डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉनी बेअरस्टो

टीम इंडियाला सेमी फायनलमध्ये स्थान पक्कं करण्यासाठी आणखी प्रतीक्षा करावी लागेल. भारताकडून रोहित शर्माने शतकी खेळी साकारली. मात्र ती पुरेशी ठरली नाही. इंग्लंडतर्फे लायम प्लंकेटनं 3 विकेट्स घेतल्या.

 रोहित शर्मा शतक करून बाद झाला. त्या पाठोपाठ ऋषभ पंत देखील आऊट झाला. लायम प्लंकेटने हार्दिक पंड्याला आऊट केलं.

रोहितने प्लंकेटच्या गोलंदाजीवर दोन धावा घेत यंदाच्या वर्ल्ड कपमधलं तिसरं तर करिअरमधलं 25वं शतक पूर्ण केलं.

राहुल झटपट बाद झाल्यानंतर विराट कोहली आणि रोहित शर्मा यांनी डाव सावरला. कोहलीने अर्धशतक पूर्ण केलं. विराटच्या तुलनेत संयमी खेळ करणाऱ्या रोहितने रशीदच्या गोलंदाजीवर चौकार खेचत अर्धशतक पूर्ण केलं. मात्र लायम प्लंकेटने कोहलीला बाद करत ही जोडी फोडली. कोहलीने 7 चौकारांसह 66 धावांची खेळी केली.

कोहली-शर्मा जोडीने दुसऱ्या विकेटसाठी 138 धावांची भागीदारी केली.

मोहम्मद शमीने जो रूटला बाद करत इंग्लंडच्या डावाला खिंडार पाडलं. त्यानं 44 धावा केल्या. दुसऱ्या बाजूने बेन स्टोक्सनं अर्धशतकाची नोंद केली. इंग्लंडने तीनशे धावा पूर्ण केल्या. मोहम्मद शमीने जोस बटलरला बाद केलं. त्याने 8 चेंडूत 20 धावा केल्या. शमीने 5 विकेट्स घेतल्या.

वर्ल्ज कपमध्ये सलग तीन मॅचमध्ये चार किंवा त्यापेक्षा जास्त विकेट्स घेणारा शमी केवळ दुसरा बॉलर आहे. याआधी शाहिद आफ्रिदीने हा विक्रम केला होता. शमीने अफगाणिस्तान आणि वेस्ट इंडिजविरुद्ध 4 विकेट्स घेतल्या तर या मॅचमध्ये 5 विकेट्स घेतल्या.

मोहम्मद शमीने 5 विकेट्स घेतल्या

वर्ल्ड कपमध्ये एका डावात पाच विकेट्स घेणारा शमी सहावा भारतीय बॉलर आहे. याआधी कपिल देव, रॉबिन सिंग, वेंकटेश प्रसाद, आशिष नेहरा, युवराज सिंग यांनी डावात पाच विकेट्स घेतल्या आहेत.

जसप्रीत बुमराहने बेन स्टोक्सला बाद केलं. त्याने 54 चेंडूत 6 चौकार आणि 3 षटकारांसह 79 धावांची खेळी केली.

इंग्लंडचा सलामीवीर जॉनी बेअरस्टोनं हार्दिक पंड्याच्या गोलंदाजीवर एकेरी धाव घेत वर्ल्ड कप स्पर्धेतील पहिलंवहिलं शतक झळकावलं. वनडेतलं बेअरस्टोचं हे आठवं शतक आहे. इंग्लंडने 41व्या ओव्हरमध्ये 3 विकेट्सच्या मोबदल्यात 253 धावांची मजल मारली आहे. मोहम्मद शमीने बेअरस्टोला बाद केलं. त्याने 10 चौकार आणि 6 षटकारांसह 111 धावांची खेळी केली.

इंग्लंडचा कॅप्टन इऑन मॉर्गन शमीच्या गोलंदाजीवर बाद झाला.

कुलदीप यादवच्या गोलंदाजीवर रवींद्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंग्लंडविरुद्ध टीम इंडियाचा 31 धावांनी पराभव झाला. इंग्लंडने दिलेल्या 338 धावांच्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना टीम इंडियाला 306 धावांचीच मजल मारता आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश यांचं 2012 मधील छायाचित्र

त्यांचे पुत्र आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज W बुश (कनिष्ठ) एक निवेदन जारी करत म्हणाले, "जेब, नील, मार्विन आणि मला हे सांगताना हे अत्यंत दु:ख होत आहे की आमचे वडील आता या जगात नाहीत."

"ते अत्यंत चारित्र्यवान आणि जगातील सगळ्यात उत्तम वडील होते." असंही ते पुढे म्हणाले.

जॉर्ज हर्बर्ट वॉकर बुश हे त्यांचं पूर्ण नाव होतं, मात्र जॉर्ज बुश (ज्येष्ठ) या नावाने ते ओळखले जायचे. दुसऱ्या महायुद्धात त्यांनी लष्करी वैमानिक म्हणून भाग घेतला होतं. त्यानंतर त्यांनी टेक्सासमध्ये तेलाचा व्यापार सुरू केला आणि वयाच्या 40व्या वर्षी मिलिनेयर होऊन 'तेलसम्राट' म्हणून ओळख मिळवली.

टेक्सास ते वॉशिंगटन व्हाया चीन

1964 मध्ये रिपब्लिक पक्षाचे सदस्य म्हणून त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला आणि टेक्सासमधून निवडणूक लढवून अमेरिकन काँग्रेसमध्ये आपलं स्थान पक्क केलं. पण त्यापूर्वीचे त्यांचे काही प्रयत्न फसलेही.

1971 साली राष्ट्राध्यक्ष निक्सन यांनी त्यांना संयुक्त राष्ट्रांमध्ये राजदूत म्हणून नियुक्त केलं, त्यानंतर ते रिपब्लिकन पक्षाचे अध्यक्षही झाले.

निक्सन यांना 'वॉटरगेट' प्रकरणानंतर राजीनामा द्यावा लागला. रिपब्लिकन पक्षाला सार्वजनिक रोष पत्करावा लागला, यानंतर काही काळ बुश हे चीनमध्ये राजदूत म्हणून गेले.

डिसेंबर 1975 साली CIAच्या संचालकपदी नियुक्ती झाल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष फोर्ड यांच्याशी ओव्हल ऑफिसमध्ये चर्चा करतानाचा हा फोटो.

चीन मधून त्यांना लवकरच परत बोलावण्यात आलं आणि अनेक समस्यांनी ग्रासलेल्या अमेरिकेच्या गुप्तहेर संस्थेच्या म्हणजे CIAच्या धुरा त्यांच्याकडे सोपवण्यात आल्या. राष्ट्राध्यक्ष जेराल्ड फोर्ड सत्तेत असेपर्यंत त्यांनी ही जबाबदारी सांभाळली.

1980 साली त्यांनी पहिल्यांदा राष्ट्राध्यक्षपदासाठी रिंगणात उडी घेतली, पण रोनाल्ड रेगन यांनी त्यांच्यावर मात केली. पण बुश यांची उपराष्ट्राध्यक्षपदी वर्णी लागली.

1990चं आखाती युद्ध बुश यांच्या कारकिर्दीत मैलाचा दगड ठरलं. 22 नोव्हेंबर 1990 रोजी सौदीच्या वाळवंटात अमेरिकन सैन्याबरोबर थँक्सगिव्हिंग साजरा करताना बुश.

आठ वर्षं व्हाईट हाऊस मध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या बुश यांनी अखेर 1989 साली स्वतःच्या ओव्हल ऑफिसमध्ये प्रवेश केला.1990चं आखाती युद्ध बुश यांच्या कारकिर्दीत मैलाचा दगड ठरलं. कुवेतवर इराकने केलेल्या हल्ल्याच्या वेळी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज H W बुश यांचं वयाच्या 94व्या वर्षी निधन झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉर्ज कोरोन्स यांनी क्वीन्सलँडमध्ये हा विक्रम केला. 50 मीटरचं अंतर त्यांनी 56.12 सेंकदांमध्ये कापलं. 2014 मध्ये नोंदवण्यात आलेला जागतिक विक्रम मोडायला त्यांना 35 सेकंद कमी लागले.

आता या विक्रमाची क्रीडा प्रशासकीय संस्थेतर्फे पडताळणी केली जाईल.

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्ट्रेलियाच्या या 99 वर्षं वयाच्या स्विमरने 50 मीटर फ्री स्टाइलमध्ये त्यांच्या वयोगटात जागतिक विक्रम नोंदवला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉर्ज फ्लॉईड

अमेरिकेतल्या या आंदोलनाचे पडसाद जगभर उमटू लागले, तशी काही जण त्याची तुलना पुन्हा एकदा भारतातल्या दलित चळवळीशी करत आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर या दोन्ही चळवळींचा जवळून अभ्यास करणारा संशोधक आणि लेखक सूरज येंगडे याच्याशी आम्ही संवाद साधला.

काही महिन्यांपूर्वीच सूरजनं लिहिलेल्या 'कास्ट मॅटर्स' या पुस्तकाची बरीच चर्चा झाली होती. सूरजनं दक्षिण आफ्रिकेतल्या जोहान्सबर्गमधील विद्यापीठात शिक्षण घेतलं होतं. तो सध्या हार्वर्ड विद्यापीठात संशोधन करत असून तिथेच राहतो आहे.

एरवी अमेरिका म्हटलं की लोकांच्या मनात तिथल्या समृद्धीविषयी समाजाविषयी काहीशा स्वप्नवत कल्पना असतात. त्याच अमेरिकेत सध्या घडणाऱ्या घडामोडी या देशाचं वेगळं रूप दाखवत आहेत. पण त्यात भारतीयांचा सहभाग मर्यादित असल्याचं त्याला वाटतं.

"आफ्रिकन अमेरिकन असो वा अन्य वर्णभेदावरून झालेल्या लढायांमध्ये भारतानं सहभाग घेतलेला आहे. पण आता मी पाहतो आहे, आयटी आणि अन्य क्षेत्रांत इथे भारतीय आले आहेत, त्यांचं यात फारसं विशेष योगदान दिसत नाहीये." असं सूरजचं निरीक्षण आहे.

"इथल्या कृष्णवर्णीय समाजावर अमानुष अत्याचार होत आलेला आहे. म्हणजे 1865 साली इथली गुलामगिरी कायद्याने संपली. पण सामाजिक आणि आर्थिक व्यवस्थेत गुलामगिरी संपलेली नाही. त्याचाच परिणाम अशा वेगवेगळ्या निदर्शनांमधून आपल्याला दिसतो आहे. "  या चळवळीचा परिणाम एका नव्या राजकारणाला जन्म देण्याची शक्यताही तो बोलून दाखवतो.

कृष्णवर्णीय आणि दलित चळवळीची तुलना योग्य आहे का?

सूरज अशी थेट तुलना करत नाही. तो म्हणतो, की "समजा एखाद्या महिलेवर अमेरिकेत अत्याचार झाला, आणि भारतातली महिला त्या घटनेकडे पाहते तेव्हा एक महिला म्हणून तिला तिला वाटतं की तो माझ्यावरही झालेला घात आहे, कारण तो पूर्ण स्त्रीजातीवर झालेला घात असतो."  त्यामुळं जगभरातल्या शोषितांना कृष्णवर्णीयांविषयी सहवेदना वाटणं स्वाभाविक आहे. पण भारतात तसे पडसाद पडताना सूरजला दिसले नाहीत.

"न्यूझीलंड, ऑस्ट्रेलियातही मोठा मोर्चा निघाला होता. आफ्रिकन देशांनीही याचा निषेध केला आहे. भारतात काय पडसाद उमटले ते मला माहीत नाही. जो भारतीय समाज दलित आणि आदिवसींच्या हत्येचं समर्थन करतो, अशा समाजाकडून अपेक्षा करणंही उचित नाही."

मग अशी चळवळींची तुलना योग्य आहे का? सूरज सांगतो की, अशा तुलनेतून काही संस्था-संघटना फायदा घेण्याचा प्रयत्न करू शकतात, त्यासाठी सावध...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेले दोन आठवडे अमेरिका धुमसते आहे. कोरोना व्हायरसच्या साथीच्या काळातही तिथे आंदोलनं सुरू आहेत. जॉर्ज फ्लॉईड या कृष्णवर्णीय समाजाच्या नागरिकाचा पोलिसांच्या ताब्यात असतान मृत्यू झाल्यापासून ठिकठिकाणचे सामान्य नागरीक आणि कार्यकर्ते  रस्त्यावर उतरून निदर्शनं करत आहेत. काही आंदोलनांनं हिंसक वळणही लागलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉर्ज बुश आणि बार्बरा बुश

त्यांचे पती आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश यांच्या कार्यालयाने प्रसिध्द केलेल्या पत्रकात "कौटुंबिक साक्षरतेचा अथक प्रसार करणाऱ्या" अशा शब्दांत त्यांचं वर्णन करण्यात आलं आहे.

गेले काही दिवस त्या ह्रद्यविकार आणि श्वसनाच्या त्रासानं अत्यवस्थ होत्या. त्यांनी औषधोपचार घेण्यासही नकार दिला. अंतिम काळ ह्युस्टनमधील घरात शांततेत घालवण्याची इच्छा त्यांनी व्यक्त केली होती.

बार्बरा बुश यांचे पती जॉर्ज बुश 93 वर्षांचे आहेत. ते अमेरिकेचे 41वे राष्ट्राध्यक्ष तर त्यांचे चिरंजीव जॉर्ज डब्ल्यू बुश हे 43वे राष्ट्राध्यक्ष होते. बुश यांना एक टर्म तर जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांना दोन टर्म मिळाल्या.

बार्बरा बुश

बार्बरा बुश यांच्याबद्दल 5 गोष्टी

1. पती जॉर्ज बुश आणि मुलगा जॉर्ज डब्ल्यू बुश या दोघांचाही अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथविधी पाहणाऱ्या बार्बरा या एकमेव अमेरिकन महिला होत्या.

त्यापूर्वी अॅबिगेल अॅडम्स यांचे पती जॉन अॅडम्स हे अमेरिकेचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष होते. तर त्यांचे चिरंजीव जॉन क्वीन्सी अॅडम्स हे सहावे राष्ट्राध्यक्ष होते. अर्थात, ते राष्ट्राध्यक्ष झाले त्यावेळी अॅबिगेल हयात नव्हत्या.

जॉर्ज बुश यांच्यासह...

2. बार्बरा बुश यांना त्यांच्या पांढऱ्या शुभ्र केसांमुळे 'द सिल्व्हर फॉक्स' म्हटलं जायचं.

3. पती राष्ट्राध्यक्ष असताना त्यांचा कामात हस्तक्षेप असतो, असं म्हटलं जायचं. त्याचं खंडन करताना त्या म्हणाल्या, "मी त्यांच्या कार्यालयीन कामात ढवळाढवळ करत नाही, आणि ते माझ्या घरगुती कामात लक्ष घालत नाहीत."

4. सामाजिक न्यायाचा त्यांनी जोरदार पाठपुरावा केला. वंशवादाच्या विरोधातही त्या उभ्या राहिल्या.

अमेरिकेतून निरक्षरता हद्दपार करण्यासाठी झालेल्या चळवळीतही त्या सक्रिय होत्या. त्यांनी घेतलेल्या भूमिका या प्रसंगी त्यांच्या पतींच्या पक्षाच्या विरोधीही होत्या. त्यामुळे त्या त्यांना कधीकधी मवाळही कराव्या लागल्या.

जेब यांच्यासह...

5. 2013मध्ये त्यांनी, 'देशानं खूप बुश अनुभवले' असं विधान NBC शी बोलताना केलं होतं. पण तरीही 2016 मध्ये त्यांचे दुसरे चिरंजीव जेब बुश यांच्या उमेदवारीस पाठिंबा मिळवण्यासाठी त्या मैदानात उतरल्या होत्या.

पण जेब यांना रिपब्लिकन पक्षाची उमेदवारी मिळवण्यात अपयश आलं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पती आणि मुलगा असे दोघेही अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष झालेले पाहण्याचं दुर्मीळ भाग्य लाभलेल्या बार्बरा बुश यांचं 92व्या वर्षी निधन झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉर्जिनाने पहिल्यांदा आईची हाक ऐकल्यानंतर कसा प्रतिसाद दिला?

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जॉर्जिना या चार महिन्यांच्या चिमुकलीला गंभीर श्रवणदोष आहे. तिला ऐकू यावं यासाठी डॉक्टरांनी काय उपाय केला?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन

"जो बिडेन, देदिप्यमान विजयासाठी तुमचं मन:पूर्वक अभिनंदन. उपराष्ट्राध्यक्षपदी असताना भारत-अमेरिका संबंध दृढ करण्यादृष्टीने तुमची भूमिका निर्णायक आणि मोलाची होती. भारत-अमेरिका संबंध वेगळ्या उंचीवर नेण्यासाठी आपण पुन्हा एकदा काम करू", असं पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी वैयक्तिक तसंच काँग्रेस पक्षाच्या वतीने अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांचं अभिनंदन केलं आहे. उपराष्ट्राध्यक्षपदी निवड झालेल्या कमला हॅरिस यांचंही त्यांनी अभिनंदन केलं आहे. नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन आणि उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस यांच्या परिपक्व आणि सम्यक नेतृत्वात भारत-अमेरिका संबंध दृढ होतील आणि शांतता तसंच विकासाला चालना मिळेल असा विश्वास श्रीमती गांधी यांनी व्यक्त केला.

कमला हॅरिस, अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्ष. तुमचं मन:पूर्वक अभिनंदन. अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष मूळच्या भारतीय याचा अभिमान वाटतो असं काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल जो बायडन यांचं आणि उपराष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल कमला हॅरिस यांचं अभिनंदन. अमेरिकेच्या नागरिकांनी या ऐतिहासिक निवडणुकीत, उपराष्ट्राध्यक्षपदी तामिळ संस्कृतीचं मूळ असलेल्या महिलेची निवड केली आहे याचा विशेषकरून आनंद वाटतो असं डीएमके पक्षाचे प्रमुख एम.के.स्टॅलिन यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन आणि उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस यांचं मन:पूर्वक अभिनंदन! अमेरिकेला पॅरिस हवामान बदल करारात सहभागी करून घेतील अशी आशा वाटते असं राज्याचे मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचे मन:पूर्वक अभिनंदन. अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणाऱ्या पहिल्या महिला उमेदवार. या दोघांचे विजय म्हणजे मुक्त लोकशाहीत लोकांचा आवाज विजयी उमेदवार ठरवतो याचं द्योतक आहे असं खासदार सुप्रिया सुळे यांनी म्हटलं आहे.

जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचं मनापासून अभिनंदन. ते अमेरिकेला एकसंध करतील आणि देशाला योग्य  दिशेने नेतील खात्री वाटते. इडली आवडणाऱ्या आणि डोसा तयार करणाऱ्या कमला हॅरिस या अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणार आहेत याचा वैयक्तिक आनंद झाला आहे असं खासदार शशी थरुर यांनी म्हटलं आहे.

अमेरिकेच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय नेत्यांनी अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांच्यासह पहिला महिला उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस यांचं अभिनंदन केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन

अनेक दिवस सुरू असलेल्या मतमोजणीनंतर जो बायडन यांनी विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना नमवत बाजी मारली आहे.

मतमोजणी सुरू होऊन दोन दिवस उलटले तरी अध्यक्ष कोण हे स्पष्ट होत नव्हतं. दोन्ही उमेदवारांनी विजयी असल्याचे दावे केले होते. मात्र अखेर बायडन यांची या लढाईत सरशी झाली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"अमेरिका, या महान देशाचं नेतृत्व करण्यासाठी तुम्ही माझी निवड केली आहे. हा माझा सन्मान आहे. आपल्या सगळ्यांपुढचं आव्हान खडतर आहे. मी तुम्हाला सांगू इच्छितो की, मी अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष असणार आहे, तुम्ही मला मत दिलं असो किंवा नाही. तुम्ही माझ्यावर जो विश्वास दाखवला आहे, त्या विश्वासाला पात्र ठरण्याचा माझा प्रयत्न असेल", असं जो बायडन यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

कोरोनाची जागतिक साथ आणि समाजात असणारी अस्वस्थता यासगळ्यात अनेक महिने चाललेली प्रचार प्रक्रिया आणि चार दिवसांच्या क्लिष्ट मतमोजणी प्रक्रियेनंतर जो बायडन हे अमेरिकेचे पुढचे राष्ट्राध्यक्ष असण्याचा अनुमान आहे.

