चंगेझ खान

चंगेझ खानचे मंगोल सैनिक मृत्यू आणि विध्वंसाची दवंडी पिटत येत होते आणि बघता बघता शहरं, भूप्रदेश आणि देश त्यांच्या अधिपत्याखाली येत गेले.

अवघ्या काही दशकांच्या अवधीत भयानक रक्तपात आणि नरसंहार करत, हसत्या-खेळत्या शहरांची राख रांगोळी करत, बीजिंगपासून मास्कोपर्यंतची सत्ता चंगेझ खानच्या मालकीची झाली होती.

मंगोल राजवट तीन कोटी चौरस किलोमीटर इतक्या प्रचंड भूभागावर पसरली होती. आजच्या घडीला त्या भागातल्या एकूण लोकसंख्येपैकी तीन कोटी लोक मंगोल वंशाचे आहेत.

चंगेझ खानने केवळ लढाया करूनच यश संपादन केले असं नाही. कारण आणखी एका क्षेत्रात त्यानं मिळवलेला 'विजय' तेवढाच चक्रावून सोडणारा आहे.

काही वर्षांपूर्वी एका जनुकीय संशोधनातून समोर आलं की पूर्वेकडील मंगोल साम्राज्याच्या सीमा भागात राहणाऱ्या ८ टक्के पुरुषांच्या Y क्रोमोझोम्समध्ये एक मार्कर आहे. ही व्यक्ती मंगोल शासकाच्या वंशावळीशी संबंधित आहे, हे या मार्करवरून दिसतं.

जगातील १ कोटी ६० लाख पुरुष - म्हणजे एकूण पुरुष लोकसंख्येच्या 0.5 टक्के लोक, चंगेझ खानच्या वंशावळीतले आहेत, हेही या संशोधनातून पुढं आलं.

पाकिस्तानात असाच मार्कर 'हजार... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा' जमातीमधील लोकांच्या डीएनएमध्येही सापडतो. हे लोक स्वतःला मंगोलच म्हणवतात. याशिवाय मुघल, चुगताई, मिर्जा नावाचे लोक स्वतःला मंगोल वंशीय म्हणवतात.

एका व्यक्तीची इतकी अपत्ये ?

जनुकीय संशोधनातून जसं हे पुढं आलं आहे, तसचं याबद्दल बरीच ऐतिहासिक माहिती आणि पुरावेही उपलब्ध आहेत.

चंगेझ खानने स्वतः डझनभर लग्नं केली होती आणि त्याला २००च्यावर मुलं होती, असं सांगितलं जातं. नंतर त्यातल्या बऱ्याच मुलांनी अनेक राजवटींद्वारे राज्यकारभार केला. त्याचबरोबर 'हरम'ची व्यवस्था करून मोठ्या प्रमाणात वंशवृद्धी केली. हरम म्हणजे असे स्थान जिथं अनेक स्त्रिया राहतात आणि या सर्व स्त्रियांचा शरीरसंबंध फक्त एकाच पुरुषाशी येतो. या संबंधांतून जन्मलेल्या सर्व मुलांचा पालक तो एकच पुरुष असतो.

प्रसिद्ध इतिहासकार अता मलिक जुवायनी यांनी 'तारीख-ए-जहांगुषा' हा ग्रंथ चंगेजखानच्या मृत्यूनंतर ३३ वर्षांनी लिहिला. त्यात ते लिहितात "त्याकाळी त्याच्या खानदानातले 20 हजार लोक विलासी जीवन जगत होते. मी याबद्दल जास्त काही बोलणार नाही कारण वाचक, लेखकावर खोटी माहिती पसरवल्याचा आरोप करतील आणि म्हणतील इतक्या कमी वेळात एका माणसाची इतकी अपत्ये कशी जन्माला येऊ शकतात?"

चंगेझ खानचा पुतळा

या दरम्यान एक विचित्र घटना घडली होती. चंगेझ खानने वयाची साठी पार केली होती. त्याने आपल्या तंबूत पहिल्या बायकोपासून जन्माला आलेल्या चार मुलांची म्हणजे जोची, ओगदाई, चुगताई आणि तोली यांची खास बैठक बोलावली. या बैठकीत त्याचा उत्तराधिकारी कोण असेल, याचा निर्णय होणार होता.

चंगेझ खानने या बैठकीच्या सुरवातीलाच सांगितले, "जर माझ्या सर्वंच मुलांना सुलतान बनायचे असेल आणि एकमेकांच्या हाताखाली काम करायचे नसेल तर एक शेपटीवाला बहुमुखी साप आणि एक तोंड असलेला पण खूप शेपट्या असणाऱ्या दोन सापांची दंतकथा लक्षात ठेवली पाहिजे."

भूक लागल्यानंतर जेव्हा बहुमुखी साप शिकार शोधायला बाहेर पडायचा तेव्हा त्याच्या असंख्य तोंडांचे कोणीकडे जायचे यावर एकमत होत नसे. परिणामी बहुमुखी साप उपासमारीने मेला. तर भरपूर शेपट्या आणि एक तोंड असणारा साप मात्र विनासायास आयुष्य जगला, अशी ही दंतकथा आहे.

त्यानंतर चंगेझ खानने आपल्या सर्वांत मोठ्या मुलाला म्हणजेच जोचीला बोलायला सांगितले. पहिल्यांदा बोलण्याची संधी देण्याचा अर्थ होता की अन्य भावांनी जोची याची सत्ता मान्य करावी.

ही गोष्ट दुसऱ्या मुलाला म्हणजे चुगताईला पटली...


चंदा कोचर

पण नुकतेच त्यांच्यावर बँकेच्या आचारसंहितेचं उल्लंघन आणि हितसंबंधांसाठी व्यवहार केल्याचे काही आरोप ठेवण्यात आले आहेत. पदांचा गैरवापर करत मर्जीतल्या लोकांचा आर्थिक फायदा केल्याप्रकरणी केंद्रीय गुन्हे अन्वेषण विभागाने (CBI) कोचर यांच्यासह व्हीडिओकॉन समूहाचे प्रमुख वेणूगोपाल धूत आणि इतर पाच जणांविरोधात गुन्हा दाखल केला आहे.

काय आहे नेमका हा वाद?

एप्रिल 2012 - ICICI बँकेनं व्हीडिओकॉन समूहाला 3,250 कोटी रुपयांचं कर्ज दिलं होतं. कर्जाखाली अडकलेल्या व्हीडिओकॉन समूहाला 20 बँका आणि काही आर्थिक संस्थांनी 40 हजार कोटी रुपये कर्ज म्हणून दिले होते.

ऑक्टोबर 22 , 2016 - ICICI बँक आणि व्हीडिओकॉन ग्रुपमधील गुंतवणूकदार अरविंद गुप्ता यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना एक पत्र लिहिलं होतं. मूळत: 15 मार्च 2016रोजी लिहिलेल्या या पत्रात ICICI बँक ज्या मार्गांनी व्यवहार करत आहे, त्याबद्दल संशय व्यक्त करण्यात आला होता.

व्हीडिओकॉन ग्रुपला 3,250 कोटी रुपयांचं जे कर्ज देण्यात आलं, त्यात हिंसंबंधांचा गैरवापर करण्याची शक्यता असल्याचं वर्तवण्यात आलं होतं. यामागे चंदा कोचर यांचे पती दीपक कोचर यांचे व्हीडि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ओकॉन समूहाचे अध्यक्ष वेणुगोपाल धूत यांच्याशी व्यावसायिक संबंध असल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

मार्च 28, 2018 - ICICI बँकेच्या मंडळानं एक पत्रक जाहीर करून चंदा कोचर यांच्यावर पूर्ण विश्वास असल्याचं म्हटलं होतं. तसंच या व्यवहारात कुठल्याही प्रकारची चूक आणि हितसंबंधांचा गैरवापर झालेला नसल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

ICICI बँक आणि बँकेच्या वरिष्ठ व्यवस्थापनाविषयी द्वेष निर्माण करण्यासाठी अशी अफवा पसरवण्यात अली, असं पत्रकात म्हटलं होतं.

मार्च 29, 2018 - इंडियन एक्स्प्रेस च्या एका बातमीमध्ये दीपक कोचर आणि वेणुगोपाल धूत यांच्यात झालेल्या आर्थिक देवाणघेवाण आणि व्यावसायिक व्यवहारांवर प्रकाश टाकण्यात आला होता. त्यानुसार...

मार्च 31, 2018

दीपक कोचर आणि वेणुगोपाल धूत यांची प्राथमिक चौकशी CBI करणार असल्याचं माध्यमांतून समोर आलं होतं. चंदा कोचर यांच्या नावाचा प्राथमिक चौकशीत समावेश करण्यात आलेला नाही.

एप्रिल 4, 2018

आयकर विभागाकडून संबंधित प्रकरणाबद्दल दीपक कोचर यांच्या न्यू-पॉवर कंपनीला नोटीस बजावण्यात आली.

मे 24, 2018

SEBIने ICICI बँक आणि बँकेच्या MD आणि CEO चंदा कोचर यांना कारणे-दाखवा नोटीस पाठवली.

मे 30, 2018

चंदा कोचर यांच्याविरोधातल्या आरोपांवरची स्वतंत्रपणे चौकशी करण्यात येईल, असं ICICI बँकेनं म्हटलं आहे. चौकशी सुरू असताना बँकेनं अनिश्चित काळासाठी त्यांना रजेवर पाठवलं आहे, अशा काही बातम्या सुरुवातीला आल्या. पण नंतर बँकेकडून असं स्पष्टीकरण देण्यात आलं की, चंदा कोचर या वार्षिक सुट्टीवर आहेत.

24 जानेवारी, 2018

सकाळी केंद्रीय गुन्हे अन्वेषण विभागाने (CBI) मुंबईतील दोन तर औरंगाबादच्या एका कार्यालयावर छापे टाकले. त्यानंतर CBIने चंदा कोचर, वेणूगोपाल धूत यांच्यासह इतर पाच जणांविरोधात गुन्हा दाखल केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


चंद्रकांत पाटील यांची राजकीय कारकीर्द

चंद्रकांत पाटील मूळचे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या भुदरगड तालुक्यातल्या खानापूर गावचे. पण, वडील गिरणी कामगार असल्यामुळे त्यांचं बालपण मुंबईत गेलं.

त्यांनी 13 वर्षं अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेचे (अभाविप) पूर्ण वेळ कार्यकर्ता म्हणून काम केलं. पुढे अभाविपचे प्रदेश मंत्री, क्षेत्रीय संघटनमंत्री आणि अखिल भारतीय महामंत्री म्हणून काम केलं.

1995 ते 1999 या काळात त्यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कोल्हापूर विभागाचे सहकार्यवाह म्हणून काम पाहिलं. त्यांची 2004 मध्ये भारतीय जनता पक्षाचे महाराष्ट्र प्रदेश चिटणीस म्हणून निवड झाली.

पुढे 2008 मध्ये पुणे पदवीधर मतदार संघातून निवडणूक लढवली आणि महाराष्ट्र विधान परिषदेवर निवडून आले. 2009 मध्ये ते भारतीय जनता पक्षाचे महाराष्ट्र प्रदेश सरचिटणीस झाले.

त्यानंतर 2014 मध्ये दुसऱ्यांदा आमदार झाल्यावर पाटील यांच्यावर भाजप प्रदेश उपाध्यक्षपदाची जबाबदारी सोपवली. त्यानंतर त्यांच्याकडे राज्याच्या महसूल मंत्रिपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली.

जुलै 2019 मध्ये त्यांनी पुण्यातील कोथरूड विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली आणि त्यात त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्यांचा विजय झाला. आता ते भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष आहेत.

पण, चंद्रकांत पाटील यांना 2019च्या विधानसभा निवडणुकीत पुण्यातील कोथरूड मतदारसंघातून उमेदवारी जाहीर झाल्यानंतर त्यांच्यावर 'बाहेरचा उमेदवार' अशी टीका केली होती.

पण, बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी हा मुद्दा खोडून काढत म्हटलं होतं, "मी 1982 पासून दर महिन्याला पुण्यात येत आहे, विद्यार्थी परिषद, भाजपमध्ये काम करत असताना सतत पुण्यात येत आहे. तसंच पुणे पदवीधर मतदारसंघाचा मी गेली 12 वर्षं आमदार आहे."

चंद्रकांत पाटील यांच्या सुरुवातीच्या राजकीय कारकिर्दीविषयी कोल्हापूरमधील ज्येष्ठ पत्रकार सुभाष देसाई सांगतात, "चंद्रकांत पाटील आणि कोल्हापूर यांचा काही अर्थाअर्थी संबंध नाही. भाजप नेते प्रमोद महाजन किंवा इतर मंडळी जेव्हा कोल्हापूरला यायचे तेव्हा चंद्रकांत पाटील त्यांच्यासोबत इथं यायचे. पुढे प्रमोद महाजन यांनी दूरसंचार मंत्री असताना त्यांना कोल्हापूरात टेलिमॅटिक्स नावाची कंपनी टाकून दिली आणि मग त्यांचं कोल्हापूरात बस्तान बसलं. याव्यतिरिक्त ते म्हणजे मुंबईत भाजपच्या गोटातील एक कार्यकर्ता इतकीच त्यांची ओळख होती."

कोल्हापूर आणि चंद्रकांत पाटील

चंद्रकांत पाटील यांचं कोल्हापूरवरील प्रेम पुतनामावशीचं आहे, असं देसाई पुढे सांगतात.

त्यांच्या मते, कोल्हापूरमधून निवडणूक जिंकणं शक्य नाही म्हणून चंद्रकांत पाटील यांनी पुण्याचा रस्ता धरला. त्यांचा कोल्हापूरकरांवर विश्वास असता तर ते इथूनच लढले असते. त्यांचं कोल्हापूरवरील प्रेम हे पुतनामावशीचं प्रेम आहे.

पण, ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे याविषयी वेगळं मत मांडतात. त्यांच्या मते, "कोल्हापूरमधील मतदारसंघांमध्ये शिवसेनेचे आमदार होते आणि भाजप-सेना एकत्र निवडणूक लढवत असल्यामुळे चंद्रकांत पाटील यांना मतदारसंघ मिळणं अपेक्षित नव्हतं. त्यामुळे मग त्यांनी पुण्यातून निवडणूक लढवण्याचं ठरलं. याचा अर्थ ते कोल्हापूरमधून पळून गेले असा होत नाही.

"कोल्हापूर परिसरातल्या कितीतरी व्यक्ती आणि संस्थांना त्यांनी अडचणीच्या काळात मदत केली आहे. कोल्हापूरचा टोल रद्द करायचं जे काम राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसला जमलं नाही, ते चंद्रकांत पाटील यांनी सत्तेत आल्यानंतर करून दाखवलं. पंधरा वर्षांच्या सत्तेच्या काळात काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या मंत्र्यांनी केली नसेल त्याहून अधिक मदत पाच वर्षांत चंद्रकांत पाटील यांनी लोकांना केली आहे," असंही चोरमारे...


चंद्राभोवती परिक्रमा करत असलेल्या ऑर्बिटरनं विक्रम लँडरचा हा थर्मल फोटो पाठविला असून इस्रोनं तो प्रसिद्ध केल्याचा दावा व्हायरल होत असलेल्या मेसेजमधून करण्यात येत आहे.

47 दिवसांच्या प्रवासानंतर शनिवारी (7 सप्टेंबर) चांद्रयान-2 चं विक्रम लँडर चंद्राच्या पृष्ठभागापासून केवळ 2.1 किलोमीटर अंतरावर होतं. त्याचवेळी विक्रम लँडरचा इस्रोच्या बंगळुरू इथल्या केंद्रासोबतचा संपर्कच तुटला.

चांद्रयान-2 च्या ऑर्बिटरनं विक्रम लँडर नेमकं कोठे आहे, हे शोधून काढलं आहे. मात्र अजूनपर्यंत या लँडरसोबत कोणताही संपर्क प्रस्थापित झाला नाहीये, अशी माहिती मंगळवारी (10 सप्टेंबर) सकाळी इस्रोनं आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून दिली. विक्रमसोबत पुन्हा संपर्क प्रस्थापित करण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जात असल्याचंही इस्रोनं आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं.

याआधी रविवारी (8 सप्टेंबर) इस्रोचे प्रमुख के. सिवन यांनी पीटीआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं होतं, की इस्रोला चंद्राच्या पृष्ठभागावरील विक्रम लँडरचे फोटो मिळाले आहेत. ऑर्बिटरनं विक्रम लँडरची थर्मल इमेज घेतली आहे. हा फोटो पाहून विक्रम लँडरचं हार्ड लँडिंग झालं अस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ल्याचं वाटत आहे.

मात्र सोशल मीडियावर विक्रम लँडरचा म्हणून शेअर केला जाणारा हा फोटो वस्तुस्थितीला धरून नाहीये. इस्रोनं आपल्या अधिकृत वेबसाईटवरून किंवा फेसबुक अथवा ट्विटर अकाउंटवरून विक्रम लँडरचा कोणताही फोटो प्रसिद्ध केलेला नाहीये. इस्रोनं तसं कोणतंही पत्रकही प्रसिद्ध केलं नाहीये.

व्हायरल फोटोचं नेमकं सत्य

इस्रोनं सोडलेल्या 'ऑर्बिटरनं घेतलेली विक्रम लँडरची थर्मल इमेज' म्हणून जो फोटो शेअर होत आहे, तो खरंतर अमेरिकेची अंतराळ संस्था नासाच्या अपोलो-16 चा असल्याचं रिव्हर्स इमेज सर्चमधून समोर आलं आहे.

18 जून 2019 ला नासानं आपल्या अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध केलेल्या एका लेखात याच फोटोचा वापर केला होता. या लेखातील माहितीनुसार हा अपोलो-16 च्या लँडिग साइटचा फोटो आहे.

अपोलो-16 मध्ये सहभागी झालेले अंतराळवीर

16 एप्रिल 1972 ला 12 वाजून 54 मिनिटांनी फ्लोरिडा येथील केनेडी स्पेस सेंटर इथून नासानं अपोलो-16 चं प्रक्षेपण केलं होतं. चंद्रावर उतरण्यासाठी नासाच्या एका टीमनं अपोलो-16 चा वापर केला होता. तीन जणांच्या या टीमचं नेतृत्व जॉन डब्ल्यू यंग करत होते.

नासाच्या या अपोलो-16 मोहिमेदरम्यान या तीन अंतराळवीरांनी चंद्रावर जवळपास 71 तास, दोन मिनिटांचा वेळ घालावला होता. 11 दिवस चाललेली नासाची ही मोहिम 27 एप्रिल 1972 ला पूर्ण झाली.

इस्रो आणि के. सिवन यांचे बनावट अकाउंट

सोशल मीडिया (विशेषतः ट्विटर) वर गेल्या काही दिवसांमध्ये इस्रो आणि इस्रोचे प्रमुख के. सिवन यांच्या नावानं काही बनावट अकाउंट तयार करण्यात आले आहेत. हे अधिकृत अकाउंट असल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र इस्रोनं हे सर्व अकाउंट आणि प्रोफाईल बनावट असल्याचं स्पष्ट केलं आहे.

के. सिवन यांचे बनावट अकाउंट

इस्रोच्या अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या माहितीनुसार के. सिवन यांचं सोशल मीडियावर कोणंतंही पर्सनल अकाउंट नाहीये. त्यांचा फोटो असलेल्या बनावट अकाउंटवरून जी माहिती दिली जात आहे, त्यावर विश्वास न ठेवण्याचं आवाहन इस्रोनं केलं आहे.

यासोबतच इस्रोनं आपल्या वेबसाइटवरून अधिकृत ट्विटर, फेसबुक आणि यू-ट्युब लिंक प्रसिद्ध केली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


चर्चेसाठी योग्य दिवस ठरवा, असे सरकारने शेतकऱ्यांच्या संघटनेला पाठवलेल्या चिठ्ठीत म्हटले आहे.

सरकार शेतकऱ्यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांवर मोकळेपणाने मार्ग काढू इच्छित आहे, असं या पत्रात म्हटल्याचं पीटीआय वृत्तसंस्थेने सांगितलं आहे. याआधी 9 डिसेंबर रोजी पाठवलेल्या प्रस्तावात सरकार या कायद्यांमध्ये 7 मुदद्यांमध्ये दुरुस्ती करण्यास तयार आहे असं सांगितलं होतं असं या पत्रात म्हटले आहे.

यात एमएसपीचाही समावेश होता. एमएसपीची व्यवस्था कायम राहिल असं सरकार लेखी स्वरुपात देण्यास तयार आहे असं सरकारनं सांगितलं आहे. मात्र हा प्रस्ताव शेतकऱ्यांच्या संघटनांनी फेटाळला होता.

