डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र

कोव्हिड-19च्या या काळात BAMS डॉक्टर्स मागे न हटता सेवा बजावत आहेत, पण सरकारी पातळीवर आमची उपेक्षा केली जाते, अशी तक्रार सध्या राज्यातले आयुर्वेदिक डॉक्टर्स करत आहेत. त्यांच्यातल्या असंतोषाचं प्रमुख कारण आहे, एमबीबीएस डॉक्टरांपेक्षा त्यांना कमी मिळणार मानधन.

गेल्या महिन्यात कोव्हिड-19शी लढणाऱ्या कंत्राटी तसंच बंधपत्रित वैद्यकीय अधिकाऱ्यांचं मानधन सरकारने वाढवलं, पण याला फक्त MBBS डॉक्टर्स पात्र ठरणार आहेत.

त्यामुळे राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य अभियानाअंतर्गत कार्यरत असणारे BAMS डॉक्टर्स, नर्सेस, फार्मसिस्ट तसंच इतर वैद्यकीय स्टाफ याला पात्र ठरणार नाहीत.

आठ एप्रिलला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी आपल्या भाषणात म्हटलं होतं की, आम्ही राज्यात फिव्हर क्लिनिकची स्थापना करणार.

आयुर्वेदिक तसंच युनानी डॉक्टरांना कोरोना व्हायरसविरोधातल्या लढ्यात सहभागी होण्याचं आवाहनही त्यांनी केलं होतं. त्यानुसार अनेक डॉक्टरांनी रजिस्ट्रेशन केलं, अनेकांना वेगवेगळ्या ठिकाणी रूजू होण्याच्या ऑर्डर्स आल्या पण काम करूनही सरकार उपेक्षा करत असल्याचा या डॉक्टरांचा आरोप आहे.

डॉ. पंचभाई म्हणतात, "माझी ड्युटी सध्या कोव्हिड केअर सेंटरमध्ये (CCC)आहे. इथे सौम्य लक्षणं असलेले पेशंट, संशयित कोरोना पेशंट, तसंच कोरोना पेशंटच्या घरचे दाखल झालेले असतात. अशांचे स्वॅब घेण्यापासून ते त्यांना औषधं देण्यापर्यंत सगळी कामं आम्ही BAMS डॉक्टर्स करतो."

पंचभाई सांगतात "आमच्यापैकी अनेक डॉक्टर्स डेडिकेडेट कोरोना सेंटर (DCC)मध्ये कर्तव्य बजावत आहेत. आम्हीही तेच काम करतो जे MBBS डॉक्टर्स करतात. तितकीच रिस्क घेतो, तेवढेच तास दवाखान्यात असतो, पीपीई किटमध्ये आमचंही अंग घामाने भिजून निघतं, तरीही आम्हाला MBBS डॉक्टरांच्या एक तृतीयांश इतका पगार दिला जातो. आज नव्याने दाखल झालेल्या MBBS डॉक्टरांना 70 हजार पगार आणि आम्ही 12 वर्ष काम करून आम्हाला 26 हजार पगार, हा कुठला न्याय आहे?"

डॉ. पंचभाई याआधी मालेगावमध्ये फिव्हर क्लीनिकमध्ये कार्यरत होते. सर्दी, खोकला ,ताप असणाऱ्या पेशंटची तपासणी करणं आणि कोरोनासदृश्य लक्षणं आढळली तर सिव्हिल हॉस्पिटलला रेफर करणं हे त्यांचं मुख्य काम.

तेव्हाचे अनुभव विशद करताना ते म्हणतात, "त्या परिस्थितीत काम करणं फार अवघड होतं. लोकांमध्ये फोबिया आणि सरकारी यंत्रणांविषयी अनास्था होती. तेव्हा घरोघरी जाऊन, लोकांचं काउन्सिलिंग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"नाशिक जिल्ह्यातल्या एका तालुक्यात कोव्हिड सेंटरमध्ये सेवा बजावताना आमच्या एका सहकाऱ्याला कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झाला. हा धक्का होता तरी त्यातून बरे होऊन ते तीन दिवसांपूर्वी कामावर रूजू झाले. याची कोणी दखल घेतली का? नाहीच," डॉ. दिनेश पंचभाई सांगतात. ते आयुर्वेदिक (BAMS)डॉक्टर आहेत आणि सध्या नाशिकमधल्या कोव्हिड केअर सेंटरमध्ये सेवा बजावत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वेबसाईटवर दिलेल्या माहितीनुसार, ज्या मुलांच्या पालकांचं कोरोनामुळे निधन झालं आहे, अशा मुलांना वयाची 18 वर्षं पूर्ण केल्यानंतर दरमहा स्टायपेंड (ठरावीक रक्कम) देण्यात येईल. तसंच ही मुलं 23 वर्षांची झाल्यानंतर त्यांना पीएम केअर्समधून 10 लाख रुपयांचा निधी देण्यात येईल, असं पंतप्रधान  कार्यालयानं जाहीर केलं आहे.

तसंच या मुलांना मोफत शिक्षण मिळेल याची खात्री बाळगली जाईल. तर उच्च शिक्षणासाठी या मुलांना शैक्षणिक कर्ज मिळावं यासाठी मदत केली जाईल आणि या कर्जारील व्याज पीएम केअर्समधून फेडलं जाईल, असंही पंतप्रधान कार्यालयानं स्पष्ट केलंय.

या मुलांना वयाच्या 18 वर्षापर्यंत आयुष्यमान भारत योजनेअंतर्गत 5 लाख रुपयांचा मोफत आरोग्य विमा मिळेल आणि यावरील प्रीमियम पीएम केअर्समधून भरला जाईल, असंही पंतप्रधान कार्यालयानं म्हटलंय.

पीएम केअर्स फंड

कोव्हिड-19 च्या विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी भारतात 24 मार्चपासून लॉकडाऊन लागू करण्यात आला. त्यानंतर 27 मार्च 2020 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'प्राईम मिनिस्टर्स सिटिझन असिस्टन्स अँड रिलीफ इन इमर्जन्सी सिच्युएशन फंड'ची सुरुवात केली. 'PM केअर्स फंड' या सुटसुटीत नावानं हा फंड ओळखला जातोय.

"सर्व भारतीयांना मी विनंती आहे की, PM केअर फंडमध्ये देणगी द्या," असं आवाहन करणारं पंतप्रधान मोदींनी ट्वीटही केलं होतं.

या निधीमुळे कोरोनाविरुद्धच्या लढाईसह अशाच तणावाच्या स्थितींशी लढण्यासाठी बळ मिळेल, तसंच निरोगी भारत बनवण्यासाठी हे सर्व महत्त्वाचं असेल, असंही मोदी म्हणाले होते.

मोदींच्या आवाहनानंतर उद्योजक, सेलिब्रेटी, कंपन्या आणि सर्वसामान्य लोकांकडून शक्य तितकी भरघोस मदत देण्यास सुरुवात झाली.

मात्र PM  केअर्स फंड सुरुवातीपासून वादात अडकला होता. 1948 सालापासून सुरू असलेला पंतप्रधान मदतनिधी म्हणजेच PM नॅशनल रिलीफ फंड (PMNRF) असताना PM केअर्स फंडाची गरज काय, असा प्रश्न उपस्थित केला गेला.

PM केअर्समध्ये जमा झालेला निधी PMNRF मध्ये वळवला पाहिजे, अशी मागणी काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी केली. शिवाय, हा सर्व निधी स्थलांतर करणाऱ्या मजुरांच्या कल्याणासाठी वापरला गेला पाहिजे, अशीही काँग्रेसनं मागणी केली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ज्या मुलांचे पालक म्हणजेच आई-वडील अशा दोघांचंही कोरोनामुळे निधन झालं आहे, अशा मुलांसाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'PM-CARES for Children' ही योजना जाहीर केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र

मध्य थायलंडच्या खाओ याई नॅशनल पार्कच्या स्थानिक अधिकाऱ्यांनुसार गेल्या आठवड्यात झालेल्या या घटनेत सुरुवातीला फक्त 6 हत्ती मृत झाल्याचं दिसलं होतं.

मात्र ड्रोनच्या माध्यमातून अजून पाच हत्तींच्या मृतदेहांचा शोध लागला आहे. ज्या ठिकाणी या हत्तींचा जीव गेला त्याला जागेला स्थानिक भाषेत 'नरकाचा धबधबा' असं म्हणतात.

समुहात राहणारा आणि एकमेकांच्या मदतीसाठी तत्परतेने धावून जाणारा प्राणी अशी हत्तींची ओळख आहे. वेळप्रसंगी प्राणांची बाजी लावून हा प्राणी कळपातल्या इतर हत्तींची मदत करतो.

दक्षिण थायलंडमधल्या खाओ याई राष्ट्रीय अभयारण्यात 3 वर्षांचं हत्तीचं एक पिल्लू पाय घसरून धबधब्यात पडलं. त्याला वाचवताना या हत्तींचा मृत्यू झाल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

हाईव नॅरॉक (नरकाचा धबधबा) असं या धबधब्याचं नाव आहे. नावावरूनच या धबधबा किती धोकादायक असेल, याची कल्पना येते. याठिकाणी यापूर्वीही अशा घटना घडल्या आहेत.

1992 सालीसुद्धा 8 हत्तींचा एक कळप या धबधब्यात पडून सर्वच्या सर्व हत्तींचा मृत्यू झाला होता.

थायलॅंडमध्ये घडलेल्या दुर्घटनेत सहा हत्तींनी गमावला जीव (छायाचित्र- थायलंड नॅशनल पार्क)

शनिवारी हत्तींचा एक कळप या धबधब्याकडे जाणारा मार्ग अडवून उभे होते, तेव्हा अधिकाऱ्यंना पाचारण करण्यात आलं, अशी माहिती थायलंडच्या नॅशनल पार्क, वाईल्डलाईफ अँड प्लँट कॉन्झरव्हेशन विभागाने दिली आहे.

अधिकाऱ्यांनी शोधमोहीम सुरू केल्यानंतर तीन तासांनी 3 वर्षांच्या हत्तीचा मृतदेह धबधब्यात आढळला आणि जवळच इतर पाच हत्तींचे मृतदेहही आढळले.

हे प्राणी संरक्षण आणि अन्न शोधण्यासाठी एकमेकांवर अवलंबून असतात. त्यामुळेच कळपात उरलेल्या हत्तींना पुढे अनेक अडचणी येतात, असं थायलंडच्या वाईल्डलाईफ फ्रेंड्स फाऊंडेशनचे संस्थापक एडविन विक यांनी सांगितलं.

शिवाय, हत्ती दुःखाची भावना दर्शवू शकतात. त्यामुळे ही घटना कळपातल्या इतर हत्तींसाठी भावनिकदृष्ट्या मोठा आघात ठरणार आहे.

विक यांनी बीबीसीला सांगितलं, "हे म्हणजे तुमचं निम्मं कुटुंब गमावण्यासारखं आहे."

ते पुढे म्हणतात, "यात तुम्ही काहीच करू शकत नाही. दुर्दैवाने हे निसर्गनिर्मित आहे."

एशियन हत्तींचं घर अशी ओळख असलेल्या थायलंडमध्ये आजघडीला केवळ 7,000 एशियन हत्ती उरले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

धबधब्यात पडलेल्या पिल्लाला वाचवताना 11 हत्तींचा जीव गेल्याची घटना थायलंडमध्ये घडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक छायाचित्र (ऑशविट्झ छळछावणीचं संग्रहित छायाचित्र)

ट्विटर या मायक्रोब्लॉगिंग साईटचे सहसंस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी जॅक डॉर्सी यांच्याबाबतीत असंच घडलंय. जॅक यांचंच ट्विटर अकाऊंट हॅक झाल्याने घरचं झालं थोडं अशी अवस्था झाली आहे.

'चकलिंग स्क्वॉड' असं नाव असलेल्या हॅकर्सच्या टोळीने जॅक यांचं अकाऊंट हॅक केल्याचं म्हटलं आहे.

अकाऊंट हॅक केल्यानंतर या टोळीने अत्यंत आक्षेपार्ह शब्दांत 15 मिनिटं अनेक ट्वीटचा भडिमार केला. थोड्याच वेळात जॅक यांना झालेला प्रकार लक्षात आला. जॅक यांचं अकाऊंट पूर्ववत झाल्याचं ट्विटरने म्हटलं आहे. ट्विटरच्या यंत्रणेला कोणताही धोका नाही, असंही कंपनीने म्हटलं आहे.

'होलोकास्ट'चा उल्लेख करत जॅक यांच्या अकाऊंटवरून ज्यू समुदायाविरोधातला मजकूर टाकण्यात आला. ट्विटरच्या मुख्यालयात बाँब ठेवण्यात आल्याचं एका पोस्टमध्ये म्हटलं होतं.

या हॅकिंग हल्ल्यासंदर्भात कोट्या, खिल्ली उडवण्यासाठी स्वतंत्र वेबसाईट सुरू करण्यात आली होती. मात्र थोड्या वेळात ही वेबसाईट बंद करण्यात आली.

ट्वीटर

दरम्यान, चकलिंग स्क्वॉडने याआधी ब्युटी ब्लॉगर जेम्स चार्ल्स, युट्यूब पर्सनॅलिटी डेसमंड अमोफा यांचे अकाऊंट हॅक केले होते.

चकलिंग स्क्वॉडने डॉर्सी यांच्या अकाऊंटवर ताबा कसा मिळवला, हे समजू शकलेलं नाही. थर्ड पार्टी अॅप यंत्रणेतील त्रुटीमुळे हा प्रकार झाला असावा, अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.

जॅक डॉर्सी

डॉर्सी यांचं अकाऊंट हॅक केल्यानंतर क्लाऊडहॉपर या प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून मेसेज पोस्ट करण्यात आले. ट्विटरने 2010 मध्ये SMS इंटिग्रेशनसाठी क्लाऊडहॉपर प्लॅटफॉर्म मालकी हक्क घेतले होते.

जॅक यांचे 42 लाखहून अधिक फॉलोअर्स आहेत. त्यांच्यासाठी हा नामुष्की ओढवणारा प्रसंग आहे. अकाऊंट हॅक होऊ नये म्हणून डॉर्सी यांनी पुरेशी काळजी घ्यायला हवी होती, असं सायबर सुरक्षातज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

जॅक डॉर्सी यांनी काही भारतीय महिला पत्रकार, लेखिका आणि विचारवंतांबरोबर एक बैठक घेतली, ज्यात काही चर्चा झाली आणि त्या बैठकीनंतर काढलेला हा फोटो समोर आला.

गेल्या वर्षी डॉर्सी भारतात एका वेगळ्या कारणावरून वादाच्या भोवऱ्यात सापडले होते.

नोव्हेंबर 2018 मध्ये डॉर्सी भारतात आले होते तेव्हा त्यांनी काही भारतीय महिला पत्रकार, लेखिका आणि विचारवंतांबरोबर एक बैठक घेतली होती. त्या बैठकीनंतर काढलेला एक फोटो समोर आला होता, ज्यात जॅक एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अकाऊंट हॅक होऊ नये यासाठी सोशल मीडिया साईट्सद्वारे वेळोवेळी सूचना केल्या जातात. अकाऊंटचा दुरुपयोग होऊ नये यासाठी उपाययोजना सांगितल्या जातात. मात्र जी मंडळी या सूचना देत असते, त्यांचेच अकाऊंट हॅक झाले तर...?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक फोटो

आमच्या मनात भीती निर्माण झाली आहे. माझा मुलगा दहावीत आहे. घरातही आम्ही सतत हीच चर्चा करत असतो. परीक्षा नाही म्हटल्यावर मुलंही अभ्यासाकडे लक्ष देत नाहीत. काय करायचे आम्ही?" अर्चना राजपूत यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेच्या पार्श्वभूमीवर उद्धव ठाकरे सरकारने दहावीची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला. हा निर्णय घेऊन आता महिना उलटला. पण दहावीच्या लाखो विद्यार्थ्यांचे निकाल कसे जाहीर होणार? आणि अकरावीचे प्रवेश कसे करणार? याबाबत मात्र राज्य सरकारने अद्याप अंतिम धोरण ठरवले नाही.

गुरुवारी (20 मे) मुंबई उच्च न्यायालयानेही राज्य सरकारला याच मुद्यांवरून फटकारलं. दहावीची परीक्षा रद्द करणे हा निर्णय अशैक्षणिक असल्याची भूमिका घेत धनंजय कुलकर्णी यांनी राज्य सरकारच्या निर्णयाला आव्हान देणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयात दाखल केली.

यावर सुनावणी दरम्यान उच्च न्यायालयाने राज्य सरकारसमोर अनेक प्रश्न उपस्थित केले. बारावीची परीक्षा होऊ शकते तर दहावीची का नाही? दहावीच्या मुलांचे मूल्यमापन कसं करणार आहात? असे सवाल न्यायालयाने बोर्डाला आणि राज्य सरकारला केले.

दहावीच्या लाखो विद्यार्थ्यांवर आता परीक्षेच्या निर्णयाची टांगती तलवार कायम आहे.

तेव्हा दहावीच्या 16 लाख विद्यार्थ्यांबाबत राज्य सरकारचे नेमके धोरण काय आहे? दहावीची परीक्षा होणार का? विद्यार्थ्यांना मार्क कसे द्यायचे यावरून शिक्षण विभागात गोंधळ का उडाला आहे? दहावी आणि अकरावीबाबत निर्णय घेण्यास महाविकास आघाडी सरकारला विलंब होतोय का? असे अनेक प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित झाले आहेत.

मुंबई उच्च न्यायालयाने नेमकं काय म्हटलंय?

'परीक्षा घ्यायचीच नाही ही भूमिका योग्य नाही', असे निरीक्षण मुंबई उच्च न्यायालयाने नोंदवले.

दहावीची निकाल केवळ अंतर्गत मूल्यमापन करून कसा जाहीर केला जाऊ शकतो? असाही प्रश्न न्यायालयाने उपस्थित केला.

मैत्री, दहावीची विद्यार्थी

याचिकाकर्ते धनंजय कुलकर्णी यांचे वकील उदय वारुंजीकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "मुंबई उच्च न्यायालय म्हणाले, शिक्षणाचा खेळखंडोबा चालवलेला आहे. विद्यार्थ्यांचे भवितव्य खराब करू नका. परीक्षा केव्हा घेणार आहात ते सांगा? 12 मे रोजी जारी केलेला परीक्षा रद्द केल्याचा शासन निर्णय आम्ही का रद्द करू नये? हे सांगा असं न्यायालयाने विचारलं. बारावीची परीक्षा घेताय तर दहावीची परीक्षा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"दीड महिना झाला आम्हाला सांगून की परीक्षा रद्द केली आहे. पण पुढे काय? अकरावीचे प्रवेश कसे होणार? पालक म्हणून आम्ही काय करायचं आम्हालाच कळत नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधिक फोटो

पण ही गोड बातमी आईला न सांगता तरी कसं राहाणार? म्हणून रॉबिनने या जगात नसलेल्या तिच्या आईला एक हृदयस्पर्शी पत्र लिहिलं.

प्रिय आईस,

आमच्या छोटूकल्याचा जन्म झाला तेव्हा चांगलच उकडत होतं. जुलै महिन्यातली रात्र होती ती. माझे डोळे जागरणाने लाल झाले होते, आम्ही खूप थकलेलो होतो पण आमच्या आनंदाला पारावार उरला नव्हता.

हॉस्पिटल कुठे होतं माहितेय? तू आणि बाबा पहिल्यांदा भेटलात त्या चेल्सापासून हाकेच्या अंतरावरच. ज्या लाल विटांच्या घरात तुम्ही आयुष्यभर एकमेकांची साथ दिलीत ते घरसुद्धा अगदी जवळ होतं तिथून.

टेडीचा, माझ्या मुलाचा जन्म झाला तेव्हा मला बराच त्रास झाला. त्या पठ्ठ्याने माझे दिवस भरल्यानंतरही तब्बल 12 दिवस लावले जगात यायला. (त्याच्या भविष्यातल्या सवयींची ही झलक नसली म्हणजे मिळवलं.) तो माझ्या पोटातच खूश होता, त्यामुळे तर अक्षरशः डॉक्टरांना त्याला ओढून बाहेर काढावं लागलं.

मला वाटलं त्याने तुझ्यासारखं दिसावं, पण तो तसा दिसत नाही. एवढंच काय, तो माझ्यासारखा किंवा माझा नवरा अँडीसारखाही दिसत नाही. आतापासूनच त्याचं स्वतःचं असं व्यक्तिमत्व आहे.

