डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलांशी त्यांच्या वयानुसार मोकळेपणाने, त्यांना समजेल अशा शब्दांत आणि खरं बोलणं हेच सगळ्यात योग्य असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

4 वर्षांच्या अयानचा दिवस आजोबांच्या अवतीभवती जायचा. अगदी लहान असल्यापासून त्यांच्यासोबत बाहेर जाणं, घरात त्यांच्याशी खेळणं याची त्याला सवय होती.

पण आजोबा आजारी पडले आणि गोष्टी बदलल्या. डॉक्टरला भेटून घरी येणारे आजोबा कधी 2-3 दिवस, तर कधी त्यापेक्षाही जास्त दिवसांनी घरी येत. दादू घरी कधी येणार, हे विचारून अयान आईला हैराण करायचा.

हळुहळू त्याला आजोबांच्या आजारी असण्याची सवय झाली. पण आजोबांचं निधन झालं त्या दिवशीच्या गोष्टी अजूनही अयानच्या लक्षात आहेत.

अयानची आई, टेसियाना नवानी सांगतात, "तो शाळेतून आला तेव्हा गर्दी दिसू नये, म्हणून मी त्याला माझ्या मैत्रिणीसोबत ठेवलं. पण नंतर नमस्कार करण्यासाठी त्याला आणलं. आजोबांना असे कपडे का घातले होते, त्यांना असं अस्ट्रॉनॉटसारखं गुंडाळलं का होतं असे प्रश्न त्याला पडले. मी ही मग त्याचा आधार घेत आजोबा आता देवाला मदत करण्यासाठी स्पेसमध्ये जात असल्याचं सांगितलं. त्याने विचारलं, मग ते परत कधी येतील? आम्ही म्हटलं - काही दिवसांनी."

दीड वर्षं उलटून गेल्यावरही या सगळ्या गोष्टी अयानच्या लक्षात आहेत आणि दादू परत येतील अशी आशाही आहे. आणि आता त्याला खरं कसं सांगायचं हा प्रश्न त्याच्या आईबाबांना पडलाय.

याविषयी बोलताना मुंबईतल्या केईएम हॉस्पिटलच्या माजी प्राध्यापिका डॉ. शुभांगी पारकर सांगतात. "मुलांशी त्यांच्या वयानुसार आणि त्यांची इमोशनल मॅच्युरिटी समजून बोलावं. लहान मुलं त्यांच्या आजूबाजूला घडणाऱ्या गोष्टी, संभाषणं यातून माहिती टिपत असतात. त्यामुळे त्यांच्याशी थेट बोललं नाही तर ही मुलं अवतीभवती घडणाऱ्या घटनांचे आपल्या परीने अर्थ लावतात. अनेकदा घरातली मोठी माणसंही दुःखातून वा धक्क्यातून सावरत असल्याने मुलांना ही निधन झालेली व्यक्ती 'देवाघरी' गेली किंवा काही दिवस लांब राहणार आहे, असं सांगितलं जातं. पण हे खरंतर ती वेळ सावरून नेण्यापुरतं असतं. हे मूल थोडं मोठं झाल्यावर त्याला समजेल अशा पद्धतीने परिस्थिती सांगावीच लागते."

लहान मुलांना मृत्यूविषयी कसं सांगायचं?

याविषयी बोलताना न्यू होरायझेन्स चाईल्ड डेव्हलपमेंट सेंटरचे डेव्हलपमेंटल पीडिअॅट्रिशियन डॉ. समीर दलवाई सांगतात, "अगदी लहान मुलांना मृत्यू म्हणजे काय हे समजत नसतं. पण त्यांना आनंद आणि दुःख, भीती, काळजी या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या वर्षभराच्या काळात कोव्हिड 19च्या साथीमुळे अनेकांनी आपले कुटुंबीय, जिवलग गमावले. मृत्यूबद्दल अजूनही आपल्याकडे मोकळेपणाने बोललं जात नाहीत. घरात कुणाचं निधन झाल्यावर जिथे मोठ्यांनाच आपल्या भावना व्यक्त करणं कठीण जातं, तिथे ही गोष्ट घरातल्या लहानांना कशी समजवायची?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलायम सिंह यांनी तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंह यांना शुभेच्छा दिल्या होत्या का?

युपीएच्या प्रमुख सोनिया गांधी यांच्या बाजूला समाजवादी पक्षाचे नेते मुलायम सिंह यादव बसले होते. भाषणादरम्यान मुलायम यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना पुन्हा पंतप्रधान होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या. मुलायम यांच्या समाजवादी पक्षासह अनेक पक्ष काँग्रेससह मोदींविरुद्ध उभे ठाकले आहेत. अशा परिस्थितीत मुलायम यांनी केलेल्या वक्तव्याने विरोधी पक्ष अवाक झाले.

आपल्या भाषणादरम्यान मुलायम म्हणाले, ''माझी इच्छा आहे की सदनातील सदस्यांनी पुन्हा निवडून यावं. मलाही हेच वाटतं. आम्हाला बहुमत मिळू शकत नाही. मोदीजी, तुम्ही पुन्हा पंतप्रधान व्हावं. मला वाटतं सदनातील सदस्यांचं आरोग्य चांगलं राहावं आणि सगळ्यांनी मिळून सभागृहाचं कामकाज चालवावं''.

मुलायम यांचे उद्गार

मुलायम यांच्या भाषणानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी बोलण्यासाठी उभे राहिले. त्यांनी मुलायम सिंह यादव यांचे आभार मानले. मुलायम बोलत असताना सोनिया गांधी यांच्या चेहऱ्यावरील विस्यमचकित झाल्याचे भाव पुरेसे बोलके होते.

विरोधी पक्षाचे नेते गोंधळात

सोनिया गांधी यांच्या मागे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे बसल्या होत्या. या वक्तव्यात काहीच वावगं नाही असं सुप्रिया यांनी सांगितलं. 2014 मध्ये मुलायम यांनी मनमोहन सिंह यांनाही पुन्हा पंतप्रधान होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या होत्या, असं आम्ही ऐकलं आहे.

मुलायम सिंह यांनी भाषणादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना पुन्हा पंतप्रधान होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.

खरंच असं घडलं होतं? मुलायम सिंह यांनी पाच वर्षांपूर्वी खरोखरंच असं भाषण केलं होतं? त्यांनी सर्व सदस्यांच्या समक्ष मनमोहन सिंह यांना पुन्हा पंतप्रधान होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या होत्या?-नाही. त्यांनी असं केलं नव्हतं.

2014 मध्ये मुलायम यांनी केलेलं भाषण ऐकलं तर सत्य काय हे समजू शकतं.

मुलायम त्यावेळी म्हणाले होते, ''अध्यक्ष महोदया (मीरा कुमार) विषण्ण करणाऱ्या परिस्थितीत तुम्ही धैर्याने सभागृहाच्या कामकाजाचं नेतृत्व केलं आहे. यासाठी आम्ही सगळे तुमचं अभिनंदन करतो आणि तुम्हाला धन्यवादही देतो. आपापसात कितीही मतभेद असले तरी आमचा तुमच्यावर पूर्ण विश्वास होता''.

ते पुढे म्हणाले होते, ''यांनाही धन्यवाद देतो. विरोधी पक्षांनाही धन्यवाद देतो. पंतप्रधान मनमोहन सिंह, सोनियाजी गांधी यांना विशेषकरून धन्यवाद...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बुधवारी सोळाव्या लोकसभेचा शेवटचा दिवस होता. सदनात अनेक ज्येष्ठ नेत्यांची भाषणं झाली. मात्र मैफलीचा केंद्रबिंदू ठरलं मुलायम सिंह यादवांचं भाषण. त्यांनी केलेलं वक्तव्य दिवसभर आणि पुढचे अनेक दिवस चर्चेत राहणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलींना असं वाटतं की चुकीच्या मुलाबरोबर राहण्याऐवजी एकटं राहणं कधीही चांगलं.

छत्र्या, भिंती, जमीन, झाडांवर प्लॅस्टिकच्या पिशवीत A4 साईझच्या कागदावर मँडरिन भाषेत मुलामुलींचे बायोडाटा ठेवले होते. पण यांचं काम काय?

हा एकप्रकारे लग्नाचा आठवडी बाजार आहे. 2005पासून हा बाजार दर आठवड्याच्या शेवटी भरतो. आधी इथे लोक व्यायाम करायला यायचे. आता ते मुलामुलींची लग्न जुळवायला येतात.

चीनमध्ये महागाई वाढतेय आणि आपल्या जोडीदाराकडून मुलामुलींच्या अपेक्षासुद्धा वाढत आहेत. म्हणून ते उशिरा लग्न करतात किंवा लग्नच करत नाही. लग्नाबाबत त्यांचा दृष्टिकोन बदलत आहे.

ग्रेस यांनी आपल्या भाच्यासाठी मुली शोधल्या. पण त्या मुलींच्या कुटुंबीयांनी त्यांना नकार दिला.

चीनसारख्या देशात असं होणं स्वाभाविक आहे. अमेरिका, जपान, भारत प्रत्येक देशात असंच चित्र तयार होतंय. जसं भारतात मुलांनी लग्न केलं नाही तर त्यांचे पालक काळजीत पडतात, त्याचप्रमाणे चीनमधल्या पालकांनाही त्यांच्या मुलांच्या लग्नाची चिंता असतेच.

या पार्कमध्ये आमची ओळख ग्रेसबरोबर झाली. ऑस्ट्रेलियात राहणाऱ्या ग्रेस इथे आपल्या भाच्यासाठी मुलगी शोधत होत्या. मात्र अनेक मुलींच्या कुटुंबांनी त्यांच्या प्रस्तावाला नकार दिला.

लक्षाधीश मुलांना मागणी

ग्रेस यांनी आम्हाला त्यांचा भाचा झांग शी मिंग याचा फोटो मोबाईलवर दाखवला. "माझा भाचा महिन्याला 5,000 युआन (जवळपास 50,000 रुपये) कमावतो. पण मुलींच्या कुटुंबाची मागणी आहे की त्याने महिन्याला कमीतकमी 10,000 युआन (म्हणजे साधारण एक लाख रुपये) कमवावेत. यामुळे तो स्वत:साठी मुलगी शोधू शकत नाही."

चीनमध्ये मुलांना लग्नाच्या आधी घराची सोय करावी लागते आणि इथं घरांच्या किंमती कोटींमध्ये आहेत.

इथे छत्रीवर मुलामुलींचा असा बायोडाटा लिहिला असतो.

पार्कमध्ये बसलेल्या मुलींच्या घोळक्यातून एक मुलगी हसत म्हणाली, "चीनच्या संस्कृतीमध्ये लग्नाआधी मुलांना आपल्या घराची व्यवस्था करावी लागते. कारण मुली फर्निचर घेऊनच येतात."

पण ग्रेस योग्य वेळेची वाट पाहत आहे.

चीनमध्ये शिक्षण झाल्यावरसुद्धा जर मुलीचं लग्न झालं नाही तर तिला लेफ्टओव्हर म्हणजे उरलीसुरली असं म्हटलं जातं आणि तिला चांगल्या नजरेनं पाहिलं जात नाही.

ग्रेस यांनी मला सांगितलं, "इथे ज्या मुलींचे आईवडील आले आहेत त्या मुली पस्तिशीच्या आसपास आहेत. त्यांच्याकडे चांगलं शिक्षण आणि नोकऱ्या आहेत. योग्य व्यक्ती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शनिवारचा दिवस होता. पाऊस असूनसुद्धा शांघायच्या पीपल्स पार्कधमध्ये प्रचंड गर्दी होती. पार्कात वाटेच्या बाजूला बसलेले काही लोक कुणाची तरी वाट बघत होते. तर इतर काही एकमेकांशी बोलत बसले होते. काही छत्र्या डोक्यावर होत्या तर काही जमिनीवर ठेवल्या होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलींनी पाळीदरम्यान हॉस्टेलच्या धार्मिक नियमांचा भंग केला, अशी तक्रार हॉस्टेल प्रमुखांनी मुख्याध्यापकांकडे केली होती. त्यानंतर सर्व विद्यार्थिनींना स्वामीनारायण संप्रदायाच्या परंपरांबद्दल एक मोठं व्याख्यान देण्यात आलं. त्याचबरोबर ज्या मुलींना पाळी सुरू आहे त्यांनी स्वेच्छेनुसार समोर येण्याचं आवाहन करण्यात आलं.

स्वामीनारायण संप्रदायाच्या नियमाअंतर्गत मासिक पाळीदरम्यान महिलांना मंदिरात आणि स्वयंपाकघरात जाण्यास मनाई असते.

या घटनेने प्रचंड मानसिक धक्का बसला असल्याचं विद्यार्थिनींनी सांगितलं आहे आणि या घटनेसाठी जबाबदार असलेल्या लोकांवर कायदेशीर कारवाई करण्याची मागणी त्यांनी केली आहे.

गुजरात राज्य महिला आयोगाच्या अध्यक्ष लीलाबेन अंकोलिया यांनी बीबीसी गुजरातीचे पत्रकार भार्गव पारीख यांच्याशी बोलताना सांगितलं की पोलिसांकडे चार लोकांविरुद्ध तक्रार करण्यात आली असून त्यात महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापकांचा समावेश आहे.

राष्ट्रीय महिला आयोगाने या घटनेच्या चौकशीसाठी एक समिती नेमली आहे. ही समिती महाविद्यालयाचा दौरा करणार आहे.

महाविद्यालय प्रशासनाने देखील या घटनेवर आश्चर्य व्यक्त केसं असून या घटनेची चौकशी केली जाईल आणि याबाबतीत कोणतीही हयगय केली जाणार नाही.

मात्र कच्छ विद्यापीठाच्या कुलगुरूंच्या मते हे प्रकरण हॉस्टेलचं आहे आणि नियमभंग केलेल्या विद्यार्थिनींनी माफीही मागितली आहे.

विद्यार्थिनींचं काय म्हणणं आहे?

बीबीसी गुजरातीसाठी काम करणारे स्थानिक पत्रकार प्रशांत गुप्ता यांनी कॉलेजच्या काही विद्यार्थिनींशी बातचीत केली. त्यापैकी एक विद्यार्थिनी म्हणाली, "11 फेब्रुवारीला एक-एक करत सर्व विद्यार्थिनींना बाथरूममध्ये नेण्यात आलं आणि आम्हाला पाळी सुरू आहे की नाही, याची तपासणी करण्यात आली. त्यांनी आम्हाला हात लावला नाही, मात्र त्यांच्या बोलण्याने आम्ही इतक्या घाबरून गेलो की आम्ही कपडे काढून त्यांना शहानिशा करू दिली."

त्याचबरोबर कायदेशीर कारवाईसाठी आधी हॉस्टेल सोडावं लागेल, असं विद्यापीठाच्या कार्यकारी समितीचे सदस्य प्रवीण पिंडोरिया यांनी सांगितल्याचा आरोप विद्यार्थिनींनी लावला आहे.

महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापक रीताबेन, समन्वयक अनिताबेन आणि शाळेच्या मुख्याध्यापिका दक्षाबेन यांनी विद्यार्थिनींना भावनिक साद घातल्याचा आरोपही त्यांनी लावला.

एक विद्यार्थिनी म्हणाली, "त्यांनी आमच्याकडून एक चिठ्ठी लिहून घेतली की हे प्रकरण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातच्या भूज शहरातील एका महाविद्यालयात मुलींची पाळी सुरू आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी मुलींना बळजबरीने अंडरवेअर काढायला लावण्याची घटना घडल्याचं सांगण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलींवर संस्कार नसल्यानं बलात्काराच्या घटनांत वाढ होत आहे, असं उत्तर प्रदेशातील बलिया विधानसभा मतदारसंघातील भाजप आमदार सुरेंद्र सिंह यांनी म्हटलं आहे. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिली आहे.

"आपल्या तरुणी मुलींना संस्कारीत वातावरणात राहण्याच्या, चालण्याच्या आणि एक शालीन व्यवहार दर्शवण्याच्या पद्धती शिकवणं हा आई-वडिलांचा धर्म आहे. अशा घटना केवळ चांगल्या संस्कारांनीच थांबवल्या जाऊ शकतात. अशा घटनांना शासन आणि तलवारी रोखू शकत नाहीत," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

"आपल्या तरुण मुलींवर संस्कार करणं हा सर्वांचा धर्म आहे. माझा धर्म आहे, सरकारचा धर्म आहे. परंतु, कुटुंबाचाही हा धर्म आहे. जिथे सरकारचा धर्म संरक्षण करण्याचा आहे. तिथं मुलांना संस्कार देणं हा कुटुंबांचा धर्म आहे. सरकार आणि संस्कार मिळून देशाला सुंदर रुप देऊ शकतात. त्यासाठी दुसरं कुणीही समोर येणार नाही," असंही त्यांनी म्हटलंय.

2. योगीजींच्या राज्यात महिला पोलीस नाही का? - संजय राऊत यांचा सवाल

हाथरस येथील कथित बलात्काराच्या प्रकरणात पीडितेच्या कुटुंबाला भेट देण्यासाठी काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधी निघाल्या होत्या. यावेळी युपी पोलिसांनी प्रियंका गांधींसोबत गैरवर्तन केल्याचा दावा करणारा एक फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे.

दिल्ली आणि नोएडा फ्लाय ओव्हरवर पोलिसांनी काँग्रेस कार्यकर्त्यांवर लाठीमार सुरू केली. त्यावेळी प्रियांका गांधी स्वत: रस्त्यावर उतरल्या आणि लाठीचार्ज रोखण्याचा प्रयत्न केला. तेव्हा एक पोलीस कर्मचारी प्रियंका गांधी यांना रोखण्यासाठी त्यांचा कुर्ता खेचताना दिसत आहे. या प्रकाराचा फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर विरोधकांकडून याविरोधात प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत.

हिंदुस्तान टाईम्सनं ही बातमी दिलीय.

शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी हा फोटो ट्वीट करत म्हटलं की, योगीजींच्या राज्यात महिला पोलीस नाहीत का?

राज्याचे गृहनिर्माण मंत्री जितेंद्र आव्हाड यांनी म्हटलं, "याची इतिहासात नोंद होईल आणि भविष्य माफ करणार नाही."

महाराष्ट्र युवक काँग्रेसचे अध्यक्ष सत्यजीत तांबे यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "भाजपावालो, करारा जवाब मिलेगा."

3. मराठा आरक्षणासाठी राजा म्हणून नाही तर सेवक होऊन लढणार - संभाजीराजे छत्रपती

मराठा आरक्षणासाठी राजा म्हणून नाही तर समाजाचा सेवक म्हणून शेवटपर्यंत लढणार, असं वक्तव्य खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी केलं आहे. सकाळनं ही बातमी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.

1 . मुलींवर संस्कार नसल्यानंच बलात्कार - भाजप आमदार


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलीचं लग्न असल्यानं घरातल्या जबाबदाऱ्या होत्या आणि दुसरीकडे हॉस्पिटलमधलं कामही.

सरला यांनी सोबत काम करणाऱ्या मैत्रिणीला आपल्या या समस्येबद्दल सांगितलं, तेव्हा तिने त्यांना डॉक्टरांकडे जाण्याचा सल्ला दिला. स्वतः सरला यांनाही कळत होतं की, डॉक्टरांकडे जायला हवं, मात्र घरातली कामं आणि नोकरी यामध्ये त्यांनी स्वतःच्या शारीरिक तक्रारीकडे दुर्लक्षच केलं.

मात्र त्रास वाढल्यानंतर त्यांनी डॉक्टरांना दाखवण्याचा निर्णय घेतला. डॉक्टरांनी तपासणी केल्यावर कळलं की, सरला यांना गर्भाशयातील एंडोमीट्रियल कॅन्सर आहे आणि तो पसरला आहे. डॉक्टरांना सरला यांचं ऑपरेशन करावं लागलं.

सरला यांनी आधीच उपचार सुरू केले असते, तर कॅन्सरच्या पहिल्या टप्प्यातच योग्य ते निदान झालं असतं.

सरला सुशिक्षित होत्या आणि एका हॉस्पिटलमध्येच काम करत होत्या. पण अनेकदा असं दिसून येतं की, महिला आपल्या आरोग्याकडे पुरेसं लक्ष देत नाहीत. एकमेकींशी बोलूनच त्या आपल्या समस्यांवर तोडगा शोधण्याचा प्रयत्न करतात. कधीकधी संकोचूनही त्या इतक्या खाजगी गोष्टींवर बोलणं टाळतात आणि डॉक्टरांनाही मोकळेपणानं आपल्याला काय होतं हे सांगत नाहीत.

पण जे सरला यांच्याबाबतीत घडलं तसं मेनोपॉजनंतर रक्तस्राव होणं अनेकांच्या बाबतीत घडत का? या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्याआधी मेनोपॉज म्हणजे काय हे समजून घ्यायला हवं. भारतीय महिलांच्या बाबतीत मेनोपॉज साधारण वयाच्या कोणत्या टप्प्यावर येतो?