राष्ट्राध्यक्ष होण्यासाठीच्या तिसऱ्या प्रयत्नामध्ये जो बायडन जिंकतील असं बीबीसीची आकडेवारी सांगते.

जो बायडन

व्हाईट हाऊसमध्ये राष्ट्राध्यक्ष म्हणून जाणं हे जो बायडन यांचं गेल्या 50 वर्षांपासूनचं स्वप्न आहे.

बायडन यांना 273 इलेक्टोरल व्होट्स मिळतील असं अनुमान आहे तर ट्रंप यांना 214 इलेक्ट्रोरल मतं मिळण्याचा अनुमान आहे. बायडन आणि ट्रंप यांच्यामधल्या इलेक्टोरल मतांमध्ये फार मोठा फरक नसला, तर देशभरातल्या पॉप्युलर व्होट्सच्या आकडेवारीत जो बायडन यांना ट्रंप यांच्यापेक्षा 40 लाख मतं जास्त आहेत.

बायडन हे व्हाईट हाऊसमध्ये नियुक्ती होणारे सर्वात वयोवृद्ध राष्ट्राध्यक्ष असतील. त्यांच्यासोबत उपराष्ट्राध्यक्ष होणारा कमला हॅरिस या अमेरिकेच्या पहिला महिला उपाध्यक्ष असतील. यासोबतच त्या पहिल्या आशियाई वंशाच्या उपराष्ट्राध्यक्षही असतील.

पेनसिल्व्हेनिया राज्यातली मतं बायडन यांच्यासाठी निर्णायक ठरली. पेनसिल्व्हेनियात बायडन यांना 20 इलेक्टोरॉल कॉलेज मतं मिळाली. यामुळं बायडन यांच्या मतांची संख्या 273 झाली.

बहुमतासाठी 270चा आकडा पार करणं आवश्यक असतं. हा आकडा पार केल्याने बायडन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष असतील यावर शिक्कामोर्तब झालं आहे.

जो बायडन अमेरिकचे नवे राष्ट्राध्यक्ष असतील.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत डेमोक्रेटिक पक्षाचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष कोण? याचा निर्णय स्पष्ट झाला असून, जो बायडन नवे राष्ट्राध्यक्ष असणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या दृष्टिकोनातून "अमेरिकेला प्राधान्य" देणारा राष्ट्रवादच महत्त्वाचा होता, त्यामुळे त्यांच्या लेखी अमेरिकेला तोट्यात टाकणारे अनेक आंतरराष्ट्रीय करार त्यांनी धुडकावून लावले.

रोकडा व्यवहार पाहणारा हा दृष्टिकोन फूट पाडणारा आणि एककल्ली होता. शिवाय, अत्यंत वैयक्तिक आणि चंचल स्वरूपाच्या या धोरणांना ट्रंप यांची तात्कालिक भावना आणि नेत्यांसोबतचे त्यांचे संबंध कारणीभूत ठरत असत, आणि त्यांच्या ट्विटर फीडद्वारे या धोरणांना चालना मिळत असे.

ज्यो बायडन यांच्या जीवनदृष्टीमध्ये अमेरिकेची भूमिका आणि हितसंबंध बरेचसे पारंपरिक स्वरूपाचे आहेत, दुसऱ्या महायुद्धानंतर स्थापन झालेल्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांचा आणि सामायिक पाश्चात्त्य लोकशाही मूल्यांचा आधार त्यांच्या जीवनदृष्टीला आहे.

आंतरराष्ट्रीय धोक्यांशी लढण्यासाठी स्वतंत्र राष्ट्रांना अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील जागतिक आघाड्या मदत करत आलेल्या आहेत, त्यामागची दृष्टी हीच होती.

तर, बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रं हातात घेतील, त्यानंतर कोणते बदल होतील? विशेषतः मित्र देश, हवामानबदल आणि मध्यपूर्व या मुद्द्यांबाबतची धोरणं बदलण्याची शक्यता दिसते.

मित्र देशांशी असलेले संबंध

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी हुकूमशहांची स्तुती केली आणि मित्रदेशांचा अपमान केला. मित्रदेशांशी- विशेषतः नाटोशी ताणलेले संबंध सुधारणं आणि जागतिक आघाड्यांमध्ये पुन्हा सहभागी होणं, हे ज्यो बायडन यांच्यासाठी अग्रक्रमावर असणार आहे.

बायडन यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकी सरकार पुन्हा जागतिक आरोग्य संघटनेमध्ये सहभागी होईल आणि कोरोना विषाणूसंदर्भातील आंतरराष्ट्रीय उपाययोजनांबाबत नेतृत्वस्थानी येण्याचा प्रयत्न करेल.

जो बायडन राष्ट्राध्यक्ष झाल्यावर अमेरिकेचं परराष्ट्र धोरण बदलेल का?

अमेरिकेची बिघडलेली प्रतिमा सुधारण्यासाठी आणि एकाधिकारशाहीच्या वाढत्या लाटेविरोधात लोकशाहीला पाठबळ पुरवण्यासाठी हे एक महत्त्वाचं पाऊल उचलणार असल्याचं बायडन यांच्या प्रचारमोहिमेमध्ये स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

पण याबाबतीत आशयघन बदल होण्यापेक्षा केवळ शैलीतच बदल होण्याची शक्यता आहे, असा टोला जतनवादी (कन्झर्वेटिव्ह) कल असलेल्या 'अमेरिकन एन्टरप्राइज इन्स्टिट्यूट'च्या डॅनिएला प्लेट्का मारतात. ट्रंप प्रशासनाने जागतिक पातळीवर टोकदार भूमिका घेऊन बरंच काही साध्य केलेलं आहे, असा युक्तिवाद त्या करतात.

"सोबत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो बायडन यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रं स्वीकारल्यानंतर अमेरिकेचं परराष्ट्र धोरण काय असणार? याकडे जगाचं लक्ष लागलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचा 20 जानेवारीला (म्हणजेच आज) शपथविधी होईल आणि त्यानंतर ते अधिकृतरीत्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आणि उप-राष्ट्राध्यक्ष होतील. पण कोव्हिड 19ची साथ आणि कॅपिटल इमारतीवर नुकताच झालेला हल्ला यामुळे यावेळी हा सोहळा भव्यदिव्य असणार नाही.

नेमकं काय काय होईल या शपथविधीच्या दिवशी, आपण जाणून घेऊयात

1. इनॉगरेशन - Inauguration म्हणजे काय?

हा एक अधिकृत सोहळा आहे ज्याच्यानंतर अमेरिकेच्या नवीन राष्ट्राध्यक्षांचा कार्यकाळ सुरू होतो. वॉशिंग्टन डी.सी.मध्ये हा सोहळा होतो.

वॉशिंग्टन डीसीमधल्या कॅपिटल इमारतीच्या बाहेर हा शपथविधी सोहळा होईल.

यामध्ये निवडून आलेले नवर्निवाचित राष्ट्राध्यक्ष (President - Elect) राष्ट्राध्यक्ष पदाची शपथ (Presidential oath of office) घेतात.

"मी पूर्ण गांभीर्याने शपथ घेतो की मी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची जबाबदारी निष्ठेने पार पाडीन आणि अमेरिकेच्या संविधानाचं जतन, संरक्षण आणि समर्थन करण्यासाठी माझ्यापरीने सर्वोत्तम प्रयत्न करीन."

अशी शपथ घेतल्यानंतर जो बायडन हे अमेरिकेचे 46वे राष्ट्राध्यक्ष होतील आणि इनॉग्युरेशन पार पडेल. पण यानंतर आनंदोत्सव सुरू राहील.

कमला हॅरिस या देखील या सोहळ्यात पदाची शपथ घेत अमेरिकेच्या उप-राष्ट्राध्यक्ष होतील. सहसा राष्ट्राध्यक्षांनी शपथ घेण्याआधी उप-राष्ट्राध्यक्षांना शपथ दिली जाते.

2. जो बायडन यांचा शपथविधी कधी आहे?

कायद्यानुसार 20 जानेवारीला हा सोहळा होतो. वॉशिंग्टनमध्ये सकाळी 11.30 वाजताच्या सुमारास कार्यक्रमाला सुरुवात होईल. आणि दुपारपर्यंत जो बायडन आणि कमला हॅरिस यांचा शपथविधी होईल.

त्यानंतर जो बायडन हे व्हाईट हाऊसमध्ये प्रवेश करतील आणि पुढची 4 वर्षं हे त्यांचं घर असेल.

3. सुरक्षा व्यवस्था कशी असेल?

राष्ट्राध्यक्षांच्या शपथविधीसाठी कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था ठेवण्यात येते. पण 6 जानेवारीला ट्रंप समर्थकांनी कॅपिटल इमारतीवर हल्ला करत या इमारतीत शिरकाव केल्यानंतर यावेळी नेहमीपेक्षा कडक बंदोबस्त ठेवण्यात आलाय.

वॉशिंग्टन डी.सी. शहरातली सुरक्षा यंत्रणा वाढवण्यात आली असून शहरातले अनेक भाग बंद करण्यात आले आहेत. सुरक्षा विषयक आखणीची सर्वं सूत्रं सिक्रेट सर्व्हिसने आपल्या हाती घेतली असून हजारो पोलिस अधिकाऱ्यांसोबतच 25,000 नॅशनल गार्ड्सचं सैन्यदलही तैनात करण्यात आलेलं आहे.

वॉशिंग्टन डीसीमध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली असून हा सोहळा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या नवीन राष्ट्राध्यक्षांच्या शपथविधी सोहळ्याला 'इनॉगरेशन' म्हटलं जातं. खरंतर या दिवसासाठीच्या प्रक्रिया आणि सोपस्कार वर्षानुवर्षं ठरलेल्या पद्धतीने होत आलेले आहेत. पण यावर्षी काहीसं वेगळं चित्र पहायला मिळेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन आणि डोनाल्ड ट्रंप

वास्तव : कोरोना संकट संपण्याच्या मार्गावर नाही. कोरोनाग्रस्तांची संख्या आणि हॉस्पिटलमध्ये दाखल होण्याचं प्रमाण वाढतंच आहे. शिवाय, मृत्युमुखी पडणाऱ्यांची संख्याही जास्त आहे.

व्हाईट हाऊसचे संसर्गजन्य रोगतज्ज्ञ डॉ. अँथनी फाऊसी यांनी अमेरिकेतली कोरोना विषाणू संसर्गाची ताजी आकडेवारी 'अस्वस्थ करणारी' असल्याचं म्हटलं होतं. यावरूनच राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलेला दावा खरा नसल्याचं दिसतं.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप

अमेरिकेच्या कोव्हिड ट्रॅकिंग प्रोजेक्टअंतर्गत मिळालेल्या डेटानुसार संपूर्ण अमेरिकेत आजघडीला दिवसाला 60 हजार कोरोनाग्रस्त आढळत आहे.

ऑक्टोबरच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये ही आकडेवारी दिवसाला 50 हजार इतकी होती. म्हणजे एका दिवसात कोरोना पॉझिटिव्ह आढळणाऱ्यांची संख्या वाढलेलीच आहे.

इतकंच नाही तर ऑक्टोबरच्या सुरुवातीच्या दिवसांपेक्षा आज कोरोना विषाणूच्या संसर्गामुळे हॉस्पिटलमध्ये दाखल होणाऱ्यांच्या संख्याही 30 टक्क्यांनी वाढली आहे. तर दररोज जवळपास 800 अमेरिकी नागरिकांचा या आजारामुळे मृत्यू होतोय.

बायडन यांचा दावा : "रिपब्लिकन राज्यांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग वाढतो आहे."

वास्तव : बायडन यांच्या दाव्यात तथ्य नाही. रिपब्लिकन आणि डेमोक्रेटिक दोन्ही राज्यांमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढते आहे.

रिपब्लिकन पक्षाची सत्ता असलेल्या अमेरिकन राज्यांमध्ये कोरोनाग्रस्तांच्या संख्येत मोठ्या प्रमाणावर वाढ होत असल्याचं डेमोक्रेटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांचं म्हणणं आहे.

मात्र, अमेरिकेच्या 40 हून अधिक राज्यांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग वाढतोय आणि यात रिपब्लिकन आणि डेमोक्रेटिक अशा दोन्ही पक्षांच्या राज्यांचा समावेश आहे.

न्यू यॉर्क टाईम्सने दिलेल्या वृत्तानुसार गेल्या आठवड्यात नॉर्थ डकोटा, साऊथ डकोटा, मोंटाना आणि विस्कॉन्सिन या राज्यांमध्ये दरडोई कोरोना विषाणूच्या केसेस वाढल्या आहेत.

डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडेन

यापैकी नॉर्थ आणि साऊथ डकोटा या राज्यांमध्ये रिपब्लिकन गव्हर्नर आहेत. तर मोंटाना विस्कॉन्सिन या राज्यांमध्ये डेमोक्रेटिक पक्षाचे गव्हर्नर आहेत. मात्र, 2016 च्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत या दोन्ही राज्यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांच्या पारड्यात मतं टाकली होती.

पश्चिम-मध्ये अमेरिकेतही कोरोनाच्या केसेस वाढत असल्याचं बायडन यांनी म्हटलं होतं. मात्र पश्चिम-मध्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुकीसाठीची शेवटची प्रेसिडेंशिअल डिबेट नुकतीच पार पाडली. या शेवटच्या डिबेटमध्येही विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि डेमोक्रेटिक पक्षाचे त्यांचे प्रतिस्पर्धी जो बायडन यांच्यात कोरोना संकट, अर्थव्यवस्था ते मेक्सिकोलगतची सीमा ओलांडून येणाऱ्या स्थलांतरित मुलांचा प्रश्न अशा सर्वच मुद्द्यांवरून आरोप-प्रत्यारोप झाले. यातल्या काही दाव्यांची सत्यता आपण पडताळणार आहोत.

ट्रं प  यांचा दावा : "कोरोना संकट संपवण्याच्या आपण अगदी जवळ आहोत"


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन आणि डोनाल्ड ट्रम्प

पुन्हा एकदा राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या शर्यतीत असलेल्या डोनाल्ड ट्रंप यांनी गेल्या काही आठवड्यांच्या तुलनेत आता आघाडी घेतली आहे.

ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीला डेमोक्रॅटिक नेते जो बायडन निवडणुकीच्या स्पर्धेत आघाडीवर होते पण गेल्या दहा दिवसांत हा ट्रेंड काहीसा कमी झाला आहे.

फाईव्ह थर्टीएट वेबसाईटने दिलेल्या वृत्तानुसार, बायडन यांच्या आघाडीत दोन गुणांची घसरण नोंदवण्यात आली आहे.

दुसऱ्या बाजूला जुलैच्या उत्तरार्धात 40.2 टक्क्यांनी आघाडीवर असलेले राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप आता 43.2 टक्क्यांवर आले आहेत.

ट्रंप यांच्या बाजूने ट्रेंड आहे असं सध्यातरी स्पष्ट म्हणाता येणार नाही. पण ट्रंप यांनी जी पावलं उचलली त्याला लोकांनी पसंती दर्शवली आहे असे आकडेवारीनुसार दिसून येते.

राजकीय विश्लेषकांनुसार डोनाल्ड ट्रंप पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष पदावर विराजमान होण्याला पाच महत्त्वाची कारणं असू शकतात.

1. ट्रंप समर्थकांमधला उत्साह

अमेरिकेत मतदान अनिवार्य नाही आणि म्हणूनच इथे परिस्थिती बदलू शकते. कारण नेत्यांचे काम केवळ मतदारांना आकर्षित करण्यापुरते मर्यादित राहत नाही, तर त्यांना घराबाहेर पडून मतदान करण्यासाठी प्रेरित करावे लागते.

अमेरिकेत निवडणूक मंगळवारी असल्याने कामाच्या दिवशी मतदारांमध्ये उत्साह कायम ठेवणे गरजेचे असते.

कोरोना काळात मतदारांना प्रोत्साहन देणे अधिक आव्हानात्मक आहे. कारण कोरोनाचा धोका पत्करून मतदारांना मतदान केंद्रापर्यंत आणायचे आहे.

कोरोना काळात मतदानाचा अधिकार बजावणे ही छोटी बाब नाही. म्हणूनच मतदानासाठी ते उत्साही आहेत का असा प्रश्न वारंवार विचारला जातो.

मतदारांमध्ये उत्साह असणं ही एक महत्त्वाची बाब आहे ज्यात ट्रंप समर्थक बायडन यांच्या समर्थकांपेक्षा एक पाऊल पुढे आहेत.

जुलै महिन्यात यूगॉव संस्थेने मतदारांना त्यांच्या आवडीच्या उमेदवाराला मतदान करण्यासाठी ते किती उत्साही आहेत असा प्रश्न विचारला.

तेव्हा बायडन यांच्या 40 टक्के समर्थकांनी उत्साह दाखवला तर ट्रंप यांच्या 68  टक्के समर्थकांनी त्यांना मतदान करण्यासाठी उत्सुक असल्याचे सांगितले.

नोव्हेंबरमध्ये मतदान करण्यासाठी कोण तयार आहे असाही प्रश्न संस्थेकडून विचारण्यात आला.

त्यावर 76 टक्के ट्रंप समर्थकांनी ते मतदान करणार असल्याचे सांगितले. 11 टक्के मतदारांनी अद्याप निश्चित नाही असे उत्तर दिले. बायडन यांच्या बाबतीत हे गुणोत्तर 69-16 असे होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत दर चार वर्षांतून एकदा सप्टेंबर महिन्याच्या पहिल्या सोमवारी कामगार दिवस साजरा केला जातो. या काळात व्हाईट हॉऊसच्या नवीन राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीच्या प्रचाराचा अंतिम टप्पा असतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन आणि मुलगा हंटर बायडन

 माझं कुटुंब कायम माझ्या सोबत उभं राहिलं, असं बायडन म्हणाले. मात्र, राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत बायडन यांच्या मुलावर भ्रष्टाचाराचे आरोप झाले होते.

विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी बायडन यांचा मुलगा आणि व्यावसायिक हंटर बायडन यांच्यावर वडिलांच्या पदाचा गैरवापर करत भ्रष्टाचार केल्याचा आरोप केला होता. युक्रेनमधलं प्रकरण तर चांगलंच गाजलं होतं.

मुलावर गंडांतर येऊ नये, यासाठी जो बायडन यांनी उपराष्ट्राध्यक्षपदाचा गैरवापर करत युक्रेन सरकारवर हंटर ज्या कंपनीच्या संचालक मंडळावर होते त्या कंपनीतल्या गैरव्यवहारांची चौकशी करणाऱ्या तपास अधिकाऱ्याला काढून टाकण्यासाठी दबाव टाकल्याचा आरोप झाला.

हा आरोप सिद्ध झाला नाही. उलट, बायडन यांच्या मुलाच्या या नोकरीवरून अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी युक्रेनच्या अध्यक्षांवर हंटर यांच्याविरोधात भ्रष्टाचाराच्या आरोपांची चौकशी करावी, असा दबाव आणला होता. युक्रेनच्या अध्यक्षांना केलेल्या या फोनकॉलमुळेच ट्रम्प यांच्याविरोधात महाभियोग खटल्याची सुरुवात झाली होती.

 खरंतर 50 वर्षांचे हंटर बायडन कायम सत्तेच्या जवळ होते आणि या जवळीकीनेच त्यांच्या व्यावसायिक कारकीर्दीलाही आकार दिला, यात शंका नाही. कोण आहेत हंटर बायडन, आतापर्यंतचा त्यांचा प्रवास कसा होता, पाहूया.

जो बायडन नात आणि मुलगा हंटर बायडन यांच्यासोबत

कोण आहेत हंटर बायडन?

जो बायडन यांना पहिल्या पत्नीपासून एक मुलगी आणि दोन मुलं अशी तीन अपत्यं होती. मात्र, बायडन जेव्हा पहिल्यांदा सिनेटची निवडणूक जिंकले (1972) त्यावेळी शपथग्रहणाची तयारी करत असताना एका कार अपघातात त्यांची पहिली पत्नी नीलिया आणि मुलगी नाओमी यांचा मृत्यू झाला होता. तर ब्यू आणि हंटर ही दोन्ही मुलं गंभीर जखमी झाली होती.

या अपघातात जखमी झालेल्या त्यांच्या मुलांवर विलमिंग्टनमधल्या हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू होते. त्यामुळे जो यांनी सिनेटपदाची शपथही त्या हॉस्पिटलमध्येच घेतली होती. त्यानंतर ते रोज 90 मिनिटांचा ट्रेनचा प्रवास करून वॉशिंग्टन डीसीला जायचे आणि परत येऊन आपल्या मुलांचा सांभाळ करायचे.