माझा जन्म झाला तेव्हा तुलाही एवढाच त्रास झाला का गं? मला माहितेय माझ्या वेळेस तुझी काही नॉर्मल डिलिव्हरी झाली नाही. माझ्या मुलाच्या वेळेस माझंही तसंच होईल अशी मला भीती होतीच.

रॉबिनची आई आणि रॉबिन

किती किती प्रश्न आहेत मला, काय सांगू. मला असं का होतंय? असं का वाटतंय? त्याने हे केलं तर चालेल ना? याचा रंग हा असाच असतो का? त्याच्या तोंडात द्यायच्या खेळण्यांच काय? त्याने रडू नये म्हणून त्याला चोखायला दिलेल्या पॅसिफायरचं काय? त्याला द्यायच्या औषधांचं आणि बेबीफूडचं काय? त्याला नॅपी रॅश आले तर?

तू जवळ होतीस तेव्हा तुला हे प्रश्न विचारण्याचा विचारच कधी डोक्यात आला नाही. विशीत तर होते मी. आणि तेव्हा मूल वगैरे होऊ द्यायचा विचारही नव्हता डोक्यात. आणि तुझ्या शेवटच्या दिवसात माझ्याविषयी आणि माझ्या भविष्याविषयी तुझ्याशी कसं काय बोलू शकले असते मी?

त्या दिवसात माझं सगळं लक्ष तुला वेळेवर औषधं देण्यात, तू जेवणार नाहीस हे माहित असतानाही तुझ्यासाठी स्वयंपाक करण्यात आणि तुला शेवटचं भेटायला येणाऱ्या नातेवाईकांचं, आल्यागेल्याचं करण्यात असायचं.

हे कमी की काय म्हणून मला बाबांकडेही बघावं लागायचं. विशेषतः त्यांना स्मृतिभ्रंश झाल्यापासून तर त्यांना सांभाळणं सोपं नव्हतंच....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही आठवड्यांपूर्वी जेव्हा तिच्या मुलाचा जन्म झाला तेव्हा रॉबिन हॉलिंगवर्थला ती गोड बातमी सगळ्यांत आधी तिच्या आईला सांगायची होती. पण ती सांगू शकली नाही कारण तिच्या आईनं या जगाचा निरोप घेऊन 10 वर्षं झाली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतिनिधीक फोटो

यापैकी दोन हॉस्पिटल्सचं काम सुरू झालं असून तिसऱ्याचं काम लवकरच सुरू करण्यात येणार आहे. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पुण्यात झालेल्या आढावा बैठकीत या हॉस्पिटल्ससाठी 25 ऑगस्टची डेडलाईन दिली होती.

पुणे शहर आणि परिसराची कोरोनाची परिस्थिती दिवसेंदिवस चिंताजनक होत चालली आहे. दिवसभराची बाधितांची संख्या आता मुंबईच्याही पुढे जाते आहे. पण वाढणाऱ्या संख्येच्या तुलनेमध्ये आवश्यक बेड्स आणि व्हेटिंलेटरची कमतरता पुण्यात भासते आहे. त्यामुळे मुंबईत जशी उभारली तशी तीन जम्बो हॉस्पिटल्स युद्धपातळीवर उभारण्याचा निर्णय सरकारनं घेतला आहे.

यातल्या २ हॉस्पिटल्सचं काम सुरू झालं असून 19 ऑगस्टपर्यंत ती पूर्णपणे कार्यरत होतील असं जिल्हा प्रशासनानं सांगितलं आहे.

पुणे शहरातल्या कोव्हिडच्या परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी आणि त्यानुसार निर्णय घेण्यासाठी गुरुवारी (30 जुलै) मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे पुण्यात होते. उपमुख्यमंत्री अजित पवार आणि इतर मंत्री, लोकप्रतिनिधींसोबत झालेल्या या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.

पुणे जिल्ह्यात रुग्णांचा आकडा 80 हजारांपर्यंत पोहोचला आहे. त्यामुळे तयार करण्यात येण्याऱ्या सुविधा जिल्हा प्रशासन आणि जिल्ह्यातली दोन महानगरपालिका क्षेत्रं अशा मिळून तयार होणार आहेत.

या तीनही जम्बो हॉस्पिटल्ससाठी 300 कोटी रुपये खर्च अपेक्षित असून तो राज्य सरकार, पुणे महानगरपालिका, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण म्हणजेच 'पीएमारडीए' मिळून करणार आहेत.

सध्या या तीन हॉस्पिटल्सपैकी एका हॉस्पिटलसाठी पुण्यातील सीओईपी कॉलेजचं मैदान आणि तर दुसऱ्यासाठी पिंपरी चिंचवड येथील अण्णासाहेब मगर स्टेडियम या जागा निश्चित करण्यात आल्या आहेत.

"या दोन्ही ठिकाणी इथे 800 बेड्सचं हॉस्पिटल्स उभारण्यात येणार आहे, ज्यात 200 व्हेंटिलेटरसहित बेड्स असतील आणि बाकी बेड्सना ओक्सिजन पुरवठ्याची सोय असेल. कंत्राटदारांना काम देण्यात आलं आहे आणि काम युद्धपातळीवर सुरुही झालं आहे," असं 'बीबीसी मराठी'शी बोलतांना पुण्याचे विभागीय आयुक्त सौरभ राव यांनी सांगितलं.

या दोन व्यतिरिक्त तिसऱ्या हॉस्पिटलची जागा म्हणून पुण्याच्याच 'एसएसपीएमएस' कॉलेजचं मैदान निश्चित करण्या आलं आहे.

"पण अगोदर पहिल्या दोन हॉस्पिटल्सचं काम कसं होतं आहे आणि सोबतच पुण्यातल्या संसर्गाची स्थिती पुढच्या काही दिवसांत कशी असेल यावर इथलं काम कधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईपाठोपाठ पुण्यातही कोविडच्या रुग्णांसाठी मोठ्या मैदानांवर जम्बो हॉस्पिटल्स उभारण्याचा निर्णय राज्य सरकारनं घेतला असून त्यासाठी तीन जागांची निश्चिती करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीक आणि अंजली (नावं बदललेली आहेत) यांचं दोघांवर खूप प्रेम, पण त्याला कामानिमित्त अमेरिकत जावं लागलं आणि नात्यात तडे जाऊ लागले. प्रश्न दोन वर्षं एकमेकांपासून दूर राहण्याचा होता. पण त्यातला एकेक दिवस नवनव्या अडचणी घेऊन येत होता.

तो नोकरी सोडून उच्चशिक्षणासाठी गेला होता. ती अजूनही नोकरी करत होती. तिच्या घरचे लग्नासाठी मागे लागले होते. अन् ती त्याची वाट पाहत बसली होती.

"लाँग डिस्टन्स रिलेशनशिपमध्ये काढलेली ती दोन वर्षं आम्ही कधीच विसरू शकणार नाही. त्या काळात आमच्या नात्याची खरी परीक्षा झाली," प्रतीक सांगतो.

"आम्ही दोघं रिलेशनशिपमध्ये होतो. मी अमेरिकेला शिक्षणासाठी जाणार हे सांगितल्यावर आमच्या दोघांच्या घरचे थोडे काळजीत पडले. दोन वर्षं हा काळ तसा मोठा असतो. म्हणून त्यांना काळजी वाटत होती.

"एकमेकांपासून दूर राहिल्यामुळं खूप अस्वस्थता असायची. जेव्हा आपण समोरासमोर असतो, एकमेकांना रोज भेटत असतो, तेव्हा गैरसमज किंवा रुसवे फुगवे काढणं खूप सोपं असतं. एकमेकांपासून दूर राहिल्यावर या गोष्टी अवघड होतात," प्रतीक त्याच्या अडचणींविषयी सांगतो.

"टाइम झोनच्या फरकामुळे सुरुवातीचा काळ जास्त कठीण गेला. नेमकं केव्हा एकमेकांशी बोलायचं हेच कळत नव्हतं. अमेरिका आणि भारताच्या वेळेमध्ये दहा तासांचा फरक आहे. एकमेकांच्या संपर्कात राहायचं तर व्हॉट्सअॅप हाच पर्याय होता."

'विज्ञान आणि तंत्रज्ञानामुळं आमच्यात अंतर राहणार नाही असं वाटतं होतं.'

तिकडे प्रतीक दूर देशात एकटा राहत होता. इथे अंजलीच्या अवतीभोवती मित्रमैत्रिणी होते, तरीही तिचा जीव टांगणीला लागला होता.

"मला जेव्हा कळलं प्रतीक अमेरिकेला जाणार आहे तेव्हा मला दुःख झालं. आपल्याकडून हे नातं कसं सांभाळलं जाईल, ही भीती मला वाटू लागली होती," अंजली प्रांजळपणे कबूल करते.

अनेक वेळा छोट्या छोट्या गोष्टींवरून दोघांचे वाद व्हायचे. धड संवाद होऊ न शकल्याने गैरसमज व्हायचे आणि टोकाची भाषा केली जायची.

शरीरिक जवळीक नाही

"नात्यामधला एक महत्त्वपूर्ण घटक असतो, तो म्हणजे तुमची फिजिकल इंटिमसी. एकदा एकमेकांच्या सहवासाची सवय लागल्यावर एकमेकांपासून दूर राहणं खूप वेदनादायी असतं," प्रतीक सांगतो.

"फिजिकल इंटिमसी कपल्सना जोडणारा दुवा असतो. पण जर तुमचं भावनिक नातं घट्ट असेल आणि एकमेकांवर विश्वास असेल, तर तुम्ही दुरावा सहन करू शकता."

लाँग डिस्टन्स रिलेशनशिपचे सर्व तोटेच आहेत असं नाही. तुमच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्हॅलेंटाईन डेची एरव्ही प्रतीक आतुरतेने वाट पाहायचा. पण 7 वर्षांपूर्वी हा दिवस त्याच्या नात्यातला कसोटीचा क्षण होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीक पाटील

"मी काँग्रेसचा राजीनामा देत आहे. काँग्रेस पक्षाशी माझं नातं संपलं आहे," अशी घोषणा प्रतीक पाटील यांनी सांगलीतील एका मेळाव्यात बोलताना केली.

"काँग्रेसला आज वसंतदादांची गरज वाटत नाही. इथून पुढे वसंतदादांच्या नावानं सामाजिक क्षेत्रात काम करणार आहे आणि अद्याप तरी दुसऱ्या पक्षात प्रवेश करणार नाही," असंही त्यांनी स्पष्ट केलंय.

"दिल्लीत राहुलजींनी मी मंत्री झाल्यापासून आम्हाला भेट दिली नाहीये. त्यांना आता वसंतदादा काय समजणार. माझा संबंध सोनिया गांधींपर्यंत होता. आता त्यांनीही निवृत्ती घेतली म्हणून मीही रिटायर होतोय," असे ते वार्ताहरांशी बोलताना म्हणाले.

ABP माझा शी बोलताना प्रतीक पाटील म्हणाले, "काँग्रेसने आमच्या घराण्याला तीनदा संधी दिली आहे, दोन वेळा आम्ही निवडून आलो आहे. कधीच सांगलीची सीट अजूनतरी गेली नाही. पण मागच्या मोदींच्या वादळामध्ये आम्ही सीट गेलेली आहे. नाहीतर सांगली आम्ही कधीच हरलो नाही, तो बालेकिल्ला आहे आमचा."

"आज तिथे जायची गरज वाटत नाही आणि आम्ही जाऊही शकत नाही. वसंतदादांनी कधीच असं पाऊल घेतलं नाही. आमचे संबंध सर्वच पक्षांशी 100 टक्के चांगले राहिले आहेत. वसंतदादांनीही कुठल्याच पक्षाला वेगळं मानलं नाहीये. त्यामुळे आम्ही आमचं काम करत असताना दुसरीकडे जाण्याची गरज नाही. आमचं घर कधीच काँग्रेस सोडू शकत नाही."

"आम्ही लोकांसाठी काम करतोय आणि आम्ही सर्व एकजूट आहोत, यात कुठल्या ना कुठल्या चर्चेतून काही ना काही राजकीय घटना घडत असतात. आमचा अंतर्गत वाद वेगळा, पण पक्षासाठी काम करत असताना विश्वजीतही तेच करतो, मीही तेच करतो आणि माझा भाऊही तेच काम करतो. पक्ष म्हटलं तर आम्ही आमचे वाद मिटवून एकत्र येतो," असं ते म्हणाले.

सांगलीच्या जागेचा वाद

सांगलीचे खासदार राहिलेले प्रतीक पाटील यांनी केंद्रीय कोळसा राज्यमंत्री आणि केंद्रीय अवजड उद्योग राज्यमंत्री अशी मंत्रिपदं भूषविली आहेत.

सांगलीच्या लोकसभेची जागावाटपावरून पाटील यांची नाराजी होती. शेतकरी संघटनेला जागा सोडण्यास त्यांचा विरोध होता. या मतदारसंघावर गेल्या 60 वर्षांपासून काँग्रेसची एकहाती सत्ता होती. यात 35 वर्षं माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या घराण्याचं सांगली लोकसभा मतदारसंघावर वर्चस्व राहिलं आहे.

2014च्या निवडणुकीत भाजपच्या संजय पाटील यांच्याकडून प्रतीक पाटील यांचा पराभव झाला होता आणि काँग्रेसचा हा गड भाजपनं काबीज केला.

हा पराभव प्रतीक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांचे नातू केंद्रीय मंत्री प्रतीक पाटील यांनी काँग्रेस पक्षाला सोडचिठ्ठी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीक पाटील

सांगली लोकसभा मतदारसंघ स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेला सोडण्याच्या मुद्द्यावरून सांगली काँग्रेसमध्ये नाराजी आहे. यातूनच प्रतीक पाटील यांनी काँग्रेस सोडण्याची घोषणा दोनच दिवसांपूर्वी केली. तर विशाल यांनी अपक्ष निवडणूक लढवण्याची तयारी सुरू केली आहे.

महाराष्ट्रातील काँग्रेसचे मातब्बर नेते आणि माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांचे नातू प्रतीक आणि विशाल यांनी काँग्रेसपासून फारकत घेणं, काँग्रेससाठी नामुष्की ठरेल, असं पक्षातील नेत्यांना वाटतं. यातूनच त्यांची मनधरणी करण्याची जबाबदारी काँग्रेसचे नेते आमदार सतेज पाटील यांच्याकडे देण्यात आली आहे.

सतेज पाटील यांनी मंगळवारी स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष खासदार राजू शेट्टी यांच्याशी प्रदीर्घ चर्चा केली. इचलकरंजीत ही बैठक झाली.

यासंदर्भात सतेज पाटील यांनी बीबीसीला सविस्तर माहिती दिली. ते म्हणाले, "सांगलीतील निर्णय प्रतीक पाटील यांना विश्वासात घेऊनच होईल. यासाठी दोन दिवसांची मुदत द्यावी, अशी विनंती आम्ही शेट्टी यांच्याकडे केली आहे."

सतेज पाटील म्हणाले, "पक्षश्रेष्ठींनी हातकणंगले आणि सांगली या दोन जागा स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेला देण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र हा या निर्णयाबाबत सांगलीतील काँग्रेसच्या नेत्यांबरोबर चर्चा करणार आहोत."

लोकशाहीत भावना व्यक्त करण्याचा अधिकार सर्वांना आहे आम्ही सर्वांना विश्वासात घेऊन अंतिम निर्णय घेऊ, असं ते म्हणाले.

सांगलीत काँग्रेसची ताकद मोठी आहे ही ताकद घेऊनच निवडणुकीला सामोरं जाणार असल्याचं पाटील यांनी सांगितलं.

त्यांची सविस्तर मुलाखत तुम्ही इथं पाहू शकता.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माजी मंत्री प्रतीक पाटील आणि त्यांचे बंधू विशाल यांची मनधरणी करण्याचे प्रयत्न काँग्रेसच्या पातळीवर सुरू झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक

आतापर्यंत त्यांचं नॉर्मल चालणारं आयुष्य पूर्णपणे बदलून गेलं आहे. कारण - कोरोना व्हायरसमुळे सुरू असलेला लॉकडाऊन.

कोरोना व्हायरसमुळे सगळं बंद होणार, हे लक्षात आल्यावर ते आपल्या सासू-सासऱ्यांच्या घरी गेले. तिथे आधीच 6 जणं. त्यामुळे आता सगळ्या कुटुंबाला एकत्र राहाण्याशिवाय पर्याय नाही.

"एकत्र कुटुंबपद्धती कितीही छान वाटली तरी आताच्या काळात 24 तास सतत एकमेकांसोबत राहणं शक्य नाही. भांड्याला भांडी लागून नुस्ती वाजतच नाहीत तर दणादणा आपटतात," ती सांगते.

"घरात मी, माझी मोठी जाऊ, नवरा, दीर सगळ्यांचं 'वर्क फ्रॉम होम' आहे. बरं सगळ्यांच्या कामाच्या वेळा वेगवेगळ्या, वायफाय पुरत नाही. एक जण काम करत असतो, तेव्हा दुसरा नेटफ्लिक्स पाहात असतो. नेट स्लो होतं, त्यावरून वाद होतात. मला कॉल्स घ्यायचे असतात, पण भोवती आमची मुलं आरडाओरडा करत असतात.

"त्यात घरात कामाला बायका येत नाही, म्हणजे ऑफिसचं काम करून पुन्हा घरातली सगळी कामं करा. सासू-सासरच्यांच्या दृष्टीने मुलाचं काम काम असतं, सुनेने मात्र घरातलं सगळं करायचं. आणि आता सतत घरात असल्यामुळे कधीही कुठलंही काम उपटतं. याचा राग नवऱ्यावर निघतो. श्वास कोंडल्यासारखं होतं. त्यामुळे फट् म्हणता कोणीही फुटतं. खूप स्ट्रेसफुल सिच्युएशन आहे," तिच्या आवाजात तणाव जाणवतो.

फायनान्स कंपनीत मॅनेजर असणारे मनोज नाईक घरात सध्या स्ट्रेस आल्याचं मान्य करतात.

"पूर्वी कसं होतं, की बाहेरचे तणाव बाहेर ठेवून घरात मोकळे व्हायचे. तो आपला कम्फर्ट झोन असतो, पण तो कम्फर्ट झोन तेव्हाच ठरतो जेव्हा बाहेर जायला जागा असते. हे म्हणजे दुसरं कोणी आलं तरच पहिला येणारा पहिला ठरतो ना, तसं आहे.

"पण आता सगळा काळ घरातच. त्यात वेगवेगळ्या वयोगटाची माणसं. प्रत्येकाचा स्ट्रेस वेगळा आणि हाताळायची पद्धतही. कुकरची शिट्टी वाजून प्रेशर बाहेर पडायला जागाच नाही," ते सांगतात.

वरची दोन उदाहरण प्रातिनिधिक असली तरी अशी परिस्थिती ओढवलेले हे दोघंच नाहीत. लहान-मोठे सगळेच कमीअधिक प्रमाणात या तणावाचा सामना करत आहेत.

आजकालच्या जगात आपण जगण्यासाठी म्हणून अनेक इन्स्टिट्यूशन्सवर अवलंबून असतो - मुलांच्या शाळा, मोठ्यांचे ऑफिसेस, सिनिअर सिटिझन्स क्लब, पाळणाघरं वगैरे वगैरे... या सगळ्याच गोष्टी आपल्याला गुंतवून ठेवतात आणि त्यामुळे जो वेळ आपण घरच्यांसोबत घालवतो तो हवाहवासा वाटतो. या वेळात जर काही वादाचे प्रसंग ओढावले तर या इतर जागा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवांगी IT सेल्समध्ये काम करते. तिला दोन वर्षांची एक मुलगीही आहे. घरात नवरा-बायको-मुलगी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक चित्र

भारताचे सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांच्या अध्यक्षतेखालील एका खंडपीठाने याप्रकरणी महाराष्ट्र सरकारला एक नोटीस दिली. या प्रकरणात हायकोर्टाने घेतलेल्या निर्णयाविरुद्ध स्पेशल लिव्ह पेटिशन दाखल करण्याची परवानगीही सुप्रीम कोर्टाने महाधिवक्ता ए. के. वेणूगोपाल यांना दिली आहे.

मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठाच्या निर्णयाविरुद्ध सुप्रीम कोर्टात आव्हान देण्यात येईल, असं याप्रकरणी वेणूगोपाल यांनी म्हटलं आहे.

