच्या आधीच त्या रडायला लागल्या. शेजारीच राहणाऱ्या एक महिलेनं त्यांना पाणी दिलं आणि काही वेळात त्या सावरल्या.

काय झालं त्या दिवशी?

जयपूर या गावापासून तालुक्याचं ठिकाण मोताळा 12 किलोमीटर लांब आहे. दोन-चार वेळा मोलमजुरी करून आधार लिंक करण्यासाठी मोताळा गाव गाठण्यातच पैसे संपून गेले. पण आधार लिंक झालं नाही.

पंचफुला गवई

तीन दिवसांपासून गोविंदा गवई यांच्या पोटात अन्नाचा कणही नव्हता. अशा परिस्थितीत 21 सप्टेंबरला ते आधार लिंक करायला 12 किलोमीटर पायी चालत गेले.

त्याचवेळी पाऊस थैमान घालत होता. कोपलेले ढग पिच्छा सोडत नव्हते. चिंब भिजलेल्या अवस्थेत आधार लिंक करून उपाशीच घरी परतले आणि जीव सोडला.

पंचफुला सांगतात, "दोन दिवसांपासून आम्ही उपाशी होतो. त्या दुकानदाराने मूठभर धान्य देण्यासही नकार दिला. जीवापेक्षा आधार लिंक असणं त्याला महत्त्वाचं वाटलं का? आमच्या हक्काचं धान्य देण्यासही त्यानं नकार दिला. अजूनही घरात धान्यांचा एक दानाही नाही. आता मलाही उपाशी मेल्याशिवाय पर्याय नाही."

फळीवर ठेवलेली भांडी आणि त्यावर साचलेली धुळ

कोण होते गोविंदा गवई?

गोविंदा हे भूमिहीन शेतकरी होते. त्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"रोज मजुरी करून कसेही चार पैसे ते घरी आणायचे. त्यातूनच घर चालायचं. अन्नधान्य जवळच्याच स्वस्त धान्य दुकानातून ते आणायचे. जुलै महिन्यापासून आधार लिंक नसल्यानं त्यानं धान्य देण्यास नकार दिला होता. त्या दिवशी आधार लिंक करायला ते तालुक्याला मोताळ्याला पायी गेले. आधार जोडून घरी आले आणि मरण पावले. असे अचानक धनी सोडून जातील, वाटलं नव्हतं."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर

पण एकीकडे दिल्लीत पर्रिकरांच्या तब्येतीची काळजी घेतली जात असताना गोव्यात भाजप आणि मित्रपक्षांना दुसरीच काळजी लागून आहे - मुख्यमंत्रिपदाचं काय करायचं?

गोव्याची पुढील राजकीय वाटचाल कशी असेल, याबद्दल चर्चा करण्यासाठी रविवारी भाजपचे तीन निरीक्षक गोव्यात दाखल होणार आहेत. ते सोमवारी पक्षश्रेष्ठींना अहवाल देणार आहेत, असं भाजपच्या प्रदेश कार्यकारिणीचे सदस्य दत्तप्रसाद खोलकर यांनी सांगितलं.

गोव्याची धुरा कोणाकडे?

भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांनी हैदराबादमध्ये शनिवारी सांगितलं की, "पक्षाने पर्रिकरांच्या जागी दुसऱ्याची नेमणूक करण्याबद्दल कोणताही निर्णय घेतलेला नाही. योग्य वेळी पक्ष त्याबद्दलचा निर्णय घेईल. सध्या सगळं लक्ष पर्रिकरांच्या तब्येतीकडे लागलेलं आहे."

पण पर्रिकरांच्या जागी कुणाला गोव्याच्या मुख्यमंत्रिपदी बसवायचं, हा मोठा प्रश्न आज नाही तर उद्या भाजपसमोर उभा असणारच आहे. केंद्रात मंत्री असलेले श्रीपाद नाईक, महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाचे सुदिन ढवळीकर आदींच्या नावाची चर्चा आजही राज्यात सुरू आहे. मात्र तूर्तास याबद्दल स्पष्टता नाही.

गोवा फॉरवर्ड पक्षाचे विजय सरदेसाई यांनी शनिवारी टाइम्स ऑफ इंडियाला सांगितलं की, "आमचा पाठिंबा हा पर्रिकरांना आहे. दुसऱ्या कोणाच्या पाठिंब्याचा सध्यातरी विचार नाही."

दरम्यान, गोव्यातले लोकमतचे निवासी संपादक राजू नायक यांनी सांगितलं की, "शुक्रवारपर्यंत सुरू असलेल्या चर्चेनुसार, सुदिन ढवळीकर यांच्याकडे तात्पुरता मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रं द्यावीत, महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष भाजपमध्ये विलीन करावा, असे पर्याय होते."

मात्र, भाजपला हे पचनी पडेल का आणि मगोपमधल्या सर्व गटांना हे मान्य होईल का, याविषयी शंका असल्याचे मत नायक यांनी व्यक्त केलं.

उपचार अमेरिका ते दिल्ली व्हाया मुंबई

या वर्षाच्या सुरुवातीस तीन महिने पर्रिकर अमेरिकेतील मेमोरियल स्लोन केटरिंग कॅन्सर सेंटरमध्ये उपचारासाठी गेले होते. त्यापूर्वी आणि नंतर ते मुंबईतही रुग्णालयात दाखल होते. सप्टेंबर महिन्यात पुन्हा अमेरिकेत उपचार घेऊन ते परतले होते.

या उपचारादरम्यान त्यांनी एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर करत "माझ्यावर सुरू असलेले उपचार यशस्वी होत असून, मी काही आठवड्यांत तुमच्यासोबत असेन," असं ते म्हणाले होते.

बुधवारी गोव्याच्या कलंगुट येथील एका खासगी रुग्णालयात पर्रिकर यांना दाखल करण्यात आलं होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर यांची प्रकृती आणखी खालावल्याने त्यांना विशेष विमानाने शनिवारी दिल्लीला हलवण्यात आलं. स्वादुपिंडाच्या आजारानं त्रस्त असलेल्या पर्रिकर यांच्यावर राजधानीतल्या अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेमध्ये (AIIMS) उपचार सुरू आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर

सहा महिन्यांपासून वारंवार हॉस्पिटलमध्ये दाखल होत असूनही मुख्यमंत्रिपदाची जबाबदारी पार पाडत आहेत. ते जर एवढे आजारी आहेत तर भाजपने आधीच दुसऱ्या नेत्याकडे राज्याची जबाबदारी का दिली नाही, असा प्रश्न अनेकांना पडला असेल.

या प्रश्नाचं उत्तर जणू पर्रिकरांनी आम्हाला 2007 साली दिलं होतं. नुकतीच विधानसभेची निवडणूक संपली होती. आम्ही पत्रकार पणजीमध्ये भाजपच्या कार्यालयात शांतपणे बसलो होतो. तेव्हा पर्रिकरांनी एक सुविचार उद्धृत केला - "लोक तुमचा तिरस्कार करतील, तुम्हाला धक्के देतील, तुम्हाला अगदी दुर्बळ करण्याचा प्रयत्न करतील. मात्र या अडचणींना तुम्ही कसं सामोरं जाता यावर तुमचं भवितव्य ठरतं."

ती निवडणूक पर्रिकर जिंकतील असा सगळ्यांना विश्वास होता. कारण काँग्रेसच्या नेतृत्वाखाली असलेलं युतीचं सरकार छिन्नविछिन्न झालं होतं. भ्रष्टाचाराला आणि राज्यात आलेल्या धोरणलकव्याला कंटाळून लोक रोज निदर्शनं करत होते. त्यामुळे मनोहर पर्रिकर एक प्रामाणिक पर्याय म्हणून स्वत:ला सादर करत होते. त्यांची लोकप्रियता वाढत होती आणि विरोधी पक्ष मात्र थकलेल्या अवस्थेत दिसत होते.

असं असूनसुद्धा पर्रिकर ती निवडणूक हरले. त्यांच्या आमदारांची संख्या कमी झाली. काँग्रेस सरकार स्थापन करण्याच्या तयारीत होतं आणि अगदी काही तासांपूर्वी उत्साहाने भारलेल्या भाजपच्या मुख्यालयावर शोककळा पसरली.

मला तिथे जाण्याची उत्सुकता निर्माण झाली. मी जेव्हा तिथे पोहोचलो तेव्हा भयाण शांतता होती. पर्रिकरांच्या केबिनचं दार वाजवलं तेव्हा ते आत शांत बसले होते. मी आत गेल्यावर त्यांनी मला वर सांगितलेलं वाक्य ऐकवलं.

अपेक्षाभंग

नंतरच्या वर्षांत हे वाक्य ते अक्षरश: जगले आणि 2012मध्ये त्यांचा पक्ष सत्तेवर आला. जवळपास दोन दशकांनंतर तिथे एखादा पक्ष बहुमत मिळवून सत्तेवर आला होता. त्यावेळेच्या परिस्थितीतून वाचवणारा एक तारणहार म्हणून त्यांच्याकडे अनेकांनी पाहिलं.

या अपेक्षाही चूक नव्हत्या. कारण या शतकाच्या सुरुवातीला म्हणजे 2000च्या सुमारास जेव्हा पहिल्यांदा मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रं हातात घेतली तेव्हा त्यांनी भ्रष्टाचाराविरुद्ध लढा दिला, अनेक उच्चपदस्थांना तुरुंगात धाडण्याचं दुर्मिळ काम त्यांनी केलं. तसंच पायाभूत सोयीसुविधांची निर्मिती केली. त्यावेळी त्यांच्याकडे बहुमत होतं. आताही होतंच, त्यामुळे साहजिकच लोकांच्या त्यांच्याकडून अपेक्षा उंचावल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मनोहर पर्रिकर यांना रविवारी गोव्यात स्ट्रेचरवरून उतरवण्यात आलं, तेव्हा पुढचा मुख्यमंत्री कोण होणार याचीच सर्वत्र चर्चा सुरू होती. पर्रिकरांना स्वादुपिंडाचा गंभीर आजार असून ते दिल्लीत एम्स हॉस्पिटलमध्ये इलाज घेत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोव्याने बुधवारी एका दिवसात 75 कोविड मृत्यूंची नोंद केली जी आजपर्यंत एका दिवसातली सर्वाधिक नोंद आहे. ऑक्सिजन आणि कोव्हिड रुग्ण व्यवस्थापनावरून गोव्यातला असंतोष वाढतो आहे.

ऑक्सिजन पुरवठा ही गोव्याची सर्वांत मोठा चिंता बनलेली असून आता मुंबई उच्च न्यायालयानेही त्यावरून सरकारला धारेवर धरलं आहे.

तर गोवा मेडिकल कॉलेजमधल्या ऑक्सिजन पुरवठाविषयक अडचणींची चौकशी करण्यासाठी समिती स्थापन करत असल्याची घोषणा गोव्याचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांनी केली आहे.

उच्च न्यायालयाच्या गोवा खंडपीठासमोर आता अनेक याचिका आल्या आहेत. त्यावर सुनावणी करतांना न्यायालयाने असंही म्हटलं की, "आमच्यासमोर जी कागदपत्रं ठेवण्यात आली आहेत त्यावरून हे स्पष्ट होत आहे की रुग्ण अक्षरश: तडफडताहेत आणि काही वेळेस ऑक्सिजनच्या अभावामुळे त्यांना प्राणही गमवावे लागले आहेत."

दुसरीकडे या कोलमडलेल्या स्थितीय मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत आणि आरोग्य मंत्री विश्वजित राणे यांच्या परस्परविरोधी दाव्यांचा वाद गोव्याला पाहावा लागतो आहे.

ऑक्सिजनची कमतरता आणि व्यवस्थेवरचा ताण

गोव्यामध्ये गेल्या दोन-तीन दिवसांमध्ये झालेल्या मृत्यूंचं कारण ऑक्सिजनची कमतरता आहे. दुसऱ्या लाटेच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात महाराष्ट्र आणि इतर राज्यांच्या तुलनेत संसर्गाचे आकडे कमी राहिल्यानं गोव्यातली परिस्थिती नियंत्रणात आहे असं सांगितलं गेलं.

पण गेल्या आठवड्यापासून गोव्यातले आकडे वाढायला लागले. निर्बंधांची घोषणाही केली गेली. बघता बघता हॉस्पिटल्समधली गर्दी वाढत गेली आणि बेड्सची कमतरता भासू लागली.

ऑक्सिजनसाठी महाराष्ट्र आणि इतर राज्यांवर अवलंबून असलेल्या गोव्यात त्याचीही कमतरता भासू लागली. गोव्याला सध्या 26 मेट्रिक टन एवढा ऑक्सिजन पुरवठा मंजूर करण्यात आला आहे. त्यातला जवळपास 40 टक्के साठा हा कोल्हापूरहून जातो. पण आता हा साठा दुप्पट करण्याची मागणी राज्य सरकारने केंद्राकडे केली आहे.

पण गोव्यातल्या हॉस्पिटल्समधून अनेक भयावह कहाण्या आणि दृष्यं समोर येत आहेत. वाढलेली रुग्णसंख्या आणि आरोग्य यंत्रणा यांच्या व्यस्त प्रमाणामुळे व्यवस्थेवर ताण आल्याचे अनुभव तिथून पुढे येताहेत.

गोव्याचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत यांनी गोवा मेडिकल कॉलेजला 11 मे रोजी भेट दिली होती.