स्त्रीरोगतज्ज्ञ असलेल्या डॉक्टर एसएन बसू या सांगतात, "जेव्हा तुमच्या शरीरातील ओव्हरीचं कार्य थांबतं, तेव्हा मेनोपॉज आला असं म्हणतात. याकाळात गर्भाशयाच्या आतल्या आवरणाची जाडी कमी होते आणि मासिक पाळी म्हणजे दर महिन्याला होणारा रक्तस्राव थांबतो. एखाद्या महिलेला मेनोपॉज आला आहे की नाही, हे समजून घेण्यासाठी ब्लड टेस्ट केली जाते. यात एफएसएच लेव्हल पाहिली जाते. जर याचं प्रमाण 30 पेक्षा जास्त असेल तर त्या महिलेला मेनोपॉज आला आहे, असं म्हटलं जातं."

वयाच्या कोणत्या टप्प्यावर मेनोपॉज येतो?

जगभरात महिलांचं मेनोपॉजचं सरासरी वय 49-51 असल्याचं मानलं जातं. पण भारतात महिलांचं मेनोपॉजचं वय 47-49 आहे. याचाच अर्थ भारतीय महिलांना जगातील महिलांच्या तुलनेत मेनोपॉज लवकर येतो.

डॉक्टरांच्या मते जसं सगळ्या महिलांसाठी गर्भावस्था एकसारखी नसते, तसंच मेनोपॉजची लक्षणं, त्यावेळेची शारीरिक-मानसिक अवस्थाही सगळ्या महिलांमध्ये एकसारखी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका खासगी रुग्णालयात काम करणाऱ्या 55 वर्षांच्या सरला (बदललेलं नाव) यांना मेनोपॉज आला होता. मात्र, गेल्या तीन वर्षांपासून त्यांना अनेकदा रक्तस्रावाचा त्रास होत होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलीचं संगोपन करण्याच्या आनंदाच्या शोधात उत्तर प्रदेशात राहणारी सविता आणि तिचे पती एका अनाथालयात गेले. तिथे त्यांना एका गोड मुलीच्या रूपात नवं जगच मिळालं. एकमेकांसाठी अनोळखी असलेले हे आईवडील आणि ती मुलगी आता एकमेकांच्या आयुष्याचा अविभाज्य घटक बनलेत.

उत्तर प्रदेशात राहणारी सविता आपल्या आयुष्यात या नव्या पाहुणीला आणण्याचं कारण सांगते, "मी अशा ठिकाणाहून आले आहे जिथे मुलीला ओझं मानलं जातं. तिच्या जन्मापूर्वी लपून-छपून गर्भलिंगनिदान केलं जातं. तिचा जन्मा झाला फक्त तिच्या सासरी पाठवायचं असतं.

"मात्र ही मानसिकता बदलून स्वतःच्या मुलीचं संगोपन करण्याची माझी इच्छा होती. प्रेम आणि आदर यावर मुलीचाही तेवढाच हक्क आहे जेवढा मुलाचा. त्यामुळेच एक मुलगा असूनही मी एका मुलीला समानता आणि प्रेम असलेलं आयुष्य देण्याचा निर्णय घेतला. आज माझी मुलगी पिहू सर्वांची लाडकी झाली आहे," ती सांगते.

या देशात 'मुलगी नको' असं म्हणणारे अनेक आहेत. तसंच काही जण असेही आहेत जे मुलगी दत्तक घेऊन स्वतःच्या आणि त्यांच्या आयुष्यातली पोकळी दूर करत आहेत. इतकंच नाही तर मुलांच्या तुलनेत मुलींना दत्तक घेणाऱ्यांची संख्या खूप मोठी आहे.

महाराष्ट्र अव्वल

सेंट्रल अडॉप्शन रिसोर्स एजेंसी (CARA) या संस्थेच्या 2018-19च्या आकडेवारीनुसार या वर्षभरात लोकांनी जवळपास 60% मुली दत्तक घेतल्या आहेत. मुलांपेक्षा मुलींना दत्तक घेण्याचं प्रमाण जास्त आहे. 2018-19 साली भारतात एकूण 3,374 बाळं दत्तक घेण्यात आलं. यापैकी 1,977 मुली होत्या आणि 1,397 मुलं.

सविता पाटील त्यांची मुलगी पिहू आणि मुलासह

दत्तक प्रक्रियेत CARA नोडल संस्थेची भूमिका बजावते. ही संस्था प्रामुख्याने अनाथ, सोडलेल्या आणि आत्मसमर्पण करणाऱ्या मुलांना दत्तक देण्यासाठी काम करते.

नव्या आकडेवारीनुसार भारताबाहेरून 653 मुलं दत्तक घेण्यात आली. यात 421 मुली आणि 232 मुलं आहेत. अशाप्रकारे यावर्षी एकूण 4,027 मुलं दत्तक घेण्यात आली.

दत्तक घेण्याच्या बाबतीत महाराष्ट्र आघाडीवर आहे. महाराष्ट्रात एकूण 477 मुलं दत्तक घेण्यात आली.

ही आकडेवारी अनेक वर्षांपासून अशीच आहे. 2016-17 साली भारतात 3,210 मुलं दत्तक घेण्यात आली. यात 1,975 मुली तर 1,295 मुलं होती. 2015-16 साली 3,011 मुलं दत्तक घेण्यात आली. यात 1,855 मुली तर 1,156 मुलं होती. 2017-18 साली 3,276 मुलं दत्तक घेण्यात आली. मात्र त्यावर्षी किती मुलं आणि किती मुली दत्तक घेण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सविताला अपत्य नव्हतं, असं नाही. मात्र, तिला मुलगी हवी होती. ती पुन्हा गरोदर होऊ शकत नव्हती, अशातलाही भाग नव्हता. मात्र तिला एक मुलगी दत्तक घ्यायची होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुलीची आई

प्रश्न...एका आईचे शेकडो प्रश्न. ज्या आईच्या आठ वर्षांच्या मुलीवर सामूहिक बलात्कार झाला आणि तिची गळा दाबून हत्या करण्यात आली तिचे प्रश्न...एका अशा आईचे प्रश्न जिच्या मुलीवर झालेल्या अत्याचारानं धार्मिक भेद आणखी अधोरेखित केले आहेत.

"आमची मुलगी...तिनं कोणाचं काय नुकसान केलं होतं? काय खाल्लं होतं? कसली चोरी केली होती?  का मारलं त्यांनी तिला?"

"तिथून दूर घेऊन गेले. गाडीतून नेलं की उचलून नेलं...माहिती नाही. कसं मारलं माहिती नाही...?"

प्रश्न संपतच नाहीत. एका पाठोपाठ एक...येतातच.

खरंतर, प्रश्न नाहीतच ते... एका मातेच्या ह्रदयातला आक्रोश!

बकरवाल समाजातल्या महिला

कठुआच्या दुर्गम नाला पर्वतरांगांमध्ये त्या आमच्यावर प्रश्नांच्या फैरी झाडत होत्या. त्यावेळी माझ्या डोळ्यासमोर आठ वर्षांच्या त्या मुलीचाच चेहरा येत होता.

आईसारखाच चेहरा, तसेच मोठे मोठे डोळे, गोरा रंग.

पण हे काही क्षणच...

पुन्हा त्यांच्याशी बोलू लागलो तेव्हा त्या सांगत होत्या, "माझी मुलगी देखणी होती. हुशार होती. जंगलात जाऊन वेळेत परत यायची."

"पण त्या दिवशी ती परतलीच नाही आणि मग तिचा मृतदेहच मिळाला."

जवळच बकऱ्या, गायी फिरत आहेत. बकरवाली कुत्रे जवळच बांधलेले आहेत. घोडेही चरत आहेत...असं त्यावेळचं तिथलं चित्रं होतं.

"तिलाही घोड्यांची आवड होती. तिला त्यांच्याबरोबर खेळायला आवडायचं, घोड्यावरून ती रपेटही मारायची," तिची बहीण सांगत होती.

घोड्यांना चरवण्यासाठी ती त्या दिवशी जंगलात घेऊन गेली होती. तिथूनच तिचं अपहरण करण्यात आलं आणि सात दिवस सामूहिक बलात्कार केल्यावर तिचा मृतदेह जंगलात फेकून देण्यात आला.

मुलीची बहिण

दु:खात बुडालेली तिची आई म्हणते, "माझ्या तीन मुली होत्या. आता दोनच राहिल्या आहेत."

भावाच्या मुलीच अपघातात निधन झाल्यानंतर त्यांनी या मुलीली भावाकडे सांभाळण्यासाठी दिलं होतं.

ही दुर्घटना घडली तेव्हा त्या मुलीचे आईवडील सांबा भागात मुक्कामाला होते. तर ती मामासोबत कठुआमध्ये राहात होती.

तिच्या वडिलांशी बोलताना बीबीसीचे प्रतिनिधी फैसल मोहम्मद अली.

सात दिवसांनी तिचा मृतदेह मिळाला, पण तो ताब्यात मिळवण्यासाठी खूप प्रयत्न करावे लागले, असे तिचे वडील सांगतात.

ते म्हणाले, "पोलीस म्हणाले की, बकरवाल्यांपैकीच कोणा तिला मारलं नसेल कशावरून? गावकरी तर असं वाईट काम कधीच करणार नाहीत."

हिरवी शाल परिधान केलेली तिची आई म्हणते, "तिचा नैसर्गिक मृत्यू असता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जम्मू काश्मीरमधील कठुआ इथं 8 वर्षांच्या मुलीवरील सामूहिक बलात्कार आणि खून प्रकरणाची चर्चा देशभर सुरू आहे. बीबीसीच्या प्रतिनिधीने कठुआला भेट देऊन पीडित मुलीच्या आईवडिलांशी संवाद साधला. तिच्या आईच्या आणि तिच्या वडिलांच्या प्रश्नांच्या फैरी सर्द करणाऱ्या होत्या. हे प्रश्न नव्हतेच, तो होता एका मातेचा आणि पित्याचा आक्रोश.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुल्ला बरादर पाकिस्तानमध्ये झालेल्या चर्चेस उपस्थित झाल्यानंतर अपह्रतांना सोडण्यात आलं.

सुटका करण्यात आलेल्या 11 जणांमध्ये हक्कानी या सशस्त्र गटातील एकाचा समावेश आहे.

वर्षभरापूर्वी उत्तर अफगाणिस्तानातून तालिबानने सात अभियंत्यांचं अपहरण केलं होतं. त्यापैकी तीन भारतीय होते.

अमेरिकेशी शांतता चर्चा ठप्प झाल्यानंतर पहिल्यांदाच तालिबानने अमेरिकेच्या शांतीदूताची भेट घेतल्यानंतर हे वृत्त आलं आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी अमेरिकेत तालिबानी शिष्टमंडळासोबत आयोजित करण्यात आलेली एक गुप्त बैठक रद्द केली होती.

त्याच्या एक महिन्यानंतर झलमय खलिदाद यांनी गेल्या आठवड्यात या गटाच्या वरिष्ठ सदस्यांची भेट घेतली. कैद्यांचं हस्तांतरण हा प्रमुख विषय या बैठकीत चर्चिला गेला, अशी माहिती बीबीसीला मिळाली.

अफगाणिस्तानच्या तुरुंगातून तीन महत्त्वाच्या तालिबानी सदस्यांना सोडण्यात आलं. त्यापैकी एक निमरोझ प्रांतात प्रतिसरकार मधील राज्यपालाचाही यामध्ये समावेश असल्याचं बंडखोर सदस्यांमधल्या सूत्रांनी सांगितलं.

न्यूयॉर्क टाईम्सने दिलेल्या बातमीनुसार, अमेरिकन सरकारने घोषित केलेल्या विशेष जागतिक दहशतवाद्यांच्या यादीत अब्दुल रशिद बलूच हा होता.

कुनार प्रांतात दुसरं प्रतिसरकार चालवणारा हक्कानी ग्रुपचा सदस्यही यावेळी सोडण्यात आला. अमेरिकन तसंच अफगाण सैन्यावर मागच्या काही वर्षात झालेल्या हल्ल्यांमागे या कट्टरवाद्याचा हात असल्याचं सांगण्यात येतं.

त्याशिवाय आणखी आठ कट्टरवाद्यांनाही समझोत्यानुसार सोडून देण्यात आलं, अशी माहिती असोसिएटेड प्रेस वृत्तसंस्थेने दिली आहे.

या तालिबानी कमांडरना बागराम परिसरातील विशेष सुरक्षा बंदोबस्तात ठेवण्यात आलं होतं.

तिन्ही भारतीय अभियंत्यांचं नाव अद्याप उघड करण्यात आलं नाही. अपह्रत अभियंत्यांपैकी एकाची सुटका यावर्षी मार्चमध्ये करण्यात आली होती. पण बाकीच्या सहकाऱ्यांना बराच काळ वाट पाहावी लागली.

उत्तर बागलान परिसरातील एका वीज केंद्रात काम करणारे हे अभियंते मे 2018 मध्ये उत्तर भागात फिरायला गेले होते. अफगाणिस्तानात अपहरण ही एक गंभीर समस्या बनली आहे. इथं कट्टरवादी समूह देशातील विविध भागांमध्ये कार्यरत आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन भारतीय अभियंत्यांच्या मोबदल्यात 11 तालिबानी नेत्यांची सुटका केल्याची माहिती तालिबानच्या सूत्रांनी बीबीसीला दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुळात ज्याप्रकारे एकामागून भाषांना अभिजात ठरवण्यात आले आहे, तेच हास्यास्पद आहे आणि आपण त्या स्पर्धेचा केवळ एक भाग बनलो आहोत. अभिजात हे बिरुद मिळवलेल्या भाषांनी आणि भाषकांनी ते मिळवून कोणतेही तीर मारलेले नाहीत. त्यांच्या भाषिक समस्या यामुळे सुटलेल्या नाहीत.

याबाबत जे स्वतःला जाणकार समजतात ते खरेतर आंधळे भाषाभिमानी आहेत किंवा हा दर्जा मिळाल्यावर आपल्याला भरमसाठ निधी मिळणार आहे, त्यातून एखादं विद्यापीठ उभं राहील आणि त्यात आपण कोणतंतरी पद भूषवू अशा कल्पनाविलासातील लोक आहेत. त्यांना जाणकार म्हणावे की भाबडे की धोरणी हा बिकट प्रश्न आहे.

अभिजात म्हणजे काय?

मुळात एखाद्या भाषेस 'अभिजात' दर्जा देण्यासाठी केंद्र सरकारने काही निकष घालून दिलेले आहेत ते असे:

या निकषांमध्ये आपापल्या भाषा बसवण्याचा प्रपंच गेली दोन दशकं भारतभर चालू आहे. आधी संस्कृत आणि तामीळ या भाषांना हा दर्जा होता. त्यानंतर एकामागून इतर तीन प्रमुख द्रविड भाषा (कन्नड, तेलुगू आणि मल्याळम) या अभिजात म्हणून स्वीकारण्यात आलेल्या आहेत.

संस्कृत ही एक अभिजात भाषा आहे, कारण त्या भाषेत अनेक प्राचीन ज्ञानपरंपरा, साहित्य, शास्त्रे यांचे जतन केलेले आहे. त्याच बरोबर या ज्ञानपरंपरांची साखळी खंडित होत किंवा अखंडपणे आजवर टिकलेली आहे. तीच परिस्थिती तामीळची आहे.

मराठीचा उगम कधी?

गेल्या काही वर्षांत चार प्रमुख दाक्षिणात्य भाषांना अभिजात दर्जा मिळाला, म्हणून महाराष्ट्रातूनही अभिजातपणाची मागणी जोर धरू लागली. पुरातनत्व कमी पडलं की अनेकदा अत्यंत दूरान्वयाने संबंधित पुरावा किंवा लागूच न होणारा पुरावा म्हणून कोणत्यातरी प्राचीन भारतीय कालखंडातील ग्रंथाचे नाव आद्यग्रंथ म्हणून पुढे केले जाते.

तसाच काहीसा 'महाराष्ट्री प्राकृता'शी मराठीचा संबंध प्रस्थापित करून तिसऱ्या शतकातील 'गाथासप्तशती' (गाथासत्तसई असे महाराष्ट्री प्राकृतातील नाव) हा ग्रंथ आदिग्रंथ म्हणून पुढे करण्यात आला. यात गंमत अशी की तिसरे शतक इतका काळ मागे नेल्यावर मध्यंतरीच्या या काळात नेमक्या कोणत्या कोणत्या ग्रंथांची वर्णी लावायची हा प्रश्न पडतो.

आपण अकराव्या शतकातला श्रवणबेळगोळचा शिलालेख आणि मग संतसाहित्य असा प्रवास ऐकलेला असतो. 'महाराष्ट्री प्राकृत' आणि मराठीचा संबंध लावणे हे केवळ अटीत बसवण्याचा अट्टाहास होय. मुळात केवळ नावात 'महाराष्ट्री' असल्याने संबंध प्रस्थापित झाला, इतकी ती सहज सोपी गोष्ट नाही.

महाराष्ट्री...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपण उत्सवप्रिय किंवा उत्सववेडे झालो आहोत. मराठीसाठी 'अभिजात' हा दर्जा मिळवून आपल्याला तो दर्जा मिळाला हे साजरे करायचे आहे. यापलीकडे या मागणीबाबत लोकांना एवढा लोभ असण्याचे दुसरं तरी कोणते कारण दिसत नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुळात प्रश्न हा की त्या माहितीवर कुणाचा अधिकार आहे - तुमचा की गुगलचा?

हाच पेच ब्रिटनच्या एका न्यायालयात सुटला, जेव्हा गुगलविरोधातल्या एका 'Right to be forgotten' खटल्याचा निकाल एका व्यावसायिकाच्या बाजूने लागला.

गुगलविरोधात हा खटला भरणाऱ्या या व्यावसायिकाचं नाव न्यायालयीन प्रकरणातील निर्बंधामुळे देण्यात आलेलं नाही.

दहा वर्षांपूर्वी या व्यक्तीला इतरांच्या संभाषणांवर पाळत ठेवण्याच्या गुन्ह्याखाली सहा महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली होती.

त्या गुन्ह्याशी निगडीत सर्व माहिती गुगलच्या सर्च इंजिनमधून काढून टाकण्यात यावी, अशी विनंती या व्यावसायिकाने गुगलकडे केली होती. नंतर हे प्रकरण न्यायालयात गेलं आणि अखेर काही दिवसांपूर्वी न्यायाधीश मार्क वर्बी यांनी या व्यक्तीच्या बाजूने निकाल दिला.

पण त्याच वेळी दुसऱ्या एका व्यावसायिकाने दाखल केलेली याचिका न्यायाधीशांनी फेटाळून लावली. कारण त्याचा गुन्हा यापेक्षाही गंभीर स्वरूपाचा होता.

कोर्ट केस हरलेल्या या व्यावसायिकाने दहा वर्षांहून अधिक काळापूर्वी हिशोबात घोळ घातल्याच्या प्रकरणात चार वर्षं जेलमध्ये काढली होती.

या दोन्ही व्यावसायिकांना दोषी ठरवण्यात आलं, त्या वेळेस आलेल्या बातम्या गुगल सर्चमधून काढून टाकण्याचे निर्देश गुगलला दिले होते. आता या लिंक्सचा काहीही संबध नसल्याचं त्यांचं म्हणणं होतं.

गुगलने सर्च इंजिनमधून या लिंक्स काढून टाकण्यास नकार दिल्यावर या दोघांनी गुगलला कोर्टात खेचलं होतं. गुगलनेही आम्हाला न्यायालयाचा निकाल मान्य असेल, असं म्हटलं होतं.

"आम्ही 'right to be forgotten'चं पालन करण्याचा कसोशीन प्रयत्न करत असतो. पण त्याच वेळी लोकहिताची माहिती सर्च इंजिनमधून काढण्यात येणार नाही, याचीही काळजी घेतो," असं गुगलच्या निवेदनात म्हटलं आहे.

"न्यायालयानं आमच्या प्रयत्नांना मान्यता दिली याबद्दल आम्हाला आनंद आहे, आणि या प्रकरणामध्ये त्यांनी दिलेल्या निकालाचाही आम्ही आदर करतो," असं ते पुढे म्हणाले.

या निकालाविषयी समजावून सांगताना न्यायाधीश म्हणाले की, एक व्यक्ती सातत्याने लोकांची दिशाभूल करत होता तर दुसऱ्या व्यक्तीने पश्चात्ताप झाल्याचं दर्शविलं आहे.

न्यायिक पायंडा

युरोपियन युनियनच्या कोर्ट ऑफ जस्टिसने 2014च्या एका प्रकरणात 'right to be forgotten'चा कायदा स्पष्ट केला आहे. तेव्हा स्पेनचे रहिवासी मारिओ कॉस्टेजा गोन्सालिस यांनी त्यांच्या आर्थिक मालमत्तेविषयीची माहिती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुगलवर तुम्ही कधी स्वतःचं नाव शोधलंय? तुम्ही इंटरनेट विश्वात किती सक्रीय आहात, किंवा निदान ऑफलाईन विश्वात तुमची किर्ती किती, यावरून तुमचे सर्च रिझल्ट काही क्षणांतच खाली प्रकट होतात. आता जर तुम्हाला हे रिझल्ट्स इंटरनेटवर नको हवे असतील तर?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लिमांनी सोशल साईटवर फोटो शेअर करू नये, असे करणे हे इस्लामविरोधी असल्याचं दारुल उलूम देवबंदने स्पष्ट केले.