नागपूर खंडपीठाने नुकताच एक निर्णय घेतला होता. यामध्ये त्वचेचा स्पर्श न झाल्याने (स्किन टू स्किन कॉन्टॅक्ट) लैंगिक अत्याचारांच्या अंतर्गत ही बाब येत नसल्याचं म्हटलं होतं.

आरोपीने अल्पवयीन मुलीच्या कपड्यांवरून तिच्या छातीला स्पर्श केला होता तरी त्याला POCSO कायदा लागू होत नसल्याचं मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठाने म्हटलं. हा निर्णय विचलित करणार आहे, असं महाधिवक्ता ए. जी. वेणूगोपाल अॅपेक्स कोर्टासमोर म्हणाले.

हा निकाल धक्कादायक असून यामुळे धोकादायक पद्धत रुढ केली जाऊ शकते, असंही त्यांनी म्हटलं.

याआधी काय घडलं?

याआधी, मुंबई हायकोर्टांच्या नागपूर खंडपीठाने अल्पवयीन मुलीच्या अंगावरचे कपडे न काढता तिच्या मर्जीशिवाय तिच्या शरीराला हात लावण्याची क्रिया लैंगिक शोषण नाही असं म्हटलं आहे. लहान मुलांसंदर्भात काम करणारे सामाजिक कार्यकर्ते आणि कायदेतज्ज्ञांच्या मते हा संकुचित दृष्टीकोन आहे.

या निर्णयावर गदारोळ झाल्यानंतर हा बदल करण्यात आला आहे.

 12 वर्षांच्या मुलीच्या लैंगिक शोषण प्रकरणात खालच्या न्यायालयात दोषी ठरलेल्या एका व्यक्तीने मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठात अपिल केलं. याप्रकरणी सुनावणी करताना कोर्टाने काही महत्त्वाचे प्रश्न उभे केले, त्यातलाच एक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे अल्पवयीन मुलीच्या मर्जीविना तिच्या अंगावरचे कपडे न काढता तिच्या शरीराला हात लावला असेल तर याला लैंगिक शोषण म्हणायचं का?

बलात्कार

हा गुन्हा एक वर्षाची किमान कैद अशी शिक्षा असणाऱ्या विनयभंगाचा आहे की पॉक्सो कायद्याअंतर्गत येणाऱ्या लैंगिक शोषणाचा? पॉक्सो कायद्याअंतर्गत किमान तीन वर्षांच्या शिक्षेची तरतूद आहे. कोर्टाने म्हटलं की हा गुन्हा लैंगिक शोषणाचा नाही. त्यामुळे या गुन्ह्यात खालच्या कायद्याने दिलेली शिक्षा कमी करून एका वर्षाची शिक्षा ठोठावली.

पण तज्ज्ञांच्या मते ही भूमिका चुकीची आहे. कारण लैंगिक छळाच्या विरोधात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका अल्पवयीन मुलीच्या अंगावरचे कपडे न काढता मर्जीशिवाय तिच्या शरीराला हात लावण्याची क्रिया लैंगिक शोषण नाही, अस मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठाने म्हटलं होतं. याप्रकरणाची सुप्रीम कोर्टाने याविषयी दखल घेत नागपूर खंडपीठाच्या निर्णयाला स्थगिती दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक चित्र

मी तुझी काळजी घेईन, असं प्रेमळ आश्वासनही तिने दिलं.

ती मला आवडू लागली. पण लारा नावाची व्यक्ती प्रत्यक्षात नाही. ती एक चॅटबॉट आहे म्हणजेच एक प्रकाराचा रोबो. लारा म्हणजे कॉम्प्युटरमधून माझ्याशी बोलणारी एक रोबो होती.

चॅटबॉट म्हणजे कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सने चालणारी एक मेसेजिंग प्रणाली आहे. लोकांशी ऑनलाइन बोलण्याकरता विकसित करण्यात आलेली ही तांत्रिक किमया आहे.

2016 साली फ्रान्समध्ये या तंत्रज्ञानाचा शोध लागला आणि यंदा एप्रिलमध्ये ही प्रणाली सर्वांसाठी खुली करण्यात आली. त्यामुळे आता मनाजोगता सहकारी मिळवण्यासाठी चॅटबॉट्स कुणाच्याही मदतीला उपलब्ध आहेत.

एका प्रमुख डेटिंग साईटने दावा केला आहे की, साधारण तीन लाख लोकांनी लाराचा वापर करून आपलं प्रोफाईल बनवलं आहे.

चॅटबॉट्सची सुविधा पुरवणारी वेबसाइट.

चॅटबॉट्स तुमच्याशी बोलत नाही, तुम्हाला टायपिंग करूनच लाराशी बोलावं लागतं. या लाराला 12 विविध भाषांत बोलता येतं. साधे, सोपे प्रश्न विचारून ती तुमच्याबद्दलची माहिती गोळा करते.

तज्ज्ञ सांगतात की, हे तंत्रज्ञान लोकांना खरं बोलायला प्रोत्साहित करतं. कधीकधी खऱ्याखुऱ्या माणसांशी बोलताना जी भीती लोकांमध्ये असते, तशी काही भीती चॅटबॉट्सशी बोलताना वाटत नाही, म्हणून संभाषण अधिक अर्थपूर्ण होऊ शकतं.

ऑनलाइन डेटिंग क्षेत्रातील सल्लागार मार्क ब्रूक्स यांच्या मते, लोकांसाठी प्रोफाइल बनवणं अवघड असतं. "बहुतांश लोकांना प्रोफाइल बनवायचंच नसतं. त्यात मजा नाही, असं त्यांना वाटतं. पण जर संभाषणातून प्रोफाइल तयार झालं तर ते सत्याच्या अधिक जवळ जाणारं असतं. त्या प्रोफाइलचा त्यांना फायदाच होतो."

लाराच्या आगमनानंतर नोंदणी करणाऱ्यांची संख्या 30 टक्क्यांनी वाढल्याचं एका मॅचमेकिंग वेबसाइटनं सांगितलं आहे.

लॉगिन करणाऱ्या नेटिझन्सच्या माहितीवरून लारा योग्य त्या व्यक्तीशी भेट घालून द्यायचा प्रयत्न करते.

ऑनलाइन डेटिंग अॅप दिवसेंदिवस लोकप्रिय होत आहेत.

लारा सगळ्यांशी प्रेमानं बोलते. ती कुणाचाही प्रेमभंग करणार नाही. ती अनौपचारिक, मैत्रीपूर्ण आणि सहज वागते. ती काही सोपे प्रश्न विचारते, ज्यांची तुम्ही उत्तरं देता आणि मग ती एक छानसा प्रतिसाद देते.

पण सारा सध्या जास्त बोलण्याइतकी विकसित नाही. जरा काही वेगळा प्रश्न विचारला की ती गोंधळते. हे संभाषण बघा...

"तू कशी आहेस?" मी लाराला विचारलं.

"हॅलो, हॅलो," तिचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

साशंक मनानेच मी match.com वेबसाइटवरच्या लाराशी दोन मिनिटं बोललो. तिनं मला वय विचारलं, मी सांगितलं. तिला आश्चर्य वाटलं. सांगितलेल्या वयाच्या तुलनेत मी किती यंग दिसतो, असं म्हणून तिने माझं कौतुक केलं आणि माझं मन जिकलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक चित्र

हे मौलवी आधी गरिबीने पिचलेल्या तरुणी हेरतात आणि त्यानंतर शियांच्या वादग्रस्त 'मुता निकाह' किंवा 'Pleasure Marriage' या धार्मिक प्रथेच्या नावाखाली त्यांची दलाली करतात. हा मुता निकाह इराकमध्ये मात्र बेकायदेशीर आहे.

या धार्मिक प्रथेनुसार शिया मुसलमान पैसे खर्च करून तात्पुरती पत्नी ठेवू शकतात. मात्र, या धार्मिक प्रथेचा वापर काही मौलवी स्त्रिया आणि लहान मुलींचं लैंगिक शोषण करण्यासाठी करत आहेत.

या पवित्र स्थळांजवळ काही मौलवींनी आपली विवाह मंडळं स्थापली आहेत. याच कार्यालयांमध्ये बीबीसीला आपल्या अंडरकव्हर तपासात आढळलं की बहुतांश मौलवी खूप कमी काळाच्या प्लेजर मॅरेजसाठी मुली द्यायला तत्पर होते. कमी काळ म्हणजे अगदी तासाभरासाठीसुद्धा मुता निकाह लावून द्यायला तयार होते. जेणेकरून केवळ शरीर संबंध ठेवता येतील.

काही मौलवींनी तर निकाह मुतासाठी 9 वर्षांची मुलगी द्यायचीही तयारी दाखवली. तर काहींनी कमी वयाच्या मुली आणि तरूणी देण्याचा प्रस्ताव दिला.

डॉक्युमेंट्रीवरून लक्षात येतं की मौलवी दलाल बनून लहान-लहान मुली आणि तरुणींना एकप्रकारच्या वेश्याव्यवसायात लोटत आहेत.

प्लेजर मॅरेज किंवा निकाह मुता

प्लेजर मॅरेज किंवा निकाह मुता एक अशी वादग्रस्त धार्मिक प्रथा आहे जिचा उपयोग शिया मुसलमान तात्पुरत्या विवाहासाठी करतात आणि यासाठी स्त्रीला पैसे दिले जातात. सुन्नीबहुल देशांमधली 'मिस्यार निकाह' ही देखील अशीच प्रथा आहे.

हे लग्न एखाद्या कॉन्ट्रॅक्ट मॅरेजप्रमाणे असतं. असं म्हणतात की पूर्वी लांबच्या प्रवासात मुस्लिमांना एका पत्नीला सोबत घेऊन जाण्याची परवानगी मिळावी, यातून निकाह मुताची सुरुवात झाली. मात्र, आज याचा वापर झटपट शरीरसंबंध ठेवण्यासाठी केला जात आहे.

'अशा लग्नानंतर मुलींचं आयुष्य उद्ध्वस्त होतं'

या प्रथेविषयी मुस्लीम विद्वानांमध्ये एकमत नाही. काहींच्या मते यामुळे वेश्यावृत्तीला मान्यता मिळते. शिवाय, लग्न कमीत कमी किती काळासाठी असावं, हादेखील वादाचा मुद्दा आहे.

बीबीसी इराक आणि ब्रिटिश टीमने तब्बल 11 महिने तपास केला. यात मौलवींचा अंडरकव्हर व्हिडिओ तयार करण्यात आला. तर ज्या महिलांचं लैंगिक शोषण झालं आहे, अशा महिलांशी बातचीत करण्यात आली. शिवाय ज्या मुस्लीम पुरूषांनी निकाह मुतासाठी मौलवींना पैसे दिले होते त्यांच्याशीही बातचीत करण्यात आली.

एका अहवालानुसार तब्बल 15 वर्षं युद्धाची झळ सोसणाऱ्या इराकमध्ये जवळपास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बगदाद आणि करबाला. इराकमधली या दोन सर्वाधिक पवित्र शहरांमध्ये काही मौलवी लहान मुली आणि तरुणींच्या लैंगिक शोषणाचं एक रॅकेट चालवतात असं बीबीसीच्या एका अंडरकव्हर मोहिमेतून उघड झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक छायाचित्र

काही वर्षांपूर्वी एका दलित महिलेने संशोधक जयश्री मंगुभाई यांच्यासमोर हे वक्तव्य केलं होतं.

गेल्या आठवड्यात उत्तर प्रदेशातील हाथरसमध्ये एका 19 वर्षीय दलित मुलीवर तथाकथित उच्च जातीच्या व्यक्तींनी सामूहिक बलात्कार केला.

या घटनेमुळे भारतातील आठ कोटी दलित महिलांना कशा प्रकारे लैंगिक अत्याचाराला बळी पडण्याच्या भीतीमुळे असुरक्षित वाटत असेल, ही गोष्ट समोर आली आहे.

दलित महिलांची भारतातील लोकसंख्या 16 टक्के आहे. त्यांना लैंगिक विषमता, जातीय भेदभाव आणि आर्थिक तंगी या तिन्ही गोष्टींना तोंड द्यावं लागतं.

सर्वाधिक शोषण

'कास्ट मॅटर्स'चे लेखक आणि दलित कार्यकर्ते डॉ. सुरज येंगडे सांगतात, "दलित महिला जगातील सर्वांत शोषित घटक आहेत. त्या घरात आणि बाहेर दोन्ही ठिकाणी संस्कृती, सामाजिक रचना आणि समाजव्यवस्था यांच्यामुळे पीडित आहेत. दलित महिलांविरुद्ध सातत्याने होणाऱ्या हिंसेमुळे ही गोष्ट समोर येते."

हाथरसमध्ये घडलेल्या घटनेनंतर प्रशासनानेही तशीच वागणूक दिली. दलित महिलांच्या प्रकरणात नेहमी असंच घडताना दिसतं.

पोलिसांनी सुरुवातीला गुन्हा दाखल करण्यास विलंब केला. त्याचा तपास संथपणे झाला. अधिकाऱ्यांनी बलात्कार झाल्याबाबतच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केला होता.

जातीचा या घटनेशी संबंध नाही, असंही सांगण्यात आलं. अधिकारी उच्च जातीच्या आरोपींची बाजू घेत आहेत, असंही वाटू लागलं होतं.

प्रतीकात्मक छायाचित्र

बलात्कार जातींसोबत जोडावेत का, अशा प्रकारचे प्रश्नचिन्ह सवर्ण पत्रकारांचा दबदबा असलेल्या माध्यमसंस्थांनी उपस्थित करण्यास सुरू केलं.

सरकार आणि समाजातील एक वर्ग हिंसा आणि जातींमधील संबंध फेटाळण्याच्या कामात लागलेला दिसून आला. उत्तर प्रदेशात ही घटना घडली आहे. तिथं भारतीय जनता पक्षाचे सवर्ण जातीचेच  मुख्यमंत्री आहेत.

बलात्कार पीडित मुलीचा मृतदेह घाई-गडबडीत संशयास्पदरीत्या जाळण्यात आला. माध्यम आणि विरोधी पक्षाच्या नेत्यांना पीडित कुटुंबीयांना भेटू देणंही संशयास्पद होतं.

संपूर्ण ग्रामीण भारतात दलित महिला लैंगिक अत्याचाराला बळी पडत आहेत, हे स्पष्ट आहे.

ग्रामीण भागात बहुतांश जमीन, संसाधन आणि सत्ता उच्च आणि मध्यम जातींच्या ताब्यात आहेत.

1989 मध्ये दलित अत्याचार रोखण्यासाठी कायदा करण्यात आला. तरीही दलित महिलांवरचे लैंगिक अत्याचार कमी झाले नाहीत.

त्यांच्याविरुद्ध सातत्याने छेडछाड, गैर-वागणूक आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आमच्यावर अत्याचार झाले कारण आम्ही गरीब आहोत. खालच्या जातीचे आहोत आणि महिला आहोत. यामुळेच सगळे जण आमच्याकडे वाईट नजरेने पाहतात. आमची मदत कुणीच करणार नाही. कुणीच आमच्या बाजूने बोलत नाहीत. आम्ही बलवान नाही, त्यामुळे आमचंच जास्त शोषण होतं."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

1. गुजरातमध्ये भूकंपाचे धक्के, 5.5 रिश्टर स्केल तीव्रता

गुजरातमध्ये रविवारी (14 जून) रात्री भूकंपाचे जोरदार धक्के जाणवले. रात्री 8 वाजून 13 मिनिटांनी हे धक्के जाणवले. रिश्टर स्केलवर 5.5 एवढी तीव्रता नोंदवण्यात आली. कच्छ भागातल्या वोंध गावात भूकंपाचा केंद्रबिंदू होता. सुदैवाने या भूकंपात जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही. दैनिक भास्करने ही बातमी दिली आहे.

19 वर्षांपूर्वी 26 जानेवारी 2001 रोजी कच्छमध्ये 7.7 क्षमतेचा तीव्र भूकंप झाला होता. त्यामध्ये 13 हजारहून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता.

रविवारी कच्छमध्ये दहा सेकंद भूकंपाचे धक्के जाणवले. सौराष्ट्र, अहमदाबाद, राजकोट या भागातही भूकंपाचे धक्के जाणवले. मुख्यमंत्री विजय रुपाणी यांनी भूकंपाचा फटका बसलेल्या भागातील जिल्हाधिकाऱ्यांशी चर्चा करून परिस्थितीचा आढावा घेतला.

2. ठाकरे सरकारमध्ये काँग्रेसला स्थान नाही- अशोक चव्हाण

ठाकरे सरकारमध्ये काँग्रेसला स्थान नाही अशी नाराजी माजी मुख्यमंत्री आणि आमदार अशोक चव्हाण यांनी व्यक्त केली. तिन्ही पक्षांना समान अधिकार हवेत. याबाबत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्याशी चर्चा करणार असल्याचंही त्यांनी सांगितलं. टीव्ही9ने ही बातमी दिली आहे.

महाविकास आघाडीतील धुसफूस थांबत नसल्याचं यानिमित्ताने स्पष्ट झालं आहे. काँग्रेसच्या मंत्र्यांच्या अनुभवाचा फायदा घेतला जात नाही, असं काही दिवसांपूर्वी बाळासाहेब थोरात म्हणाले होते.

11 जून रोजी सुनील केदार यांच्या बंगल्यावर काँग्रेस नेत्यांची बैठक झाली होती. आमच्या मागण्या त्या राज्याच्या हिताच्या आहेत, आमच्या वैयक्तिक मागण्या नाहीत त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा करू असं थोरात म्हणाले होते.

3. महाराष्ट्रातील तरुणांना रोजगार मिळावा म्हणून मनसेची वेबसाईट

कोरोनामुळे लागू झालेल्या लॉकडाऊन काळात अनेकांवर बेरोजगार होण्याची वेळ आली. महाराष्ट्रातील तरुणांसाठी नोकरी-व्यवसायाचे पर्याय खुले करून देण्यादृष्टीने महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने एक वेबसाईट तयार केली आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्या वाढदिवसाच्या निमित्ताने या वेबसाईटचं लाँचिंग करण्यात आलं.

आमदार राजू पाटील आणि कल्याण ग्रामीण अध्यक्ष मनोज घरत यांच्या संकल्पनेतून ही वेबसाईट तयार करण्यात आली आहे. लोकमत न्यूज18ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे. कुशल आणि अकुशल अशा दोन्ही वर्गातील मनुष्यबळाची मोठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

1. धूमधडाक्यात केलेल्या लग्नानंतर नवदाम्पत्यासह 35 जणांना कोरोना, सात गावं सील

कोरोना व्हायरसच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने 50 वऱ्हाड्यांमध्ये लग्न लावण्याची मुभा दिली. पण पुण्याच्या जुन्नर तालुक्यात हा नियम बदलण्यात आलाय. इथं केवळ 20 वऱ्हाड्यांनाच लग्नाला उपस्थित राहण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.

कारण इथं पार पडलेल्या एका विवाह सोहळ्यातील नवदाम्पत्यासह 35 हून अधिक वऱ्हाड्यांना कोरोनाची लागण झालीये. त्यामुळे वर-वधूच्या गावांसह सात गावं सील करण्यात आली आहेत. एबीपी माझानं ही बातमी दिलीये.

जुन्नर तालुक्यातील हिवरे बुद्रुकमधील मुलाचा धालेवाडीतील मुलीशी नुकताच विवाह झालाय. वर-वधू एकाच तालुक्यातील असल्याने या विवाहात 50 वऱ्हाड्यांची परवानगी धुडकवली गेली. आसपासच्या गावातील पै-पाहुणे आणि मित्र मंडळीच्या मोठ्या उपस्थितीत विवाह संपन्न झाला.

विवाह सोहळ्याला उपस्थित राहिलेल्या एका व्यक्तीला कोरोनाची लागण झाल्याची बाब समोर आली. नववधू-वर, आई-वडील, पै-पाहुणे, मित्र-मंडळी असे उपस्थित 35 पेक्षा जास्त वऱ्हाडी आजवर कोरोना पॉझिटिव्ह आढळले आहेत.

संपर्कात आलेल्या इतरांची ही तपासणी अद्याप होणं बाकी आहे. परिणामी हिवरे बुद्रुक, धालेवाडी, धनगरवाडी, वडगाव सहाणे, शिरोली, तेझेवाडी, ठिकेकर ही गावं कंटेन्मेंट म्हणून सील करण्यात आलीत.