ऑक्सिजन अभावी रुग्णांचा मृत्यू झाल्याने जे राज्यातलं सर्वात मोठं हॉस्पिटल म्हणून ओळखलं जातं त्या गोवा मेडिकल कॉलेज - 'जीएमसी'...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राचा शेजारी असणाऱ्या गोव्यामध्ये कोरोनाने घातलेल्या थैमानाच्या भयावह कथा प्रत्येक दिवशी येत आहेत. ऑक्सिजन पुरवठ्याचा दाब कमी झाल्याने गोव्यातल्या सगळ्यांत मोठ्या कोव्हिड रुग्णालयात, गोवा मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्पिटलमध्ये मंगळवारी 26 रुग्णांचा तर बुधवारी पहाटेही 15 रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोसेखुर्द धरणाच्या बॅक वॉटरच पाणी आणि वैनगंगा नदीला आलेल्या पुराचं पाणी भंडारा जिल्ह्यातील दवडीपार गावांमध्येही शिरलं. आतापर्यंत तीन जिल्ह्यांतली 76 गावांमधले 18 हजार 192 लोक पूरबाधित झाले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गोसेखुर्द धरणाचे दरवाजे उघडल्याने भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली जिल्ह्यात गेल्या आठवड्यात पूर आला. पुरामुळे अनेक गावं बुडाली तर अनेकजण बेघर झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गोस्वामी यांच्यासह इतर 2 आरोपींनासुद्धा 14 दिवसांची न्यायालयीन कोठडी सुनावण्यात आली आहे. फोरोज शेख आणि नितेश सारडा अशी इतर दोन आरोपींची नावं आहेत.

दरम्यान तिनही आरोपींनी त्यांना जामीन मिळावा यासाठी कोर्टात अर्ज केला आहे. त्यावर आपलं म्हणण मांडण्यासाठी कोर्टानं पोलिसांना वेळ दिलेला आहे. पण, कोर्टानं जामीन अर्जावरील सुनावणीसाठी निश्चित तारीख दिलेली नाही, आरोपींचे वकली सुशील पाटील यांनी ही माहिती दिली आहे.

'अ समरी' रिपोर्ट मान्य झाल्यावर पुन्हा केसचा तपास करण्यासाठी न्यायालयाची मंजुरी घेतली नाही, पोलिसांवर असा ठपका ठेवत कोर्टानं पोलिसांना अर्णब गोस्वामी यांची पोलीस कोठडी नाकारली आहे.

अन्वय नाईक आणि त्यांच्या आईचा मृत्यू या घटनेशी आरोपींचा थेट संबंध प्रस्तापित व्हायला हवा, तो पोलिसांना करता आला नाही. तसंच आरोपींची पोलीस कोठडी घेण्यासाठी सबळ पुराव्याची गरज आहे, असं म्हणत कोर्टानं पोलिसांना कोठडी देण्यास नकार दिला आहे.

अर्णब गोस्वामी यांना अन्वय नाईक आत्महत्याप्रकरणी रायगड पोलिसांनी अटक केली आहे. त्यांना अलीबागच्या सत्र न्यायालयात हजर करण्यात आलं होतं.

दरम्यान बुधवारी (4 नोव्हेंबर) सकाळी अर्णब गोस्वामी यांना अटक केल्यानंतर महिला पोलीस अधिकाऱ्याच्या सरकारी कामात अडथळा घातल्याप्रकरणी त्यांच्यावर 353 कलमांतर्गत आणखी एक FIR दाखल करण्यात आली आहे.

अर्णब गोस्वामी यांच्याघरी रायगड पोलीस सकाळीच पोहचले आणि त्यांनी अर्णब यांना अटक केली.

पोलिसांनी आपल्याला ताब्यात घेताना धक्काबुक्की केली असं अर्णब गोस्वामींने एएनआय वृत्तसंस्थेला सांगितलं आहे.

पोलिसांनी अर्णब गोस्वामी यांच्या कोठडीची मागणी केली होती. त्यासाठी सरकारी वकिलांनी कोर्टात 15 वेगवेगळे युक्तीवाद केले होते.

सरकारी वकिलांचे 15 युक्तीवाद

काय घडलं कोर्टात

आरोपीने अटक करताना सहाय्य केलं नाही, असं रायगड पोलिसांनी कोर्टात सांगितलं. तसंच बनावट डेबिट नोट तयार केल्याचा दावा पोलिसांनी केला आहे.

तसंच पोलिसांनी मारहाण केल्याचा आरोप अर्णब गोस्वामी यांच्या वकिलांनी कोर्टात केला. तसंच ही चौकशी अवैध असल्याचा दावासुद्धा गोस्वामी यांच्या वकिलांनी केला.

त्यावर आरोपीने पोलिसांवर केलेल्या मारहाणीच्या आरोपांची तक्रार मी विचाराधीन घेत नाही. आरोपीने पोलिसांवर केलेले आरोप चुकीचे आहेत, असं कोर्टानं म्हटलं.

15 ऑक्टोबर 2020 पासून नव्याने तपास

रायगड पोलिसांनी या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रिपब्लिक टीव्हीचे संपादक अर्णब गोस्वामी यांना पोलिसांनी घरात शिरून अटक केली. त्यानंतर अलिबागच्या सत्र न्यायालयानं त्यांना 18 नोव्हेंबरपर्यंत म्हणजेच 14 दिवसांची न्यायालयीन कोठडी सुनावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गौतम अदानी

भारत-ऑस्ट्रेलियाच्या एकदिवसीय सामन्यादरम्यान देखील काही लोकांनी या प्रकल्पाला विरोध करणारी पोस्टर्स दाखवल्याचं वृत्त आहे.

पर्यावरणवादी कार्यकर्त्या ग्रेटा थुनबर्ग यांनीसुद्धा या प्रकल्पाच्या विरोधात भूमिका घेतली आहे.

बीबीसी प्रतिनिधी विनीत खरे यांनी 2 वर्षापूर्वी इथल्या स्थितीचा आढावा घेतला होता. तिथल्या लोकांचा या प्रकल्पाला का विरोध आहे, तसंच अदानी समूहाचं नेमकं म्हणणं काय आहे हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला आहे.

ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तर क्वीन्सलँड इस्टेटमध्ये त्यांची ही प्रस्तावित कर्मिकेल कोळशाची खाण आहे. विरोधकांच्या मते हा प्रकल्पामुळे पर्यावरणाची हानी होऊ शकते आणि त्यातून खूप सारा हरितवायू उत्सर्जित होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

पण या प्रकल्पामुळे अनेक लोकांना नोकऱ्याही मिळतील, असं या प्रकल्पाच्या समर्थकांचं म्हणणं आहे.

मग नेमका वाद काय? ऑस्ट्रेलियातील या स्थितीचा बीबीसीने घेतेलेला आढावा.

कोण आहेत अदानी?

2014 मध्ये नरेंद्र मोदींचं भाजप सरकार केंद्रात येण्याआधी अदानी ग्रुपचे अध्यक्ष गौतम अदानी कायम चर्चेत होते. 2014 च्या निवडणुकीच्या आधीसुद्धा नरेंद्र मोदींशी असलेल्या जवळीकीमुळे ते कायम बातम्यांमध्ये असायचे.

निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान नरेंद्र मोदी अनेकदा अदानींच्या चार्टर्ड प्लेनने प्रवास केला होता. पण भाजपनं त्याबद्दल रीतसर पैसै मोजल्याचं अदानी यांनी प्रसारमाध्यमांना सांगितलं होतं. गुजरातमध्ये अदानी गटाचा मोठा व्यवसाय आहे. तिथल्या मुंदरा बंदराचं व्यवस्थापन अदानी ग्रुपतर्फे होतं.

भारतानंतर इंडोनेशिया आणि ऑस्ट्रेलियात अदानींनी आपल्या व्यापाराचा विस्तार केला आहे. पण त्यांच्या या प्रकल्पांपैकी ऑस्ट्रेलियातील कोळसा प्रकल्प वादात सापडला आहे.

आंदोलनाची मालिका

उत्तर क्वीन्सलँड इस्टेटमध्ये ही कार्मिकेल कोळसा खाण आहे. या भागात छोट्या छोट्या टेकड्या आहेत, मोठी शेतं आहेत आणि या शेतांना चित्ताकर्षक नावं आहेत. आणखी लक्ष दिलंत तर वाटेत तुम्हाला काही कांगारूसुद्धा दिसतील. पण माणसं किंवा माणसांची वस्ती दिसत नाही.

मुख्य वाटेपासून काही अंतरावर अदानींविरुद्ध आंदोलन करणाऱ्यांचा एक 'गुप्त' गट आहे. अदानी समर्थकांपासून त्रास होऊ नये म्हणून या गटाने आपली ओळख 'गुप्त' ठेवली आहे.

या कँपमध्ये वायफाय ची सुविधा आहे आणि 'Stop Adani' नावाचे टीशर्ट्स घातलेले लोक तंबूत जेवण बनवताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातील बहुचर्चित व्यापारी गौतम अदानी यांच्या ऑस्ट्रेलियातील प्रस्तावित कोळसा उत्खनन प्रकल्पाला मागच्या वर्षी परवानगी मिळाली होती. पण गेल्या अनेक महिन्यांपासून त्यांच्या या प्रकल्पाला विरोध होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गौतम बुद्धनगर येथील कैद्यांना 8 आठवड्यांच्या पॅरोलवर सोडण्यात आलं आहे.

31 मार्च रोजी आरिफची नवी मुंबईतल्या तळोजा कारागृहातून सुटका झाली. तुरुंगातून सुटल्यानंतर घरी जाण्यासाठी आरिफ आतूर झाला होता. पण लॉकडाऊननं त्याच्या वाटेत असंख्य अडचणी निर्माण केल्या.

तुरुंगातून सुटल्यानंतर पुढच्या पंधरवाड्यात त्याला दोन शहरातून तीन वेळा हाकलण्यात आलं. अखेर आरिफ बेघरांसाठी सुरू करण्यात आलेल्या निवाऱ्यात गेला. तिथूनही काही दिवसांत तो निघला आणि आता एका मित्राच्या घरात क्वारंटाईन झालाय. स्वत:च्या घरी मात्र तो अद्यापही परतला नाहीय.

आरिफची जशी कहाणी हृदयद्रावक आहे, तशीच कहाणी ऐन लॉकडाऊनमध्ये तुरुंगातून सुटलेल्या अनेकांची आहे.

आरिफ 32 वर्षांचा आहे. टॅक्सी चालवून आपला उदरनिर्वाह करायचा. गेल्या सहा महिन्यांपासून तो तळोजा कारागृहात शिक्षा भोगत होता. मोबाईल चोरीप्रकरणी त्याला सहा महिन्यांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली होती.

खरंतर 15 हजार रुपयांचा दंड भरून आरिफला सहा महिन्यांची शिक्षा टाळता आली असती, मात्र तेवढे पैसे भरण्याएवढे पैसेही आरिफच्या कुटुंबाकडे नव्हते. त्यामुळं त्याला सहा महिने तुरुंगातच खितपत पडावं लागलं.

आता सहा महिन्यांनी सुटला, तर लॉकडाऊनमध्ये अडकला. घरीही पोहोचता येत नाहीय.

लॉकडाऊनचा फटका बसलेला आरिफ हा काही एकमेव कैदी नाहीय. कॉमनवेल्थ ह्युमन राईट्सच्या आकडेवारीनुसार, भारतात लॉकडाऊनमध्ये तुरुंगातून बाहेर आलेल्या कैद्यांची संख्या 22 हजारांहून अधिक आहे. कुणी वैयक्तिक जातमुचलक्यावर बाहेर आलंय, तर कुणी पॅरोलवर.

आरिफला मदत करू पाहणाऱ्या एका संस्थेमुळं आम्हाला ही कहाणी कळली. त्याच्यापर्यंत थेट पोहोचणं अशक्य झालं. तसंही, भारतात आजच्या घडीला हजारो जणांबाबत घडलंय, आरिफ त्यातला एक.

आरिफ किंवा त्याच्यासारखे अनेक स्त्री-पुरुष कैदी आहेत. याचं कारण लॉकडाऊन जाहीर झाल्यानंतर भारताच्या सुप्रीम कोर्टानं अधिकची गर्दी असलेल्या तुरुंगातून गुन्ह्यांच्या तीव्रतेनुसार काही कैद्यांना सोडण्याचे आदेश दिले. कोरोना व्हायरसचा प्रसार वाढू नये, असा त्यामागे हेतू होता.

भारतात 1339 कारागृह आहेत आणि त्यात सुमारे साडेचार लाख कैदी आहेत. त्यातील 69 टक्के कैदी खटला सुरू होण्याचीच वाट पाहतायेत.

न्यायाधीशांनी म्हटलंय की, ज्या कैद्यांना सात वर्षांपर्यंतची शिक्षा झालीय आणि ते शिक्षा भोगत आहेत, त्यांना सोडलं जाऊ शकतं. तसंच, ज्या कैद्यांचा अजून खटलाही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लॉकडाऊननं सर्व स्तरातील माणसांवर सर्व बाजूंना आघात केलाय. अनेकांचं जगणं विस्कटून गेलंय. मूळचा रायगड जिल्ह्यातील असलेल्या आरिफची (नाव बदलेलं आहे) कहाणीही अशीच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गौरी लंकेश

या लोकांच्या घरी CCTV कॅमेरे बसवण्यात यावेत, तसंच चार सुरक्षारक्षक तैनात करण्यात यावेत, अशी शिफारस केली आहे.

यात गिरीश कर्नाड, तत्त्ववेत्ते के. एस. भगवान, नरेंद्र नायक, सी. एस. द्वारकानाथ, निदुमामिदी मठाचे वीरभद्र चन्नमाला स्वामी यांचा समावेश आहे.

