डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐंशी वर्षांची स्विमर आज्जी!

या पोहणाऱ्या आजी या वयात नियमित सराव करतात आणि इतरांनाही पोहण्याचे धडे देतात.

दीड वर्षांपूर्वी गुजरातमध्ये फिरायला गेलेल्या निर्मला भिडे यांना एका गायीने धडक दिली. या धडकेमुळे त्यांच्या बरगड्यांना इजा पोहोचली होती.

निर्मला भिडे यांनी डॉक्टरांकडे जायला नकार देत फक्त आपल्या 'स्विमिंग थेरपी'वर विश्वास ठेवला. "या व्यायामामुळेच मी पुन्हा चालू शकले," निर्मला भिडे सांगतात.

स्विमिंगची आवड कशी?

निर्मला भिडे यांना लहानपणापासूनच पोहायची आवड होती. वयाच्या चौथ्या वर्षी डहाणूला असताना त्या आपल्या मैत्रिणींबरोबर विहिरीवर पोहायला जायच्या.

"त्या वेळी पोहायचं की नाही, असा पर्याय आमच्याजवळ नसायचा. बरोबरच्या चार मुलींनी उडी मारली की, आपणही त्यांच्याबरोबर उडी मारायची हा शिरस्ता होता," निर्मलाताई त्यांच्या बालपणीच्या आठवणींमध्ये रमतात.

तेव्हापासून निर्मलाताई आणि पाणी यांचं गहिरं नातं जुळलं. कॉलेजमध्ये असताना त्या मुंबईत सुटीला काकांकडे आल्या की, मफतलाल क्लबच्या तरण तलावात बहिणींबरोबर पोहायला जात. त्या वेळी त्यांनी तरण तलावात पहिल्यांदाच उडी मारली.

आजही निर्मलाताई नेमानं पोहायला जातात.

लग्नानंतर त्या मुंबईतील शिवाजी पार्क भागात राहायला आल्या. मुलांना पोहण्याच्या वर्गांना घातल्यावर पहिल्यांदा त्यांनी महिला प्रशिक्षकांना पोहण्याचे धडे देताना बघितलं.

"तोपर्यंत मी स्विमिंग करत होते. पण प्रत्येक स्ट्रोकमध्ये एक डौल असतो, हे तिथे बघून मला कळलं. तिथे मी सराव केला आणि नंतर जिथे जाईन तिथे पोहणं चुकवलं नाही," निर्मलाताई सांगतात.

लहान मुलांना स्विमिंगचे धडे

निर्मलाताईंचे पती विनायक भिडे 'टाटा' मध्ये इंजिनीअर होते. सततच्या बदल्यांमुळे त्या भिवपूर, पानिपत, मुंबई अशा अनेक शहरांमध्ये राहिल्या.

"प्रत्येक शहरातल्या तरण तलावात मी माझ्या लहान मुलांसह पोहायला जायचे. माझ्या मुलांना धडे देताना मी तिथे येणाऱ्या इतर मुलांनाही शिकवायला सुरुवात केली. मला शिकवणं आवडायला लागलं," त्या म्हणतात.

प्रत्येक स्ट्रोकचा सराव करणं त्या खूप नंतर शिकल्या

काही वर्षं त्या बगदादला असताना तिथेही हे प्रशिक्षण त्यांनी चालूच ठेवलं. या वेळी त्या आपल्या नातवाला पोहण्याचे धडे देण्यासाठी तरण तलावात उतरल्या होत्या.

स्विमिंग कॉश्चुममध्ये त्यांना बघून अनेक महिला अवाक व्हायच्या. "कौतुक करण्यापेक्षा तुम्हीही पाण्यात उतरा. बघा, तुम्हालाच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वयाच्या 80व्या वर्षी गुडघेदुखी, सांधेदुखी, मधुमेह, रक्तदाब वगैरे कोणतीही चर्चा न करता आसपासच्या लहानग्यांबरोबर पोहण्यासाठी तरण तलावात उतरणाऱ्या निर्मला भिडे आसपासच्या अनेकांना स्फूर्ती देतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐकायला थोडं विचित्र वाटतं. पण हे खरं आहे. थांबा पुढे वाचा. हे प्रकरणच मोठं रंजक आहे.

31 वर्षीय क्लॉडिया कँपनेला ब्रिटनच्या एका विद्यापीठात स्टु़डंट सपोर्ट अॅडमिनिस्ट्रेटर आहे. फावल्या वेळात ती शी दान करते.

ती सांगते, "माझ्या काही मित्रमैत्रिणींना असं वाटतं की हे थोडं विचित्र आहे. मला त्याची काळजी वाटत नाही. हे दान करणं अतिशय सोपं आहे. मी फक्त एका संशोधनात मदत करत आहे. मला काही योगदान दिल्याचा आनंद आहे."

खरं पाहता तिच्या विष्ठेत काही चांगले जंतू आहेत. तिची विष्ठा एखाद्या रुग्णाच्या आतड्यांमध्ये टाकून त्यावर उपचार केले जातील. ज्यामुळे तो रुग्ण बरा होऊ शकतो.

त्यामुळे हे 'शी दान' किती उपयुक्त आहे, याची क्लॉडियाला कल्पना आहे. म्हणूनच ती हे दान करतेय. पण तिची विष्ठा खरंच इतकी खास आहे का?

वैज्ञानिकांचं असं मत आहे की काही लोकांच्या विष्ठेत काही जीवाणू असतात. त्यांच्या मदतीने एखाद्या रुग्णाच्या आतड्ंयाचा रोग बरा होऊ शकतो.

सुपर पू डोनर्स

क्लॉडिया सांगतात की 'विष्ठा दाता' व्हायचं होतं, कारण त्यांनी असं वाचलं होतं की व्हीगन लोकांच्या विष्ठेत चांगले जीवाणू म्हणजेच बॅक्टेरिया असतात.

मात्र व्हीगन डायट घेणाऱ्या लोकांची विष्ठा चांगल्या दर्जाची असते, असा पुरावा कुठेही उपलब्ध नाही. मात्र दर्जेदार विष्ठा कशामुळे तयार होते, यावर संशोधन अजूनही सुरू आहे.

डॉ. जस्टिन ओसुलीवन ऑक्लंड युनिव्हर्सिटीत मॉलिक्युलर बायोलॉजिस्ट म्हणून काम करतात. ते सुपर पू डोनर्स च्या सिद्धांतांवर काम करत आहेत.

सुपर पू म्हणजे काय?

माणसाच्या आतड्यांमध्ये चांगले आणि वाईट, अशा दोन्ही प्रकारचे जीवाणू असतात. हे दोन्ही सुक्ष्म जीव एकमेकांपासून वेगळे असतात.

मात्र वैद्यकीय क्षेत्रात अशा प्रकारे विष्ठेला दुसऱ्यांच्या आतड्यात टाकण्याचं तंत्रज्ञान नवीन आहे. काही दाता आपली विष्ठा दान करून पैसा कमावतात असंही या संशोधनात समोर आलं आहे.

डॉ. जस्टिन ओ'सुलीवन सांगतात, "आम्हाला जर कळलं की हे सगळं कसं होतं तर विष्ठा प्रत्यारोपण आणखी प्रभावीपणे होऊ शकेल. अल्याझायमर्स, मल्टीपल स्क्लेरॉसिस आणि अस्थमा यांसारख्या आजारंच्या जीवाणूंशी निगडीत रोगांमध्ये विष्ठेची चाचणी घेण्यात येते."

जॉन लँडी हे इंग्लंडच्या एका रुग्णालयात पोटाच्या विकाराचे तज्ज्ञ आहेत. विष्ठा प्रत्यार्पणाच्या कामात ते मदत करतात.

"एखादी व्यक्ती सुपर पू डोनर कसा होतो, त्याची कारणं काय आहेत हे आम्हाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही रोज एका झटक्यात फ्लश करून टाकता ती शी कुणाचे प्राण वाचवू शकते, असं सांगितलं तर? आणि त्यासाठी विष्ठा किंवा शी दान करण्याचीही एक पद्धत आली आहे, असंही सांगितलं तर?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐकायला-वाचायला थोडंसं आश्चर्यकारक नि धक्कादायक असलं, तरी हे खरंय.

'सामना' वृत्तपत्राच्या कोकण आवृत्तीच्या पहिल्या पानावर नाणार प्रकल्पाचे फायदे सांगणारी जाहिरात प्रसिद्ध झालीय. रत्नागिरी रिफायनरी अँड पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेड (RRPCL) या कंपनीनं ही जाहिरात दिली आहे.

या जाहिरातीवरुन आणि त्यातही ज्या वृत्तपत्रात आलीय त्यावरुन आता राजकीय धुरळा उडण्यास सुरुवात झाली आहे.

माजी खासदार निलेश राणे यांनी हा फोटो ट्वीट केलाय.

कारण 'सामना' हे शिवसेनेचे मुखपत्र असून, खासदार संजय राऊत हे कार्यकारी संपादक आहेत. शिवसेनेनंच नाणार प्रकल्पाला तीव्र विरोध केला होता.

त्यानंतर याआधीच्या सरकारनं म्हणजेच फडणवीस सरकारनं नाणार तेलशुद्धीकरण प्रकल्प रत्नागिरीतून रायगड जिल्ह्यात हलवण्याचा निर्णय घेतला होता.

मात्र, आता शिवसेनेच्याच मुखपत्रात जाहिरात आल्यानं पुन्हा वादाला तोंड फुटलंय.

'नाणार'च्या जाहिरातीवरुन भाजपनं शिवसेनेवर टीका केलीय. भाजपचे नेते आणि विधानपरिषदेचे विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं, "शिवसेनेच्या दुटप्पी भूमिका सातत्यानं पुढं येत आहेत. त्यांची नेमकी भूमिका स्पष्ट होणं आवश्यक आहे. या वृत्तपत्राचे मालक उद्धव ठाकरे आहेत, तर संपादक संजय राऊत आहेत. त्यामुळं या जाहिरातीला शिवसेनेचं समर्थन आहे, असाच अर्थ होतो. कारण नाणार कसा उपयुक्त आहे, याची वैशिष्ट्यं सांगणारी ही जाहिरात आहे. ती काही डोळे झाकून जाहिरात छापलीय, असं होऊ शकत नाही."

तर या जाहिरातीमुळं शिवसेनेवर होणाऱ्या टीकेला रत्नागिरी-सिंधुदुर्गचे शिवसेना खासदार विनायक राऊत यांनी उत्तर दिलंय. खासदार राऊत यांनी बीबीसी मराठीशी बातचीत केली. ते म्हणाले, "रिफायनरीनं दिलेली जाहिरात 'सामना'नं वर्तमानपत्र म्हणून जाहिरात स्वीकारलीय. याचा अर्थ शिवसेनेनं ती जाहिरात स्वीकारलीय, असा होत नाही. शिवसेनेची भूमिका ठाम आहे. नाणार प्रकल्प पूर्णपणे बासनात गुंडाळला गेलाय. एका जाहिरातीमुळं त्या प्रकल्पाला पुनरुज्जीवन मिळालं असा होत नाही."

मात्र, अशाप्रकारची जाहिरात रिफायनरी कंपनीकडून दिली जाते, याचा अर्थ कंपनी तिथं सक्रिय आहे का, असा प्रश्न खासदार विनायक राऊतांना विचारला असता, ते म्हणाले, "रिफायनरीचं ऑफिस रत्नागिरीला चालू असेल-नसेल, ते आम्ही काही पाहिलं नाहीय. पण रिफायनरीची तिथं कोणतीही अॅक्टिव्हिटी चालू नाहीय. मधेमधे अशा जाहिराती देऊन रिफायनरी कंपनी पाहत असेल,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'रत्नागिरी रिफायनरीचे प्रत्येक पाऊल कोकणवासियांच्या उन्नतीसाठीच...' हे वाक्य आहे शिवसेनेचं मुखपत्र असलेल्या 'सामना' वृत्तपत्राच्या पहिल्या पानावरील जाहिरातीतलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐकून आश्चर्य वाटेल पण मनुष्य हा एकमेव जीव आहे, जो त्याच्याही नकळत चेहऱ्याला वारंवार स्पर्श करत असतो. पण अशापद्धतीने नकळतपणे चेहऱ्याला स्पर्श केल्याने कोरोनासारख्या संसर्गजन्य आजाराचा संसर्ग होतो.

त्यामुळे आपण असं का करतो आणि नकळत घडणाऱ्या या कृतीला आळा कसा घालता येईल, हा प्रश्न पडणं साहजिक आहे.

धोकादायक 'स्पर्शोत्सव'

आपण सगळेच स्वतःच्या चेहऱ्याला दिवसभरात अनेकदा स्पर्श करत असतो.

2015 साली ऑस्ट्रेलियातील वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांवर संशोधन करण्यात आलं.

चेहऱ्याला स्पर्श करणे म्हणजे संसर्गाला निमंत्रण देणे, हे वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांना माहीत असणं अपेक्षित आहे. मात्र, हे विद्यार्थीसुद्धा चेहऱ्याला स्पर्श करण्यापासून स्वतःला रोखू शकत नसल्याचं आढळून आलं.

ऑस्ट्रेलियातल्या वैद्यकीय महाविद्यालयातील हे विद्यार्थी एका तासात कमीत कमी 23 वेळा चेहऱ्याला स्पर्श करत असल्याचं आढळून आलं.

सार्वजनिक आरोग्य संस्था, डॉक्टर्स आणि जागतिक आरोग्य संघटनेनेसुद्धा हा 'touch fest' म्हणजेच 'स्पर्शोत्सव' धोकादायक असल्याचं म्हटलं आहे.

म्हणूनच कोव्हिड-19 या कोरोना विषाणुपासून बचावासाठी साबणाने वारंवार हात धुणं जेवढं गरजेचं आहे तेवढचं चेहऱ्याला स्पर्श करणं टाळणंसुद्धा गरजेचं आहे.

आपण सतत चेहऱ्याला हात का लावतो?

या प्रश्नाचं उत्तर कदाचित मानवाच्या उत्क्रांतीत दडलेलं असू शकतं.

सर्वसाधारणपणे असं दिसून येतं, की प्राणी त्यांच्या चेहऱ्याला वारंवार स्पर्श करतात ते स्वच्छतेसाठी किंवा मग चेहऱ्यावर चिकटलेले कीटक काढण्यासाठी. मात्र मनुष्य यापेक्षा वेगळ्या कारणांसाठीसुद्धा चेहऱ्याला स्पर्श करत असतो.

कधीकधी स्वतःला शांत करण्यासाठी चेहऱ्याला हात लावला जातो, तर कधी उगाच फ्लर्ट करण्यासाठी, असं अमेरिकेतील मानसशास्त्राचे प्राध्यापक डॅचर केल्टनर यांच म्हणणं आहे.

ते म्हणतात, "कधीकधी चेहऱ्याला हात लावणे स्टेजवरच्या पडद्यासारखं असतं. एक नाटक संपलं की पडदा पडतो आणि मग दुसरं नाटक सुरू करण्यासाठी पडदा उघडला जातो, अगदी तसंच."

तर behavioural science म्हणजेच वर्तणुकीविषयक विज्ञानाचे तज्ज्ञ इतरही कारणं सांगतात. त्यांच्या मते भावना नियंत्रित करण्यासाठी आणि एखाद्या गोष्टीवर जास्तीत जास्त वेळ लक्ष केंद्रित करण्यासाठीसुद्धा माणसं चेहऱ्याला हात लावतात.

जर्मन मानसोपचारतज्ज्ञ मार्टिन ग्रॅनवल्ड यांच्या मते हे आपल्या प्रजातीचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मनुष्य आणि इतर प्राण्यांमध्ये फरक करणारी एक गोष्ट आहे. या गोष्टीमुळे साथीचा रोग पसरण्यात भर पडते. ती गोष्ट म्हणजे चेहऱ्याला सतत स्पर्श करण्याची सवय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐतिहासिक 'हँड ऑफ गॉड' गोल

फुटबॉलच्या मैदानात इंग्लंड विरुद्ध अर्जेंटिना या वैराचं एक कारण लॅटिन अमेरिकन फुटबॉल विरुद्ध युरोपीयन फुटबॉल हे आहेच. शिवाय फॉकलंड आयलंड्समध्ये झालेल्या नागरी युद्धाची किनार त्याला आहे. त्यानंतर उभय टीममधली कटुता वाढण्यासाठी निमित्त ठरला २२ जून १९८६ रोजी मेक्सिको सिटीमध्ये झालेल्या वर्ल्ड कप मॅचमध्ये दिग्गज अर्जेंटाईन खेळाडू दिएगो मॅराडोनाने केलेला 'हँड ऑफ गॉड गोल'.

विशेष म्हणजे मॅराडोना यांचा हा गोल आणि फुटबॉलच्या इतिहासात शतकात सर्वोत्तम ठरलेला गोल याच मॅचमधले आहेत.

काय आहे हँड ऑफ गॉड गोल?

१९८६चा फुटबॉल वर्ल्ड कप मेक्सिको देशात झाला. इंग्लंड आणि अर्जेंटिना या दोन्ही टीम स्पर्धेपूर्वी विजेतेपदाच्या दावेदार नव्हत्या.

पण, स्पर्धेच्या साखळी फेरीत मात्र दोघांनी दणदणीत कामगिरी केली होती. अर्जेंटिनासाठी दिएगो मॅराडोनाचा काळ नुकता सुरू झाला होता. इंग्लंडचा गोलकीपर पीटर शिल्टन सर्वांत अभेद्य बचावासाठी प्रसिद्ध होता.

इंग्लंड आणि अर्जेंटिनाच्या टीम क्वार्टर फायनलच्या मॅचसाठी मेक्सिको सिटी शहरात आमने सामने आल्या. १९६६च्या वर्ल्ड कपपासून दोन टीममधून विस्तवही जात नव्हता.

टीमचे पाठीराखेही आपला राग स्टेडिअमबाहेर मुक्तपणे व्यक्त करत. तर इंग्लिश समालोचक अर्जेंटिना टीमचा नामोल्लेख टाळून 'द अदर टीम' किंवा 'प्लेअर फ्रॉम अदर टीम' असं म्हणायचे.

अशा वेळी २२ जूनच्या दुपारी ही मॅच सुरू झाली. अपेक्षेप्रमाणेच मुकाबला मॅराडोना आणि इंग्लिश गोली पीटर शिल्टन यांच्यामध्ये होता.

हाच तो क्षण - इंग्लिश गोलकीपर पीटर शिल्टन आणि मॅराडोना 'हँड ऑफ गॉड'पूर्वी आमनेसामने

पहिल्या हाफमध्ये मॅराडोनाचे काही सुरेख पास शिल्टन यांनी अडवले. पण, दुसऱ्या हाफमध्ये दहाव्याच मिनिटाला तो क्षण आला.

मॅराडोना यांनी मैदानाच्या डाव्या बगलेतून बॉल पुढे खेळायला सुरुवात केली. म्हणता म्हणता त्यांचा हल्ला तीव्र झाला. आणि डाव्या बाजूनेच भन्नाट वेगाने पुढे सरकत त्यांनी बॉल गोलजाळ्याच्या दिशेनं लाथाडला.

हा पहिला फटका इंग्लिश मिडफिल्डर स्टिव्ह हॉज यांनी अडवला. पण, बॉल त्यांना लागून उडाला. गोलकीपर शिल्टनही हा बॉल घेण्यासाठी गोलजाळं सोडून पुढे धावले. खरंतर शिल्टन ६ फूट उंचीचे. तर मॅराडोना त्यांच्यापेक्षा आठ इंचाने कमी.

पण, चपळ हालचालींनी मॅराडोना आधी बॉलजवळ पोहोचले. आणि क्षणाचाही विलंब न लावता त्यांनी बॉल गोलजाळ्यात ढकलला. असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रिकेटमध्ये भारत-पाक हे जसे एकमेकांचे कट्टर प्रतिस्पर्धी आहेत, तसंच वैर फुटबॉलमध्ये इंग्लंड आणि अर्जेंटिना या देशांमध्ये आहे. या दोन्ही देशांसाठी या अनुषंगानं 22 जून ही तारीख महत्त्वाची. कारण मॅराडोनाचा हँड ऑफ गॉड गोल.

त्याच  सार्वकालीन महान फुटबॉलपटू दिएगो मॅराडोना यांचं निधन झालं. ते 60 वर्षांचे होते.   बॉलवर नियंत्रण मिळवण्याची हातोटी, अफलातून पदलालित्य आणि गोल करण्यातलं अद्भुत कौशल्य यामुळे मॅराडोना यांचं नाव दिग्गज फुटबॉलपटूंच्या मांदियाळीत घेतलं जातं. दिएगो मॅराडोना यांच्या नेतृत्वात खेळणाऱ्या अर्जेंटिनाने फुटबॉल विश्वविजेतेपदावर नाव कोरलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐतिहासिक दस्तावेजांमध्ये याचे संदर्भ सापडतात. पण शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाने अलीकडेच केलेल्या एका वैज्ञानिक संशोधनातून स्पष्ट झालं की, या ठिकाणी तिसऱ्या शतकातील लोकवस्तीचे अवशेष अस्तित्वात आहेत.

