डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियातल्या मेलबर्न शहरात राहणाऱ्या लुसी ग्रॅन्सबरी अभिनेत्री आणि कॅबरे डान्सर आहेत. आपण अत्यंत आळशी आहोत, असं त्या उघडपणे सांगतात. इतकंच नाही तर आळशी असण्याचा त्यांना अभिमानही आहे.

स्वतःविषयी आणि आपल्यासारख्याच इतर आळशी व्यक्तींविषयी त्या म्हणतात, 'मला अनावश्यक गोष्टींवर वेळ खर्च करणं बिल्कुल खपत नाही. बहुतेक आळशी लोक असेच असतात. फालतू गोष्टींसाठी आमच्याकडे वेळच नसतो.'

बऱ्याचदा असं होतं की एखाद्या गोष्टीचा आळस केला तर त्या व्यक्तीच्या मनात अपराधीपणाची भावना येते.

पण लुसी यांचा आळसाबाबतचा दृष्टिकोन वेगळा आहे. जर तुम्हालाही असं वाटत असेल की तुम्ही आळशी आहात तर आळसाचे फायदे काय आहे ते जाणून घ्या.

'आळशीपणा वाटतो तितका वाईट नाही'

आळशीपणाचे फायदे सांगताना लुसी म्हणतात, "आळशी माणसांचं कौतुक झालं पाहिजे. कारणं एखादं काम लवकरात लवकर कसं पूर्ण होईल, याकडे आमचं जास्त लक्ष असतं."

आळशीपणाकडे सर्वसाधारणपणे नकारात्मक दृष्टीने बघितलं जातं. मात्र, ही सकारात्मक गुणवत्ता असल्याचं लुसी यांचं मत आहे. याची कारणं देताना त्या म्हणतात, आळशीपणामुळे तुम्ही -

1. कामांचा प्राधान्यक्रम अधिक उत्तमरीत्या ठरवू शकता.

2. तुम्ही एनर्जी एफिशियंट बनता.

3 आणि दुसऱ्यांदा पुन्हा तेच काम करावं लागू नये, म्हणून पहिल्याच प्रयत्नात काम यशस्वीपणे कसं पूर्ण करता येईल, याचा जलद मार्ग शोधण्यात आळशीपणाची मदतच होते.

आळशीपणा की लाईफ हॅक्स?

घरातली दैनंदिन काम करण्याचा अनेकांना कंटाळा येतो.  लुसी यांनाही येतो. मात्र, ही कामं वेळ वाया न घालवता पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी काही हॅक्स म्हणजे क्लृप्त्या शोधून काढल्या आहेत.

ही अगदी छोटी-छोटी कामं वाटत असली तरी घरी अशी कितीतरी कामं असतात, जी अशापद्धतीने स्मार्टली झटपट करतात येऊ शकतात.

आळशीपणा शोधाची जननी?

आळस हीच शोधाची जननी असल्याचा लुसी यांचा दावा आहे.

त्या म्हणतात, "याचं सर्वांत मोठं उदाहरण म्हणजे 'चाक'. वस्तू एका ठिकाणाहून दुसरीकडे ओढत नेणं, फार अवघड आणि मेहनतीचं काम होतं. यातूनच चाकाचा शोध लागला. शोध खरंतर सोयीची एक पद्धत आहे. उदाहणार्थ टेलिफोन - शेजारच्याला हेलो म्हणायचं असेल तरी पार त्याच्या घरापर्यंत जावं लागायचं."

आळशीपणाचं इतकं कौतुक करणाऱ्या लुसी एकट्या नाहीत.

ऑफिसात आळशीपणा का येतो?

मायक्रोसॉफ्टचे जनक बिल गेट्ससुद्धा म्हणतात की 'कठीण काम करण्यासाठी मी आळशी माणसाची निवड करेन. कारण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आळस हा माणसाचा शत्रू आहे, हे वाक्य अगदी प्राथमिक शाळेपासून सर्वांनीच घोकलं असेल. मात्र, तुम्हा-आम्हाला वाटतो तितका आळस वाईट नाही. उलट त्याचे काही फायदेही आहेत. काही संशोधनातूनही हे सिद्ध झालेलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियातील शाळा, चर्च, स्पोर्ट्स क्लब अशा अनेक संस्थांमध्ये गेल्या अनेक दशकांपासून हे गुन्हे घडत होते. या सर्व घटनांतील पीडितांची

"एक राष्ट्र म्हणून या घटनेबद्दल पीडितांची माफी मागून त्यांना मान मिळवून देण्याचा हा क्षण आहे. बालक म्हणून त्यांना जे मिळायला हवं ते न देता उलट ज्यांनी या मुलांची काळजी घेणं अपेक्षित होतं त्यांनीच या बालकांची उपेक्षा केली," असं पंतप्रधानांनी गुरुवारी ऑस्ट्रेलियन  संसदेत सांगितलं.

रॉयल कमिशनची चौकशी डिसेंबरमध्ये पार पडली. त्यात त्यांनी 400 पेक्षा शिफारशी केल्या. त्यात कॅथलिक चर्चच्या कौमार्य अबाधित ठेवण्याच्या नियमांत बदल करण्याचासुद्धा समावेश होता.

"हा प्रश्न फक्त काही दोन-चार वाईट प्रवृत्तींपुरता मर्यादित नाही. समाजातल्या बड्या संस्थांचं हे दारुण अपयश आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

पीडितांची पत्रं

टर्नबूल म्हणाले की, त्यांचं सरकार माफीनाम्यात काय असावं याबाबत पीडितांबरोबर चर्चा करणार आहे. तसंच या नॅशनल रिड्रेस स्कीममध्ये राज्य सरकारांनी आणि संस्थांनी सहभागी होण्याचं आवाहन केलं.

"आम्ही या घटनांमधल्या शोषितांचं देणं  लागतो आणि आता या क्षणी आम्ही मागे हटून वेळ दवडणार नाही, असं आम्ही त्यांना वचन देतो." ते म्हणाले.

ऑस्ट्रेलियन सरकारने पीडितांना याधीच 3 कोटी ऑस्ट्रेलियन डॉलरची रक्कम एका योजनेअंतर्गत देण्याचं वचन दिलं आहे. यातून दीड लाख ऑस्ट्रेलियन डॉलर प्रत्येक पीडित मिळतील. त्यांना समुपदेशन आणि इतर सुविधाही मिळतील.

चौकशीत 800 पेक्षा अधिक लोकांच्या व्यथा ऐकून घेण्यात आल्या. पण पीडितांचा खरा आकडा किती आहे हे ते कधीही कळणार नाही, असं म्हणतात.

हेही वाचलंत का?

ऑस्ट्रेलियात समलैंगिक विवाहासाठी जनमत

ऑस्ट्रेलिया : बाललैंगिक अत्याचार प्रकरणात कॅथलिक चर्चचे मौन

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान माल्कम टर्नबूल यांनी म्हटलं आहे की, बाललैंगिक अत्याचार प्रकरणातील पीडितांची राष्ट्र माफी मागेल.  चार वर्षांच्या चौकशीनंतर ऑस्ट्रेलियाच्या विविध संस्थांमध्ये हजारो मुलांवर अत्याचार झाले होते असं समोर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियाने आतापर्यंत 4 वेळा विश्वचषक जिंकला आहे तर भारत पहिल्यांदाच अंतिम सामना खेळत आहे. स्मृती मंधाना, हरमनप्रीत कौर आणि शफाली वर्मा हे खेळाडू फॉर्ममध्ये असल्यामुळे हा सामना कोण जिंकणार याची उत्सुकता शिगेला पोहोचली आहे.

या लेखात आपण टी-20चा इतिहास तर पाहणारच आहोत पण त्याबरोबरच आपण भारतीय खेळाडूंची ओळखही करून घेऊत.

ऑस्ट्रेलिया 4 वेळचा विजेता

टीम इंडियाच्या गटात ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, बांगलादेश आणि श्रीलंका यांचा समावेश होता. तर दुसऱ्या गटात इंग्लंड, पाकिस्तान, थायलंड, दक्षिण आफ्रिका, वेस्ट इंडिज यांचा समावेश होता.

आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कप स्पर्धा दर दोन वर्षांनी होतो. गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाच्या नावावर सर्वाधिक चार जेतेपदं आहेत. याच टीमशी भारत आज टक्कर देणार आहे.

टीम इंडिया प्रत्येकवेळी या स्पर्धेसाठी पात्र ठरली आहे. मात्र जेतेपदापासून ती दूर राहिली आहे. टीम इंडियाने 2009, 2010 आणि 2018 मध्ये सेमी फायनलपर्यंत धडक मारली होती. 2016 मध्ये भारताने या स्पर्धेचं यजमानपद भूषवलं होतं.

मिताली राज आणि झूलन गोस्वामी यांनी ट्वेन्टी-20 प्रकारातून निवृत्ती स्वीकारल्यामुळे टीम इंडियाच्या ताज्या दमाच्या खेळाडूंना जेतेपदावर नाव कोरण्यासाठी प्रयत्नांची शिकस्त करावी लागणार आहे.

आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-20 वर्ल्ड कपचा इतिहास

वर्ष आणि विजेते

2009- इंग्लंड

2010- ऑस्ट्रेलिया

2012- ऑस्ट्रेलिया

2014-ऑस्ट्रेलिया

2016-वेस्ट इंडिज

2018-ऑस्ट्रेलिया

ऑस्ट्रेलियात रंगणाऱ्या आयसीसी वूमन्स ट्वेन्टी-२० वर्ल्ड कप स्पर्धेसाठी अशी आहे टीम इंडिया...

हरमनप्रीत कौर (कर्णधार), स्मृती मन्धाना, पूजा वस्त्राकर, राधा यादव, रिचा घोष, तानिया भाटिया, जेमिमा रॉड्रिग्ज, अरूंधती रेड्डी, पूनम यादव, दीप्ती शर्मा, हरलीन कौर, शिखा पांडे, वेदा कृष्णमूर्ती, शफाली वर्मा, राजेश्वरी गायकवाड.

प्रशिक्षक- डब्ल्यू. व्ही. रमण, स्पिन सल्लागार- नरेंद्र हिरवाणी.

भारतीय महिला खेळाडूंबाबत जाणून घेण्यासारख्या काही महत्त्वाच्या गोष्टी...

हरमनप्रीत कौर

टीम इंडियाची सगळ्यांत अनुभवी खेळाडू. महिला ट्वेन्टी-२० प्रकारात भारतासाठी पहिलंवहिलं शतक झळकावण्याचा मान हरमनप्रीतच्या नावावर आहे.

शंभरहून अधिक ट्वेन्टी-20 खेळण्याचा विक्रमही हरमनप्रीतच्या नावावर आहे. गेली अनेक वर्षं टीम इंडियासाठी धावांची टांकसाळ उघडत विजयात निर्णायक भूमिका बजावण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महिला विश्वचषक टी-20 चा अंतिम सामना ऑस्ट्रेलियात होत आहे. यजमान ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध भारत असा सामना रंगला आहे. भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओंकार हेर्लेकर

कोरोना लशीच्या मानवी चाचणीच्या संशोधनात सहभागी झाल्यानंतरचा अनुभव त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितला.

जगात सध्या युके, अमेरिका, रशिया आणि चीनमध्ये कोरोनाला नष्ट करणारी लस निर्माण करण्याचं काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. भारतातही हे काम भारत बायोटेक कंपनी करत असून ही कंपनी 'कोवॅक्सीन लशी'च्या संशोधनात गुंतली आहे. आयसीएमआरने भारत बायोटेकसोबत या लशीची निर्मिती केली आहे.

या लशीच्या प्रायमरी ह्युमन ट्रायलला म्हणजेच प्राथमिक टप्प्यातल्या मानवी चाचणीला सुरुवात झाली असून भारतातल्या काही निवडक स्वयंसेवकांवर याची चाचणी 24 जुलैला झाली. तर, काहींवर 28 जुलैला ही चाचणी झाली.

डॉ. ओंकार हेर्लेकर या पहिल्या टप्प्यातल्या स्वयंसेवकांपैकी एक आहेत. ते लाहनाचे मोठे झाले बदलापुरात झाले असून उद्योगानिमित्त मुंबईत स्थायिक आहेत.

असा घेतला ह्युमन ट्रायलसाठी निर्णय

हेर्लेकर कोरोना संकटानंतर गोव्यात आपल्या गावी गेले होते. तिथे कोरोना लशीसाठी भारत बायोटेक कंपनीकडून मानवी चाचणी होणार असल्याचं त्यांना समजलं.

या संकट काळात मुंबई, बदलापूर, कोकण इथल्या लोकांना लॉकडाऊन दरम्यान मदत करण्याचं काम त्यांनी सुरू ठेवलं होतं. मात्र, लशीच्या संशोधनात सहभागी होऊन या संकट काळात आपण काहीतरी केल्याचं समाधान वाटावं ही सुद्धा त्यांची इच्छा होती. म्हणून हा निर्णय त्यांनी घेतल्याचं सांगितलं.

40 वर्षीय हेर्लेकर त्यांच्या या निर्णयाबद्दल बोलताना सांगतात, "मी गेले काही दिवस गोव्यातच आहे. इथल्या रेडकर हॉस्पिटलमध्ये कोरोना लशीच्या चाचणीसाठी स्वयंसेवकांची नोंद सुरू होती. मी माझी नोंदणी तिथे केली.

माझ्या अनेक प्रकारच्या रक्त चाचण्या तिथे झाल्या. त्यांचे निकाल बरे आले असून मानवी चाचणीसाठी माझी निवड झाल्याचं मला हॉस्पिटलमधून आठवडाभराने सांगण्यात आलं."

ते पुढे सांगतात, "निवड झाल्याने मी सुद्धा प्रथम आनंदी आणि काहीसा भयभीतही झालो. परंतु, मी काही झालं तरी स्वतः या प्रकल्पात सहभागी व्हायचं ठरवलं. माझ्या घरच्यांनी मला पाठिंबा दर्शवत माझा उत्साह वाढवला."

लस टोचतानाचा अनुभव कसा होता?

नेमकं लस टोचून घेताना काय अनुभव आला याबद्दल बोलताना हेर्लेकर यांच्या अंगावर आजही रोमांच उठतात.

ते पुढे सांगतात, "ही ह्युमन ट्रायल डबल ब्लाईंड कंट्रोल्ड प्लासिबो ट्रायल आहे. म्हणजे लस टोचणाऱ्या आणि टोचून घेणाऱ्याला त्यात औषध आहे की इतर काही आहे हे माहिती नसतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"गेले काही दिवस कोरोनाच्या संकटामुळे आपण सगळेच अस्वस्थ आहोत. या काळात मी बऱ्याच जणांना मदत केली. पण, हे संकट दूर जाण्यासाठी स्वतःहून काहीतरी करायची इच्छा होती. म्हणून मी लशीच्या ह्युमन ट्रायलमध्ये सहभागी झालो," मुंबईतल्या लासा सुपर जेनेरिक्स लिमिटेड कंपनीचे अध्यक्ष आणि संचालक डॉ. ओंकार हेर्लेकर बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओआयसी संघटनेच्या बैठकीवेळी पॅलेस्टाइन समर्थकांनी घोषणाबाजी केली.

काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जेरुसलेमला इस्रायलची राजधानी म्हणून मान्यता दिली होती. हा निर्णय रद्दबातल करण्याची मागणी 'ऑर्गनायझेशन ऑफ इस्लामिक कोऑपरेशन कम्युनिक' (OIC) या संघटनेने केली आहे.

जेरुसलेमला इ्स्रायलची राजधानी ठरवून अमेरिकेने मध्यपूर्व प्रदेशात शांतता राखण्याच्या प्रयत्नांतून काढता पाय घेतल्याचं स्पष्ट झालं आहे, असं या संघटनेने म्हटलं आहे.

संयुक्त राष्ट्र संघटनेने याप्रश्नी तोडगा काढावा, असं वक्तव्य पॅलेस्टाइनचे अध्यक्ष मुहम्मद अब्बास यांनी केलं होतं.

OICच्या इस्तंबूल येथे झालेल्या परिषदेत अब्बास यांनी आपली भूमिका मांडली. जेरुसलेम आणि पॅलेस्टाइनच्या मुद्यावर अमेरिकेची समन्वयकाची भूमिका अमान्य आहे कारण त्यांनी इस्रायलला झुकतं माप दिलं आहे.

ट्रंप प्रशासनाशी सर्वमान्य तोडग्यासाठी चर्चा करत असताना पॅलेस्टाइनला अनुकूल उत्तराऐवजी फटकाच बसला आहे.

जेरुसलेम एवढं वादग्रस्त का?

इस्राइल आणि पॅलेस्टाइन यांच्यातील संघर्षाचा जेरुसलेम कळीचा मुद्दा आहे. ज्यू, इस्लाम, ख्रिश्चन अशा विविध धर्मीयांसाठी जेरुसलेम पवित्र स्थळ आहे. ही तिन्ही ठिकाणं पूर्वी जेरुसलेममध्ये आहेत.

जेरुसलेमचा प्रश्न संवेदनशील झाला आहे.

सध्या जेरुसलेमचा ताबा इस्राइलकडे आहे. याआधी शहराचं नियंत्रण जॉर्डन देशाकडे होतं. 1967 मध्ये मध्यपूर्व युद्धात इ्स्राइलने या शहरावर हुकूमत मिळवली. हे शहर अविभाज्य भाग असल्याचं इ्स्राइलचं म्हणणं आहे.

पूर्व जेरुसलेम नव्या राष्ट्राची राजधानी असेल असा पॅलेस्टाइनचा दावा आहे. शांतता प्रक्रियेदरम्यान यासंदर्भात निर्णय घेतला जाईल, असंही पॅलेस्टाइनने स्पष्ट केलं.

पाहा व्हीडिओ : जेरुसलेमबद्दल इस्राईल आणि पॅलेस्टिनमध्ये नेमका वाद काय?

जेरुसलेम आमचंच असल्याच्या इस्राइलच्या दाव्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळालेली नाही. म्हणूनच सर्व देशांचे दूतावास तेल अवीव शहरात आहेत. मात्र लवकरच अमेरिकेचा दूतावास तेल अवीवहून जेरुसलेमला स्थलांतरित होणार असल्याचं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी सांगितलं.

मुस्लिम नेते काय म्हणतात?

जेरुसलेमला इस्राइलच्या राजधानीचा दर्जा देण्याचा अमेरिकेचा निर्णय रद्दबातल करावा, असं परिपत्रकच OIC ने जाहीर केलं. पॅलेस्टाइन नागरिकांच्या अधिकारांवरचं हे आक्रमण आहे, अशी भूमिका संघटनेने मांडली.

या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरातल्या 57 मुस्लीमबहुल देशांनी पॅलेस्टाइनला राष्ट्र म्हणून मान्यता मिळावी आणि पूर्व जेरुसलेम त्याची राजधानी घोषित व्हावी, असं आवाहन केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओठ शिवलेल्या अफगाणिस्तानातील महिला उमेदवार

गेल्यावर्षी ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या संसदीय निवडणुकीत अफगाणिस्तानातील अनेक प्रांतांमध्ये  या महिला उमेदवार पराभूत झाल्या होत्या.

निदर्शन करणाऱ्या महिला उमेदवारांपैकी डीवा नयाजी यांनी इतर पाच महिला उमेदवारांसोबत मंगळवारी राष्ट्रपती भवनासमोर ओठ शिवून निदर्शनं केली.

बीबीसीशी बोलताना डीवा नयाजी म्हणाल्या, "ओठ शिवून निदर्शनं करणं ही आमची हतबलता आहे. कारण हे सरकार बहिरं आणि मुकं आहे."

या महिला उमेदवार गेल्या तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहेत. या महिलांचा आरोप आहे की, "गेल्यावर्षी पार पडलेल्या संसदीय निवडणुकीत महिला उमेदवारांबाबत गैरप्रकार झाला आणि आमच्या जागांवरून असे उमेदवार संसदेत निवडून गेले, ज्यांनी लाच आणि दबावाने निवडणुकीचे निकाल बदलले."

डीवा नियाजी

नयाजी म्हणाल्या, "आम्ही सर्व अफगाणी महिला गेल्या तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहोत. मात्र, आमच्या मागण्या ऐकून त्यावर तोडगा काढण्यासाठी राष्ट्रपतींकडे तीन मिनिटांचाही अवधी नाही."