सोशल मीडियावर फोटो टाकणं इस्लामविरोधात आहे, त्यामुळे मुस्लिमांनी सोशल मीडियावर फोटो अपलोड करू नये, असा फतवा दारुल उलूम देवबंदने काढला आहे.

सामनामधील वृत्तानुसार दारुल उलूम देवबंदला एका व्यक्तीने विचारलं होतं की, "मी किंवा माझ्या पत्नीने फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅपवर फोटो टाकणं इस्लामच्या विरोधात आहे की नाही?"

त्या प्रश्नाला उत्तर देत दारुल उलूम देवबंदने या फतव्यात म्हटलं आहे की मुस्लिमांनी फेसबुक, व्हॉट्सअॅप, ट्विटर, इन्स्टाग्रामवर फोटो शेअर करू नये. हे इस्लामविरोधी आहे.

आंतरधर्मीय विवाहाला धार्मिक द्वेषाचा रंग देणे चुकीचे

प्रत्येक आंतरधर्मीय विवाहाला धार्मिक द्वेषाचा रंग देणं चुकीचं आहे, असं केरळ उच्च न्यायालयानं म्हटलं आहे.

प्रत्येक आंतरधर्मीय विवाहाला धार्मिक द्वेषाचा रंग देणं चुकीचे, असं केरळ उच्च न्यायालयानं म्हटलं आहे.

इंडियन एक्सप्रेसमधील वृत्तानुसार, न्यायालयानं म्हटलं आहे की अनेक धार्मिक संघटनांकडून आंतरधर्मीय विवाहाला 'लव जिहाद' संबोधलं जातं. मात्र आंतरधर्मीय विवाहाला असा रंग देणं चुकीचं आहे. यामुळे सामाजिक एकतेला धक्का पोहचत आहे.

जालियानवाला बाग हत्याकांडाची माफी मागा

१९१९ मध्ये घडलेल्या जालियानवाला बाग हत्याकांड घटनेबद्दल थेरेसा मे यांच्या ब्रि़टन सरकारने माफी मागावी, अशी मागणी इंग्लंडमधील लेबर पक्षाचे नेते विरेंद्र शर्मा यांनी केली आहे.

जालियानवाला बाग हत्याकांड घटनेबद्दल थेरेसा मे सरकारनं माफी मागावी अशी मागणी इंग्लंडमधील कामगार पक्षाचे नेते विरेंद्र शर्मा यांनी केली आहे.

भारतीय वंशाचे शर्मा हे एलिंग साऊथहॉल भागातून निवडून आलेले संसद सदस्य आहेत. मंगळवारी लंडनमधील हाऊस ऑफ कॉमन्समध्ये त्यांनी पंतप्रधान थेरेसा मे यांनी स्वतः माफी मागावी, अशी मागणी केली.

सोबतच जालियानवाला बाग हत्याकांड इतिहासातील एक लाजिरवाणी घटना आहे, असा धडा शालेय पाठ्यपुस्तकांमध्ये घालावा, असंही त्यांनी मागणीत नमूद केले आहे.

अन्य राज्यातील परिवहन सेवांच्या तुलनेत महाराष्ट्रातील एसटी बस सेवा पिछाडीवरच असल्याचं समोर आलं आहे.

लाल डब्बा पिछाडीवर

अन्य राज्यांमधील परिवहन सेवांच्या तुलनेत महाराष्ट्रातील एसटी बस सेवा पिछाडीवरच असल्याचं वृत्त लोकसत्तामध्ये आलं आहे.

अनेक वर्षांत राज्यातील एसटीची कामगिरी आणि प्रगती कमीच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोशल मीडियावर फोटो टाकणं इस्लमाविरोधी; महाराष्ट्रात एसटीचे हाल आणि जालियनवाला बाग साठी कोण करत आहे माफीची मागणी, या बातम्यांचा आढावा आजच्या वृत्तात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लिमांवर होणाऱ्या अत्याचारात गेल्या काही काळात वाढ झाली आहे, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.

या पत्राचा हा अनुवाद.

आम्ही विविध सेवांतील आणि वेगवेगळ्या बॅचचे सेवानिवृत्त प्रशासकिय अधिकारी आहोत. देशातील बेबंद हिंसाचाराच्या सततच्या घटनांबद्दल आपली चिंता नोंदवली पाहिजे, असं आम्हाला वाटतं. प्रामुख्यानं, अल्पसंख्याकांना केलं जाणारं लक्ष्य आणि या हल्ल्यांविषयी कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्यांमध्ये असलेल्या निरुत्साहाविषयीची ही चिंता आहे.

बाबरी मस्जिदीचा ढाचा पाडण्याच्या घटनेला 25 वर्षं पूर्ण होत असताना राजस्थानमधील राजसमंदमध्ये पश्चिम बंगालमधील स्थलांतरीत कामगार मोहम्मद अफराजुलच्या करण्यात आलेल्या हत्येनं आम्हा प्रत्येकाला खोलवर हादरून सोडलं.

या क्रूर कृत्याचा करण्यात आलेला व्हिडिओ आणि इंटरनेटवर या हत्येचं करण्यात आलेलं समर्थन यामुळं बुद्ध, महावीर, अशोक, अकबर, शीख गुरू, हिंदू ऋषी आणि गांधी यांनी या समाजाला दिलेली सर्वसमावेशक आणि विविधतेची शिकवण यापासूनच आपण दूर जात आहोत.

सांप्रदायिक विष

कथित मारेकऱ्याच्या समर्थनार्थ उदयपूरमध्ये झालेली हिंसक घटना ही देशातील लोकांमध्ये सांप्रदायिक विष किती खोलवर रुजलं आहे याचं निदर्शक आहे.

गेल्या नऊ महिन्यात अशा अनेक घटना घडल्या. अल्वारजवळील बेहरोर इथं एक एप्रिल रोजी तथाकथित गोरक्षकांनी हल्ला केल्यानं पेहलू खान यांचा तीन एप्रिल रोजी मृत्यू झाला. त्यांनी सांगितलेल्या मारेकऱ्यांना कधीच अटक करण्यात आली नाही. असं असताना इतर सात जणांना अटक करून नंतर जामिनावर सोडून देण्यात आलं.

स्वच्छ भारत अभियानाच्या नावावर 16 जुन 2017 रोजी दुसरी हत्या झाली ती झफर खान यांची. प्रतापगडला हागणदारीमुक्त करण्यासाठी नगरपालिकेचे कर्मचारी संडासास जाणाऱ्या लोकांची बदनामी करत होते. त्याला झफर खान यांचा विरोध होता. प्रतापगड इथं नगराध्यक्ष आणि सफाई कर्मचाऱ्यांनी त्यांना मरेपर्यंत मारहाण केली. या प्रकरणात अद्याप एकालाही अटक झाली नाही. झफर खान यांचं हृदयविकाराच्या झटक्यानं निधन झाल्याचा पोलिसांचा दावा आहे.

अफराजुलची हत्या राजस्थानच्या राजसामंदमध्ये करण्यात आली होती. त्याचा मृतदेह पेटवतानाचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता.

तिसरी हत्या ही जुन 2017मध्ये झाली. दिल्लीहून ईदची खरेदी करून परतत असताना 16 वर्षीय जुनैद खानचं सीटवरून ट्रेनमध्ये भांडण झालं. त्याला शिवीगाळ करण्यात आली. अपमान करण्यात आला. असोटी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतातल्या अल्पसंख्याकांविरोधात होणारी हिंसा आणि भेदभाव या विषयी देशातल्या 67 सनदी अधिकाऱ्यांनी सरकारला खुलं पत्र लिहिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लिमांविरुद्ध द्वेष पसरवणं एक राजकीय पाऊल आहे, ज्याला सामाजिक पाठिंबा वाढवण्याचा प्रयत्न होतोय.

गेल्या अनेक दिवसांमध्ये बिहार आणि बंगालमध्ये हिंसाचार आणि तणावाच्या जवळजवळ दहा घटना घडल्या. या सगळ्या घटनांमध्ये एक विशिष्ट पॅटर्न दिसून येत आहे. म्हणूनच या घटना स्थानिक कारणांमुळे झाल्या, असं मानणं कठीण आहे.

सगळ्याच ठिकाणी वादंगाची सुरुवात आणि शेवट एकसारखा आहे. हिंसा करणारे आणि हिंसेचे बळी ठरलेले लोक एकसारखे आहेत. सांगायचा अर्थ असा की, हिंसा आणि जाळपोळीच्या या घटना सुनियोजित, सुसंगठित आणि नियंत्रित नव्हत्या, हे पटणारं नाही.

बिहार आणि बंगालच्या ज्या शहरांमध्ये रामनवमीच्या मिरवणुकीनंतर हिंसाचार आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या, अशा शहरांचा बीबीसीचे दोन प्रतिनिधी रजनीश कुमार आणि दिलनवाज पाशा यांनी दौरा केला

या सगळ्या प्रकरणात नऊ अशा गोष्टी आढळून आल्या ज्यामुळे या काही छुटपूट घटना नाही तर त्यामागे एक मोठा कट होता, असं वाटायला पूर्ण वाव आहे.

1. तरुण, झेंडे, बाईक आणि उग्र मोर्चा

बिहारमध्ये जातीय तणाव आणि मुस्लिमांविरुद्ध हिंसेच्या घटना 17 मार्चपासून सुरू झाल्या. 17 मार्चला केंद्रीय मंत्री अश्विनी चौबे यांचा मुलगा अर्जित चौबे यांनी भागलपूरमध्ये हिंदू नववर्षानिमित्त एका शोभायात्रेचं आयोजन केलं होतं.

त्यानंतर रामनवमीपर्यंत औरंगाबाद, समस्तीपूरच्या रोसडा आणि नवादासारख्या शहरात जातीय अस्वस्थता पसरण्यास सुरुवात झाली. या सगळ्या शहरांत रामनवमीच्या मिरवणुकी निघाल्या होत्या. मिरवणुकीत सहभागी झालेल्या तरुणांच्या कपाळांवर भगवी पट्टी होतीच. त्यांच्या मोटरसायकलींवर भगवे झेंडेही होते.

बिहार

अपवाद म्हणून रोसडाच्या मिरवणुकीत बाईक नव्हत्या. पण या मिरवणुकीत सहभागी झालेले लोक खूप उग्र होते आणि त्यांच्या हातात भगवे झेंडे होते.

रामनवमीची मिरवणूक या आधी कधीही निघत नव्हती. म्हणून हिंदू नववर्षाची मिरवणूक एक नवा आविष्कारच आहे.

मागच्या वर्षी उत्तर प्रदेशातल्या सहारनपूरमध्ये महाराणा प्रताप यांच्या जयंतीला एक मिरवणूक काढण्यात आली होती. त्यानंतर तिथे दलितांना लक्ष्य करण्यात आलं होतं. मेवाडच्या राणा प्रताप यांची जयंती म्हणजे सहारनपूरसाठी नवीन गोष्ट होती.

2. मिरवणुकीचं आयोजक

सर्व शहरांतील मिरवणुकींचं आयोजक समान विचारांचं होते. त्यांची नावं वेगवेगळी होती पण सत्ताधारी भाजपशिवाय RSS आणि बजरंग दलसारख्या संघटनाही अप्रत्यक्षपणे जोडल्या गेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशातल्या अनेक शहरांमध्ये दुकानांची तोडफोड करून त्यांना आग लावण्याच्या घटना घडल्या. या घटना जरी देशात वेगवेगळ्या ठिकाणी असल्या तरी त्यांच्यात अनेक गोष्टी समान आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लीम आणि ख्रिश्चन समुदायाची लोकसंख्या केरळच्या एकूण लोकसंख्येच्या 48 टक्के आहे. यात मुस्लिमांची संख्या जास्त आहे. पण या अल्पसंख्यांक समुदायाने भाजपला अजूनही सत्तेपासून दूर ठेवलं आहे.

केरळमध्ये सत्ता आलटून-पालटून सीपीएम नेतृत्व करत असलेल्या एलडीएफ आणि काँग्रेस नेतृत्व करत असलेल्या यूडीएफकडे जाते.

पण आता असं वाटतंय की केरळच्या व्दिध्रुवीय राजकारणावर परिणाम होणार आहे, मग हा परिणाम लहान का असेना. भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने ख्रिश्चन समुदायातल्या काही गटांना आपल्याकडे ओढण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे.

भाजपने आपली आवडती 'लव्ह-जिहाद' ची भाषाही बोलायला सुरुवात केलीये. यावेळेस त्यांचा रोख ख्रिश्चन समुदायावर आहे. मुस्लिमांच्या तुष्टीकरणाचा विषयही भाजपने काढला आहे. पण अल्पसंख्यांक समुदायांच्या नेतृत्वाने या दोन्ही मुद्द्यांवर प्रश्नचिन्ह उभं केलं आहे.

जेव्हा पंतप्रधान मोदींनी केला हस्तक्षेप

भाजपच्या प्रयत्नांची सुरुवात तेव्हा झाली जेव्हा काही काळापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मलंकारा चर्चशी संबंधित असलेल्या 400 वर्षं जुन्या वादात आपल्या पातळीवर हस्तक्षेप केला. सुप्रीम कोर्टाच्या निकाला नंतरही कोणताही परस्पर सहमतीने करार झालेला नसताना त्यांनी यात हस्तक्षेप केला.

मागच्या आठवड्यात मलंकारा ऑर्थोडॉक्स सिरीयन चर्च आणि दुसरा गट जॅकबाईट चर्चने संघाचे मोहन भागवतांनंतर तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे नेते मनमोहन वैद्य यांना फोन केला. हा फोन म्हणजे एकप्रकारचा विस्मयकारी घटनाच होती.

चर्चच्या दोन्ही गटांच्या प्रवक्त्यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितलं की कोणत्या प्रकारचा ठोस प्रस्ताव नव्हता पण संघाच्या नेत्यांनी या वादात शांततामय उपाय काढण्याचं आश्वासन दिलं आहे.

या लोकांनी भाजपच्या वागण्यात एक खास बदल झाला असल्याकडे लक्ष वेधलं.

जॅकबाईट चर्चचे प्रवक्ते बिशप डॉ. कुरिआकोजे थिओसोफिलोज म्हणतात की, "त्यांनी चर्चशी चांगले संबंध प्रस्थापित केले आहेत. मला आठवत नाही भाजपव्दारे अशा प्रकारचे संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी याआधी कोणी पुढाकार घेतला होता. हा नक्कीच विशेष बदल आहे."

बिशप थिओसोफिलोज आणि ऑर्थोडॉक्स चर्चचे प्रवक्ते फादर अब्राहम कोनाट यांनी हे स्पष्ट केलं की संघाच्या नेत्यांसोबत कोणत्याही प्रकारची राजकीय चर्चा झालेली नाही.

फादर कोनाट यांनी बीबीसीला सांगितलं की, "मी त्या बिशपसोबत चर्चा केली जे मीटिंगमध्ये गेले होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केरळमधले अल्पसंख्यांक समुदाय येत्या निवडणुकीत एकगठ्ठा मतदान करतील याची शक्यता आता हळूहळू कमी होतेय. याचं कारण आहे ख्रिश्चन समुदायात आपली जागा बनवण्याचा प्रयत्न करत असलेला भारतीय जनता पक्ष.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लीम आणि त्यांच्या श्रद्धांचं दमन करण्याचे पुरावे चीनमध्ये दिवसेंदिवस पुढे येतायत.

बीबीसीच्या टीमला चीनमधल्या काही धार्मिक स्थळं आणि धर्मगुरूंची भेट घेता आली. धार्मिक स्वातंत्र्यावर बंधनं आणली जातायत हा आरोप मात्र सरकारी अधिकाऱ्यांनी फेटाळलाय.

चीनमधल्या मशिदी गायब कशा झाल्या, याविषयीचा बीबीसी प्रतिनिधी जॉन सडवर्थ यांचा स्पेशल रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनच्या पश्चिमेकडील शिंजिअॅंग प्रांतात गेल्या काही वर्षांमध्ये मशिदी आणि धार्मिक स्थळं जमीनदोस्त करण्यात आली. पूर्वी सॅटेलाईट नकाशात दिसणारी मुस्लिम समाजाची धार्मिक स्थळं हळूहळू नष्ट होताना दिसतायत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लीम महिला (लग्नासंबंधी हक्कांचे संरक्षण) विधेयक 2019 नुसार 'तलाक, तलाक, तलाक' असं म्हणून घटस्फोट देणाऱ्या व्यक्तीला तीन वर्षापर्यंत शिक्षा देण्याची यात तरतूद आहे.

राज्यसभेत भाजपकडे बहुमत नाहीये. पण नितीश कुमार यांच्या जद(यु) आणि तामिळनाडूच्या अण्णा द्रमुक या पक्षांनी मतदानावर बहिष्कार घातल्यामुळे बहुमताचा आकडा कमी झाला.

मात्र विरोधी पक्षांची एकजूटता यावेळी राज्यसभेत दिसून आली नाही. काही विरोधीपक्षाच्या नेत्यांनी मोक्याच्या क्षणी सभात्याग तर राष्ट्रवादीचे प्रमुख शरद पवार आणि नेते प्रफुल पटेल अनुपस्थित होते.

राज्यसभेत मंजूर झाल्यावर हे विधेयक राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्याकडे स्वाक्षरीसाठी जाईल त्यानंतर हा कायदा लागू होईल. हा कायदा लागू झाल्यानंतर तिहेरी तलाक देणं बेकायदेशीर ठरवलं जाईल आणि तो एक गुन्हा ठरेल.

जनता दल(युनायटेड)ने तिहेरी तलाकच्या या विधेयकाला विरोध केला होता. पण काल पंतप्रधान मोदींनी त्यांच्याशी फोनवरून चर्चा केल्यानंतर जद(यु)चा विरोध मावळल्याचं दिसत आहे.

बिहारमधल्या पुरस्थितीवर चर्चा करण्यासाठी हा फोन करण्यात आला होता. जद(यु)ने जरी विरोध करत वॉकआऊट केला असला तरी मतदानाच्या वेळी बाहेर पडून त्यांनी भाजपला एकप्रकारे मदतच केली आहे.

तृणमूल काँग्रेसने या विधेयकाला विरोध केला. कोर्टाने तिहेरी तलाकला बेकायदेशीर ठरवल्यानंतर या विधेयकाची गरज नाही, असं तृणमूलच्या सदस्यांचं म्हणणं होतं. सरकार या विधेयकाबाबत घाई का करत आहे, असा प्रश्नही त्यांनी विचारला.

हे विधेयक चर्चेसाठी सिलेक्ट समितीकडे पाठवावं, अशी मागणी करण्यात आली. पण सत्ताधारी भाजपने संख्याबळाच्या जोरावर ही मागणी फेटाळून लावली.

लोकसभेत 25 जुलै रोजी हे विधेयक मंजूर करण्यात आले होते. भाजपने यावरील मतदानासाठी व्हिप जारी केला होता, ज्यानुसार सर्व भाजप खासदारांना पक्षाची भूमिका स्वीकारणं अनिवार्य होतं.

या विधेयकाचा अर्थ काय? समजून घ्या

'देशासाठी ऐतिहासिक दिवस'

पंतप्रधान मोदी यांनी हे विधेयक राज्यसभेत संमत झाल्यावर हे 'महिला सशक्तिकरणाच्या दिशेनं मोठं पाऊल' असल्याचं ट्वीट करून म्हटलं आहे.

"लांगूलचालनाच्या नावावर देशातील कोट्यवधी माताभगिनींना त्यांच्या अधिकारांपासून वंचित ठेवण्याचं पाप केलं गेलं. मला अभिमान आहे की मुस्लीम महिलांना त्यांचा हक्क आमच्या सरकारने दिला," असं ते म्हणाले.

त्यांनी या विधेयकाच्या बाजूने मतदान करणाऱ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तिहेरी तलाक विधेयक आज राज्यसभेत मंजूर झालं. या विधेयकाच्या बाजूने 99 मतं पडली तर 84 मतं विरोधात पडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मुस्लीम समाजाचं प्रतिनिधित्व करणारे राजबीर खोखर म्हणतात, "नमाज पठणासाठी गावाबाहेर किंवा जवळच्या रोहतक शहरात जा, असं इथल्या मुस्लिमांना सांगण्यात आलं आहे. वासराच्या हत्येच्या आरोपात अटक करण्यात आलेल्या यामीन खोखरला कोर्टानं दोषी ठरवावं किंवा नाही. पण गावानं आधीच त्याला गावात यायला आजीवन बंदी घातली आहे."