विशेष तपास पथक लंकेश यांच्या हत्येप्रकरणी अमोल काळे याला पकडण्यासाठी छापे मारत होतं. तेव्हा त्यांना एक हिट लिस्ट सापडली होती, ज्यात बरीच नावं होती. लंकेश यांचं नाव या यादीत दुसऱ्या क्रमांकावर होतं.

यानंतर पोलिसांनी पुण्यातून अमोल काळे, गोव्यातील अमोल दगवेकर, विजयपुरामधील मनोहर इदेव आणि परशुराम वाघमारे यांना अटक केली. लंकेश यांच्यावर गोळी झाडणारा वाघमारेच होता, असा संशय आहे. हे सर्व कट्टर हिंदुत्ववादी संघटनांशी संबंधित असल्याचं पोलिसांनी सागितलं आहे.

लंकेश यांचा खून 5 सप्टेंबर 2017ला झाला होता. त्यांच्या घराच्या दारातच त्यांच्यावर अगदी जवळून गोळी झाडण्यात आली. लंकेश आणि एम. एम. कलबुर्गी यांची हत्या एकाच शस्त्रातून करण्यात आल्याचं विशेष तपास पथकानं न्यायालयात म्हटलं आहे.

वाघमारे यानं यापूर्वी विजयपुरा इथं दंगली घडवण्यासाठी सार्वजनिक ठिकाणी पाकिस्तानचा झेंडा फडकवला होता. या प्रकराणात कोर्टात खटला सुरू आहे.

नाव न सांगण्याच्या अटीवर एका पोलीस अधिकाऱ्यानं बीबीसीला या संदर्भात अधिक माहिती दिली. ते म्हणाले, "विशेष तपास पथकाचा हा अहवाल राज्याच्या इंटेलिजन्स विभागाला पाठवला जाईल. त्यानंतर हिट लिस्टवर कोण लोक आहेत, हे निश्चित केलं जाईल आणि त्यांना सुरक्षा दिली जाईल."

एम. एम. कलबुर्गी

हिंदू प्रतीकांवर टीका करून वादात सापडणारे टीकाकार के. एस. भगवान यांनी बीबीसीला सांगितलं की, "दोन बंदूकधारी माझ्यासमवेत असतील, असं मला कळवण्यात आलं आहे. मागच्या सरकारनं मला दोन बंदूकधारी सुरक्षारक्षक दिले होते. ते माझ्यासोबत तीन वर्षं होते."

निदुमामिदी मठाचे स्वामी वीरभद्र चन्नामला हे लिंगायत मठांतील सर्वांत पुरोगामी संत मानले जातात. बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "यापूर्वी जेव्हा अशी परिस्थिती आली होती, तेव्हा मला सुरक्षा देण्यात आली होती. यावेळी मला काहीही सांगायचं नाही, कारण मला प्रसिद्धीचा हव्यास नाही."

गिरीश कर्नाड

भगवान म्हणाले, "मी जे लिहिलं आहे, यातलं या लोकांनी काहीही वाचलेलं नाही. त्यांना हिंदू धर्म कळालेलाच नाही. त्यांच्यासाठी हा ब्राह्मणवादी धर्म आहे आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पत्रकार गौरी लंकेश यांच्या हत्येचा तपास करणाऱ्या विशेष पथकानं हिंदुत्वावर टीका करणाऱ्या सहापेक्षा जास्त लेखक, एक बिशप, एक तत्त्ववेत्ता यांची सुरक्षा वाढवण्याची सूचना केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रँड स्लॅम स्पर्धा हा टेनिस विश्वाचा मानबिंदू. सोमवारपासून (26 ऑगस्ट) सुरू झालेल्या युएस ओपन स्पर्धेत सुमीत नागलने पात्रता फेरीचा टप्पा पार करत मुख्य फेरीत आगेकूच केली.

रॉजर फेडरर

यंदाच्या दशकभरात ग्रँड स्लॅम स्पर्धेच्या मुख्य फेरीत खेळणारा सुमीत केवळ पाचवा भारतीय टेनिसपटू आहे.

ग्रँड स्लॅम स्पर्धेत भारतीय खेळाडूंचा सहभाग वाढावा यासाठी 2008 मध्ये एक उपक्रम सुरू करण्यात आला होता. यासाठी देशभरातून 14 युवा टेनिसपटूंची निवड करण्यात आली. याच उपक्रमादरम्यान महेश भूपतीने सुमीतचा खेळ पाहिला. त्यावेळी कॅनडाचे कोच बॉबी महलही उपस्थित होते.

दोन वर्षातच तो उपक्रम बंद पडला. मात्र महेश भूपतीने सुमीतच्या प्रशिक्षणाची जबाबदारी घेतली. 2011 पर्यंत सुमीत महेशच्या मार्गदर्शनाखाली खेळत होता. त्यानंतर तो कॅनडाला रवाना झाला. कॅनडात तीन वर्ष प्रशिक्षण घेतल्यानंतर सुमीतने जर्मनी गाठलं. मारिआनो डेल्फिनो यांच्या मार्गदर्शनाखाली तो खेळतो.

सुमीत नागल

2015 मध्ये विम्बल्डनच्या सेंटर कोर्टवर नोव्हाक जोकोव्हिचने इतिहास घडवला होता. विम्बल्डनच्या त्याच ऐतिहासिक प्रांगणात भारताच्या सुमीत नागलने ल्यू होआंग नामच्या साथीने ज्युनियर गटात मुलांच्या दुहेरीचं जेतेपद पटकावलं होतं.

सीनियर पातळीवर दबदबा राखणारे नोव्हाक जोकोव्हिच, राफेल नदाल, सेरेना विल्यम्स या सगळ्यांनी एकेकाळी ज्युनियर गटात चमकदार कामगिरी केली होती.

ग्रँड स्लॅम स्पर्धांमध्ये वर्षानुवर्षे भारताचं प्रतिनिधित्व लिएंडर पेस, महेश भूपती, सानिया मिर्झा आणि रोहन बोपण्णा यांच्यापुरतं मर्यादित होतं. यंदा सुमीत नागल तसंच प्रज्ञेश गुणेश्वरन यांच्या निमित्ताने भारतीय तिरंगा युएस ओपनमध्ये फडकतो आहे.

सुमीतचा जन्म हरिणायातील झज्जरचा. दिल्लीतल्या नांगलोई परिसरात त्याचं बालपण गेलं. मध्यमवर्गीय वातावरणात वाढलेल्या सुमीतच्या टेनिसला कुटुंबीयांनी प्रोत्साहन दिलं. त्याची गुणवत्ता प्रशिक्षकांनी हेरली आणि त्याला प्रगत प्रशिक्षणाचा सल्ला दिला. टेनिससाठी आवश्यक सोयीसुविधा झज्जरमध्ये नव्हत्या तसंच टेनिससाठी लागणारा पैसाही सुमीतच्या कुटुंबाकडे नव्हता.

सुमीत नागल

याच काळात महेश भूपतीने युवा खेळाडूंसाठी अकादमी सुरू केली होती. महेशने सुमीतचा खेळ पाहिला. सुमीतच्या टेनिस प्रशिक्षणाची, शिक्षण, आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील सहभाग, प्रवास या सगळ्याची जबाबदारी महेश भूपतीने घेतली.

महेशने दाखवलेला विश्वास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या सुमीत नागलने युएस ओपन टेनिस स्पर्धेत रॉजर फेडररविरुद्ध पहिला सेट जिंकण्याची किमया केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रामीण भागातल्या गरजू व्यक्तींची पोस्ट ही अजूनही लाईफलाईन आहे.  लॉकडाऊनच्या काळात खाटावर खिळून असणाऱ्या म्हाताऱ्या आजी-आजोबांची पेन्शन पोस्टमनने घरी जाऊन पोच केली. एकंदर पोस्टमन काका आणखी काय कामे करतात. पत्रांची कामे कमी झाली आहेत. पण इतर कामे वाढली आहेत.

पाहूयात पोस्टमनच्या आयुष्यतला एक दिवस.

व्हीडिओ रिपोर्ट - गणेश पोळ, बीबीसी मराठी प्रतिनिधी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातलं प्रत्येक गाव आणि वाड्या-वस्त्यांची नाळ जगासोबत जोडण्यात पोस्टमन काकांनी मोठी भूमिका बजावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रीन टीमधले काही घटकांमुळे एकाग्र होण्याची क्षमता वाढते असं संशोधनाद्वारे स्पष्ट झालं आहे. हृदयरोग आणि कॅन्सरचा धोका टाळण्यातही ग्रीन टीची भूमिका महत्त्वपूर्ण ठरू शकते. मात्र मोठ्या प्रमाणावर ग्रीन टी प्यायल्यास शरीराला अपायकारक ठरू शकतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ग्रीन टी पिणं तब्येतीला मारक ठरू शकतं. मात्र मर्यादित प्रमाणित ग्रीन टीचं सेवन आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रीस आणि तुर्कस्तानमध्ये मोठा भूकंप

तुर्कस्तान आणि ग्रीसमधल्या एजियन समुद्रकिनारी भूकंपाचे तीव्र धक्के जाणवले आहेत. 7.9 मॅग्निट्युडचे हे धक्के होते. तुर्कस्तानातील इझमीर प्रांत हा भूकंपाचा केंद्र असल्याचे यूएस जिओलॉजिकल सर्व्हे (USGS) ने म्हटले आहे. अथेन्स ते इस्तंबूलपर्यंत या भूकंपाचे धक्के जाणवले.तुर्कस्ताननच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, या भूकंपात कुठलीही जीवितहानी झाल्याची अद्याप नोंद नाही. मात्र, इझमीर प्रांतातील सहा इमारती जमीनदोस्त झाल्या आहेत.

ग्रीस आणि तुर्कस्तानमध्ये मोठा भूकंप

भूकंप झाला तेव्हा इझमीरमधील लोक रस्त्यावर आल्याचे प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितलं. सोशल मीडियावरही या भूकंपाचे काही व्हीडिओ शेअर करण्यात आले. त्यातही लोक इमारतींच्या ढिगाऱ्यांमध्ये शोधाशोध करताना दिसत आहेत.

ग्रीस आणि तुर्कस्तानमध्ये मोठा भूकंप

त्याआधी जुलै 2019 मध्ये ग्रीकची राजधानी अथेन्समध्ये झालेल्या भूकंपामुळे पूर्ण शहराला धक्के जाणवले होते.

तुर्कस्तानात सर्वात मोठा भूकंप 1999 साली झाला होता. इस्तंबूलजवळील इझमीत या शहरात हा भूकंप झाला होता आणि त्यात सुमारे 17 हजार लोकांचा जीव गेला होता.

पाहा व्हीडियो : भूकंप आला तर...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ग्रीस आणि तुर्कस्तानमध्ये भूकंपाचे जोरदार धक्के बसले आहेत, त्यात अनेक इमारती कोसळल्याचं वृत्त आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रेटा थुनबर्ग

हरितवायूंचं उत्सर्जन शून्यावर आणण्याच्या योजनेवर काम करत आहोत, असं 60हून अधिक राष्ट्रांनी या परिषदेत घोषित केलं. आणि इतक्याच देशांनी ते पुढील वर्षीपर्यंत हवामान बदलाच्या महत्त्वाकांक्षांना बळ देतील, असं म्हटलं आहे.

पण, ही एक अपुरी महत्त्वाकांक्षा आहे, जिनं तरुणांचं भविष्य धोक्यात आल्याचं निदर्शक ग्रेटा थुनबर्ग यांनी म्हटलंय.

हरितवायू उत्सर्जन कमी करण्याचं दिलेलं वचन पूर्ण करण्यात जर्मनी अयशस्वी ठरली आहे, असं टीकाकारांनी म्हटलं आहे.

वितळणारा बर्फ आणि समुद्राच्या पातळीतील वाढ यासह नैसर्गिक जगात भयंकर बदल होत आहेत, अशी माहिती शास्त्रज्ञांनी दिली आहे.

त्यामुळेच हवामान परिषदेचं वर्णन म्हणजे अर्धा कप रिकामा आणि अर्धा कप भरलेला, असंच करावं लागेल.

अतिउष्ण वातावरणाच्या धोक्यांविषयी जगभरातील लोकांमध्ये जागरुकता पसरत असल्याचं दिसून येत आहे. भारत, चीन आणि युरोपियन यूनियन 2020पर्यंत कार्बन कमी करण्यासाठीची योजना आखणार आहे.

या देशांतील प्रमुख बंदरं, बँका आणि शिपिंग लाईन्स 2030पर्यंत कार्बन उत्सर्जन संपुष्टात आणण्यासाठी वचनबद्ध आहेत.  कार्बनचं जास्त शोषण, पण कमी उत्सर्जन करणारं जगातील पहिलं औद्योगिक राष्ट्र बनण्याचं फिनलँड ध्येय आहे.

गेल्या 5 वर्षांत 1 अब्ज झाडं लावणाऱ्या पाकिस्ताननं पुढील 5 वर्षांत 10 अब्ज झाडं लावण्याचा संकल्प केला आहे.  ग्रीस 2021पर्यंत पुनर्वापर न करता येणाऱ्या प्लास्टिकवर बंदी घालणार आहे.

समीक्षकांनी या प्रयत्नांचं कौतुक केलं आहे, पण हवामान स्थिर करण्यासाठी या देशांमध्ये आवश्यक असलेली बांधिलकी कुठेही दिसली नाही, असं त्यांनी म्हटलंय.

उदाहरणार्थ, या परिषदेत USचं प्रतिनिधित्व डोनल्ड ट्रंप यांनी केलं होतं.