आमचं धरणं आंदोलन शेवटच्या श्वासापर्यंत सुरुच राहील, असेही नयाजी यांनी ठणकावून सांगितलं.

नजीबा फैज हेलमंदी या नयाजी यांच्यासोबत निदर्शनं करणाऱ्या आणखी एक महिला उमेदवार आहेत. बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "महिला उमेदवारांच्या आरोपांची चौकशी करण्यासाठी अफगाणिस्तान सरकारने एक विशेष समिती स्थापन करावी."

ईदच्या दिवशी कफन परिधान करुन निदर्शनं करणाऱ्या महिला उमेदवार

डॉ. जाहिदा फैजान सांगतात, "आम्ही तीन महिन्यांपासून धरणं आंदोलन करत आहोत. आम्ही याआधी अन्नत्याग आंदोलन केलं होतं. मात्र, राष्ट्रपतींचे सल्लागार हमदुल्लाह मुहीब यांनी आमची भेट घेतली आणि आमच्या मागण्या मान्य करण्याचं आश्वासन दिलं होतं. त्यामुळे आम्ही अन्नत्याग आंदोलन मागे घेतलं. मात्र, 25 दिवस उलटल्यानंतर सरकारने आपलं आश्वासन पूर्ण केलं नाही. त्यामुळे आम्ही पुन्हा एकदा अन्नत्याग आंदोलन सुरु केलं आहे.

डॉ. जाहिदा फैजान यांचाही आंदोलनकर्त्या महिलांमध्ये समावेश आहे.

अफगाणिस्तानच्या राष्ट्रपती भवनासमोर निदर्शनं करणाऱ्या या महिलांच्या म्हणण्यानुसार, "आम्ही आमच्या मागण्या सरकारपर्यंत पोहोचवण्यासाठी अनेक प्रकारची आंदोलनं केली. ईदच्या दिवशी कफन परिधान करून निदर्शनं केली होती. मात्र, तरीही आमचा आवाज कुणीही ऐकला नाही."

दुसरीकडे, अफगाणिस्तानातील निवडणूक आयोग आणि सरकारने महिला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानची राजधानी काबूलमध्ये गेल्यावर्षी झालेल्या निवडणुकीत गैरप्रकार झाल्याचा आरोप काही महिला उमेदवारांनी केला आहे. या कथित गैरप्रकाराविरोधात अफगाणिस्तानातील राष्ट्रपती भवनासमोर ओठ शिवून या महिला निदर्शनं करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओडिशा आणि छत्तीसगडसारख्या अनेक राज्यांनी इतर राज्यांना ऑक्सिजनच्या पुरवठ्यासाठी विशेष गाड्या पाठवल्या आहेत. तर अनेक राज्यांनी इतर देशांकडूनही ऑक्सिजनची मागणी केली आहे.

या परिस्थितीत अनेक देशांनी भारताला मदतीचा हात दिला आहे. विविध देशांकडून भारतात ऑक्सिजन आणि आवश्यक वैद्यकीय उपकरणे पाठवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.

यासाठी एअर इंडियासह खासगी कंपन्यांची विमानं आणि लष्कराच्या विमानांनाही या सेवेसाठी दाखल करण्यात आले आहे.

साथीच्या या कठीण काळात चीन भारतासोबत असल्याचं श्रीलंकेतील चिनी दूतावासाने म्हटलं आहे.

हाँगकाँगहून दिल्लीला 800 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर पाठवण्यात आले असून येत्या सात दिवसांत आणखी 10,000 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर भारतात पाठवण्यात येत असल्याची माहिती दूतावासाने दिली आहे.

तसंच फ्रान्सकडूनही आगामी काही दिवसांत ऑक्सिजन व्हेंटिलेटर पाठवण्यात येणार असल्याची माहिती फ्रान्सचे राष्ट्रध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी दिली.

यापूर्वी युरोपियन कमिशनने म्हटलं की, भारताने मदतीची विनंती केल्यानंतर लवकरात लवकर भारताला आवश्यक औषधं आणि वैद्यकीय साहित्य पाठविण्याची तयारी केली जात आहे.

ब्रिटन आणि भारत सरकार एकत्र काम करत असून कोरोनाशी लढण्यासाठी 300 हून अधिक ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरसह 600 वैद्यकीय उपकरणे भारतात पाठवत असल्याचं ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी म्हटलं आहे.

या पद्धतीने औषधं आणि वैद्यकीय माल नऊ टप्प्यात भारतात पाठवला जाणार आहे. यापैकी पहिल्या टप्प्यातील माल मंगळवारी (27 एप्रिल) दिल्लीत पोहचणार आहे.

जर्मनीच्या चॅन्सेलर अँजेला मर्केल यांनी रविवारी (25 एप्रिल) भारतातील कोरोना परिस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त केली. आमचे सरकार भारताला आपत्कालीन मदत मिळावी यासाठी व्यवस्था करत आहे असंही त्यांनी सांगितलं. ही माहिती त्यांचे प्रवक्ते स्टीफन स्टेबर्ट यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट केलीय.

जर्मनी भारतात मोबाईल ऑक्सिजन जनरेटर आणि इतर वैद्यकीय साहित्य पाठवण्याच्या तयारीत आहे.

सिंगापूरने भारताला 500 बायपॅप्स, 250 ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर आणि इतर वैद्यकीय साहित्य पाठविले आहे.

सर्व आवश्यक पुरवठ्याचा पहिला माल घेऊन जाणारे विमान रविवारी (25 एप्रिल) रात्री सिंगापूरच्या चांगी विमानतळाहून मुंबईत दाखल झाले.

संयुक्त अरब अमिरातीने भारताला मदत करण्यासाठी उच्च क्षमतेचे क्रायोजेनिक ऑक्सिजन टँकर पाठवले आहेत.

संयुक्त अरब अमिरातीचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेत देशातील रुग्णालयांना ऑक्सिजनची तीव्र कमतरता भासत आहे. आरोग्य व्यवस्था कोसळण्याच्या मार्गावर असताना विविध राज्यांनी केंद्र सरकारकडे मदतीचा हात मागितला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओलांद यांच्या या दाव्यामुळे भारतात विरोधी पक्ष सरकारवर करत असलेल्या आरोपांना बळ मिळाले आणि त्यांनी सरकारवर जोरदार हल्ले करायला सुरुवात केली आहे.

ओलांद यांनी दावा केला आहे की राफेल विमान निर्मितीच्या 58 हजार कोटींच्या व्यवहारात भारत सरकारने अनिल अंबानी यांच्या ग्रुपच्या रिलायन्स डिफेन्स या कंपनीचे नाव सुचवले होते आणि फ्रान्सकडे या संबंधी दुसरा पर्याय नव्हता.

ओलांद यांचा हा दावा भारत सरकारने यापूर्वी दिलेल्या माहितीच्या विरोधात जाणारा आहे. भारत सरकारचं मत असं आहे की फ्रान्सची कंपनी दसो एव्हिएशनने स्वतःच अनिल अंबानी यांच्या कंपनीची निवड केली आहे.

ओलांद यांची ही मुलाखत Mediapartच्या दोन पत्रकारांनी घेतली. त्यातील एक पत्रकार एंटॉन रॉगेट यांच्याशी बीबीसीने संवाद साधला.

ओलांद आणि त्यांच्या पार्टनर ज्युली गायेट

एंटॉन यांनी या संदर्भात दिलेली माहिती अशी.

राफेल विमानांच्या खरेदीच्या संदर्भात काही मुद्दे अस्पष्ट आहेत. यावर फ्रान्सचे राजकारण आणि माध्यम विश्वात कोणातेच मुद्दे येत नव्हते.

परंतु दसो एव्हिशनने या क्षेत्रात काहीच अनुभव नसलेल्या रिलायन्स कंपनीची निवड का केली याचं अनेकांना आश्चर्य वाटले.

आम्ही या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला. ही बातमी करत असताना आम्ही बरीच काळजी घेतली आहे.

रिलायन्ससमोर अनेक प्रश्न

ओलांद यांची जोडीदार ज्युली गायेट अभिनेत्री आहेत. त्यांच्या एका चित्रपटासाठी अंबानी यांच्या कंपनीने गुंतवणूक केली आहे. ज्युली गायेट, ओलांद आणि माय फॅमिली या चित्रपटाच्या निर्मात्यांनी चित्रपटातील रिलायन्सची भागीदारी आणि राफेल करार यांचा काही संबंध नाही, असा खुलासा केला आहे.

पण या संदर्भांत 2 प्रश्न निर्माण होतात, ज्याचं उत्तर रिलायन्सने द्यायला हवीत.

राफेलच्या विक्रीसाठी भारतात आलेले तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ओलांद यांच्या दौऱ्याच्या दिवशी म्हणजे 25 जानेवारी 2016ला अनिल अंबानी यांनी चित्रपटात गुंतवणुकीची घोषणा का केली?

दुसरा मुद्दा म्हणजे ज्या चित्रपटात भारताचा काही संबंध नाही, जो चित्रपट भारतात कधी दाखवला जाणार नाही त्यात रिलायन्स एंटरटेनमेंटला रस का होता?

काही तांत्रिक आणि सुरक्षेशी संबधित प्रश्न दसोने रिलायन्सची भागीदार म्हणून निवड का केली याच्याशी संबंधित आहेत.

हे लक्षात घेतलं पाहिजे की राफेलची विक्री फ्रान्समध्ये मोठा राजकीय मुद्दा होता. फ्रान्समधील सर्वच राजकीय पक्ष या विमानांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत खरेदी करत असलेल्या राफेल विमानांसंदर्भात फ्रान्सच्या माध्यमांत प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांमुळे भारतात राजकीय भूकंप आला आहे. फ्रान्सचे माजी राष्ट्राध्यक्ष फ्रान्स्वा ओलांद यांनी फ्रान्समधील Mediapart या वेबसाईटला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये राफेलच्या व्यवहारात अनिल अंबानी यांच्या कंपनीच नाव खुद्द भारत सरकारने सुचवले असल्याचा दावा केला आहे. या वेबसाईटने अनिल अंबानी यांनी ओलांद यांच्या जोडीदाराच्या सिनेमात केलेल्या गुंतवणुकीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओलिसाच्या बदल्यात स्वतःला कट्टरतावाद्याकडे सोपवणारे पोलीस अधिकारी बेलट्रामे

बेलट्रामे यांच्या मृत्यूची बातमी इंटेरिअर मिनिस्टिर (गृह मंत्री) गेराल्ड कोलॉम्ब यांनी दिली. "त्यांनी देशासाठी प्राणांची आहुती दिली आहे. फ्रान्स त्यांचं शौर्य, त्यांची धडाडी आणि त्याग कधीही विसरणार नाही," असं त्यांनी म्हटलं.

पळून जाण्यासाठी हल्लेखोरानं एका महिलेला मानवी ढाल बनवलं होतं. तिच्या ऐवजी आपला ढाल म्हणून वापर करावा, असं लेफ्टनंट कर्नल अरनॉड बेलट्रामे यांनी हल्लेखोराला पटवून दिलं.

बेलट्रामे यांच्या प्रयत्नामुळेच हल्लेखोर ठार करण्यास फ्रान्सच्या पोलिसांना यश आलं. या हल्ल्यात 3 जण ठार तर 16 जण जखमी झाले आहेत. जखमींपैकी दोघांची प्रकृती अत्यंत गंभीर असल्याचं मॅकरॉन यांनी सांगितलं.

दक्षिण फ्रान्सच्या ट्रेबेस शहरात Super U सुपरमार्केटमध्ये एका बंदुकधाऱ्यानं हल्ला केला. तो कथित कट्टरतावादी संघटना इस्लामिक स्टेटचा सदस्य असल्याचा दावा करत होता.

काही फ्रेंच माध्यमांनुसार हल्लेखोराने आधी काही जॉगिंग करत असलेल्या पोलिसांवर गोळ्या झाडल्या होत्या. 25 वर्षीय हल्लेखोराची ओळख पटली असून त्याचं नाव रिडाउन लकदिम आहे. 13 नोव्हेंबर 2015 रोजी झालेल्या हल्ल्यातील संशयित सलाह अब्देसलामची सुटका करण्यात यावी अशी मागणी त्याने ठेवली होती. लकदिमसोबत आलेला आणखी एका हल्लेखोराला अटक करण्यात आली आहे.

Super U मार्केटमध्ये हल्ला झाला.

घटना कशी घडली?

एका नागरिकाला ठार करून हल्लेखोर लकदिमने कारचं अपहरण केलं. त्यानंतर त्याने जॉगिंग करणाऱ्या पोलिसावर गोळ्या झाडल्या. स्वतः कार ड्राइव्ह करून लकदिम ट्रेबेसमध्ये पोहोचला. तिथे सुपर मार्केटमध्ये घुसून त्याने घोषणा केली, मी आयसिसचा सैनिक आहे. त्याने एक ग्राहक आणि सुपर मार्केटच्या कर्मचाऱ्याची हत्या केली. त्यानंतर त्याने एका महिलेला ओलीस ठेवलं.

हे सुरू असतानाच काही लोक सुपर मार्केटच्या कोल्ड स्टोरेज रूममध्ये जाऊन लपले. त्यानंतर तिथं पोलीस आले. ओलीस महिलेची सुटका करून घेऊन बेलट्रामे यांनी स्वतःला हल्लेखोराकडं सोपवलं. पोलीस आणि हल्लेखोरात चकमक झाली. त्यात हल्लेखोराचा मृत्यू झाला आणि बेलट्रामे हे गंभीर जखमी झाले. त्यांचा रुग्णालयात मृत्यू झाला.

फ्रान्सवर 2015 सालापासून अनेक जिहादी हल्ले झाले आहेत. त्यामुळे देशभरात हाय अलर्ट जारी करण्यात आला होता. जानेवारी 2015 मध्ये एका जिहादी बंदुकधाऱ्याने एका पॅरिसच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ओलिसाच्या बदल्यात स्वतःला कट्टरतावाद्याकडे सोपवणारे पोलीस अधिकारी रुग्णालयात अरनॉड बेलट्रामे यांचं रुग्णालयात निधन झालं. त्यांनी देशासाठी असामान्य शौर्य दाखवलं असं फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इम्यानुएल मॅकरॉन यांनी म्हटलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओलेग सोकोलोव्ह (63) असं या रशियाच्या प्राध्यापकाचं नाव असून त्यांनी स्वतःचा गुन्हा कबूलही केल्याचं आणि या कृत्याचा पश्चाताप असल्याचं त्यांच्या वकिलांनी सांगितलं आहे.

अॅनास्तॅसिया येशचेन्को (24) असं मृत तरुणीचं नाव आहे. ती प्रा. सोकोलोव्ह यांची विद्यार्थिनी होती. पुढे दोघं प्रेमात पडले.

एका क्षुल्लक कारणावरून दोघांमध्ये वाद झाला. त्यातच आपण तिचा खून केला आणि नंतर तिचं शीर, हात आणि पाय कापल्याचं सोकोलोव्ह यांनी पोलिसांना सांगितलं.

सोकोलोव्ह मद्यधुंद अवस्थेत प्रेयसीच्या हाताची व्हिलेवाट लावण्यासाठी तो हात बॅकपॅकमध्ये टाकून नदीकडे गेले असता नदीत पडले, अशी माहिती स्थानिक वृत्तपत्रांनी दिली आहे.

नंतर पोलिसांना सोकोलोव्ह यांच्या घरून येशचेन्को यांचा तुकडे-तुकडे केलेला मृतदेह सापडला.

मृतदेहाची विल्हेवाट लावून नंतर नेपोलियनच्या वेशात सार्वजनिक ठिकाणी आत्महत्या करण्याचा आपला विचार होता, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

प्रा. सोकोलोव्ह यांच्यावर सध्या हायपोथर्मियासाठी (शरीराचं तापमान अत्याधिक कमी होणं) उपचार सुरू आहेत. वाद झाला त्यावेळी ते तणावात असतील, असं त्यांच्या वकिलांचं म्हणणं आहे.

प्रा. सोकोलोव्ह हे नेपोलियन बोनापार्टचे अभ्यासक आहेत. त्यांनी नेपोलियनवर अनेक पुस्तकं लिहिली आहेत. अनेक सिनेमांसाठी त्यांनी इतिहासविषयक सल्लागार म्हणून काम केलं आहे. फ्रान्स सरकारने त्यांचा पुरस्कार देऊन गौरवही केला आहे.

त्यांनी आणि त्यांच्या प्रेयसींनी मिळूनही काही पुस्तकं लिहिली आहेत. फ्रान्सचा इतिहास दोघांच्याही अभ्यासाचा विषय होता. दोघांनाही ऐतिहासिक व्यक्तीरेखांसारखे कपडे परिधान करण्याची आवड होती. प्रा. सोकोलोव्ह यांना नेपोलियनची वेशभूषा विशेष आवड आहे.

प्रा. सोकोलोव्ह विषयी बोलताना त्यांचे विद्यार्थी सांगतात की ते खूप विद्वान प्राध्यापक आहेत. त्यांना फ्रेंच येतं, त्यांचं नेपोलियन विषयावर प्रभुत्व आहे.

मात्र, सोबतच ते 'विचित्र' आहेत, असंही काही जण म्हणाले. ते आपल्या प्रेयसीला 'जोसेफीन' म्हणायचे. जोसेफिन नेपोलियनची पहिली पत्नी आणि सम्राज्ञी होती. आपल्या प्रेयसीला ते मला "सर" म्हणायचं, असं सांगायचे.

फ्रान्स इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, इकॉनॉमिक्स अँड पॉलिटिक्सचे (Issep) ते सदस्य होते. मात्र, त्यांना या पदावरून काढून टाकण्यात आलं आहे.

संस्थेने काढलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे, "ओलेग सोकोलोव्ह यांनी जो निघृण गुन्हा केला आहे,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इतिहासाचे अभ्यासक असलेल्या एका प्राध्यापकाने आपल्या प्रयेसीचे तुकडे-तुकडे करून तिचा खून केला. या तुकड्यांची व्हिलेवाट लावताना त्यांना अटक झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओशोंच्या स्वप्नांतलं रजनीशपुरम अवघ्या चार-पाच वर्षांतच धुळीस मिळालं.

एका बाजूला चैतन्यदायी ठरणारं हे व्यक्तिमत्त्व तितकंच वादग्रस्त कसं झालं, अमेरिकेतील ओरॅगन राज्यात 64,000 एकरच्या विस्तीर्ण जागेवर त्यांचे हजारो अनुयायी कसे एकत्र आले, याची रोचक कथा या डॉक्युड्रामामधून मांडण्यात आली आहे.

जवळपास पाचेक वर्षं या हजारो रजनीशींचा ओरेगनच्या मूळ रहिवाशांबरोबर कायदेशीर संघर्ष झाला. सततच्या या खटक्यांमुळे परिस्थिती काही वर्षांतच एवढी ताणली गेली की हत्येचा कट रचण्यात आले, तसंच स्थानिक मतदानातील फेरफार, बेकायदेशीर हत्यारं बाळगणं, यासारखे प्रकार घडले. सोबतच माशांद्वारे मोठ्या प्रमाणात लोकांना विषबाधित करण्याचा प्रयत्न झाला, ज्यातून तब्बल 751 लोक आजारी पडले. या घटनेची तर अमेरिकेच्या इतिहासात सर्वांत मोठा जैविक दहशतवादी हल्ला म्हणून नोंद झाली आहे.

त्यामुळे हे स्वप्नांतलं रजनीशपुरम उभारल्याच्या अवघ्या चार-पाच वर्षांतच ओशोंचं प्रेमळ आणि दयाळू लोकांचा एक समुदाय एकत्र आणण्याचं त्यांचं भव्य स्वप्न अखेर धुळीस मिळालं.

Wild Wild Country मधून आपल्याला ओशोच नव्हे तर त्यांच्या विविध सेक्रेटरी, सहकारी, त्यांचे डॉक्टर्स, त्यांच्या रजनीशपुरम शहराचे महापौर आणि त्यांचे अंगरक्षक पाहायला मिळतात. यापैकीच एक व्यक्ती होती ह्यू माईल्न.

ह्यू हे ओशोंचे सुरुवातीच्या काळातले एक शिष्य होते. ते मूळ स्कॉटलंडची राजधानी एडिनबराचे.