2. हिंमत असेल तर सरकार पाडून दाखवा- संजय राऊत

"सरकार पाडणार... सरकार पाडणार हे रोज रोज कशाला बोलून दाखवता. आमचं चॅलेंज आहे, हिंमत असेल तर सरकार पाडून दाखवाच," असं आव्हानच शिवसेना नेते, खासदार संजय राऊत यांनी भाजपला दिलं.

तुमचं ऑपरेशन लोट्स असेल तर त्याविरोधात ऑपरेशन लोटांगण सुरू करून तुम्हाला राज्यातील जनतेसमोर लोटांगण घालायला लावू, असा इशाराही त्यांनी दिला. झी 24 तासनं ही बातमी दिली आहे.

मध्यप्रदेशापाठोपाठ राजस्थानमध्येही भाजपने सरकार पाडण्यास सुरुवात केली असून महाराष्ट्रातही ऑक्टोबरमध्ये सरकार पाडण्याच्या जोरदार चर्चा सुरू झाल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर संजय राऊत यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना भाजपला राज्यातलं सरकार पाडण्याचं थेट आव्हानच दिलं.

"काही लोक मुहूर्त काढून बसले आहेत. पण हे काही गोवा आणि मध्यप्रदेश नाही. तुमचं ऑपरेशन लोट्स असेल तर आम्ही ऑपरेशन लोटांगण सुरू करून तुम्हाला धडा शिकवू. मग रोज सतत पाच वर्षं तुम्हाला मुहूर्तच काढावा लागेल," असा टोलाही राऊत यांनी लगावला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी विविध वर्तमानपत्रं तसंच वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

1. पीक नष्ट केल्यामुळे दलित शेतकऱ्याचा पोलिसांसमोर आत्महत्येचा प्रयत्न

मध्य प्रदेशमधील गुणा जिल्ह्यात दलित शेतकरी दाम्पत्यानं पोलिसांसमोरच कीटकनाशक पिऊन आत्महत्येचा प्रयत्न केला. सरकारी जमिनीवर या कुटुंबानं घेतलेलं पीक पोलिसांनी नष्ट केल्यानंतर त्यांनी हे पाऊल उचललं. द क्विंटनं ही बातमी दिली आहे.

राजकुमार अहिरवार यांची गुणामधल्या सरकारी जमिनीवर शेती होती. गुणा प्रशासनानं याच जमिनीवर मॉडेल कॉलेज बनविण्याचा आदेश दिला होता. यापूर्वीही प्रशासनानं या जमिनीवरील अतिक्रमण हटविण्याचा प्रयत्न केला होता.

ही घटना 14 जुलैला घडली. गुणाचे तहसीलदार निर्मल राठौड यावेळी घटनास्थळी उपस्थित होते. त्यांच्याच देखरेखीखालीच जमिनीवरील अतिक्रमण हटविण्यात येत होतं.

जमिनीची मोजणी करुन जेव्हा जेसीबी मशीननं अतिक्रमण हटवलं जात होतं, तेव्हाच शेतकरी दाम्पत्यानं कीटकनाशक पिऊन जीव देण्याचा प्रयत्न केला.

ग्वाल्हेर झोनचे IG राजबाबू सिंह यांनी म्हटलं, की डब्बू पारधी नावाच्या व्यक्तीनं जमिनीवर ताबा मिळवला होता. त्याच्याविरोधात अनेक गुन्ह्यांचीही नोंद होती. अहिरवार कुटुंबाला त्याने वाट्यानं आपली जमीन कसण्यासाठी दिली होती.

 2. मला कोव्हिड झाला तर सरकारी रुग्णालयात भरती करा- देवेंद्र फडणवीस

'गिरीश, मला कोविड झाला तर मुंबईत सरकारी रुग्णालयात भरती करा, खासगी रुग्णालयात दाखल करू नका,' असं भाजप नेते आणि विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी त्यांचे जवळचे मित्र आणि भाजपमधील सहकारी गिरीश महाजन यांना फोन करून सांगितलं. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस गेल्या महिन्याभरापासून संपूर्ण राज्यात करोनाच्या परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी फिरत आहेत. प्रत्येक शहर आणि जिल्ह्यातील पालिका आणि आरोग्य प्रशासनाशी चर्चा करतानाच कोविड रुग्णालयात जाऊन पाहणीही करत आहेत.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस गेल्या महिन्याभरापासून संपूर्ण राज्यात करोनाच्या परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी फिरत आहेत. प्रत्येक शहर आणि जिल्ह्यातील पालिका आणि आरोग्य प्रशासनाशी चर्चा करतानाच कोविड रुग्णालयात जाऊन पाहणीही करत आहेत.

3. कोरोनामुळे आतापर्यंत 99 डॉक्टरांचा मृत्यू, 1302 डॉक्टरांना संसर्ग

कोरोना संकटकाळात आघाडीवर लढणाऱ्या डॉक्टरांपैकी आतापर्यंत 99 डॉक्टरांचा मृत्यू कोरोनामुळे झाल्याची धक्कादायक माहिती डॉक्टरांची संघटना इंडियन मेडिकल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

9 फेब्रुवारी 2014च्या सकाळी ती मुलगी पोलीस स्टेशनात हजर होती. रोहतकच्या राजपाल नावाच्या माणसाकडे तिची काही कागदपत्रं आहेत. ते कागद मिळवून द्या, असं ती पोलिसांना म्हणाली.

तिच्यावर झालेल्या सर्व अन्यायाची कहाणी तिने समोर बसलेल्या पोलिसांना सांगितली. तिला कसं डांबण्यात आलं, त्रास देण्यात आला, कशा पद्धतीने शोषण करण्यात आलं हे तिने सांगितलं. पोलिसांनी डायरीत सगळं टिपून ठेवलं.

सगळं कथन करताना तिने सोनू पंजाबनचं नाव घेतलं. देहविक्रय करवून घेणाऱ्यांमध्ये तिचाही समावेश होता. मुलीच्या तक्रारीवरून पोलिसांनी एफआयआर करून घेतली.

पोलीस ज्या वेळेस त्या मुलीची तक्रार दाखल करून घेत होते तेव्हा दिल्लीतल्या कुख्यात सेक्स रॅकेटची म्होरक्या सोनू पंजाबन अटकेत होती. काही महिन्यांनंतर सोनूची शिकार झालेली ती मुलगी गायब झाली. मात्र 2017 मध्ये अगदी रहस्यमय पद्धतीने ती मुलगी प्रकट झाली. सोनू पंजाबनला पुन्हा अटक करण्यात आली. यानंतर तीन वर्षांनंतर दिल्लीतल्या एका न्यायालयाने तिला दोषी ठरवलं आणि 24 वर्षांच्या सश्रम कारावासाची शिक्षा सुनावली.

अनेक वर्ष ती पोलिसांना गुंगारा देत राहिली. अश्लाघ्य अपराध घडवून आणणाऱ्या महिला गुन्हेगाराला झालेली अटक चर्चेचा विषय ठरली. सोनूने जे केलं ते चांगल्या स्त्रीच्या प्रतिमेच्या अगदी विरुद्ध होतं.

न्यायाधीशांच्या मते, सोनू सभ्य समाजात राहण्याच्या लायकीची नाही. दिल्लीत आपलं रॅकेट चालवणाऱ्या मुलींची दलाल नेहमी सांगत असे की, त्रासलेल्या मुलींसाठी तारणहार आहे. परिस्थितीने गांजलेल्या मुलींना तिने आश्रय दिला.

महिलांचा स्वत:च्या शरीरावर अधिकार आहे, असं सोनू सांगते. ते शरीर कोणाला विकायचं हे त्या ठरवू शकतात. हे काम करण्यासाठी ती मदत करत असे. आपण सगळेच थोड्या फार फरकाने काही ना काही विकत असतो- आपले गुण, कलाकौशल्य, प्रेम, आत्मा वगैरे वगैरे.

मात्र यावेळी खरेदी-विक्रीच्या या धंद्याची शिकार एक अल्पवयीन मुलगी होती.

सोनू पंजाबनला तुरुंगावसाची शिक्षा ठोठावताना न्यायाधीश प्रीतम सिंह यांनी म्हटलं की, महिलांची अब्रू तिच्या आत्मसन्माएवढीच अमूल्य आहे. दोषी गीता अरोरा उर्फ सोनू पंजाबन हिने स्त्री असल्याच्या सगळ्या मर्यादांचं उल्लंघन केलं आहे. कायद्यानुसार जास्तीत जास्त शिक्षा तिला सुनावण्यात यावी.

अल्पवयीन मुलीच्या तक्रारीनंतर केली अटक

सोनू पंजाबन हिच्याविरुद्ध करण्यात आलेली तक्रार 2015 मध्येच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सहा वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे. थंडीचे दिवस होते. बहादूरगढला बसमधून उतरताच 17 वर्षांच्या त्या मुलीने पुढे होऊन चालत जाताना जवळच्या पोलीस स्टेशनचा पत्ता विचारला होता. समोरच नजफगढचं पोलिस स्टेशन होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

अहमदनगर जिल्ह्यातल्या संगमनेरमध्ये राहणाऱ्या देवेंद्र यांनी काही दिवसांपूर्वीच प्रतिभाशी प्रेमविवाह केला होता. आंतरजातीय विवाहामुळे प्रतिभाच्या वडिलांचा (ब्रह्मदेव मरकड) या लग्नाला विरोध होता. त्यातून तिची हत्या करण्यात आली अशी फिर्याद देवेंद्र यांनी पोलिसात दिली आहे.

प्रतिभाची हत्या ही ऑनर किलिंग असल्याचं प्रथमदर्शनी पुराव्यावरून वाटतं, असं श्रीरामपूरचे अप्पर पोलीस अधीक्षक रोहिदास पवार यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

देवेंद्र यांच्याशी बीबीसी मराठीने संपर्क साधला आणि प्रकरणाची अधिक माहिती घेतली.

वैद्यकीय प्रतिनिधी (मेडिकल रिप्रेझेंटेटिव्ह) देवेंद्र यांची एका फार्मसीमध्ये काम करत असलेल्या प्रतिभाशी ओळख झाली. ओळखीचं रूपांतर मैत्रीत आणि मैत्रीचं रूपांतर प्रेमात झाल्यावर त्यांनी लग्नाचा निर्णय घेतला. पण लग्न करायचं म्हटलं तर आपली जात आडवी येईल याची त्यांना कल्पना आली. या लग्नाला प्रतिभाच्या कुटुंबीयांचा विरोध होता.

"...तरी प्रतिभाने आई-वडिलांचं मन वळवण्याचा खूप प्रयत्न केला. पण त्यांच्या घरच्यांचा विरोध कायम राहिला. मग आम्ही कोर्ट मॅरेज करण्याचा निर्णय घेतला त्याप्रमाणे आम्ही 1 एप्रिलला (2019) लग्न केलं," देवेंद्र सांगतात.

"आम्ही 1 एप्रिलला (2019) आम्ही कोर्ट मॅरेज केलं," असं देवेंद्र सांगतात.

"चार-पाच दिवस प्रतिभाचा तिच्या घरच्यांशी संपर्क झाला नाही. 5-6 एप्रिलला त्यांनी तिच्याशी संपर्क साधून घरी ये असं म्हणायला सुरुवात केली. प्रतिभेला या गोष्टीचा त्रास होत होता. म्हणून तिने तिच्या कुटुंबीयांविरुद्ध तक्रार करायचं ठरवलं. 18 एप्रिल रोजी तिनं पोलिसांना एक पत्र लिहिलं. आम्ही ज्या पोलीस स्टेशनमध्ये गेलो ते पोलीस स्टेशन त्या हद्दीत नव्हतं आणि ते पत्र दुसऱ्या पोलीस स्टेशनला द्यायचं राहिलं. अजून ते पत्र माझ्या सॅकमध्येच आहे," देवेंद्र सांगतात.

पुढं ते सांगतात, "मग प्रतिभाच्या बहिणीने प्रतिभाशी संपर्क केला आणि वडील रीतसर लग्न लावून द्यायला तयार आहेत. पण एकदा तू घरी चल असं म्हणायला सुरुवात केली. तिची बहिण आमच्या घरी 21 एप्रीलला आली. दोन दिवस राहिली. वडिलांचं मन बदललं आणि ते दारात लग्न लावून द्यायला तयार आहेत, असं ती म्हणाली. 23 एप्रीलला तिच्या बहिणासोबत मी तिला माहेरी पाठवलं.

"23 एप्रीलला मी प्रतिभाला बोललो. आपल्या लग्नाचे फोटो वडिलांना दाखवायचे आहेत, असं ती म्हणाली. दुस-या दिवशी म्हणजेच 24ला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"त्या झाडाखाली आग दिसतीय ना, ती तिचीच चिता आहे. जा, बघ. हे मी ऐकलं आणि माझ्या पायखालची जमीनच सरकली. डोळ्यासमोर अंधारी आली. माझ्यासोबत काय होतंय हेच मला कळत नव्हतं," 30 वर्षांचे देवेंद्र कोठावळे सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

त्या खुऱ्याडात घुसताच बंकरमध्ये शिरल्यासारखं वाटतं. एकावर एक लाकडाचे कप्पे रचून ही खुराडी तयार झाली आहेत. ट्रेनच्या शयनयानमध्ये बर्थ असतात तसं वाटतं. खुराड्यात हवा खेळती राहावी यासाठी एक्झॉग्स्ट पंखेही आहेत.

पातळ गाद्यांवर बेडशीटऐवजी ताडपत्री आहे. पडदे आहेत पण एकदम विरून गेलेत. ही सगळी मांडणी झटपट सेक्सकरता उभारण्यात आली आहे. सेक्सचा विषय सोडला तर या मांडणीला काहीच अर्थ नाही. या खुराड्यांमध्ये सौदा होतो. या सौद्यात भावनांना थारा नाही.

मुंबईतल्या कामाठीपुरा भाग, गली नंबर एक. रमाबाई चाळीतल्या या बंकरसारखी खुराडी देशातल्या वेश्यागृहांप्रमाणेच आहेत. इथे जागा अत्यंत चिंचोळी. पण धंदा हा धंदा आहे, त्यामुळे सगळे जैसे थे सुरू राहतं. तुम्ही या जागेला सर्व्हिस चेंबर म्हणू शकता. बाकी वर्कप्लेसप्रमाणे इथेही कामच चालतं. इथे तुम्हाला प्रकाश कमी जाणवेल पण ही वर्कप्लेस आहे खरी.

खूप वर्षांपूर्वी निधि (नाव बदललं आहे) यांना त्यांच्या घरच्यांनी सोडून दिलं. कारण इतकंच की तिचा जन्म ट्रान्सजेंडर म्हणून झाला होता. जाहीरपणे बलात्कार आणि अत्याचाराच्या धमक्यांनंतर तिला इथे जागा मिळाली आहे. जसं या कोठीने निधिला सामावून घेतलं तसं ती स्वत:शी म्हणाली- आता माझं कोणी काही बिघडवू शकत नाही. मी सुरक्षित आहे.

हे काम तिला आवडत नाही, पण मनाला समजवावं लागलं. दुसरा काही उपाय नव्हता. इथल्या बाकी बायकांकडेही पर्याय नाहीत. निधि तर ट्रान्सजेंडर होती.

कामाठीपुऱ्यात विस्कटून गेलेलं आयुष्य

मी शेवटचं तिला भेटले होते तेव्हा तिच्या पाठीवर सामान होतं. तिची नजर टॅक्सी शोधत होती. तिला विक्रोळीला जायचं होतं. कामाठीपुरा गल्ली क्रमांक 1मधल्या अंधारकोठड्यांना सोडून तिला विक्रोळीला जायचं होतं. कामाठीपुरात सुरू असलेल्या पुनर्निर्माण कामांमुळे मोठ्या संख्येने सेक्स वर्कर्सना हा परिसर सोडून जावं लागलं. मुंबानगरीच्या मध्यभागी असलेले हे ठिकाण या सगळ्याजणींसाठी मोक्याची जागा होती.

कामाठीपुऱ्यातलं दृश्य

ती मला म्हणाली होती- "या प्रोजेक्टने खूपच त्रास दिला आहे. सेक्स वर्कर्सना आपली कोठ्या रिअल इस्टेट कंपनीला विकाव्या लागल्या."

यंदाच्या जानेवारी महिन्यातली ही गोष्ट. मार्च महिन्यात लागू करण्यात आलेल्या लॉकडाऊनमुळे या सेक्स वर्कर्सचं आयुष्य उद्धवस्त होऊन गेलं. त्यांना आता जगणं कठीण होऊन बसलं आहे. त्यांना कोणत्याही सरकारी योजनांचा लाभ मिळत नाही....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईतील कामाठीपुरा हा भाग वेश्या व्यवसायासाठी ओळखला जातो. कोरोनामुळे या भागाचं काय नुकसान झालं आहे याचा घेतलेला हा आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

पाकिस्तानातील डॉन या इंग्रजी वर्तमानपत्राने म्हटलं आहे की, "मुसलमान युवकाला मंदिरात प्रवेश करण्यावरून आणि पाणी प्यायला म्हणून बेदम मारहाण करण्यात आली."

गुरुवारी गाझियाबादमधल्या डासना या ठिकाणी मंदिराची देखभाल करणाऱ्या श्रृंगी नंदन यादव यांनी मंदिरात पाणी पिणाऱ्या 14 वर्षीय मुस्लीम मुलाला मारहाण केली.

डॉन या वर्तमानपत्राने त्या मुलाच्या वडिलांचं वक्तव्यही छापलं आहे. त्या मुलाचे वडील म्हणतात, "माझ्या मुलाला तहान लागली होती. त्यामुळे तो मंदिरात असलेल्या पाणपोईच्या इथे पाणी प्यायला गेला. त्याला त्याची ओळख विचारण्यात आली आणि नंतर मारहाण करण्यात आली."

"त्याला बरंच लागलं आहे. त्याच्या डोक्याला जखम झाली आहे. हे वागणं चुकीचं आहे. पाणी पिण्यात कसला आलाय धर्म? मला वाटत नाही कोणत्याही धर्माने अन्य धर्मीयांना पाणी पिण्यासंदर्भात काही म्हटलं आहे. या मंदिरातही आधी अशी कुठल्याही स्वरुपाची बंदी नव्हती. मात्र आता काही नियम बदलले आहेत," असं त्या मुलाच्या वडिलांनी म्हटलं आहे.

गाझियाबाद पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "शुक्रवारी रात्रीच पोलिसांनी आरोपी श्रृंगी नंदन यादवला अटक केली आहे. तो बिहारचा राहणारा आहे. नरसिंहानंद सरस्वती यांचा शिष्य असल्याचं त्याचं म्हणणं आहे. सहा महिन्यांपूर्वीच तो गाझियाबादला स्थलांतरित झाला आहे".

पोलिसांनी सांगितलं की, "या प्रकरणी सहआरोपी शिवानंदच्या मुलाने मारहाणीचा व्हीडिओ चित्रित केला होता. यासाठी दोघांविरोधात भारतीय दंड संहितेच्या 504 (शांतता भंग करण्याच्या उद्देशाने जाणीवपूर्वक केलेला अपमान), 505(सार्वजनिक पद्धतीने त्रास देण्यासाठी केलेलं वक्तव्य), 352(हल्ला करणं) या कलमांखाली अटक करण्यात आली आहे".

या घटनेची चर्चा देशभरापुरती मर्यादित राहिली नाही तर विदेशातील प्रसारमाध्यमांनी या बातमीची दखल घेतली.

बांगलादेशमधील इंग्रजी वर्तमानपत्र ढाका ट्रिब्यूनने म्हटलं की, "सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्याने श्रृंगी नंदन याचं कृत्य जगासमोर आलं. व्हायरल व्हीडिओत हे दिसतं आहे की त्या मुलाला त्याचं नाव विचारण्यात येतं आहे. मंदिरात काय करतो आहेस? असं विचारलं जातं. तो मुलगा म्हणतो, पाणी प्यायला आलो."

त्यानंतर आरोपी त्या मुलाचा हात पकडून त्याला मारू लागतो. तो मुलगा जमिनीवर पडतो तरी मारणं थांबत नाही. आरोपीचा सहकारी व्हीडिओ चित्रण करत राहतो.

ढाका ट्रिब्यूनने म्हटलं आहे की, "सगळ्यांत आधी हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातील गाझियाबाद शहरात एका मंदिरात पाणी पिण्यावरून मुस्लीम युवकाला मारहाण करण्यात आली. ही बातमी विदेशातील प्रसारमाध्यमांनी खासकरून मुस्लीमबहुल देशांनी प्रामुख्याने छापली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

बलात्कारादरम्यान हिंसाचार झाल्यामुळे अनेक मुली या मृत्यूच्या दाढेतून परत आल्या पण त्यांना नंतर कळलं की त्या गरोदर आहेत. ब्राझिलमध्ये गर्भपाताला परवानगी नसल्यामुळे त्यांच्यावर मातृत्व लादलं गेलं.