राजबीर सांगतात मुस्लीम समाजाला शांततेनं राहायचं आहे, त्यामुळे त्यांना ग्रामसभेचा निर्णय मान्य करावाच लागेल. त्यांचं म्हणणं आहे, कधीकधी दुसऱ्या समाजातल्या तरुणांची माथी शांत ठेवण्यासाठी काही पावलं उचलावी लागतात. "अशाप्रकारच्या बंदीचा काही उपयोग आहे किंवा नाही, हे तर येणारा काळच सांगेल. मात्र, गावात शांतता नांदावी यासाठी सध्यातरी आम्ही या निर्णयाला विरोध करणार नाही."

ते पुढे सांगतात, ग्रामसभेत कधीच कुठलाच ठराव लिखित स्वरुपात मंजूर होत नाही. नेहमी तोंडीच ठराव मंजूर केले जातात आणि जे उपस्थित नसतील त्यांच्यापर्यंत गावातले रखवालदार निर्णय त्यांच्यापर्यंत पोहोचवतो.

कसलीही बंदी नाही, हिंदूंचा दावा

दुसरीकडे, गावातल्या हिंदूंनी मुस्लिमांच्या या आरोपांचं खंडन केलं आहे. सुरेश कुमार या जाट तरुणाचं म्हणणं आहे, "ग्रामसभेनं नमाज पठणावर किंवा दाढी ठेवण्यावर किंवा टोपी घालण्यावर बंदी घातलेली नाही. ग्रामसभेच्या बैठकीत केवळ एक निर्णय घेण्यात आला आहे. तो म्हणजे गावातलं कब्रस्तान दुसरीकडे हलवावं."

सुरेश कुमाार हे गावच्या सरपंच प्रमिला देवी यांचे दिर आहेत आणि ग्रामपंचायतीचं सर्व कामकाज तेच बघतात.

बीबीसी पंजाबीनं पोलिसांकडे जाऊन त्यांना या प्रकरणाची माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला.

मात्र टिटोली पोलीस ठाण्याचे सहाय्यक पोलीस उप-निरिक्षक नाफे सिंह यांनी त्यांना अशा कुठल्याही निर्णयाची अजिबात माहिती नसल्याचं सांगितलं. रहिवासी भागात आल्यानं कब्रस्तान दुसरीकडे हलवण्याच्या मुद्द्यावरून गेल्या मंगळवारी काही माणसं गोळा झाल्याचं ते म्हणाले. मात्र ग्रामसभेच्या त्या बैठकीत मोठ्या संख्येनं गावकरी हजर असल्याचं मुस्लिमांचं म्हणणं आहे.

गावात उघड तणाव

यामीन आणि शौकीन या दोघांच्या घराजवळ 22 ऑगस्टला एक मेलेलं वासरू आढळलं होतं. त्यानंतर पोलिसांनी दोघांनाही अटक केली. ते वासरू यामीन यानंच मारलं आहे, असं चिडलेल्या गावकऱ्यांचं म्हणणं होतं.

मात्र दोघांनीही हे आरोप नाकारले आहेत. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी प्रशासनाला गावात मोठा पोलीस बंदोबस्त...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरियाणाच्या रोहतक जिल्ह्यातल्या टीटोली या गावात महिनाभरापूर्वी एका वासराला मारल्याच्या आरोपाखाली दोन मुस्लीम तरुणांना अटक करण्यात आली होती. या घटनेच्या महिनाभरानंतर मुस्लीम समाजाच्या लोकांवर ग्रामसभेनं अनेक बंधनं लादल्याचा आरोप केला जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूल झाल्यानंतरच्या अपेक्षित नेहमीच्या गोंडस - गोजिरवाण्या भावनांच्या अगदी उलट असं हे विधान.

बाळाचा जन्म झाला की घरात सगळीकडे आनंदी आनंद असतो, बाळाच्या आईच्या आयुष्यातला हा सगळ्यात सुंदर काळ असतो या आणि अशा अनेक गोष्टी वर्षानुवर्षं ऐकलेल्या असतात. पण अनेक नव-मातांसाठी वास्तव यापेक्षा प्रचंड वेगळं आणि धक्कादायक असतं.

साधारणपणे 15 ते 20 टक्के महिलांना बाळंतपणानंतर या पोस्टपार्टम डिप्रेशनचा त्रास होतो.

पोस्टपार्टम ब्ल्यूज आणि पोस्टपार्टम डिप्रेशन

बाळंतपणानंतर जसे स्त्रीच्या शरीरामध्ये जसे बदल होतात, तसेच बदल मनातही होतात. त्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर वेगवेगळ्या तीव्रता दिसून येतात.

बाळंतपणानंतर लगेच जाणवणारं सौम्य प्रकारचं नैराश्य म्हणजे पोस्टपार्टम ब्ल्यूज. बाळाची काळजी आपल्याला घेता येईल का, आपल्याला पुढे सगळं जमेल का याप्रकारची ही चिंता असते. बाळ झालेल्या जवळजवळ 40 ते 50 % महिलांमध्ये हे ब्लूज आढळत असल्याचं डॉ. हमीद दाभोलकर सांगतात. ते म्हणतात, "साधारण एका आठवड्यात पोस्टपार्टम ब्लूजची लक्षणं कमी होतात. पण त्यापेक्षा जास्त काळ ही लक्षणं राहिली आणि त्याची तीव्रता वाढली, त्याचा परिणाम दैनंदिन आयुष्यावर व्हायला लागला तर त्याचं रूपांतर पोस्टपार्टम डिप्रेशनमध्ये झालंय असं समजलं जातं.साधारणतपणे 15 ते 20 टक्के महिलांना बाळंतपणानंतर या पोस्टपार्टम डिप्रेशनचा त्रास होतो."

आयुष्याच्या वेगवेगळ्या वळणांवर प्रत्येक स्त्रीला कठीण प्रसांगाना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी तिच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा क्वचितच कुणी विचार करतं. 'बाईचं मन' या मालिकेतून आम्ही तिच्या मनात डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न करत आहोत. हा लेख या सीरिजचा भाग आहे.

बाळंतपणानंतर घरामध्ये आनंदाचं वातावरण असतं. हा काळ कुटुंबाच्या आयुष्यातला चांगला काळ समजला जातो. पण आजूबाजूला असं आनंदाचं वातावरण असूनही या नवीन आईला मात्र निराश वाटत असतं. वेगवेगळे विचार मनात यायला लागतात. आत्मविश्वास कमी झाल्यासारखं वाटतं. काही करू नये असं वाटायला लागतं किंवा आजूबाजूच्या माणसांवर चिडचिड होऊ लागते. झोपेवर परिणाम होतो. भुकेवर परिणाम होतो.

काही वेळा त्यातून टोकाच्या भावना डोक्यात येतात. स्वतःचा जीव घ्यावा किंवा बाळाचा जीव घ्यावा असे विचार डोकावू  लागतात.

घालमेल, राग आणि नैराश्य

"माझ्या मुलाच्या जन्माच्या वेळी माझी मोठी मुलगी 5 वर्षांची होती. माझी सतत चिडचिड व्हायची....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"माझा मुलगा दोन - तीन महिन्यांचा होता...आणि मला त्याचा खूप राग यायचा...माझ्या मोठ्या मुलीचाही राग यायचा, समजायचंच नाही असं का होतंय...मग नंतर ढसाढसा रडू कोसळायचं..."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळचा ठाण्याचा असलेला प्रसाद दलाल हा विद्यार्थी सध्या अमेरिकेतल्या न्यूजर्सीमध्ये राहतोय. त्याने बीबीसी मराठीशी बोलताना न्यूयॉर्क परिसरातलं सध्याचं वातावरण कसं आहे हे सांगितलं.

'भारतात आई-बाबांसोबत राहिलो असतो तर सुरक्षित राहिलो असतो. कारण अमेरिकेत कोरोनामुळे परिस्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली आहे. अमेरिका लॉकडाऊन का करत नाही ते सुद्धा कळत नाहीये. भीतीच्या वातावरणाने आम्हाला ग्रासून टाकलंय,'  हे उद्गार आहेत सध्या अमेरिकेतल्या न्यूजर्सी इथे असलेल्या प्रसाद दलाल याचे. न्यूयॉर्क इथे शिक्षण घेत असलेला प्रसाद सध्या अमेरिकतल्या कोरोनाच्या वाढत्या उद्रेकामुळे धास्तावला आहे.

चीनमधून कोरोनाच्या प्रादूर्भावाला सुरुवात झाली आणि आता तो जगभर चांगलाच पसरला आहे. विशेषतः अमेरिका आणि युरोप खंडात या व्हायरसने अक्षरश: रौद्ररुप धारण केलंय. अमेरिकेतला कोरोनाग्रस्तांचा आकडा 1 लाख 25 हजारांवर गेला असून मृतांचा आकडाही 2 हजारांवर पोहोचलाय.

मृत्यूमुखी पडलेल्यांपैकी 1 हजार जण हे केवळ न्यूयॉर्क परिसरातले आहेत. हे आकडे दिवसागणिक बदलत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी रविवारी (29 मार्च) अमेरिकेतली सोशल डिस्टंसिंगची नियमावली येत्या 30 एप्रिलपर्यंत लागू केली आहे. मात्र, संपूर्ण देशात लाखो रुग्ण सापडूनही देश लॉकडाऊन केलेला नाही. तसंच, येत्या इस्टर संडेपर्यंत अमेरिका पूर्ववत होईल असा विश्वासही ते सातत्याने व्यक्त करत आहेत. मात्र, यामुळे नागरिकांमधली चिंता वाढीस लागली आहे.

याच न्यूयॉर्क शहरात अनेक भारतीय नागरिक वास्तव्याला आहेत. इथून जवळच असलेल्या न्यूजर्सीमध्ये ठाण्याचा प्रसाद दलाल हा विद्यार्थी राहतो. मास्टर ऑफ सायन्स इन इन्फॉर्मेशन सिस्टम्स करण्यासाठी न्यूयॉर्कमधल्या पीस युनिव्हर्सिटीमध्ये त्याने प्रवेश घेतला असून तो पदवीच्या शेवटच्या वर्षाला आहे.

न्यूयॉर्क-न्यूजर्सी परिसरात वाढलेल्या कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येमुळे प्रसाद आणि त्याच्या मित्रांमध्ये भीतीचं वातावरण आहे. नेमकी तिथली सध्याची परिस्थिती जाणून घेण्यासाठी मी प्रसादसोबत स्काईप व्हीडिओ कॉलद्वारे संपर्क करुन माहिती घेतली.

प्रश्न : न्यूयॉर्क-न्यूजर्सीमध्ये कोरोनामुळे वातावरण कसं झालंय?

प्रसाद : अमेरिकेत कोरोनाच्या केसेस वाढतच आहेत आणि त्यातही सगळ्यांत जास्त न्यूयॉर्कमध्ये वाढत असल्याने इथे भीतीचं वातावरण पसरलेलं आहे. आम्ही विद्यार्थी खूप घाबरलो आहोत. आज भारतात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकामुळे परिस्थिती गंभीर झाली आहे. अमेरिकेत 1 लाख 25 हजारहून अधिक लोकांना कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे तर 2200 रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळचा साताऱ्याच्या कराडमधला असलेला प्रसाद हा मेकॅनिकल इंजिनिअर आहे. 2017 मध्ये इंजिनिअरिंग पूर्ण केल्यावर प्रसादचं शेवटच्या वर्षी कँपसमधून प्लेसमेंट झाली पुण्यात त्याने एक वर्ष नोकरी केली. पण कार्पोरेट जगात मन रमलं नाही. म्हणून जुलै 2018मध्ये नोकरीचा राजीनामा दिला आणि पुण्यात MPSCची तयारी सुरू केली.

प्रसादचे वडील MSEBमध्ये (Maharashtra State Electricty Board) ऑपरेटर आहेत. आई गृहिणी आहे. प्रसादचं शालेय शिक्षण हे आदर्श विद्या मंदीर उंब्रज इथं झालं. त्याचं माध्यमिक शिक्षण हे जवाहर नवोदय विद्यालय सातारा इथं झालं.

कराडमधल्या शासकीय अभियांत्रिकी कॉलेजमधून त्यांनं मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग पूर्ण केलं. एक वर्षं नोकरी केली तेव्हाच प्रसादने MPSC च्या अभ्यासासाठी  पैसे साठवले होते, जेणकरून तयारी दरम्यान घरच्यांवर ताण येणार नाही.

अभ्यासाची तयारी कशी करावी?

●पूर्ण वर्षाचा प्लॅन तयार करा.

●स्पीड रीडिंग करायला शिका.

●वर्तमान पत्रावर वेळ घालवू नका.

●रोज  MCQ सोडवा.

●मुख्य परीक्षेची आधी तयारी करा.

●इंग्लिश आणि मराठीचा पेपरकडे गांभीर्यानं पाहा

●कोचिंग क्लासची गरज नाही पण...

"MPSC च्या अभ्यासाच्या सुरुवातीला वर्षभराचं प्लॅनिंग करायला पाहिजे. सगळा सिलॅबस समजून घ्यावा. आधीच्या प्रश्नपत्रिका चाळाव्यात. आयोगाने कोणत्या विषयाला किती महत्त्व दिलं आहे, ते बारकाईने पाहावं. मग तज्ज्ञांचं योग्य मार्गदर्शन घ्यावं. त्यामुळे एकंदर आपला दृष्टिकोन कसा असावा हे लक्षात येतं. अभ्यासाच्या सुरुवातीला रेफरन्स बुक्स वाचावीत," असं प्रसादनं सांगितलं.

"कोणतंही वाचन करताना मी वाचनात स्पीड ठेवला. आवाका मोठा असल्यानं ते उरकण्यासाठी जलद वाचनाची सवय करून घ्यायला पाहिजे. अभ्यास करताना तसंच परीक्षेच्यावेळीही याचा खूप फायदा होतो. कारण सगळेच पेपर वेळेत सोडवता येत नाहीत. तुमच्या कामात स्पीड असेल तर ते सहज शक्य आहे. सकाळचा वेळ बेसिक किंवा रेफरन्स बुक्स यावर घालवला, तर दुपारी अगदी 20-30 मिनिटे न्युजपेपर वाचायचो. पण अनेकजण पेपरमध्येच खूप वेळ घालवतात. ते मला वाटतं योग्य नाहीये. पेपरमधल्या सगळ्याच बातम्या महत्त्वाच्या नसतात. ठराविक बातम्या वाचायला पाहिजेत."

दररोज केवळ अभ्यास करणं चुकीचं आहे. दिवसभरातला काहीवेळ हा जुने प्रश्न सोडवण्यात घालवला पाहिजे, असंही प्रसादला वाटतं.

"मी रोज संध्याकाळी जेवण झाल्यावर 40 ते 50 MCQ (Multiple Choice Questions) सोडवायचो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"MPSCचा अभ्यास सुरू करताना तुमचा वर्षभराचा प्लॅन तयार असायला पाहिजे. जेणेकरुन तुमचा वेळ वाचू शकतो. नाहीतर 'ट्रायल आणि एरर'मध्येच अनेकजण अडकतात. ही परीक्षा अशा लोकांसाठी मुळीच नाहीये. सॉलिड प्लॅन केला तर लवकरात लवकर यश मिळू शकतं. एकदा का पूर्वपरीक्षा नापास झाला तर तुमची पुढची अडीच वर्षे वाया जातात."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळची डॉक्टर असलेली भाषा काही काळ पुन्हा रुग्णसेवा करताना दिसेल.

भारतीय वंशाची भाषा मुखर्जी ब्रिटिश नागरिक आहे. तिचं बालपण कोलकात्यात गेलं. ती 9 वर्षांची असताना तिचे कुटुंबीय ब्रिटनमध्ये स्थायिक झाले. ऑगस्ट 2019 ला भाषाने 'मिस इंग्लंड'चा किताब जिंकला.

मिस इंग्लंड निवडण्यात आल्यानंतर भाषा जगभरात ठिकठिकाणी सामाजिक कार्यात सहभाग नोंदवत आहे. मागच्या आठवड्यातच ब्रिटनला परतल्याचं तिने सीएनएनला दिलेल्या एका मुलाखतीत सांगितलं.

मिस इंग्लंडचा किताब जिंकण्यापूर्वी भाषा बोस्टनच्या पिलग्रिम हॉस्पिटलमध्ये ज्युनियर डॉक्टर होती. ती श्वसनरोग तज्ज्ञ आहे.

इंग्लंडमध्ये कोरोना व्हायरसने थैमान घातल्यामुळे तिने पुन्हा डॉक्टरकीच्या सेवेत परतण्याचा निर्णय घेतला. देशाला तिची गरज असल्यामुळे हा निर्णय घेतल्याचं भाषाने मुलाखतीत सांगितलं.

भाषाने फॉक्स न्यूजशीही संवाद साधला होता.

तिनं म्हटलं, "हा काही कठीण निर्णय नव्हता. मी आफ्रिका, टर्कीला गेले होते. भारतासह इतर आशियाई देशांमध्ये  फिरले. आणखी काही देशांना भेट देण्याचंही नियोजन होतं.  पण कोरोना व्हायरसमुळे माझा प्रवास मला थांबवावा लागला. मला माहीत होतं, की माझ्यासाठी सर्वात चांगली जागा आता हॉस्पिटलच असेल."

भाषा मुखर्जी जगभरातील विविध देशांचा प्रवास करत असताना इंग्लंडमध्ये कोरोना व्हायरस हात-पाय पसरत होता.

भाषा सांगते, "मला मित्र-मैत्रिणींकडून व्हायरसबाबत माहिती मिळत होती. देशात परतल्यानंतर सर्वप्रथम पूर्वी काम करत असलेल्या हॉस्पिटलशी संपर्क साधला. तिथं डॉक्टर म्हणून पुन्हा आपली सेवा देण्याची इच्छा व्यक्त केली."

सध्यातरी परदेश प्रवास करून आल्यामुळे भाषा मुखर्जी 15 दिवसांसाठी क्वारंटाईन कक्षात आहे. हे संपल्यानंतर ती आपलं काम सुरू करू शकेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाषा मुखर्जी...2019 ची मिस इंग्लंड. पण कोरोनाचं वाढतं संकट पाहून भाषा मुखर्जीनं काही काळासाठी आपला 'मिस इंग्लंड'चा मुकुट बाजूला ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळची बीडमधील परळी येथील असलेली ही 22 वर्षीय तरूणी फेबुवारीच्या पहिल्या आठवड्यात पुण्यात आली होती. पुण्यातील वानवडी भागात एका सोसायटीत ती राहत होती. पण 9 फेब्रुवारी रोजी मध्यरात्री घराच्या गॅलरीतून पडून मृत्यू झाला. पोलिसांनी या घटनेची नोंद अकस्मात मृत्यू म्हणून केली आहे.

तर कर्जाच्या तणावातून पूजाने आत्महत्या केली असून आपली याबाबत काहीच तक्रार नसल्याचं तिच्या आई-वडिलांनी म्हटलं होतं. पण पूजाच्या मृत्यूनंतर व्हायरल झालेल्या ऑडिओ क्लिपमुळे या प्रकरणाला वेगळंच वळण मिळालं.

पूजा चव्हाणच्या मृत्यूचा थेट संबंध राज्य सरकारमधील वनमंत्री संजय राठोड यांच्याशी असल्याचं सांगत भाजपने या प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

पूजाच्या आई-वडिलांवर दबाव टाकण्यात येत असून पोलिसांनी स्यू मोटो अंतर्गत स्वतःच याप्रकरणी गुन्हा दाखल करून तपास सुरू करावा, संजय राठोड यांच्याविरुद्ध सदोष मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल करावा, अशी मागणी भाजप उपाध्यक्ष चित्रा वाघ यांनी गुरुवारी (25 फेब्रुवारी) पत्रकार परिषदेत केली होती.

त्यानंतर पुण्याचे खासदार गिरीश बापट यांच्या स्नुषा स्वरदा बापट यांनीही गुन्हा दाखल करण्याची मागणी करणारं पत्र वानवडी पोलीस ठाण्याच्या पोलीस निरीक्षकांना लिहिलं आहे.

या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकरणात गुन्हा दाखल करण्याची प्रक्रिया काय असते आणि पोलीस स्वतः गुन्हा दाखल करू शकतात का या प्रश्नांची उत्तरं मिळवण्याचा प्रयत्न आम्ही केला.

पोलीस तपासावर पुढील गोष्टी अवलंबून

पूजा चव्हाण मृत्यू प्रकरणात पोलीस तपास सुरू आहे. या तपासावरच पुढील सर्व गोष्टी अवलंबून आहे, असं मत सोलापुरातील ज्येष्ठ वकील अॅड. जयदीप माने यांनी व्यक्त केलं.