ह्यू यांच्या म्हणण्यानुसार आश्रमात सेक्स करण्याचं प्रत्येकाला स्वातंत्र्य होतं.

पण त्याकाळी ह्यू हा एक तरुण स्कॉट होता, जो जवळपास दशकभर या गूढ भासणाऱ्या 'सेक्स गुरू'च्या सहवासात होता, त्यांच्या अंतरवर्तुळातला एक म्हणून गणला जायचा. असं म्हणतात की त्या काळी ओशोंकडे तब्बल 90 रोल्स रॉईस कार्स होत्या.

या कालावधीत आचार्य रजनीश यांनी त्यांना प्रेरित केलं, त्यांच्या मैत्रिणीसोबत सेक्स केला आणि त्यांना चिक्कार राबवूनही घेतलं.

आचार्यांचा अंगरक्षक म्हणून ह्यूंनी दहा वर्षं त्यांची सेवा केली. त्यांच्या शिष्यगणांना त्यांच्यापासून चार हात लांब ठेवणं, ही मोठी जबाबदारी ह्यूंकडे होती. याच काळात रजनीश यांच्या कार्याचा विस्तार एवढा झाला की त्यांच्या अनुयायींची संख्या "20 वरून जवळपास 20,000 झाली".

"हे 20,000 अनुयायी काही एखादं मासिकबिसिक विकत घेत नव्हते. तर त्यांनी स्वतःचं घरदार, कुटुंब सोडलं होतं," ह्यू सांगतात. "सगळं काही वाऱ्यावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

`सेक्स गुरू` म्हणून  ओळखले जा णा रे  भारतीय वंशाचे भगवान  रजनीश यांची आठवण नुकतीच  नेटफिल्क्सच्या  Wild Wild Country  या लोकप्रिय मालिके च्या निमित्ताने पुन्हा एकदा जगाला झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ओसामा बिन लादेन

कट्टरपंथी ओसामा बिन लादेन संवेदनशील काश्मीरमधील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेऊन होता, असं स्पष्ट झालं आहे. मुंबईवर 2008 साली झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यातील आरोपी डेव्हिड हेडलीच्या खटल्याकडे ओसामाचं लक्ष होतं.

1 मे 2011 रोजी अमेरिकेच्या सैनिकांनी पाकिस्तानातील अबोटाबादमध्ये ओसामा बिन लादेनला ठार केलं होतं. बुधवारी अमेरिकेची गुप्तचर संघटना सीआयएने या कारवाईसंदर्भातील 4 लाख 70 हजार फाइल्स खुल्या केल्या. यामुळे या कारवाईचा तपशील जगासमोर आला आहे.

अबोटाबादमधील कारवाईत ही कागदपत्रं जप्त करण्यात आली होती.

ही कागदपत्रं जाहीर झाल्यानं ओसामाच्या आयुष्यातील रहस्यमय गोष्टी उघड झाल्या आहेत. यामध्ये  लादेनच्या मुलाचा लग्नाचा व्हीडिओ आणि काही डायऱ्या यांचाही समावेश आहे.

लादेन करायचा भारतीय वृत्तपत्रांचं वाचन

मुंबई हल्ल्याचा आरोपी डेव्हिड हेडलीवर सुरू असलेल्या खटल्याची बित्तंबातमी लादेन वाचत असल्याचं सीआयएने जाहीर केलेल्या कागदपत्रांद्वारे स्पष्ट झालं आहे.

ओसामाचा खात्मा केल्यानंतर व्हाइट हाऊसमध्ये कारवाईचा आढावा घेताना अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा

भारतातून प्रकाशित होणाऱ्या वर्तमानपत्रं वाचून लादेन हेडलीच्या खटल्याविषयी इत्यंभूत माहिती मिळवत असे.

ओसामाच्या काँम्प्युटरमध्ये इंग्रजी दैनिक इंडियन एक्स्प्रेस वर्तमानपत्रात प्रसिद्ध झालेला 'Omar sheikh's Pak handler Ilyas kashmiri also handled Headley' नावाचा लेख मिळाला होता.

एका दुसऱ्या कम्प्युटरमध्ये श्रीलंका गार्डियनमध्ये प्रसिद्ध झालेला 'भारत आणि अमेरिकेत कट्टरपंथीयांच्या हल्ल्यांची भीती' हा लेख सापडला होता.

भारतातील वृत्तसंस्था प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडियातर्फे देण्यात आलेली एक बातमी लादेनच्या कॉम्प्युटरवर मिळाली आहे.

Al-Qaeda helping Taliban to destabilise Pakistan Government: Gates  असं या बातमीचं शीर्षक होतं.

हेडली आणि हरकत-उल-जिहाद-अल-इस्लामी(हुजी) यांच्यात झालेल्या गुप्त संभाषणासंदर्भातला टाइम्स ऑफ इंडिया वृत्तपत्रात 15 नोव्हेंबर 2009 रोजी प्रसिद्ध झालेली बातमीही मिळाली आहे.

लादेनच्या कॉम्प्युटरवर पीटीआयची India to send magistrate to US to record Headley's statement.' नावाची बातमी मिळाली आहे. बातमीमधला काही तपशील पिवळ्या रंगाने अधोरेखित करण्यात आला आहे.

काश्मीरशी निगडीत बातम्यांवर नजर

काश्मीरशी निगडीत बातम्यांमध्ये लादेनला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कट्टरपंथी ओसामा बिन लादेनला ठार केल्यानंतर जप्त करण्यात आलेली कागदपत्रं अमेरिकेची मुख्य गुप्तचर संघटना असलेल्या सीआयएने खुली केली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औद्योगिक उत्पादन देशासाठी नेहमीच महत्त्वाचं असतं.

जीडीपीचे आकडेसुद्धा आले आहेत आणि कोअर सेक्टरचेही आकडे आलेले आहेत. दोन्ही एकत्रित केल्यास चित्र भयानक असल्याचं दिसत आहे.

चौथ्या तिमाहीमध्ये भारताचा वृद्धीदर 3.1% राहिला. मागच्या वर्षी म्हणजेच 2019-20 मध्ये हा आकडा 4.2% होता. आकडे वाईट असतील, हे सगळ्यांनाच माहीत आहे. पण तरीसुद्धा भारताच्या जीडीपीच्या आकड्यांची प्रतीक्षा होती. सर्वांचीच नजर या आकड्यांवर होती, ते कशासाठी?

याचं कारण म्हणजे मागच्या वर्षीचाही आकडा समोर येत आहे. कोरोना संकट येण्यापूर्वी आपण किती पाण्यात होतो आणि कोरोना आल्यानंतर आपली स्थिती काय आहे, हेसुद्धा आता लक्षात येईल.

किंबहुना, कोरोना व्हायरस भारतात दाखल झाला होता. जनता कर्फ्यूसुद्धा झाला. काही राज्यांनी लॉकडाऊन सुरू केलं होतं. पण देशातलं पहिलं लॉकडाऊन 24 मार्चला लागलं. म्हणजेच हे आकडे फक्त सात दिवस व्यवहार ठप्प राहिलेल्या काळातील आहेत.

केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालयाने प्रसिद्ध केलेली जीडीपीची आकडेवारी त्यामध्ये चौथी तिमाही म्हणजेच जानेवारी ते मार्चपर्यंत आणि 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2020 पर्यंतचा अंदाज समोर ठेवण्यात येत आहे. दोन्ही आकडे पुढचा हिशोल लावण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. पण विशेष लक्ष कोणत्या गोष्टीवर द्यावं लागेल?

सर्वप्रथम समोर आलेल्या चौथी तिमाही आणि संपूर्ण वर्षाचा जीडीपी ग्रोथच्या आकडेवारीत वाढ कितीची आहे, ते पहावं लागेल. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर ही आकडेवारी शून्याच्या किती जवळ आहे.

आकडेवारी येताच काही लोकांनी उत्साहाने प्रतिक्रिया दिली. चौथ्या तिमाहीत भारताच्या जीडीपीमध्ये 3.1 टक्क्यांची वाढ झाल्याचं सांगण्यात आलं. काही वेळेतच पूर्ण वर्षाची आकडेवारी आली. यामध्ये 4.2 दराने वाढ होत असल्याचं कळलं. जिथं चारी बाजूने मंदी येण्याची शक्यता वर्तवली जात असताना वाढ होत असल्याचं सांगायला चांगलंच वाटणार.

पण यासोबतच हे लक्षात घ्यायला हवं की याआधीच्या वर्षात भारताची अर्थव्यवस्था 6.1 दराने वाढली होती. गेल्या दहा ते बारा वर्षांपासून देश दोन आकडी संख्येच्या प्रमाणात वाढीचं स्वप्न पाहत आहे. मागच्या वर्षीचा आकडा तर गेल्या 11 वर्षांतला सर्वात वाईट आकडा होता.

किंबहुना, सध्याच्या काळात वाढ बंद होऊन अर्थव्यवस्था मंदावत असलेल्या इतर देशांचे आकडे पाहून तुम्हाला समाधान वाटू शकतं. पण आपण आपल्या घरात डोकावून पाहिल्यास ही चिंतेची बाब जरूर आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मंदी आता दरवाजावर उभी नाही. घराच्या आतमध्ये आली आहे. फक्त ती दिसत नाही, याची घोषणा झालेली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगजेब

आजोबा गफूर खान आणि वडील रमजान खान यांची परंपरा पुढे चालवत डॉ. फिरोज खान नावाच्या या संस्कृत विद्वानाने लहानपणापासूनच संस्कृतचा अभ्यास केला. आपले आजोबा संस्कृतमधली भजनं गायला लागल्यावर शेकडो लोक भक्तिभावाने डोलायला लागत, असं एका वृत्तपत्राशी बोलताना फिरोज यांनी म्हटलंय.

फिरोज यांचे वडील रमजान खान हे अनेकदा जयपूरच्या बागरू गावातल्या गोशाळेत प्रवचन करत. जयपूरच्या राष्ट्रीय संस्कृत संस्थेत येण्यापूर्वी फिरोज यांनी बागरूमधल्या ज्या संस्कृत पाठशाळेत शिक्षण घेतलं, ती शाळा अगदी एका मशीदीला लागून आहे. आणि आजही तिथे अनेक मुस्लिम विद्यार्थी शिक्षण घेतात. भारताची एकात्मता अशाच उदाहरणांतून दिसते.

तसंही कोणताही धार्मिक पंथ वा संप्रदाय अस्तित्त्वात येण्याआधी भाषा अस्तित्त्वात आल्या होत्या. पण कालागणिक अनेक भाषा काही समुदायांची ओळख म्हणून रूढ झाल्या, हे कटू सत्य आहे.

विविध संप्रदायांचा विकास ज्या क्षेत्रात झाला आणि या धर्मांचे प्रचारक किंवा महत्त्वाचे मानले जाणारे लोक जी भाषा वापरायचे, त्याच भाषांमध्ये धर्मग्रंथ लिहीण्यात आले आणि म्हणूनच या भाषा समुदायांची सांस्कृतिक ओळख झाल्या, हे यामागचं एक कारण असू शकतं.

समाजाची भाषा

म्हणूनच अरबी - फारसीला इस्लामशी जोडलं जातं. याच प्रकारे पाली आणि प्राकृत या भाषा बौद्ध आणि जैन धर्माची ओळख बनल्या. आणि गुरुमुखीमध्ये लिहिण्यात येणारी पंजाबी भाषा शीख समुदायाशी जोडण्यात आली. पण याचा दोष ना भाषांना देता येईल वा आपल्या पूर्वजांना.

पण त्यांच्या नावावर धर्म चालवणाऱ्या आणि या एकाच भाषेशी या धर्माचा संबंध रूढ करणाऱ्या नंतरच्या पिढीच्या अनुयायांची ही चूक असल्याचं म्हटलं जाऊ शकतं.

भारतामधल्या भाषांच्या विकासाबद्दल बोलायचं झालं तर आज आपण ज्या हिंदी भाषेमध्ये बोलतो, तिचा विकास ज्या बोलीतून झाला आहे त्यामध्ये संस्कृतसोबतच अरबी आणि फारसी भाषांचंही योगदान आहे. मुसलमान शासकांसोबत अमीर खुसरो, सुफी कवी आणि संतांनीदेखील धर्मावर आधारित हा भाषाभेद कधीही स्वीकारला नाही.

यासाठी काही अपवाद नक्कीच असतील. पण सुरुवातीला सगळ्यांनीच अगदी खुल्या मनाने सगळ्या भाषा शिकल्या आणि स्वीकारल्या होत्या. अनेक धर्मग्रंथांचेही एका भाषेतून दुसऱ्या भाषेत अनुवाद झाले.

'संस्कृति के चार अध्याय' या प्रसिद्ध पुस्तकात रामधारी सिंह ऊर्फ 'दिनकर' यांनी ताजक शास्त्रांमध्ये वर्णन केलेल्या श्लोकांची काही रंजक उदाहरणं दिली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बनारस हिंदू विद्यापीठामध्ये एका संस्कृत प्राध्यापकाच्या नियुक्तीवरून निदर्शनं झाल्याच्या बातम्या येत आहेत. हे प्राध्यापक मुसलमान असल्याने त्यांच्या नियुक्तीला विरोध होत असल्याचं सांगण्यात येतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगजेब

औरंगजेबानं आपल्या राजकीय महत्त्वाकांक्षांसाठी स्वतःचा भाऊ दारा शुकोह याचा खून केला; स्वतःच्या वृद्ध पित्याला अखेरच्या साडेसात वर्षात आग्र्याच्या किल्ल्यात कैदी बनवून ठेवलं.

पाकिस्तानातील नाटककार शाहीद नदीम यांनी भारताच्या फाळणीची बीजं औरंगजेबानं दारा शुकोहचा खून केला त्यावेळीच रोवली गेली, असं म्हटलं आहे.

दिवंगत पंतप्रधान पंडित नेहरू यांनी त्यांच्या 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया'मध्ये औरंगजेबाला धर्मांध राजा म्हटलं आहे.

पण, अमेरिकेतील इतिहासकार ऑड्री ट्रस्चके यांचं मत वेगळं आहे.  त्यांचं 'औरंगजेब-द मॅन अँड द मिथ' हे पुस्तक नुकतंच बाजारात आलं आहे. त्यात त्यांनी औरंगजेब हिंदूंचा तिरस्कार करत होता, म्हणून त्यानं मंदिरं पाडली हा तर्क चुकीचा आहे, असं म्हटलं आहे.

ट्रस्चके या रूटजर्स विद्यापीठात दक्षिण आशियाचा इतिहास शिकवतात.

औरंगजेबाच्या प्रतिमेला इंग्रज जबाबदार

त्या म्हणतात, "औरंगजेबाच्या प्रतिमेला इंग्रज इतिहासकार जबाबदार आहेत. इंग्रजांनी 'फोडा आणि राज्य करा' हे धोरण स्वीकारलं होतं.  या धोरणानुसार हिंदू आणि मुस्लीम यांच्यात वैमनस्य निर्माण व्हावं यासाठी इंग्रज इतिहासकार प्रोत्साहनच देत होते."

"जर औरंगजेबचा कालखंड आणखी 20 वर्षं मागे असता तर आधुनिक इतिहासकारांनी औरंगजेबाचं चित्रण वेगळं केलं गेलं असतं," असंही ऑड्री ट्रस्चके म्हणतात.

49 वर्ष भारतावर राज्य

औरंगजेबानं भारतीय उपखंडातल्या 15 कोटी लोकसंख्येवर 49 वर्षं राज्य केलं.  औरंगजेबाच्या काळात मुघल साम्राज्यानं जवळपास संपूर्ण भारतीय उपखंड व्यापला होता.

औरंगजेब

ट्रस्चके लिहितात, औरंगजेबाचं दफन महाराष्ट्रातील खुल्ताबादमध्ये एका कच्च्या कबरीत झालं. या उलट हुमायूनचं दफन दिल्लीत लाल दगडांच्या भव्य मकबऱ्यात तर शाहजहाँचं दफन आग्र्यात अतिभव्य शुभ्र ताजमहालमध्ये झालं.

ऑडरी ट्रस्चके यांच्या मते, औरंगजेबानं हजारो मंदिरं पाडली हा गैरसमज आहे. या उलट फार कमी मंदिरं औरंगजेबाच्या आदेशानं पाडण्यात आली, असं त्या म्हणतात. औरंगजेबाच्या काळात हिंदूंचा नरसंहार झाला, अशी कोणतीही घटना नोंद झालेली नाही.

या उलट त्याच्या काळात हिंदूंची नेमणूक महत्त्वाच्या पदांवर झाली होती.

साहित्यप्रेमी राजा

औरंगजेबाचा जन्म 3 नोव्हेंबर 1618 रोजी दोहादमध्ये जहांगीराच्या शासन काळात झाला. औरंगजेब शाहजहाँचा तिसरा मुलगा होता.

शहाजहाँची चारही मुलं मुमताज महलपासून झाली होती. औरंगजेबाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीयांच्या मनांत आपली जागा निर्माण करण्यात अपयशी ठरलेल्या मुघल सम्राटांपैकी एक राजा म्हणजे आलमगीर औरंगजेब. औरंगजेबाची प्रतिमा हिंदूद्वेष्टा, धर्मांध आणि कट्टरपंथी राजा अशी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगजेब

मुघल आणि मराठा इतिहासावर अनेक ग्रंथ लिहिणारे प्रसिद्ध इतिहासकार सर जदुनाथ सरकार यांचा औरंगजेबला पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा होता तर जवाहरलाल नेहरूंचा दृष्टिकोन वेगळा होता.

याशिवाय शहीद नईम यांनीही औरंगजेबच्या धार्मिक वृत्तीवर गरजेपेक्षा जास्त भर दिला. 'औरंगजेब, मॅन अँड मिथ' या पुस्तकाच्या लेखिका ऑड्री ट्रश्की यांनी औरंगजेब सहिष्णू होता असा दावा केला आहे.

ऑड्री ट्रश्की यांनी बीबीसीला सांगितलं की जर सहिष्णुतेच्या चष्म्यातून पाहिलं तर इतिहासातले सगळे प्रशासक असहिष्णू होते.

ऑड्री ट्रश्की सांगतात की औरंगजेबाबद्दल गैरसमज जास्त प्रमाणात आहे. त्या गैरसमजुतींना हवा देणं सध्याच्या मुस्लिमांसाठी नुकसानदायी ठरत आहे.

लेखिकेच्या मते भारतात असहिष्णुता वाढत आहे. त्यांना वाटतं की कदाचित याच कारणामुळे हैदराबादमध्ये त्यांचं व्याख्यान रद्द करण्यात आलं, जे व्याख्यान 11 ऑगस्टला होणार होतं.

मुस्लीम सणांविरुद्ध कडक धोरण

ऑड्री सांगतात की असं असूनसुद्धा औरंगजेब बादशाहाच्या काळातले ब्राह्मण आणि जैन लेखक औरंगजेबची स्तुती करतात. त्यांनी जेव्हा महाभारत आणि रामायण या ग्रंथांचा पारशी भाषेत अनुवाद केला तेव्हा त्यांनी तो औरंगजेबला समर्पित केलं.

ऑड्री यांना आपल्या पुस्तकात लिहिलं आहे की औरंगजेबने जर होळीच्या सणाविरुद्ध कडक भूमिका घेतली असेल तर मोहर्रम आणि ईद या सणाविरुद्ध सुद्धा त्याने कडक धोरणाचा अवलंब केला होता.

त्यांच्या मते, "औरंगजेबने स्वत:ला एक चांगला मुस्लीम म्हणून जगासमोर सादर केलं. पण त्याचा इस्लाम हा कट्टर इस्लाम नव्हता. औरंगजेब बऱ्याच अंशी सुफी होता आणि काही प्रमाणात अंधश्रद्धाळूही होता."

मुघल दरबारांमध्ये ज्योतिषी प्रामुख्याने असायचे आणि औरंगजेबचा दरबार त्याला अपवाद नव्हता. त्याच्या दरबारात तर हिंदू आणि मुस्लीम असे दोन्ही धर्माचे ज्योतिषी होते आणि त्यांच्याशी तो नियमितपणे सल्लामसलत करायचा.