ते एका मधल्या सत्रात दिसले, थोडा वेळ प्रेक्षकांमध्ये बसले, नंतर घड्याळाकडे पाहिलं आणि शेजारी सुरू असलेल्या धार्मिक स्वातंत्र्यावरील बैठकीला उपस्थित राहाण्यासाठी बाहेर पडले. यावेळी थुनबर्ग त्यांच्याकडे टक लावून पाहत होती.

हवामान धोक्यात घालून मुलांच्या हक्कांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी 5 देशांविरूद्ध कायदेशीर लढा देण्याचं तिनं जाहीर केलं आहे.

नेत्यांचा कसा प्रतिसाद?

डोनाल्ड ट्रंप यांनी ग्रेटाच्या भाषणाचा व्हीडिओ ट्वीट करत म्हटलं, "एका उज्ज्वल आणि अद्भुत भविष्याकडे वाटचाल करत असलेली ती खूपच आनंदी तरुण मुलगी असल्यासारखं वाटलं. हे पाहून खूप छान वाटलं!"

"ग्रेटानं केलेली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवामान बदलावरच्या आतापर्यंतच्या कामगिरीबद्दल थोडसं कौतुक आणि अपयशाबद्दल तीव्र निषेध नोंदवत UNच्या हवामान परिषदेची सांगता झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्रेटाप्रमाणेच अनेक तरुणांना आपल्या पर्यावरणाची चिंता वाटतीये. त्यांपैकी एक आहे भारताची रिधिमा पांडे.

न्यूयॉर्कमध्ये हवामान बदलावरील परिषद पार पडली. या परिषदेत सहभागी होण्याची संधी 11 वर्षांच्या रिधिमाला मिळाली.

यापूर्वी रिधिमानं 2017 साली भारत सरकारविरोधात याचिका दाखल केली होती. ही याचिका नंतर फेटाळली गेली. पण रिधिमा पर्यावरणासाठीचं आपलं काम करतच आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हवामान बदलाबद्दल आता ठोस पावलं उचलण्याची वेळ आलीये, असं सांगणारी ग्रेटा थनबर्ग ही सध्या चर्चेत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्लास हाऊस जरी नाईकांच्या भाच्याचं होतं, तरी ते वाचवण्यासाठी नाईकांनी आपली प्रतिष्ठा पणाला लावली होती. त्यामुळे राजकीय क्षेत्रात पाऊल ठेवल्यापासूनच एक एक पायरी वर चढत गेलेल्या नाईकांच्या राजकीय साम्राज्याला तो पहिला धक्का होता.

युनियन लीडर ते राजकीय नेता

15 सप्टेंबर 1950 रोजी ठाणे जिल्ह्यातल्या खैरणे-बोनकोडे गावात जन्मलेल्या गणेश नाईक यांचा सार्वजनिक जीवनातला वावर ऐंशीच्या दशकात सुरू झाला. पनवेलजवळच्या रिलायन्स कंपनीत युनियन लीडर म्हणून काम करत असताना आक्रमक कामगार नेता म्हणून ते उदयास आले.

दरम्यानच्या काळातच शिवसेना मुंबईची वेस ओलांडून बाहेर पडत होती. नवी मुंबईत आपल्या युनियनमुळे ओळख निर्माण करू लागलेल्या नाईकांची सेना नेत्यांशी गाठभेट झाली आणि ते शिवसेनेत दाखल झाले. इथूनच गणेश नाईकांचा राजकीय प्रवास सुरू झाला.

"गणेश नाईक यांचं राजकारण आणि दिवंगत आनंद दिघे यांचं समाजकारण हे समकालीन. मात्र, गणेश नाईक मूळचे ठाणेकर असले तरी त्यांनी नवी मुंबईकडेच आपलं लक्ष ठेवलं. त्यामुळे त्यांची वाढ झपाट्याने झाली. या वाढीला वावही मिळाला," असं ज्येष्ठ पत्रकार मिलिंद बल्लाळ म्हणतात.

शिवसेना सोडली आणि पराभवही पदरी पडला!

नवी मुंबईतल्या बेलापूर मतदारसंघातून 1990 साली गणेश नाईक पहिल्यांदा आमदार म्हणून विधानसभेत दाखल झाले. पुढे 1995 साली जिंकले आणि त्याचवेळी शिवसेना-भाजप युतीची महाराष्ट्रात सत्ता आली. या काळात गणेश नाईक यांच्याकडे पर्यावरण मंत्रालय आणि ठाण्याचं पालकमंत्रिपद देण्यात आलं. इथेच गणेश नाईक यांच्या शिवसेनेतील नाराजीची ठिणगी पडली.

गणेश नाईक यांचा प्रवास जवळून पाहणारे सामाजिक कार्यकर्ते राजीव मिश्रा सांगतात, "युतीचं सरकार आल्यानंतर शिवसेनेकडे मुख्यमंत्रिपद आलं. मनोहर जोशी, नारायण राणे यांना बाळासाहेबांनी मुख्यमंत्री केलं. गणेश नाईक यांनाही त्या पदाची आशा होती. ते स्वत:ला त्या योग्यतेचे समजत होते. मात्र, मुख्यमंत्रिपद नाहीच, पण पर्यावरण मंत्रिपद देऊन त्यांना महत्त्वाच्या मंत्रिपदांपासूनही बाजूला सारलं गेलं म्हणून ते नाराज झाले."

गणेश नाईक हे कायमच महत्त्वाकांक्षी राजकारणी राहिले आहेत. मात्र, राजकीय वाटचालीसोबत विकासात्मक गोष्टींकडे दुर्लक्ष न करता ते पुढे जात राहिले आहेत, असं बल्लाळ सांगतात.

पुढे गणेश नाईक यांनी शिवसेना सोडली आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये दाखल झाले. त्यावेळी ठाण्यात शिवसेनेचं नेतृत्त्व आनंद दिघे करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नवी मुंबईत झालेल्या एका कार्यक्रमात राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते गणेश नाईक  त्यांचे  पुत्र आणि माजी खासदार  संजीव  नाईक यांच्यासह 48 नगरसेवकांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला आहे.

 बेलापूरच्या खाडीकिनारी 301 चौरस मीटरवर बांधलेलं अलिशान 'ग्लास हाऊस' पाडण्याचे आदेश मुंबई हायकोर्टानं दिले आणि नवी मुंबईतील राजकीय क्षेत्रात दोन दशकं आपला दबदबा निर्माण करणाऱ्या गणेश नाईक यांना जोरदार धक्का बसला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्लॅमरच्या जगाशी आधीपासून जोडल्या गेलेल्या देवनाला सुंदरतेचं महत्त्व माहीत आहे. तरीही तिने कॅन्सर रुग्णांशी तिचे केस दान केले.. "देवाने आणि या जगाने आपल्याला खूप काही दिलं आहे. आता आपण काहीतरी परत करण्याची वेळ आलीय. आपण दोन दुप्पट गोष्टी परत द्यायला पाहिजेत," असं ती सांगते.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

10 वर्षांच्या देवनाने दोन वेब सीरिजमध्ये बाल कलाकार म्हणून काम केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्लेनमार्क फार्मासिटिकल कंपनी कोरोनाच्या सौम्य ते मध्यम लक्षणं असलेल्या रुग्णांसाठी औषधाचे उत्पादन करणार आहे. या अँटीव्हायरल गोळ्या असून याच्या उत्पादनासाठी केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या ड्रग्ज कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडियाकडून (DCGI) परवानगी मिळाली आहे.

कोरोना औषध : Favipiravir हे ग्लेनमार्क कंपनीचं औषध खरंच कोरोना बरा करेल का ?

कोरोना व्हायरसच्या उपचारासाठी अनेक अँटीव्हायरल गोळ्या रुग्णांना दिल्या जात आहेत. ग्लेनमार्क उत्पादन करणारी ही गोळीही अँटीव्हायरल म्हणूनच काम करेल.

या संदर्भात ग्लेनमार्क संस्थेकडून एक पत्रक काढण्यात आले आहे. यात काय म्हटलंय ते पाहूया, 'ही एक अँटीव्हायरल गोळी असणार आहे. जी  फॅव्हिपिराविर (टॅबीफ्लू ) नावाने बाजारात येईल.

ही गोळी मेडिकल्समध्ये सहज उपलब्ध होऊ शकणार आहे. पण 'डॉक्टरांनी प्रिस्क्रीप्शनवर लिहून दिल्याशिवाय, गोळी देता येणार नाही.' असं संस्थेनं स्पष्ट केलंय. गोळीची किंमत 103 रूपये असणार आहे. कोरोनाची लक्षणं आढळणाऱ्या रुग्णांसाठी या गोळीचे उत्पादन करण्यात येणार आहे.'

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाकडून अशा पद्धतीनं कोरोनाच्या उपचारासाठी औषधांच्या उत्पादनाची परवानगी मिळालेली ग्लेनमार्क ही पहिलीच संस्था आहे. कोरोनाची सौम्य ते मध्यम लक्षणं आढळणाऱ्या रुग्णांसाठी हे औषध देण्यात येईल.

कोरोनाच्या उपचाराबद्दल गेल्या काही महिन्यांत अनेक औषधांची नावं समोर आली. या औषधांनीच आतापर्यंत शेकडो कोरोना रुग्ण बरे झाले आहेत. ही सर्व औषधं शरीरात अँटीव्हायरल म्हणूनच काम करत आहेत.

रेमडेसिव्हिर हे त्यातलंच एक नाव. आता महाराष्ट्र शासनानेही रेमडेसिव्हिरचे 10 हजार डोस मागवले आहेत. तसंच जर घसा दुखत असेल तर अॅझिथ्रोमायसिन, ताप असेल तर पॅरासिटमॉल, रुग्णांच्या वजनाप्रमाणे हायड्रॉक्सिक्लोरोक्वीनचे डोस दिले जातायत. शिवाय, गंभीर रुग्णांना टोसूलोझूमॅपचे  इंजेक्शनही दिले जात आहे.

पण फॅविपिराविर हे तुलनेने स्वस्त औषध असणार आहे. रेमडेसिव्हिरच्या एका इंजेक्शनची किंमत 10-11 हजार रूपये इतकी आहे. तेव्हा त्या तुलनेत फॅविपिराविरची एक गोळी 103 रुपये इतकी असणार आहे. बाजारात आल्यावर काही अंशी याचीही किंमत वाढेल पण ही गोळी सर्वसामान्यांना परवडणारी असू शकेल.

इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे महाराष्ट्राचे प्रमुख डॉ. अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "ही गोळीसुद्धा इतर अँटीव्हायरस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात कोरोनाची रुग्णसंख्या दररोज हजारोंच्या संख्येने वाढत आहे. जगभरात कोरोनावरील औषधासाठी संशोधन सुरू आहे. तोपर्यंत सर्व रुग्णांवर अँटीव्हायरल औधषांनी उपचार केले जात आहेत. नुकतंच केंद्र सरकारने ग्लेनमार्क या संस्थेला कोरोनावरील उपचारासाठी गोळ्यांच्या उत्पादनाला परवानगी दिलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्वाटेमालामधला फ्युएगो ज्वालामुखी

वेळोवेळी अशा ज्वालामुखींच्या उद्रेकाच्या बातम्या येतच असतात. पण त्यापासून होणारं नुकसान कसं टाळावं, बचाव कसा करावा, हा नेहमीच एक पेच असतो. मग निदान हे तरी कळायला हवं की जगभरात असे किती जागृत ज्वालामुखी आहेत. आणि किती लोक ज्वालामुखीच्या धोक्यात जगत आहेत?

1. दरवर्षी किती ज्वालामुखींचा उद्रेक होतो?

जगात दरवर्षी सर्वसाधारणपणे 60 ज्वालामुखींचा उद्रेक होतो. यातील काही ज्वालामुखी जागृत आहेत, तर काहींचा उद्रेक हा अचानकपणे होतो.

जागृत ज्वालामुखी म्हणजे ज्यातून उद्रेक होत असतोच, असं नाही. नजीकच्या काळात सक्रिय असणारे आणि पुन्हा उद्रेक होण्याची शक्यता असणारे ज्वालामुखी जागृत गटात मोडतात.

2. सर्वांत जागृत ज्वालामुखी?

हवाई बेटांवरील किलुओया हा ज्वालामुखी सध्याचा सर्वांत जागृत ज्वालामुखी आहे. 35 वर्षांपूर्वी या ज्वालामुखीचा उद्रेक सुरू झाला. पण गेल्या काही आठवड्यांत हा ज्वालामुखी अधिकच सक्रीय झाला आहे. अगदी लोकांच्या घरामागून लाव्हा घरांच्या मागून वाहत आहे.

पाहा व्हीडिओ : लाव्हा रसानं खाऊन टाकली अख्खी गाडी

सुदैवाने या ज्वालामुखीच्या उद्रेकात मनुष्यहानी झालेली नाही. एक व्यक्ती त्याच्या घराच्या गच्चीत बसलेली असताना या उद्रेकातून उडालेला एक दगड लागून जखमी होण्याच्या घटनेची नोंद आहे. या ज्वालामुखी उद्रेकात झालेली ही एकमेव गंभीर जखमीचं उदाहरण आहे.

यावरून त्या ठिकाणीची  मॉनिटरिंग यंत्रणा आणि आपत्ती व्यवस्थापन किती चोख काम करत आहे हे दिसून येते.

3. ज्वालामुखीच्या उद्रेकात किती मृत्यू?

साधारण ज्वालामुखीपासून 100 किलोमीटरच्या परिसर धोकादायक मानला जातो. जगभरात जवळपास 80 कोटी लोक या परिसरात राहतात. यातील 20 कोटी लोक एकट्या इंडोनेशियात आहेत.