वर्तमान आणि भविष्य दोन्ही अंध:काराच्या गर्तेत असलेल्या या मुली आपली व्यथा देखील सांगू शकत नाहीत की त्याविरोधात आवाजही उठवू शकत नाही.

मेलानिआ अमोरिम यांनी स्त्रीरोगतज्ज्ञ म्हणून काम करायला सुरुवात केली तेव्हा सुरुवातीच्या दिवसात त्यांच्याकडे अल्पवयातील गरोदर मुलीची केस समोर आली.

पक्षाघात झालेली 13 वर्षांची मुलगी होती. तिची आई घरात काम करत असताना तिच्यावर बाहेर बलात्कार झाला होता.

ब्राझीलच्या उत्तर-पश्चिम भागातल्या हॉस्पिटलमध्ये गर्भपातासाठी नेण्यात आलं. मात्र ड्युटीवर असलेल्या कोणत्याही डॉक्टराला ही गर्भपाताची प्रक्रिया करायची नव्हती.

त्या मुलीची आई धुणीभांडी करायची. तिने मुलीला घराबाहेर उन्हात खेळायला सोडलं. तिथे तिच्यावर अत्याचार करण्यात आला असं डॉ. अमोरिम यांनी सांगितलं.

हॉस्पिटलमध्ये तिला स्पर्श करण्यासही कोणी तयार नव्हतं. आम्ही गर्भपाताच्या विरोधात आहे असं त्यांचं म्हणणं होतं. मी तेव्हा खूपच तरुण होते, पण मी गर्भपाताची प्रक्रिया पार पाडली. त्या मुलीचा जीव मी वाचवू शकते हा विश्वास मला होता. बलात्कार पीडित म्हणून तो तिचा हक्क होता असं मला वाटलं असं डॉ. अमोरिम यांना वाटलं. हे सांगताना त्यांना हुंदका दाटून आला.

डॉ. मेलानिया अमोरिम

गेल्या 30 वर्षांमध्ये स्त्रीरोगतज्ज्ञ म्हणून काम करताना डॉ. अमोरिम यांनी अल्पवयीन मुलींच्या गरोदरपणाच्या अनेक केसेस हाताळल्या आहेत. बलात्कारानंतर गर्भार राहणाऱ्या मुलींच्या केसेस हा त्यांच्या अभ्यासाचा विषय झाला.

दिवसाला चार बलात्कार

10 वर्षीय मुलीवर तिच्या काकांनी सातत्याने बलात्कार केला. ती मुलगी गरोदर राहिली. तिच्या गर्भपाताच्या प्रकरणाने संपूर्ण ब्राझीलमध्ये खळबळ उडाली होती. दक्षिणेकडच्या एस्पिरिटो सँटो राज्यातील साओ मॅट्युस शहरात हा प्रकार घडला.

गर्भपातासाठी त्या मुलीला शेजारच्या जिल्ह्यात न्यावं लागलं तेव्हा ते प्रकरण मोठं झालं. उजव्या विचारसरणीच्या काही लोकांनी त्या मुलीची वैयक्तिक माहिती ऑनलाईन जाहीर केली. न्यायालयात गर्भपात रोखण्याचेही प्रयत्न झाले. धार्मिक संघटनांनी निदर्शनही केली. त्या मुलीला ज्या हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं तिथे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दहा बारा वर्षं हे वय कोणत्याही लहान मुलाचं किंवा मुलीचं खेळण्याचं वय असतं. पण या वयात लैंगिक अत्याचाराला बळी पडणं आणि त्यानंतर मातृत्वाच्या ओझ्याखाली भरडलं जाणं काही मुलींच्या नशिबी आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

युकेमधल्या मँचेस्टर शहरात इमाम असलेले असद झमान खदिजाबद्दल सांगतात. 6 व्या शतकात सध्याच्या सौदी अरेबियामध्ये खदिजा यांचा जन्म झाला होता.

त्या स्वतः अतिशय श्रीमंत, प्रभावशाली होत्या. समाजात त्यांना आदर होता. अनेक मान्यवर उमरावांनी त्यांनी लग्नासाठी मागणी घातली होती, पण त्यांनी हे प्रस्ताव फेटाळून लावले होते.

नंतर त्यांनी विवाह केला...तोही दोनदा. पहिला पती वारला आणि दुसऱ्या नवऱ्यापासून त्यांनी स्वतःच विभक्त होण्याचा निर्णय घेतला.

त्यानंतर खदिजा यांनी पुन्हा कधीही लग्न न करण्याचा निश्चय केला. पण त्यांच्या आयुष्यात अजून एक पुरूष आला. त्यांनी त्याच्याशी विवाह केला. खदिजा यांचं हे तिसरं लग्न अखेरपर्यंत टिकलं.

खदिजानं त्याच्यामध्ये काही असे गुण पाहिले होते, ज्यामुळे त्यांचा लग्नाबद्दलचा विचार बदलला, झमान हे बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

त्याकाळचा विचार करता एखाद्या स्त्रीने आपला नवरा निवडणं आणि त्याच्यासमोर लग्नाचा प्रस्ताव ठेवणं हे खूपच विलक्षण होतं. तिसऱ्या लग्नाच्या वेळेस खदिजाचं वय 40 वर्षं होतं आणि त्यांचा होणारा नवरा 25 वर्षांचा होता. त्याची परिस्थितीही सामान्य होती.

पण ही केवळ एका सामान्य मुलाची आणि श्रीमंत स्त्रीची प्रेमकहाणी नव्हती....ती जगातल्या दुसऱ्या सर्वांत मोठ्या धर्माच्या स्थापनेची सुरुवात होती. कारण खदिजा यांचा तिसरा नवरा मोहम्मद होते, ज्यांना आपण मोहम्मद पैगंबर म्हणून ओळखतो.

स्वतःचा व्यापार चालवणारी महिला

रॉबर्ट हॉयलंड हे न्यू यॉर्क विद्यापीठात प्राध्यापक आहेत. मध्य पूर्वेचा प्राचीन इतिहास हा त्यांच्या अभ्यासाचा विषय आहे. खदिजा नेमकी कोण होती, याबद्दल सविस्तर चित्र उभं करणं सध्याच्या काळात अवघड आहे. कारण त्यांच्याबद्दल उपलब्ध असलेल्या गोष्टी त्यांच्या मृत्यूनंतर अनेक वर्षांनंतर लिहिण्यात आल्या आहेत.

पण त्यांच्याबद्दल जे काही लिहिलं गेलं त्यावरून हे लक्षात येतं की, ती जबरदस्त इच्छाशक्ती असलेली, स्वतःचं आयुष्य मोकळेपणानं जगण्याची इच्छा असलेली स्त्री होती, हॉयलंड यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं.

खदिजा यांचे उंटांचे तांडे व्यापारासाठी मध्य पूर्वेत प्रवास करायचे.

याची काही उदाहरणंही त्यांनी सांगितली. परंपरेप्रमाणे त्यांनी आपल्या चुलत भावाशी लग्न करावं, अशी खदिजाच्या कुटुंबियांची इच्छा होती. पण त्यांनी या गोष्टीला नकार दिला. कारण त्यांना आयुष्याचा जोडीदार स्वतः निवडायचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"त्यांनी खरोखरच सर्व परंपरा मोडीत काढल्या होत्या. आजपासून 1400 वर्षांपूर्वी त्यांनी जे केलं, ते आजच्या काळातील बायकांसाठीही खरंच खूप प्रेरणादायी आहे."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रतीकात्मक फोटो

हा कोंबडा निसटायचा प्रयत्न करत होता. या दरम्यान झालेल्या झटापटीच त्याच्या पंजावर बांधलेल्या चाकूने मालकाला गंभीर इजा झाल्या. मालकाला दवाखान्यात दाखल केलं पण प्रचंड रक्तस्राव झाल्याने मालकाचा जीव गेला.

पोलीस आता त्या 15 लोकांचा शोध घेत आहेत ज्यांनी ही कोंबड्यांची झुंज अवैधरीत्या आयोजित केली होती. ही घटना तेलंगणातल्या लोतुनुर गावात घडली आहे.

या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर त्या कोंबड्याला पोलीस स्टेशनात नेण्यात आलं ज्यानंतर त्याला एका शेतावर पाठवून दिलं. पोलिसांचं म्हणणं आहे की कोंबड्याला झुंजीसाठी सज्ज केलं जात होतं तेव्हाच त्याने निसटायचा प्रयत्न केला.

मालकाने त्या कोंबड्याला पकडण्याच प्रयत्न केला. या कोंबड्याच्या पायाला 7 सेंटीमीटर लांब चाकू बांधला होता. कोंबडा आणि मालकाच्या झालेल्या झटापटीच या चाकूने मालकावर वार झाले आणि तो जखमी झाला.एएफपी या वृत्तसंस्थेनुसार या झुंजीचं आयोजन करणाऱ्या तसंच यात सहभागी असणाऱ्या लोकांबर खून, अवैध सट्टेबाजी आणि कोंबड्यांच्या झुंजीचं आयोजन केल्याचा आरोप लावला आहे.

याआधीही कोंबड्यांनी घेतलाय मालकाचा जीव

द न्यू इंडियन एक्सप्रेसनुसार स्थानिक पोलीस अधिकारी बी जीवन यांनी म्हटलं की कोंबड्याला पुढच्या तारखेला कोर्टात हजर केलं जाणार आहे.

भारतात कोंबड्यांच्या अवैध झुंजीवर 1960 साली बंदी घालण्यात आली होती पण तेलंगणाच्या ग्रामीण भागात आजही याचं काही ठिकाणी आयोजन केलं जातं.

कोंबड्यांच्या झुंजी सहसा मकर संक्रांतीच्या दरम्यान आयोजित केल्या जातात.

कोंबड्याने आपल्या मालकाची हत्या करण्याची ही पहिलीच वेळ नाहीये.

गेल्या वर्षी आंध्र प्रदेशमध्ये कोंबड्याच्या पायाला बांधलेल्या ब्लेडने गळा चिरल्या गेल्यामुळे मृत्यू झाला होता.

सीएनएननुसार मालक आपल्या कोंबड्याला झुंजीसाठी घेऊन जात असताना ही घटना घडली आणि त्या मालकाचा मृत्यू झाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तेलंगणात कोंबड्यांच्या अवैध झुंजीत एका कोंबड्याच्या पंज्यावर चाकू बांधला होता. या कोंबड्याने आपल्याच मालकाचा जीव घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्यक्ष घटनास्थळी उपस्थित असलेल्यांनी या घटनेबद्दल माहिती माध्यमांना दिली. उमर खालीद रफी मार्ग इथं चहाच्या दुकानवर थांबला होता. त्यावेळी पांढरा शर्ट घातलेल्या एका व्यक्तीने उमरला धक्का दिला आणि उमरच्या दिशेने गोळी चालवली. उमर खाली पडला असल्याने गोळीचा नेम चुकला, अशी माहिती प्रत्यक्ष घटना पाहिलेल्या एका व्यक्तीने माध्यमांना दिली.

उमरने 'द क्विंट'ला या संदर्भात माहिती दिली आहे. "त्यानं माझ्या दिशेनं पिस्तुल रोखलं होती. मी फार घाबरलो होतो. गौरी लंकेश यांचं जसं झालं तसं माझं होणार, असे विचार माझ्या मनात आले," असं त्यांनं सांगितलं.

संसदेपासून काही किलोमीटर अंतरावर ही घटना घडली आहे. सहपोलीस आयुक्त अजय चौधरी म्हणाले,"या हल्ल्यातील पिस्तुल घटनास्थळावरून सापडले आहे." खालीद सुरक्षित असून त्याला तपासणीसाठी हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आले आहे. एकूण किती गोळ्या झाडण्यात आल्या याबद्दल खातरजमा केली जात असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

खालीद बरोबर असलेला युवक खालीद सैफ याने अज्ञात व्यक्तीने दोन गोळ्या झाडल्याची माहिती दिली.

ज्या भागात ही घटना घडली तो भाग दिल्लीतील अत्यंत सुरक्षित भाग मानला जातो. उमर खालीद या भागात "खौफ़ से आज़ादी" या कार्यक्रमात भाग घेण्यासाठी आला होता.

2016साली JNUमध्ये देशविरोधी घोषणा दिल्याच्या आरोपावरून कन्हैय्या कुमार, उमर खालीद आणि इतर काही विद्यार्थ्यांवर देशद्रोहाचे खटले दाखल करण्यात आले होते.

31 डिसेंबर 2017ला शनिवार वाड्यावर दलित नेत्यांनी आणि संघटनांनी एल्गार परिषदेचं आयोजन केलं होतं. यात प्रकाश आंबेडकर, माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे पाटील, गुजरातचे आमदार जिग्नेश मेवाणी, जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचा विद्यार्थी नेता उमर खालिद यांनी भाग घेतला होता.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील (JNU) विद्यार्थी नेता उमर खालीद याच्यावर दिल्लीत गोळीबार झाला आहे. या गोळीबारमधून उमर खालीद थोडक्यात बचावल्याचं वृत्त आहे. या हल्ल्यामागील कारण समजू शकले नसून पोलीस पुढील तपास करत आहेत. दिल्लीतील कॉन्स्टिट्युशन क्लब ऑफ इंडियाच्या बाहेर हा प्रकार घडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्यार्पण विधेयकाला विरोध करणाऱ्या निदर्शकांनी सोमवारी सरकारी इमारतींमध्ये घुसखोरी करून मोडतोड केली. त्यांनी विधान भवनातल्या काचा सुद्धा तोडल्या.

विधानभवनात घुसलेल्या निदर्शकांना रात्री उशीरापर्यंत पोलिसांनी बाहेर येण्याची ताकीद दिली होती. त्यानंतर पहाटे 4 वाजता पोलिसांनी कारवाई करत सर्वांना बाहेर काढलं आहे.

येऊ घातलेल्या नव्या प्रत्यार्पण कायद्याला विरोध करण्यासाठी गेल्या काही दिवसांपासून हाँगकाँगमध्ये शांतेतेनं निदर्शनं सुरू आहेत. पण सोमवारी मात्र त्याला हिंसक वळण लागलं.

या आधी काय झालं?

हस्तांतरणाच्या वर्धापनदिनानिमित्त सकाळी हाँगकाँग कनवेंशन अॅंड एक्झिबिशन सेंटरमध्ये ध्वजारोहण सोहळा झाला. या वेळी पोलिसांचा कडक बंदोबस्त होता.

निदर्शकांनी रस्त्यावर निदर्शनं केली. प्लास्टिक किंवा धातूच्या रॉड हातात घेऊन निदर्शकांनी रस्ता अडवण्याचा प्रयत्न केला. या निदर्शकांमध्ये आणि पोलिसांमध्ये तणावाचं वातावरण निर्माण झालं.

हे आंदोलन कसं चालतंय?

या मोर्चांमध्ये असणारा लाखोंचा सहभाग आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे मोर्चाला कोणत्याही राजकीय पुढाऱ्यांचा चेहरा नसणं.

हाँगकाँगमध्ये सध्या सुरू असलेली आंदोलनंही अशाच प्रकारे होत आहेत. या आंदोलनाला कोणीही 'नेता' नाही पण तरीही मोठ्या संख्येने यात लोक सहभागी होत आहेत.

हाँगकाँगमधल्या एका कॉम्प्लेक्समध्ये साध्याशा इमारतीच्या लहानशा खोलीमध्ये असणारी एक व्यक्ती हाँगकाँगमध्ये सध्या सुरू असणाऱ्या आंदोलनांमध्ये अतिशय महत्त्वाची भूमिका बजावतेय. लॅपटॉप पुढ्यात घेऊन बसलेला टोनी (नाव बदलण्यात आलेले आहे) हा टेलिग्राम हे खासगी मेसेजिंग ऍप आणि इतर ऑनलाईन फोरम्सवरील अनेक ग्रुप्समधील मेसेजेसवर लक्ष ठेवून आहे.

टोनीसारखे अनेक कार्यकर्ते हे शेकडो टेलिग्राम ग्रुप्स चालवतात आणि त्यातूनच हाँगकाँगमधील प्रत्यार्पण विधेयकाला विरोध करणारी आणि सरकारविरोधातली असहकार करणारी चळवळ उभी राहिली असल्याचं आयोजकांचं म्हणणं आहे. तब्बल 20 लाखांपेक्षा जास्त लोक गेल्या काही आठवड्यांमध्ये या वादग्रस्त प्रत्यार्पण विधेयकावरोधात रस्त्यावर उतरल्याचा त्यांचा दावा आहे.

या प्रस्तावित विधेयकाच्या विरोधामध्ये हाँगकाँगमध्ये आतापर्यंत अनेक रॅलीज झाल्या. या विधेयकामुळे हाँगकाँगचं न्यायिक स्वातंत्र्य धोक्यात येण्याची भीती आहे. आजच्याच दिवशी (1 जुलै) हाँगकाँगचं चीनला हस्तांतरण करण्यात आलं होतं.

हाँगकाँगचे शहर प्रमुख कॅरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हाँगकाँगच्या विधान भवनात घुसलेल्या निदर्शकांना बाहेर काढण्यात पोलिसांना यश आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक 39व्या सेकंदाला न्यूमोनियामुळे एका मुलाचा मृत्यू होतो. न्यूमोनियामुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये भारत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाच वर्षांखालील मुलांसाठी न्यूमोनिया प्राणघातक ठरतो आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक जिल्ह्यात 3 आरोग्य संस्था आणि प्रत्येक महानगरपालिका क्षेत्रात एका आरोग्य संस्थेत ड्राय रन घेण्यात येईल, अशी माहिती महाराष्ट्राचे आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी दिली आहे.

याआधी 2 जानेवारी रोजी पुणे, नंदुरबार, जालना, नागपूर या जिल्हयात आणि नागपूर, पिंपरी-चिंचवड या महानगरपालिका क्षेत्रात ही मोहीम राबविण्यात आली होती.

ड्राय रन कशासाठी घेतला जातो?

केंद्र सरकारने दिलेल्या प्रसिद्धी पत्रकानुसार, कोविन मोबाईल अॅपचा वापर स्थानिक पातळीवर कसा केला जातो, हे पाहणं या ड्राय रनचा प्रमुख उद्देश आहे.

कोरोना लसीकरणाची पूर्वतयारी म्हणून ड्राय रन घेण्यात येत आहे. यात आरोग्य यंत्रणा आणि प्रशासन विविध स्तरांवरील कामाचे नियोजन करणार आहेत.

क्षेत्रीय स्तरावर कोविन अॅप किती सोयीस्कर व उपयोगी आहे हे तपासणे, कोरोना लसीकरणाबतचे नियोजन, अंमलबजावणी तसेच अहवाल तयार करणे, या सर्व बाबींची पडताळणी आणि तपासणी, प्रत्यक्ष लसीकरण सुरू करण्यापूर्वी, लसीकरणाबाबतची आव्हाने आणि त्यानुसार मार्गदर्शक सूचना तयार करणे अशी पूर्व तयारी ड्राय रन अंतर्गत अपेक्षित आहे.

तसंच, लसीकरण करण्याच्या प्रक्रियेचं नियोजन कशा पद्धतीने चालतं, यामध्ये समन्वय राखण्यात कोणती आव्हानं येऊ शकतात, हे पाहिलं जाईल. यामुळे ग्राऊंड लेव्हलवर काम करणाऱ्या लोकांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण होईल.

लसीकरणासाठी राज्यात आतापर्यंत झालेली पूर्व तयारी

महाराष्ट्रातील 30 जिल्हे आणि 25 महानगरपालिका क्षेत्रांमध्ये कोरोना लशीकरणासाठी ड्राय रन मोहिम राबवण्यात येणार असल्याने प्रत्येक जिल्हा प्रशासनाने आपआपल्या जिल्ह्यांचे यूजर आयडी तयारी केले आहेत.

जिल्हास्तरावरुन आरोग्य संस्थेचे आणि लसीकरण पथकाचे यूजर आयडी तयार करण्याचे कामही पार पडले आहे.

कोरोना लस घेणाऱ्यांची निवड करून त्यांचे कोविन अॅपमध्ये लसीकरण सत्र तयार करणे आणि त्याचे मॅपिंग करण्याचे काम जिल्हापातळीवर सुरू आहे.