ऑड्री टश्की

ऑड्री यांनी औरंगजेबचे एक शिपाई भीमसेन सक्सेना यांच्या हवाल्याने एक किस्सा सांगितला. एकदा दक्षिण भारतात जिथे औरंगजेबचा कँप भरला होता, तिथे पूर आला. पुरामुळे शाही कँपला नुकसानीचा धोका होता. तेव्हा त्यांनी कुराणांमधील श्लोक लिहून पुराच्या पाण्यात सोडले. त्यामुळे पुराचं पाणी ओसरलं आणि धोका टळला.

इस्लामचे दुसरे संत हजरत उमर यांच्या काळात सुद्धा झालेल्या एका प्रसंगाची पार्श्वभूमी या घटनेमागे आहे. असं म्हणतात की...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकन इतिहासकार ऑड्री ट्रश्की म्हणतात की तमाम मुघल बादशहांपैकी औरंगजेबबदद्ल लोकांमध्ये विशेष उत्सुकता आहे, कारण त्याच्याविषयी समाजात अनेक गैरसमज आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगजेब

मुघलकालीन भोजनाचा विषय निघताच चिकन, मटण आणि मासे यांचा उल्लेख होतो.

मात्र, इतिहासाची पानं उलटली तर एक गोष्ट लक्षात येते की मुघल बादशाह अकबर, जहांगीर आणि औरंगजेब यांना हिरव्या पालेभाज्या, फळभाज्या अधिक आवडायच्या.

बादशाह अकबर उत्कृष्ट शिकारी होते. मात्र, मांसाहार त्यांना फारसा पसंत नव्हता.

मात्र, एका मोठ्या साम्राज्याची धुरा सांभाळण्यासाठी आणि तंदुरुस्त राहण्यासाठी ते नियमित मांसाहार करायचे.

आपल्या कार्यकाळाच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये ते ठरवून शुक्रवारी मांसाहार टाळायचे. हळूहळू त्यात रविवारचाही समावेश झाला.

पुढे प्रत्येक महिन्याची पहिली तारीख, मार्चचा पूर्ण महिना आणि ज्या महिन्यात त्यांचा जन्म झाला तो ऑक्टोबर महिना, यातही त्यांनी मांसाहाराचा त्याग केला.

जेवणाची सुरुवात ते दही-भाताने करायचे.

अबूल फजल बादशाह अकबरांच्या नवरत्नांपैकी एक होते. त्यांनी 'ऐने-ए-अकबरी' हे पुस्तक लिहिलं आहे. यात त्यांनी सांगितलं आहे की बादशाह अकबरांच्या स्वयंपाकघरात तीन प्रकारचं जेवण तयार व्हायचं.

पहिला स्वयंपाक म्हणजे ज्यात मांस नसायचं. याला 'सुफी खाना' म्हटलं जाई.

दुसऱ्या प्रकारात मांस आणि भात एकत्र शिजवलं जाई.

तिसऱ्या प्रकारात तूप आणि मसाला लावून तयार केलेलं मांसाहारी जेवण.

या वर्णनावरून बादशहा अकबर यांची पहिली पसंती डाळ आणि भाज्यांना असायची, हे लक्षात येतं.

बादशाह अकबर यांच्याप्रमाणेच जहांगीर यांनाही मांसाहार फार आवडायचा नाही.

ते आठवड्यातले रविवार आणि गुरुवार हे दोन दिवस पूर्णपणे शाकाहारी जेवण घ्यायचे.

आठवड्यातले हे दोन दिवस त्यांनी मांसाहार तर सोडलाच. इतकंच नाही तर या दोन दिवसात जनावरांच्या कत्तलीवरही त्यांनी बंदी घातली होती.

यावरून मुघल बादशाहांची धार्मिक सहिष्णुता अधोरेखित होते. राजाच्या स्वभावानुसार स्वयंपाकी भाज्यांपासून वेगवेगळे पदार्थ बनवण्याचा प्रयत्न करत.

फळांच्या शेतीला चालना देण्यासाठी शेतकऱ्यांवर लावण्यात येणारा करही माफ करण्यात आला होता.

विशेष म्हणजे पूर्वजांच्या पावलावर पाऊल ठेवणारे औरंगजेब त्यांच्याही एक पाऊल पुढे होते.

तरुण वयात त्यांना मुर्ग-मसलम फार आवडायचं.

औरंगजेब यांच्याविषयी माहिती घेतल्यास एक गोष्ट लक्षात येते की ते खवय्ये होते. आपल्या मुलाला लिहिलेल्या एका पत्रात ते लिहितात, 'तुझ्या घरी खाल्लेली खिचडी आणि बिर्याणीची चव अजूनही माझ्या जीभेवर रेंगाळतेय. बिर्याणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुघल बादशाहांना मांसाहार फार आवडायचा, असा एक समज आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबाद

प्रदीप जैस्वाल यांनी एमआयएमच्या नसीरुद्दीन सिद्दिकी यांचा पराभव केला. अतुल सावे यांनी एमआयएमच्या अब्दुल गफार यांचा पराभव केला. संजय शिरसाठ यांनी अपक्ष उमेदवार राजू शिंदे यांचा पराभव केला.

या लढतींची पार्श्वभूमी

लोकसभा निवडणुकीत औरंगाबादकरांनी एमआयएमच्या इम्तियाज जलील यांना निवडून दिलं. काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसचा मतदार एमआयएमकडे वळल्याचं चित्र आहे. लोकसभेवेळी एमआयएम आणि वंचित बहुजन आघाडी यांची युती होती. मात्र आता एमआयएमला वंचितची साथ नाही.

औरंगाबाद मध्य हा मुस्लिमबहुल मतदारसंघ आहे. याचा परिणाम म्हणजे 13 मुस्लिम उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. मुस्लिम मतदारांमधला मतविभाजनाचा फायदा महायुतीला होऊ शकतो. 23 अपक्ष उमेदवार कोणाची मतं खाणार हे बघणंही रंजक असेल.

एमआयएमचे उमेदवार गफ्फार कादरी

काँग्रेस हा पक्ष मुस्लिमांचं लांगूलचालन करतोय असं म्हणत शिवसेनेनी मराठवाड्यात पाय रोवले तर धार्मिक पक्षांच्या जाचापासून वाचायचं असेल तर तुम्हाला आमच्याशिवाय पर्याय नाही अशी मांडणी MIM नं करत मराठवाड्यात प्रवेश केला.

आधी नांदेड आणि नंतर औरंगाबादमध्ये महानगरपालिकेची निवडणूक लढवली. दोन्ही ठिकाणी या पक्षाला चांगला प्रतिसाद मिळाला. 2014 मध्ये इम्तियाज जलील हे आमदार म्हणून निवडून आले आणि 2019 मध्ये ते खासदारही बनले.

अतुल सावे

औरंगाबाद आणि धार्मिक तणाव हे समीकरण चंद्र सूर्याइतक जुनं आहे, असं इथं म्हटलं जातं. मे 2018 मध्येच औरंगाबाद येथे शाहगंज भागात दोन धार्मिक समुदायांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. पण हा काही या काळातला पहिलीच तणाव नाही.

औरंगाबादमध्ये धार्मिक तेढ आणि त्यामुळे तणावाचं वातावरण निर्माण होणं, हे काही नवीन नाही. या तणावाचं मूळ मराठवाडा मुक्तिसंग्रामाच्या काळातील आहे, असं काही इतिहासकारांचं म्हणणं आहे.

औरंगाबादच्या निमित्ताने शिवसेना आणि एमआयएम एकमेकांसमोर उभे ठाकले होते.

उद्धव ठाकरे जेव्हा औरंगाबादमध्ये आले होते तेव्हा ते म्हणाले होते की "औरंगाबादला हिरव्या सापांनी विळखा दिला आहे." लोकसभेत एमआयएमचा खासदार निवडून आला आहे. याच संदर्भात ते म्हणाले की "औरंगाबादमध्ये हिरवा झेंडा रोवला गेला आहे. आपल्याला तो उखाडून फेकायचा आहे. या झेंड्याला गाडायचं आहे."

त्यांच्या या वक्तव्याला एमआयएमचे अध्यक्ष असदुद्दीन औवेसी यांनी मालेगावमध्ये उत्तर दिलं. त्यावेळी ते म्हणाले "हिरव्याला गाडणं इतकं सोपं नाही. महाराष्ट्रात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2019 विधानसभा निवडणुकीमध्ये औरंगाबादच्या तीनही मतदारसंघातून महायुतीचेच उमेदवार विजयी झाले आहेत. औरंगाबाद मध्य येथून शिवसेनेचे प्रदीप जैस्वाल, औरंगाबाद पश्चिम येथून शिवसेनेचे संजय शिरसाठ आणि औरंगाबाद पूर्वमधून भाजपचे अतुल सावे निवडून आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबाद दंगलीत किमान शंभर दुकांनांचं नुकसान, वाहनांची जाळपोळ.

घरातल्या महिला आणि मुलांना घेऊन ते निघाले. वडील जगनलाल बन्सिले विकलांग असल्यामुळे ते घरीच थांबले. त्यांना नेण्यासाठी सुरेश दुसरी फेरी मारणार होते. मामाकडे पोहोचताच त्यांना फोन आला की त्यांच्या घराला आग लागली आहे.

त्यांचं घर पेटवण्यात आलं तेव्हा 62 वर्षांचे जगनलाल घरी एकटे होते. त्यांचा होरपळून मृत्यू झाला. "घर पेटलं आहे अशी माहिती मिळताच मी धावत आलो. पण तोपर्यंत सगळं संपेलेलं होतं," सुरेश यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

बन्सिलेंच्या घरापासून थोड्याच अंतरावर चौराहा परिसरात एक आई काळजीत पडली होती. "रात्री 11चा सुमार असेल. बाहेर गडबड सुरू होती. माझा धाकटा चुलत भाऊ घरात नव्हता. त्याला शोधायला काकूनं मोठ्या चुलत भावाला (अब्दुलला) पाठवलं. तोही आला नाही म्हणून मग काकूनं मला जायला सांगितलं. मी जमावाच्या दिशेने गेलो तर अब्दुल जखमी झाला होता," असं समी कादरी यांनी सांगितलं.

अब्दुल कादरी आणि जगनलाल बन्सिले.

अब्दुल हारिस कादरी या अवघ्या 17 वर्षांच्या तरुणाचा किडनीला प्लास्टिक बुलेट लागून मृत्यू झाला. दंगल नियंत्रणात आणण्यासाठी जमावाला पांगवण्यासठी पोलिसांना प्लॅस्टिकच्या गोळ्या माराव्या लागल्या. त्यातली एक नेमकी अब्दुलच्या कमरेवर लागली.

अब्दुलच्या वडिलांचा सायकलच्या खरेदी विक्रीचा धंदा आहे. तीन मुलांमध्ये तो सर्वांत मोठा. गेल्याच वर्षी तो दहावी पास झाला. मुलानं शिकून डॉक्टर व्हावं अशी आई-वडिलांची इच्छा होती. पण ती आता अपुरी राहणार.

बन्सिले यांच्या घराबाहेरच आम्हाला रमेश कोटले भेटले. 52 वर्षीय कोटले 35 वर्षांपासून तिथं चहा विकण्याचा व्यवसाय करतात. त्यांनी सांगितलं की अशी दंगल त्यांनी कधी पाहिली नव्हती. "हा शहरातला संवेदनशील भाग असल्यामुळे अनेक वेळा दुकान बंद करावं लागलं. पण कधी जाळपोळ नव्हती. रात्री मी घरी गेलो आणि सकाळी आलो तर तिथं राख होती."

त्यांचंही दुकान शुक्रवारच्या दंगलीत जळलं आहे.

शक्यता १ - लच्छू पेहलवान विरुद्ध इर्फान शेख

आंबे विकत घेण्याच्या वादावरून दंगल पेटली असं म्हटलं तर कुणाचा विश्वास बसणार नाही. पण या आंब्यांच्या मागे मोठा इतिहास आहे.

शहागंज परिसरातल्या इर्फान शेख नावाच्या आंबा विक्रेत्याकडून गांधी नगर परिसरातल्या व्यक्तीने आंबे विकत घेतले. ते खराब निघाले आणि ते आता इर्फान परत घेत नाहीये, अशी तक्रार या गिऱ्हाइकाने लच्छू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औरंगाबादच्या शाहगंज भागात शुक्रवारी रात्री दंगल उसळली. सुरेश बन्सिले यांच्या घरासमोर दगडफेक सुरू झाली. काय होतंय ते त्यांना कळत नव्हतं. पण आता इथं कुटुंबाला ठेवणं सुरक्षित नाही, असं त्यांना वाटलं. घरातल्या सगळ्यांना घेऊन मामाच्या घरी रातोरात जाण्याचा निर्णय त्यांनी ताबडतोब घेतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबाद शहरातला कचरा नारेगावाजवळ टाकला जात असेल तर गावकऱ्यांनी त्याला विरोध केलाच पाहिजे. गाव स्वच्छ ठेवायचं आणि शहरातील घाण का सहन करायची? त्यासाठी शहराला कचरामुक्त करायला पाहिजे. शहर प्रशासन आणि तेथील लोकांची कचऱ्याबद्दलची मानसिकता बदलायला पाहिजे.

वेंगुर्ला नगरपरिषद आणि सध्या कर्जत नगरपरिषदेचा कार्यभार सांभाळताना ही शहरं स्वच्छ कशी होतील आणि शहराजवळचं डंपिंग ग्राउंड कसं मिटवता येईल यावर भर दिला. ते कार्य करताना आलेले अनुभव सांगण्यासाठी हा लेख.

देशात कचऱ्याची समस्या गंभीर असून दिवसंदिवस उग्र रूप धारण करीत आहे. नगरपालिका घनकचरा व्यवस्थापन नियम 2016ची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. त्याअगोदर शहरातील घनकचरा व्यवस्थापनच्या अपयशाची कारणं थोडक्यात अशी आहेत -

डंपिंग ग्राउंडची पचन संस्था महत्त्वाची

शहराजवळच्या डंपिंग ग्राउंडची एक पचन संस्था असते. ज्याप्रमाणं मानवी पचन संस्थेत दैनंदिन आहाराचे पचन होऊन नैसर्गिकपणे चयापचय क्रिया घडत असते तसंच डंपिंग ग्राउंडवर येणाऱ्या कचऱ्याची नैसर्गिक प्रक्रियेद्वारे विल्हेवाट लावणं आवश्यक आहे.

आपली पृथ्वी पंचमहाभूतानं बनली आहे. त्यामुळे प्रत्येक घटक शेवटी पृथ्वीमध्येच विलीन होतात. या घटकांचं योग्य 'व्यवस्थापन' व्हायला पाहिजे. शहरातील कचऱ्यांचे ढिगारे हे प्रशासन आणि लोकांच्या उदासीनतेचं लक्षण आहे.

शहरातील कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी त्याची वर्गवारी करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

पण शहरातील सगळा कचरा जसं की, काच, प्लास्टिक, भाजीपाला, मृत जनावरे, लोखंडाचे तुकडे असं सगळं एकत्रच टाकल्यानं ते डंपिंग ग्राउंडमध्ये पचू शकत नाही. अशा ठिकाणी कचऱ्याचे ढीग वाढत राहातात. शेवटी शेजारच्या गावकऱ्यांना त्याचा त्रास होतो. त्यांच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो.

वर्गीकरण आवश्यक

मुळात नागरी घनकचरा ही समस्या नसून मिश्र कचरा ही समस्या आहे. 2000 सालापासून संत गाडगेबाबा स्वच्छता अभियान आणि नागरी घनकचरा नियमानुसार शहरं स्वच्छ करण्याबाबत जनजागृती झाली. पण, संपूर्ण स्वच्छतेला खरा सूर सापडला नाही.

शहरातील कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी त्याची वर्गवारी करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

'ठेकादारांकडं कचऱ्याच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी देऊ नये'

प्रत्येक घरातून कचरा बाहेर पडण्याअगोदर त्याचं योग्य वर्गीकरण केलं पाहिजे आणि ते शक्य आहे. पण, नगरपालिकांनी वर्गीकरणाची जबाबदारी खाजगी ठेकेदारांकडे देली आहे. माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शहराजवळचं डंपिंग ग्राउंड कसं मिटवता येईल याविषयी अनुभव मांडत आहेत सध्या कर्जत नगरपरिषदेचा कार्यभार सांभाळणारे अधिकारी रामदास कोकरे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबाद शहरातल्या रुग्णालयात डॉक्टरकडून महिलेचा विनयभंग झाल्याचा मुद्दा विधानसभेत उपस्थित करण्यात आला होता.

या मुद्द्यावर माहिती देताना उपमुख्यमंत्री अजित पवार म्हणाले की, "औरंगाबादच्या रुग्णालयात दाखल भगिनीच्यासंदर्भात घडलेली विनयभंगाच्या प्रयत्नाची घटना दुर्दैवी आहे. संबंधित भगिनीवर बलात्कार झालेला नाही."

"मात्र, विनयभंगाचा प्रयत्न होणे हे देखील वाईट कृत्य आहे. सरकारने ही संपूर्ण घटना गांभीर्याने घेतली आहे. याप्रकरणाची प्राथमिक चौकशी स्थानिक महिला वैद्यकीय अधिकाऱ्यांमार्फत करण्यात आली आहे. विनयभंगाचा प्रयत्न झाल्याचा भगिनीच्या आरोपात प्रथमदर्शनी तथ्य आढळल्याने आरोपी डॉक्टरला बडतर्फ करण्यात आले आहे. भगिनीचे नाव गोपनीय ठेवण्यात येत आहे. याप्रकरणाची सखोल चौकशी करुन अहवाल आल्यानंतर पुढील कारवाई करण्यात येईल," पवार यांनी सांगितलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यातील कोव्हिड सेंटरमध्ये महिलांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी 31 मार्चपर्यंत एसओपी (मानक कार्यप्रणाली) तयार करुन लागू करण्यात येईल. ही एसओपी राज्यातील सर्व कोव्हिड सेंटरसाठी बंधनकारक असेल, अशी घोषणा उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी आज विधानसभेत केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबाद, जालना, उस्मानाबाद बीडसह मराठवाड्यात तसंच नाशिक आणि अहमदनगरमध्ये या बंदचे पडसाद उमटले. ठिकठिकाणी जाळपोळ आणि तोडफोडीच्या घटना घडल्या. ओरंगाबादच्या कायगाव टोकामध्ये आंदोलनादरम्यान एका पोलीस कर्मचाऱ्याचा मृत्यू झाला.

औरंगाबादमध्येच संतप्त जवामानं अग्निशामन दलाची गाडी पेटवून दिली.

लोकसभा आणि राज्यसभेत सुद्धा या बंदचे पडसाद उमटले. राज्यातल्या खासदारांनी मराठा आरक्षणाचा मुद्दा संसदेत उपस्थित केला.

पुणे आणि कोल्हापुरातही याचे पडसाद उमटले.

काय आहेत मागण्या ?

याआधी आंदोलकांनी मराठा आरक्षण मिळालं नाही तर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना पंढरपूरची आषाढी एकादशीची विठ्ठल महापूजा करू देणार नाही, असा इशारा दिला होता.

मंगळवारी राज्यात दिवसभरात घडलेल्या घटनांचा वृत्तांत

रात्री 9.30 - परिस्थिती चिघळण्यास सरकारच जबाबदार - शरद पवार

राज्य सरकारनं मराठा आंदोलनाची दखल न घेल्यानंच उद्रेक झाल्याचा आरोप राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केला आहे. त्यांनी एक पत्रक काढून मराठा आरक्षणासंदर्भात त्यांची भूमिका स्पष्ट केली आहे.

राज्यात परिस्थिती चिघळण्यास सरकार आणि त्यांचे मंत्री जबाबदार असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

मुख्यमंत्री आणि त्यांचे मंत्री याबाबत चिथावणीखोर वक्तव्य देत असल्याचं पवारांनी पत्रकात म्हटलं आहे.

आंदोलकांनी सार्वजनिक मालमत्तेच नुकसान करू नये, असं आवाहन सुद्धा पवारांनी केलं आहे. आरक्षणासंदर्भात तामिळनाडू पॅटर्नची आठवणही त्यांनी सरकारला करून दिली आहे.

रात्री 9 - विष पिऊन आत्महत्येचा प्रयत्न

शिर्डीमध्ये  कृष्णा गंभीरे या तरुणानं मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी विष पिऊन आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला. उस्मानाबादच्या कळंब गावातील हा तरुण आहे. पदयात्रेत तो शिर्डीला आला होता. सध्या साईबाबा हॉस्पिटलमध्ये त्याच्यावर उपचा सुरू आहेत.