अॅड. जयदीप माने सांगतात, "पूजा चव्हाण प्रकरणात पोलिसांनी अकस्मात मृत्यू अशी नोंद केली आहे. साधारणपणे अनैसर्गिक मृत्यूप्रकरणी अशा प्रकारची नोंद केली जाते. ही नोंद म्हणजेच हे प्रकरण पोलिसांकडे आलं आहे, असं मानलं जातं. दंड प्रक्रिया कलम 174 अंतर्गत पोलीस या प्रकरणाचा तपास करतात. "

पोलीस अशा प्रकरणांच्या प्राथमिक चौकशीत कोणते पुरावे समोर येतात, त्यावर पुढील गोष्टी अवलंबून असतात. याबाबत पोलीस सर्व बाजू पडताळून पाहतात. तपास करून जबाब घेतात. पुरावा असल्यास या आधारावर पोलीस अपघात(अॅक्सिडेंटल) आहे, आत्महत्या (सुसायडल) की घातपात (होमीसायडल) प्रकारचा गुन्हा दाखल करू शकतात.

नातेवाईकांनी नकार दिला तरी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या महाराष्ट्रात पूजा चव्हाण या तरूणीच्या संशयास्पद मृत्यूच्या प्रकरणाची जोरदार चर्चा सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळचे झारखंडमधील पलामू जिल्ह्यातले सुदामा यांचा पोटचा मुलगा औरैयाजवळ शनिवारी झालेल्या अपघातात मरण पावला. आत्ता कुठे हाताशी आलेला 21 वर्षांचा मुलगा असा अपघतात गेल्यानं सुदामा आतून-बाहेरून पार कोसळलेले. त्यांना रडताही येत नाहीय... कसं व्यक्त व्हावं, हेच कळेनासं झालंय.

त्यांना विचारल्यावर अगदी बारीक आवाजत सुदामा म्हणाले, “घरी परतण्याआधी मुलानं फोन करून सांगितलं होतं की घरी येतोय. नंतर टीव्हीवर पाहिलं अपघात झालाय.”

अधून-मधून ते शवविच्छेदनगृहाच्या दाराकडे पाहायचे, तर तिथं त्यांना फक्त बर्फाच्या लाद्या दिसायच्या. बाकी वेळ तिन्ही बाजूला पसरलेल्या उजाड शेताकडं पाहायचे.

“शंकेची पाल चुकचुकली म्हणून घरातून निघालो. कंट्रोल रूमला फोन केला तर तिथून सांगितलं गेलं की, शवविच्छेदनगृहाशी संपर्क करा. माझी माहिती दिल्यानंतर मृतदेहाचा फोटो दाखवून खात्री करून घ्यायला सांगितलं गेलं,” सुदामा यांनी हे सर्व एका दमात सांगितलं.

काही वेळानं सुदामा स्वत:च माझ्या जवळ आले आणि सांगू लागले, “15 मे ला त्याचं लग्न होणार होतं. लॉकडाऊन असल्यानं लग्न डिसेंबरपर्यंत पुढे ढकललं होतं. घरात सांगून आलोय की मुलगा फक्त जखमी झालाय. आता या गाडीनं मुलाचा मृतदेह घरात घेऊन जाईन, तेव्हा घरातल्यांना कसं सामोरं जाऊ?”

अंतहीन वेदना

शवविच्छेदनगृहाबाहेर उभ्या असलेल्या दोन पिकअप गाड्यांकडे सुदामा यांनी इशारा केला. त्यात बर्फाच्या लाद्या ठेवल्या होत्या. त्यातल्याच कुठल्यातरी एका गाडीत त्यांच्या मुलाचा मृतदेह ठेवला जाणार होता.

सुदामा यादव यांच्या दोन मुलांपैकी थोरल्या मुलाचा, म्हणजे नितीश यादवचा या औरैया अपघातात जीव गेला. नितीश मजुरीसाठी राजस्थानला गेला होता. सुदामा झारखंडमध्येच राहून रंगकाम करायचे.

सुदामा यादव यांच्यासोबत झारखंडमधील बोकारो इथले ब्रजेश कुमारही होते. ब्रजेश कुमार यांच्या भावाचा या अपघातात मृत्यू झाला  तर त्यांचा आणखी एक भाऊ सैफी हा हॉस्पिटलमध्ये मृत्यूशी झुंज देतोय.

रविवारी दुपारपर्यंत 23 जणांचे मृतदेह झारखंड, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि उत्तर प्रदेशमधील त्यांच्या त्यांच्या गावी पाठवण्यात आले. खरंतर या मजुरांना त्यांच्या त्यांच्या जिल्ह्यात जिवंत सुखरूप पोहोचायचं होतं, नातेवाईकांना पाहायचं होतं. पण जिवंत पोहोचण्याऐवजी आता त्यांचे मृतदेह पोहोचलेत.

ज्या ट्रकने डीसीएम गाडीला धडक दिली, त्या ट्रकमधील 23 मजुरांचा मृत्यू झाला. डीसीएम गाडीतले 20 जण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशच्या औरैयाच्या जिल्हा रुग्णालयाच्या मागील बाजूस असलेल्या शवविच्छेदनगृहाच्या बाहेर सुदामा यादव मुलाचा मृतदेह ताब्यात मिळण्याची वाट पाहत उभा होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मूळच्या नलगोंडा जिल्ह्यातल्या असलेल्या या महिलेने गॉडपॉवर फाउंडेशन या स्वयंसेवी संस्थेच्या मदतीने ही तक्रार दाखल केली आहे.

बीबीसी तेलगुच्या दीप्ती बथिनी यांनी पीडित महिला आणि गॉडपॉवर फाउंडेशनचे राजशेखर रेड्डी यांच्याशी बातचीत केली.

फोनवरून साधलेल्या संवादात पीडितेने सांगितलं की, 15 व्या वर्षीच त्यांचं लग्न लावून देण्यात आलं होतं. दहावीची परीक्षा दिल्यावर लगेच त्यांचं लग्न लावून देण्यात आलं. त्या म्हणाल्या, "माझे आई-वडील रोजंदारीवर काम करायचे. मला लहान भाऊ आहे. मुलाच्या कुटुंबाने माझ्या वडिलांवर लग्नासाठी दबाव आणला. त्यावेळी मला फार बोलता येत नव्हतं."

"मला वाटलं होतं की, लग्नानंतर मला माझं शिक्षण पूर्ण करता येईल. पण, तसं काहीच झालं नाही. मला मोलकरणीसारखी वागणूक मिळाली. लग्नानंतर त्यांनी आणखी हुंडा मागितला. माझ्या वडिलांकडे होतं ते सर्व त्यांनी दिलं."

मात्र, त्यांची व्यथा केवळ हुंडा आणि घरगुती हिंसाचार इथवरच मर्यादित नव्हती. सासरच्या मंडळींनीच आपल्याला देहव्यापाऱ्यात ढकलल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

बीबीसीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "मला इतर पुरुषांबरोबर झोपवून हुंड्याची रक्कम भरून काढू, असं ते म्हणाले. आई-वडिलांना याबाबत काहीही सांगितलं तर त्यांनाही ठार करू, अशी धमकी द्यायचे. मी घाबरले होते. मी गप्प बसले आणि वर्षभराहूनही अधिक काळ माझ्यावर होणारा अत्याचार, लैंगिक हिंसाचार मी निमूटपणे सहन केला."

अखेर सर्व हिम्मत एकवटून त्यांनी 2010 साली घटस्फोट घेतला.

त्या माहेरी परतल्या आणि महाविद्यालयात प्रवेशासाठी अर्ज केला. आता आपल्या अडचणी संपल्या, असं त्यांना वाटलं. "माझी एका महिलेशी मैत्री झाली. माझ्याबाबत काय-काय घडलं, ते सारं तिला ठाऊक होतं. तिने माझी तिच्या भावाशी भेट घालून दिली. एम. सुमन असं त्याचं नाव. आपण विद्यार्थी नेता असल्याचं त्याने मला सांगितलं. त्यांनी मला मदत करण्याचं आश्वासन दिलं. पण, त्यांनी माझे नग्न फोटो आणि व्हीडिओ काढले आणि मला ब्लॅकमेल करायला सुरुवात केली."

शिक्षणाच्या बहाण्यानं सेक्स रॅकेटमध्ये ढकललं

पीडितेने आपल्या तक्रारीत एम. सुमन यालाच मुख्य आरोपी म्हटलं आहे. मला पुढच्या शिक्षणासाठी हैदराबादला पाठवण्यासाठी सुमन आणि त्याच्या बहिणीनेच माझ्या आई-वडिलांना तयार केल्याचं पीडितेचं म्हणणं आहे.

त्यांनी सांगितलं, "माझ्या शिक्षणाची काळजी आम्ही घेऊ, असं त्यांनी माझ्या आई-वडिलांना सांगितलं. मला नग्न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हैदराबादमध्ये एका 25 वर्षीय महिलेने 9 वर्षात तब्बल 139 लोकांनी अनेकदा बलात्कार केल्याची तक्रार दाखल केली आहे. पंजागुट्टा पोलिसांमध्ये गेल्या शुक्रवारी (22 ऑगस्ट)  ही तक्रार दाखल करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत तरुणी गुरांची डॉक्टर म्हणून काम करायची. हैदराबाद शहराच्या बाहेरील भागात ही घटना घडली आहे.

पोलिसांनी या प्रकरणी संशयित आरोपींना अटक केली आहे. त्यांची अधिक चौकशी सुरू आहे.

तेलुगू माध्यमातल्या वृत्तांनुसार, मृत तरुणी गच्चीबावली भागामध्ये नोकरीसाठी जात असत. प्रवासासाठी ती स्कूटीचा वापर करत. घटनेच्या दिवशी टोंडुपल्ली टोल प्लाझाजवळ स्कूटी पार्क करून ती टॅक्सीने पुढे गेली. पण ती परतली तेव्हा तिच्या स्कुटीचे टायर पंक्चर झालेले होते. म्हणून मग स्कूटी तिथेच टोल प्लाझाजवळ सोडून टॅक्सीने घरी परतण्याचं तिने ठरवलं.

टोल प्लाझाजवळच्या दोन जणांनी पंक्चर काढतो असे सांगत तिची स्कूटी नेली. मृत तरुणीनं आपल्या बहीण आणि भावाला फोनवरून याबाबत सांगितलं होतं. रस्त्यावर एकटं उभं रहायला भीती वाटतेय, अचानक काही लोक दिसू लागले आहेत आणि एक ट्रक आल्याचंही तिने फोनवर बोलताना सांगितलं होतं.

थोड्या वेळात परत फोन करते असं सांगून तिने बहिणीसोबतच संभाषण संपवलं, पण त्यानंतर फोन बंदच झाला.

मृत तरुणीच्या कुटुंबाने टोल प्लाझाजवळ तिचा शोध घेतला आणि त्यांनतर शमशाबाद पोलीस ठाण्यात ती बेपत्ता झाल्याची तक्रार दाखल केली.

शमशाबाद पोलीसांच्या शादनगर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत एका बांधकाम सुरू असलेल्या पुलाखाली अर्धवट जळलेला मृतदेह मिळाल्याचं गुरुवारी सकाळी पोलिसांना समजलं.

मृत तरुणीच्या घरच्यांनी सँडल, स्कार्फ आणि तिच्या अंतर्वस्त्रांवरून मृतदेहाची ओळख पटवली.

मृतदेहापासून 100 मीटरच्या अंतरावर तिची अंतर्वस्त्रं मिळाल्यानं तिच्यावर लैंगिक अत्याचार झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात येतोय.

सीसीटीव्ही फुटेज नुसार मृत तरुणीला टोल प्लाझा जवळच्याच निर्मनुष्य ठिकाणी नेण्यात आलं आणि कथितरित्या लैगिंक अत्याचार करण्यात आले.

पोलीस म्हणतात...

या प्रकरणाचा तपास सुरू असल्याचं शमशाबादच्या पोलीस अधीक्षकांनी सांगितलं. या प्रकरणी लैंगिक अत्याचार झाल्याच्या वृत्ताला पोलिसांनी अद्याप दुजोरा दिलेला नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हैदराबादमध्ये 27 वर्षांच्या एका तरुणीला जिवंत जाळण्यात आल्याची घटना घडली आहे. तिच्यावर लैंगिक अत्याचार झाले असण्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत राधिका

तेलंगणामधल्या करीमनगर शहरातल्या विद्यानगर भागात मुख्यतः कनिष्ठ मध्यमवर्गीय लोकवस्ती आहे. या भागातल्या चिंचोळ्या गल्ल्या पार केल्यावर तुम्ही एका लोखंडी गेट असलेल्या घरात पोहोचता. कोमारी आणि ओदेमा यांचं हे घर. ओदेमा रोजंदारीवर काम करतात तर कोमारी हमाल आहेत. हे जोडपं व्याजावर पैसेही देतं.

त्यांना राधिका नावाची 19 वर्षांची मुलगी होती. तिला पोलिओ होता. त्यासाठी तिच्यावर नुकतीच एक शस्त्रक्रिया करण्यात आली होती. शस्त्रक्रियेनतर ती घरी आली होती. मात्र, तिला काही बरं वाटत नव्हतं. ती झोपूनच होती.

10 फेब्रुवारी रोजी सकाळी साडे नऊ वाजता राधिकाची आई ओदेमा आपल्या रोजच्या कामावर गेली. तर वडील कोमारी घरीच होते. थोड्यावेळाने ते जवळच्या वाणसामानाच्या दुकानात गेले. तिथून आल्यावर जेवले आणि नंतर कामावर गेले. कोमारी करीमनगर शहरातल्या फूड कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाच्या गोदामात काम करतात.

संध्याकाळचे चार वाजले. मात्र, घरात कसलीच हालचाल नव्हती. राधिकाच्या घरात इतकी शांतता कसली, हे बघण्यासाठी शेजारच्यांनी दार ठोठावलं आणि त्यांना आत जे दिसलं ते बघून सगळेच घाबरले. राधिका फरशीवर पडली होती आणि कुणीतरी धारदार चाकूने तिचा गळा कापला होता.

शेजारच्यांनी लगेच कोमारींना फोन करण्याचा प्रयत्न केला. पण ते कामावर असल्याने त्यांचा मोबाईल बंद होता. त्यांनी हैदराबादमध्ये शिकत असलेल्या कोमारींच्या मुलाला फोन करून सांगितलं.

त्याने वडिलांच्या कामावरच्या मित्रांना फोन करून ही बातमी दिली. कोमारीला बातमी कळताच ते ढसाढसा रडू लागल्याचं त्यांचे सहकारी सांगतात. ते घरी पोचले. थोड्याच वेळात पोलीसही आले. पोलिसांनी राधिकाच्या आई-वडिलांशी बोलण्याचा प्रयत्न केला. पण ते बोलण्याच्या मनस्थितीत नव्हते. कोमारीची अवस्था बघवत नव्हती. मुलीच्या जाण्याने आपलंच आयुष्य संपल्यासारखं कोमारीला वाटत असल्याचं शेजारी सांगतात.

कसा उघडकीस आला गुन्हा?

चोरीच्या उद्देशाने हा खून करण्यात आला का, या दिशेने पोलिसांनी तपास सुरू केला. कोमारी आणि ओदेमा यांनी कपाट उघडलं तर तिथे पैसे आणि दागिने नव्हते. पोलिसांनी कोमारींची तक्रार नोंदवून घेतली. काही वेळाने फॉरेंसिक टीम घटनास्थळावर पोचली आणि पुरावे गोळा केले.

पोलिसांनी तपास सुरू केला. मात्र, त्यांना कसलाच सुगावा लागत नव्हता. केवळ राधिकाच्या गळ्यावर चाकूचा वार होता. हे काम चोरांनी केलं असतं तर त्यांनी पैसे आणि दागिन्यांसाठी घरभर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुलीच्या उपचारानं आपण 'थकलो होतो' आणि 'खचून गेलो होतो' असं म्हणत वडिलांनीच आपल्या पोटच्या मुलीचा खून केला. तेलंगणामध्ये ही धक्कादायक घटना घडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत व्यक्ती काही दिवसांपूर्वीच सौदी अरेबियामधून परतले होते. सरकारनं त्यांच्या संपर्कात आलेल्या दोनपेक्षा अधिक व्यक्तींना शोधून काढलं आहे.

76 वर्षीय वृद्ध गृहस्थ सौदी अरेबियामधून धार्मिक यात्रा करून परतले होते. त्यानंतर तब्येत बिघडल्यावर आधी त्यांच्यावर कलबुर्गीमधल्या घरी आणि नंतर हैदराबादमधल्या एका रुग्णालयात उपचार करण्यात आले. त्यांना हैदराबादहून कलबुर्गीमधल्या रुग्णालयात दाखल करण्यासाठी आणलं जात असताना वाटेतच त्यांचा मृत्यू झाला.

मृत्यूनंतर दोन दिवसांनी त्यांचे रिपोर्ट समोर आले. त्यामध्ये त्यांना कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झाल्याचं स्पष्ट झालं.

कोरोनामुळे देशातला पहिला मृत्यू झाल्यानंतर सगळं शहर जवळपास ठप्पच झालं. राज्यसभेचे माजी खासदार असलेल्या 82 वर्षीय केबी शनप्पांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "मी माझ्या संपूर्ण आयुष्यात कलबुर्गीमध्ये असं काही घडल्याचं पाहिलं नाहीये. सगळीकडे प्रचंड सामसूम आहे. असं वाटतंय, की कर्फ्यू लागला आहे.

माजी पत्रकार आणि शहरातील विद्यापीठात शिकवणारे टी.व्ही. शिवानंद सांगतात, "सरकारी कार्यालयं बंद आहेत. केवळ नगर परिषदेच्या काही महत्त्वाच्या सेवा सुरू आहेत. दुकानं आणि उद्योग बंद आहेत. पण अगदी चहाची दुकानंही बंद आहेत. किराणा मालाची दुकानं मात्र अजूनही सुरू आहेत."

Covid-19 च्या रुग्णावर उपचार करणाऱ्या एका डॉक्टरांचीही कोरोनाची चाचणी करण्यात आली. ही चाचणी पॉझिटिव्ह आली आहे. त्याचबरोबर Covid-19 च्या रुग्णाच्या मुलीचीही चाचणी पॉझिटिव्ह आली आहे.

कलबुर्गीचे उपायुक्त शरत बी यांनी सांगितलं, की चार अजून सँपल्सचे रिपोर्ट येणं बाकी आहे.

शरत बी यांनी सांगितलं, "शहर आणि जिल्ह्यामधल्या सार्वजनिक आणि खाजगी वाहतुकीची सेवा मर्यादित करण्यात आली आहे. सरकारी आणि खाजगी कार्यालयं बंद करण्याचे आदेश आधीच देण्यात आले आहेत.

मशिदीमधून करण्यात आली सूचना

Covid-19 मुळे मृत्युमुखी पडलेल्या रुग्णाच्या संपर्कात आलेल्या 71 आणि त्यानंतर अन्य 243 लोकांचाही शोध घेतल्यानंतर लॉकडाऊनचा निर्णय घेण्यात आला. शहर आणि जिल्ह्यामध्ये या व्यक्तींना शोधण्यासाठी घोषणा देण्यात आल्या, त्यासाठी मशिदींचा वापर झाला.

नाव न सांगण्याच्या अटीवर एका अधिकाऱ्यानं सांगितलं, "सौदी अरेबियामधून परत आल्यावर संबंधित व्यक्ती नेमकी कोणाकोणाला भेटली याचा तपास लावणं तसं कठीण होतं. म्हणूनच आम्ही त्यासाठी मशिदीमधून घोषणा दिली.

उपायुक्त शरत बी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसमुळे पूर्णपणे बंद करण्यात आलेलं कलबुर्गी हे भारतातलं पहिलं शहर बनलं आहे. उत्तर कर्नाटकमधल्या याच शहरात Covid-19 मुळे पहिला बळी गेला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत संजय कोतकर यांचे आई-वडील आणि पत्नी

केडगाव - पुण्याकडून येताना अहमदनगर शहराचा सर्वप्रथम दिसणारा हा भाग. केडगाव तसं अलीकडेच अहमदनगर महापालिकेत समाविष्ट झालं. याच केडगावमध्ये महापालिकेच्या पोटनिवडणुकीत शिवसेनेच्या 2 पदाधिकाऱ्यांची हत्या झाली. या घटनेची दहशत आजही इथे जाणवत होती.

माध्यम प्रतिनिधी म्हणून जेव्हा केडगाव कमानीजवळ त्या दिवशीच्या घटनास्थळाचा पत्ता विचारला तेव्हा दोघे जण काहीही उत्तर न देता निघून गेले.

नंतर आलेल्या दोन युवकांना याबाबत विचारलं तर त्यांनी उलट चौकशीच सुरू केली. कुठून आलात, बाहेरचे दिसता, कोणत्या प्रेसचे आहात? इथला परिसर कुणाचा आहे माहीत नाही का? असे अनेक प्रश्न त्यांच्याकडून आले. पण तोपर्यंत बंदोबस्तावरील पोलीस तिथे आले आणि युवकांनी काढता पाय घेतला.

केडगाव आजही दहशतीखाली आहे.