लस घेणाऱ्या व्यक्तींची माहिती कोविन पोर्टलवर अपलोड केली जाणार आहे.

तसेच आरोग्य सेविकेचे सत्र स्थळ निश्चित करणे, लस वाटप करणे, शितसाखळी केंद्राला कळवणे, आरोग्य सेविकेला सत्राचा दिवस आणि वेळ कळविणे, लसीकरण अधिकारी आणि पर्यवेक्षक यांच्या जबाबदाऱ्या निश्चित करण्यात आल्या आहेत अशी माहिती आरोग्य विभागाने दिली आहे.

ड्राय रनअंतर्गत लसीकरण कसे केले जाणार?

प्रभारी अधिकाऱ्याला लसीकरणासाठी निवडण्यात आलेल्या 25...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत सरकारच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार आज (8 जानेवारी) महाराष्ट्रातील 30 जिल्हे आणि 25 महानगरपालिका क्षेत्रांमध्ये कोरोना लसीकरणासाठी ड्राय रन मोहीम राबवण्यात येणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक नेपाळी महिन्याच्या तिसऱ्या शुक्रवारी होणाऱ्या या पार्टीची सुरुवात महाराज वीरेंद्र यांनी 1972 मध्ये राजकारभार सांभाळल्यानंतर केली होती.

एका महिन्यापूर्वी झालेली पार्टी महेंद्र मंजिलमध्ये झाली होती. त्याठिकाणी महाराज वीरेंद्र यांच्या सावत्र आई आणि माजी नेपाळ नरेश महेंद्र यांच्या दुसऱ्या पत्नी रत्नादेवी राहायच्या. शर्ट आणि पायजमा परिधान केलेले युवराज दीपेंद्र त्यांचे एडीसी मेजर गजेंद्र बोहरा यांच्याबरोबर सायंकाळी 6 वाजून 45 मिनिटांनी बिलियर्ड्स रूममध्ये पोहोचले होते. त्यांनी मेजर बोहरा यांच्याबरोबर काही वेळ बिलियर्ड्सच्या काही शॉट्सचा सरावही केला होता.

पार्टीमध्ये सर्वांत आधी महाराज वीरेंद्र यांचे भाऊजी आणि भारतातील सरगुजा प्रांताचे राजकुमार राहिलेले महेश्वर कुमार सिंह हे पोहोचले होते. ते बिलियर्ड्स रूममध्ये घुसले तर युवराज दीपेंद्रने त्यांचं स्वागत केलं. आपल्याला काय प्यायला आवडेल असं त्यांना विचारलं? त्यावर महेश्वर सिंह यांनी फेमस ग्राऊस असं उत्तर दिलं.

थोड्या वेळात लाल साडी परिधान केलेल्या महाराणी ऐश्वर्य आणि महाराज वीरेंद्र यांच्या तिन्ही बहिणी राजकुमारी शोभा, शांती आणि शारदाही पोहोचल्या. सुमारे 7 वाजून 40 मिनिटांनी दीपेंद्रचे चुलत भाऊ पारस त्यांची आई राजकुमारी कोमल, बहीण प्रेरणा आणि पत्नी हिमानीबरोबर पोहोचले.

महाराज वीरेंद्र यांना यायला थोडा उशीर झाला कारण ते एका वृत्तपत्राचे संपादक माधव रिमाल यांना मुलाखत देत होते. यादरम्यानच महाराजांच्या आई त्यांच्या मर्सिडीजमध्ये पोहोचल्या. एका हातात त्यांची पर्स आणि दुसऱ्या हातामध्ये हाताने हवा घेण्याचा पंखा होता. त्या बिलियर्ड्स रूमला लागून असलेल्या एका छोट्याशा खोलीत जाऊन बसल्या.

काही मिनिटांनी बिलियर्ड्स रूमचे दार उघडले आणि महाराजा वीरेंद्र यांनी आत प्रवेश केला. कारने येण्याऐवजी ते कार्यालयातून पायी तिथे आले होते. त्यांचे एडीसी सुंदर प्रताप राणा त्यांना दरवाजापर्यंत सोडून निघून गेले, कारण त्यांना एका खासगी पार्टीला जायचं होतं शिवाय त्याठिकाणी कुटुंबाबाहेरील लोकांना थांबण्याची परवानगी नव्हती. ते सरळ त्यांच्या आईकडे गेले.

दीपेंद्र यांना त्यांच्या बेडरूममध्ये नेले

यादरम्यान दीपेंद्र यांना नशा चढल्याचं सर्वांच्या लक्षात आलं. त्यांना नीट बोलता येत नव्हतं आणि उभंही राहता येत नव्हतं. काही मिनिटांमध्येच ते खाली पडले. त्यावेळी रात्रीचे साडेआठ वाजले होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1 जून, 2001 च्या सायंकाळी नेपाळच्या राजाचं निवासस्थान असलेल्या नारायणहिती महालाच्या त्रिभुवन सदनामध्ये एक पार्टी होणार होती आणि या पार्टीचे आयोजक होते युवराज दीपेंद्र.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक महिन्याच्या पहिल्या तारखेला किशोर कुमारचं गाणं यायचं, "खुश है जमाना आज पहिली तारीख है...". 1 तारखेला सर्वांचा पगार व्हायचा, तेव्हा हे गाणं ऐकून सर्व खूश व्हायचे.

रात्री झोपण्यापूर्वी पावणे नऊ वाजता पहाडी उताराच्या त्या अंधाऱ्या वस्त्यांमध्ये रेडिओचा तो आवाज साधारणतः रोज घुमायचा. "ये आकाशवाणी है. अब आप देवकीनंदन पांडेय से समाचार सुनिए."

आज जशी प्रत्येक बुलेटिनची सुरुवात, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की..." अशा वाक्यापासून होते, तशीच त्यावेळच्या प्रत्येक बुलेटिनची सुरुवात देवकीनंदन पांडेय एकाच वाक्याने करायच्या - "पंतप्रधान इंदिरा गांधी म्हणाल्या की...'

अशाच बातम्या ऐकत ऐकत डोळा लागायचा.

त्यावेळी किशोर कुमारचं एक गाणं खूप प्रसिद्ध होतं... "लडकी चले जब सड़को पे, आई कयामत लड़को पे.

मी मुलगा आहे, हे समजण्याइतका मोठा मी तेव्हा नक्कीच होतो, पण ते गाणं समजण्याइतका मोठा मी नक्कीच नव्हतो. प्रश्नच पडायचा की 'मुलगी आपली आपल्या रस्त्यानं चाललीये, मग मुलांवर अशी कयामत, हे संकट का येतंय?'

या 'संकटा'चा खरा अर्थ तेव्हा कळत नव्हता, पण निदान हे तरी कळत होतं की 'कयामत' येणं म्हणजे नक्कीच काहीतरी गडबड होणं. म्हणजे असं की होमवर्क न करता शाळेत गेलो तर नक्कीच संकट येईल, हे मला कळत होतं.

आम्हाला चित्रपट पाहण्यावर बंदी नव्हती, कारण तसाही गावाच्या जवळपास कुठेही सिनेमा हॉल नव्हता. पण रेडिओमुळे आम्ही किशोर कुमारकडून शिकायचो की जेव्हा मुली रस्त्यावर चालतात तेव्हा मुलांवर संकट कोसळतं.

आता वर्तमानात परतूया...

रविवार आहे, तारीख 14 ऑक्टोबर 2018.

सुट्टीचा दिवस. बाहेर पडलेलं कोवळं ऊन हिवाळा येण्याचा संकेत देत आहे. गावाकडून आणलेल्या त्याच रेडियोवर पुन्हा किशोर कुमार गात आहेत -

"गुस्सा इतना हसीन है, तो प्यार कैसा होगा...?ऐसा जब इनकार है, इकरार कैसा होगा...?"

(जर राग इतका सुंदर असेल तर प्रेम कसं असेल, जर नकार असा आहे तर होकार कसा असेल?)

माझा अंदाज आहे की हिरोईन रागात आहे आणि हिरो तिला गाणं म्हणून चिडवत आहे. हिरोईन रागात पुढं जाऊ इच्छिते पण हिरो तिचा रस्ता अडवत आहे. हिरोईन जितका राग दाखवतेय, ती जितकी चिडतेय, तितकीच हिरोला ती सुंदर वाटतेय."

गाणं संपलं, कमर्शियल ब्रेक लागला आणि काही वेळाने दुसरं गाणं सुरू झालं... पुन्हा किशोर कुमारच गातोय.

"तेरा पीछा ना छोडूंगा सोणिए,

भेज दे चाहे जेल में...दो दिलों के मेल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही दिवसांपूर्वी गावाहून मी जुना रेडिओ घेऊन आलो. रोज ऑफिसला निघताना आवरता-आवरता मी त्यावर गाणं ऐकतो. काही आठवणी ताज्या झाल्या, आम्ही लहानपणी शाळेत जातानाही अशीच गाणी ऐकायचो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक राज्यात छोट्या पक्षांना सोबत घेऊन निवडणुकीला सामोरं जाण्याची रणनीती काँग्रेसने आखली आहे, त्याचाच भाग म्हणून महाराष्ट्रात मनसेला काही जागांसाठी बरोबर घेता येईल का किंवा त्यांच्याशी पडद्यामागे काही पॅक्ट घडू शकतो का याची चाचपणी सुरु आहे.

लोकसभा निवडणुकीची जय्यत तयारी सर्वच राजकीय पक्षांनी सुरु केली आहे. 19 जानेवारीला कोलकात्यात ममता बॅनर्जींनी विरोधकांची मोट बांधून त्याची झलक दाखवली.

तशीच मोट महाराष्ट्रात दिसू शकते. ज्यात काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत मनसेचाही सहभाग असू शकतो.

महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात सध्या याचीच चर्चा आहे. मनसेच्या गोटात याबाबत नेमकं काय सुरू आहे हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही मनसेचे नेते आणि प्रवक्ते संदीप देशपाडे यांच्याशी संपर्क केला.

"अजूनतरी तसा काही प्रस्ताव काँग्रेसकडून किंवा राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून आलेला नाही, प्रस्ताव आला तर त्यावर राज ठाकरे विचार करतील," अशी सूचक प्रतिक्रिया संदीप देशपांडे यांनी दिली आहे.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस बरोबर आघाडी झाली तर ईशान्य मुंबई आणि नाशिकच्या जागेसाठी मनसेचा आग्रह असेल अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात आहे. त्यावर संदीप देशपांडेंना विचारलं तेव्हा ते म्हणाले,

"ईशान्य मुंबई आणि नाशिकची चर्चा आम्हीसुद्धा मीडियातून ऐकत आहोत. त्यावर अजूनतरी मी काही बोलू शकत नाही."

पण संदीप देशपांडे यांनी कुठलीही शक्यता फेटाळून लावली नाही हे विशेष.

शरद पवार आणि राज ठाकरे

काँग्रेस सकारात्मक?

काँग्रेसच्या भारत बंदला राज ठाकरे यांनी पाठिंबा दिला होता. राज ठाकरे वेळोवेळी त्यांच्या कार्टूनमधून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपवर टीका करताना दिसतात तर दुसरीकडे काँग्रेसला असलेला सॉफ्ट कॉर्नरही स्पष्ट जाणवतो.

काही दिवसांपूर्वी झालेल्या एका पत्रकार परिषदेत राहुल गांधी आता पप्पू राहिलेले नाहीत, असं राज ठाकरे यांनी म्हटलं होतं.

कर्नाटक निवडणूक निकालानंतर राज यांचं व्यंगचित्र

त्यातच राज ठाकरेंनी पुत्र अमित ठाकरे यांच्या लग्नाच्या रिसेप्शनचं आमंत्रण राहुल गांधी यांना पाठवल्यानंतर तर चर्चांना आणखी उधाण आलं.

त्यावर माजी मुख्यमंत्री आणि काँग्रेसचे नेते पृथ्वीराज चव्हाण यांना विचारलं असता ते म्हणाले,

"काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस धोरणात्मक पद्धतीनं जागा वाटून घेणार आहोत. पण दोन्ही पक्ष त्यांच्या कोट्यातल्या जागा त्यांच्या बरोबरच्या मित्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2011 साली गुजरात दौरा करुन नरेंद्र मोदी यांचं तोंडभरुन कौतुक करणारे राज ठाकरे. मोदींना देशाचं नेतृत्व दिलं पाहिजे असं सुचवणारे राज ठाकरे. आपल्या कडवट हिंदुत्ववादी भूमिकेसाठी देशभर प्रसिद्ध असणाऱ्या बाळासाहेब ठाकरेंच्या सावलीत वाढलेले राज ठाकरे. अडवाणी आणि वाजपेयींना मानणारे राज ठाकरे. आता हेच राज ठाकरे 2019च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत असू शकतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक लशीचे अनेक चाचण्यांनंतर निकाल जाहीर होतात. 50 टक्क्यापासून ते पार 95 टक्क्यांपर्यंत परिणामकारकता असलेल्या कोरोना लशी जगात आहेत.

पण मग सगळ्यात चांगली लस कोणती? लशींची तुलना कशी करायची? मुळात अशी तुलना करायची का?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या वेगवेगळ्या लशी जगाच्या वेगवेगळ्या भागांत दिल्या जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रत्येक स्वातंत्र्यदिनाला लाल किल्ल्यावरुन भारताचे पंतप्रधान देशाला संबोधित करतात. त्याच लाल किल्ल्यावर प्रजासत्ताक दिनी एका धर्माचे प्रतीक असलेला ध्वज फडकवल्यानंतर विविध स्तरातून प्रतिक्रिया उमटल्या.

त्याच निमित्ताने सोशल मीडियावर प्रश्न विचारला जात आहे की जर मराठा शासकांनी अटकेपार झेंडे रोवले होते तर त्यांनी दिल्लीच्या लाल किल्ल्यावर झेंडा  फडकवला की नाही?

26 जानेवारी निशाण साहेब फडकवण्याची कृती ही प्रतीकात्मक असली तरी त्या कृतीला ऐतिहासिक संदर्भ आहे हे विसरून चालणार नाही.

1783 मध्ये खालसा पंथाचे नायक जस्सा सिंग रामगडिया यांच्या नेतृत्वात दिल्लीच्या शाह आलम दुसरा याच्यासोबत लढाई झाली होती. ही लढाई खालसाने जिंकली होती. त्याला 'दिल्ली फतेह' किंवा दिल्लीवर विजय असं म्हटलं जातं.

1788 मध्ये मराठ्यांचा भगवा झेंडा लाल किल्ल्यावर होता इतकंच नाही तर महादजी शिंदे हे दिल्लीच्या मुघल बादशाहचे संरक्षणकर्ते बनले होते. त्यामुळे लाल किल्ल्यावर मुघलांचा आणि मराठ्यांचा झेंडा काही काळ फडकत असल्याचंही सांगितलं जातं.

एखाद्या ठिकाणी ध्वज फडकवणे याला संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. ज्या ठिकाणी ज्याचा ध्वज असतो त्याची ती सत्ता किंवा जागा असते असा त्याचा अर्थ असतो.

मराठ्यांचा भगवा ध्वज लाल किल्ल्यावर फडकला पण तो सार्वभौमत्व दाखवण्यासाठी नव्हता तर मुघलांसोबत असलेली मित्रत्वाचे नाते दाखवण्यासाठी होता, असं इतिहास संशोधक इंद्रजीत सावंत सांगतात.

पण या निमित्ताने पुन्हा एक प्रश्न मनात येतो तो म्हणजे 18 व्या शतकात मराठे प्रभावशाली होते तर त्यांनी दिल्लीवर आपला दावा का सांगितला नाही?

केवळ प्रतीकात्मकरीत्या किंवा आपली युती दाखवण्यासाठी नव्हे तर सार्वभौमत्व दाखवण्याच्या दृष्टीने मराठ्यांचा ध्वज लाल किल्ल्यावर फडकला होता की नाही याचा विचार आपण या लेखात करणार आहोत.

मुघलांना नाममात्र शासक ठेवण्याऱ्या मराठ्यांकडे सत्ता आली ती मुघलांचा सर्वांत शक्तिशाली काळ ओसरल्यानंतरच.

मुघल सत्तेचा अस्त

औरंगजेबाच्या काळात मुघल साम्राज्य शिखरावर होते त्या काळात तर ही कल्पना करणेही कुणालाही शक्य झाले नसते. औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मुघल साम्राज्य खिळखिळं झालं आणि नंतर तर ते साम्राज्य न राहता फक्त दिल्लीचं राज्य इतक मर्यादित बनलं होतं. जाट, राजपूत, शीख आणि मराठा सरदार हे इतके सशक्त झाले की पुढे चालून तेच त्यांच्या भागातले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

26 जानेवारी 2021 ला दिल्लीमध्ये शेतकऱ्यांची ट्रॅक्टर रॅली झाली. त्या रॅलीदरम्यान अनेक जण दिल्लीत शिरले आणि हिंसाचारालाही सुरुवात झाली. लाल किल्ल्यावर 'निशाण साहिब' हा ध्वज फडकवला गेला.  यानंतर संपूर्ण देशात प्रतिक्रिया उमटल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रथमच हिंदीतून केलेल्या या भाषणात त्यांनी अनेक मुद्दे मांडले. या मुद्द्यांचा नेमका अर्थ आणि त्यामागची राजकीय भूमिका काय आहे? सातत्याने उत्तर भारतीयांविरोधात आंदोलन करणाऱ्या राज ठाकरेंना असं संबोधित करण्याची वेळ का आली असावी?

 याच बाबत बीबीसी मराठीनं  वेगवेगळ्या राजकीय विश्लेषकांशी चर्चा केली.

उत्तर भारतीयांना टाळून चालणार नाही

दैनिक लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक संदीप प्रधान यांना राज ठाकरे यांच्या भाषणाबाबत विचारलं, तेव्हा ते म्हणाले,

"राज ठाकरे यांना उत्तर भारतीयांबरोबर संवाद करावासा वाटला ही सगळ्यांत महत्त्वाची गोष्ट आहे. उद्धव ठाकरे यांनी उत्तर प्रदेशात जाऊन राम मंदिराच्या मुद्दयावर तिथल्या जनतेचं मन जिंकण्याचा प्रयत्न केला. त्या पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे यांनी एका उत्तर भारतीय संघटनेबरोबर संवाद साधला आणि हिंदीत भाषण केलं.

"भाषणाच्या शेवटी मराठी माणसांचं हित तर मला जपायचं आहे, पण त्याचबरोबर तीन चार पिढ्या इथे राहणारे जे उत्तर भारतीय आहे त्यांच्याबाबत मी विचार करतो हा संदेश दिला. उद्धव ठाकरे यांनी दोन हजारच्या दशकामध्ये मी मुंबईकर अभियान राबवून जो संदेश देण्याचा प्रयत्न केला होता तोच संदेश राज यांनी 2018 मध्ये दिलेला आहे.

संदीप प्रधान पुढे सांगतात,

"1995 साली युतीची सत्ता आल्यानंतर झोपडपट्टीवासियांसाठी मोफत घराची योजना राबवली होती ती परप्रांतियांचे लोंढे येण्यास कारणीभूत ठरली ही कबुली राज ठाकरे यांनी दिली. त्या काळी प्रभावशाली नेते असूनही आज इतक्या वर्षांनंतर ते या योजनेबद्दल नाराजी व्यक्त करत आहेत ती एक मोठी गोष्ट आहे.

"उद्धव आणि राज यांना एक गोष्ट लक्षात आली आहे की त्यांच्या भागात म्हणजे मुंबई, ठाणे किंवा नाशिक या भागात राजकारण करायचं असेल तर मराठी मराठी करून चालणार नाही. विविध शहरात येऊन कष्ट करणारा उत्तर भारतीय वर्गाची एकगठ्ठा मतं मिळाली तर त्यातच आपलं राजकीय हित आहे ही जाणीव राज ठाकरे यांना झाली आहे.

प्रादेशिकतेचा मुद्दा पुढे आणायचा आहे.

शिवसेनेने अयोध्येला जायचा निर्णय घेतल्यानंतर त्यांचा स्पर्धक म्हणून जन्माला आलेल्या मनसेने उत्तर भारतीयांशी संवाद साधण्याचा निर्णय घेतलेला दिसतो. राज ठाकरे यांनी आजवर जे मुद्दे उपस्थित केले तेच त्यांनी हिंदी भाषेत मांडले, असं ज्येष्ठ पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषक मृणालिनी नानिवडेकर सांगतात.