संध्याकाळी 5.19 - न्यायालयात टिकणारं मराठा आरक्षण शक्य?

माजी न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांच्याबरोबर मराठा आरक्षणाच्या कायदेशीर बाबींबाबत चर्चा.

संध्याकाळी 5.15 - उद्या सातारा बंदची हाक

सातारा शहरात उद्या बंदची हाक देण्यात आली आहे. बुधवारी सकाळी 9 वाजल्यापासून आंदोलनाला सुरुवात होणार आहे.

संध्याकाळी 5 - जालन्यात पोलिसांची गाडी जाळली

जालन्यातल्या घनसावंगीमध्ये मराठा मोर्चा आंदोलकांनी पोलिसांची व्हॅन जाळल्याचं वृत्त आहे. तसंच पोलीस स्टेशनचीसुद्धा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औरंगाबाद जिल्ह्यात मराठा आंदोलक काकासाहेब शिंदे यांच्या मृत्यूनंतर मराठा समाजातर्फे मंगळवारी महाराष्ट्र बंदची हाक देण्यात आली होती. आता बुधवारी मुंबई आणि परिसरात बंदची हाक देण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादपासून 15 किलोमीटरवर असलेल्या करमाडजवळ शुक्रवारी सकाळी ही घटना घडली आहे. औरंगाबादच्या पोलीस अधीक्षक मोक्षदा पाटील यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना माहिती दिली.

"हे कामगार जालन्याच्या एसआरजी नावाच्या कंपनीत कामाला होते. भूसावळमधून रेल्वे सोडण्यात येत असल्याचं कळल्यानंतर ते रेल्वे रुळाच्या मार्गे भूसावळकडे जात होते, अशी प्राथमिक माहिती आम्हाला मिळाली आहे," असं मोक्षदा पाटील यांनी सांगितलं आहे.

"हे कामगार कंपनीतून निघाले होते की, जालन्यातील निवारागृहातून निघाले होते, याची माहिती आम्ही घेत आहोत. या घटनेत 15 मजूर ठार झाले असून एक जखमी आहे. चार जण या घटनेतून वाचले आहेत," असं त्या पुढे म्हणाल्या

करमाडचे स्थानिक बातमीदार संतोष शेळके यांनी माहिती दिली की, करमाड ते बदनापूर दरम्यान असलेल्या सटाणा रेल्वे स्टेशनच्या शिवारात ही घटना घडली आहे. करमाडच्या पूर्वेला दोन किलोमीटरवर ही घटना घडली आहे. हे कामगार मध्यप्रदेशचे असल्याचे कळतं.

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी भारतात देशव्यापी लॉकडाऊन जाहीर करण्यात आला. 24 मार्च रोजी जाहीर करण्यात आलेला लॉकडाऊन 21 एप्रिलला पहिल्यांदा आणि 3 मे रोजी दुसऱ्यांदा वाढवण्यात आला.

लॉकडाऊनमुळे हाताला काम नसलेले अनेक परप्रांतातील कामगार आपापल्या घरी निघाले आहेत.

टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, करमाडजवळ पहाटे सहा वाजण्याच्या सुमारास हा अपघात झाला. जालन्यातून मध्य प्रदेशमध्ये हे मजूर पायी परतत होते. रेल्वे रुळाच्या बाजूनं चालत असताना थकल्यानं ते सगळेजण रुळावर झोपले होते, असंही टाइम्स ऑफ इंडियान आपल्या वृत्तात म्हटलंय.

रेल्वे मंत्रालयाकडून या घटनेच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आलेत. रेल्वे मंत्रालयानं ट्वीट करून यासंदर्भात माहिती दिलीय.

"औरंगाबादमधील घटना अत्यंत दुर्दैवी आहे. रेल्वेमंत्री पियुष गोयल यांच्याशी चर्चा केलीय. पियुष गोयल या घटनेवर लक्ष ठेवून आहेत. आवश्यक ती सर्व मदत केली जाईल," असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करून सांगितलं.

मृतांच्या नातेवाईकांना मध्य प्रदेश सरकारनं ५ लाखांची मदत जाहीर केली आहे. मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांनी ही घोषणा केली आहे.

या घटनेबद्दल मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी दु:ख व्यक्त केलं आहे. तसंच मृतांच्या कुटुंबियांना मुख्यमंत्री सहायता निधीतून प्रत्येकी ५ लाख रुपयां मदत जाहीर केली आहे. तसंच जखमींवर सरकारी खर्चाने व्यवस्थित उपचार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जालन्यातून भूसावळकडे रेल्वे रुळावरून पायी निघालेल्या 15 कामगारांचा मालगाडीखाली येऊन मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादमधल्या काही विक्रेत्यांनी बीबीसीशी बोलताना या शब्दांत व्यथा मांडली...बीबीसीचे प्रतिनिधी राहुल रणसुभे यांचा रिपोर्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फळ आणि भाजी विक्रेत्यांचं पोटही हातावर असतं. पण, लॉकडाऊनमुळे त्यांच्यावरही नुकसानीची वेळ आली. भरपूर नुकसान झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादमध्ये इम्तियाज जलील हे खासदार म्हणून निवडून आले होते. त्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी हे विधान केलं होतं.

2019 लोकसभा निवडणूक चंद्रकांत खैरे हरले. त्या जागेवर एमआयएमचे खासदार निवडून आले. या चुरशीच्या निवडणुकीत शिवसेनेचे चंद्रकांत खैरे हरल्यामुळे औरंगाबादमध्ये युतीचं आणि विशेषतः शिवसेनेचं भवितव्य काय असा प्रश्न विचारला जात होता, पण या निवडणुकीत औरंगाबादकरांनी युतीच्याच पारड्यात आपलं मत टाकलं.

औरंगाबाद शहरातल्या तीन जागा, फुलंब्री, वैजापूर, पैठण, सिल्लोड, कन्नड आणि गंगापूर या सर्व ठिकाणी भाजप आणि शिवसेनेचाच उमेदवार निवडून आला आहे.

काँग्रेसच्या कल्याण काळेंचा पराभव करत भाजपचे हरिभाऊ बागडे पुन्हा एकदा आमदार झाले आहेत. हरिभाऊ बागडे हे सातव्यांदा आमदार बनले आहेत. 2009 साली त्यांचा कल्याण काळेंनी पराभव केला होता. हा अपवाद वगळता हरिभाऊ बागडे हे 1985 पासून 2019 पर्यंत सातत्याने विधासभेवर गेले आहेत. हरिभाऊ बागडे हे विधानसभेचे सभापती आहेत.

कन्नड विधानसभा निवडणूक अत्यंत चुरशीची झाली. अपक्ष उमेदवार हर्षवर्धन जाधव यांनी उद्धव ठाकरे यांच्याबाबत आक्षेपार्ह विधान केल्यानंतर कन्नडचं वातावरण तापलं होतं. शिवसेनेच्या कार्यकर्त्यांनी माझ्यावर हल्ला केला असा आरोप केला होता. त्यामुळे निकालानंतर नेमकं काय चित्र राहील याची उत्सुकता सर्वांना लागली होती. या ठिकाणी शिवसेनेचे उदयसिंह राजपूत निवडून आले आहेत.

पैठणमध्ये शिवसेनेचे संदिपान भूमरे यांनी राष्ट्रवादीच्या राधाकृष्ण गोर्डे यांचा पराभव केला. वैजापूरमध्येही शिवसेनेचे रमेश बोरनारे जिंकले आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कैलासराव पाटील यांचा त्यांनी पराभव केला आहे.

अतुल सावे

सिल्लोडमध्ये शिवसेनेचे अब्दुल सत्तार विजयी झाले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच ते काँग्रेसमधून शिवसेनेत आले.

गंगापूरमधून भाजपचे प्रशांत बंब हे पुन्हा निवडून आले आहेत. त्यांनी राष्ट्रवादीच्या संतोष पाटील यांचा पराभव केला.

औरंगाबाद शहरात गेल्या निवडणुकीत एक आमदार एमआयएमचा होता. पण यावेळी शहरातल्या तीनही जागा युतीलाच मिळाल्या आहेत. औरंगाबाद मध्य मधून प्रदीप जैस्वाल यांनी नसीरुद्दीन सिद्दिकी यांना पराभूत केलं. औरंगाबाद पश्चिममधून संजय शिरसाठ निवडून आले आहेत. तर औरंगाबाद पूर्वमधून अतुल सावे यांनी एमआयएमच्या अब्दुल गफार यांचा पराभव केला.

जिल्ह्यात 9 पैकी 6 जागा शिवसेनेकडे तर तीन जागा भाजपकडे आहेत....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संपूर्ण राज्यात झालेल्या प्रचारात उद्धव ठाकरे यांनी शेतकऱ्यांचे प्रश्न, पीकविमा आणि कर्जमाफी हे मुद्दे उपस्थित केले, पण औरंगाबाद जिल्ह्यात झालेल्या सभेत त्यांनी म्हटलं की औरंगाबादला हिरव्या सापांचा विळखा पडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादमध्ये चंद्रकात खैरे सलग चारवेळा निवडून आले होते, यंदा पाचव्यांदा मात्र ते जिंकू शकले नाहीत.

औरंगाबादचे सिल्लोड, फुलंब्री आणि पैठणवगळता उर्वरित तालुके आणि शहर असा मतदारसंघ आहे. गेल्या चार टर्मपासून शिवसेनेचे चंद्रकांत खैरे या मतदारसंघातून निवडून येत आहेत.

त्यांनी 1999, 2004, 2009 आणि 2014 मध्ये विजय मिळवला होता. 1999 मध्ये त्यांनी बॅरिस्टर अंतुले यांना, 2004 मध्ये रामकृष्ण बाबा पाटील यांना. 2009 मध्ये उत्तमसिंह पवार आणि पाच वर्षांपूर्वी नितीन पाटील यांचा पराभव केला होता. हे सर्व काँग्रेसचे उमेदवार होते.

औरंगाबादची निवडणूक ही हिंदू-मुस्लीम मतांच्या ध्रुवीकरणावरच होत असल्याचा आरोप नेहमी केला जातो. यामुळेच लोकसभा मतदारसंघातील विकासाचे मुद्दे हे नेहमी दुर्लक्षीत झाले.

यंदा MIMचे आमदार इम्तियाज जलील हे निवडणूक रिंगणात उतरले. वंचीत बहूजन आघाडीचे उमेदवार म्हणून त्यांच्याकडे बघीतलं जात असलं तरी त्यांनी MIMचे निवडणूक चिन्ह असलेल्या पतंगावरच निवडणूक लढविली.

औरंगाबाद शहर पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहे.

दुसरीकडे काँग्रेसतर्फे सुभाष झांबड यांना उमेदवारी जाहीर झाल्यानंतर सिल्लोडचे आमदार आणि पक्षाचे जिल्हाध्यक्ष अब्दुल सत्तार यांनी बंड पुकारलं होतं. त्यानंतर ते पक्षातून बाहेरही पडले. जालन्याचे खासदार रावसाहेब दानवे यांच्यासोबत त्यांनी घेतलेली मुख्यमंत्र्यांची भेट ही चर्चेचा विषय ठरली.

मतदान संपल्यानंतर त्याचदिवशी संध्याकाळी MIM आणि वंचीत बहूजन आघाडीच्या कार्यकर्त्यांनी अनेक ठिकाणी फटाके फोडून आनंद व्यक्त केला. त्यातून आपला विजय पक्का असल्याचा संदेश देण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औरंगाबादमध्ये वंचित बहुजन आघाडी आणि MIMचे उमेदवार इम्तियाज जलील विजयी झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादमध्ये तणावाची स्थिती निर्माण झाली त्याला आठवडा झाला. तो विषय अजूनही संपलेला नाही. शनिवारी शिवसेनेनं हिंदू शक्ती मोर्चाही काढला. त्यानिमित्तानं औरंगाबादमधली अस्वस्थता नेमकी कशामुळे आहे, हे जाणून घेण्यासाठी केलेली हा प्रयत्न.

औरंगाबादमध्ये धार्मिक तेढ आणि त्यामुळे तणावाचं वातावरण निर्माण होणं, हे काही नवीन नाही. या तणावाचं मूळ मराठवाडा मुक्तिसंग्रामाच्या काळातील आहे, असं काही इतिहासकारांचं म्हणणं आहे.

रझाकार कोण होते?

"15 ऑगस्ट 1947ला भारत स्वतंत्र झाला पण मराठवाडा निजामाच्या अधिपत्याखाली होता. भारत किंवा पाकिस्तानमध्ये सामील होण्याचा पर्याय संस्थानांना देण्यात आला पण हैदराबादच्या निजामांनी दोन्ही देशांमध्ये सामील होण्याऐवजी स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय घेतला. काहीही करून आपल्या हाती सत्ता राहावी असं निजामाला वाटत होतं. भारतावर दबाव टाकण्यासाठी निझामाने रझाकार या संघटनेची स्थापना केली," अशी माहिती औरंगाबाद येथे राहणारे लेखक आणि इतिहासाचे अभ्यासक रफत कुरेशी यांनी दिली.

"कासिम रिझवी हे या संघटनेचे नेते होते. या संस्थेनी आपलं म्हणणं मांडण्याऐवजी हिंसेचा आणि बळाचा वापर केला. मराठवाड्यातील लोकांनी देखील त्यांचा विरोध केला. त्यातून संघर्षाला सुरुवात झाली. शेवटी, तत्कालीन गृहमंत्री सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी भारतीय लष्कर पाठवून रझाकारांना नियंत्रणात आणलं. भारतीय लष्करानं केलेल्या ऑपरेशन पोलोमध्ये कासिम रिझवी यांना अटक करण्यात आली. 17 सप्टेंबर 1948ला मराठवाडा स्वतंत्र झाला आणि भारतामध्ये विलीन झाला," असं कुरेशी सांगतात.

"सर्वच मुस्लीम रझाकारांच्या विचारधारेशी सहमत नव्हते. सामान्य मुस्लिमांना रझाकारांविषयी सहानुभूती नव्हती. पण कालांतराने सर्वच लोक या गोष्टी विसरले आणि दोन समुदायातली दरी वाढली," असं कुरेशी सांगतात.

'1986च्या आधी औरंगाबाद शांत होतं'

"1948 ते 1986 या काळात औरंगाबाद शहर शांत होतं. 1986नंतर दोन समुदायांमध्ये तेढ वाढली," असं मत राजकीय विश्लेषक आणि माध्यमतज्ज्ञ डॉ. जयदेव डोळे यांनी मांडलं.

"औरंगाबादमध्ये बाळासाहेब ठाकरे यांच्या सभा होत असत. त्यामध्ये ते मुस्लिमांवर कडाडून टीका करत असत. काँग्रेसकडून मुस्लिमांचं लांगूलचालन होत आहे असा त्यांच्या भाषणाचा सूर असे," असं डॉ. जयदेव डोळे यांचं म्हणणं आहे.

"1988मध्ये शिवसेनेला महानगरपालिकेत 27 जागा मिळाल्या होत्या, त्याचं बीज हे हिंदू-मुस्लीम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औरंगाबादमध्ये गेल्या काही दिवसांपासून तणावाचं वातावरण आहे. गेल्या शुक्रवारी रात्री कशावरून वाद झाला आणि नेमकी दंगल का उसळली, याची सध्या चौकशी होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादमध्येही बापलेकांचा शेताला पाणी देताना बिबट्याच्या हल्ल्यात मृत्यू झाला. सध्या ग्रामीण भागात शेताला पाणी देण्यासाठी आठवड्यातले काही दिवस रात्री लाईट उपलब्ध असल्यामुळे शेतकऱ्यांना जंगली प्राण्यांचा धोका लक्षात ठेवून शेती भिजवावी लागत आहे.

या पार्श्वभूमीवर पुणे जिल्ह्यातल्या वडगाव रासाई इथल्या तरुण शेतकऱ्यांना शेतीला पाणी देताना सध्या कोणत्या समस्यांचा सामना करावा लागत आहे हे जाणून घ्यायच बीबीसी मराठीने प्रयत्न केला.

रिपोर्ट - श्रीकांत बंगाळे

कॅमेरा - नितीन नगरकर

एडिटिंग - निलेश भोसले

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर रोज रात्री 8.00 वाजता कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जालना जिल्ह्यातल्या पळसखेडा पिंपळे येथे रात्री शेताला पाणी देण्यासाठी गेले असताना तीन सख्ख्या भावांचा विहिरीत पडून मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औरंगाबादला नोटा, जनतेला फाटा असे फलक या आंदोलात दिसले.

तुम्हाला माहिती आहे का, हा प्रकल्प आधी रत्नागिरीमध्ये होणार होता. पण त्या वेळेस, म्हणजे 90च्या दशकात, कोकणवासीयांनी याला जोरदार विरोध केल्यानं कंपनीला इथून गाशा गुंडाळावा लागला.

तामिळनाडूच्या तुतिकोरिन भागातल्या स्टरलाईट लिमिटेड कंपनीच्या विस्ताराविरोधात नागरिकांनी छेडलेल्या आंदोलनाला शंभरहून अधिक दिवस झाले आहेत. पण नव्वदच्या दशकात सुरुवातीला रत्नागिरीमध्ये हा प्रकल्प होणार होता.

26 वर्षांपूर्वी रत्नागिरीमध्ये एक लाख लोकांना नोकऱ्या मिळतील आणि शहराची भरभराट होईल, अशी स्वप्नं दाखवत स्टरलाईट कंपनीनं कोकणात प्रवेश केला.

5 ऑगस्ट 1992ला स्टरलाईट कंपनीनं रत्नागिरी शहराला लागून असलेला MIDCचा प्लॉट क्रमांक 'Y1' संदर्भात करार केला. 20,80,600 चौरस मीटर जागेसाठीचा हा करार 99 वर्षांसाठी होता. इथे स्टरलाईट कंपनीला कॉपर स्मेल्टिंग प्रकल्प उभारायचा होता.

पण हा कॉपर स्मेल्टर प्रकल्प प्रदूषणकारी असल्याचा आरोप करत रत्नागिरीकरांनी प्रकल्प रद्द होईपर्यंत आंदोलन करण्याचा निश्चय केला.

"रत्नागिरी शहराला, इथल्या हापूस आंब्याला, काजूला, समुद्रकिनाऱ्याला या प्रकल्पामुळे उतरती कळा लागेल. जगभरात रत्नागिरी हापूसनं मिळवलेला नावलौकिक धुळीस मिळेल या विचारानेच आम्ही बेचैन झालो होतो. काही तरी केलं पाहिजे या भावनेनं आम्ही पाच जण एकत्र आलो," अशी आठवण संघर्ष समितीचे सचिव सुधाकर सावंत यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितली.

तामिळनाडूच्या तुतिकोरिन येथील स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार स्टरलाईट कॉपर प्लांटमधून बाहेर पडणाऱ्या औद्योगिक कचऱ्यामुळे जमीन, हवा आणि पाण्याचं प्रचंड प्रदूषण होतं. या कारखान्यातून होणाऱ्या प्रदूषणामुळे आरोग्यावर विपरीत परिणाम झाला आहे. यामध्ये अनेकांचा जीव गेला आहे. म्हणूनच हा कारखाना बंद व्हावा, अशी तिथल्या नागरिकांची मागणी आहे.

स्टरलाईटने हे सगळे आरोप कंपनीला बदनाम करण्यासाठी केले जात असल्याचं म्हटलं आहे. स्टरलाइट ही 'वेदांता' कंपनीची उपकंपनी. वेदांता कंपनीचे अनिल अगरवाल यांनी ट्वीटरच्या माध्यमातून सांगितलं की नागरिकांची इच्छा असेल तर कंपनीचा कारभार चालवू.

"वेदांत कंपनी आरोग्य, सुरक्षा आणि पर्यावरणीय संदर्भातील अनेक नियमांचं पालन करते. केंद्र सरकार तसंच राज्य प्रशासनाने आखून दिलेल्या नियमावलीचं कठोर पालन करत आहोत. स्टरलाइट कंपनीच्या उत्पादनामुळे भूजल दूषित होत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तामिळनाडूच्या विविध भागात स्टरलाईट लिमिटेड कंपनीविरोधात करण्यात आलेल्या आंदोलनात किमान 13 जणांचा मृत्यू झाला. आता तामिळनाडू सरकारने तुतिकोरिन इथली स्टरलाईट कंपनी कायमची बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औषधं

कोलेस्टेरॉल वाढल्याने तुमच्या ओळखीतल्या कोणालातरी डॉक्टरांनी काही आठवड्यांचा गोळ्यांचा कोर्स पूर्ण करायला सांगितला का? कारण कोलेस्टेरॉल वाढणं हृदयासाठी चांगलं नसतं.