केडगावमधील 32 ब वॉर्डाच्या पोटनिवडणुकीत यावेळी काँग्रेस आणि शिवसेनेतील मतांमधलं अंतर अगदी कमी होतं. जवळपास 1,133 वरून ते 434वर आले.  विजय मिळाला तरी कोतकर यांच्या वर्चस्वाला मिळालेली टक्कर आणि मागील वाद हे या हत्याकांडाला कारणीभूत ठरले का? हा प्रश्न आहे.

ज्या ठिकाणी हे हत्याकांड घडलं त्या भागातील लोक आता बाहेरगावी गेले आहेत. दरवाजांवर लागलेली कुलपं आणि ओसरीत पडलेली वृत्तपत्रं हे सांगण्यास पुरशी आहेत. रहिवासी अद्यापही दहशतीखाली असल्याचं पावलोपावली जाणवत होतं. जी घरं उघडी होती त्यातले लोक या घटनेवषयी काहीही बोलण्यास तयार नव्हते.

बंद दरवाजे बरंच काही सांगून जातात.

मृत संजय कोतकर हे गेल्या 30 वर्षांपासून शिवसेनेचं काम करत होते. केडगाव भागात शिवसेनेची पाळंमुळं रुजवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे, असं इथल्या स्थानिकांकडून सांगण्यात आलं.

वडिलांचा फोन आला आणि...

संजय यांचा मुलगा संग्राम कोतकर यांना आम्ही भेटलो. "मला त्या दिवशी वडिलांचा फोन आला, त्यांनी आरोपींची नावं घेत सांगितलं की मला गोळ्या घातल्यात. माझं सर्व संपलं आणि अचानक फोन कट झाला. मी धावतच घटनास्थळी गेलो."

संग्राम कोतकर

"तिथं काही शिवसैनिक पोहोचले होते. शिवसैनिकांचा संताप अनावर झाल्याने त्यांनी संतापाला वाट मोकळी करून दिली. अर्धा तासाने पोलीस आले. पण रुग्णवाहिका आली नव्हती. लोकांनी घराचे दरवाजे लावून घेतले होते. दिवे बंद केलेले होते. अचानक महापालिकेचे स्ट्रीट लाईटही बंद झाले."

"समोर वडिलांचा मृतदेह होता. पण मी घरी कळवलं नाही. आईला मेंदूचा आजार आहे आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अहमदनगरच्या ज्या केडगाव भागात शनिवारी सायंकाळी 2 शिवसैनिकांचा खून झाला ते केडगाव अजूनही दहशतीखाली असल्याचं जाणवलं. याच केडगावचा हा ग्राऊंड रिपोर्ट.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृतांची संख्या 310 वर, 500हून अधिक जखमी

ईस्टर संडेला झालेल्या या साखळी स्फोटांची जबाबदारी तीन दिवसांनंतर इस्लामिक स्टेटने (IS) या कट्टरतावादी संघटनेने स्वीकारली आहे. रॉयटर्स आणि AFP वृत्तसंस्थांनी ही बातमी दिली आहे.

यापूर्वीही इस्लामिक स्टेटने अशा हल्ल्यांची जबाबदारी हल्ल्यानंतर लगेचच घेतली आहे आणि हल्लेखोरांचे फोटो त्यांच्या 'अमाक' या पोर्टलवर टाकले आहेत. पण या हल्ल्यामागे नेमका कुणाचा हात आहे, याची खात्रीलायक आणि स्वतंत्र माहिती बीबीसीकडे नाही.

नॅशनल ताहिद जमात (NTG) या स्थानिक कट्टरतावादी इस्लामिक गटाने हे स्फोट घडवल्याचं सरकारचं म्हणणं आहे. या हल्ल्यांप्रकरणी आतापर्यंत 40 संशयितांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे.

उत्तर कोलंबोमधल्या नेगोम्बो भागातील सेंट सबॅस्टियन चर्च परिसरात आज सामूहिक दफनविधी करण्यात आला. या चर्चमध्येदखील रविवारी बॉम्बस्फोट झाला होता.

आज सकाळी बरोबर 8.30 मिनिटांनी मौन पाळत मृतांना श्रद्धांजली वाहण्यात आली. रविवारी याच वेळी पहिला स्फोट झाला होता.

हल्ल्यातील मृत आणि जखमींच्या सन्मानार्थ श्रीलंकेचा राष्ट्रध्वज अर्ध्यावर फडकवत लोकांनी मान वाकवून मौन पाळलं.

नेगोम्बोमधल्या सेंट सबॅस्टियन चर्चमध्ये सामूहिक दफनविधी

आणीबाणी लागू करण्यात आल्याने पोलीस आणि लष्कर कोर्टाच्या आदेशाशिवाय संशयिताला अटक करून त्याची चौकशी करू शकतात. यापूर्वी श्रीलंकेतील गृहयुद्धादरम्यान असे अधिकार देण्यात आले होते.

बॉम्बस्फोटांनंतर फेसबुक, व्हॉट्सअॅप आणि इन्स्टाग्रामची सेवा खंडित करण्यात आली आहे.

सरकारने NTGला मुख्य संशयित घोषित केलं असलं तरी या गटाने यापूर्वी कधीही एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर स्फोट घडवल्याचा इतिहास नाही. गेल्या वर्षी एका बुद्धमूर्तीची नासधूस केल्याने या कट्टरतावादी गटाकडे लोकांचं लक्ष वेधलं गेलं.

मात्र, NTG किंवा इतर कुठल्याच संघटनेने रविवारच्या आत्मघातकी बॉम्बस्फोटांची जबाबदारी घेतलेली नाही.

बॉम्बस्फोटांवरून आरोप-प्रत्यारोप

देशभरात आणीबाणी लागू

घातपाताची पूर्वसूचना मिळूनदेखील कुठलीच कारवाई करण्यात आली नाही, यावरून सध्या श्रीलंकेत वाद निर्माण झाला आहे. राष्ट्रपती मैत्रिपाल सिरीसेना यांचे वरिष्ठ सल्लागार शिराल लकथिलाका यांनी बीबीसीला सांगितले की सरकारकडून काही चूक झाली आहे का, याची चौकशी करण्यात येईल.

याआधी श्रीलंकेचे मंत्रिमंडळ प्रवक्ते रजित सेनारत्ने यांनी पत्रकारांना सांगितले की...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंकेला हादरवून सोडणाऱ्या रविवारच्या आत्मघातकी बॉम्बस्फोटातील मृतांची संख्या 310 झाल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे. या हल्ल्यात बळी गेलेल्यांवर सामूहिक दफनविधी करण्याचा पहिला टप्पा आज पार पडला. देशभरात तीन मिनिटं मौन पाळून मृतांना श्रद्धांजली वाहण्यात आली. तसंच कुठल्याही प्रकारची अप्रिय घटना रोखण्यासाठी खबरदारीचा उपाय म्हणून संपूर्ण देशात आणीबाणीदेखील लागू करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृतांची संख्या वाढण्याची भिती अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.

शहरातल्या तायरान चौकात झालेल्या हल्ल्यात किमान 90 झण जखमी झाले आहेत. या चौकात नेहमी गर्दी असते कारण इथं अनेक मजदूर कामाच्या शोधात दररोज जमतात. कट्टरवाद्यांनी याआधीही या ठिकाणाला लक्ष्य केलं आहे.

बगदादच्या मोठ्या भागावर 2014 पासून इस्लामिक स्टेटचा ताबा आहे. तेव्हापासून इथं जवळपास दररोज विस्फोट होत आहेत. असं असलं तरी डिसेंबरनंतर कट्टरवाद्यांच्या पराभावनानंतर हल्ल्यांची संख्या कमी झाली.

सोमवारच्या हल्ल्यात दोन हल्लेखोर सहभागी होते,  ज्यांच्या अंगावर आत्मघाती स्फोटकं होती, असं गृहमंत्रालयानं म्हटलं आहे.

एका पाठोपाठ मृतदेह काढले जात असल्यानं मृतांची संख्या आणखी वाढू शकते, असं गृहमंत्रालयानं म्हटलं आहे. AFPच्या वृत्तानुसार घटनास्थळावर मोठ्या संख्येने संरक्षण दल उपस्थित आहे.

याआधी शनिवारी शहराच्या उत्तरभागात एका तपासणी नाक्यावरही आत्मघाती हल्ला करण्यात आला होता, ज्यात पाच जणांचा मृत्यू झाला होता.

मे महिन्यात निवडणुका होणार असल्याची घोषणा झाल्यानंतर या हल्ल्यांमध्ये वाढ झाली आहे.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इराकची राजधानी बगदादमध्ये झालेल्या आत्मघाती हल्ल्यात किमान 35 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती आहे. गेल्या तीन दिवसांत बगदादमध्ये झालेला हा दुसरा मोठा हल्ला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृतांपैकी तीन मृतदेह कंपनीच्या प्लांटजवळ आढळून आले तर अस्वस्थ वाटत असल्यामुळे किंग जॉर्ज रुग्णालयात दाखल करण्यात आलेल्या रुग्णांपैकी पाच जणांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.

या परिसरातील लोकांना डोळ्यांमध्ये जळजळ होत असून श्वास घेण्यास अडचणी येत आहेत. त्यामुळे या भागातील लोकांनी या ठिकाणापासून दूर जायला सुरुवात केली आहे. विशेषतः वृद्ध व्यक्ती आणि लहान मुलांना जास्त त्रास होत असल्याचं आढळून येत आहे.

पोलीस आणि प्रशासनातील अधिकारी घटनास्थळी दाखल झाले असून त्यांनी परिसरातील पाच गावं रिकामी केली आहेत. लोकांना मेघाद्री गेड्डा आणि इतर काही ठिकाणी नेण्यात येत आहे.

काही जण हा वायू नाकावाटे शरिरात गेल्यामुळे बेशुद्ध झालेत. त्यांना जवळच्या रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं आहे.

आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री वाय. एस. जगनमोहन रेड्डी यांनी एलजी पॉलिमर्स कंपनीत झालेल्या या गॅस गळतीची माहिती घेतली असून त्यांनी जिल्हाधिकाऱ्यांना याबाबत आवश्यक त्या उपाययोजना करण्याच्या सूचना केल्या आहेत.

गॅस गळतीची माहिती मिळताच आर. आर. वेंकटापूरम्, वेंकटापूरम्, पद्मनाभपूरम्, बीसी कॉलनी आणि कंपारापालेमच्या नागरिकांना इतरत्र हलवण्यास सुरुवात करण्यात आली आहे.

हा केमिकल प्लांट एलजी पॉलिमर्स इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेडचं आहे. 1961 मध्ये सुरू झालेलं हे प्लांट हिंदुस्थान पॉलिमर्सच्या मालकीचं होतं. 1997 मध्ये दक्षिण कोरियाच्या एलजी या कंपनीकडे याची मालकी आली.

200 जण या घटनेमुळे अस्वस्थ झाले आहेत. स्टायरिन गॅस या वायूची गळती झाल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे, अशी माहिती जिल्हाधिकारी विनय चांद यांनी दिली आहे.

लॉकडाऊननंतर कारखान्यात पुन्हा काम सुरू करण्यात आलं होतं. त्यावेळी ही घटना घडल्याचं जिल्हाधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

पीडित व्यक्तींना हॉस्पिटलमध्ये जाण्यासाठी 50 रुग्णवाहिका तैनात करण्यात आल्या आहेत. आतापर्यंत किंग जॉर्ज हॉस्पिटलमध्ये 15 जणांना दाखल करण्यात आलं आहे.

गुरुवारी पहाटे 3 वाजता ही गॅस गळती सुरू झाली. अनेकांना याबाबत लगेच लक्षात आलं नाही. पण हळूहळू गॅसगळतीचा परिणाम जाणवण्यास सुरुवात झाली. हा वायू कारखान्यापासून तीन ते पाच किलोमीटरपर्यंत पसरल्याचा अंदाज आहे.

स्टायरिन वायू म्हणजे काय ?

स्टायरिनचा प्राथमिक उपयोग हा पॉलिस्टिरिन प्लास्टिक आणि रेसिन्स (राळ) बनवण्यासाठी होतो. स्टायरिन गॅस हा रंगविरहीत किंवा हलकासा पिवळ्या रंगाचा असतो. हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विशाखापट्टणम शहराजवळच्या एका केमिकल कंपनीच्या प्लांटमधून विषारी वायूची गळती झाल्यामुळे 13 जणांचा मृत्यू झाला असून शेकडो लोक अस्वस्थ आहेत. आंध्रप्रदेशातील विशाखापट्टणम शहराजवळ आर. आर. वेंकटापूरम परिसरात ही घटना गुरूवारी पहाटे घडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृतांमध्ये हॉस्पिटलच्या नर्सेससोबतच नवजात बाळं आणि त्यांच्या मातांचाही समावेश आहे. 19 बाळांवर आता दुसऱ्या हॉस्पिटलमध्ये उपचार करण्यात येत आहेत. पण यातल्या अनेकांची आई या अतिरेकी हल्ल्यात दगावलेली आहे.

मॅटर्निटी हॉस्पिटलवर झालेल्या या हल्लाचा जगभरातून निषेध करण्यात येतोय. कोणत्याही अतिरेकी संघटनेने अजून या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारलेली नाही.

बीबीसी अफगाणच्या संपादक मीना बख्ताश या गेली अनेक वर्षं अफगाणिस्तानातल्या परिस्थितीचं वार्तांकन करत आहेत.

मॅटर्निटी हॉस्पिटलवर झालेल्या या हल्ल्याविषयी बोलताना त्या म्हणाल्या, "मी अफगाण आहे. गेली अनेक वर्षं युद्धाचं वार्तांकन करतेय. हा हल्ला अतिशय धक्कादायक होता."

अफगाणिस्तानात आतापर्यंत वेगवेगळ्या हल्ल्यांमध्ये हजारो लोक मारले गेले आहेत. यापैकी बहुतेक सामान्य नागरिक होते. पण या आठवड्यामध्ये या हल्ल्यांनी खालची पातळी गाठली.

मीना बख्ताश आणि त्यांच्या लंडन तसंच काबुलमधल्या सहकाऱ्यांनी या हल्ल्याचं वार्तांकन केलं. ज्या मॅटर्निटी हॉस्पिटलवर हल्ला झाला तिथली दृश्यं हृदयद्रावक होती.

"यामध्ये एका सैनिकाचा फोटो आहे, तो पाहून मला समुद्र किनाऱ्यावर वाहत आलेल्या त्या रेफ्युजी लहान मुलाची (अलान कुर्दी) ची आठवण झाली," त्या सांगतात.

"मी पाहिलेल्या दृश्यांमध्ये एक सैनिक आहे, हातात बाळ घेऊन अॅम्ब्युलन्सच्या दिशेने चाललाय...

'याबद्दल बोलणं सोपं नाही'

मंगळवारी सकाळी 10 वाजता या हल्ल्याला सुरुवात झाली. दोन स्फोट झाले आणि त्यानंतर गोळीबाराला सुरुवात झाल्याचं घटनास्थळाजवळ असणाऱ्या लोकांनी सांगितलं.

बंदूकधाऱ्यांनी हल्ला केला तेव्हा या हॉस्पिटलमध्ये 140 जण होते असं या हल्ल्याच्या वेळी स्वतःचा बचाव करणाऱ्या एका डॉक्टरने बीबीसीला सांगितलं.

अफगाणिस्तानच्या स्पेशल फोर्सेसनी 100 महिला आणि मुलांची सुटका केल्याचं अधिकाऱ्यांनी बीबीसीला सांगितलं.

पोलीस अधिकाऱ्यांच्या वेशातल्या 3 हल्लेखोरांनी या हॉस्पिटलमध्ये प्रवेश मिळवला. हॉस्पिटलमध्ये अनेक तास चाललेल्या चकमकीदरम्यान सुरक्षा दलांनी या हल्लेखोरांना ठार केलं.

"प्रसुतीगृहावर हल्ला करून माता आणि नवजात बाळांना मारणाऱ्या लोकांच्या मनात काय असतं, माहीत नाही. मला समजतच नाही. भयंकर आहे हे," बख्ताश सांगतात.

या मॅटर्निटी हॉस्पिटलवर हल्ल्याची बातमी आल्यानंतर काहीच वेळात आणखी एका हल्ल्याची बातमी आली. अफगाणिस्तानच्या पूर्वेकडील नानगरहर भागामध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानात मंगळवारी (12 मे) काबुलमधल्या दश्त-ए-बारची हॉस्पिटलमधल्या मॅटर्निटी वॉर्डवर अतिरेकी हल्ला झाला. या हल्लयात मृत्यूमुखी पडलेल्यांची संख्या आता 24 झाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत्यू झालेल्यांचं वय 30 ते 60 दरम्यान होतं. यात एक चतुर्थांश मृत्यू मुलांचे झाले आहेत.

या मृत्यूंना रसेल्स वायपर, क्रेट आणि नाग या प्रजातीचे विषारी साप जबाबदार आहे.

असं असलं तरी सापांच्या इतर 12 प्रजातींपासून काही जणांचा मृत्यू झाला आहे.

सर्पदंशामुळे अनेकांचा जीव जातो, कारण याप्रकारच्या घटना बहुतेक करून अशा भागात घडतात, जिथपर्यंत वैद्यकीय मदत पुरवणं दुरापास्त असतं.

मान्सूनचा काळ

सर्पदंशाची जवळपास अर्धी प्रकरणं जून ते सप्टेंबरदरम्यान म्हणजेच मान्सूनच्या काळात घडतात. या काळात साप त्यांच्या बिळातून बाहेर पडतात, असं म्हटलं जातं.

बहुतेक घटनांमध्ये साप व्यक्तीच्या पायाचा चावा घेतो.

सायन्स जर्नलच्या ई-लाईफमध्ये प्रसिद्ध झालेला हा शोधनिबंध, भारत आणि जगभरातील अनेक वैज्ञानिकांनी एकत्र येऊन तयार केला आहे.

साप

भारताच्या 'मिलिअन डेथ स्टडी' प्रकल्पाच्या आधारे या संशोधनासाठी आकडे मिळवण्यात आल्या आहेत.

भारत आणि दक्षिण आशियात आढळणारे रसेल्स वायपर याप्रकारचे साप अत्यंत धोकादायक आहेत.

उंदरांना खाऊन ते पोट भरतात. हे साप मानवी वस्तीच्या आसपास आढळतात.

वैद्यकीय मदतीची गरज

भारतात सापडणारा करेत प्रजातीचा साप दिवसा शांत राहतो. पण, रात्रीच्या वेळेस मात्र तो रौद्र रूप धारण करतो. त्यांची लांबी पाच फूट नऊ इंच इतकी असू शकते.

याशिवाय नाग प्रजातीचे सापही बहुतेक करून रात्रीच हल्ला करतात.

 जडी-बुटीचा इलाज

नागाचा दंश इतका धोकादायक असतो, की यामुळे अंतर्गत रक्तपाताची शक्यता असते आणि त्वरित वैद्यकीय मदतीची गरज असते.

या संशोधनात म्हटलंय की, 2001 ते 2014 दरम्यान सर्पदंशाचे जवळपास 70 टक्के घटना 8 राज्यांत झाल्या आहेत.

सापांचे प्रकार

यामध्ये बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश, ओडिशा, उत्तर प्रदेश, आंध्र प्रदेश (तेलंगणसहित), राजस्थान आणि गुजरात या राज्यांचा समावेश आहे.

या संशोधनानुसार, 70 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या लोकांचा सर्पदंशामुळे मृत्यू होण्याची शक्यता 250 पैकी एका प्रकरणात असते. पण, काही भागांमध्ये हे प्रमाण 100 पैकी एका प्रकरणातही असू शकतं.

जागतिक आरोग्य संघटना

मान्सूनदरम्यान गावात राहून शेती करणाऱ्या व्यक्तींना साप चावण्याची सर्वाधिक शक्यता असते.

या भागातील लोकांना सापापासून सुरक्षित राहण्याचे पर्याय शिकवायला हवेत. यात रबराचे बूट आणि टॉर्च वापरल्यास धोका कमी होऊ शकतो, असं संशोधकांचं म्हणणं आहे.

आता सर्पदंशाचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्पदंशामुळे भारतात गेल्या 20 वर्षांमध्ये जवळपास 12 लाख लोकांचा मृत्यू झाल्याचं एका अभ्यासातून समोर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत्यूचं कारण शोधण्यासाठी मृतदेहाचं पोस्टमॉर्टेम करण्यात आलं. ज्यात ठोस कारण स्पष्ट झालं नाही. त्यामुळे त्यांचा व्हिसेरा केमिकल अॅनालेसिसला पाठवण्यात आलाय.

आपण सर्वांनी पोस्टमॉर्टेम, व्हिसेरा हे शब्द पेपरमध्ये वाचले असतील. अनेकवेळा टीव्हीवर ऐकले असतील. पण, पोस्टमॉर्टेम म्हणजे नक्की काय? व्हिसेरा तपासणी का केली जाते? हे सोप्या शब्दात समजावून घेऊया.

पोस्टमॉर्टेम म्हणजे काय?

हा लॅटीन शब्द आहे. पोस्टमॉर्टेम म्हणजे मृत्यूनंतर.

मुंबई महापालिकेच्या नायर रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधीक्षक आणि फॉरेन्सिक तज्ज्ञ डॉ. शैलेश मोहिते म्हणतात, "मृत्यूच्या कारणांचा अभ्यास करणं' म्हणजे पोस्टमॉर्टेम, याला मराठीत शवचिकित्सा असं म्हटलं जातं."

का करतात मृतदेहाचं पोस्टमार्टम?

एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू हा नैसर्गिक आहे का यामागे अनैसर्गिक कारणं आहेत हे शोधण्यासाठी मृतदेहाचं पोस्टमॉर्टेम केलं जातं.

तज्ज्ञ सांगतात, "नातेवाईकांकडून मिळालेली माहिती. पोलिसांनी केलेला पंचनामा, रुग्णालयातील केस पेपरच्या मदतीने अंदाज मिळतो की तपास कोणत्या दिशेने करायचा आहे."

पोस्टमॉर्टेम कधी करतात?

वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या सांगण्यानुसार, "प्रत्येक मृतदेहाचं पोस्टमॉर्टेम करण्याची गरज नसते, मेडिकल प्रकरणात ऑटॉप्सी आणि मेडिको-लीगल (न्यायवैद्यक) प्रकरणात 'पोस्टमॉर्टेम' केलं जातं."

उदाहरण देताना डॉ. मोहिते पुढे सांगतात, "एखादा व्यक्ती छातीत दुखण्याची तक्रार घेऊन रुग्णालयात आला. तपासणी दरम्यान अचानक मृत्यू झाला. मृत्यूचं कारण स्पष्ट नसतं. पण, मृत्यू संशयास्पद नसतो. त्यावेळी मेडिकल ऑटॉप्सी केली जाते."

हत्या, आत्महत्या, गळफास, गोळीबार, विष प्रयोगाची शक्यता किंवा संशयास्पद मृत्यू प्रकरणात पोस्टमॉर्टेम केलं जातं.

तज्ज्ञ म्हणतात, संशयास्पद मृत्यूप्रकरणी मृत्यूचा अंदाजे वेळ, हत्येची पद्धत तपासासाठी महत्त्वाची असते. मृत्यू किती वेळापूर्वी झाला, कशामुळे झाला याची पोस्टमॉर्टेमनंतर माहिती मिळते.

'पोस्टमॉर्टेम' कोण करतं?

फॉरेन्सिक तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, देशभरातील सर्व वैद्यकीय महाविद्यालयात किंवा टर्शरी रुग्णालयांमध्ये मृतदेहाचं पोस्टमॉर्टेम फॉरेन्सिक तज्ज्ञ करतात.

भारतात फॉरेन्सिक तज्ज्ञांची संख्या तुलनेने फार कमी आहे.

"भारतात कायद्यानुसार MBBS डॉक्टरलाच मृतदेहाचं पोस्टमॉर्टेम करण्याची परवानगी असते." असं डॉ. शैलेश पुढे सांगतात.

कसं केलं जातं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उद्योजक मुकेश अंबानींच्या घराबाहेर स्फोटकं सापडलेल्या गाडीचे मालक मनसुख हिरेन यांचा संशयास्पद मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मृत्यूचं मात्र सगळंच अनिश्चित. वेळ कुणालाच माहीत नसते. कुठे येणार हेही सांगता येत नाही. पण जर मृत्यू निश्चितच असेल तर त्याची तयारी का केली जात नाही?

कारण कदाचित माणूस नेहमीच आपल्या मृत्यूला घाबरत असतो. जे लोक मोकळ्या मनाने मृत्यूचा स्वीकार करतात ते त्यासाठीची तयारीही करतात.

प्रत्येक समाजात, धर्मात, प्रांतात अंत्यसंस्काराच्या विविध प्रथा आहेत. काही धर्मांत मृतदेहांना अग्नी दिला जातो तर काही ते धर्मांत दफन केले जातात. पण एक समाज असाही आहे जिथे मृतदेहांना डोगरांमध्ये लटकवून ठेवलं जातं.

फिलिपीन्सच्या उत्तेरस तिथलं सर्वांत मोठं आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेलं बेट म्हणजे लुझॉन. या बेटावरच्या कॉर्डिलेरा सेंट्रल पर्वतांमध्ये सगाडा नावाचं एक गाव आहे.  शतकांपासून या गावात इगोरोट जमातीचे लोक राहतात, ज्यांनी या गावाला 'लटकणाऱ्या शवपेट्यांचं गाव' अशी ओळख मिळाली आहे.

फिलिपीन्सची राजधानी मनिलापासून सगाडापर्यंत पोहोचण्यासाठी जवळपास आठ तास लागतात. इथपर्यंत जाणारा रस्ता फारच खराब आहे. आणि या रस्त्यावर तुम्हाला थरकाप उडवणारी दृश्यं आणि प्रथापरंपरा पाहायला मिळतील.

सगाडामध्ये दोन हजार वर्षांपासून एक परंपरा सुरू आहे - इथले लोक आपली शवपेटी स्वतःच बनवतात. ती दफन केली जात नाही तर ती उंच पर्वतांच्या खडकांवर लटकवली जाते.

पण का?

स्थानिकांमध्ये अशी मान्यता आहे की हवेत लटकणारी ही प्रेतं इथल्या लोकांना त्यांच्या मृत पूर्वजांच्या जवळ नेतात.

प्रथेनुसार वृद्ध लोक स्वतःची शवपेटी या जंगलात मिळणाऱ्या लाकडापासून बनवून ठेवतात. ही शवपेटी मग रंगवली जाते. त्या पेटीच्या एका बाजूला मृताचं नाव आणि पत्ता लिहिलेला असतो.

डेथ चेअरच्या शवपेट्या

मृतदेह या शवपेटीत ठेवण्यापूर्वी आत एक खुर्ची ठेवली जाते, जिला 'डेथ चेअर' म्हटलं जातं. या खुर्चीला द्राक्षांच्या वेली आणि एक घोंगडी बांधलेली असते.

मृतदेहांना या शवपेटीत लटकवल्यानंतर पुढे अनेक दिवस मृतांचे नातेवाईक तिथं येत असतात. काही दिवसांनंतर मृतदेह सडू लागतो. पण मृतदेह द्राक्षांच्या वेलींनी वेढलेला असल्याने तो सडत असल्याची जाणीव होत नाही.

पू्र्वी अशा शवपेट्या फक्त एक मीटर लांबीच्या असायच्या. मृतदेह खुर्चीवर बसवून लोक शेवटचं दर्शन घ्यायचे. त्यानंतर ही खुर्ची शवपेटीत अशा पद्धतीने बसवली जायची की मृतदेहातील सर्व हाडं मोडली जायची. त्यामुळे मृतदेह या भ्रूणावस्थेत बसायचा.

असं मानलं जात असे की माणूस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो जन्माला आला त्याचं मरण निश्चित आहे. माणसाच्या जन्माची चाहूल आधीच लागलेली असते, एक अंदाजे वेळही कधीकधी माहिती असते. म्हणून त्याच्या आगमनाची तयारीही केली जाते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅकसॅल्ली या अमेरिकेच्या पहिल्या महिला लढाऊ वैमानिक आहेत. सैन्यातील महिलांवर होणाऱ्या अत्याचाराबाबत सुनावणी सुरू होती त्यावेळी त्यांनी हे विधान केलं.

माझ्यावर बलात्कार झाल्यानंतर मला स्वतःचीच लाज वाटली, ही गोष्ट मी कुणाला सांगितली नाही. लैंगिक अत्याचार झालेल्यापैंकी अनेकजणांनी हिंमत दाखवली आणि त्यांनी तक्रार केली पण मी तसं केलं नव्हतं तर मी स्वतःलाच दोषी मानलं. माझ्या मनात संभ्रम होता. असं त्या म्हणाल्या.

2017मध्ये लष्करात अंदाजे 6800 लैंगिक हिंसाचाराच्या घटनांची नोंद झाली होती. ही संख्या त्याच्या आधीच्या वर्षीच्या तुलनेत 10 टक्क्यांनी जास्त आहे. सिनेट आर्म्ड सर्व्हिसेस सबकमिटीची सुनावणी होती त्यावेळी मॅकसॅल्ली यांनी हे विधान केले. यावेळी लैंगिक अत्याचार पीडित हजर होते.

तुमच्याप्रमाणेच मी देखील लैंगिक अत्याचाराची बळी आहे. पण तुमच्यासारखी हिंमत मी दाखवली नाही. अनेक स्त्री-पुरुषांचा व्यवस्थेवर विश्वास असतो तसा माझा व्यवस्थेवर त्यावेळी विश्वास नव्हता.

मी स्वतःला दोषी ठरवलं. मला माझीच लाज वाटत होती मी संभ्रमात होते. गुन्हेगारांनी त्यांच्या पदाचा गैरवापर करत. माझ्याच वरिष्ठ अधिकाऱ्याने माझ्यावर बलात्कार केला होता.

सिनेटर मॅकसॅल्ली आणि सिनेटर जोनी एर्न्स्ट

काही वर्षानंतर मी अधिकाऱ्यांना जाऊन ही घटना सांगितली पण त्यांनी पुढील कारवाई केली नाही.

त्यानंतर मी18 वर्षं सेवा केली आणि नैराश्यातून एअरफोर्स सोडली. मला असं वाटत होती व्यवस्थाच माझ्यावर वारंवार बलात्कार करत आहे.

मॅकसॅल्ली यांच्या वक्तव्यानंतर खासदार क्रिस्टन गिलिबोर्ड म्हणाल्या की त्यांच्या विधानाने मी खूप व्यथित झाले आहे.

मॅकसॅल्ली यांनी 26 वर्षं एअरफोर्समध्ये सेवा केली. सेवानिवृत्ती वेळी त्या कर्नल होत्या. नंतर त्या दोनदा हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटिव्हमध्ये निवडून गेल्या. आता त्या सिनेटर आहेत.

आपण लैंगिक अत्याचाराच्या पीडिता आहोत ही बाब त्यांनी पहिल्यांदाच सांगितलेली नाही. गेल्या वर्षी सिनेटच्या निवडणुकीवेळी त्यांनी सांगितलं होतं की त्या 17 वर्षांच्या होत्या त्यावेळी त्यांच्या कोचनं त्यांना शरीर संबंध ठेवण्यास भाग पाडलं होतं.

जानेवारी महिन्यामध्ये दुसऱ्या एक सिनेटर जोनी एर्न्स्ट यांनी म्हटलं होतं की कॉलेजमध्ये असताना त्यांच्या बॉयफ्रेंडनं त्यांच्यावर लैंगिक हल्ला केला होता. याची तक्रार त्यांनी पोलिसांकडे केली नव्हती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एअरफोर्समध्ये असताना माझ्यावर माझ्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने बलात्कार केला होता असं विधान अमेरिकेच्या खासदार मार्था मॅकसॅल्ली यांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅग्नेटिक लेव्हिटेशन तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रोटोटाईपचे पॉड ट्रॅकवर बसवले जात आहेत.

पुणे-नवी मुंबई विमानतळ-मुंबई हे साधारण 150 किमीचं अंतर 25 मिनिटांत पूर्ण करणारी ही आधुनिक वाहतूक व्यवस्था आहे.

मंगळवारी झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मुंबई पुणे हायपरलूप प्रकल्पाला पायाभूत सुविधा प्रकल्प म्हणून मान्यता देण्यात आली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

बीबीसीचे तंत्रज्ञान प्रतिनिधी रॉरी सेलान-जोन्स यांनी अमेरिकेतील नेवाडामध्ये असलेल्या व्हर्जिन हायपरलूपच्या चाचणीस्थळाला भेट दिली होती. हा प्रकल्प नेमका काय आहे, त्याचं तंत्रज्ञान आणि हा प्रकल्प प्रत्यक्षात येणं शक्य आहे का, याबद्दल त्यांचं हे विवेचन.

तर या तंत्रज्ञानामागचा प्लॅन असा आहे की, तुम्हाला एका पॉडमध्ये बसवून आणि एक निर्वात पोकळीमध्ये हे पॉड 1,123 किमी प्रतितास वेगाने धावेल. म्हणजे तुम्हाला ज्या ठिकाणी पोहोचण्यासाठी तास लागतो तिथं तुम्ही मिनिटांत किंवा अगदी काही सेकांदात पोहोचाल.

'हायपरलूप वन' मागं असणारी कल्पना

नेवाडामध्ये या प्रकल्पाच्या चाचणी स्थळाला जेव्हा मी भेट दिली, तेव्हा माझ्या मनात एकच विचार आला तो म्हणजे या हायपरलूपची कल्पना जेव्हा प्रथम इलॉन मस्कने समोर ठेवली होती तेव्हा कुणालाही ती शक्य वाटत नव्हती.

एका निर्वात (vacuum) पाइपमध्ये चुंबकीय शक्तीने तरंगणारी मॅगलेव्ह (Maglev) ट्रेन कशी अशक्य वाटणाऱ्या वेगात धावू शकेल आणि कशा प्रकारे यातून भविष्यातली क्रांतिकारक वाहतूक व्यवस्था निर्माण करता येईल, यावर आता जगभरात ठिकठिकाणी काम सुरू आहे.

मॅगलेव्ह (Maglev)

मॅगलेव्ह म्हणजे मॅग्नेटिक लेव्हिटेशन रेल्वे होय. यात चुंबकाच्या सहाय्याने ट्रेन रेल्वेच्या रुळापासून वर उचलली जाते. त्यामुळे घर्षण नाहीसं होऊन रेल्वे अतिवेगात धावू शकते. अशा रेल्वे चीन आणि जपानमध्ये कार्यरत आहेत. शांघाय शहरापासून विमानतळापर्यंत धावणारी मॅगलेव्ह ताशी 430 किमी वेगाने धावते.

हीच रेल्वे जर निर्वात पाईपमध्ये बसवली तर ती आणखी वेगाने धावू शकेल. हेच आहे हायपरलूप वनचं कॉन्सेप्ट. अर्थात यात आता सर रिचर्ड ब्रॅन्सन यांनी गुंतवणूक केली असल्याने याला आता व्हर्जिन हायपरलूप वन म्हणावं लागेल. अर्थात हे आधिक प्रगत तंत्रज्ञान आहे.

लास व्हेगासपासून उत्तरेला 40 मैल अंतरावर असलेल्या वाळवंटात जेव्हा तुम्ही चाचणीस्थळावर पोहोचता तेव्हा तुमच्या लक्षात येतं की हा प्रकल्प फारच खर्चिक आहे. ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र सरकारने व्हर्जिन हायपरलूप या कंपनीसमवेत मुंबई आणि पुणे शहरांना जोडण्यासाठी हायपरलूपच्या उभारण्यासाठी करार केला आहे. मॅग्नेटिक महाराष्ट्र या परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्हर्जिन हायपरलूपचे चेअरमन रिचर्ड ब्रॅन्सन यांच्याशी हा करार केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅच संपताच, त्यानं लगेचच फोन हाती घेत ट्विटर उघडलं.

संघाच्या विजयाबाबत लिहिल्यानंतर रॅशफोर्डनं लिहिलं, "आज तुम्ही माझ्यासाठी एक गोष्ट करू शकत असाल, तर याचिकेवर स्वाक्षरी करा. शाळेत जाणाऱ्या जास्तीतजास्त मुलांना मध्यान्ह भोजन सुविधेचा लाभ मिळावा यासाठीच्या याचिकेवर स्वाक्षरी करा."

26 ऑक्टोबरपर्यंत रॅशफोर्डनं या याचिकेवर 8 लाख 70 हजार नागरिकांच्या स्वाक्षरी गोळा केल्या आहेत.

मध्यान्ह भोजनाबाबतचा वाद काय?

इंग्लंडमध्ये 2019पासून जवळपास 13 लाख विद्यार्थ्यांना मोफत मध्यान्ह भोजन मिळत असल्याचा दावा आहे. इंग्लंडमधील एकूण विद्यार्थी संख्येच्या 15 टक्के इतका हा आकडा आहे.

पण, यावर्षी जून महिन्यात कोव्हिडनं देशात उच्चांक गाठल्यानंतर इंग्लंडचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी जाहीर केलं की, "उन्हाळ्याच्या सुट्टीत सरकार कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना फूड व्हाऊचर देणार नाही. याचा अर्थ सुट्टीच्या दिवसांत मुलांना फ्री जेवण मिळणार नाही, असा निर्णय घेण्यात आला."

त्यानंतर 21 ऑक्टोबर रोजी सत्ताधारी कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाचं बहुमत असलेल्या यूकेच्या संसदेनं इस्टर 2021पर्यंत ही योजना वाढवण्याच्या प्रस्तावाला विरोध केला.

याशिवाय आठवड्यापूर्वी सरकारनं म्हटलं होतं की, "शाळेच्या सुट्टीच्या वेळी विद्यार्थ्यांना नियमित आहार पुरवणं हे शाळांचं कर्तव्य नाही."

सरकारनं कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना कोरोना संकटाच्या काळात मोठ्या प्रमाणात मदत केली आहे, असाही युक्तिवादही मंत्र्यांनी यावेळी केला होता.

मार्कस रॅशफोर्डनं यावर सडकून टीका केली होती.

त्यानं म्हटलं होतं, "आज रात्री देशातील लाखो मुलं फक्त उपाशीच झोपणार नाहीत, तर आज त्यांच्याविषयी केलेल्या वक्तव्यामुळे आपली कुणाला काळजी नाही अशी भावनाही त्यांच्या मनात उत्पन्न होणार आहे.

"माझ्याकडे मला राजकीय समज नाही अशी बरेच जण टीका करतात पण माझ्याकडे सामाजिक जाण आहे. कारण मी या परिस्थितीतून गेलो आहे. तसंच यामुळे सर्वाधिक परिणाम झालेल्या कुटुंबीयांसोबतही मी वेळ घालवला आहे."

"These children matter," असंही त्यानं पुढे म्हटलं होतं.

मार्कस रॅशफोर्ड

देशातील स्थिती

रॅशफोर्डचा जन्म ज्या देशात म्हणजेच इंग्लंडमध्ये झाला. इंग्लड जगातील सहाव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था असला, तरी या देशात सध्या 42 लाख मुलं गरिबीत जगत आहेत. याचा अर्थ त्यांचे पालक त्यांच्यासाठी अन्न, वस्त्र आणि निवारा या मूलभूत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चॅम्पियन्स लीग स्पर्धेत 87व्या मिनिटाला मार्कस रॅशफोर्डनं विजयी गोल केला. मॅंचेस्टर युनायटेडनं 22वर्षीय स्ट्रायकर रॅशफोर्डच्या चांगल्या कामगिरीच्या बळावर पॅरिस सेंट जर्मेनवर 2-1 असा विजय मिळवला. मात्र विजयाच्या जल्लोषाकडे त्याचं लक्षच नव्हतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅचच्या 18व्या मिनिटालाच क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं आत्मघातकी स्वयं गोल केला.

स्कॉटलंडचा टॉम बॉयड आणि ब्राझीलचा मार्सेलो यांच्यात काय साम्य आहे? तसं बघितलं तर काहीच नाही. पण दोघांच्याही नावावर वर्ल्डकपमधला एक नकोसा रेकॉर्ड आहे.

वर्ल्डकपच्या सलामीच्या लढतीत सेल्फ गोल अर्थात स्वयंगोल करण्याचा नामुष्की रेकॉर्ड या दोघांच्या नावावर आहे.

टॉम निवृत्त होऊन आता बरीच वर्षं झाली आहेत पण मार्सेलो अजूनही खेळतो आहे. रशियात सुरू असलेल्या वर्ल्ड कपमध्ये मार्सेलो ब्राझीलच्या संघाचा भाग आहे.

सेल्फ गोलच्या यादीत भर पडू नये यासाठी तो प्रयत्नशील आहे. कारण वर्ल्डकपमध्ये ओन गोल करणारा ब्राझीलचा तो एकमेव फुटबॉलपटू आहे.

2014च्या वर्ल्डकपमध्ये मार्सेलोनं सेल्फ गोल केला. असं करणारा तो पहिला ब्राझीलचा खेळाडू ठरला.

'मला शांत राहावे लागेल. माझं संतुलन ढळलं तर संघासाठी ते आणखी अडचणीचं ठरू शकतं. परंतु समर्थकांनी माझ्या नावाने शंख केला', असं मार्सेलोने त्यावेळी सांगितलं होतं.

ब्राझीलचा संघ घरच्या मैदानावर क्रोएशियाविरुद्ध खेळत होता. ब्राझीलने हा सामना 3-1 जिंकला त्यामुळे मार्सेलोच्या सेल्फ गोलची चर्चा झाली नाही.

मात्र स्कॉटलंडच्या टॉमचं नशीब मार्सेलोप्रमाणे नव्हतं. कारण त्याच्या सेल्फ गोलमुळे स्कॉटलंडला ब्राझीलविरुद्ध पराभवाला सामोरं जावं लागलं.

दुर्मीळ घटना

फिफाच्या आकडेवारीनुसार 1930 ते 2014 यादरम्यान झालेल्या वर्ल्ड कपमध्ये 2,300 गोल झाले आहेत. यापैकी 41 सेल्फ गोल अर्थात स्वयंगोल आहेत.

सेल्फ गोल होणं नेहमीच दुर्मीळ असतं. मात्र ज्या संघातर्फे सेल्फ गोल होतो त्या संघावर नामुष्की ओढवते.

वर्ल्ड कपमध्ये सेल्फ गोल होऊ देणं केवळ मैदानावर शरमेची बाब नसते. 1994 वर्ल्ड कपमध्ये अमेरिकेविरुद्धच्या लढतीत खेळताना कोलंबियाचा बचावपटू आंद्रेस इस्कोबार याच्या हातून चुकून सेल्फ गोल झाला. अमेरिकेने कोलंबियावर 2-1 असा विजय मिळवला. या पराभवामुळे कोलंबियाला प्राथमिक फेरीतूनच गाशा गुंडाळावा लागला.

आठवडाभरानंतर इस्कोबारची मेडेलिनमधील नाइटक्लबमध्ये हत्या करण्यात आली.

कोलंबियातील कुप्रसिद्ध ड्रग रॅकेटिअर गॅलन ब्रदर्ससाठी बॉडीगार्ड म्हणून काम करणाऱ्या हंबर्टो म्युनोझने इस्कोबारला मारलं. वर्ल्ड कपदरम्यान कोलंबियावर गॅलन ब्रदर्सतर्फे सट्टा लावण्यात येतो.

इस्कोबारच्या अंत्ययात्रेला 120,000 चाहते उपस्थित होते.

1934, 1958, 1962 आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियाची राजधानी मॉस्कोमध्ये झालेल्या FIFA वर्ल्डकप अंतिम सामन्यात क्रोएशियाला 4-2 हरवून फ्रान्सनं  जेतेपद पटकावलं.  मॅचच्या 18व्या मिनिटालाच क्रोएशियाच्या मारियो मेंडजुकिचनं आत्मघातकी स्वयं गोल केला. कुठल्याही सामन्यातली ही ऐतिहासिक घोडचूकच म्हणावी. आणि वर्ल्डकपमध्ये ओन गोल होण्याची ही काही पहिली वेळ नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅचच्या तिसऱ्या दिवशी काल (15 फेब्रुवारी)  आर अश्विनने शतकी खेळी केली होती. भारताने इंग्लंडसमोर 482 धावांचं आव्हान ठेवलंय.

चौथ्या दिवसाच्या खेळामध्ये  इंग्लंडच्या आतापर्यत 5 विकेट्स गेलेल्या आहेत. अक्षर पटेल आणि आर. अश्विन यांच्या फिरकीने पाहुण्यांना कठीण परिस्थितीत आणलंय.

अक्षर पटेलने 2 विकेट्स घेतल्या, तर अश्विनने 3 विकेट्स घेतल्या आहेत.

इंग्लंडचा कर्णधार जो रूट आता इंग्लंडचा डाव सावरतो का याकडे सगळ्यांचं लक्ष आहे.

पहिल्या टेस्ट मॅचमध्ये जो रूटच्या शतकी खेळीच्या जोरावर इंग्लंडने सामना जिंकला होता.

भारतातर्फे काल(सोमवार) अश्विननं घरच्या मैदानात खेळताना इंग्लंडविरुद्धच्या या सामन्याच्या दुसऱ्या डावात शतक ठोकलं. त्यानं 148 चेंडूंमध्ये 14 चौकार आणि एका षटकारासह 106 धावांची खेळी केली. कसोटी क्रिकेटमधलं त्याचं हे पाचवं शतक आहे.

त्याआधी पहिल्या डावात भारताचा सलामीवर रोहित शर्मानं शतक ठोकलं होतं. रोहितच्या 161, अजिंक्य रहाणेच्या 67 आणि ऋषभ पंतच्या नाबाद 58 धावांच्या खेळीमुळे भारताला पहिल्या डावात 329 धावा करता आल्या.

पण पहिल्या इनिंगमध्ये शुभमन गिल, विराट कोहली, ईशांत शर्मा आणि कुलदीप यादव भोपळाही न फोडता माघारी परतले होते. मग इंग्लंडचा पहिला डावही 134 धावांत गडगडला होता. पहिल्या डावात अश्विननं चार तर अक्षर पटेलनं तीन विकेट्स काढल्या होत्या.

या चेन्नई कसोटीवर स्पिनर्सचं वर्चस्व राहिलेलं आहे. इंग्लंडकडून डावखुरा फिरकी गोलंदाज जॅक लीच आणि ऑफस्पिनर मोईन अलीनं प्रत्येकी चार विकेट्स घेतल्या आहेत.

आर. अश्विन आणि अक्षर पटेल या स्पिनर्सनेही काल इंग्लंडच्या 3 विकेट्स घेत पाहुण्या संघाची बिकट अवस्था केली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चेन्नईतल्या चिदंबरम स्टेडियमवर खेळण्यात येत असलेल्या भारत आणि इंग्लंडमधल्या दुसऱ्या कसोटी सामन्यात भारताची विजयाकडे वाटचाल सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅट्रिमोनिअल वेबसाईटचं एक अॅड

लग्न झाल्यावर खरंच आत्मिक समाधान मिळतं का, हे जरी मानसशास्त्रज्ञांसाठी आजही कोड असेल, तरीही संशोधनाअंती असं लक्षात आलं आहे की, आयुष्याचा जोडीदार मिळाल्यावर आपल्या व्यक्तिमत्त्वात काही न काही चांगला-वाईट बदल होतोच, आणि तो राहतो, अगदी मरेपर्यंत.

यात तथ्य आहे. कारण देवा-ब्राह्मणाच्या साक्षीनं लग्न केल्यानंतर एक प्रकारची निष्ठा असावी लागते. अनेकांना हा बदल जाचक वाटू शकतो, कारण एखाद्या व्यक्तीबरोबर अख्ख आयुष्य दिवसरात्र सोबत राहण्यासाठी संयम आणि मुत्तसद्दीपणा लागतो.

व्यक्तीमत्त्वात काहीही बदल झाले तरी हा विषय अतिशय गहन आहे, म्हणून या विषयावर जगभर संशोधन सुरू आहे.

पण जगभरात दरवर्षी इतके लग्न होत असले तरी आश्चर्याची बाब म्हणजे या विषयावर फारसं संशोधन उपलब्ध नाही.

जर्मनीत गेल्या चार वर्षांत 15,000 व्यक्तींना घेऊन हे संशोधन करण्यात आलं आहे. त्यापैकी 664 व्यक्तींचं लग्न तर हा अभ्यास सुरू असतानाच झालं.

त्यानं एक बरं झालं, संशोधन करणाऱ्या ज्युल स्पेक्ट यांना असे लोकही मिळाले, ज्यांचं लग्न झालं आहे, जे अविवाहित आहेत आणि जे संशोधनादरम्यान लग्नाच्या बेडीत अडकले.

या संशोधनात ज्यांचं लग्न झालं आहे, जे अविवाहित आहेत आणि जे संशोधनादरम्यान लग्नाच्या बेडीत अडकले, असं सर्वांचा अभ्यास करण्यात आला.

संशोधकांना असं लक्षात आलं की लग्नानंतर या लोकांच्या व्यक्तिमत्त्वात तो आधीसारखा खुलेपणा राहिला नाही.

हा फरक खरंतर काही नवीन नाही. पण आमचे मित्र लग्नांतर बदलतात, या अविवाहित मित्रांच्या दाव्याला बळकटी मिळाली.

स्त्रियांच्या बाबतीत हा बदल प्रकर्षाने जाणवला होता. 2000 साली अमेरिकेत अशाच एका अभ्यासातून हा निष्कर्श काढण्यात आला होता खरा, पण त्या सर्वेक्षणात फक्त 2000 व्यक्तीच सहभागी झाले होते. त्या वेळी 2000 पैकी 20 स्त्रिया विवाहित होत्या आणि 29 स्त्रियांचा घटस्फोट झाला होता.

ज्यांचा घटस्फोट झाला होता त्या जास्त खुलेपणाने वागत होत्या कारण त्या लग्नाच्या बंधनातून मुक्त झाल्या होत्या. मात्र नवीन लग्न झालेले पुरुष जास्त काळजी घेणारे पण कमी चिंता करणारे झाले होते.

लग्नानंतर जास्त काळजी घेणं खरंतर स्वाभाविक आहे. ज्यांचं लग्न झालं आहे किंवा जे बराच काळ प्रेमसंबंधात आहेत, त्यांना कल्पना असेलच की लग्न नावाची ही बोट वल्हवणं सोपं नाही. शांत समुद्रातून ही बोट नेताना अधूनमधून मोठ्या आणि कधी वादळी लाटांचा सामना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजकाल कुठेही पार्टीला गेलं, मग ती ऑफीसची पार्टी असो किंवा एखाद्या लग्नाचं रिसेप्शन, एक प्रश्न नेमका पडतो - "हल्ली अनेक महिला तिशीतही अविवाहित का असतात?" आजूबाजूला एक नजर टाकली की लक्षात येतं की ही "सिंगलम सदासुखी" असं मानणारी बरीच महिलामंडळी आहे. आणि ही संख्या वाढत आहेच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅट्रिमोनिअल वेबसाईटचं एक अॅड

हे प्रश्न कुण्या मुलाच्या घरच्यांनी मला नाही विचारले. हे सगळे प्रश्न लग्न आणि प्रेमाचा दावा करणारी एक मॅट्रिमोनिअल वेबसाईट विचारत आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून लग्न जुळवणाऱ्या अशा वेबसाईटवर अकाऊंट उघड, असा घरचे माझ्यावर दबाव टाकत होते.

ते टाळण्याचे सगळे उपाय संपल्यावर मी अखेर अकाउंट बनवण्यास होकार दिला. मला वाटलं की कंटाळवाण्या आयुष्यात थोडा आनंद, थोडा रोमांच येईल.

पहिल्या वेबसाईटवर काही आनंदी जोडपं डोळ्यासमोर आली. तिथे मोठ्या अक्षरात लिहिलं होतं, "Love is looking for you. Be found." मराठीत सांगायचं झालं तर "प्रेमाला तुमचीच प्रतीक्षा आहे. थोडं रडारवर या".

म्हणजे माझी वाटचाल प्रेमाकडे सुरू होती. पण त्यासाठी मला धर्म, जाती, गोत्र, वय, चेहरा, शिक्षण, नोकरी याची माहिती देणं आवश्यक होतं.

प्रश्नांची सरबत्ती

मग प्रश्न आला की, 'तुम्हाला स्वयंपाक करता येतो का?' मी उत्तरादाखल 'नाही' क्लिक केलं.

पुढचा प्रश्न असा होता की 'लग्नानंतर नोकरी करायची इच्छा आहे का?'

हे सगळं सांगितल्यानंतर पुढचे प्रश्न होते 'मी कशा प्रकारची मुलगी आहे?' 'आयुष्यात माझे काय प्लॅन्स आहेत?' वगैरे.

मी टाईप करायला सुरुवात केली की मला जेंडरच्या विषयात रस आहे. पण लगेच लक्षात आलं की हा नोकरीचा अर्ज नाही.

शेवटी कसातरी तो अकाउंट फॉर्म पूर्ण भरला.

आता वेळ होती मुलांचं अकाउंट शोधायची. एकेक करून बघू लागली. कुणीच सांगितलं नव्हतं की ते स्वयंपाक बनवू शकतात की नाही.

कोणीही हे सांगितलं नाही की ते लग्नानंतर ते ऑफिसचं काम करणार की घरातलं. ते कोणते कपडे घालतात याचा कोणताही उल्लेख नव्हता.

मुलांना हे प्रश्न नाही

थोडी अजून चौकशी केल्यानंतर मला लक्षात आलं की मुलांना हे सगळे प्रश्न विचारलेच नव्हते.

बदलत्या काळाबरोबर खांद्याला खांदा लावून चालणाऱ्या या काळात पुरुष आणि महिलांना वेगवेगळ्या चष्म्यातून बघितलं जात होतं.

त्यानंतर आणखी काही वेबसाइट्सवर नजर फिरवली तर सगळीकडे तशाच प्रकारचे प्रश्न विचारले होते.

एका मॅट्रिमोनियल साईटवर जर मुलगी शोधण्याचं डिफॉल्ट वय 20-25 वर्ष दाखवलं जातं आणि मुलगा शोधत असाल ते 24-29 असं दाखवतात.

यातून मुलीचं वय मुलापेक्षा कमी असतं, या धारणेला नकळतपणे पुष्टी मिळते.

दुसऱ्या एका वेबसाईटवर जर तुम्ही स्वत:च अकाउंट बनवलं असेल तर तुमच्याकडे संशयानं बघतात. म्हणजे जर तुम्ही लग्न करत असाल तर तुम्ही आपल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्हाला स्वयंपाक करता येतो का? तुम्ही कसे कपडे घालायला आवडतं - जीन्स की साडी, की दोन्ही? तुम्ही लग्नानंतर नोकरी करणार का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅडम तुस्साद संग्रहालयातील हिटलरच्या पुतळ्याचे संग्रहित छायाचित्र

20 एप्रिल रोजी हिटलरच्या जन्मदिनाचं निमित्त साधून 'माइन काम्फ' या नाटकाचा प्रयोग ठेवण्यात आला होता. हिटलरच्या नाझी पक्षाचं स्वस्तिक दंडावर लावण्यास तयार असलेल्या लोकांना मोफत तिकीट दिलं जाईल अशी घोषणा 'कॉन्स्टंट्झ' थिएटरनं केली होती.

जर्मनीमध्ये हिटलर किंवा नाझी पार्टीशी निगडित चिन्हं सार्वजनिकरीत्या धारण करण्यावर बंदी आहे. या नाटकामुळं नियमांची पायमल्ली होत आहे असा आरोप थिएटरवर करण्यात आला होता. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा दाखला देऊन थिएटरनं हे आरोप फेटाळून लावले.

थिएटरचं हे वागणं अभिरुचीहीन आहे असं टीकाकारांनी म्हटलं होतं.

"जर तुम्हाला आमिष दाखवण्यात आलं तर भ्रष्ट होणं किती सोपं असतं, हे आम्ही या कृतीतून दाखवलं आहे," असं स्पष्टीकरण या थिएटरनं दिलं.

या नाटकाचं तिकिट 29 युरो (अंदाजे 2400 रुपये) इतकं होतं. जे लोक हे तिकीट विकत घेतील त्यांना 'स्टार ऑफ डेव्हिड' देण्यात येईल, अशी घोषणा देखील आयोजकांनी केली होती. नाझी सैनिकांच्या छळाला बळी गेलेल्या लोकांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ हे स्टार ऑफ डेव्हिड देण्यात आले पण स्टार ऑफ डेव्हिडपेक्षा स्वस्तिकाचीच चर्चा अधिक झाली.

तब्बल 50 जणांनी स्वस्तिक दंडावर लावून घेण्याची तयारी दाखवली. कार्यक्रम संपल्यानंतर हे स्वस्तिक आम्हाला परत करावे लागतील असं थिएटरनं आधीच जाहीर केलं होतं.

"थिएटरला त्यांच्या अभिव्यक्तीचं पूर्ण स्वातंत्र्य आहे, पण या प्रकरणात थिएटर बेजबाबदारपणे वागलं हे कबूल केलं पाहिजे." असं वक्तव्य स्थानिक महापौर अॅंड्रेयास ऑसनर यांनी केलं.

"जर या थिएटरमध्ये अतिउजव्या विचारधारेचे लोक घुसले असते आणि त्यांनी गोंधळ घातला असता तर काय झालं असतं ही कल्पना देखील सहन होत नाही," असं महापौर म्हणाले.

सत्तेत येण्यापूर्वी हिटलरनं तुरुंगामध्ये माइन काम्फ या पुस्तकाचं लेखन केलं होतं.

सत्तेत येण्यापूर्वी हिटलरनं तुरुंगामध्ये माइन काम्फ या पुस्तकाचं लेखन केलं होतं. त्याच पुस्तकाचं शीर्षक ठेऊन जॉर्ज टबोरी या नाटककारानं 1987मध्ये एक उपहासात्मक नाटक लिहिलं होतं. या नाटकात हिटलरला एका धडपडणारा तरुण दाखवण्यात आलं आहे. एक कलाकार म्हणून आपली ओळख निर्माण करण्यासाठी हिटलरला व्हिएना शहरात काय काय करावं लागतं याचं चित्रण या नाटकात करण्यात आलं आहे.

टबोरी हे स्वतः ज्यू होते आणि त्यांच्या कुटुंबीयांचा मृत्यू हिटलरनं तयार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जर्मनीचा तत्कालीन हुकूमशहा अॅडॉल्फ हिटलरच्या आयुष्यावर आधारित उपहासात्मक नाटक 'माइन काम्फ'मुळं जर्मनीत वाद निर्माण झाला आहे. अशा परिस्थितीतही या नाटकाचा प्रयोग जर्मनीत झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: मॅथ्यू आपली आई डॅफ्नीसोबत

माझ्या आईने पंतप्रधानपदासाठीच्या एका उमेदवारावर एक व्यंगात्मक ब्लॉग लिहिला होता आणि त्या उमेदवाराच्या समर्थकाने त्या ब्लॉगविरोधात पोलीस तक्रार केली होती. या तक्रारीच्या आधारावर तिला अटक करण्यासाठी आमच्या घरी मध्यरात्री एक गुप्तहेर पाठवण्यात आला. त्याच्याकडे अटक वॉरंट होतं आणि 'बेकायदेशीर अभिव्यक्ती' असं कारण पुढे करत तिला अटक करण्यात आली.

त्यावेळी मी परदेशात नोकरी करत होतो आणि लोक मला तिचे व्हीडिओ पाठवत होते. रात्री दीड वाजता तिला पोलीस ठाण्यातून सोडण्यात आलं. त्यावेळी तिने माझ्या वडिलांचा शर्ट घातला होता.

घटनेच्या काही तासानंतर लगेच ती ऑनलाईन दिसली. ती तिच्या वेबसाईटवर सर्व मांडत होती. त्या लेखात तिने मध्ये-मध्ये पंतप्रधानांना वाटत असलेल्या असुरक्षिततेवर चिमटेही काढले आणि स्वतःच्या त्या शर्टमधल्या अवस्थेवर विनोदही केले होते.

या लेखात तिने लिहिलं, "माझ्या त्या अवताराबद्दल मी माफी मागते. मात्र जेव्हा मध्यरात्री पोलीस तुम्हाला अटक करायला तुमच्या घरी येतात, तेव्हा केस विंचरणे, पावडर, ब्लशर लावणे आणि कपाटातून छान ड्रेस काढून घालणे, या गोष्टी तुमच्या डोक्यातही येत नाहीत."

ज्या अधिकाऱ्याने माझ्या आईला अटक केली होती आज तोच तिच्या खुनाचा तपास करतोय.

डॅफ्नी कॅरुआना गॅलिझिया, हे माझ्या आईचं नाव. ज्या दिवशी तिची हत्या झाली, त्यादिवशी ती बँकेत गेली होती. एका मंत्र्याने तिचं बँक खातं गोठवलं होतं. खात्याचे अधिकार परत मिळावे, यासाठी ती बँकेत गेली होती.

ती फक्त 53 वर्षांची होती आणि तीस वर्षांच्या आपल्या पत्रकारितेच्या कारकिर्दीतल्या शिखरावर होती.

तिच्या कार सीटखाली अर्धा किलो स्फोटकं एका यंत्रात घालून लावण्यात आली होती आणि रिमोटच्या साहाय्याने स्फोट घडवण्यात आला.

सरकारच्या समर्थकांनी या हत्येचा खुलेआम जल्लोष साजरा केला होता. या घटनेमुळे मला, 'ह्रांत डिंक' या टर्किश-अमेरिकन वृत्तपत्र संपादकाची गोळ्या घालून हत्या झाली होती, त्या प्रसंगाची आठवण ताजी झाली.

मीच माझ्या आईच्या हत्येचा कट रचल्याचा अप्रत्यक्ष आरोप काहींनी केला. तर काहींनी तिने स्वतःच ही परिस्थिती ओढावून घेतल्याची टीका केली. जेम्स फोली या अमेरिकन पत्रकाराचं सीरियात अपहरण करून हत्या करण्यात आली होती. त्यावेळीदेखील त्यांच्यावर अशीच टीका झाली होती.

मॅथ्यू (डावीकडे) आणि त्याचा भाऊ पॉल आपल्या आईच्या हत्येबाबत न्यायाची मागणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माझ्या आईच्या खुनाचा तपास करणाऱ्या अधिकाऱ्यांसोबत मला दोन-चार महिन्यांतून एकदातरी एका खोलीत बसावं लागतं. हा अधिकारी जवळपास सहा वर्षांपूर्वी तिला अटक करण्यासाठी आमच्या घरी आला होता, तेव्हा आमची पहिली भेट झाली होती.