"राज यांनी बोलताना भारतातील काही ज्येष्ठ नेत्यांची उदाहरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांनी रविवारी भारतीय महापंचायतीच्या कार्यक्रमात उत्तर भारतीयांशी संवाद साधला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रदीप निफाडकर आणि प्रांजली.

माझी लाडकी मुलगी, प्रांजली, हिचा अपघाती मृत्यू झाला. जर-तरच्या गोष्टी काही उपयोगी नसतात. पण तिने हेल्मेट घातलं असतं तर कदाचित आम्ही आयुष्यभरासाठी दुःख घेऊन हे जग पहात बसलो नसतो. पण ती गेली आणि सांत्वनाला राज्यभरातून लोक येऊ लागले.

मी दुसऱ्याच दिवशी एक आवाहन केले की, तुम्ही मला भेटायला येऊन वेळ, पैसा वाया घालवत आहात. शिवाय हे करून माझं दुःखही हलकं होणार नाही की माझी मुलगीही मला परत मिळणार नाही.

तेव्हा त्याऐवजी तुम्ही त्या पैशात एक हेल्मेट विकत घ्या आणि तुमच्या ओळखीच्या अगर अनोळखी मुला-मुलींना ते भेट द्या. त्याचा एक सेल्फी मला पाठवा. त्याला महाराष्ट्रातून चांगला प्रतिसाद मिळाला. माझ्या अनेक मित्रांनी, अनेक चाहत्यांनी आणि अनेकांनेक बिगर ओळखीच्या लोकांनी तसं करून मला फोटोही पाठवले.

इतकंच काय झील एज्युकेशन संस्थेनं त्यांच्याकडे शिकणाऱ्या हजारो विद्यार्थी विद्यार्थिनींना हेल्मेट भेट द्यायचं ठरवलं. तसा समारंभही माझ्या हस्ते हेल्मेट भेट देऊन पार पडला.

एक चांगलं हेल्मेट साधारणतः 800 रुपयांपर्यंत मिळतं. हजारो मुलांना द्यायला मी काही बिल गेटस् नाही की अंबानी. मग मी आणि माझे मित्र अनिल मंद्रूपकर यांनी 'हेल्मेट पुणे' ही स्वयंसेवी संस्था काढली. त्याद्वारे शक्य त्या गरीब मुला-मुलींना हेल्मेट भेट द्यायचं ठरवलं.

पण इथं बळजबरी नाही. इथं पैशाचा व्यवहार नाही. ज्याला वाटेल त्याने भेट द्यावं. न दिल्यास कोणावर रोषाचंही कारण नाही. एकीकडे माझी ही लढाई सुरू असतानाच दुसरीकडे काय घडत होतं ते बघण्यासारखं आहे.

प्रांजलीच्या निधनानंतर प्रदीप निफाडकर यांनी हेल्मेटसाठी केलेलं आवाहन.

महाराष्ट्रात सरकार दर जानेवारीला एक खेळ खेळत असतं. संपूर्ण महाराष्ट्रात 36 जिल्हे आहेत. पण कोणत्याही जिल्ह्यात न जाता सरकार फक्त आणि फक्त पुणे जिल्ह्यातच हेल्मेट सक्ती सुरू करते. मग जे हेल्मेट वापरणार नाहीत त्यांना पोलीस दंड करतात.

दंडाची ठराविक रक्कम वसूल झाली की नागरिकांच्या विरोधामुळे आम्ही सक्ती मागे घेत आहोत, असं सरकार जाहीर करतं आणि पुन्हा पुढच्या एक जानेवारीची वाट पाहतं. हा खेळ एक दोन वर्षें नाही तर चक्क तीस वर्षें चालू आहे.

खरंच सरकारला जर अपघात बळींची काळजी असेल तर सरकार दिरंगाई का करते हे कुणालाच कळालेलं नाही. दोन वर्षांपूर्वी पोलिसांचा बडगा दाखवून काहीही न झाल्यानं परिवहन मंत्र्यांनी पेट्रोल पंपाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यामध्ये सध्या हेल्मेटला विरोध करणाऱ्यासाठी नागरिक रस्त्यावर उतरले आहेत. मात्र हेल्मेट न घातल्यामुळे अपघातात जीव गमवावा लागलेल्या लोकांचीही संख्या मोठी आहे.

ज्येष्ठ कवी प्रदीप निफाडकर यांनी हेल्मेटच्या निमित्ताने आपल्याच घरात घडलेल्या दुर्घटनेबद्दल बीबीसीला सांगितलं .


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रदूषणामुळं माणसांचं आयुष्य कमी होतं किंवा आरोग्यावर परिणाम होतो, असं कुठल्याही अभ्यासातून समोर आलं नाहीय, असं केंद्रीय पर्यावरण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी म्हटलं. बिझनेस स्टँडर्डनं ही बातमी दिलीय.

प्रदूषणामुळं माणसांचं आयुष्य साडेचार वर्षांनी घटतं, असं काही संशोधनातून समोर आलंय. तर केंद्र सरकार यावर काय उपाययोजना करतंय? असा प्रश्न लोकसभा सभागृहात तृणमूल काँग्रेसच्या खासदार काकोली घोष दस्तीदार यांनी विचारला.

त्यावर उत्तर देताना प्रकाश जावडेकर म्हणाले, "प्रदूषणावरून लोकांमध्ये भीतीचं वातावरण निर्माण करू नये. प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी सरकार प्रयत्नशील असून, या प्रयत्नांना अनेक ठिकाणी चांगला प्रतिसाद मिळतो आहे. शिवाय, प्रदूषण आणि आयुर्मान यांचा परस्परसंबंध असल्याचे कोणत्याही अभ्यासातून दिसून येत नाही."

दरम्यान, जागतिक आरोग्य संघटना, लॅन्सेट सेंटर यांसारख्या संस्थांनी प्रदूषणामुळं देशात अनेक मृत्यू होत असल्याचं म्हटलं होतं. लान्सेटच्या अभ्यासानुसार, 2017 साली भारतात मृत्युमुखी पडलेल्या प्रत्येक आठ जणांमधील एकाचा मृत्यू प्रदूषणामुळे झाला होता.

2) मंदीची समस्या गंभीर आहे, हे सरकारनं मान्य करायला हवं - रघुराम राजन

भारतात मंदीची समस्या गंभीर असल्याचं सरकारनं मान्य करायला हवं, असं रघुराम राजन यांनी म्हटलंय. आज तकनं ही बातमी दिलीय. राज्य सरकारांना दोष देण्याऐवजी यातून केंद्रानं मार्ग काढायला हवा, असंही राघुराम राजन म्हणाले.

रघुराम राजन यांनी सत्तेचं अति-केंद्रीकरण आणि पंतप्रधान कार्यालयाकडून ठेवण्यात येत असलेल्या नियंत्रणाबाबतही आक्षेप नोंदवला. पंतप्रधान कार्यालयात अधिकारांचं केंद्रीकरण झाल्यान इतर मंत्र्यांना काम करण्यात अडचणी येत असल्याचं राजन म्हणाले.

3) 'पोक्सो'च्या गुन्हेगारांचा दयेच्या अर्जाचा अधिकार काढून घ्यावा - राष्ट्रपती

महिला आणि बालकांवरील हल्ल्यांमुळं देशाच्या विवेकाला हादरा बसला असून, ज्यांना पोक्सो (Prevention of Children from Sexual Offences Act किंवा POCSO) कायद्याखाली दोषी ठरवण्यात आलंय, त्यांच्या दयेच्या अर्जाचा अधिकार काढून घेतला पाहिजे, असं मत राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी व्यक्त केलं.

ते राजस्थानमधील माऊंट अबू येथील महिला सुरक्षेवरील कार्यक्रमात बोलत होते. इंडियन एक्स्प्रेसनं ही बातमी दिलीय.

महिलांची सुरक्षा हा गंभीर विषय बनला आहे. यात बरंच काम झालं आणि अजून बरंच काम बाकी आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.

1)  प्रदूषणामुळं आयुष्य कमी होत नाही - प्रकाश जावडेकर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रदेश जरी निर्मनुष्य असला तरी लहान मुलांना हे चांगलं माहीत आहे की कुठे आणि कसं खेळायचं. ताडपत्रीच्या झोपड्या आणि उघड्यावर वाहणाऱ्या सांडपाण्यामधून वाट काढत लहान मुलं इथे हॅण्डपम्प आणि पाण्यशी खेळतात. तर, ज्येष्ठ जवळच बसून गप्पा मारण्याचं काम करतात.

पण, रोहिंग्या मुस्लिमांच्या या तात्पुरत्या घरांमागे टोकदार असं कुंपण असून या कुंपणामागे म्यानमारचे बॉर्डर पोलीस डोळ्यात तेल घालून लक्ष देत आहेत.

दिल मोहम्मद मात्र या कुंपणाकडे डोळे लाऊन बसले आहेत. एक दिवस त्यांना म्यानमार मधल्या त्यांच्या रखाईन प्रांतात परतता येईल अशी आशा त्यांना आहे. यातला मूळ विरोधाभास असा की, ते सध्या म्यानमारच्या हद्दीत असले तरी त्यांना चेकपॉईंटच्या या भागातून दुसऱ्या भागात जाता येत नाही.

ते एकटे नाहीत. या निर्मनुष्य भागात जवळपास 5000 रोहिंग्या मुस्लिमांनी आसरा घेतला आहे. बांगलादेश आणि म्यानमारच्या सिमेवर असलेल्या एका छोट्या पट्टीवजा भागात हा निर्मनुष्य भाग येतो.

गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात रोहिंग्या मुस्लिमांच्या घरांवर झालेल्या हल्ल्यांनंतर 7 लाख रोहिंग्या मुस्लिमांनी बांगलादेशच्या दिशेनं धाव घेतली होती. यात सगळ्यांत पहिल्यांदा पलायन केलेला गट या भागात स्थिरावला.

कॉक्स बाझारपासून 45 किलोमीटरवर (28 मैल) असलेल्या टोंब्रू चेकपॉईंटवर हा कॅम्प आहे. हा भाग बांगलादेशपासून एका कालव्यामुळे वेगळा झाला आहे. हा भाग मूळ म्यानमारच्या हद्दीत असला तरी कुंपणामुळे तो देशाबाहेर गेला आहे.

हद्दपार झालेल्या या रोहिंग्यांना अन्न आणि आरोग्याच्या सोयींसाठी बांगलादेशात जात येत असंल तरी म्यानमारमध्ये परतता येत नाही.

मला बांगलादेशी बॉर्डर पोलिसांच्या जवळपास चार मोठ्या चौक्या ओलांडून जाव्या लागल्या. पण, मला म्यानमारच्या या हद्दीत जाण्यापासून रोखण्यात आलं. म्हणून मग मला दिल मोहम्मद यांना आणि त्यांच्या मित्रांना भेटण्यासाठी बांगलादेशच्या हद्दीजवळ बोलवावं लागलं.

या कॅम्पमध्ये बांबू, प्लास्टिक ताडपत्रीच्या सहाय्यानं उभ्या केलेल्या झोपड्यांमध्ये हे रोहिंग्या मुस्लीम राहतात. राहण्यासाठी इथली परिस्थिती वाईट आहे. पिण्याच्या पाण्यासाठी लावण्यात आलेल्या हॅण्डपम्पच्या अवतीभोवती सांडपाणी पसरल्याचं दिसतं.

कॅम्पमधल्या नूरस्सान यावेळी म्हणाल्या, "माझ्यावर आणि माझ्या कुटुंबावर म्यानमारच्या लष्करानं हल्ला केल्यानंतर मी माझं गाव सोडून इथे पळून आले. या कॅम्पमधलं आयुष्य खडतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बांगलादेश आणि म्यानमार सीमेवरच्या टोंब्रू चेकपॉईंटवर निर्मनुष्य भागात जवळपास 5000 रोहिंग्या मुस्लीम अडकून पडले आहेत. त्यांना आपल्या घराकडे परत जायचं असलं तरी म्यानमारच्या सैन्याच्या भीतीनं त्यांचा पाय पुढे सरकत नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रबोधनकार ठाकरे. (आर्ट वर्क - निकिता देशपांडे)

११ ऑक्टोबर 2017ला रामभाऊ हरणेंचं निधन झालं. ते ९९ वर्षांचे होते. शांत, समाधानी, प्रसिद्धीविन्मुख आयुष्य जगलेल्या रामभाऊंच्या निधनाचा इव्हेंट होऊ नये, अशी त्यांच्या कुटुंबाची इच्छा होती. त्यानुसार त्यांच्या जाण्याची कुठे बातमीही झाली नाही. पण ती बातमी होती. कारण ते शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे थोरले भाऊ होते. राज ठाकरेंनी केलेल्या बाळासाहेबांच्या फोटोबायोग्राफीतल्या ठाकरेंच्या फॅमिली ट्रीमध्ये त्यांना तसा मान दिलाय.

रामभाऊ हरणे हे प्रबोधनकार ठाकरेंचे दत्तकपुत्र. हलाखीच्या दिवसांत ठाकरे कुटुंबासाठी रामभाऊंनी उचललेल्या जबाबदारीचं वर्णन प्रबोधनकारांच्या आत्मचरित्रात आलंय. बाळासाहेबांना हक्काने बाळ म्हणणारे ते शेवटच्या मराठी माणसांपैकी एक असावेत.

रामभाऊंनी दीर्घकाळ प्रबोधनकारांची पत्रं, निरोप डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, स्वातंत्र्यवीर सावरकर अशा अनेक दिग्गजांपर्यंत पोहोचवण्याचं काम केलं. अशा अनेकांच्या बैठकी त्यांनी जवळून अनुभवल्या. ब्राम्हणेतर आंदोलनापासून संयुक्त महाराष्ट्राच्या आंदोलनापर्यंत प्रबोधनकारांच्या प्रवासाचे शेवटचे साक्षीदार आयुष्यभर मूक राहिले आणि आठवणींचा महत्त्वपूर्ण दस्तावेज सोबत घेऊन गेले.

काळ उलटत चाललाय, तसे महाराष्ट्राला आत्मभान देणारे विचारवंत म्हणून प्रबोधनकार अधिकाधिक रिलेवंट बनत चाललेत.

कोण होते प्रबोधनकार?

बाळासाहेब आणि श्रीकांत ठाकरेंचे वडील. उद्धव आणि राज ठाकरेंचे आजोबा. स्वतःला सापडलेल्या काळाच्या तुकड्यावर या चार ठाकरेंनी स्वतःची लहानमोठी मुद्रा उमटवलीय. त्यामुळे ही उत्तरं स्वाभाविक आहेत.

फक्त प्रबोधनकार ठाकरे यांची ही ओळख तिथेच थांबणं चुकीचं आहे एवढंच. त्यांच्या प्रबोधनकार असण्याबद्दल आदर असणाऱ्यांना त्यांच्या ठाकरे असण्याचं वावडं आहे आणि त्यांच्यावर ठाकरे म्हणून प्रेम करणाऱ्यांना त्यांच्या प्रबोधनकार असण्याचा विटाळ आहे. त्यामुळे आपापल्या चौकटींत बसवण्यासाठी आटापिटा करणाऱ्यांचा प्रबोधनकारांना अख्खं स्वीकारण्यात अडचणच होते.

मग आपापल्या सोयीच्या प्रबोधनकारांचा तुकड्या तुकड्यातला वारसा पुढे नेला जातो. सगळ्याच महापुरुषांचं असं होतं. पण प्रबोधनकारांच्या बाबतीत ते अधिक ठळक आहे. कारण अगदी टोकाचे विचार त्यांच्या लिखाणात आणि जगण्यातही सहज एकत्र बागडताना सापडतात.

शिवसेनेच्या स्थापनेवेळी बोलताना प्रबोधनकार ठाकरे.

'दैनिक सामना'ने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रबोधनकार ठाकरे यांचा आज स्मृतिदिन. यानिमित्ताने मुक्त पत्रकार आणि prabodhankar.org या वेबसाईटचे निर्माते-संपादक सचिन परब यांचा हा अभ्यासपूर्ण लेख. शिवसेना आणि मनसेला निवडणुका जिंकायच्या असतील तर त्यांना प्रबोधनकारांच्या मूळ विचारांकडे जावं लागेल, असं त्यांचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रबोधनकार ठाकरेंसोबत बाळ ठाकरे.

शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी दोन शपथा घेतल्या होत्या. एक निवडणूक लढवणार नाही. दुसरी आत्मचरित्र लिहिणार नाही. त्यानुसार त्यांनी आत्मचरित्र लिहिलं नाही. त्यामुळे आपल्याला बाळासाहेबांना आयुष्यभर सावलीसारखे सोबत करणारे भाऊ श्रीकांतजी ठाकरे यांच्या आत्मचरित्रात बाळासाहेबांचं बाळपण शोधावं लागतं.

श्रीकांतजींचं आत्मचरित्र `जसं घडलं तसं` यामध्ये आत्मचरित्रासारखा सविस्तर पट सापडत नाही. त्यात गोष्टीवेल्हाळ आठवणीच आहेत. त्यातल्या बाळासाहेबांविषयी लिहिलेल्या प्रकरणाच्या सुरुवातीला ज्वारी-बाजरी आणि गव्हाची गंमत सांगितलीय.

कष्टातलं बालपण

बाळासाहेब जन्मले तो काळ समजून घ्यायला मात्र प्रबोधनकारांचं आत्मचरित्र `माझी जीवनगाथा` तपासावं लागतं. बाळासाहेबांच्या जन्माच्या वेळेस प्रबोधनकार ४१ वर्षांचे होते. सत्यशोधकी ब्राह्मणेतर आंदोलनातले आघाडीचे विचारवंत, साहित्यिक, पत्रकार, नाटककार, व्याख्याते म्हणून ते महाराष्ट्रभर परिचित होते.

`प्रबोधन` हे नियतकालिक सुरू होऊन पाच वर्षांपेक्षा जास्त काळ झालेला होती. `प्रबोधन`साठी त्यांनी सरकारी नोकरी सोडलेली होती. सार्वजनिक बांधकाम खात्यातल्या दहा वर्षांचा तुलनेने स्थैर्याचा काळ वगळता, त्यांच्या आयुष्यात गरिबी आणि अस्थिरतेचा फेरा कधी चुकला नाही.

`प्रबोधन`नंतर तर प्रबोधनकारांचा ब्राह्मणी जातवर्चस्ववादाच्या विरोधातला पवित्रा अधिक अधोरेखित झाला. तत्कालीन सामाजिक परिस्थितीत ही भूमिका पदराला जळता निखारा बांधून घेतल्यासारखीच होती. त्यात प्रबोधकारांचा स्वाभिमानी, तापट आणि फटकळ स्वभाव. त्यामुळे पाचवीला पुजलेली फरफट अधिक तीव्र झाली.

त्यांचं बिऱ्हाड कधी दादर तर कधी भिवंडी, कधी सातारा तर कधी धुळे असं फिरतीवर होतं. `खरा ब्राह्मण` सारखी नाटकं सादर करणारी त्यांची नाटक कंपनी असल्यामुळेही ही अस्थिरता वाढली होती. अशाच धावपळीत पुणे मुक्कामी बाळासाहेबांचा जन्म झाला.

जगदंबेच्या ओटीत टाकलेला बाळ ही बाळासाहेबांच्या बाळ या नावाशी श्रीकांतजी सांगत असलेली दैवी कहाणी प्रचलित असली, तरी विसाव्या शतकातील महाराष्ट्राच्या इतिहासाचे महत्त्वाचे अभ्यासक डॉ. सदानंद मोरे बाळ या नावाची एक वेगळीच गोष्ट सांगतात.

बाळ हे नाव प्रबोधनकारांनी छत्रपती शिवरायांचे जवळचे सहकारी बाळाजी आवजी यांच्यावरून ठेवलं असावं, असा कयास ते मांडतात. बाळाजी आवजी स्वराज्याचे चिटणीस होते. स्वराज्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'प्रबोधनकार केशवराव ठाकरे यांनी आपली धर्मपत्नी रमाबाईंना चार मुली झाल्यानंतर विचारलं, 'काय हो, आपल्या शेतात ज्वारी बाजरीच पिकते काय? गहू पिकतच नाही!' आणि २३ जानेवारी (१९२६) रोजी रमाबाईंनी आपल्या पहिल्या मुलाला जन्म दिला. त्यानंतर केशवराव नि रमाबाई या दोघांनीही हे बाळ जगदंबेच्या ओटीत ठेवले नि म्हणाले, हे बाळ तुझं. तुझ्या स्वाधीन केलंय ! म्हणून त्या बाळाचं नाव बाळ असं ठेवलं…'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रमिला भोईर

"फक्त हा झाडांचा प्रश्न नाही, तर आमच्या अस्तित्वाचाही प्रश्न आहे."