सर्दी, खोकला, कणकण, ताप यासाठी तुम्ही पॅरासिटॅमोल घेतली असेल. खूप दिवस व्हायरल इन्फेक्शन कायम राहिलं तर डॉक्टरांनी तुम्हाला अँटिबायोटिक्सचा कोर्स करायला सांगितला असेल.

तुमच्या घरात, नातेवाईकांमध्ये, मित्रमैत्रिणींच्या घरी कोणाला कॅन्सर झाला असेल तर त्यांना केमोथेरपी देण्यात येईल.

वर नमूद केलेल्या सर्व आजारांच्या औषधांमध्ये चीनचा वाटा असेल.

भारत-चीन वाद

एकमेकांशी घनिष्ठ व्यापारी संबंध असलेल्या भारत-चीन दरम्यान सीमेजवळच्या प्रदेशात झालेल्या हिंसक घटनेमुळे दोन्ही देशांचे संबंध दुरावले आहेत.

लडाखमध्ये प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर (LAC) तणावपूर्ण परिस्थिती आहे. गलवान खोऱ्यात भारत आणि चीनच्या सैनिकांदरम्यान झालेल्या संघर्षात वीस भारतीय जवानांचा मृत्यू झाला होता. किती सैनिक गमावले यासंदर्भात चीनतर्फे अधिकृत काहीही सांगण्यात आलेलं नाही. तब्बल 45 वर्षांनंतर LAC इथे दुसऱ्या देशाच्या फौजेकडून भारतीय सैनिकांचा मृत्यू झाला.

चीनच्या कृत्याचा भारतात मोठ्या प्रमाणावर निषेध झाला. चीनमध्ये उत्पादित होणाऱ्या वस्तूंवर बहिष्कार घालण्याची मागणी वाढू लागली. त्यालाच प्रतिसाद देत भारत सरकारने 29 जून रोजी 59 चिनी अॅप्सवर भारतात बंदी घातली. यात देशभरात 12 कोटी युजर्स असलेल्या टिकटॉक आणि युसी ब्राऊझरसारख्या मोठ्या अॅप्सचा समावेश आहे. वाचा संपूर्ण बातमी इथे.

क्षि जिनपिंग

रेल्वे आणि टेलिकॉम मंत्रालयाने भविष्यात चीनकडून होणारी आयात कमी करण्यासाठी पावलं उचलली आहेत.

कन्फडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्स अर्थात CAITने बहिष्कार टाकण्यात येईल अशा चीनमध्ये उत्पादित 500 हून अधिक वस्तूंची यादीच सादर केली आहे.

देशभरात अनेक ठिकाणी चीनमध्ये उत्पादित वस्तूंवर बहिष्कार टाकावा यासाठी आंदोलनंही करण्यात आलं.

चीनची औषधं भारतात

गेल्या दोन दशकात भारत आणि चीनमधील व्यापार 30 पटींनी वाढला आहे. 2001 मध्ये भारत-चीन व्यापार 3 अब्ज डॉलर इतकाच होता. 2019च्या अखेरीपर्यंत भारत-चीन व्यापाराचं प्रमाण 90 अब्ज डॉलरपर्यंत गेलं आहे.

वाढत्या व्यापारात औषधांचा वाटा सर्वाधिक आहे. गेल्या दशकभरात औषधांच्या आयातीचं प्रमाण 28 टक्क्यांनी वाढलं आहे.

भारतीय वाणिज्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डायबेटिस, ब्लडप्रेशर, थायरॉईड, शरीरात कुठेही आलेली गाठ किंवा तत्सम आजाराकरता तुम्हाला औषध घ्यावं लागतं का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: औषधांवरील चाचण्या

वेगवेगळ्या देशांमध्ये तब्बल 150 औषधांवर संशोधन सुरू आहे. यापैकी बहुतांश औषधं ही पूर्वीपासूनच वापरात असलेली आहेत.

या चाचण्यांची विभागणी ढोबळपणे तीन प्रकारात करता येईल.

वेगवेगळी औषधं आजाराच्या वेगवेगळ्या स्तरावर चांगला परिणाम देऊ शकतात. उदाहरणार्थ- अँटीव्हायरल औषधं आजाराच्या सुरुवातीच्या काळात चांगले परिणाम देऊ शकतात. तर रोगप्रतिकारक यंत्रणेला शांत करणारी औषधं आजार बळावल्यावर परिणामकारक ठरू शकतात. या औषधांच्या वेगवेगळ्या कॉम्बिनेशन्सवरसुद्धा संशोधन होणार आहेत.

जीव वाचवणारं एकमेव औषध

सध्या जगभरात ज्या काही औषधांवर चाचण्या सुरू आहेत त्यापैकी केवळ स्टिरॉईड्स रुग्णाचा जीव वाचवू शकतात, असं आतापर्यंतच्या ट्रायल्समध्ये सिद्ध झालेलं आहे. कोरोना विषाणूविरोधातल्या लढ्यात हे संशोधन अत्यंत महत्त्वाचं मानलं जात आहे.

डेक्सामेथासॉन हे स्टिरॉईड व्हेंटिलेटरवरच्या रुग्णाला असलेला मृत्यूचा धोका एक तृतीयांशाने तर ऑक्सिजनवर असणाऱ्या रुग्णाचा मृत्यूचा धोका एक पंचमांशाने कमी करत असल्याचं यूकेमध्ये सुरू असलेल्या रिकव्हरी ट्रायलमध्ये आढळून आलं आहे.

शिवाय, हायड्रोकॉर्टिन या स्टिरॉईडचेही निष्कर्ष जवळपास सारखेच आहेत.

ही दोन्ही स्टिरॉईड्स रोगप्रतिकारक यंत्रणा गरजेपेक्षा जास्त सक्रीय झाल्यामुळे शरीराच्या आत आलेली सूज कमी करण्यात मदत करतात. अशाप्रकारच्या सूजेमुळे रुग्णाच्या जीवितालाही धोका पोहोचू शकतो.

शिवाय, स्टिरॉईड्स असलेली औषधं स्वस्त असतात. त्यामुळे जगभरातल्या सर्वच देशांमध्ये आणि सर्वच रुग्णांना ही औषधं परवडू शकतात.

मात्र, ही औषधं सौम्य ते मध्यम स्वरुपाची लक्षणं असणाऱ्या रुग्णांवर फारशी उपयोगी नाहीत.

सकारात्मक परिणाम करणारी इतर औषधं कोणती?

ईबोला या आजारावर तयार करण्यात आलेल्या रेमडेसिव्हिअर या औषधाचेही सकारात्मक परिणाम दिसून आले आहेत. रेमडेसिव्हिअर एक अँटीव्हायरल औषध आहे.

1000 पेक्षा जास्त लोकांवर करण्यात आलेल्या क्लिनिकल ट्रायलमध्ये हे औषध आजाराच्या लक्षणांचा कालावधी 15 दिवसांवरून 11 दिवसांवर आणत असल्याचं आढळलं आहे. मात्र, या औषधामुळे रुग्णाचा जीव वाचल्याचं आढळलेलं नाही. संशोधन मात्र अजूनही सुरू आहे.

या औषधाचा जवळपास संपूर्ण पुरवठा अमेरिकेने विकत घेतला असला तरी हे औषध तयार करणारी गिलीड कंपनी या औषधाची थोडी खेप दक्षिण कोरियालाही पुरवते.

शरीराच्या आतला दाह किंवा सूज कमी करण्यासाठी आपलं शरीरच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड-19 आजाराच्या गंभीर रुग्णांना कोणत्या औषधाने फायदा होईल, यावर जगभरात चाचण्या सुरू आहेत. ज्या औषधांमुळे नक्कीच फरक पडताना दिसतोय ती कोणती, याची ओळख पटवण्याचं काम सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंगना राणावत

सर्वोत्कृष्ठ सामाजिक चित्रपटाचा पुरस्कार मराठी चित्रपट आनंदी गोपाळला मिळाला आहे.

दिवंगत अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत अभिनीत 'छिछोरे' चित्रपट सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट ठरला. मनोज वाजपेयीला सर्वोत्कृष्ट अभिनेता म्हणून सन्मानित करण्यात येणार आहे. 'भोसले' चित्रपटातील कामासाठी मनोज यांना तसंच तामिळ चित्रपटासाठी धनुष यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्काराने गौरवण्यात येणार आहे.

सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मचा पुरस्कार 'मारक्कर लायन ऑफ द अरेबियन सी' चित्रपटाला देण्यात येणार आहे. हा मल्याळम चित्रपट आहे.

या पुरस्कारांची घोषणा गेल्या वर्षी होणं अपेक्षित होतं मात्र कोरोना संकटामुळे या पुरस्कारांची घोषणा 2021मध्ये होते आहे. चित्रपटांच्या चित्रीकरणासाठी सर्वाधिक पसंतीचं ठिकाण म्हणून सिक्कीम राज्याला सन्मानित करण्यात येणार आहे.

सोहिनी चट्टोपाध्याय यांना सर्वोत्कृष्ट चित्रपट समीक्षक पुरस्काराने सन्मानित करण्यात येणार आहे.

हे पुरस्कार डायरेक्टोरेट ऑफ फिल्म फेस्टिव्हल यांच्यातर्फे दिले जातात. केंद्र सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण खात्याअंतर्गत या संस्थेचं काम चालतं.

परंपरेनुसार राष्ट्रपतींच्या हस्ते विजेत्यांना गौरवण्यात येतं. मात्र 66व्या राष्ट्रीय पुरस्कारांचं वितरण उपराष्ट्रपकी वेंकय्या नायडू यांच्या हस्ते करण्यात आलं होतं. राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद विजेत्यांबरोबच्या चहापानावेळी उपस्थित होते.

सर्वोत्कृष्ट सामाजिक चित्रपट आनंदी गोपाळ

सामाजिक समस्यांवर भाष्य करणाऱ्या सिनेमांच्या श्रेणीत 'आनंदी गोपाळ' या सिनेमाला सर्वोत्कृष्ट सिनेमाचा पुरस्कार मिळाला.

भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर होण्याचा मान मिळवणाऱ्या डॉ. आनंदीबाई जोशी यांचा जीवनप्रवास या सिनेमातून मांडण्यात आला आहे. प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत 18 व्या शतकामध्ये डॉक्टर होणाऱ्या आनंदीबाई जोशी यांचा प्रवास या चित्रपटात उलगडला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजधानी नवी दिल्लीत 67व्या राष्ट्रीय पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली. 2019मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटांना तसंच कलाकारांना गौरवण्यात येणार आहे. कंगना राणावतला मणिकर्णिका आणि पंगासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार जाहीर झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंगनाने एक व्हीडिओ ट्वीट करून मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे याच्यावर टीका केली आहे.

"उद्धव ठाकरे तुला काय वाटतं, तू फिल्म माफियांबरोबर मिळून माझं घर तोडलं आणि माझा बदला घेतलाय. आज माझं घर तुटलं आहे उद्या तुझी घमेंड तुटेल. मला वाटतं की तू माझ्यावर फार उपकार केले आहेस," असं कंगना राणावतनं या व्हीडिओमध्ये म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कंगना राणावतच्या कार्यालयावर कारवाई झाल्यानंतर कंगनाने बीएमसी आणि शिवसेनेचा उल्लेख बाबराची सेना असा केला आहे.

कंगनाचं विमान मुंबई विमानतळावर उतरल्यानंतर एका वेगळ्या गाडीत बसवून कंगनाला विमानतळाच्या बाहेर नेण्यात आलं होतं.

मुंबई विमानतळासाहेब मोठी गर्दी जमली होती.  शिवसेना, रिपाइं आणि कर्णी सेनेचे कार्यकर्ते याठिकाणी घोषणाबाजी करत होते.

'कंगना रणावत पाकिस्तान जाओ' अशा घोषणा शिवसेनेकडून दिल्या जात होत्या.

तर रिपाइं आणि कर्णी सेनेकडून कंगनाला पाठिंबा देण्यासाठी घोषणाबाजी करण्यात येत होत्या.

कंगनाच्या कार्यालयावरील कारवाईस हायकोर्टाची स्थगिती

कंगना राणावतच्या कार्यालयातील अनधिकृत बांधकामावर मुंबई महापालिकेनं कारवाई करण्यास सुरुवात केल्यानंतर कंगनानं मुंबई हायकोर्टात धाव घेतली. कंगनानं वकिलांच्या मार्फत याचिका दाखल केली. त्यानंतर मुंबई हायकोर्टानं महापालिकेकडून सुरू करण्यात आलेल्या कारवाईवर स्थगिती आणली आणि कंगनाच्या याचिकेवर महापालिकेची भूमिका स्पष्ट करायला सांगितलं.

मुंबई महापालिकेनं कंगनाच्या कार्यालयाला दिलेली नोटीस आणि कार्यालयाच्या आवारात ज्याप्रकारे अधिकारी आले, ते बेकायदेशीर असल्याचं कंगनानं याचिकेत म्हटलंय. शिवाय, आपल्या कार्यालयात कुठलंच अनधिकृत बांधकाम नसल्याचंही कंगनानं याचिकेतून म्हटलंय. वकील रिझवान सिद्दिकी यांनी याबाबत ANI ला माहिती दिली.

मुंबई हायकोर्टानं मुंबई महापालिकेला उद्या (10 सप्टेंबर) दुपारी तीन वाजेपर्यंत भूमिका मांडण्याची मुदत दिलीय

भाजप नेत्यांची सरकारवर टीका

कंगना प्रकरणावरून माजी मुख्यमंत्री आणि भाजपचे खासदार नारायण राणे यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि शिवसेनेवर टीका केली.

नारायण राणे म्हणाले, "कंगना एक कलावंत आहे. मला तिची बाजू घ्यायची नाही. मी तिला पाहिलेलं नाही. मी तिला ओळखतही नाही. ती जे वाक्य बोलली, त्या वाक्याशी ममी सहमत नाही. दुसऱ्या बाजूला आता आपण बोलूया. मुंबईत कायदा सुव्यवस्था अस्तित्वात आहे का? असा प्रश्न मी उद्धव...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कंगना राणावत मुंबईत दाखल झाली आहे. मुंबईत आल्यानंतर आधी ती तिच्या खारमधील घरी गेली. त्यानंतर तिने तिच्या पाली हिलच्या कार्यालयाचे तोडफोड झालेले व्हीडिओ फेसबुकवर शेअर केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंजारभाट समाजातील प्रियांका तमाईचिकर कौमार्य चाचणीविरोधात उभी राहिली.

याप्रकरणी कंजारभाट समाजातील 40 जणांवर पिपंरी पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तर चारजणांना अटक करण्यात आली आहे. इतर आरोपी फरार असल्याची माहिती पोलिसांनी दिली. पण समाजातील काही लोकांकडून धमक्या येत असल्याचं तरुणाचं म्हणणं आहे.

कंजारभाट या समाजात पहिल्या रात्री कौमार्य चाचणी घेण्याची प्रथा आहे. तसंच जातपंचायतीच्या प्रत्येक बैठकीच्या वेळी संबंधित कुटुंबांना आर्थिक रक्कम भरावी लागते. अशा प्रथांविरोधात याच समाजातील तरुणांनी अभियान सुरु केलं आहे. या अभियानाचा एक भाग म्हणून Stop The V Ritual  हा व्हॉट्सअप ग्रुपही तयार केला आहे.  त्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी विवेक तमाईचीकर आणि प्रशांत इंद्रेकर यांच्यासारखे तरुण समाजातील लोकांशी संवाद साधत आहेत.

पिंपरीमधील कंजारभाट समाजाच्या एका लग्नसमारंभात रविवारी जातपंचायतीमधील वादातून मारहाणीची घटना घडली.

"पिंपरी येथे सनी मलके यांच्या बहिणीच्या लग्नासाठी आम्ही गेलो होतो. लग्न लागल्यानंतर जातपंचायतीची बोलणी सुरु होती. लग्नातील वधू आणि वर यांच्या कुटुंबांनी पंचाना पैसे देण्याची 'खुशी' नावाची प्रथा आहे. हे आर्थिक शोषण आहे.  'खुशी' या प्रथेविरोधात मत व्यक्त केल्याने जातपंचायतीतील सदस्य नाराज होते. तिथून निघताना जवळपास चाळीस लोकांनी मारहाण केली", प्रशांत इंद्रेकर याने सांगितलं.

प्रशांत इंद्रेकर

"कौमार्य परीक्षेला विरोध करून मीडियासमोर समाजाची बदनामी करता, असा आरोप जातपंचायतीतील सदस्यांनी केला", असं प्रशांतने  बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं आहे. कंजरभाट जातपंचायतीचा व्हिडिओ घेताना वाद झाल्याचंही प्रशांतने सांगितलं.

प्रशांत इंद्रेकर याच्यासोबत असणाऱ्या सौरभ मछले आणि प्रशांत तामचीकर या दोघांनाही मारहाण करण्यात आली. प्रशांत इंद्रेकर आणि प्रशांत तामचीकर यांचा पुण्यात स्वत:चा व्यवसाय असून मारहाण झालेला सौरभ अकरावीत शिकत आहे.

पिंपरी पोलीस स्टेशनमध्ये या तरुणांनी तक्रार केल्यानंतर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे. याप्रकरणी कंजरभाट समाजातील चार जणांना अटक करण्यात आली आहे.

पिंपरी पोलीस स्टेशनचे सहाय्यक पोलीस निरीक्षक राजू ठुबल यांनी बीबीसीला आरोपी आणि तपासाविषयी माहिती दिली. "मारहाण प्रकरणी सनी मलके, विनायक मलके, अमोल भाट आणि  सुशांत रावळकर यांना अटक करण्यात आली आहे. यांच्यासह चाळीस जणांवर गुन्हा दाखल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यात पिंपरी येथील भाटनगर येथे कंजारभाट समाजाच्या तीन तरुणांना मारहाण झाली. कंजारभाट समाजाच्या जातपंचायतीला विरोध केल्याने मारहाण झाली असं या तरुणांचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंझरव्हेटिव्ह पक्षाच्या नेत्या थेरेसा मे या 7 जून रोजी आपला राजीनामा देणार आहेत. तोपर्यंत त्या पदावर कायम राहणार आहेत.

राजिनाम्याची घोषणा करताना मे भावूक झाल्या होत्या.

डाउनिंग स्ट्रीटवर बोलताना त्यांनी ब्रेक्झिटला मूर्त स्वरूप देण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांची माहिती दिली. 2016 मध्ये घेण्यात आलेल्या जनमत संग्रहाचा आदर करण्याचा प्रयत्न केल्याचं त्यांनी सांगितलं.

पण ब्रेक्झिटला पूर्ण करण्यात यश न आल्याबद्दल दुंःख होत असल्याचं त्यांनी म्हटलं.

ब्रेक्झिटसाठी सर्वांचा पाठिंबा मिळवण्याचे सर्वोतोपरी प्रयत्न केले, पण त्याला यश आलं नाही, आता नव्या पंतप्रधानांना ते करावं लागणार आहे, असं मे पुढे म्हणाल्या.

"मी या देशाची दुसरी महिला पंतप्रधान होते, पण शेवटची नक्कीच नाही. देशाचं पंतप्रधानपद भूषवणं माझ्यासाठी अत्यंत गर्वाची गोष्ट आहे," असं म्हणत त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू आले.

मे यांच्या राजीनाम्यानंतर नवीन पंतप्रधान निवडला जाईल आणि तोच आता ब्रेक्झिटबाबत पुढचा निर्णय घेईल.

असा आहे थेरेसा मे यांचा प्रवास

ब्रेक्झिटच्या कोंडीमुळे पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देण्याची घटना ब्रिटनमध्ये दुसऱ्यांदा घडणार आहे. याआधी डेव्हिड कॅमेरून राजीनामा दिला आहे.