 1977 मध्ये जो बायडन यांनी व्यवसायाने शिक्षिका असणाऱ्या जिल यांच्याशी दुसरं लग्न केलं. दुसऱ्या पत्नीपासून त्यांना अॅशले ही मुलगी आहे.

पुढे 2015 साली ब्यू यांचं वयाच्या 45 व्या ब्रेन ट्युमरने निधन झालं.

इतक्या कमी वयात जवळची माणसं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो बायडन यांच्या रुपात अमेरिकेला नवीन राष्ट्राध्यक्ष मिळाले आहेत. निवडणूक जिंकल्यानंतर बायडन यांनी केलेल्या भाषणात त्यांनी आपल्या कुटुंबाचा उल्लेख करत पत्नी जिल, मुलगी अॅशले आणि मुलगा हंटर यांचेही आभार मानले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन यांची अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी निवड झाल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि जो बायडन यांची ही पहिलीच बैठक असणार आहे. याआधी बायडन यांची निवड झाल्यानंतर पंतप्रधान मोदी यांनी फोनवरून त्यांना शुभेच्छा दिल्या होत्या.

चीनविरोधात सदस्य राष्ट्रांमध्ये नौदल क्षमता आणि सहकार्य वाढवण्याच्या उद्देशाने क्वाडची स्थापना करण्यात आली आहे. मात्र, बैठकीत संघटनेच्या अजेंड्यांचा विस्तार करण्यात आला आहे.

भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने जारी केलेल्या एका प्रसिद्धी पत्रकातील माहितीनुसार, "सदस्य राष्ट्रांचे प्रमुख समान हितसंबंधांच्या स्थानिक आणि जागतिक मुद्द्यांवर चर्चा करतील. तसंच एक स्वतंत्र, मुक्त आणि सर्वसमावेशक हिंदी-प्रशांत महासागर प्रदेश राखण्याच्या दिशेने सहाकार्याच्या व्यावहारिक क्षेत्रांवर विचारांची देवाण-घेवाण करतील."

परराष्ट्र मंत्रालयातील एका प्रवक्त्यांनी म्हटलं आहे, "सदस्य राष्ट्रांचे प्रमुख कोव्हिड-19 चा सामना करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांवर चर्चा करतील. तसंच हिंदी-प्रशांत महासागर प्रदेशात सुरक्षा, वस्तू आणि स्वस्त लस उपलब्ध करून देण्यासाठी सहकार्याच्या संधी शोधतील."

या व्हर्च्युअल बैठकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन, जपानचे पंतप्रधान योशिहिदे सुगा आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बायडन सहभागी होतील.

भारत चीनसोबत समतोल कसा साधतो?

क्वाड सिक्युरिटी डायलॉगचे चार सदस्य राष्ट्रं म्हणजेच अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, जपान आणि भारत या प्रदेशात चीनच्या वाढत्या प्रभावाला आळा घालण्यासाठी एका व्यासपीठावर एकत्र आले आहेत. भारत यातला एक महत्त्वाचा देश आहे.

दुसरीकडे भारत आणखी एका व्यासपीठावर बराच सक्रीय आहे जिथे भारत आणि चीन महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे व्यासपीठ आहे 'ब्रिक्स'चं. भारत आणि चीन व्यतिरिक्त रशिया, ब्राझिल आणि दक्षिण आफ्रिका ब्रिक्स संघटनेचे सदस्य आहेत.

विशेष म्हणजे यावर्षी भारताला ब्रिक्सचं अध्यक्षपद मिळालं आहे आणि भारत या वर्षाच्या मध्यात किंवा यानंतर ब्रिक्स शिखर परिषदेचं आयोजन करणार आहे. यात चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग उपस्थित राहण्याची दाट शक्यता आहे.

गेल्या वर्षी सीमेवर चिनी आणि भारतीय जवानांमध्ये झालेल्या चकमकीनंतर दोन्ही देशांमधले संबंध ताणले गेले होते. त्यामुळे ब्रिक्स शिखर परिषदेत शी जिनपिंग यांनी उपस्थिती लावल्यास ती या वर्षातली एक मोठी घडामोड ठरेल.

त्यामुळे भारत एकीकडे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिका शुक्रवारी (12 मार्च) 'क्वाड' राष्ट्रांच्या प्रमुखांची पहिली व्हर्च्युअल बैठक घेणार आहे. या परिषदेच्या निमित्ताने अमेरिकेचे नवे अध्यक्ष जो बायडन आणि भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी पहिल्यांदा ऑनलाईन भेटणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन यांच्या सभेनंतर या शरद पवारांच्या 'त्या' सभेचे फोटो सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर करण्यात आले.

आता जो बायडन यांनी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकल्यानंतरही अनेक जण शरद पवार आणि जो बायडन यांचे फोटो सोशल मीडियावर शेअर करून व्यक्त होत आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी शरद पवार आणि जो बायडन यांच्या पावसातल्या सभेचा फोटो फेसबुकवर पोस्ट करत म्हटलं आहे, "वय जास्त असलं म्हणून काय झालं, लोकांसाठी काम करण्याची ऊर्जा तरुणांनाही मागे टाकणारी आहे. म्हणूनच ते नेहमी विजयी ठरतात.त्यांचा आपल्या मूल्यांवर ठाम विश्वास असतो व ते त्यासाठी संघर्ष करतात. हे आपण महाराष्ट्रात घडताना पाहिलं आणि आता अमेरिकेतही घडलं."

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांनी जो बायडन यांच्या पावसाळी सभेसंदर्भातलं ट्वीट रिट्वीट करताना म्हटलं, "अमेरिकेतील हेकेखोर सरकारविरोधातील हा विजय असून अमेरिकन मतदारांनी त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आणलेला हा नवा बदल आहे. अमेरिकेचे नवनिर्वाचित अध्यक्ष जो बायडन यांचं मनःपूर्वक अभिनंदन आणि त्यांना पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा. असाच बदल बिहारच्या निकालातही दिसेल अशी अपेक्षा आहे."

फेसबुक यूझर निलेश लंके यांनी शरद पवार आणि जो बायडन यांच्या सभेचा फोटो फेसबुकवर पोस्ट करत लिहिलं, "वयाच्या 78 व्या वर्षी जो बायडन व्हाइट हाऊसच्या लढाईत सहभागी झाले आणि ते व्हाइट हाऊसमध्ये जाणार हे आता निश्चित आहे. बराक ओबामा राष्ट्राध्यक्ष असतांना बायडन उपाध्यक्ष होते. बराक तेव्हा 47 वर्षाचे होते आणि बायडन 66 वर्षाचे होते.

बायडन हे ओबामा यांच्यापेक्षा मोठे असले तरी ओबामा यांच्या नंतर 12 वर्षांनी 2020 च्या निवडणुकीत ते राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या निवडणुकीत उतरले आणि जोमात प्रचार केला फ्लोरिडा मध्ये त्यांनी केलेली पावसातील सभा जगभरात गाजली. शेवटी एकच बायडन यांच्याकडून एकच शिकवण मिळते की, संयम सातत्य ठेवा शरीराला जरी वय असलं तरी इच्छाशक्तीला वय नसतं."

राहुल वर्मा यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "निवडणुकांमध्ये पावसात सभा घेणारे सगळेच सत्तेत येत आहेत."

सत्या ट्वीटर हॅँडलवरून ट्वीट केलंय, "कोणी काहीही म्हणो. पावसातल्या सभा मात्र हमखास विजय मिळवून देतात."

याच ट्वीटला रिट्वीट करत विजय पुंड यांनी लिहिलंय, "मला पण सरपंच निवडणूक लढायची आहे , मी पण एखादी पावसात सभा घेतो . झालो तर झालो सरपंच."

अक्षय सोनवणे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो बायडन यांनी अमेरिकेत भर पावसात निवडणूक सभा घेतली. अशीच सभा शरद पवार यांनी 2019च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीवेळी घेतली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकत असल्याचं पेन्सिल्वेनियातल्या निकालानंतर स्पष्ट झालं. व्हाईट हाऊसच्या शर्यतीत डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर मात करण्यासाठी 270 इलेक्टोरल मतांची गरज असताना, बायडन यांना 273 इलेक्टोरल मतं मिळत आहेत.

त्यानंतर देशभरातले लोक रस्त्यांवर येऊन जल्लोष करू लागले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनेक दिवस सुरू असलेल्या मतमोजणीनंतर जो बायडन यांनी विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना नमवत बाजी मारली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकत असल्याचं पेन्सिल्वेनियातल्या निकालानंतर स्पष्ट झालं. व्हाईट हाऊसच्या शर्यतीत डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर मात करण्यासाठी 270 इलेक्टोरल मतांची गरज असताना, बायडन यांना 273 इलेक्टोरल मतं मिळत आहेत.

पण बायडन यांनी निवडणूक जिंकल्यावर आता पुढे काय होणार?

निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष बायडन आता काही लगेचच व्हाइट हाऊसमध्ये राहायला जाणार नाही. अमेरिकेतल्या नियमांनुसार त्याआधी काही गोष्टी घडणं आवश्यक आहे.

एरवी ही सगळी प्रक्रिया सरळ सोपी असते. पण यंदाची निवडणूक कोर्टाच्या फेऱ्यांत अडकली तर काही अडचणी निर्माण होऊ शकतात.

जो बायडन कधी राष्ट्राध्यक्ष बनतील?

अमेरिकेच्या राज्यघटनेनुसार नव्या राष्ट्राध्यक्षांचा कार्यकाळ 20 जानेवारीला दुपारी बारा वाजता सुरू होतो.

त्यासाठी अमेरिकन संसदभवन म्हणजे वॉशिंग्टन डीसीमधल्या कॅपिटॉल इमारतीत  'प्रेसिडेन्शिय इनॉग्युरेशन' म्हणजे शपथविधी सोहळ्याचं आयोजन केलं जातं. या सोहळ्यात नवे राष्ट्राध्यक्ष आणि नवे उपराष्ट्राध्यक्ष यांना सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश पदाची शपथ देतात.

म्हणजे 20 जानेवारी 2021रोजी जो बायडन आणि कमला हॅरिस पदभार स्वीकारतील.

या वेळापत्रकात काही अपवादा‍त्मक बदलच होतात. एखाद्या राष्ट्राध्यक्षाचा कार्यकाळ सुरू असताना मृत्यू झाला किंवा त्यानं राजीनामा दिला तर उपराष्ट्राध्यक्षांना लगेचच राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ दिली जाते.

'प्रेसिडेन्शियल ट्रान्झिशन' म्हणजे काय?

निवडणुकीचा निकाल लागल्यापासून  20 जानेवारीला नवे राष्ट्राध्यक्ष शपथ घेईपर्यंतचा काळ म्हणजे 'प्रेसिडेन्शियल ट्रान्झिशन'चा काळ अर्थात सत्तांतरणाचा काळ होय.

निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष या काळात आपली ट्रान्झिशन टीम तयार करतात, म्हणजे शपथ घेतल्यावर लगेचच त्यांना लगेचच काम सुरू करता येतं. बायडन यांनी आपली सत्तांतरण वेबसाईटही https://buildbackbetter.com/  तयार केली आहे.

ही टीम मंत्रीमंडळातले सदस्य निवडणं, तसंच कुठल्या धोरणांना प्राथमिकता द्यायची आणि कसं राज्य चालवायचं यावर चर्चा करते

 या टीमचे सदस्य अमेरिकेतल्या राष्ट्रीय स्तरावरील मंत्रालयं आणि विभागांमध्ये जातात आणि कुठली कामं कधी करायची आहेत, त्यांचा आर्थिक ताळमेळ, तिथले अधिकारी यांची माहिती घेतात.

कोणते अधिकारी नव्या राष्ट्राध्यक्षांच्या हाताखालीही काम करत राहणार आहेत याचीही ते माहिती घेतात. या टीमचे काही सदस्य नंतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन हे  परराष्ट्र धोरणाचे तज्ज्ञ म्हणून ओळखले जातात. वॉशिंग्टन डीसी मधला अनेक वर्ष राजकारणाचा अनुभव त्यांच्या गाठीशी आहे. जीभेवर साखर ठेवून बोलणारा नेता, अशी त्यांची ओळख आहे.

आपल्या वकृत्व कौशल्याने ते चुटकीसरशी लोकांची मनं जिंकतात. बायडन यांचं सर्वांत मोठं वैशिष्ट्य म्हणजे ते अगदी सहजपणे सामान्य माणसात मिसळतात. खाजगी आयुष्यात बायडन यांनी अनेक चढ-उतार पाहिलेत आणि अनेक संकटं झेलली आहेत. समर्थकांच्या मते या बायडन यांच्या जमेच्या बाजू आहेत.

पण विरोधकांच्या मते बायडन यांचं वय झालंय. राजकीय नेते म्हणून त्यांच्यातलं चातुर्य आता संपलेलं आहे. ते चिडखोर आहेत आणि आपल्या भाषणात गंभीर चुकाही करतात. इतकंच नाही तर त्यांना स्त्रियांचे केस हुंगण्याची वाईट खोड असल्याचंही विरोधकांचं म्हणणं आहे.

कुशल वक्ता

जो बायडन यांचं निवडणूक प्रचाराशी जुनं नातं आहे. 47 वर्षांपूर्वी त्यांचा राजकीय प्रवास सुरू झाला.  1973 साली ते सिनेट सदस्य म्हणून निवडून गेले होते,  तर 1987 साली म्हणजे तब्बल 33 वर्षांपूर्वी ते पहिल्यांदा अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत उतरले होते.

1973 साली ते सिनेट सदस्य म्हणून निवडून गेले होते. तर 1987 साली म्हणजे तब्बल 33 वर्षांपूर्वी ते पहिल्यांदा अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत उतरले होते.

त्यामुळे बायडन यांच्याकडे मतदारांना आकर्षित करण्याची कला आहे, असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही.  मात्र, त्यांची अडचण अशी आहे की, बोलण्याच्या ओघात ते अनेक गंभीर चुका करतात.

लोकांसमोर बोलताना बरेचदा ते भावनेच्या भरात वाहून जातात. अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीतल्या त्यांच्या प्रयत्नात ते याच कारणामुळे लगेच बाहेर फेकले गेले होते. बायडन तिसऱ्यांदा अध्यक्षपदाच्या निवडणूक रिंगणात नशीब आजमावत आहेत.

1987 साली बायडन यांनी पहिल्यांदा अध्यक्षपदाचा उमेदवार होण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले होते. त्यावेळी आपल्या प्रचार सभांमध्ये ते सांगायचे, "माझे पूर्वज वायव्य पेन्सिल्वेनियामधल्या कोळशाच्या खाणीत काम करायचे."  ते असंही सांगायचे की माझ्या पूर्वजांना ते करण्याची संधी कधीच मिळाली नाही ज्याच्यावर त्यांचा हक्क होता आणि याचं शल्य त्यांच्या मनात आहे.

मात्र, प्रत्यक्षात बायडन यांच्या पूर्वजांनी कधीच कोळसा खाणीत काम केलेलं नाही. नील किनॉक नावाच्या एका ब्रिटीश नेत्याची नक्कल करत त्यांनी ही खोटी कथा रचली होती. (अशाच प्रकारे त्यांनी इतरही अनेक नेत्यांची वक्तव्यं आपल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो बायडन अमेरिकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष असणार आहेत. अनेक दिवस सुरू असलेल्या मतमोजणीनंतर जो बायडन यांनी विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना नमवत बाजी मारली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन हे अमेरिकेचे 46 वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतील.

ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शेवटच्या खुणा बुधवारी पुसल्या जातील आणि बायडन दाम्पत्य व्हाइट हाऊसमध्ये प्रवेश करेल. टेबलांची आवराआवर केली जाईल, खोल्यांची साफसफाई केली जाईल आणि राष्ट्राध्यक्षांचे सहाय्यक म्हणून राजकीय नियुक्त्यांसह नवीन चमू दाखल होईल.

राष्ट्राध्यक्षपदी नवीन व्यक्ती दाखल झाल्यावर सरकारचं पूर्ण रूपच पालटून जातं- व्हाइट हाऊसमधील बदल हा त्याचा एक भाग आहे.

ट्रंप यांच्या सत्ताकाळात व्हाइट हाऊसमधील एक प्रमुख व्यक्तिमत्त्व राहिलेले, धोरणविषयक सल्लागार स्टीफ मिलर गेल्या आठवड्यात एकदा संध्याकाळी वेस्ट विंग भागात फेरफटका मारत होते. ट्रंप यांनी कार्यभार स्वीकारल्यापासून त्यांच्यासाठी भाषणं व धोरणं तयार करून देण्यात मिलर यांचा सहभाग राहिला होता.

व्हाइट हाऊसमधून सामान हलवायला सुरूवात झाली आहे.

राष्ट्राधक्ष्य ट्रंप यांच्या आरंभिक चमूपैकी मोजकेच लोक शेवटपर्यंत टिकले- मिलर त्यापैकीच एक. तर, त्या दिवशी संध्याकाळी एक बैठक होणार होती, त्या संदर्भात आपल्या सहकाऱ्यांशी गप्पा मारत ते एका भिंतीला टेकून उभे होते. त्यांना कुठे जायची काही घाईगडबड असल्याचं दिसत नव्हतं.

सर्वसाधारणपणे वेस्ट विंग भागात वर्दळ असते, पण त्या दिवशी हा भाग निर्जन झाला होता. फोनचा घणघणाट होत नव्हता. रिकाम्या कार्यालयांमधली टेबलं कागदांनी अस्ताव्यस्त झाली होती, पत्रांचे लिफाफे उघडलेलेही नव्हते. जणू काही लोक घाईघाईने तिथून निघून गेलेत आणि ते परत येणारच नाहीत, अशी अवस्था झाली होती. सहा जानेवारीला कॅपिटलमध्ये झालेल्या दंगलीनंतर डझनभर ज्येष्ठ अधिकाऱ्यांनी व सहकाऱ्यांनी राजीनामा दिला. मिलर यांच्यासारखे काही निष्ठावान टिकून राहिले.

संभाषण संपत आल्यावर मिलर यांनी त्यांच्या सहकाऱ्याचा निरोप घेतला. आता पुढे कुठे जाणार, असं मी विचारल्यावर ते हसले. "इथून परत ऑफिसात जाणार," ते म्हणाले आणि निवांत चालत हॉलच्या दुसऱ्या बाजूला गेले.

'वाट खूप अवघड आहे'

शपथविधीच्या दिवशी मिलर यांच्या कार्यालयातही आवराआवर केली जाईल. ते व त्यांचे सहकारी तिथे काम करत होते, याच्या खाणाखुणा पुसल्या जातील, आणि बायडन यांचा चमू त्या जागेत सक्रिय होईल.

वेस्ट विंग भागातील कार्यालयांमधील आवराआवर आणि दोन राष्ट्राध्यक्षांमधील स्थित्यंतर, ही परंपरा कित्येक शतकांपासून सुरू आहे. ही प्रक्रिया कायम स्नेहशीलच असते, असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्राध्यक्षीय स्थित्यंतराच्या काळात व्हाइट हाऊसमध्ये कोणती लगबग सुरू असते..


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन हॉस्पिटलमध्ये सिनेटरपदाची शपथ घेताना

 पण जो बायडन यांच्या राजकीय कारकीर्दीला वैयक्तिक दुःखाची किनार आहे.

1972 मध्ये पहिल्यांदा सिनेट निवडणूक जिंकल्यानंतर एका कार अपघातात त्यांची पहिली पत्नी नीलिया आणि लहान मुलगी नाओमी यांचा मृत्यू झाला.

त्यांनी आपल्या सिनेटरपदाची शपथ त्यांची मुलं बो आणि हंटर बायडन यांच्या हॉस्पिटल रुममध्ये घेतली होती. हे दोघे त्या अपघातात वाचले होते.

Independent  या वेबसाईटने दिलेल्या माहितीनुसार, 2012 मध्ये डेमोक्रटिक नॅशनल कन्वेन्शन इथं जो बायडन यांना उपराष्ट्राध्यक्षपदासाठी नामनिर्देशित करताना बो बायडन यांनी भाषण दिले होते. या भाषणामुळे जो बायडन भावुक झाले होते.

बो बायडन यांनी म्हटलं होतं, "आम्ही हॉस्पिटलमध्ये होतो तेव्हा वडील नेहमी आमच्यासोबत असायचे. माझ्या सर्वात जुन्या आठवणी त्या हॉस्पिटलमध्ये आहेत. त्यांनी कार्यालयात शपथ घेण्याचा निर्णय घेतला नाही. त्यांनी म्हटलं होतं की, डेलावेरला दुसरा सिनेटर मिळू शकतो पण माझ्या मुलांना दुसरे वडील मिळू शकत नाहीत."