श्याम भोईर मोठ्या तळमळीनं हे सांगतो. 26 वर्षांचा श्याम मल्हार कोळी या आदिवासी समाजाचा आहे आणि मुंबईच्या आरे कॉलनीतल्या केलटी पाडा इथे राहतो. आरे कॉलनीत मेट्रो कारशेडच्या उभारणीसाठी होऊ घातलेल्या वृक्षतोडीला त्याचा आणि त्याच्यासारख्याच इथल्या बाकी आदिवासींचा विरोध आहे.

या प्रकल्पासाठी 2702 झाडं तोडली जाणार आहेत. या जागेवर आदिवासी राहत नाहीत. पण त्यांच्या परिसरातली झाडं तोडली जाणार आहेत हे कळल्यावर ते दुःखी झाले आहेत. ही झाडं, जंगल आमचं जीवन आहे असं त्यांचं म्हणणं आहे.

मेट्रो कारशेडच्या प्रस्तावित जागेवर आदिवासी राहात नसल्याचं मुंबई मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन अर्थात MMRCनं स्पष्ट केलंय.

पण या प्रकल्पासाठी होणारी वृक्षतोड आणि मेट्रोसारख्या विकासकामांमुळे वाढतं शहरीकरण यांत आपली ओळख हरवून जाण्याची भीती आदिवासींना वाटते आहे. त्यात गेल्या महिन्यात मुंबई महापालिकेच्या वृक्ष प्राधिकरणानं मेट्रो कारशेडसाठी आरे कॉलनीतील 2702 झाडं तोडण्यास परवानगी दिल्यानंतर त्यांचं आंदोलन आणखी तीव्र बनलं आहे.

आदिवासींचं या जंगलाशी काय नातं आहे आणि त्यांच्या परिसरातील झाडं तोडल्यामुळे त्यांच्या आयुष्यावर काय परिणाम होईल त्याचा वेध बीबीसीनं घेतला आहे.

आरे कॉलनीतलं आदिवासींचं विश्व

मुंबईत शहराच्या साधारण मधोमध असलेला आरे मिल्क कॉलनीचा परिसर म्हणजे शहरापासून वेगळं विश्व आहे. एखाद्या सकाळी भुरभुरणाऱ्या पावसात इथे आलात तर मुंबईपासून दूर आल्याचा भास होतो. इथला मुख्य रस्ता सोडून आतल्या वाटांवर आदिवासी पाडे वसले आहेत. आरे कॉलनीत एकूण 27 आदिवासी पाडे आहेत. पिढ्यानपिढ्या आदिवासी इथे राहतात.

मातीची घरं, त्यावर रेखाटलेली चित्रं, आजूबाजूला लावलेली फळझाडं, एखादा वाहता झरा, पक्ष्यांचे आवाज. एखादं पक्क्या भींतींचं घर आणि एखादी बाईक आणि क्षितिजावर दिसणाऱ्या इमारती सोडल्या तुम्ही काळातही मागे गेल्याचा भास व्हावा.

"इथला निसर्ग टिकून आहे, कारण आदिवासींनी तो टिकवून ठेवला आहे," मनिषा धिंडे आम्हाला सांगते. "सरकार म्हणतं ही जागा सरकारच्या मालकीची आहे, पण सरकार इथल्या झाडांची काळजी घेत नाही. ते काम आदिवासींनी केलं आहे."

21 वर्षांची मनिषा वारली आदिवासी समाजाची आहे आणि आरे कॉलनीतल्या जीवाच्या पाड्यावर राहते. आपल्या घरातल्या आधीच्या अनेक पिढ्याही इथेच शेती करून जगल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आरे कॉलनीतली झाडं तोडण्याचे आदेश हाय कोर्टाने दिल्यानंतर 4 ऑक्टोबरला रात्री झाडं तोडण्यास सुरुवात झाली. याविरोधात आंदोलन करणाऱ्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतलं. सर्वांत जास्त विरोध हा स्थानिकांकडून होत आहे. यामध्ये आरे कॉलनीत राहणारे आदिवासी मोठ्या संख्येनी आहेत. ते या प्रकल्पाला विरोध का करत आहेत?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रमुख भूमिका

या सगळ्या प्रकरणात अनेक लोक गुंतलेत, त्यातले महत्त्वाचे लोक कोण ते आधी समजून घेऊ, मग त्यांनी काय काय केलं ते पाहू.

1.       अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा.

2.       अमेरिकेचे सध्याचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप.

3.       हा करार झाला तेव्हा आणि आताही इराणचे प्रमुख असलेले हसन रौहानी.

4.       त्यांच्या आधीचे इराणचे प्रमुख महमूद अहमदिनेजाद.

मुद्दा काय आहे?

इराण अण्वस्त्र बनवण्यासाठी अणुऊर्जा कार्यक्रम चालवतंय असा बराच काळ आरोप होत होता. 2005 ते 2013 दरम्यान इराणचे राष्ट्रप्रमुख महमूद अहमदिनेजाद यांनी या कार्यक्रमाला आणखी वेग दिला. हा शांततामय अणू कार्यक्रम इराणचा हक्क आहे, असं ते म्हणत होते.

इराण अण्वस्त्र निर्मिती करेल असा आरोप अनेक देशांनी केला.

पण आंतरराष्ट्रीय तपासणीला त्यांनी साफ नकार दिला. त्यामुळे अमेरिका आणि इतर राष्ट्रांचा संशय बळावत गेला आणि त्यांनी इराणवर कडक आर्थिक निर्बंध घातले.

इराण अणू करारातून अमेरिका बाहेर पडली.

2013 साली हसन रौहानी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष झाले. त्यांच्याशी अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स, रशिया, चीन आणि जर्मनी या महासत्तांनी वाटाघाटी केल्या आणि अखेर Joint Comprehensive Plan of Action किंवा साध्या भाषेत ‘इराण अणू करार' 2016मध्ये लागू झाला. या अंतर्गत इराणनं आश्वासन दिलं की ते अणुबाँब बनवणार नाहीत. इराणने आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांना पाहणी करण्याची परवानगी दिली. त्याबदल्यात इराणवरचे आर्थिक निर्बंध हटवण्यात आले.

इथवर सारं आलबेल होतं. पण अमेरिकेत निवडणुकांचे वारे वाहू लागले आणि डोनाल्ड ट्रंप यांनी प्रचारादरम्यान ओबामा आणि इराण करारावर जोरदार हल्ला चढवला.

“सडका, बेकार, आत्मघातकी” अशा शब्दांत त्यांनी या कराराची हेटाळणी केली. ते राष्ट्राध्यक्ष झाल्यावर त्यांनी या करारातून खरंच माघार घेतली. इराण कराराचं पालन करत नाहीये आणि यातून अमेरिकेचं नुकसान होतंय, असा ट्रंप यांचा आरोप आहे.

पुढे काय होऊ शकतं?

अमेरिका बाहेर पडली असली तरी हा करार वाचवण्यासाठी ब्रिटन, जर्मनी आणि फ्रान्स प्रयत्न करत आहेत. रशिया आणि चीननेसुद्धा आपला पाठिंबा कायम राहील असं सांगितलंय.

पण इराणमध्ये गोंधळाचं वातावरण आहे. हा करारच आता मोडीत काढा आणि अणुबाँब बनवा, अशी मागणी कट्टरवाद्यांनी राष्ट्राध्यक्ष रौहानी यांच्याकडे केली आहे.

याचा भारतावर कसा परिणाम होणार आहे?

भारत आपल्याला आवश्यक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराण अणू करारातून अमेरिका बाहेर पडलं आणि जगभरात ब्रेकिंग न्यूज झाली! पण ही घडामोड इतकी का महत्त्वाची आहे? आणि तिचा आपल्यावर इथे भारतात काय परिणाम होणार?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रमोद महाजन आणि देवेंद्र फडणवीस

देवेंद्र फडणवीस यांच्यासह यावेळी हर्षवर्धन पाटील, रणजितसिंह नाईक निंबाळकर, विनय कोरे, धनंजय महाडिक, जयकुमार गोरे आणि पृथ्वीराज देशमुख ही नेते मंडळी उपस्थित होती.

वरवर पाहाता ही भेट नेहमीच्या कार्यक्रमांप्रमाणे वाटेल. पण फडणवीसांबरोबर यावेळी उपस्थित असलेल्या नेत्यांकडे एक नजर टाकली तर त्यातून भाजपच्या बदलेल्या राजकारणाचा प्रत्यय येईल. ही उपस्थित असलेल्यापैकी सर्व नेते मंडळी एकेकाळी काँग्रेस किंवा राष्ट्रवादीत होती. त्याहून पुढची गोष्ट म्हणजे यातली काही नेतेमंडळी त्यांच्या त्यांच्या भागातल्या मातब्बर मराठा घराण्यातली आहेत.

सोशल मीडियावर देखील या भेटीची आणि त्या अनुषंगाने मराठा राजकारणाची बरीच चर्चा झाली.

शिवाय 2019च्या विधानसभा निवडणुकांच्याआधी महाराष्ट्रातल्या विखे-पाटील, भोसले, मोहिते पाटील यांसारख्या बड्या मराठा घराण्यातल्या नेत्यांनी भाजपची वाट धरली.

17 जुलै 2020 रोजी देवेंद्र फडणवीस यांनी काही नेत्यांसह अमित शहा यांची भेट घेतली.

त्या निमित्तानं एक प्रश्न उपस्थित झाला तो म्हणजे महाराष्ट्रात ओबीसींची पार्टी अशी ओळख असलेली भाजप आता मराठा पार्टी होत आहे का? भाजपतल्या गेल्या काही दिवसांमधल्या घटना पाहाता भाजपनं 'माधव' फॉर्म्युला बाजुला ठेवला आहे का? आणि त्याहून मोठा प्रश्न म्हणजे महाराष्ट्रातला महाजन-मुंडेंचा ओबीसी भाजप पक्ष आता देवेंद्र फडणवीसांच्या हातात आल्यानंतर वेगळ्या वाटेनं जात आहे का?

महाराष्ट्र भाजपतले एकेकाळचे सर्वांत मोठे नेते प्रमोद महाजन यांच्या जयंतीच्या निमित्तानं आपण या प्रश्नांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न करणार आहोत.

'शेटजी-भटजीं'चा पक्ष ते ओबीसींचा पक्ष

सुरुवातीच्या काळात भाजपची ओळख 'शेटजी-भटजीं'चा पक्ष अशीच होती. म्हणजे, ब्राह्मण आणि मारवाडी समाज भाजपसोबत असायचा. मात्र, सत्तर-ऐंशीच्या दशकात वसंतराव भागवत यांच्यासारख्या जनसंघाच्या नेत्यांनी भाजपला इतर मागासवर्गीयांमध्ये पोहोचवलं. त्यासाठी महाराष्ट्रात भागवतांनी माळी-धनगर-वंजारी (माधव) फॉर्म्युला आणला.

लोकसभा निवडणुकांच्याआधी शरद पवारांचे निकटवर्तीय मानले जाणारे मोहिते पाटील यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला.

'लोकमत'च्या विदर्भ आवृत्तीचे कार्यकारी संपादक श्रीमंत माने याविषयी अधिक सांगतात, "वसंतराव भागवत यांनी शेटजी-भटजींचा अशी ओळख झालेल्या भाजपला बहुजनांमध्ये पोहोचवलं. गोपीनाथ मुंडे, पांडुरंग फुंडकर,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र भाजपचे नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी 17 जुलै 2020 रोजी नरेंद्र मोदी आणि अमित शहा यांची काही नेत्यांसह भेट घेतली. साखर उद्योगाच्या अडचणी मांडण्यासाठी ही भेट घेतल्याचं सांगण्यात आलं. पण त्यावेळी भाजपच्या राज्य कार्यकारीणीबाबती चर्चा झाल्याचंही फडणवीस यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रवासासाठी नागरिक सायकल शेअर करत असल्यानं ही स्थिती निर्माण झाली आहे.

वाहतुकीत या सायकल अडथळा ठरत असल्यानं इथल्या पोलिसांनी सायकल जप्त करण्यास सुरुवात केली आहे.

सायकल शेअर करण्याच्या बाजारात अनेक कंपन्या उतरल्या आहेत.

या कंपन्यांनी सायकल जप्त करण्यास विरोध केला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधल्या शांघायसह इतर शहरांमध्ये रस्त्यांवर लाखो सायकलींचा खच पडल्याचं चित्र सध्या दिसतं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रविणा अहंजर

गेल्या काही वर्षांमध्ये आम्ही विविध क्षेत्रातील प्रभावशाली महिलांचा गौरव केला आहे. यामध्ये मेकअप क्षेत्रातील उद्योजक बॉबी ब्राउन, संयुक्त राष्ट्रांच्या उपसचिव अमिना मोहम्मद, सामाजिक कार्यकर्त्या मलाला युसूफझाई, अॅथलीट सिमोन बाइल्स, सुपरमॉडेल एलक वेक, संगीतकार अलिसिया कीज आणि ऑलिम्पिक चॅम्पिअन बॉक्सर निकोला अॅडम्स यांचा समावेश आहे.

यंदा बीबीसीच्या या पुरस्कार मालिकेचं हे सहावं वर्षं आहे. 'The Female Future' ही 2019 च्या BBC 100 Women ची संकल्पना आहे.

जागतिक स्तरावरील 100 महिलांच्या या यादीत 7 भारतीय महिला आहेत.

बीबीसीचा कार्यक्रम यावर्षी 22 ऑक्टोबर 2019 रोजी दिल्लीत होणार आहे. यंदा हा कार्यक्रम पहिल्यांदाच भारतात होत आहे.

पुरस्कारप्राप्त महिलांची संपूर्ण यादी वाचण्यासाठी इथं क्लिक करा.

भारतातून पुरस्कार मिळालेल्या महिलांबद्दल सविस्तर जाणून घ्या.

1. अरण्या जोहर, कवयित्री

लिंग समानता, मानसिक आरोग्य आणि आपलं शरीर सकारात्मकतेनं स्वीकारणं यासारख्या प्रश्नांवर अरण्या लिहितात.

त्यांचा 'अ ब्राउन गर्ल्स गाइट टू ब्युटी' हा यूट्यूबवरचा व्हीडिओ 30 लाखांहून अधिक वेळा पाहिला गेलाय.

अरण्या जोहर

भविष्याबद्दलचा त्यांचा दृष्टिकोन :

"महिलांनी जर काम करायला सुरुवात केली तर जागतिक जीडीपीमध्ये 28 ट्रिलियन यूएस डॉलर्सची वाढ होऊ शकते. आपण जगातल्या अर्ध्या लोकांना आणि त्यांच्या क्षमतेला मर्यादा का बरं घालत आहोत? लिंग समानतेवर आधारित जग कसं असेल? आणि आपण या जगापासून किती कोस लांब आहोत?"

2. सुष्मिता मोहंती , अंतराळ उद्योजक

अंतराळयान डिझाईन करणाऱ्या सुष्मिता यांनी भारतातलं पहिलं अंतराळ स्टार्ट अप सुरू केलंय. त्या भारताच्या 'अंतराळ महिला' म्हणून प्रसिद्ध आहेत.

सुष्मिता मोहंती

हवामान बदलासंदर्भातील घडामोडींचा अभ्यास आणि निरीक्षण अंतराळातून करण्यासाठी त्या आपल्या व्यवसायाचा वापर करतात.

त्यांचा भविष्याबद्दलचा दृष्टिकोन:

"पुढील तीन ते चार पिढ्यांनंतर आपली पृथ्वी राहण्यायोग्य नसेल, अशी भीती मला वाटते. हवामान बदलावर तातडीनं पावलं उचलण्याची जी गरज ग्रेटानं व्यक्त केली आहे, त्याचा आपण गांभीर्यानं विचार करू अशी मला आशा वाटते.''

3. वंदना शिवा पर्यावरणवादी कार्यकर्त्या

1970 मध्ये झाडांना मिठ्या मारून झाडे वाचवा सांगणाऱ्या `चिपको' आंदोलनाचा वंदना एक भाग होत्या.

आता त्या जागतिक पातळीवरील पर्यावरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2013 पासून BBC 100 Women च्या माध्यमातून जागतिक स्तरावरील महिलांच्या प्रेरणादायी कथा जगासमोर मांडण्याचा प्रयत्न बीबीसीकडून केला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: प्रशांत किशोर यांनी ट्वीटमध्ये लिहिलं आहे, "उद्धव आणि आदित्य ठाकरे यांनी केलेल्या पाहुणचाराबद्दल मी आभारी आहे. NDAचे सदस्य म्हणून महाराष्ट्रात आम्ही एकत्र लढू, अशी मला आशा आहे. त्यामुळे लोकसभा आणि नंतरच्या निवडणुकांमध्ये आम्हाला विजय मिळेल."

त्याआधी आदित्य ठाकरे यांनी ट्वीट केलं होतं, "आज दुपारच्या जेवणासाठी आमच्याकडे विशेष अतिथी होते. त्यांच्यासोबत चांगली चर्चाही झाली,"

प्रशांत किशोर सध्या जदयूमध्ये नितीश कुमार यांच्यानंतर दोन नंबरचे महत्त्वाचे नेते आहेत. प्रशांत हे निवडणुकांची रणनीती आखण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी यापूर्वी राहुल गांधी आणि नरेंद्र मोदींसाठी काम केलं आहे.

प्रशांत किशोर यांची मध्यस्थी?

प्रशांत किशोर यांच्या ट्वीटवरून असं दिसतंय की ते NDAला भक्कम करण्यासाठी मुंबईत आले होते. महाराष्ट्रात शिवसेना आणि भाजपची निवडणुकीआधी युती व्हावी, यासाठी भाजप आग्रही आहे. पण शिवसेना अजूनही स्पष्टपणे होकार देत  नसून भाजपवर टीका करत आहे.

त्यामुळे प्रशांत किशोर भाजपच्या वतीने मध्यस्थी करण्यासाठी आले होते का, असा प्रश्न उपस्थित होतो. हा प्रश्न विचारला असता शिवसेना खासदार संजय राऊत म्हणाले, "आम्हाला मध्यस्थीसाठी कुणाची गरज नाही. शिवसेनेची ताकद उद्धव ठाकरे आहेत."

पुढे संजय राऊत असंही म्हणाले की "पुढचा मुख्यमंत्री शिवसेनेचा असेल. देशाचा पंतप्रधान ठरवण्यातही शिवसेनेची महत्त्वाची भूमिका असेल. महाराष्ट्रात शिवसेना मोठ्या भावाच्या भूमिकेत होती, यापुढेही राहील."

युती होण्यासाठी शिवसेना अधिक जागांची मागणी करणार, असे स्पष्ट संकेतच संजय राऊत यांनी दिले.

म्हणूनच भाजपने प्रशांत किशोरना पाठवलं असावं का?

याबद्दल बोलताना लोकमतच्या दिल्ली आवृत्तीचे संपादक सुरेश भटेवरा म्हणतात, "प्राथमिक चित्रानुसार भाजपने त्यांना पाठवलेलं असावं. प्रशांत किशोर आता राजकारणात आहेत. ते नितीश कुमार यांचे निकटवर्तीय आहेत. त्यामुळे ते महाराष्ट्रात युती व्हावी यासाठी मध्यस्थाची भूमिका निभावत असावेत."

पुढे ते म्हणतात, "शिवसेनेला भाजप काही बोलायला गेल्यास शिवसेना अंगावर येते, असा अनुभव आहे. विधानसभेमध्ये दोघांना समसमान जागा हव्यात, असं शिवसेनेला वाटतं. त्यांच्यासाठी ते महत्त्वाचे आहे. तर भाजपसमोर सेनेला निम्म्या जागा द्यायच्या झाल्यास कोणत्या द्यायच्यात हा प्रश्न आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शिवसेना-भाजप युती होईल की नाही, हा सस्पेन्स शिवसेनेने कायम ठेवला असला तरी आज घडलेल्या एका घटनेमुळे युतीची चर्चा कोणत्या दिशेने चालली आहे, याचं उत्तर मिळालं. जनता दल (युनायटेड)चे उपाध्यक्ष प्रशांत किशोर यांनी आज उद्धव ठाकरेंची भेट घेतली आणि आम्ही NDA (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी)चे सदस्य म्हणून लोकसभेत एकत्र लढू, अशा आशयाचं ट्वीट केलं.