ब्रिटनच्या पंतप्रधानपदी विराजमान झालेल्या थेरेसा मे या दुसऱ्या महिला आहेत. त्यांच्याआधी मार्गारेट थॅचर या पंतप्रधान झाल्या होत्या. त्यांची प्रतिमा ही आयर्न लेडी अशी होती.

थॅचर यांचं नाव इतिहासात अनेक कारणासाठी घेतलं जातं पण थेरेसा मे यांची ओळख थॅचरप्रमाणे राहणार नाही हे आता दिसतंय. त्यांचं कारण म्हणजे ब्रेक्झिटची कोंडी सोडवण्यास त्या असमर्थ ठरल्या आहेत.

जेव्हा त्यांनी 2016 साली पंतप्रधानपद स्वीकारलं तेव्हा त्यांच्यासमोर आव्हानं होती आणि त्यांना महत्त्वाकांक्षा देखील होत्या. त्यांना ब्रिटनच्या कानाकोपऱ्यात पोहचून आपल्या कर्तृत्वाचा ठसा उमटावयाचा होता. त्यांनी त्यासाठी जे परिश्रम घेतले ते सर्व एकाच शब्दाच्या छायेखाली झाकोळले गेले आहेत. तो शब्द म्हणजे ब्रेक्झिट.

त्यांच्या कारकीर्दीतली तीन वर्षं कशी असावीत याचा निर्णय ब्रिटनच्या जनतेनेच आधी घेतला होता. जनतेनं कौल दिला होता की युरोपियन युनियनमधून आपण बाहेर पडावं आणि डेव्हिड कॅमेरूनने त्यावेळी राजीनामा दिला होता. युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडल्यानंतर ब्रिटनची पुढची दिशा काय असेल हे ठरवण्यातच त्यांची तीन वर्षं खर्ची गेली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रेक्झिटची कोंडी सोडण्यास असमर्थ ठरल्यानंतर ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा देण्याचा निर्णय घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंत्राटी शेती

"आपण कोणाशी कंत्राट केला, तर त्यांच्यावर आपला कमी-अधिक विश्वास असतो," असं बटलर करारातील अटींबाबत म्हणतात.

दर वर्षी किती नफा व्हायला हवा, याबद्दल कंपनीने त्यांना सांगितलं होतं, असं ते म्हणतात.

बटलर यांनी जवळपास सहा लाख डॉलर कर्ज घेऊन 108  एकर जमिनीवर सहा कुंपणं घालून घेतली.

पहिली पाच-सहा वर्षं त्यांना 25,000  ते 30,000 डॉलर इतका नफा झाला. यातून त्यांनी आणखी चार कुंपणं घातली.

"सगळं एकदम मस्त सुरू होतं. परिस्थिती सुधारतेय, असं सुरुवातीला वाटत होतं," असं ते सांगतात.

उत्पन्नातील चढ-उतार

परंतु, नंतर गोष्टी बदलायला लागल्या असं बटलर सांगतात. ते म्हणतात, "कचराव्यवस्थापनाचं प्रशिक्षण दिलं जाईल, हे पहिलं आश्वासन कंपनीने पाळलं नाही. आपण रोज किती कचरा निर्माण करतो, याची माहिती असलेला कोणीही शेतकरी माझ्या ओळखीत तरी नाही.

"माझ्या छोट्याशा शेतात रोज जवळपास 40 हजार किलो कचरा निर्माण होतो. 1995 साली कोणत्याही शेतकऱ्याला हे माहीत असतं, तर अशा व्यवहाराला तो तयारच झाला नसता. पण आम्हाला याबाबत पूर्ण अंधारात ठेवण्यात आलं होतं."

विल्यम थॉमस बटलर

उत्पन्नातील चढ-उतार सुरू झाल्यावर कंत्राटासंबंधीच्या जबाबदाऱ्याही वाढायला लागल्या. बटलर सांगतात, "आम्ही कसे खूप पैसे कमावू, ते आम्हाला सांगण्यात आलं होतं. पण त्या सगळ्याच अतिशयोक्तीच्या गप्पा होत्या. हळूहळू अनेक वर्षांनी त्यांनी त्यांच्या बाजूने देण्यात आलेल्या हमीमध्ये बदल केले. सुरुवातीला सगळी जबाबदारी कंपनीवर होती. शेतकऱ्यांना केवळ डुकरं पाळायचं काम होतं. आजार किंवा बाजारातील चढ-उतार यांसारख्या गोष्टींची चिंता डुक्कर पाळणाऱ्या शेतकऱ्याने करायची नव्हती.

"सुरुवातीला तसंच झालंदेखील. पण हळूहळू कंत्राट बदलायला लागलं आणि आजारांपासून ते बाजारातील चढ-उताराची जोखीमसुद्धा आम्हालाच पेलावी लागली. या सगळ्यासाठीची नुकसानभरपाई कंपनीऐवजी आमच्याकडूनच जमा केली जाऊ लागली. आम्हाला आशा वाटत होती तसं काहीच घडलं नाही आणि आम्ही त्यावरचं नियंत्रण गमावून बसलो. आम्ही फक्त काम करायचो, कंपनीच्या आश्वासनांनुसार पुढे जात होतो. काही समतोलच राहिला नाही. केवळ व्यवहारात लिहिलेल्या हिशेबानुसार आम्हाला पावलं उचलायला सांगण्यात आलं."

कंत्राटाची असहायता

कर्जाचा भार डोक्यावर असल्यामुळे बटलर यांच्यासाठी या कंत्राटातून बाहेर पडण्याचा पर्यायही बंद झाला होता. आता मला हे कंत्राट मोडताही येणार नाही, कारण तसं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतील उत्तर कॅरोलिना भागामध्ये डुक्करपालन करणारे एक शेतकरी विल्यम थॉमस बटलर यांनी 1995 साली एका मांसप्रक्रियेच्या क्षेत्रातील कंपनीशी कंत्राट केलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपनीच्या अॅपवर सेन्सॉरशिप आणि फेक न्यूजला विरोध करण्याचं कारण दाखवत कंपनीने काढून टाकल्याप्रकरणी या कर्मचाऱ्याने कंपनीविरोधात न्यायालयात दाद मागितली.

गुरुग्राम जिल्हा न्यायालयाच्या न्यायाधीश सोनिया शेकाँद यांनी अलिबाबा कंपनी, संस्थापक जॅक मा आणि कंपनीच्या डझनभर अधिकाऱ्यांना समन्स बजावलं आहे. या सगळ्यांना महिनाभरात लिखित स्वरुपात उत्तर देणे बंधनकारक आहे.

29 जुलै रोजी स्वत: किंवा वकिलाच्या माध्यमातून सुनावणीला उपस्थित राहण्याचे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत.

चीनला अनुकूल नाही असा मजकूर युसी ब्राऊजर, युसी न्यूजकडून सेन्सॉर केला जात असे. राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रात खळबळ उडावी यासाठी फेक न्यूज पसरवल्या जात असत, असा आरोप पुष्पेंद्र सिंग परमार यांनी केला.

परमार हे युसी वेब कंपनीच्या गुरुग्राम इथल्या कार्यालयात असोसिएट डिरेक्टर पदावर ऑक्टोबर 2017 पर्यंत कार्यरत होते. त्यांनी 268, 000 अमेरिकन डॉलर्सची नुकसानभरपाईची मागणी केली आहे.

दरम्यान भारतीय बाजारपेठ आणि स्थानिक कर्मचाऱ्यांच्या कल्याणासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत. आमचं धोरण स्थानिक कायद्याला अनुसरून आहे. न्यायप्रविष्ट प्रकरणासंदर्भात आम्ही कोणतंही भाष्य करू इच्छित नाही, असं युसी इंडियाने प्रसिद्धीपत्रकात म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुरुग्रामच्या न्यायालयाने बलाढ्य जागतिक कंपनी अलिबाबा आणि त्याचे संस्थापक जॅक मा यांना समन्स बजावलं आहे. सेन्सॉरशिप आणि फेक न्यूज संदर्भात कंपनीच्या एका माजी भारतीय कर्मचाऱ्याने कंपनीवर आरोप केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपनीच्या भव्य प्रांगणात देशाच्या सुरक्षेशी निगडीत उत्पादनं आणि उपकरणांची निर्मिती करणारी फॅक्टरी आहे. या फॅक्टरीचं नाव आहे आयुध निर्माणी प्रोजेक्ट कोरवा.

ऑर्डनन्स फॅक्टरीचा कोनशिला समारंभ 2007 सालीच झाला होता. गेल्या सहा वर्षांपासून या कंपनीद्वारे उत्पादन होतं आहे. मात्र रविवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना या कंपनीचा उल्लेख करत युपीए सरकार आणि राहुल गांधींवर टीका केली. या आरोपांच्या निमित्ताने ही फॅक्टरी पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे.

कोरवापासून पंधरा किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अमेठीतल्या रॅलीत बोलताना पंतप्रधान म्हणाले, रशियाच्या सहकार्याने अत्याधुनिक एके 203 बंदूक कोरवाच्या ऑर्डनन्स फॅक्टरीत तयार करण्यात येणार आहेत. ही फॅक्टरी गेले 20 ते 30 वर्षं तिथे अशीच पडून आहे. तिथं काहीच काम होत नाही.

पंतप्रधानांनी या रॅलीत भारत-रशिया प्रायव्हेट लिमिटेड या संयुक्त उपक्रमाचं उद्घाटन केलं. या उपक्रमाअंतर्गत अत्याधुनिक एके 203 रायफल्सची निर्मिती भारत सरकारच्या संरक्षण विभागाचा आयुध निर्माणी बोर्ड आणि रशियाच्या रोसोबोरोन एक्सपर्ट आणि कंसर्न कलानिश्कोव्ह या दोन कंपन्यांच्या सहकार्याने होणार आहे.

ऑर्डनन्स फॅक्टरी

सगळी उत्पादन प्रक्रिया ऑर्डनन्स फॅक्टरीतच होणार आहे. 2013 पासून या फॅक्टरीत सुरक्षाविषयक उपकरणं आणि अत्याधुनिक रायफल्सची निर्मिती होत आहे.

"2007 मध्ये लष्कराला हव्या असलेल्या कार्बाइन्स गन्सच्या निर्मितीसाठी ही फॅक्टरी उभारण्यात आली. 2013 पासून पंप अॅक्शन गन उर्फ पीएजी आणि सुरक्षाविषयक अन्य उपकरणांची निर्मिती करण्यात येते. आता इथे उन्नत श्रेणीच्या एके 203 रायफल्सची निर्मिती होणार आहे. यासाठी आवश्यक मशीन्स फॅक्टरीत आधीपासून उपलब्ध आहेत. रशियन कंपन्यांकडून आम्हाला तांत्रिक मदत मिळेल," असं या फॅक्टरीचे प्रमुख एससी पांडेय यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

अमेठीनजीकच्या ऑर्डनन्स फॅक्टरीचे प्रमुख एससी पांडेय

या फॅक्टरीत तयार झालेल्या पीएजी रायफल्स उत्तर प्रदेश, छत्तीसगढ, कर्नाटक, महाराष्ट्र, पश्चिम बंगाल या राज्यातील पोलीस वापरत आहेत. गेल्या आर्थिक वर्षात 17 कोटी रुपयांचा व्हॅल्यू ऑफ इश्यूही मिळाला आहे. त्यांच्या मते अन्य वर्षांमध्येही एवढाच महसूल मिळाला आहे.

काँग्रेसला आक्षेप

पंतप्रधानांनी ज्या पद्धतीने या योजनेला आपल्या सरकारचं यश आहे, असं सांगितलं. काँग्रेस पक्ष सैन्याशी निगडीत उपकरणांबाबत उदासीन आहे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लष्करी उत्पादन करणाऱ्या एका फॅक्टरीवरून भाजप आणि काँग्रेस यांच्यात सुंदोपसुंदी सुरू झाली आहे. अमेठी जिल्ह्याचं मुख्यालय गौरीगंजपासून 12 किलोमीटर दूर अंतरावर कोरवा गावात हिंदुस्तान एअरोनॉटिकल लिमिटेड म्हणजेच HAL कंपनी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपनीच्याच कर्मचाऱ्यांच्या एका गटाने 20 सप्टेंबरला इन्फोसिसच्या बोर्डाला आणि अमेरिकेच्या 'सिक्युरिटीज अॅण्ड कमिशन एक्स्चेंज'ला पत्र पाठवून काही गंभीर दावे केले आहेत. यानंतर मुंबई शेअर बाजार आणि राष्ट्रीय शेअर बाजारामध्ये इन्फोसिसच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली.

इन्फोसिसचे CEO सलील पारेख आणि CFO निलांजन रॉय यांनी अनैतिक मार्गाचा वापर केल्याचा आरोप या गटाने केलाय. 'एथिकल एम्प्लॉईज' नावाच्या या गटाने एका पत्राद्वारे या गोष्टी समोर मांडल्या आहेत.

गेल्या अनेक तिमाहींपासून पारेख आणि रॉय यांनी डील मिळवण्यासाठी चुकीच्या पद्धती अवलंबल्या असून याविषयीचे इमेल्स आणि फोन कॉल्सचं संभाषण आपल्याकडे असल्याचं या गटाने म्हटलंय.

व्यवहारांमध्ये 'मार्जिन्स' दाखवण्यासाठी कर्मचाऱ्यांना काही चुकीच्या गोष्टी दाखवायला भाग पाडण्यात आल्याचं या तक्रारीत म्हटल्याचं 'द हिंदू बिझनेस लाईन'ने म्हटलंय.

तर मोठ्या डील मिळवण्यासाठी पारेख यांनी आढावे आणि परवानग्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप या कर्मचाऱ्यांनी केल्याचं इकॉनॉमिक टाईम्सने म्हटलंय.

कंपनीतल्या व्यवहारांमध्ये नियमांचे उल्लंघन करण्यात आल्याच्या सोबतच या 'एथिकल एम्प्लॉईज' गटाने इतरही काही आरोप केले आहेत. कंपनीचे CEO पारेख यांनी अमेरिका आणि भारतादरम्यानच्या वैयक्तिक प्रवासांसाठी कंपनीचा निधी वापरल्याचं या गटाचं म्हणणं आहे. यासोबतच पारेख यांनी संचालक मंडळातले दोन सदस्य डी एन प्रल्हाद आणि डी सुंदरम यांचा 'ते दोन मद्रासी' असा अपमानजनक उल्लेख केल्याचं या पत्रात म्हटलेलं आहे.

बिझनेस टुडेने याविषयीचं वृत्त दिलंय. "संचालक मंडळातल्या कोणालाही या गोष्टींविषयी काही कळत नाही. शेअरच्या किंमती वाढलेल्या पाहून ते खुश होतात. फक्त ते दोन मद्रासी (सुंदरम आणि प्रल्हाद) आणि दिवा (किरण) काहीतरी मुद्दे काढतात. त्यावर माना डोलावून त्याकडे दुर्लक्ष करा," असं पारेख यांनी म्हटल्याचं या तक्रार पत्रात नमूद करण्यात आलेलं आहे.

सलील पारेख आणि निलांजन रॉय यांनी याविषयी अजून कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

इन्फोसिसची प्रतिक्रिया

अशा प्रकारची तक्रार आपल्याकडे आली असून त्याविषयी इन्फोसिस ऑडिट कमिटी अधिक तपास करत असल्याचं इन्फोसिसचे अध्यक्ष नंदन निलेकणी यांनी म्हटलंय. नंदन निलेकणी यांनी याविषयीचं एक निवेदन आज देशातल्या दोन्ही शेअरबाजारांना पाठवलं. "योग्य वेळी या तपासाचा अहवाल कंपनी देईल आणि कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातल्या सर्वात मोठ्या IT कंपन्यांपैकी एक असणाऱ्या इन्फोसिसमध्ये सध्या खळबळ उडालेली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपनीने हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. पण हा प्रश्न बऱ्याच जणांना सतावत आहे की फेसबुकवर असणारी माहिती वापरून मतं कशी बदलली जातात किंवा निवडणूक कशी प्रभावित केली आहे.

पाहा या व्हीडिओमध्ये.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फेसबुकवरील लोकांची वैयक्तिक माहिती वापरून 2016ची अमेरिकेची राष्ट्राध्यक्षीय निवडणूक प्रभावित करण्यात आली, असा आरोप केंब्रिज अॅनलिटिकावर करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपनीविरोधात कठोर कारवाई करण्यात येऊ नये, अशी मागणीही याचिकेत करण्यात आली होती.

न्या. अरूण मिश्रा यांच्या नेतृत्त्वाखालील खंडपीठाने हा निर्णय दिला. यापूर्वीदेखील सर्वोच्च न्यायालयाने व्होडाफोन-आयडियाला कुठल्याही प्रकारचा दिलासा देण्यास नकार दिला होता.

ही रक्कम सरकारचा अतिरिक्त महसूल म्हणून जमा होणार असली तरी यामुळे संपूर्ण दूरसंचार उद्योगाला मोठा धक्का बसणार आहे.

दूरसंचार क्षेत्र

भारत दूरसंचार क्षेत्रातली सर्वात मोठी बाजारपेठ असली तर इथल्या प्रमुख कंपन्या सध्या अत्यंत वाईट परिस्थितीतून जात आहेत.

या दूरसंचार कंपन्यांना एकूण मिळून 13 अब्ज कोटी एवढी मोठी रक्कम महसूल म्हणून सरकारला द्यायची आहे. यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने 17 मार्चपर्यंत मुदत दिली आहे.

इतकंच नाही तर वेळेत पैसे न भरल्यास दूरसंचार कंपन्यांवर कोर्टाचा अवमान केल्याचा दावा का ठोकू नये असा सवाल सर्वोच्च न्यायालयाने विचारला आहे.

व्होडाफोन-आयडिया या कंपनीसाठी सर्वोच्च न्यायालयाचा हा निकाल नेमका त्यांच्या कठीण काळात आला आहे.

व्होडाफोन-आयडियाचा तोटा

कंपनीला गेल्या आठवड्यात 6453 कोटी रुपयांचा तिमाही तोटा झाला होता. तर गेल्या वर्षी याच तिमाहीत कंपनीला 4998 कोटी रुपयांचा तोटा झाला होता.

सरकार किंवा न्यायालयाकडून मदत मिळाली नाही तर कंपनीला आपला गाशा गुंडाळावा लागेल, असं कंपनीचे अध्यक्ष कुमार मंगलम बिर्ला यांनी जाहीरपणे म्हटलं होतं. यावरूनच परिस्थितीचं गांभीर्य लक्षात येतं.

व्होडाफोन-आयडिया आणि त्यांची प्रतिस्पर्धी कंपनी असलेली एअरटेल या कंपन्या अशावेळी मदत मागत आहेत ज्यावेळी या दोन्ही कंपन्या घसरलेले कॉल आणि डेटा रेट आणि वाढत्या कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेल्या आहेत.

न्यायालयाने पैसे जमा करण्यासाठी 17 मार्चची मुदत दिली आहे. दुसरीकडे सरकार काहीच पावलं उचलताना दिसत नाही. अशा परिस्थितीत प्रश्न उपस्थित होतो की व्होडाफोन-आयडिया खरंच दुकान बंद करणार का?

ब्रिटनची कंपनी असणारी व्होडाफोन भारतीय दूरसंचार बाजारातली सर्वात मोठी आणि सर्वात जुनी कंपनी आहे. कंपनीने भारतातला आपला व्यवसाय बंद केला तर त्याचा मोठा परिणाम होईल. कंपनीचे 30 कोटींहून अधिक ग्राहक आहेत आणि हजारो कर्मचारी आहेत.

इतकंच नाही तर कंपनीला टाळं ठोकण्याचा नकारात्मक परिणाम बाजारातील इतर दूरसंचार कंपन्यांवर होईल.

कंपनीला टाळं लागलं तर....

व्होडाफोन-आयडियाने आपली सेवा बंद केली तर भारतीय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्होडाफोन आणि आयडियाने 2500 कोटी रुपये सोमवारी आणि 1000 कोटी रुपये शुक्रवारपर्यंत देण्याचा प्रस्ताव दिला होता. सर्वोच्च न्यायालयाने व्होडाफोन-आयडियाची ही याचिका फेटाळली आहे


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कंपोस्ट करणं उत्तम उपाय आहे.

अन्नाची नासाडी हा मानवजातीसमोरची एक मोठी समस्या आहे असं न्यूयॉर्कचे शेफ मॅक्स ला मना यांनी सांगितलं.