"टेड केनेडी, माईक मॅन्सफिल्ड, हबर्ट हम्फ्री यांच्यासारख्या ज्येष्ठ त्यांना सेवा करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. म्हणूनच ते हे करू शकले. त्यांनी हॉस्पिटलमध्ये माझ्या बिछान्याशेजारीच शपथ घेतली," असंही बो म्हणाले.

1977 मध्ये जो बायडन यांनी जिल जेकब्स यांच्याशी लग्न केलं. बायडन कुटुंबाला पुन्हा एकत्र जोडण्यासाठी त्यांनी मदत केली.

2012 मध्ये बो बायडन यांनी म्हटलं,"आता मला दोन आई आहेत."

2015 साली बो यांचा 46 व्या वर्षी मेंदूच्या कॅन्सरने मृत्यू झाला. त्यांच्याकडे अमेरिकेतल्या राजकारणाचा उगवता तारा म्हणून पाहिले जात होते.  2016 मध्ये डेलावेअर राज्याच्या गव्हर्नरपदासाठी निवडणूक लढवण्याची त्याची इच्छा होती.

बो याने आपल्याला पुन्हा एकदा उभं राहण्यासाठी प्रोत्साहन दिल्याचे जो बायडन सांगतात. आपल्या मुलाच्या मृत्यूनंतर जो बायडन म्हटले, "तो एक सर्वोत्तम व्यक्ती होता."

बो बायडन आणि जो बायडन

बो बायडन यांच्या मागे पत्नी आणि दोन मुलं असा परिवार आहे.

जो बायडन यांनी आपल्या अभियानांमध्ये आरोग्य विषयक सुविधांना प्राधान्य देण्याचे एक कारण हेही आहे की, त्यांनी त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात यासंदर्भातले अनुभव घेतले आहेत.

वैयक्तिक आयुष्यातल्या या संकटांचा धीराने सामना करणाऱ्या बायडन यांची एक कुटुंबवत्सल व्यक्ती म्हणून प्रतिमा उभी राहिली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जो बायडन हे आता अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष झाले आहेत. अमेरिकेच्या सिनेटमध्ये 36 वर्षं आणि उपराष्ट्राध्यक्ष म्हणून 8 वर्षं असा त्यांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडेन

अमेरिकेतली ही सत्ता हस्तांतरणाची प्रक्रिया नेमकी काय असते आणि तिचं महत्त्व काय?

सत्ता हस्तांतरण म्हणजे काय?

अमेरिकेत सत्ता हस्तांतरण म्हणजे मावळत्या प्रशासनाकडून येऊ घातलेल्या नव्या प्रशासनाला महत्त्वाची माहिती आणि कर्तव्य यांचं हस्तांतरण करणं.

देशाचा कारभार हाती घेताना नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आणि त्यांची टीम यासाठी पूर्णपणे तयार असावी, हा त्यामागचा हेतू असतो.

याकामी जनरल सर्व्हिस अॅडमिनिस्ट्रेसन (GSA) ही सरकारी संस्था मदत करते. ही संस्था निधीसोबतच ऑफिसची जागा, उपकरणं आणि तंत्रज्ञान या सर्व गोष्टी पुरवते.

नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष 20 जानेवारी रोजी कार्यभार स्वीकारतात. तोपर्यंत म्हणजे जवळपाास 11 आठवड्‌यांचा हा हस्तांतरण कालावधी (transition period) असतो.

अमेरिकेला नवीन राष्ट्राध्यक्ष मिळणे ही केवळ एकाच पदापर्यंत मर्यादित बाब नसते. नवीन राष्ट्राध्यक्षाला तब्बल 4 हजार राजकीय पदं भरायची असतात. सेंटर फॉर प्रेसिडेंशिअल ट्रान्सिशनने ही माहिती दिली आहे.

हस्तांतरण कालावधीत काय करतात?

या कालावधीत तीन महत्त्वाच्या गोष्टी केल्या जातात. कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती, ब्रिफिंग्ज आणि नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांचं वेळापत्रक तयार करणे.

एकदा का हस्तांतरणाची प्रक्रिया सुरू झाली की नवनिर्वााचित राष्ट्राध्यक्षांची ट्रान्झिशन टीम हे सर्व काम बघते.

सर्वाधिक महत्त्वाच्या बाबींपैकी एक म्हणजे रोज होणारी सुरक्षाविषयक बैठक. राष्ट्राध्यक्षपदाच्या सर्वच महत्त्वाच्या उमेदवारांना निवडणुकीपूर्वीच राष्ट्रसुरक्षेविषयक काही माहिती दिली जाते. मात्र, निवडणूक झाल्यानंतर नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्षांना अगदी रोज आणि तपशीलवार ब्रिफिंग होतं.

त्यामुळे जो बायडन यांना आता रोज अमेरिकेची सुरक्षाविषयक माहिती दिली जाईल. यात अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणांकडून मिळणाऱ्या गुप्त माहितीचाही समावेश असेल. काहीही अनुचित प्रकार घडल्यास त्याचा सामना करण्यासाठी नवीन प्रशासन सज्ज असावं, हा त्यामागचा उद्देश असतो.

जो बायडेन यांनी कोव्हिड-19 संदर्भात सल्लागार समिती नेमली पण अद्याप महत्त्वाची माहिती मिळवण्यात मर्यादा असल्याचे त्यांनी सांगितले.

अमेरिकेत 11 सप्टेंबर 2001 रोजी मोठा अतिरेकी हल्ला झाला होता. 2000 साली झालेल्या निवडणुकीत हस्तांतरण प्रक्रियेत विलंब झाल्यामुळे तत्कालीन बुश प्रशासन हल्ला रोखण्यात अपयशी ठरल्याचं बोललं जातं.

इतकंच नाही तर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमरिकेचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी अजूनही जो बायडन यांचा स्वीकार केला नसला आणि मतदान आणि मतमोजणीवर घेतलेल्या आक्षेपाांबाबत न्यायालयीन लढाई सुरू असली तरी त्यांनी सत्ता हस्तांतरणाची औपचारिक प्रक्रिया सुरू करण्यास होकार दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो रूट

रूटने ऋषभ पंत, रवीचंद्रन अश्विन, वाॅशिंग्टन सुंदर, अक्षर पटेल आणि जसप्रीत बुमराह यांना बाद करत कारकीर्दीत पहिल्यांदा डावात पाच विकेट्स घेण्याची करामत केली.

6 फेब्रुवारी रोजी जो रूटने 100व्या टेस्टमध्ये द्विशतकी खेळी साकारली होती. शंभराव्या टेस्टमध्ये द्विशतक झळकावणारा रूट पहिलावहिला बॅट्समन ठरला होता.

रवीचंद्रन अश्विनच्या बॉलिंगवर षटकार खेचत रूटने द्विशतकाला गवसणी घातली. रूटच्या कारकीर्दीतलं हे पाचवं द्विशतक आहे.

काही दिवसांपूर्वीच रूटने श्रीलंकेत गॉल इथे 227,186 अशा मॅरेथॉन खेळी साकारल्या होत्या. सलग तिसऱ्या टेस्टमध्ये रूटने शतक झळकावलं आहे.

शु्क्रवारी शंभराव्या टेस्टमध्ये शतकी खेळी करणारा रूट हा नववा बॅट्समन ठरला होता. माईक कॉऊड्रे, जावेद मियाँदाद, गॉर्डन ग्रीनिज, अलेक स्टुअर्ट, इंझमाम उल हक, रिकी पॉन्टिंग, ग्रॅमी स्मिथ, हशीम अमला यांच्या मांदियाळीत रूटने स्थान पटकावलं आहे.

पण, इंग्लंडचा कर्णधार जो रूटच्या कारकीर्दीत भारताचं स्थान नेहमीच खास आहे. जाणून घेऊया रूटचा प्रवास.

ही गोष्ट 2012च्या डिसेंबर महिन्यातली. कोणत्याही संघाला विदेशात जाऊन टेस्ट मॅच जिंकणं तसंच टेस्ट सीरिज जिंकणं अवघड मानलं जातं. विशेषत: भारतीय उपखंडात जिंकणं फारच अवघड मानलं जातं.

घरच्या मैदानावरची भारतीय संघाची कामगिरी, बॅट्समनची भंबेरी उडवणारे फिरकीपटू, प्रचंड उकाडा आणि आर्द्रता, प्रेक्षकांचा भरघोस पाठिंबा यामुळे प्रतिस्पर्धी संघ भारतात येऊन गुडघे टेकतात असं सर्वसाधारण गेल्या दशकभराचं चित्र आहे.

अलिस्टर कुकच्या नेतृत्वाखाली इंग्लंडचा संघ 2012 भारत दौऱ्यावर आला होता. भारतीय खेळपट्ट्या आणि वातावरणाची सवय व्हावी याहेतूने काही युवा खेळाडूंना अभ्यासदौरा म्हणून आणण्यात आलं होतं. दौऱ्यातली पहिली टेस्ट अहमदाबादला झाली, पाहुण्यांनी ती गमावली. मालिकेत पुढेही हेच सुरू राहील असं वाटत असतानाच इंग्लंडने मुंबई आणि कोलकाता अशा दोन टेस्ट जिंकत आघाडी जिंकली.

शेवटची टेस्ट नागपुरात होती. ही टेस्ट जिंकून किंवा अनिर्णित राखून भारतात टेस्टमध्ये मालिका विजयाचा दुर्मीळ क्षण इंग्लंडला अनुभवायचा होता. इंग्लंडच्या निवडसमिती आणि संघव्यवस्थापनाने या टेस्टसाठी बॅटिंग बळकट करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्यापुढे तीन पर्याय होते. एका नावावर पसंतीची मोहोर उमटवण्यात आली.

निळे डोळे, ब्राऊन रंगाचे भुरभुरणारे केस, मिश्कील हसणारा, शिडशिडीत बांध्याचा हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अहमदाबाद टेस्टमध्ये जो रूटने टेस्ट क्रिकेटमध्ये पहिल्यांदाच डावात पाच विकेट्स घेण्याची किमया केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोकर

तिकीटबारीवर जोकरने चांगला गल्ला जमवला आहे. 24 कोटी 80 लाख डॉलरची कमाई जोकर चित्रपटाने आतापर्यंत केली आहे. DC या कॉमिक्स विश्वातल्या बॅटमनचा शत्रू असलेल्या जोकरची कहाणी या चित्रपटात सांगण्यात आलेली आहे.

एखाद्या कहाणीच्या व्हिलनला मुख्य पात्रात दाखवण्याच्या या प्रयोगामुळे सुरक्षा यंत्रणेचं धाबं दणाणलं होतं. या चित्रपटाच्या रिलीजच्या वेळी गोळीबार होऊ शकतो, असा अलर्ट लष्कराने दिला होता. म्हणूनच सगळीकडे कडेकोट सुरक्षाव्यवस्था तैनात करण्यात आली होती. सुदैवाने रिलीजच्या दिवशी कुठलाही अनुचित प्रकार घडला नाही.

सात वर्षांपूर्वी दिग्दर्शक ख्रिस्तोफर नोलन यांच्या 'बॅटमॅन' मालिकेतील शेवटचा भाग 'द डार्क नाईट रायझेस' या चित्रपटाच्या शोदरम्यान कोलारॅडोमधल्या ऑरोरामध्ये एका व्यक्तीने गोळीबार केला होता. त्यात 12 जणांचा मृत्यू झाला होता तर 70जण जखमी झाले होते.

त्यामुळे जोकर चित्रपट ऑरोरामधील थिएटर्समध्ये प्रदर्शित करण्यात आलेला नाही. पीडितांच्या कुटुंबीयांच्या इच्छेचा मान ठेवत इथे चित्रपट प्रदर्शित करण्यात आलेला नाही.

त्यावेळी गोळीबारात मृत्युमुखी पडलेल्या तसंच जखमींच्या नातेवाईकांनी वॉर्नर ब्रदर्स या कंपनीला पत्रही लिहिलं होतं. पीडितांसाठी काम करणाऱ्या संस्थांना मदत करण्याचं आवाहन केलं होतं. अमेरिकेतील शस्त्रास्त्र बाळगण्याबद्दलचे कायदे कडक करण्याविरुद्ध मतदान करणाऱ्या राजकीय नेत्यांना तसंच पक्षांना देणगी न देण्याचं आवाहन पीडितांच्या कुटुंबीयांनी केलं होतं.

आम्हाला सुरक्षित जगण्याची हमी देणाऱ्या कॉर्पोरेट नेत्यांना पाठिंबा देण्याचं आवाहन केल्याचं अमेरिकन मॅगझिन 'द हॉलिवुड रिर्पोटर'ने म्हटलं आहे.

हा चित्रपट त्यांना जेम्स होम्सची आठवण करून देतो. जेम्स होम्सने निरपराध व्यक्तींवर गोळीबार करून त्यांचा जीव घेतला होता. त्यासाठी त्याला आजीवन कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.

अरोरामध्ये झालेल्या गोळीबारात मृत्युमुखी पडलेल्यांना श्र्द्धांजली वाहताना

गोळीबारात 24 वर्षांची तरुण मुलगी गमावणाऱ्या सँडी फिलिप्स यांनी 'हॉलिवुड रिर्पोटर'ला सांगितलं की, "मी जोकर चित्रपटाचा प्रोमो पाहताक्षणी मला त्या नरसंहार करणाऱ्या माणसाची आठवण झाली."

सुपरहिरो श्रेणीतील चित्रपट पाहण्यासाठी अशा स्वरूपाची उपकरणं परिधान करून चित्रपट पाहणं नित्याचं झालं आहे. मात्र हा चित्रपट बघण्यासाठी मास्क, फेसपेंट किंवा विशिष्ट प्रकारचे कपडे परिधान करून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'जोकर' या चित्रपटाची सध्या सर्वत्र चर्चा होतेय. एरव्ही जोकर म्हटलं की रंगीबेरंगी पोशाख आणि मेकअप केलेला, अतरंगी चित्ताकर्षक हालचाली करणारा माणूस, असं चित्र आपल्या डोळ्यासमोर उभं राहतं. पण हा जोकर वेगळा आहे आणि बॅटमॅन सीरिजमधल्या 'जोकर' सिनेमामुळे त्याच्यावरून वादाला तोंड फुटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोकर पुरस्काराला ऑस्करमध्ये 11 विभागात नामांकनं मिळाली. द आयरिशमॅन, 1917, Once upon a time in a Hollywood  या चित्रपटांना 10  विभागांमध्ये नामांकनं मिळाली आहेत.

अशा अनेक बातम्या आपण नेहमीच वाचतो. या प्रतिष्ठेच्या ऑस्कर पुरस्काराविषयी काही महत्त्वाच्या बाबी जाणून घेऊया.

1. महिलांचा सहभाग

ऑस्कर पुरस्काराच्या 92 वर्षांच्या इतिहासात फक्त पाच महिलांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या विभागाअंतर्गत नामांकन मिळालं आहे. त्यातही फक्त कॅथरीन बिगेलो यांनाच द हर्ट लॉकर या चित्रपटासाठी ऑस्कर मिळाला होता.

सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या विभागात यावेळीही सर्व पुरुषच दिसत आहेत. ग्रेटा गर्विग यांना लिटिल वुमेन या चित्रपटासाठी नामांकनाच्या शर्यतीत होत्या. मात्र त्यांना नामांकन मिळालं नाही.

ग्रेटा

2018 मध्ये त्यांना लेडी बर्ड या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या वर्गवारीत त्यांना नामांकनं मिळालं होतं. गेल्या 12 वर्षांत कोणत्याही महिलेला कोणताही स्क्रीनप्ले पुरस्कार मिळालेला नाही.

यावर्षी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या नामांकनांची माहिती देताना अभिनेत्री इसा रे म्हणाल्या, "सर्व पुरुषांना शुभेच्छा."

2. वय

सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता या विभागातील पुरुष भागात नामांकनांचं सरासरी वय 71 आहे. त्यातील 56 वर्षीय ब्रॅड पिट सर्वांत तरुण आहेत. त्यांच्या शिवाय टॉम हँक (63), जो पेस्सी (76) अल पचिनो (79) आणि अँथनी हॉपकिन्स (82) यांचा या वर्गवारीत समावेश आहे.

अभिनेत्रींच्या नामांकनांचं सरासरी वय 40 आहे. एका संशोधनानुसार नामांकनच्या बाबतीत हॉलिवूडमध्ये अभिनेत्यांच्या तुलनेत कमी वयाच्या अभिनेत्रींना प्राधान्य दिलं जातं. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटलं ना? बॉलिवूडमध्येही हीच परिस्थिती आहे. वय झालेले अभिनेते तरुण अभिनेत्रींबरोबर रोमांस करताना दिसतात.

हा काही फार मोठा मुद्दा नाही मात्र त्याची दुसरी बाजू फारशी चांगली नाही.

3. विविधता

2019 पर्यंत एकाच कृष्णवर्णीय अभिनेत्रीने 2002 मध्ये हॅली बेरीने सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार पटकावला होता. अभिनय या वर्गवारीत 2020 मध्ये सिंथिया एरिवो या अभिनेत्रीला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री या विभागासाठी नामांकन मिळालं आहेत. ती गौरवर्णीय नाही.

या वर्षी ज्या अभिनेत्रींना नामांकन मिळालं त्या 20 अभिनेत्रींपैकी 19 अभिनेत्री गौरवर्णीय आहेत.

2002 मध्ये हॅली बेरीने ऑस्कर जिंकला होता.

गेल्या 10 वर्षांत अभिनय या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑस्कर पुरस्कार हा जगात सगळ्यात प्रतिष्ठेचा पुरस्कार सन्मान समजला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोकोविच आणि स्पेनचा पाब्लो कारेनो बुस्टा यांच्यातली मॅच सुरू होती. पहिल्या सेटमध्ये जोकोविच 5-6 असा पिछाडीवर होता. त्यावेळी जोकोविचने मारलेला बॉल महिला लाईन्समनला लागला. बॉल त्यांच्या गळ्याला लागला आणि त्या खाली कोसळल्या. अचानक झालेल्या बॉलमुळे त्यांना श्वास घ्यायला त्रास होऊ लागला.

त्या बऱ्या आहेत ना हे पाहण्यासाठी जोकोविचने तातडीने धाव घेतली. काही मिनिटांनंतर त्या स्वत: उठून उपचारांसाठी कोर्टाबाहेर गेल्या.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सामनाधिकाऱ्यांशी झालेल्या दहा मिनिटांच्या चर्चेनंतर अंपायरने कारेनो बुस्टा विजयी असल्याचं घोषित केलं.

शिस्तभंगाची कारवाई होऊन ग्रँड स्लॅम स्पर्धा सोडावी लागणारा जोकोविच केवळ तिसरा टेनिसपटू आहे. याआधी 1990 मध्ये ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेतून जॉन मॅकेन्रो यांना तर 2000 मध्ये फ्रेंच ओपन स्पर्धेत स्टेफान कोयुबेक यांच्यावर शिस्तभंगाची कारवाई करण्यात आली होती.

जोकोविच कारकीर्दीतील 18वं ग्रँड स्लॅम पटकावण्यासाठी उत्सुक होता. मात्र या अनपेक्षित घटनेनंतर जोकोव्हिचला रित्या हातानेच माघारी परतावं लागणार आहे.

महिला लाईन्समन बऱ्या आहेत ना हे पाहण्यासाठी जोकोविचने तातडीने धाव घेतली.

दरम्यान, जोकोविचवर ही कारवाई झाल्यानंतर जगभरातून त्याला पाठिंबाही मिळत आहे आणि त्याच्यावर टीकाही होते आहे. जोकोविचच्या हातून नकळत चूक झाली, त्यासाठी एवढी मोठी शिक्षा द्यायला नको असा काही चाहत्यांचा सूर आहे तर जोकोविचला आपल्या रागावर नियंत्रण ठेवता येत नाही, त्याच्यावर झालेली कारवाई योग्यच आहे असं काहींचं म्हणणं आहे.

ग्रँड स्लॅम पटकावणाऱ्यांमध्ये रॉजर फेडरर (20), रफाल नदाल (19) तर जोकोव्हिच (17) आहे.