ब्राह्मणाबाद कुठे आहे?

तुम्ही कराचीहून लाहोरला जाणाऱ्या ट्रेनमध्ये चढलात, तर टंडो आदम रेल्वे स्थानकानंतर शाहदादपूर नावाचं स्थानक येतं. इथून सुमारे 18 किलोमीटर अंतरावर ब्राह्मणाबाद किंवा मंसुरा या जुन्या शहराच्या खुणा पाहायला मिळतात.

इथे एक स्तूपसुद्धा आहे. हा स्तूप बौद्ध धर्माशी निगडीत असल्याचं काही इतिहासकार म्हणतात. याच्या आसपास लाल विटांचे ढीग पडलेले आहेत. या अवशेषांनी सुमारे चार किलोमीटरचं क्षेत्र व्यापलेलं आहे.

पुरातत्त्व विभागाच्या म्हणण्यानुसार, या उपखंडामध्ये हेच मुसलमानांचा पहिला बालेकिल्ला ठरलं होतं. नदीमधील एका बेटाप्रमाणे या शहराचं स्थान होतं.

ब्राह्मणाबादमधील खोदकाम कधी झालं होतं?

1854 साली बेलासस आणि रिचर्डसन यांनी पहिल्यांदा इथल्या पुरातत्त्वीय स्थळांवर खोदकाम केलं. त्या नंतर हेन्री केजिन्ज यांनी हे काम पुढे नेलं.

पाकिस्तानची निर्मिती झाल्यानंतर, 1962 साली राष्ट्रीय पुरातत्त्व मंत्रालयाच्या वतीने इथे खोदकाम झालं. या कामाचा प्रारंभिक अहवाल प्रकाशित झाला होता, परंतु पूर्ण अहवाल आजतागायत प्रकाशित झालेला नाही.

हे अवशेष मंसुरा शहराचे आहेत आणि इथे मशिदीचे अवशेष सापडले आहेत. परंतु, इस्लामच्या आगमानपूर्वीचे इथले अवशेष उपलब्ध नाहीत, असं या अहवालात डॉक्टर एफ. ए. खान यांनी म्हटलं आहे.

शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाचे प्रमुख डॉक्टर गुलाम मोहिउद्दीन वीसर यांच्या म्हणण्यानुसार, इमारतींच्या स्तराबद्दल किंवा कालावधीबद्दल सदर कोणतीही टिप्पणी करण्यात आलेली नाहीत.

अलीकडे करण्यात आलेल्या संशोधनामागील उद्देश काय आहे?

शाह अब्दुल लतीफ विद्यापीठातील पुरातत्त्व विभागाचे प्रमुख डॉक्टर गुलाम मोहिउद्दीन वीसर यांच्या नेतृत्वाखाली 20 शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांच्या गटाने अलीकडेच ब्राह्मणाबाद पुरातत्त्वीय स्थळावर संशोधन सुरू केलं. सहा ठिकाणी संशोधनाला सुरुवात करण्यात आली, त्यानंतर हे संशोधन विस्तारण्यात येणार आहे.

डॉक्टर वीसर यांच्या म्हणण्यानुसार, "मोहम्मद बिन कासिम इथे आला होता तेव्हा इथे लोकवस्ती तयार झाली, ही धारणा योग्य आहे की नाही, हे आम्हाला तपासायचं आहे. इथे इमारतींचा स्तर काय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सिंध प्रांतात मध्यवर्ती ठिकाणी असलेल्या ब्राह्मणाबादमधील मोडक्या वास्तूंमध्ये अरब योद्धा मोहम्मद बिन कासिमच्या आगमनापूर्वीचे पुरातत्त्वीय अवशेष सापडले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐतिहासिक सिनेमांमध्ये सिनेमाचा कॅनव्हास जुन्या काळातील असला तरी त्यातील घटना मांडताना वास्तवाचं भान ठेवणं गरजेचं असतं. कलाकारांना असणाऱ्या स्वातंत्र्याचा वापर करताना मूळ इतिहासातील किमान ज्ञात, लिखित घटनांना धक्का लागणार नाही, याची काळजी घेणं अपेक्षित आहे.

पण दिग्दर्शक कंगना रणौतने कथानक आणि एकूणच कथेतील तथ्यांवर अशी कात्री चालवली आहे, जशी मुख्य भूमिकेत ती शत्रूंवर तलवार फिरवताना दिसतेय.

एक नजर अशाच काही दृश्यांवर, जिथे अशी क्रिएटीव्ह लिबर्टी घेण्यात आली आहे. उदाहरणार्थ, मनकर्णिका हे लक्ष्मीबाईंचं मूळ नावच 'मणिकर्णिका' करण्यात आलं आहे. असेच काही मुद्दे खाली पाहूयात. (जर तुम्ही सिनेमा पाहिला नसेल तर स्पॉइलर अलर्ट.)

1)   झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई धाडशी, धडाडीचे निर्णय घेऊन स्वतः हातात तलवार घेऊन लढणाऱ्या असल्या तरी त्यांनी तत्कालीन सामाजिक, राजकीय अनेक मर्यादांचे पालन केले होते.

विवाह झाल्यावर असो वा पती गंगाधररावांच्या मृत्यूनंतर, प्रत्येक वेळेस राणी लक्ष्मीबाई पडद्याआड बसूनच बोलणी किंवा इतर चर्चा करायच्या. विशेषतः ब्रिटिश अधिकाऱ्यांशी, वकिलांशी चर्चा कधीही समोरासमोर होत नव्हती. 1857च्या उठावावर 'माझा प्रवास' या पुस्तकात गोडसे भटजींनी लिहून ठेवलं आहे. त्यानुसार, मुख्य महालाच्या कचेरीत एका 'पडतपोशी'सारखी जागा होती. त्यामध्ये बसून राणी कारभार पाहात, असं लिहिलं आहे.

भेटीच्या वेळी राणी पडद्याआड बसायच्या, असं ब्रिटिश वकील जॉन लँगनेही 'In the Court of the Rani of Jhansi' या पुस्तकात लिहून ठेवलं आहे.

चित्रपटात मात्र राणी लक्ष्मीबाईंना सर्वांच्या डोळ्यात डोळे घालून बोलताना दाखवलं आहे. इतकंच नव्हे तर इंग्रज अधिकाऱ्यांशी अगदी जवळ उभं राहून 'मी तुमच्या नजरेस नजर भिडवूनच बोलणार,' असं त्या ठणकावतात. सिनेमामध्ये ऐतिहासिक सत्यापासून दूर जाण्याचा हा मोठा प्रयत्न वाटतो. झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाईंच्या 16 दशकांपूर्वीच्या काळाबद्दल अधिक विचार करून सिनेमाचं लेखन करण्याची गरज होती असं वाटतं.

2) 'मणिकर्णिका' चित्रपटामध्ये सदाशिवरावभाऊ या पात्रावर विशेष भर देण्यात आला आहे.

गंगाधररावांच्या मृत्यूनंतर सदाशिवरावभाऊंनी गादीवर दावा सांगितला होता. मात्र इंग्रजांनी त्याची दखलही घेतली नव्हती. चित्रपटात मात्र ही व्यक्ती फार महत्त्वाची असल्यासारखं दाखवण्यात आलं आहे.

इतकेच नव्हे तर सदाशिवरावभाऊंचा मुलगा गंगाधरराव आणि लक्ष्मीबाई दत्तक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई यांच्या आयुष्यावर बेतलेला बहुचर्चित 'मणिकर्णिका' सिनेमा प्रदर्शित झाला आणि ऐतिहासिक घटना, पात्रांवर आधारित सिनेमा तयार करण्यात आपण आजही पुरे पडत नसल्याचं पुन्हा एकदा दिसून आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐन निवडणुकीच्या हंगामात नरेंद्र मोदींवरचा सिनेमा का रिलीज करण्यात यावा, असा आक्षेप अनेकांनी या बायोपिकवर घेतला होता. त्यानंतर यावरची याचिका सुप्रीम कोर्टात गेली होती, जी कोर्टाने आधी फेटाळून लावली होती.

त्यानंतर कोर्टानं याबाबतचा चेंडू निवडणूक आयोगाकडे टोलावला होता.

कुठल्याही राजकीय पक्षाला फायदा पोहोचेल, असा सिनेमा मतदानादरम्यान प्रदर्शित होऊ नये, असं म्हणत निवडणूक आयोगाने या सिनेमाच्या रिलीजवर बंदी आणली होती.

अखेर निर्मात्यांनी हा सिनेमा 24 मे, म्हणजे लोकसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीनंतर लगेचच प्रदर्शित करण्याची तयारी दर्शविली आहे. "प्रथमच एखादा सिनेमा फक्त 4 दिवस प्रमोट केला जाईल. पण आम्ही अपेक्षा करतो की आता तरी याचं रिलीज सुरळीत पार पडेल," असं निर्माते संदीप सिंह यांनी PTI वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

नेमकं काय आहे या सिनेमात

"भारत दहशतवादाला घाबरणार नाही, दहशतवाद भारताला घाबरेल."

बर्फाच्छादित काश्मिरमध्ये सैनिकांच्या तुकडीसोबत एक व्यक्ती हातात तिरंगा घेऊन चालत आहे. या संवादाआधी काही कट्टरपंथी त्या व्यक्तीवर गोळ्या झाडतात. सैनिक या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देतात. यावेळी ती व्यक्ती गुडघ्यांवर कोसळते. मात्र हातातला तिरंगा खाली पडू देत नाही.

एका चित्रपटाच्या अडीच मिनिटांच्या ट्रेलरमधलं हे सगळ्यांत प्रभावी दृश्य आहे आणि हातात झेंडा घेतलेली व्यक्ती आहे नरेंद्र मोदी.

लोकसभा निवडणुकीच्या पहिल्या टप्प्यातील मतदानापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा बायोपिक 'पीएम नरेंद्र मोदी' चित्रपटगृहात प्रदर्शित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. आणि याच चित्रपटामुळे सध्या देशातलं राजकीय वातावरण ढवळून निघालं आहे.

आधी चित्रपटाच्या प्रदर्शनाची नियोजित तारीख 5 एप्रिल होती. मात्र काँग्रेस पक्षानं या चित्रपटाच्या प्रदर्शनावर आक्षेप घेतला. या चित्रपटाची निर्मिती भाजपनंच केली आहे आणि यातून भाजपचं राजकारण किती खालच्या स्तरावर गेलंय हे दिसून येतंय, असं काँग्रेसचं म्हणणं होतं.

अर्थात, चित्रपट निर्मितीशी भाजपचा काहीही संबंध नाहीये. मात्र नरेंद्र मोदींची व्यक्तिरेखा साकारणार अभिनेता विवेक ओबेरॉय भाजप समर्थक आहेत आणि त्यांनी भाजपसाठी निवडणुकांमध्ये प्रचारही केला आहे.

चित्रपटाच्या ट्रेलर लाँचच्या वेळी एका प्रश्नाचं उत्तर देताना विवेक ओबेरॉयनं "मोदी है तो मुमकिन है" ही घोषणा दिली होती. चित्रपट प्रमोशनाच्या अनेक कार्यक्रमांमध्ये भाजपच्या अनेक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या जीवनावर आधारित पीएम नरेंद्र मोदी सिनेमा अखेर मतमोजणीनंतर म्हणजे 24 मे रोजी रिलीज होणार आहे. आधी हा सिनेमा 11 एप्रिल रोजी प्रदर्शित होणार होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐन सुट्टीच्या दिवशी पत्रकार परिषद बोलावण्यात आली होती. सर्व पक्ष प्रवेश एकाच दिवशी का घडवून आणले जात नाहीत, रोज एक एक पक्ष प्रवेश का केला जातो, अशी कुजबुज पत्रकारांमध्ये होती.

शेखर खडपकर यांनी यावेळी पुन्हा एकदा त्यांच्या काही कार्यकर्त्यांसह भाजपमध्ये प्रवेश केला. मधल्या काळात ते पक्षापासून दुरावले होते.

निवडणुका जाहीर झाल्यापासून भाजपमध्ये झालेला हा पाचवा पक्ष प्रवेश आहे.

तर सांगायचं तात्पर्य हे की गेल्या काही दिवसांत गोव्यात वेगवेगळ्या पातळ्यांवर मोठ्या प्रमाणावर पक्ष बदल झाले आहेत आणि सुरू आहेत.

मनोहर पर्रिकरांच्या मृत्यूनंतर गोव्यात यंदा पहिल्यांदाच लोकसभेच्या दोन आणि विधानसभेच्या तीन जागांसाठी मतदान होत आहे. विधानसभेची चौथी जागाही त्यांच्या निधनामुळे रिकामी झाली आहे.

2012 नंतर गोव्यात पुन्हा एकदा फोडाफोडीच्या राजकारणाला ऊत आल्याचं गेल्या काही दिवसांमध्ये आपल्याला दिसून आलंच आहे.

मग गोव्याची सूत्र नव्याने हाती घेतलेले मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांच्यासाठी ही निवडणूक किती कठीण आहे?

"ही निवडणूक कठीण आहे, पण पर्रिकरांच्या तालमीत तयार झालेले मी आणि इतर नेते आमच्या बरोबर आहेत. सर्वजण मोठ्या उमेदीनं काम करत आहेत. पर्रिकरांनी केलेलं काम पाहून मतदार आमच्या बरोबर राहणार आहेत," असा विश्वास सावंतांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना व्यक्त केला.

2017 मध्ये लोकांनी पर्रिकरांच्या भाजपला नाकारलं होतं, पण तरीसुद्धा काही तडजोड करून भाजपनं सत्ता स्थापन केली होती. त्याचा लोकांच्या मनात रोष असल्याचं गोव्यात लोकांशी बोलताना दिसून येतं.

गोव्यातल्या काही राजकीय विश्लेषकांनाही या निवडणुकीवर पर्रिकरांचा कुठलाही प्रभाव नसल्याचं वाटतं.

'लोकमत'चे गोवा अवृत्तीचे संपादक राजू नायक यांच्यामते गोव्यात सध्या भाजपच्या विरोधात हवा आहे. "पर्रिकरांचा कुठलाही प्रभाव या निवडणुकीवर नाही. या निवडणुकीवर मोदींचाही कुठला प्रभाव नाही. काही भाजपला नेहमी मतदान करणाऱ्या लोकांना पर्रिकरांची कमतरता नक्कीच जाणवत असेल. पण या निवडणुकीत कुठलेही मुद्दे दिसत नाहीत."

पण म्हणून वातावरण काँग्रेसच्या बाजूनं आहे, असंही बोलता येणार नाही, असंही राजू नायक सांगतात.

गोव्यात विधानसभेसाठी तीन जागांसाठी पोटनिवडणुका होत आहेत. त्यामुळे राज्यात मोठ्या प्रमाणात फोडाफोडी झाली आहे. भाजपनं त्यांच्या केडरपेक्षा बाहेरून आलेल्या लोकांना उमेदवारी दिली आहे.

शिरोड्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुड फ्रायडेच्या दिवशी दुपारी 3च्या सुमारास गोवा भाजपनं एक पत्रकार परिषद बोलावली होती. सत्तधारी पक्षाची पत्रकार परिषद बोलल्यानंतर सर्वच वृत्तपत्रांचे आणि टीव्हीचे प्रतिनिधी तिथं उपस्थित होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऐरवी दररोज 75 लाख प्रवासी लोकल ट्रेननं प्रवास करतात. मुंबईतच नाही, तर लंडन, न्यूयॉर्क, टोकिओ अशा शहरांतही सर्वसामान्य लोक मोठ्या प्रमाणात सार्वजनिक वाहतुकीच्या साधनांवर अवलंबून असतात.

राज्य सरकार लोकल सुरू करण्याची मागणी का करत आहे?

8 जूनपासून मोठ्या संख्येने प्रवासी एसटी, बेस्ट आणि स्थानिक बस सेवेतून प्रवास करत आहेत. पण डोंबिवली, नवी मुंबई, कामोठे, भाईंदर आणि मुंबई शहरातील अनेक बस स्थानकांवर लोकांनी मोठी गर्दी केली. म्हणजेच फिजिकल डिस्टंसिंग न पाळता लोकं प्रवास करताना दिसून येत आहेत. त्यामुळे अत्यावश्यक सेवेसाठी लोकल रेल्वे सुरू करण्याची मागणी राज्य सरकारने केलीय.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पुन्हा एकदा केंद्रीय रेल्वे मंत्रालयाकडे मुंबईत लोकल रेल्वे सुरू करण्याची मागणी केलीय. लोकल सेवा बंद असल्याने प्रवाशी बसमध्ये गर्दी करत आहेत. त्यामुळे रेल्वे सेवा सुरू होणं गरजेचं असल्याचं ते म्हणालेत.

तसंच परिवहन मंत्री अनिल परबही लोकल रेल्वे सुरू करण्यासाठी आग्रही आहेत. बेस्ट प्रशासनाने 8 जूनपासून आपली बस सेवा पूर्ववत केली आहे. त्या पार्श्वभूमीवर परब यांनी केंद्रीय रेल्वे मंत्रालयाकडे ही मागणी केली.

रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी लोकलच्या मोजक्या फेऱ्या

मध्य, पश्चिम आणि हार्बर या रेल्वेच्या तिन्ही मार्गांवरुन प्रवास करणारे प्रवासी सध्या हतबल आहेत. त्यात डॉक्टर्स, नर्स, हॉस्पिटल कर्मचारी, सफाई कर्मचारी, पोलीस, माध्यमकर्मी अशा अत्यावश्यक सेवेत काम करणाऱ्या हजारो प्रवाशांची प्रचंड अडचण होत आहे.

22 मार्चला भारतीय रेल्वे प्रशासनानं देशभरातली प्रवासी रेल्वे वाहतूक स्थगित केल्याचं जाहीर केलं. पण आता गेल्या काही दिवसांत श्रमिक एक्सप्रेस आणि विशेष राजधानी ट्रेन्स सुरू केल्या आहेत.

मध्य आणि हार्बर रेल्वेचे जनसंपर्क अधिकारी ए. के. सिंह यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले, "मुंबईची लोकल सुरू करण्याचा निर्णय रेल्वे मंत्रालयच घेऊ शकते. झोनल विभागात हा निर्णय घेतला जाणार नाही. सध्या रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी कर्जत ते सीएसएमटी, कसारा ते सीएसएमटी, पनवेल ते सीएसएमटी, कल्याण ते कसारा अशी शटल रेल्वे सेवा सुरू आहे. दिवसभरात शटल रेल्वेच्या 12 फेऱ्या होतात."

लोकलची ही सेवा केवळ रेल्वे कर्मचारी,गार्ड्स, मोटरमन यांच्यासाठी असल्याचंही रेल्वेने स्पष्ट केले.

केंद्राचा सध्यातरी लोकल सुरू करण्यास नकार?

मुंबईत रेल्वेत होणारी गर्दी पाहता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी सरकारकडून लागू करण्यात आलेला लॉकडाऊन शिथिल करण्यात आला. कंपनीतील 10 टक्के कर्मचाऱ्यांना कामावर येऊ देण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. पण मुंबईची लाईफलाईन समजली जाणारी लोकल रेल्वे अजून सुरू करण्यात आलेली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्टोबर 2012 मध्ये भावुक आवाजात बाळासाहेब ठाकरे म्हणाले होते, 'उद्धव आणि आदित्यला मी तुमच्या हवाली करत आहे. त्यांची काळजी घ्या.' त्यावेळी आदित्य 22 वर्षांचे होते आणि युवा सेनेचे अध्यक्ष होते. आता ते 29 वर्षांचे आहेत आणि उद्धव ठाकरे यांच्या सरकारमध्ये मंत्री आहेत.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

आदित्य यांचा राजकारणातला प्रवेश हा युवा सेनेच्या माध्यमातून झाला. 2010 सालच्या दसरा मेळाव्यात बाळ ठाकरेंनी युवा सेनेची घोषणा केली आणि नातू आदित्य ठाकरेंकडे या नव्या सेनेची जबाबदारी सोपवली.

आदित्य यांच्या राजकारण प्रवेशाबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार आणि शिवसेनेचे माजी खासदार भारतकुमार राऊत यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हटलं होतं, "आदित्य ठाकरेंना कोवळ्या वयात राजकारणात आणलं गेलं. असं आणायला पाहिजे होतं की नव्हतं ही पुढची गोष्ट आहे. पण ठाकरे घराण्यातली तिसरी पिढी असल्यानं त्यावेळी त्यांच्याकडून खूप अपेक्षा होत्या."

"उद्धव ठाकरेंनी पक्षप्रमुख म्हणून धुरा सांभळल्यानंतर आदित्य ठाकरेंचा उदय झाला. उद्धव यांच्या हृदयावरची शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर त्यांच्यावर शारीरिक मर्यादा आल्या. या मर्यादांमुळेच आदित्य ठाकरेंना त्यांनी राजकारणात आणलं गेलं," असं मत राजकीय पत्रकार युवराज मोहिते यांनी व्यक्त केलं होतं.

आदित्य ठाकरे

यंदाच्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी आदित्य ठाकरे हे निवडणूक लढवणार की नाही, याबद्दल तर्क-वितर्क लावले जात होते. या सर्व तर्क-वितर्कांना पूर्णविराम देत आदित्य यांनी शिवसेनेच्या विजय संकल्प मेळाव्यात आपण वरळीतून विधानसभेची निवडणूक लढवणार असल्याचं जाहीर केलं. उमेदवारी जाहीर करण्यापूर्वी आदित्य यांनी महाराष्ट्रात 'जनआशीर्वाद यात्रा' काढली होती.

वरळीमधून आदित्य यांनी राष्ट्रवादीच्या सुरेश मानेंचा त्यांनी पराभव केला. आमदार म्हणून पहिल्यांदाच विधानसभेत प्रवेश करणारे आदित्य ठाकरे यांनी पहिल्याच टर्ममध्ये मंत्रिपदाचीही जबाबदारी स्वीकारली आहे.

"कॅबिनेट मंत्रिपद ही आनंदाची गोष्ट आहे, पण त्याचबरोबर मला जबाबदारीचीही जाण आहे," अशी प्रतिक्रिया आदित्य ठाकरे यांनी एबीपी माझाशी बोलताना व्यक्त केली. "कोणतं खातं मिळेल हे अजूनही निश्चित नाहीये. त्यासंबंधी मला पक्षाकडून कळवलं जाईल. पण पक्ष जी काही जबाबदारी देईल, ती घ्यायला मला नक्कीच आवडेल," असंही आदित्य ठाकरेंनी म्हटलं. पण प्रशासकीय कामाचा कोणताही अनुभव नसताना आदित्य ही जबाबदारी कशी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्धव ठाकरे यांच्या मंत्रिमंडळात आदित्य ठाकरे यांनीही मंत्रिपदाची शपथ घेतली आहे. आदित्य ठाकरेंनी कॅबिनेट मंत्री म्हणून शपथ घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्टोबर ते एप्रिल हा ऊसतोडणीचा हंगाम असतो. या दरम्यान सोमेश्वर साखर कारखान्यावर जवळपास 3 हजार ऊसतोड कामगार येतात. पण त्यांच्यापैकी बहुतेकजण माघारी गेले नाहीत.

मराठवाड्यातून सर्वात जास्त ऊसतोड कामगार पश्चिम महाराष्ट्रात स्थलांतरित होतात.  यामध्ये बीड जिल्ह्यातून स्थलांतरित होणाऱ्या कामगारांचं प्रमाण अधिक आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दरवर्षी एप्रिल महिन्यात हे लोक आपापल्या गावी परत जातात. मात्र यंदा मराठवाड्यातील भीषण दुष्काळामुळे त्यांनी बारामतीतच थांबणं पसंत केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सफर्ड लस विक्रमी वेळेत तयार झाली आहे.

इतक्या अल्पावधीत लस तयार करूनही डिझायनिंग, टेस्टिंग आणि उत्पादन या कुठल्याच आघाडीवर तडजोड केलेली नाही.

वरची दोन वाक्यं तुम्हाला विरोधाभासी वाटू शकतात. प्रचंड प्रमाणावरील चाचण्यांनंतर कोरोना लस अत्यंत परिणामकारक असल्याचं काही तासांपूर्वी जाहीर करण्यात आलं. इतक्या वेगवान काळात तयार झालेली लस खरंच सुरक्षित, परिणामकारक आणि कोरोनाचा बचाव करणारी असेल का असा प्रश्न तुमच्या मनात येणं साहजिक आहे.

ऑक्सफर्ड लस इतक्या झटपट कशी तयार झाली याचीच ही गोष्ट.

शास्त्रोक्त पद्धत आणि चांगलं नशीब हे दोन्ही या लशीसंदर्भात महत्त्वाचं आहे. या लशीचं मूळ काही वर्षांपूर्वी आफ्रिका खंडात पसरलेल्या इबोला साथीमध्ये आहे. या लशीचं मूळ चिंपाझींच्या वाहत्या नाकात आहे. खिशात काहीही पैसा नाही अशा स्थितीत असलेले शास्त्रज्ञ आता खास विमानाने फिरू लागले आहेत.

खूप वर्षांपूर्वीच काम सुरू झालं?

या लशीवर कोरोनाचा संसर्ग वाढल्यानंतर काम सुरू झालं हा समज चुकीचा आहे.

इबोला नावाच्या आजाराने 2014-2016 या काळात जगभरात थैमान घातलं होतं. इबोलाचा संसर्ग कसा रोखायचा हे शास्त्रज्ञांसमोर आव्हान होतं. इबोलाच्या आक्रमणात 11,000 लोकांनी जीव गमावला.

"त्यावेळी जगाने वेगाने आणि परिणाकारकतेने काम करायला हवं होतं," असं कोरोनावरच्या लशीच्या शिल्पकार सारा गिल्बर्ट यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

इबोला आटोक्यात येऊ लागल्यानंतर भविष्यात अशा स्वरुपाचा व्हायरस पसरू लागला तर काय करायचं याविषयी चर्चा सुरू झाली. संभाव्य विषाणूंची यादी तयार करण्यात आली. त्यात शेवटी 'डिसीज एक्स' नावाचा विषाणू होता.

सारा गिल्बर्ट

ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील 'द जेनेर इन्स्टिट्यूट' इथे 1976 मध्ये पहिल्यांदा लसीकरण प्रक्रिया राबवण्यात आली होती. याठिकाणी जगभरातले अग्रगण्य संशोधक काम करतात. या इन्स्टिट्यूटने ठोस माहिती नसलेल्या या व्हायरसला रोखण्यासाठी एक योजना आखली.

"एखाद्या व्हायरसचा संसर्ग फैलावू लागल्यानंतर आपण कमीत कमी वेळा कशी लस तयार करू शकतो याची आम्ही आखणी केली," असं सारा यांनी सांगितलं.

"आमची योजना संपूर्णत: फलद्रूप झाली नाही मात्र आम्ही बऱ्याच अंशी यशस्वी ठरलो."

तंत्रज्ञान ठरलं निर्णायक

या योजनेच्या केंद्रस्थानी होती लशीची शैली. या शैलीला नाव देण्यात आलं 'प्लग अँड प्ले'. स्वरुप माहिती नसलेल्या व्हायरसचा मुकाबला करण्यासाठी ही दोन तत्त्वं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संसर्गजन्य रोगावरच्या लशीच्या निर्मितीसाठी अनेकदा दहा वर्षंही लागतात. मात्र ऑक्सफर्ड विद्यापीठाने अवघ्या दहा महिन्यांत कोरोना लशीची निर्मिती केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि अॅस्ट्राझेनका कंपनी मिळून विकसित करत असलेल्या लशीच्या उत्पादनासाठी पुण्यातल्या सीरम इन्स्टिट्यूटने करार केला आहे. इथे काही प्रमाणात लसीचं उत्पादन सुरूही झालेलं आहे. या सगळ्याविषयी जाणून घ्यायचं असेल, तर पहा आजची सोपी गोष्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाची लस मिळाली का? ती आपल्यापर्यंत कशी आणि कधी येणार? किंमत किती असणार? यासारखे अनेक प्रश्न सध्या सगळ्यांनाच पडले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि फ्रान्सिस क्रिक संस्थेतील सर पीटर रॅटक्लिफ, हॉरवर्ड विद्यापीठातील विल्यम केलीन आणि जॉन हॉपकिन्स संस्थेतील ग्रेग सेमेन्झा या तीन शास्त्रज्ञांना यंदाचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार विभागून देण्यात आलाय.

अॅनेमिया आणि कर्करोग यांसारख्या आजारांवर उपचारासाठी या संशोधनाचं काम अत्यंत महत्त्वाचं ठरणार आहे.

हृदयविकारापासून ते फुफ्फुसाच्या आजारांपर्यंत ऑक्सिजनच्या प्रमाणाची भूमिका किती महत्त्वाची असते, हे शोधण्याचे प्रयत्न सध्या केले जात आहेत.

माझा सन्मान करण्यात आलाय, या गोष्टीचा आनंद झालाय, अशा भावना सर पीटर यांनी व्यक्त केल्यात.

"हा सन्मान माझ्या प्रयोगशाळेला समर्पित करतो, शिवाय तिथं माझ्यासोबत काम करणाऱ्यांनाही. या क्षेत्रातल्या अनेकांना आणि अर्थात माझ्या चढ-उतारात मला संयमानं सोबत देणाऱ्या माझ्या कुटुंबालाही."

नोबेल पुरस्कार देणाऱ्या स्विडिश अकादमीनं म्हटलंय, "ऑक्सिजनचं महत्त्व जाणून शतकं लोटली, मात्र ऑक्सिजनच्या प्रमाणातील बदल बदल ओळखून शरीरातील पेशींचं कार्य कसं चालतं, हे माहीत नव्हतं."

हे संशोधन इतकं महत्त्वाचं का आहे?

शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण किती आहे, या गोष्टीचं रोगप्रतिकार प्रणाली आणि गर्भाशयाच्या प्रारंभीच्या वाढीमध्ये महत्त्व असतं.

जर शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण कमी असेल, तर त्यावर उपाय म्हणून लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि रक्तवाहिन्या सक्रीय होतात.

शरीरात जेवढ्या जास्त रक्तपेशी, तेवढं शरीर ऑक्सिजन सामावून घेण्यात सक्षम होतं. त्यामुळेच खेळाडूंना उंच ठिकाणी प्रशिक्षण दिलं जातं.

त्यामुळं अॅनेमियासारख्या आजारांवर उपचारासाठी हे संशोधन महत्त्वाचं ठरेल.

"या तिन्ही शास्त्रज्ञांच्या संशोधनामुळं आरोग्याशी संबंधित अत्यंत कठीण परिस्थितीत जाणून घेण्यासाठी आणि त्यावर उपचार करण्यासाचा मार्ग मोकळा झालाय. नोबेल विजेत्या तिन्ही शास्त्रज्ञांचे आभार. ते या पुरस्कारासाठी अत्यंत योग्य आहेत," असं कँब्रिज विद्यापीठातील डॉ. अँड्र्यू मुरे यांनी म्हटलं.

वैद्यकशास्त्रातील गेल्या चार वर्षातील नोबेल विजेते :

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी ओळखून त्यानुसार पेशींचं कार्य कसं चालतं, याबाबत संशोधन करणाऱ्या तीन शास्त्रज्ञांना यंदाचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सिजन एक्स्प्रेस

यातली पहिली ट्रेन मुंबईतल्या कळंबोली स्टेशनहून रिकामे कंटेनर्स घेऊन विशाखापट्टणमला गेली आणि तिथे या कंटनेर्समध्ये ऑक्सिजन भरून आणण्यात येणार आहे.

रेल्वे अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार सात डब्यांच्या या विशेष गाडीच्या प्रत्येक डब्यातून 16 मेट्रिक टन ऑक्सिजन आणण्यात येईल आणि या ट्रेनला रेल्वेमार्गांवर प्राधान्य दिलं जाईल.

अशा प्रकारच्या इतर गाड्या सुरू करण्याची रेल्वे मंत्रालयाची योजना आहे.

भारतामध्ये कोव्हिडचे 21 लाखांपेक्षा जास्त अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत आणि 1 लाख 82 हजारांपेक्षा जास्त जणांचा यामुळे मृत्यू झालाय.

ऑक्सिजन तुटवड्यामुळे किती मृत्यू?

हॉस्पिटलचे बेड्स, औषधं आणि मेडिकल ऑक्सिजनच्या तुटवड्याच्या बातम्या देशाच्या अनेक भागांमधून आल्या.

कोरोनाच्या रुग्णांसाठी मेडिकल ऑक्सिजन अतिशय महत्त्वाचा आहे.

ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामुळे भोपाळच्या एका हॉस्पिटलमध्ये तथाकथितपणे 6 जणांचा मृत्यू झाल्याचं इंडियन एक्स्प्रेसच्या बातमीत म्हटलं होतं.

तर मुंबईतल्या एका हॉस्पिटलमध्ये ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामुळे एका दिवसात सात जणांचा मृत्यू झाल्याचे आरोप झाल्याची बातमी एनडीटीव्हीने दिली होती.

भारतातल्या ज्या 12 राज्यांमध्ये वैद्यकीय वापरासाठीच्या ऑक्सिजनचा तुटवडा भासतोय, ती आहेत - महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात, उत्तर प्रदेश, दिल्ली, छत्तीसगड, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडू, पंजाब, हरियाणा आणि राजस्थान.

एकीकडे मध्य प्रदेशासारखी राज्यं आहेत ज्यांची वैद्यकीय वापरासाठीच्या ऑक्सिजनची मागणी पूर्ण करेल, इतकं उत्पादन करण्याची क्षमता नाही, तर दुसरीकडे ऑक्सिजन निर्मिती करणाऱ्या गुजरात, कर्नाटक आणि राजस्थान या राज्यांकडची ऑक्सिजनची मागणी वाढतेय.

सरकार काय पावलं उचलतंय?

परिस्थिती इतकी चिंताजनक आहे की, 50,000 मेट्रिक टन ऑक्सिजन आयात करण्यासाठी तयारी करण्यात येतेय. सरकारच्या एम्पॉवर्ड ग्रुप - 2 ने नऊ उद्योग वगळता इतरांच्या ऑक्सिजन वापरावर बंदी घातलेली आहे.

याशिवाय सरकारने 162 PSA मेडिकल ऑक्सिजन प्लांट सुरू करण्याचं जाहीर केलंय.

तात्पुरत्या स्वरूपाच्या या लहान प्लांटच्या मदतीने दुर्गम भागातली ऑक्सिजनची मागणी पूर्ण करता येऊ शकते. पण विनायक एअर प्रॉडक्टस प्रायव्हेट लिमिटेडच्या राजीव गुप्तांच्या मते कोव्हिडनंतर या प्लांट्सची गरज उरणार नाही.

ते सांगतात, "या प्लांटमधल्या ऑक्सिजनची शुद्धता 92-93 टक्के असते. याने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसच्या वाढत्या संसर्गामुळे भारतातली ऑक्सिजनसाठीची मागणी वाढली. ती पूर्ण करण्यासाठी भारतीय रेल्वेने सोमवार (19 एप्रिल) रात्रीपासून ऑक्सिजन एक्सप्रेसला सुरुवात केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सिजन पुरवठा

डॉक्टर आणि रुग्णांना ऑक्सिजनसाठी प्रचंड त्रास सहन करावा लागतोय.  आरोग्य सचिवांनी आरोग्य अधिकारी आणि सनदी अधिकाऱ्यांना ऑक्सिजनचा गैरवापर होत असण्याची शंका उपस्थित करून एक पत्र पाठवलं आहे. परंतु डॉक्टरांनी मात्र यावर संतप्त प्रतिक्रिया दिली आहे. डॉक्टरांना मेंदू नाही , असं सरकारचं म्हणणं आहे का? असा प्रश्न डॉक्टरांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना विचारला आहे.

रुग्णालयांकडून गैरवापरामुळे ऑक्सिजन तुटवडा?

राज्यात निर्माण झालेल्या या परिस्थितीला रुग्णालयं जबाबदार आहेत? ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामागे रुग्णालयांकडून होणारा ऑक्सिजनचा गैरवापर, ऑक्सिजन वाया जाणं ही कारण आहेत?

हे प्रश्न उपस्थित झाले आहेत राज्य सरकारच्या आरोग्य विभागाने 18 सप्टेंबरला महापालिका आयुक्त, जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा शल्यचिकित्सक यांना पाठवलेल्या पत्रामुळे.

आरोग्य सचिवांनी पत्रात नमूद केल्यानुसार, राज्यात दररोज 600 मेट्रिक टन ऑक्सिजनचा वापर होत आहे. यावर लक्ष ठेवलं जात असून, ऑक्सिजनचा वापर मोठ्या वेगाने वाढत आहे. आरोग्य सचिवांनी या पत्रात, व्यवसायिक फायद्यासाठी खासगी रुग्णालयांकडून ऑक्सिजनचा गैरवापर होण्याची शक्यता असल्याचा थेट प्रश्न उपस्थित केला आहे.

आरोग्य सचिव प्रदीप व्यास पत्रात म्हणतात, "रुग्णांना गरजेपेक्षा जास्त दिवस ऑक्सिजनवर ठेवणं ही खासगी रुग्णालयांची प्रवृत्ती असण्याची शक्यता आहे. पैशासाठी खासगी रुग्णालयं असं करत असण्याची शक्यता आहे. आपल्याला या गोष्टींवर कटाक्षाने लक्ष ठेवलं पाहिजे."

आरोग्य सचिवांनी उपस्थित केलेले प्रश्न

जिल्हा आणि महापालिका क्षेत्रात ऑक्सिजनची गरज असलेले रुग्ण आणि ऑक्सिजनचा वापर यात सुसंगती नाही

खासगी रुग्णालयं आणि मुंबई महापालिका रुग्णालयात ऑक्सिजनची गरज असलेले रुग्ण आणि त्यांच्यासाठी (मेट्रिक टन) वापरला जाणारा ऑक्सिजन याचा आजिबात ताळमेळ जुळत नाही

सद्य स्थितीत राज्यात पुरेसा ऑक्सिजनचा साठा उपलब्ध आहे. पण, ज्या संख्येने ऑक्सिजनचा वापर होतोय. तो पाहाता येत्या काही दिवसात हा साठा अपुरा पडेल.

ऑक्सिजन

देशभरात 5-6 टक्के रुग्ण ऑक्सिजनवर असताना. राज्यात मात्र हे प्रमाण 10 टक्के इतकं आहे.

रुग्णालयातून डिस्चार्ज घेणाऱ्यांच्या संख्येशी तुलना केली तर ही संख्या 15 टक्क्यांपर्यंत जाईल. म्हणजे देशभरातील सरासरीपेक्षा 3 पट जास्त

केंद्राने राज्यात ऑक्सिजनवर असणाऱ्या रुग्णांच्या तुलनेत ऑक्सिजनच्या वापरावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईसारख्या शहरामध्ये नियंत्रणात येत असलेला कोरोनाचा संसर्ग झपाट्याने वाढू लागला आहे. रुग्णसंख्येत दिवसेंदिवस वाढ होत असल्याने ऑक्सिजनची मागणी दिवसेंदिवस वाढू लागली आहे. अचानक रुग्णसंख्या वाढल्याने राज्यात ऑक्सिजनचा तुटवडा निर्माण झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑक्सिजनचा पुरवठा, औषध उपलब्धता आणि कोव्हिड-19च्या जागतिक साथीबद्दलच्या इतर काही धोरणात्मक बाबींची सुप्रीम कोर्टाने स्वतःहून दखल घेत (Suo Moto) त्यावरची सुनावणी आज होत आहे.

नागरिकांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून व्यथा मांडली तर ती चुकीची माहिती ठरवता येऊ शकणार नसल्याचं सुप्रीम कोर्टाने स्पष्ट केलंय. कोणत्याही प्रकारे माहितीची मुस्कटदाबी करू नये, अशा तक्रारींवर कारवाई  केल्यास तो कोर्टाचा अवमान समजला जाईल, असं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलंय.

आपल्या आजारी आजोबांसाठी ट्विटरवरून मदत मागणाऱ्या तरुणावर अमेठी पोलिसांनी कारवाई केली होती.

शशांक यादव नावाच्या या तरुणाने आजोबांना ऑक्सिजनची गरज असल्याचं ट्वीट करत अभिनेता सोनू सूदकडे मदत मागितली होती.

शशांक यादव यांच्या आजोबांचा नंतर मृत्यू झाला होता.

पण या मुलाच्या आजोबांना कोव्हिड नाही, त्यांना ऑक्सिजनची गरज नाही असा दावा करत अमेठी पोलिसांनी या तरुणावर पँडेमिक अॅक्टखाली अफवा पसरवण्याचा गुन्हा नोंदवला.

याविषयी ट्वीट करणाऱ्या पत्रकार आरफा खानम यांनाही अमेठी पोलिसांनी ट्वीटरवरूनच अशी ट्वीट्स न करण्याची सूचना केली होती.

पोलिसांनी अशा प्रकारे कारवाई करण्यावर मोठी टीका झाली होती. कोणत्याही प्रकारे माहिती दाबण्यात येऊ नये असं सुप्रीम कोर्टाने या प्रकरणाची दखल घेत आज म्हटलंय.

सोबतच ऑक्सिजन टँकर्स आणि सिलेंडर्सच्या पुरवठ्यासाठी कोणती पावलं उचलण्यात येत आहेत, केंद्र आणि राज्य सरकार निरक्षर नागरिकांपर्यंत लसीकरण मोहीम नेण्यासाठी काय करत आहे, असे सवालही सुप्रीम कोर्टाने उपस्थित केले आहेत.

लशींच्या पुरवठ्याबाबतही सुप्रीम कोर्टाने सवाल केले आहेत. 50 टक्के लस राज्यांनी घ्यावी असं केंद्राने म्हटलंय, पण सगळ्या राज्यांना समान लस मिळेल, याची खात्री लस उत्पादक कसे करणार? कोव्हिड-19साठी केंद्र राष्ट्रीय लसीकरण धोरणाची अंमलबजावणी का करत नाही, समान पुरवठा आणि वितरणासाठी केंद्र 100 टक्के लशी का विकत घेत नाही, असा सवाल जस्टिस चंद्रचूड यांनी उपस्थित केलाय.

18 ते 45 वयोगटातली नेमकी किती लोकसंख्या आहे, अशी विचारणा सुप्रीम कोर्टाने केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकांनी सोशल मीडियावर तक्रार मांडली तर तिला चुकीची माहिती ठरवण्यात येऊ नये, असं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑगस्ट 1997 : कोलकातामधल्या ऑल इंडिया काँग्रेस कमिटीच्याच्या सत्रात भाषण करताना ममता बॅनर्जी. ममता तेव्हा युवक काँग्रेसच्या अध्यक्ष होत्या.

2011 च्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल जसजसे स्पष्ट होत होते, तसतसा त्या घराबाहेर जमलेल्या तृणमूल काँग्रेसच्या हजारो समर्थकांचा उत्साह शिगेला पोहोचत होता. पण या सगळ्यात ममता बॅनर्जी मात्र शांत होत्या.

काँग्रेससोबतचं नातं तोडून त्यांनी स्वतःचा पक्ष तयार केल्याला 13 वर्षं उलटली होती. डाव्या पक्षांना सत्तेपासून दूर करण्याचं त्यांचं स्वप्न पूर्ण होत होतं. सोबतच त्यांनी घेतलेली एक जुनी शपथही पूर्ण होणार होती. तरीही ममता बॅनर्जी शांत होत्या.

तृणमूल काँग्रेस (TMC) मोठ्या बहुमताने सत्तेत येणार हे स्पष्ट झाल्यानंतर ममतांनी आनंदोत्सव करण्याऐवजी पुढची धोरणं ठरवायला सुरुवात केली. तेव्हा त्या केंद्रात रेल्वे मंत्री होत्या आणि त्यांनी ही विधानसभा निवडणूक लढवली नव्हती.

निकाल जाहीर झाल्यानंतर ममतांनी ती रात्र पूर्ण जागून त्यांच्या जवळच्या सहकाऱ्यांसोबतच सरकार स्थापनेचा आराखडा बनवला. ममता बॅनर्जींना जवळून ओळखणाऱ्या सोनाली गुहा यांनी ही आठवण सांगितली होती. आता मात्र तिकीट न मिळाल्याने नाराज होत सोनाली बॅनर्जी यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केलाय.

निवडणुकीचे निकाल लागल्यानंतरची ममतांची प्रतिक्रियाही संयत होती. त्या म्हणाल्या होत्या, "हा माँ, माटी और मानुष (आई, जन्मभूमी आणि स्थानिक लोक) यांचा विजय आहे. बंगालच्या लोकांसाठी हा साजरा करण्याचा क्षण आहे. पण हा दिवस येण्यासाठी गेली तीन दशकं ज्यांनी बलिदान दिलं, त्यांचं स्मरण आपण करायला हवं."

18 वर्षांपूर्वी घेतलेली शपथ

ममतांनी केलेला कोणता पण निकालाच्या दिवशी पूर्ण होत होता?

जुलै 1993. ममता बॅनर्जी युवक काँग्रेसच्या अध्यक्ष होत्या. राज्य सचिवालय रायटर्स बिल्डिंग आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी गोळीबार केला. यात 13 तरूण मारले गेले.

त्यावेळी ममता बॅनर्जीही जखमी झाल्या होत्या. पण त्याआधीही काही घडलं होतं. त्याचवर्षी 7 जानेवारीला नदिया जिल्ह्यामध्ये एका मूकबधीर मुलीवर बलात्कार झाला. तेव्हाचे मुख्यमंत्री ज्योती बसू यांची भेट घेण्यासाठी ममतांनी या पीडितेसोबत रायटर्स बिल्डिंगमध्ये जाऊन मुख्यमंत्र्यांच्या दालनाच्या दरवाज्यासमोर धरणं आंदोलन केलं होतं.

20 मे 2011 रोजी पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतल्यानंतर रायटर्स बिल्डिंगमधून समर्थकांना अभिवादन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तारीख : 12 मे 2011

स्थळ : कोलकात्याच्या कालीघाटमधलं ममता बॅनर्जींचं दोन खोल्यांचं, कच्च्या भिंतींचं कौलारू घर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑगस्ट 2018 मध्ये अॅपल कंपनी ही पहिली 1 ट्रिलियन डॉलर कंपनी झाली होती.

जगातल्या सर्वांत मोठ्या कंपनींपैकी अॅपल कंपनीचे शेअर्स गुरुवारी अचानक कोसळले. 2018च्या तिमाहित कंपनीचं उत्पन्न अपेक्षेपेक्षा कमी होण्याची शक्यता कंपनीच्या प्रवक्त्यानं एक दिवस आधीच वर्तवली होती. त्याचाच हा परिणाम आहे, असं सांगितलं जात आहे.

काही दिवसांपर्यंत कंपनीचं उत्पन्न 89 अब्ज डॉलर्स होईल असा अनुमान लावला जात होता. पण बुधवारी 84 अब्ज डॉलर्स उत्पन्न होईल असं सांगण्यात आलं.

गेल्या 16 वर्षांत पहिल्यांदाच अॅपलने उत्पन्न कमी होण्याची शक्यता जाहीर केली आहे. या इशाऱ्यानंतर कंपनीच्या शेअर्समध्ये 10 टक्क्यांनी घसरण झाली आहे.

उत्पन्न का घटलं?

गेल्या तिमाहीत चीनी बाजारतील आयफोनं खरेदीचं प्रमाण घटल्याने कंपनीचं उत्पन्न घटलं आहे. कंपनीच्या या इशाऱ्यानंतर अमेरिकेचा मुख्य शेअर बाजार Nasdaq चा निर्देशांक 3.1 टक्क्यांनी खाली पडला.

सद्यस्थितीत आयफोन मोबाईल खरेदीत मोठी घट हे यामागंच मुख्य कारण सांगितलं जात आहे.

ऑगस्ट 2018 मध्ये अॅपल कंपनी ही पहिली 1 ट्रिलियन डॉलर कंपनी झाली होती. अॅपलने अॅमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि फेसबूक सारख्या मोठ्या कंपन्यांना मागे टाकत 1 ट्रिलियन डॉलरच्या कंपनीचा मान मिळवला होता.

असं का झालं?

याआधीच्या म्हणजे 2018च्या दुसऱ्या तिमाहित कंपनीच्या उत्पन्नात वाढ होईल असं कंपनीच्या अहवालात म्हटलं होतं. त्यानंतर कंपनीचे शेअर्स वधारले होते.

पण सद्यस्थितीत आयफोन मोबाईल खरेदीत मोठी घट हे यामागचं मुख्य कारण सांगितलं जात आहे. आतापर्यंत आयफोन ग्राहक हे नवीन मोबाईल बाजारात यायच्याआधी उत्सूक असायचे.

आयफोनचं नवीन मॉडेल बाजारात आलं की आयफोन स्टोअर्सच्यासमोर लोकांच्या रांगा लागायच्या. पण आता तसं होत नाही.

"या नुकसानामुळे कंपनीचं भविष्य धोक्यात आहे, असं म्हणणं चुकीच ठरेल," असं बीबीसीचे तंत्रज्ञान प्रतिनिधी डेव्ह ली यांना वाटतं.

"आजकाल लोकांचं फोनच्या गुणवत्तेवरून नवीन फोन खरेदी करणं कमी झालं आहे. त्यात आयफोनची किंमत एक हजार डॉलर्स (एक लाख रुपये) इतकी झाली आहे," असं बीबीसीचे तंत्रज्ञान प्रतिनिधी डेव्ह ली यांनी सांगितलं.

कंपनीचं उत्पन्न घटण्याबाबत कंपनीला माहिती नव्हतं असं नाही. त्यामुळेच कंपनी नवीन क्षेत्रात आगेकूच करण्याचा प्रयत्न करत आहे. सध्या आरोग्य आणि फिटनेस क्षेत्रात चांगलीच प्रगती केली आहे. अॅपलची सेवा क्षेत्रातली कमाई ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एकाच दिवसात अॅपल कंपनीला 75अब्ज डॉलर्स म्हणजे जवळजवळ 5,25,800 कोटी रुपयांचं नुकसान झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑगस्ट महिन्यात कौटुंबिक सहलीवर इस्राईलला गेल्यावर त्यांनी पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यान्याहू आणि काही नेते तसंच इस्राईली अधिकाऱ्यांचीही भेट घेतली होती.

या संपूर्ण घटनाक्रमाची माहिती त्यांनी ब्रिटिश दुतावासाला दिली नव्हती.

या प्रकरणी वाद निर्माण झाल्यानंतर त्यांनी माफी मागितली.

पण ती पुरेशी ठरली नाही आणि आफ्रिका दौरा अर्धवट सोडून त्यांना मायदेशी परत यावं लागलं.

"माझ्याकडून कामाचा जो दर्जा अपेक्षित आहे, त्या दर्जाची माझी कामगिरी होत नाही," असं त्यांनी बुधवारी दिलेल्या राजीनाम्यात म्हटलं आहे.

कोण आहे प्रीती पटेल?

45 वर्षीय प्रीती पटेल या सत्ताधारी हुजूर पक्षाच्या नेत्या आहेत. पक्षातील प्रभावशाली नेत्यांमध्ये त्यांचा समावेश होतो.

जून 2016 मध्ये त्यांच्याकडे इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट मंत्रिपदाचा कार्यभार दिला होता. ब्रिटनतर्फे विकसनशील देशांना केल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीचं काम त्या बघत होत्या.

प्रीती पटेल युरोपियन युनियनवर टीका करत. हुजूर पक्षात त्यांची भुमिका महत्त्वाची होती. त्यांनी समलैंगिकांच्या विवाहाच्या विरोधात मतदान केलं होतं. तसंच धुम्रपानविरोधी अभियानातही भाग घेतला होता. प्रीती पटेल इस्राईलच्या समर्थक आहे.

पटेल यांची 2010 साली खासदार म्हणून निवड झाली होती. 2014 साली त्या ट्रेझरी मंत्री होत्या. 'ब्रेक्झिट'लाही त्यांनी पाठिंबा दिला होता. 2015 च्या निवडणुकांनंतर रोजगार मंत्रिपदी त्यांची नियुक्ती करण्यात आली.

गुजराती कुटुंबात जन्मलेल्या प्रीती पटेल युगांडाहून पळून लंडनला आल्या होत्या. त्यांचं शिक्षण 'वॅटफोर्ड ग्रामर स्कूल फॉर गर्ल्स' येथे झालं. कील आणि एसेक्स युनिव्हर्सिटीतून त्यांनी उच्च शिक्षण पूर्ण केलं. त्यांनी हुजूर पक्षाच्या केंद्रीय कार्यालयातसुद्धा काम केलं आहे.

1995 ते 1997 या काळात जेम्स गोल्डस्मिथ यांच्या नेतृत्वाखाली असलेल्या रेफरेंडम पार्टीच्या त्या प्रवक्त्या होत्या. रेफरेंडम पार्टी हा युरोपियन युनियनविरोधी पक्ष आहे.

विलियम हेग हे हुजूर पक्षाचे नेते झाल्यावर त्यांनी या पक्षात प्रवेश केला. 1997 ते 2000 या कार्यकाळात त्या डेप्युटी प्रेस सेक्रेटरी होत्या.

त्यानंतर त्यांनी मद्य उत्पादक कंपनी डायजीओ बरोबरसुद्धा काम केलं आहे.

2005 साली नॉटिंगहॅमच्या निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता. 2010 साली विटहॅममधून त्यांचा विजय झाला होता.

प्रीती पटेल माजी पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांना आदर्शस्थानी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटिश सरकारमधील भारतीय वंशाच्या मंत्री प्रीती पटेल यांनी गुप्तपणं केलेला इस्राईल दौरा वादात सापडताच त्यांनी मंत्रिपदाचा राजीनामा दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात राम मंदिराचा भूमिपूजन कार्यक्रम होण्याची शक्यता आहे. भूमिपूजनाचा कार्यक्रम भव्यदिव्य असेल, असं वृत्त काही वर्तमानपत्रांनी राम मंदिर ट्रस्टच्या हवाल्याने दिलं आहे. तसंच या कार्यक्रमासाठी 50 हून जास्त व्हिआयपी येणार असल्याचंही सांगितलं जातंय.

लालकृष्ण आडवाणी, मुरली मनोहर जोशी, उमा भारती, विनय कटियार यांच्यासह राम मंदिर उभारण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणारे सर्व भाजप नेते, सरसंघचालक मोहन भागवत यांना या सोहळ्याचं निमंत्रण देणार असल्याचंही मीडिया रिपोर्टमध्ये सांगण्यात येतंय.

कोरोना विषाणूच्या साथीच्या उद्रेकामुळे राम मंदिर भूमिपूजनाचा मुहूर्त लांबणीवर पडला होता. आता मात्र सोशल डिस्टंसिंगसह सर्व नियमांचं पालन करत भूमिपूजन सोहळा पार पाडण्याचा आराखडा आखला जातोय.

शनिवारी (18 जुलै) राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टची दुसरी बैठक झाली. बैठकीनंतर ट्रस्टचे सदस्य आणि भाजप नेते कामेश्वर चौपाल यांनी सांगितलं की राम मंदिराच्या भूमिपूजनासाठी 3 किंवा 5 ऑगस्ट या तारखांचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला आहे. मात्र, भूमिपूजनच्या तारखेचा अंतिम निर्णय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी घेतील.

मीडियामध्ये आलेल्या वृत्तांनुसार या भूमिपूजन कार्यक्रमासाठी स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, या कार्यक्रमासाठी ट्रस्टतर्फे विश्व हिंदू परिषद, हिंदू महासभा, वेगवेगळ्या आखाड्यांचे प्रमुख, अशा राम मंदिर आंदोलनात सहभाग घेतलेल्या सर्वांना निमंत्रण दिलं जाण्याची शक्यता आहे.

मात्र, शिवसेनेला या भूमिपूजनाचं निमंत्रण मिळेल का, हे अजून गुलदस्त्यातच आहे. शिवसेना नेते संजय राऊत म्हणाले आहेत की राम मंदिरासाठी कुणाच्या निमंत्रणाची गरज नाही.

फडणवीस सरकारच्या काळातच शिवसेना सत्तेत असूनही भाजपवर टीका करायची एकही संधी सोडत नव्हती. त्यानंतर निवडणूक काळात दोघांचे मतभेद टोकाला गेले. तरीही समेट घडवून अखेर शिवसेना आणि भाजप यांनी विधानसभा निवडणूक एकत्र लढवली.

मात्र, निवडणूक निकालानंतर शिवसेनेने पहिल्याच पत्रकार परिषदेत भाजपला निर्वाणीचा इशारा दिला. अखेर शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांनी मिळून भाजपचे सरकार स्थापनेचे प्रयत्न हाणून पाडले. भाजपच्या हाती आलेला सत्तेचा घास शिवसेनेने ज्या पद्धतीने हिरावला, ते भाजपच्या चांगलंच जिव्हारी लागलं आहे.

त्यामुळे आता शिवसेनेला राम मंदिर भूमिपूजनाचं निमंत्रण मिळण्याची शक्यता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राम मंदिराच्या मुद्द्यावरून गेल्या दीड-दोन वर्षात कुरघोडीचं राजकारण करणारे भाजप आणि शिवसेना यांच्यात या मुद्द्यावरून पुन्हा एकदा राजकारण रंगणार असं चित्र आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑटोक्लस्टर कोव्हिड सेंटर

वाबळे यांना महापालिकेच्या कोव्हिड केअर सेंटरमध्ये बेड मिळाला खरा, पण दोन दिवसातच त्यांची प्राणज्योत मालवली. वाबळे यांच्या कुटुंबियांनी महापालिकेच्या रुग्णालयात बेड साठी एक लाख रुपये मोजल्याची बाब बाहेर आली आणि एकच खळबळ माजली.

कोव्हिडच्या दुसऱ्या लाटेत संपूर्ण भारतातील लोक हतबल झाल्याचं चित्र आहे. ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटर बेडची वानवा आहे. तो मिळवण्यासाठी लोक वाटेल त्या थराला जातात. वाबळे कुटुंबीय हे त्याचं प्रातिनिधिक उदाहरण आहे. या घटनेविषयी अधिक माहिती घेत असताना अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या.

अमोल थोरात हे सुरेखा वाबळे यांचे जावई. त्या आजारी पडल्यापासून त्यांच्याबरोबर होते.  ते म्हणाले, "माझ्या सासूबाईंची तब्येत खराब झाली, तेव्हा आम्हाला खासगी रुग्णालयात बेड हवा होता. आम्हाला महापालिकेच्या हॉस्पिटलमध्ये बेड मिळणार हे माहिती असतं तर आम्ही पैसेच दिले नसते. कारण खासगी हॉस्पिटलासाठी आम्ही प्रयत्न करत होतोच. मी सचिन कसबे नामक व्यक्तीच्या संपर्कात होतो. आम्ही त्यांना पद्मजा हॉस्पिटलमध्ये भेटायला गेलो. आम्हाला वाटलं तिथेच बेड मिळेल. पण तिथे बेड नव्हता. त्याऐवजी दुसरीकडे बेड देतो असं त्यांनी आम्हाला सांगितलं. त्यासाठी 1 लाख रुपये मागितले. आम्ही तीन दिवस बेड शोधत होतो पण कुठेच मिळाला नाही. त्यामुळे आम्ही तसेच चिंतेत होतो. या माणसाने आम्हाला आशेचा किरण दिला. मात्र पैसे जमा केल्याशिवाय हॉस्पिटलचं नाव सांगणार नाही, असं ते म्हणाले. तरी आम्ही तयार झालो.

सुरेखा वाबळे

"आम्ही पंधरा ते वीस मिनिटांत पैशांची व्यवस्था केली आणि कसबेंनी सांगितल्याप्रमाणे एका मुलाकडे ते सुपूर्द केले. पंधरा वीस मिनिटांनी आम्हाला महापालिका संचलित ऑटोक्लस्टर कोव्हिड केअर सेंटरला बेड मिळाल. तिथे जायला सांगितलं. इथे माझ्या सासूबाईंची तब्येत बिघडत चालली होती, त्यामुळे आम्हाला कसंही करून बेड हवाच होता. ऑटोक्ल्स्टरला आम्ही सासूबाईंना दाखल केलं. तेव्हापासून आम्ही सतत डॉक्टरांच्या संपर्कात होतो. शेवटी डॉक्टरने चिडून संपर्क करायला मनाई केली. मग आम्हाला कसबेंकडूनच ख्यालीखुशाली कळू लागली. 28 तारखेला सकाळी मला, तुमचा पेशंट सिरियस असल्याचा फोन आला. म्हणून आम्ही त्यांना भेटायला गेलो. त्या दिवशीच त्यांचा मृत्यू झाला. नंतर ही गोष्ट नगरसेवक कुंदन गायकवाड यांना कळली." थोरात पुढे सांगत होते.

कुंदन गायकवाड हे पिंपरी चिंचवड महापालिकेचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पिंपरी चिंचवड मध्ये सुरेखा वाबळे यांना कोव्हिडची लागण झाल्याने पिंपरी चिंचवडमध्ये ऑक्सिकेअर हॉस्पिटलमध्ये दाखल करावं लागलं होतं. त्यांची प्रकृती ढासळली आणि ऑक्सिजन आणि व्हेंटिलेटर बेडसाठी शोधाशोध सुरू झाली. त्यासाठी त्यांच्या घरच्यांनी तब्बल एक लाख रुपये मोजले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑनलाइन शॉपिंग तसंच व्यवहार करताना काळजी घेणं आवश्यक आहे.

दिल्ली पोलिसांनी शिवम चोपडा आणि सचिन जैन नामक दोन व्यक्तींना अटक केली आहे. त्यांच्यावर अमेझॉन या ऑनलाईन शॉपिंग पोर्टलला लाखो रुपयांचा गंडा घातल्याचा आरोप आहे.

दिल्ली पोलिसांच्या सायबर सेलचे सब इन्स्पेक्टर विकास कुहार यांनी बीबीसीशी बोलतांना सांगितलं की, "शिवम अमेझॉन वरून फोन विकत घेत असे आणि डिलीव्हरी न झाल्याचा बहाणा करत शॉपिंग पोर्टलकडून पैसे परत मागत असे."

"सचिनवर आरोप आहे की त्याने  शिवमला फसवणुकीसाठी 150 प्री अक्टिव्हेटेड सीम कार्ड्स पुरवली. अशा प्रकारे 166 फोन विकत घेतले. हे फोन नंतर या दुकलीने विकले."

दिल्ली पोलिसांनी ऑनलाइन तक्रारींची दखल घेत कार्यवाही केली.

पोलिसांनी सांगितलं की, अटकेच्या वेळी दोघांकडे 25 फोन, 12 लाख रुपये, 40 बँकाचे पासबुक आणि दोन मालमत्तेचे कागद सापडले.

पहिलंच प्रकरण नाही

तंत्रज्ञानाचा वापर करून फसवणुक करण्याचं हे पहिलं प्रकरण नाही. वेळेच्या अभावामुळे आजकल ऑनलाईन शॉपिंगचं प्रमाण वाढलं आहे. सरकारदेखील डिजिटल पेमेंटला उत्तेजन देत आहे.

त्यामुळे लोकांना असलेल्या कमी माहितीचा फायदा घेऊन त्यांना फसवण्याच्या प्रकरणात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. काही पोर्टलच्या माध्यमातून लोकांना फसवण्यात येतं तर काही जण पोर्टललाच थेट गंडा घालतात.

पवित्रा वेलपुरी प्रकरण

याच वर्षी जुलै महिन्यात पुण्यात पवित्रा वेलपुरी यांनी प्रसिद्ध वेबसाईट OLX वर लहान मुलांची बाबागाडी विकण्याची जाहिरात दिली होती. एका व्यक्तीने ती विकत घेण्यासाठी स्वारस्य दाखवलं. पैशाची बोलणी झाल्यावर पवित्रा यांनी त्या व्यक्तीला आपल्या बँक खात्याची माहिती पाठवली.

काही मिनिटांतच पवित्रा यांच्या खात्यात 13500 रुपये जमा झाल्याचा त्यांना मेसेज आला पण तो स्ट्रॉलर फक्त 3500 रुपयांचा होता. पवित्रा यांनी फोन करून त्या व्यक्तीला अतिरिक्त पैसै जमा झाल्याची माहिती दिली.

त्या व्यक्तीने अनवधानाने जास्त पैसै जमा झाल्याचं सांगितलं. तसंच त्यांनी दहा हजार रुपये पेटीएमने आपल्या आईच्या खात्यात पाठवायला सांगितलं.

पुण्याच्या पवित्रा वेलापुरी यांना ऑनलाइन घोटाळ्याचा फटका बसला होता.

पवित्रा पैसे पाठवणार होत्या, पण सावधगिरीचा उपाय म्हणून त्यांनी एकदा बँक अकाउंट चेक केलं तेव्हा त्यांना मोठा धक्का बसला. कारण त्यांच्या खात्यात पैसै जमा झालेच नव्हते.

ज्या व्यक्तीने स्ट्रॉलर विकत घेतला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑनलाइन शॉपिंग अनेकांच्या आयुष्याचा भाग झाला आहे. मात्र त्याचवेळी ऑनलाइन घोटाळ्यांचं प्रमाण वाढलं आहे. सणासुदीच्या काळात घोटाळ्यांपासून वाचण्यासाठी काय करावं यासंदर्भात तज्ज्ञांनी दिलेला सल्ला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑनलाईन डेटिंग अॅप तुम्हाला अधिक आकर्षक जोडीदार दाखवतील?

जोडीदाराच्या अनुरुप असणं योग्य असतं का?

लग्न झालेली माणसं खूश असतात का?

एकाच व्यक्तीसोबत संपूर्ण जीवन व्यतीत करणं तुमच्यासाठी खरंच चांगलं आहे?

या प्रश्नांची उत्तरं तुम्हाला चकित करू शकतात.  बीबीसीनं एका संशोधनाद्वारे या प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.

माझ्या टाईपचा मुलगा किंवा मुलगी

डिजिटल युगात ऑनलाईन डेटिंगचं प्रमाण वाढलं आहे. आज बहुतेक जण इंटरनेटवर जोडीदार शोधत आहेत. पण लाखो लोकांमध्ये तुम्हाला तुमचा स्वत:चा लूक भीतीदायक वाटू शकतो.

पण घाबरायचं कारण नाही. तुम्ही जेव्हा केव्हा नवीन फोटो पाहता तेव्हा तो जुन्या फोटोपेक्षा चांगलाच दिसतो. याचा अर्थ सौंदर्याशी निगडित आपला विचार अनुवांशिक नसून काळानुरुप बदलणारा असतो.

डेटिंग अॅपवर प्रत्येक क्षणी बदलत्या फोटोंच्या वेगानं आपला सौंदर्याचा दृष्टीकोन बदलत जातो.

त्यामुळे सुंदर लोकांचे फोटो पाहून तुमच्या मनात वाईट भावना येत असतील तर वाईट वाटायचं कारण नाही. कारण ही बाब काही वेळेपुरती मर्यादित असते. चिरस्थायी नसते.

बहुतेकदा लोकांना पाहिल्या पाहिल्या एखादा फोटो प्रचंड आवडतो. तुम्हालाही ही संधी अचानक लाभू शकते.

आपण ज्या चेहऱ्यांना कमीत कमी बघत असतो, तेच आपणाला आकर्षक वाटत असतात.

मनोविकार तज्ज्ञांच्या मते, आपण ज्या चेहऱ्यांना वेगानं बघत पुढे जातो, कधीकधी त्यांनाच पुन्हा पाहण्याची इच्छा मनात जागृत होते.

आपण आपल्या संभाव्य जोडीदाराला मिस नको करायला, हे यामागचं कारण असतं.

विपरित मूडचा परिणाम

काही खास सवयी असतात ज्या दोघांकडेही असल्यास चांगलं समजलं जातं. पण तुमचे विचार जोडीदारापेक्षा वेगळे असावेत आणि हे चांगलं असतं असं तुम्हाला वाटत असेल तर ते चुकीचं आहे.

सारखीसारखी चीडचीड करण्याची सवय कुणाला पसंत पडेल? जर कुणी होकार द्यायला उशीर लावत नसेल तर ते तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतं.

जी माणसं जास्त फिकीर करतात त्यांना स्वत:ला नाकारलं जाण्याची भीती वाटत असते. अशा लोकांना त्यांच्या सारख्या विचारांचे जोडीदार मिळाल्यास त्यांनी या गोष्टीची खात्री पटते.

रात्री उशीरापर्यंत जागणं किंवा सकाळी लवकर उठण्याची सवय दोघांनाही असेल तर हीसुद्धा मजेशीर बाब आहे. यामुळे एकमेकांसोबत अधिक वेळ घालवण्याची संधी मिळते.

पण यामुळे त्रासही होऊ शकतो. जर कुणी कामाला जास्तच वाहून घेतलं असेल आणि त्यांचा जोडीदारही तसाच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही जीवनात अशा वळणावर आहात की तुम्हाला तुमच्या आयुष्यात एखाद्या व्यक्तीला सहभागी करून घ्यायचं तर  आहे, पण तुम्हाला खालील प्रश्न पडले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑनलाईन पद्धतीनं तुम्ही डिजिटल स्वाक्षरीचा सातबारा घरबसल्या काढू शकता आणि तो सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी वापरताही येतो. यासंबंधीचा शासन निर्णय महसूल विभागानं जारी केला आहे.

त्यानुसार आता सर्व शासकीय तसंच पतसंस्था आणि बँकांच्या कार्यालयामध्ये डिजिटल स्वाक्षरीचा सातबारा उतारा चालणार आहे.

पण, डिजिटल सही असलेला सातबारा कसा काढायचा आणि तो वाचायचा कसा, याबद्दलची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.

डिजिटल सातबारा कसा काढायचा?

सातबारा काढण्यासाठी सगळ्यात अगोदर तुम्हाला गुगलवर bhulekh.mahabhumi.gov.in असं सर्च करावं लागेल.

त्यानंतर तुमच्यासमोर महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागाची वेबसाईट ओपन होईल.

या वेबसाईटवर उजवीकडे तुम्हाला Digitally Signed 7/12  किंवा 'डिजिटल स्वाक्षरीत सातबारा पाहण्यासाठी इथं क्लिक करा' हा पर्याय दिसेल.

यावर तुम्ही क्लिक केल्यास 'आपला 7/12' नावाचं एक नवीन पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल.

 तुम्ही जर आधीच या वेबसाईटवर नोंदणी केली असेल, तर लॉग-इन आयडी आणि पासवर्ड वापरून तुम्ही या साईटवरील सेवांचा लाभ घेऊ शकता.

पण, जर तुम्ही पहिल्यांदाच नवीन सातबारा काढण्यासाठी इथं आला असेल, तर मोबाईल क्रमांक वापरूनही तुम्हाला सातबारा काढता येईल.

ते कसं तर त्यासाठी OTP Based Login या पर्यायावर तुम्हाला क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर Enter Mobile Numberच्या खालच्या रकान्यात तुमचा मोबाईल नंबर टाकायचा आहे. आणि मग Send OTP या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

एकदा का तुम्ही या पर्यायावर क्लिक केलं की, OTP sent on your mobile असा मेसेज तिथं येईल.

याचा अर्थ तुमच्या मोबाईलवर एक OTP म्हणजेच One Time Password म्हणजेच काही आकडे पाठवलेले असतात, ते जसेच्या तसे तुम्हाला Enter OTPच्या खालच्या रकान्यात टाकायचे आहेत.

त्यानंतर Verify OTP या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

पुढे तुमच्यासमोर एक आपला सातबारा नावानं एक नवीन पेज ओपन होईल. या पेजवर  Digitally signed 7/12, Digitally signed 8A, Digitally signed Property card, Recharge Account, Payment History,  Payment Status असे वेगवेगळे पर्याय दिसतील.

यातल्या Digitally signed 7/12  या पर्यायावर तुम्हाला क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर 'डिजिटल स्वाक्षरीत सातबारा' असं शीर्षक असलेलं पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल. यामध्ये सगळ्यात शेवटी सूचना दिलेली आहे की, "Rs.15 will be charged for download of every...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सातबारा काढण्यासाठी आता तुम्हाला तलाठी कार्यालयात खेटे घालण्याची गरज नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑप्रा विन्फ्रे यांनी प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मर्कल यांची मुलाखत घेतली.

प्रिन्स हॅरी आणि पत्नी मेगन मर्कल यांनी प्रसिद्ध मुलाखतकार ऑप्रा विन्फ्रे यांना मुलाखत दिली. त्यामध्ये त्यांनी अनेक गौप्यस्फोट केले.

इंग्लंडमधील टॅब्लॉइड अर्थात सनसनाटी बातम्या देणारी माध्यमं पाखंडी आहेत आणि समाजात विष पसरवण्याचं काम करतात. त्यांच्यामुळे भीती आणि नियंत्रणाची भावना निर्माण होते असं हॅरी यांनी सांगितलं.

प्रिन्स ऑफ वेल्स यांना अशी प्रसारमाध्यमं असणाऱ्या वातावरणाशी जुळवून घ्यावं लागलं. दरम्यान प्रसारमाध्यमं पाखंडी नसून, धनाढ्य आणि सत्ताधाऱ्यांना जाब विचारण्याचं काम आम्ही करतो असं द सोसायटी ऑफ एडिटर्सने म्हटलं आहे.

सोशल मीडियामुळे प्रसारमाध्यमांशी असलेले संबंध टोकाला गेले. शाही राजघराण्याचं स्वत:ची माध्यम यंत्रणा आम्हा दोघांबाबत पसरवल्या जाणाऱ्या खोट्यानाट्या बातम्या थांबवू शकली नाही असं मेगन यांनी सांगितलं.

बहुचर्चित अशा या मुलाखतीत हॅरी आणि मेगन यांच्या आयुष्यातील वैयक्तिक मुद्यांना ऑप्रा यांनी हात घातला. वंशभेद, मानसिक आरोग्य, प्रसारमाध्यमांशी संबंध, बाळाच्या रंगाची चिंता, शाही घराण्यातील अंतर्गत गोष्टी याबद्दल या जोडगोळीने भाष्य केलं.

दोन तासांची ही मुलाखत अमेरिकेसह इंग्लंडमध्ये प्रसारित झाली.

या मुलाखतीत हॅरी-मेगन जोडीने अनेक गोष्टींना वाचा फोडली.

-शाही राजघराण्याचा भाग झाल्यानंतर एकाकी वाटायचं, जगूच नये असं वाटायचं असं मेगन यांनी सांगितलं.

-आमच्या बाळाचा रंग काय असेल याची चिंता शाही राजघराण्यातील काही व्यक्तींनी व्यक्त केल्याचं मेगन यांनी स्पष्ट केलं.

-ही चिंता राणी एलिझाबेथ तसंच ड्यूक ऑफ एडिनबर्ग यांना नव्हती असं ऑप्रा यांनी स्पष्ट केलं.

-मुलाखतीदरम्यान हॅरी-मेगन दांपत्याने दुसऱ्या मुलासंदर्भात घोषणा केली. आम्हाला मुलगी होणार आहे आणि काही महिन्यांमध्ये मेगनची प्रसूती होईल असं हॅरी यांनी सांगितलं.

-विवाहाचा सार्वजनिक सोहळा रंगण्याआधीच तीन दिवस आमच्या पद्धतीने लग्न केल्याचं हॅरी-मेगन यांनी स्पष्ट केलं.

-माझे वडील आणि भाऊ राजघराण्यात अडकले आहेत अशा शब्दात हॅरी यांनी आपल्या कुटुंबीयांच्या स्थितीचं वर्णन केलं.

-गेल्या वर्षीच्या सुरुवातीपासून राजघराण्याने आमच्याशी असलेले आर्थिक व्यवहार तोडून टाकले. वडिलांनी आमच्याशी फोनवर बोलणं देखील सोडून दिलं.

-भावावर प्रचंड प्रेम आहे, त्याच्याशी आणि वडिलांशी असलेले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सनसनाटी प्रसारमाध्यमांनी समाजात आमच्याविरुद्ध पसरवलेला वंशभेद हेच इंग्लंड सोडण्याचं प्रमुख कारण असल्याचं द ड्यूक ऑफ ससेक्स अर्थात प्रिन्स हॅरी यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑफिसमधून रात्री उशीरा घरी परतणाऱ्या राशीने मला विचारलं. रात्रीचे जवळपास साडे दहा वाजले होते. मी जेवल्यानंतर घराबाहेर फेऱ्या मारत होते आणि राशी ऑफिसमधून घरी उशीरा परतत होती. घरी येताना वाटेत पोलिसांसोबत तिचा वाद झाला होता.

महाराष्ट्रासोबतच दिल्ली, पंजाब, मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशांतल्या काही जिल्ह्यांमध्ये नाईट कर्फ्यू लावण्यात आला आहे. अत्यावश्यक सेवांना यातून वगळण्यात आलंय.

महाराष्ट्रामध्ये रात्री 8 वाजल्यापासून सकाळी 7 वाजेपर्यंत नाईट कर्फ्यू - रात्रीची संचारबंदी लावण्यात आलेली आहे. देशातल्या अनेक राज्यांनी असं केलंय. गेल्या वर्षी केंद्र सरकारनेही रात्रीची संचारबंदी लावली होती.

पण असं करण्यामागचं कारण काय आहे? ही सगळी राज्यं एकमेकांकडे पाहून असा निर्णय घेतायत की केंद्र सरकारच्या सूचनेनुसार हा निर्णय घेण्यात आला, हे कोणत्याही राज्य सरकारने जाहीर केलेलं नाही.

बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी मयांक भागवत यांच्या मते, रात्री मोठ्या संख्येने लोक मौजमजेसाठी घराबाहेर पडतात, नाईट क्लबला जातात, रेस्टॉरंटमध्ये जेवायला जातात. अशा लोकांना थांबवण्याचा महाराष्ट्र सरकारचा प्रयत्न असून त्यासाठी नाईट कर्फ्यू लावण्यात आलाय.

दिल्ली सरकारनेही नाईट कर्फ्यू लावलाय, पण त्यामागचं कारण देण्यात आलेलं नाही. बीबीसीने यावरच्या प्रतिक्रियेसाठी दिल्ली सरकारला प्रश्न विचारला पण त्याचं अधिकृतरित्या उत्तर आलं नाही. दिल्लीच्या उप-राज्यपालांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीमध्ये हा निर्णय घेण्यात आल्याचं एका अधिकाऱ्याने नाव न छापण्याच्या अटीवर सांगितलं.

सामान्य नागरिकांच्या मनातही या नाईट कर्फ्यूविषयी अनेक शंका आहेत.

अशा प्रकारे रात्रीची संचारबंदी लावण्यामागची कारणं काय आहेत हे आम्ही 3 तज्ज्ञ डॉक्टर्सना विचारलं. या तिघांचीही उत्तरं वेगवेगळी आहेत.

पहिलं मत - एम्स (AIIMS) चे कम्युनिटी मेडिसिनचे प्राध्यापक डॉ. संजय राय

"नाईट कर्फ्यू हा कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाला आळा घालण्यासाठीचा फार प्रभावी पर्याय नाही. सरकारला याविषयी चिंता आहे आणि सरकार काही ना काही उपाययोजना करतंय, इतकंच यातून दिसतं. हे जनतेसमोर धूळफेक करण्यासारखं आहे.

"कोरोना व्हायरस 3 प्रकारे पसरतो. कोरोनाचा संसर्ग सगळ्यात जास्त ड्रॉपलेट्मुळे पसरतो. जेव्हा आपण बोलतो, शिंकतो, एकमेकांच्या जवळ जाऊन बोलतो, तेव्हा तुषारांच्या माध्यमातून कोरोना पसरू शकतो. पण हे तुषार दोन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मला एक गोष्ट सांग ताई...कोरोना व्हायरस फक्त रात्री सगळ्यात जास्त अॅक्टिव्ह असतो का?"


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑफिसात झोपणं चुकीचं आहे?

ऑफिसमधल्या डुलक्यांवर कडक कारवाई करण्याचं अमेरिकन सरकारने ठरवलंय.

फेडरल कर्मचाऱ्यांनी (अमेरिकन सरकारी कर्मचारी) ऑफिसमध्ये झोपणं वा डुलकी काढणं याकडे पूर्वीपासूनच 'अजिबात न करण्याची गोष्ट' म्हणून पाहिलं जात असलं, तरी आतापर्यंत कधीही त्यावर बंदी घालण्यात आली नव्हती.

या महिन्याच्या सुरुवातीला जनरल सर्व्हिसेस अॅडमिनिस्ट्रेशनने प्रसिद्ध केलेल्या एका सूचनेत म्हटलं होतं, 'एजन्सीच्या एखाद्या अधिकाऱ्याने परवानगी दिल्याखेरीज फेडरल कार्यालयांमध्ये झोपण्याची सर्वांना मनाई आहे.'

नेमकं काय घडल्यामुळे अशी सूचना देण्यात आली हे अजून स्पष्ट नाही कारण यावर काहीही प्रतिक्रिया द्यायला या कार्यालयाने नकार दिलाय. पण कर्मचाऱ्यांनी झोप काढण्यावर एखाद्या सरकारने पावलं उचलण्याची ही काही पहिलीच वेळ नाही.

झोप हा अधिकार आहे का?

2018मध्ये कॅलिफोर्निया राज्याच्या ऑडिटरने एक अहवाल प्रसिद्ध केला होता. 'डिपार्टमेंट ऑफ मोटर व्हेईकल्स'मधल्या रोज 3 तास झोपणाऱ्या एका कर्मचाऱ्याबद्दलचा हा अहवाल होता. या कर्मचाऱ्याच्या झोपेमुळे चार वर्षांच्या कालावधीमध्ये राज्याच्या कामाचे तास वाया गेल्याने तब्बल 40,000 डॉलर्सचं नुकसान झालं होतं.

ही महिला कर्मचारी झोपी गेल्याने तिच्या सहकाऱ्यांना तिचं काम करावं लागत असल्याचं अहवालात म्हटलं होतं.

पण तिच्या तब्बेतीच्या तक्रारींमुळे तिला असा थकवा येत असल्याचं तिच्या सुपरव्हायजरचं म्हणणं असल्याने तिला कामावरून काढून टाकण्यात आलं नाही.

कामावर असणाऱ्या सगळ्यांनी थोडावेळ झोप काढणं हे अनेकांना विचित्र वाटू शकतं. पण यामुळे कामाचा दर्जा खालावत नाही तर उलट कामाचा दर्जा वाढत असल्याचं सांगितलं जातंय.

ऑफिसमध्ये झोपणं गुन्हा आहे का?

अमेरिकन अॅकॅडमी ऑफ स्लीप मेडिसिन अॅण्ड मेडिकलचे माजी अध्यक्ष आणि बोस्टन मधल्या ब्रिघम अॅण्ड विमेन्स हॉस्पिटलमधील क्लिनिकल स्लीप मेडिसिनचे मेडिकल डायरेक्टर डॉ. लॉरेन्स एपस्टीन यांच्यामते 70 कोटी अमेरिकन लोकांना निद्रानाशाचा त्रास आहे.

अमेरिकेतल्या इंडियाना राज्यातील बॉल स्टेट युनिव्हर्सिटीने नुकताच याविषयीचा एक अभ्यास प्रसिद्ध केला. यासाठी दीड लाख लोकांनी स्वतःच्या झोपेच्या सवयींविषयी माहिती दिली होती. यावरून असं आढळलं की रोज रात्री सात तास किंवा त्यापेक्षा कमी झोपणाऱ्या लोकांचं प्रमाण हे 2010च्या 30.9% वरून वाढून 2018मध्ये 35.6% झालं आहे. ही माहिती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑफिसमध्ये अजिबात झोपायचं नाही, असं अमेरिकन सरकारचं म्हणणं आहे. पण आता या गोष्टीचा परत विचार करण्याची वेळ आली असल्याचं तज्ज्ञ म्हणत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑम शिनरिक्यो या पंथाचे प्रमुख शोको असाहारा

अख्खं जपान हादरवणाऱ्या या हल्ल्यात सरीन या विषारी वायूचा वापर झाला होता. त्यात 13 जणांचा मृत्यू तर हजारो जणांच्या प्रकृतीला धोका निर्माण झाला होता.

जपानी माध्यमांनुसार शोको असाहारा व्यतिरिक्त ओम शिनरिक्यो पंथांतील आणखी 6 जणांना फाशी देण्यात आहे. तर इतर सहा जणांनाही मृत्युदंड ठोठावण्यात आला आहे.

बाराही जणांच्या दयायाचनेवर सुनावणी पूर्ण होईस्तोवर त्यांची फाशीची अंमलबजावणी होणार नव्हती. जानेवारी महिन्यात त्यांच्या याचिकांवरील सुनावणी पूर्णत्वास आली होती.

काय होतं प्रकरण?

20 मार्च 1995 रोजी साकाहारा यांच्या अनुयायांनी टोकिओतील भुयारी मेट्रोत सरीन या विषारी वायूच्या द्रव्य रूपातील पिशव्या ठेवल्या होत्या. त्या पिशव्यांना छिद्रं पाडण्यात आली होती.

या पिशव्यांमधून वाफा बाहेर येऊ लागल्या आणि त्यामुळे डोळ्यांना जळजळ होऊ लागली, असं त्यावेळी प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितलं होतं. हा वायू इतका विषारी होता की त्याच्या संपर्कात येताचा नागरिकांचा जीव गुदमरू लागला, त्यांना उलट्या सुरू झाल्या, काही जण अंध झाले तर काहींना पक्षाघात झाला.

गुन्हेगारीचं प्रमाण कमी असलेल्या जपानला हा हल्ल्यामुळे धक्का बसला होता. या पंथांच्या अनेक सदस्यांवर खटला चालवण्यात आला, त्यापैकी 13 जणांना मृत्युदंडाची शिक्षा ठोठावण्यात आली, तर सहा जण जन्मठेपेची शिक्षा भोगत आहेत.

ओम शिनरिक्यो पंथ आहे तरी काय?

ओम शिनरिक्यो या शब्दाचा अर्थ आहे 'अंतिम सत्य'. 1980मध्ये सुरू झालेल्या या पंथात सुरुवातीला हिंदू आणि बौद्ध धर्मातील विचारांचा समावेश होता. नंतर ख्रिश्चन धर्मात विश्वाच्या अंतासंदर्भात जी भाकितं नोंदवण्यात आली आहेत, त्यावर हा पंथ काम करू लागला.

या पंथाचे प्रमुख असाहारा यांनी स्वतःला येशू ख्रिस्त आणि गौतम बुद्धानंतरची पहिली 'प्रबुद्ध' व्यक्ती म्हणून घोषित केलं होतं.

1989 साली ओम शिनरिक्योला जपान सरकारनं धार्मिक संस्थेचा दर्जा दिला. त्यानंतर त्यांच्या पंथात जगभरातून हजारो लोक सामील झाले होते.

त्यानंतर शिनरिक्यो हा पंथ प्रलयवादी झाला. सृष्टीचा अंत होईल आणि केवळ शिनरिक्यो पंथातील लोकच वाचतील, अशी त्यांची धारणा होती.

1995च्या हल्ल्यानंतर हा पंथ भूमीगत झाला पण सक्रिय राहिला. त्या काळात या पंथाचं नाव 'आलेफ' किंवा 'हिकारी नो वा' असं होतं.

ओम शिनरिक्योला अमेरिका आणि इतर देशांमध्ये दहशतवादी संघटना म्हणून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जपानमधील वादग्रस्त पंथ ओम शिनरिक्योचा प्रमुख शोको असाहारा याला फाशी देण्यात आल्याचे माध्यमांनी म्हटलं आहे. 1995 मध्ये टोकिओच्या भुयारी मेट्रोत विषारी वायूच्या हल्ल्याचा सूत्रधार शोको असाहारा होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑर्मेरॉड यांनी या प्रवाशांमध्ये चुकीची माहिती असणारे काही प्रवासीही पाठवले. चुकीची माहिती दिलेल्या या प्रवाशांना त्यांचे सुरक्षा अधिकारी ओळखू शकतात किंवा नाही हे ऑर्मेरॉड यांना पाहायचं होतं. खरंतर 1 हजार प्रवाशांमागे फक्त एकच असा खोटा प्रवासी येणार होता. त्याला पकडणं म्हणजे गवताच्या ढिगाऱ्यातून सुई शोधण्यासारखं अवघड काम होतं.

मग, त्यांनी काय केलं? शारीरिक हालचाली, डोळ्यांचे हावभाव यांच्यावरून खोटं बोलणारा माणूस शोधण्याचा एक पर्याय होता. पण ही पद्धत इतकी खात्रीशीर नाही. चेहऱ्यावरचे हावभाव आणि हालचालींवरून खोटं बोलणारा व्यक्ती शोधण्यात अनेक प्रशिक्षित पोलीस अधिकारीसुद्धा चुकू शकतात हे अनेक संशोधनातून असं सिद्ध झालं आहे. 20 हजारपैकी फक्त 50 व्यक्तींवर ही पद्धत लागू पडल्याचं अनेक संशोधनातून समोर आलं आहे.

मागच्या काही वर्षांमध्ये खोटं बोलणाऱ्याचा खोटेपणा त्याच्या चेहऱ्यावरून, नाकाला हात लावण्यावरून, गालांच्या हालचाली, दबकं हास्य किंवा डोळ्यांतील भावावरून ओळखण्यात येत होता. पण ऑर्मेरॉडच्या पथकाने थोडंसं वेगळं करायचं ठरवलं.

ऑर्मेरॉड सांगतात, "मानवी स्वभावात प्रचंड विविधता आढळून येते ही खरी समस्या आहे. एखादा व्यक्ती खोटं बोलत असताना तुम्ही त्याची युक्ती ओळखू शकता, पण प्रत्येक व्यक्तीच्या बाबतीत अशा प्रकारे ओळखणं कठीण आहे. फसवणूक करणाऱ्याला नेहमीच ओळखता येईल, अशी कोणतीही चिन्ह नाहीत.

"मी घाबरून हसतो, दुसऱ्या व्यक्ती गंभीर होतात, काहीजण डोळ्यांत डोळे घालून पाहू शकतात. काही जण ते टाळतात. सत्य आणि असत्य याचा फरक ओळखू शकणाऱ्या युक्त्या खात्रीशीर नाहीत," ते सांगतात.

असं असलं तरी पूर्वापार चालत आलेल्या संकेतांच्या आधारावरच आपली सुरक्षा अवलंबून आहे. लांब पल्ल्याच्या विमानप्रवासावरून आलेल्या प्रवाशांच्या तपासणीबाबत थोडासा विचार करा.

2012 च्या लंडन ऑलिंपिकवेळी ऑर्मेरॉड यांना ही तपासणी करण्यासाठी सांगितलं होतं. ते सांगतात, त्यावेळी सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी प्रवाशांसमोर फक्त एक प्रश्नावली ठेवली होती. त्यामध्ये हो किंवा नाही अशी उत्तरं देता येतात.

त्यातूनच संशयास्पद हालचाली टिपण्याचं आव्हान अधिकाऱ्यांसमोर असतं. यामध्ये ते काय म्हणतात, ते ऐकून घेण्याची संधी नसते. त्यांची विश्वासार्हता समजून येत नाही. तसंच स्वभावातला बदलसुद्धा टिपता येऊ शकत नाही. खोटेपणा शोधण्यासाठी हे अवघड आहे.

म्हणूनच खोटं बोलणारी व्यक्ती शोधण्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लंडनमधील मानसोपचार तज्ज्ञ तसंच युनिव्हर्सिटी ऑफ ससेक्समधले प्राध्यापक थॉमस ऑर्मेरॉड यांनी आपल्या पथकातील सुरक्षा अधिकाऱ्यांना एक अशक्यप्राय आव्हान दिलं. युरोपातील विविध विमानतळांवर दाखल होणाऱ्या प्रवाशांनी दिलेल्या माहितीच्या आधारे त्यांच्या मुलाखती घेणं, त्यांच्या प्रवासाचं नियोजन याबाबत चौकशी करणं हे काम त्यांना देण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑल इंडिया कौन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशनने (AICTE) ठेवलेल्या या प्रस्तावाला केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने मान्यता दिली आहे.

IIT आणि NIT या स्वायत्त संस्था असल्यामुळे हा निर्णय त्यांना लागू होणार नाही. या निर्णयामुळं देशातील 3,000 इंजिनिअरिंग कॉलेजमधील विद्यार्थ्यांना अधिक अभ्यास करावा लागणार आहे.

धर्माचा वापर कधी राजकारणासाठी केला नाही

सोमनाथ मंदिराच्या वारीनंतर काँग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांच्या धर्मावरून गुरुवारी दिवसभर वाद-विवाद आणि राजकारण झालं.

अखेर या वादात भाष्य करत 'आपण धर्माचं राजकारण करत नाही', असं ते म्हणाल्याचं वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियानं दिलं आहे.

"धर्म ही वैयक्तिक बाब आहे. आम्ही धर्माचा वापर कधी राजकारणासाठी केला नाही," असं राहुल गांधी यांनी गुजरातमधील अमरेली येथील सभेत केले.

"माझी आजी आणि माझं कुटुंब शिवभक्त आहोत. आमचा धर्म कोणता याचं प्रमाणपत्र दाखवण्याच्या आम्हाला गरज नाही," असंही ते पुढे म्हणाले.

सर्वाधिक भ्रष्टाचार महाराष्ट्रात

सलग तिसऱ्या वर्षी महाराष्ट्र राज्यात देशात सर्वाधिक भ्रष्टाचाराच्या गुन्ह्यांची नोंद झाल्याची माहिती नॅशनल क्राइम रेकॉर्ड्स ब्युरोच्या अहवालात समोर आली आहे, असं हिंदुस्तान टाइम्सनं एका वृत्तात म्हटलं आहे.

2016मध्ये महाराष्ट्रात 1,016 भ्रष्टाचारांच्या प्रकरणांची नोंद झाली आहे. देशभरात नोंदवण्यात आलेल्या भ्रष्टाचाराच्या केसेसपैकी 22.9 टक्के केसेस महाराष्ट्रात नोंवण्यात आल्या, असं या डेटामधून समोर आलं आहे.

तसंच उत्तर प्रदेश आणि बिहार यांच्यानंतर देशात सर्वाधिक खून महाराष्ट्रात झाल्याचंही या अहवालातून समोर आलं आहे.

2016 मध्ये महाराष्ट्रात 94,919 लोक बेपत्ता असल्याची नोंद झाली आहे. देशातील मेट्रो शहरांमध्ये झालेल्या गुन्ह्यांमध्ये मुंबईचा दुसरा क्रमांक असल्याचं अहवालात म्हटलं आहे.

'ती ऑटोत बसलीच का?'

सामूहिक बलात्कार पीडितेबद्दल केलेल्या एका वक्तव्यानं अभिनेत्री आणि खासदार किरण खेर वादाच्या भोवऱ्यात सापडल्या आहेत.

"जर तीन पुरुष ऑटो रिक्षात बसलेले दिसत होते तर त्या मुलीनं रिक्षात बसणं टाळायलं हवं होतं," असं खेर यांनी म्हटल्याचं वृत्त NDTVनं दिलं आहे.

आरोपींवर नव्हे तर पिडितेवर बलात्कार टाळण्याची जबाबदारी का ढकलत आहात, असं म्हणून अनेकांनी खेर यांच्या विधानावर टीका केली.

आपण पीडितेला दोष देत नसल्याचं स्पष्टीकरण अखेर खेर यांनी दिलं. "मी हे विधान...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुढील सत्रापासून इंजिनिअरिंगच्या विद्यार्थ्यांना तांत्रिक शिक्षणाव्यतिरिक्त भारताची राज्यघटना, समाजशास्त्र, पर्यावरणशास्त्र आणि संस्कृतीचा अभ्यास करावा लागणार आहे, असं वृत्त हिंदुस्तान टाइम्सनं दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑलिंपिकदरम्यान उत्तर कोरियाचे जनरल आणि इवांका ट्रंप हे शेजारीशेजारी बसले होते. पण त्यांच्यात चर्चा झाली नाही.

दक्षिण कोरियाने म्हटलं होतं की प्याँगचँगमध्ये विंटर ऑलिंपिक्सच्या समारोपाप्रसंगी उत्तर कोरियानं संकेत दिले होते की ते अमेरिकेसोबत चर्चेसाठी तयार आहे.

पण चर्चेसाठी आम्ही कुठल्याही अटी स्वीकारणार नाही, असं उत्तर कोरियाने याआधीच म्हटलं होतं.

"प्याँगयँगच्या संदेशाकडं आमचं लक्ष आहे. ते जर खरंच चर्चा करायला तयार असतील तर अण्वस्त्रमुक्तीच्या दिशेने ही पहिली पावलं असतील," असं अमेरिकेनं म्हटलं आहे.

रविवारी विंटर ऑलिंपिक्स संपण्यापूर्वी अमेरिकेचे प्रतिनिधी दक्षिण कोरियाच्या राष्ट्राध्यक्षांना भेटले तेव्हा अमेरिकेशी बोलण्याची उत्तर कोरियाची इच्छा असल्याची बातमी समोर आली.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची कन्या इवांका यासुद्धा या महोत्सवात उपस्थित होत्या. पण त्यांनी कुणाही उत्तर कोरियनशी बोलणं अपेक्षित नाही. विशेष म्हणजे ऑलिंपिक स्टेडियममध्ये त्या कोरियाचे मुख्य राजदूत जनरल किम याँग-चोल यांच्यापासून काही फूट अंतरावरच बसल्या होत्या.

उत्तर कोरियाचे संदेश

अमेरिकेशी चर्चा करण्यास उत्तर कोरिया 'फार इच्छुक' होता, असं दक्षिण कोरियाचे अध्यक्ष मून जेए-इन यांच्या कार्यालयानं म्हटलं आहे. त्यांनी असंही सांगितलं की एकाच वेळी दोन्ही कोरियन देशांमध्ये चर्चा व्हावी आणि अमेरिकेबरोबरचे उत्तर कोरियाचे संबध सुधारावेत, यावर प्याँगयँगने सहमती दर्शविली होती.

ऑलिंपिक

वाशिंग्टनने लादलेले नवे निर्बंध हे युद्धाची कृती असल्याचं तीव्र निवेदन उत्तर कोरियाने केल्यानंतरच्या काही तासांनीच दक्षिण कोरियाच्या राष्ट्राध्यक्षांनी हे रहस्योद्घाटन केलं.

ऑलिंपिकदरम्यान दोन्ही कोरियांनी दाखवलेल्या सहकार्याबद्दल उत्तर कोरियाच्या विदेश मंत्रालयानं कौतुक केलं. पण त्याच्या "अमेरिकेने मोठ्या प्रमाणावर लादलेल्या नवीन निर्बंधांनी कोरियन द्वीपकल्पाला युद्धाच्या छायेत आणलं आहे," असं म्हटलं होतं.

1950-53च्या युद्धानंतर कोरियन द्वीपकल्पाचं विभाजन झालं आणि तेव्हापासून दोघांमध्ये कधीही शांतता करार होऊ शकलेला नाही.

पण स्योलशी जवळीक वाढवून उत्तर कोरिया दक्षिण कोरिया आणि अमेरिकेच्या वाढत्या संबंधांमध्ये अडथळा निर्माण करत असल्याचं मानलं जात आहे.

पण तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की विंटर ऑलिम्पिक्समधल्या नवीन घडामोडींमुळे या भागातला तणाव थांबणार नाही,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियाशी आपण जी काही चर्चा करू त्यात अण्वस्त्रांचा मुद्दा हा अंतिम असेल, असं अमेरिकेने म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑलिम्पिक पदकविजेती सिमोन बाईल्स.

2016च्या रियो ऑलिम्पिकमध्ये भारताच्या दीपा करमाकरला व्हॉल्ट प्रकारात हरवून सुवर्णपदक जिंकणारी खेळाडू म्हणजे सिमोन बाईल्स. एका भावनिक प्रसिद्धीपत्रकात बाईल्सने "मी नॅसरला माझा आनंद आणि प्रेम चोरू देणार नाही," असं म्हणाली.

लहान मुलांच्या लैंगिक छळवणुकीचे फोटो ठेवल्याप्रकरणी आणि कसरतपटूंची छळवणूक केल्याप्रकरणी नॅसरला 60 वर्षांची कैद झाली."मी या भयानक अनुभवापुरती मर्यादित नाही, मी यापेक्षा खूप काही आहे," असं 20 वर्षीय बाईल्स म्हणाली.

अमेरिकेच्या तीन माजी ऑलिम्पियन्सनी नॅसरवर उपचाराच्या नावाखाली लैंगिक छळ केल्याचे आरोप केले आहेत. बाईल्सबरोबर 2016च्या रियो ऑलिम्पिकमध्ये सांघिक सुवर्णपदक जिंकलेल्या गॅबी डग्लसनेही नॅसरवर आरोप केले आहेत.

महिला जिम्नॅस्टबरोबर लैंगिक गैरवर्तणूक केल्याचं मान्य केलेल्या दोन खटल्यांमध्ये नॅसरला या महिन्यात शिक्षा सुनावली जाईल. 54-वर्षीय नॅसरला डिसेंबरमध्ये त्याच्या काँप्युटरवर लहान मुलांच्या लैंगिक छळवणुकीचे फोटो सापडल्यानंतर त्याला कैदेची शिक्षा सुनावली गेली होती.

बीबीसीने विचारणा केली असता बाईल्सच्या विधानावर प्रतिक्रिया देण्यास नॅसरच्या वकिलांनी नकार दिला.

लॅरी नॅसरवर लैंगिक अत्याचाराचे आरोप आहेत.

एका प्रसिद्धीपत्रकात USA Gymnastics ने म्हटलं "लॅरी नॅसर यानं सिमोन बाईल्स किंवा इतर कोणत्याही खेळाडूबरोबर केलेल्या वर्तणुकीबद्दल आम्ही खेद आणि संताप व्यक्त करतो."

'माझी कहाणी इथेच थांबणार नाही'

ट्विटरवरून एका पोस्टच्या माध्यमातून बाईल्सने नॅसरवर आरोप केले आहेत. रियो ऑलिम्पिक गेम्समध्ये बाईल्सने चार सुवर्ण आणि एक कांस्यपदक मिळवलं होतं.

"नॅसरने छळवणूक केलेल्या अनेक खेळाडूंपैकी मी ही एक होते," असं बाईल्सने #MeToo हॅशटॅग वापरून लिहिलेल्या आपल्या पोस्टमध्ये लिहिलं.

"तुमच्यातले बहुतेक लोक मला एक आनंदी, उत्साही आणि हसती-खेळती मुलगी म्हणून ओळखतात. पण अलीकडे मला खचल्यासारखं वाटतंय. मी त्या आवाजाला जितकं दाबायचा प्रयत्न करते तितका तो मोठा होत जातो. पण मी आता माझी कहाणी सांगायला घाबरणार नाही."

बाईल्सने पुढे लिहिलं आहे, "हे अनुभव पुन्हा जगणं खूप कठीण आहे. 2020च्या टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी होण्याच्या माझ्या ध्येयासाठी मी काम करत असताना ज्या ठिकाणी माझा यापूर्वी छळ झाला होता, तिथेच मला प्रशिक्षणासाठी परत जावं लागेल, या विचाराने माझं थरकाप उडतो."

"मी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑलिम्पिक पदक विजेती जिम्नॅस्ट सिमोन बाईल्सने अमेरिकेच्या जिम्नॅस्टिक्स संघाचे माजी डॉक्टर लॅरी नॅसर यांनी आपल्यासोबत लैंगिक गैरवर्तणूक केल्याचे आरोप केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑलिम्पिक स्पर्धेत उत्तर कोरियाच्या खेळाडूंनी 16 पदकं पटकावली आहेत.

उत्तर कोरियाच्या असंख्य खेळाडूंनी ऑलिम्पिक स्पर्धेत देशाचं प्रतिनिधित्व करताना गौरवास्पद कामगिरी केली आहे. या खेळाडूंच्या माध्यमातून देशातल्या नेत्यांचं उदात्तीकरण केलं जाऊ शकतं.

परंतु पराभव पदरी पडला तर उत्तर कोरियाची जगभर नाचक्की होते. आणि हा पराभव कट्टर प्रतिस्पर्धी असलेल्या जपान, अमेरिका तसंच दक्षिण कोरियाविरुद्ध झाला तर ते आणखी नामुष्की ओढवणारं असतं.

उत्तर कोरियाचा सख्खा शेजारी आणि पारंपरिक प्रतिस्पर्धी असलेल्या दक्षिण कोरियातल्या प्योअनचांगमध्ये हिवाळी ऑलिम्पिक होणार आहे.

दोन्ही देशांतले संबंध ताणलेले असून, कधीही युद्ध भडकू शकतं अशी परिस्थिती आहे. ऑलिम्पिकच्या निमित्तानं या दोन देशातला संघर्ष निवळू शकतो.

अणुबॉम्ब आणि क्षेपणास्त्रांच्या मुद्यावरून उत्तर कोरियाचा अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाशी सातत्यानं संघर्ष सुरू आहे. अपमान आणि धमक्या अशा स्वरुपात दोन्ही देशांदरम्यानचे संबंध तीव्र झाले आहेत.

अशा परिस्थितीत उत्तर कोरियानं दक्षिण कोरियात होणार असलेल्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला तर स्पर्धेतलं प्रदर्शन हा त्यांच्यासाठी राष्ट्रीय प्रतिष्ठेचा मुद्दा असेल. उत्तर कोरियाचे दोन खेळाडू ऑलिम्पिकसाठी पात्र ठरले आहेत.

पदक तालिकेत आघाडीवर

उत्तर कोरियाचा संघ 1964 पासून हिवाळी ऑलिम्पिकमध्ये तर 1972 पासून उन्हाळी ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी होत आहे. पण पदकतालिकेत ते पिछाडीवर नाहीत.

उत्तर कोरियानं ऑलिम्पिक स्पर्धेत एकूण 56 पदकांची कमाई केली आहे. यापैकी 16 सुवर्णपदकं आहेत. सकल उत्पन्न आणि ऑलिम्पिक स्पर्धेतील प्रदर्शन या निकषांनुसार उत्तर कोरिया सातव्या स्थानी आहे.

उत्तर कोरियाच्या खेळाडूंनी बहुतांशी पदकं कुस्ती, वेटलिफ्टिंग, ज्युडो आणि बॉक्सिंग या खेळांमध्ये पटकावली आहेत. विशेष म्हणजे हिवाळी ऑलिम्पिकमध्ये उत्तर कोरियाच्या नावावर केवळ दोन पदकं आहेत.

अपयशाचं प्रक्षेपण नाही

उत्तर कोरियात, क्रीडा स्पर्धांचं प्रक्षेपण नेहमी उशिरानं दाखवलं जातं. पुढील महिन्यात दक्षिण कोरियातल्या प्योअनचांगमध्ये होणार असलेल्या स्पर्धेत खेळाडूंची कामगिरी लौकिकाला साजेशी नसेल तर प्रक्षेपण लांबवण्यात येईल.

2014 मध्ये झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पुरुष फुटबॉलच्या अंतिम फेरीत उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरिया समोरासमोर उभे ठाकले होते.

दक्षिण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरियासाठी प्रतिमा हा कळीचा मुद्दा आहे. परंतु क्रीडा क्षेत्रातील सर्वोच्च स्पर्धा असलेल्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत खेळणं यक्षप्रश्न असतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑलिम्पिकसंबंधीच्या महत्त्वाच्या बैठकांना महिला प्रतिनिधी उपस्थित राहू शकतात. मात्र, त्यांनी बैठकीत अवाक्षरही काढायचं नाही, असं यात म्हटलं आहे.

लिबरल डेमोक्रेटिक पक्ष (LDP) जपानमध्ये सत्तेत आहे. ऑलिम्पिकसंबंधीच्या महत्त्वाच्या बैठकांना केवळ पाच महिला लोकप्रतिनिधी उपस्थित राहू शकतात. शिवाय, या बैठकीत त्यांनी एकही शब्द बोलायचा नाही. केवळ ऐकायचं. त्यांना काही बोलायचंच असेल तर ते बैठक झाल्यानंतर लेखी स्वरुपात सादर करायचं, असा प्रस्ताव या पक्षाने मांडला आहे.

काही दिवसांपूर्वी टोकियो ऑलिम्पिक आयोजन समितीची एक बैठक झाली होती. या बैठकीत समितीचे प्रमुख योशिरो मोरी (83) यांनी स्त्रिया खूप बोलतात, असं वक्तव्य केलं आणि त्यावरून जपानमध्ये बराच वाद पेटला होता.

बैठकांमध्ये महिला लोकप्रतिनिधींच्या वाढत्या संख्येविषयी बोलताना मोरी म्हणाले होते, "असं वाटतं जणू महिलांना आपलं बोलणं पूर्ण करता येत नाही. त्यामुळे त्यांना बोलण्यासाठी वेळ ठरवून दिली जावी."

त्यांच्या या वक्तव्यावरून चौफेर टीका झाल्यानंतर गेल्या शुक्रवारी त्यांनी आपण 'अनुचित शेरा' दिल्याचं म्हणत राजीनामा दिला.

यानंतर मंगळवारी सत्ताधारी एलडीपीचे सरचिटणीस तोशिहिरो निकाई (82) यांनी पत्रकार परिषद घेत पक्षाने सादर केलेल्या प्रस्तावाची माहिती दिली.

यावेळी रॉयटर्सशी बोलताना पक्षाने स्थापन केलेल्या बोर्डात पुरूषांचं वर्चस्व असल्यावरून जी टीका होतेय, त्याची आपल्याला जाणीव असल्याचं म्हणत निर्णय प्रक्रियेत महिलांनी 'लक्ष देणे' (फक्त बघणे, बोलणे नव्हे) महत्त्वाचं असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "काय चर्चा सुरू आहे, हे स्त्रियांनाही माहिती असायला हवं. त्यामुळे त्यांनी बैठकीत हजर राहणं पुरेसं आहे."

जपानमधल्या प्रसार माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, बोर्डाच्या बैठकांना पाच महिला लोकप्रतिनिधींना उपस्थित राहण्याची परवानगी असेल. पण, बोलण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, असं या प्रस्तावात म्हटलं आहे.

जपानमधला स्त्री-पुरूष भेद

बीबीसी न्यूजच्या प्रतिनिधी मारिको ओई यांचं विश्लेषण

एक जपानी स्त्री म्हणून इथल्या कॅज्युअल सेक्सिझमची आता मला सवय झाली आहे. बिझनेस मिटिंग्जमध्ये, कामाच्या ठिकाणी किंवा घरगुती कार्यक्रमांमध्येही याची प्रचिती येते. अशा प्रसंगी बहुतांशवेळा आम्ही स्त्रिया हसतो आणि असं दाखवतो जणू आम्ही काही ऐकलंच नाही.

आणि म्हणूनच मोरी यांनी केलेल्या वक्तव्याचं मला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑलिम्पिक यंदा जपानची राजधानी टोकियोमध्ये पार पडणार आहे. मात्र, काही दिवसांपूर्वीच स्त्रियांप्रती भेदभाव करणारी टीका केल्यामुळे टोकियो ऑलिम्पिक प्रमुखांना राजीनामा द्यावा लागला होता आणि आता जपानच्या सत्ताधारी पक्षांनी स्त्रियांसाठी एक अजब प्रस्ताव मांडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्कर पुरस्कार विजेते ऑलिव्हिया कोलमन, मेहेरशाला अली आणि रेजिना किंग

10 नॉमिनेशनसह रोमा आणि द फेव्हरिट सर्वोत्तम चित्रपटाच्या स्पर्धेत आघाडीवर होते. पण द ग्रीन बुकने या दोन्ही सिनेमांना मागे टाकत सर्वोत्तम सिनेमाचा पुरस्कार मिळवला. 'स्टार इज बॉर्न' आणि 'व्हाईस' या सिनेमांना प्रत्येकी 8 नॉमिनेशन मिळाले होते. बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडीला 4 ऑस्कर पुरस्कार मिळाले. तर ब्लॅक पॅँथर आणि ग्रीन बुक यांना प्रत्येकी 3 पुरस्कार मिळाले.

रोमा या सिनेमासाठी दिग्दर्शक अलफोन्सा क्युरॉन यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला. तर बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडीतील भूमिकेसाठी रामी मलेक याला सर्वोत्तम अभिनेत्याचा तर ऑलिव्हिया कोलमन हिला द फेव्हरिट या सिनेमासाठी सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

अल्फोन्सो क्युरॉन यांना सर्वोत्तम दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला

विविध 24 प्रकारांत ऑस्कर पुरस्कार दिले जाणार आहेत. सहकलाकार, मेकअप आणि हेअर स्टायलिंग, डॉक्युमेंट्री, वेशभूषा, संकलन, प्रॉडक्शन डिझाईन, सिनेमॅटोग्राफी, साउड एडिटिंग, साऊड मिक्सिंग, परदेशी भाषेतील सर्वोत्तम सिनेमा, महिला सहकलाकार, अॅनिमेटेड फिल्म, लाईव्ह अॅक्शन शॉर्ट, अॅनिमेटेड शॉर्ट, डॉक्युमेंट्री शॉर्ट, व्हिज्युअल इफेक्ट, ओरिजनल स्क्रीनप्ले, अडॅप्टेड स्कीनप्ले, ओरिजन स्कोअर, गीत, सर्वोत्तम अभिनेता, सर्वोत्तम अभिनेत्री, सर्वोत्तम दिग्दर्शक, सर्वोत्तम सिनेमा या प्रकारात ऑस्कर पुरस्कार दिले जातील.

यंदाचा ऑस्कर सोहळा विविध वादांनी चर्चेत आहेत. सुरुवातीला काही प्रकारांतील पुरस्कार वगळण्यात आले होते, तर काही नवीन पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली होती. तसेच वेळ वाचवण्यासाठी अॅडब्रेकमध्ये काही पुरस्कारांची घोषणा होणार होती. पण यातील बरेच बदल नंतर मागे घेण्यात आले. यंदाचा सर्वांत मोठा बदल म्हणजे सूत्रसंचालकाशिवाय पुरस्कारांचं वितरण होणार आहे.

पुरस्कार असे :

1. सर्वोत्तम सिनेमॅटोग्राफी -  अल्फोन्सो क्युरॉन , (सिनेमा - रोमा)

ऑलिव्हिया हिला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला

2. हानाह बिच्लर (प्रॉडक्शन डिझाईन ), जे हार्ट (सेट डेकोरेशन) - सिनेमा ब्लॅक पँथर

3.  एलिझाबेथ चाई वासरहेलि, जिम्मी चिन, इव्हान हेज आणि शॅनॉन डिल्ली  (डॉक्युमेंट्री, फ्री सोलो)

4. साऊंड एडिटिंग - जॉन वॉरहस्ट, निना हार्टस्टोन  (बोहेमिअन ऱ्हाप्सोडी)

5. साऊंड मिक्सिंग - पॉल मेसी, टिम कॅव्हागिन, जॉन कसाली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

91वा ऑस्कर पुरस्कार सोहळा लॉस एंजेलिस इथल्या डॉल्बी थिएटरमध्ये आज झाला. 'रोमा' आणि 'द फेव्हरिट' हे दोन चित्रपटांना मागे टाकत द ग्रीन बुक या चित्रपटाने सर्वोत्तम सिनेमाचा पुरस्कार मिळवला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रियात महिलांना नकाब परिधान करण्यावर बंदी घालणारा कायदा लागू करण्यात आला आहे.

नकाब बंदी घालणारा कायदा रविवारी ऑस्ट्रियाच्या संसदेत मंजूर झाला आहे.

तिथल्या सरकारनं सामाजिक मूल्यांचा हवाला देत स्पष्ट केलं की, नव्या कायद्यानुसार महिलांना त्यांचा चेहरा कोणत्याही परिस्थितीत झाकता येणार नाही.

या महिना अखेरीस ऑस्ट्रियात निवडणुका होणार आहेत. या निवडणुकांना डोळ्या समोर ठेऊन हा कायदा मंजूर केल्याचं बोललं जात आहे.

हा कायदा मंजूर झाल्यानं याचा फायदा निवडणुकीत उजव्या विचारसरणीच्या फ्रीडम पार्टीला होईल अशीही चर्चा आहे.

मुस्लीम समजानं मात्र या कायद्याला विरोध केला आहे.

मुस्लीमांकडून कायद्याची निंदा

मात्र, ऑस्ट्रियातील मुस्लीम समाजानं या कायद्याची निंदा केली आहे. इथल्या मुस्लीमांमधील एक छोटासा गटच पूर्ण चेहरा झाकणारा नकाब परिधान करतो.

त्यांच्यावर या कायद्यामुळे अन्याय होईल अशी त्यांची धारणा झाली आहे.

या कायद्यामुळे केवळ मुसलमानानांच नव्हे तर मेडिकल फेस मास्क लावणारे, जोकर सारखा मेकअप करणारे अशा सर्वांनाच बंदीचा सामना करावा लागणार आहे.

एका अहवालानुसार, ऑस्ट्रियात फक्त १५० महिलाच पूर्ण चेहरा झाकणारा नकाब परिधान करतात.

नकाब

युरोपात ठिकठिकाणी बंदी

परंतु, या कायद्यामुळे ऑस्ट्रियाच्या पर्यटन विभागासमोर मोठी समस्याच उद्भवली आहे.

कारण यामुळे आखाती देशातील महिला पर्यटकांच्या संख्येत घट होण्याची चिंता पर्यटन विभागाला वाटते आहे.

फ्रान्स आणि बेल्जियमनं २०११ मध्ये बुरखा परिधान करण्यावर बंदी घातली होती. तसंच आता नेदरलँडच्या संसदेतही अशीच पावलं उचलली जात आहे.

जर्मनीच्या चॅन्सेलर अँगेला मर्केल या सुद्धा पूर्ण चेहरा झाकणाऱ्या नकाबवर बंदी घालण्यासाठी आग्रही आहेत. कायद्याच्या कक्षेत राहून नकाबवर बंदी घालावी असं त्यांचं मत आहे.

मात्र ब्रिटनमध्ये नकाब किंवा बुरख्यावर कोणतीही बंदी अद्याप घालण्यात आलेली नाही.

बुरखा

नकाब आणि बुरख्यात फरक

नकाब परिधान केल्यावर डोळे आणि त्यांच्या आजू-बाजूचा चेहरा दिसतो. पण यावर जाळीदार स्कार्फ देखील घालता येतो.

बुरखा हा संपू्र्ण पोशाख असून त्यात शरिरातला कोणताही भाग दिसत नाही. बुरख्यात चेहरा पूर्णतः झाकलेल्या अवस्थेत असतो.

यात डोळ्यांपुढे एक हलकासा पातळ पडदा असतो ज्यातून समोरचे सगळे दिसू शकतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रियात महिलांना सार्वजनिक ठिकाणी पूर्णतः चेहरा झाकणारा नकाब परिधान करणं आता अशक्य ठरणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियन ओपनचा विजेता रॉजर फेडरर

कुंचल्याने कॅनव्हासवर चित्र रेखाटावं त्या तरलतेने कोर्टरूपी कॅनव्हासवर टेनिसची मैफल सजवणारी फेडररची शैली वेगळी ठरतो. विक्रमांची शिखरं गाठतानाही फेडररने जपलेली नम्रता केवळ युवा टेनिस पिढीसाठी नव्हे तर सर्वसामान्यांसाठीही प्रेरणादायी ठरते. यंदाच्या वर्षात फेडररने वयाच्या पस्तिशीतही ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेचं जेतेपद पटकावलं होतं. त्या क्षणी आणि जेतेपदाचा करंडक स्वीकारताना फेडररला अश्रू अनावर झाले होते. खेळताना दणकट बुरुजासारखा कणखरपणा दाखवणारा फेडरर जिंकल्यानंतर एवढा भावुक का होतो?

अश्रूंना वाट मोकळी करून देत जेतेपद साजरं करणाऱ्या रॉजर फेडररने साचेबद्ध प्रतिमांना छेद दिला आहे.

हे दृश्य आहे ऑस्ट्रेलियाच्या मेलबर्नमधल्या 'रॉड लेव्हर एरिना'मधलं. एका दिग्गज टेनिसपटूच्या नावानं प्रसिद्ध हे स्टेडियम रविवारी खच्चून भरलेलं. रात्री दिसणारं तांबूस आकाश आणि फ्लडलाईट्सचा पिवळसर प्रकाश यांचं मिश्रण होऊन वेगळाच रंग आसमंतात विखुरलेला. आणि या आसमंताखाली पाचव्या सेटपर्यंत गेलेली टेनिसची मैफल जिंकून रॉजर फेडरर समाधानाने भरून पावलेला.

दुसरीकडे सहा-फूट-सात इंचीपेक्षाही अधिक उंची लाभलेल्या मारिन चिलीचच्या देहबोलीत उपविजेतं झाल्याची खंत पसरून राहिलेली.

फेडररला टिपण्यासाठी टेलिव्हिजन चॅनेलचे कॅमेरे आणि फोटोग्राफर्सच्या कॅमेऱ्याचा क्लिकक्लिकाट जोशात आलेला. जेतेपदाचा चषक देण्याची औपचारिकता झाल्यावर फेडररचं भाषण सुरू होतं. दाटून आलेला आवंढा, लालबुंद झालेलं मोठं नाक आणि पापण्यांआड अनावर होऊ पाहणारा अश्रूंचा बांध थोपवून धरत फेडरर बोलतो.

विसावं ग्रँड स्लॅम नावाचं आव्हान किती खडतर होतं हे त्याच्या गदगदलेल्या अवस्थेतून स्पष्टपणे दिसतं. आपल्या टीमचे, कुटुंबीयांचे आभार मानताना अश्रू त्याच्याही नकळत ओघळू लागतात. त्या चंदेरी चषकाला जवळ घेऊन तो एखाद्या लहान मुलासारखा हमसून रडतो.

जेतेपद हे कौशल्य, चिकाटी, फिटनेस यांची हुकूमत सिद्ध करणारं असतं. पण फेडरर अपवाद आहे. फेडररच्या जिंकण्यात मुक्त झाल्याची भावना असते. 'ध्येयाप्रती सर्वोत्तम कौशल्य दिलं, जेतेपदासह ते साध्य केलं. रिता आलेलो- भरून जातोय, पण पुढचं जिंकण्यासाठी मला मोकळं होऊ द्या' अशी साद ते अश्रू घालतात.

सार्वजनिक ठिकाणी डोळ्यातले अश्रू वाहू देणं पुरुष मंडळींकरता बहुतांशवेळा अडचणीत आणणारं असतं. फेडररने या अश्रूंमागची मानसिकता बदलवण्यात मोलाचा वाटा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राफेल नदालचा पराभव करून रॉजर फेडररने पुन्हा एकदा विम्बलडनची अंतिम फेरी गाठली आहे. तब्बल वीस ग्रँड स्लॅम जेतेपदांचा मानकरी असणाऱ्या फेडररचे चाहते जगभर पसरले आहेत. त्यानिमित्ताने फेडररच्या व्यक्तिमत्वाचा घेतलेला आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियन गोएन्ना

एका वृद्ध जोडप्यावर घोरपडीनं (गोएन्ना) हल्ला केला आहे. या घोरपडीपासून आपल्या कुत्र्याला वाचवण्याचा ते प्रयत्न करत असताना ही घटना घडली, असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.

भारतात ज्या घोरपडी आढळतात त्याच वंशाच्या पण भिन्न प्रजातीच्या घोरपडी ऑस्ट्रेलियात आढळतात. भारताला घोरपडींना बेंगॉल मॉनिटर लिझार्ड असं म्हणतात तर ऑस्ट्रेलियातील गोएन्नांना ऑस्ट्रेलियन मॉनिटर म्हणतात. या घोरपडी भारतात आढळणाऱ्या घोरपडींच्या तुलनेत महाकाय असतात.

Queenslandमधील या हल्ल्यात 70 वर्षं वयाच्या आजोबांना गंभीर दुखापत झाली आहे. त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे.

60 वर्षांच्या आजींच्या पायाला दुखापत झाली असून त्यांनाही दवाखान्यात भरती करण्यात आलं आहे.

या हल्ल्यात जोडप्याच्या कुत्र्याला Jack Russellला गंभीर दुखापत झाली आहे.

गोएन्नाची लांबी 2 मीटरपर्यंत असू शकते. असं असलं तरी गोएन्नाच्या बहुतेक प्रजातींची लांबी 1 मीटरच्या आत असते. गोएन्ना क्वचितच माणसांवर हल्ले करतात.

हा एक भयंकर आणि विचित्र हल्ला होता, असं या घटनेचं वर्णन बचाव पथकाच्या टीमनं केलं आहे.

"या माणसाच्या उजव्या हाताला गंभीर दुखापत झाली आहे आणि त्याच्या उजव्या पायाचं हाड मोडल्याची शक्यता आहे. त्याच्या पायाच्या जखमेवरून गंभीर रक्तस्त्राव झाला आहे. त्याला खूप वेदना होत होत्या," असं रुग्णवाहिकेच्या कर्मचाऱ्यानं ABC न्यूजला सांगितलं.

"कधीकधी गोएन्ना उग्र रूप धारण करतात. हे त्या जोडप्याचं नशीब की, त्यांना अत्यंत गंभीर दुखापत झाली नाही," दुसऱ्या एका कर्मचाऱ्यानं ABC न्यूला सांगितलं.

पण, हे काही नियमितपणे आढळत नाही, असं ते पुढे म्हणाले.

सुरुवातीला हा कुत्रा मरण पावला, असं म्हटलं जात होतं. पण नंतर ABC न्यूजनं सांगितलं की, कुत्रा हल्ल्यातून बचावला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्या आवडत्या कुत्र्याला वाचवण्यासाठी ऑस्ट्रेलियातल्या वृद्ध जोडप्याने आपला जीव धोक्यात घातला. एका महाकाय घोरपडीच्या तावडीतून आपल्या कुत्र्याला त्यांनी सोडवलं. घोरपडीशी झालेल्या झटापटीत आजी-आजोबा जखमी झाले आहेत असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियन नागरिक आता भारतातून त्यांच्या देशात परतू शकत नाहीत.

ऑस्ट्रेलियाच्या आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलंय, "भारतातून कोव्हिड 19चा संसर्ग घेऊन आलेल्या आणि सध्या क्वारंटाईन असणाऱ्या लोकांचं प्रमाण पाहता हा निर्णय घेण्यात आला आहे."

भारतातून येणाऱ्या सगळ्या विमानांवर ऑस्ट्रेलियाने या आठवड्याच्या सुरुवातीला बंदी घातली. जवळपास 9 हजार ऑस्ट्रेलियन नागरिक भारतात राहतात. यापैकी 600 जण Vulnerable म्हणजे असुरक्षित असल्याचं म्हटलं गेलंय.

स्वतःच्याच देशात परतणं ठरणार गुन्हा

स्वत:च्याच देशात परतणं गुन्हा ठरवण्यात येण्याचं इतिहासात पहिल्यांदाच घडत असल्याचं ऑस्ट्रेलियन माध्यमांनी म्हटलंय.

भारतातून परतणाऱ्यांपासून जितका धोका आहे, त्याच्या तुलनेत हे पाऊल बरंच मोठं असल्याचं एका डॉक्टरांनी ABC न्यूजशी बोलताना सांगितलं.

जनरल फिजीशियन आणि आरोग्य विषयक घडामोडींवर भाष्य करणारे डॉ. व्योम शार्मर म्हणतात, "आमच्या कुटुंबीयांचा भारतात जीव जातोय. त्यांना तिथून सोडवण्याची कोणतीही संधी आम्हाला न देणं हे संकटकाळात त्यांना वाऱ्यावर सोडण्यासारखं आहे."

ऑस्ट्रेलियामध्ये दाखल होण्याच्या 14 दिवस आधी भारतात असणारी व्यक्ती सोमवार (3 मे) पासून ऑस्ट्रेलियात दाखल होऊ शकणार नाही.

या नियमांचं उल्लंघन करणाऱ्यांना पाच वर्षांचा तुरुंगवास किंवा 66,000 ऑस्ट्रेलियन डॉलर्सचा दंड किंवा दोन्ही ठोठावलं जाण्याची शक्यता आहे.

ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री काय म्हणाले?

सरकारने विचारपूर्वक हा निर्णय घेतल्याचं ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट यांनी म्हटलंय.

ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट

ते म्हणाले, "ऑस्ट्रेलियातलं सार्वजनिक आरोग्य आणि क्वारंटाईन यंत्रणांसाठी हे गरजेचं आहे आणि कोव्हिड 19ची लागण झालेल्या क्वारंटाईन संस्थांमधल्या रुग्णांची संख्या कमी करणं आमचं उद्दिष्टं आहे. भारतातील नागरिक आणि भारतीय - ऑस्ट्रेलियन समाजाच्या आम्ही सोबत आहोत."

भारतात एकीकडे कोरोनाच्या संसर्गाची संख्या वाढतेय तर दुसरीकडे ऑस्ट्रेलियामध्ये सध्या साथ जवळपास संपुष्टात आली आहे.

इतर देशांच्या तुलनेत इथे मृत्यूही कमी झाले आहेत. लॉकडाऊनच्या कडक नियमांमुळे अनेक ऑस्ट्रेलियन नागरिक परदेशातच अडकले आहेत.

हा हक्कांचा प्रश्न- फ्रांन्सिस माओ, बीबीसी न्यूज सिडनी यांचं विश्लेषण

प्रत्येक ऑस्ट्रेलियन पासपोर्टच्या कव्हरच्या आतल्या बाजूला काही वाक्यं कोरलेली असतात. यामध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेदरम्यान भारतात असणाऱ्या ऑस्ट्रेलियन नागरिकांना त्यांच्याच देशात परतल्यास 5 वर्षं तुरुंगवास किंवा दंड ठोठावला जाऊ शकतो. भारतातून ऑस्ट्रेलियात जाणं काही काळापुरतं बेकायदेशीर असल्याचं ऑस्ट्रेलियन सरकारने जाहीर केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलिया, मलेशिया, नेपाळ, सेनेगल यांसारख्या देशातून तो गॅंग चालवत होता. मुंबईतील बिल्डर्स, बॉलीवूड स्टार्स, दिग्दर्शक यांच्यावर त्याची दहशत होती. मुंबई पोलिसांसह देशभरातील तपास यंत्रणांना चकवण्यात तो यशस्वी ठरत होता.

भारताकडून देण्यात आलेल्या सबळ पुराव्यानंतर, पश्चिम अफ्रिकेतील सेनेगलमध्ये गॅंगस्टर रवी पुजारीला अटक करण्यात आली.

मुंबईचा हा 'मोस्ट वॉन्टेड' गॅंगस्टर आता मुंबई क्राइमब्रांचच्या कोठडीत आहे. रवी पुजारीवर 78 गुन्हे दाखल आहेत.

रवी पुजारीचं प्रत्यर्पण

कर्नाटक पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, सेनेगल सरकारने जानेवारी 2019 मध्ये रवी पुजारीला अटक केली होती.

"पोलीस सांगतायत, तो गॅंगस्टर मी नाही," असं रवी पुजारीने कोर्टाला पटवून देण्याचा प्रयत्न केला. पण, कोर्टाने रवी पुजारीला भारतात प्रत्यार्पित करण्याचा आदेश दिला.

डॉन रवी पुजारीला पश्चिम आफ्रिकेतील सेनेगलमध्ये अटक (20 फेब्रुवारी)

गेल्या वर्षी फेब्रुवारी महिन्यात रवी पुजारीला सेनेगलमधून कर्नाटक पोलिसांनी ताब्यात घेतलं.

रवी पुजारीच्या अटकेचा पहिला ब्रेक-थ्रू?

अंडरवर्ल्डचा 'मोस्ट वॉन्टेड' गॅंगस्टर रवी पुजारी पश्चिम अफ्रिकेतील सेनेगलमध्ये असल्याची माहिती पहिल्यांदा 2018 साली कर्नाटक पोलिसांना मिळाली.

रवी पुजारी ओळख बदलून 'अॅन्टोनी फर्नाडिस' नावाने सेनेगलची राजधानी 'डाकार' मध्ये लपला असल्याची माहिती होती. कर्नाटक पोलिसांच्या माहितीनुसार, पश्चिम अफ्रिकेच्या देशांमध्ये 'नमस्ते इंडिया' नावाने रेस्टॉरंटची चेन तो चालवत होता.

रवी पुजारीच्या हॉटेल चेनकडून दांडियाचा कार्यक्रम ठेवल्याची माहिती पोलिसांना मिळाली. हा 'अॅन्टनी फर्नांडिस' ची गॅंगस्टर रवी पुजारी म्हणून खरी ओळख पटवण्यासाठी मिळालेला पहिला ब्रेक-थ्रू होता.

त्यानंतर पोलिसांना रवी पुजारी क्रिकेट मॅच पहात असतानाचा फोटो मिळाला. सेनेगलचा 'अॅन्टनी फर्नांडिस' हाच गॅंगस्टर रवी पुजारी असल्याची पोलिसांना खात्री पटली.

2009 साली खार पश्चिम येथील व्हाइट पिकॉक बुटिकवर गोळीबार झाला होता. हा गोळीबार रवी पुजारी टोळीकडून झाला असावा असे सांगण्यात येते

मार्च 2019 मध्ये भारताकडून सेनेगल सरकारला रवी पुजारीच्या प्रत्यर्पणाबद्दल विनंती करण्यात आली.

कोण आहे रवी पुजारी?

रवी पुजारीचा जन्म कर्नाटकातील उडपी जिल्ह्यातील मालपे गावात झाला. लहानपणीच तो कर्नाटकातून मुंबईला आला.

मुंबई क्राइम ब्रँचचे अधिकारी नाव न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेली 25 वर्षं तो मुंबई पोलिसांच्या 'मोस्ट वॉन्टेड' लिस्टमध्ये होता. त्याला पकडण्याचे अनेक प्रयत्न करण्यात आले. पण, तो हाती लागत नव्हता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियाच्या एका वृत्तपत्राने हीच बातमी पुनःप्रकाशित केली. या बातमीचा सारांश होता, "अहंकार, अति-राष्ट्रवाद आणि प्रशासनाची अकार्यक्षमता यांच्यामुळे भारताचं संकट अधिक मोठं झालं. लोकप्रिय पंतप्रधानांचा आधार असलेल्या लोकांचा श्वास गुदमरला जात आहे."

ऑस्ट्रेलियातील भारतीय दूतावासाने या लेखावर आक्षेप नोंदवला आहे.

भविष्यात अशाप्रकारे निराधार बातम्या प्रकाशित करू नये, असं दूतावासानं म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या प्रतिमेला भारतातील कोव्हिड संकटाने मोठा दणका दिला, हे वास्तव आहे.

जगभरातील माध्यम आणि समाजमाध्यमांमध्ये भारतातील दुसऱ्या कोव्हिड लाटेची जोरदार चर्चा आहे.

बेड, ऑक्सिजन आणि उपचारांअभावी रुग्ण जीवाच्या आकांताने तळमळत आहेत. तर त्यांचे नातेवाईक या गोष्टींची सोय करण्यासाठी आकाश-पाताळ एक करत फिरताना दिसत आहेत.

मृतांवर सामूहिक अंत्यविधी केले जात आहेत. इतकंच नव्हे तर स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कारासाठी जागा न उरल्याने पार्किंग म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या मोकळ्या जागांचा वापर मृतदेह जाळण्यासाठी केला जात आहे.

मोदी यांनी स्वतःची प्रतिमा जगभरात सक्षम प्रशासक म्हणून पुढे आणली होती. पण सध्या भारतात कोरोना रुग्णांच्या संख्येत विक्रमी वाढ होत असून या संकटासाठी जगभरातून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनाच जबाबदार धरलं जात आहे.

प्रतिमेला धक्का

राज्यशास्त्र विषयाचे तज्ज्ञ मिलन वैष्णव सांगतात, "आता अनेक जण मोदींच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत. संकटादरम्यान सरकार कमी पडलं, इतकंच नव्हे तर परिस्थिती आणखी बिकट करण्यात त्यांनी हातभार लावला."

अशा परिस्थितीत अडकलेले नरेंद्र मोदी हे काही एकमेव नेते नाहीत. पण त्यांचं अपयश स्पष्टपणे दिसून येतं, ही वस्तुस्थिती आहे.

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष जाइर बोल्सोनारो यांच्याप्रमाणे त्यांनी कोरोना संकटाकडे सुरुवातीला दुर्लक्ष केलं नव्हतं. पण तरीही आज जी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, ती टाळण्यात त्यांना अपयश आलं.

नरेंद्र मोदी यांनी कोव्हिड संकटाच्या काळात हिंदू धर्मियांच्या कुंभमेळ्याला परवानगी दिली. पश्चिम बंगालमध्ये महिनाभर चाललेल्या निवडणूक प्रक्रियेचं समर्थन केलं. या निवडणुकीत मास्क न घालता त्यांनी प्रचार केला. मोठ्या प्रमाणावर प्रचारसभा घेतल्या.

भारतातील हे चित्र धक्कादायक होतं, जगभरात लॉकडाऊन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटनच्या संडे टाईम्स वृत्तपत्रात नुकतीच एक बातमी प्रसिद्ध करण्यात आली होती. या बातमीचा मथळा होता, "मोदींनी भारताला लॉकडाऊन आणि कोव्हिड संकटाच्या खाईत लोटलं."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय विज्ञान संस्थेने केलेल्या एका अभ्यासात कोरोना व्हायरस वाटलं होतं त्यापेक्षा कितीतरी अधिक काळ वातावरणात जगू शकतो अशाप्रकारचे निष्कर्ष समोर आलेत. पण हे निष्कर्ष काढण्यासाठी जे प्रयोग केले ते पूर्णपणे अंधारात केले.

सूर्यप्रकाशात असणारे यूव्ही किरण व्हायरसला मारून टाकतात हे याआधी सिद्ध झालेलं आहे. संसर्गित व्यक्ती खोकली, शिंकली किंवा बोलली तर जे ड्रॉपलेट्स बाहेर पडतात, ते निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात गेले तर त्यांना कोव्हिड-19 चा संसर्ग होतो हे सिद्ध झालेलं आहे.

हवेतल्या कणांमुळे एखाद्याला संसर्ग होण्याची शक्यता आहे हेही सिद्ध झालेलं आहे. एखाद्या पृष्ठभागावर कोरोना व्हायरस आहे आणि त्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला कोव्हिड -19 चा संसर्ग होऊ शकतो की नाही याबाबत संशोधकांमध्ये मतमतांतरं आहेत. पण पृष्ठभागावर हा विषाणू असला तरी त्या पृष्ठभागाला हात लागल्यानंतर संसर्ग झाल्याची उदाहरणं आहेत.

नवा अभ्यास काय सांगतो?

प्रयोगशाळेत आधी झालेल्या चाचण्यांमध्ये हे सिद्ध झालंय की कोव्हिड-19 चा विषाणू दोन ते तीन दिवस नोटा आणि काच अशा पृष्ठभागांवर जिवंत राहू शकतो. तर साधारण सहा दिवसांपर्यंत प्लॅस्टीक आणि स्टेनलेस स्टीलवर जिवंत राहू शकतो. अर्थात वेगवेगळ्या चाचण्याचे निष्कर्ष वेगळे आहेत.

पण ऑस्ट्रेलियन संस्था CSIRO च्या चाचणीत असं आढळून आलंय की कोरोना व्हायरस 'अत्यंत मजबूत' आहे. आसपासचं वातावरण साधारण 20 अंश सेल्सिअस असेल आणि खोलीत सतत अंधार असेल तर हा व्हायरस गुळगुळीत पृष्ठभाग जसं की मोबाईल फोनची स्क्रीनची काच, नोटा किंवा प्लॅस्टिकवर 28 दिवस तग धरून राहू शकतो.

याच तुलनेन फ्लूचा व्हायरस अशाच परिस्थितीत 17 दिवस तग धरून राहू शकतो. व्हायरोलॉजी जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या अभ्यासात असंही म्हटलंय की कोव्हिड-19 चा विषाणू गरम वातावरणापेक्षा थंड वातावरणात जास्त काळ जिवंत राहू शकतो. अभ्यासातून समोर आलंय की 40 अशं सेल्सियसच्या वर तापमान गेल्यानंतर काही पृष्ठभागांवर असलेला व्हायसर 24 तासांच्या आत निष्क्रिय झाला.

मतभेद कशावरून?

कार्डिफ युनिवर्सिटीच्या साधी सर्दी अभ्यास केंद्राचे माजी संचालक प्रा रॉन एक्लेस यांनी या अभ्यासावर टीका केली आहे.

ते म्हणतात, "हा विषाणू 28 दिवसांपेक्षा जास्त काळ पृष्ठभागांवर तग धरून राहू शकतो असं म्हणणं म्हणजे लोकांमध्ये अनाठायी भीती पसरवण्यासारखं आहे. जेव्हा संसर्गित व्यक्ती खोकते,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हीड -19 ला कारणीभूत असणारा कोरोना व्हायरस नोटा, मोबाईल फोनच्या स्क्रीन्स आणि स्टेनलेस स्टीलच्या वस्तूंवर तब्बल 28 दिवस जिवंत राहू शकतो असं एका अभ्यासात समोर आलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ऑस्ट्रेलियाच्या संघानं पहिल्या डावात 195 धावा केल्या होत्या.

रहाणेचं शतक

आव्हानात्मक खेळपट्टी, दर्जेदार बॉलिंग यांचा मुकाबला करत शैलीदार फलंदाजी कशी करावी याचा वस्तुपाठ देत अजिंक्य रहाणेने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध शतकी खेळी साकारली.

पहिल्या कसोटीत 36 धावांत उडालेला खुर्दा तसंच कर्णधार विराट कोहली आणि मोहम्मद शमीची अनुपस्थिती यामुळे अजिंक्यवर कर्णधारपद आणि फलंदाजी अशी दुहेरी जबाबदारी होती. मेलबर्न क्रिकेट ग्राऊंडच्या भव्य मैदानावर तंत्रशुद्धतेचा प्रत्यय देत अजिंक्यने कसोटी कारकीर्दीतील बारावं, तर ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या दुसऱ्या शतकाची नोंद केली.

कसोटी कर्णधार म्हणून अजिंक्यचं हे पहिलंच शतक आहे. पॅट कमिन्सच्या बॉलवर खणखणीत चौकार लगावत रहाणेने शतकाला गवसणी घातली.

मेलबर्न कसोटीत, भारतीय संघाने ऑस्ट्रेलियाला 195 धावांत गुंडाळलं होतं. 1 बाद 36 वरून पुढे खेळणाऱ्या भारतीय संघाने शुभमन गिल, भरवशाचा चेतेश्वर पुजारा, हनुमा विहारी यांना झटपट गमावलं मात्र अजिंक्यने नेहमीच्या शांतपणे खेळ करत डाव सावरला.

चांगल्या चेंडूंना सन्मान देत तर वाईट चेंडूंचा समाचार घेत अजिंक्यने भारतीय संघाला सुस्थितीत नेलं.

आधीच्या सामन्यामुळे दडपण

आधीच्या कसोटीत 36 धावांत खुर्दा उडाल्याने भारतीय फलंदाजांवर दडपण होतं. मात्र या दडपणाने कोशात न जाता अजिंक्यने सुरेख पदलालित्यासह मोलाचं शतक साकारलं.

बॉर्डर गावस्कर करंडक मालिकेतल्या पहिल्या कसोटीत 36 रन्समध्ये खुर्दा. टीम इंडियासाठी नीचांकी धावसंख्या. अवघ्या तासाभरात भारताच्या महारथींनी गाशा गुंडाळला आणि बघता बघता कसोटी गमावली. कोणाला काही कळायच्या आत नामुष्कीकारक पराभवाची नोंद झाली होती.

ज्या कसोटीचं पारडं भारतीय संघाच्या बाजूने झुकलं होतं त्या कसोटीत न भूतो न भविष्यति अशी पडझड होऊन घात झाला.

या कसोटीनंतर कर्णधार विराट कोहली मायदेशी परतला. पत्नी अनुष्का शर्मा गरोदर असल्याने बाळंतपणावेळी तिच्याबरोबर राहण्यासाठी कोहलीने पॅटर्निटी लिव्ह घेतली आहे. दुसरीकडे हातावर बॉल आदळल्याने मोहम्मद शमीच्या हाताला फ्रॅक्चर झालं.

शमी उर्वरित मालिकेत खेळणार नसल्याचं स्पष्ट झालं. त्यामुळे दोन बदल अपरिहार्य होते. पृथ्वी शॉ आणि वृद्धिमान साहा यांना वगळण्यात आल्याने चार बदल करण्यात आले.

मागच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात, भारतीय संघाने मालिका 2-1 जिंकत इतिहास घडवला होता. भारतीय संघाने पहिल्यांदाच ऑस्ट्रेलियात कसोटी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या मेलबर्न येथील कसोटी सामन्यात भारतानं पहिल्या डावात 326 धावा केल्या आहेत. यामुळे भारतीय संघ 131 धावांनी आघाडीवर  आहे.