शेतकरी संघटनांनी आपल्या समस्या सांगाव्यात आणि आपल्या सोयीनुसार पुढील फेरीतल्या चर्चेसाठी तारीख निवडावी असं सरकारनं सांगितलं आहे. ही फेरी दिल्लीमधील विज्ञान भवनात करण्याची इच्छा आहे असं सरकारनं सांगितलं आहे.

शेतकरी आंदोलनाबाबत सरकार अपप्रचार करतंय'

शेतकरी संघटनांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि कृषिमंत्री नरेंद्र सिंह तोमर यांना उद्देशून काल 20 डिसेंबर रोजी पत्र लिहिलं होतं. सरकारकडून आंदोलनाबाबत अपप्रचार केला जात असल्याचा आरोप य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा पत्रातून करण्यात आला होता.

तसंच, शेतकरी आंदोलन हे कुठल्याही विरोधी पक्षामुळे करत नाही, तर आंदोलनामुळे विरोधी पक्षांना पाठिंबा जाहीर करणं भाग पडलं, असंही या पत्रातून शेतकरी नेते म्हणाले आहेत.

दुसरीकडे, हरियाणाचे मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर म्हणाले की, शेतकरी नेत्यांशी पुढच्या दोन-तीन दिवसात चर्चा होऊ शकते. खट्टर यांनी कृषिमंत्री तोमर यांच्यासोबत बैठक केल्यानंतर ही माहिती दिली.

'पंतप्रधानांच्या मन की बात वेळी शेतकऱ्यांनी थाळीनाद आंदोलन करावे'

शेतकरी आंदोलनात सहभागी झालेले शेतकरी सोमवारपासून अनिश्चित साखळी उपोषणात सहभागी होतील असं स्वराज इंडियाचे प्रमुख योगेंद्र यादव यांनी सांगितलं.

शेतकरी आंदोलन

 पंतप्रधानांनी शेतकऱ्यांची बात (व्यथा) ऐकून घ्यावी यासाठी त्यांच्या पुढच्या मन की बातच्यावेळेस शेतकऱ्यांनी थाळीनाद करावा असंही त्यांनी सांगितलं.

सोमवारपासून 11 व्यक्ती 24 तासांचं उपोषण सुरू करतील. 23 डिसेंबर हा किसान दिवस म्हणून साजरा होईल. पाठिंबा मागे घ्यावा असं रालोआच्या सदस्य पक्षांना आवाहन करणारी पत्रं 26 आणि 27 डिसेंबर रोजी पाठवली जातील असंही यादव यांनी सांगितलं.

केंद्राने हे कायदे मागे घ्यावेत यासाठी परदेशात राहाणाऱ्या भारतीय वंशाच्या नागरिकांनी तेथिल दुतावासात जाऊन मागणी करावी, असं ते म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


चिंचोळे रस्ते आणि नेहमीच होणारी वाहतूक कोंडी, ही या भागाची ओळख. मंगळवारी संध्याकाळी या भागात जे घडलं त्यानंतर इथे बघ्यांची गर्दी उसळली आहे. विरोध प्रदर्शन करण्यासाठी शेकडो लोक जमले आहेत आणि परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी पोलीस कर्मचारीसुद्धा आहेत.

कोलकाता शहरात मंगळवारी संध्याकाळी भाजप अध्यक्ष अमित शाह यांचा रोड शो होता. या रोड शो दरम्यान हिंसाचार झाला. याच हिंसाचारादरम्यान काही समाजकंटकांनी कॉलेजमध्ये उभारलेला एकोणिसाव्या शतकातले समाजसुधारक ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांच्या पुतळ्याची तोडफोड केली.

या मूर्तीच्या तोडफोडीनंतर राजकारण तापलं. तृणमूल काँग्रेस या घटनेला बंगाली अस्मितेशी जोडून बघतेय.

मूर्तीच्या तोडफोडीचा सर्वांत आधी विरोध केला तो सोशलिस्ट युनिटी सेंटर ऑफ इंडिया (कम्युनिस्ट) पक्षाने. या पक्षाने भाजपवर नाराजी व्यक्त केली आहे.

ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांची मूर्ती कोणी फोडली?

सोशलिस्ट युनिटी सेंटर ऑफ इंडिया (कम्युनिस्ट) पक्षाचे कार्यकर्ते शम्सूल आलम सांगतात, "भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या लोकांनी मूर्ती फोडली. त्यांनीच कॉलेजच्या आत गाड्या पेटवल्या. हिंसाचार त्यांनीच सु... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रू केला. भाजप आणि संघाच्या लोकांनी इतर राज्यांमध्येदेखील अनेकांच्या पुतळ्यांची विटंबना केली आहे."

मूर्ती फोडण्याचा विरोध करण्यासाठी डाव्या पक्षांचे शेकडो कार्यकर्ते बुधवारी एकत्र आले होते. मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचीही (सीपीएम) एक रॅली इथून गेली. लोकांच्या हातात लाल झेंडे होतो. ते हिंसाचाराविरोधात घोषणाबाजी करत होते.

या रॅलीमध्ये सहभागी झालेले निरंजन चक्रवर्ती यांना मंगळवारच्या तोडफोडीसाठी कोण जबाबदार होतं, याबद्दल विचारलं असता ते म्हणाले, "हिंसाचारात दोन्ही पक्ष सामील होते. हा तृणमूल काँग्रेस आणि भाजप दोघांचा कट होता. हा पूर्वनियोजित हिंसाचार होता." हे कॉलेज गजबजलेल्या भागात आहे. या भागात रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना दुकानं आहेत. संपूर्ण घटनेविषयी या व्यापाऱ्यांनी त्या संध्याकाळी काय बघितलं, याविषयी विचारलं.

परिमल सहा नावाच्या व्यापाऱ्याने सांगितलं, "अमित शाह जाताच मारामारी सुरू झाली. हल्ला कुणी केला, हे आम्ही बघितलं नाही."

राजन चक्रवर्ती नावाचे आणखी एक व्यापारी आहेत. त्यांनी सांगितलं, "हिंसाचार सुरू होताच अफरातफर सुरू झाली. त्यानंतर मी दुकान बंद करून तिथून निघालो."

इथले दुकानदार काहीच स्पष्ट सांगू शकत नाहीत. आता दुकानं उघडली आहेत. तरीही काहीतरी अघटित घडण्याची भीती यांच्या मनात आहे.

मूर्ती तोडण्याचा मुद्द्यावरून राजकारण

ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांच्या मूर्तीची विटंबना झाल्याने राज्यभर नाराजी आहे. याविरोधात विरोध प्रदर्शन करण्यासाठी आलेले निमन रॉय यांना हा बंगाली संस्कृतीवर असलेला हल्ला वाटतो. ते म्हणतात, "संपूर्ण देश ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचा आदर करतो. बंगालमध्ये तर त्यांच्याविषयी फारच आदर आहे. त्यांच्या मूर्तीवर केलेला हल्ला बंगाली संस्कृतीवरचा हल्ला आहे."

या मूर्तीची विटंबना संपूर्ण पश्चिम बंगालमध्ये मुद्दा बनला आहे. मूर्ती फोडल्यानंतर तृणमूल काँग्रेसने आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलच्या डीपीमध्ये ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचा फोटो लावला आहे. ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचा अपमान म्हणजे आपला अपमान, असा संदेश देण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे.

सीपीएमच्या रॅलीमध्ये आलेल्या एका वयोवृद्ध कार्यकर्त्याने म्हटलं की ममता बॅनर्जी बंगाली अस्मितेचं सोंग करत आहेत. ते म्हणाले, "हे ममता आणि त्यांच्या पक्षाचं नाटक आहे. त्यांना या घटनेचा लाभ घ्यायचा आहे. मात्र, याचा काही राजकीय फायदा होईल, असं मला वाटत नाही." मात्र, यातून...


चिआंग मै, थायलँड

पण या ज्युरासिक पार्कमध्ये किती शास्त्रीय सत्यता होती, किती विज्ञान खरं होतं? आणि आपल्याला डायनसोरसबद्दल किती माहिती त्यातून मिळाली आहे?

या सिनेमाला 25 वर्षं पूर्ण होत असताना बीबीसीने visual effect मधील तज्ज्ञ फिल टिपेट आणि जीवाश्मशास्त्रज्ञ स्टीव्ह ब्रुसेट यांच्याशी चर्चा केली. त्यांनी या सिनेमाच्या निर्मितीनंतर आपण त्यातून काय शिकलो, यावर अधिक प्रकाश टाकला.

मायकेल क्रायटन यांच्या 'ज्युरासिक पार्क' या कादंबरीवर हा सिनेमा आधारित होता. पण त्यात काही चुकलं होतं का?

"यात दाखवण्यात आलेले बहुतेक डायनोसर क्रेटॅशिअस युगातले होते. पण ज्युरॅसिक जसं ऐकायला कानाला चांगलं वाटतं, तसं कदाचित क्रेटॅशिअस ऐकताना वाटत नाही," ते सांगतात.

ज्युरॅसिक पार्कमध्ये टायरॅनोसरस (T. rex), व्हेलोसिरॅप्टर, ट्रायसेरॅटॉप्स दाखवण्यात आले होते, पण ते क्रेटॅशिअस युगातले होते. हे युग ज्युरॅसिक युगानंतर आलं होतं.

पण या सिनेमातील खरी अडचणीची बाब म्हणजे जतन केलेल्या DNAमधून डायनासोरला पुन्हा जन्म देणं.

ब्रुसेट म्हणतात, "डायनासोरचं क्लोन करायचं असेल त्याचा पूर्ण जिनोम मिळायला हवा. पूर्ण जिनोम तर सोडाच... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

, आतापर्यंत कुणाला डायनासोरसच्या DNAचं काहीही मिळालेलं नाही. म्हणजे आपण अशक्यप्राय जरी नाही म्हटलं तर फारच कठीण शक्यतेबद्दल बोलत आहोत."

डायनासोरच क्लोन करायचं असेल त्याचा पूर्ण जीनोम मिळायला हवा. पूर्ण जीनोम तर सोडाच आतापर्यंत कुणाला डायनासोरसच्या डीएनएच काहीही मिळालेलं नाही.

ज्युरासिक पार्कमध्ये गतकाळातील प्राण्यांना विध्वंसक, राक्षसी प्राणी म्हणून न दाखवता चित्रपटातील एक पात्र म्हणूनच दाखवण्यात आली होती. हा चित्रपट सिनेमातील काल्पनिक विश्व आणि सत्यातली शास्त्रीय तथ्यं यांमधला समतोल राखण्याचाही प्रयत्न करतो, असंही ते म्हणतात.

डायनासोर साकारले कसे?

जो प्राणी माणसानं कधी पाहिलाचं नाही तो प्राणी शक्य तितका खराखुरा कसा दाखवावा, हा विचार करून सिनेमात तो साकारणं खरंच आव्हानं होतं. आज आपण सगळी भन्नाट अॅनिमेशन्स पाहतोच, पण त्या काळात म्हणजे नव्वदीच्या सुरुवातीला मात्र हे तितकं सोपं नव्हतं.

Computer animation आणि Animatronicsचा वापर, हेच या सिनेमाचं वैशिष्ट्य ठरलं. आणि यामुळे ज्युरासिक पार्कचं अॅनिमेशन एक मैलाचा दगड ठरला.

फिल टिपेट यांनी यापूर्वी 'स्टार वॉर्स'साठी काम केलं होतं. ते स्टॉप मोशनमधील तज्ज्ञ आहेत. तेव्हा 'ज्युरासिक पार्क'साठी डायनोसरचं पात्र निर्माण करण्यासाठी त्यांना पाचारण करण्यात आलं.

त्यापूर्वीच फिल टिपेट यांनी प्रिहिस्टॉरिक बीस्ट नावाचा एक छोटा स्टॉप मोशनपट तयार केला होता.

जीवाश्मशास्त्रज्ञ जॅक हॉर्नर या चित्रपटासाठी सल्लागार होते. हॉर्नर यांच्यासह टिपेट यांनाही डायनासोरचं चांगलं ज्ञान आहे. ते सांगतात, "डायनासोरसवर त्यावेळी जी काही पुस्तकं उपलब्ध होती, मी ती सर्व वाचली. त्यामुळे त्या काळी विज्ञान जे सांगत होतं त्याच्या आम्ही फारच जवळ होतो."

T. rex

मायकेल क्रायटन यांच्या कादंबरीमधील काही संदर्भ गाळल्याची टिपेट सांगतात.

"'गॉडझिला'सारखं T. rex जीप उचलतो असा उल्लेख पुस्तकात आहे. पण तो असं खरंच करू शकतो का? भौतिकशास्त्राच्या नजरेतून पाहिलं तर नाही. म्हणून मग आम्ही तो भाग गाळला."

आतापर्यंत T. rex जसा दाखवला होता त्यासर्वांत अधिक अचूक टी रेक्स आम्ही साकारला, असं ते म्हणतात.

"मला आता हे माहीत आहे की T. rexची दृष्टी चांगली होती. तुम्ही खाली बसला तरी T. rex पासून तुम्ही लपू शकत नव्हता. त्याची ऐकण्याची आणि वास घेण्याची क्षमताही अत्यंत उत्तम होती. अर्थात ही माहिती CAT स्कॅनमुळं मिळू शकली आणि ती...


चीनच्या सैनिकांवर उपचार केल्यामुळे डॉ कोटणीस आदरणीय आहेत.

चीनमधला कोणताही बडा नेता भारतात आला की तो एका कुटुंबाची हमखास भेट घेतो... मुंबईच्या कोटणीस कुटुंबाची.  कोण होते डॉ. कोटणीस, ज्यांना चीनमध्ये इतका मान दिला जातो?

दुसऱ्या महायुद्धावेळी चीन आणि जपान एकमेकांविरुद्ध लढले होते. त्यावेळी एका भारतीय डॉक्टरनं आपले प्राण धोक्यात घालून अनेक चिनी सैनिकांचे प्राण वाचवले होते.

डॉक्टर द्वारकानाथ शांताराम कोटणीस हे त्यांचं नाव. जपान आणि चीनमधलं युद्ध पेटल्यानंतर चीनचे अनेक सैनिक जखमी झाले. त्यापैकी अनेकांना प्लेगची लागण झाली होती.

त्यांना वैद्यकीय मदत मिळावी या उद्देशानं भारतीय वैद्यक मिशननं एक टीम चीनला पाठवली. त्या टीममध्ये डॉ. कोटनीस हे एक होते. ते आपलं काम अतिशय मन लावून करत असत.

त्यांनी केलेल्या सेवेमुळं अनेक चिनी सैनिकांचे प्राण वाचले. युद्धभूमीवर प्लेगची भीषण लागण झाली होती. सैनिकांवर उपचार करण्यास इतर डॉक्टर लोक घाबरत असत पण कोटणीस कधी घाबरले नाहीत.

त्यांनी किमान 800 जणांवर उपचार केले असावेत असं म्हणतात. तिथल्या भीषण परिस्थितीमुळं त्यांच्यासोबत भारतातून आलेले डॉक्टर घरी परतले,... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

पण कोटणीस त्या ठिकाणीच थांबले. त्यांच्यात असलेल्याया समर्पण भावामुळेच त्यांचा चीनमध्ये आदर केला जातो.

वयाच्या अवघ्या 32 व्या वर्षी 1946 साली डॉ. कोटणीस यांचं अल्पशा आजारानं निधन झालं होतं.

"सैन्यानं एक चांगला सहकारी आणि देशानं एक चांगला मित्र गमावला आहे. त्यांची आठवण सदैव आपल्या मनात तेवत ठेवूया," असे उद्गार चीनचे तत्कालीन सर्वोच्च नेते माओ झेदांग यांनी कोटणीसांना आदरांजली वाहताना काढले होते.

चीनमध्ये असताना त्यांच्याबरोबर काम करणाऱ्या क्यो क्विंगलन नावाच्या एका नर्सच्या प्रेमात ते पडले. काही वर्षांपूर्वी त्यांचं डालियन या शहरात निधन झालं. त्यांना एक मुलगा होता. पण वैद्यकीय शिक्षण घेत असताना वयाच्या 24 व्या वर्षीच त्याचा मृत्यू झाला.

डॉ. कोटणीस यांचं मूळ गाव सोलापूर. त्यांनी मुंबईच्या सेठ जी. एस. मेडिकल कॉलेजमध्ये वैद्यकीय शिक्षण घेतलं.

भारतात मात्र त्यांची आठवण कुणी फारशी काढताना दिसत नाही. फक्त काही पाठ्यपुस्तकांमध्ये त्यांचा उल्लेख असतो. व्ही. शांताराम यांनी त्यांच्या जीवनावर डॉ. कोटणीस की अमर कहानी हा चित्रपट काढला होता.

चीनमध्ये आजही आदरणीय

चीनमध्ये ते आजही अत्यंत आदरणीय आहेत. चीननं त्यांच्या नावाचं पोस्टाचं तिकीट छापलं आहे. हंबे या भागात त्यांचं स्मारक उभारण्यात आलं आहे. या शतकातील 'चीनचे सर्वांत जवळचे परदेशी मित्र' असं सर्व्हेक्षण 2009 मध्ये इंटरनेटच्या माध्यमातून करण्यात आलं होतं. या यादीमध्ये नाव डॉ. कोटणीस यांचंही नाव होतं. डॉक्टरांचा आजही चीनमध्ये खूप आदर केला जातो असं चायना डेली या वृत्तपत्रानं म्हटलं आहे.

डॉ. कोटणीस यांच्या लोकप्रियतेचं कारण काय आणि 1950 सालापासून आजपर्यंत त्यांच्या कुटुंबीयांना चीनचे नेते का भेट देतात?

"1962 साली भारत आणि चीनचे संबंध बिघडले. पण कधीकाळी दोन्ही देशांनी परदेशी राजवटीविरुद्ध आणि वसाहतवादाविरुद्ध लढा दिला आहे. या भेटीमागे हा देखील समान धागा आहे," असं चीनविषयक धोरणांचे अभ्यासक श्रीकांत कोंडापल्ली यांचं म्हणणं आहे.

"भारत आणि चीन एकाच वेळी वसाहतवाद आणि साम्राज्यवादाशी लढत होते. कोटणीस कुटुंबीयांची भेट घेऊन चीनी नेते दोन्ही देशांत असलेल्या एकतेच्या भावनेची पुन्हा आठवण करून देतात." असंही कोंडापल्ली म्हणतात.

डॉ कोटणीस यांची बहीण मनोरमा यांनी चीनला भेट दिली होती.

1924 साली रविंद्रनाथ टागोर यांनी चीनला भेट दिली होती. तेव्हा तेथील सौंदर्य, शहाणपण, आणि...


चीनमधील सामाजिक बदल महत्त्वाचे आहेत.

राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचे विचार चीनच्या राज्यघटनेत समाविष्ट करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. माओत्से तुंग आणि डेंग जियाओपिंग या चीनच्या सार्वकालीन महान नेत्यांच्या मांदियाळीत जिनपिंग यांचा समावेश झाला आहे.

विविध शासकीय यंत्रणांनी तयार केलेले अहवाल, त्यांची आकडेवारी, सर्वेक्षणं यांचा आढावा घेतल्यानंतर चीनमधील सामाजिक संक्रमणाचा घेतलेला हा वेध.

2015 मध्ये चीननं एकल बालक योजना मागे घेतली. लोकसंख्या नियंत्रणात राखण्याच्या दृष्टीनं सरकारनं हा निर्णय घेतला होता. या धोरणामुळे स्त्री-पुरुष गुणोत्तर कमालीचं बिघडलं होतं.

आता मात्र एकापेक्षा अधिक मुलं होऊ देण्याला सरकारची मान्यता मिळाली आहे, जेणेकरून कुटुंबाचा परीघ वाढणार आहे.

चीनमध्ये लग्नं कमी होत आहेत आणि घटस्फोट वाढत चालले आहेत.

जागतिक स्तरावर विवाहांचं प्रमाण कमी होत आहे. आणि त्याचवेळी घटस्फोटांचं प्रमाण वाढतं आहे. जगातील विकसित देशांमध्ये असलेला हा कल चीनमध्येही कायम आहे.

चीनमध्ये विवाह करण्याचं प्रमाण 16 टक्क्यांनी घटलं आहे तर घटस्फोट होण्याचं प्रमाण 16 टक्क्यांनी वाढलं आहे.

"अमेरिका आणि अन्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

य पाश्चिमात्य देशांच्या तुलनेत चीनमध्ये घटस्फोटांचं प्रमाण कमी आहे. आशिया खंडातील अन्य देशांच्या तुलनेत चीनमधले लोक उशिरा का होईना लग्न करतात. चीनमध्ये विभक्त होण्याचं प्रमाण वाढतं आहे यात तथ्य नाहीत," असं न्यूयॉर्क युनिव्हर्सिटी शांघायमध्ये मानसशास्त्र विभागातील प्राध्यापक झुआन ली यांनी सांगितलं.

कुटुंबामागे एक मुल ही योजना चीननं आता मागे घेतली असली तरी त्याचे परिणाम प्रदीर्घ काळासाठी समाजात दिसणार आहेत. समाजातलं स्त्री-पुरुष प्रमाण विषम झाल्यानं अविवाहित पुरुषांची संख्या वाढू लागली आहे.

15 ते 24 वयोगटातील, 100 स्त्रियांमागे अविवाहित पुरुषांची संख्या 114 असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

चीनमध्ये अविवाहित पुरुषांची संख्या वाढते आहे.

मनासारखी वधू शोधून देण्यात अयशस्वी झाल्यानं शांघाय शहरातील चाळिशीतील तरुणानं एका विवाहसंस्थेवर खटला दाखल केल्याचे वृत्त काही दिवसांपूर्वी समोर आलं होतं.

हवी तशी बायको मिळावी यासाठी या माणसानेृं त्या विवाहसंस्थेला तब्बल 7 दशलक्ष युआन एवढी प्रचंड रक्कम दिली होती.

"एका कुटुंबामागे एक मूल या योजनेमुळे लोकसंख्येची वयानुरूप गटवारी बदलली आहे. जन्मदर कमी झाला आहे आणि वयस्कर मंडळींची संख्या वाढणं अशा परस्परविरुद्ध रचनेमुळे क्रयशक्तीवर परिणाम झाला आहे."

"कौशल्यपूर्ण कामांसाठी उपलब्ध लोकसंख्या मयार्दित झाल्यानं त्याचा थेट परिणाम आर्थिक विकासावर झाला आहे", असं ऑक्सफर्ड इकॉनॉमिक्सचे ल्युईस कुईजस यांनी सांगितलं.

'आता प्रति कुटुंबामागे दोन मुलं होऊ देण्याची अनुमती सरकारनं दिली आहे. मात्र सुधारित योजनेचा परिणाम अर्थात कामासाठी मनुष्यबळ उपलब्ध होण्यासाठी दोन दशकांचा वेळ लागेल.

"जीवनशैली अधिक सुखकर झाल्यानं लिंग गुणोत्तर बदलेल," असा विश्वास कुईजस यांनी व्यक्त केला.

"सरकारनं कुटुंबामागे एक मूल हे धोरण बदललं आहे. महिला विविधांगी क्षेत्रात सातत्याने चांगली कामगिरी करत आहेत. सामाजिक स्थैर्य वाढीस लागलं आहे. या सगळ्यामुळे लिंग गुणोत्तर बदलण्यास हातभार लागेल"

असं नॅशनल युनिर्व्हसिटीमधील 'सेंटर फॉर फॅमिली अँड पॉप्युलेशन रिसर्च'चे म्यु झेंग यांनी सांगितलं. मात्र सध्याच्या परिस्थितीत मुलांना लग्नासाठी मुली मिळणं कठीणच आहे.

अनेकांकडे स्वतःच्या मालकीचे घर

चीनमधली घरमालकी आणि पर्यायानं घरबांधणी क्षेत्राचं चित्र वेगळं आहे. युरोपियन देशांच्या तुलनेत चीनमधल्या तरुण मंडळींकडे स्वत:चं घर आहे.

जागतिक...


चीनमधून सर्वत्र पसरलेला हा रोग सर्व जगासाठी चिंतेचा विषय झाला आहे.

कोव्हीड-19 या आजाराची आता सर्वत्र चर्चा होत आहे. सोशल मीडिया आणि व्हॉट्सअप ग्रुपवरही माहिती शेअर केली जात आहे. कोरोनाबाबत काही भ्रामक माहिती पसरवली जात आहे. त्यामुळे काही महत्त्वाची माहिती भारतीयांना असली पाहिजे.

1) भारतात कोरोना व्हायरसची स्थिती काय आहे?

भारतात आतापर्यंत कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या 5 पॉझिटिव्ह व्यक्ती सापडल्या आहेत. सोमवार 2 मार्च रोजी दोन रुग्ण आढळून आले. त्यापूर्वी केरळमधल्या 3 लोकांना लागण झाल्याचे स्पष्ट झाले होते. त्या सर्वांवर उपचार करुन घरी पाठवण्यात आले होते. हे तिघेही चीनमधून भारतात आले होते.

सोमवारी सापडलेल्या रुग्णांमध्ये एक रुग्ण दिल्लीत व दुसरा तेलंगणमध्ये सापडला आहे. या दोघांनाही वेगळ्या वॉर्डमध्ये ठेवण्यात आलं आहे.

सोमवारी दिल्लीत झालेल्या पत्रकार परिषदेमध्ये अत्यंत उच्चस्तरीय निरीक्षणाखाली या दोघांना ठेवण्यात आल्याचे सांगितले.

2) भारतात नव्या रुग्णांबाबत काय माहिती आहे?

दिल्लीत कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या व्यक्तीबाबत फारशी माहिती उपलब्ध नाहीय. फक्त एवढीच माहिती समोर आलीय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

की, ही व्यक्ती इटलीहून परतलीय. लागण झालेल्या व्यक्तीनंच स्वत:हून पुढे येत माहिती दिली. त्यानंतर तिच्यावर उपचार सुरू झाले.

तेलंगणमध्ये आढळलेल्या कोरोना व्हायरसग्रस्ताबाबत तिथले आरोग्यमंत्री ई. राजेंद्र यांनी माहिती दिली की, 17 फेब्रुवारीला या व्यक्तीनं दुबईचा प्रवास केला होता. तिथं हाँगकाँगमधील सहकाऱ्यांसोबत काम करत होता.

कोरोना व्हायरसची लक्षणं आढळल्यानंतर तेलंगणातील व्यक्ती जवळील एका खासगी हॉस्पिटलमध्ये गेली. तिथून त्या व्यक्तीला सरकारी हॉस्पिटलमध्ये पाठवण्यात आलं. या व्यक्तीला आता वेगळं ठेवण्यात आलं असून, तिच्यावर उपचार सुरु आहेत.

तेलंगणातील रुग्ण बंगळुरुहून हैदराबादला बसनं आला होता. त्यामुळं बसमध्ये सहप्रवासी असलेल्या सर्व 27 जणांची आणि त्यांच्या नातेवाईकांची वैद्यकीय चाचणी घेतली जातेय.

इटलीहून परतलेल्या आणखी एका व्यक्तीचे नमुने राजस्थानहून पुण्याला तपासासाठी पाठवण्यात आलेत.

3) कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी सरकार काय करतंय?

कोरोना व्हायरस रोखण्यासाठी भारतानं पावलं उचलली आहेत. भारतातल्या मुख्य विमानतळांसह सर्व लहान विमातळांवर आणि बंदरांवर स्क्रीनिंग सिस्टम लावण्यात आलीय. म्हणजे, इथं तपासणी केली जाते. सीमांवर सुद्धा अशा प्रकारची व्यवस्था उभारण्यात आलीय.

केंद्रीय आरोग्य मंत्र्यांनी सोमवारी सांगितलं की, कोरोना व्हायरसच रूग्ण आढळलेल्या 12 देशांमधून भारतात आलेल्या प्रवाशांची विमानतळावरच तपासणी होत आहे.

सुरुवातीला चीन, सिंगापूर, थायलंड, हाँगकाँग, जपान आणि दक्षिण कोरिया या देशातून परतलेल्या प्रवाशांची तपासणी केली जात होती. मात्र, आता व्हिएतनाम, इंडोनेशिया, मलेशिया, इराण, इटली आणि नेपाळ या देशांमधून परतणाऱ्या प्रवाशांचीही तपासणी केली जातेय.

या देशांमधून परतणाऱ्या प्रवाशांना तपासणीसाठी स्वतंत्र मार्गानं नेण्यात येतंय. अशी स्वतंत्र मार्गांची व्यवस्था आतापर्यंत 21 आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर तयार करण्यात आलीय.

DGCA नं सर्व एअरलाईन्सना आदेश दिलेत की, कोरोना व्हायरसचे रूग्ण आढळलेल्या देशांमधून येणाऱ्या विमानांमध्ये सतर्कतेसाठीची माहिती द्या, तसंच सूचनांचं पालनही करा.

भारतातल्या 21 विमानतळांवर आतापर्यंत साडेपाच लाखांहून अधिक लोकांची तपासणी केली गेलीय. तसंच 12 मुख्य आणि 65 छोट्या बंदरांवर आतापर्यंत 12,431 लोकांची तपासणी करण्यात आलीय.

भारताला जोडून असलेल्या देशांमधून येणाऱ्या लोकांसाठी सीमेवर तपासणी...


चीनमध्ये Quoraसारखीच एक प्रश्न उत्तरांची वेबसाईट आहे, तिचं नाव आहे Zhihu. या साईटवर हा प्रश्न विचारण्यात आला आहे.

हा प्रश्न एक वर्षांपूर्वी विचारण्यात आला होता पण आता हा थ्रेड पुन्हा सक्रिय झाला असून अनेक जण भारतीय महिला चिनी नवरा का स्वीकारत नाहीत या प्रश्नावर स्वतःचा अंदाज व्यक्त करत आहेत.

Zhihu.com हा प्रश्न आतापर्यंत 12लाख वेळा पाहिला गेला आहे.

दोन्ही देशांत लिंगगुणोत्तर बिघडलेलं असल्यानं लग्न हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. चीनची लोकसंख्या 1.4 अब्ज इतकी असून पुरुषांची संख्या महिलांच्या तुलनेत 3 कोटी 40 लाख इतकी जास्त आहे.

चीनमध्ये अनेक वर्षं राबवण्यात आलेल्या एक मुल धोरणाची ही परिणती असल्याचं म्हटलं जातं. तर भारतात महिलांच्या तुलनेत 3 कोटी 70 लाख पुरुष जास्त आहेत.

'मला उत्सुक्ता आहे'

भारतात हुंड्यावर बंदी आहे. पण भारतात वधूचे पालक वराच्या कुटुंबाला दागिने, रोख रक्कम आणि इतर महागड्या वस्तू भेट म्हणून देत असतात. तर चीनमध्ये वधूला भेटवस्तू देण्याची प्रथा आहे.

चीनमध्ये साखरपुड्याच्या गिफ्टची सधारण किंमत 1 लाख युआन इतकी असते, असं Zhihuवर म्हटलं आहे. एक युआनची किंमत 10 रुपये आहे.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

Zhihuनं एका मोठ्या उत्तरात म्हटलं आहे की, "ही रक्कम म्हणजे भारतातील एखाद्या सर्वसाधारण शेतकऱ्याच्या 10 वर्षांच्या उत्पन्ना इतकी आहे. त्यामुळे मुलीचं लग्न व्हावं यासाठी पैसे देण्यापेक्षा भारतीय पालकांनी चिनी मुलांशी आपल्या मुलींचं लग्न लावून दिलं तर त्यांना जास्त पैस मिळतील."

"चीनमधली गावं भारतीय गावांपेक्षा चांगली आहेत. जर कुणी शहरी चिनी व्यक्तीशी लग्न केलं तर जीवनशैलीत होणारा बदल मोठा असतो. चीन आणि भारतीय शहरांतील जीवनमान यामध्ये मोठा फरक आहे. भारतापेक्षा चीनमध्ये महिलांना उच्च दर्जा आहे. त्यामुळे भारतीय महिला चिनी पुरुषांशी लग्न करण्याचं प्रमाण कमी का आहे, याबद्दल आश्चर्य वाटतं, तर दुसरीकडे व्हिएतनाम, बर्मा, युक्रेन अशा देशांतील महिलांनी चिनी पुरुषांशी लग्न केल्याची उदाहरण बरीच आहेत," असंही एका उत्तरात लिहिण्यात आलं आहे.

चीनमध्ये लग्नात वधूला गिफ्ट देण्याची प्रथा आहे.

दोन्ही देशांत सांस्कृतिक आदानप्रदान वाढत आहे, परंतु भारतीय महिलांनी चिनी पुरुषांशी लग्न करणं अजूनही दुर्मीळ मानलं जातं.

उदाहरणात चीनमधील मेसेंजिंग अॅप वुईचॅटवर असलेल्या 200 भारतीय-चिनी जोडप्यांत फक्त एका भारतीय महिलेनं चिनी पुरुषाशी लग्न केलं आहे, असं चीनचं सरकारी वृत्तपत्र ग्लोबल टाइम्सनं मार्च महिन्यात छापलं होतं.

'फक्त पैशांसाठी लग्न होत नाहीत'

या प्रश्नाखाली असलेल्या कमेंट सेक्शनमध्ये हुंडा हा विषय मोठ्या प्रमाणावर चर्चिला जात आहे. काही युजर्सनी हुंडा प्रथेवर प्रश्न उभे केले आहेत. ते म्हणतात वधू निवडताना हुंडा किती मिळणार हे पाहिलं जातं. हुंडा फार मोठा असू शकतो आणि तो मृत्यूलाही कारणीभूत ठरल्याची उदाहरणं आहेत.

तर काही प्रतिक्रियांमध्ये भारतात हुंडा प्रथा थेट नसल्याचं म्हटलं आहे. आपली सामाजिक प्रतिष्ठा वाढवण्यासाठी आणि मुलीवर असणारं प्रेम दाखवण्यासाठी हा पैसा खर्च करत असल्याचं म्हटलं आहे.

 बीजिंग विद्यापीठातले हे वुई यांनी या थ्रेडमधल्या भाषेवर टीका केली आहे. ते म्हणतात लग्न हा काही फक्त पैशांचा विषय नसतो.

चीनमध्ये प्रचंड चाललेल्या दंगल या सिनेमातल्या स्त्री पात्रांची तुलना त्यांनी भारतीय महिलांशी केली आहे.

ते लिहितात, "भारतातल्या शहरी मध्यवर्गीय इंग्रजी बोलणाऱ्या मुली या चीनमधल्या महिलांशी वेगळ्या नाहीत. त्या मुक्त विचारांच्या, चिंतामुक्त आणि परदेशी व्यक्तीशी लग्न करायला तयार असतात. जर तुम्हाला भारतीय बायको हवी असेल तर...


चुंबन स्पर्धा

पाकुड जिल्ह्यातली डुमरिया जत्रा चुंबन स्पर्धेच्या निमित्ताने प्रकाशझोतात आली आहे. यामुळे इथलं राजकीय वातावरणही तापलं आहे.

या स्पर्धेमुळे सत्ताधारी भाजप आणि प्रमुख विरोध पक्ष झारखंड मुक्ती मोर्चा (झामुमो) एकमेकांसमोर उभे ठाकले आहेत. विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनात यासंबंधी चर्चा केली जाईल, असं सत्ताधारी भाजपने जाहीर केलं आहे.

तर लोकांच्या हिताशी निगडीत कोणताच मुद्दा भाजपकडे नसल्याने भाजप नेते अशा गोष्टींकडे लक्ष देत आहेत, अशी टीका झारखंड मुक्ती मोर्चाने (झामुमो) केली आहे.

आदिवासी विचावंतांनी सुद्धा भाजपच्या या वर्तणुकीला अयोग्य म्हटलं आहे.

नेमकं प्रकरण काय?

तालपहाडी गावात सिदो-कान्हू जत्रेदरम्यान 'दुलार-चो' नावाची एक स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती.

या अंतर्गत सर्वाधिक वेळ चुंबन घेणाऱ्या जोडीला पारितोषिक देण्यात आलं.

या वेळेस झामुमोचे नेते स्टीफन मरांडी आणि सायमन मरांडी हे दोन आमदार उपस्थित होते. सिदो-कान्हू जत्रेदरम्यान अनेक स्पर्धा घेण्यात आल्या.

चुंबन स्पर्धा

यातील विजेत्यांना झामुमोच्या या नेत्यांच्या उपस्थितीत बक्षीसं देण्यात आली. यामध्ये 'दुलार-चो' या स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्पर्धेत विजेते ठरलेल्यांचा समावेश होता.

"स्पर्धेवेळी तिथं दहा हजारांपेक्षा जास्त लोक उपस्थित होते. पण त्यावेळी कुणी याचा विरोध नाही केला.  उलट यामध्ये सहभागी झालेल्या डझनभर जोड्यांचा टाळ्या वाजवून उत्साह वाढवला," असं जत्रेला उपस्थित असलेले पत्रकार रामप्रसाद सिन्हा यांनी सांगितलं.

दरवर्षी धान्याच्या कापणीनंतर या यात्रेचं आयोजन केलं जातं.

'लग्न टिकवण्यासाठी चुंबन स्पर्धा'

"या स्पर्धेसाठी पत्रकं बनवण्यात आली होती. आणि त्यावर 'दुलार-चो' या स्पर्धेचा प्रामुख्यानं उल्लेख करण्यात आला होता," असं रामप्रसाद सिन्हांनी बीबीसीला सांगितलं.

'दुलार-चो' हा संथाली शब्द असून त्याचा अर्थ प्रेमानं घेतलेलं चुंबन असा होतो. यासंबंधीचं पत्रक पोलीस आणि प्रशासनालाही देण्यात आलं होतं.

त्यानंतर काही अधिकाऱ्यांची तिथं नियुक्तीही करण्यात आली होती.

तापपहाडी झामुमोचे आमदार सायमन मरांडी यांचे गाव आहे. त्यांनी सांगितलं की, "गावचे सरपंच आणि गावकऱ्यांनी मिळून या स्पर्धेचं आयोजन केलं होतं. त्यामुळे मी तिथे उपस्थित होतो."

पाकडु रेल्वे स्टेशन, झारखंड

"लोक स्वत:हून या स्पर्धेत सहभागी झाले. शिवाय जत्रेच्या पत्रकावरही 'दुलार-चो'चा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला होता. तेव्हाच लोकांनी या का विरोध नाही केला?" आमदार सायमन मरांडी विचारतात.

"गेल्या काही दिवसांत आदिवासी समाजातील घटस्फोटांचं प्रमाण वाढलं आहे. या स्पर्धेमुळे पती-पत्नी यांच्यातील संबंध दृढ होतील असं आम्हाला वाटलं. यात चुकीचं असं काहीच नाही," असं मरांडी सांगतात.

'ख्रिस्ती मिशनऱ्यांचा हात'

झारखंड भाजपचे उपाध्यक्ष हेमलाल मुर्मू यांनी या स्पर्धेच्या आयोजनासाठी झामुमोचे आमदार सायमन मरांडी आणि स्टीफन मरांडी यांना जबाबदार धरलं आहे.

"झामुमो आमदारांनी आदिवासी संस्कृतीच्या विरोधात काम केलं आहे. ते संथाल प्रांताला रोम आणि यरुशलेम बनवण्याच्या मागे लागले आहेत. पण आम्ही त्यांना यात यशस्वी होऊ देणार नाही," असं हेमलाल मुर्मू यांनी बीबीसीला सांगितलं.

"ख्रिस्ती मिशनऱ्यांच्या इशाऱ्यावर काम करणाऱ्या या आमदारांचा लोक स्वत:हून विरोध करत आहेत. त्यांचे पुतळे जाळले जात आहेत. यामध्ये आमचं काहीएक राजकारण नाही. आम्ही फक्त संस्कृती वाचवण्याचं काम करत आहोत," असं मुर्मू यांनी पुढे सांगितलं.

'आदिवासी संस्कृतीवर हल्ला'

भाजपच्या विरोधाला 'केंद्रीय सरना समिती' या आदिवसींच्या संघटनेने पाठिंबा दिला आहे. "आदिवासी...


चेन्नईमधले अनेक लोक असे रिकाम्या हंडे घेऊन तासन तास वाट पाहत असतात.

पाण्याच्या सरकारी टाक्यांमधून पाणी भरण्यासाठी स्थानिकांना तासनतास रांगेमध्ये उभं रहावं लागतंय. आणि पाणी नसल्याने अनेक रेस्टाँरंट्स बंद झालेली आहेत.

"आता फक्त पाऊसच चेन्नईला यातून वाचवू शकतो," एका अधिकाऱ्याने बीबीसी तमिळशी बोलताना सांगितलं.

2011च्या जनगणनेनुसार चेन्नई हे देशातलं सहाव्या क्रमांकाचं सर्वात मोठं शहर आहे. आणि आता गेले अनेक आठवडे इथे भीषण पाणीटंचाई आहे.

तलावांतलं पाणी कमी होऊ लागल्यानंतर अनेक हॉटेल्स आणि रेस्टाँरंट्स तात्पुरती बंद करण्यात आली. चेन्नई मेट्रोने स्टेशन्समधील वातानुकूलन यंत्रणा बंद केली असून पाणी वाचवण्यासाठी अनेक ऑफिसांमध्ये कर्माचाऱ्यांना घरूनच काम करण्यास सांगण्यात आलं आहे.

लोकांची टँकरपुढे अशी गर्दी होऊ लागली आहे.

काही कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांना घरीच थांबण्यास सांगितल्याच्या बातम्यांना IT वर्कर्स असोसिएशनचे सचिव विनोद कालीगाई यांनी दुजोरा दिलाय. "पण घरीही पाणी नाही, मग आता आम्ही करायचं काय?" ते विचारतात.

यावरून आता स्थानिकांमध्येही वाद व्हायला लागले आहेत. पाण्यावरून झालेल्या भांडणातू... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न शेजाऱ्याला भोसकणाऱ्या एका व्यक्तीला पोलिसांनी गेल्या आठवड्यात अटक केली.

अधिकाऱ्यांनी पाण्याचे इतर स्रोत शोधायला सुरुवात करण्यात केलेली आहे.

अधिकाऱ्यांनी पाण्याचे इतर स्रोत शोधायला सुरुवात करण्यात केलेली आहे.

चेन्नई शहराचं पाणिपुरवठा खातं आता खाणींसाठी खणण्यात आलेल्या खड्ड्यांमधून पाणी काढायला लागलं आहे. पण कोरडे पडलेले तलाव आणि खाली गेलेली भूजल पातळी या दोन मुख्य समस्या आहेत.

"भूजल पातळी सुधारणं हाच यावरचा उपाय असेल. याआधीही काही वर्षं कोरडी गेली होती पण त्यावेळी भूजलामुळे वेळ निभावली." सामाजिक कार्यकर्ते असणाऱ्या नक्कीरन यांनी सांगितलं.

या भीषण पाणीटंचाईमुळे आता बहुतेक चेन्नई शहर हे पाणीपुरवठा खात्याकडून करण्यात येणाऱ्या पुरवठ्यावरच अवलंबून आहे. शहराच्या सर्व भागांमध्ये सरकारी टँकर्समधून पाणी पुरवण्यात येतंय.

"आता कुठे सुरुवात झालीय. जर यावर्षीही पाऊस पडला नाही, तर सगळी वाताहत होईल, " एका अधिकाऱ्याने सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

हे पाहिलतं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


चोरट्यांनी रुबी आणि सोन्याचा चहाचा कप, बशी आणि चहाचा चमचा चोरला आहे. यांचं एकूण वजन 3 किलो इतकं आहे. या संपूर्ण ऐवजाची किंमत 50 कोटींच्या आसपास आहे.

हा संपूर्ण ऐवज हैदराबादचा शेवटचा निजाम राजा मीर उस्मान अली खान यांच्या मालकीचा आहे. त्यांच्या काळातील जगातील सर्वांत श्रीमंतापैकी ते एक होते.

सोमवारी सकाळी या चोरीचा उलगडा झाला. आदल्या दिवशी चोरी झाल्याचा त्यांचा अंदाज आहे. या कुटुंबाच्या मालकीची असलेली तलवारही 10 वर्षांपूर्वी चोरीला गेली आहे.

या चोरीत दोन लोकांचा सहभाग आहे असा संशय पोलिसांनी बीबीसी तेलुगूकडे व्यक्त केला.

हिंदुस्तान टाइम्सच्या मते चोरीचं रेकॉर्डिंग होऊ नये म्हणून चोरट्यांनी सीसीटीव्ही कॅमेऱ्याशी छेडछाड केली. या वस्तू एका काचेचं आवरण असलेल्या एका कॅबिनेटमध्ये ठेवण्यात आल्या होत्या. कोणत्याही प्रकारचा गोंधळ टाळण्यासाठी चोरट्यांनी कॅबिनेटचे स्क्रू काढून मग या वस्तू चोरल्या.

या सगळ्या वस्तू निजाम संग्रहालयात ठेवण्यात आल्या आहेत. हे संग्रहालय लोकांसाठी 2000मध्ये खुलं करण्यात आलं होतं. मीर उस्मान अली यांना 1937मध्ये मिळालेल्या भेटवस्तू तिथे संग्रहित करण्यात आल्या आहे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त.

भारतातील तेव्हाच्या काळात सगळ्यात मोठ्या संस्थानावर खान यांनी राज्य केलं होतं. 1967मध्ये त्यांचं निधन झालं.

त्यांच्या अमाप संपत्तीत प्रसिद्ध जेकबच्या हिऱ्याचा समावेश होता. हा हिरा अंडाकृती होता. इतरही अनेक मौल्यवान दागिन्यांचा या संपत्तीत समावेश होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


छगन भुजबळ हे 2004 पासून येवला-लासलगाव विधानसभा मतदारसंघाचं प्रतिनिधित्व करत आहेत.

2014 साली झालेल्या निवडणुकीत या मतदारसंघातून छगन भुजबळ यांना 1 लाख 12 हजार 787 मतं मिळाली. ते 46 हजार 442 मतांच्या फरकांनी जिंकले होते. तेव्हा संभाजी पवार यांना 66 हजार 345 मतं मिळाली होती.

दुसरीकडे नांदगाव मतदारसंघात मात्र छगन भुजबळ यांचे पुत्र पंकज भुजबळ हे शिवसेनेच्या उमेदवारांकडून हरले आहेत. शिवसेनेच्या सुहास खांडे यांनी त्यांना हरवलं आहे.

या लढतीचा विधानसभा निवडणुकीपूर्वी घेतलेला वेध

या निवडणुकीत येवला विधानसभा मतदारसंघात 67.75 टक्के मतदान झालं होती.

भुजबळांना जड जाणार का?

'सकाळ'चे उत्तर महाराष्ट्र आवृत्तीचे कार्यकारी संपादक श्रीमंत माने म्हणतात, "येवल्यात छगन भुजबळांसमोर नक्कीच आव्हान आहे. लोकसभेत समीर भुजबळांचा पराभव झाल्याने ते आता विधानसभेला रिस्क घेऊ इच्छित नसल्याचे दिसतात."

"माणिकराव शिंदे यांच्यासारखे भुजबळांचे निकटवर्तीय नेते दूर गेलेत. शिवाय गेल्या तीन वर्षांत विविध संकटं त्यांना आली. वातावरण प्रतिकूल असल्यानं ते मतदारसंघात थांबले असावेत," असा अंदाज श्रीमंत माने व्यक्त करतात.

त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

र वरिष्ठ पत्रकार दीप्ती राऊत सांगतात, "नरेंद्र दराडे आणि किशोर दराडे शिवसेनेकडून विधानपरिषदेवर निवडून गेलेत, 15 वर्षं भुजबळ आमदार असल्यानं प्रस्थापितविरोधी जनभावना, तुरूंगात जाऊन आल्यानं प्रतिमा मलीन इत्यादी अनेक प्रतिकूल गोष्टी भुजबळांसमोर असल्यानं आव्हान मोठं आहे."

भुजबळांनी मतदान केलं नाही

निवडणुकीतील उमेदवार म्हणून येवला हा छगन भुजबळांचा मतदारसंघ असला, तरी त्यांचं मतदान नाशिक पश्चिम मतदारसंघात आहे. सिडको भागातल्या ग्रामोदय मतदान केंद्रावर दरवर्षी भुजबळ कुटुंबीय मतदान करतात आणि दौऱ्यावर निघतात. यंदा मात्र हे चित्र दिसलं नाही.

विशेष म्हणजे, छगन भुजबळांचे पुत्र आणि नांदगाव मतदारसंघाचे राष्ट्रवादीचे उमेदवार पंकज भुजबळ यांनीही मतदान केलं नाही. तेही नांदगावमध्येच तळ ठोकून होते.

बीबीसी मराठीनं छगन भुजबळ यांच्याशी संपर्क साधला तेव्हा ते म्हणाले, "येवल्यात स्वत: मी उमेदवार होतो, बाजूला पंकज भुजबळ उमेदवार होते. तिथून नाशिक 100 किलोमीटर आहे. जाऊन-येऊन पाच तास गेले असते. म्हणजेच अर्धा दिवस गेला असता. निवडणूक चालू होती. आमचे मतदारसंघ पण मोठे-मोठे होते. त्यामुळं जाणं शक्य नव्हतं."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जगभरात कोरोना व्हायरसमुळे लाखो लोक पॉझिटिव्ह आढळले आहेत अनेक देश संपूर्ण सध्या लॉकडाऊनमध्ये आहे.

त्यातच मंगळवारी आणखी एका व्हायरसचं नाव सोशल मीडियावर, बातम्यांमधून चर्चेत येऊ लागलं - हंता व्हायरस.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

चीनमधल्या ग्लोबल टाइम्सच्या एका वृत्तानुसार या हंता व्हायरसमुळे 23 मार्चला एका जणाचा मृत्यू झाला आहे. या वृत्तानुसार मरण पावलेली व्यक्ती एका बसमध्ये प्रवास करत होती, त्यामुळे त्या बसमधल्या सहप्रवाशांची चाचणी घेतली जात आहे.

ही बातमी येताच आधीच कोव्हिड-19च्या दहशतीत असलेल्या लोकांनी ट्विटरवर #HantaVirus हा हॅशटॅग वापरून आपल्या प्रतिक्रिया दिल्या. त्यामुळे हा हॅशटॅग मंगळवारी ट्रेंड होऊ लागला.

पण काय आहे हा हंता व्हायरस? आणि तो कसा पसरतो?

हंता वायरसचा प्रसार कसा होतो?

अमेरिकेच्या सेंटर फॉर डिसीजच्या रिपोर्टनुसार हंता व्हायरस हा उंदरांमुळे पसरतो. जर कुणाचा उंदराच्या विष्ठा, लाळेशी संपर्क आला आणि त्यानंतर त्या व्यक्तीने तोच हात आपल्या चेहऱ्याला लावला तर त्याला या व्हायरसची बाधा होऊ शकते. या व्हायरसचं संक्रमण एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीला होत नाही. एखाद्या व्यक्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तीलाहंताची बाधा झाली आहे की नाही हे कळण्यासाठी एक ते आठ आठवड्याचा वेळ लागतो.

हंता व्हायरसची लक्षणं काय?

जर एखाद्या व्यक्तीला हंताची बाधा झाली असेल तर त्या व्यक्तीला ताप, अंगदुखी, सर्दी, उल्टी सारखी लक्षण दिसू शकतात. हंताची बाधा झालेली व्यक्ती अतीगंभीर झाली असेल तर त्या व्यक्तीच्या फुफ्फुसांमध्ये पाणी भरून श्वास घेण्यासाठी त्रास होतो. २०१९ मध्ये लॅटिन अमेरिकेतील एक प्रदेश पेटोगोनिया या ठिकाणी हंताच्या संक्रमणामुळे ९ जणांचा मृत्यू झाला होता.  त्यानंतर या ठिकाणी जाऊ नका अशी सूचना पर्यटकांना देण्यात आली होती.असं सांगितलं जातं की त्यावेळी हंता व्हायरसच्या ६० केसेस समोर आल्या होत्या आणि पन्नास जणांना क्वारंटाइन करण्यात आलं होतं. सीडीसीने सांगितल्यानुसार हंता व्हायरसमुळे होणाऱ्या मृत्यूचं प्रमाण ३८ टक्के आहे आणि अद्याप या आजारावर ठराविक औषध पद्धती उपलब्ध नाही.

कसा पसरतो हंता व्हायरस?

अमेरिकेची केंद्रीय आरोग्य व्यवस्था CDCच्या एका अहवालानुसार हंता व्हायरस हा उंदरांपासून होणारा रोग आहे. जर एखाद्या व्यक्तीने उंदराच्या विष्ठेला किंवा लाळेला हात लावून नंतर चेहऱ्याला स्पर्श केला तर त्याला या रोगाची लागण होण्याची शक्यता असते.

पण हा रोग एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे संक्रमित होण्याची शक्यता नाही. या रोगाची स्पष्ट लक्षणं दिसायला एक ते आठ आठवडे एवढा वेळ लागतो.

जर एखाद्या व्यक्तीला या व्हायरसची बाधा झाली असेल तर त्याला ताप, सर्दी, खोकला, अंगदुखी, मळमळ जाणवू शकते. शिवाय, प्रकृती आणखी गंभीर झाल्यास फुप्फुसात पाणी भरण्याची किंवा श्वसनाचा त्रास होण्याची शक्यता असते.

जानेवारी 2019 मध्ये हंता व्हायरसची बाधा होऊन पेंटागोनियामध्ये एकाचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर तिथल्या पर्यटकांनाही याची कल्पना देऊन खबरदारीचा इशारा देण्यात आला होता.

तेव्हाच्या एका अंदाजानुसार हंता व्हायरसची लागण झालेले 60 रुग्ण आढळले होते, ज्यापैकी 50 जणांना क्वारंटाईन करण्यात आलं होतं.

CDC अनुसार हंता व्हायरसची लागण झाली तर त्यावर कोणताही 'विशिष्ट उपचार' नाही, आणि यामुळे होणाऱ्या मृत्यूंचं प्रमाण हे 38 टक्के आहे.

भारतात ट्विटरवर आला व्हायरस

जेव्हा हंता व्हायरसची बातमी आली, तेव्हा आधीच कोरोना व्हायरसमुळे धास्तावलेले लोक ट्विटरवर व्यक्त होऊ लागले.

चीनने काय स्पर्धा लावलीये का व्हायरस शोधण्याची, अशी प्रतिक्रिया @istanBIG_ ने दिली आहे.

तर ऑस्टिन तुनोई...


जगभरातले कोट्यवधी लोक घरी इंटरनेटवर काही ना काही स्ट्रीम करत आहेत किंवा घरून काम करत आहेत. त्यामुळे इंटरनेट सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांवरचा ताण वाढतोय.

एकट्या युकेमध्ये इंटरनेटच्या वापरात 20 टक्के वाढ झाल्याचं ओपनरीच या डिजिटल नेटवर्क कंपनीचं म्हणणं आहे. तर इकॉनॉमिक टाइम्सच्या एका बातमीनुसार भारतात ही वाढ सुमारे 10 टक्क्यांनीच झाली आहे.

त्यामुळे इंटरनेट स्पीड नेहमीपेक्षा कमीच आहे, असा सर्वांना संशय येणं साहजिकच आहे. आणि बहुदा ते खरंही आहे. कारण तशा तक्रारी येत आहेत.

कोरोना विषाणूच्या संकटाचा सामना करताना वेगवान इंटरनेट सेवा 'महत्त्वाची' असल्याचं युकेच्या सरकारनेही म्हटलं आहे. त्यामुळे ऑफकॉम या युकेमधल्या दूरसंचार नियामक संस्थेने काही सोपे उपाय सांगितले आहेत.

या उपाययोजना करून वाय-फायचा स्पीड वाढवता येऊ शकतो -

लॉकडाउनच्या काळात अनेक कंपन्यांनी इंटरनेटचा स्पीड कमी होऊन ग्राहकांना मनस्ताप होऊ नये, यासाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. इंटरनेट सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांवरचा ताण कमी व्हावा, यासाठी नेटफ्लिक्स, फेसबुक, युट्यूब यासारख्या स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्मनेही व्हीडियोची क्वालिटी कमी केली आहे,... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

म्हणजे या प्लॅटफॉर्मवर HD ऐवजी SD पिक्चर क्वालिटी तुम्हाला मिळेल.

जेव्हा खूप मोठ्या प्रमाणावर लोक स्ट्रीमिंग करतात तेव्हा व्हीडियोची गुणवत्ता कमी करून स्पीड वाढवता येऊ शकतो.

दरम्यान, इंटरनेटच्या वाढलेल्या वापराचा ताण हाताळायला सक्षम असल्याचं इंटरनेट सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांचं म्हणणं आहे.

लॉकडाऊनमुळे वाय-फाय इंटरनेटचा वापर वाढला असला तरी संध्याकाळच्या पीकटाईमपेक्षा तो अजूनही कमीच असल्याचं टेलिकॉम कंपन्यांचं म्हणणं आहे.

भारतात मात्र, स्मार्टफोन वापरणाऱ्यांची संख्या बघता नेट स्लो होण्याची समस्या अनेकांना भेडसावते. तेव्हा वर दिलेल्या काही टिप्स तुमच्यासाठी नक्कीच उपयुक्त ठरू शकतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जगभरातील किशोरवयीन मुलांमध्ये वाढतोय लठ्ठपणा

पूर्व आशियामध्ये लठ्ठ मुलं आणि पौगंडावस्थेतील मुलांच्या संख्येत सर्वाधिक वाढ झाली आहे. अलिकडच्या वर्षांमध्ये चीन आणि भारतातील आकड्यांमध्ये फुगवटा बघायला मिळाला आहे.

जगातील 200 देशांमध्ये लठ्ठपणाविषयीचं निरक्षणाची नोंद 'द लॅन्सेट' करते. हे या क्षेत्रातलं सर्वांत मोठं विश्लेषण असतं.

यूकेमध्ये पाच ते 19 वयोगटातील प्रत्येक दहा जणांपैकी एकजण लठ्ठ असतो.

लठ्ठ मुलं पुढे चालून प्रौढावस्थेतही लठ्ठच राहण्याची शक्यता असते. अशांना आरोग्याच्या गंभीर समस्याही भेडसावू शकतात, असं तज्ज्ञ म्हणतात.

2025 नंतर प्रत्येक वर्षी लठ्ठपणामुळे आलेल्या आजारावर उपचारानिमित्त करण्यात येणारा जागतिक खर्च हा 920 अब्ज पौंडवर पोहचलेला असेल, असा इशारा 'वर्ल्ड ओबेसिटी फेडरेशन'ने दिला आहे. जागतिक स्थूलता दिवशी प्रकाशीत झालेल्या 'द लॅन्सेट'च्या विश्लेषणात म्हटले आहे.

जंकफूड हेच निमित्त

युनायटेड किंगडमसह युरोपातील काही उच्च उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये मुलांमधलं लठ्ठपणाचं प्रमाण सध्या स्थिर आहे.

असं असलं तरी जगातील इतर भागांमध्ये हे प्रमाण झपाट्यानं आणि भयावह पद्धतीनं वाढत अस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ल्याचं माजिद इझाती यांनी सांगितलं. इझाती हे लंडनच्या इंपिरियल कॉलेजमध्ये प्रमुख संशोधक प्राध्यापक आहेत.

जंक फूड हे लठ्ठपणा मागचं एक कारण

संशोधकांच्या मते सहज उपलब्ध होणारे आणि मोठ्या प्रमाणावर प्रचार केले जाणारे स्वस्त मैदायुक्त खाद्यपदार्थ यामागचं एक प्रमुख कारण आहे.

पॉलिनेशिया आणि मायक्रोनेशियामध्ये हे प्रमाण सर्वाधिक आहे. या देशांतील जवळजवळ निम्मी तरुण लोकसंख्या लठ्ठ आहे.

सध्याचा लठ्ठपणाचा जागतिक ट्रेंड असाच राहिला तर लवकरच सर्वसाधारण कमी वजनाच्या लोकांपेक्षा लठ्ठ लोकं जास्त दिसायला लागतील.

लाल रंग सर्वाधिक लठ्ठपणा दर्शवितो. त्यानंतर केशरी आणि पिवळा रंग हे लठ्ठपणाचं थोडं कमी प्रमाण दाखवतो. तर हिरवा आणि निळा रंग हा 5 टक्क्यांहून कमी तरुण लोकसंख्या लठ्ठ असल्याचं सांगतो.

जागतिक पातळीवर 2000 सालानंतर सर्वसाधारण कमी वजनाच्या मुलामुलींचं प्रमाण घसरत चाललं आहे.

2016 मध्ये 19 कोटी 20 लाख तरुण सर्वसाधारण कमी वजनाचे होते. लठ्ठ तरुणांपेक्षा ही संख्या सध्यातरी जास्त वाटत असली तरी त्यात लवकरच बदल होईल असं दिसतं.

गेल्या काही दशकांमध्ये पूर्व आशिया, लॅटिन अमेरिका आणि कॅरेबियनमध्ये लठ्ठ लोकांची संख्या झपाट्याने वाढली आहे.

लाल रंग सर्वाधिक लठ्ठपणा दर्शवितो. त्यानंतर केशरी आणि पिवळा रंग हे लठ्ठपणाचं थोडं कमी प्रमाण दाखवतो. तर हिरवा आणि निळा रंग हा 5 टक्क्यांहून कमी तरुण लोकसंख्या लठ्ठ असल्याचं सांगतो.

जागतिक स्तरावर 2016 मध्ये अतिरिक्त वजन असणाऱ्या तरुणांची संख्या 2.13 कोटी होती. तरी हे प्रमाण लठ्ठपणाच्या सीमारेषेखालीच आहे.

"ही एक मोठी समस्या आहे ज्यात आणखी वाढ होत जाईल," असं लंडन स्कूल ऑफ हायजीन अँड ट्रॉपिकल मेडिसिनचे सहसंशोधक डॉ. हॅरी रट्टर म्हणाले.

"प्रत्येक हाडकुळी व्यक्ती दहा वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत आता अधिक वजनाची आहे."

"आपण अधिक अशक्त, आळशी किंवा लोभी झालो नसून वास्तविकतेत आपल्या आजूबाजूचे जग बदलत आहे," असं ते म्हणतात.

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या डॉ फियोना बुल यांची अपेक्षा आहे की कॅलरीयुक्त आणि कमी पोषणमूल्य असलेल्या अन्नपदार्थांचा वापर कमी करायला हवा. तसंच अधिक शारीरिक हालचालींना उत्तेजन देण्यासाठी कठोर पावले उचलली जायला हवीत.

आतापर्यंत जगभरातील फक्त 20 देशांनीच शर्करायुक्त पेयांवर कर लावला आहे.

आतापर्यंत जगभरातील फक्त 20 देशांनीच शर्करायुक्त पेयांवर कर लावला आहे.

इंग्लंडमधील सार्वजनिक...


जगातल्या 120 कोटी रोमन कॅथलिक नागरिकांना उद्देशून लिहिलेल्या 'द पीपल ऑफ गॉड' या पत्रात पोप यांनी आपली भूमिका मांडली आहे.

धर्मसंस्थेकडून होणारा हा अश्लाघ्य प्रकार लवकरात लवकर थांबावा असं आवाहन पोप यांनी केलं आहे. चर्चमधील ही 'मरणाची संस्कृती' थांबवण्याचे आवाहन करतानच त्यांनी या पत्रात क्षमेची मागणी केली आहे. अशा प्रकारांना समोरे जाताना येत असल्याच्या अपयशांचाही त्यांनी उल्लेख केला आहे.

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेतल्या पेनसिल्व्हेनियामध्ये गेली सात दशकं सुरू असलेल्या लैंगिक शोषणासंदर्भात ज्युरींनी सविस्तर अहवाल सादर केला. त्या पार्श्वभूमीवर पोप बोलत होते.

या अहवालात काही धक्कादायक गोष्टी समोर आल्या आहेत. अमेरिकेतल्या या राज्यात हजार अल्पवयीन मुलांवर 300 धर्मगुरूंकडून लैंगिक छळ झाल्याचं उघड झालं आहे.

आणखी हजार लहान मुलांना लैंगिक अत्याचाराला सामोरं जावं लागल्याचं स्पष्ट झालं आहे. चर्चकडून याप्रकरणातील दोषींना पाठीशी घालण्याचा प्रयत्न झाला. यापैकी काही खटले खूप जुने असल्याने तक्रारही दाखल करण्यात आलेली नाही.

हा अहवाल जाहीर झाल्यानंतर व्हॅटिकनने पोप हे पीडितांच्या बाजूने आणि या 'भक्ष... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कां'च्या विरोधात असल्याचं म्हटलं होतं.

पोप यांचं काय म्हणणं?

बाल लैंगिक शोषणासंदर्भात जगभरातल्या कॅथलिक नागरिकांना पोप यांनी संबोधित करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे, असं व्हॅटिकनने सांगितलं.

2000 शब्दांच्या या पत्रात पोप यांनी अमेरिकेत सुरू असलेल्या धर्मगुरूंकडून होणाऱ्या लैंगिक शोषणासंदर्भात भूमिका घेतली. हा सगळा प्रकार रोखण्यात चर्चला अपयश आलं आहे अशी कबुलीही त्यांनी दिली.

प्रतिकात्मक छायाचित्र

लैंगिक शोषणाला सामोरे गेलेल्या पीडितांचं दु:ख हृदय पिळवटून टाकणारं असल्याचं त्यांनी सांगितलं. वर्षानुवर्षे त्यांच्या दु:खांकडे दुर्लक्ष करण्यात आलं. हे शोषण निमूटपणे सहन करा असं सांगण्यात आलं. या प्रकरणाचं गांभीर्य मोठं आहे. अशा घटना सातत्याने घडत राहणं दुर्देवी आहे. आपण वेळीच दोषींवर कारवाई करायला हवी होती. लहानग्या मुलांवर अत्याचार होत असताना आपण त्यांची काळजी घेतली नाही. एकप्रकारे शोषणा करणाऱ्यांना आपण सहकार्यच केलं अशा शब्दांत पोप यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

पोप यांनी बायबलमधल्या उताऱ्याचा दाखला दिला. समाजातल्या कोणाचंही शोषण म्हणजे सगळ्यांना त्रास होण्यासारखं आहे. समाजातले असे प्रकार रोखण्यासाठी सर्वसमावेशक उपाययोजना अंमलात आणायला हवी. आपण सगळ्यांनी एकत्र येत चांगल्या भविष्यासाठी काम करायला हवं.

धर्मरक्षणाची जबाबदारी दिलेल्या व्यक्तींकडूनच अशा स्वरूपाच्या नृशंस गोष्टी होत असतील तर ते रोखायला हवं. चिमुरड्यांची काळजी घेणं आपलीच जबाबदारी आहे, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

अशा आहेत नव्या तक्रारी?

पोप आज Church's World Meeting of Familiesमध्ये व्याख्यान देण्यासाठी आयर्लंडला जाणार आहेत. आयर्लंडस रोमन कॅथॉलिक चर्चचे आर्चबिशप इमॉन मार्टिन म्हणाले की पोप फ्रान्सिस डब्लिन इथं त्यांच्या भेटीत धर्मगुरूंच्या शोषणाच्या घटनांतील पीडितांची भेट घेण्याची शक्यता आहे.

बाल लैंगिक अत्याचारांचे स्कँडल जगभरातील विविध चर्चमध्ये घडलेल्या आहेत.

गेल्याच महिन्यात वॉशिंग्टन डीसीचे माजी आर्चबिशप थिओडर मॅककॅरिक यांच्यावर अत्याचारांचे आरोप झाल्यानंतर त्यांना पायउतार व्हावं लागलं होतं.

50 वर्षांपूर्वी एक किशोरवयीन मुलीवर अत्याचार केल्याचे विश्वासार्ह आरोप आहेत असं अमेरिकेतील अधिकाऱ्यांनी म्हटलं आहे. त्यांनी मात्र हे आरोप फेटाळले आहेत.

मे महिन्यात आर्चबिशप फिलिप विल्सन यांच्यावरही 1970च्या दशकात बाललैंगिक अत्याचार घडवल्याचे...


जत्रेमध्ये बंदुकीने फुगे फोडायला तिला खूप आवडायचं. सीआयडी ही मालिकाही तिच्या आवडीची होती. त्यात पिस्तुलातून गोळ्या झाडताना बघून तिलाही स्फुरण चढायचं.

मात्र, नेमबाजी हा व्यावसायिक क्रीडा प्रकार आहे आणि या खेळात आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खेळून आपण आपल्या देशाचं नाव उंचावू शकतो, याची त्यावेळी तिला जराही कल्पना नव्हती.

2016 साली पुण्यात भरलेल्या नॅशनल शूटिंग चॅम्पियनशीप स्पर्धेत 9 पदकं पटकावून तिने सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला आणि या कामगिरीमुळे तिची थेट ज्युनिअर इंडिया टीममध्ये वर्णी लागली.

पुढच्या वर्षी जपानमध्ये झालेल्या एशियन एअरगन चॅम्पियनशीप स्पर्धेत तिने कारकिर्दीतलं पहिलं सुवर्ण पदक पटकावलं.

नेमबाजीशी ओळख

अभिनव बिंद्रा मेहुलीचे प्रेरणास्थान आहेत. 2008 साली बिजिंग ऑलिम्पिक्समध्ये अभिनव बिंद्राने नेमबाजीत सुवर्णपदक पटकावलं. हा खेळ तिने तिच्या घरातल्या छोट्याशा टीव्हीवर बघितला आणि आपणही याच क्षेत्रात कारकीर्द घडवायची, असा निश्चय तिने केला.

मात्र, घरची परिस्थिती बेताचीच होती. वडील रोजंदारीवर काम करायचे तर आई गृहिणी. हातावर पोट असल्याने खेळाडू बनण्याचा खर्च आवाक्याबाहेरचा होता.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्यामुळे आई-वडिलांचं मन वळवणं जिकरीचं होतं. एक पूर्ण वर्ष त्यात गेलं. मात्र, घरच्यांची परवानगी मिळाल्यावर मेहुलीने मागे वळून बघितलं नाही.

त्यांनीही हरतऱ्हेने तिची साथ दिली. त्यावेळी तिला प्रशिक्षणासाठी अद्ययावत शूटिंग रेंज किंवा इलेक्ट्रॉनिक टार्गेट अशा सुविधा मिळू शकल्या नाहीत. त्यामुळे रेंजवर टारगेट बदलण्यासाठी तिला हँड पुलीचा वापर करावा लागायचा.

मात्र, तिच्या अडचणी इथेच संपलेल्या नव्हत्या. आणखी एक संकट आ वासून उभं होतं.

2014 साली तिने चुकून एका व्यक्तीवर गोळी झाडली आणि त्यात ती व्यक्ती जखमी झाली. त्यामुळे तिच्या नेमबाजीवर बंदी घालण्यात आली. या कारवाईमुळे तिला नैराश्य आलं.

मात्र, तिचं कुटुंब तिच्या पाठिशी खंबीरपणे उभं होतं. त्यांनी तिला अर्जुन पुरस्कार विजेते नेमबाज जॉयदीप करमरकर यांच्याकडे नेलं आणि हाच मेहुलीच्या आयुष्यातला टर्निंग प्वॉईंट ठरला.

सुवर्णवेध

जॉयदीप कर्माकर यांची भेट होण्याआधी मेहुलीला पूर्णवेळ प्रशिक्षक नव्हते. करमरकर यांच्या शूटिंग अकॅडमीमध्ये तिला प्रवेश मिळाला आणि तिचा गमावलेला आत्मविश्वास तिला परत मिळाला.

प्रशिक्षणासाठी अॅकेडमीमध्ये जायचं म्हणजे एकीकडच्या प्रवासासाठी चार तास लागायचे. त्यामुळे तिला पुरेशी झोपही मिळत नव्हती.

मात्र, नेमबाजीसाठी मेहुलीने उपसलेल्या कष्टाचं चीज झालं. 2017 साली जपानमध्ये झालेल्या एशियन एअरगन चॅम्पियनशिप स्पर्धेत तिने पहिल्या आंतरराष्ट्रीय सुवर्णपदकाची कमाई केली. त्यानंतर यशाने तिची साथ सोडली नाही.

2018 सालच्या युथ ऑलिम्पिक आणि कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये तिने रजत पदकांची कमाई केली.

ऑलिम्पिक्स आणि वर्ल्ड कपमध्ये सुवर्ण पदकं हे तिचं स्वप्न आहे.

भारतात लोकप्रिय खेळांमध्ये खेळाडूंच्या यशाचं बरंच कौतुक होतं. मात्र, कमी लोकप्रिय खेळांमध्ये तेवढ्याच तोडीची कामगिरी करणाऱ्या खेळाडुंकडे दुर्लक्ष होतं, अशी खंत मेहुली व्यक्त करते. हे खेळाडूसुद्धा तेवढीच मेहनत घेतात आणि म्हणूनच लवकरच ही परिस्थितीही बदलेलं, अशी आशा ती व्यक्त करते.

(हा लेख ई-मेलच्या माध्यमातून मेहुली घोष यांनी पाठवलेल्या उत्तरांवर आधारित आहे.)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


जनता कर्फ्यूच्या पार्श्वभूमीवर रविवारी म्हणजेच 22 मार्चला देशातील 3700 रेल्वे रद्द करण्याचं रेल्वे मंत्रालयानं स्पष्ट केलं आहे. टाइम्स ऑफ इंडियानं ही बातमी दिली आहे.

शनिवारी रात्री 12 वाजेपासून रविवारी रात्री 10 वाजेपर्यंत देशातल्या कोणत्याही रेल्वे स्थानकावरून कोणतीही रेल्वे सुटणार नाही, असं मंत्रालयानं म्हटलं आहे.

तर आधीच प्रवासात असलेल्या रेल्वेगाड्यांना थांबवण्यात येईल आणि प्रवाशांना प्रवासी कक्षात ठेवण्यात येईल, असंही स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

दरम्यान, येत्या रविवारी, 22 मार्चला 'जनता कर्फ्यू' पाळूया. हा जनतेने जनतेसाठी लावलेला कर्फ्यू असले, त्या दिवशी सकाळी 7 ते रात्री 9 घराबाहेर पडायचं नाही, असं आवाहन पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी केलं आहे.

तसंच केंद्र सरकारने आता मास्क आणि हँड सॅनिटायझरच्या किमती निश्चित केल्या असून त्याहून अधिक भावानं विकणाऱ्या विक्रेत्यांवर जीवनावश्यक वस्तू कायद्यांतर्गत कारवाई करण्यात येणार आहे. ही माहिती केंद्रीय ग्राहक व्यवहार मंत्री रामविलास पासवान यांनी दिली आहे.

जीवनावश्यक वस्तू अधिनियमांतर्गत दुहेरी आणि तिहेरी मास्कमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या फॅब्रिकची... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

किंमत 12 फेब्रुवारी 2020ला जेवढी होती तेवढीच असणार आहे. दुहेरी मास्कची किंमत 8 रुपये आणि तिहेरी मास्कची किंमत 10 रुपयांपेक्षा अधिक नसेल.

तर 200 ML  इतक्या क्षमतेच्या हँड सॅनिटायझर बाटलीची किंमत 100 रुपयांपेक्षा अधिक असणार नाही, असंही पासवान यांनी  सांगितलं.

30 जून 2020 पर्यंत या किमती देशभरात लागू राहतील, असंही ते म्हणाले आहेत.

2. रेशन दुकानांना 3 महिन्यांचं धान्य वाटप - अजित पवार

राज्यातल्या रेशन दुकानांना 3 महिने पुरेल इतके धान्य, कांदे, बटाटे देण्याचे निर्देश राज्य सरकारनं दिले आहेत. राज्याचे अर्थमंत्री अजित पवार यांनी पत्रकारपरिषदेत ही माहिती दिली आहे. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिली आहे.

कोरोना विषाणूच्या प्रादुर्भावाचा सामना करण्यासाठी राज्याकडे पुरेसा निधी आहे, असंही त्यांनी म्हटलंय.

राज्यातल्या जनतेनं लग्न, अंत्यसंस्कार यासारख्या कार्यक्रमांना गर्दी करू नये. कोरोनाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी करण्यात आलेल्या उपाययोजनाबाबत भावनिक मुद्दे आणून अडथळे निर्माण करू नये, असंही ते म्हणाले आहेत.

3. देशभरात 2018मध्ये 501 बालविवाह

2018 मध्ये देशभरात 501 बालविवाह झाल्याची नोंद झाली असून त्यातले बहुसंख्य आसाममधील असल्याची माहिती केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्री स्मृती इराणी यांनी लोकसभेत दिली. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली.

आसाममध्ये सर्वाधिक 88, त्याखालोखाल कर्नाटकमध्ये 73, पश्चिम बंगालमध्ये 70, तर तामिळनाडूमध्ये 67 बालविवाह झाल्याची माहिती त्यांनी दिली.

प्रातिनिधिक फोटो

गेल्या काही वर्षांत बालविवाहांच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे का, या प्रश्नाच्या लेखी उत्तरात इराणी यांनी सांगितलं, "18 वर्षांखालील महिलांच्या विवाहाचे प्रमाण कमी झाले आहे. राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-3 नुसार 2005-06मध्ये बालविवाहाचे प्रमाण 47.4 टक्के इतके होते, तर 2015-16मध्ये ते मध्ये 26.8 टक्के इतके झाले आहे."

4. 'माझ्याही मुलीला लवकरात लवकर न्याय द्या'

निर्भयाला न्याय मिळाला त्याचा आनंद होत आहे. आता माझ्याही मुलीला लवकरात लवकर न्याय मिळावा, अशी मागणी हिंगणघाट जळीत कांडातील तरुणीच्या आईनं सरकारकडे केली आहे. झी 24 तासनं ही बातमी दिली आहे.

महिलांवर अत्याचार करणाऱ्यावर कडक कायदा झाला पाहिजे, असंही त्या म्हणाल्यात.

वर्ध्यातील हिंगणघाटमध्ये तरुण शिक्षिकेला जाळण्यात आलं.  याप्रकरणी आरोपी विकेश नगराळे याला अटक करण्यात आली...


जपान एका सहा वर्षांच्या विद्यार्थ्याचा उष्माघातानं मृत्यू झाला होता.

गेल्या दोन आठवड्यात उष्णतेच्या लाटेमुळे हजारो लोकांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं असून सरकारने लोकांना खबरदारीचा इशारा दिला आहे.

पण नेमकं ऊन किती आहे?

या आठवड्याच्या सुरुवातीला मध्य जपानमध्ये पारा 40.7 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचलं होता. गेल्या पाच वर्षांतील हे सर्वाधिक तापमान असल्याची नोंद आहे.

क्योटो शहरात सात दिवसांपासून तापमान 38 अंश सेल्सिअसवर पोहोचलं आहे. 19व्या शतकात तापमानाची नोंद ठेवण्यास सुरुवात केल्यापासून पहिल्यांदाच अशी उष्ण लाट रेकॉर्ड होत आहे.

आयची प्रदेशात एका सहा वर्षांच्या विद्यार्थ्याचा उष्माघातानं मृत्यू झाल्यानंतर जपानच्या शिक्षण मंत्रालयानं बचाव करण्यासाठी शाळांना योग्य त्या उपाययोजना करण्यास सांगितलं आहे.

सार्वजनिक उद्यानांमध्ये उष्णतेपासून बचाव करण्यासाठी नागरिक गर्दी करत आहेत.

जपानच्या हवामान खात्याने लोकांना उष्ण हवामानामुळे जाणवणारा थकवा टाळण्यासाठी पुरेसं पाणी पिण्याचा आग्रह केला आहे.

पश्चिम जपानमध्ये पुरामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीनंतर मदत करणाऱ्या स्वयंसेवकांना उष्माघाताचा त्रास सहन ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

करावा लागत आहे. त्यामुळे पूरग्रस्तांच्या पुनर्वसनाच्या कामातही अडथळे येत आहे.

या महिन्याच्या सुरुवातीला पुरानंतर जमीन खचल्यामुळे जपानमध्ये 200 लोकांचा मृत्यू झाला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जपानने पाठवलेले रोबोट अशनीवर उतरले आहेत.

शुक्रवारी हायाबुसा-2 या स्पेसक्राफ्टमधून ही दोन 'रोव्हर' अशनीवर उतरली आहेत. हा अशनी 1 किलोमीटर इतका मोठा असून या दोन रोव्हर प्रकारच्या यानांनी या अशनीवर भटकंती सुरू केली आहे. हे दोन यान म्हणजे रोबोच आहेत.

हीच ती अशनी

JAXAनं दोन्ही रोव्हर उत्तमपणे काम करत असल्याचं म्हटलं आहे. हे रोव्हर अशनीच्या पृष्ठभागावरील छायाचित्र घेऊ शकतात, आणि तापामान नोंदवू शकतात.

Ryugu असं या अशनीचं नाव आहे. हायाबुसा-2ला या यानाजवळ पोहोचायला साडेतीन वर्षं लागली.

युरोपियन स्पेस एजन्सीनं यापूर्वी धूमकेतूवर यान उतरवलं होतं. पण अशनीवर यान उतरवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

अशनी काय आहेत?

सौरमालेची निर्मिती होत असताना जे काही उरलं ते म्हणजे अशनी आणि उल्का होय. Ryugu हा अगदी प्राथमिक अशनी आहे. या अशनीचा अभ्यास ग्रहांच्या निर्मितीवरही प्रकाश पडू शकतो. हा अशनी हिऱ्याच्या आकाराचा आहे. त्याचा रंग काळसर आहे. स्वतःच्या अक्षाभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यासाठी साडेसात तास लागतात.

हायाबुसा कसं पोहोचलं अशनीपर्यंत?

गुरुवारी सकाळी हायाबुसा - 2 या अशनीजवळ पोहोचले. हायाबुसा-2च्या खालच्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

भागात एका कंटेनरमध्ये हे दोन लहान यान होते. हे यान म्हणजे रोबो आहेत. यांची नावं Minerva II-1 असं आहे.

या रोव्हरनी अशनीच्या पृष्ठभागावरून पाठवलेलं छायाचित्र.

शुक्रवारी सकाळी या अशनीपासून 196 फूट उंचीवरून हे रोबोट / यान अशनीवर उतरले.

हे दोन रोव्हरवर वाईड अँगल, स्टेरिओ कॅमेरे आहेत. शिवाय तापमान मोजण्यासाठी सेन्सर आहेत.

पुढं काय होईल?

हायाबुसा-2 ऑक्टोबरमध्ये या अशनीवर उतरेल आणि तेथून दगड आणि मातीचे नमुने गोळा करेल. Ryuguच्या पृष्ठभागावरील एका विवरात स्फोट घडवेल आणि त्यातून माती आणि खडकाचे नमुने गोळा केले जातील. हे यान नमुन्यांसह 2020ला पृथ्वीवर परत येणं अपेक्षित आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जमाल खाशोग्जी

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी पत्रकारांशी बोलताना ही माहिती दिली. ते म्हणाले, जर पुरावे असतील तर ते सादर करावेत.

2 ऑक्टोबरला इस्तंबूल इथल्या सौदी अरेबियाच्या दूतावासात प्रवेश केल्यानंतर खाशोग्जी बेपत्ता झाले आहेत.

दरम्यान, वॉशिंग्टन पोस्टने खाशोग्जी यांचा शेवटचा लेख प्रसिद्ध केला आहे. बेपत्ता होण्यापूर्वी त्यांनी हा लेख लिहिला होता. मध्यपूर्वेतील माध्यम स्वातंत्र्याचं महत्त्व या विषयावर त्यांनी हा लेख लिहिला आहे.

या वृत्तपत्राचे ग्लोबल ओपिनियन एडिटर करेन अतिहा म्हणाल्या, ते परत येतील या आशेने या लेखाचं प्रकाशन आम्ही थांबवलं होतं. "पण आता आपल्याला मान्य करावं लागेल की ते परत येणार नाहीत. वॉशिंग्टन पोस्टसाठी लिहिलेला त्यांचा हा शेवटचा लेख आहे. या लेखात त्यांना अरब जगतातील माध्यम स्वातंत्र्याबद्दल त्यांना असणारी कळकळ दिसून येते. त्यासाठीच त्यांनी जीव दिला." या लेखात खाशोग्जी यांनी अरबमधील माध्यमांच्या स्वातंत्र्याची पाठराखण केली आहे. अरब नागरिकांना जगात काय सुरू आहे, याची माहिती मिळाली पाहिजे. अरब आवाजाला व्यासपीठ मिळालं पाहिजे, असं त्यांनी लिहिलं आहे.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तपासाची दिशा

बुधवारी आणि गुरुवारी टर्कीतील तपास संस्थांनी सौदी दूताच्या निवासस्थानांची 9 तास तपासणी केली. त्यानंतर तपास पथकं सौदी दूतावासाकडे गेली. या तपास पथकांत फॉरेन्सिक तज्ज्ञ, कायदेतज्ज्ञ यांचा समावेश आहे. सोमवारी दूतावासाची पाहिल्यांदाच तपासणी करण्यात आली.

सौदी दूतावासाची पाहणी सुरू आहे.

मंगळवारी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पओ रियाधमध्ये होते. सौदीचे युवराज मोहंमद बीन सलमान यांच्याशी त्यांनी चर्चा केली. सलमान यांनी खशोग्जी यांच्या बेपत्ता होण्यात कसलाही सहभाग नसल्याचं म्हटलं आहे.

2 ऑक्टोबरला काय घडलं?

खाशोग्जी अमेरिकेचे नागरिक असून ते वॉशिंग्टन पोस्टचे स्तंभलेखक आहेत. सौदी अधिकाऱ्यांनी सौदी युवराजांच्या धोरणांवर टीका करू नये, असे कथितरीत्या धमकावल्यानंतर गेले एक वर्षभर ते अज्ञातवासात होते.

टर्कीतील एका महिलेशी ते लग्न करणार होते. त्यासाठी आवश्यक कागदपत्रं घेण्यासाठी ते दूतावासात गेले होते.

सौदी अधिकारी म्हणतात खाशोग्जी दूतावासातून बाहेर पडले त्यावेळी त्यांना कसलीही इजा झालेली नव्हती.

पण टर्कीच्या अधिकाऱ्यांना असा वाटतं की, दूतावासातील इमारतीमध्ये त्यांच्यावर हल्ला झाला होता. सौदीच्या एजंटांनी त्यांना मारल्याचा संशय आहे. काही माध्यमांनी सौदीचे एजंट टर्कीत येताना आणि बाहेर पडतानाचे व्हीडिओ प्रसिद्ध केले आहेत.

न्यूयॉर्क टाइम्सने 15 पैकी 4 एजंट सौदीच्या युवराजांशी तर एक एजंट सौदीतील एका मंत्र्याशी संबंधित आहे, असं म्हटलं आहे.

मंगळवारी जी7 राष्ट्रांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी पारदर्शक तपासाची मागणी केली आहे.

खाशोग्जी यांच्या बेपत्ता प्रकरणानंतर पुढील आठवड्यात सौदी अरेबियात होत असलेली गुंतवणूक परिषद अडचणीत आली आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या प्रमुख ख्रिस्तिन लाग्रेड यांनी या परिषदेतून माघार घेतली आहे.

सौदी अरेबिया अमेरिकेचे मित्रराष्ट्र आहे. त्यामुळे खाशोग्जी यांच्या बेपत्ता होण्याने अमेरिकेचं प्रशासनही अडचणीत आलं आहे. या प्रकरणात पुरावा असलेला व्हीडिओ सादर केला जावा, असे आदेश दिले असल्याचे ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. तसेच सौदी अरेबियाची पाठराखण करत नसल्याचंही त्यांनी म्हटलं आहे.

टर्कीच्या तपास यंत्रणांनी खाशोग्जी यांचा खून झाल्याचे पुरावे असल्याचं म्हटलं होतं. खाशोग्जी यांच्या खून प्रकरणातील एका ऑडिओ क्लिपमध्ये सौदीच्या राजदूताचा आवाज येत ऐकू येत असल्याचं एका वृत्तपत्राने...


जमाल खाशोग्जी

एका व्यापारी संमेलनात बोलताना ते म्हणाले की "हा गुन्हा सगळ्या सौदींसाठी अत्यंत दु:खद घटना आहे. त्यामुळे टर्कीसोबत निर्माण झालेला दुरावा भरून काढू."

जमाल खाशोग्जी हे 2 ऑक्टोबर रोजी टर्कीची राजधानी इस्तंबुलच्या सौदी अरेबियाच्या दूतावासातून बेपत्ता झाले होते. आधी दोन आठवडे त्यांच्या ठावठिकाणा माहीत नसल्याचं सांगणाऱ्या सौदीवर आंतरराष्ट्रीय दबाव वाढत गेला.

त्यामुळे अखेर सौदीने हे मान्य केलं की खाशोग्जी यांची हत्या त्याच दिवशी वकिलातीत झाली होती.

युवराज काय म्हणाले?

"या दुर्दैवी क्षणी अनेक जण संधीचा फायदा घेत सौदी अरेबिया आणि टर्कीमध्ये दुरावा निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण मी त्यांना सांगू इच्छितो की तुम्ही असं कधीच करू शकणार नाही. टर्की आणि सौदीमध्ये कधीही दुरावा राहणार नाही," असं युवराज सलमान म्हणाले.

युवराज सलमान हे Future Investment Initiative या गुंतवणूक परिषदेत बोलत होते. सौदी अरेबियात सुरू असलेल्या या गुंतवणूक परिषदेवरही या खुनाची छाया पसरली आहे.

युवराज मोहंमद बिन सलमान

सौदीच्या व्यापार संबंधांसाठी अतिमहत्त्वाच्या या संमेलनावर खाशोग्जी खून प्रकरणानंतर अन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ेक मोठ्या देशाच्या प्रतिनिधींनी बहिष्कार टाकला आहे.

या प्रकरणांनंतर मंगळवारी युवराज सलमान प्रथमच सार्वजनिकरीत्या दिसले पण ते फार काही बोलले नाहीत. त्यांनी वडील राजे सलमान यांच्याबरोबर खाशोग्जी यांच्या कुटुंबीयांची भेट घेऊन त्यांचं सांत्वन केलं.

आंतरराष्ट्रीय  बहिष्कार

हा खून पूर्वनियोजित होता, असा दावा टर्कीने केल्यानंतर अमेरिकेने खाशोग्जी यांच्या खुन्यांना अद्दल घडवू, असा इशारा दिला आहे. सौदी अरेबियानं हे प्रकरण दडपण्यासाठी केलेला प्रयत्न अत्यंत दुर्दैवी आहे, अशी प्रतिक्रिया अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिली आहे. हा कट ज्यांनी रचला ते संकटात असतील, असंही ट्रंप म्हणाले आहेत.

तर अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पाँपेओ यांनी या प्रकराणातील 21 संशयितांचा व्हिसा रद्द केला असून जे जबाबदार आहेत त्यांना शिक्षा होईल, असा इशारा दिला आहे. पत्रकार परिषदेत बोलताना ते म्हणाले की, राष्ट्राध्यक्ष आणि मी स्वतः या परिस्थितीबद्दल नाराज आहे.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेनं काही सौदी अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने हा खून कसा झाला याचं वृत्त दिलं आहे. खुनानंतर त्यांचा मृतदेह गोधडीत गुंडाळून विल्हेवाट लावण्यासाठी एका व्यक्तीकडे सोपवण्यात आला, असं या वृत्तात म्हटलं आहे.

माईक पाँपेओ

अमेरिकेचे नागरिक असलेले आणि वॉशिंग्टन टाइम्सचे स्तंभलेखक असलेले खाशोग्जी यांच्या खुनासंदर्भात सौदी अरेबियाने दिलेली माहिती आणि टर्कीचा दावा परस्परविरोधी होता. सुरुवातीला खाशोग्जी यांचा खून झालेला नाही, असा दावा करणाऱ्या सौदी अरेबियाने नंतर टर्कीच्या दूतावासात झालेल्या मारामारीत खाशोग्जी यांचा खून झाला, असा खुलासा केला होता.

सौदीचे राजकुमार मोहंमद बिन सलमान यांनी केलेला खुलासा मान्य करणार का, असा प्रश्न पाँपेओ यांना विचारण्यात आला. यावर ते म्हणाले, "आमचे लोक जगभर विखुरलेले आहेत. आम्ही आमची माहिती जमवू आणि त्यातून वस्तुस्थिती समजून घेवू."

सौदीचे युवराज सलमान यांनी मंगळवारी खाशोग्जी यांचा मुलगा सलाह बिन जमाल यांची भेट घेतली.

सौदी अरेबियाच्या धोरणांचे टीकाकार असलेल्या खाशोग्जी यांच्या खुनाचा अनेक देशांनी निषेध केला असून या प्रकरणात सखोल चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

शिवाय ट्रंप यांनी CIAच्या संचालकांना या प्रकरणाची माहिती घेण्यासाठी टर्कीला पाठवले आहे.

सौदी अरेबियाचे राजे सलमान यांनी मंगळवारी कॅबिनेटची बैठक घेतली. त्यानंतर त्यांनी खाशोग्जी...


जयश्री

मृत्यूपूर्वी चायरे यांनी एक चिठ्ठीत त्यांच्या आत्महत्येला मोदी सरकार जबाबदार आहे, असं लिहिल्याचा दावा त्यांच्या कुटुंबीयांनी केला आहे.

10 एप्रिल रोजी सकाळी 8 च्या सुमारास शंकर चायरे हे शेतामध्ये गेले. शेतामध्येच विष प्राशन करून त्यांनी गळफास घेतला. गळफासाची दोरी तुटल्यानंतर ही बाब गावकऱ्यांच्या लक्षात आली. त्यानंतर लगेच शंकर यांना पांढरकवडा येथील रुग्णालयात हलवण्यात आलं. तिथं डॉक्टरांनी प्राथमिक उपचार करून त्यांना यवतमाळला हलवण्याचा सल्ला दिला. तिथे उपचारादरम्यान त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला, अशी माहिती गावकऱ्यांनी दिली.

शंकर चायरे यांच्याकडे नऊ एकर शेती आहे. 2016/17 मध्ये त्यांनी आदिवासी विविध कार्यकारी सहकारी संस्थेचं 80 हजार 876 रुपयांचं कर्ज घेतलं होतं. त्यावर व्याज चढून ते 96 हजार 816 इतकं झालं.

कर्जमाफीमध्ये नाव नाही, गुलाबी बोंडअळीच्या प्रादूर्भावाने पिकांची नासाडी झाली. शिवाय कर्जमाफीचा लाभही मिळाला नाही. त्यामुळे मोदी सरकारला जबाबदार धरत शंकर चायरे यांनी आत्महत्या केली, असं त्या चिठ्ठीत लिहिल्याचं त्यांच्या परिवाराने सांगितलं. त्यांच्या पाश्चात पत्नी, तीन मुली, एक ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मुलगा असा परिवार आहे.

आत्महत्येस "पंतप्रधान मोदी" जबाबदार?

शंकर यांची पत्नी अलका यांच्या डोळ्यातील अश्रूधारा संपता संपत नाहीत. पतीच्या आत्महत्येनं त्यांना चांगलाच धक्का बसला आहे. आमच्याशी बोलताना त्यांनी सरकारला चांगलंच धारेवर धरलं.

शंकर यांच्या पत्नी अलका

त्या म्हणतात, "कर्जाचा डोंगर वाढतच चालला होता, यातून मार्ग काढण्यासाठी त्यांनी शेती विकायला काढली होती. सकाळी घरी चहा घेतला आणि शेतात निघून गेले ते परतलेच नाही. तीन मुली आणि एक मुलगा यांच्या शिक्षणाची मोठी जबाबदारी त्यांच्यावर होती. कर्ज काढून मुलींच्या शिक्षणाला ते पैसे लावायचे. मोठी मुलगी भाग्यश्री ही B.Sc.च्या दुसऱ्या वर्षाला शिकते. पैसे नसल्यामुळे त्यांनी तिला हॉस्टेलमधून घरी परत आणलं. यातूनच त्यांनी मग आत्महत्या केली".

आत्महत्येस पंतप्रधान मोदी जबाबदार असल्याची चिठ्ठी लिहून ठेवल्याचं सांगत गावकऱ्यांनी मोदींवर गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली आहे. तशी तक्रार त्यांची मुलगी जयश्री यांनी घाटंजी पोलिसात दिली आहे.

चायरे कुटुंबीय

जयश्री बी.ए.च्या दुसऱ्या वर्षाला शिक्षण घेत आहे. ती म्हणते "शासनाच्या एक लाखाच्या मदतीवर शिक्षण आणि कुटुंबाचा उदरनिर्वाह शक्य नाही. आम्हाला ठोस मदत तसेच शिक्षणाचा खर्च शासनाने उचलावा इतकीच माफक अपेक्षा आहे. त्याचबरोबर आम्हाला शासकीय नोकरी समाविष्ट करून घ्यावं."

"जोपर्यंत मुख्यमंत्री आमच्या घरापर्यंत येत नाहीत, ठोस आश्वासन देत नाही तोपर्यंत वडिलांवर अंत्यसंस्कार होऊ देणार नाही," अशी भूमिका जयश्री आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी घेतली.

या मागणीला घेऊन गावात तणावाचं वातावरण होतं. शंकर यांच्या शेवटच्या दर्शनासाठी गावकरी घरासमोर जमा झाले होते.

अखेर देवेंद्र फडणवीस सरकारच्या मार्फत शेतकरी नेते किशोर तिवारी यांनी चायरे कुटुंबीयांची भेट घेतली. आपलं मुख्यमंत्र्यांशी बोलणं झालं असून त्यांनी जमेल ती मदत करण्याचं आश्वासन दिलं आहे, असं तिवारी यांनी चायरे कुटुंबीयांना सांगितलं.

गुरुवारी महसूल राज्यमंत्री संजय राठोड यांनीही पीडित कुटुंबाची भेट घेतली आणि त्यांना आश्वासन दिलं, पण त्यांच्या चर्चेतून काही तोडगा निघू शकला नाही.

त्यानंतर शेतकऱ्यांच्या प्रश्नावरून नारज होऊन भाजपमधून बाहेर पडलेले माजी खासदार नाना पटोले आणि अपक्ष आमदार बच्चू कडू यांनीही चायरे कुटुंबीयांची भेट घेतली आणि त्यांना अंत्यसंस्कार पार पाडण्याची विनंती केली. अखेर चायरे...


जर एका महिलेने एकटीने काही शहरांमधून प्रवास केला, तर लोकांचा नक्कीच विश्वास बसेल आणि तेसुद्धा हे स्वयंचलित वाहन विकत घेतील, असं बर्थाला वाटायचं.

1886 साली याच दिवशी नेऋत्य जर्मनीतील मॅन्हम (Mannheim) शहरात राहणारे उद्योजक-अभियंता कार्ल बेंझ यांना त्यांच्या स्वयंचलित मोटारवाहनाचं पेटंट देण्यात आलं होतं. म्हणजे एकप्रकारे 29 जानेवारी 1886 रोजी गाडीचा जन्म झाला होता.

तोवर जगभरात फक्त घोडागाडी, टांगा किंवा बैलगाड्यांसारखी वाहनं पाहायला मिळायची. म्हणून इथे स्वयंचलित हा शब्द महत्त्वाचा ठरतो.

कार्ल बेंझ यांचं स्वयंचलित वाहन अगदी साधसुधं. ते दिसायला टांग्यासारखंच होतं - एक आसनी, लाकडी फ्रेम, लाकडी चाकं वगैरे. मात्र त्याच्या पुढे घोडे नव्हते आणि मागे एक चुक-चुक असं आवाज करणारं, धूर सोडणारं दोन हॉर्सपावरचं इंजिन होतं.

29 जानेवारीनंतर लगेचच जगभरातल्या रस्त्यांवर ती गाडी काही दिसू शकली नाही. कार्ल बेंझ यांना वाटायचं की या गाडीवर अद्याप बरंच काम करण्याची गरज आहे, ती कुठल्याही रस्त्यावर प्रवाशांसाठी सुरक्षित नाही.

बर्था यांनी त्या काळी मार्गक्रमण केलेला हा तोच मार्ग, जिथे आजही त्यांच्या स्मरणार्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

थ एका ड्राईव्हचं आयोजन केलं जातं.

तेव्हाचे रस्तेही फक्त टांग्यांसाठी बनलेले, म्हणजे ना डांबराचे ना सीमेंटचे. फक्त माती-खडकांचे, म्हणजे खऱ्या अर्थाने खडतर प्रवास. त्यामुळे कार्ल बेंझ संशोधनासाठी बऱ्यापैकी आपला वेळ घेत होते.

त्यांची पत्नी बर्था बेंझ मात्र अस्वस्थ होत होती. त्यांच्या लग्नात आलेला हुंडा तिने तिच्या पतीच्या व्यवसायात घातला होता, मात्र आपल्या पतीचा त्याच्याच अविष्कारावर भरवसा नाही, यामुळे तिची जरा चिडचिड होत होती.

दोन वर्ष अशीच उलटली. मग एके दिवशी कार्ल काही कामानिमित्त बाहेरगावी गेले असता, बर्थाने ठरवलं - ही गाडी अगदी सुरक्षित आहे, ती लांबचा पल्ला गाठू शकते, हे सिद्ध करण्यासाठी आपणच नवऱ्याची गाडी बाहेर काढायची.

जर एका महिलेने एकटीने काही शहरांमधून प्रवास केला, तर लोकांचा नक्कीच विश्वास बसेल आणि तेसुद्धा हे स्वयंचलित वाहन विकत घेतील, असं तिला वाटायचं.

कार्ल यांना ज्या पहिल्या 'मोटरवॅगन'साठी पेटंट मिळालं होतं, त्याचीच थोडी सुधारित आवृत्ती म्हणजे मोटरवॅगन-3 त्यांच्या गॅरेजमध्ये होती. बर्थाने तिच्या दोन मुलांना सोबत घेतलं आणि पतीच्या नकळत तिच्या माहेरी फॉर्झएमला (Pforzheim) जाण्याचा निश्चय तीने केला .

तिने एक मार्ग निश्चित केला - मॅन्हम ते माहेर फॉर्झएम आणि परत. या राउंड ट्रिपचं एकूण अंतर होतं 194 किलोमीटर. त्या काळी ना धड रस्ते होते, ना रस्त्यांवर साईनबोर्ड वा गुगल मॅप्स. बर्था यांना त्यांच्या माहेरी जाण्याचा मार्ग फक्त नद्या आणि वाटेत पडणाऱ्या रेल्वे रुळांमुळे थोडाफार माहिती होता. वाटेत काही गावंही होतीच.

बर्था तिच्या दोन मुलांना घेऊन स्वतःच त्या ड्राईव्हवर निघाली.

मोटरवॅगन-3 सुद्धा अगदीच बेसिक होतं - लाकडी फ्रेम, लाकडी चाकांचा एक आसनी टांगा, ज्यामागे एक धूर सोडणारं तो फोरस्ट्रोक इंजिन लागलेलं. त्याला सुरू करण्यासाठी कुठलीही चावी नव्हती - इंजिनलाच जोडलेलं एक मोठं चाक होतं, जे फिरवावं लागायचं. त्याचंच अद्ययावत रूप म्हणजे आपण आज गाड्यांना जी किक मारतो ती, किंवा आता तर सेल्फ स्टार्ट आलंय ते.

ती या गाडीवर बसली आणि तिच्या दोन मुलांनी सुरुवातीला ते चाक फिरवून गाडी सुरू करून दिली. मग सुरू झाला हा खडतर प्रवास. ना धड रस्ते, ना गाडीला कुठले शॉकअप आणि सारंकाही लाकडी आणि खिळखिळं. आणि सीटबेल्टच्या जन्माला अजून शतकभराचा अवधी होताच.

त्यामुळे हा प्रवास, जरी माहेरच्या दिशेने होता, तरी बर्थासाठी काही सुखद...


जर कार्बन डायऑक्साइडचं उत्सर्जन लवकर कमी झालं नाही तर हे मोठे हिमाच्छादित प्रदेश नष्ट होतील, असं अभ्यासातून दिसून आलं आहे.

या शतकामध्ये 1.5 अंश सेल्सियसपर्यंत तापमानवाढ रोखू शकलो तरीही यामधील एक-तृतियांश बर्फ वितळेल असं दिसतं. या हिमनद्या त्यांच्या आसपासच्या 8 देशांमधील 2.5 अब्ज लोकांना पाणी पुरवणारा महत्त्वाचा स्रोत आहेत.

के 2 आणि माऊंट एव्हरेस्ट ही हिंदुकुश आणि हिमालय पर्वत रांगेतील हिमाच्छादित शिखरं आहेत. ध्रुवीय प्रदेशानंतर पृथ्वीवर सर्वांत जास्त बर्फ याच प्रदेशात आहे.

पण तापमानवाढीमुळे या शिखरांवरील बर्फ शतकभराच्या आत वितळेल असं वैज्ञानिकांचं मत आहे. वाढती लोकसंख्या आणि प्रदूषणामुळे तापमानवाढ वेगानं होऊन येत्या काही दशकांमध्ये बर्फ वितळून जाईल.

गंगा-सिंधू नदीच्या खोऱ्यामध्ये हवेमध्ये मोठ्या प्रमाणात प्रदूषकं मिसळली जातात. हा जगातील प्रदूषित प्रदेशांपैकी एक आहे. प्रदूषित हवेमुळे हिमनद्यांमधील बर्फावर कार्बन आणि धूळ साचते आणि त्यामुळे बर्फ वेगाने वितळतो.

माऊंट एव्हरेस्टवरील गिर्यारोहक

जर तापमानात 2 अंश सेल्सियसने जर वाढ झाली तर वर्ष 2100 पर्यंत अर्ध्या हिमनदया वितळून जातील. तस... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ंच तापमानवाढ 1.5 अंशांपर्यंत रोखण्यासाठी या काळामध्ये जगभरात आटोकाट प्रयत्न केले तरीही या शतकभरामध्ये 36 टक्के हिमनद्या नष्ट होतील.

'हवामान बदलाच्या या प्रश्नाबद्दल तुम्ही आजवर ऐकलंही नसेल' असं हा अहवाल देणारे इंटरनॅशनल सेंटर फॉर इंटिग्रेटेड माउंटन डेव्हलपमेंटचे फिलिप वेस्टर सांगतात. ते या अहवालाचे प्रमुख अभ्यासक आहेत.

ते म्हणतात, "जगातील अत्यंत नाजूक आणि संकटग्रस्त पर्वतमय प्रदेशातील लोकांवर हवामान बदलाचे परिणाम होत जातील. यामुळे मान्सून पूर्व काळामध्ये नद्यांचे प्रवाह कमी होतील आणि मान्सूनमध्ये बदल झाल्यामुळे त्याचा सर्वाधिक तोटा शहरांच्या जलपुरवठ्याला होईल. तसंच अन्न आणि ऊर्जा निर्मितीचा समतोल जाईल."

यामुळे अफगाणिस्तान, पाकिस्तान, भारत, नेपाळ, भूटान, बांगलादेश आणि म्यानमारच्या 3500 किमी परिसराच्या भविष्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे.

या पर्वतांवरील हिमनद्यांवर जगातील सर्वांत महत्त्वाच्या दहा नदी प्रणाली अवलंबून आहेत. त्यामध्ये गंगा, सिंधू, पीतनदी, मेकाँग, इरावती यांचा समावेश आहे.

तसेच त्या प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षरीत्या अब्जावधी लोकांना अन्न, ऊर्जा, शुद्ध हवा आणि रोजगार देतात.

बर्फ वितळल्यामुळे हिमालय पर्वतरांगांमधील तलावांमध्ये विलिन होणाऱ्या हिमनद्या

हवामान बदलाचा परिणाम केवळ या पर्वतमय प्रदेशात राहाणाऱ्या लोकांवर होईल असं नाही तर त्याखाली असणाऱ्या नद्यांच्या खोऱ्यांमध्ये अचानक येणारे पूर, पिकं नष्ट होणं अशा बदलामुळे 1.65 अब्ज लोकांवरही परिणाम होईल.

ब्रिटिश अंटार्क्टिक सर्व्हेचे डॉ. हामीश प्रीतचंद म्हणतात, "जलस्रोतांवर होणाऱ्या परिणामामुळे केवळ पर्वतमय प्रदेशातील लोकांच्या आयुष्यावर परिणाम होतो असं नाही तर त्याखालील खोऱ्यांमध्ये राहाणाऱ्या लोकांवरही होतो. हिम वितळल्यामुळे नद्या कशा बदलतील तसंच सुरुवातीच्या काळात उन्हाळ्यात नद्यांचे प्रवाह वाढतील असं या अहवालात म्हटलं आहे."

"पण नंतर एकदा पावसाचं प्रमाण कमी झाल्यावर या मोठ्या नद्यांच्या खोऱ्यांमध्ये काय होईल? हा खरा प्रश्न मला दिसतो. जर पर्वतमय प्रदेशामध्ये हिमाच्छादन राहिलं नाही तर आगामी काळात नद्यांच्या खोऱ्यांमध्ये राहाणाऱ्या लोकांना मोठ्या दुष्काळांचा सामना करावा लागेल."

"या परिसरात पाणी हा आर्थिक आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचा मुद्दा बनला आहे. इथलं जगणं दिवसेंदिवस कठिण होत चाललं असून असह्य दुष्काळांचा आधीच कमकुवत बनलेल्या व्यवस्थेला तडाखा बसू...


जर्मनीमध्ये अँटी सेमेटिक भावना वाढीला लागल्यामुळे कमिशनर फेलिक्स क्लेइन यांनी हे आवाहन केलं आहे.

अँटी सेमेटिक किंवा अँटी सेमेटिझम म्हणजे ज्यू धर्मियांना होणार विरोध.

यावर इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष रियुविन रिवलिन यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. जर्मन भूमीवर ज्यू धर्मिय सुरक्षित नसल्याचे मत त्यांनी व्यक्त केलं आहे.

गेल्या वर्षभरात अँटी सेमेटिक गुन्ह्यांमध्ये वाढ झाल्याची नोंद जर्मन सरकारने केली आहे.

ज्यूंचा तिरस्कार करण्याचे 1646 गुन्हे 2018 साली झाले असून त्याआधीच्या वर्षापेक्षा त्यात 10 टक्के वाढ झाली आहे.

याच काळात जर्मनीमध्ये ज्यूंवरील शारीरिक हल्ल्यांतही वाढ झाली आहे. एकूण 62 हिंसक घटना घडल्या असून 2017 साली अशा 37 घटना नोंदवल्या गेल्या होत्या.

हॅंडर्सब्लाट वर्तमानपत्राशी बोलताना कायदामंत्री कॅटरिना बार्ले म्हणाल्या, अँटी सेमेटिक गुन्ह्यांमध्ये वाढ होणं देशासाठी लज्जास्पद आहे.

क्लेइन काय म्हणाले?

जर्मनीमध्ये ज्यूंनी स्कलकॅप सर्वत्र वापरावी अशी शिफारस मी आताच्या स्थितीत करू शकत नाही, अशा शब्दंमध्ये क्लेइन यांनी फ्युंकं माध्यमसमुहाशी बोलताना सांगितलं.

ते म्हणाले, निर्बंध उठवल्या... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

मुळे या अँटी सेमेटिक घटनांमध्ये वाढ झाली असावी. इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि 'कल्चर ऑफ रिमेंब्रन्स'वरील सततच्या हल्ल्यांमुळे या घटना वाढत असाव्यात.

अँटी सेमेटिझमच्या प्रकरणात काय योग्य आणि काय अयोग्य हे ठरवण्यासाठी पोलीस अधिकारी, शिक्षक आणि वकिलांना प्रशिक्षण देण्यात येणार आहे.

ज्यू धर्मियांबद्दल जर्मन समाजात आजही पूर्वग्रह कायम आहेत, असं मत अँटी सेमेटिझम प्रकरणांतील कायदेतज्ज्ञांनी गेल्या आठवड्यात व्यक्त केलं होतं.

इथं अँटी सेमेटिझम नेहमीच होता. पण आता तो अधिक मोठा, आक्रमक आणि उघडपणे दुष्ट भावना दाखवणारा दिसून आल्याचं क्लाउडिया वनोनी यांनी एएफपी वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

इस्रायलाच्या राष्ट्राध्यक्षांची प्रतिक्रिया?

क्लेइन यांनी केलेलं वक्तव्य म्हणडे अँटी सेमेटिझमसमोर पत्करलेली शरमागतीच आहे, असं मत रिवलिन यांनी व्यक्त केलं आहे.

"अँटी सेमेटिझमसमोर आम्ही कधीच मान खाली घालणार नाही, त्या भावनेसमोर कधीच पराभव स्वीकारणार नाही आणि आमच्या सहकारी देशांनीही याच पद्धतीने वागावे," अशी आमची इच्छा आहे. यावेळेस ज्यू समुदायाप्रती जर्मन सरकारच्या प्रयत्नांची दखलही रिवलिन यांनी घेतली.

अँटी सेमेटिझम का वाढत आहे?

संपूर्ण युरोपमध्ये अँटी सेमेटिझमला खतपाणी घालणाऱ्या अतीउजव्या गटांच्या लोकप्रियतेत वाढ होत आहे. तसंच इतर अल्पसंख्यकांविरोधात द्वेष भावना वाढीला लागत आहे, अशी माहिती ज्यू लोकांनी दिली आहे.

2017 पासून अतीउजव्या विचारांचा 'अल्टरनेटिव्ह फॉर जर्मनी' पक्ष मुख्य विरोधीपक्षाच्या भूमिकेत आहे. या पक्षाने स्थलांतरीतांना उघड विरोध केला आहे. मात्र आपण अँटी सेमेटिक नसल्याचा दावा केला आहे.

मात्र त्यांच्या अनेक नेत्यांनी हॉलोकॉस्ट (दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळातील ज्यूंचे निर्दालन) सह अनेक बाबतीत केलेल्या विधानांमुळे ज्यू धर्मियांची आणि इतर राजकीय नेत्यांची टीका ओढावून घेतली आहे.

गेल्या वर्षी युरोपीयन ज्यू धर्मियांच्या केलेल्या एका सर्वेक्षणात अँटी सेमेटिझममुळे आपल्या चिंतेत वाढ झाल्याचे ज्यू धर्मियांनी सांगितले होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जवळच्या मित्र आणि नातेवाईकांच्या उपस्थितीत निकाह झाला.

तहरीक ए इन्साफनं केलेल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे की, रविवार 18 फेब्रुवारी रोजी रात्री 9 वाजता आप्तांच्या आणि जवळच्या मित्र परिवाराच्या उपस्थितीत निकाह झाला.'

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

हे ट्वीट बुशरा मनिका यांनीदेखील रिव्टीट केलं आहे. पीटीआयनं ट्वीट केलेल्या फोटोमध्ये मुफ्ती सईद हे इम्रान आणि बुशरा यांचा निकाहनामा वाचताना दिसत आहेत.

मुफ्ती सईद यांनी निकाहनामा वाचला

इम्रान यांच्या तिसऱ्या लग्नाची बातमी आल्याबरोबर सोशल मीडियावर याबद्दल जोरदार चर्चा सुरू झाली. मुबारक इम्रान खान #MubarakImranKhan हा हॅशटॅग पाकिस्तानमध्ये अजूनही टॉप ट्रेंडिंग आहे.

कोण आहेत बुशरा?

पाकिस्तानात आता चर्चा सुरू आहे की या बुशरा मनेका आहेत तरी कोण?

पाकिस्तानमधील वृत्तपत्र 'द एक्सप्रेस ट्रिब्यून' बुशरा मनेका यांची इम्रानसोबत पहिली भेट 2015मध्ये झाली होती असं म्हटलं आहे. 2015मध्ये झालेल्या एका पोटनिवडणुकीत त्यांची ओळख झाली होती.

या वृत्तात म्हटलं आहे की बुशरा यांचं वय 40 असून त्यांना 5 मुलं आहेत.

बुशरा घटस्फोटित आहेत. खावर फरीद मनेका यांच्यापासून त्यांनी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नुकताच घटस्फोट घेतला आहे. खावर कस्टम अधिकारी आहेत. त्यांचे वडील केंद्रीय मंत्री होते.

बुशराची दोन मुलं इब्राहीम आणि मुसा यांचं शिक्षण लाहोरमधल्या एचिसन कॉलेजमधून झालं असून सध्या ते परदेशात शिक्षण घेत आहेत.

इम्रान खान आणि त्यांची दुसरी पत्नी रेहाम खान

बुशरा यांना 3 मुली आहेत. सर्वांत मोठी मुलगी मेहरू पाकिस्तानातील पंजाब प्रांतातील खासदार मियाँ अट्टा मोहंमद मनेका यांची सून आहे.

पूर्वीही नाव जोडलं होतं

पाकिस्तानातील वृत्तपत्र डॉनने दिलेल्या माहितीनुसार, मनेका या वट्टू समुदायाशी संबंधित आहेत.

वृत्तात म्हटलं आहे की, शनिवारी रात्री 'जियो न्यूज'मध्ये एका कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या बुशरा यांच्या मुलानं बुशरा यांच्या लग्नाची बातमी अफवा असल्याचं म्हटलं आहे.

इम्रान आणि पहिली पत्नी जेमिमासमवेत

या कुटुंबाशी इम्रानचं नाव पहिल्यांदाच जोडलं गेलेलं नाही. 2016मध्येही या कुटुंबातील अन्य एका महिलेशी इम्रान खानचं लग्न झाल्याच्या बातम्या आल्या होत्या. या महिलेचं नाव मरियम असल्याचं सांगण्यात आलं होत. पण इम्रान खानने या वृत्ताचा इन्कार केला होता.

द न्यूज या वेबसाईटवर इम्रान खान बुशरा यांच्याकडे आध्यात्मिक ज्ञान घेण्यासाठी जात होते, असं म्हटलं आहे.

इम्रान खानचं पहिलं लग्न जेमिमा गोल्डस्मिथ यांच्याबरोबर झालं होतं. दोघांना 2 मुलंही आहेत. 2004मध्ये त्यांचा घटस्फोट झाला.

2014मध्ये इम्रान यांचं लग्न टीव्ही अँकर रेहाम खान यांच्याशी झालं होतं. रेहामचे आईवडील पाकिस्तानी आहेत, तर रेहामचा जन्म लीबियातला आहे. हे लग्न 10 महिनेच टिकू शकलं.

हे वाचलं का?

पाहा व्हीडिओ : भारतीय मुस्लिमांना पाकिस्तानी म्हटल्यावर येतो राग

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जवळपास सात लाखाहून अधिक रोहिंग्यांनी म्यानमारच्या राखाईन प्रांतातून पळ काढला आहे.

त्यांच्या घरादारांवर झालेले हल्ले तसंच त्यांच्या जीवाला असणाऱ्या धोक्यामुळे त्यांनी आपला जीव वाचवण्यासाठी बांगलादेशमध्ये आश्रय घेतला.

म्यानमारमध्ये 2017च्या सुरुवातीला रोहिंग्यांची संख्या 10 लाख एवढी होती. या देशातल्या अनेक अल्पसंख्याक समुदायांपैकी रोहिंग्या एक आहेत.

म्यानमारच्या लष्कराचं म्हणणं आहे की, त्यांचा लढा रोहिंग्या फुटीरतावाद्यांबरोवर आहे. त्यांनी सर्वसामान्यांवर हल्ला केल्याचा इन्कार केला आहे.

किलकोयन यांनी कॉक्स बझार इथल्या निर्वासितांच्या छावणीत या मुलींचे फोटो काढले.

रोहिंग्या मुलींच्या पारंपारिक मेक-अपला 'थानका' असं म्हणतात.

थानका म्हणजे एका प्रकारची पेस्ट जी मध्य-म्यानमारमध्ये सापडणाऱ्या एका झाडाच्या खोडाच्या सालापासून बनवली जाते.

ही पेस्ट रोहिंग्या मुली आणि महिला आपले गाल रंगवण्यासाठी वापरतात. ही पद्धत शेकडो वर्षं जुनी आहे.

ही पेस्ट फक्त सौंदर्यप्रसाधन म्हणून वापरली जाते असं नाही तर तिच्यामुळे प्रखर उन्हापासून त्वचेचा बचावही होतो. ही पेस्ट चेहेऱ्याला थंड ठेवते.

या पिव... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ळ्या पेस्टचे फटकारे चेहऱ्यावर ओढले की, त्याच्या उष्णता प्रतिबंधक लेप बनतो. याने किडे-डासही दूर राहातात आणि मुरुमांवरही रामबाण उपाय आहे.

हा पारंपारिक मेक-अप निर्वासितांच्या छावण्यांमध्ये विकत मिळतो. या मेक-अपमुळेच खरंतर इथल्या बायकांच्या आयुष्यात स्थिरता आली आहे.

खालच्या फोटोत दिसणारी मुलगी आहे तेरा वर्षांची जुहारा बेगम. "हा मेक-अप करणं हा माझा छंद आहे आणि ही आमची परंपराही आहे."

"लष्कराने आमच्यावर गोळ्या झाडल्या, आमच्या कत्तली केल्या. सध्या मी डोंगरमाथ्यावर राहाते. इथे खूप कडक ऊन असतं."

बेगम कॉक्स बझारच्या निर्वासितांच्या छावणीत मागच्या सप्टेंबर महिन्यात आली. राखाईन प्रांतातल्या तिच्या गावावर लष्कराने हल्ला केला होता.

बांग्लादेश सीमेवरच्या जामटोली छावणीत पोहचण्यासाठी तिला पाच दिवस सतत चालावं लागलं होतं.

"एकवेळ मी भात न खाता (जेवण न करता) राहीन पण मेक-अपशिवाय मी जगू शकत नाही."

खाली दिसतेय ती नऊ वर्षाची जन्नत आरा. ती कुटूपलोंग रेफ्युजी कँपमध्ये राहाते. "मी हा मेक-अप करते कारण याने माझा चेहरा स्वच्छ राहातो. काही किडे माझ्या चेहऱ्याला चावतात. पण हा मेक-अप त्या किड्यांना दूर ठेवतो. यामुळे माझ्या चेहऱ्याचं संरक्षण होतं."

रोहिंग्या मुली आणि महिलांचे पारंपारिक मेक-अप केलेले फोटो रॉयटर्स वृत्तसंस्थेची फोटोग्राफर क्लोडाघ किलकोयन यांनी टिपले आहेत.

हेही वाचलंत का?


जसप्रीत बुमराह

बांगलादेशचा आधारस्तंभ शकीबला हार्दिक पंड्याला बाद केलं. त्याने 74 चेंडूत 66 धावांची खेळी केली. शकीब बाद झाल्यानंतर मोहम्मद सैफुद्दीन आणि सब्बीर रहमान यांनी वेगवान खेळ करत बांगलादेशच्या आशा पल्लवित केल्या मात्र बुमराहने त्यांचं स्वप्न धुळीस मिळवलं.

तमीमने 22 तर सौम्याने 33 धावांची खेळी केली. शमीने तमीमला त्रिफळाचीत केलं तर हार्दिकने पहिल्याच चेंडूवर सौम्याला माघारी धाडलं. युझवेंद्र चहलने मुशफकीर रहीमला आऊट केलं. त्याने 24 धावांची खेळी केली. हार्दिक पंड्याने लिट्टन दासला बाद केलं. दिनेश कार्तिकने त्याचा झेल टिपला.

हिटमॅन रोहित शर्माने शकीब अल हसनच्या गोलंदाजीवर एकेरी धाव घेत यंदाच्या वर्ल्ड कपमधल्या चौथ्या शतकी खेळीची नोंद केली. या शतकी खेळीसह रोहित यंदाच्या वर्ल्ड कपमधला सर्वाधिक धावा करणारा फलंदाज ठरला. मात्र रोहितच्या शतकानंतरही टीम इंडियाला 314 धावांचीच मजल मारता आली. बांगलादेशतर्फे मुस्ताफिझूर रहमानने 5 विकेट्स घेतल्या.

रोहितने दक्षिण आफ्रिका, पाकिस्तान, इंग्लंड आणि आता बांगलादेशविरुद्ध शतकी खेळी साकारली आहे. एकाच वर्ल्डकपमध्ये 4 शतकी खेळी साकारणारा रोहित हा श्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

रीलंकेच्या कुमार संगकारा नंतरचा केवळ दुसरा खेळाडू आहे.  रोहितच्या नावावर वनडेत तीन द्विशतकं आहे.

रोहित शर्माने वर्ल्ड कपमधली चौथी शतकी खेळी केली.

रोहितच्या करिअरमधलं हे 26वं शतक आहे.

मात्र शतकानंतर लगेचच रोहित बाद झाला. रोहित बाद झाल्यानंतर लोकेश राहुल 77 धावांवर बाद झाला. त्याने 6 चौकार आणि एका षटकारासह ही खेळी सजवली.

मुस्ताफिझूर रहमानने एका ओव्हरमध्ये विराट कोहली आणि हार्दिक पंड्या या धोकादायक फलंदाजांना बाद केलं. कोहलीने 26 धावा केल्या. हार्दिकला भोपळाही फोडता आला नाही. मुस्ताफिझूरने ही विकेट मेडन टाकत भारतावरचं दडपण वाढवलं.

शकीबने ऋषभ पंतला बाद केलं. त्याने 48 धावा केल्या. त्याने 6 चौकार आणि एक षटकार लगावला.

धोनीने 33 चेंडूत 35 धावांची खेळी केली.  मुस्ताफिझूरने 59 धावांत 5 विकेट्स घेतल्या.

भारताने टॉस जिंकून पहिल्यांदा बॅटिंग करण्याचा निर्णय घेतला होता. टीम इंडियाने या सामन्यासाठी भुवनेश्वर कुमार आणि दिनेश कार्तिक यांना संधी दिली.

रोहित शर्माला नऊवर जीवदान मिळालं. या जीवदानाचा पुरेपूर फायदा उठवत रोहितने वर्ल्ड कपमधील आणखी एका अर्धशतकाची नोंद केली.

वर्ल्ड कप स्पर्धेत भारत आणि बांगलादेश यांच्यात तीन मॅचेस झाल्या होत्या. टीम इंडियाचं पारडं 2-1 असं जड होतं. 2007 मध्ये प्राथमिक फेरीत बांगलादेशने भारताला हरवण्याची किमया केली होती. मात्र त्यानंतर 2011 आणि 2015 मध्ये झालेल्या मॅचेसमध्ये भारतीय संघाने विजय मिळवला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जस्टिस डी. वाय. चंद्रचूड यांच्या नेतृत्त्वाखालच्या सुप्रीम कोर्टाच्या पीठाने हा आदेश दिलाय.

हा टास्क फोर्स देशभरातल्या विविध राज्यांमधली ऑक्सिजन उपलब्धता, पुरवठा आणि वितरणाची पाहणी करून कुठे किती ऑक्सिजनची वा वितरणाची गरज आहे, याविषयीच्या सूचना देईल. यासोबतच कोव्हिड -19 वरच्या उपचारांमध्ये लागणाऱ्या औषधांच्या योग्य उपलब्धतेसाठीच्या सूचनाही हा टास्क फोर्स देईल.

12 सदस्यांच्या या राष्ट्रीय टास्क फोर्समध्ये वैद्यकीय क्षेत्रातले तज्ज्ञ आणि डॉक्टर्स यांचा समावेश आहे. याशिवाय यामध्ये केंद्र सरकारचे कॅबिनेट सेक्रेटरीही असतील.

या टास्क फोर्समध्ये मुंबईतल्या हिंदुजा आणि ब्रीच कँडी हॉस्पिटलचे कन्सलटंट चेस्ट फिजीशियन डॉ. झरीर उदवाडिया आणि मुंबईतल्या मुलुंडमधल्या फोर्टिस हॉस्पिटलचे क्रिटिकल केअर विभागाचे संचालक डॉ. राहुल पंडित यांचाही समावेश आहे.

"कोरोनाच्या या जागतिक साथीदरम्यान सार्वजनिक आरोग्यविषयक पावलं उचलण्यासाठी विज्ञाननिष्ठ आणि त्या क्षेत्रातलं विशेष ज्ञान पुरवण्यासाठी हा टास्क फोर्स तयार करण्यात येत असून या टास्क फोर्ससोबत देशभरातले आघाडीचे तज्ज्ञ सदस्य आणि सहकारी म्हणून जोडले जाण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्याची अपेक्षा आहे," असं सुप्रीम कोर्टाने म्हटलंय.

हा टास्क फोर्स केंद्र आणि कोर्टाकडे आपले रिपोर्ट्स सादर करेल.

ऑक्सिजनच्या तुटवड्यामुळे देशभरातल्या अनेक हॉस्पिटल्समध्ये गेल्या काही दिवसांत रुग्णांचा जीव गेलाय.

महाराष्ट्रामध्ये ऑक्सिजनचा तुटवडा भासू लागल्यानंतर दक्षिण भारतातून ऑक्सिजन एक्स्प्रेसद्वारे ऑक्सिजन आणला गेला होता. त्यानंतर थेट एअरलिफ्ट करून म्हणजे टँकरची विमानाद्वारे वाहतूक करून अनेक राज्यांत ऑक्सिजनचा पुरवठा करण्यात येतोय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) माहितीनुसार, 'कोव्हॅक्सिन' निर्मात्यांचा अर्ज मिळाला आहे. मात्र, याबाबत अधिक माहितीची गरज आहे. जून महिन्यात याबाबत बैठक होण्याची शक्यता आहे.

दुसरीकडे, चीनमध्ये तयार झालेली कोव्हिड-19 विरोधी लस 'सायनोवॅक'ला, WHO ने आपात्कालीन वापरासाठी मान्यता दिलीये. ही लस सुरक्षित असल्याची माहिती जागतिक आरोग्य संघटनेने दिलीये.

त्यामुळे 'कोव्हॅक्सिन'चं घोडं नक्की अडलंय कुठे? हे आम्ही जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

लशीला WHOची मंजूरी कशी मिळते?

तज्ज्ञ सांगतात, कोव्हिडविरोधी लशीच्या जगभरात वापरासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेची परवानगी महत्त्वाची आहे.

लशीचा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खरेदीसाठी WHO च्या आपात्कालीन परवानगीची गरज आहे. जेणेकरून देशांना, लस आयात करणं आणि औषध महानियंत्रकांची मान्यता मिळवणं सोपं होईल.

WHOच्या माहितीनुसार, कोरोनाविरोधी लशीला आपात्कालीन मान्यता देताना,

लशीचे संभावित धोके आणि फायदे यांचा अभ्यास झाल्यानंतर लस आपात्कालीन वापरासाठी योग्य आहे का, यावर निर्णय घेतला जातो.

WHOने आत्तापर्यंत ऑक्सफर्ड-अस्ट्राझेनेका, फायझर, मॉडेर्नाच्या लशींना मान्यता द... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िली आहे.

'कोव्हॅक्सिन'चं घोडं अडलं कुठे?

WHOच्या माहितीनुसार, लस निर्मिती कंपन्यांना तिसऱ्या टप्प्यातील चाचणीचे परिणाम आणि लस निर्मितीचं डोसिअर (संपूर्ण माहिती) द्यावं लागतं.

"भारत बायोटेकने हे डोसिअर अद्याप दिलेलं नसल्याचं," WHOच्या प्रमुख शास्त्रज्ञ डॉ. सौम्या स्वामिनाथन एनडीटीव्हीशी बोलताना म्हणाल्या.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वेबसाइटवर उपलब्ध माहितीनुसार,

'कोव्हॅक्सिन'ची निर्मिती करणाऱ्या भारत बायोटेकने, लशीच्या आपात्कालीन वापराच्या परवानगीसाठी 19 मार्च 2021 ला अर्ज केला. पण त्यांनी लशीबद्दल अजूनही जास्त माहितीची गरज आहे. 'कोव्हॅक्सिन'बाबत जून महिन्यात बैठक होण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञ सांगतात, WHOच्या लसीकरण सल्लागार समितीने भारत बायोटेककडून कोव्हॅक्सिनची काही कागदपत्र मागितली आहेत.

डॉ. अनंत भान आरोग्यविषयक अभ्यासक आहेत आणि आंतरराष्ट्रीय बायोएथिक्स परिषदेचे माजी अध्यक्ष आहेत.

ते सांगतात, "कोव्हॅक्सिनची क्लिनिकल ट्रायल, प्रभावीपणा याची माहिती WHOकडून मागवण्यात आलीये. या माहितीचा अभ्यास केल्याशिवाय मान्यता देण्यात येणार नाही."

मग, कोव्हॅक्सिनची परवानगी नेमकी कुठे अडकली? याबाबत बोलताना ते म्हणाले, "बहुदा कंपनीकडून हवी असलेली माहिती मिळाली नसेल किंवा दिलेल्या माहितीबद्दल काही स्पष्टीकरणं हवं असेल. WHOचे तज्ज्ञ या माहितीची सत्यता पारदर्शकरित्या पडताळून पाहातील."

डॉ. भान पुढे म्हणतात, "जागतिक आरोग्य संघटनेची आपात्कालीन मान्यता अद्याप मिळाली नाही, याचा अर्थ लस योग्य नाही असा होत नाही." लशीबाबत अधिक माहिती किंवा स्पष्टीकरणं हवं असल्यामुळे अद्याप मान्यात देण्यात आली नसेल.

आपात्कालीन वापरासाठी मान्यता देण्यात आलेल्या सर्व लशींना अभ्यास केल्यानंतर WHOकडून परवानगी मिळाली आहे. कोव्हॅक्सिनच्या प्रकरणातही पूर्ण सत्यता पडताळून निर्णय घेतला जाईल.

'कोव्हॅक्सिन'ला WHOची मान्यता केव्हा मिळण्याची शक्यता?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, लस निर्माण करणाऱ्या कंपन्यांनी, लशीच्या पहिल्या टप्प्यापासून मिळालेली माहिती वेळोवेळी दिली पाहिजे. जेणेकरून लशीची गुणवत्ता, सुरक्षा आणि प्रभावीपणा याचा तपास केला जाऊ शकेल.

'कोव्हॅक्सिन'ला मान्यता केव्हा मिळण्याची शक्यता आहे? या प्रश्नावर एनडीटीव्हीशी बोलताना डॉ. स्वामिनाथन म्हणतात, "भारत बायोटेकसोबत चर्चा सुरू आहे. लशीच्या मान्यतेसाठी डोसिअर द्यावं लागतं. ज्यात, तिसऱ्या...


जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार मलेरियाने आजही दर दुसऱ्या मिनिटाला एका मुलाचा मृत्यू होतो तर दरवर्षी मलेरियाच्या 20 कोटी प्रकरणांची नोंद होते.

गेल्या दशकभरात मलेरियाला आळा घालण्याचे अनेक प्रयत्न झाले. त्यात यशही आलं. मात्र, 2015पासून मलेरियाविरोधातल्या लढ्याला खीळ बसली. जागतिक आरोग्य संघटनेने 2018मध्ये 'जागतिक मलेरियाविषयक अहवाल' सादर केला. या अहवालातल्या माहितीनुसार 2015 ते 2017 या दोन वर्षात मलेरियाच्या रुग्णांच्या संख्येत फारशी घसरण झालेली नाही.

25 एप्रिल हा जागतिक मलेरिया दिवस आहे. त्यानिमित्ताने या आजाराविषयी जाणून घेऊया.

मलेरियाची लक्षणं

ताप, डोकेदुखी आणि थंडी वाजणे, ही मलेरियाची प्राथमिक लक्षणं आहेत. मलेरियाचा डास चावल्यानंतर 10-15 दिवसात ही लक्षणं दिसतात.

ही लक्षणं कधीकधी सुप्त किंवा कमी तीव्रतेची असतात आणि चटकन लक्षात येत नाही. मात्र, त्यावर 24 तासात उपचार घेतले नाही जीवाला धोकाही निर्माण होऊ शकतो.

मलेरियाचा सर्वाधिक धोका कुणाला?

2017 साली जगातल्या जवळपास निम्म्या लोकसंख्येला मलेरियाचा धोका होता.

पाच वर्षांखालील मुलांना मलेरिया होण्याचा सर्वाधिक धोका असतो. 20... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

17साली जगभरात मलेरियाने झालेल्या मृत्यूंमध्ये 61% प्रमाण हे पाच वर्षांखालच्या मुलांचं होतं.

याशिवाय गरोदर महिला आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी असणाऱ्यांनाही मलेरिया होण्याची शक्यता अधिक असते.

सर्वाधिक मलेरिया प्रभवित क्षेत्रं कोणती?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार मलेरियाचे सर्वाधिक रुग्ण आणि मृत्युची नोंद आफ्रिकेत होते. मात्र, दक्षिण-पूर्व आशिया, पूर्व भूमध्यप्रदेशातील देश, प्रशांत महासागराच्या पूर्व आणि पश्चिमेकडचे देश आणि अमेरिकेतही मलेरियाचा मोठा फैलाव होतो.

2017 साली मलेरियाच्या एकूण रुग्णांपैकी निम्मे रुग्ण जगातल्या पाच देशांमध्ये आढळले. नायजेरिया (25%), काँगो (11%), मोझांबिक (5%), भारत (4%), आणि युगांडा (4%).

मलेरियाचा फैलाव

अनोफिल्स डासांच्या मादीमुळे मलेरिया होतो. अनोफिल्स डासांच्या 400हून जास्त प्रजाती आहेत. यातल्या जवळपास 30 प्रजाती मलेरियाच्या फैलावासाठी कारणीभूत ठरतात.

हे डास सूर्योदय आणि सूर्यास्तावेळी येतात. त्यावेळी मलेरिया पसरवणारे हे मलेरिया व्हेटर चावण्याची शक्यता सर्वाधिक असते.

अनोफिल्स डासांच्या मादी पाण्यात अंडी घालतात. त्यातून लारव्हा बाहेर येतो. पुढे त्यातून डास तयार होतात. या अंड्यांच्या भरणपोषणासाठी मादीला रक्ताची गरज असते.

प्रतिबंधात्मक उपाय

ज्या उपायांची परिणामकारकता सिद्ध झाली आहे, असा उपायांचा अवलंब करणे सर्वांत योग्य, असं जागतिक आरोग्य संघटनेचं म्हणणं आहे.

मलेरियापासून संरक्षणाचे दोन मुख्य प्रकार आहेत. एक म्हणजे डासांपासून बचाव करणाऱ्या जाळीचा (insecticide-treated mosquito nets - ITN) वापर आणि घरात डासांसाठीचा स्प्रे (indoor residual spraying - IRS) वापरणे.

जाळीमुळे (ITN) डांसाचा थेट संपर्क टाळता येतो. तर IRSमध्ये घरात किंवा इमारतीत कीटकनाशकांची फवारणी केली जाते. वर्षातून एक किंवा दोन वेळा अशी फवारणी करता येते.

प्रवास करणारे, गर्भवती महिला आणि बालकांना मलेरियाला प्रतिबंध करणारे औषधही देतात.

मलेरिया : निदान आणि उपचार

मलेरियावर उपचार करून तो पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. मायक्रोस्कोप किंवा रॅपिड डायग्नोस्टिक टेस्ट या दोन पद्धतीने पॅरासाईटवर आधारित निदान करता येतं. या पद्धतीने अर्धा तास किंवा त्याहूनही कमी वेळेत एखाद्याला मलेरिया आहे किंवा नाही, याचं खात्रीशीर निदान करता येतं.

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार जितक्या लवकर निदान करून उपाचर होईल तेवढी आजार बळावण्याची आणि...


जामा मशीद

लोकसंख्येनुसार भारत जगातील सर्वांत मोठा लोकशाहीवादी देश आहे. भारताच्या राज्यघटनेने प्रत्येक व्यक्तीला धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार दिला आहे. म्हणजे इथले नागरिक आयुष्यभर कुठल्याही धर्माचं पालन करू शकतात, धर्माचा त्यागही करू शकतात आणि दुसरा धर्म स्वीकारूही शकतात.

इथल्या लोकांना आपल्या धर्माचा प्रसार करण्याचा आणि धर्माच्या नागरिकांना प्रोत्साहन देण्याचंही स्वातंत्र्य आहे.

वेगवेगळ्या ठिकाणच्या अंदाजांनुसार इथे साधारण तीन ते पाच लाख मशिदी आहेत. याशिवाय हजारो मकबरे, दर्गे, मजार, महल, किल्ले, बाग बगीचे इतिहासात मुस्लिमांची आठवण करून देतात.

धार्मिक सहिष्णुता

पारंपरिकरीत्या हा देश धार्मिक सहिष्णुतेचं पालन करत आलेला आहे. अनेक धर्मांचे नागरिक इथे एकोप्यानं राहताना दिसतात. तसंच, इथे उपासनेसाठी मशीद बनवण्यासाठीही कोणता अडथळा येत नाही. इथल्या मुस्लिमांची संख्या जसजशी वाढत गेली तसतशी मशिदीही वाढल्या.

गेल्या 30-35 वर्षांत देशात आर्थिक प्रगती झाल्यानं मोठ-मोठ्या शहरांमध्ये नव्या नोकऱ्यांमध्ये वाढ झाली. त्यामुळे चरितार्थ चालवण्यासाठी लोकांपुढे नवे मार्ग खुले झाले. या काळात ग्रामीण भाग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ातून आणि खेड्यापाड्यांतून कोट्यवधी लोक मोठ्या शहरांत येऊन राहू लागले.

कोट्यवधी मुस्लिमांनीही ग्रामीण भागातून स्थलांतर करत शहरं गाठली. त्यांची पहिली गरज नोकरी आणि उदरनिर्वाह होती.

नवीन धार्मिक स्थळं मुस्लीम बनवू शकले नाहीत

दरम्यान, दिल्ली, हैदराबाद, बंगळुरू, पुणे, नोएडा, गुरुग्राम आणि फरिदाबादसारख्या शहरांमध्ये नवीन वस्त्या उभ्या राहू लागल्या. या नवीन वस्त्या हिंदूबहुल होत्या. यामुळे साहाजिकच हिंदू संस्थांनी आणि हिंदू नागरिकांनी आपल्या धार्मिक गरजांसाठी धर्मस्थळं निर्माण केली.

पण, या वस्त्यांमध्ये पोहोचलेले मुस्लीम लोकसंख्येनं कमी आणि विखुरलेले होते. त्यामुळे ते स्वतःची धर्मस्थळं उभी करू शकले नाहीत. मागच्या दोन दशकांत नोकरदार लोकांबरोबरच सुशिक्षित आणि मध्यमवर्गीय मुस्लिमांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे.

अशा मोठ्या शहरांमध्ये मशीद बांधणं म्हणजे अतिशय खर्चिक काम. मुस्लिमांची संख्या सगळीकडे एकसारखी नाही, म्हणून मशिदींची संख्या वाढवणं आवश्यक असूनसुद्धा ती वाढवू शकत नाही. याच दरम्यान देशात असे बदल झाले की मशीद बांधण्यासाठी परवानगी मिळणंही आता कठीण होऊन बसलं आहे.

मुस्लीम

अनेक ठिकाणी स्थानिकांच्या विरोधामुळे नव्या मशिदींसाठी परवानगी मिळणं कठीण होऊन बसलं.

मशिदींची संख्या कमी झाल्यामुळे लोक रिकाम्या जागांवर, सरकारी प्लॉटवर नमाज पठण करू लागले. बऱ्याच ठिकाणी नमाज पठाण करणाऱ्यांच्या ओळी रस्त्यावर पसरण्यास सुरुवात झाली. अनेक ठिकाणी ईदला नमाजपठण चौकात आणि रस्त्यांवर करायला सुरुवात केली.

नमाजाच्या वेळी रस्ते बंद केले जातात आणि वाहतुकीचे मार्ग बदलले जातात.

मुस्लीम सरकारचं तोंड पाहत बसले, आणि...

अनेक समाजशास्त्रज्ञ मानतात की मुस्लिमांविरुद्ध भेदभावाची भावना वाढीला लागण्यासाठी रस्त्यावरचं नमाजपठण बऱ्याच अंशी जबाबदार आहे.

धर्म हा प्रत्येक नागरिकाचा वैयक्तिक प्रश्न आहे आणि त्यात सरकारचा कोणत्याच प्रकारचा हस्तक्षेप नको. पण शहरांचं नियोजन करताना जेव्हा शाळा, कॉलेज, हॉस्पिटल आणि अन्य मूलभूत सोयी-सुविधांचा विचार केला जातो, तर मग धार्मिक गरजांचा विचार व्हायला हवा.

अनेक जागांवर स्थानिक लोकांच्या विरोधानंतरही मशिदील मंजूरी मिळत नाही

नवीन शहरांच्या योजनेत सरकार आणि प्रशासनाने बऱ्याच ठिकाणी मुस्लिमांच्या मशिदींच्या गरजांकडे दुर्लक्ष केलं आहे. पण मुस्लीम लोक या मुद्द्याचा सोक्षमोक्ष लावण्यासाठी सरकारचं तोंड पहात बसले...