"या संपूर्ण प्रकरणाने मी अतिशय दु:खी झालो आहे आणि मी काहीतरी गमावून रिता झाल्याची भावना मनात आहे. मी लाईन्सपर्सनच्या प्रकृतीविषयी विचारलं. देवाच्या दयेने त्यांची तब्येत आता स्थिर असल्याचं त्यांनी मला सांगितलं. माझ्यामुळे त्यांना त्रास झाला, तीव्र वेदनांतून जावं लागलं. पण हे नकळतपणे झालं. किती चुकीचं. त्यांची गोपनीयता राखण्यादृष्टीने मी त्यांचं नाव मी सांगणार नाही. शिस्तभंगाच्या कारवाईबद्दल बोलायचं तर मला परतल्यानंतर माझ्या रागावर नियंत्रण ठेवणं शिकावं लागेल.

या प्रसंगातून बोध घेत अधिक चांगला खेळाडू आणि माणूस म्हणून पुनरागमन करेन. माझ्या वर्तनासाठी, युएस ओपन स्पर्धेशी संलग्न प्रत्येकाची मी माफी मागतो. माझ्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानी असलेल्या नोवाक जोकोविचवर शिस्तभंगाची कारवाई झाल्याने त्याचं युएस ओपन स्पर्धेतलं आव्हान संपुष्टात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोगिंदर सिंह उगराहां

मात्र आतापर्यंत कोणताही तोडगा निघू शकला नाही. शुक्रवारी (8 जानेवारी) झालेल्या बैठकीत चर्चेची पुढची फेरी 15 जानेवारीला करण्याचं निश्चित झालं. अर्थात, शेतकरी संघटनांना या फेरीतूनही काही तोडगा निघेल असं वाटत नाही.

बीबीसीने भारतीय किसान युनियन उगरांहाचे प्रमुख जोगिंदर सिंह उगरांहा यांच्यासोबत एका लाइव्हमध्ये शेतकऱ्यांच्या पुढील धोरणांबद्दल जाणून घेतलं.

प्रश्न : चर्चेच्या आठ फेऱ्या झाल्या आहेत. यातून काय निष्कर्ष निघाला?

उत्तर : कोणताही निष्कर्ष निघालेला नाही. पण सरकारला हे तर मान्य करावं लागलं की, या कायद्यांमध्ये काही त्रुटी राहिल्या आहेत. कायद्यात दुरुस्ती करावी लागेल. शक्य तितकी दुरुस्ती करा.

प्रश्न: शेतकरी संघटना कायद्यात दुरूस्ती करण्याचा प्रस्ताव मान्य करायला तयार आहेत का?

उत्तर : आमची मागणी ही नाहीये. ज्या गोष्टीत त्रुटी असेल, तर ग्राहक ती का खरेदी करतील?

 जर तुम्ही कमतरता असलेली गोष्ट तयार केली असेल, तर त्याची जबाबदारी तुमची आहे. तो तुम्ही तुमच्याकडेच ठेवा. आम्हाला हा कायदाच नको आहे.

प्रश्न : सरकार जर कायद्यातील त्रुटी दूर करण्यास तयार असतील तर काय हरकत आहे?

उत्तर : जर तुम्ही दुकानात गेल्यानंतर मोडकं, तुटकं सामान घ्याल का? मग आम्ही का त्रुटी असलेल्या गोष्टी घ्यायच्या?

प्रश्न : सरकार सांगत आहे की हे कायदे शेतकऱ्यांच्या हिताचे आहेत. तुम्ही आमचं एकदा ऐकून घ्या, असं सरकार म्हणत आहे.

उत्तरः आमचं चांगलं-वाईट कशात आहे, हे आम्हाला कळत नाही का? आम्ही जर धान्य पिकवतो, तर आम्हाला हे नक्की माहितीये की बी कधी उगवून येईल, पीक काढणीला कधी येईल. जर आम्हाला हे ज्ञान आहे, तर स्वतःसाठी काय चांगलं आणि काय वाईट हे आम्हाला नाही का कळणार?

प्रश्नः शेतकऱ्यांना भडकवलं जात आहे, असंही सरकारचं म्हणणं आहे. हे कायदे किती चांगले आहेत, हे शेतकरी लक्षात घेत नाहीयेत. अनेक लोक आणि शेतकरी या कायद्यांचं समर्थन करत आहेत, असंही त्यांचं म्हणणं आहे.

उत्तर : सरकारनं या गोष्टी हरित क्रांतीच्या वेळेसही म्हटल्या होत्या. त्यावेळी आम्ही अर्ध्या जमिनीवर शेती करत होतो. जेव्हा आम्ही सगळ्या जमिनीवर शेती करायला लागलो, तेव्हा सरकारनं म्हटलं होतं की, तुम्ही मालामाल व्हाल.

धान्याचं उत्पादन वाढलं, पण डोक्यावर कर्जाचा बोजाही वाढला. शेतकरी आत्महत्या करायला लागले. पाण्याची पातळी कमी झाली. आजार वाढले. पाणी प्रदूषित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोदी सरकारच्या तीन कृषी कायद्यांचा विरोध करणाऱ्या शेतकरी संघटना आणि केंद्र सरकारमध्ये आतापर्यंत चर्चेच्या आठ फेऱ्या झाल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोगिंदरनाथ मंडल

पाकिस्तानात धार्मिक कट्टरतावादाचा उदय आणि प्रसारासाठी माजी लष्करी हुकूमशहा जनरल जिया उल हक यांचं सरकार आणि त्यानंतर वाढलेल्या कट्टरतावाद्यांच्या शक्तीला जबाबदार ठरवलं जातं.

पाकिस्तानात कट्टरतावाद वाढत चालला आहे असा इशारा मंडल यांनी तत्कालीन पंतप्रधानांना दिला होता. याची किंमत त्यांना पुढे मोजावी लागली. त्यांना यासाठी

पाकिस्तानी इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण चेहरा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जोगिंदरनाथ मंडल यांनी तत्कालीन पंतप्रधानांना लिहिलेल्या आपल्या राजीनामा पत्रातून धार्मिक कट्टरतावाद वाढत असल्याबाबत उल्लेख केला होता.

त्यांनी यासाठी पाकिस्तानच्या सत्ताधाऱ्यांनी धर्माचा वापर शस्त्रासारखा करणं आणि त्यांच्यासमोर गुडघे टेकणं या गोष्टींना जबाबदार धरलं होतं.

पाकिस्तानचे संस्थापक मोहम्मद अली जिन्ना यांनी जोगिंदरनाथ मंडल यांना पाकिस्तानच्या संविधान सभेच्या पहिल्या सत्राचं अध्यक्षपद सोपवलं होतं. ते पाकिस्तानचे पहिले कायदेमंत्रीही होते.

जोगिंदरनाथ मंडल हे बंगालच्या दलित समाजातून होते. भारताच्या फाळणीआधी बंगालच्या राजकारणात ब्रिटिश वसाहतवादापासून स्वातंत्र्य मुद्दा नव्हता, तर जमीनदारी व्यवस्थेत शोषण होत असलेल्या शेतकऱ्यांचा प्रमुख मुद्दा होता.

त्यामध्ये बहुतांश मुस्लीम आणि दलित होते. दलितांना आधी शूद्र संबोधलं जात होतं. पण इंग्रजांच्या काळात त्यांचा समावेश अनुसूचित जातीमध्ये केला.

जमीनदारांमध्ये अधिकांश हिंदू ब्राह्मण आणि कायस्थ होते. त्यांना स्थानिक भाषेत भद्रलोक म्हटलं जायचं.

अविभाजित बंगालची लोकसंख्या पाच कोटी दहा लाख इतकी होती. यामध्ये सुमारे 80 लाख दलितांसह हिंदुंची लोकसंख्या सुमारे दोन कोटी 20 लाख होती. मुस्लिमांची लोकसंख्या 2 कोटी 80 लाख होती. उच्च जातीच्या हिंदुंची म्हणजेच भद्रलोकांची लोकसंख्या 30 लाख होती.

याप्रमाणे बंगालमध्ये मुसलमानांची लोकसंख्या 54 टक्के, त्यानंतर दलित आणि मग हिंदू ब्राह्मण होते. ख्रिश्चन आणि इतर धर्मीयांची संख्या अत्यंत कमी होती.

दलितांमध्ये सर्वांत मोठा जातीसमूह महेशी हा होता. त्यांची संख्या 35 लाख होती. यानंतर नामशूद्र लोकांची संख्या होती. याच जातीतून जोगिंदरनाथ मंडल होते. ते मुस्लीम लीगचे समर्थक होते. त्यांच्या नेतृत्वात अनेक दलित मुस्लीम लीगमध्ये आले होते.

1930 पासूनचे नामशूद्र बंगालमध्ये मुस्लीम लीगचे समर्थक मानले जात.

पाकिस्तानच्या संविधान सभेची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानातील एक महत्त्वपूर्ण नेते म्हणून जोगिंदरनाथ मंडल यांचा उल्लेख केला जातो. पाकिस्तानमधील दलितांसाठी त्यांनी कार्य केलं. मंडल यांच्या कार्यपद्धतीमुळे त्यांना लोक पाकिस्तानचे आंबेडकर असं म्हणत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जसे भारताचे पहिले कायदेमंत्री झाले त्याचप्रमाणे मंडल देखील पाकिस्तानचे पहिले कायदेमंत्री बनले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोडीदार शोधण्यासाठी आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स मॅचमेकिंग स्कीम फंड करण्याचा जपान सरकारचा विचार आहे. जपान पुढच्या वर्षीपासून जोडीदार शोधून देण्यासाठी कृत्रिम प्रज्ञेचा वापर करणाऱ्या किंवा तसा वापर सुरू करणाऱ्या स्थानिक सरकारांना सवलत देणार आहे.

गेल्या वर्षी जपानमध्ये जन्मलेल्या बाळांच्या संख्येत विक्रमी घट झाली होती. 8 लाख 65 हजारांहून कमी बाळं जन्माला आली होती. त्यामुळे जन्मदर वाढवण्यासाठी एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात येणार आहे.

एएफपी या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार पुढच्या वर्षी स्थानिक सरकारांना 1 कोटी 9 लाख डॉलर निधी पुरवण्याचा जपान सरकारचा विचार आहे.

जपानमध्ये मॅचमेकिंग एजेंसीचं प्रमाण मोठं आहे. यापैकी काहींनी जोडीदार शोधण्यासाठी कृत्रिम प्रज्ञेचा वापर सुरू केला आहे. कृत्रिम प्रज्ञेमुळे अधिक उत्तम प्रकारे जोडीदार शोधता येईल, असा विश्वास या कंपन्या व्यक्त करतात. एखाद्या व्यक्तीने स्वतःची इत्यंभूत माहिती दिल्यानंतर कृत्रिम प्रज्ञा त्याच्यासाठी योग्य जोडीदार निवडण्याचं काम करते.

मात्र, सध्या वापरात असलेल्या अनेक सिस्टिम्स केवळ वय आणि उत्पन्न याआधारेच जोडीदार शोधतात. मात्र, फंड मिळाल्यानंतर प्रशासन छंद, आवड, मूल्य या आधारे जोडीदार शोधून देणारे महागडे आणि उच्च प्रतिचे सिस्टिम्स वापरू शकतील, असं स्थानिक प्रसार माध्यमांचं म्हणणं आहे.

एका कॅबिनेट अधिकाऱ्याने एएफपीला सांगितलं, "कृत्रिम प्रज्ञेचा वापर करणारे मॅचमेकिंग प्रोजेक्ट चालवणाऱ्या किंवा असे प्रोजेक्ट सुरू करणाऱ्या स्थानिक सरकारांना सबसिडी देण्याची आमची योजना आहे. अशाप्रकारच्या सहकार्यामुळे देशाचा घटता जन्मदर सुधारता येईल, अशी आम्हाला आशा आहे."

या शतकाच्या शेवटी जपानच्या लोकसंख्येत मोठी घट होईल, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. 2017 साली जपानची लोकसंख्या 12 कोटी 80 लाख इतकी होती. या शतकाच्या अखेरपर्यंत लोकसंख्या 5 कोटी 30 लाखांहूनही खाली येईल, असा अंदाज आहे. जपानमधली कार्यशक्तीही (वर्कफोर्स) झपाट्याने कमी होतेय.

मात्र, जन्मदर वाढवण्यासाठी कृत्रिम प्रज्ञेचा वापर करून जोडीदार शोधण्यापेक्षा जास्त प्रभावी उपाय सरकारकडे असल्याचं जपानच्या टेम्पल विद्यापीठात सामाजिक-सांस्कृतिक आणि मनोचिकित्सक डॉ. सचिको होरीगुची यांचं म्हणणं आहे. कमी उत्पन्न असणाऱ्या तरुणांना मदत करणे, हा त्यापैकीच एक उपाय.

यासाठी त्या नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या एका अहवालाचा दाखला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रगत तंत्रज्ञानासाठी जगात प्रसिद्ध असणारा जपान वृद्धांचा देश म्हणूनही ओळखला जातो. तिथला प्रजनन दर जगात सर्वांत कमी आहे. तरुणांपेक्षा वृद्धांचं अधिक प्रमाण जपानसाठी मोठी समस्या आहे. यावर उपाय म्हणून जन्मदर वाढवून भविष्यात तरुणांची संख्या वाढवण्याचे प्रयत्न जपानकडून सुरू आहे. या प्रयत्नात आता आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (AI) म्हणजेच कृत्रिम प्रज्ञेचा वापर करण्याचा निर्णय जपान सरकारने घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोडीदार शोधण्यासाठी ज्यू धर्मियांमध्ये विशेष पार्ट्यांचं आयोजन करतात. त्याला 'ज्युईश सिंगल्स नाईट' असं म्हणतात.

कॅरन आणि बॅरी दोघांची ओळख अशाच एका पार्टीत झाली होती. दोघांचं लग्न झालं. तीन मुलंही झाली. तिन्ही मुलं शुक्रवारच्या प्रार्थना सभांना जायचे. शाळेतही खूप अभ्यास करायचे.

1970 मध्ये इंजिनीअर म्हणून काम करत असताना बॅरी यांनी किडनी डायलिसिस मशीनसाठी खास सुरक्षा उपकरण तयार केलं होतं. मात्र जी कंपनी हे उपकरण विकत घेणार होती, त्या कंपनीने उपकरणाच्या विम्याचा विषय काढला.

हा विमा बॅरीला परवडणारा नव्हता आणि त्यामुळे ते प्रोजेक्ट बारगळला. या कुटुंबावर आर्थिक संकट कोसळलं.

आर्थिक चणचणीच्या याच काळात कॅरेनला 'लॉस अँजेलिस टाइम्स' या वृत्तपत्रातली एक जाहिरात दिसली. पॉर्न उद्योगविश्वातील प्रतिष्ठीत उद्योजक लॅरी फ्लॅन्ट यांना Hustler (हस्लर) मासिक आणि पार्न उद्योगाशी संबंधित इतर वस्तू विकण्यासाठी वितरक हवा होता आणि अशा प्रकारे मॅसन्स कुटुंबाने पॉर्न इंडस्ट्रीत पाऊल ठेवलं.

लवकरच त्यांच्या व्यवसायाने जोर धरला. पहिल्या काही आठवड्यातच फारशी मेहनत न करता बॅरी आणि कॅरेनला 5 हजार ऑर्डर्स मिळाले. दोघेही संपूर्ण लॉस अँजेलिस कारने फिरून सामानाची डिलिव्हरी करायचे.

Hustler खरंतर स्ट्रेट लोकांसाठीचं पॉर्न मासिक होतं. मात्र फ्लँट यांनी काही तोट्यात चाललेली गे पॉर्न प्रकाशनं विकत घेतली आणि त्यांचीही विक्री मॅसन्स करू लागले.

लॉस अँजेलिसमध्ये 'बुक सर्कस' नावाचं अतिशय प्रसिद्ध गे पॉर्न पुस्तकांचं दुकान होतं. काही कारणांमुळे दुकानाच्या मालकाला ते दुकान विकावं लागलं.

मॅसन्स दांपत्याने 1982 मध्ये ते दुकान विकत घेतलं. त्याला नवीन नाव दिलं 'सर्कस ऑफ बुक्स'. मात्र आता या दुकानात केवळ गे पॉर्न पुस्तकं मिळत नव्हती तर लॉस एंजेलिसमधल्या समलिंगी लोकांना भेटण्यासाठीचं हक्काचं ठिकाण बनलं.

'स्टार ट्रेक'च्या सेटवर काम करताना बॅरी

त्यांनी मिका, रेचल आणि जॉश या आपल्या तिन्ही मुलांना दुकानात आल्यावर कुठल्याही वस्तूकडे बघायचं नाही आणि त्याला स्पर्शही करायचा नाही, अशी सक्त ताकीद देण्यात आली होती. आपल्या मित्रांनादेखील दुकानाचं नावही सांगायचं नाही, असंही बजावण्यात आलं होतं.

कॅरेन म्हणाली, "आम्ही काय केलं हे त्यांना कळू नये, असं आम्हाला वाटत होतं. आम्ही आमच्या फॅमिली बिजनेसविषयी काहीच बोलायचो नाही. आमचं एक पुस्तकाचं दुकान आहे, एवढंच आम्ही लोकांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मॅसन्स कुटुंबाला समाजात चांगला मान होता. कॅरन पत्रकार होत्या तर बॅरी सिनेजगतात स्पेशल इफेक्ट इंजिनीअर होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोपर्यंत पुतळा पुन्हा त्याच ठिकाणी बसवण्यात येत नाही तोपर्यंत ठिय्या आंदोलन करण्यात येत आहे. कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये यासाठी गावामध्ये पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.

मनगुत्ती ग्रामपंचायतीने केलेल्या ठरावानुसार मुख्य चौकात छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पुतळ्यासोबत, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, महर्षी वाल्मिकी अशा महापुरुषांचे समान उंचीचे पुतळे उभारण्याची परवानगी आहे. मात्र जागा निश्चित नसल्याने हे पुतळे अजून बसवण्यात आले नव्हते.

मनगुत्ती गावातील एका गटाने 5 ऑगस्ट रोजी मुख्य चौकात छत्रपती शिवाजी महाराजांचा अश्वारूढ पुतळा बसवला होता. मात्र परवानगी नसताना पुतळा बसवण्याला दुसऱ्या गटातील युवकांनी विरोध सुरू केला.

6 ऑगस्ट रोजी परवानगी येईपर्यंत पुतळा झाकून ठेवण्यात यावा असं तहसीलदाराकडून सांगण्यात आले. मात्र 7 ऑगस्ट रोजी रात्री पोलीस बंदोबस्त मध्ये हा पुतळा तिथून हटवण्यात आला.  हा पुतळा पुन्हा त्याच ठिकाणी बसवण्यात यावा यासाठी ठिय्या आंदोलन सुरू ठेवणार असल्याचं गावकरी संध्याराणी पाटील यांनी सांगितले.

मनगुत्ती गावातील ज्या चौकात हा पुतळा बसवला आहे, त्या ठिकाणी दर पाच वर्षांनी होणाऱ्या यात्रेदरम्यान उत्सवमूर्ती खेळवली जाते. त्यामुळं काही संघटनांनी त्या ठिकाणी पुतळा बसवण्यात विरोध केला आहे. मात्र जर आता मुलांनी पुतळा बसवला असताना तो हटवणे योग्य नाही. त्यामुळे पुतळा त्याच ठिकाणी ठेवण्यात यावा ,असं गावकरी सतबा कदम यांनी म्हटलं.

राजकीय पक्षांचीही उडी

या घटनेचा शिवसेनेने तीव्र शब्दात विरोध केला आहे. महाराष्ट्र कर्नाटक सीमेवरील कोगनोळी इथं कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिवसेनेने कर्नाटक सरकारचा निषेध करत आंदोलन केले.

 भाजप सरकार केवळ निवडणुकीपुरते शिवाजी महाराजांवर बेगडी प्रेम दाखवते, असा आरोप करत शिवाजी महाराजांचा अवमान खपवून घेणार नाही असं शिवसेना जिल्हाप्रमुख संजय पवार यांनी सांगितले. शिवसेनेकडून उद्या मनगुत्ती गावामध्ये धरणे आंदोलन करण्याचा इशारा देण्यात आला आहे

एकनाथ शिंदे यांचं पत्र

दरम्यान कर्नाटकचे मुख्यमंत्री येडीयुरप्पा यांनी तातडीने या संदर्भात लक्ष देऊन शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्याची सन्मानपूर्वक पुन्हा स्थापना करावी अशी मागणी सीमाभाग समन्वयक मंत्री एकनाथ शिंदे यांनी पत्राद्वारे केली आहे.

मनगुत्ती गावामध्ये ग्रामपंचायतीच्या ठरावानुसार 2019 मध्ये पाच समाजातल्या लोकांना पुतळा बसवण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बेळगाव जिल्ह्यातील हुक्केरी तालुक्यातील मनगुत्ती या गावामध्ये मुख्य चौकात छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा 5 ऑगस्ट रोजी बसवण्यात आला होता. मात्र हा पुतळा तिथून हटवण्यात आल्यानं गावकऱ्यांनी संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोसेफ मॅककान 37 गुन्ह्यांप्रकरणी दोषी आढळला आहे.

जोसेफ मॅक्केन याने 11 ते 71 वर्षं वयोगटातील एकूण 11 जणांवर बलात्कार केले. यात महिलांसह लहान मुलांचाही समावेश आहे.

यातील तीन महिलांचं त्याने इंग्लंडच्या रस्त्यावरून जात असताना चाकूचा धाक दाखवून अपहरण केलं आणि त्यांच्यांवर वारंवार बलात्कार केले.

एकूण 37 प्रकरणांमध्ये त्याच्यावर गुन्हे सिद्ध झाले आहेत. त्याला किमान 30 वर्षं तुरुंगवास भोगावा लागणार आहे.

निकाल देताना न्यायमूर्ती जस्टिस एडीस यांनी जोसेफ मॅकेन "महिला आणि लहान मुलांसाठी धोकादायक" असून तो "एक पिडोफाईल" असल्याचं म्हटलं आहे.

जोसेफ मॅकेन हा "क्लासिक सायकोपॅथ" आहे, "त्याच्यासारखा दुसरा मनोरुग्ण नाही," असं न्यायमूर्तींनी म्हटलं. तसंच या प्रकरणातील पीडितांचं "रक्षण करण्यास यंत्रणा अपयशी का ठरली," याची "स्वतंत्र आणि पद्धतशीर" चौकशी करण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत.

जोसेफला यापूर्वी घरफोडीच्या गुन्ह्यातही शिक्षा झाली होती. फेब्रुवारी महिन्यात त्याची सुटका झाली होती. फेब्रुवारीमध्ये तरुंगातून बाहेर आल्यावर एप्रिलपासून 34 वर्षांच्या जोसेफने महिलांना लक्ष्य करायला सुरुवात केली.

21 एप्रिल रोजी वॅटफोर्डमध्ये एका तरुणीवर बलात्कार केल्यानंतर पुढचे दोन आठवडे त्याने एकापाठोपाठ एक बलात्कारांचा सपाटाच लावला होता.

मॅककान मॅकडोनाल्ड शॉपमध्ये दिसला होता.

निकाल देताना न्यायमूर्ती एडीस म्हणाले, "मॅक्केन भ्याड, हिंसक गुंडगिरी करणारा आणि पिडोफाईल (लहान मुलांवर बलात्कार करणारा) आहे."

मॅक्केनच्या अत्याचाराला बळी पडलेल्या "पीडिता कधीच या धक्क्यातून पूर्णपणे सावरू शकणार नाहीत," असंही न्यायमूर्तींनी म्हटलं. "ही बलात्कार, हिंसाचार आणि अपहरणाची एक अशी मोहीम होती, जी यापूर्वी मी कधीही बघितली नाही किंवा ऐकली नाही."

तब्बल 14 तास जोफेसच्या ताब्यात असलेल्या 25 वर्षांच्या पीडित महिलेने या घटनेमुळे आपल्याला मोठी हादरा बसल्याचं कोर्टात सादर केलेल्या जबाबात म्हटलं आहे.

इंग्लंडच्या NHS म्हणजेच नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसअंतर्गत निधी मिळण्यासाठी आठ महिने ते वर्षभराचा वेळ लागत असल्यामुळे उपचाराचा खर्च आपण स्वतःच करत असल्याचं सांगत त्यांनी पीडितांना आरोग्य सुविधा पुरवण्यात सरकार कमी पडत असल्याबद्दल टीका केली.

व्होडका बॉटल

21 एप्रिलपासून या साखळी बलात्काराला सुरुवात झाली होती. त्या रात्री जोसेफ मॅक्केनने वॅटफोर्डमधल्या एका नाईटक्लबमधून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इंग्लंडमधील एका बहुचर्चित साखळी बलात्कार प्रकरणातील आरोपीला कोर्टाने 'अभूतपूर्व' अशी 33 जन्मठेपांची शिक्षा सुनावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या काळात दासबोध लिहिला गेला त्या काळातल्या धारणा वेगळ्या होत्या, समाज वेगळा होता, जीवनशैली वेगळी होती. पण त्यात मांडलेली अनेक मूलभूत तत्त्वं आजही लागू पडतात. मग ती हस्ताक्षराबद्दल असोत किंवा दैनंदिन व्यवहाराबद्दल.

समर्थ रामदासांनी दासबोधात मूर्ख माणसाची आणि शहाण्या माणसाची लक्षणं सांगितली आहेत. आजच्या काळात त्यांच्याकडे कसं पाहावं? डिजिटल युगातल्या आपल्या जीवनशैलीला ती तत्त्वं लागू पडतात का? त्यातल्या काही निवडक लक्षणांचा वेध घेण्याचा हा प्रयत्न.

1. दोघांत लुडबुड करणारा

दोघे बोलत असती जेथें | तिसरा जाऊन बैसे तेथें |

डोई खाजवी दोहीं हातें  | तो येक मूर्ख ||६३||

दोन जण बोलत असताना मधेच शिरणं आणि मग आपल्याला काही कळत नाही म्हणून डोकं खाजवत बसणं हे मूर्खपणाचं लक्षण आहे.

पण विनाकारण हुज्जत न घालणारी, 'देखल्या देवा दंडवत' या न्यायानं न वागणारी व्यक्ती शहाणी ठरते.

सज्जनगड.

लटिकी जाजू घेऊं नये | सभेस लटिकें करूंनये |

आदर नस्तां बोलों नये | स्वभाविक ||२१||

पार्ट्यांमध्ये 'स्मॉल टॉक' हा गंमतीशीर प्रकार आहे. आपण कुणाशीतरी महत्त्वाचं बोलत असताना तिसरी व्यक्ती मध्येच टपकते आणि हवा-पाण्याच्या गप्पा मारते. आपल्याला जिथं कुणी विचारत नाही, अशा गप्पांमध्ये घुसून हसं करून का घ्या?

2. भांडकुदळ

कळह पाहात उभा राहे | तोडविना कौतुक पाहे |

खरें अस्ता खोटें साहे | तो येक मूर्ख ||६७||

भांडण होत असताना ते सोडवण्याऐवजी जो गंमत पाहत उभा राहतो आणि जो खरं सोडून खोटं सहन करतो तो मनुष्य मूर्ख आहे असं दासबोध म्हणतं.

पण वाचाळ माणसाशी न भांडता जो सुज्ञांच्या सहवासात राहतो, तो शहाणा, असं समर्थ सांगतात.

प्रातिनिधिक छायाचित्र.

तोंडाळासीं भांडों नये | वाचाळासीं तंडोंनये |

संतसंग खंडूं नये | अंतर्यामीं ||९||

रस्त्यात कुणाचं भांडण सुरू असेल तर अनेक बघे आपापले कॅमेरा फोन काढून ते रेकॉर्ड करायला धावतात. दुसरा कुणी अशा परिस्थितीत सापडलेला पाहून त्यातून आपलं मनोरंजन करून घेणं कितपत योग्य आहे?

त्याउलट समजूतदार माणूस दुसऱ्याच्या भांडणाकडे स्वतःच्या करमणुकीसाठी पाहत बसत नाही. तसंच भांडकुदळ लोकांशी हुज्जत घालण्यात वेळ घालवत नाही, तो शहाणा आहे, असं रामदास स्वामी सांगतात.

3. फुशारक्या मारणारा

आपली आपण करी स्तुती | स्वदेशीं भोगी विपत्ति |

सांगे  वडिलांची  कीर्ती  |  तो  येक  मूर्ख  ||१२||

स्वतःची टिमकी वाजवणारा आणि अडचणींत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रामदास स्वामींनी लिहिलेला दासबोध हा केवळ भक्तीचा नाही तर दैनंदिन जीवनातल्या गोष्टींबद्दल बोलणारा व्यवहार्य ग्रंथ आहे, असं अनेक जण मानतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या क्षणी ढोलचा आवाज यायला सुरुवात झाली त्याच क्षणी उपस्थित मीडियाच्या लोकांमध्ये धांदल उडाली. पोलीस सुद्धा त्यांच्या त्यांच्या पोझिशनमध्ये आले आणि थोड्याच वेळात उद्धव ठाकरेंच्या दुसऱ्या अयोध्या दौऱ्याला किंबहुना भेटीला सुरुवात झाली.

साधारण 100-150 पोलीस, तेवढेच पत्रकार आणि तेवढेच शिवसैनिक किंवा दौरा पाहायला आलेली माणसं. असं एकंदर चित्र उद्धव ठाकरे यांच्या दौऱ्याचं पाहायला मिळालं.

कुठलीही मोठी होर्डिंगबाजी नाही, मोठे मंडप नाहीत, सभा नाही की आरती किंवा इतर कुठलेही कार्यक्रम नाहीत. उद्धव ठाकरे त्यांच्या 18 खासदारांसह राम मंदिराच्या मुख्यस्थळी मोजून 20 मिनिटं होते. मीडियाला आत जाण्याची परवानगी नसल्यानं तिथं त्या 20 मिनिटांमध्ये त्यांनी नेमकं काय केलं हे काही सांगता यायचं नाही.

मागील दौऱ्यावेळी लखनऊ-अयोध्या हायवेपासूनच शिवसेनेचे होर्डिंग दिसत होते. अभूतपूर्व सुरक्षा होती. महाराष्ट्रातून मोठ्या प्रमाणात शिवसैनिक आले होते. अयोध्येत अभूतपूर्व सुरक्षेची साक्ष देण्यासाठी पोलीस घोड्यावरून गस्त घालत होते. यावेळी यातलं काहीच दिसलं नाही.

चार तासात आटोपला दौरा

उद्धव ठाकरे यांची ही अयोध्या भेट अवघ्या चारच तासांची होती. साडेआठला अयोध्येत आलेले उद्धव ठाकरे साडेबाराला मुंबईसाठी रवानासुद्धा झाले. अर्थात जाता जाता अदित्य ठाकरे मीडियाला म्हणाले, की आधी मंदिर मग इंडिया पाकिस्तान मॅच.

ज्या दिवशी हा दौरा झाला तो दिवस मीडियासाठी खूपच भरगच्च बातम्यांचा. उद्धव ठाकरेंचा दौरा, मंत्रिंमडळ विस्तार आणि मग त्यानंतर लगेचच इंडिया-पाकिस्तानची मॅच.

खासदार विनायक राऊत, खासदार गजानन कीर्तिकर, युवासेनाप्रमुख आदित्य ठाकरे, शिवसेनापक्ष प्रमुख उद्धव ठाकरे, खासदार संजय राऊत

एकीकडे मंत्रिमंडळाचा विस्तार सुरू आहे आणि दुसरीकडे उद्धव ठाकरे पत्रकार परिषद घेत आहेत असं चित्र टीव्हीवर दिसत होतं. नेमकं काय दाखवावं या पेचात पडलेल्या मीडियानं दोन्ही गोष्टी टू विन्डो करून चालवल्या. पण काही क्षणातच मंत्रिमंडळ विस्तार संपला आणि त्यामागोमाग लगचेच उद्धव ठाकरे यांची पत्रकार परिषदसुद्धा. नेमकं टायमिंग चुकलं बघा. त्यातही या पत्रकार परिषदेत उद्धव ठाकरे यांनी हिंदीत बोलणंच पसंत केलं. जास्तीत जास्त राष्ट्रीय मीडियाच्या प्रतिनिधींच्या प्रश्नांना त्यांनी उत्तरं दिली.

त्यावर आणखी कडी म्हणजे उद्धव ठाकरे जाताच शिवसेनेच्या खासदारांनी उपस्थित मराठी टीव्ही मीडियाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चारपाच ढोलवाले ढोल वाजवत येत आहेत, त्यांच्याबरोबर 20-25 शिवसैनिक घोषणा देत येत आहेत आणि त्यांच्या गराड्यात काही शिवसेनेचे खासदार दिसत आहेत. हे चित्र आहे अयोध्येतल्या रामजन्मभूमी स्थळाचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या ज्या देशात प्रौढ लोकांना मास्कसंबंधी नियम आहेत, तेच 12 वर्षांपेक्षा अधिक वय असलेल्या मुलांनाही लागू असावेत.

लहान मुलांमध्ये कोरोनाचा किती प्रसार होतो, हे अद्याप निश्चित सांगता आलं नसलं, तरी वयस्कर व्यक्तींइतकंच हे प्रमाण असल्याचे काही पुरावे हाती आले आहेत.

WHO ने म्हटलंय की, 5 वर्षांखालील मुलांनी मात्र मास्क वापरू नये. तर 6 ते 11 वर्षे वयोगटातील मुलांनी मास्क वापरावा, मात्र त्यांना मास्क घालण्यासाठी आणि काढण्यासाठी नातेवाईकांनी मदत करावी.

तसंच, WHO च्या मते 60 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या लोकांनी कपड्याचा मास्क वापरावा, तर 60 वर्षांपेक्षा अधिक वय असलेल्या किंवा इतर आजार असलेल्यांनी मेडिकल मास्क वापरावा.

दरम्यान, लहान मुलांना कोव्हिड-19 चा धोका किती? याचा काही महिन्यांपूर्वीच बीबीसीनं आढावा घेतला होता, तो खालीलप्रमाणे :

मुंबईल्या एका नवजात बाळाला काही दिवसांपूर्वी कोरोनाची लागण झाल्याची बाब समोर आली होती. चेंबूर इथल्या खासगी हॉस्पिटलमध्ये प्रसूत झालेली महिला आणि तिच्या तीन दिवसांच्या बाळाला कोरोनाची लागण झाल्याचं लक्षात आलं होतं. त्यानंतर हे हॉस्पिटल सील करण्यात आलं.

पण कस्तुरबा हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या टेस्ट नंतर या बाळाला लागण झाली नसल्याचं समोर आलं. मीडियामध्ये या प्रकारच्या बातम्याही आल्या.

लहान मुलांना कोव्हिड-19 ची लागण होते?

मग प्रश्न असा आहे की नवजात बालकांना, बाळांना किंवा लहान मुलांना कोरोना व्हायरसची लागण होऊ शकते का?

फेब्रुवारी महिन्यात चीनमध्ये एका नवजात अर्भकाला जन्मानंतर अवघ्या 30 तासातच कोरोना व्हायरसची लागण झाली होती. तिथल्या मीडियाने दिलेल्या बातम्यांनुसार हे बाळ 2 फेब्रुवारीला वुहानमध्ये जन्मलं होतं आणि कोरोनाची लागण झाल्यानंतर जगातलं सगळ्यात कमी वयाचं कोरोनाचं रूग्ण ठरलं.

बाळाच्या आईला प्रसुतीआधीच कोविड-19 चा संसर्ग झाला होता. बाळाला या रोगाचा संसर्ग कसा झाला, आईच्या पोटात असतानाच की जन्मल्यानंतर हे मात्र स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

जर्नल फॉर अमेरिकन मेडिकल असोसिएशननुसार नव्या कोरोना व्हायरसची लागण होणाऱ्या पेशंट्सचं सरासरी वय 49 ते 56 यामध्ये आहे. लहान मुलांना याची लागण होण्याच्या केसेस फारच कमी आहे.

2016 साली झालेल्या सार्स आणि मर्स या जुन्या कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकात असंच काहीसं घडलं होतं. त्यावेळी वर्ल्ड जर्नल ऑफ क्लिनिकल पेडियाट्रीक्स यामध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) कोरोना विषाणूच्या साथीदरम्यान लहान मुलांच्या मास्कबाबत नवे नियम प्रसिद्ध केले आहेत. 12 वर्षांपेक्षा अधिक वयाच्या मुलांसाठी हे नवे नियम आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या ठिकाणी संध्याला जाळलं त्या ठिकाणी एका झाडावर तिचा फोटो लावण्यात आला आहे.

तिच्या मृत्यूमुळं तिचे कुटुंबीय हादरलेत. जेव्हा बीबीसीच्या प्रतिनिधी दीप्ती बत्तिनी यांनी त्यांची भेट घेतली तेव्हा त्यांनी आपलं मन मोकळं केलं.

संध्याची बहीण सरितानं बीबीसीला सांगितलं, "अक्का, मला माहितीये मी मरणार आहे. माझं पोट जळतंय...पण त्याला मोकाट सोडू नका...त्याला नक्की शिक्षा व्हायला पाहिजे, असं संध्या मला म्हणाली होती."

संध्याच्या मृत्यूमुळे तिच्या कुटुंबीयांना धक्का बसला आहे.

लग्नाला नकार दिला म्हणून तिच्यावर पेट्रोल टाकून तिला जाळण्यात आलं. तिला रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं. पण तिची मृत्यूशी झुंज अपयशी ठरली.

लकी ट्रेडर्स या अॅल्युमिनियम मटेरियल सप्लायच्या दुकानात संध्या काम करत होती. त्याच ठिकाणी तिच्यासोबत काही काळ काम करणाऱ्या कार्तिक वांगा या तरुणावर तिची हत्या केल्याचा आरोप आहे.

सिकंदराबादमधल्या लालपेटमध्ये संध्याचं घर आहे. तिथं ती दोन खोल्यांच्या घरात आई आणि आपल्या भावंडांसोबत राहत होती.

संध्याच्या घरी गेल्यावर तिची आई आम्हाला पाहून म्हणाली, "माझ्या राणीला भेटायला आलात ना? ती गेली... त्यानं तिला मारलं..." असं म्हणून त्या बाजूच्या खुर्चीवर कोसळल्या.

त्यांच्या घरात एक पोमेरियन जातीचं कुत्रं आहे. तो बावरल्यासारखं करत होता. तो काहीतरी शोधत आहे असं वाटत होतं. संध्याच्या आईनं संध्याचा फोटो त्याच्यासमोर धरला. आणि तो त्या फोटोकडे पाहून भुंकू लागला.

संध्याचा टॉमीवर फार जीव होता.

संध्याचा भाऊ एन. किरण यांनी त्या कुत्र्याला जवळ घेतलं आणि त्याला कुरवाळू लागला. "कालपासून टॉमी असं वागत आहे. संध्याचा टॉमीवर फार जीव होता. ती त्याला खाऊ-पिऊ घालायची, अंघोळ घालायची. कदाचित तिची आठवण त्याला येत असावी," असं किरणनं सांगितलं.

संध्याची आई सावित्री यांनी सरिताला सांगितलं, "संध्याचा फोटो घेऊन ये." त्या फोटोकडे एकटक पाहून त्या बोलू लागल्या, "पाहिलंत ती किती सुंदर दिसत होती. त्यानं तिच्यावर पेट्रोल टाकलं... तिला जाळलं... माझ्या बाळाला किती त्रास सहन करावा लागला असेल... तो सुटता कामा नये."

संध्या व्यतिरिक्त सावित्री यांना दोन मुली आणि तीन मुलं आहेत. संध्या सर्वांत लहान होती. चार वर्षांपूर्वी संध्याच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. त्यानंतर तिनं तिच्या परीनं कुटुंबाची जबाबदारी उचलली होती.

'तिला खूप त्रास सहन करावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लग्नाला नकार दिल्यामुळे हैदराबादच्या संध्याराणी या 28 वर्षीय तरुणीला जिवंत जाळण्यात आलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या दिवशी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी इराणसोबत केलेल्या अणुकरारातून बाहेर पडण्याच्या निर्णयावर स्वाक्षरी केली तेव्हापासून आपल्याविरोधातल्या निर्बंधांना रोखण्याचे उपाय आहेत आणि अण्विक कार्यक्रम अमेरिकेशिवायही सुरू राहील, असं इराणचे नेते आणि अधिकारी सांगत आहेत.

मात्र इराणी अधिकाऱ्यांच्या या आर्जवाने काम भागणार नाही, हे स्पष्ट आहे. इराणवर लावण्यात आलेल्या आर्थिक निर्बंधांचा परिणाम कुणी कमी करु शकत असेल, तर तो फक्त युरोपीय महासंघ आहे.

मात्र अमेरिकेच्या विरोधात जाऊन युरोपीय महासंघ इराणसोबतचा अणुकरार वाचवण्याचा प्रयत्न का करेल, हा प्रश्नदेखील आहेच.

इराणचा अणुकरार

इराणविरोधात अमेरिकेचे निर्बंध सुरू राहिले तर युरोपीय राष्ट्र इराणसोबत कसे राजकीय संबंध ठेवतील आणि इराणच्या राज्यकर्त्यांप्रती त्यांची वागणूक कशी असेल?

अणुकराराबाबत इराण आणि '5+1 गट' (संयुक्त राष्ट्र संघाचे पाच कायमस्वरुपी सदस्य आणि जर्मनी) किंवा युरोपच्या दृष्टीकोनातून '3+3 गट' (ब्रिटन, फ्रान्स आणि जर्मनीसारखे तीन युरोपीय देश आणि अमेरिका, रशिया आणि चीनसारखे तीन बिगर युरोपीय देश) यांच्यात गेल्या काही वर्षांत थोड्या-थोड्या कालावधीने आणि त्यानंतर काही महिन्यांसाठी सातत्याने चालणारी सखोल चर्चा हा मुद्दा युरोपसाठी किती महत्त्वाचा आहे, हे दाखवणारी आहे.

आता 'जे गेलं ते गेलं, जे समोर आहे, तेच पुढे नेऊया,' अशी जर्मनी, फ्रान्स आणि ब्रिटन यांची भूमिका आहे.

आज युरोपसमोर जी संकटं उभी ठाकली आहेत आणि ज्या संकटांची चाहुल लागतेय, त्यातून बाहेर पडण्याचा मार्ग कदाचित केवळ इराण हाच आहे. याची जर कारण शोधायची असली तर इतिहासात पाहावं लागतं.

आजपासून सत्तर वर्षांहूनही आधीची गोष्ट आहे.

दुसऱ्या महायुद्धाने युरोप पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला होता. त्यानंतर पुन्हा उभारी घेण्यासाठी युरोपीय देशांच्या नेत्यांनी कोळसा आणि लोखंडाशी संबंधित एक संघटना स्थापन केली.

युद्धामुळे अस्ताव्यस्त झालेल्या युरोपच्या अर्थव्यवस्थेत नवीन प्राण फुंकण्याचं काम या रोम कराराने केलं.

एकप्रकारे इतिहासात पहिल्यांदाच युरोपच्या सामाईक बाजाराची पायाभरणी झाली. युरोपच्या आर्थिक प्रगतीनेच तिथे शांतता आणि स्थिरता प्रस्थापित केली.

काही वर्षांनंतर जगावर शीतयुद्धाचे ढग दाटायला  लागले आणि दोन महाशक्तींमध्ये जगाचं ध्रुवीकरण झालं. त्यावेळी पुन्हा एकदा युरोपने आपल्या अनुभवातून धडा घेतला की युरोपमधले...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिका जगातली सर्वांत मोठी आर्थिक ताकद तर आहेच शिवाय अमेरिकेचं चलन असलेल्या डॉलरमध्येच जगातला 80% व्यापार आणि देवाण-घेवाण होत असते. अमेरिका जगातली एकमेव राजकीय महाशक्तीदेखील आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या पहिल्या आठ लोकांवर या लशीची चाचणी घेण्यात आली होती, त्यांच्यामध्ये अँटीबॉडीज आढळल्याचं कंपनीने म्हटलंय.

ज्या लोकांना कोरोना विषाणूची लागण झालेली आहे, त्यांच्या शरीरातल्या रोगप्रतिकारक शक्तीप्रमाणेच या लोकांच्या रोगप्रतिकारक यंत्रणेने प्रतिसाद दिल्याचं कंपनीने म्हटलंय.

या लशीमुळे कोरोना विषाणूच्या संसर्गापासून संरक्षण प्रत्यक्षात मिळू शकतं का, हे तपासण्यासाठीच्या मोठ्या प्रमाणातल्या चाचण्या जुलैमध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.

सध्या जगभरातले 80 गट कोरोना व्हायरसवरची लस शोधण्यासाठी झपाटून काम करत आहेत.

प्रातिनिधिक फोटो

मॉडर्ना कंपनीने त्यांच्या mRNA - 1273 या प्रायोगिक लशीची चाचणी सर्वांत पहिल्यांदा केली होती.

कोरोना व्हायरसच्या जेनेटिक कोडचा लहानसा भाग या लशीद्वारे रुग्णाच्या शरीरात टोचला जातो.

यामुळे कोव्हिड 19 ची लक्षणं निर्माण होत नाही किंवा रुग्णाला विषाणू संसर्गही होत नाही. पण त्या व्यक्तीच्या शरीरातली रोगप्रतिकारक शक्ती याला प्रतिसाद मात्र देते.

अमेरिकन सरकारच्या नॅशनल इन्स्टिट्युट ऑफ अॅलर्जी अँड इन्फेक्शस डिसीजेसने लशीसाठीच्या या चाचण्या घेतल्या. ही प्रायोगिक लस ज्या लोकांना टोचण्यात आली, त्यांच्या शरीरात कोरोना व्हायरसला निष्प्रभ करू शकणाऱ्या अँटीबॉडीज निर्माण झाल्याचं आढळून आलंय.

मात्र, आतापर्यंत फक्त 8 लोकांवर याची चाचणी करण्यात आलेली आहे. या ट्रायलमध्ये एकूण 45 जणांवर चाचणी करण्यात येणार आहे. या प्रयोगामध्ये सहभागी होणाऱ्या लोकांना कमी, मध्यम वा जास्त प्रमाणात ही लस देण्यात येतेय.

सगळ्यांत जास्त प्रमाणात लस देण्यात आलेल्या व्यक्तींमध्ये या सगळ्यात जास्त दुष्परिणाम वा साईड इफेक्ट्स आढळलेले आहेत.

पण कोव्हिड 19 मधून बऱ्या झालेल्या रुग्णांच्या शरीरातील अँटीबॉडिजचं प्रमाण आणि लसीचा लहान डोस घेणाऱ्यांच्या शरीरातील अँटीबॉडिजचं प्रमाण सारखंच असल्याचं मॉडर्नाने म्हटलंय. तर मध्यम प्रमाणात लस घेणाऱ्यांमधलं अँटीबॉडिजचं प्रमाण हे बऱ्या झालेल्या रुग्णांच्या तुलनेत 'लक्षणीयरीत्या जास्त' असल्याचं कंपनीने म्हटलंय.

लसीची ही चाचणी सध्या पहिल्या टप्प्यात आहे. या टप्प्यामध्ये ही लस परिणामकारक आहे का पाहण्यापेक्षा लस सुरक्षित आहे का, याचा तपास घेतला जातोय.

या लसीच्या मदतीने लोकांना विषाणूपासून संरक्षण मिळतंय का हे पाहण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात चाचण्या घ्याव्या लागतील.

उंदरांवरही याचा प्रयोग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसशी लढण्यासाठी लोकांच्या शरीरातली रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारी एक लस सापडल्याचा दावा एका अमेरिकन कंपनीने केलाय. मॉडर्ना असं या कंपनीचं नाव आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या भागात हिमस्खलन झालं, तो दुर्गम असल्यामुळे नेमकी ही घटना कशी घडली, याबाबदत अद्याप काही स्पष्ट माहिती समोर आलेली नाही.

अभ्यासक आणि संशोधक या घटनेबाबत काय सांगतात ते जाणून घेण्याचा प्रयत्न बीबीसीनं केला.

हिमालयाच्या या भागातच जवळपास 1 हजार हिमनद्या आहेत, असं ग्लेशियर तज्ज्ञ सांगतात.

त्यांच्यामते तापमानवाढीमुळे मोठे हिमखंड वितळून त्यांच्यात साठलेलं पाणी वेगानं बाहेर आल्यामुळे हिमस्खलन झालं असावं आणि वेगानं वाहणाऱ्या बर्फासोबत चिखल आणि दगडही खाली आले असावेत.

 डेहराडून येथील वाडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ हिमालयन जिओलॉजीमधून नुकतेच निवृत्त झालेले ग्लेशॉलॉजिस्ट डीपी डोभाल सांगतात, "आम्ही त्याला मृत बर्फ म्हणतो, म्हणजे आटत चाललेल्या हिमनदीच्या प्रवाहापासून वेगळे झालेले हिमखंड. अशा मोठ् हिमखंडांवर सहसा दगडांचा ढिगारा जमा झालेला असतो. इथेही असंच झाल्याची शक्यता सर्वात जास्त आहे, कारण हिमस्खलनासोबत मोठ्या प्रमाणात गाळ खाली वाहात आला आहे."

काही तज्ज्ञांच्या मते, हिमस्खलनाच्या वाटेत एखादा हिमतलावही आला असण्याची शक्यता आहे. एखाद्या हिमनदीतलं बर्फ जिथे संपतं तिथे पाणी वितळल्यानं तयार होणारा तलाव म्हणजे हिमतलाव. वरच्या हिमनदीतलं बर्फ तुटून खाली आलं, तर त्यासोबत पाण्याचा प्रवाहही मोठ्या वेगानं खालच्या दिशेनं वाहात जाऊ शकतो.

पण अशा प्रकारचा कुठलाही हिमतलाव या परिसरात तयार झाल्याची माहिती नव्हती, असं काही तज्ज्ञ सांगतात.

"पण सध्याच्या दिवसांत असे ग्लेशियल लेक किती लवकर तयार होऊ शकतात ते सांगता येणार नाही," असंही डीपी डोभाल यांनी म्हटलं.

ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे हिंदू कुश- हिमालय प्रदेशात हिमनद्या झपाट्यानं वितळत असून त्यामुळे हिमतलावांचा आकार वाढतो आहे आणि नवे हिमतलाव तयार होत आहेत.

आणखी एक शक्यता आहे. एखाद्या हिमस्खलनामुळे किंवा भूस्खलनामुळे नदीत कधीकधी अडथळा निर्माण होतो आणि त्यामुळे तात्पुरते जलाशय तयार होतात.

अशा तलावांतील पाण्याची पातळी धोक्याची मर्यादा ओलांडते, किंवा दबाव वाढतो तेव्हा ते फुटतात आणि त्यांच्या मार्गात येणार्या मानवी वस्त्या, पूल, जलविद्यूत प्रकल्प, अशा बांधकामांची प्रचंड हानी होते.

हिमालय प्रदेशात, भूस्खलनामुळे नद्यांना अडथळा निर्माण होतो आणि त्यामुळे तात्पुरते जलाशय निर्माण होतात. हे जलाशय फुटली की मानवी वस्त्या, पूल आणि जलविद्युत प्रकल्पांची हानी होते.

याआधीही या परिसरात अशा अनेक घटना घडल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यात हिमस्खलन झाल्यानंतर जलप्रलय कशामुळे आला? या दुर्घटनेमागील कारणे शोधण्यासाठी तज्ज्ञांची समिती स्थापन करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या भारत देशात कोरोनामुळे लाखो जणांचा जीव जाईल, अशी शक्यता वर्तवण्यात आली होती, त्या देशातून कोरोना व्हायरस माघार घेत आहे का?

देशभरात कोरोनाचा प्रसार कमी का होत चालला आहे, याविषयी मी ऑक्टोबर महिन्यात सविस्तर लिहिलं होतं. सप्टेंबर महिन्यात मात्र कोरोनाच्या रुग्णांनी उच्चांक गाठला होता. लाखो रुग्ण या महिन्यात आढळले होते. त्यानंतर मात्र नियमितपणे करण्यात आलेल्या टेस्टिंगमुळे दररोजचे रुग्ण आणि मृत्यूंचं प्रमाण घटलं होतं.

तेव्हापासून परिस्थितीत आता बरीच सुधारणा झाली आहे.

गेल्या आठवड्यापासून देशात दररोज सरासरी 10 हजार कोरोनाचे रुग्ण आढळत आहेत. कोरोनामुळे सात दिवसांत दररोज होणाऱ्या मृत्यूंची सरासरी 100पेक्षा कमी झाली आहे. देशातील अर्ध्याहून अधिक राज्यांमध्ये कोरोनामुळे कुणाचा मृत्यू होत नसल्याचं चित्र आहे. मंगळवारी (9 फेब्रुवारी) दिल्लीत कोरोनामुळे कुणाचाही मृत्यू झाला नाही. गेल्या 10 महिन्यांत दिल्लीनं पहिल्यांदा असा अनुभव घेतला.

आतापर्यंत भारतात 1 कोटींहून अधिक जणांना कोरोनाची लागण झाली आहे. कोरोना रुग्णांच्या बाबतीत भारताचा अमेरिकेनंतर जगात दुसरा क्रमांक लागतो. तर दीड लाखांहून अधिक मृत्यू झाले आहेत. 10 लाखांमागे 112 जणांचा देशात मृत्यू झाला आहे. युरोप आणि अमेरिकापेक्षा ही संख्या खूपच कमी आहे. रुग्णांची संख्या टेस्टिंगचं प्रमाण कमी झाल्यामुळे खालावली नसल्याचंही आता स्पष्ट झालं आहे.

बहुतेक साथीचे रोग साधारणपणे घंटीच्या आकारात (bell-shaped curve) वाढतात आणि तसेच खालावतात. भारतही त्याला अपवाद राहिलेला नाही. देशात अतिशय दाटवस्तीत राहणाऱ्या 65 वर्षांहून अधिक वय असलेल्यांचे मृत्यू मोठ्या प्रमाणावर झाले आहेत.

भारतातील कोरोनाचं संक्रमण कमी होतंय तर त्यात विलक्षण असं काही नाहीये. यामागे कोणताही चमत्कार नाहीये, असं विषाणूशास्त्रज्ञ डॉ. शाहीद जामील सांगतात.

कोरोना रुग्णांची संख्या कमी होण्यामागे अनेक संभाव्य कारणं असल्याचं तज्ञांचं मत आहे.

मिशिगन विद्यापीठातील जीवशास्त्र आणि महामारीशास्त्रातील प्राध्यापक भ्रमर मुखर्जी म्हणतात, "साथीच्या रोगाविषयीचं स्पष्टीकरण अद्याप आपल्याकडे नाहीये. पण आपल्याला हे माहिती आहे की भारत अजून हर्ड इम्यूनिटीपासून दूर आहे."

हर्ड इम्युनिटी म्हणजे समूहाची रोग प्रतिकारकशक्ती. म्हणजे जेव्हा समाजातल्या भरपूर लोकांच्या शरीरात एखाद्या रोगाची प्रतिकार करण्याची शक्ती निर्माण होते, तेव्हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनेकांना वाटतंय त्याप्रमाणे भारतातील कोरोना रुग्णांची संख्या खालावणं ही  नाट्यमय  किंवा  अनाकलनीय  बाब आहे का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या मागणीनं महाराष्ट्रात ऐतिहासिक आंदोलनं झाली, प्रदीर्घ न्यायालयीन लढाई झाली आणि राजकीय गणितं बदलली, ती मागणी सर्वोच्च न्यायालयाच्या दारात पूर्ण होऊ शकली नाही.

अर्थात, काही न्यायालयीन मार्ग अद्यापही अवलंबिता येऊ शकतात, पण तरीही आज आरक्षण रद्द करतांना न्यायालयानं काय म्हटलं हे पाहणं आवश्यक ठरेल.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या पाच न्यायमूर्तींच्या घटनात्मक खंडपीठानं आजचा निकाल दिला. मराठा समाजाला शिक्षण आणि नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण देण्याच्या महाराष्ट्र विधिमंडळाच्या निर्णयाच्या संवैधानिक वैधतेबद्दल निर्णय घेणं हे त्यांच्यासमोरचं मुख्य उद्दिष्ट होतं.

न्यायमूर्ती अशोक भूषण, न्यायमूर्ती एल नागेश्वर राव, न्यायमूर्ती एस अब्दुल नाझीर, न्यायमूर्ती हेमंत गुप्ता आणि न्यायमूर्ती रविंद्र भट यांच्या खंडपीठानं हा निर्णय दिला.

इंदिरा साहनी निवाड्याचा पुनर्विचार करण्याची गरज नाही

न्यायाधीश भूषण यांनी हा निकाल वाचून दाखवला. सर्वप्रथम न्यायालयानं हे स्पष्ट केलं की त्यांना इंदिरा साहनी खटल्यातील निर्णयाचा पुनर्विचार करण्याची गरज वाटत नाही.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या या निकालानुसार कोणत्याही प्रकारच्या आरक्षणावर 50 टक्क्यांची मर्यादा ही घालण्यात आली होती.

मराठा आरक्षण याचिकेवर सुनावणी होतांना या निकालाचा उल्लेख वारंवार झाला आणि त्या निकालावर पुनर्विचार झाला असता तर महाराष्ट्रासह सर्व राज्यांतल्या आरक्षणाच्या मर्यादेत बदल झाला असता.

पण सर्वोच्च न्यायालयानं त्यांच्या निकालात सुरुवातीलाच हे स्पष्ट केलं की साहनी खटल्याच्या निवाड्यापेक्षा वेगळा विचार करण्याची, म्हणजेच मर्यादा बदलण्याची, आवश्यकता नाही.

मराठा समाज सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागास नाही

भूषण यांनी पुढे असंही म्हटलं की आर्टिकल 324-अ च्या संदर्भात, जी अगोदर घटनादुरुस्ती झाली आहे ती कोणत्याही घटनेतल्या तरतुदीचं उल्लंघन करत नाही. त्यामुळे मराठा आरक्षणाची मागणी करणारी याचिका आम्ही निकाली काढत आहोत.

या निकालात सर्वोच्च न्यायालयानं म्हटलं की मराठा समाजाला 50 टक्के आरक्षणाची मर्यादा उल्लंघून नवं आरक्षण देण्यासाठी कोणताही वैध आधार आम्हाला दिसत नाही.

सर्वोच्च न्यायालयानं त्यांच्या निकालात असंही म्हटलं की मराठा समाजाला सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागास असा दर्जा देता येणार नाही. असं करुन त्यांचा समावेश मागास समाजांमध्येही करता येणार नाही.

महाराष्ट्र मागासवर्ग आयोगानं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र ज्या निवाड्याकडे लक्ष लावून बसला होता तो निवाडा आज सर्वोच्च न्यायालयानं केला. मराठा समाजाचं आरक्षण कोर्टानं रद्द ठरवलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या मिनिआपोलीस शहरात कृष्णवर्णीय जॉर्ज फ्लॉईड यांच्या मृत्यूपासून ही आंदोलनं सुरू झाली होती, त्या शहराने आता अख्खं पोलीस प्रशासनच बरखास्त करण्याचा निर्णय घेतला आहे. मिनिआपोलीस नगर पालिकेत मांडण्यात आलेल्या या ठरावाला 13 सदस्यांपैकी 9 जणांनी संमती दिली आणि सार्वजनिक सुरक्षिततेची एक पर्यायी व्यवस्था तयार करण्याच्या बाजूने मतदान केलं आहे.

शहराचे महापौर जेकब फ्रे यांनी या ठरावाला विरोध केला होता, पण जनतेकडून त्यांचा जाहीर निषेध करण्यात आल्यानंतर त्यांनी माघार घेतली. वर्णद्वेषविरोधी आंदोलकांच्या मते हा एक मोठा कौल आहे.

25 मे रोजी फ्लॉईड यांना ताब्यात घेत असताना पोलीस अधिकारी डेरेक शॉविन यांनी त्यांच्या मानेवर गुडघा ठेवून दाबलं होतं. त्यातच श्वास कोंडून फ्लॉईड यांचा मृत्यू झाल्यानंतर संपूर्ण अमेरिकेमध्ये कृष्णवर्णीय अमेरिकन लोकांविषयीचा वर्णभेद आणि पोलिसांकडून त्यांच्या होणाऱ्या हत्यांबद्दल निदर्शनं सुरू आहेत.

'मला श्वास घेता येत नाहीय' हे फ्लॉईड यांचे शेवटचे शब्द अमेरिकेत गाजतायत

गेल्या दोन आठवड्यांमध्ये काही ठिकाणी निदर्शनांना हिंसक वळण लागलं असून, अमेरिकेतल्या 40 पेक्षा जास्त शहरांमध्ये कर्फ्यू लावण्यात आला होता.

मिनिआपोलीस नगर पालिकेने काय निर्णय घेतलाय?

या निर्णयाच्या बाजूने मत देणाऱ्या नऊ पालिका सदस्यांनी एक निवेदन जनतेपुढे वाचून दाखवलं. त्यात ते म्हणाले, "मिनिआपोलीस आणि देशभरातल्या अनेक शहरांमध्ये आता हे स्पष्ट झालंय की सध्याच्या कायदा-सुव्यवस्था प्रशासनाला आपले काही समुदाय सुरक्षित ठेवण्यात अपयश आलंय, म्हणून आज आम्ही इथे आहोत. थोडा थोडा सुधार करण्यास आपण निश्चितच अपयशी ठरलोय," असं पालिका अध्यक्ष लिसा बेंडर म्हणाल्या.

पण याला पर्यायी व्यवस्था काय असेल, याविषयी आपण पुढे चर्चा करू, असं त्या म्हणाल्या. आतापर्यंतचा पोलीस निधी आपण यापुढे लोकसहभागातून काम करण्यासाठी वापरू, असंही त्या म्हणाल्या.

पण या निर्णयाला महापौरांनी विरोध केल्यामुळे ही प्रक्रिया अगदीच सुरळीत आणि झटपट पार पडेलच, याची शाश्वती नाही. ज्या राज्यात हे मिनिआपोलीस शहर येतं, त्या मिनेसोटातल्या 'ब्लॅक विझन' या हक्क संघटनेचे संचालक कँडेस माँटगोमेरी म्हणाले, "या निर्णयापर्यंत पोहोचायला इतके जीव जायला नको होते. सरकारची फूस असलेल्या अशा सैराट पोलीस प्रशासनाशिवाय, कुठल्याही शस्त्रास्त्रांशिवाय आम्ही जास्त सुरक्षित आहोत."

तर अमेरिकेत इतर काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या दोन आठवड्यांत अमेरिकेत सुरू असलेल्या वर्णद्वेषाच्या आंदोलनाला मोठं यश आल्याचं सांगितलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या लोकांची प्रतिकारक्षमता चांगली असते, त्यांच्यावर कोव्हिड-19चा प्रघात जास्त मोठा होत नाही, इतकंच काय ते आतापर्यंत लक्षात आलं आहे. याचंच भांडवल आता आपली बाजारपेठसुद्धा करू पाहात आहे.

प्रतिकारक्षमता वाढवण्याचे उपाय वेगवेगळ्या माध्यमांमधून आणि सोशल मीडियावरून सुचवले जात आहेत.

अर्थात हे काही पहिल्यांदाच घडत नाहीये. जेव्हा अशा साथी किंवा आरोग्य संकटं येतात, तेव्हा अशा गोष्टीही दिसून येतात. 1918 साली जेव्हा स्पॅनिश फ्लू आला होता तेव्हासुद्धा अशाचप्रकारच्या घटना, चर्चा होत होत्या. आणि आता 2020मध्येही तेच दिसून येत आहे.

पण हो, या शंभर वर्षांमध्ये वैद्यकशास्त्रात माणसानं मोठी प्रगती मात्र केलीय हे नक्की.

सध्या सोशल मीडियावर एक अफवा पसरवली जात आहे, की अनेकदा हस्तमैथुन केल्याने रक्ताच्या पेशींमध्ये वाढ होते. व्हिटॅमिन-C असलेली फळं भरपूर खा, प्रोबायोटिक्स घ्या, असेही सल्ले तर तुम्हीही ऐकले असतीच. तर काही लोकांनी ग्रीन-टी आणि लाल मिरची खाल्ल्यास कोव्हिड-19पासून रक्षण होतं, असं सांगायला सुरुवात केली आहे.

सुपरफूड हे बाजारपेठेनं तयार केलेलं आभासी मिथक आहे, असं संशोधक सांगतात. या पदार्थांनी प्रतिकारक्षमता वाढते असा कोणताही पुरावा संशोधनातून मिळालेला नाही.

आपल्या प्रतिकारक्षमतेमध्ये त्वचा, श्वसन मार्ग आणि म्युकस मेंब्रेन या तिघांची महत्त्वाची भूमिका असते, असं येल विद्यापीठामधील इम्युनोलॉजिस्ट अकीको इवासाकी सांगतात. "कोणत्याही प्रकारचा संसर्ग रोखण्यासाठी या तीन घटकांची मदत आपल्या शरीराला होत असते. जर एखादा विषाणू या तीन अडथळ्यांना किंवा संरक्षकांना भेदून आत घुसला तर आतल्या कोशिकांमधली सतर्कता वाढते. त्यातली हालचाल वाढते आणि त्या विषाणूशी लढाई सुरू करतात."

आता ही लढाई इथंच थांबली नाही तर अडॉप्टिव्ह इम्यून सिस्टिमची फौज लढाईत उतरवली जाते. अडॉप्टिव्ह इम्यून सिस्टिम काही विशिष्ट प्रकारच्या विषाणूंविरोधातच लढू शकते.

यामध्ये कोशिकांबरोबर प्रथीन पेशी, आणि प्रतिजैविकं सहभागी झालेली असतात. एखाद्या रोगाविरोधात प्रतिकार क्षमता तयार होण्यासाठी काही दिवसांपासून एका आठवड्यापर्यंत वेळ लागू शकतो.

थोडासा खोकला, सर्दी, ताप, डोकेदुखी याची लक्षणं काही कोणत्या विषाणूमुळे दिसत नाहीत. खरंतर हे सर्व प्रकार आपल्या प्रतिकारक्षमतेचे एक भाग आहेत. ती आपल्याला जन्मतःच मिळालेली असते.

कफातून बॅक्टेरिया बाहेर काढण्यासाठी मदत होते. विषाणू वाढू नये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसमुळे होणारा कोव्हिड-19 कोणत्या औषधाने बरा होईल, याचा शोध जगभरातले संशोधक घेत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या वयात माणसं निवृत्तीचा विचार करतात त्या वयात या तिघी भारत आणि भारताबाहेरही फिरायला निघाल्या आहेत.

तरुणपणी जशी मजा करतात तशी मजा आम्ही या वयात करतो असं या तिघींचं म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नीरु गांधी, मोनिका चाचना आणि प्रतिभा सभरवाल या तिघी मैत्रिणी भारतातल्या विविध ठिकाणांना भेट देतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्या विकास महामंडळांवरून हे भांडण झालं, ते नेमके काय आहेत? ही विकास मंडळं कुणासाठी आहेत आणि ती काय काम करतात? त्यांचा राज्यपालांशी आणि लांबलेल्या 12आमदारांच्या नियुक्त्यांशी काय संबंध? या प्रश्नांचा आढावा आपण घेणार आहोत.

राज्यात काही भाग श्रीमंत तर काही गरीब आहेत. गरीब म्हणजे दरडोई उत्पन्न तर कमी आहेच, पण तिथे विकास कामांवर निधी कमी खर्च होतो आणि संधी-नोकऱ्याही कमी मिळतात.

राज्याच्या या मागास भागांचा विकास करण्यासाठी वैधानिक विकास महामंडळांची स्थापना 1994 साली केली गेली. यासाठीची तरतूद राज्यघटनेच्या कलम 371 (2) मध्ये आहे.

त्याप्रमाणे राष्ट्रपतींच्या आदेशावरून आणि राज्यपालांच्या पत्राने 1994 साली 3 मंडळं अस्तित्वात आली. मराठवाड्यासाठी एक, विदर्भासाठी एक आणि ऊर्वरित महाराष्ट्रासाठी एक.

उपमुख्यमंत्री अजित पवार

या मंडळांमुळे काही महत्त्वाच्या गोष्टी घडल्या. महाराष्ट्राच्या स्थापनेनंतर जवळपास तीन दशकं उलटली तरी मराठवाडा आणि विदर्भ अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांत पिछाडीवर असल्याच्या तक्रारी सातत्याने येत असत.

अनुशेषाची तक्रार तर पाचवीला पूजलेली. अनुशेष म्हणजे बॅकलॉग. म्हणजे ज्या गोष्टी मिळायला पाहिजे होत्या, पण मिळाल्या नाहीत.

या मंडळांमध्ये स्थानिक लोकप्रतिनिधी असतात. म्हणजे आमदारांपासून ते शहरी आणि ग्रामीण पातळीवरचे लोकप्रतिनधी. अध्यक्ष, उपाध्यक्ष राज्यपाल नेमतात.

सुरुवातीला अनेकांनी या मंडळांचं स्वागत केलं. घटनात्मक तरतूद, वैधानिक दर्जा यामुळे त्यांच्याकडे गांभीर्याने पाहिलं जात होतं. शिवाय या मंडळांना निधीची शाश्वती होती. एका मंडळाचा निधी कमी करून तो दुसऱ्या मंडळाकडे वळवता येणार नाही अशीही तजवीज असल्याने ती बाजूही सुरक्षित होती.

ही मंडळं स्थापन करण्यामागचा हेतू हा आहे की राज्यात निधी आणि संधी यांचं यथावकाश समप्रमाणात वाटप होईल. याच मंडळांवरून विधिमंडळांच्या पहिल्याच दिवशी खडाजंगी पहायला मिळाली.

विकास महामंडळांवरून आताच खडाजंगी का?

30 एप्रिल 2020 ला विदर्भ आणि मराठवाडा विकास महामंडळांची मुदत संपली. लॉकाडाऊनच्या काळात हे घडलेलं असल्याने त्यांच्यावर नवीन नेमणुका झालेल्या नाहीत, मुदतवाढ मिळालेली नाही.

ही मंडळं राज्यपालांच्या अखत्यारीत येतात पण त्यासाठीचं निधिवाटप तसंच नियुक्त्या याबाबतीत ते राज्य सरकारच्या सल्ल्याने निर्णय घेत असतात.

गेल्या एप्रिलपासून भाजप या मंडळांवरून सरकारवर दबाव आणायचा प्रयत्न करतंय....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राच्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी सरकार आणि विरोधक कमालीचे आक्रमक झाले. पश्चिम महाराष्ट्र विरुद्ध विदर्भ-मराठवाडा असं काहीसं या वादाचं रूप दिसलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्यांचं लग्न होतं त्या मीरवाइज इल्मी यांनी टीव्हीवर एक मुलाखत दिली. त्यांची पत्नी वाचली असली तरी त्यांचा भाऊ आणि नातेवाईकांसह एकूण 63 जण शनिवारी झालेल्या हल्ल्यामध्ये मारले गेले.

180 पेक्षा जास्त जणांना जखमी करणाऱ्या या हल्ल्यांची जबाबदारी इस्लामिक स्टेटने घेतली आहे.

हा हल्ला 'क्रूर' असल्याचं अध्यक्ष अश्रफ घनी यांनी म्हटलंय.

तालिबानने दहशतवाद्यांना रान मोकळं करून दिलं असल्याचं त्यांनी म्हटलंय. तर अमेरिकेसोबत शांतता चर्चा करत असणाऱ्या तालिबानने या हल्ल्याचा निषेध केलाय.

 मीरवाइज इल्मी यांनी टोलो न्यूजला मुलाखत दिली. ज्या हॉलमध्ये पाहुण्यांचं आनंदात स्वागत केलं तिथूनच काही तासांनी त्यांचे मृतदेह नेताना पाहिल्याचं ते सांगतात.

"माझं कुटुंब, माझी बायको धक्क्यात आहेत. त्यांच्या तोंडून शब्दही फुटत नाहीयेत. माझ्या बायकोला सारखी चक्कर येते," ते म्हणतात.

"माझ्या सगळ्या आशा संपल्या आहेत. मी माझा भाऊ गमावला, मित्र गमावले, नातेवाईक गमावले. माझं आयुष्य परत कधीच पूर्वीसारखं आनंदी होणार नाही."

"मी अंत्यसंस्कारांनाही जाऊ शकत नाही इतका थकवा आलाय मला...पण अफगाण लोकांच्या यातना इतक्यात संपणार नाहीत, हे सुरूच राहणार," ते म्हणतात.

या हल्यामध्ये वधूच्या कुटुंबातल्या 14 जणांचा मृत्यू झाल्याचं वधुपित्याने अफगाण मीडियाला सांगितलं.

काय घडलं?

"आपल्या एका योद्ध्याने स्वतःवर लावलेल्या स्फोटकांचा एका मोठ्या कार्यक्रमामध्ये स्फोट केला तर तिथे पार्क करण्यात आलेल्या स्फोटकं असणाऱ्या गाडीचा स्फोट इतरांनी आपत्कालिन यंत्रणा दाखल झाल्यानंतर घडवून आणला," असं इस्लामिक स्टेटने त्यांच्या पत्रकात म्हटलंय.

शिया मुस्लिम बहुल भागात हा हल्ला झाला आहे.

तालिबान आणि इस्लामिक स्टेटसह सुन्नी मुसलमान कट्टरवाद्यांनी अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानातल्या अल्पसंख्याक शियांवर अनेकदा हल्ले केले आहेत.

या लग्नात सहभागी होण्यासाठी आलेले मुनीर अहमद (23) सध्या हॉस्पिटलमध्ये आहेत. ठार झालेल्यांमध्ये त्यांच्या चुलत भावाचाही समावेश आहे.

"स्फोट झाला त्यावेळी लग्नासाठी आलेले पाहुणे नाचत आनंद साजरा करत होते," त्यांनी एएफपी वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

"स्फोटानंतर अफरातफर माजली. सगळे किंचाळत होते, आपल्या जवळच्यांसाठी रडत होते."

अफगाण लग्न बहुतेकदा मोठ्या हॉल्समध्ये होतात. इथे पुरुष आणि महिला-मुलं वेगवेगळे असतात.

काय प्रतिक्रिया उमटली?

'आढावा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानातल्या काबुलमध्ये लग्नात आत्मघातकी हल्ला झाल्यानंतर आपण सगळ्या आशा गमावल्याचं नवऱ्या मुलाचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्यांचे हात बरबटलेले आहेत त्यांच्याभोवती ईडीचा फास आवळला जाणारच, असं वक्तव्य उद्धव ठाकरे यांनी 'सामना'ला दिलेल्या मुलाखतीत केलं होतं.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

त्याबाबत सुप्रिया सुळे यांना विचारलं असता त्यांनी उद्धव ठाकरे यांना प्रत्युत्तर देताना म्हटलं, की सत्ताधाऱ्यांकडून ईडीच्या माध्यमातून विरोधकांना लक्ष्य केलंच जात आहे, मात्र मित्र पक्षांच्याही फाईल्स ओपन ठेऊन त्यांना भीती दाखवली जाते आहे.

मित्र पक्षांनी विरोधात जाऊ नये म्हणून या फाईल्स त्यांच्यावर टांगत्या ठेवल्या जात आहेत, असं सुळे यांनी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलंय.

राज्याच्या निवडणुकीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस राज्यातल्या मुद्द्यांऐवजी इतर मुद्द्यांवरच बोलत असल्याची टीका सुप्रिया सुळे यांनी केली आहे. "मुख्यमंत्री यशस्वी आहे म्हणतात. पण पाच वर्षांत एकही ठोसपणे सांगण्यासारखं काम त्यांच्याकडे नाही. दिल्लीत ज्या गोष्टी हिंदीमध्ये ऐकते त्याच गोष्टी महाराष्ट्रात मुख्यमंत्री मराठीत बोलतात. यात तुमचं योगदान काय? ही राज्याची निवडणूक आहे. मग येथे महाराष्ट्राचे प्रश्न का नाहीत?" असा सवाल सुप्रिया सुळे यांनी केला आहे.

पक्षांतरामुळे राष्ट्रवादीला फटका नाही

गेल्या काही महिन्यांमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून मोठ्या संख्येनं नेते भाजपमध्ये गेले आहेत. त्याबद्दल सुप्रिया सुळे यांनी म्हटलं, की या पक्षांतरांमुळे पक्षाला विशेष फटका बसला नाहीये.

जे नेते भाजपमध्ये गेले त्यांना उलट कमी महत्व मिळतंय, असं सुप्रिया सुळेंनी म्हटलं.  त्यासाठी त्यांनी गणेश नाईक यांचं उदाहरण दिलं.

"गणेश नाईक जेव्हा राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये होते तेव्हा ते तीस-तीस आमदारांना तिकीट वाटत होते. राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये असताना त्यांची आन-बान-शान होती. आज त्यांना भाजपमधून दोन तिकिटं मिळवणं सुद्धा शक्य झालं नाही."

ज्या इतर नेत्यांना मुलांमुळे पक्षांतर करावं लागलं त्यांना सुप्रिया सुळे यांनी टोला लगावला.

"गणेश नाईक यांना त्यांच्या मुलाचं तिकीट घ्यावं लागलं. अर्थात त्यांच्या मुलाचंही कौतुक आहे, की त्यानं वडिलांसाठी जागा सोडली. नाही तर सध्या महाराष्ट्रात मुलांच्या मागे वडिलांना फरफटत जावं लागत आहे."

भाजपला पाठिंबा देण्याचा 'तो' निर्णय योग्यच

भारतीय जनता पक्षाचं राज्यातील सरकार 2014 मध्ये वाचवण्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसनं जी भूमिका घेतली ती योग्यच असल्याचं सुप्रिया सुळे यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बीबीसी मराठीला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्या सुप्रिया सुळे पक्षांतर करून जाणारे नेते, ईडी, प्रचारातले मुद्दे, घराणेशाही, अजित पवारांचा राजीनामा या विषयांवर बोलल्या. पवार घराण्यात कोणताही संघर्ष नसून शरद पवार यांचा उत्तराधिकारी काळच ठरवेल असं सुप्रिया सुळेंनी या मुलाखतीत म्हटलं.  त्या मुलाखतीचा सारांश-


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्यांना उमेदवारी मिळाली त्यांचा जल्लोष सुरू असतानाच, ज्यांना उमेदवारी मिळाली नाही किंवा तिकीट कापलं गेलं, त्यांची नाराजीही उघड होऊ लागलीये.

राज्यात ठिकठिकाणी नाराजीनाट्य दिसून येतंय. मुख्यमंत्र्यांचे पीए अभिमन्यू पवार यांच्या विरोधात अरविंद पाटील निलंगेकर, नाशिकमध्ये वसंत गिते, करमाळ्यात नारायण पाटील तसंच तिकीट नाकारलेले इतरही जण  प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षरित्या नाराजी व्यक्त करत आहेत.

बीबीसी मराठीनं राज्यातील आठ प्रमुख मतदारसंघाचा आढावा घेतलाय, जिथे टोकाची नाराजी पाहायला मिळत आहे.

1) औशात मुख्यमंत्र्यांच्या पीएला विरोध

लातूर जिल्ह्यातील औसा विधानसभा मतदारसंघातून भाजपनं अभिमन्यू पवार यांना उमेदवारी जाहीर केलीये. अभिमन्यू पवार हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे स्वीय सहाय्यक आहेत.

गेल्या 15 वर्षांपासून अभिमन्यू पवार भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघासोबत काम करत आहेत. वनवासी कल्याण आश्रममध्येही ते सक्रीय होते.

पण अभिमन्यू पवार यांच्या उमेदवारीला औशातून विरोध होऊ लागलाय. पवार यांच्या उमेदवारीला भाजपचे नेते अरविंद पाटील निलंगेकर यांनी विरोध केला आहे. अरविंद पाटील हे राज्याचे कामगार मंत्री आणि लातूरचे पालकमंत्री संभाजी पाटील निलंगेकर यांचे भाऊ आहेत.

शिवसेनेचे माजी आमदार दिनकर माने यांचाही अभिमन्यू पवारांच्या उमेदवारीला विरोध दिसून येतोय. युतीच्या जुन्या फॉर्म्युल्यानुसार औसा मतदारसंघ शिवसेनेच्या खात्यात असायचा. त्यामुळे यंदा ही जागा भाजपला गेल्यानंतर स्थानिक शिवसैनिक नाराज आहेत.

काँग्रेसचे प्रदेश कार्याध्यक्ष बसवराज पाटील हे औसा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत. 2014 साली बसवराज पाटलांनी शिवसेनेच्या दिनकर मानेंचा पराभव केला होता.

2) नाशिक मध्य : फरांदेंना तिकीट, मनसेतून आलेले वसंत गिते नाराज

नाशिक मध्य विधानसभा मतदारसंघातून भाजपनं विद्यमान आमदार देवयानी फरांदे यांनाच पुन्हा एकदा संधी दिलीये. फरांदेच्या उमेदवारीमुळं माजी आमदार वसंत गिते हे नाराज झाले आहेत.

वसंत गिते हे 2009 साली याच मतदारसंघातून मनसेच्या तिकिटावर आमदार झाले होते. 2014 साली ते पुन्हा आमदारकीला उभे राहिले, मात्र भाजपच्या देवयानी फरांदेंनी त्यांचा पराभव केला. त्यानंतर वसंत गिते भाजपमध्येच दाखल झाले.

3) मुख्यमंत्र्यांच्या होमग्राऊंडवर नाराजी

नागपूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघातून भाजपनं विद्यमान आमदार सुधाकर कोहळेंना डावलून माजी आमदार मोहन मते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीसाठी उमेदवारी अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख चार ऑक्टोबर आहे. त्यामुळं बहुतांश पक्षांनी आपल्या पहिल्या याद्या जाहीरही केल्या आहेत.