'मोर प्लँट्स, लेस वेस्ट' या पुस्तकाचे ते लेखक आहेत. सर्वसामान्य माणूस कसा बदल घडवून आणू शकतात त्यासंदर्भात त्यांनी पुस्तकात लिहिलं आहे.

खाणं माझ्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग आहे. माझे वडील शेफ होतो, त्यामुळे मी खाण्यापिण्याच्या संस्कृतीत वाढलो.

अन्न कधीही टाकू नका हा संस्कार मला आईवडिलांनी दिला. पृथ्वीवरच्या 9 अब्ज लोकांसमोर खाद्यटंचाई आहे. 28 कोटी लोकांना धड खायलाही मिळत नाही.

मॅक्स ला मना हे शेफ आहेत.

अन्नाची नाासाडी हा मानव प्रजातीसमोरचा मोठा प्रश्न आहे. तयार झालेल्या अन्नपदार्थांपैकी एक तृतीयांश अन्न वाया जातं असं अभ्यासातून स्पष्ट झालं आहे.

अन्नाची नासाडी म्हणजे केवळ अन्न वाया जातं असं नाही. ती पैशाची, पाण्याची, ऊर्जेची, जमिनीची आणि वाहतुकीची नासाडी असते.

अन्न टाकून देणं हवामान बदलाला कारणीभूत ठरतं. टाकून देण्यात आलेलं अन्न जमिनीत जातं आणि तिथे सडतं. त्यातून मिथेन गॅसची निर्मिती होते.

अन्न नासाडी हा देश असता तर अमेरिका आणि चीननंतर ग्रीनहाऊस गॅसेसचं उत्सर्जन करणारा तो तिसऱ्या क्रमांकाचा देश ठरला असता.

अन्न वाया जाऊ नये म्हणून तुम्ही हे करू शकता.

स्मार्ट खरेदी करा

गरजेपेक्षा जास्त वस्तू खरेदी करण्याचा अनेकांचा कल असतो. खरेदीला निघण्यापूर्वी यादी करा. यादीत जेवढं लिहिलंय तेवढ्याच गोष्टी खरेदी करा. नवीन वाणसामान खरेदी करण्यापूर्वी जाताना मागच्या वेळी घेतलेल्या गोष्टी आपण वापरल्या ना? याचा आढावा घ्या.

गरजेपेक्षा जास्त खरेदी करू नका

अन्न सुरक्षितपणे साठवा

योग्य पद्धतीने साठवणूक न झाल्याने प्रचंड प्रमाणावर अन्नाची नासाडी होते. फळं, भाज्या नेमकं कशा साठवाव्या याची अनेकांना माहिती नसते. यामुळे अन्न आंबतं आणि ते कुजू लागतं.

भलत्याच गोष्टी फ्रीजमध्ये ठेवल्याने अन्नाची नासाडी वाढू शकते.

उदाहरणार्थ, बटाटे, टोमॅटो, लसूण, काकडी, कांदे कधीही फ्रीजमध्ये साठवू नयेत. या भाज्या सर्वसामान्य वातावरणात ठेवाव्यात.

पालेभाज्या आणि औषधी वनस्पती यांची देठं पाण्यात भिजवून ठेवावीत. लगेच संपणार नसेल तर ब्रेड फ्रीझरमध्ये ठेऊन द्यावा.  भाजी घेताना पूर्ण तयार झालेली फळं, भाज्या घेऊ नका. शेतकऱ्यांकडून थेट भाजीपाला खरेदी केलात तर उत्तम.

उरलेलं अन्न साठवा (आणि खाऊनही टाका)

शिळं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दरवर्षी 1.3 अब्ज टन एवढं प्रचंड अन्न वाया जातं. यातलं बहुतांश अन्न जमिनीच्या पोटात जातं आणि त्याचा हवामान बदलावर परिणाम होतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कच्च्या तेलाची आयात करणाऱ्या महत्त्वांच्या देशांमध्ये भारताचाही समावेश आहे.

सौदी अरेबिया, इराक, नायजेरिया, व्हेनेझुएला या देशांशिवाय भारतात 12 टक्के कच्च्या तेलाची आयात इराणमधून केली जाते.

सरकारी आकडेवारीनुसार मागच्या वर्षी भारताने इराणकडून जवळजवळ सात कोटी डॉलर इतकी कच्च्या तेलाची आयात केली होती.

मात्र इराणकडून होत असलेली ही आयात बंद करावी अशा प्रकारचा दबाव अमेरिका सातत्याने भारतावर टाकत आहे.

2018 च्या मे महिन्यात अमेरिकेने इराणवर पुन्हा निर्बंध तर लादलेच, पण त्याचबरोबर भारत, चीन, पाकिस्तान आणि अन्य आशियाई देशांनी इराणकडून तेलाची आयात बंद करावी असं फर्मान काढलं आहे.

बुधवारी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पाँपिओ म्हणाले, "दुसऱ्या देशांप्रमाणेच आम्ही भारताला सांगितलंय की चार नोव्हेंबरपासून इराणमधून आयात होणाऱ्या तेलावर निर्बंध लागू होतील. या निर्बंधातून कोणाला सूट द्यायची याचा पुढे विचार केला जाईल. सध्या आम्हाला अपेक्षा आहे की इराणकडून तेलाची आयात करणाऱ्यांनी आयातीचं प्रमाण अगदी शून्यावर न्यावं." ते दिल्लीत बोलत होते.

भारताने या प्रकरणी कोणत्याही प्रकारच्या दबावाखाली निर्णय घेणार नाही असं सांगितलं आहे. तरीही अमेरिकेच्या भूमिकेमुळे भारतासमोरील अडचणी वाढत आहेत.

तेल विषयांचे अभ्यासक आणि भाजपचे सदस्य नरेंद्र तनेजा म्हणतात, "गोष्टी जितक्या दिसतात तितक्या सरळ नाहीत."

ते म्हणतात, "इराणवर आधी लागलेल्या आणि नुकत्याच लागलेल्या निर्बंधांमध्ये फरक आहे. आधी लावलेले निर्बंध अनेक देशांनी मिळून लावले होते. यावेळी युरोपीय महासंघासारखे मोठे गट यात सामील नाही. यावेळी अमेरिकेने एकतर्फी निर्बंध घातले आहेत. अशावेळी अमेरिका आणि भारताचे संबंध लक्षात घेता द्विधा मनःस्थिती होणं स्वाभाविक आहे."

भारत सरकारच्या आकडेवारीनुसार तेलाच्या पुरवठादारांमध्ये इराक आणि सौदी अरेबियानंतर इराणचा क्रमांक लागतो. इतर देशांशी तुलना करता इराणकडून कच्च तेल विकत घेणं स्वस्त पडतं.

इराणच्या तेलाचे पैसै देणंही भारताला बरंच सोयीस्कर आहे, कारण तेलाचे पैसे देण्यासाठी इराण भारताला जास्त वेळ देतं.

 नुकतंच भारताने एका इराणी बँकेला मुंबईत आपली एका शाखा उघडण्यासाठी परवानगी दिली आहे.

भारताने लष्करी महत्त्व लक्षात घेता इराणच्या चाबहार बंदरात लाखो अमेरिकी डॉलरची गुंतवणूक केली आहे.

व्यापार वाढवण्याशिवाय अफगाणिस्तानमध्ये भविष्यातील व्यापाराचा मार्ग खुला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि अमेरिका यांच्यात 2+2 नावाची पहिली मोठी चर्चा पार पडली मात्र एका महत्त्वाच्या विषयावर तोडगा निघू शकलेला नाही. इराणकडून कच्च्या तेलाची आयात हा तो मुद्दा आहे. भारतात सध्या पेट्रोल डिझेलचे दर वाढत आहेत. तर इराणकडून केली जाणारी कच्चा तेलाची आयात बंद करावी, असा अमेरिकेचा भारतावर दबाव आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कच्छमधील माळढोक मादी आणि तिचे पिलू

गवताळ प्रदेश कमी होणं, शिकारी प्राण्यांकडून भक्ष्यस्थानी पडणं, मानवी हस्तक्षेप या कारणांबरोबरच वीजेच्या तारांचाही मोठा धोका माळढोकाला असतो. गुजरात आणि राजस्थानमधील माळढोक विजेच्या उच्चप्रवाही तारांमुळे धोक्यात आले आहेत.

"जगभरात केवळ 150 माळढोक शिल्लक राहिले असावेत. थरच्या वाळवंटात 100 माळढोक पक्षी असून गुजरातमध्ये माळढोकांची संख्या 10 ते 25 यांच्या दरम्यान असावी," अशी माहिती द कार्बेट फाऊंडेशनचे संचालक आणि वन्यजीव अभ्यासक केदार गोरे यांनी दिली आहे.

द कार्बेट फाऊंडेशन ही संस्था वन्यजीव आणि पक्षांच्या संवर्धनासाठी काम करते. तसंच त्याचा अभ्यास सुद्धा करते.

विजेच्या तारांपासून माळढोकाला नक्की कसा धोका असतो?

माळढोक हा गवताळ प्रदेशात राहात असल्यामुळे उडतानाही त्याची नजर खाली गवताळ प्रदेशात असते. तसेच समोर पाहाण्याची त्याची दृष्टीही अत्यंत अल्प असते. त्यामुळे माळढोकांचे तारांना धडकून अपघाती मृत्यू होण्याचे प्रमाण वाढले आहे.

जी. आर. मार्टिन आणि जे.एम. शॉ या तज्ज्ञांनी 2010 साली सादर केलेल्या शोधनिबंधामध्ये या पक्ष्यांना समोर पाहाता न आल्यामुळे होणाऱ्या अपघातांबद्दल लिहिलं आहे.

बस्टार्ड कुळातील पक्ष्यांना वीजवाहक तारांचा धोका जगभरात संभवत असल्याचं अभ्यासातून दिसून आलं आहे. दरवर्षी दक्षिण आफ्रिकेतील डेनहॅम्स बस्टार्ड प्रजातीचे 30 टक्के पक्षी विजेच्या तारांचा धक्का लागून मृत्युमुखी पडत असल्याचं ए. आर. जेनकिन्स यांनी केलेल्या अभ्यासात दिसून आलं.

त्याचप्रमाणे स्पेनमध्ये 8.5 कि.मी. लांबीच्या वीजवाहक तारांमुळे एका वर्षात ग्रेट बस्टार्ड प्रजातीचे 25 पक्षी मेल्याचे दिसून आले.

विजेच्या तारांमुळे मृत्यू पावलेली माळढोक मादी

वाइल्डलाइफ इन्स्टीट्यूट ऑफ इंडियानं 80 किमी लांबीच्या वीजवाहक तारांचे वर्षभराच्या काळामध्ये 7 वेळा सर्वेक्षण केलं. यामध्ये तारांमुळे मृत्यू झालेल्या 30 प्रकारच्या प्रजातीच्या 289 पक्ष्यांची कलेवरं सापडली. त्यामध्ये माळढोकांचाही समावेश होता.

आता गुजरात आणि राजस्थानमधील माळढोकांच्या अधिवासातील या विजेच्या तारा जमिनीखालून न्याव्यात अशी मागणी पर्यावरणप्रेमी संस्थांनी केली असून केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालयाला विनंती करण्यासाठी सह्यांची मोहीम राबवली जात आहे.

"सिंहाप्रमाणे गुजरातच्या लोकांनी माळढोकासाठी प्रयत्न करून त्याला वाचविण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत", असं मत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रातून माळढोक (ग्रेट इंडियन बस्टार्ड) जवळजवळ नामशेष झाल्यानंतर गुजरात आणि राजस्थानमधील माळढोकही वेगानं नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत, असं वन्यजीव अभ्यासकांच म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कच्छमध्ये आतापर्यंत आंबे, खजूर, डाळिंब आणि इतर फळं घेतली आहेत. पण इथल्या एका शेतकऱ्याने मात्र उष्ण हवामानात सफरचंदाचं पीक घेतलं आहे. सफरचंदला साधारण अती थंड वातावरण पाहिजे असतं.  शांतीलाल मवानी हे कच्छमधले शेतकरी आहेत. नखाराना तालुक्यातल्या खिरसारा गावात ते राहतात. गेल्या ५ वर्षांपासून ते कच्छमध्ये सफरचंद पिकवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. हे एक आव्हानात्मक काम होतं. त्यांना सुरुवातील अपयश हाती लागलं. पण त्यांनी हार मानली नाही. प्रयत्न चालू ठेवले.

व्हीडिओ रिपोर्ट - प्रशांत गुप्ता, प्रीत गराला (बीबीसी गुजराती)

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सफरचंदाची बाग म्हटलं की आपल्यासमोर काश्मीरचं दृश्यं आठवतं. पण लवकरच तुम्हाला गुजरातमधल्या कच्छ येथील वाळवंटातून सफरचंद मिळणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कठीण परिस्थितीत ते उग्र होतात का, त्यांच्यात हिंसेची भावना जागृत होते का, हे तपासणं, हा या प्रयोगाचा उद्देश होता.

त्याकाळचे जगातले अग्रगण्य शास्त्रज्ञ आणि बायोलॉजिकल अॅन्थ्रोपोलॉजी तज्ज्ञ सँटियागो जिनोव्ज यांना 1972 साली झालेल्या एका विमान अपहरणातून हा प्रयोग सुचला. त्या विमानात ते स्वतःदेखील होते.

ते विमान मांटिरोहून मेक्सिकोसाठी रवाना झालं होतं. पाच सशस्त्र लोकांनी हे विमान हायजॅक केलं आणि कथित राजकीय कैद्यांना सोडून विमानाची सुखरूप सुटका करण्यात आली होती.

या विमानात असलेले जिनोव्ज हिंसेच्या इतिहासावर आयोजित एका संमेलनातून परतत होते. त्यांच्यासोबत त्या विमानात 103 प्रवासी होते.

प्रयोगाचा विचार कसा आला?

जिनोव्ज यांनी लिहिलं आहे, "हिंसात्मक वागणुकीवर आयुष्यभर अभ्यास करणारा मीही याच विमान अपहरणात अडकलो होतो. लोक का भांडतात आणि त्यांच्या मेंदूत काय सुरू असतं हे जाणून घ्यायचा विचार माझ्या मनात सतत सुरू असायचा."

या प्रयोगापूर्वी आणखी एक प्रयोग 1969 सालीही झाला होता

विमान अपहरणाच्या या घटनेने त्यांना मानवी स्वभावाचा अभ्यास करण्याची एक नवी कल्पना सुचवली. नॉर्वेचे एक मानववंशशास्त्रज्ञ (अँन्थ्रोपॉलॉजिस्ट) थोर हायेरडाल यांच्या एका प्रयोगातूनही जिनोव्ज यांनी माहिती मिळाली.

खरं म्हणजे या दोघांनीही तंतोतंत जुन्या इजिप्शियन नावेसारख्या दिसणाऱ्या एका नावेवरून 1969 आणि 1970 दरम्यान प्रवास केला होता. आफ्रिकन लोक कोलंबसच्या आधी अमेरिकेला पोहोचू शकत होते, हे सिद्ध करणं, हा त्या प्रयोगाचा उद्देश होता.

याच दरम्यान जिनोव्ज यांच्या डोक्यात विचार चमकला की समुद्राच्या लाटेवर असणारा एखादा गट मानवी व्यवहाराच्या अभ्यासासाठी एका प्रयोगशाळेसारखा उपयोगी ठरू शकतो.

पाण्यावरचं घर

हा प्रयोग विशेषतः तणाव वाढवण्याच्या दृष्टीने तयार करण्यात आला होता.

मेक्सिको नॅशनल विद्यापीठाच्या एका पाक्षिकात त्यांनी 1974 साली लिहिलं, "प्राण्यांवर करण्यात आलेल्या प्रयोगावरून सिद्ध होतं की एका मर्यादित जागेत अनेक प्रकारच्या उंदरांना ठेवलं जातं तेव्हा ते आक्रमक होतात. हेच मानवाच्या बाबतीतही घडतं का, हे मला जाणून घ्यायचं होतं."

यासाठी जिनोव्ज यांनी 12X7 मीटरची एक राफ्ट तयार केली. त्यात 4X3X7 मीटरची एक केबीन होती. त्यात केवळ झोपता येणं शक्य होतं.

टॉयलेट बाहेर होतं. या राफ्टचं नाव होतं एकैली. मॅक्सिकोमध्ये याचा अर्थ होतो 'पाण्यावरचं घर'.

या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हिंसा आणि सेक्स यावर 1973 साली एक प्रयोग करण्यात आला होता. या प्रयोगात 11 जणांना तीन महिन्यांसाठी समुद्रात तरंगणाऱ्या एका राफ्टवर (एक प्रकारची बोट) ठेवण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कठुआ आणि उन्नावच्या बलात्काराच्या घटनांनंतर काही दिवसांनी पत्रकार राणा अयुब यांना जबर धक्का बसला. ट्विटरवर त्यांच्या नावाने एक प्रतिक्रिया प्रसिद्ध झाली - "बलात्कार करणाऱ्यांनाही मानवी हक्क असतात. या हिंदुत्ववादी सरकारने लहान मुलांवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी ठोठावली आहे. अधिकाधिक मुसलमानांना फासावर लटकवण्याचा हा घाट आहे. हे सरकार मुस्लीमविरोधी आहे."

काही वेळाने ही प्रतिक्रिया मोदी सरकारची तळी उचलून धरणाऱ्या एका चॅनलवरही झळकली. आपल्या नावाने एक बोगस हॅंडल तयार करण्यात आल्याचं राणा यांच्या लक्षात यायला वेळ लागला नाही.

पुढच्या तीन दिवसात त्यांना हैराण करण्याचा प्रयत्न हर प्रकारे करण्यात आला. बलात्काराच्या धमक्या देण्यापासून त्यांचा फोटो मॉर्फ करून अश्लील व्हीडिओ पाठवण्यापर्यंत असंख्य आक्षेपार्ह प्रकार करण्यात आले.

सोशल मीडियावरच्या शिवीगाळीचा अनुभव राणा अयुब यांना नवा नव्हता. गुजरातच्या दंगलीबद्दलचं त्यांचं पुस्तक प्रसिद्ध झाल्यापासून हा त्रास वाढला होता. पण यावेळी हद्द झाली. शेवटी त्यांनी दिल्लीच्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांकडे जाऊन याविरुद्ध तक्रार नोंदवली.

दुसरी घटना:

NDTVचे लोकप्रिय अॅंकर रवीश कुमार यांच्याबाबतची. त्यांनी फेसबुकवर पोस्ट लिहून हा प्रकार उघडकीला आणला आहे. त्यांचा फोन नंबर पद्धतशीरपणे सार्वजनिक करण्यात आला. मग त्यांना आई-बहिणीवरून गलिच्छ शिव्या देणारे फोन्स येऊ लागले. त्यापाठोपाठ द्वेषाचं विष ओकणाऱ्या व्हॉट्सअॅप मेसेजसचा मारा सुरू झाला.

सतत तीन दिवस हा प्रकार घडत होता. रवीश कुमार यांनी या मंडळींचे फोन नंबरही जाहीर केले. पण कोणतीही कारवाई झाली नाही. मोदी सरकारवर कठोर टीका करणारे पत्रकार म्हणून रवीश प्रसिध्द आहेत.

तिसरी घटना:

छत्तीसगडमधल्या बस्तरहून निघणाऱ्या 'भूमकाल समाचार' या साप्ताहिकाचे संपादक कमल शुक्ला यांच्यावर या सोमवारी राजद्रोहाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला. त्यांचा दोष हा की त्यांनी सर्वोच्च न्यायालयाने न्या. लोया प्रकरणी दिलेल्या निकालावर टीका करणारं व्यंगचित्र फेसबुकवर शेअर केलं!

यंदाच्या प्रेस फ्रीडम इंडेक्समध्ये (माध्यम स्वातंत्र्याच्या जागतिक क्रमवारीत) भारताचा क्रमांक 136 वरून 138वर का घसरला, हे स्पष्ट करायला या ताज्या घटना पुरेशा आहेत.

'रिपोर्टर्स विदाउट फ्रंटियर्स' या संस्थेने तयार केलेल्या या अहवालात पहिला क्रमांक नॉर्वेचा आहे. या यादीत भारतापाठोपाठ पाकिस्तान, चीन,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या पंधरवड्यात घडलेल्या तीन घटना.

घटना पहिली: