डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि त्यांचा हा खुलासा अनेकांसाठी धक्कादायक असणार आहे.

फेसबुकचा नवा बदल काय आहे?

लवकरच आपल्याला 'ऑफ फेसबुक अॅक्टिव्हिटी' नावाचा पर्याय सेटिंग्समध्ये दिसायला लागेल.

यामध्ये गेल्यावर कोणकोणती अॅप्स आणि वेबसाईट्स तुमच्याविषयीची माहिती फेसबुकला पाठवतात ते समजेल.

या माहितीचा वापर करून फेसबुक तुम्हाला विशिष्ट जाहिराती दाखवतं. याला म्हणतात - टार्गेटेड अॅडव्हर्टायजिंग.

या पर्यायाचा वापर करून तुम्हाला 'हिस्ट्री' क्लिअर करता येईल. म्हणजे थोडक्यात तुमच्या पाऊलखुणा पुसून टाकता येतील.

आणि यापुढे तुम्ही फेसबुकच्या अॅपवर नसताना काय काय करता यावर नजर ठेवणंही बंद करता येईल.

सध्या आयर्लंड, दक्षिण कोरिया आणि स्पेनमध्ये या फीचरची सुरुवात करण्यात आली आहे. आणि हळुहळू जगभरातल्या सगळ्या युजर्सना हा पर्याय उपलब्ध होईल.

पण नेमकं काय घडलंय?

अॅपल आणि मोझिला या दोन कंपन्यांनी यासाठी सर्वांत आधी पावलं उचलली. आपले (अॅपल आणि मोझिलाचे) युजर्स आपल्या ब्राऊजरचा वापर करत इतर प्लॅटफॉर्म्स आणि वेबसाईट्सवर काय करतात याची माहिती फेसबुक आणि इतर सेवांना मिळू नये, म्हणून या कंपन्यांनी उपाययोजना केल्या.

शिवाय जर्मनीच्या एका नियामक मंडळानेही फेसबुकला ते गोळा करत असलेल्या डेटाबद्दल ताकिद दिली होती. फेसबुक ज्या प्रकारे हा डेटा जमवतं आणि एकत्र करतं, त्यावर त्यांनी काही मर्यादा घालाव्यात किंवा मग युजर्सकडून याविषयीची विशिष्ट परवानगी घेण्यात यावी असं फेसबुकला सांगण्यात आलं होतं.

डेटा कसा जमवला आणि वापरला जातो?

तुम्ही फेसबुकवर काय करता याविषयीच्या सगळ्या नोंदी तर होत असतातच. पण त्या पलीकडे तुम्ही काय करता याविषयीही फेसबुक माहिती जमवतं. फेसबुकचं लॉग इन जर तुम्ही इतर कोणत्या अॅपचा वापर करण्यासाठी वापरत असाल, तर ती अॅप्स तुम्ही काय करता याची माहिती फेसबुकला पाठवतात.

यासोबतच वेबसाईट्स 'फेसबुक पिक्सेल' नावाची सेवा तुमच्या अॅक्टिविटीज ट्रॅक करायला वापरतात.

म्हणूनच जर तुम्ही ब्राऊजरचा वापर करून एखाद्या वेबसाईटवर बूट शोधलेत तर अर्ध्यातासानंतर तुमच्या फेसबुक फीडमध्ये तुम्हाला बुटांच्या जाहिराती दिसतात, किंवा मग तुम्ही पाहत असलेल्या बुटांवरच्या ऑफर्स दिसायला लागतात.

विविध ऍप्स आणि वेबसाईट्स तुमच्याबद्दल फेसबुकला काय सांगतात यावर तुम्ही 'ऑफ फेसबुक ऍक्टिविटी' पर्यायाचा वापर करून लक्ष ठेवू शकता.

पाहा व्हीडिओ : फेसबुक तुमच्या डेटाचं करतं तरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंटरनेटवरच्या एकूणच वापराबाबत आपण युजर्सची कोणकोणत्या प्रकारची माहिती गोळा करतो, हे दाखवायला फेसबुक लवकरच सुरुवात करेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि त्यातून असं समोर आलंय की, कोव्हिड रुग्णांचं जीवनमान या औषधांमुळे वाढतं. तसंच अतीदक्षता विभागाची वारीही ते चुकवू शकतात. शिवाय ही औषध इतर उपचारांच्या मानाने स्वस्तही आहेत.

त्यामुळे कोव्हिड रुग्णांचा जीव वाचवण्याचा विश्वास या औषधांमुळे डॉक्टरांना मिळाला आहे. बीबीसी प्रतिनिधी फर्गेस वॉल्श यांचा खास रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

‘डेक्झामेथेझोन’ आणि ‘टोसिलिझ्युमाब’ ही दोन औषधं सध्या गंभीर कोव्हिड रुग्णांसाठी संजीवनी ठरत आहेत. युकेमधील सार्वजनिक आरोग्य यंत्रणे मार्फत या दोन औषधांच्या वापराविषयी एक सर्वेक्षण सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि त्यामुळेच आपल्याला अधिक काळजी घ्यायला सांगितल जातंय. लस आहे पण ती आपला 100% बचाव करू शकते का? तर नाही... आणि म्हणूनच आपल्याला कोरोनासोबत आणि आपली काळजी घेत जगावं लागणार आहे. आज सोपी गोष्टमध्ये जाणून घेऊया कोरोनासोबत जगण्याचे 9 फंडे…आणि ते ही स्वीत्झर्लंडमधल्या मऊ, लुसलुशीत चीजच्या तुकड्यांबरोबर...

लेखन - ऋजुता लुकतुके

निवेदन - सिद्धनाथ गानू

एडिटिंग- निलेश भोसले

हेही पाहिलंय का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एक वर्ष उलटून गेलंय, संपूर्ण जगात कोरोनानं थैमान घातलंय. पहिली लाट जात नाही तोच दुसऱ्या लाटेनं कहर केलाय. तज्ज्ञांच्या मते दुसरी लाट ही पहिल्या लाटेपेक्षा भयंकर आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि त्यामुळेच मोठमोठे जमीनदार आपल्या शेतातल्या गव्हाचं पीक काढण्यासाठी राजेंद्री देवींसारख्या भूमीहीन मजुरांची मदत घेतात.

राजेंद्री देवी तीन एकर गव्हाचं पीक कापतायत. पतीसह त्यांच्या नऊ नातीही या कामात त्यांची मदत करतायत.

या कामासाठी राजेंद्री देवींना आठवड्याचा काळ लागेल. आणि त्याबदल्यात मिळतील फक्त 120 किलो गहू.

राजेंद्री देवी सांगतात की, "आम्ही इथं मजुरी करतो. शेता-शेतात जाऊन गहू कापतो. तीन एकर गव्हाचं पीक कापण्याच्या बदल्या 120 किलो गहू मिळतील."

पुढं म्हणतात, "हे काम करणं म्हणजे साधी 200-250 रुपयेसुद्धा मजुरी मिळत नाही. एवढ्याशा पैशात काय होतं? साधं एक किलोभर तेलही मिळत नाही. हे सगळ्यात कठीण काम आहे. कधी कधीतर मजुरीही मिळत नाही. मेहनत मजुरी करूनही पळवून लावलं जातं."

राजेंद्री देवी भूमीहीन मजूर आहेत. सहा वर्षापूर्वी त्यांच्या मुलाचा आणि सुनेचा मृत्यू झाला आणि मग त्यांच्यावर नऊ लहान लहान नातींच्या पालणपोषणाची जबाबदारी येऊन पडली.

सरकारी योजनांमुळे काय मिळतं?

गव्हाचं पीक कापण्याचं काम करून त्या वर्षभर पोट कसं भरायचं याची तजवीज करतील. राजेंद्री देवी म्हणतात की सरकारी योजनांचा कसलाही फायदा मिळत नाही.

त्या सांगतात, "कुठल्याही सरकारनं कसलीच मदत केलेली नाही. इतकं दु:ख आहे की सांगू शकत नाही. कुणी काहीही देत नाही. आम्ही म्हटलं पेन्शन द्या. या चिमुरड्यांच्या खाण्यापिण्यचा खर्च तरी भागेल. कपडेसुद्धा आम्ही मागून घालतो."

आपला फाटका शर्ट दाखवत त्या म्हणतात, "आम्ही असे फाटके कपडे परिधान करतो. मजबुरी आहे. जेव्हा आम्ही देवाघरी जाऊ तेव्हाच आमची मजबुरी दूर होईल, त्याआधी काहीही होणार नाही."

हेमा मालिनी हातात गव्हाचं कापलेलं पीक घेऊन उभ्या असलेला फोटो सध्या व्हायरल झालाय. त्याची सोशल मीडियावर खूप चर्चा आहे. अर्थात ड्रीमगर्ल हेमा मालिनी सत्ताधारी पक्षाच्या पोस्टरगर्लही आहेत.

पण उद्या जर सरकारी योजनांच्या अपयशाचं पोस्टर बनलंच तर त्याच्या पोस्टरगर्ल राजेंद्री देवीच असतील.

विकासाची 'काळी कहाणी'

ज्या शेतात त्या गहू कापतायत, ते यमुना एक्स्प्रेस वेशी जोडलं गेलेलं आहे.

एकीकडे वायुवेगानं धावणारा विकास आहे आणि दुसरीकडे आपलं आयुष्य संपण्याची वाट बघणाऱ्या मजबूर मजूर राजेंद्री देवी.

लहान लहान मुलींकडून गहू कापण्याच्या प्रश्नावर त्या सांगतात, "थोडाफार तरी सहारा मिळेल. एक दोन मण गहू येईल. जेव्हा ही मुलं उपाशी झोपतील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजेंद्री देवी आपल्या छोट्य़ा-छोट्या नातवांसह गव्हाचं पीक कापतायत. त्यांचं पूर्ण अंग घामानं भिजलंय. गहू कापणं हे सर्वात कठीण काम मानलं जातं. एकतर प्रचंड उकाडा आणि त्यात ही मेहनत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि दुसरीकडे गरिबीने गांजलेले लोकही रस्त्यांवर आंदोलनं करत आहेत.

मूळात ही परिस्थिती उद्भवली कशामुळे याचा मागोवा घेणारा बीबीसीचे प्रतिनिधी व्लादिमीर अर्नांडो यांचा खास रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्हेनेझुएलामध्ये राजकीय अनिश्चिततेचा नवा अध्याय सुरू आहे. अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना युआन ग्वाईडो यांनी आव्हान दिलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि म्हणूनच फेसबुक आणि अॅपल या दोन कंपन्यांमधलं वैर अनाकलनीय आहे. या दोन तंत्रज्ञान कंपन्या आहेत, एवढं साम्य वगळलं तर त्यांचा व्यवसाय वेगवेगळा आहे.

फेसबुकचा सर्व महसूल हा जाहिरातीतून येतो तर अॅपलला जाहिरातीतून मिळणारा महसूल अत्यल्प आहे. अॅपलला जो पैसा मिळतो तो प्रामुख्याने डिव्हाईसेस आणि अॅप स्टोरमधून येतो. त्यामुळे या दोन कंपन्यांमध्ये थेट स्पर्धा नाही.

फेसबुक जाहिरातींच्या माध्यमातून पैसा कमवत असल्यामुळे फेसबुक आपल्या यूजर्सला ग्राहक मानतो, असं अॅपलचे टिम कुक यांचं म्हणणं आहे. इतकंच नाही तर फेसबुक यूजर्सच्या गोपनीयतेशी खेळत असल्याचंही त्यांचं म्हणणं आहे.

तर अॅपलची उत्पादनं महागडी आहेत आणि फेसबुकवर टीका करण्याचा त्यांचा छुपा हेतू आहे, असं फेसबुकच्या मार्क झकरबर्ग यांचं म्हणणं आहे.

या दोन कंपन्यांच्या भांडणात गेल्या आठवड्यात नव्या वादाची भर पडली.

जखमेवर मीठ

यावर्षीच्या सुरुवातीला अॅपलने एक नवीन फिचर आणणार असल्याची घोषणा केली होती. 'अॅप ट्रॅकिंग ट्रान्स्पेरंसी' असं या फिचरचं नाव आहे. लोकांना त्यांच्या खाजगी डेटावर अधिक नियंत्रण ठेवता यावं, हा या फिचरचा उद्देश आहे.

फेसबुक किंवा इतर कुठलंही अॅप वापरण्यासाठी पूर्वी यूजरची जी माहिती न विचारता घेतली जायची ती माहिती घेण्यासाठी यूजरची परवानगी आवश्यक करणारं हे फिचर आहे.

मात्र, टार्गेटेड जाहिराती दाखवून बक्कळ नफा कमावणाऱ्या फेसबुकसाठी ही मोठी अडचण आहे. या फीचरमुळे आपल्या व्यवसायाचं मोठं नुकसान होईल, असं फेसबुकने जाहीरपणे म्हटलं आहे.

तिकडे अॅपलनेही डेव्हलपर्सना तयारी करण्यासाठी हा प्रस्ताव पुढच्या वर्षीपर्यंत लांबणीवर टाकला आहे. अॅपलने गेल्या आठवड्यात एक पत्र जारी करत नवे बदल वर्षभर लांबणीवर का टाकले, याचं कारण सांगितलं.

"शक्य तेवढा डेटा गोळा करण्याचा त्यांचा इरादा असल्याचं फेसबुकने स्पष्ट केलं आहे. मात्र, यामुळे यूजरच्या गोपनीयतेकडे दुर्लक्ष होत आहे", असं या पत्रात म्हटलं आहे.

याला फेसबुकनेही उत्तर दिलं आहे. "मार्केटमधलं स्वतःचं वर्चस्व वापरून केवळ स्वतःलाच डेटा मिळावा, यासाठीचा हा प्रयत्न आहे. मात्र, यामुळे त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्यांना तोच डेटा मिळवणं जवळपास अशक्य होईल."

इतकंच नाही तर "आपण गोपनीयतेसाठी हे फिचर आणत असल्याचं त्यांचं म्हणणं असलं तरी यामागचा मूळ उद्देश नफा कमावणे हाच आहे", असंही फेसबुकने म्हटलं आहे.

फेसबुकपेक्षा आपलं बिझनेस मॉडल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोका कोला वि. पेप्सी, बोईंग वि. एअरबस, मॅकडोनल्ड वि. बर्गर किंग ही काही मोठी कॉर्पोरेट युद्ध सर्वांच्याच परिचयाची आहेत. या कॉर्पोरेट युद्धांमध्ये एक गोष्ट समान आहे : प्रतिस्पर्धा असणाऱ्या कंपन्या एकाच व्यवसायात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि यातल्या एका विधेयकाला गेल्या वर्षीच संसदेची मंजुरी मिळाली आहे. आज जाणून घेऊया बुधवारी राज्यसभेचीही मंजुरी मिळालेल्या तीन नव्या कामगार कायदा सुधारणा विधेयकांविषयी....

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कृषी विधेयकाच्या मागोमाग संसदेनं बुधवारी कामगार कायद्यांमध्ये सुधारणा सुचवणारी तीन विधेयकं मंजूर केली. एकूण 44 कामगार कायदे 4 विधेयकांमध्ये बसवण्यात आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणीबाणीनंतरच्या महाराष्ट्रात ज्या साहित्यिक आणि विचारवंतांनी महाराष्ट्राचं वैचारिक नेतृत्व केलं त्यामध्ये कुरुंदकरांचं नाव आवर्जून घेतलं जातं. त्यांनी लिहिलेले उतारे, निबंध, लेख हे सोशल मीडियावर सातत्याने दिसत राहतात.

15 जुलै 1932 साली कुरुंदकरांचा जन्म परभणी जिल्ह्यातला नांदापूर (आता हिंगोली जिल्हा) येथे झाला. प्राथमिक शिक्षण वसमतला झाल्यानंतर ते त्यांच्या मामाच्या घरी हैदराबादला गेले आणि तिथं त्यांनी पुढचं शिक्षण घेतलं.

हैदराबाद मुक्तिसंग्रामात सहभाग

किशोरवयीन अवस्थेतच ते हैदराबाद मुक्तिसंग्रामात उतरले होते. या लढ्याच्या निमित्ताने त्यांना अनेक मोठ्या लोकांना जवळून पाहता आलं. भारत स्वतंत्र झाल्यानंतरही हैदराबाद संस्थान निजामाच्या ताब्यात होतं.

त्यांच्यावर साम्यवादी विचारांचा प्रभाव होता. त्यांना 1948 ला त्यांनी अटक देखील झाली होती. सुटकेनंतर पुन्हा ते चळवळीत उतरले. गोविंदभाई श्रॉफ यांच्यासोबतही त्यांनी काम केलं होतं. एक धडपडा कार्यकर्ता अशी त्यांची ओळख त्या काळात बनली होती. या काळात केलेल्या कार्याचा उपयोग त्यांना पुढील आयुष्यात देखील झाला.

'साहित्यिक म्हणून ओळख मिळाली'

कुरुंदकरांचे मामा नांदापूरकर हे प्राध्यापक होते. आपल्या भाचाच्या जिज्ञासू वृत्तीची त्यांना जाण होती. त्यामुळे कुरुंदकर अगदी 10-12 वर्षांचे असले तरी त्यांचे मामा त्यांच्याशी इतिहास, पुराणं, तत्त्वज्ञान, साहित्य याची चर्चा करत.

साधारणतः अकराव्या वर्षापासून कुरुंदकरांनी लिखाणाला सुरुवात केली. 11 व्या वर्षी त्यांनी कविता केली आणि एका नियतकालिकाला पाठवली. त्यांना वाटलं पुढच्या अंकात ती छापून येईल. पण आली नाही. तेव्हापासून ते नियमित लिहून नियतकालिकांना आपले लेख साहित्य पाठवू लागले. त्यांचा पहिला लेख त्यांच्याच मामांनी छापला.

पहिला लेख छापून येण्यासाठी त्यांना 10-11 वर्षं लागली. त्यानंतर त्यांना मागे वळून पाहावं लागलं नाही. पण ते महाराष्ट्रातील साहित्य वर्तुळात चर्चेचा विषय तेव्हा बनले जेव्हा 1956 ला बा. सी. मर्ढेकर यांच्यावर लिहिलेल्या समीक्षणाची लेखमाला 'सत्यकथा' या नियतकालिकात प्रसिद्ध झाली. त्यांनंतर मुंबईच्या मराठी साहित्य संघाने त्यांना सौंदर्यशास्त्रावर व्याख्यानासाठी बोलवलं होतं.

गमतीचा भाग म्हणजे कुरुंदकर तेव्हा इंटर (आताचं बारावी) पास नव्हते तेव्हा त्यांची पुस्तकं बीएला अभ्यासक्रमाला होती. ते मराठवाडा साहित्य परिषदेचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नरहर कुरुंदकर म्हटलं की, त्यांनी लिहिलेली साहित्य संपदा आपल्या डोळ्यासमोर उभी राहते. जागर, रूपवेध, मनुस्मृती, शिवरात्र, अभयारण्य, वाटा तुझ्या माझ्या ही पुस्तकं त्यांनी लिहिली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता अणुसंवर्धनासाठी आपली क्षमता आणि त्याची पातळी वाढवण्यासाठी अन्य सामुग्रीचा साठा करणे आणि त्याचा विकास करणे यावर कोणत्याही प्रकारची अट पाळली जाणार नाही असं इराणकडून स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

तेहरानमध्ये इराणच्या मंत्रिमंडळाची बैठक झाल्यानंतर हे जाहीर करण्यात आले. अमेकरिकेने हवाई हल्ला करुन जनरल कासिम सुलेमानी यांना ठार मारल्यानंतर इराणकडून ही मोठी प्रतिक्रिया आली आहे.

2015 साली अणुकराराद्वारे इराणने अणुसंशोधन आणि संबंधित हालचालींवर मर्यादा आणण्याची आणि आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांना येण्यास परवानगी दिली होती. त्याबदल्यात इराणवरील आर्थिक निर्बंध हटविण्यात आले होते.

2018 साली अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रंप यांनी हा करार रद्द केला आणि इराणनं आपली बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रं आणि अणु कार्यक्रम अनिश्चितकाळासाठी थांबवेल यासाठी नवा करार करावा अशी अपेक्षाही व्यक्त केली होती. मात्र इराणनं याला विरोध केला होता.

अमेरिकन फौजांनी चालतं व्हावं- इराकी संसदेचा ठराव

बगदाद विमनतळाजवळ इराणी जनरल सुलेमानी यांना अमेरिकेनं हवाई हल्ला करुन ठार मारल्यानंतर आता इराकी संसंदेनं अमेरिकन सैन्य फौजांविरोधात ठराव केला आहे. अमेरिकेचे 5000 सैनिक सध्या इराकमध्ये आहेत.

एकाबाजूला अमेरिका आणि दुसऱ्या बाजूला सुलेमानी यांच्या मृत्यूचा बदला घेण्याची मागणी करणारा इराण अशा कात्रीत इराक सापडला आहे. इस्लामिक स्टेटशी लढण्यासाठी 2014मध्ये अमेरिकन फौजांना इराकमध्ये बोलावण्यात आले होते. मात्र सुलेमानी यांच्यावर केलेल्या हल्ल्यामुळे अटींचा भंग झाल्याचं इराकी सरकारचं म्हणणं आहे.

इराकमध्ये इराणच्या वाढत्या प्रभावावरही अनेक इराकी नागरिकांनी चिंता व्यक्त केली आहे. हे नागरिक सरकार अपयशी ठरल्याचा आणि भ्रष्टाचारी असल्याचा आरोप करत आहेत. मात्र इराणमधल्या काही भागांमध्ये सुलेमानी यांच्या मृत्यूबद्दल सहानुभूती वाटत असून काही सशस्त्र संघटना या हल्ल्याच्या बदल्याची मागणी करु शकतात. सुलेमानी यांच्या मृत्यूनंतर हजारो इराणी नागरिकांनी अंत्ययात्रेत सहभाग घेतला होता.

कोण होते कासिम सुलेमानी?

इराणच्या कर्मन प्रांतात 11 मार्च 1957 रोजी कासिम सुलेमानी यांचा जन्म झाला होता. 80 च्या दशकात इराण इराकमध्ये युद्ध झालं होतं. या युद्धावेळी इराणच्या 'इस्लामिक रिव्होल्युशन गार्ड्स कॉर्प्स' या सेनेनी महत्त्वपूर्ण बजावली होती. 1980 मध्ये ते या सेनेत सामील झाले.

1980 ते 1988...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिका आणि इराणमध्ये वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आता इराणनंही कठोर भूमिका घ्यायला सुरुवात केली आहे. 2015 साली केलेल्या अणूकरारानुसार ज्या अटींना मान्यता दिली होती, त्या अटी आता मान्य करणार नाही, अणुकरार पाळणार नाही अशी भूमिका इराणनं घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता अवकाळी पावसामुळे त्यांच्यावर संकट ओढवलं आहे. शेतातील पीक त्यांच्या हातातून गेलं आहे.

“मला 35 गुंठे वावर आहे, त्यात मका पेरला होता. 7 किलो बी. पण त्या मक्याचा काहीच उपयोग झाला नाही. आता खर्च फिटत नाही. कारण मका सडला आहे. शेतीत थोडाफार 10-15 हजाराचा माल निघत होता. पण यावर्षी ते पण नाही. पाऊस पडायच्या आधी चांगलं होतं. पावसानं सगळी घाण केली. जिथं 10 क्विंटल व्हायचे, तिथं आता 4 क्विंटलही होत नाही,” असं राधाबाई राऊत यांनी सांगितलं.

पावसामुळे त्यांच्या घराची भिंतही ओली झाली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राधाबाई राऊत औरंगाबाद जिल्ह्यातल्या सिल्लोड तालुक्यातील पळशी गावात राहतात. त्यांच्या शेतकरी पतीनं 2015मध्ये आत्महत्या केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता अशी चर्चा आहे की भारतीय उद्योगपती लालू सॅम्युएल यांना हा व्हिसा देण्यात आलाय. ते किंग्सटन होल्डिंग्स नावाच्या कंपनीचे मालक असून ही कंपनी मध्य पूर्वेतल्या उत्पादन क्षेत्रातल्या सर्वांत मोठ्या कंपन्यांमध्ये गणली जाते.

दुबईत स्थायिक झालेले उद्योगपती पी. ए. इब्राहिम हाजी यांनाही असं गोल्डन कार्ड देण्यात आलं. मलबार ग्रुप या सोन्याचे दागिने बनवणाऱ्या कंपनीचे को-चेअरमन आहेत.

मे महिन्यापासून आतापर्यंत UAEच्या विविध भागांमध्ये राहणाऱ्या अनेक भारतीय उद्योगपतींना हा गोल्डन व्हिसा देण्यात आलेला आहे.

दुबईमधल्या रत्नांची उलाढाल करणाऱ्या कंपनीचे मालक शेखर पटनी, रीगल ग्रुप ऑफ कंपनीजचे वासू श्रॉफ, खुशी ग्रुप ऑफ कंपनीजच्या खुशी खाटवानी, डॅन्यूब ग्रुपचे रिझवान सजन, अबुधाबीमधले उद्योगपती एम. एस. युसुफ अली या भारतीय उद्योगपतींना गोल्डन व्हिसा मिळाल्याच्या बातम्या आल्या आहेत.

काय आहे गोल्डन व्हिसा?

गोल्डन व्हिसा हा 10 वर्षांच्या दीर्घ कालावधीसाठी मिळणारा व्हिसा आहे, जो यावर्षीच जाहीर करण्यात आला.

UAEचे उपराष्ट्राध्यक्ष आणि दुबईचे नेते शेख मोहम्मद बिन राशिद अल मख्तूम यांनी 21 मे रोजी गोल्डन कार्ड व्हिसा जाहीर केला. गुंतवणूकदार, निवडक डॉक्टर्स, इंजिनियर्स, वैज्ञानिक आणि कलाकारांना पर्मनंट रेसिडन्सी (PR) देण्यासाठी ही गोल्डन कार्ड योजना सुरू करण्यात आल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

असं सांगण्यात येतंय की UAEमध्ये पैसा ओतणाऱ्या वा इतर प्रकारे गुंतवणूक करणाऱ्यांना, आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या मोठ्या कंपन्यांच्या मालकांना, महत्त्वाच्या क्षेत्रात कार्यरत असणाऱ्यांना, विज्ञान संशोधक आणि हुशार विद्यार्थ्यांना UAEच्या विकासामध्ये सहभागी करून घेण्यासाठी आकर्षित करण्याच्या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली आहे.

गोल्डन व्हिसाचे फायदे

गोल्डन व्हिसाधारकांना अनेक सुविधा मिळतील. सगळ्यांत महत्त्वाची सुविधा म्हणजे ते इतर कोणाही व्यक्तीच्या वा कंपनीच्या मदतीशिवाय UAEमध्ये आपला पती वा पत्नी आणि मुलांसोबत राहू शकतील.

यापूर्वी यासाठी एखाद्या स्पॉन्सरची आवश्यकता असायची.

UAE मध्ये एकूण लोकसंख्येपैकी 30 टक्के लोक भारतीय वंशाचे स्थलांतरित आहेत.

सोबतच हा व्हिसा असणाऱ्या व्यक्ती तीन कर्मचाऱ्यांना स्पॉन्सर करू शकतील. शिवाय त्यांना स्वतःच्या कंपनीच्या ज्येष्ठ कर्मचाऱ्यासाठी रेसिडेंसी व्हिसादेखील मिळवता येईल.

हा व्हिसा अंमलबजावणीच्या पहिल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

UAE म्हणजे संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये स्थाईक झालेल्या भारतीयांना गोल्डन व्हिसा मिळत असल्याच्या बातम्या गेल्या काही दिवसांपासून चर्चेत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता आदित्य ठाकरे यांच्या रुपानं ठाकरे कुटुंबातील दुसरी व्यक्तीही मंत्रिपदावर विराजमान झाली. आदित्य ठाकरे यांना पर्यावरण, पर्यटन आणि राजशिष्टाचार ही खाती देण्यात आली आहेत. उद्धव ठाकरे यांच्याकडे मुख्यमंत्रीपदाच्या जबाबदारीसह विधी आणि न्याय, सामान्य प्रशासन, माहिती

पिता-पुत्र एकाच मंत्रिमंडळात असणं, ही गोष्ट काही महाराष्ट्रातच घडत नाहीय. भारतातल्या इतर राज्यात अनेकदा पिता-पुत्र एकाच मंत्रिमंडळात दिसले होते.

1. करुणानिधी आणि स्टॅलिन

तामिळनाडूत 2006 ते 2011 या काळात डीएमके आणि मित्रपक्षांचं सरकार होतं. यावेळी करुणानिधी हे मुख्यमंत्री होते, तर त्यांचे पुत्र स्टॅलिन हे उपमुख्यमंत्री होते.

करुणानिधी आणि स्टॅलिन

खरंतर स्टॅलिन 2006 पासूनच करुणानिधी यांच्या सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्री होते. ग्रामविकास, पंचायत राज अशी खाती त्यांच्याकडे होती. मात्र, 2009 साली त्यांची निवड उपमुख्यमंत्री म्हणून झाली आणि ते तामिळनाडूचे पहिले उपमुख्यमंत्री ठरले. करुणानिधी आणि स्टॅलिन यांच्या रूपानं एकाच मंत्रिमंडळात बाप-लेक दिसले.

2. चंद्राबाबू नायडू आणि नारा लोकेश

2014 साली आंध्र प्रदेशात टीडीपीची सत्ता आल्यानंतर चंद्राबाबू नायडू मुख्यमंत्री झाले. चंद्राबाबूंनी 2017 साली त्यांच्या मुलाला म्हणजे नारा लोकेश यांना मंत्रिमंडळात सामावून घेतले. नारा लोकेश हे विधानसभेत निवडून आले नव्हते.

त्यांना विधानपरिषदेवर घेऊन, कॅबिनेट मंत्रिपद दिलं गेलं. माहिती तंत्रज्ञान, पंचायत राज आणि ग्रामविकास ही खाती नारा लोकेश यांच्याकडे देण्यात आली होती. 2019 साली म्हणजे यंदा लोकसभा निवडणुकीसोबत आंध्र प्रदेशच्या निवडणुका झाल्या, त्यात टीडीपीची सत्ता गेली.

3. प्रकाश सिंह बादल आणि सुखबीर सिंह बादल

प्रकाश सिंह बादल हे शिरोमणी अकाली दलाचे नेते आहेत.  ते चारवेळा पंजाबचे मुख्यमंत्री होते. त्यांचे पुत्र सुखबीर सिंह बादल यांनी 2009 साली पंजाबचे उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली.

प्रकाश सिंह बादल आणि सुखबीर सिंह बादल

त्यावेळी त्यांचे वडील म्हणजेच प्रकाश सिंह बादल हे पंजाबचे मुख्यमंत्री होते. 2012 साली पुन्हा शिरोमणी अकाली दलाचे सरकार पंजाबमध्ये आल्यानंतर प्रकाशसिंह बादल हे मुख्यमंत्री, तर त्याचवेळी सुखबीर सिंह बादल हे उपमुख्यमंत्री होते.

4. के. चंद्रशेखर राव आणि के टी रामा राव

तेलंगणा राष्ट्र समितीचे प्रमुख के. चंद्रशेखर राव हे नव्यानं निर्मिती झालेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ विस्तारात मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचे पुत्र आणि वरळीचे आमदार आदित्य ठाकरे यांनी मंत्रिपदाची शपथ घेतली. ठाकरे कुटुंब संसदीय राजकारणात उतरणार की नाही, अशी आधी चर्चा होती. मात्र, उद्धव ठाकरे थेट मुख्यमंत्री झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता आपण घरबसल्या फक्त 5 मिनिटांमध्ये मतदार यादीत नाव नोंदवण्यासाठी अर्ज करू शकतो.  त्यासाठीची प्रक्रिया काय याची माहिती घेऊ.

मतदार यादीत नाव कसं नोंदवायचं?

मतदार यादीत नाव नोंदवण्यासाठी सगळ्यात आधी तुम्हाला www.nvsp.in या वेबसाईटवर जावं लागेल. तिथे National Voters Service Portalची वेबसाईट तुमच्यासमोर ओपन होईल.

तिथं login/register या पर्यायावर क्लिक करावं लागेल.

जर तुम्ही पहिल्यांदाच या वेबसाईटवर आला असाल, तर तुमचं यावर अकाऊंट  असण्याची शक्यता कमीच आहे. त्यामुळे मग Don't have account. Register as a new user या पर्यायावर क्लिक करावं लागेल.

त्यानंतर एक नवीन पेज तुमच्यासमोर ओपन होईल.

इथं सुरुवातीला मोबाईल नंबर टाकायचा आहे आणि त्यानंतर कॅप्चा टाकायचा आहे. म्हणजे समोरच्या रकान्यात दिसणारे आकडे किंवा अक्षरं जशीच्या तशी टाकायची आहेत आणि मग Send OTP या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर तुमच्या मोबाईलवर एक OTP येईल. तो Enter OTP  या पर्यायासमोर टाकून Verifyवर क्लिक करायचं आहे.

पुढे तिथं दोन पर्याय तुम्हाला दिसतील. एक म्हणजे I have EPIC  Number आणि दुसरा म्हणजे I don't have EPIC Number.

आता EPIC म्हणजे काय तर Electors photo identity card. यालाच आपण Voter ID card म्हणतो. त्या कार्डवरचा नंबर म्हणजे EPIC  Number.

पण, तुम्ही पहिल्यांदाच मतदान करणार असल्यामुळे तुमच्याकडे व्होटर आयडी कार्ड नसणार आहे. त्यामुळे I don't have EPIC Number या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर नाव, आडनाव, ई-मेल आयडी, पासवर्ड टाकायचा आहे. पुन्हा एकदा पासवर्ड टाकून तो कन्फर्म करायचा आहे आणि मग Register या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर आता तुम्हाला परत एकदा लॉग-इन करायचं आहे. Registration करताना टाकलेला मोबईल नंबर, पासवर्ड आणि कॅप्चा टाकून लॉग-इन या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

पुढे एका नवीन पेजवरील पहिल्या fresh inclusion/ enrolment  या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर Citizenshipमध्ये I reside in India, अर्थात मी भारतातच राहतो, या पर्यायावर टिक करायचं आहे, आणि मग राज्य निवडायचं आहे.

त्यानंतर नेक्स्ट या पर्यायावर क्लिक केलं की, तुमचं गाव किंवा शहर ज्या मतदारसंघात येतं त्याविषयीची माहिती भरायची आहे.

इथं सुरुवातीला लोकसभा किंवा विधानसभा मतदारसंघ निवडायचा आहे. त्यानंतर तुमचा पोस्टाचा पत्ता टाकायचा आहे.

यात राज्य, जिल्हा,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणूक सरपंचपदाची असो किंवा आमदार-खासदार पदासाठीची. मतदान करायचं म्हटलं तर आपल्याकडे मतदान कार्ड म्हणजेच व्होटर आयडी कार्ड असणं आवश्यक असतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता इथे विरोध केला जातोय नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक - म्हणजेच CAB (Citizenship Amendment Bill) चा.

पण आसाम नेमकं का खदखदतंय?

नेमका मुद्दा काय आहे?

तर हा मुद्दा धर्माचा नाही.

तर हा मुद्दा आहे दोन भिन्न भाषिक संस्कृतीची पार्श्वभूमी असलेल्या समुदायांतील संघर्षाचा.

हा मुद्दा आहे 'भूमीपुत्र' विरूद्ध 'निर्वासितां'चा.

म्हणूनच सुरुवातीचा हा नैतिक झगडा, भाषिक झाला आणि त्याला आता राजकीय वळण मिळालं आहे.

इतिहास

बंगालची पहिली फाळणी ब्रिटिश काळामध्ये लॉर्ड कर्सनने केल्यापासून बंगाली लोकं आसाममध्ये यायला लागले.

तेव्हापासूनच मूळचे आसाममध्ये राहणारे लोक (indigenous) आणि त्यानंतर बाहेरून येऊन स्थायिक झालेले (Settlers) यांच्यातल्या भांडणाला सुरुवात झाली. बाहेरून येणाऱ्यांमध्ये सर्वांत जास्त प्रमाण होतं बंगालींचं.

1947मध्ये फाळणीच्या वेळी तेव्हाच्या पूर्व पाकिस्तानमधून लोंढे भारताच्या पूर्वेकडच्या राज्यांमध्ये आले. यापैकी बहुतेक लोक दाखल झाले पश्चिम बंगाल आणि आसाममध्ये.

1971मध्ये पूर्व पाकिस्तान स्वतंत्र होत बांगलादेशाची निर्मिती झाली आणि पुन्हा हेच घडलं. बंगाली भाषक निर्वासितांचे लोंढे आसाममध्ये दाखल झाले.

तेव्हापासूनच आसाममध्ये आसामी विरुद्ध बंगाली या वादाला सुरुवात झाली.

हा वाद फक्त बंगाली हिंदू वा फक्त बंगाली मुस्लिम यांच्याविषयीचा नाही.

आणि हीच यातली मुख्य बाब आहे. हा वाद हिंदू विरुद्ध मुस्लिम असा नाही, आणि कधीही नव्हता.

यामध्ये आसामी हिंदू आणि आसामी मुस्लिम एकत्र आहेत. इथे सगळ्यात जास्त महत्त्व आहे आसामी भाषेला.

इथे बाहेरून येणारी व्यक्ती कोणत्याही धर्माची असो, ती इथे नको असं आसामींचं म्हणणं आहे.

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्यामुळे या परप्रांतियांना किंवा शरणार्थींना नागरिकत्व मिळेल आणि त्याचा परिणाम आसामची ओळख, भाषा आणि संस्कृतीवर पडेल, अशी भीती आसामी लोकांना आहे.

भाषेचा हा मुद्दा आसामच्या आणि एकूणच आसाम - बांगलादेश प्रांताच्या इतिहासातला महत्त्वाचा मुद्दा राहिलेला आहे. पश्चिम पाकिस्तानापासून वेगळं होत बांगलादेशची निर्मिती होण्यामध्ये 'बंगाली' या भाषेचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरला होता.

बीबीसी मॉनिटरींगचे एडिटोरियल लीड सचिन गोगोई याविषयी सांगतात, "बांगलादेशची निर्मिती होताना भाषा हा महत्त्वाचा मुद्दा होता. इतिहासात पाहिलं तर ब्रिटिश काळामध्ये तब्बल चार दशकं बंगाली भाषा ही आसामवर राजभाषा म्हणून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आसाम काही महिन्यांपूर्वी खदखदत होतं NRC मुळे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता उत्पादित तेल कुठे साठवयाचं आणि या तेलाच्या घसरलेल्या किंमती या दोन्हींची चिंता आता अमेरिकन कंपन्यांना आहे.

लॉकडाऊनमुळे सध्या जगभरात लोक आपापल्या घरांमध्ये आहेत, विमानसेवा ठप्प आहेत आणि त्यामुळे इंधनासाठी, परिणामी कच्च्या तेलासाठी असलेली मागणी रोडावली आहे. कच्च्या तेलाची घटलेली मागणी आणि तेल साठवून ठेवण्याची मर्यादित क्षमता, यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत ही विक्रमी घसरण झाली आहे.

अमेरिकन तेलाच्या किमतींबाबत वेस्ट टेक्सास इंटरमीजिएट (WTI) ला बेंचमार्क म्हणजे पाया मानलं जातं. इथे तेलाच्या किंमतीत घसरण होऊन किंमत प्रति बॅरल शून्याखाली म्हणजेच ऋणात्मक 37.63 डॉलर्स झाली आहे.

कारण आपल्याजवळच्या तेलाची विक्री झाली नाही तर उत्पादन करण्यात आलेलं तेल साठवायचा कुठे, असा मोठा प्रश्न उत्पादकांसमोर मे महिन्यात उभा राहू शकतो.

तेल साठवून ठेवण्याबाबतच्या अडचणी लक्षात घेत आता तेल उत्पादक कंपन्यांनी वाढीव स्टॉक ठेवण्यासाठी टँकर्स भाड्यावर घेतले आहेत. पण यासगळ्याचा परिणाम अमेरिकेतल्या तेलाच्या किमतींवर झाला आणि या किमती अगदी शून्याच्याही खाली गेल्या.

त्यामुळे आता उत्पादित तेल कुठे साठवयाचं आणि या तेलाच्या घसरलेल्या किंमती या दोन्हींची चिंता आता अमेरिकन कंपन्यांना आहे.

सोमवारी अमेरिकेत झालेल्या या घसरणीचा परिणाम जगभरातल्या तेल बाजारांमध्ये झाला.

तेलाचा आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क असणाऱ्या 'ब्रेंट'मध्येही कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये 8.9% घसरण नोंदवण्यात आली. इथे तेलाच्या किमती घसरून प्रति बॅरल 26 डॉलर झाल्या आहेत.

कमी झालेल्या मागणीमुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचं कच्च्या तेलाचं उत्पादन घटवण्यात यावं का, याविषयी तेल उत्पादक देशांमध्ये सुरुवातीला वाद झाले होते. यानंतर तेल उत्पादक 10 टक्क्यांनी कमी करण्याबाबत तेल उत्पादन करणाऱ्या 'ओपेक' आणि इतर देशांमध्ये एकमत झालं. जगभरातलं कच्च्या तेलाचं उत्पादन इतक्या मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

पण उत्पादन कमी केल्यानेही तेल उत्पादकांसमोरच्या अडचणी कमी झाल्या नसल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

अमेरिकन तेलाच्या किमतींबाबत वेस्ट टेक्सास इंटरमीजिएट (WTI) ला बेंचमार्क म्हणजे पाया मानलं जातं.

बीबीसीचे आर्थिक प्रतिनिधी अँड्र्यू वॉकर सांगतात

सध्या जगामध्ये गरजेपेक्षा वा वापरापेक्षा जास्त इंधनसाठा आहे. शिवाय आर्थिक घसरणीमुळे जगभरातली इंधनासाठीची मागणी घटलेली आहे.

तेल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इतिहासात पहिल्यांदाच अमेरिकेत कच्च्या तेलाच्या किमती शून्याखाली घसरल्या आहेत. म्हणजेच आता कच्च्या तेलाचं उत्पादन करणारे देश त्यांच्याकडून खरेदी करणाऱ्यांना पैसे देऊन तेल विकत घेण्याची विनंती करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता उद्या म्हणजेच 31 ऑक्टोबरला या निर्णयाची अंमलबजावणी होणार आहे. लडाखमधल्या लोकांना काय वाटतं हे आम्ही जाणून घेतलं थ्री इडियट फेम संशोधक आणि  शैक्षणिक प्रयोगांचे प्रणेते सोनम वांगचुक यांच्याकडून...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लडाखला जम्मू-काश्मीरपासून वेगळं काढून केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा देण्याची घोषणा 5 ऑगस्टला झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता एक वर्षं उलटलं. या वर्षभरात केंद्रीय आकडेवारी असं सांगते की, देशाचा जीडीपी म्हणजेच विकास दर 7.3% नी कमी झाला आहे. मग आत्मनिर्भर भारत योजनेवर खर्च झालेले 20 लाख कोटी रुपये नेमके गेले कुठे? कोरोना काळात सरकारकडून लोकांना नेमकी किती आणि कशी मदत मिळाली? की मिळालीच नाही? पाहूया सोपी गोष्टमध्ये...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

संशोधन- सरोज सिंह

लेखन, निवेदन- ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग- निलेश भोसले

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाचा उद्रेक सुरू झाला तेव्हा गेल्यावर्षीच्या मे महिन्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशाला ‘आत्मनिर्भर भारत’चा नारा दिला. आणि याच नावाअंतर्गत कामगार वर्ग आणि लघु, मध्यम उद्योजकांसाठी 20,00,000 कोटींचं एक पॅकेजही त्यांनी जाहीर केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता काही जणांना वाटेल, त्यात काय नवीन? हल्ली अनेकांना असे मार्क मिळतातच...

पण नाही. जसप्रीत कौरचं यश हे वेगळं आहे. तिने बिकट परिस्थिती आणि प्रचंड गरीबीवर मात करून हे यश प्राप्त केलं आहे.

जसप्रीतचे वडील बलदेव सिंह गावात हेअर ड्रेसर आहेत. त्यांची कमाई दिवसाला फक्त दोनशे-चारशे रुपये इतकीच आहे. म्हणजे महिन्याला सात ते आठ हजार.

पंजाब बोर्डाचा 12 वीचा निकाल बुधवारी (22 जुलै) लागला. यामध्ये जसप्रीतने 99.50 टक्के गुण मिळवून घवघवीत यश मिळवलं आहे.

जसप्रीतने 12 वी मध्ये 450 पैकी 448 गुण मिळवले आहेत. ती बोर्डात राज्यात दुसरी आली आहे.

इतकं मोठं यश मिळवूनसुद्धा जसप्रीतचं आयुष्य सोपं राहणार नाही. तिला काम करत यापुढचं शिक्षण घ्यावं लागणार आहे. तिला एम. फिल. करून इंग्रजी शिक्षक बनायचं आहे, असं जसप्रीत सांगते.

जसप्रीतच्या कुटुंबात पाच जण आहेत. ते सगळे एका दोन खोल्यांच्या जुन्या घरात राहतात.

तिला 10 वीला 79 टक्के गुण मिळाले होते. पण दोनच वर्षांत जसप्रीतने उत्तुंग झेप घेतली आहे.

वडिलांनी नेहमी फक्त माझ्या शिक्षणाचाच विचार केला. त्यांच्यामुळेच मला ही कामगिरी करणं शक्य झालं. तुम्ही फक्त नोकरी मिळवण्यासाठी शिकत नसता तर एक चांगले नागरिक होण्यासाठी शिक्षण महत्त्वाचं आहे, असं जसप्रीत सांगते.

तिने आपल्या शिक्षकांसह प्रोत्साहन देणाऱ्या सर्वांचे आभार मानले आहेत.

एकाच वर्गात शिकणाऱ्या दलित मुलींचं घवघवीत यश

तर बर्नाला जिल्ह्यातील धौला गावातही एका मुलीने अशाच प्रकारचं यश मिळवलं.

धौला गावात राहणाऱ्या हरप्रीत कौर हिने 12 वी बोर्ड परीक्षेत 98.22 टक्के गुण मिळवले आहेत. विशेष म्हणजे, तिच्या गावातील सुखजीत कौर हिनेसुद्धा 98 टक्के गुण मिळवले. या दोन्ही मुली एकाच शाळेत एकाच वर्गात शिकत होत्या.

सुखजीत कौर

हरप्रीत ही एका दलित कुटुंबातून येते. हरप्रीतला आपल्या कामगिरीबाबत आत्मविश्वास होता, असं तिच्या बोलण्यातून दिसून येईल.

ती सांगते, मला गेल्या काही परीक्षांमध्ये उत्तम गुण मिळाले. या परीक्षेसाठीही मी मेहनत घेतली होती. मी पहाटे तीन ते सकाळी आठ वाजेपर्यंत अभ्यास करायचे. शिवाय संध्याकाळीही दोन ते तीन तास अभ्यास करत होते.

हरप्रीतच्या कुटुंबीयांनी तिला पूर्ण पाठिंबा दिला.

माझ्या आईवडिलांनी मला घरातली कामं कधीच सांगितली नाहीत. मी शाळा कधीच चुकविली नाही. आमचे शिक्षक अतिशय चांगले आहेत. त्यामुळे ट्यूशन न लावता मी माझा अभ्यास केला,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंजाबच्या मानसा जिल्ह्यात राहणारी जसप्रीत कौर. जसप्रीतने 12 वीच्या परीक्षेत 99.50 टक्के मिळवले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता कोरोना व्हायरस चीनच्या अंतर्गत भागांपेक्षा कितीतरी जास्त वेगाने जगातील इतर देशात पसरू लागला आहे.

युरोपातील इटली या देशात कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्यांची संख्या 400 पर्यंत पोहोचली आहे. काल एका दिवसात कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांचे 80 नवे रुग्ण आढळून आले.

इटलीशिवाय कोरोना व्हायरसने युरोपच्या नॉर्वे, ऑस्ट्रिया, जर्मनी, फ्रांस, ब्रिटन, ग्रीस, क्रोएशिया, स्वित्झर्लंड, जॉर्जिया, उत्तर मेसेडोनिया आणि स्पेनमध्ये आपले हातपाय पसरले आहेत.

मध्य-पूर्वेतील देशात इराण, इराकसह इतर देशांत कोरोना व्हायरसचा प्रादुर्भाव होत आहे.

तर एशिया-पॅसिफिक देशांत दक्षिण कोरियामध्ये कोरोना व्हायरस झपाट्याने पसरू लागला आहे.

दक्षिण कोरियात कोरोना व्हायरसचे 1595 प्रकरणं समोर आली आहेत.

पण कोरोना व्हायरसच्या प्रादुर्भावापासून वाचण्यासाठी जगातील देश काय करत आहेत, याची माहिती तुम्हाला हा लेख वाचून मिळेल.

धर्म आणि विज्ञानादरम्यान इराण द्विधा अवस्थेत

इराणमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या लोकांची संख्या 139 बनली आहे.

आतापर्यंत इथं 19 जणांचा मृत्यू झाला आहे.

व्हायरसची लागण झालेल्यांमध्ये इराणचे उप-आरोग्य मंत्री इराज हरिची यांच्यासह एका इराणी खासदाराचाही समावेश आहे.

देशभरात कोरोना व्हायरसची प्रकरणं समोर येत असल्याचं इराण सरकारच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं.

कोरोना व्हायरसग्रस्त भागात प्रवास करणं टाळण्याचं आवाहन राष्ट्रपती हसन रूहानी यांनी केलं आहे.

कोणत्याही शहर किंवा जिल्ह्यातील दळणवळणावर निर्बंध घालण्याचा कोणताही विचार नाही. आम्हाला फक्त कोरोना व्हायरसग्रस्त लोकांना वेगळं ठेवायचं आहे. कोणामध्ये ही लक्षणं दिसल्यास त्यांना वेगळं ठेवण्यात येईल, असं ते म्हणाले.

पण व्हायरसच्या प्रादुर्भावानंतरसुद्धा इराण सरकारने धार्मिक ठिकाणी येण्या-जाण्यावर निर्बंध घालण्यास नकार दिला आहे.

आरोग्य तज्ज्ञांनीही इराणच्या या भूमिकेबाबत काळजी व्यक्त केली आहे.

इराणमधून येत असलेल्या कोरोना व्हायरसबाबतच्या माहितीतून खरी स्थिती उघड होत नसल्याचं तज्ज्ञांचं मत आहे.

लंडनच्या किंग्स कॉलेजमधील साथीच्या रोगांच्या तज्ज्ञ डॉ. नताली मेकडॉरमेट सांगतात, "चीनबाहेर कोरोना व्हायरस ज्या ठिकाणी पसरला आहे, त्यामध्ये इराणची परिस्थिती गंभीर आहे. इथून योग्य आकडेवारी मिळत नाही. बहुतांश ज्येष्ठ नागरिकांची आकडेवारी देण्यात आली आहे. पण तरूणांमध्येही लागण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनच्या वुहान शहरातून सुरू झालेला कोरोना व्हायरस आता अमेरिका, मध्य-पूर्व, यूरोप, आशिया आणि लॅटीन अमेरिकेसह जगभरातील 40 देशात पसरला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता खुद्द राहुल गांधी यांनीच हा खुलासा केला आहे. त्यांनी सांगितलं आहे की, त्यांची ट्वीट्स हा पीडी करतो. पिडी हा राहुल यांचा पाळीव कुत्रा आहे. रविवारी राहुल यांनी ट्वीट करून पिडीचा एक व्हीडिओ शेअर केला आहे.

राहुल यांनी पिडीच्या वतीने लिहिलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे की,  लोक नेहमी विचारतात, या माणसासाठी कोण ट्वीट करत आहे. मी आता सर्वांसमोर हजर होतो आहे. मी आहे पीडी. मी त्यांच्यासारखाच स्मार्ट आहे. पाहा मी एका ट्वीटसोबत काय करू शकतो. उप्स... ट्रीटसोबत!

राहुल यांचा व्हीडिओ

14 सेकंदाच्या या व्हीडिओमध्ये राहुल त्यांचा पाळीव कुत्रा पिडीसोबत खेळत आहेत. त्यांनी त्याल नमस्ते करण्यासाठी सांगितल्यानंतर पिडी आपल्या पुढच्या दोन पायवर उचलतो.

त्यानंतर राहुल पिडीच्या नाकावर बिस्किट ठेवतात आणि चुटकी वाजवून हे बिस्किट खाण्यासाठी सांगतात. पिडी मोठ्या चातुर्याने हे बिस्किट खातो.

राहुल यांचं हे ट्वीट अनेकांनी रिट्वीट केलं आहे.

काँग्रेसची सोशल मीडियाची जबाबदारी सांभाळणाऱ्या रम्या ट्वीटमध्ये म्हणतात, "तर तुम्हाला आता समजलं असेल, या टॅलेंटची स्पर्धा कोण करू शकतो?"

राहुल गांधी यांच्या ट्वीटला अनेकांनी रिट्वीट केलं, तसं भारतीय जनता पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी आणि काही नेत्यांनीही याची दखल घेतली.

काँग्रेसमधून भाजपमध्ये आलेले आसामाचे मंत्री हेमंत बिस्व शर्मा ट्वीटमध्ये म्हणतात, 'राहुल गांधी सर, माझ्याशिवाय याला कोण चांगलं ओळखू शकतो. मला आजही आठवतं....  जेव्हा आम्ही आसामच्या गंभीर विषयांवर चर्चा करत होतो तेव्हा, तुम्ही याला बिस्किटं भरवण्यात मग्न असायचा.'

हेमंत बिस्व शर्मा 2001 ते 2015 पर्यंत आसाम काँग्रेसचे आमदार होते. 2016 ला ते भाजपमध्ये आले.

हेमंत यांच्या ट्वीटला उत्तर देताना लेखक पवन खेडा यांनी ट्वीट केलं की, 'ज्या बैठकीत कोण जास्त विश्वासू आहे हे समजलं होतं, ही तीच तर बैठक नव्हे?'

काँग्रेसचे प्रवक्ते संजय झा यांनी स्मृती इराणींना 'तुम्ही आता कधी प्रेस कॉन्फरन्स घेणार', अशी विचारणा केली आहे.

राहुल गांधी यांची ट्विटरवर वाढती प्रसिद्धी पाहून इराणी यांनी एका रिर्पोटचा हवाल्याने राहुल गांधी परदेशात निवडणूक लढवण्याची तयारी करत आहेत, अशी टीका केली होती.

भाजपच्या वतीने राहुल यांचा हा व्हीडिओ विनोदी अंगानं मांडला गेला.

भाजपच्या आयटी सेलची जबाबदारी सांभाळणारे अमित मालवीय यांनी पॅडमॅन या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या काही दिवसांत राहुल गांधी सोशल मीडियावर चांगलेच सक्रिय झाले आहेत. त्यांच्या मार्मिक विनोदी ट्वीट्समुळे अनेकांना आश्यर्यही वाटत असेल. राहुल गांधी यांच्या या मेकओव्हरच्या मागे कोण आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता चीनने आणखी एक पाऊल पुढे टाकलं आहे. कोरोना विषाणूचं उगमस्थान असणाऱ्या वुहान शहरातल्या सर्वच्या सर्व लोकांची अवघ्या 10 दिवसात कोरोना चाचणी घेण्याचा निर्धार चीनने व्यक्त केला आहे.

यासंबंधीच्या सूचना स्थानिक प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत. शहरात 1 कोटी 10 लाख नोंदणीकृत नागरिक आहेत. या नागरिकांच्या चाचणीसाठी प्राधान्यक्रमानुसार यादी तयार करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. आरोग्यसेवेसारख्या अत्यावश्यक सेवेतले कर्मचारी आणि ज्यांना कोव्हिड-19 आजार होण्याची शक्यता अधिक आहे, अशांना यादीत प्राधान्य देण्यात येणार आहे.

अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे की चाचणी प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने मोठ्या प्रमाणावर नमुने गोळा करून करण्यात येईल.

या चाचण्यातून किती जण अॅक्टिव्हली इन्फेक्टेड आहेत, याची माहिती मिळू शकेल.

मात्र, हे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य साध्य करण्यासाठी चीनला दररोज जवळपास 10 लाख लोकांची चाचणी करावी लागणार आहे. सध्या चीनमध्ये दररोज 40 हजार ते 60 हजार कोव्हिड-19 चाचण्या होत आहेत.

याविषयी बोलताना, "हे एखाद्या चमत्कारापेक्षा कमी नाही", असं न्यू यॉर्कमधल्या ग्लोबल हेल्थ अॅट द काउंसिल ऑफ फॉरेन अफेअर्समधले तज्ज्ञ यँनझाँग हुअँग यांनी म्हटलं आहे.

इतक्या मोठ्या प्रमाणावर चाचणी करण्याचं कारण काय?

या आठवड्यात वुहान शहरातल्या रहिवाशी कम्पाउंडमध्ये सहा जणांना कोरोनाची लागण झाल्याचं आढळलं आहे. त्यामुळे वुहान शहरातल्या एकूणएक नागरिकाची कोव्हिड-19 चाचणी घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

हे सहाही नवे कोरोनाग्रस्त असिम्प्टोमॅटिक होते. म्हणजे या रुग्णांमध्ये कोरोनाची ताप किंवा खोकला अशी कुठलीही लक्षणं आढळली नाही.

यानंतर या कॉम्प्लेक्समध्ये राहणाऱ्या सर्वच्या सर्व पाच हजार जणांना कोरोना चाचणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

मात्र, असंही सांगितलं जातंय की वुहान शहरातल्या नोंदणीकृत नागरिकांपैकी अनेकजण लॉकडाऊन लागू होण्याआधीच शहर सोडून गेले आहेत आणि उर्वरित नागरिकांपैकी अनेकांची यापूर्वीच कोरोना चाचणी घेण्यात आली आहे.

त्यामुळे जी शहराच्या लोकसंख्येची आकडेवारी दिली जातेय तेवढ्या लोकांच्या चाचण्या खरंतर करायच्याच नाहीयेत.

वुहान विद्यापीठातल्या पॅथोजेन बायोलॉजी विभागाचे उपसंचालक प्रा. याँग झेंकी यांनी ग्लोबल टाईम्स वृत्तपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं आहे की वुहानमधल्या 30 ते 50 लाख नागरिकांची यापूर्वीच कोरोना चाचणी झालेली आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनने कोरोना संकटाचा ज्या पद्धतीने सामना केला त्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) तोंडभर कौतुक केलं आहे. "कदाचित हे जगाच्या आजार नियंत्रणाच्या आजवरच्या इतिहासातील सर्वांत महात्त्वाकांक्षी आणि आक्रमक प्रयत्न असावे," अशा शब्दात जागतिक आरोग्य संघटनेने चीनच्या प्रयत्नांचं वर्णन केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता चीनमध्ये लॉकडाऊन शिथिल करण्यात आल्यानतंर हळूहळू उद्योगधंदे सुरू होत आहेत. मात्र याचा अर्थ तुम्हाआम्हाला काही फायदा होतील, अशातला भाग नाही.

कोरोनाच्या संकटामुळे चीनच्या अर्थव्यवस्थेला जबर धक्का बसला आहे. चीनच्या अर्थव्यवस्थेचा विकासदर पहिल्या तिमाहित 6.8 टक्क्यांनी घसरला आहे. 1970 नंतर चीनच्या अर्थव्यवस्थेने नोंदवलेली ही सर्वांत मोठी घसरण आहे.

मात्र चीनबाबत एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे की अर्थव्यवस्थेसंबंधी चीन जी आकडेवारी देतं, त्याबाबत एक वैधानिक इशारा असतोच - या आकडेवारीवर डोळे मिटून विश्वास ठेवू नका. स्वतंत्र अर्थतज्ज्ञांनी कायमच म्हटलंय की चीनची प्रत्यक्ष आकडेवारी ही जारी केल्या जाणाऱ्या आकडेवारीपेक्षा कमी असते.

मात्र यावेळी कोरोनामुळे सर्वच उद्योगधंदे, किरकोळ विक्री बंद असल्याने अर्थव्यवस्थेचा ग्राफ खाली येणार, हे नक्कीच होतं. झालंही तसंच. चीननेही तेच सांगितलं.

मी ज्या-ज्या अर्थतज्ज्ञांशी बोलले त्यातल्या बहुतेकांनी मला सांगितलं की परिस्थिती सुधारण्याआधी ती खूप बिघडेल. त्यामुळे येणाऱ्या तिमाहीत चीनच्या अर्थव्यवस्थेने थोडी सुधारणा दाखवली तर ते आपल्यासाठीही शुभ संकेत असतील, असं तुम्हाला वाटत असेल तर तसं होणार नाही.

जागतिक बँकेच्या म्हणण्यानुसार चीनचा आर्थिक विकासदर जो गेल्या वर्षी 6 टक्के होता तो यंदा 2 टक्क्यांपर्यंत खाली येऊ शकतो, आणि परिस्थिती अधिकच चिघळली तर विकासदराचा हा आकडा 0.1% देखील असू शकतो. म्हणजे जवळपास शून्य टक्के.

बॅक टू बिझनेस

चीनच्या पहिल्या तिमाहीचे आकडे निराशाजनक असले तरी तिथल्या उद्योग-व्यवसायांनी कामाला सुरुवात केली आहे. अर्थातच ही सुरुवात संथ आहे.

चीनमधल्या अमेरिकन चेंबर ऑफ कॉमर्समधल्या सदस्यांचा मार्चच्या शेवटी-शेवटी एक सर्व्हे करण्यात आला. त्यात या सदस्यांनी असं सांगितलं की त्यांच्या 25 टक्के कंपन्या एप्रिल संपता संपता सुरळीत काम करू लागतील. तर 22% कंपन्यांनी पूर्वीप्रमाणे काम करायला सुरुवातही केली आहे.

जवळपास 40% सदस्यांनी म्हटलं आहे की पूर्वी ज्याप्रमाणे ठरलं होतं त्याचप्रमाणे ते आपली गुंतवणूक कायम ठेवतील. याचा अर्थ चीनमध्ये या कंपन्यांमधल्या कर्मचाऱ्यांची कपात होणार नाही किंवा कारखाने बंद पडणार नाहीत.

सिल्क रोड रिसर्चचे व्यवस्थापकीय संचालक विनेश मोटवाणी चीनमधल्या घडामोडींकडे बरंच सकारात्मक दृष्टीने बघतात. ते म्हणतात, "गेल्या महिन्यात मी चीनमधल्या माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना विषाणूशी लढा देता यावं, यासाठी चीनने स्वतः आपल्या अर्थव्यवस्थेला कोमात ढकललं. अर्थात जनतेचा जीव वाचवण्यासाठी याशिवाय दुसरा पर्याय नव्हता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता जगातल्या अनेक देशांमध्ये याप्रकारे रुग्णांवर उपचार सुरू झाले आहेत. याला 'प्लाझ्मा थेरपी' असं म्हणतात. ही थेरपी काय आहे? हिचा वापर भारतात होतोय का? यामुळे कोरोनाचं संकट दूर व्हायला मदत होईल का?

पाहा प्लाझ्मा थेरपीची गोष्ट सोप्या शब्दात...

हेहीपाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड-19 मधून बरा झालेला पेशंट कोरोनाची लागण झालेल्या दुसऱ्या पेशंटला बरं करू शकतो, असं सांगितलं तर तुम्हाला आश्चर्य वाटेल. पण हे खरं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता जागतिक आरोग्य संघटनेने पुढील काही काळ आपल्याला कोरोनाबरोबर राहावं लागेल असं जाहीर केलं आहे. त्यामुळे पर्यटन व्यवसायाचा चेहरामोहरा बदलून जाईल असं शमसुद्दीन सांगतात.

लॉकडाऊन शिथिल केलं जात असलं तरी पर्यटन व्यवसाय मूळपदावर यायला काही महिने किंवा वर्षं लागतील असं ते म्हणतात. लोक मोठ्या गटाने फिरायला जाण्याऐवजी एकटे-दुकटे फिरायला लागतील.

"ताजमहालसमोर तुम्ही मास्क लावून फोटोसाठी उभे राहिला आहात," अशी कल्पना करुन पाहा.

जगभरातल्या सर्व ऐतिहासिक स्थळांजवळ हा नियम लागू असेल. तसेच सोशल डिस्टन्सिंगमुळे पर्यटकांच्या संख्येवरही मर्यादा येईल.

विमान प्रवास

हवाई वाहतूक तज्ज्ञ अश्विनी फडणीस म्हणतात, आंतरराष्ट्रीय विमानप्रवास करताना घ्यायच्या काळजीबद्दल द इंटरनॅशनल एअर ट्रान्सपोर्ट असोसिएशन म्हणजे आयटाने 'बायोसिक्युरिटी फॉर एअर ट्रान्स्पोर्टः अ रोडमॅप फॉर रिस्टार्टिंग एविएशन' नावाने नियमावली सुरू केली आहे.

भविष्यातला प्रवास कसा असेल - पाहा व्हीडिओ

भारत सरकारचे नागरी उड्डाण मंत्रालयही अशाच प्रकारची नियमावली तयार करत आहे.

परदेशात ज्याप्रमाणे विमानतळांवर प्रवाशांची तपासणी कंप्युटरच्या मदतीने होते त्याचप्रमाणे भारतातही आता प्रवासी आणि कर्मचारी यांचा संपर्क कमीत कमी येईल यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.

वेब चेकइन आवश्यक होईल, प्रवाशांना बोर्डिंग पासची प्रत स्वतःकडे ठेवायला लागेल अणि स्वतः लगेज चेक-इन करावे लागेल. काही विमानप्रवासात पीपीई किट वापरणे अत्यावश्यक केल्यामुळे प्रवाशांना हवाईसुंदरींचे स्मितहास्य दिसणार नाही, असं ते म्हणतात.

पण सध्या काही विमानप्रवासांमध्ये मधल्या सीटवरही प्रवासी बसल्याचे दिसून येते. एमीरेट्स आणि एअर कतारसारख्या  विमान कंपन्यांनी सुरुवातीला मधली सीट मोकळी ठेवण्यात येईल असे जाहीर केले होते. परंतु ही नियमावली सतत बदलत राहाते. येत्या काही आठवड्यात आणि महिन्यात नवी नियमावली जाहीर होईल, असे फडणीस म्हणाल्या.

आंतरराष्ट्रीय विमान प्रवासापेक्षा देशांतर्गत प्रवासासमोर जास्त अडथळे असण्याची शक्यता आहे कारण प्रत्येक राज्याचे नियमही वेगवेगळे आहेत. उदाः दिल्लीमधून कोरोनाचा प्रसार कमी असलेल्या राज्यात जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी नियम अधिक कडक असतील.

लॉकडाऊन संपल्यावरही पुढचे काही महिने 14 दिवस क्वारंटाइन करण्याचा नियम आवश्यक असेल. सर्व प्रवाशाना फेस कव्हरिंग वापरणे आवश्यक असेल. केबिन सर्विस अत्यंत साधी करण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेली चाळीस वर्षे शमसुद्दिन टूर गाईडचं काम करत आहेत. या काळात त्यांनी जवळपास 40 सन्माननीय पाहुण्यांना आग्र्याचा ताजमहाल दाखवला आहे. त्यामध्ये प्रिन्सेस डायनाचाही समावेश आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता तर ईदची नमाज आणि मशिदींमधली रोषणाई फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून दाखवण्याचाही ट्रेंड आहे. रोषणाई केलेल्या मशिदींना पाहण्याचा एक वेगळाच अनुभव असतो.

यंदा जवळपास 30 लाख अमेरिकी मुस्लिमांनी ईद साजरी केली. यातल्या बहुसंख्य लोकांनी वॉशिंग्टनसहित अन्य मोठ्या शहरांतल्या ईदचं प्रसारण फेसबुकवर पाहिलं.

ईदच्या दिवशी रात्री फिरण्याचाही वेगळाच आनंद असतो. ईदच्या दरम्यान वॉशिंग्टनमध्ये राहणारे आशियाई लोक व्हर्जिनियाला भेट देतात.

ईदचा उत्साह साजरा करण्यासाठी अमेरिकेत व्हर्जिनियासारखं दुसरं ठिकाण नाही, असं लोकांचं म्हणणं आहे.  कारने तासाभरात वॉशिंग्टनहून व्हर्जिनियाला पोहोचता येतं.

व्हर्जिनियातला मेळावा

व्हर्जिनियातल्या एका एक्स्पो सेंटरमध्ये 'चांद रात' नावानं मेळावा भरलेला होता. तिथे खाण्यापिण्याच्या सुविध आणि शॉपिंगचे अनेक पर्याय उपलब्ध होते.

पण या सर्वांत लोकांच्या पसंतीस उतरलं ते इथलं जेवण. आशियाई जेवणाचा आस्वाद घेण्यासाठी इथे लोकांची गर्दी झाली होती.

55 वर्षीय हुमा पाकिस्तानच्या कराची शहरातल्या आहेत. 7 वर्षांपूर्वी त्या अमेरिकेत आल्या आहेत.

इथे येताना त्यांनी घरातून हलीम बनवून आणलं होतं. इथे त्यांचा एक छोटासा स्टॉल होता आणि 684 रुपयांना एक प्लेट हलीम विकत होत्या.

स्टॉलवर हुमा यांना मदतीसाठी त्यांची मुलगीही हातभार लावत होती. "मी कराचीत होते तेव्हा घराबाहेर असं काम कधीच केलं नव्हतं. पण इथे ते सोपं आहे. मागच्या वर्षी ईदच्या मेळ्यात आम्ही हलीम विकून 7 लाख रुपये कमावले होते," ती सांगते.

पण कराचीतल्या काम करण्याच्या माझ्या प्रश्नानं त्यांना थोड अवघडल्या सारखं वाटलं.

दरम्यान अमेरिकेत वसलेले बहुसंख्य दक्षिण आशियाई लोक आपल्या समाजातील बंधनांपासून मुक्त होऊ पाहत आहेत. ती बंधन कायम राहावी असं त्यांना वाटत नाही. याचं उदाहरण म्हणजे व्हर्जिनियाच्या मेळ्यात 90% स्टॉल महिलांचे होते.

सर्वधर्मसमभाव

20 वर्षांपूर्वी मुंबईहून अमेरिकेत आलेल्या श्रुती मलिक लग्नाचे कपडे बनवण्यात एक्सपर्ट आहेत. त्यांच्या स्टॉलच्या एकदम समोर आयेशा खान यांचा स्टॉल होता. आयेशा काश्मिरी कपडे विकत होत्या.

भारत आणि पाकिस्तानचे राजकीय संबंध कसेही असोत, श्रुती आणि आयेशा यांच्या मैत्रीवर त्याचा काहीही परिणाम होत नाही.

दोघींची मैत्री आणि त्यांना एकत्र बघून सुखद धक्का बसतो.

कारण दोन्ही देशांच्या मीडियामध्ये एकमेकांसाठी खूपच आक्रमक शब्द वापरले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात असलेल्या आपल्या नातेवाईकांना आणि मित्रांना फेसबुकच्या माध्यमातून रमजान ईदच्या शुभेच्छा पाठवल्या जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता तर चौकशीचा फेरा वाढून आघाडीच्या दोन अभिनेत्री दीपिका पदुकोण आणि सारा अली खान यांचीही चौकशी होते आहे. मीडियामध्ये बातमी आहे की, अंमली पदार्थविरोधी पथकाने केलेल्या चौकशीत किमान 50 बॉलिवूडच्या लोकांची नावं आलीत.

भारतात अंमली पदार्थ बाळगणं आणि त्याचं सेवन हा गुन्हा आहे. तरीही बॉलिवूडच काय तरुणांच्या पार्ट्यांमध्ये अंमली पदार्थांचं सेवन थांबलेलं नाही. अशावेळी तरुणांमधली ड्रग्जची क्रेझ थांबवण्यासाठी शिक्षा हा उपाय आहे की समुपदेशन? आज सोपी गोष्टमध्ये यावर बोलूया ड्रग्ज सेवनासाठी शिक्षा नको, मदत हवी हा नवा अप्रोच...

संधोशन आणि निवेदना - ऋजुता लुकतुके

एडिटिंग - निलेश भोसले

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुशांत सिंग राजपूतच्या मृत्यूनंतर सुरू झालेल्या पोलीस चौकशीत बॉलिवूडचं एक भीषण सत्य बाहेर आलं. बॉलिवुडमध्ये कथितरीत्या कार्यरत असलेलं ड्रग रॅकेट..


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता तिथला भर आधीच्या तुलनेत ओसरला असला तरी, दिल्लीतली रुग्णसंख्या वाढते आहे. जिथे लोकसंख्येची घनता जास्त आहे, किंवा दाटीवाटीने लोक राहतात अशा राज्यांमध्ये रुग्णसंख्या जास्त असल्याचं म्हणता येईल. मग आकडेवारीनुसार, भारतातली अशी पाच राज्य कुठली जिथे कोरोनाचा सर्वाधिक उद्रेक पाहायला मिळाला?

महाराष्ट्र, आंध्रप्रदेश, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश आणि तामिळनाडू....देशातली पाच प्रमुख महानगरं याच राज्यांत आहेत. कोरोनामुळे देशभरात 66 हजारांच्या वर मृत्यू झाले आहेत. त्यातला 70 टक्के वाटाही ही राज्यं उचलतात.

त्याचबरोबर महाराष्ट्र, तामिळनाडू, कर्नाटक, दिल्ली आणि आंध्रप्रदेश या राज्यांचा रिकव्हरी रेटही अँक्टिव्ह केसेसच्या तुलनेत साडेतीन पट जास्त आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशभरात कोरोनाग्रस्तांचा आकडा आता 40 लाखांच्या आसपास आहे. आणि जी आकडेवारी आतापर्यंत समोर आलीय त्यातून एक सिद्ध होतं की, रुग्णसंख्या देशाच्या काही भागात एकवटली आहे. जसं महाराष्ट्रात सर्वाधिक म्हणजे आतापर्यंत आठ लाखांपेक्षा जास्त कोरोनाग्रस्त रुग्णांची नोंद झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता ती धावू शकते कारण पायाच्या जागी ही दोन चाकं लावली आहेत. इस्तंबूल विद्यापीठातील तज्ज्ञांनी ही चाकं तयार केली आहेत. या चाकांची सवय झाल्यावर कॅरामेलला कृत्रिम अवयवयांचा नवीन सेट मिळेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुर्कस्तानमध्ये कॅरामेल या खारीला 'कृत्रिम पाय' लावण्यात आलाय. जाळ्यात अडकल्यानंतर या खारीला आपले पुढचे दोन पाय गमवावे लागले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता त्या खिलाफतीचा अंत झाल्यानंतर आणि या चार हजारपैकी अनेक अतिरेकी ठार झाल्यानंतर त्यांच्या पत्नी आणि मुलांना परत आणण्याचं आवाहन रशियन अधिकाऱ्यांना केलं जातं आहे.

काही जणांचं प्रत्यार्पण थांबलं असलं, तरी अनेक मुलं आधीच रशियात परतली आहेत.

बीबीसीच्या सारा रेन्सफोर्ड दक्षिण रशियातील दागेस्तान प्रजासत्ताकमध्ये जाऊन त्यापैकी काहींना भेटल्या. त्यांनी पाठवलेला हा खास रिपोर्ट...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तथाकथित इस्लामिक स्टेटच्या बाजूने लढण्यासाठी जवळपास चार हजार रशियन तरुण सीरिया आणि इराकमध्ये गेले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता त्यांनी शिर्डीच्या मंदिरात लावण्यात आलेल्या फलका विरोधात आंदोलन पुकारलं आहे -  तृप्ती देसाई शिर्डीत जाऊन 'तो' फलक हटवणार?

त्या पहिल्यांदा चर्चेत आल्या ते शनिशिंगणापूरच्या चौथऱ्यावर महिलांना प्रवेश मिळावण्यासाठी केलेल्या आंदोलनातून. पण फार कमी जणांना माहीत असेल की त्याआधी त्यांनी अजित पवारांसोबत पंगा घेतला होता.

तृप्ती देसाईंची दखल मीडियाने सर्वप्रथम घेतली ती त्यांनी अजित सहकारी बँक आणि पतसंस्थेविरोधात केलेल्या आंदोलनामुळे. ही बँक अजित पवारांच्या नावाने त्यांच्या काही कार्यकर्त्यांनी सुरू केली होती. या बँकेत झालेल्या काही गैरप्रकारांविरुद्ध देसाई यांनी 2008 साली आंदोलन छेडलं होतं, असं पुण्यातल्या एका ज्येष्ठ पत्रकाराने सांगितलं.

त्या आंदोलनादरम्यान आपल्याला धमक्या आल्या होत्या, असा दावाही देसाई करतात. 2009 साली त्यांनी काँग्रेसकडे निवडणुकीचं तिकिटही मागितलं होतं, पण ते त्यांना मिळालं नाही.

भूमाता रणरागिणी ब्रिगेड

तृप्ती मूळ कोल्हापूरच्या, पण त्यांचं कुटुंब नंतर पुण्यात स्थायिक झालं. पुण्याच्या SNDT महाविद्यालयातून त्यांनी होम सायन्सची पदवी घेतली.

मुक्त पत्रकार अश्विनी सातव सांगतात, "सुरुवातीला त्या अण्णा हजारेंच्या भ्रष्टाचार निर्मूलन आंदोलनात दिसल्या. त्यानंतर त्यांनी बुधाजीराव मुळीकांच्या भूमाता ब्रिगेड या संस्थेत काम करायला सुरुवात केली."

ही संघटना खरंतर शेतकऱ्यांच्या पत्नींच्या मदतीसाठी स्थापन केली होती आणि त्या वेळेस तिचा मंदिर प्रवेश आंदोलनाशी फारसा संबंध नव्हता, अशी माहिती सहारा समय वाहिनीच्या पुण्याच्या ब्युरो प्रमुख प्रतिभा चंद्रन देतात.

कोची विमानतळावर देसाई त्यांच्या कार्यकर्त्यांसह

अश्विनी म्हणतात की नंतर मुळीकांच्या संस्थेतून देसाई बाहेर पडल्या आणि 2010 साली स्वतःची भूमाता रणरागिणी ब्रिगेड स्थापन केली. "मुळीकांच्या संस्थेतून त्या बाहेर पडल्या असल्या तरी त्यांनी आपल्या संस्थेचं नाव त्यांच्या संस्थेशी साधर्म्य असणारंच ठेवलं आहे," हे चंद्रन सांगतात.

या संस्थेमार्फत त्या महिलांच्या मंदिरप्रवेशाच्या हक्कांविषयी लढा देतात.

शनिशिंगणापूर आंदोलन

तृप्ती देसाईंची राष्ट्रीय पातळीवर दखल घेतली गेली ती शनिशिंगणापूर आंदोलनाच्या निमित्ताने. देवस्थानातल्या मुख्य चौथऱ्यावर महिलांना प्रवेश मिळावा, यासाठी तेव्हा ज्येष्ठ महिला हक्क कार्यकर्त्या विद्या बाळ आणि अॅड निलिमा वर्तक या न्यायलयीन लढाई लढत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महिलांना मंदिर प्रवेशाच्या मुद्द्यांवरून आंदोलन करणाऱ्या कार्यकर्त्या म्हणून तृप्ती देसाई परिचित आहेत. आजवर अनेक धार्मिक स्थळांमध्ये महिलांना प्रवेश मिळवण्यासाठी त्यांनी आंदोलनं केली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता देश कोरोनामुक्त झालाच म्हटल्यावर फुटबॉलचे सामने सुरू झाले. फुटबॉलची मैदानं क्रीडाप्रेमींनी भरून गेली. शाळा पुन्हा उघडल्या. लोकही आपापल्या आवडत्या कॅफेमध्ये जाऊ लागले. एकूणच सर्व सुरळीत झाल्यासारखं वातावरण व्हिएतनाममध्ये दिसू लागलं होतं.

आमचं आयुष्य पूर्ववत झालं होतं, असं 27 वर्षीय माय शॉन टू सांगत होती. ही तरुणी मध्य व्हिएतनाममधील दा नांग इथली आहे.

दा नांग या व्हिएतनाममधील समुद्रकिनाऱ्याकडील भागात देशातील बरीच मंडळी पर्यटनासाठी येतात. माय शॉन टू सांगते, या भागात येण्यासाठी हळूहळू बुकिंगही सुरू झालं होतं. माय शऑन टू ही पर्यटन एजन्सीतच काम करते.

मात्र, जुलै महिना संपता संपता म्हणजे शेवटच्या आठवड्यात दा नांगमध्ये अचानक कोरोना व्हायरसच्या नव्या उद्रेकाचं केंद्र बनलं. तेथील शास्त्रज्ञांनाही हा मोठा धक्का आहे. 99 दिवसांनंतर अचानक कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या झपाट्यानं वाढली.

व्हिएतनामचं कौतुक

काही आठवड्यांपूर्वीच व्हिएतनामनं कोरोनावर मात केली म्हणून जगभर कौतुक झालं.

व्हिएतनाममधील कम्युनिस्ट पक्षानं अत्यंत वेगानं आणि निर्णायक पद्धतीनं कोरोनाविरोधात लढा दिला. इतर देश गोंधळलेल्या अवस्थेत असताना व्हिएतनाम अत्यंत लक्षपूर्वक सामना करत होता. परदेशातून येणाऱ्या प्रत्येकाची तपासणी केली जात होती.

देशात प्रवेश करणाऱ्या प्रत्येकाला सरकारी विलगीकरण कक्षात ठेवले जात होते, काँटॅक्ट ट्रेसिंग केली जात होती आणि देशव्यापी चाचणी मोहीम राबवली गेली.

आता एवढं सारं व्हिएतनामं केलं, मग चुकलं कुठे?

काही चुकीचं झालंय, याची मलाच खात्री वाटत नाही, असं प्रा. मायकल टूल म्हणतात. प्रा. टूल हे साथरोगतज्ज्ञ आहेत. शिवाय, ते मेलबर्न येथील बर्नेट इन्स्टिट्युटमध्ये वरिष्ठ संशोधक म्हणूनही कार्यरत आहेत.

स्पेन, ऑस्ट्रेलिया आणि हाँगकाँग यांसारख्या अनेक देशांना वाटलं की, हे आरोग्य संकट आपल्या नियंत्रणात आलंय आणि तिथे विषाणूचा पुन्हा उद्रेक पाहायला मिळाला, असं प्रा. टूल सांगतात.

दा नांगमध्ये बरेचजण बिनधास्त होते. कारण त्यांना वाटत होतं की, कोरोना आता नियंत्रणात आलाय. मात्र, नवीन रुग्ण सापडू लागल्यानंतर दा नांगमध्ये फिरण्यासाठी आलेले लोक लगेच आपापल्या घरी परतू लागले. दा नांग शहरात बाहेरील पर्यटकांना येण्यास बंदी घालण्यात आली आणि पूर्ण लॉकडाऊन लागू करण्यात आलं.

व्हिएतनामवरून एक लक्षात येऊ शकतं की, थोडी तरी चूक झाली असेल, तरी विषाणू वेगानं पसरू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जुलैमधली गोष्ट. व्हिएतनामनं कोरोनावर मात केली वगैरे बातम्या जगभर पसरल्या. कौतुकही झालं. अर्थात, ते होणारच होतं. कारण महिनाभर जवळपास कोरोनामुळे कुणाचा मृत्यू नाही की स्थानिक लोकांमध्ये कुठला संसर्ग आढळला नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता निकाल जवळपास स्पष्ट झालेत. तेव्हा या निकालांचे महाराष्ट्राच्या राजकारणावर काही परिणाम होतील का, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न करूया.

राष्ट्रपती राजवटीची चर्चा

पश्चिम बंगालमध्ये भाजपने सर्व ताकद पणाला लावली होती आणि अशी वातावरण निर्मिती केली जणू पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचाच विजय होईल. मात्र, प्रत्यक्षात तसं काही झालं नाही. 210 च्या पुढे जागा जिंकत ममता बॅनर्जींच्या तृणमूल काँग्रेसने सलग तिसऱ्यांदा प. बंगालमध्ये विजय मिळवला आहे.

दुसरीकडे भाजपचा विजय झाला नसला तरी गेल्या निवडणुकीत जेमतेम 3 जागा असणाऱ्या भाजपने चांगलीच मुसंडी मारली आणि जवळपास 80 जागा जिंकल्या.

या निकालाचं विश्लेषण करताना बीबीसी मराठीवरच्या कार्यक्रमात भाजप नेते राहुल नार्वेकर यांनी महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट लागू होऊ शकते, असं सुतोवाच केलं.

राहुल नार्वेकर, भाजप आमदार

ते म्हणाले, "राज्यात भ्रष्टाचाराने कळस गाठला आहे. अराजकता आहे. महिलांवर अत्याचार होत आहेत. या सर्व गोष्टींवर आळा घातला नाही तर राष्ट्रपती राजवट ही संवैधानिक तरतूद असल्यामुळे लागू शकण्याची शक्यता दाट आहे आणि हे कुठल्या राजकीय पक्षाच्या नेत्याने सांगण्याची गरज नाही. महाराष्ट्रातला सामान्यातला सामान्य व्यक्ती आज ही व्यथा व्यक्त करत आहे."

"मी अगदी स्पष्टपणे हे सांगू इच्छितो की महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट लागू करायची की नाही, हा कदाचित केंद्राचा निर्णय असू शकतो. पण, ती आणण्याची परिस्थिती ही संपूर्णपणे महाराष्ट्र सरकारच्या हाती आहे. चांगलं काम केलं तर कुठच्याही परिस्थितीत राष्ट्रपती राजवट कुणीही लागू करू शकत नाही."

राहुल नार्वेकर यांनी संवैधानिक तरतुदीच्या आधारावर राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू केली जाऊ शकते, असं म्हटल्यावर कोरोना काळाता कुंभमेळा आयोजित करणं, संविधानाला धरून होतं का, अशा अर्थाचा प्रश्न करत राज्यात राष्ट्रपती राजवट आणता येणार नाही, असं प्रत्युत्तर दिलं.

नीलम गोऱ्हे म्हणाल्या, "कुंभमेळा घेणं, त्यासाठी जाहिराती देणं, त्यासाठीची गुंतवणूक, हे सगळं वातावरण अशास्त्रीय आणि असंवैधानिक वर्तन आहे, असं मला वाटतं. आताच्या घडीला सर्वांनी एकत्र येऊन काम केलं पाहिजे. पण, मंदिर प्रवेशापासून जो काही धुमाकूळ भाजप सातत्याने घालतोय, त्यावर जनतेमध्ये काय प्रतिक्रिया आहे, हे त्यांना तपासून पाहिलं पाहिजे. राष्ट्रपती राजवट आणण्यासारखी कुठलीही परिस्थिती आज इथे (राज्यात) नाहीय....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पश्चिम बंगाल निवडणुकीचे निकाल लागलेत. महाराष्ट्राच्या दृष्टीनेही हे निकाल महत्त्वाचे होते. त्याचं कारण असं की पश्चिम बंगाल निवडणुकीनंतर महाराष्ट्रातही राजकीय बदल होतील, अशी चर्चा सुरू होती. मार्च-एप्रिलमध्ये महाराष्ट्रात 'ऑपरेशन लोटस' सुरू करू, असं काही भाजप नेत्यांनी म्हटलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता न्यूयॉर्कमधून उपचार घेऊन ती मायदेशी परतली आहे. घरी परतत असल्याचा मोठा आनंद तिनं व्यक्त केला आहे. त्यासाठी तिनं न्यूयॉर्कहून निघण्याआधी इंस्टाग्रामवर एक फोटो शेअर केला आणि आपण परतत असल्याची वार्ता दिली.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

घरच्यांना भेटण्यासाठई आतुर असल्याचं तिनं त्यात लिहिलं आहे. तिनं तिच्या मित्रमैत्रिणींचे आभार सुद्धा मानले आहेत.

याच पोस्ट मध्ये तिनं लिहिलं आहे की, "हा संघर्ष अजून संपलेला नाही... पण मी खूश आहे, या सुखद मध्यांतराची मी वाट पाहत होते."

या आधी जेव्हा तिला कॅन्सरचं निदान झालं होतं तेव्हा तिनं ट्वीटवर काय लिहिलं होतं ते पाहू या.

सोनालीने ट्विटरद्वारे आपल्याला झालेल्या कॅन्सरची माहिती दिली

''कधीकधी अगदी अनपेक्षितपणे आयुष्य तुम्हाला मोठ्या संकटात टाकतं. अगदी अलीकडेच मला हायग्रेड आणि मेटॅस्टेसाईझ्ड कॅन्सर झाल्याचं निदान झालं आहे. असं काही होईल असं वाटलंच नव्हतं. सतत जाणवणाऱ्या वेदनांमुळे काही चाचण्या करून घेतल्या आणि त्यातून कॅन्सरचं दुखणं समोर आलं. माझे कुटुंबीय आणि जवळचे मित्र मदतीसाठी धावून आले. या सगळ्यांची मी व्यक्तिश: ऋणी आहे.

"लवकरात लवकर उपचार सुरू करणं हा एकमेव उपाय आहे. आणि आम्ही तेच केलं. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानंतर मी सध्या न्यूयॉर्कमध्ये उपचार घेत आहे. आम्ही आशावादी आहोत. कॅन्सरविरुद्ध लढा देण्याचा निर्धार मी केला आहे. या काळात मला भरपूर प्रेम आणि आधार मिळाला, त्याबद्दल मी कायम ऋणी राहीन. माझे कुटुंबीय आणि मित्र यांच्या जोरावर मी कॅन्सरला निकराचा लढा देणार आहे. ''

सोनाली बेंद्रेला कुठला कॅन्सर झाला आहे?

खरं तर सोनालीच्या ट्वीटमधले हायग्रेड आणि मेटॅस्टेसाईज्ड हे शब्द आजाराचं गांभीर्य सांगणारे त्यामुळे घाबरवणारे आहेत.

पण, ट्वीटमध्ये सोनालीला नेमका कुठे कॅन्सर झाला आहे आणि तो कुठपर्यंत पसरला याविषयी माहिती दिलेली नाही.

कॅन्सर उघड होईपर्यंत सोनाली जाहिराती आणि टीव्ही शोमध्ये व्यग्र होत्या

त्यामुळे तिच्या कॅन्सरची नेमकी स्टेज आता सांगता येणार नाही, असं मुंबईतले रेडिएशन आँकॉलॉजिस्ट डॉ. प्रसाद दांडेकर यांनी सांगितलं.

त्याचवेळी मेटॅस्टेसाईज्ड या शब्दाचा अर्थंही त्यांनी स्पष्ट केला. ''कॅन्सरच्या गाठी शरीराच्या एका अवयवात तयार होतात. आणि त्यापासून आणखी छोट्या गाठी तयार होऊन रक्तातून त्या इतर अवयवांपर्यंत जातात. थोडक्यात कॅन्सर एका अवयवापासून दुसऱ्या अवयवापर्यंत पसरतो.''...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बॉलिवुड अभिनेत्री सोनाली बेंद्रेच्या एका ट्वीटने मीडियामध्ये खळबळ माजली होती. आपल्याला 'हायग्रेड' आणि 'मेटॅस्टेसाईज्ड' कॅन्सर झाल्याचं या सविस्तर ट्वीटमध्ये तिने स्पष्ट केलं होतं. कॅन्सर झाल्याचं तिलाही अचानक कळलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता पावसाळा सुरू होतोय आणि पावसाळ्यात कोरोनाग्रस्तांची संख्या आणखी वाढेल, अशी भीती व्यक्त करण्यात येतेय.

मात्र, ही भीती कितपत खरी ठरू शकते? कोरोना विषाणू हा हवामान सापेक्ष आहे का? भारतातल्या उन्हाळ्यात कोरोना विषाणूचा टिकणार नाही, असा जो अंदाज यापूर्वी व्यक्त करण्यात आला तो तर खरा ठरलेला दिसत नाही. मग पावसाळ्याविषयीचं भाकित खरं ठरू शकतं का?

पावसाळ्यात कोरोनाचा प्रादुर्भाव नेमका कसा होऊ शकतो? कोरोना विषाणूच्या संकटाचा सामना करताना पावसाळ्यात इतर कुठल्या अडचणी येऊ शकतात? आणि महत्त्वाचं म्हणजे कोरोना विषाणूपासून बचावासाठी पावसाळ्यात आपण कशी काळजी घेतली पाहिजे? या सर्व प्रश्नांची उत्तर आपण जाणून घेणार आहोत.

पावसाळ्यात कोरोना विषाणूचा धोका अधिक वाढणार का?

हवामानाचा कोरोना विषाणूच्या प्रसारावर परिणाम होतो, असं सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये सांगितलं जात होतं. काहींचं म्हणणं होतं की, उन्हाळा सुरू झाल्यावर कोरोना विषाणूचा फैलाव कमी होईल.

तापमान वाढल्यानंतर कोरोना विषाणूचं स्वरूप बदलू शकतं, असा दावा काही शास्त्रज्ञांनी केला होता. मात्र, भारतापुरता विचार केला तरी असं काही झालेलं दिसलं नाही. आता पावसाळा तोंडावर आहे आणि पावसाळा आला की पावसाळ्यातल्या आर्द्र वातावरणात कोरोनाचा फैलाव जास्त होईल, अशी भीतीही काहींना वाटतेय.

मात्र, कोरोना व्हायरस जगभरात 180 हून जास्त देशांमध्ये पसरला आहे. यात ग्रीनलॅंडसारखे थंड प्रदेश आणि आखातासारखे वाळवंटी देश एकसारखेच या रोगाने ग्रस्त आहेत. साथीचे रोग ऋतूनुसार येत नाही. उदाहरणार्थ-स्पॅनिश फ्लू उन्हाळ्यात आला होता. मात्र सामान्य फ्लू साधारणपणे पावसाळा किंवा हिवाळ्यात डोकं वर काढतो. विषमज्वर उन्हाळ्यात डोकं वर काढतो. तर गोवर उन्हाळ्यात कमी होतो. मात्र उष्णकटिबंधीय प्रदेशामध्ये गोवर उन्हाळ्यात दिसून येतो.

सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिवेन्शन आणि जागतिक आरोग्य संघटना यांनी पाऊस आणि कोरोना विषाणू याच्या संबंधाबाबत अजून कुठलीही माहिती दिलेली नाही. मात्र, जागतिक आरोग्य संघटनेच्या म्हणण्यानुसार आतापर्यंत मिळालेल्या पुराव्यांनुसार कोव्हिड-19 पसरवणारा Sars-CoV-2 विषाणू उष्ण आणि दमट, शीत आणि कोरडा अशा सर्वच प्रकारचं हवामानात पसरू शकतो.

त्यामुळे कोरोना विषाणूपासून बचावासाठी हवामानावर अवलंबून राहू नका, असं जागतिक आरोग्य संघटनेचं म्हणणं आहे. तसंच थंड हवामान कोरोना विषाणू किंवा इतर रोगांचा नाश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या तीन महिन्यांपासून भारतात कोरोनानं थैमान घातलं आहे. कोरोनाग्रस्तांची संख्या दोन लाखांच्या घरात गेली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता पुढे काय होईल आणि ही लस कधीपर्यंत सर्वसामान्यांसाठी उपलब्ध होईल अशी चर्चा आहे. एकदा क्लिनिकल ट्रायल झाली तरी लस सर्वांसाठी उपलब्ध होईपर्यंत एक ते दीड वर्षांचा कालावधी लागू शकतो असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे.

रशियाने शोधलेल्या लसीचं व्यावसायिक स्तरावर उत्पादन कधी सुरू होणार ही माहिती रशियाने गुलदस्त्यातच ठेवली आहे.

स्वयंसेवकांवर कोव्हिड-19 च्या लसीचं यशस्वी परीक्षण करण्यात आलं असल्याचा दावा रशियाच्या सेकनॉफ युनिव्हर्सिटीने केला आहे.

रशियाच्या सेकनॉफ युनिव्हर्सिटीने दावा केल्यानंतर ही लस सर्वसामान्यांसाठी किती दिवसात उपलब्ध होईल याची सर्वत्र चर्चा सुरू झाली आहे.

रशियामध्ये काय घडलं?

रशियाची वृत्तसंस्था तास बरोबर बोलत असताना विद्यापीठाचे प्रमुख संशोधक इलिना स्मोलयारचुक यांनी म्हटलं आहे की 'ही लस प्रभावी आहे.'

त्यांनी सांगितलं "संशोधन पूर्ण झालं असून ही लस सुरक्षित आहे असंही आढळलं आहे. स्वयंसेवकांना 15 आणि 20 जुलैला डिस्चार्ज देण्यात येणार आहे."

इन्स्टिट्यूट फॉर ट्रान्सलेशनल मेडिसिन अँड बायोटेक्नॉलजीचे संचालक वादिम तरासोव यांनी जगातली पहिली कोरोना लस क्लिनिकल ट्रायलमध्ये यशस्वी झाली आहे, अशी माहिती रशियन वृत्तसंस्था स्पुटनिकने दिली आहे.

या विद्यापीठाने 18 जून रोजी 'गेमली इन्स्टीट्यूट ऑफ एपिडेमियॉलॉजी अँड मायक्रोबायोलॉजी'द्वारा तयार करण्यात आलेल्या या लशीची चाचणी सुरू केली होती.

सेकनॉफ विद्यापीठाचे आणखी एक वरिष्ठ अधिकारी अलेक्झांडर लुकाशेव यांच्या माहितीनुसार, लोकांसाठी ही लस सुरक्षित आहे की नाही हे पाहणं हा मूळ उद्देश होता. चाचणी यशस्वी झाली आहे आणि ती सुरक्षित असल्याचं दिसून आलं आहे. आता लस उत्पादनासाठी काय काय तयारी करायची ते ठरवलं जात आहे.

लस सर्वसामान्यांना कधी उपलब्ध होईल?

रशियाने लस सुरक्षित असल्याचा दावा केला आहे पण ही त्यांनी यासंदर्भातील पूर्ण डेटा अद्याप जाहीर केला नाही. जेव्हा रशिया पूर्ण डेटा जाहीर करेल तेव्हाच आपण अंदाज लावू शकतो की ही लस सर्वसामान्यांपर्यंत पोहचण्यासाठी किती वेळ लागेल असं मत परभणीचे डीएसएम कॉलेजचे सूक्ष्मजीवशास्त्राचे प्राध्यापक डॉ. शिवा आयथॉल यांनी मांडलं आहे.

कोणत्याही लसीची निर्मिती करण्यासाठी तीन फेजेस असतात. पहिल्या फेजमध्ये लसीची चाचणी एका टीमवर घेतली जाते. म्हणजे सात-आठ जण ते 20 जण. रशियाने ही पहिली फेज पूर्ण केली आहे. दुसऱ्या फेजमध्ये 100 हून अधिक जणांवर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसवर प्रभावी लस शोधून काढल्याचा दावा रशियाने केला आहे. रशियाच्या सेकनॉफ युनिव्हर्सिटीने म्हटलं आहे की कोरोना लसीवरील ह्युमन ट्रायल यशस्वी झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता प्रवास पुन्हा सुरू व्हावा आणि तो कोरोनापासून सुरक्षित असावा यासाठी इटली सरकारने एक उपक्रम सुरू केला आहे. विमानतळावरच प्रवाशांच्या जलदगती कोव्हिड निदान चाचण्या घ्यायच्या. आणि तुम्ही निगेटिव्ह असाल तरंच तुम्हाला प्रवास करता येईल.

त्यातून सुरक्षितता तर वाढतेच. शिवाय प्रवासानंतरचं विलगीकरणही कदाचित यामुळे टळू शकेल. सध्या हा प्रयोग इटली पुरता मर्यादित असला तरी युरोप भर तो सुरू व्हावा, जेणेकरून लोकांचा सुरक्षित संचार सुरू होऊन विमान उद्योगालाही उभारी यावी असा प्रयत्न सुरू आहे. बीबीसीचा खास रिपोर्ट...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना उद्रेकाचा सगळ्यात मोठा फटका पर्यटन व्यवसायाला बसला. आणि आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक मागचे कित्येक महिने बंदच राहिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता बॅक सीट नाही, फक्त फ्रंट सीट

सौदी अरेबियामध्ये बदल कधी होईल असं जर का विचारलं तर उत्तर मिळायचं, "बदल होईल, बदल होण्यास वेळ लागेल... पण बदल होईल."

सौदी अरेबियामध्ये पुरातनमतवादी राजेशाही आहे. त्यामुळं इथं बदल होईलच, असं कुणी म्हटलं तर समजावं की खूप काळ वाट बघावी लागणार आहे.

पण आता सौदी अरेबियात बदलाचं वारं वाहत आहे. बदलांबाबतचं मोजमाप आता वर्षाचं नाही तर महिन्याचं झालं आहे.

सौदीतल्या एका यशस्वी उद्योजिकेनं मला सांगितलं, "एका पुरुष सहकाऱ्यासोबत मी पैज लावली होती की वर्षाच्या पहिल्या सहा महिन्यांमध्ये महिलांना वाहन चालवण्याची परवानगी मिळेल. त्याचं म्हणणं होतं वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीमध्ये परवानगी मिळेल."

"पण मला वाटतं ही परवानगी येण्यास पुढचं वर्ष उजाडेल आणि चाळिशीतील महिलांनांच वाहन चालवता येईल," असं तिला आता वाटतं.

आता अखेर 24 जूनपासून म्हणजेच आजपासून महिला फ्रंट सीटवर दिसल्या तर त्यांच्यावर कुठलीही कारवाई होणार नाही.

रियाधच्या राजघराण्यांच्या वर्तुळातही याबाबत चर्चा आहे. युवतींनाही वाहन चालवण्यास परवानगी मिळेल, असं काही लोक म्हणत आहेत.

या ठिकाणी बदल अत्यंत हळू होतात. देशातील अति-पुरातनमतवादी धार्मिक नेते प्रभावी आहेत. असंही दिसून येतं की अनेक सौदी लोकांनाही आपल्या जुन्या गोष्टी सोडण्याची इच्छा नाही.

पण तेलामधून मिळणाऱ्या पैशात बदल घडल्यानं लोकांचा राहणीमान बदलताना दिसत आहे. यामुळं अनेक स्तरांतून सौदी राजकारण्यांवर दबाव पडताना दिसत आहे.

गेल्या काही वर्षांपासून कच्च्या तेलातून मिळणाऱ्या महसुलात घट होत आहे.

गेल्या काही वर्षांपासून कच्च्या तेलातून मिळणारा महसूल घटत आहे. त्यामुळं इच्छा नसतानाही राजकारण्यांना अनेक निर्णय घ्यावे लागत आहेत. याचा परिणाम लोकांच्या राहणीमानावर पडत आहे.

सौदी अरेबियाचं 90 टक्के उत्पन्न तेल आणि नैसर्गिक वायूवर अवलंबून आहे. गल्फ रिसर्चच्या जॉन सफाकियानाकिस म्हणतात, "गेली काही दशकं एकाच इंजिनवर हे उडत आहे. पणा आता आणखी इंजिन लागणार."

सौदी अरेबियाला आता उत्पन्नाच्या इतर पर्यायांचा विचार करण्याची गरज आहे.

गेल्या वर्षी 'व्हिजन 2030' या महायोजनेचं अनावरण थाटात करण्यात आलं. सौदी अरेबियाचे द्वितीय युवराज मोहम्मद बिन सलमान यांनी विदेशी कंसल्टंट्सला तगडं मानधन देऊन ब्लू-प्रिंट तयार करून घेतली.

'व्हिजन 2030' ची जबाबदारी मोठी आहे.

युवराजांना, त्यांच्या सहकाऱ्यांना या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अखेर सौदी अरेबियातही महिला आता फ्रंट सीटवर बसून स्वत: गाडी चालवू शकतील. हे बदलाचे वारे बऱ्याच काळापासून वाहत होते. याचाच आढावा घेत लीस ड्युसेट यांनी फेब्रुवारी 2017 मध्ये लिहिलेला हा लेख.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता मात्र केंद्र सरकार मुलींच्या लग्नाचं वयही 18 वरून 21 करण्याच्या विचारात आहे. यासाठी खासदार जया जेटली यांच्या अध्यक्षतेखाली 10 सदस्यीय टास्क फोर्सची स्थापना करण्यात आली आहे. टास्क फोर्स प्रस्ताव तयार करून नीती आयोगाकडे सादर करेल.

'मुलींचं वय 18 वरुन 21 करणारं सरकार कोण आहे?'

भारतातल्या मोठ्या शहरांमधल्या मुलींच्या शिक्षण आणि करिअरकडे बघण्याच्या दृष्टीकोनात मोठा बदल झाला आहे. त्यामुळे सामान्यपणे त्यांची लग्न वयाच्या 21 वर्षांनंतरच होतात.

याचाच अर्थ या निर्णयाचा सर्वांत मोठा परिणाम हा लहान शहरं, वाडी-वस्त्या आणि ग्रामीण भागात रहाणाऱ्या मुलींवर होणार आहे.

या भागांमध्ये मुलींना शिकवून त्यांना नोकरी करू देण्यावर भर कमी आहे. कुटुंबात मुलांच्या तुलनेत मुलींना पोषणही कमी मिळतं, आरोग्य सुविधाही त्यांना कमी मिळतात. शिवाय, मुलींचं कमी वयात लग्न उरकून टाकण्याकडेही त्यांचा कल असतो.

बालविवाहाच्या घटनाही या भागांमध्ये जास्त आहेत.

अशा परिस्थितीत लग्नाचं किमान वय वाढवल्याने मुलींच्या आयुष्यावर त्याचा सकारात्मक परिणाम होईल का?

याच संदर्भात टास्क फोर्सला वास्तविक परिस्थितीची जाणीव करून देणे आणि प्रस्तावाशी आपण सहमत नसल्याचं सांगण्यासाठी काही सामाजिक संघटनांनी 'यंग व्हॉयसेस नॅशनल वर्किंग ग्रुप' स्थापन केला आहे.

याअंतर्गत जुलै महिन्यात महिला आणि बालकांचं आरोग्य, शिक्षण इत्यादी विषयांवर 15 राज्यांमध्ये काम करणाऱ्या 96 संघटनांच्या मदतीने 12 ते 22 वर्षांपर्यंतच्या 2500 मुला-मुलींकडून त्यांचं मत जाणून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.

साध्या सोप्या प्रश्नांची उत्तरं मात्र चक्रावून टाकणारी होती. मुलींची मतं सारखी नव्हती. उलट मुलींनी इतरही काही मागण्या पुढे करत सरकारलाच आरसा दाखवला.

उदाहरणार्थ राजस्थानच्या अजमेर शहरातली ममता जांगिड. ममताचाही बालविवाह होणार होता. मात्र, सुदैवाने ती बचावली. तरीदेखील लग्नाचं किमान वय वाढवण्याला तिचा विरोध आहे.

आठव्या वर्षी झालं असतं लग्न...

ममता आज 19 वर्षांची आहे. तिची लहान बहीण 8 वर्षांची होती आणि ती स्वतः 11 वर्षांची असताना तिच्या कुटुंबावर दोघींचं लग्न उरकून टाकण्यासाठी दबाव वाढू लागला होता.

ममताचा बालविवाह झाला असता...

राजस्थानातल्या काही समाजांमध्ये आटा-साटा परंपरा आहे. या प्रथेत मुलगा ज्या घरात लग्न करतो त्या घराला मुलाच्या कुटुंबातल्या मुलीशी लग्न करावं लागतं. याच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात लग्नाचं किमान वय मुलांसाठी 21 वर्षं तर मुलींसाठी 18 वर्षं आहे. बालविवाह प्रतिबंध कायदा, 2006 अंतर्गत यापेक्षा कमी वयात लग्न करणं कायद्याने गुन्हा आहे. या कायद्यांतर्गत 2 वर्षांचा कारावास आणि 1 लाख रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता मात्र गिद्धाचं स्वरुप बदललं असून गिद्धा सर्वांसमोर सादर केला जातो.

गाणी, संगीत, नृत्य, अभिनय एकत्र करून गिद्धा केला जातो.

गिद्धाद्वारे या स्त्रिया लोकांचं प्रबोधन करतात पण ते करताना त्या कधीही सामाजिक भान विसरल्या नाहीत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गिद्धा ही पंजाबमधील प्राचीन लोककला आहे.  फक्त स्त्रियांनीच गिद्धा करायचा असतो. पूर्वी तर पुरुषांना गिद्धा पाहण्याची सुद्धा परवानगी नव्हती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता मुलायम सिंह, अखिलेश यादव आणि मायावती हे तिघे एकाच व्यासपीठावरही आले.

या दोन्ही पक्षांनी आघाडीची घोषणा केली होती तेव्हा उत्तर प्रदेशामध्ये 38-38 जागा लढवण्याचे निश्चित केले होते. त्यावेळेस झालेल्या पत्रकारपरिषदेत आणि आज झालेल्या प्रचारसभेमध्येही मायावती यांनी देशहितासठी गेस्ट हाऊस प्रकरण बाजूला ठेवत असल्याचं जाहीर केलं आहे.

सपा-बसपामध्ये इतका कडवटपणा आला तरी कसा?

सपा आणि बसपामध्ये गेली दोन दशकं इतका कडवटपणा का होता याचा विचार करण्यासाठी 24 वर्षांपूर्वीच्या एका घटनेचा विचार करायला हवा.

उत्तर प्रदेशच्या राजकारणामध्ये 1995 हे वर्षं आणि गेस्ट हाऊस प्रकरण ('गेस्ट हाऊस कांड' या नावाने प्रचलित) अत्यंत महत्त्वाचं आहे.

या प्रकरणामुळे भारतीय राजकारणाच्या चेहऱ्याची कुरूप बाजू सर्वांच्या समोर आली होती. मायावती आणि मुलायम यांच्यामध्ये शत्रुत्वाची दीर्घकाळ न भरून येणारी दरी निर्माण झाली.

1992 साली मुलायम सिंह यांनी समाजवादी पक्षाची स्थापना केली आणि त्यानंतर वर्षभरात भाजपचा राजकीय मार्ग अडविण्यासाठी त्यांनी बहुजन समाज पार्टीशी हातमिळवणी केली.

गेस्ट हाऊस प्रकरण काय आहे?

समाजवादी पक्षाने 256 आणि बहुजन समाज पक्षाने 164 जागांवर निवडणूक लढविली होती. समाजवादी पक्षाला 109 आणि बसपाला 67 जागांवर विजय मिळाला होता. परंतु ही राजकीय आघाडी फार काळ टिकली नाही.

1995 मध्ये हे नातं तुटण्याची वेळ आली. ते तुटण्यामध्ये मुख्य भूमिका गेस्ट हाऊस प्रकरणानेच बजावली होती. या घटनेमुळे बसपानं सरकारचा हात सोडला आणि समाजवादी सरकार अल्पमतामध्ये आलं.

मायावतींच्या मदतीला भाजप आला आणि काही दिवसांतच त्यांनी तत्कालीन राज्यपाल मोतीलाल व्होरा यांना तसं पत्र देऊन कळवलं. बसपानं सरकार स्थापन करण्याचा दावा केला तर भाजपचा त्यांना पाठिंबा असेल, असं या पत्रात नमूद करण्यात आलं होतं.

गेस्ट हाऊस प्रकरणाच्या वेळेस बाहेर उपस्थित असणारे आणि ज्येष्ठ पत्रकार शरत प्रधान यांनी बीबीसीला सांगितलं, "तेव्हा मुलायमसिंह यादव यांचं सरकार होतं. बसपानं त्यांना पाठिंबा दिला होता, मात्र ते सरकारमध्ये नव्हते. वर्षभर ही आघाडी टिकली. त्यानंतर मायावतींचा बसपा आणि भाजप जवळ येत असल्याच्या बातम्या आल्या आणि नंतर ते स्पष्ट झालं. थोड्याच कालावधीत मायावती यांनी आपला निर्णय समाजवादी पक्षाला कळवला."

जेव्हा मायावती खोलीत लपल्या होत्या

प्रधान पुढे सांगतात, "या निर्णयानंतर मायावती यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशामध्ये बहुजन समाज पार्टी आणि समाजवादी पार्टी या पक्षांनी आघाडी केली आहे. ही आघाडी केवळ लोकसभा निवडणूकच नाही तर त्यापुढेही बराच काळ चालेल, असं बसपाच्या प्रमुख मायावती आणि सपाचे प्रमुख अखिलेश यादव यांनी सांगितलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता या चाचणीचे काय परिणाम होतात हे पाहून ती कोरोनावरची परिणामकारक लस ठरेल की नाही हे काही दिवसांनी पुढे येईल. मात्र, या पहिल्या लशीच्या चाचणीची प्रक्रिया कशी पार पाडली याचा प्रत्यक्ष बीबीसीचे प्रतिनिधी फर्गस वॉल्श यांनी आढावा घेतला. त्याबद्दलचाच हा रिपोर्ट.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युकेमधल्या ऑक्सफर्डमध्ये कोरोना व्हायरसवर चाचणी करण्यासाठी तयार करण्यात आलेल्या लशीची पहिली मानवी चाचणी करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता या जुन्या संसद भवनाशेजारी नवीन संसद भवन उभारण्याचा केंद्र सरकारचा मानस आहे. आज (10 डिसेंबर) या नव्या संसद भवनाचा भूमिपूजन सोहळा पार पडणार आहे.

या प्रकल्पाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयाात अनेक याचिका दाखल असताना केंद्र सरकारने भूमिपूजनाची घाई का केली, असा सवाल करत दोनच दिवसांपूर्वी सर्वोच्च न्यायालयाने नाराजी व्यक्त केली आहे.

मात्र, कुठलंही बांधकाम करणार नाही, कुठलंही पाडकाम करणार नाही आणि एकही झाड हलवण्याात येणार नाही, या हमीवर सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्राला भूमिपूजनाची परवानगी दिली आहे.

इतकंच नाही तर या प्रकल्पासाठी कागदोपत्री जी काही कामं करायची आहे, त्यालाही सर्वोच्च न्यायालयाने परवानगी दिलेली आहे.

2022 साली म्हणजेच स्वातंत्र्याला 75 वर्षं पूर्ण होतील त्यावेळी या नव्या संसदेचं लोकार्पण करण्याचं सरकारचं उद्दिष्ट आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते भूमिपूजन सोहळा पार पडेल.

या कार्यक्रमाला पंतप्रधानांसह, लोकसभा आणि राज्यसभेचे अध्यक्ष, उपाध्यक्षांसह खासदार, वेगवेगळ्या मंत्रालयांचे सचिव, राजदूतांसह एकूण 200 जण उपस्थित राहणार आहेत.

नवी संसद म्हणजे 'लोकांची संसद' उभारण्याची मोठी संधी असल्याचं पंतप्रधान कार्यालयाने म्हटलं आहे.

सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्प

"लोकशाहीच्या विद्यमान मंदिराला 100 वर्षं पूर्ण होत आहेत. नव्या संसदेची उभारणी आपली स्वतःची माणसं करतील, ही संपूर्ण देशवासियांसाठी अभिमानाची बाब आहे आणि हे आत्मनिर्भर भारताचं मोठं उदाहरण असेल," असं लोकसभेचे सभापती ओम बिर्ला म्हणाले.

मात्र, या सोहळ्याला सर्वोच्च न्यायालयाने सशर्त परवानगी दिली आहे. नव्या संसद भवनाचं कुठलंही बांधकाम आणि आहे त्या ठिकाणी कुठलंही पाडकाम न करण्याच्या हमीवर भूमिपूजनाला परवानगी मिळालेली आहे.

नवी संसद हा केंद्र सरकारच्या सेंट्रल व्हिस्टा या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा एक भाग आहे. तब्बल 20 हजार कोटी रुपयांचा सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्प इंडिया गेट ते राष्ट्रपती भवन या तीन किमीहून अधिक परिसरात असणार आहे.

मात्र, एवढं बांधकाम करताना शेकडो झाडं तोडावी लागणार आहेत. त्यामुळे पर्यावरणाची हानी होईल, असा आक्षेप घेत काहींनी सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेतली. या प्रकल्पावर इतरही काही आक्षेप घेण्यात आले आहेत.

या प्रकल्पाचा सर्वांत महत्त्वाचा भाग म्हणजे संसद भवन. कोरोना काळात जिथे अनावश्यक किंवा तातडीने गरज नसलेल्या गोष्टी आणि कार्यक्रम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पहिल्यांदाच भारत स्वतःची संसद बांधणार आहे. ब्रिटिश काळापासून भारताचा राज्यकारभार ज्या संसद भवनातून चालत होता त्या संसदेला लवकरच शंभर वर्ष पूर्ण होणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता या पोलिसाच्या कुटुंबीयांना सरकारकडून मदत मिळणार होती आणि इथेच गुंतागुंत सुरू झाली. या मदतीवर हक्का कुणाचा, असा प्रश्न निर्माण झाला. पहिल्या पत्नीचा की दुसऱ्या पत्नीचा?

महाराष्ट्र सरकारनं कर्तव्य बजावत असताना कुणा सरकारी कर्मचाऱ्याचा कोरोनामुळे मृत्यू झाल्यास 50 लाखांचा विमा कवच दिलंय. शिवाय, इतर विमा, पोलीस कल्याण निधी आणि ग्रॅच्युएटी अशी सर्व रक्कम मिळून जवळपास 65 लाखांवर जाते. त्यामुळे रक्कमही मोठी होती.

आता ही रक्कम देण्याची वेळ आली, तेव्हा दुसऱ्या पत्नीपासून झालेल्या मुलीने मुंबई हायकोर्टाचं दार ठोठावलं. तिने कोर्टाला विनंती केली की, मदत म्हणून मिळालेल्या रकमेची समसमान वाटणी करावी आणि माझ्यासह आईला उपासमारीपासून वाचवावं.

या प्रकरणाची सुनावणी न्या. कतावाला यांच्या खंडपीठाकडे आली होती. पोलिसाच्या पहिल्या पत्नीची मुलगी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे सुनावणीत सहभागी झाली. तिचा दावा होता की, वडिलांच्या (पोलीस) दुसऱ्या लग्नाबाबत आम्हाला काहीच माहिती नव्हती.

दुसऱ्या पत्नीच्या वकिलाने दावा केला की, पोलिसाच्या पहिल्या पत्नीला दुसऱ्या पत्नीबाबत माहिती होती आणि दुसरी पत्नी मुलीसह धारावीजवळील रेल्वे कॉलनीत राहत होती.

दुसऱ्या पत्नीच्या वकिलाने बीबीसीला सांगितलं की, पहिलं लग्न 1992 साली झालं होतं, तर 1998 साली त्यांनी दुसरं लग्न केलं होतं. दोन्ही लग्नांची नोंद हिंदू विवाह कायद्यानुसारच झालीय.

आतापर्यंत हे प्रकरण सरकारी मदतीच्या वाटपापर्यंतच मर्यादित होतं. मात्र, आता नेमकं कुठलं लग्न खरं मानावं, हा पेच निर्माण झालाय.

याबाबत मुंबई हायकोर्टाच्या निर्णायाची माहिती देताना दुसऱ्या पत्नीच्या वकिलाने सांगितलं, "पहिली पत्नी आणि दोन्ही विवाहांमधून झालेली मुलं यांना मदतीतील एक-एक तृतीयांश भाग मिळेल. मात्र, वडिलांच्या जागी कुणाला नोकरी मिळेल आणि इतर विषयांवर कुटुंब एकत्रित बसून विचार करू शकतं."

या प्रकरणाची पुढील सुनावणी 19 सप्टेंबरला होणार आहे.

दुसऱ्या लग्नाबाबत हिंदू विवाह कायदा काय सांगतो?

हिंदू विवाह कायद्याच्या कलम-5 अन्वये, विवाहावेळी वर किंवा वधू विवाहित नसावेत.

कुणीही महिला किंवा पुरुष तेव्हाच दुसरं लग्न करू शकतं, जेव्हा पहिलं लग्न रद्द झालं असेल किंवा जोडीदाराचा मृत्यू झाला असेल, किंवा दोघांमध्ये घटस्फोट झाला असेल.

भारतीय वारसाहक्क अधिनियमानुसार, त्याच व्यक्तीचा संपत्तीवर हक्क असू शकतो, ज्याचं नाव मृत्यूपत्रात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही दिवसांपूर्वीच मुंबई हायकोर्टात काहीसं गुंतागुंतीचं प्रकरण समोर आलं. ते प्रकरण असं होतं की, कोरोनामुळे एका पोलीस उपनिरीक्षकाचा मृत्यू झाला. या पोलिसानं दोन लग्न केली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता याठिकाणी कर्फ्यू म्हणजेच संचारबंदी लागू करण्यात आलीय. पॅरीस आणि इतर 8 शहरांत कोरोना झपाट्याने वाढत आहे. स्थानिक पातळीवर ही बंधनं घातली आहेत. पण त्याचे देशभर परिणाम होत आहेत. राष्ट्रीय पातळीवर अशा प्रकारचं पाऊल उचलण्याचं फ्रान्स सरकार टाळत आहे. पण आरोग्य तज्ज्ञांनी राष्ट्रीय पातळीवर लॉकडाऊन करण्याचा सल्ला दिला आहे.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनानंतर पॅरीसमधलं जीवन संथगतीने सुरू होतं. पण इथल्या विद्यार्थ्यांच्या वागणुकीत कोणताच बदल दिसला नाही. त्यामुळे पॅरीस, लिओन, मार्सेलीस शहरांत कोरोनाची परत एकदा लाट आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता योग म्हटलं की बॉलीवुड तारका शिल्पा शेट्टी कुंद्रा हिचं नाव आलंच.

शिल्पा शेट्टीने फिटनेसच्या सीडी काढल्या. शिवाय सोशल मीडियावर तिचे योग आणि व्यायाम करतानाचे व्हिडियो बरेच लोकप्रिय झाले आहेत.

फिटनेस कॉन्शस शिल्पाचं म्हणणं आहे, "योग करून वजन कमी करता येत नाही, असं तुम्हाला वाटत असेल तर ते चुकीचं आहे."

योग त्यांच्या आयुष्यात आनंद आणि उत्साह घेऊन आल्याचं ती सांगते. इतकंच नाही तिचे पती राज कुंद्रा यांनीही योगा करणं सुरू केलं आहे आणि 8 किलो वजनही कमी केल्याचं ती सांगते.

डाएटिंग

डाएटिंगविषयी विचारल्यावर शिल्पा सांगतात, "लोकांना न्युट्रिशनची माहिती असणं गरजेचं आहे. 30% वर्कआउट असतो. मग ते जिम असो किंवा योग. मात्र, उत्तम आरोग्यासाठी 70% डाएट गरजेचा असतो. मात्र, डाएटचा अर्थ असा नाही की तुम्ही तेलाचा वापरच बंद करावा."

ती सांगते, "उत्तम फायबर्स खा, उत्तम कार्ब्ज खा. मी तर मनसोक्त जिरा आलू खाते. लोकं का खात नाही, मला कळत नाही. बटाटा खाल्ल्याने लठ्ठ होतो, असं कुणी सांगितलं. कुणी सांगितलं की जेवण ऑलिव्ह ऑईलमध्ये बनवावं. मी तर जेवणात तुपाचा भरपूर वापर करते आणि खातेसुद्धा. तुपाशिवाय माझं जेवण अपुरं आहे."

आजकालचं आयुष्य धकाधकीचं आहे. आपण सर्वच कधी ना कधी डॉक्टरांकडे जातो आणि त्यांनी सांगितलेली भरमसाठ औषधं घेतो. मात्र, मोफत मिळणाऱ्या निसर्गाने दिलेल्या योगचा उपयोग आपण करत नाही.

तुमचं शरीर फार लवचिक नसलं तरीसुद्धा तुम्ही योग करू शकता, असं शिल्पाचं म्हणणं आहे.

त्या म्हणतात, "योग कुणीही करू शकतं. लहान-मोठा. कुठल्याही वयाची व्यक्ती. तुम्ही लवचिक असाल किंवा नसाल. मलाही अनेक आसनं करता येत नाही. मात्र, याचा अर्थ हा नाही की मी योग करणं सोडून द्यावं."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नुकताच जागतिक योग दिन साजरा झाला आणि भारतातही गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत अनेकांनी हा एक दिवस का होईना पण योग करून आपणही आपल्या प्रकृती आणि संस्कृतीविषयी जागरूक असल्याचा दाखला दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता रविवारी होणाऱ्या अंतिम सामन्यात  हैदराबादची लढत चेन्नई सुपरकिंग्ससोबत होणार आहे. याआधी क्वालिफायर-1 सामन्यात चेन्नई सुपरकिंग्सनं सनरायजर्स हैदराबादला हरवलं होतं.

या सामन्यात कोलकाता नाइट रायडर्सचं पारडं जड वाटत होतं कारण त्यांनी टॉस जिंकल्यावर फिल्डिंग करण्याचा निर्णय घेतला होता. पण सनरायजर्सनं त्यांना मात दिली. सनरायजर्स हैदराबादकडून खेळणारा अफगाणिस्तानचा अष्टपैलू खेळाडू राशीद खान या विजयाचा शिल्पकार ठरला. त्याने 34 रन काढल्या आणि तीन विकेटही घेतल्या.

राशीद खानची आतषबाजी

अफगाणिस्तानचा खेळाडू राशीद खाननं या मॅचमध्ये सर्वांना चकित केलं. फक्त 10 बॉलमध्ये त्याने 34 रन काढले. चार सिक्सर आणि दो फोर मारून त्याने आपल्या टीमची धावसंख्या वाढवली.

राशीद खानच्या बॅटिंगच्या जोरावर सनरायजर्स हैदराबादनं 174 धावांचं आव्हान समोर ठेवलं.

प्रथम फलंदाजी करण्यासाठी आलेल्या सनरायजर्सनं 175 रनांचं लक्ष्य दिलं. कोलकाताची सुरुवात चांगली झाली. सलामीला आलेल्या क्रिस लीननं 48 रन काढल्या. पण त्यांचा डाव 161 धावांत आटोपला.

कोलकाताच्या आंद्रे रसेलनं तीन रन काढल्या.

चौथ्या ओव्हरमध्ये सुनिल नारायणनं 26 रन काढल्या आणि तो कॅच आऊट झाला. त्यानंतर नितीश राणा आला आणि 22 रन काढून आऊट झाला. रॉबिन उथप्पानं 2 आणि दिनेश कार्तिकनं 8 धावा काढल्या.

सहाव्या नंबरला आलेल्या शुभमन गिलनं 30 रन काढले पण तो 20 व्या ओव्हरमध्ये आऊट झाला. कोलकाताला शेवटच्या ओव्हरमध्ये 19 रन पाहिजे होते पण हैदराबादच्या कार्लोस ब्रेथवेटच्या बॉलिंगसमोर ते निष्प्रभ झाले आणि कोलकाताचा खेळ संपला.

हैदराबादकडून बॅटिंगसाठी आलेल्या वृद्धिमान साहा आणि शिखर धवन यांनी 56 धावांची भागीदारी केली.

शिखर धवननं 34 रन बनवले

आठव्या ओव्हरमध्ये पहिली विकेट गेली. शिखर धवनने 24 बॉलमध्ये 34 रन काढले होते. त्यानंतर बॅटिंगसाठी आलेल्या केन विल्यम्सनं केवळ तीन रन काढल्या.

हेही वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सनरायजर्स हैदराबाद संघाने आयपीएल टी-20 क्रिकेट स्पर्धेतील क्वालिफायर-2 लढतीत कोलकाता नाइट रायडर्स संघावर 13 धावांनी मात केली आणि अंतिम फेरीतलं आपलं स्थान निश्चित केलं. या मॅचमध्ये महत्त्वाची कामगिरी बजावली आहे राशीद खान या अफगाणी ऑल राउंडरनं!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता राज्यपाल नवीन सरकार बनवण्यास मान्यता देतील की सरळ विधानसभा बरखास्त करून नव्या निवडणुकीचा मार्ग खुला करून देतील हे मात्र स्पष्ट झालेले नाही.

या काहीशा अनपेक्षित घडामोडीमुळे जो चर्चेचा महापूर लोटला आहे त्यात दोनतीन शब्दप्रयोग, दावे, आणि कल्पना यांनी बराच धुमाकूळ घातला आहे. जनादेश, नैतिकता, तत्त्वशून्य आघाडी आणि अस्थिरता यांचा त्या महापुरात बराच वावर राहिला आहे.

जहाल तात्विकांनी आता निवडणुकाच पुन्हा व्हायला पाहिजेत असा मुद्दा लावून धरला आहे तर थोड्या मवाळ (पण भोळ्या) तात्विकांनी असा हट्ट धरला आहे की भाजपा आणि शिवसेना यांनी आधी ठरल्याप्रमाणे संयुक्त सरकार स्थापन केले पाहिजे!

या गदारोळात राजकारण, राजकीय संधी आणि राजकीय अपरिहार्यता यांची दखल घ्यायचीच नाही अशा सुरात चर्चा चालू आहेत.

जनादेश ही काय भानगड आहे?

आधी आपण जनादेश नावाच्या गोष्टीचा विचार करू यात. विशिष्ट मुद्द्यावर एक ठळक भूमिका घेऊन जर कोणी नेता किंवा पक्ष लोकांकडे गेला असेल आणि त्याचा स्पष्ट प्रतिसाद करणारी भूमिका घेऊन दुसरा पक्ष किंवा नेता उभा राहिला असेल तर लोक जो पर्याय निवडतील त्याला जनादेश म्हणता येईल. फारच थोड्या निवडणुका असा जनादेश जन्माला घालतात.

काही वेळा याच्यापेक्षा थोड्या कमी तांत्रिक पद्धतीच्या जनादेशाचा विचार करता येतो. एखादा नेता सगळी निवडणूक आपल्या स्वतःच्या अंगावर घेतो, आणि उमेदवार कोणीही असू द्यात, तुम्ही मलाच मत देता आहात असे म्हणून काही एक नवी दिशा आपण दाखवत आहोत असा दावा करतो तेव्हा जर तो नेता आणि त्याचा पक्ष निवडून आला तर त्याला अप्रत्यक्षपणे जनादेश असे म्हणायची सोय असते.

पण या दोन्ही गोष्टी काही दर निवडणुकीत घडत नाहीत. लोक जनादेश वगैरे काही देत नाहीत; ते उपलब्ध पर्यायांमधून कोणाला तरी एकाला थोडे जास्त पसंत करतात. ज्यांना अशी पसंती मिळते त्यांनी पुढचा ठराविक काळ सरकार चालवावे अशी अपेक्षा असते. सारांश, मुख्यतः सरकार कोणी चालवावे हे निवडणुकीने ठरते.

आता गेल्या महिन्यात महाराष्ट्रात जी निवडणूक झाली ती या प्रकारची होती. चार मोठ्या पक्षांपैकी कोणत्याच एका पक्षाला आपण एकटे बहुमत मिळवू शकू असे वाटत नव्हते आणि म्हणून त्यांनी आपसात दोन आघाड्या केल्या आणि निवडणूक लढवली. सबब, लोकांनी कोणाला तरी जनादेश दिला आणि आता तो पाळला जात नाही अशा रडवेल्या विश्लेषणाची काही गरज नाही.

आता त्यातली एक निवडणूकपूर्व आघाडी मोडली, त्यामुळे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

24 ऑक्टोबर रोजी महाराष्ट्राच्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाले. आता जवळपास महिना होत आला तरी सरकार स्थापनेचा तर पत्ता नाहीच पण राष्ट्रपती राजवट राज्यात लागू झालेली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता राज्यपालांच्या स्वाक्षरीनंतर या विधेयकाचं कायद्यात रूपांतर होणार.

'मराठा आरक्षण कोर्टापुढे सिद्ध करणं सरकारला कठीण'

"मराठा आरक्षणासंदर्भात विधेयक आणून ते संमत करून घेणे हा फक्त 20 टक्के प्रवास आहे, त्याची खरी तपासणी कोर्टात होईल, तिथं खरी परिक्षा आहे. घटनेचा आरक्षणा संदर्भात जो उद्देश तो इथं साध्य होत नाही, तसंच ESBC हा OBC पासून वेगळा कसा हे कोर्टापुढे सिद्ध करणं सरकारला सोपं जाणार नाही," असं सुप्रीम कोर्टातले वकील राकेश राठोड यांना वाटतं.

राकेश राठोड यांच्याशी बीबीसी मराठीचे प्रतिनिधी नीलेश धोत्रे यांनी फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमातून संवाद साधला.

मराठा समाजाच्या आरक्षणानंतर धनगर आरक्षणाचा मुद्दा सभागृहात उपस्थित करण्यात आला. त्यावर पुढच्या अधिवेशनात त्यासंदर्भातला ATR मांडणार असल्याच मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं. त्याचबरोबर लोकसभा निवडणुकीच्याआधी धनगर आरक्षणाचा निर्णय घेतला जाईल असंही त्यांनी स्पष्ट केलं आहे.

गुरुवारी सकाळपासूनच संपूर्ण राज्याचे लक्ष याकडे लागून होते. राज्य मागासवर्ग आयोगाकडून मराठा समाजाच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक स्थितीचा अभ्यास करण्यासाठी नियुक्त करण्यात आलेल्या समितीच्या अहवालातील निष्कर्षांचा अहवाल मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुपारी बारा वाजता सभागृहात ठेवला. यावेळी काही सदस्यांनी 'मराठा समाजाचा विजय असो', अशा घोषणा देण्यात आल्या.

या अहवालाच्या शिफारसींनुसार सामाजिक आणि शैक्षणिक मागास (SEBC) या प्रवर्गाअंतर्गत मराठा समाजाला आरक्षण दिलं जाईल, असं मुख्यमंत्र्यांनी याआधीच जाहीर केलं होतं

या अहवालात करण्यात आलेल्या शिफारशी अशा -

सभागृहाजवळ जमलेले मराठा आंदोलक

दीड वाजता युवासेनेचे अध्यक्ष आदित्य ठाकरे यांनी सभागृहाजवळ जमलेल्या मराठा आंदोलकांबरोबर जल्लोष केला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस सुद्धा यावेळी तिथे उपस्थित होते. त्यांनी शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्याला हार अर्पण केला.

दरम्यान, धनगर आरक्षणाचा मुद्दाही सदस्यांनी उपस्थित केल्यावर मुख्यमंत्र्यांनी 'अहवालातील शिफारसींची छाननी ही मंत्रिमंडळ उपसमिती करणार असल्याचं सांगत लवकरात लवकर तोही मांडायचा प्रयत्न आम्ही करू,' असं उत्तर दिलं.

शिवसेनेनं ट्विट करून मराठा समाजाचं अभिनंदन केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मराठा समाजाला स्वतंत्र 16 टक्के आरक्षण देण्याचं विधेयक महाराष्ट्र विधानसभा तसंच विधान परिषदेत बिनविरोध मंजूर झालं आहे. मुख्यमंत्र्यांनी हे विधेयक मांडल्यानंतर विरोधी पक्षांनी त्याला एकमताने पाठिंबा दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता राज्यात रेल्वे प्रवासाला देखील मुभा देण्यात आली आहे. मध्य रेल्वेने एका पत्रक प्रसिद्ध करून त्याची माहिती दिली आहे. त्यानुसार 2 सप्टेंबरपासून लोकांना राज्यांतर्गत रेल्वे प्रवासासाठी बुकींग करता येणार आहे. त्यामुळे आता लोकांना राज्यांतर्गत रेल्वेनं प्रवास करता येणार आहे.

भारतीय रेल्वेवर सध्या 200 स्पेशल गाड्या धावत आहेत. या गाड्यांचं बुकिंग आता राज्यातल्या अंतर्गत प्रवासासाठी करता येणार आहे.

मध्य रेल्वेच्या या गाड्यांचं करता येणार बुकिंग

सीएसटी ते वाराणसी

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते वाराणसी

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते गोरखपूर

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते दरभंगा

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते पाटणा

सीएसटी ते लखनऊ

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते पाटलीपुत्र

सीएसटी ते भुवनेश्वर

सीएसटी ते बेंगलुरू

सीएसटी ते हैदराबाद

सीएसटी ते हावडा

सीएसटी ते गदक

लोकमान्य टिळक टर्मिनन्स ते तिरूवअनंतपुरम्

सर्वांत महत्त्वाचे नियम-

कार्यक्रमांचे आयोजन आणि ऑफिस संदर्भातील नियम-

विशेष सूचना-

याबरोबरच सरकारने जाहीर केलेल्या परिपत्रकात काही सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.

महाराष्ट्रात काय सुरू ?

महाराष्ट्रात काय बंद?

वाहतुकीसाठी नियम-

वृद्ध आणि लहान मुलांसाठी सूचना-

65 वर्षांहून अधिक वय असलेल्या लोकांनी, कोमॉर्बिडीटी असणाऱ्या लोकांनी, गर्भवतींनी, 10 पेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांनी घरातच राहावे. आरोग्याचे कारण, अत्यावश्यक काम याशिवाय त्यांनी बाहेर पडू नये अशी सूचना या परिपत्रकात केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात जाण्यासाठी यापुढे ई-पास बंधनकारक नसेल, अशी माहिती महाराष्ट्र सरकारनं दिलीय. राज्य सरकारनं लॉकडाऊन शिथीलकरणाच्या पुढच्या टप्प्यासाठी नवे नियम घोषित केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता लोक पागल झालेल्या विकासाला मत देतात की धार्मिक झालेल्या विकासाला, हे 18 डिसेंबरला लागणाऱ्या निकालातूनच कळेल.

गुजरात निवडणूक प्रचारात अनेक नवीन आणि आश्चर्यकारक गोष्टी समोर आल्या.

काँग्रेस सॉफ्ट हिंदुत्वाच्या मुद्दयावर पुढे जात राहिली आणि भाजपनं विकासाच्या मुद्द्याला बाजूला सारत शेवटी राम मंदिर, तीन तलाक आणि राहुल गांधींच्या धर्मासारखे मुद्दे समोर आणण्याचा प्रयत्न केला.

काँग्रेसनं गुजरात आणि गुजरातच्या नेत्यांबरोबर अन्याय केला, या गोष्टीचा देखील भाजपनं प्रचार केला.

या निवडणुकीत लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट ही की, पंतप्रधान मोदींच्या सभेपेक्षा हार्दिक पटेलच्या सभांना जमलेल्या गर्दीमुळे भाजपच्या गोटात चिंतेचं वातावरण दिसून आलं.

हटके प्रचार

सरदार पटेल विद्यापीठातल्या राज्यशास्त्र विभागाचे प्रमुख बलदेव आग्जा यांनी सांगितलं की, या निवडणुकीत गेल्या 13 निवडणुकांपेक्षा वेगळा प्रचार बघायला मिळाला.

काँग्रेसनं अल्पसंख्याकांचं लांगुलचालन करण्याच्या प्रतिमेतून बाहेर पडत सॉफ्ट हिंदुत्वाचा मार्ग स्वीकारला. राहुल गांधींचे प्रचार दौरे अनेक मंदिरांभोवती केंद्रीत होते. काँग्रेसनं शहरी मध्यमवर्ग आणि हिंदुत्वाबरोबर स्वत:ला जोडण्याचा प्रयत्न केला आहे.

प्रा. आग्जा पुढे सांगतात की, भाजपनं त्यांचा प्रचार विकासाच्या मुद्दयावर सुरू केला. पण तो विकास समाजाच्या शेवटच्या स्तरापर्यंत कधी पोहोचलाच नाही. त्यामुळे लोकांना त्याचा प्रभाव दिसला नाही.

म्हणून सुरुवातीच्या 10 दिवसात विकासाच्या आधारावर असलेला प्रचार हिंदुत्वाच्या मार्गानं वळला आणि विकास शेवटी धार्मिक झाला.

ते पुढे म्हणतात, "गुजरात हे विविध घटनांमुळे प्रभावित होणारं राज्य आहे. इथं होणाऱ्या घटनांचा लोकांच्या मनावर लगेच परिणाम होताना दिसतो. म्हणून 2015 साली सुरू झालेलं पाटीदार समाजाचं आंदोलन या निवडणुकीत भाजपच्या विरोधात गेलं आहे."

विकास हा मुद्दाच नाही

विकास हा भाजपच्या दृष्टीनं प्रचाराचा मुख्य मुद्दा असेल, पण गुजरातच्या जनतेला तसं वाटत नाही. भाजपनं विकासाच्या मुद्दयांवर बोलण्याऐवजी, 1979 साली मोरबीच्या दुर्घटनेनंतर कसा इंदिरा गांधींनी नाकावर रुमाल ठेवला होता, असले विषय उकरून काढले.

भाजपला मात्र त्याचा अपेक्षित फिडबॅक जनतेकडून मिळताना दिसला नाही.

याबाबतीत ज्येष्ठ पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषक उर्विश कोठारी सांगतात, "निवडणुकीच्या प्रचाराची सुरुवात कोणत्याही पक्षानं केली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरात निवडणुकीत प्रचार सुरू झाला तो विकासाच्या मुदद्यावर. '#विकास_पागल_झाला_आहे' आठवतं? मग ऐन मतदानाच्या तारखेपर्यंत पोहोचता पोहोचता मंदिरं, जात आणि जानव्यावरून राजकारण झालं, आणि "विकास धार्मिक होत गेला"!


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता वनेस्सा 8 पाय असणाऱ्या 32 कोळ्यांसोबत राहतेय. त्यामुळे ती इन्स्टाग्रामवर प्रसिद्धही  झाली आहे.

"अवास्तव भीतीवर मात केल्यावर मला एकदम भारी वाटलं, आता त्यांच्याशिवाय मी माझ्या आयुष्याची कल्पनाही करू शकत नाही," असं वनेस्सा सांगते. कोळी पाळल्यानं वनेस्साच्या आयुष्यात काय बदल झाले ते पाहुयात.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वनेस्साला आयुष्यभर कोळ्यांची खूप भीती वाटायची. इंटरनेटवरी कोळी पाहिले तरी तिला किळस यायची. पण तिने त्याचा सामना करायचं ठरवलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता सहर तबार हे नाव पुन्हा चर्चेत आहे, कारण या इन्स्टाग्राम स्टारला अटक झाल्याचं वृत्त 'तस्नीम' या वृत्तसंस्थेने दिलंय.

अँजेलिना जोलीसारखं दिसण्यासाठी सहरने तब्बल 50 प्लास्टिक सर्जरी केल्याची चर्चा होती. भरपूर एडिट केलेले हे फोटो तिने पोस्ट केल्यानंतर गेल्यावर्षी ते व्हायरल झाले होते.

खप्पड गाल, गाल फुगवून आणलेलं हसू, एखाद्या कार्टूनसारखं वरच्या दिशेला वळलेलं नाक, असा या इन्स्टाग्रामरचा फोटो व्हायरल झाला होता.

बीबीसीचे मध्य पूर्वेतले विश्लेषक सबॅस्टियन अशर सांगतात, जेव्हा 22 वर्षांच्या सहर तबारने जगाचं लक्ष वेधलं तेव्हा अनेकांनी तिला अँजेलिना जोलीची 'झाँबी' आवृत्ती किंवा 'गरिबांची अँजेलिना जोली' म्हटलं होतं.

अँजेलिना जोलीसारखं दिसण्यासाठी आपण अनेक कॉस्मेटिक सर्जरी केल्याचं तिने जाहीर केल्यावर तर अनेकांनी काळजी व्यक्त केली होती. इन्स्टाग्रामवरची तिची प्रसिद्धी आणि फॉलोअर्स यामध्ये झपाट्याने वाढ झाली.

आपला भुतासारखा हा अवतार मेकअप आणि डिजिटल एडिटिंगच्या मदतीने साध्य करत असल्याचंही तिने सूचित केलं होतं. तिने स्वतःला अगदी एखाद्या 'आर्ट इन्स्टॉलेशन'सारखं जगापुढे सादर केलं होतं.

पण तिला अटक का झाली?

लोकांकडून तक्रारी करण्यात आल्यानंतर सहर तबारला प्रशासनाने अटक केल्याचं तस्नीम वृत्तसंस्थेने म्हटलंय.

ईशनिंदा, हिंसेला चिथावणी, बेकायदेशीररीत्या मालमत्ता मिळवणं, देशातील ड्रेसकोड भंग करणे आणि तरुणांना भ्रष्ट करण्याचे आरोप तिच्यावर आहेत. तेव्हापासून तिचा इन्स्टाग्राम अकाऊंटही डिलीट करण्यात आलेला आहे.

यापूर्वीही इराणमध्ये अनेक ऑनलाईन इन्फ्ल्युएन्सर्स आणि फॅशन ब्लॉगर्सवर कायद्याचं उल्लंघन केल्याबद्दल कारवाई करण्यात आली आहे.

सबर तबारच्या अटकेचं वृत्त आल्यापासून अनेकांनी प्रशासनावर टीका केली आहे. एका ट्वीटमध्ये तर असं म्हटलंय की हे सगळं करण्याऐवजी सहरने चोरी किंवा खुनासारख्या तुलनेने कमी वादग्रस्त असणाऱ्या गोष्टी करायला हव्या होत्या.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सहर तबार हिला पहिल्यांदा प्रसिद्धी मिळाली ती तिने अमेरिकन अभिनेत्री अँजेलिना जोलीसारखं दिसण्यासाठी केलेल्या अट्टाहासामुळे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता सुप्रिया सुळेंनी पुन्हा एक ट्वीट करून त्यांचे पती सदानंद सुळे यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत. हॅप्पी बर्थ डे सीकेपी असं म्हणून त्यांनी पुढे कुल, काइंड हार्टेड प्लाटून असं म्हटलं आहे.

गणेशोत्सवानिमित्त ठाकरे-पवार कुटुंब एकत्र आले होते. या भेटी दरम्यान काढण्यात आलेला फोटो खासदार सुप्रिया सुळे यांनी ट्विटरवर अपलोड केला, पण त्यावर नेटिझन्सकडून मात्र जोरदार टीका झाली.

सुप्रिया सुळेंनी काढलेल्या सेल्फीत मागे त्यांचे पती सदानंद सुळे, आदित्य ठाकरे, तेजस ठाकरे, वरुण सरदेसाई आणि शौनक पाटणकर आहेत. ही पोस्ट टाकताना सुप्रिया सुळेंनी सीकेपी असं म्हटलं.

 'MY CKP MOMENT' असं म्हणत त्यांनी फोटोत असलेल्या सगळ्यांच्या आडनावांचा उल्लेख केला. हा फोटो 31 ऑगस्टला रात्री 9 वाजून 53  मिनिटांनी पोस्ट करण्यात आला. तेव्हापासून दुपारी साधारण चारवाजेपर्यंत 432 जणांनी पोस्टखाली आपल्या प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.

या प्रतिक्रियांमध्ये नाराजीचा सूर दिसत आहे. सुप्रिया सुळे लोकप्रतिनिधी असूनही त्यांनी उघडपणे असा जातीचा उल्लेख करून पोस्ट का टाकली? यावर आक्षेप घेतला जातोय.

ट्विटवर प्रतिक्रिया देणारे अरविंद जोशी म्हणतात, "आपल्या जातीचा उल्लेख अभिमानाने करणे हे लोकप्रतिनिधींना शोभत नाही. जातीअंत केवळ भाषणांपुरताच बोलण्यासाठी आहे का? आपल्या वडिलांनी 'मी मराठा आहे,' असा उल्लेख कधीही केला नाही."

प्रितीश साठे म्हणतात, "विदर्भ पाण्याखाली असताना तुम्ही मराठा, सीकेपी, दलित, ब्राह्मण करत बसा. हे पुरोगामी महाराष्ट्रात कसे चालते?"

वर्षा राजपूत म्हणतात, "वैयक्तिक फोटोला जातीयवादी स्वरूप देणे योग्य वाटत नाही."

"असं करून तुम्ही जातीयवादाला खतपाणी खालत आहात असं नाही का वाटतं," असा सवाल राज कदम यांनी विचारला आहे.

अशा अनेक कॉमेंट्स सुळेंच्या पोस्टखाली लिहिलेल्या दिसून येतात.

सोमवारी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी सहकुटुंब मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या घरी गणपतीचं दर्शन घेतले. मुख्यमंत्र्यांचं शासकीय निवासस्थान 'वर्षा' याठिकाणी शरद पवार, त्यांच्या पत्नी प्रतिभा पवार, खासदार सुप्रिया सुळे, त्यांचे पती सदानंद सुळे, यांची दोन्ही मुलं असा परिवार उपस्थित होता.

यावेळी उद्धव ठाकरे यांच्यासह त्यांची पत्नी रश्मी ठाकरे, त्यांची मुलं आदित्य ठाकरे आणि तेजस ठाकरे, मावशीचा मुलगा आणि युवा सेनेचे सरचीटणीस वरुण सरदेसाई आणि खा. संजय राऊत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी माय सीकेपी मोमेंट हे ट्वीट केलं आणि त्यानंतर त्यावर नाराजीचा सूर उमटला होता. आता त्यांनी पुन्हा एक ट्वीट टाकून या वादावर पडदा टाकण्याचा प्रयत्न केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता स्पेन, स्वीडन, स्वित्झर्लँड यांनीही ब्रिटनमधून आलेल्या प्रवाशांच्या माध्यमातून आपल्या देशात नवा स्ट्रेन आढळून आल्याचं सांगितलं आहे.

ब्रिटनमध्ये कोरोना व्हायरसचा नवा स्ट्रेन आल्याची माहिती मिळाल्यानंतर अनेक देशांनी तिथून होणारी विमान वाहतूक बंद केली होती.

स्पेनची राजधानी माद्रीदमध्ये गुरुवारी (24 डिसेंबर) ब्रिटनहून परतलेल्या एका व्यक्तीच्या तीन नातेवाईकांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं आढळून आलं. ही माहिती शहराचे उप-आरोग्य अधिकारी एंटोनिओ जापातेरो यांनी दिली.

संसर्ग झालेल्या रुग्णआंपैकी एक-चतुर्थांश रुग्णांचा संबंध ब्रिटनमधून परतलेल्या व्यक्तींशी आहे. पण कोणताही रुग्ण गंभीर नसून घाबरण्याची गरज नाही, असं जापातेरो म्हणाले.

त्याशिवाय, तीन नवे संशयित रुग्ण आढळून आलेले आहेत. त्यांच्यात नव्या कोरोना प्रजातीचा संसर्ग झालेला असू शकतो. त्यांच्या चाचणीचा अहवाल 29 डिसेंबरपर्यंत मिळू शकतो.

फ्रान्स, स्वित्झर्लंड, स्पेन आणि स्वीडनमध्येही सापडले रुग्ण

सर्वप्रथम फ्रान्सने शनिवारी (26 डिसेंबर) आपल्या देशात ब्रिटनहून परतलेल्या एका व्यक्तीला कोरोनाच्या नव्या प्रजातीची लागण झाल्याची बातमी दिली होती. संसर्ग झालेल्या व्यक्तीमध्ये कोणतीही लक्षणं दिसत नसून सध्या त्यांनी स्वतःला घरामध्येच अलगीकरण करून घेतलं आहे.

व्हायरसच्या नव्या प्रजातीचं लागण झाल्याची माहिती मिळताच फ्रान्सने ब्रिटनदरम्यानची वाहतूक बंद केली.

बुधवारी म्हणजेच 23 डिसेंबरला युरोपीय नागरिकांसाठी देशाच्या सीमा खुल्या करण्यात आल्या. पण प्रवास करण्यापूर्वी नागरिकांनी आपला कोरोना निगेटिव्ह रिपोर्ट दाखवावा, अशी अट घालण्यात आली आहे.

स्पेन आणि फ्रान्सशिवाय स्वित्झर्लंडमध्ये नव्या प्रजातीची लागण झालेले तीन रुग्ण आढळून आले. यामध्ये तीन जण ब्रिटिश नागरिक आहेत, हे दोघे ख्रिसमसच्या सुट्ट्या घालवण्यासाठी स्वित्झर्लंडला गेले होते, अशी माहिती प्रशासनाने दिली.

स्वित्झर्लंड या एकमेव देशाने ख्रिसमसच्या पार्श्वभूमीवर परदेशी पर्यटकांसाठी देशाच्या सीमा खुल्या ठेवल्या होत्या. यामुळेच गेल्या काही आठवड्यांमध्ये हजारो ब्रिटिश नागरिक सुट्ट्या घालवण्यासाठी स्वित्झर्लंडमध्ये दाखल झाले होते.

स्वीडनच्या एका पर्यटन कंपनीनेही एका रुग्णाबाबत माहिती दिली. ब्रिटनहून परतलेल्या एका व्यक्तीची तब्येत अत्यंत खराब आहे. त्यांनी स्वतःला आयसोलेट करून घेतलं आहे, असं त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युरोपच्या कित्येक देशांनी आपल्या इथं कोरोना व्हायरसची नवी आणि जास्त संसर्गजन्य प्रजात आढळून आल्याचं म्हटलं आहे. लंडनमध्ये आढळून आलेली हीच ती नवी प्रजात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता हा दरवाजा महिलांसाठी उघडणार आहे.

सौदी अरेबियाचे राजे सलमान यांनी देशात महिलांना वाहन चालवण्याचा अधिकार देण्याचा आदेश जारी केला आहे.

या संदर्भात प्रशासन महिनाभरात अहवाल तयार करणार आहे आणि जून 2018 पासून या बदलाची अंमलबजावणी करण्यात येईल, असं सौदीच्या वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

महिलांना वाहन चालवण्याची परवानगी नसलेला सौदी अरेबिया हा जगातला एकमेव देश होता.

सौदीतील सध्याच्या व्यवस्थेनुसार पुरुषांना वाहन चालवण्याचा परवाना मिळतो. महिला वाहन चालवताना आढळल्यास त्यांना अटक होऊन दंड ठोठावण्यात येतो.

या नियमामुळे घरातील महिलांना बाहेर जाण्या-येण्याकरता कुटुंबीयांना खाजगी ड्रायव्हरची मदत घ्यावी लागत असे.

महिलांना वाहन चालवण्याचा अधिकार मिळावा, यासाठी सौदीतील उजव्या विचारसरणीच्या लोकांनी गेली अनेक वर्षं लढा दिला आहे. सार्वजनिक ठिकाणी वाहन चालवल्याप्रकरणी काही महिलांना तुरुंगवासाची शिक्षा झाली होती.

निर्णयाचं स्वागत

सौदी महिलांनी ड्रायव्हिंगच्या परवान्यासाठी अनेक वर्षं संघर्ष केला.

वाहतुकीचे नियम, वाहन चालवण्याचा परवाना अशा विविध गोष्टींबाबतच्या नियमांची शाही राजघराण्यातर्फे अंमलबजावणी करण्यात येईल, असं वृत्तसंस्थेनं स्पष्ट केलं.

हा निर्णय ऐतिहासिक आहे, असं सौदीचे अमेरिकेतील राजदूत प्रिन्स खालीद बिन सलमान यांनी सांगितलं. योग्य वेळी योग्य निर्णय अशा शब्दांत त्यांनी या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे.

महिलांना वाहन परवान्यासाठी घरातील पुरुष मंडळींची परवानगी घेण्याची आता गरज नाही हे त्यांनी स्पष्ट केलं. देशभरात कुठेही वाहन चालवण्याचा अधिकार त्यांना देण्यात येणार आहे.

योग्य दिशेने टाकलेलं महत्त्वपूर्ण सकारात्मक पाऊल, अशा शब्दांत अमेरिकेने या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे.

सौदीमध्ये महिलांना वाहन चालवण्याचा अधिकार मिळावा, यासाठी लौजेन-अल-हथौल यांनीही या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे. बंदी असताना वाहन चालवल्याप्रकरणी त्यांना 73 दिवस ताब्यात घेण्यात आलं होतं.

कट्टरवाद्यांचा विरोध

सौदी अरेबियातल्या महिलांना पुरुष ड्रायव्हरची गरज असते.

वुमन टू ड्राइव्ह उपक्रमाच्या प्रवर्तक मनाल-अल-शरीफ यांना वाहन चालवल्याप्रकरणी तुरुंगवासाची शिक्षा झाली होती. देशातील महिलांच्या दृष्टीनं अत्यंत मोलाचा निर्णय असल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

"मला प्रचंड आनंद झाला आहे. नाचून, खिदळून मला हा आनंद व्यक्त करावासा वाटत आहे. मी माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सौदी अरेबियात बदलाचे वारे वाहत आहेत. महिलांना मतदानाचा अधिकार दिल्यानंतर आता त्यांना ड्रायव्हिंग सुद्धा करता येणार आहे. स्थानिक महिलांच्या लढ्याला अखेर यश आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता हा पूर्ण परिसर भुताटकी दिसू लागला आहे, जणू काही हॅरी पॉटर किंवा लॉर्ड ऑफ द रिंग्ससारख्या हॉलीवुडपटातला हा एखादा सेट असो.

न्यूज एजंसी AFPचे फोटो जर्नलिस्ट जोहान्स एजेल यांनी या परिसराला भेट दिली आणि इथली काही चित्ताकर्षक छायाचित्रं आपल्या कॅमेरात कैद केली.

500 घरांची वस्ती असलेल्या या गावात एकेकाळी चांगलीच वर्दळ असायची. जवळपास दोन हजार मच्छिमारांचं कुटुंबं इथे रहायची, मासेमारी करायची.

पण मुख्य शहरापासून हा बेट फारच लांब आहे. त्यामुळे इथे शाळा नव्हत्या, दवाखाने नव्हते, सामान आणायला किंवा पोहोचवायला खूप उडचणी यायच्या.

मग 1990च्या दशकात इथल्या रहिवाशांनी अधिक चांगल्या संधीच्या शोधात गावातून स्थलांतर करायला सुरुवात केली. 1994मध्ये गावातील जवळपास सगळीच कुटुंबं इथून दुसरीकडे स्थलांतरित झाले होते. आता त्या गावात मुठभर लोकं राहतात.

आता लोक गेली म्हटल्यावर इथे जगणाऱ्या निसर्गाने घरांवर कब्जा करण्यास सुरुवात केली, आणि बघता बघता गावातील प्रत्येक घरावर, काना कोपऱ्यात झाडंझुडुपं, वेली गवतं उगवली आहेत. आणि जरी हे दिसायला थोडं भुताटकी वाटत असेल, पण हे एक मस्त पर्यटन स्थळ झालं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पूर्व   चीन मधल्या  शेंगशान बेटावर झेजियांग नावाचा एक प्रदेश आहे. या बेटावर  हुटोवान  नावाचं एक गाव  आहे,  जिथे फार च  कमी लोक   राहतात.  इतके कमी की इथल्या घरांवर फुलझाडं  आणि वेलींनी कब्जा केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता हिंदी भाषा आणि भारतीयत्व यावरून वाद सुरू झाला आहे. द्रमुकच्या खासदार कनिमोळी करुणानिधी यांना चेन्नई विमानतळावर केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलाच्या महिला अधिकाऱ्याने 'आपको हिंदी नही आती। तो आप भारतीय कैसी? अशा भाषेत सवाल विचारला. कनिमोळी यांनी हा प्रसंग ट्विटवर सांगितला आहे.

नंतर औद्योगिक सुरक्षा दलाने झाल्या प्रकाराबद्दल चौकशीचे आदेश दिले असले तरी हिंदी भाषेला भारतीयत्वाशी जोडण्याचा प्रयत्न झाल्याने पुन्हा राजकीय वाद रंगू लागला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय शैक्षणिक धोरणाच्या निमित्ताने अहिंदी राज्यांमधील शाळांमध्ये हिंदी भाषा अनिवार्य करण्यावरून वाद पेटलाच होता. विरोधानंतर केंद्रसरकारने ही तरतूद मसुद्यातून वगळली.