जसजशी लोकसंख्या वाढत जाईल तसतशी अधिकाधिक लोकसंख्या ज्वालामुखींच्या जवळ राहील. जगभरात 81 देशांत असे 1,500 ज्वालामुखी आहेत.

ग्वाटेमालामधल्या फ्युएगो ज्वालामुखीच्या उद्रेकांत अनेकांन बेघर व्हावे लागले.

इ.स. 1,500 पासून ज्वालामुखीच्या उद्रेकात 2 लाख 80 हजार लोकांचा मृत्यू झाला आहे. यातील 1 लाख 70 हजार मृत्यू हे फक्त सहा ज्वालामुखींच्या उद्रेकात झाले आहेत.

तर 2000पासून आतापर्यंत ज्वालामुखीच्या उद्रेकात दोन हजार लोकांचा मृत्यू झाला आहे. यातील बहुतेक मृत्यू हे फिलिपिन्स, इंडोनेशिया, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक काँगो आणि जपानमध्ये झाले आहेत. तर गेल्या वर्षी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एकीकडे  ग्वाटेमालामधल्या फ्युएगो ज्वालामुखीनं  गेल्या काही दिवसांत 75हून अधिक  बळी घेतले आहे त .  दुसरीकडे जवळपास महिन्याभरापासून  हवाईतील किलुओया ज्वालामुखी तून  लाव्हा  रसाच्या नद्यांनी  आणि राखेच् या ढगांनी कित्येक डझन गावं गिळंकृत केली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ग्वाल्हेरच्या बिर्ला हॉस्पिटलमध्ये डॉ. अभिषेक चौहान यांनी शुक्रवारी ही शस्त्रक्रिया केली. त्यांनी रुग्णांच्या डोक्याच्या हाडातून ट्यूमर बाहेर काढला आणि आता मुलगी सुस्थितीत आहे.

मुरैना जिल्ह्यातल्या बानमोरमधल्या सौम्याला सतत फिट यायची. गेल्या 2 वर्षांपासून ती त्यासाठी 4 औषधं घेत होती, पण तिला बरं वाटत नव्हतं.

एका वर्षांपूर्वी सौम्याला ब्रेन ट्यूमर असल्याचं समोर आलं. पण, यासंबंधीची शस्त्रक्रिया अवघडच नाही तर धोकादायही असते म्हणून शस्त्रक्रिया करायला तिच्या घरचे तयार नव्हते. शिवाय मुलगी आयुष्यभरासाठी अपंग होऊ शकते, अशीसुद्धा शंका त्यांच्या मनात होती.

कुटुबीयांनी जेव्हा पुन्हा एकदा मुलीच्या डोक्याची तपासणी केली तेव्हा ट्यूमरचा आकार पहिल्यापेक्षा चारपटीनं वाढल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं.

ही शस्त्रक्रिया मोठ्या शहरात करण्याची कुटुंबीयांची इच्छा होती. पण, तिथला खर्च ग्वाल्हेरमधल्या खर्चापेक्षा तीनपट अधिक होता. त्यामुळे मग ग्वाल्हेरमध्येच शस्त्रक्रिया करण्याचा कुटुंबीयांनी निर्णय घेतला.

डॉ. अभिषेक चौहान यांनी बीबीसीला सांगितलं, "हे एक अवघड ऑपरेशन होतं. यात थोडी जरी गडबड झाली असती तर मुलीच्या जीवावर ते बेतलं असतं."

बिर्ला हॉस्पिटलच्या मते, जगभरात या प्रकाराच्या शस्त्रक्रियेचं हे दुसरं प्रकरण आहे ज्यात ब्रेन ट्यूमरच्या शस्त्रक्रियेवेळी 9 वर्षांची मुलगी पियानो वाजवत होती.

डॉ. अभिषेक यांनी सांगितलं, "हे ऑपरेशन अव्हेक क्रेनोटामीच्या पद्धतीनुसार करण्यात आलं. कधीकधी ट्यूमर डोक्याच्या अशा भागात असतो जिथं मेंदूशेजारचा तो भाग असतो जो आपल्या शरीरासाठी अत्यावश्यक असणाऱ्या कामांना नियंत्रित करत असतो."

ते पुढे सांगतात, ट्यूमरला काढताना डोक्यातल्या काही मिलीमीटर भाग जरी बाहेर काढला गेला, तर त्यामुळे नियंत्रित कामं आयुष्यभरासाठी करता येत नाहीत.

ते सांगतात, "अव्हेक क्रेनोटामीमध्ये रुग्णाला बेशुद्ध केलं जात नाही. शस्त्रक्रिया ज्या भागावर केली जाणार तो भाग सुन्न केला जातो आणि ट्यूमर काढताना डॉक्टर रुग्णाकडून वेगवेगळी कामं करून घेतात. शस्त्रक्रियेदरम्यान जेव्हा उपकरण आवश्यक भागाला स्पर्श करतं, तेव्हा त्या भागाकडून नियंत्रित केली जाणारी कामं थांबतात. ही बाब डॉक्टरच्या लगेच ध्यानात येते आणि मग ते सतर्क राहतात."

अशाप्रकारे डोक्यातील उपयुक्त भागाला कोणतीही हानी न पोहोचवता ब्रेन ट्यूमर काढला जातो.

इंटरनेटवर उपलब्ध असलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मध्यप्रदेशच्या ग्वाल्हेरमध्ये एका वेगळ्याच पद्धतीनं 9 वर्षांच्या मुलीवर शस्त्रक्रिया करण्यात आली. या शस्त्रक्रियेच्या माध्यमातून ब्रेन ट्यूमर काढण्यात आला आणि हे सुरू असताना मुलगी पियानो वाजवत होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटना काय आहे?

झारखंडच्या कोचांग गावातली ही घटना आहे. हे गाव खुंटी जिल्ह्यातल्या अडकी तालुक्यात आहे, पण इथं जर गाडीनं जायचं झालं तर पश्चिम सिंहभूम जिल्ह्यातल्या बंदगाव इथून जावं लागतं. इथं घनदाट जंगल असून डोगंरातून चढउतारांच्या रस्त्यानं अर्धा तास चालल्यानंतर कोचांग येतं. इथं सार्वजनिक वाहतून व्यवस्था नीट नसल्यानं लोक रस्त्यानं चालताना दिसतात.

घटना घडली 19 जून रोजी, दुपारीचे 12 वाजले होते. कोचांग चौकपासून 200 मीटर अंतरावर RC मिशनरी स्कूल आहे. या शाळेच्या परिसरात एका चिंचेच्या झाडाखाली बिगरशासकीय संस्थेची एक टीम मानव तस्करीच्या विरोधात जनजागृतीसाठी पथनाट्य सादर करत होती.

पाच मुली आणि तीन पुरुष हे पथनाट्य सादर करत होते, तर किमान 300 मुलं आणि ग्रामस्थ तिथं प्रेक्षक म्हणून जमले होते.

हे पथनाट्य सुरू असताना दोन मोटरसायकलवरून पाच जण तिथं आले. त्यांनी काही प्रश्नं विचारले आणि सर्वांना जबरदस्ती पकडून जंगलाच्या दिशेने घेऊन गेले. नाटक सादर करणाऱ्या पुरुषांना मारहाण करण्यात आली.

या घटनेची माहिती न दिल्यामुळे शाळेचे प्राचार्य फादर अल्फान्सो आईंद यांना अटक झाली आहे.

याच शाळेच्या परिसरातून या मुलींचं अपहरण करण्यात आलं.

हे सगळं घडलं तेव्हा कोचांग गावातले मार्टिन सोय तिथं उपस्थित होते. त्यांनी सांगितलं, "नाटक सुरू झाल्यानंतर ते चौकात आले होते. त्यांनी या मुलींचं अपहरण केलं. मी या गुन्हेगारांना पूर्वी या परिसरात कधी पाहिलं नव्हतं. ते कोचांगमधले नव्हते."

"सायंकाळी या टीमच्या लोकांना मारहाण झाल्याची माहिती आम्हाला कळली. त्यावेळी बलात्काराची बातमी आमच्यापर्यंत आली नव्हती. पोलीस गावात आल्यानंतर आम्हाला समजलं की या मुलींवर बलात्कार झाला आहे. शाळेचे प्राचार्य फादर अल्फान्सो आईंद यांना अटक करण्यासाठी 300 पोलीस गावात आले. यामध्ये महिला पोलीसही होते. फादर आणि दोन नन यांना ते सोबत घेऊन गेले," सोय यांनी सांगितलं.

प्राचार्यांच्या अटकेवर प्रश्न

फादर अल्फान्सो सद्गृहस्थ आहेत आणि गावातील लोक त्यांचा आदर करतात, असं सोय यांनी आम्हाला सांगितलं.

खुंटी जिल्ह्यातल्या या भागात काही दशकांपूर्वी आदिवासी समाजानं ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला आहे. त्यामुळे इथं या धर्माचा मोठा प्रभाव दिसून येतो.

मार्टिन सोय यांनी या मुलींच अपहरण होताना पाहिलं आहे.

या प्रकरणाची माहिती घेण्यासाठी कोचांगला आलेले झारखंड मुक्ती मोर्चाचे आमदार पौलुस सोरेन यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही दिवसांपूर्वी झारखंडमध्ये मानवी तस्करीविरोधात जगजागृती करणाऱ्या एका NGOशी निगडित पाच मुलींवर सामूहिक बलात्कार झाला होता. पाच मुलींचं अपहरण करून त्यांच्यावर बलात्कार करण्यात आला. तसंच संशयित आरोपींनी त्यांना लघवी पिण्यास भाग पाडलं, अशी माहिती मिळाली आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर गाजलेली हे प्रकरण नेमकं काय आहे, हे बीबीसीनं झारखंडला भेट देऊन जाणून घेतलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनास्थळाचं दृश्य

"या अपघातात 18 जणांचा मृत्यू झाला आहे, जखमी प्रवाशांना वाचवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. तसंच जखमी प्रवाशांना विविध रूग्णालयात दाखल करण्यात आलंय," असं केरळचे पोलीस महासंचालक लोकनाथ बेहरा यांनी बीबीसीला सांगितलं आहे.

अपघातात मृत्युमुखी पडलेल्या व्यक्तींच्या कुटुंबीयांना दहा लाख रुपयांची मदत देण्याचे केरळ सरकारने घोषित केले आहे.

विमान लँड करताना ते रन वे सोडून पुढे गेल्याने हा अपघात झाल्याचं केरळचे कॅबिनेट मंत्री के राजू यांनी दिली आहे.

या विमानात 191 प्रवासी होते. यामध्ये दहा लहान मुलांचाही समावेश होता. वंदे भारत योजनेअंतर्गत परदेशातील भारतीयांना मायदेशी आणण्यात येतं. एअर इंडियाचं हे विमान दुबईहून आलं होतं, असं एअर इंडियानं सांगितलं आहे.

बोईंग 737 प्रकारचं हे विमान करीपूर धावपट्टीवर संध्याकाळी 7 वाजून 41 मिनिटांनी लॅंड करत होतं. त्यावेळी हे विमान धावपट्टीवरून घसरलं.

या विमानाच्या अपघाताची चौकशी करण्यासाठी दोन समित्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. एक समिती एअर इंडियाची असेल तर दुसरी एअरपोर्ट्स ऑथॅरिटी ऑफ इंडिया. दरम्यान दुर्घटनेत अडकलेल्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं असून बचावकार्य पूर्ण झाल्याचं हवाई वाहतूक मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी सांगितलं.

दीपक साठे

पायलटचा मृत्यू

माजी मंत्री अल्फान्सो के. जे. यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये पायलटचा मृत्यू झाल्याचं म्हटलं आहे. दीपक साठे या विमानाचे पयलट होते. त्यांनी आधी एअर फोर्समध्येसुद्धा काम केलं होतं.

दीपक साठे बरेच अनुभवी पायलट होते, त्यांचं वय 58 होतं. त्यांना पेसिंडेंट गोल्ड मेडेलसुद्धा मिळलं होतं.

घटनास्थळाकडे किमान 24 रुग्णवाहिका आणि अग्निशमन दलाच्या काही गाड्या तात्काळ रवाना झाल्याची माहिती आहे.

विमानाचे दोन तुकडे झाल्याचं समजतंय पण विमानाला आग लागलेली नाही. या दुर्घटनेत काही लोकांचा मृत्यू झाला असल्याची शक्यता वर्तवली जातेय.

केरळचे मुख्यमंत्री पिनारयी विजयन यांनी या दुर्घटनेबद्दल बोलताना सांगितलं की, "करीपूर विमातळावर झालेल्या दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर पोलीस आणि फायर ब्रिगेडला तातडीने कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत. अधिकाऱ्यांना बचावकार्य तसंच वैद्यकीय मदत देण्यासाठी सूचना दिलेल्या आहेत."

एअर इंडियाने एएनआय या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार विमानात 174 प्रवासी होते आणि 6 क्रू मेंबर्स होते, ज्यात दोन पायलट्सचाही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केरळच्या कोळीकोडमध्ये एअर इंडियाच्या विमानाला अपघात होऊन 18 जणांचा मृत्यू झाला आहे. एअर इंडिया एक्स्प्रेसचं हे विमान होतं. घटनास्थळी NDRFची टीम दाखल झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनास्थळाचं दृश्य

मनसूक हिरेन प्रकरणाचा तपास अचानक एनआयएकडे देणं यात त्यांचं काहीतरी काळंबेरं आहे, असं मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

"मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर गाडीमध्ये ज्या जिलेटीन कांड्या सापडल्या. त्याचा तपास एटीएस करत होती. एटीएस चांगल्या पद्धतीने तपास करत होती. आज एकाएक परत केंद्र सरकारने हा तपास एनआयएकडे दिला. सात महिन्यापूर्वी सुशांत सिंह राजपूत प्रकरणी महाराष्ट्र पोलीस चांगला तपास करत होते. पण, एकाएक सीबीआयने त्याचा तपास हाती घेतला.

सात महिने झाले अजूनही सीबीआयने सुशांतने आत्महत्या केली की ही हत्या आहे याचा निष्कर्ष सांगू शकलेली नाही. केंद्राचा अधिकारी आहे त्यांनी तो घेतला. मनसुख हिरेन यांच्या मृत्यू प्रकरणी गुन्हा दाखल झाला आहे. विमला हिरेन यांच्या जबाबावरून खूनाचा गुन्हा दाखल करण्यात आलाय. हा तपास एटीएस करणार आहे," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी म्हटलं आहे.

फडणवीसांनी केली होती NIA तपासाची मागणी

राज्याचे विरोधीपक्ष नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी तपास NIA ला देण्याची मागणी केली होती. राज्य सरकारने ही मागणी फेटाळून लावली होती. शुक्रवारी महाराष्ट्र सरकारने स्फोटकं मिळालेल्या गाडीचं प्रकरण आणि मालक मनसुख हिरेन यांच्या मृत्यूची चौकशी एटीएसला दिली होती.

रविवारी एटीएसने मनसुख हिरेन मृत्यूप्रकरणी हत्येचा गुन्हा दाखल केला होता. महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी याबाबत सोमवारी विधीमंडळात निवेदन दिलं होतं. एटीएसने मनसुख हिरेन यांची हत्या झाल्याचा प्रथमदर्शनी संशय व्यक्त केला होता.

हा तपास NIA ने राज्याकडून परस्परच काढून घेतल्यानंतर येत्या काळात पुन्हा राज्य विरुद्ध केंद्र असा वाद निर्माण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाहीये.

5 मार्च रोजी अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात बोलताना देवेंद्र फडणवीस यांनी हे प्रकरण मांडलं होतं.

मुकेश अंबानी यांच्या अँटिलिया या निवासस्थानाच्या बाहेर जिलेटीननी भरलेली गाडी काही दिवसांपूर्वी आढळली होती. या प्रकरणाशी पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांचे काही संबंध आहेत की हा फक्त योगायोग आहे, असा प्रश्न देवेंद्र फडणवीस यांनी विचारला नेमका विचारला होता.

पोलीस अधिकारी सचिन वाझे

ते म्हणाले होते, "26 तारखेला जिलेटीनने भरलेली गाडी अंबानींच्या घराजवळ सापडली. त्यांची सुरक्षा महत्वाची आहे. ठाण्याच्या एका व्यक्तीची ती स्कॉर्पिओ कार होती. 'अगली बार पुरी फॅमिली को उडाएंगे.. ऐसीही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर स्फोटकं मिळालेल्या गाडीच्या प्रकरणाचा तपास राष्ट्रीय तपास यंत्रणकडे (NIA) सोपवण्यात आला आहे. सोमवारी केंद्रीय गृहमंत्रालयाने हा तपास एनआयएला देण्याबाबतचे आदेश जारी केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनास्थवारचं दृष्य

मृतांमध्ये सर्वाधिक शालेय विद्यार्थीच आहेत. या बसमध्ये जवळपास 60 मुलं होती. ही बस नुरपूरच्या वजीर राम सिंह स्कूलची होती.

अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सोमवारी साडेचार वाजता ही बस दरीत कोसळली. मृतांमध्ये एक ड्रायव्हर, दोन शिक्षक आहेत. उर्वरीत सर्व विद्यार्थी आहेत.

दरीत कोसळलेल्या बसला घाटातील रस्त्यावरून बघणंही कठीण होतं. यावरूनच दुर्घटनेची गंभीरता लक्षात येऊ शकते. जवळपास 100 मीटर दरीत ही बस कोसळली आहे.

कांगडाचे उपायुक्त संदीप कुमार यांनी बीबीसी पंजाबीचे प्रतिनिधी सरबजीत धालीवाल यांना माहिती देताना सांगितलं की, सहा जखमींना पठाणकोट इथल्या सिव्हिल हॉस्पिटलमध्ये पुढील उपचारासाठी पाठवण्यात आलं आहे.

इतर जखमींवर स्थानिक हॉस्पिटलमध्येच उपचार सुरू करण्यात आले आहेत, असं संदीप कुमार म्हणाले.

वजीर राम सिंह मेमोरीय पब्लिक स्कूलचे हे सर्व विद्यार्थी होते. 23 विद्यार्थ्यांसह 2 शिक्षक, बसचा ड्रायव्हर आणि एका महिलेचा अपघातात मृत्यू झाल्याची माहिती पोलीस उपायुक्तांनी दिली आहे.  मृत 23 विद्यार्थ्यांमध्ये 13 मुलं आणि 10 मुलींचा समावेश आहे.

स्थानिकांनी इतरांना वाचवण्यासाठी मोठी मदत केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं.

या प्रकरणाच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आले आहेत. तसंच मृतांच्या नातेवाईकांना पाच लाखांची मदत देखील जाहीर करण्यात आली आहे.

हेही  वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हिमाचल प्रदेशच्या नूरपूर जिल्ह्यातील मल्कवाल परिसरात एक स्कूल बसला झालेल्या अपघातात 25 विद्यार्थ्यांसह 27 जणांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनेचा व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. त्याबाबत दलित संघटनांनी अलवरच्या थानागाजीमध्ये निदर्शनं केली आहेत.

पोलिसांनी या प्रकरणात एका व्यक्तीला अटक केली आहे. चार लोकांचा शोध घेतला जात आहे. हलगर्जीपणा केल्याचा आरोप ठेवत ठाणेदार सरदार सिंह यांना निलंबित करण्यात आलं आहे.

लोकसभा निवडणूक असल्यामुळे हे प्रकरण दाबून ठेवल्याचा दावा दलित संघटनांनी केला आहे.

ही घटना 26 एप्रिलची आहे. या कृत्यात सहभागी असणाऱ्या लोकांनी व्हीडिओ व्हायरल करण्याची धमकी दिली होती. त्यामुळे पीडित दांपत्याने तोंड उघडण्याची हिंमत केली नाही.

पोलिसांची कारवाई

या घटनेमुळे संतप्त झाल्यामुळे थानागाजी भागात मंगळवारी लोकांनी निदर्शनं केली आणि राष्ट्रीय महामार्ग रोखला. यानंतर पोलिसांनी या घटनेची दखल घेतली आणि एका आरोपीला अटक केली आहे.

राज्याचे पोलीस महासंचालक कपिल गर्ग यांनी एका पत्रकार परिषदेत सांगितलं की घटनेत सहभागी असलेल्या पाच लोकांवर FIR नोंदवण्यात आली आहे. आरोपींचा शोध घेण्यासाठी पोलिसांची चौदा पथकं तयार करण्यात आली आहे.

"या प्रकरणात दिरंगाई झाली तर त्याचीही चौकशी आणि योग्य ती कारवाई करण्यात येईल," असंही ते पुढे म्हणाले.

पोलिसांनी ही घटना अतिशय गांभीर्याने घेतल्याचंही ते पुढे म्हणाले. पीडित महिलेची वैद्यकीय आणि न्यायवैद्यक चाचणी घेण्यात येत आहे.

निदर्शनात सामील असलेल्या अलवर जिल्ह्यातील दलित कार्यकर्ता चरण सिंह यांनी बीबीसीला सांगितलं की ही घटना 26 एप्रिलची आहे. पीडित महिला आपल्या पतीबरोबर मोटरसायकलवर जात होती. तेव्हा त्यांना पाच लोकांनी घेरलं आणि एक निर्जन स्थळी जाऊन नवऱ्यासमोरच पीडितेशी दुष्कर्म केलं.

पीडित परिवार

दलित संघटनेचा आरोप आहे की घटनेचा व्हीडिओ तयार करत राहिले आणि नवऱ्याला बेदम मारहाण केली. या संघटनेच्या मते पीडितेने मदतीची याचना केली. मात्र आरोपींनी त्याची दखल घेतली नाही.

निदर्शन करण्यात आघाडीवर असलेल्या आयोजकांपैकी सम्यक समाज संघाचे रामस्वरूप त्या पीडित परिवाराला भेटून आले आहेत.

या घटनेमुळे संपूर्ण कुटुंब कोलमडून पडलं आहे असं ते म्हणाले. आमचं आयुष्यच व्यर्थ झालं असं पीडित म्हणत आहेत.

दलित संघटनांची निदर्शनं

"तुम्ही पीडितांच्या अवस्थेचा विचार करू शकत नाही. ते शोकसागरात बुडाले आहेत." ते पुढे म्हणाले.

डेमोक्रॅटिक इंडिया या बिगर सरकारी संस्थेचे महेश वर्माही या निदर्शनात सहभागी होते.

वर्मा म्हणाले की जेव्हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजस्थानच्या अलवरजवळ एक दलित दांपत्याची वाट अडवून, त्यांना निर्जन स्थळी नेऊन आणि महिलेवर कथितरित्या सामूहिक बलात्कार झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनेच्या अगदी सुरुवातीलाच मूलभूत हक्क आणि कर्तव्यं यांची माहिती दिली आहे. लोकशाहीत नागरिकांच्या हक्कांना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. तो टप्पा पार पाडल्याशिवाय पुढे जाता येत नाही.

मूलभूत हक्कांवर आंबेडकरांचं मत

मूलभूत हक्कांचा सगळ्यात मोठा शत्रू भेदभाव आहे, असं आंबेडकरांचं मत होतं. त्यामुळे मूलभूत हक्कांची अंमलबजावणी योग्य प्रकारे व्हायची असेल तर सर्व प्रकारचा भेदभाव नष्ट व्हायला हवा, असं त्यांना वाटायचं. तसं झालं नाही तर मूलभूत हक्कांना काही अर्थ नाही अशी त्यांची भूमिका होती. आज त्यांच्या पुण्यतिथीच्या निमित्ताने मूलभूत हक्क आणि त्यांच्या वापरावर पुन्हा एकदा नजर टाकूया.

भारतीय राज्यघटनेने नागरिकांना सहा मूलभूत हक्क दिलेले आहेत.

राज्यघटना

समतेचा हक्क

समतेचा हक्क हा सर्वाधिक महत्त्वाचा आहे. लोकशाही प्रस्थापित होण्यासाठी हा हक्क अत्यावश्यक आहे. या हक्कांशिवाय इतर हक्कांना काहीच अर्थ उरत नाही. भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 14 ते 18 मध्ये समतेच्या हक्कांचा उहापोह करण्यात आला आहे.

कायद्यासमोर सर्व नागरिक समान आहे हे समतेच्या हक्कात मुख्यत: अंतर्भूत आहेत. याचाच अर्थ असा की कायद्याने सर्वांना सारखंच संरक्षण दिलं आहे. राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती आणि पंतप्रधान काही ठिकाणी अपवाद आहेत.

आंदोलनाचा हक्क

सार्वजनिक ठिकाणी धर्म, जात, लिंग, यावरून भेदभाव करता येणार नाही अशी तरतूद घटनेत आहे. सामाजिक आणि आर्थिक दृष्ट्या मागासलेल्या विद्यार्थी आणि स्त्रियांसाठी काही अपवादात्मक परिस्थितीत राज्य सरकार विशेष तरतुदी करू शकते.

केरळमधील सबरीमला मंदिरात महिलांच्या प्रवेशासाठी दिलेला लढा या हक्कांचं द्योतक आहे.

समान संधी ही समतेच्या हक्कातली आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मागास घटकांना आरक्षणाची तरतूद घटनेत करण्यात आली आहे. पण समाजातील सर्व घटकांना नोकरी आणि रोजगाराच्या समान संधी प्राप्त व्हाव्यात अशी तरतूद घटनेत आहे.

नोकरीतील समान संधी हा कायमच वादाचा विषय राहिला आहे. अगदी ताजं उदाहरण घ्यायचं झालं तर मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नामुळे महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगांच्या परीक्षांना स्थगिती दिली आहे. मात्र त्यामुळे सर्वच समाजघटकांना सरकारी नोकरीची वाट पहावी लागत आहे. त्यात मराठा समाजाचे उमेदवारही आहेत.

भूमिपुत्रांना प्राधान्य हा विषय कायमच वादात सापडतो. भारतातील अनेक राज्यं त्याविषयी कायदे करतात आणि त्यावरून वादंग होतो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज बाबासाहेब आंबेडकरांची पुण्यतिथी. भारतीय घटनेचे शिल्पकार म्हणून त्यांची ओळख आहे. राज्यघटनेच्या निर्मितीत अनेकांचं योगदान आहे. पण मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांचं योगदान अतिशय महत्त्वाचं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घटनेवेळी मुलगी बेशुद्धावस्थेत असल्याने आरोपींनी हिंसाचार केला नाही किंवा तिला धमकावलं नाही. त्यामुळं बलात्कार झाला नाही, असा निर्वाळा कोर्टाने दिला आहे.

स्पेनमध्ये कायद्यानुसार हिंसाचार किंवा बळाचा वापर केला तरच त्या कृत्याला लैंगिक अत्याचार किंवा बलात्कार मानलं जातं.

या पाचही दोषींना लैंगिक अत्याचारापेक्षा कमी गंभीर मानल्या गेलेल्या लैंगिक शोषणाच्या गुन्ह्याखाली शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.

कोर्टाने सर्व दोषींना 10 ते 12 वर्षांचा तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली. तर लैंगिक अत्याचाराच्या गुन्ह्यात 15 ते 20 वर्षांच्या शिक्षेची तरतूद आहे.

स्पेनमध्ये बलात्काराची व्याख्या बदलण्यावर खल सुरू आहे. शरीरसंबंध ठेवण्यास स्त्रिची स्पष्ट संमती हाच बलात्काराच्या प्रकरणांचा आधार मानला जावा का, याची समीक्षा सुरू आहे.

युरोपातल्या अनेक देशांनी गेल्या काही वर्षात बलात्कारविषयक कायद्यात बदल केले आहेत. यात संमतीशिवाय ठेवलेले शरीरसंबंध म्हणजे बलात्कार मानण्यात आला आहे. गेल्यावर्षी स्विडनने कायदा बदलला. तर डेन्मार्कमध्येही ही प्रक्रिया सुरू आहे.

अशाच एका खटल्यात स्पेनच्या सर्वोच्च न्यायालयाने लैंगिक शोषणाचं कलम बाद करून त्याहून गंभीर अशा लैंगिक अत्याचाराचं कलम लावत आरोपींना शिक्षा सुनावली होती. तरीदेखील बार्सिलोना कोर्टाने हा निर्णय दिल्याने लोकांमध्ये संतापाची भावना आहे.

निकालावर उमटल्या तीव्र प्रतिक्रिया

बार्सिलोनाचे महापौर अॅदा कोलाऊ यांनी हा 'संताप आणणारा निकाल' असल्याची प्रतिक्रिया ट्वीटरवर दिली आहे.

ते लिहितात, "मी काही न्यायाधीश नाही आणि त्यांना किती वर्षांची शिक्षा व्हायला हवी, हेदेखील मला माहिती नाही. मात्र, एक गोष्ट माहिती आहे आणि ती म्हणजे हे लैंगिक शोषण नाही तर हा बलात्कार आहे."

सूचना : या बातमीतला तपशील काही वाचकांना विचलित करू शकतो.

महिला अधिकार कार्यकर्त्यांनीही अशाच प्रकारच्या तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या आहेत. #JusticiaPatriarcal म्हणजे 'पुरूषसत्ताक निकाल' आणि #NoEsAbusoEsViolacino म्हणजे 'शोषण नव्हे तर बलात्कार', अशा प्रकारचे हॅशटॅश सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.

मॅनरेसा फेमिनिस्ट स्ट्राईक कमिटीच्या प्रवक्त्या लिला कोरोमिनास यांनी एका वृत्तपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत 'या प्रकरणात सरळ सरळ लैंगिक अत्याचार आणि बळाचा वापर झाल्याचं स्पष्ट दिसत आहे', असं म्हटलं आहे.

मास पाइस  या राजकीय पक्षाचे नेते इनिओ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्पेनमध्ये बार्सिलोना कोर्टाने अल्पवयीन मुलीवर झालेल्या सामूहिक बलात्कार खटल्यातल्या 5 आरोपींची लैंगिक अत्याचाराच्या आरोपातून निर्दोष सुटका केली. त्यानंतर स्पेनमध्ये मोठा जनक्षोभ उसळला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरकुलासाठी केलेल्या ज्या अर्जांचं व्हेरिफिकेशन झालेलं आहे, त्या त्या लाभार्थ्यांचं नाव जाहीर केलं जात आहे. जसं जसं लाभार्थ्यांची नावं मंजूर होतील, तसंतशी त्यांची नावं या यादीत समाविष्ट केली जाणार आहेत.

पण, ही यादी कशी पाहायची, प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण काय आहे. याचीच माहिती आपण पाहणार आहोत.

प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण

2022 पर्यंत देशातल्या सगळ्यांना घर उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशानं भारत सरकारनं 2016मध्ये प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण सुरू केली आहे.

या योजनेअंतर्गत 2022 पर्यंत देशभरात 2 कोटी 95 लाख घरं बनवण्याचं उद्दिष्ट ठरवण्यात आलं आहे.

या योजनेअंतर्गत 25 स्क्वेअर मीटरचं घर बांधता येतं. घर बांधण्यासाठी महाराष्ट्रासारख्या मैदानी राज्यात 1लाख 20 हजार, तर हिमाचलसारख्या पर्वतीय राज्यांमध्ये 1 लाख 30 हजार रुपये मदत दिली जाते. ही मदत लाभार्थ्यांच्या खात्यात डायरेक्ट जमा केली जाते.

मैदानी राज्यांसाठी 60 टक्के निधी केंद्र तर 40 टक्के निधी राज्य सरकार देतं, तर पूर्वेकडील राज्यात 90 टक्के निधी केंद्र तर 10 टक्के निधी राज्य सरकार देतं.

याशिवाय स्वच्छ भारत अभियानतंर्गत घरकुल लाभार्थ्यांना शौचालयासाठी स्वतंत्रपणे निधीही उपलब्ध करून दिला जातो.

घरकुलासाठी पात्र ठरलेल्या लाभार्थ्यांची यादी प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीणच्या वेबसाईटवर उपलब्ध करून दिली जाते. ही यादी कशी पाहायची याची माहिती आता पाहू.

लाभार्थी यादी कशी पाहायची?

प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीणच्या लाभार्थ्यांची यादी पाहण्यासाठी सगळ्यात अगोदर तुम्हाला pmay.nic.in असं सर्च करायचं आहे. त्यानंतर Pradhan Mantri Awaas Yojana - Gramin नावानं एक नवीन पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल. Pradhan Mantri awaas Yojana- Gramin, Guidelines आणि Cirulars असे तीन पर्याय तुम्हाला तिथं दिसतील.

यापैकी पहिल्या म्हणजेच Pradhan Mantri awaas Yojana- Gramin या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

यानंतर तुमच्यासमोर प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीणची वेबसाईट ओपन होईल.

यामध्ये तुम्हाला ग्रामीण विकास मंत्रालयाचं किती घरकुलांचं उद्दिष्ट आहे, त्यासाठी किती जणांनी नोंदणी केली आहे, त्यापैकी किती प्रस्ताव मंजूर झाले आहेत, त्यापैकी किती घरकुलांची कामं पूर्ण झाली आहेत आणि त्यासाठी किती कोटी रुपयांचा निधी लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा करण्यात आला आहे, याची माहिती दिसेल.

आता तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण अंतर्गत घरकुलासाठी अर्ज केला असेल तर आता सरकारनं साल 2020-21मधील लाभार्थ्यांची नावं जाहीर करायला सुरुवात केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरगुती हिंसाचार

नवरा दारू पितो, कधी कधी मारझोडही करतो पण बाईच्या जातीला हे चालायचंच म्हणून ती सहन करते. इतर वेळेस ठीक चालणारं तिचं आयुष्य आता पूर्णपणे बदलून गेलंय.

कोरोना व्हायरसमुळे देशभरात जो लॉकडाऊन झालाय आणि राज्यात जो कर्फ्यू लागू झालाय त्यामुळे अनिताचा नवरा आता दिवसभर घरी असतो. हाताला काम नाही, प्यायला दारू नाही आणि डोक्यात विचार यामुळे अनिताला आता रोजचाच मार खावा लागतोय. तिच्या दीड खणातल्या घरात कोंडून असल्यामुळे तिला सुटकेचा मार्गही दिसत नाहीये.

कोरोना व्हायरसच्या संक्रमणापासून वाचण्यासाठी जगभरात लॉकडाऊन आहे. घरात राहा, तरच सुरक्षित राहाल असाच संदेश सगळीकडून दिला जातोय, पण त्यांचं काय जे घरात आहेत म्हणून सुरक्षित नाहीयेत?

कोरोनाबद्दल अधिक माहिती-

कधी स्वप्नातही विचार केला नसेल अशी परिस्थिती आता उद्भवली आहे, त्यामुळे त्याच्याशी दोन हात करताना सगळ्यांना भांबावून जायला होतंय. पण अशा परिस्थितीही जे घरात अडकले आहेत, विशेषतः ज्या महिला घरगुती हिंसाचाराच्या बळी ठरत आहेत किंवा जी लहान मुलं लैंगिक शोषणाला बळी पडत आहेत त्यांचं काय? अशा परिस्थितीत त्यांनी मदत मागायची तरी कुठे?

सुजाता लवांडे, कोरो या सामाजिक संस्थेच्या महिला सक्षमीकरण विभागात काम करतात. घरगुती हिंसाचाराच्या घटनांमध्ये पीडितांना मदत देण्याचं कामही त्या करतात. त्या सांगतात, "घरातल्या बाईची परिस्थिती वाईट झाली आहे. सगळेच घरात अडकून पडल्यामुळे घरातल्या महिलेला स्वतःची अशी जागा नाहीये. त्यामुळे तिची अवस्था वाईट झालीये."

कोरो संस्था दुर्बल घटकातल्या महिलांसाठी, विशेषतः दलित आणि मागायवर्गीय महिलांसाठी काम करते. यातल्या अनेक महिला आधीपासूनच घरगुती हिंसाचाराच्या बळी ठरत आल्या आहेत.

हिंसा करणारे घरातच

वर दिलेल्या सर्व्हेनुसार महिलांवर अत्याचार करणारे त्यांच्या घरचेच असतात. 31 टक्के विवाहित महिलांना त्यांच्या नवऱ्याकडून शारीरिक, मानसिक किंवा भावनिक अत्याचार सहन करावा लागतो. 27 टक्के महिला शारीरिक अत्याचाराला सामोरं जावं लागतं तर 13 टक्के महिलांना भावनिक अत्याचाराला सामोरं जावं लागतं.

2019 साली नॅशनल फॅमिली हेल्थ सर्व्हेने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार भारतातली 15 वर्ष किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाची दर तिसरी महिला घरगुती हिंसाचाराची बळी पडली आहे. याच सर्व्हेमध्ये हेही म्हटलंय की 15 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या 27 टक्के महिलांवर शारीरिक हिंसेचा सामना केलेला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

30 वर्षांची अनिता (बदललेलं नाव) सध्या घाबरलीये. ती लोकांकडे धुणं भांडी करते आणि तिचा नवरा मिस्त्रीकाम करतो. अनेक गरीब आणि पिचलेल्या कुटुंबातील महिलांना सहन करावा लागतो तसा त्रास अनितालाही करावा लागतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घराचा चरितार्थ चालवण्याची जबाबदारी तिच्यावर असल्यामुळे कोरोना आणि लॉकडाऊनच्या काळातही तिने नोकरी बंद न करता रोज बस चालवण्याचं आपलं काम सुरूच ठेवलं आहे.

तिला याची भीती वाटत नाही का? यातून कोणता संदेश तिला द्यायचा आहे? जाणून घेऊया सुझनकडून...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लंडन शहरात सुझन बस चालक म्हणून काम करते. 2003 मध्ये इराकहून ती इथं स्थायिक झाली. तिला पंधरा वर्षांची मुलगी आहे. पण, तिचे पती मुलगी आठ वर्षांची असतानाच मरण पावले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घराची पुन्हा वाटणी करण्याची वेळ येते. पण ती कशी करायची? वेगळं होणाऱ्या भावाच्या मुलांमध्येच जायचं की नाही यावर एकमत नसतं. पण आता ठरलं, म्हणजे घर तर सोडावं लागणारच. मग जाताना काय घेऊन जायचं, काय मागे ठेवायचं याच्यावरून वाद होऊ लागतात. तेव्हा त्या भावाच्या कुटुंबातलीच एक आजी वाटाघाटींसाठी पुढाकार घेते. सर्वांना तिचा आदर वाटतो.

तिच्यावर दोन जबाबदाऱ्या असतात. त्या भावाच्या मुलांमधली भांडणं मिटवणं, आणि त्यांना सर्वांना घरातून बाहेर एक वेगळी चूल मांडून देणं. पण शब्दाला शब्द लागत जातो, हा तिढा कसा सोडवायचा, कुणाला कसं समजवायचं, हे आजीला कळेनासं होतं. तिला सगळं झेपेल का याविषयी कुणाला खात्री वाटत नाही. शेवटी ती हार मानते आणि माघार घेते.

ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांच्याबाबतीत जे घडलं ते काहीसं असंच आहे. थेरेसा 2016 साली अनपेक्षितपणे ब्रिटनच्या पंतप्रधान बनल्या होत्या. पण अवघ्या तीन वर्षांत त्यांना राजीनामा द्यावा लागला.

शुक्रवारी लंडनच्या 10 डाऊनिंग स्ट्रीट इथल्या पंतप्रधानांच्या अधिकृत निवासस्थानी त्यांनी आपला निर्णय जाहीर केला. "मी या देशाची दुसरी महिला पंतप्रधान होते, पण शेवटची नक्कीच नाही. देशाचं पंतप्रधानपद भूषवणं माझ्यासाठी अत्यंत गर्वाची गोष्ट आहे," असं म्हणताना मे यांच्या डोळ्यातून अश्रू आले.

येत्या पाच जून रोजी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ब्रिटनच्या भेटीवर जाणार आहेत. सात जूनपर्यंत थेरेसा मे सत्तेवर राहतील. त्यानंतर कंझर्व्हेटिव्ह पक्ष नव्या नेत्याच्या निवडीची प्रक्रिया सुरू करेल.

'ब्रेक्झिट'आधीच एक्झिट

राजकारण्यात सर्वोच्च पदावर पोहोचल्यावरही किती वेगवेगळ्या पातळींवर संघर्ष करावा लागू शकतो, लोकांना एकत्र आणण्यासाठी किती कौशल्य वापरावी लागतात आणि तरीही कधीकधी अपयशच येते. थेरेसा मे यांची कारकीर्द त्याचंच उदाहरण ठरू शकते.

जून 2016 मध्ये जनमत चाचणीत ब्रिटनच्या जनतेनं 'ब्रेक्झिट'च्या बाजूनं कौल दिला, म्हणजे ब्रिटननं युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडावं असा धक्कादायक निर्णय घेतला होता. त्यानंतर तेव्हाचे पंतप्रधान डेव्हिड कॅमेरॉन यांनी राजीनामा दिला. अडचणीच्या त्या वेळेस थेरेसा मे कॉन्झर्व्हेटिव्ह पार्टीच्या (हुजूर पक्ष) आणि देशाच्या नेतृत्वासाठी पुढे सरसावल्या.

एक कणखर महिला पंतप्रधान म्हणून इतिहासात नाव नोंदवण्याची संधी आणि इच्छाशक्ती त्यांच्याकडे होती. त्यासाठी त्यांनी मेहनतही घेतली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका कुटुंबातली सगळी भावंडं एका मोठ्या घरात एकत्र राहायचं ठरवतात. एका पिढीनंतर त्यातला एकजण वेगळं व्हायचं ठरवतो. सगळ्यांना धक्का बसतो, पण ते हा निर्णय मान्य करतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरात इकडची काडी तिकडे न करणारे पुरूष कोरोना संकटामुळे ओढावलेल्या लॉकडाऊनमध्ये मात्र घरकामात मदत करू लागले आहेत. यासंबंधीच्या प्राथमिक माहितीवरून तरी तसं दिसतं. मात्र, एवढ्यावरून भारतीय कुटुंबांमध्ये स्त्री-पुरूष भेद कमी होत आहे, असं म्हणता येईल का?

दिल्लीतले त्वचारोगतज्ज्ञ डॉ. राहुल नागर सांगतात की त्यांच्या घरामध्ये कुणी कुठली कामं करायची, हे ठरलेलं आहे.

त्यांच्या पत्नीही डॉक्टर आहेत. लॉकडाऊनपूर्वी घरी स्वयंपाक त्याच करायच्या आणि मुलांच्या प्रायमरी केअररही त्याच होत्या. घरी झाडू-लादी आणि भांड्यांसाठी मदतनीस ताई होत्या. स्वतः डॉ. राहुल मात्र अधून-मधून जमेल तशी मदत करायचे.

पण कोरोना संकटाने भारतातल्या मध्यमवर्गात दिसणारं हे सर्वसामान्य चित्र पूर्णपणे पालटलं. कठोर लॉकडाऊनमुळे घरी मदतनीसांचं येणंही बंद झालं.

डॉ. नागर सांगतात, "लॉकडाऊनपूर्वी माझी पत्नी पाच तास काम करायची तर मी तासभर करायचो. पण लॉकडाऊनने आमच्या संसाराची जी घडी बसली होती त्याला जोरदार धक्का दिला."

"लॉकडाऊनच्या सुरुवातीच्या दोन महिन्यात आम्ही घरातल्या कामांची जबाबदारी वाटून घेतली होती. माझी पत्नी सरकारी डॉक्टर असल्याने तिला घरी थांबता येत नव्हतं. तिला खूप काम होतं. त्यामुळे मीच घरी थांबलो आणि घरच्या कामांची जबाबदारी उचलली."

"बेबीसिटिंग केलं, मुलाचे ऑनलाईन क्लासेस घेतले, त्याला आंघोळ घालणं, खाऊ-पिऊ घालणं केलं. सुरुवातीचे संपूर्ण दोन महिने झाडू-लादी मीच केलं. मी स्वयंपाकही करून बघितला."

आता मात्र लॉकडाऊनचे निर्बंध थोडे शिथील झाले आहेत. मदतनीस ताई घरी येऊ लागल्या आहेत. त्यामुळे डॉ. राहुल नागर यांनीही आठवड्यातून काही दिवस क्लिनिकमध्ये जायला सुरूवात केली आहे. मात्र, त्यांच्या मुलाचे दोन तास ऑनलाईन क्लास असतात. ही जबाबदारी आजही तेच पार पाडतात.

"लॉकडाऊन शिथील झाल्यापासून माझी पत्नी आणि मी आम्ही सारखाच वेळ घरकामासाठी देतो", डॉ. राहुल हसत हसत सांगतात.

ही एकट्या डॉ. राहुल नागर यांची कहाणी नाही. डेटावरून असं दिसून येतं की भारतीय पुरुषांनी लॉकडाऊनच्या पहिल्या महिन्यात म्हणजे एप्रिलमध्ये घरकामात पूर्वीपेक्षा खूप जास्त मदत केली.

सेंटर फॉर मॉनिटरिंग इंडियन इकॉनॉमी (CMIE) या संस्थेनी ही माहिती गोळा केली आहे. अशोका विद्यापीठातल्या अर्थशास्त्राच्या प्राध्यापिका अश्विनी देशपांडे यांनी डिसेंबर 2019 ते एप्रिल 2020 या काळातल्या डेटाचं विश्लेषण केलं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात स्त्री-पुरूष असमानतेची दरी मोठी आहे. पुरूषी वर्चस्वाची मानसिकता पावलोपावली दिसते. घरकामही त्यापैकीच एक.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरातली कामं महिलांनीच करावीत असा नियम नाही.

कोर्टानं एका व्यक्तीला आदेश दिला की, लग्न झाल्यानंतर आजपर्यंत म्हणजे गेल्या पाच-सहा वर्षात पत्नीनं घरात केलेल्या कामाची तिला नुकसान भरपाई दे. या प्रकरणात या पतीकडून पत्नीला 5.65 लाख रुपये देणं अपेक्षित आहे.

मात्र, या निर्णयामुळे चीनसह जगभरात चर्चेला तोंड फोडलं आहे. चीनमधील सोशल मीडियावर तर यावर तुफान चर्चा सुरू आहे.

काही लोकांच्या मते, घरातलं काम करण्याच्या बदल्यात महिलांना नुकसान भरपाई घेण्याचा कुठलाच अधिकार नाही. काही लोकांच्या मते, महिला करिअरशी संबंधित संधी सोडून रोज तासन् तास घरातलं काम करते, तर तिला नुकसान भरपाई का मिळू नये?

याआधी जानेवारी महिन्यात भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने एका निर्णयात म्हटलं होतं की, "गृहिणींचं काम कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीत हातभार लावतं आणि देशाच्या अर्थव्यवस्थेतही योगदान देतं."

आणि हे काही कुठल्या कोर्टाने पहिल्यांदाच नमूद केलेलं नाही. भारत, चीनसह पाश्चिमात्य देशांमधील कोर्टांनीही गृहिणींच्या कामांचा आर्थिक उत्पन्नात महत्त्वाचा वाटा असल्याचं नमूद केलंय.

मात्र, एवढं सारं होऊनही घरातल्या कामांना जीडीपीमधील योगदान म्हणून पाहिलं जात नाही. तसंच, नोकरी किंवा व्यवसायाला समाजात जितकं महत्त्व दिलं जातं, तेवढं घरातल्या कामांना महत्त्व दिलं जात नाही.

अशावेळी एक प्रश्न निश्चितच उपस्थित होतो, तो म्हणजे, जर महिलांनी घरातलं काम सोडून व्यवसाय किंवा नोकरी करायचं ठरवलं, तर काय होईल?

घरातली काम किती महत्त्वाचं?

जगातल्या अनेक महिला याच प्रश्नाशी लढताहेत की, गृहिणी म्हणून करत असलेल्या कामाला सन्मान का मिळत नाही? पुरुषांनी केलेल्या कामालाच इतका सन्मान का मिळतो?

खरंतर महिला पुरुषांच्या तुलनेत जास्त तास काम करतात.

अनेक वर्षे पत्रकारिता करता करता घरातल्या कामांशी संबंधित जबाबदाऱ्या सांभाळणाऱ्या कृतिका स्वत: या प्रश्नाचं उत्तर शोधत आहेत.

घरातली कामं

त्या म्हणतात, "लोक घरातल्या कामाला महत्त्व का देत नाहीत, हे मला कधीच समजलं नाही. घरातलं काम मुळी कामच नाही, असं मानलं जातं. खरंतर घरातलं काम सोपं नसतं. घरात एखाद्याला निश्चित वेळेला औषध द्यायचं असेल, तर ते करावं लागतं. जेवण बनवायचं असेल, तर ते बनवावं लागतं. यातून सवड मिळत नाही."

"हे सर्व झाल्यानंतरही संध्याकाळी कुणाला भूक लागली, तर तेही करणं आलंच. खरं सांगायचं तर घरात काम करणाऱ्या महिलांना 'अलादिनचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधील एका कोर्टानं घटस्फोटाशी संबंधित प्रकरणात ऐतिहासिक निर्णय दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरातल्या नळांच्या पाईप्समध्ये याचे पुरावे सापडतील.

संशोधकांना या सूक्ष्मजीवांमध्ये जास्त रस आहे. हे एक प्रकारचे मायक्रोबॅक्टेरिया आहेत जे नळाच्या पाण्यात जोमाने वाढतात.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपण शॉवर घेतो तेव्हा अक्षरशः सूक्ष्मजीवांनी आंघोळ करतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरातील आर्थिक परिस्थिती सावरण्यासाठी त्यांनी टायर पंक्चरचा व्यवसाय सुरू केला.

पती दारू पीत होते, म्हणून मुलांना शिकवण्यासाठी मी पंक्चरचा व्यवसाय सुरू केला, असं त्या सांगतात.

मी हिणवणाऱ्या लोकांच्या बोलण्याकडे लक्ष दिलं नाही, असंही त्या सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बेबीताई आवळे कोल्हापूरमधल्या तिळवणी गावात राहतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: घरातील गादीवर विश्रांती घेणारी वाघीण

राज्यातील काझिरंगा राष्ट्रीय अभयारण्यात सुद्धा महापुराने थैमान घातल्याचं दिसून आलं. महापुराच्या तडाख्यात आतापर्यंत 92 प्राणी मृत्युमुखी पडल्याचं समोर आलं आहे.

या सगळ्या घडामोडींदरम्यान एक वाघिणीने महापुरातून आपला जीव वाचवण्यासाठी रहिवासी भागात धाव घेतली. थकलेल्या वाघिणीने एका स्थानिकाच्या घरात प्रवेश करून तिथल्या गादीवर विश्रांती घेतल्याचं आढळून आलं.

'एकेकाळी माझी 12 एकर जमीन होती आता आम्ही रस्त्यावर आलोय'

राहुल गांधींनी ट्वीट केलेले फोटो आसाम-बिहार पूरग्रस्तांचे नाहीत?-फॅक्ट चेक

या शोधामुळे बचावली समुद्रातली लाखो जहाजं

घटनेची माहिती मिळताच वनविभागाचे अधिकारी त्याठिकाणी दाखल झाले. त्यांनी वाघिणीला घरातून सुरक्षितपणे बाहेर काढून तिची रवानगी जंगलाच्या दिशेने केली.

वाईल्ड लाईफ ट्रस्ट ऑफ इंडिया (WTI) ने दिलेल्या माहितीनुसार, गुरूवारी सकाळी राष्ट्रीय अभयारण्यापासून 200 मीटर अंतरावर महामार्गाजवळ वाघिण थकलेल्या अवस्थेत आढळून आली. अखेरीस जवळच्याच एका घरात विश्रांती घेण्यासाठी तिने प्रवेश केला.

"एका दुकानाशेजारी असलेल्या घरात वाघिणीने सकाळी साडेसातच्या सुमारास प्रवेश केला. त्यानंतर दिवसभर ती घरातच झोपून होती," असं वाघिणीला बाहेर काढण्याच्या कामात महत्त्वाची भूमिका बजावलेल्या रतिन बर्मन यांनी सांगितलं.

"ती अत्यंत थकलेली होती. तिने संपूर्ण दिवस झोप काढून आपला थकवा दूर केला," असं ते म्हणाले.

घरमालक मोतीलाल यांचं शेजारीच दुकान आहे. वाघीण घरात येत असल्याचं पाहून त्यांनी लागलीच घरातून पळ काढला.

बर्मन सांगतात, "थकलेली वाघीण विश्रांती घेत असताना कुणीच तिला त्रास दिला नाही हे महत्त्वाचं आहे. या भागात वन्य प्राण्यांबाबत आदर आणि आपुलकी आहे."

याला दुजोरा देत मोतीलाल म्हणाले, "वाघिणीने विश्रांती घेतलेली बेडशीट आणि उशी कायम जतन करून ठेवणार आहे."

दुपारनंतर डब्ल्यूटीआयच्या अधिकाऱ्यांना घटनास्थळी पाचारण करण्यात आलं. वाघिणीच्या सुटकेसाठी योग्य ती तयारी करण्यात आली.

एका तासासाठी महामार्ग बंद ठेवण्यात आला. फटाक्यांचा आवाज करून वाघिणीला उठवण्यात आलं. अखेरीस सायंकाळी साडेपाचच्या सुमारास वाघिणीने आपली झोप पूर्ण केली आणि महामार्ग ओलांडून ती जंगलाच्या दिशेने निघून गेली.

बर्मन सांगतात, वाघिण जंगलाच्या दिशेने निघून गेली असली तरी तिने जंगलात प्रवेश केला किंवा नाही ते अजूनही स्पष्ट...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या आसाममध्ये महापुराने हाहाकार माजला आहे. अनेक जिल्ह्यांना महापुराचा फटका बसला आहे.