जालंधर नायक

त्यांची तीन मुलं गावापासून 10 किमी अंतरावर असलेल्या निवासी शाळेत शिकतात. पण घरी यायचं तर, त्यांना मोठा कठीण प्रवास करावा लागायचा.

या मार्गावर त्यांना एक-दोन नव्हे तर पाच टेकड्या ओलांडून यावं लागायचं. म्हणून त्या मुलांना शाळा असलेल्या गावातच राहावं लागायचं. पण मुलांपासून दूर वडिलांचा जीव मानेना.

मग त्यांनीच कुदळ आणि पहार हाती घेतली आणि त्यांच्या मुलांचं घरी येणं सोपं व्हावं म्हणून रस्ता तयार केला.

गेली दोन वर्षं, रोज सकाळी हत्यारं घेऊन जालंधर घरातून निघायचे. जवळजवळ आठ तास त्याचं काम चालायचं. दगडधोंडे हटवायचे आणि रोज थोडा थोडा रस्ता तयार करायचा.

असं करत करत अखेर त्यांनी 8 किमीचा खडतर रस्ता मुलांसाठी सोयीचा केला... सगळं काही एकट्याने करत!

"एकदा का हा रस्ता तयार झाला की माझ्या मुलांना आठवड्याच्या अखेरीस किंवा सुटीच्या दिवशी घरी येणं सोपं होईल," असं जालंधर यांनी स्थानिक पत्रकारांना सांगितलं.

उरलेला रस्ता...

शाळेचं गावापासून नायक यांचं गाव 15 किमी दूर. आता त्यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेत, "आता उरलेला 7 किमी रस्ता आम्ही बनवू," असं स्थानिक सरकारी अधिकाऱ्यांनी बीबीसीला सांग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ितलं.

आता हे काम सरकारी अधिकाऱ्यांनी हाती घेतलं आहे आणि जालंधर यांना त्यांनी केलेल्या कामाचे पैसेही द्यायचं ठरवलं आहे.

"सरकार हे काम पूर्ण करत आहे, याचा आनंदच आहे. आता त्यांनी गावात वीज आणि पाण्याचीही सोय करावी," असं जालंधर म्हणतात.

वीज आणि पाणीही द्या

आपण कधीही सरकारकडे मदत मागितली नव्हती. गेल्या महिन्यात याची बातमी झाली तेव्हा त्यांना कळल्याचं जालंधर म्हणाले.

"रस्ता तयार करत असताना त्यांनी एकाही झाडाचं नुकसान होऊ दिलं नाही, हे विशेष," असं जालंधर यांच्या कामाची पहिल्यांदा बातमी करणारे पत्रकार शिवशक्ती बिस्वाल यांनी सांगितलं.

जालंधर यांनी इतका चांगला रस्ता केला आहे की त्यावरून गाड्याही जाऊ शकतील, असंही बिस्वाल म्हणाले.

काही माध्यमांनी जालंधर यांच्या या कामाची तुलना बिहारच्या दशरथ मांझी यांच्याशी केली आहे. मांझी यांनी एकट्यानं डोंगर खोदून जवळच्या गावाला जाण्यासाठी रस्ता तयार केला होता. त्यांच्या या कामावर आधारित एक चरित्रपटही 2015 साली आला होता, ज्यात नवाजउद्दीन सिद्दीकी यांनी मांझी यांचं पात्र साकारलं होतं.

हे पाहिलंत का?

सिक्कीममधल्या जलविद्युत प्रकल्पांना 'झोंगु' मधल्या लेपचा जमातीचा का आहे विरोध ?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जिनपिंग यांच्या म्हणण्यानुसार, 2012 मध्ये राष्ट्रपती बनल्यानंतर त्यांनी महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य समोर ठेवलं आणि ते पूर्णही केलं.

मात्र, प्रश्न उपस्थित होतो की, खरंच चीननं इतक्या मोठ्या संख्येतील लोकांना गरिबीतून बाहेर काढलं का?

बीबीसीने जागतिक बँकेने दिलेल्या जागतिक गरिबीच्या आकडेवारीची तुलना चीनच्या आकडेवारीशी करून, चीनच्या दाव्याची पडताळणी केली आहे.

चीनमधील गरिबीचे आकडे

चीनमधील गरिबीच्या व्याख्येनुसार, ग्रामीण भागात राहणारी व्यक्ती जी दररोज 2.30 डॉलरपेक्षा (महागाई दरानुसार अॅडजस्ट केल्यावर) कमी कमाई करते, तिला गरीब मानलं जातं.

ही व्याख्या 2010 साली निश्चित करण्यात आली होती आणि यात उत्पन्नासह राहणीमानाची स्थिती, आरोग्य आणि शिक्षणावरही भर देण्यात आला होता.

चीनच्या वेगवेगळ्या प्रातांनी गरिबी दूर करण्याचं उद्देश समोर ठेवलं. उदाहरण द्यायचं तर, जिआंग्सु प्रांताने गेल्यावर्षी जानेवारीत आपल्या एकूण 8 कोटी लोकसंख्येपैकी केवळ 1.7 कोटी लोकच दारिद्र्य रेषेखाली असल्याचं सांगितलं होतं.

चीन सरकार राष्ट्रीय बेंचमार्कला परिमाण मानतं. याची जागतिक बँकेच्या जागतिक स्तरावरील 1.90 डॉलरच्या परिमाणाशी ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तुलना केल्यास चीनचं परिमाण थोडं वरच जातं.

जगभरात जागतिक बँकेचं परिमाण पद्धत वापरली जाते. याची तुलना चीनच्या आकडेवारीशी केल्यानं समजून घेण्यास मदत होते.

1990 साली चीनमध्ये 75 कोटींहून अधिक लोक आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्य रेषेच्या खाली जगत होते. चीनच्या एकूण लोकसंख्याच्या दोन तृतीयांश इतकी ही आकडेवारी होती.

2012 पर्यंत ही संख्या कमी होऊन 9 कोटींवर आली होती. 2016 साल उजाडता उजाडता हाच आकडा 72 लाखांवर पोहोचला. हा आकडा चीनच्या एकूण लोकसंख्येच्या 0.5 टक्के आहे. 2016 पर्यंतच जागतिक बँकेसाठी आकडेवारी उपलब्ध आहेत.

या आकडेवारीवरून एक गोष्ट स्पष्ट आहे की, चीन आपल्या उद्देशाच्या खूप जवळ पोहोचला होता. म्हणजेच, 30 वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत चीनमध्ये गरिबीत राहणाऱ्यांच्या संख्येत 74.5 कोटींनी घट झालीय.

जागतिक बँकेच्या आकड्यांवरून आपल्याला आजची स्थिती कळत नाही. मात्र, याचा ट्रेंड नक्कीच लक्षात येतो.

व्हिएतनाममधली गरिबीही याच काळात नाट्यमयरित्या कमी झालीय.

भारताबाबत बोलायचं झाल्यास, 2011 च्या आंतरराष्ट्रीय परिणामानुसार भारतातील 22 टक्के जनता दारिद्र्य रेषेखाली होती. भारताचेही 2011 पर्यंतच आकडे उपलब्ध आहेत.

ब्राझिलची 4.4 टक्के लोकसंख्या प्रतिदिन 1.90 डॉलरपेक्षा कमी कमाई करते.

चीनच्या विकासात वेगानं वाढ

चीनच्या वेगवान वाढीसोबतच गरिबीतही घट होतेय. सध्या चीनचं सर्वात जास्त लक्ष ग्रामीण भागातील गरिबांवर आहे.

चीनने अतिदुर्गम गावांमध्ये राहणाऱ्या लोकांना अपार्टमेंट कॉम्प्लेक्समध्ये शिफ्ट केलं आहे.

काही ठिकाणी शहरांमध्ये हे अपार्टमेंट्स उभारण्यात आले आहेत. तर काही ठिकाणी गावाबाहेरच नवीन गाव वसवण्यात आलं. मात्र, घर किंवा नोकरी बदलण्यासाठी लोकांना पर्याय देण्यात आले नव्हते, अशी टाकीही चीनवर होतेय.

तर चीनच्या ग्रामीण भागातल्या भीषण दारिद्र्यासाठी चीनमधल्या कम्युनिस्ट पक्षाची धोरणंच कारणीभूत असल्याचं काहींचं म्हणणं आहे.

'द इकॉनॉमिस्ट' वृत्तपत्राचे डेव्हिड रेनी म्हणतात, "चीनने गेल्या 40 वर्षात अद्भूत काम केलं, यात शंका नाही."

भांडवलशाहीकडे वाटचाल

मात्र, लोकांना भीषण दारिद्र्यातून बाहेर काढण्याचं संपूर्ण श्रेय सरकारला जात नाही.

डेव्हिड रेनी म्हणतात, "चीनच्या जनतेनेही कठोर परिश्रम घेतले आणि त्यांनी स्वतःच स्वतःची गरिबीतून सुटका केली. याचं एक कारण असं की माओ यांच्या काळात लागू करण्यात आलेल्या काही निरर्थक आर्थिक धोरणांचा...


जिन्ना यांच्या फोटोवरून चालू असलेलं वादंग निरर्थक आहे असं सांगत कुलकर्णी यांनी जिन्ना, त्यांचे धर्मनिरपेक्षतेबद्दलचे विचार, भारताशी असलेलं नातं याबाबत चर्चा केली तसंच बीबीसी मराठीच्या वाचकांच्या प्रश्नांची उत्तरंही दिली. या चर्चेचा हा संक्षिप्त गोषवारा.

1. हा वाद अचानक कसा उद्भवला?

जिन्नांचा फोटो अलीगढ विद्यापीठात 1938 पासून आहे. गेली 80 वर्षं कोणत्याही प्रकारचा वाद नव्हता, तो आत्ताच कसा उद्भवला? असा प्रश्न कुलकर्णी यांनी उपस्थित केला.

हा वाद उभा करण्यामागे फूट पाडण्याची मानसिकता आहे. मुसलमान समाजावर प्रश्नचिन्ह उभं करण्याचा हा प्रयत्न आहे असंही ते म्हणाले. या वादादरम्यान झालेल्या हिंसेकडेही त्यांनी लक्ष वेधलं.

विद्यापीठातल्या वादाने हिंसक वळण घेतलं.

भारतात जिन्नांचा फोटो का असावा? या प्रश्नावर सुधींद्र कुलकर्णींनी पाकिस्तानात कराची शहरात गांधी स्ट्रीट आहे, भारतात कुठे जिन्ना स्ट्रीट आहे का? असा प्रतिप्रश्न केला. मुंबईतल्या जिन्ना हाऊसबद्दल जिन्नांना फाळणीनंतरही ममत्व होतं आणि त्यांना तिथं येऊन राहायची इच्छा होती. ते फाळणीनंतरही स्वतःला भारतीय मानत असत असाही युक्तीवाद त्यांनी के... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ला.

2. 'जिन्ना भारत-पाकिस्तानातला दुवा'

कुलकर्णींच्या मते, फोटो काढण्याचा वाद म्हणजे काही लोकांचा इतिहास पुसून टाकण्याचा प्रयत्न आहे. इतिहासात काय घडलं यापेक्षा दोन्ही देश वर्तमानात आणि भविष्यात कसे जवळ येऊ शकतील याबद्दल विचार करायला हवा असंही त्यांनी सुचवलं. जिन्नांवरून वाद होण्यापेक्षा जिन्ना भारत आणि पाकिस्तान या दोन देशांमधला पूल कसा होऊ शकतील याकडे पाहावं असंही ते म्हणाले.

3. फाळणीला कोण जबाबदार?

बीबीसी मराठीच्या वाचकांनी विचारलं, जिन्नांना फाळणीसाठी जबाबदार धरायचं नाही का? कुलकर्णींच्या मते, जिन्ना नक्कीच फाळणीदरम्यान झालेल्या रक्तपाताला जबाबदार होते.

त्यांनी द्विराष्ट्रवादाच्या सिद्धांताची ज्याप्रकारे मांडणी केली ती चुकीची होती. पण फाळणीपाठोपाठ झालेल्या हिंसाचाराची सगळ्यात मोठी जबाबदारी इंग्रजांवर आहे. लॉर्ड माउंटबॅटन यांनी फाळणीचं वेळापत्रक अलिकडे आणलं, त्यामुळे उडालेल्या गोंधळात हिंसा झाली. पण द्विराष्ट्रवाद ही फक्त मुस्लीम लीगची आणि जिन्नांची संकल्पना नव्हती असं सांगत वि. दा. सावरकर, लाला लजपतराय आणि डॉ. आंबेडकरांनीही या संकल्पनेला पाठिंबा दिला होता असं ते सांगतात.

4. 'जिन्नांना भारताशी मैत्रीपूर्ण संबंध हवे होते'

बीबीसी मराठीच्या वाचकांच्या प्रश्नांना उत्तर देताना सुधींद्र कुलकर्णी म्हणाले, जिन्ना भारतीयांसाठी कधीही पूजनीय होऊ शकत नाहीत, पण त्यांच्या जीवनातले आणि विचारसरणीतले दोन कालखंड समजून घेणं महत्त्वाचं आहे. 1930 पर्यंत जिन्ना हिंदू-मुस्लीम ऐक्याचे पुरस्कर्ते होते. सरोजिनी नायडूंनी 'हिंदू-मुस्लीम एकतेचे दूत' अशा शब्दांत त्यांची प्रशंसा केली होती.

जिन्नांना इंग्रजांनी ज्याप्रकारे फाळणी केली ती मान्य नव्हती. त्यांना भारत आणि पाकिस्तानात मैत्रीपूर्ण संबंध असावेत अशी अपेक्षा होती. जसे संबंध अमेरिका आणि कॅनडामध्ये आहेत तसे या दोन शेजाऱ्यांमध्ये असावे असं ते मानत.

5. 'जिन्नांना खलनायक बनवू नका'

भारतीय लोक जिन्नांना समजून घेण्यात कमी पडतात असं सुधींद्र कुलकर्णींचं मत आहे. फाळणीचा सगळा दोष जिन्नांना दिला जातो. पण काँग्रेस नेत्यांनाही शेवटी शेवटी फाळणी करण्याची घाई झाली होती.

जिन्ना धर्मांध नव्हते कारण 11 ऑगस्ट 1947 रोजी झालेल्या एका कार्यक्रमात त्यांनी पाकिस्तान धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र असावं असं म्हटलं होतं. पाकिस्तानची शोकांतिका हीच आहे की त्यांनी सेक्युलर जिन्ना त्यांच्या देशवासियांपर्यंत...


जिल बायडन

जो बायडन यांची अमेरिकेच्या राष्ट्रध्यक्षपदाचे उमेदवार म्हणून अधिकृत घोषणा झाल्यावर  जिल बायडन यांनी ज्या वर्गात त्या विद्यार्थ्यांना इंग्रजी विषय शिकवायच्या त्याच खोलीतून डेमोक्रेटिक पक्षाच्या संमेलनाला संबोधित केलं.

त्यांच्या संपूर्ण भाषणात जो बायडन राष्ट्रध्यक्षपदासाठी किती योग्य आहेत, यावर भर होता. तर जिल यांच्यानंतर बोलायला उभे राहिलेले जो यांनीही अमेरिकेच्या 'फर्स्ट लेडी' होण्यासाठी जिल यांच्यात किती गुणवत्ता आहे हे सांगितलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्यावेळी ते म्हणाले होते, "मला तुम्हा सगळ्यांना सांगायचं आहे की स्वतःवर विश्वास ठेवण्याचा आत्मविश्वास ज्या शिक्षिकेने तुम्हाला दिला तिच्याविषयी विचार करा. फर्स्ट लेडी म्हणूनही त्या इतकीच चांगली कामगिरी बजावतील."

जून 1951 साली अमेरिकेतल्या न्यू जर्सीमध्ये जिल जॅकब्स यांचा जन्म झाला. पाच बहिणींमध्ये त्या सर्वात थोरल्या. फिलाडेल्फियाच्या शहरी भागात त्यांचं बालपण गेलं.

जिल यांचंही हे दुसरं लग्न आहे. जो यांच्याशी लग्न करण्याआधी बिल स्टिव्हेंसन या कॉलेज फुटबॉलपटूशी त्यांचं लग्न झालं होतं.

1972 साली एका कार अपघातात जो बाय... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

डन यांच्या पहिल्या पत्नी आणि एका वर्षाच्या मुलीचा मृत्यू झाला.

ब्यू आणि हंटर ही त्यांची दोन मुलंही त्या अपघातात गंभीर जखमी झाली होती. मात्र, ते दोघंही बचावले. जवळपास तीन वर्षांनंतर जिल यांच्या भावाने त्यांची आणि जो बायडन यांची भेट घालून दिली.

जो आणि जिल बायडन

त्यावेळी जो सिनेटर होते आणि जिल अजून महाविद्यालयीन शिक्षण घेत होत्या.

 आपल्या पहिल्या भेटीविषयी 'व्होग' मासिकाशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "त्यावेळी मी जिन्स-टीशर्टमधल्या मुलांना डेट करत होते आणि एक दिवस अचानक माझ्या दारात स्पोर्ट्स कोट आणि लोफर्स घातलेले जो आले. त्यांना बघून माझ्या मनात पहिला विचार आला - देवा, आमचं लग्न होऊ शकत नाही. येणाऱ्या लाखो वर्षांतही ते शक्य नाही."

"ते माझ्याहून 9 वर्ष मोठे होते. पण आम्ही फिलाडेल्फियामधल्या एका चित्रपटगृहात एक सिनेमा बघायला गेलो आणि आमचे सूर जुळले."

जिल यांनी होकार देण्याआधी जो यांनी त्यांना 5 वेळा प्रपोज केल्याचंही त्या सांगतात. "त्यांच्या मुलांपासून दुसरी आईसुद्धा हिरावली जाऊ नये, असं मला वाटत होतं. त्यामुळे 100 टक्के खात्री पटत नाही, तोवर मी वेळ घेतला."

जिल बायडन

अखेर 1977 साली दोघांनी न्यूयॉर्कमध्ये लग्न केलं. 1981 साली त्यांची मुलगी अॅशले हिचा जन्म झाला.

जो राष्ट्राध्यक्षपदाचे उमेदवार म्हणून घोषित झाल्यानंतर डेमोक्रेटीक पक्षाच्या संमेलनाला संबोधित करताना जिल त्यांचं कुटुंब आणि कुटुंबाने केलेला खडतर प्रवास याविषयी भरभरून बोलल्या.

जो यांचा मुलगा ब्यू यांचं 2015 साली वयाच्या 45 व्या वर्षी ब्रेन कॅन्सरने निधन झालं.

याविषयी बोलताना जिल बायडन म्हणाल्या, "देशाने जो यांच्यावर विश्वास दाखवला तर जो तुमच्या कुटुंबासाठीही तेच करतील जे त्यांनी स्वतःच्या कुटुंबासाठी केलं."

शिक्षिका म्हणून कारकीर्द

69 वर्षांच्या जिल यांनी अनेक दशकं शिक्षिका म्हणून काम केलं आहे. पदवीधर असलेल्या जिल यांच्याकडे दोन मास्टर्स पदव्याही आहेत. 2007 साली डेलवेअर विद्यापीठातून त्यांनी शिक्षण या विषयात डॉक्टरेटही मिळवली.

वॉशिंग्टनला स्थायिक होण्याआधी त्यांनी कम्युनिटी कॉलेज, पब्लिक हायस्कूल आणि सायकॅट्रीक हॉस्पिटलमध्ये किशोरवयीन मुलांना शिकवलं आहे.

जिल बायडन

जो बायडन बराक ओबामा यांच्या सरकारमध्ये उपराष्ट्राध्यक्ष होते. त्यावेळी जिल बायडन नॉर्दन वर्जिनिया कम्युनिटी कॉलेजमध्ये इंग्रजी विषयाच्या प्राध्यापिका होत्या.

ऑगस्ट महिन्यात...


जीएसटी काऊंसिलच्या बैठकीनंतर मीडियाशी बोलताना अर्थमंत्र्यांनी हे विधान केलं.

सोमवारी (31 ऑगस्ट) सरकार चालू आर्थिक वर्षासाठी एप्रिल ते जून या तिमाहीचे जीडीपीचे आकडे जाहीर  झाले आहेत.

या तिमाहीसाठी भारताचा जीडीपीचा दर -23.9 टक्के असल्याचं स्पष्ट झालं. या काळात भारतात लॉकडाऊन सुरू होता.

अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांच्या वक्तव्यावर माजी अर्थमंत्री आणि काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते पी. चिदंबरम यांनी ट्विट करून निशाणा साधाला आहे.

ट्विटमध्ये ते म्हणतात, "जर हा साथीचा रोग देवाचा प्रकोप आहे तर मग याआधी 2017-18, 2018-19 आणि 2019-2020 मध्ये ढासळलेल्या अर्थव्यवस्थेचे वर्णन तुम्ही कसे कराल? 'देवाचा दूत'म्हणून अर्थमंत्री याचं उत्तर देणार."

अर्थव्यवस्था सांभाळण्यात अकार्यक्षम

कोरोनाचा संसर्ग रोखण्यासाठी लॉकडॉऊन लागू करावं लागलं. या काळात आर्थिक व्यवस्था पूर्णपणे कोलमडली. भारतासहित जगभरातल्या अनेक देशांमध्ये अर्थव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम झाला.

रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेच्या एका सर्वेक्षणानुसार, भारताची आतापर्यंतची सर्वाधिक गंभीर आर्थिक मंदी यावर्षीही कायम राहणार आहे.

या सर्वेक्षणानुसार चालू तिमाहीत अर्थ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

व्यवस्था 8.1 टक्के आणि पुढील तिमाहीत 1.0 टक्क्यांनी घसरण्याचा अंदाज आहे. 29 जुलै रोजी झालेल्या मागील सर्वेक्षणापेक्षाही परिस्थिती वाईट आहे.

चालू तिमाहीत अर्थव्यवस्था 6.0 टक्के आणि पुढील तिमाहीत 0.3 टक्क्यांनी घसरेल होईल, असा अंदाज होता.

लॉकडॉऊनमुळे ढासळलेल्या अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी भारत सरकारने मे महिन्यात 20 लाख कोटी रुपयांचं आर्थिक मदतीचं पॅकेज जाहीर केलं. या पॅकेजमध्ये प्रामुख्याने छोट्या व्यावसायिकांना कर्ज आणि बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्या आणि वीज वितरण कंपन्यांना मदतीसाठी 5.94 लाख कोटी रुपयांची तरतूद करण्याची घोषणा करण्यात आली.

याशिवाय स्थलांतरित कामगारांना दोन महिने मोफत अन्नधान्य उपलब्ध करून देण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांना कर्ज देण्यासाठी वापरण्यात यावे यासाठी 3.10 लाख कोटी रुपयांची घोषणा करण्यात आली. शेतीच्या पायाभूत सुविधा दुरुस्त करण्यासाठी आणि शेतीशी संबंधित क्षेत्रांवर खर्च करण्यासाठी दीड लाख कोटी रुपयांची घोषणा करण्यात आली.

या पॅकेजची घोषणा करून आता तीन महिने उलटले आहेत. बहुतेक ठिकाणी बाजारपेठाही उघडल्या आहेत. भारतीय रिझर्व्ह बँकेनेही मार्चपासून व्याजदरात 1.15 टक्क्यांची कपात केली आहे. लॉकडॉऊन दरम्यान बँकेकडून ग्राहकांना कर्जावर सवलत देण्यात येईल असंही सांगण्यात आलं होतं.

सरकारच्या प्रयत्नांना अपयश का?

या सर्व प्रयत्नांनंतरही अर्थव्यवस्था स्थिरस्थावर होताना का दिसत नाही ? केंद्र सरकारने चालू वित्तीय वर्षात जीएसटी महसुलात 2.35 लाख कोटी रुपयांची घसरण होण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.

बाजारपेठा उघडल्या असल्या तरी अजूनही अपेक्षित मागणी नसल्याने बाजारपेठांच्या आर्थिक परिस्थितीत सुधारणा दिसत नाही. सरकारने जी पावलं उचलली त्याचा बाजारांवर काहीही परिणाम का झालेला नाही? असा प्रश्न तज्ज्ञांनी उपस्थित केलाय.

नियोजन आयोगाचे माजी सदस्य अर्थतज्ज्ञ संतोष मेहरोत्रा यांच्यानुसार, लॉकडॉऊन लागू झाल्यानंतर जवळपास पावणे दोन महिन्यांनी सरकारने आर्थिक मदतीचे पॅकेज जाहीर केलं. ही सरकारची सर्वात मोठी चूक म्हणावी लागेल.

सरकारचं आर्थिक पॅकेज पुरेसं नसून ते मर्यादित असण्याबाबतही ते बोलतात, "आर्थिक पॅकेजमध्ये म्हटले आहे की, सूक्ष्म, लघू आणि मध्यम उद्योगांचा पैसा परत केला जाईल. पण हे त्यांचेच पैसे आहेत, तेव्हा हे पाऊल अपेक्षितच होते. त्यामुळे आर्थिक पॅकेजमध्ये त्याचा समावेश करण्याला काय अर्थ आहे? याशिवाय इन्कम...


जीम मॅटिस यांनी राजीनामा देण्याच्या एक दिवस आधी ट्रंप यांनी सीरियामधून अमेरिकन फौजा माघारी बोलावण्याचा निर्णय घेतला होता. जनरल मॅटिस यांच्यानंतर या पदाची जबाबदारी कोणाकडे देण्यात येईल याची घोषणा ट्रंप यांनी केली नसली तरी लवकरच निवड होईल असं त्यांनी स्पष्ट केलं आहे.

'सहकारी देशांना सन्मानाने वागवणे आणि संरक्षण पुरवण्यासाठी अमेरिकेच्या सर्व उपायांचा वापर करणे' या मुद्द्यांवर त्यांनी त्यांच्या राजीनाम्यात लिहिलं आहे.

"हे आणि इतर मुद्द्यांवर तुमच्याशी मतं जुळणाऱ्या संरक्षणमंत्र्याची नेमणूक करण्याचा अधिकार तुम्हाला आहे, त्यामुळे मी पदावरून बाजूला होणं योग्य वाटतं," असं मत मॅटिस यांनी राजीनाम्यात मांडलं आहे.

याबाबत रिपब्लिकन पक्षाचे सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे, "जनरल मॅटिस यांना राष्ट्राध्यक्ष (ट्रंप) आणि आपल्या राष्ट्राला सेवा देता आली याबद्दल अभिमान वाटला पाहिजे. कट्टर इस्लामवादाविरोधात त्यांनी अनेक दशकं लढा दिला असून ट्रंप यांना नैतिक लष्करी सल्ला दिला आहे."

तर मार्को रुबियो यांनी मॅटिस यांनी राजीनामा देणं भीतीदायक असल्याचे म्हटलं आहे. "ट्रंप यांच्या प्रशासनातील ग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ोंधळात जनरल मॅटिस हे एकमेव स्थैर्य असलेलं बेट होतं," असं ते म्हणाले आहेत.

ट्रंप सीरियाबद्दल काय म्हणाले होते?

सीरियामध्ये इस्लामिक स्टेटचा पराभव केल्याचे सांगत ट्रंप यांनी सीरियामधील फौजा मागे घेण्याचा निर्णय जाहीर केला. यामुळे त्यांच्यावर टीका सुरू झाली.

लष्करी फौजा मागे घेतल्या तर रणनितीमधील ती मोठी चूक ठरेल असा इशारा मॅटिस यांनी दिला होता त्यामुळे ट्रंप यांच्या निर्णयाने  मॅटिस अडचणीत आल्याची चर्चा केली जात होती.

पेंटेगॉन आणि व्हाइट हाऊस यांनी दिलेल्या माहितीमध्ये "अमेरिकन सैन्याने माघारी येण्यास सुरुवात केली असून 'मोहिमेच्या दुसऱ्या टप्प्यामध्ये' प्रवेश सुरू केला आहे", असं म्हटलं आहे.

सैन्याचं रक्षण आणि मोहिमेसंदर्भातील संरक्षणात्मक कारणांमुळे पुढील माहिती देता येणार नाही, असं पेंटेगॉनने स्पष्ट केलं आहे. "ऐतिहासिक विजय" मिळवल्यानंतर फौजांनी परत येण्याची वेळ आली आहे, असं राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी सांगितलं.

अमेरिकेच्या निर्णयावर इतर देशांच्या प्रतिक्रिया

अमेरिकेच्या निर्णयावर इस्रायलनं सैन्य माघारीच्या प्रक्रियेचा आणि त्याचा आमच्यावर काय परिणाम होईल याचा अभ्यास करू, असं सांगत या प्रदेशावर अमेरिकेने इतर मार्गांनी प्रभाव ठेवावा अशी प्रतिक्रिया दिली आहे.

सीरियामध्ये राजकीय व्यवस्था येण्यासाठी खराखुरा मार्ग अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे तयार होईल, असं रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्या मारिया झाखारोव्हा यांनी वन टिव्ही या सरकारी वाहिनीवर सांगितलं.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी सीरियामधून लष्करी तुकड्या मागे घेण्याचे वचन पूर्वीच दिलं होतं. मात्र अचानक केलेली ही घोषणी त्यांच्याच अधिकाऱ्यांना धक्का देणारी ठरली.

इस्लामिक स्टेटच्या पराभवासाठी स्थापन झालेल्या आघाडीतील राष्ट्राध्यक्ष नियुक्त विशेष प्रतिनिधी ब्रेट मॅकगुर्क यांनी गेल्याच आठवड्यात याबाबत त्यांच मत व्यक्त केलं होतं. ते म्हणाले होते, "आयसिस आता नष्ट होणार असं कोणीच म्हणत नाही, तितकं भोळं कोणीच नाही. त्यामुळे त्या सर्व प्रदेशामध्ये स्थैर्य राहाण्यासाठी आम्हाला तिथं थांबण्याची इच्छा आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जुनैदचं सेल्फीवेड अजब आहे.

हे सेल्फी सोशल मीडियावर कधी अपलोड केले म्हणजे जास्तीतजास्त लाइक्स आणि शेअर मिळतील, हे लक्षात आल्यावर त्याने तसे फोटो अपलोड करण्यास सुरुवात केली. कुठल्याही फोटोवर 600 पेक्षा कमी लाइक्स असतील तर तो फोटो सरळ डिलीट करून टाकतो.

"मी जेव्हाही फोटो अपलोड करतो तेव्हा काही मिनिटांत शेकड्यानं लाइक्स मिळतात. मला ते प्रचंड आवडतं. माझा फोन सतत वाजत असतो. ते भारी वाटतं," असं जुनैदनं सांगितलं.

एका संशोधनानुसार सेल्फीचं वेड ही खरोखरंच एक समस्या असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. त्याला Selfitis असं म्हटलं जातं.

सेल्फी काढण्याची ओढ आणि दिवसातून सहापेक्षा जास्त वेळा हे सेल्फी सोशल मीडियावर अपलोड करण्याची हौस हा 'Chronic Selfitis' असल्याचं नॉटिंगहॅम ट्रेंट विद्यापीठ आणि त्यागराज स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट मधील संशोधकांचं म्हणणं आहे.

जुनैद मान्य करतो की त्याच्या सेल्फी काढण्याच्या हौसेपोटी आप्तस्वकीयांशी त्याचं अनेकदा पटत नाही.

"ते मला म्हणतात, 'तुला गुपचुप जेवता येत नाही का? प्रत्येक वेळी फोटो का काढायचे?'"

"आणि माझं उत्तर असतं - 'नाही. मी उगाच तयार होण्यासाठी तीन-चार तास नाही घालवले... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

.' फोटो न घेता मी कसा राहू शकतो?"

जुनैद दिवसाला दोनशे सेल्फी काढत असे.

फोटोखालच्या नकारात्मक प्रतिक्रियांनी पूर्वी मला वाईट वाटायचं. पण आता मला त्यांनी फारसा फरक पडत नाही.

आपला चेहरा विशिष्ट पद्धतीने दिसावा, यासाठी आपण त्यावर काम केल्याची कबुली जुनैदने दिली.

"खूप वर्षांपूर्वी मी वेगळाच दिसायचो, खूपच साधारण आणि नैसर्गिक. पण सोशल मीडियाचं वेड लागल्यानंतर गोष्टी बदलल्या. आता मला स्वतःला सतत बदलावंसं वाटतं."

"मी माझ्या दात, हनुवटी, गाल, जबडा, ओठ आणि डोळ्यांखालच्या भागात बदल करून घेतलेत. भुवयांना टॅटू करून घेतलाय आणि शरीरातली चरबीही कमी करवून घेतलीये."

जुनैद सांगतो की सोशल मीडियावरच्या टीकेला आणि नकारात्मक गोष्टींना सामोरं कसं जावं, कारण याची आता त्याला कल्पना आहे. "पण मी सोशल मीडियावरच्या गोष्टी तितक्या गांभीर्याने घेत नाही. तिथे सगळंच खरं नसतं."

"योग्य पद्धतीने वापरलं तर सोशल मीडियावर धमाल येऊ शकते. पण इन्स्टाग्रामवरच्या एखाद्या व्यक्तीसारखं दिसण्या-बनण्याच्या भानगडीत तुमच्या आयुष्याला फार फरक पडू देऊ नका. त्यात काहीही अर्थ नाही."

मला त्यात सहभागी व्हायचं होतं

23 वर्षांच्या डॅनी बोमनला टीनएजमध्ये सेल्फी घेण्याचं वेड होतं. "मला त्या जगात वावरायचं होतं. आणि त्यासाठी माझं सगळ्यांत चांगलं दिसणं फार आवश्यक होतं."

तो सेल्फी काढल्यानंतर त्यात काही चूक तर राहिली नाहीये ना, याची खात्री करण्याची सवयही लागली. सेल्फी काढायचा आणि त्यांतल्या त्रुटी पाहायच्या, असं मग एक दुष्टचक्रच सुरू झालं.

अशा सेल्फी काढण्यातच त्याचे दिवसाचे दहा-दहा तास जायचे, दररोज!

पंधरा वर्षाचा असताना डॅनी शेकड्याने सेल्फी काढत असे.

सोळा वर्षांचा असताना डॅनीने स्वतःला संपवण्याचा प्रयत्न केला. त्याला एका पुनर्वसन केंद्रात पाठवण्यात आलं जिथे त्याला त्याच्या शरीराच्या बांधणीबद्दल काहीतरी वेगळं वाटण्याचा रोग असल्याचं निदान झालं. साहजिकच सोशल मीडियाने यात मोठी भूमिका बजावल्याचं डॅनी सांगतो.

डॅनी आता विद्यापीठात शिकतो आणि तरुण मुलांना मानसिक आरोग्यासंदर्भात मार्गदर्शन करतो.

"मी तासनतास विचार करत बसायचो की या सेल्फीवेडातून बाहेर कसं पडायचं. मला असं वाटायचं की यातून मी बाहेरच पडू शकणार नाही."

"आता मी इन्स्टाग्रामवर फोटो टाकतो, पण त्यात सेल्फी नसतात. मी लोकांशी बोलतानाचे किंवा भाषण करतानाचे फोटो असतात," तो सांगतो.

"या फोटोंमधून मला जास्त...


जून अल्मेडा

स्कॉटलंडमधल्या एका बस ड्रायव्हरच्या मुलीने मानवी शरीरात पहिल्यांदा कोरोनाचं अस्तित्त्व शोधून काढलं. त्यांनी 16 व्या वर्षीच शिक्षणाला रामराम ठोकला होता. त्यांचं नाव होतं जून अल्मेडा. व्हायरस इमेजिंग क्षेत्रात चमकदार कामगिरी करणाऱ्या लोकांच्या यादीत आपल्या नावाची नोंद व्हावी, अशी त्यांची इच्छा होती.

कोव्हिड-19 या साथीच्या आजाराच्या काळात पुन्हा एकदा जून यांच्या नावाची चर्चा होत आहे आणि त्यांचं संशोधन चर्चेच्या केंद्रस्थानी आहे.

कोव्हिड-19 हा नवीन विषाणू आहे. मात्र, हा विषाणू त्याच कोरोना कुटुंबातला आहे ज्याचा शोध जून अल्मेडा यांनी 1964 साली लंडनच्या सेंट थॉमस हॉस्पिटलमधल्या प्रयोगशाळेत लावला होता.

व्हायरोलॉजिस्ट जून अलमेडा यांचा जन्म 1930 सालचा. स्कॉटलंडच्या ग्लासगोव्ह शहराच्या ईशान्येकडील एका वस्तीत अत्यंत सामान्य कुटुंबात त्यांचा जन्म झाला.

16 व्या वर्षी शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानतंर जून ग्लासगोव्ह शहरातल्याच एका लॅबमध्ये टेक्निशिअन म्हणून रुजू झाल्या.

तिथून पुढे त्या लंडनला गेल्या. 1954 साली त्यांनीा व्हेनेझुएलातील एक कलावंत एनरिके अलमेडा यांच्याशी लग्न केलं.

स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ामान्य सर्दी-पडशावर संशोधन

वैद्यकीय क्षेत्रावर विपुल लिखाण करणारे लेखक जॉर्ज विंटर यांच्या मते लग्नानंतर काही वर्षातच हे जोडपं आपल्या लहान मुलीसोबत कॅनडाच्या टोरंटो शहरात गेलं.

कॅनडातल्या ओंटारियो कॅन्सर इन्स्टिट्यूटमध्ये डॉ. जून अल्मेडा यांनी इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्कोपच्या सहाय्याने स्वतःतलं उत्कृष्ट कौशल्यं विकसित केलं. या संस्थेत काम करताना त्यांनी विषाणुची कल्पना करणं अगदी सुलभ करणारं तंत्र विकसित केलं होतं.

लेखक जॉर्ज विंटर यांनी बीबीसीला सांगितलं, की युकेने डॉ. जून अल्मेडा यांच्या कामाचं महत्त्व जाणून 1964 साली लंडनमधल्या सेंट थॉमस मेडिकल स्कूलमध्ये काम करण्याचा प्रस्ताव त्यांच्यासमोर ठेवला. हे तेच हॉस्पिटल आहे जिथे कोव्हिड-19 आजाराचा संसर्ग झाल्यानंतर ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरीस जॉन्सन यांना दाखल करण्यात आलं होतं.

कॅनडाहून परतल्यानतंर डॉ. अल्मेडा यांनी डॉ. डेव्हिड टायरेल यांच्यासोबत संशोधन सुरू केलं. डॉ. टायरेल त्यावेळी साध्या सर्दी-पडशावर संशोधन करत होते.

जॉर्ज विंटर यांनी सांगितलं, की डॉ. टायरेल यांनी सर्दीमुळे नाकातून गळणाऱ्या द्रवाचे अनेक नमुने गोळा केले होते आणि त्यांच्या टीमला जवळपास सर्वच नमुन्यांमध्ये साध्या सर्दी-पडशात आढळणारे विषाणू दिसत होते.

मात्र, यातला एक नमुना ज्याला B0814 असं नाव देण्यात आलं होतं, तो इतर सर्व नमुन्यांपेक्षा वेगळा होता. हा नमुना 1960 साली बोर्डिंग स्कूलमधल्या एका विद्यार्थ्याकडून घेण्यात आला होता.

विषाणुला 'कोरोना' हे नाव कुणी दिलं?

डॉ. टायरेल यांना वाटलं, की या नमुन्याची चाचणी डॉ. जून अल्मेडा यांच्या मदतीने इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्पद्वारे करावी.

त्यांनी तो नमुना डॉ. जून अल्मेडा यांच्याकडे पाठवला. त्यांनी हा नमुना बारकाईने तपासला आणि सांगितलं, की हा विषाणू इन्फ्लुएंझासारखा दिसत असला तरी हा तो नाही. हा विषाणू वेगळा आहे.

हाच तो विषाणू आहे ज्याला पुढे डॉ. जून अल्मेडा यांनी 'कोरोना' विषाणू असल्याचं सांगितलं.

जॉर्ज विंटर सांगतात, की डॉ. जून अल्मेडा यांना याच विषाणुसारखे कण त्याआधी उंदरांना होणारा हिपॅटायटिस आणि कोंबड्यांना होणाऱ्या संसर्गजन्य ब्राँकायटिसमध्ये दिसले होते.

विंटर सांगतात, की या विषाणुबाबत डॉ. जून अल्मेडा यांनी जो पहिला रिसर्च पेपर सादर केला होता तो फेटाळण्यात आला होता. डॉ. अल्मेडा यांनी इन्फ्लुएंझा विषाणुचंच खराब छायाचित्र सादर केलं आहे, असं कारण...


जून महिन्यात मध्य प्रदेशात एका सात वर्षांच्या मुलीवर झालेल्या बलात्कारानंतर  जनक्षोभ उसळला होता. प्रश्न असा निर्माण होतो की 18 वर्षांखालील व्यक्तींवर किंवा बालकांवर होणाऱ्या लैंगिक अत्याचाराच्या प्रमाणात वाढ होतेय का?

बाललैंगिक अत्याचाराच्या प्रकरणांत वाढ होतेय की त्यांची नोंद भारतात प्रसारमाध्यमांचा वाढता प्रसार, मोबाईल फोन्सची व्यापकता हेही याचं मुख्य कारण असू शकतं.

बलात्काराच्या कायदेशीर व्याख्येतसुद्धा बदल झाला आहे आणि नवीन तरतुदीनुसार पोलिसांना लैंगिक हिंसाचाराची तक्रार नोंदवून घेणं अनिवार्य आहे.

काश्मीरमध्ये या वर्षाच्या सुरुवातीला एका आठ वर्षांच्या मुलीवर बलात्कार झाल्यानं या चर्चेला वाचा फुटली आणि या प्रकरणातील आरोपींवर एप्रिलमध्ये कारवाई सुरू करण्यात आली. बाललैंगिक अत्याचाराचा मुद्दा प्रकर्षाने उजेडात आला.

महिला आणि बालविकास मंत्री मनेका गांधी म्हणतात की काश्मीरच्या आणि उजेडात येणाऱ्या बलात्काराच्या प्रकरणांनी त्या अतिशय दुखावल्या आहेत.

जनभावनेचा मान ठेवता सरकारने  12 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या बालकावर बलात्कार केल्यास फाशीच्या शिक्षेची तरतूद केली आहे.

कायदेशीर व्याख्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

येत बदल

भारत सरकारने नुकत्याच जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार 2012 ते 2016 या काळात बाललैंगिक अत्याचाराचं प्रमाण दुप्पट झालंय.

2012च्या आधी बाललैंगिक अत्याचाराबाबत एकही कायदा अस्तित्वात नव्हता. (आणि बलात्काराची व्याख्या फक्त बळजबरीने केलेला संभोग इतकीच होती.)

बालकांवर अत्याचाराचे काही प्रकार जे सामान्यत: आढळतात. त्यांचा यात समावेश नव्हता. तसंच ही तक्रार नोंदवण्याची बंधनं होती.

प्रसारमाध्यमांच्या विस्तारामुळे बलात्काराच्या घटना उजेडात आल्या आहे.

बाललैंगिक अत्याचाराचे प्रमाण कमी करण्यासाठी  Protection of Children from Sexual Offences Act 2012 हा सगळ्यात महत्त्वाचा कायदा आहे.

पुढच्याच वर्षी बालकांवर होणाऱ्या बलात्कारांच्या प्रमाणात 45 टक्क्यांनी वाढ झाली.

नवीन कायदा लिंगभेदरहित होता आणि त्यात विविध लैंगिक अत्याचाराच्या प्रकारांचा उल्लेख होता.

यामुळे बाललैंगिक अत्याचाराच्या प्रकरणांची नोंद होत नव्हती आणि पर्यायाने शिक्षाही सुनावली जात नव्हती.

"आता डॉक्टर आणि पोलीस ही प्रकरणं घरगुती प्रकरणं या नावाखाली टाळू शकत नाही. असं केलं तर त्यांनाच तुरुंगवास होऊ शकतो." असं माजिस लीगल सेंटरचे ऑड्री डी मेलो यांनी सांगितलं. त्या लैंगिक अत्याचारातील पीडितांना आधार देण्याचा प्रयत्न करतात.

नुकत्याच झालेल्या बलात्कारांच्या घटनांमुळे लोक रस्त्यावर उतरली आहेत.

त्यांच्या मते, विविध यंत्रणांनी या प्रकरणाची तक्रार नोंदवून घेतल्यामुळे या संख्येत जास्त वाढ झाली आहे.

2012 साली झालेल्या निर्भया प्रकरणानंतर भारतात होणाऱ्या लैंगिक अत्याचाराच्या घटना आणि पोलीस त्याची कशी चौकशी करतात याकडे सगळ्यांचं लक्ष आकर्षित झालं.

त्यानंतर लगेच भारत सरकारने  Criminal Law Amendment Ordinance 2013 हा कायदा आणून लैंगिक अत्याचाराची व्याख्या रुंदावली.

हिमनगाचं टोक

बाललैंगिक अत्याचाराचं प्रमाण दिसतं त्यापेक्षा कितीतरी जास्त आहे असं अनेकांना वाटू शकतं.

2007 मध्ये महिला व बाल विकास मंत्रालयातर्फे एक सर्वेक्षण करण्यात आलं. त्यात 13 राज्यातील 17000 मुलांची व्यथा ऐकण्यात आली.

 या सर्वेक्षणात 52.3 % मुलांनी त्यांच्यावर एकदा किंवा त्याहून जास्त वेळा लैंगिक हिंसाचार झाल्याचं सांगितलं.

 या सर्वेक्षणांसाठी विविध प्रकारच्या हिंसाचाराचा अभ्यास करण्यात आला. त्यात फक्त बलात्काराचा समावेश नव्हता.

कुमार शैलभ हे हक् सेंटर ऑफ चाईल्ड राईट्स यांच्या मते,...


जॅक मा

कंपनीतील पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर ते शैक्षणिक क्षेत्रात कार्यरत राहणार आहेत. कार्यकारी अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला तरी ते संचालक मंडळावर कायम असतील.

जॅक मा यांनी 1999ला 'अलीबाबा'ची स्थापना केली. जगातील सर्वांत मोठ्या इंटरनेट कंपन्यांमध्ये 'अलीबाबा'चा समावेश आहे. ई-कॉमर्स, चित्रपट निर्मिती, क्लाउड सेवा अशांमध्ये या कंपनीची गुंतवणूक आहे. या कंपनीचं मूल्य 400 अब्ज डॉलरपेक्षाही जास्त आहे.

जॅक मा स्वतःच शिक्षक होते. न्यूयॉर्क टाइम्सला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये ते म्हणतात, "खरंतर हा शेवट नाही. ही एक नवी सुरुवात आहे. मला शिक्षणाची फार आवड आहे."

जॅक मा हे सोमवारी 54 वर्षांचे होतील. त्यांची वैयक्तिक संपत्ती 40 अब्ज डॉलर इतकी असून फोर्बजच्या यादीनुसार ते चीनमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे श्रीमंत उद्योगपती आहेत.

बिल गेट्सच्या पावलांवर पाऊल ठेवत तेही स्वतःची संस्था स्थापन करणार आहेत. बिल गेट्स यांच्याकडून बरंच काही शिकण्यासारखं आहे, असं ते गेल्या आठवडयात एका मुलाखतीमध्ये म्हणाले होते.

"मी कधीच श्रीमंत होऊ शकणार नाही. पण एक गोष्ट करू शकतो. मी लवकर निवृत्त होऊ शकतो आणि पुन्हा शिकवण्याकडे जाऊ श... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

कतो. मला वाटतं अलीबाबा या कंपनीचा सीईओपेक्षाही मी हे काम चांगलं करू शकतो," असं ते म्हणाले होते

मा यांनी त्यांच्या करिअरची सुरुवात इंग्रजीचे शिक्षक म्हणून केली होती. त्यांनी काही मित्रांसमवेत त्यांच्या फ्लॅटमधून 'अलीबाबा'ची सुरुवात केली होती.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जॅक लिच

विदेशी भूमीवर इंग्लंडचा हा सलग सहावा विजय आहे. इंग्लंडने गेल्या आठवड्यात श्रीलंकेवर 2-0 असा विजय मिळवला होता.

ऑस्ट्रेलियाला त्यांच्याच घरी टेस्ट सीरिजमध्ये 2-1 असं नमवून भारतीय संघाने काही आठवड्यांपूर्वी ऐतिहासिक कामगिरी केली होती. मात्र घरच्या मैदानावर इंग्लंडसमोर त्यांनी शरणागती पत्करली.

पाचव्या दिवशी 39/1 वरून पुढे खेळणाऱ्या भारतीय संघासमोर 420 रन्सचं लक्ष्य होतं. मात्र जेम्स अँडरसन आणि जॅक लिच यांच्या भेदक माऱ्यासमोर एकापाठोपाठ एक भारतीय बॅट्समन बाद होत गेले. कर्णधार विराट कोहलीने सर्वाधिक 72 रन्स केल्या. लिचने 4 तर अँडरसनने 3 विकेट्स पटकावल्या.

जो रूट

इंग्लंडचा कर्णधार जो रूटने शंभराव्या टेस्टमध्ये द्विशतकी खेळी करण्याचा पराक्रम केला. रूटने 218 रन्सची मॅरेथॉन इनिंग्ज साकारली होती. डॉम सिबलेने 87 तर बेन स्टोक्सने 82 रन्स केल्या होत्या. इंग्लंडने 578रन्सचा डोंगर उभारला.

प्रत्युत्तरादाखल खेळताना भारतीय संघाचा पहिला डाव 337 रन्समध्ये आटोपला. ऋषभ पंतने 91 तर चेतेश्वर पुजाराने 73 रन्सची खेळी केली. डॉम बेसने 4 विकेट्स घेतल्या.

भारतीय संघाने इंग्लंडला दुसऱ्या डावात स... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्थिरावू दिलं नाही. इंग्लंडचा दुसरा डाव 187 रन्समध्येच आटोपला. रवीचंद्रन अश्विनने 6 विकेट्स घेतल्या. इंग्लंडने भारतीय संघासमोर 420 रन्सचं लक्ष्य ठेवलं. चौथ्या दिवशी शेवटच्या ओव्हर्समध्ये भारतीय संघाने रोहित शर्माला गमावलं.

पाचव्या दिवशी इंग्लंडने जेम्स अँडरसन आणि जॅक लिच यांनी शिस्तबद्ध मारा करत भारतीय बॅट्समनला जेरीस आणले. असमान उसळी मिळणारी खेळपट्टी, टप्पा पडल्यानंतर माती उधळणाऱ्या खेळपट्टीवर अँडरसन-लिच जोडीने दिमाखदार बॉलिंग करत संघाला विजय मिळवून दिला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


जेफ आणि मॅकेन्झी बेझोस

दोघांनीही यासंदर्भात ट्वीटरवर सविस्तरपणे लिहिलं आहे.

अनेक वर्षं एकमेकांच्या प्रेमात राहिल्यानंतर तसंच काही महिने एकमेकांपासून दूर राहिल्यानंतर आम्ही वेगळं होण्याचा निर्णय घेतला आहे. आम्ही एकमेकांचे चांगले मित्र नक्कीच असू.

काही दिवसांपूर्वीच अॅमेझॉन कंपनीने मायक्रोसॉफ्टला मागे टाकत जगातील सगळ्यांत श्रीमंत कंपनी होण्याचा मान मिळवला होता.

54 वर्षीय जेफ यांनी 25 वर्षांपूर्वी अॅमेझॉनची मुहूर्तमेढ रोवली होती. ब्लूमबर्गने तयार केलेल्या जगातल्या श्रीमंत व्यक्तींच्या यादीत जेफ अव्वल स्थानी आहेत. जेफ यांची एकूण संपत्ती 137 अब्ज डॉलर्स एवढी आहे.

अॅमेझॉन

मायक्रोसॉफ्टचे सर्वेसर्वा बिल गेट्स यांच्या तुलनेत जेफ यांची संपत्ती 45 अब्ज डॉलर्स अधिक आहे.

जेफ यांच्या पत्नी 48 वर्षीय मॅकेन्झी साहित्यिक आहेत. त्यांनी दोन पुस्तकं लिहिली आहेत. 2005 मध्ये I the tasting of luther तर 2013 मध्ये I traps ही त्यांची पुस्तकं प्रसिद्ध झाली आहेत.

"आम्ही दोघं अतिशय नशीबवान आहोत. आम्ही एकमेकांचे जोडीदार झालो, एकमेकांना साथ दिली. इतकी वर्ष संसार केला. आम्ही एकमेकांचे आभारी आहोत. आम्ही... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

एकत्र उत्तम आयुष्य जगलो. लग्नाचं जोडपं म्हणून आम्ही भविष्याची काही स्वप्नं पाहिली. आईवडील, मित्र, जोडीदार म्हणून अनेक भूमिका निभावल्या. अनेक प्रकल्पांमध्ये एकत्र कामही केलं. खूप मजा आली. आमच्या नात्याचं नाव आता वेगळं असेल, पण आम्ही एक कुटुंबच असू. आम्ही नेहमीच एकमेकांचे चांगले मित्र राहू," असं दोघांच्या संयुक्त निवेदनात म्हटलं आहे.

जेफ आणि मॅकेन्झी बेझोस

गेल्याच वर्षी या जोडीने एक चॅरिटी कार्यक्रम सुरू केला होता. 'द डे वन' असं या कार्यक्रमाचं नाव होतं. बेघर नागरिकांना घरं मिळवून देणं आणि गरीब विद्यार्थ्यांसाठी शाळा उभारणं हे या कार्यक्रमाचं उद्दिष्ट होतं.

जेफ आणि मॅकेन्झी यांना चार मुलं आहेत. त्यांची स्वतःची तीन मुलं आहेत आणि एका मुलीला त्यांनी दत्तक घेतलं आहे. जेफ यांच्याशी एका मुलाखतीदरम्यान ओळख झाल्याचं मॅकेन्झी यांनी 2013 मध्ये वोग मासिकाला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं होतं. जेफ यांनीच मॅकेन्झी यांची मुलाखत घेतली होती.

तीन महिने एकत्र राहिल्यानंतर दोघांनी 1993 मध्ये लग्न करण्याचा निर्णय घेतला.

त्यानंतर एका वर्षात जेफ यांनी अॅमेझॉन कंपनी सुरू केली. त्यावेळी अॅमेझॉनवर केवळ पुस्तकांचीच विक्री होत असे.

अॅमेझॉनवर सुरुवातीला केवळ पुस्तकांचीच विक्री होत.

हळूहळू अॅमेझॉनचा पसारा वाढत गेला आणि काही वर्षांतच अॅमेझॉन ई-कॉमर्स क्षेत्रातली अव्वल कंपनी ठरली.

या आठवड्यात सोमवारी अमेरिकेचा शेअर बाजार बंद झाला तेव्हा अॅमेझॉन कंपनीचं मूल्य 797 अब्ज डॉलर्स एवढं प्रचंड होतं. त्यावेळी मायक्रोसॉफ्टचं मूल्य 789 अब्ज डॉलर्स एवढं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी म्हणून मान्यता देण्याची घोषणा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केली होती. त्या पार्श्वभूमीवर काही आठवड्यांतच पॅलेस्टाईननं ही घोषणा केली आहे.

पॅलेस्टाईनचे राष्ट्राध्यक्ष महमूद अब्बास यांनी सांगितलं की, अमेरिकेच्या या भूमिकेनंतर ते अमेरिकेच्या कोणत्याच शांती योजना स्वीकारणार नाहीत.

गाझा पट्टयात अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना विरोध

पॅलेस्टाईनचे परराष्ट्र मंत्री रियाद अल मलिकी यांनी पॅलस्टाईन लिबरेशन ऑर्गनायझेशन (PLO) चे राजदूत हुसम जोमलोट यांना अमेरिकेतून बोलावून घेतलं आहे, असं वृत्त पॅलेस्टिनी वृत्तसंस्था 'वफा'नं दिलं आहे.

'जेरुसलेमला राजधानी मानणार नाही'

ट्रंप यांच्या जेरुसलेमबाबतच्या घोषणेनंतर गाझा पट्टयात अनेक चकमकी झाल्या. त्यात कमीत कमी 13 पॅलेस्टिनी नागरिकांचा मृत्यू झाला होता. बहुतांश मृत्यू इस्राईलच्या संरक्षणदलांबरोबर झालेल्या चकमकींदरम्यान झाले होते.

यादरम्यान संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत आलेल्या एका प्रस्तावानुसार अमेरिकेच्या जेरुसलेमला इस्राईलची राजधानी मानण्याच्या निर्णयाला बहुमताने नकार देण्यात आला होता.

पॅलेस्टाईन पूर्व जेर... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ुसलेमला आपल्या आगामी स्वतंत्र राष्ट्राची राजधानी मानतं. शांतता प्रक्रियेच्या पुढच्या टप्प्यात याबाबत चर्चा होणार असल्याचं मानलं जात होतं.

जेरुसलेम हा सार्वभौम इस्राईलचा अविभाज्य भाग आहे हे आंतरराष्ट्रीय समुदायानं अद्याप मान्य केलेलं नाही. अजूनही सर्व देशांचे दूतावास इस्राईलच्या तेल अवीव या शहरात आहेत. अमेरिकेचा दूतावास तिथून जेरुसलेमला हलवण्याच्या सूचना राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी दिल्या आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जॉर्ज कोरोन्स यांनी नवा विश्वविक्रम रचला.

जॉर्ज कोरोन्स यांनी क्वीन्सलँडमध्ये आयोजित एका स्पर्धेत हे अंतर 56.12 सेंकदांमध्ये कापलं. 100-104 वयोगटात हा एक नवा विक्रम आहे.

2014 मध्ये नोंदवण्यात आलेला जागतिक विक्रम मोडायला त्यांना 35 सेकंद कमी लागले. आता या विक्रमाची क्रीडा प्रशासकीय संस्थेतर्फे पडताळणी केली जाईल.

एप्रिल महिन्यात कोरोन्स वयाची शंभरी पूर्ण करणार असल्याने ते या विक्रमसाठी पात्र ठरवण्यात आले. या निकालामुळे माझ्या आनंदाला पारावार उरला नाही, असं त्यांनी सांगितलं.

"माझ्यासाठी हा एक अविस्मरणीय अनुभव होता आणि ती शर्यत संपवण्याचा मी आटोकाट प्रयत्न केला," असं त्यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

जॉर्ज कोरोन्स

गोल्ड कोस्टवर बुधवारी त्यांच्यासाठी होणाऱ्या घोषणांमुळे भारावून गेल्याचं ते म्हणाले. या स्पर्धेत ते फक्त एकमेव स्पर्धक जरी असले तरी जागतिक विक्रमाला आव्हान देण्यासाठी या स्पर्धेचं विशेष आयोजन करण्यात आलं होतं.

आपण नुकताच इतिहास घडताना पाहिला आहे, असं ऑस्ट्रेलियन डॉल्फिन्स स्विम टीमने त्यांच्या फेसबुक पेजवर म्हटलं आहे.

'थोडासा वेळ लागला जरूर'

ब्रिस्बेन येथील रहिवासी कोरो... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न्स म्हणाले, ते तारुण्यात एक उत्साही जलतरणपटू होते. पण नंतर वयाच्या 80व्या वर्षानंतर त्यांनी पुन्हा पोहणं सुरू केली.

"दुसऱ्या महायुद्धाच्या वेळी मी पोहणं सोडलं आणि सेवानिवृत्त होईपर्यंत एकदाही पोहलो नाही," ते म्हणाले. "नंतर व्यायाम म्हणून मी पुन्हा पोहायला सुरुवात केली." 80व्या वर्षी आजोबांनी नियमित सराव सुरू केला.

ते म्हणाले की, या स्पर्धेने नक्कीच त्यांच्या शरीराला आव्हान दिलं असलं तरी सरावामुळे ही कामगिरी शक्य झाली. ते आठवड्याला सरासरी तीन वेळा पोहायला जातात आणि जमेल तसं जिममध्ये व्यायामही करतात.

"वयाच्या या टप्प्यावर सरावाला थोडा वेळ लागतो. तुम्ही फार लवकर थकता. पण जर तुम्ही ते योग्य रीतीनं केलं तर निकाल चांगले येतात," असं ते म्हणाले.

त्यांनी त्यांच्या यशाचं श्रेय हे योग्य तंत्राला आणि सरावाला दिलं.

"माझे पहिले 10-12 स्ट्रोक्स हे संतुलित होते आणि त्यात सातत्य ठेवण्यासाठी मला प्रयत्न करायचे होते. प्रत्येक स्ट्रोकला मी जोर वाढवत गेलो," ते म्हणाले.

"मी अंतिम दहा मीटरपर्यंत गेलो. मी थकलो होतो आणि मध्येच थांबणार होतो, पण मी हार मानली नाही. विचलित न होता ही स्पर्धा पूर्ण केली."

याआधीचा जागतिक विक्रम हा 1:31.19 असा होता. ब्रिटीश स्विमर जॉन हॅरीसन यांनी 2014मध्ये हा विक्रम नोंदवला होता.

पुढील महिन्यात गोल्ड कोस्टवर कॉमनवेल्थ गेम्सकरिता ऑस्ट्रेलियन स्विमिंग ट्रायल सुरू होत आहेत. त्याआधी कोरोन्स यांची स्पर्धा घेण्यात आली.

इंटरनॅशनल स्विमिंग फेडरेशनकडे हा विक्रम पडताळणीसाठी पाठविण्यात आल्याची माहिती ऑस्ट्रेलिया मास्टर्स स्विमिंगने म्हटलं आहे.

शनिवारी रात्री कोरोन्स हे 100 मीटर फ्रिस्टाइलमधील जागतिक विक्रमाला आव्हान देणार आहेत. 03:23.10 हा सध्याचा विक्रम हॅरीसन यांच्याच नावावर आहे. तोही आपण मोडीत काढू, असा विश्वास कोरोन्स यांना वाटतो.

"मी तरुण नसलो तरी मी चांगली कामगिरी करू शकेन असा मला विश्वास आहे," असं ते म्हणाले.

ऐंशी वर्षांची स्विमर आज्जी!

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


जो बायडेन यांची बदनामी करण्यासाठी ट्रंप यांनी युक्रेनवर दबाव आणला असा आरोप त्यांच्यावर होता. डेमोक्रॅटिक खासदारांनी हा आरोप केला होता.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या निवडणुका नऊ महिन्यांवर आलेल्या असताना, या निर्णयाचा मोठा परिणाम पाहायला मिळेल.

आपल्या विरोधकांवर टीका करत डोनाल्ड ट्रंप यांनी स्वतःचा विजय साजरा केला.

"मी मान्य करतो की मी आयुष्यात काही चुका केलेल्या आहेत....पण निर्णय अखेर हे म्हणतो," हातातलं वर्तमानपत्रं उंचावत ट्रंप म्हणाले - "ट्रंप यांची मुक्तता."

"आम्हाला उगीचच त्रास सहन करावा लागला. आम्ही काहीही चूक केलेलं नाही. हे क्रूर होतं, भ्रष्टं होतं." व्हाईट हाऊसमध्ये बोलताना ट्रंप म्हणाले.

महाभियोगातून मुक्तता झाल्यानंतर ट्रंप यांची प्रतिक्रिया ही बिल क्लिंटन यांच्या प्रतिक्रियेच्या अगदी विरुद्ध होती. महाभियोगातून मुक्त झाल्यानंतर 1999मध्ये बिल क्लिंटन यांनी अमेरिकेच्या लोकांची माफी मागितली होती.

अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीवर परिणाम?

ट्रंप यांची महाभियोगातून मुक्तता करण्यात आल्याचा फायदा रिपब्लिकन पक्षाला आणि खुद्द ट्रंप यांनाही होईल.

पुढच्या अध्यक्षपदासाठीच्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ा प्रचारादरम्यान ट्रंप अर्थातच या मुद्द्याचा वापर करून घेतील.

अमेरिकेतल्या जनमत चाचणीनुसार महाभियोगाची ही प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी जी राजकीय स्थिती होती, तशीच स्थिती अजूनही कायम आहे.

अमेरिकेमध्ये राज्याराज्यांमध्ये थेट पक्षीय कल आहेत. काही राज्य ही कायमच डेमॉक्रॅटिक पक्षाच्या ताब्यात होती तर काही राज्यांत कायमच रिपब्लिकन पक्षाचं वर्चस्व राहिलेलं आहे.

ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्ष असण्याला (Approval Ratings) साधारण 40 ते 45% जनतेचा पाठिंबा होता. ट्रंप यांच्या संपूर्ण कार्यकाळात जनमताचं हे प्रमाण कायम राहिलेलं आहे. त्यामुळेच त्यांची पुन्हा अध्यक्षपदी निवडून येण्याची शक्यता असली, तरी त्यांच्यासाठी हे सोपं नसेल.

ट्रंप यांच्यावर चालवण्यात आलेल्या महाभियोगाच्या सुनावणीदरम्यान साक्षीदारांची चौकशी करण्यात आली नाही.

खरंतर या सुनावणीदरम्यान साक्षीदारांचं मत लक्षात घेतलं जावं अशी सामान्य अमेरिकन माणसाची इच्छा होती. पण तसं झालं नाही.

शिवाय साक्षीदार नेमका कोण, याविषयी डेमोक्रॅटिक आणि रिपब्लिकन खासदारांच्या कल्पनाही वेगवेगळ्या होत्या.

जो बायडेन यांची चौकशी करण्यासाठी दबाव आणल्याचा आरोप ट्रंप यांच्यावर होता.

पण बायडेन यांनी युक्रेनमध्ये चुकीचं वर्तन केलं वा नाही, हे या प्रक्रियेतून स्पष्ट झालेलं नाही.

आणि त्याचा फायदा घ्यायला रिपब्लिकन पक्षाने सुरुवात केली आहे.

त्यामुळे बायडेन यांची चौकशी करण्याचा ट्रंप यांचा प्रयत्न फसला असला तरी ही गोष्ट मात्र त्यांच्या पथ्यावर पडणार आहे.

अध्यक्षपदाची निवडणूक लढवण्यासाठीचे उमेदवार म्हणून ट्रंप यांचीच निवड होण्याची शक्यता या निर्णयामुळे वाढली आहे.

ट्रंप यांच्यावरील महाभियोगाविषयी मतदान करताना रिपब्लिकन पक्षाच्या एक वगळता सगळ्या खासदारांनी ट्रंप यांच्या बाजूने मतदान केलं.

फक्त रिपब्लिकन पक्षाचे युथा (Utah)चे सिनेटर मिट रॉम्नी यांनी त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षाच्या धोरणाच्या विरुद्ध जात ट्रंप यांच्या विरोधात मतदान केलं.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी महाभियोगातून मुक्त झाल्याच्या निकालानंतर ज्याप्रकारे भाषण केलं, त्यावरून नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या व्हाईट हाऊससाठीच्या निवडणुकीमध्ये रिपब्लिकन पक्षाची उमेदवारी त्यांनाच मिळण्याची चिन्हं आहेत.

याविषयी बोलताना बीबीसीचे वॉशिंग्टनचे प्रतिनिधी गॅरी ओ'डोनोग्यू म्हणतात, "2016च्या निवडणुकीच्या वेळी ट्रंप 'आऊटसायडर' होते आणि आणि...


जोसेफ यू आणि कांग टिंग

जगभरातली कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची प्रकरणं वाढत असल्याचा परिणाम एका लग्नावर झाला. आणि इथे चक्क एक रिसेप्शन वधू-वराशिवाय पार पडलं.

सिंगापूरमधलं जोसेफ यू आणि त्याची पत्नी कांग टिंग हे जोडपं लग्नाच्या काहीच दिवस आधी चीनहून परतलं होतं.

त्यांच्या लग्नाच्या स्वागत समारंभाला उपस्थित राहण्याबद्दल पाहुण्यांनी काळजी व्यक्त केल्यावर या जोडप्याने त्यातून वेगळा मार्ग काढला. त्यांनी स्वतःच्या लग्नाच्या रिसेप्शनला व्हीडिओ कॉन्फरन्सने हजेरी लावली.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर

एका मोठ्या हॉटेलच्या हॉलमध्ये त्यांनी नातेवाईकांना बोलवलं आणि ते स्वतः त्याच हॉटेलच्या रूममध्ये थांबले.

या जोडप्याने व्हीडिओ कॉलवरून आपलं मनोगत मांडलं आणि लग्नाच्या हॉलमधल्या पाहुण्यांशी संवाद साधला.

जोसेफ यू आणि कांग टिंग

कोरोना व्हायरसमुळे चीनमध्ये 760हून अधिक बळी गेले असून जवळपास चोवीस देशांमध्ये हा विषाणू पसरलेला आहे.

सिंगापूरमध्ये आतापर्यंत 28 जणांना या विषाणूचा संसर्ग झाला आहे. कोरोना व्हायरस जिथे सुरू झाला त्या चीनबाहेर जपान नंतर सिंगापूरमध्ये संसर्गाची आकडेवारी जास्त आहे. ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

'दुसरा पर्याय नाही'

मूळच्या हुनान प्रांतातल्या कांग आणि त्यांचे भावी पती यू हे जोडपं चिनी नववर्ष साजरं करण्यासाठी 24 जानेवारीला गेलं.

ज्या हुबेई प्रांतात कोरोना व्हायरसची सुरुवात झाली त्याच्या सीमेलाच लागून हुनान प्रांत आहे.

प्रतिनिधिक छायाचित्र

आपण हुनानमध्ये असताना अतिशय दुर्गम भागात असल्याने तिथे कोणतंही भीतीचं वातावरण नव्हतं, असं यू यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

30 जानेवारीला हे जोडपं सिंगापूरला परतलं. 2 फेब्रुवारीला सिंगापूरमधल्या एम हॉटेलमध्ये त्यांचं लग्न होणार होतं.

या जोडप्याने ऑक्टोबर महिन्यात चीनमध्ये लग्न केलं आणि लग्नासाठी चीनमध्ये येऊ न शकलेल्या मित्र परिवार आणि नातेवाईकांसाठीचं हे जोडपं पुन्हा लग्न करत होतं.

वर आणि वधू वेगवेगळ्या संस्कृतींचे असतील तर एशियन संस्कृतीमध्ये दोन वेळा लग्न लावलं जातं.

नातेवाईकांचा नकार

पण हे जोडपं नुकतंच चीनहून परतल्याचं समजल्याबरोबर अनेक पाहुण्यांनी चिंता व्यक्त केली.

"यातल्या काही जणांनी येत नसल्याचं कळवलं," यू सांगतात.

"आम्हाला हे लग्न पुढे ढकलायचं होतं, पण हॉटेल त्यासाठी तयार नव्हतं. सगळी तयारी झाली असल्याने असं करता येणार नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. त्यामुळे ही मेजवानी करण्याशिवाय आमच्याकडे पर्याय नव्हता."

पाहुण्यांच्या मनातली भीती लक्षात घेत या मेजवानीला हजर न राहण्याचा निर्णय या जोडप्याने घेतला.

"आम्ही व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे या मेजवानीत सहभागी होणार असल्याचं पाहुण्यांना सांगितलं....काहींना तर धक्काच बसला. पण आम्ही तिथे हजर राहिलो असतो, तर वातावरण वेगळं झालं असतं. लोकांच्या मनात शंका राहिली असती." यू सांगतात.

"माझे आईवडील सुरुवातीला याबद्दल खूश नव्हते, पण नंतर ते राजी झाले."

'आई-वडिलांचासुद्धा सहभाग नाही'

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी सध्या अनेक प्रवास मर्यादा घालण्यात आलेल्या आहेत. यामुळेच कांग टिंग यांचे आईवडीलही या मेजवानीत सहभागी होऊ शकले नाहीत.

अखेरीस एकूण 190 पैकी 110 पाहुण्यांनी या मेजवानीला हजेरी लावली.

2 फेब्रुवारीच्या संध्याकाळी एम हॉटेलच्याच एका खोलीत राहत असलेल्या या जोडप्याने मेजवानीतल्या पाहुण्यांना व्हीडिओ कॉल केला.

"कार्यक्रमाला आल्याबद्दल आम्ही पाहुण्यांचे आभार मानले आणि त्यांना मेजवानीचा आस्वाद घ्यायला सांगितला," यू सांगतात.

हॉटेलने या जोडप्यासाठी त्यांच्या खोलीत शँपेन पाठवली. त्यांनी खोलीतूनच...


ज्या ठिकाणी ज्युनिअर डॉक्टरला मारहाण झाली त्या एनआरएस रुग्णालयात ममता बॅनर्जींनी यावं अशी आंदोलकांची मागणी होती. तसंच गेल्या काही दिवसांपूर्वी त्यांनी केलेल्या वक्तव्याबद्दल माफी मागावी अशी मागणी त्यांनी केली आहे. अर्थातच त्यांच्या या मागण्या पूर्ण झाल्या नसल्यामुळे संप चिघळला आहे.

मुख्यमंत्र्यांनी शनिवारी संध्याकाळी पाच वाजता बोलावलेल्या बैठकीबाबत डॉक्टरांची मतं विभागलेली दिसत आहेत. तसंच नबन्ना येथे बोलावलेल्या बैठकीत सहभागी व्हायचं की नाही यावर अंतिम निर्णय आज होणार होता.

चिघळतं आंदोलन, राजकारण आणि रुग्णांचे हाल

शहरातल्या पाच प्रतिष्ठित डॉक्टरांनी या प्रकरणी मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांची मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्याबरोबर दोन तास बैठक झाली. त्यानंतर एक ज्येष्ठ अधिकारी चर्चेचं आमंत्रण द्यायला पाठवला गेला.

या सर्व घडामोडी घडत असतानाच राज्यपाल केसरीनाथ त्रिपाठी हे जखमी ज्युनियर डॉक्टर परिबाहा मुखोपाध्याय यांना एका खासगी रुग्णालयात भेटायला गेले होते.

या प्रकरणी तोडगा काढण्यासाठी ममता बॅनर्जींनी कोणतीही पावलं उचलली नाहीत असं त्यांनी नंतर प्रसारमाध्यमांना सांगितलं.
... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

तसंच शुक्रवारी केंद्रीय आरोग्यमंत्री हर्षवर्धन यांनी ममता बॅनर्जी यांना लिहिलेलं एक पत्र व्हायरल झालं. त्या असं लिहिलेलं आहे की या प्रकरणाचा तोडगा काढण्यासाठी ते ममता बॅनर्जींशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करत आहेत पण ममता बॅनर्जींकडून त्यांना कसलाच प्रतिसाद मिळत नाहीये.

14 जूनला ममता बॅनर्जी यांना लिहिलेल्या पत्रात हर्षवर्धन यांनी चिघळत चालेलल्या आंदोलनाचा उल्लेख केला आहे. आंदोलनाचं लोण देशभर पसरत आहे. अनेक रुग्णालायातील ओपीडी बंद आहे. त्यामुळे दूरवरून आलेल्या रुग्णांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

कोलकाताच्या नील रतन सरकार मेडिकल कॉलेज आणि रुग्णालयातून सुरू झालेलं हे आंदोलन आधी शहर, आसपासचा भाग आणि नंतर देशाच्या अनेक भागात पसरलं. इतकरंच नाही तर दिल्ली आणि इतर शहरात असलेल्या AIIMS मध्येही या आंदोलनाची धग जाणवली.

सोमवारी देशव्यापी आंदोलन

पश्चिम बंगालच्या वेगवेगळ्या सरकारी रुग्णालय आणि मेडिकल कॉलेजमध्ये 600 पेक्षा अधिक ज्येष्ठ डॉक्टरांनी कनिष्ठ डॉक्टरांच्या आंदोलनाच्या समर्थनार्थ राजीनामे दिले आहेत. त्याची चर्चा काल दिवसभर होती. मात्र हे राजीनामे अद्याप सरकारने मंजूर केलेले नाहीत.

इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे सरचिटणीस डॉ. आर. वी. अशोकन यांनी सांगितलं की डॉक्टरांच्या समर्थनार्थ देशव्यापी आंदोलन करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पश्चिम बंगालमधील डॉक्टरांच्या मागण्या पूर्ण कराव्यात तसंच डॉक्टरांच्या सुरक्षेसाठी केंद्राच्या पातळीवर एक कायदा आणावा अशी त्यांची मागणी आहे.

खरं तर गेल्या काही दिवसांपासून कोलकाता आणि अन्य दुसऱ्या सरकारी रुग्णालयात आपत्कालीन सेवा बहाल झाल्या आहेत. मात्र एक ज्येष्ठ डॉक्टरने बीबीसीला सांगितलं की ज्युनियर डॉक्टरची सेवा पूर्ववत व्हायला आणखी बराच वेळ लागेल.

कोलकाता नॅशनल मेडिकल कॉलेज हॉस्पिटलमध्ये ज्युनिअर डॉक्टरबरोबर नर्सेसही आंदोलनात सहभागी झाल्या आहेत. रिया दास त्यांच्यापैकी एक आहेत. आज डॉक्टरांवर हल्ला झाला आहे. असा हल्ला त्यांच्यावरही होऊ शकतो अशी भीती त्यांना वाटत आहे.

आंदोलनात सहभागी झालेले निवासी डॉक्टर आत्मदीप बॅनर्जी यांच्यामते एनआरएस मध्ये दाखल झालेल्या एका ज्येष्ठ नागरिकाचा मृत्यू झाला. त्यानंतर दोन ट्रकभरून माणसं आली आणि त्यांनी डॉक्टरांना मारहाण करायला सुरुवात केली. त्यात एका डॉक्टराच्या कपाळावर गंभीर जखमा झाल्या. त्यांना सध्या रुग्णालयात दाखल केलं आहे.

आत्मदीप बॅनर्जी...


ज्या फलंदाजानं एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामान्यात तीनवेळा द्विशतक झळकावलंय, त्याला 140 धावा काढायला काय लागतं. मला फक्त वाईट एका गोष्टीचं वाटत आहे की जर पावसाने हजेरी लावलीच होती तर त्याने आणखी 2-3 तास तरी इथे थांबायलं हवं होतं ना. काय बिघडलं असतं त्याचं?

पण ते म्हणतात ना, जेव्हा काळ मुळावर उठतो तेव्हा सरळ गोष्टीही वाकड्याच होतात. पाकिस्तानने 35 ओव्हर्सपर्यंत मॅच खेळली होती आणि तितक्यात पाऊस आला.

डकवर्थ लुईस नियमानुसार 50 ओव्हर्स कमी करून तो सामना 40 ओव्हर्सचा करण्यात आला. त्यामुळे पुढच्या 20 चेंडूत पाकिस्तानला 130 धावा करायच्या होत्या. यापेक्षा वाईट थट्टा काय असू शकते?

आतापर्यंत पाकिस्तानने वर्ल्ड कपमध्ये फक्त 3 गुण मिळवले आहेत. त्यांना पुढच्या चारही मॅच जिंकाव्या लागणार आहेत.

भारताची पुढची मॅच ही अफगाणिस्तानविरुद्ध आहे. तर पाकिस्तानची गाठ दक्षिण आफ्रिकाशी आहे. यावर आता मी काय बोलू!

पण इतिहास पाहिला तर 1992सालच्या वर्ल्ड कपमध्ये पाकिस्तानची अशीच स्थिती होती. पण टीमने शेवटच्या चारही मॅच जिंकत उपांत्य आणि अंतिम सामनाही जिंकला होता.

पण हे 1992 नाहीये आणि सर्फराज हा काही इमरान खान ना... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हीये.

इमरान खान यांनी निवडणुकींच्या आधी मोदींच्या विजयाची भविष्यवाणी केली होती. याच इमरान खान यांनी रविवारची मॅच सुरू होण्यापूर्वी एक संदेश पाठवला होता - की पाकिस्तानने टॉस जिंकला तर प्रथम बॅटिंग करा. आणि स्पेशलिस्ट बॅट्समनना आधी खेळवा. लिंबू-टिंबूंना मागून बोलवा, कारण ते मॅचचं प्रेशर झेलू शकणार नाहीत.

पण सर्फराझला जे करण्यास मनाई केली होती, त्याने तेच सगळं केलं. टॉस जिंकूनही त्यानं फील्डिंग घेतली आणि बॅटिंगच्या वेळी त्यानं त्याच्या मर्जीप्रमाणं बॅट्समनचा क्रम ठरवला.

1992 पाकिस्ताननं वर्ल्ड कप जिंकला होता तेव्हाही तो भारताला हरवू शकला नव्हता.

गोलंदाजांनीही मनभरून शॉर्ट पिच बॉलिंग केली. कदाचित त्यांना रोहित शर्माचं मन दुखवायचं नव्हतं. रोहितला शॉर्ट पिच बॉलवर खेळायला फार आवडतं.

पण इमरान खान यांचा सल्लाही किती उपयोगी पडला असता? कारण आजपर्यंत वर्ल्ड कपमध्ये पाकिस्तान भारताला हरवू शकला नाहीये. अगदी 1992मध्ये पाकिस्ताननं वर्ल्ड कप जिंकला होता, पण तेव्हाही भारतानेच पाकिस्तानला हरवलं होतं.

पण असू द्या... असेल असेल. आपला पण एक दिवस असेल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ज्या राज्यात सावळ्या रंगांचं प्राबल्य आहे, तिथं जाहिरातीचे फलक मात्र दुसऱ्याच प्रदेशातून आले होते.

गोंधळून गेलेली मी फक्त एकटीच तिथं नव्हते. मी जेव्हा अविंशिंलिंगम विद्यापीठातल्या मुलींना BBC She या प्रकल्पाच्या निमित्तानं भेटले तेव्हा त्यांनी सुद्धा माझ्या भावनांना दुजोरा दिला.

रंग असावा गोरा

"ज्या स्त्रिया आपण जाहिरातीत बघतो, मला वाटतं प्रत्येकच स्त्री तशी नसते. प्रत्येकच स्त्री गोरीपान, लांब केस असलेली आणि सडपातळ बांध्याची असेलच अशी अपेक्षा आपण करू शकत नाही."

या वाक्याला प्रेक्षक म्हणून बसलेल्या 70 मुलींनी टाळ्यांच्या कडकडाटात दाद दिली. त्यापैकी बहुतांश मुली सावळ्या किंवा काळ्या रंगाच्या होत्या.

सडपातळ बांध्याचं सगळीकडे कौतूक होत असतं. पण या भागात एका विशिष्ट रंगाचं प्राबल्य आहे, तिथं दुसऱ्या रंगाच्या स्त्रियांनी उत्पादनं का विकावी?

हे फक्त जाहिरातींच्या होर्डिंग पुरतं मर्यादित नाही, टीव्हीवरील जाहिरातींची सुद्धा तशीच स्थिती आहे. कल्याण ज्वेलर्सच्या या जाहिरातीत गोरी गोमटी बाईच मॉडेल म्हणून घेतली आहे.

एका विद्यार्थिनीनं हीच परंपरा कॉलिवूडमध्ये असल्याचंही सांगितलं. तामिळ अभिने... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

त्री असं गुगलवर शोधलं तर असे फोटो दिसतात.

काजल अगरवाल आणि सिमरन पंजाबी आहेत, तमन्ना आणि हंसिका मोटवानी महाराष्ट्रातल्या आहे, अनुष्का शेट्टी कर्नाटकातली आहे,  तर स्नेहा ची मातृभाषा तेलुगू आहे आणि असिन मुळची केरळची आहे हे उल्लेखनीय.

दहापैकी तीन म्हणजे त्रिशा कृष्णन, समान्था अक्कीनेनी आणि श्रुती हसन या तिघीजणी तामिळनाडूच्या आहेत. गोरा रंग हा त्यांच्यातला समान दुवा आहे.

सावळ्या हिरोंना पाहिजे गोरी हिरोईन

पण गंमत म्हणजे धनुष, विशाल, विजय सेतुपथी, विजयकांत आणि सुपरस्टार रजनीकांत हे सावळ्या वर्णाचे आहेत. पण या लोकांच्या सिनेमांमधील गोऱ्या रंगाच्या अभिनेत्री तामिळी प्रेक्षकांना स्वीकारार्ह आहेत.

काही चित्रपटांत या गोऱ्या रंगाच्या अभिनेत्रींना सावळा हिरो हवा असं दाखवण्यात आलं आहे.

अनेकांना ही चर्चा व्यर्थ वाटेल. कारण जाहिराती आणि चित्रपटांत सगळं आभासी जग असतं. ते काय दाखवतात इतकंच लोक बघतात.

पण या महाविद्यालयातल्या स्त्रियांनी गोऱ्या रंगाच्या अट्टाहासाचा त्यांच्यावर काय परिणाम झाला याबद्दलचे अनुभव शेअर केले.

त्यात शाळा आणि महाविद्यालयात भेदभाव, पालक, मित्रमैत्रिणींचा दबाव अशा अनेक घटकांचा समावेश होता.

फेअर म्हणजेच लवली असा एक साचेबद्धपणा पुढे नेण्यासाठी सुपरस्टार शाहरुख खान जेव्हा सरसावला तेव्हा तर मामला आणखीनच बिकट झाला. 2013 साली त्यानं एक फेअरनेस क्रीमची जाहिरात केली होती. ( खरंतर ती पुरुषांसाठी होती.)

ही जाहिरात त्यांच्या एका चित्रपटाच्या आधी दाखवण्यात आली होती. त्यात एका तरुण मुलाची कथा होती. थोड्या सावळ्या वर्णाच्या त्याच्या चाहत्याची ती कथा होती. फेअरनेस क्रीममुळे त्याला कसं यश मिळालं हे रंगवून सांगण्यात आलं. या उत्पादनाला ग्राहकांनी उचलून धरलं.

गेल्या काही वर्षांत बॉलिवूडमध्ये नंदिता दाससारख्या लोकांनी याविरुद्ध आवाज उठवला आहे. त्या Dark is beautiful च्या ब्रँड अँबेसेडर आहेत. 2017 मध्ये मिसेस इंडिया अर्थच्या उपविजेत्या आणि कोईम्बतूरच्या राहिवासी गायत्री नटराजन यांनी सुद्धा सावळ्या वर्णावरून होणाऱ्या भेदभावाविरुद्ध आवाज उठवला होता.

जाहिरातदार नेहमीच गोऱ्या रंगाच्या मुली मॉडेल म्हणून घेण्याचं समर्थन करतात. त्याला सामान्य जनतेचं समर्थन आहे असं कारण ते देतात.

चेहऱ्याची काळजी घेणाऱ्या उत्पादनांमध्ये 50 टक्के वाटा हा फेअरनेस क्रीमचा आहे.

जाहिरात आणि सिनेमांची निर्मिती करणारे कॉलेजमधल्या या...


ज्या सैनिकांनी आपल्या देशासाठी प्राण गमावले आहेत, त्या सैनिकांच्या कुटुंबाच्या मदतीसाठी ही रक्कम वापरली जावी, असं मुर्तझा यांचं म्हणणं आहे. विशेष म्हणजे 110 कोटी रुपयांची संपत्ती दान करण्याची घोषणा करणारे मुर्तझा अंध आहेत.

सोशल मीडियावर मुर्तझा यांच्या घोषणांची बरीच चर्चा सुरू आहे. काही माध्यमांनी त्याच्या मोठमोठ्या बातम्या छापल्या आहेत. लोकही त्यांच्या या कृतीचं खुल्या मनानं कौतुक करताना दिसतायत.

याशिवाय केंद्रीय दळणवळण मंत्री नितीन गडकरी यांचा मुर्तझा अली यांच्यासोबतचा एक फोटोही सोशल मीडियावर शेअर केला जातोय.

स्वत:ला एक सामान्य इन्व्हेंटर किंवा संशोधक मानणारे मुर्तझा अली एवढी मोठी रक्कम दान म्हणून कशी काय देऊ शकतात?

याचं उत्तर देताना मुर्तझा अली यांनी बीबीसीला सांगितलं की, "हा पैसा कुठून आला, हे लोकांना सांगण्याची काहीच गरज नाही. मी माझ्या इच्छेनुसार पॅन कार्ड आणि इतर कागदपत्रांसह हा पैसा पंतप्रधान निधीला देणार आहे."

मुर्तझा अली यांच्याबाबत छापून आलेल्या बातम्या पाहिल्या तर यामध्ये एकसारखीच माहिती समोर येते. मुर्तझा अली मूळचे राजस्थानच्या कोटाचे आहेत. ते लहानपणापासून अंध आहेत.... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

2015ला ते मुंबईत आले. सुरुवातीला त्यांचा ऑटोमोबाईलचा व्यवसाय होता. सध्या ते 'फ्यूल बर्न टेक्नॉलॉजी' म्हणजे गाडीत इंधनाच्या पूर्ण वापरावरील तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. आणि त्यांनी 110 कोटी रुपये दान देण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे.

मुर्तझा अली यांच्या माहितीनुसार पुलवामा हल्ल्यानंतर 25 फेब्रुवारीला त्यांनीच डोनेशन देण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. तशी माहिती त्यांनी माध्यमांना दिली होती.

विशेष म्हणजे त्यांनी असाही दावा केलाय की, जर त्यांची टेक्नॉलॉजी सरकारनं वापरली असती तर पुलवामात 40 जवानांचा जीव गेला नसता.

पण असे मोठे दावे करणारे मुर्तझा अली यांना बीबीसीशी बोलताना मात्र इतर प्रश्नांची उत्तरं देता आली नाहीत. दुसरीकडे पंतप्रधान कार्यालयानंही मुर्तझा यांच्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

बीबीसीचे अनुत्तरित प्रश्न

एका मोठ्या कंपनीच्या मदतीनं आपण 'फ्यूल बर्न टेक्नॉलॉजी' विकसित केल्याचं मुर्तझा यांचं म्हणणं आहे. पण ही कंपनी भारतीय आहे की परदेशी? या कंपनीचं नाव काय आहे? ही कंपनी कुठल्या स्तरावर आहे? याबाबत ते काहीच सांगत नाहीत.

ज्या टेक्नॉलॉजीवर मुर्तझा काम करत आहेत, त्याचं वर्कशॉप कुठे आहे, असं विचारल्यानंतर ते सांगतात "टेक्नॉलॉजीशी संबंधित सगळं काम पूर्ण झालं आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून आम्ही सरकारपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करत आहोत."

पण कार्यशाळेबाबत मुर्तझा काहीच माहिती देत नाहीत. मुर्तझा यांचा दावा आहे की त्यांची टेक्नॉलॉजी इतकी शक्तिशाली आहे की, दूरवरूनच एखाद्या कारमध्ये किती सामान आहे, काय सामान आहे, याची माहिती ते देऊ शकतात.

मुर्तझा यांचा दावा आहे की आखाती देशातील काही लोक वर्षभरापूर्वीच त्यांच्याकडे या टेक्नॉलॉजीची मागणी करण्यासाठी आले होते. आणि त्यासाठी 1 लाख 20 हजार कोटी रुपये देण्याची तयारीही संबंधितांनी दर्शवली होती.

पण या तंत्रज्ञानाच्या ट्रायलचा एखादा व्हीडिओ आहे का, किंवा तसा रेकॉर्ड करणं शक्य आहे का, यावर त्यांनी इतर अनेक कारणं दिली. आणि नंतर अशी ट्रायल करण्यास नकार दिला.

त्यांनी सांगितलं, "25 ऑक्टोबर 2018ला स्टँप पेपरवर हे तंत्रज्ञान त्यांनी पंतप्रधानांच्या नावे केली आहे. त्यामुळे गोपनीयता म्हणून आपण ही तंत्रज्ञान भारत सरकारला दाखवू इच्छितो."

मग त्यांना तंत्रज्ञान हस्तांतरणाच्या कागदपत्रांबाबत विचारणा केली. त्यांनी तीही दाखवण्यास नकार दिला.

'ना कागद, ना पैसा'

पुढं...


ज्येष्ठ पत्रकार आणि साहित्यिक अरुण साधू ७५ वर्षांचे होते

व्यक्ती ते समाज यांच्या परस्परावलंबी तरीही विरोधाभासी नातेसंबाधांचं चित्रण आपल्या समर्थ लेखणीनं करणाऱ्या साधूंच्या निधनानं मराठी साहित्य आणि पत्रकारितेतला महत्त्वाचा दुवा निखळला आहे.

विदर्भातील अमरावती जिल्ह्यातील परतवाडा हे त्यांचं जन्मस्थान. नागपूरमधून बी.एस्सी पदवी मिळवल्यावर ते पुण्यात आले. इथूनच त्यांच्या पत्रकारितेला सुरूवात झाली.

'केसरी'मध्ये काही काळ वृत्तांकन, तेव्हाच्या गाजलेल्या 'माणूस' साप्ताहिकात लेखन केल्यानंतर साधू यांनी इंग्रजी पत्रकारितेची वाट धरली.

अनेक भाषांमध्ये मोठं नाव

'इंडियन एक्सप्रेस', 'टाईम्स ऑफ इंडिया', 'स्टेट्समन' आदि वृत्तपत्रांमधून त्यांनी केलेलं वृत्तांकन गाजलं. मुंबईतल्या 'फ्री प्रेस जर्नल' या दैनिकाचं संपादनही त्यांनी काही काळ केलं.

प्रसिद्ध 'टाईम' मॅगझिनचे ते पश्चिम भारताचे प्रतिनिधी होते.

पत्रकार म्हणून नाम कमावतानाच अरुण सांधूंनी मराठी साहित्य क्षेत्रातही स्वतंत्र स्थान निर्माण केलं.

मुंबई आणि महाराष्ट्रातल्या सर्वस्तरीय राजकारण, कामगार चळवळ आणि गुन्हेगारीचं चित्रण करणाऱ्या 'मुंबई दिनां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क' (१९७३), 'सिंहासन' (१९७७) या दोन कादंबऱ्यांनी अरुण साधूंना देशस्तरावर ओळख मिळवून दिली.

या कादंबऱ्यांवर आधारित जब्बार पटेल दिग्दर्शित 'सिंहासन' हा चित्रपट आजही मराठी सिनेसृष्टीतला महत्त्वाचा चित्रपट गणला जातो.

फेसबुकवर मुख्यमंत्री फडणविस यांची प्रतिक्रिया

'बहिष्कृत' (१९७८), 'स्फोट' (१९७९), 'त्रिशंकू' (१९८०), 'शापित' (१९८०), 'शोधयात्रा' (१९८९), 'झिपऱ्या' (१९९०), 'तडजोड' (१९९१) आणि 'मुखवटा' (१९९९) याही साधूंच्या महत्त्वाच्या कादंबऱ्या होत.

'बिन पावसाचा दिवस', 'मुक्ती', 'मंत्रजागर', 'बेचका, 'नाटक', 'पडघम', 'ग्लानिर्भवती भारत', 'बेचका आणि आकाशाशी स्पर्धा करणाऱ्या इमारती' आदी कथांच्या माध्यमातून साधूंनी विविध प्रकारचे मानवी स्वभाव, समाजातली विषमता यांचं वेधक चित्रण केलं आहे.

अरुण साधूंच्या कारकिर्दीत जगात आणि भारतात समाजवादी, साम्यवादी विचारांचा प्रभाव होता. त्याची दखल साधू यांच्या साहित्यामध्येही आढळते. 'फिडेल, चे आणि क्रांती', 'तिसरी क्रांती', '...आणि ड्रॅगन जागा झाला', 'ड्रॅगन जागा झाल्यावर...' यात याचं प्रतिबिंब दिसतं.

तर 'सभापर्व', 'अक्षांश रेखांश', 'निश्चिततेच्या अंधारयुगाचा अस्त' या साहित्यकृतींच्या निमित्त साधूंनी ललित-वैचारिक लेखनही केलं.

खासदार सुप्रिया सुळे यांनीही फेसबुकवर साधूंसोबतचा त्यांचा एक फोटो शेअर केला.

महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांच्यावरील 'यशवंतराव चव्हाण - जडण घडण' या ग्रंथाचे संपादन आणि 'सहकारमहर्षी' विठठ्लराव विखे-पाटील यांचे 'सहकारधुरिण' हे चरित्रलेखनही साधूंच्या बहुपेडी लेखनाचा एक भाग होता.

त्यांच्या साहित्यकृतींचे अन्य भाषांत अनुवाद झाले. त्यामध्ये मुंबई दिनांक (हिंदी, रशियन, युक्रेनियन), सिंहासन (हिंदी, मलयाळम), विप्लवा (इंग्रजी), झिपऱ्या (हिंदी), स्फोट (हिंदी), शोधयात्रा (हिंदी) यांचा उल्लेख करावा लागेल.

त्यांनीही प्रसिद्ध लेखक विक्रम सेठ यांच्या  'अ सुटेबल बॉय' या कादंबरीचा 'शुभमंगल' हा मराठी अनुवाद केले आणि डॉ. जयसिंगराव पवार यांच्या 'छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज' या ग्रंथाचा इंग्रजी अनुवाद साधूंनी केला.

दिग्दर्शक डॉ. जब्बार पटेल यांच्या 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' चित्रपटाच्या लेखकांमध्ये अरुण साधूंचा समावेश होता.

८०व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते.

१९९५ ते २००१ या काळात अरुण साधू हे पुणे विद्यापीठाच्या (आता सावित्रीबाई फुले...


ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग आणि डॉ. जयंत नारळीकर

1961 मध्ये इंग्लंडमधल्या रॉयल ग्रीनिच ऑब्झर्व्हेटरीने विद्यार्थ्यांसाठी एक विज्ञान परिषद आयोजित केली होती. तेव्हा मी आणि स्टीफन पहिल्यांदा भेटलो. तेव्हा तो ऑक्सफर्ड विद्यापीठात शिकत होता.

या विज्ञान परिषदेत मला विद्यार्थी असूनही व्याख्यान देण्याची संधी मिळाली. या व्याख्यानात सर्वांत जास्त प्रश्न विचारणारा विद्यार्थी कोण असेल तर तो होता स्टीफन हॉकिंग!

कॉस्मॉलॉजी (विश्वविज्ञान), विश्वाचा विस्तार, बिग बँग थिअरी, याबद्दलच्या अनेक प्रश्नांची सरबत्ती त्याने माझ्यावर केली. त्याला उत्तरं देताना जाणवत होतं की, त्याच्याकडे कमालीची जिज्ञासा आहे आणि ती पूर्ण करताना आपणही वेगवेगळ्या संकल्पनांवर विचार करू लागतो.

मला आठवतं, याच विज्ञान परिषदेत आमची टेबल टेनिसची मॅच रंगली होती आणि मी त्याला टेबल टेनिसमध्ये हरवलं होतं.

ब्लॅक होलचं संशोधन

स्टीफनला त्यावेळी 'मोटर न्यूरॉन' हा दुर्धर आजार जडलेला नव्हता. त्यामुळे त्याला प्रश्न विचारण्यापासून कुणीही रोखू शकत नव्हतं. हा आजार त्याला जन्मापासून जडलेला नव्हता. या आजाराचं निदान तो 21 वर्षांचा असताना झा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

लं. पण नंतर त्याने त्यावर कशी मात केली, हे सगळ्यांना माहीत आहे.

या परिषदेनंतर एक वर्षानंतर स्टीफन केंब्रिज विद्यापीठात PhD साठी दाखल झाला आणि मला त्याच्याकडे काय दडलं आहे, याची जाणीव झाली. याआधी तो प्रश्न विचारायचा पण त्याची उत्तरं त्याच्याकडे तरी आहेत का, असा प्रश्न मला पडायचा.

'प्रॉपर्टीज ऑफ एक्स्पांडिंग युनिव्हर्स' या त्याच्या PhDच्या प्रबंधात मात्र त्याने अनेक प्रश्नांची उत्तरं शोधली.

स्टीफन हॉकिंगने 30 वर्षं केंब्रिजमध्ये प्राध्यापक म्हणून काम केलं. त्याने 'ब्लॅक होल्स' (कृष्णविवरं) बाबत केलेलं संशोधन हे त्याचं सगळ्यांत महत्त्वाचं योगदान आहे.

त्याने कृष्णविवरांचे नियमही मांडले. ब्लॅक होलमध्ये सगळं शोषून घेतलं जातं, असं आधी आपण मानायचो. पण या ब्लॅक होलमधून किरणोत्सर्ग होतो, याचा स्टीफन हॉकिंगने शोध लावला. विश्वाची रहस्यं उलगडण्याच्या संशोधनाला यामुळे एक वेगळीच दिशा मिळाली.

'देव अस्तित्वात नाही'

केंब्रिजमध्ये असताना आमची वैज्ञानिक सिद्धांतांवर चर्चा व्हायची. यात देवाणघेवाण जास्त असायची. आमच्यात कधीही एखाद्या मुद्द्यावरून वाद झालेले मला आठवत नाहीत.

"देव अस्तित्वात नाही आणि देवाने हे विश्व निर्माण केलेलं नाही," हे स्टीफन हॉकिंगचं विधान खूपच गाजलं. "या विश्वाच्या पलीकडे दुसरं विश्व असू शकतं," असंही त्यानं म्हटलं होतं.

खरंतर अशी अनेक वक्तव्यं त्यानं केली आहेत.

स्टीफन हॉकिंग नासाच्या झिरो ग्रॅव्हिटी स्टेशनमध्ये.

मला असं वाटतं की याकडे एक अंदाज किंवा भाकित म्हणूनच पाहिलं पाहिजे. कारण या विधानांना दुजोरा देणारे पुरावे त्याच्याकडे नव्हते, आपल्याकडेही नाहीत. पण स्टीफनची जिज्ञासा, कुतूहल, त्याच्या मनातले असंख्य प्रश्न याला दाद द्यायला हवी.

स्टीफन नंतरच्या काळात त्याच्या आजारामुळे व्याख्यानं देऊ शकत नव्हता. पण वेगवेगळ्या माध्यमांमधून तो जगभरातल्या लोकांपर्यंत पोहोचला. त्याच्या मनातल्या विचारांचा आलेख काढून मांडणारं त्याचं संवादाचं ते यंत्रही सगळ्यांच्या उत्सुकतेचा विषय ठरलं. यामुळे आपल्याला त्याचे मोलाचे विचार कळू शकले.

आज स्टीफन गेल्यानंतर पुन्हा आपण त्याच्या संशोधनाची, विज्ञानवादाची चर्चा करतो आहोत. हा विज्ञानवादी दृष्टिकोन आणखी वाढवण्याची गरज आहे. गेल्या 15-20 वर्षांत याचा चांगल्या रीतीने प्रसार झाला आहे, याबद्दल मात्र आनंद वाटतो.

स्टीफन हॉकिंग या माझ्या प्रश्न विचारणाऱ्या सहकाऱ्याला ही माझी...


ज्यो बायडेन ही डोनाल्ड ट्रंप यांचे यावेळचे प्रतिस्पर्धी उमेदवार असणार आहेत. राष्ट्राध्यक्ष निवडण्यासाठीची या देशाची दीर्घ प्रक्रिया पुन्हा एकदा वेग पकडत असल्याचं यावरून दिसतंय. पण अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांची निवड नेमकी होते कशी?

कोण उभं राहू शकतं?

अमेरिकेच्या घटनेनुसार राष्ट्राध्यक्ष हा किमान 35 वर्षांचा असावा, "जन्माने अमेरिकेचा नागरिक" असावा आणि अमेरिकेमध्ये त्याचं किमान 14 वर्षांचं वास्तव्य असणं गरजेचं आहे.

बहुतेक उमेदवारांकडे राजकीय पार्श्वभूमी असते आणि त्यांनी सिनेटर, गव्हर्नर, उपाध्यक्ष (Vice President) किंवा काँग्रेस सदस्य (Member of Congress) म्हणून काम केलेलं असतं.

पण काही उमेदवार वेगळ्या पार्श्वभूमीचेही होते. काहींना लष्करी पार्श्वभूमी होती, उदाहरणार्थ आर्मी जनरल ड्वाईट आयसेनहॉवर किंवा उद्योगक्षेत्रातून आलेले डॉनल्ड ट्रंप, जे पूर्वी रियल इस्टेट डेव्हलपर आणि रिअॅलिटी टीव्ही स्टार होते.

मिशेल आणि बराक ओबामा

बहुतेक उमेदवारांकडे विद्यापीठाची पदवी असते आणि आतापर्यंतचे अर्ध्याहून अधिक अध्यक्ष कायद्याचे पदवीधर होते.

अमेरिकेने आतापर्यंत कधीही ख्रिश्चनेतर व्यक्तीची किंवा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

महिला राष्ट्राध्यक्षाची नेमणूक केलेली नाही.

बराक ओबामा असे एकमेव राष्ट्राध्यक्ष होते जे कृष्णवर्णीय होते.

आजवर निवडून आलेले राष्ट्राध्यक्ष

प्रचार मोहीम किती काळ चालते?

प्रचाराचा कालावधी किती असावा यासाठी काही देशांमध्ये कायदेशीर नियम आहेत, उदाहरणार्थ ब्रिटन आणि फ्रान्स. पण अमेरिकेत मात्र असा कोणताही नियम नाही. त्यामुळे उमेदवार त्यांना हवा तेवढा काळ प्रचार करू शकतो.

सध्याच्या घडीला अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष पदासाठीचा प्रचार 18 महिने चालतो.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांना जानेवारी 2017मध्ये पहिल्यांदा व्हाईट हाऊसचा ताबा मिळाला होता, त्याच दिवशी त्यांनी त्यांच्या पुढच्या उमेदवारीचा अर्ज भरला. तेव्हापासून त्यांनी प्रचाराच्याच स्वरूपाच्या 'मेक अमेरिका ग्रेट अगेन' रॅलीज घेतलेल्या आहेत.

पण राष्ट्राध्यक्ष होणं किंवा अगदी त्यासाठी प्रयत्न करणं हे भयंकर खार्चिक असतं. म्हणूनच समर्थकांकडून निधी उभा करणं किंवा स्वतःचा पैसा खर्च करणं अत्यंत महत्त्वाचं ठरतं.

2016मध्ये झालेल्या हिलरी क्लिंटन विरुद्ध डोनाल्ड ट्रंप निवडणुकीसाठी एकूण 2.4 बिलियन डॉर्लसचा खर्च झाल्याचं OpenSecrets.org या प्रचारासाठीच्या खर्चावर लक्ष ठेवणाऱ्या वेबसाईटने म्हटलंय.

 ट्रंप यांनी त्यांच्या 2020च्या कॅम्पेनसाठी 2019च्या पहिल्या तिमाहीत जवळपास 30 दशलक्ष डॉलर्सचा निधी गोळा केलेला आहे. त्यांच्या मागोमाग आहेत डेमोक्रॅट बर्नी सँडर्स. त्यांनी 20.7 मिलीयन डॉलर्स उभे केले आहेत.

मुख्य पक्ष कोणते?

बहुतेक मतदार फक्त दोनच पक्षांना महत्त्वाचं मानतात. डेमोक्रॅट्स (उदारमतवादी पक्ष) आणि रिपब्लिकन्स (उजव्या विचारसरणीचा पक्ष)

अमेरिकन टीकाकार अनेकदा रिपब्लिकन पक्षाचा उल्लेख त्याच्या टोपणनावाने - GOP (जीओपी) - ग्रँड ओल्ड पार्टी, म्हणून करतात.

लिबर्टेरियन पार्टीचा कधी कधी तिसरा उमेदवार असतो. तर ग्रीन पार्टी आणि इंडिपेंडट पार्टी क्वचितच स्वतःचा चौथा उमेदवार उभा करतात.

2020च्या स्पर्धेत कोणकोण आहे?

पक्षाची उमेदवारी आपल्याला मिळावी म्हणून 20पेक्षा जास्त डेमोक्रॅट्स स्पर्धेत आहेत.

या प्राथमिक निवडणुकीला फेब्रुवारीत सुरुवात झाली. ही निवडणूक प्रत्येक राज्यात होते आणि त्यातून उमेदवारांची निवड होते.

डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या या निवडणुकीत सध्या आघाडीवर आहेत, जो बायडेन (माजी उपाध्यक्ष), एलिझाबेथ वॉरेन (मॅसेच्युसेट्सच्या सिनेटर) आणि बर्नी सँडर्स (व्हरमाँटचे...


ज्योतिरादित्य सिंधियांपाठोपाठ मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष मिलिंद देवरा यांनीही आपल्या पदाचा राजीनामा दिला.

त्यांनी सांगितल्याप्रमाणे या राजीनामासत्रामागे नैतिक जबाबदारीची जाणीव असेलही त्याचबरोबर या त्यागातून पदरी पडणाऱ्या चांगुलपणाची अपेक्षाही असेल. पण हे 'राजीनामा मिसाईल' काँग्रेसवर मिसफायर झालंय का, असा प्रश्न आता विचारला जातोय.

अगोदरच पराभवाच्या गर्तेत असलेल्या मुंबई काँग्रेसमधली भांडणं राजीनाम्याच्या निमित्तानं चव्हाट्यावर आली आहेत. देवरा यांनी ज्या निरुपमांकडून मुंबई अध्यक्षपदाची माळ स्वत:च्या गळ्यात ओढून घेतली त्याच संजय निरुपमांनी देवरांविरुद्ध नव्यानं आघाडी उघडली आहे. त्यात आता ज्येष्ठ नेते भाई जगताप आणि नुकत्याच काँग्रेसकडून लोकसभेची निवडणूक लढवलेल्या उर्मिला मातोंडकर याही पडल्या आहेत.

मिलिंद देवरांच्या राजीनाम्याची बातमी येताच संजय निरुपमांनी हिंदीत एक ट्वीट केलं. "इस्तिफा में त्याग की भावना अंतर्निहित होती है. यहां तो दुसरे क्षण 'नॅशनल' लेवल का पद मांगा जा रहा है. यह इस्तिफा है या ऊपर चढने की सीढी? पार्टी को ऐसे 'कर्मठ' लोगों से सावधान रहना चाहिए."

नाव नव्हतं, पण निरुपमां... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

चा रोख सरळ देवरांकडे होता. मिलिंद देवरा राष्ट्रीय स्तरावरच्या कोणत्या पदासाठी इच्छुक आहेत, हे अद्याप स्पष्ट नाही. पण निरुपमांनी टीकेची संधी सोडली नाही.

मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीत संजय निरुपम यांच्या नेतृत्वाखाली काँग्रेसचा दारुण पराभव झाला. मात्र तरीही निरुपम स्वत:च्या अध्यक्षपदाची खुर्ची वाचवण्यात यशस्वी ठरले होते.

पण ऐन लोकसभेच्या तोंडावर त्यांचं अध्यक्षपद काढून घेण्यात आलं आणि मिलिंद देवरा अध्यक्ष झाले. तेव्हापासूनच मुंबई काँग्रेसमधल्या निरुपम गटात राग धुमसत होता. त्याला या पराभवानंतरच्या राजीनामासत्राच्या निमित्तानं वाट मिळाली आहे.

देवरा समर्थकांचा असंतोष

पण हे प्रकरण केवळ एका ट्वीटवर थांबलं नाही. निरुपमांच्या या टीकेची चर्चा झाल्यावर राजीनाम्यानंतर बराच काळ शांत असलेल्या मिलिंद देवरांनी सोमवारी मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीमध्ये आपल्या भूमिका स्पष्ट करणारं एक पत्र प्रसिद्ध केलं. त्यात त्यांनी निरुपमांचं नाव घेतलं नाही, पण टीकेला उत्तर मात्र दिलं.

"कोणत्याही व्यक्तिपेक्षा पक्ष आणि त्याचे आदर्श हे महत्त्वाचे आहेत. काही वर्गातून येत असलेल्या अप्रिय टीकेकडे तुम्ही दुर्लक्ष करा. तसेच त्याला कोणत्याही प्रकारचे प्रत्युत्तर देण्याची गरज नाही," असं देवरा यांनी पत्रात म्हटलं.

उत्तर देण्याची गरज नाही असं देवरा म्हणत असतानाच मुंबई काँग्रेसमधले निरुपमांचे विरोधक आणि देवरांच्या बाजूने असलेला गट मात्र ट्विटरच्या रणभूमीवर उतरला.

ज्येष्ठ नेते भाई जगताप यांनी संजय निरुपम यांच्या मूळ ट्वीटचा हवाला देत लिहिलं, "काही नेते काँग्रेसी असल्याचा दावा करतात, पण ते जातीयवाद आणि भाषावादाचं राजकारण करतात. ते इतर नेत्यांचा अपमान करतात आणि नंतर त्यांच्याच मतदारसंघातून निवडणूकही लढतात. पण एवढं सारं करूनही 2.7 लाख मतांनी हारतात. पक्षाला अशा 'कर्मठ' नेत्यांपासून सावधान राहण्याची गरज आहे."

निरुपमांनी यंदा आपला मुंबई उत्तर हा नेहमीचा मतदारसंघ सोडून मुंबई उत्तर-पश्चिम मतदारसंघातून लोकसभा निवडणूक लढवली होती. पण शिवसेनेच्या गजानन कीर्तीकरांनी वाढीव मताधिक्क्यानं निरुपमांचा पराभव केला. काँग्रेसअंतर्गत निरुपमांच्या या मतदारसंघ बदलीला विरोध होता. पण प्रसंगी अध्यक्षपदावर पाणी सोडून निरुपमांनी इथून तिकीट मिळवले. ती नाराजीही आता उघडपणे बाहेर आली आहे.

उर्मिला मातोंडकरांची वादात एन्ट्री

काँग्रेसमधलं हे युद्ध आता ट्विटरपुरतं मर्यादित...


ज्योती चौधरी

ज्योती चौधरी या 2013 पासून जालना जिल्ह्यातल्या राममूर्ती गावात संगणक परिचालक (कॉम्प्युटर ऑपरेटर) म्हणून काम करत आहेत. गेल्या 9 दिवसांपासून संगणक परिचालकांचं मुंबईत आंदोलन सुरू आहे.

या आंदोलनाविषयी विचारल्यावर ज्योती सांगतात, "उद्धव ठाकरेंनी वचन दिलं होतं की आमचं सरकार आल्यावर तुमच्या मागण्या पूर्ण करू. पण, अजून काहीच केलं नाही. निवडून येईस्तोवर नुसती आश्वासनं दिली जातात."

IT महामंडळातून नियुक्ती मिळावी आणि त्याद्वारे सरकारी कर्मचाऱ्याचा दर्जा मिळावा, तसंच किमान वेतन कायद्याप्रमाणे वेतन मिळावं अशी या आंदोलकांची मागणी आहे.

महिन्याला 6 हजार रुपये वेतन मिळतं, त्यात घर कसं चालवायच, असा सवाल ज्योती उपस्थित करतात.

त्या म्हणतात, "ग्रामपंचायतीतलं सगळं काम आम्ही करतो. जन्म-मृत्यू आणि वेगवेगळे दाखले देणं, ग्रामपंचायतीचा खर्च आणि वसुलीचा दररोजचा अपडेट ठेवणं ही सगळी कामं आम्ही करतो. याशिवाय शेतकरी कर्जमाफी किंवा इतर शासकीय योजनांची ऑनलाईन माहिती भरायचं कामंही आमच्याकडेच असतं. पण, याबदल्यात आम्हाला काय मिळतं तर महिन्याला 6 हजार रुपये इतकं वेतन. पेट्रोल-डिझेल, गॅस सिलेंडवर सगळंच वा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ढलंय. या महागाईच्या काळात 6 हजार रुपयात घर कसं चालवायचं?"

ज्योती चौधरी यांच्या घरात 6 सदस्य असून त्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह त्यांच्यावर अवलंबून आहे.

संगणक परिचालकांचं मुंबईत आंदोलन सुरू आहे.

उद्धव ठाकरेंचं आश्वासन

संगणक परिचालकांनी नोव्हेंबर 2018मध्ये मुंबईतल्या आझाद मैदानात आंदोलन केलं होतं. त्यावेळी उद्धव ठाकरे यांनी आंदोलकांची भेट घेत तुमच्या मागण्या पूर्ण करू, असं आश्वासन दिलं होतं.

त्यांनी आंदोलनाकांना म्हटलं होतं, "तुमच्याकडे डिजिटल तंत्रज्ञानाचं जे काही ज्ञान आहे ते संपूर्ण देशात महाराष्ट्राला पुढे घेऊन जाणारं आहे. ती ताकद तुमच्यात आहे. मी तुम्हाला वचन देतो, तुमची साथ मी सोडणार नाही. माझ्या राज्यामध्ये तुमच्यावर अन्याय होणार असेल तर राज्याचं सरकार आणि राज्याचा उपयोग तरी काय? तुमच्या न्याय हक्कांच्या मागण्यांमध्ये शिवसेना तुमच्यासोबत आहे. तुमचे न्याय हक्क मिळवून दिल्याशिवाय मी राहणार नाही, हे वचन मी तुम्हाला देतो."

आता हेच वचन पूर्ण करण्यात उद्धव ठाकरे यांना मुख्यमंत्री असताना काय अडचण आहे, असा सवाल महाराष्ट्र राज्य संगणक परिचालक संघटनेचे अध्यक्ष सिद्धेश्वर मुंडे विचारतात.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "10 वर्षांपासून ग्रामपंचायतींमधील डिजिटलचं टोटल काम संगणक परिचालक करत आहेत. ग्रामीण भागातल्या 6 कोटी जनतेला घरपोच सुविधा उपलब्ध करून देत आहोत. अनेक आंदोलनं करूनही आमच्या मागण्या मान्य केल्या जात नाहीये.

"आता आमचं 9 दिवसांपासून मुंबईत आंदोलन सुरू आहे, पण अद्याप सरकारनं दखल घेतलेली नाहीये. खरंतर आता उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री आहेत आणि सध्या IT विभाग मुख्यमंत्र्यांच्या ताब्यात आहे. त्यांनी 29 नोव्हेंबर 2018ला मागण्या पूर्ण करू म्हणून वचन दिलं होतं. आता ते वचन पूर्ण करण्यात त्यांना काय अडचण आहे?"

महाराष्ट्रात जवळपास 22 हजार संगणक परिचालक आहेत. सध्या कंत्राटी तत्वावर काम करणाऱ्या संगणक परिचालकांना महिन्याला 6 हजार रुपये वेतन मिळत आहे.

मंगेश खरात (30) बुलडाणा जिल्ह्यातल्या अंभोरा-कुंभारी-जांभोरा या गटग्रामपंचायतीमध्ये 2011 पासून संगणक परिचालक म्हणून काम करत आहेत. ते स्वत: मुंबईतल्या आंदोलनात सहभागी झाले आहेत.

बीबीसी मराठीला त्यांनी सांगितलं, "आता ग्रामपंचायत स्तरावरची जवळपास सगळी कामं ऑनलाईन झाली आहेत. ती सगळी कामं संगणक परिचालक करतो. एमर्जन्सी असेल तर रात्ररात्र काम करावं लागतं. पण,...


झिनेदिन झिदान आणि एन्झो झिदान

1. झिनेदिन झिदान - एन्झो झिदान (फ्रान्स)

अगदी अलीकडचे हे उदाहरण. त्याच्या काळातला सगळ्यात आक्रमक मिडफिल्डर ही झिनेदिन झिदानची ओळख. १९९८मध्ये फ्रान्सला वर्ल्ड कप जिंकून दिल्यावर तो देशात सुपरस्टार पदावर पोहोचला.

त्यानंतर रियाल माद्रिदबरोबर ७ कोटी ७० लाख पाऊंडचा केलेला करार हा नंतरची आठ वर्षं सर्वाधिक रकमेचा करार होता. वर्ल्ड कप, युएफा कप आणि वर्षातील सर्वोत्तम फुटबॉलपटू असे तीन मानाचे पुरस्कार पटकावणाऱ्या मोजक्या फुटबॉलपटूंपैकी एक झिदान आहे.

त्याचा मोठा मुलगा एन्झो त्याच्या पावलांवर पाऊल टाकतो आहे. एन्झोचं नाव ठेवलं आहे जागतिक कीर्तीचा फुटबॉलपटू एन्झो फ्रान्सिस्कोलीच्या नावावरून.

खेळाची त्याची शैली म्हणजे प्रति झिनेदिन वाटावी अशीच आहे. फ्रान्ससाठी तो १९ वर्षांखालील मुलांचा वर्ल्ड कप खेळला आहे. गंमत म्हणजे एन्झोने क्लब फुटबॉलला सुरुवात केली तेव्हा त्याचा पहिला कोच होता साक्षात झिनेदिन झिदान.

त्यानंतर मात्र वडिलांच्या छत्रछायेतून बाहेर पडून एन्झो ल्युझान स्पोर्ट या स्वीस क्लबकडून खेळतो आहे. फ्रान्स आणि स्पेन या दोन देशांचं नागरिकत्व त्याच्याकडे आहे. ए... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

न्झोचे इतर तीन भाऊही फुटबॉल खेळतात.

2. पीटर श्माईकेल - कॅस्पर श्माईकेल (डेन्मार्क)

झिदान आणि एन्झो जसे दोघंही मिडफिल्डर आहेत, तसंच श्माईकेल बाप-लेकांचं आहे. दोघंही गोलकीपर. आताच्या डॅनिश टीममध्ये ३१ वर्षांच्या कॅस्परला स्थान मिळालेलं नाही.

पीटर श्माईकेल - कॅस्पर श्माईकेल

पण, राष्ट्रीय टीमसाठी तो ३०च्या वर मॅच खेळला आहे. फुटबॉलवर क्लब पद्धतीचं वर्चस्व असताना राष्ट्रीय स्तरावरची ही कामगिरी भरीव म्हटली पाहिजे.

पीटर आणि कॅस्पर दोघंही मिळालेल्या संधीमुळे इंग्लिश क्लबमध्ये जास्त रमले. सध्या कॅस्पर लिसेस्टर सिटीकडून खेळतो आहे. आणि त्याची जर्सी आहे १ नंबरची.

त्याची सुरुवात मॅन्चेस्टर सिटीपासून झाली. आणि तिथली त्याची कामगिरी बघून इंग्लंडला तो आपल्याकडून खेळायला हवा होता. पण, कॅस्परने डेन्मार्कचं नागरिकत्व सोडलं नाही. आणि इंग्लंडचं निमंत्रण नाकारलं.

वडील पीटर श्माईकेल यांनी तर गोली म्हणून आपला काळ गाजवला आहे. १९९२ आणि ९३मध्ये सलग दोन वर्षं त्यांना सर्वोत्तम गोलकीपरचा मान मिळाला.

मॅन्चेस्टर युनायटेड या प्रथितयश क्लबकडून खेळताना त्यांनी टीमची कप्तानीही केली. इंग्लंडमध्ये ते विशेष लोकप्रिय होते. १९९२मध्ये युएफा युरो कप जिंकलेल्या डॅनिश टीमचे ते सदस्य होते.

3. पाओलो मालदिनी - ख्रिस्तियन मालदिनी (इटली)

झिदानला जे स्थान फ्रान्सच्या राष्ट्रीय टीममध्ये आहे. तेच पाओलो मालदिनी यांना १९९०च्या दशकात इटलीच्या टीममध्ये होतं. रेकॉर्ड १२६ मॅच ते इटलीच्या राष्ट्रीय टीमसाठी खेळले.

पाओलो मालदिनी मुलासह

त्यातली आठ वर्षं त्यांनी राष्ट्रीय टीमचं नेतृत्व केलं. ते बचावफळीत खेळायचे, म्हणजे डिफेन्डर. त्यामुळे एवढ्या मोठ्या कारकीर्दीत त्यांच्या नावावर ७ गोल होते. मिलान या इटालियन क्लबसाठी ते शेवटपर्यंत खेळले. बफॉनचा उदय होईपर्यंत मालदिनी हे नाव इटलीतल्या फुटबॉलप्रेमींसाठी देवासारखं होतं.

ख्रिस्तियन ही मालदिनी घराण्यातली फुटबॉल खेळणारी तिसरी पिढी आहे. २२ वर्षांचा ख्रिस्तियनही बचाव फळीत खेळतो. आणि सुरुवातीची काही वर्षं मिलान टीमबरोबर घालवल्यानंतर त्याने फाँडी क्लबशी अलीकडे करार केला आहे. यंदा इटली टीम वर्ल्ड कपसाठी पात्र ठरलेली नाही. त्याचा छोटा भाऊ डॅनिएलही फुटबॉल खेळतो.

4. दिएगो साईमवन - जिओनी साईमवन (अर्जेंटिना)

अर्जेंटिना या लॅटिन अमेरिकन देशात खेळला जाणारा फुटबॉल मूळातच आक्रमक आणि शैलीदार आहे. देशाला फुटबॉलची मोठी...


टिकटॉक, पबजी, यूसी ब्राउजर आणि शेअरइट सारख्या ऍप्सचा यामध्ये समावेश आहे.

माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयानं हा निर्णय घेत बंदी घालण्यात आलेल्या अॅपची यादी जारी केली आहे.

भारताच्या सार्वभौमत्वाला आणि लोकांच्या खासगी आयुष्यातल्या सुरक्षेला या अॅपमुळे धोका असल्याचं भारत माहिती प्रसारण खात्याचं म्हणणं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

भारतातल्या कोट्यवधी इंटरनेट वापरकर्त्यांच्या सुरक्षेच्यादृष्टीने हे पाऊल उचलत असल्याचं माहिती प्रसारण खात्यानं म्हटलंय. यामुळे भारताच्या सायबरस्पेसची सुरक्षा राखणं सोपं होणार असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

या बंदीबद्दल टिकटॉकचं काय म्हणणं आहे?

सरकारने टिकटॉकसहित 59 अॅप बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत. आम्ही या प्रक्रियेवर काम सुरू केलं आहे. सरकारची सूचना आल्यानंतर आम्ही सरकारने नियुक्त केलेल्या अधिकाऱ्यांना भेटून स्पष्टीकरण देणार आहोत. भारत सरकारने घालून दिलेल्या नियमांप्रमाणेच टिकटॉकचं कामकाज चालतं.

डेटा प्रायव्हसीबद्दल सरकारचे जे नियम आहेत त्यानुसारच टिकटॉक काम करत आहे. त्यामुळे आम्ही आतापर्यंत कोणत्याही युजरची माहिती आतापर्यंत कोणत्याही सरकारला पुरवलेली... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

नाही अगदी चीनच्या सरकारला देखील. आमच्या युजरची माहिती आणि प्रायव्हसी जपणे हे आमच्यासाठी अतिशय महत्त्वाचं आहे.

भारतातील 14 स्थानिक भाषांमध्ये टिकटॉक उपलब्ध करून देऊन आम्ही इंटरनेटचं लोकशाहीकरण केलं आहे. टिकटॉकचा वापर लाखो लोकांकडून केला जात आहे. यामध्ये कलाकार आहेत, स्टोरी टेलर्स आहेत, शैक्षणिक मार्गदर्शन करणारे लोक आहेत. अनेकांची उपजीविका टिकटॉकमधून येते असं टिकटॉक इंडियाचे प्रमुख निखील गांधी यांनी म्हटलं आहे.

बंदी घालण्यात आलेल्या अॅपची यादी

सरकारनं बंदी घातल्यामुळे आता ऍन्ड्रॉईड आणि आयओएस या दोन्ही प्ले स्टोरमधून हे अॅप्स भारतात हाटवले जातील.

दरम्यान भारत सरकारनं लोकांना या ऍप्सला अनइनस्टॉल करण्याचं आवाहन मात्र केलेलं नाही. त्यामुळे लोकांना त्यांची इच्छा असेपर्यंत हे त्यांच्या फोनमध्ये कायम राहू शकतील. त्यांना मॅन्युअली हटवल्यानंतरच ते जाऊ शकतील. पण लोकांना आता हे अॅप अपडेट करता येणार नाहीत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


टीम इंडियाच्या यशस्वी कर्णधारांपैकी एक म्हणून धोनीची ओळख आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये धोनीने टीम इंडियाला यशाच्या शिखरापर्यंत पोहोचवलं. धोनीनं भारताला 2007 मध्ये वर्ल्ड टी-20 चे विजेतेपद, 2011 वर्ल्ड कप आणि 2013 मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफीचं जेतेपद मिळवून दिलं.

"आतापर्यंत तुम्ही दिलेल्या प्रेम आणि पाठिंब्यासाठी धन्यवाद, आज संध्याकाळी 7 वाजून 29 मिनिटांपासून मी निवृत्त होतोय," या शब्दात धोनीनं शनिवारी (15 ऑगस्ट) इन्स्टाग्रामवरून निवृत्तीची घोषणा केली.

2004 मध्ये धोनीनं क्रिकेटमध्ये पदार्पण केलं. आतापर्यंत त्यानं आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यात 10 हजार 773 धावा काढल्या आहेत. 350 सामन्यांमधली ही अकराव्या क्रमांकाची सर्वोच्च धावसंख्या आहे. धोनी 90 कसोटी सामने आणि 98 टी-20 सामने खेळला आहे.

धोनीनं कसोटी सामन्यात 4 हजार 876 धावा केल्या आणि 2014 मध्ये कसोटी सामन्यांमधून निवृत्ती घेण्यापूर्वी भारताला ICC क्रमवारीत अव्वल स्थानावर नेले.

2007 साली कर्णधारपदाची धुरा खांद्यावर घेतलेल्या धोनी 2017 मध्ये कर्णधारपदावरून पायउतार झाला. वर्षभरानंतर संघाच्या 200  व्या एकदिवसीय सामन्याचे नेतृत्त्व करण्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

यासाठी तो परतला.

धोनीनं 322 आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये भारतीय संघाचे कर्णधारपद भूषवलं. यामध्ये 200 एकदिवसीय, 60 कसोटी आणि 72 टी-20 सामन्यांचा समावेश आहे. त्याच्या नेतृत्वात भारतानं 110 एकदिवसीय सामन्यांमध्ये विजय मिळालेला असून त्याच्यापुढे केवळ ऑस्ट्रेलियाच्या रिकी पाँटिंग असून त्यानं 165 सामन्यांमध्ये विजयी नेतृत्व केलंय.

धोनीने आपली निवृत्ती जाहीर केल्यानंतर भारताचा फलंदाज सुरेश रैनानेही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.

2011च्या वर्ल्ड कप विजेत्या संघात खेळलेल्या रैनाने 226  एकदिवसीय सामन्यांमध्ये 35.31 च्या सरासरीने 5 हजार 615 धावा केल्या. तो 18 कसोटी आणि 78 टी-20 सामने खेळला आहे.

धोनीच्या निवृत्तीवर दिग्गजांच्या प्रतिक्रिया

चेन्नई सुपर किंग्जबरोबर तीनवेळा आयपीएल जिंकणाऱ्या धोनीला माजी सहकारी, प्रतिस्पर्धी आणि चाहत्यांनी निवृत्तीनिमित्त संदेश आणि शुभेच्छा दिल्या.

सचिन तेंडुलकर : भारतीय क्रिकेटला तुझं योगदान अमूल्य आहे. 2011 साली तुझ्यासोबत वर्ल्ड कप खेळणं ही माझ्य आयुष्यातला सर्वोत्तम क्षण होता. तुझ्या दुसऱ्या इनिंगसाठी शुभेच्छा.

भारतीय संघाचा कर्णधार विराट कोहली : प्रत्येक खेळाडूची कारकीर्द एकेदिवशी संपते. पण तुम्ही अत्यंत जवळून पाहिलेली व्यक्ती असा निर्णय जाहीर करते, तेव्हा अधिक भावनिक वाटतं. तू देशासाठी आणि संघासाठी दिलेलं योगदान कायम स्मरणात राहील. आपल्यातला आदर आणि आपुलकी कायम राहील. धन्यवाद !

इंग्लंड संघाचा माजी कर्णधार मायकल वॉन : 2011 चा वर्ल्ड कप हा तेंडुलकरचा निरोप समारंभ असला, तरी त्या वर्ल्डकपचा सूत्रधार धोनीच होता. त्याची आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द अविश्वसनीय आहे. तो आतापर्यंतचा सर्वात उत्तम 'व्हाईट बॉल' कर्णधार आणि फिनिशर आहे. यावर कुणाचंही दुमत असून शकत नाही.

इंग्लंडचा यष्टीरक्षक जोस बटलर :  तू माझ्यासाठी एक हिरो आहेस. अविश्वसनीय आंतरराष्ट्रीय कारकीर्दीबद्दल अभिनंदन एमएस धोनी! तुझा प्रतिस्पर्धी म्हणून खेळणं हा माझा सन्मान आहे असं मी समजतो.

भारतीय संघाचा प्रमुख प्रशिक्षक रवी शास्त्री :  तुझ्यासोबत ड्रेसिंग रुमचा भाग असणं आणि तुझी चांगली कामगिरी पाहणं हा बहुमान आणि सन्मान आहे. भारताच्या एका महान क्रिकेटपटूला सलाम. एन्जॉय. गॉड ब्लेस एमएस धोनी.

भारतीय स्पिनर रविचंद्रन अश्विन : महान खेळाडू नेहमीप्रमाणे त्यांच्या खास शैलीत निवृत्त होतात. देशासाठी तुझे योगदान मोठे आहे. चॅम्पियन्स...


टूलकिट प्रकरणी बंगळुरूची पर्यावरण कार्यकर्ता दिशा रवींच्या अटकेनंतर दिल्ली पोलिसांनी शंतनू यांच्या घरी छापेमारी केली होती. दिल्ली पोलिसांच्या सायबर क्राइमची टीम गेल्या दोन दिवसांपासून बीडमध्ये तपास करत आहे.

दरम्यान, टूलकिट प्रकरणी मुंबईतील वकील निकिता जेकब यांच्या ट्रांझिट जामीन अर्जावर मुंबई हायकोर्टात मंगळवारी (16 फेब्रुवारी) सुनावणी झाली. हायकोर्टाने निकिताच्या याचिकेवर निर्णय उद्यापर्यंत राखून ठेवला आहे.

मुळूक आणि निकिता जेकब यांची चौकशी

याआधी, पर्यावरण कार्यकर्त्या दिशा रवी यांच्यानंतर दिल्ली पोलीस 'टूलकिट' प्रकरणात महाराष्ट्रातून आणखी दोन जणांची चौकशी करत असल्याचं समोर येत आहे.

शेतकरी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ ट्वीट करणाऱ्या पर्यावरण कार्यकर्त्या ग्रेटा थनबर्ग यांनी हेच 'टूलकिट' शेअर केल्याचा दावा दिल्ली पोलिसांनी केला आहे.

एनडीटीव्हीने दिलेल्या वृत्तानुसार, मुंबईतून निकिता जेकब आणि बीड जिल्ह्यातून शंतनू मुळूक या दोघांविरोधात वॉरंट बजावण्यात आलं आहे. त्यांच्यावर अजामीनपात्र आरोप ठेवण्यात आलं आहेत.

निकिता जेकब यांनी मुंबई उच्च न्यायालयात चार आठवड्यांची मुदत मिळावी यासाठी दाद मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

गितली आहे.

शंतनू मुळूक या तरुणाच्या बीड जिल्ह्यातील राहत्या घरी दिल्ली पोलिसांनी धाड टाकली असून चौकशी सुरू आहे. पोलिसांनी घराची झाडाझडती घेतली असून शंतनू यांच्या आई-वडिलांची चौकशी केली.

या तिघांनीही गुगलचा 'टूलकिट' दस्तऐवज तयार केला आणि तो शेअर केला अशी माहिती दिल्ली पोलिसांनी दिली आहे. प्रजासत्ताक दिनाच्या शेतकरी ट्रॅक्टर रॅलीपूर्वी मोहिमेचे नियोजन करण्यासाठी कार्यकर्त्यांमध्ये झूम कॉल झाल्याचंही पोलिसांचं म्हणणं आहे.

दिशा रवी

एनडीटीव्हीने दिलेल्या वृत्तानुसार, ग्रेटा थनबर्ग यांनी शेअर केलेलं टूलकिट पोएटिक जस्टीस संस्थेने तयार केलं आहे. या संस्थेने निकिता जेकब यांना संपर्क केला होता. शेतकरी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ संस्थेने निकिता यांना ट्विटरवर एक मोहीम सुरू करण्यास सांगितलं. ही संस्था खलिस्तानी गट असल्याचा दावा दिल्ली पोलिसांनी केला आहे.

दिशा रवी, निकिता जेकब आणि शंतनू पोएटिक जस्टीस संस्थेच्या झूम कॉलसाठी उपस्थित होते. या बैठकीत प्रजासत्ताक दिनी झालेल्या ट्रॅक्टर रॅलीच्या पार्श्वभूमीवर एक मोहीम सुरू करण्याचं नियोजन झाल्याचा आरोप करण्यात येत आहे.

कोण आहे शंतनू मुळूक?

शंतनू बीई मेकॅनिकल आहेत. बीडच्या चाणक्यपुरी भागात ते राहतात. त्यांनी अमेरिकेतून एमएसची पदवी घेतली असून ते पर्यावरण संवर्धनासाठी राष्ट्रीय पातळीवर काम करतात.

शंतनू औरंगाबाद येथे नोकरी करत होते. नव्याने काहीतरी सुरू करण्यासाठी ते पुण्यात गेले होते.

दिल्ली पोलिसांचे अधिकारी आमची चौकशी करत असून आम्ही त्यांना पूर्ण सहकार्य करत असल्याचं शंतनू यांच्या पालकांनी सांगितलं आहे.

शंतनूचे वडील म्हणतात, "तो पर्यावरणासाठी काम करत होता. लॉकडॉऊनमध्ये आमच्यासोबतच होता. सात तारखेला आमच्या भावाच्या मुलाचं लग्न होतं त्यासाठी तो आला होता. तेव्हा त्याच्याशी शेवटची भेट झाली. आम्हालाही त्याची काळजी वाटते आहे."

"12 तारखेला सकाळी दिल्ली पोलिसांची टीम आली होती. त्यांनी विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरं दिली आहेत. त्यांनी मला चौकशीसाठी औरंगाबादमध्येही नेलं," असं त्याच्या वडिलांनी सांगितलं आहे.

टूलकिट म्हणजे नेमकं काय?

सध्याच्या काळात जगभरात जितकी आंदोलनं होतात, त्यांच्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारचं नियोजन केलं जातं.

यामध्ये 'ब्लॅक लाईव्ह्स मॅटर्स' असो की अमेरिकेतील 'अँटी-लॉकडाऊन प्रोटेस्ट' किंवा पर्यावरणाशी संबंधित 'क्लायमेट स्ट्राईक कँपेन' अशा प्रकारच्या...


ट्रंप आणि किम

उत्तर कोरियानं अणुबॉम्बच्या चाचण्या थांबवाव्यात यासाठी अमेरिकेतर्फे दबाव आणण्यात येत होता. मात्र उत्तर कोरियानं अमेरिकेच्या आक्रमणासमोर न झुकता अणुबॉम्बच्या चाचण्या सुरूच ठेवल्या.

Chung Eui-yong addresses news conference

यादरम्यान ट्रंप आणि किम यांनी एकमेकांवर सातत्यानं आरोपांच्या फैरी झाडल्या होत्या. या दोघांच्या शाब्दिक चकमकीमुळे जगासमोर अणुयुद्धाचं सावट असल्याचंही चित्र होतं.

दक्षिण कोरियाचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार च्युंग इयुई याँग यांनी ट्रंप यांची भेट घेतली. त्यानंतर ते बोलत होते. मे महिन्यात ट्रंप आणि किम भेटण्याची शक्यता असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

मागच्या आठवड्यात दक्षिण कोरियाच्या शिष्टमंडळानं किम यांची भेट घेतली होती. त्यानंतर चक्रं फिरली आहेत. किम यांनी यापुढे अणुबॉम्ब तसंच क्षेपणात्र चाचण्या करणार नसल्याचं सांगितलं आहे, अशी माहिती च्युंग यांनी दिली.

"आम्ही किम यांची भेट घेतली. अणुबॉम्ब चाचण्यांसंदर्भात त्यांच्याशी सविस्तर चर्चा केली. अण्वस्त्र निशस्त्रीकरणासाठी कटिबद्ध असल्याचं किम यांनी सांगितलं. या सगळ्याची ट्रंप यांना कल्पना देण्यात आली," अशी मा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

हिती च्युंग यांनी दिली.

ट्रंप यांनी किम यांच्या भूमिकेचं स्वागत केलं आहे. कायमस्वरुपी निशस्त्रीकरण व्हावं याकरता मे महिन्यात किम यांची भेट घेणार असल्याचं ट्रंप यांनी सूचित केलं.

अणु चाचण्यांच्या मुद्यावरून उत्तर आणि दक्षिण कोरिया यांच्यातले संबंधही ताणले गेले होते. मात्र गेल्या महिन्यात दक्षिण कोरियात झालेल्या हिवाळी ऑलिम्पिकच्या निमित्तानं दोन देशांमधील तणाव निवळला. उत्तर कोरियाचे खेळाडू या स्पर्धेत सहभागी झाले होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ठाकरे सरकारमध्ये पृथ्वीराज चव्हाण

ठाकरे सरकारच्या पहिल्या मंत्रिमंडळ विस्तारात महाविकास आघाडीतले काही नेते मंत्रिपदाची शपथ घेत आहेत, मात्र यापैकी काँग्रेसच्या यादीत 'पृथ्वीराज चव्हाण' हे नाव नसल्यानं अनेकांच्या भुवया उंचावल्यात.

पृथ्वीराज चव्हाण हे महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. तसंच, 'मिस्टर क्लीन' म्हणूनही त्यांना संबोधलं जातं. अशा नेत्याला मंत्रिपद न मिळाल्यानं आश्चर्य व्यक्त केले जात आहे.

या सगळ्यांवरून दोन प्रश्न प्रामुख्यानं समोर येतात, एक म्हणजे, पृथ्वीराज चव्हाण यांच्यासारख्या ज्येष्ठ नेत्याला मंत्रिपद का मिळालं नाही? आणि दुसरा प्रश्न म्हणजे, मंत्रिमंडळात नाहीत, मग पक्षसंघटनेत जबाबदारी मिळेल का?

या दोन्ही प्रश्नांचा आढावा बीबीसी मराठीनं घेतलाय.

काँग्रेस आमदारांनाच पृथ्वीराज चव्हाण नकोसे झाले होते - प्रमोद चुंचूवार

काँग्रेस आमदारांनाच पृथ्वीराज चव्हाण नकोसे झाले होते, असं फ्री प्रेस जर्नलचे राजकीय संपादक प्रमोद चुंचूवार म्हणतात : "मुख्यमंत्रिपदाच्या कारकीर्दीतली त्यांच्या कामाची शैली लोकांना आवडली होती. भ्रष्टाचाराच्या प्रकरणांवरून ते तडजोड करत नाही, हे मित्रपक्षांन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

ाही कळलं होतं. स्वच्छ आणि कडक शिस्तीचं प्रशासन त्यांनी राबवलं. मात्र हे काँग्रेसच्या आमदारांना आवडलं नाही."

2014 साली सत्ता गेल्यानंतर पृथ्वीराज चव्हाणांसोबत कुणीही आमदार दिसायचा नाही. याचा संदर्भ देत प्रमोद चुंचूवार सांगतात, "किंबहुना जयकुमार गोरे, आनंदाव पाटील यांसारखे समर्थक आमदारांनीही पृथ्वीराज चव्हाणांची साथ सोडली आणि दुसऱ्या पक्षात गेले.

"पृथ्वीराज चव्हाण विद्वान असले तरी मतदारसंघाच्या बाहेर त्यांचा प्रभाव नाही, ते 'मास लीडर' नाहीत. त्यामुळं मास पॉलिटिक्ससाठी त्यांचा फायदा होईल, असं काँग्रेसला वाटलं नसावं. म्हणून त्यांना मंत्रिपदापासून दूर ठेवलं गेलं असावं," असं चुंचूवार म्हणतात.

यासंदर्भात महाराष्ट्र टाइम्सचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक सुनील चावके म्हणतात, "पृथ्वीराज चव्हाण महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री असताना संघटनात्मक कौशल्य कुठं दिसलं नाही. सत्तेतील मुख्यमंत्र्याचा पक्ष पातळीवर चांगला संवाद, समन्वय असतो, तसा समन्वय पृथ्वीराज चव्हाण मुख्यमंत्री असताना दिसला नाही."

महाविकास आघाडीच्या सरकारमध्ये पृथ्वीराज चव्हाण नाहीत, हे आता निश्चित झाले आहे. मग पृथ्वीराज चव्हाणांसारख्या नेत्याला कुठलं पदं दिलं जाईल? याचीही चर्चा लगेच सुरू झालीय.

सुनिल चावके यांच्यानुसार पृथ्वीराज चव्हाणांना काँग्रेस मोकळं ठेवणार नाही, कुठलीतरी जबाबदारी निश्चितच देईल.

पण कुठली? याचाही कानोसा बाबीसी मराठीनं घेतला.

प्रदेशाध्यक्षपद की पुन्हा दिल्लीत?

यासंदर्भात सुनील चावके म्हणतात, "काँग्रेसच्या कार्यकरिणीत फेरबदल झाल्यास सरचिटणीस किंवा अन्य जबाबदारीसाठी पृथ्वीराज चव्हाणांना मोकळं ठेवलं असावं. प्रदेशाध्यक्षपद केलं जाईल अशी आता चर्चा आहे."

"2010 ते 2019 हा नऊ वर्षांचा कालावधी वगळला, तर त्यांची इतर कारकीर्द दिल्लीच्या राजकारणात गेलीय. त्यामुळं तुलनेनं दिल्लीचा अनुभव त्यांचा मोठा आहे," असं सुनील चावके म्हणतात.

मात्र, आता साताऱ्यातील कराड मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडून आलेले पृथ्वीराज चव्हाण राष्ट्रीय राजकारणात परततील का, हे पाहावं लागेल.

तूर्तास, पृथ्वीराज चव्हाणांसाठी काँग्रेसच्या महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्षपदाची जबाबदारी येण्याची शक्यता वर्तवली जातेय, कारण काँग्रेसचे विद्यमान प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी मंत्रिपदी विराजमान झालेत.

पृथ्वीराज चव्हाणांना पक्षसंघटनेत पद दिलं तर पक्षाला नक्कीच फायदा होईल, असं प्रमोद चुंचूवार...


ठाणे - नाशिकहून हजारो शेतकरी मुंबईच्या दिशेनं निघाले आहेत. मुंबईला पोहोचेपर्यंत निरनिराळ्या भागातून शेतकरी या मोर्चात सहभागी होणार आहेत. 12 मार्चला हा मोर्चा मुंबईमध्ये विधानभवनावर धडकणार आहे. त्यांच्या मागण्या सरकारच्या कानावर पोहोचतील का, त्यावर काही ठोस तोडगा निघेल का?

कोल्हापूर-रत्नागिरी मार्गावर दा़टलेल्या धूक्यामुळे ऐन उन्हाळ्यात वेगळेच चित्र पाहायला मिळाले.

नवी दिल्ली - चीनच्या दूतावासाबाहेर निदर्शनं करणाऱ्या तिबेटी नागरिकाला पोलिसांनी ताब्यात घेतले. 9 मार्चला चीनविरुद्धच्या उठावाचा वर्धापनदिन साजरा केला जातो.

अजमेर - राजस्थानमध्ये शीतला सप्तमी सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो.

मणीनगर - आंतरराष्ट्रीय महिला दिन, 8 मार्चपासून अहमदाबादमधलं मणीनगर हे रेल्वे स्टेशन पूर्णपणे महिलांच्या नेतृत्वाखाली काम करणारं आणखी एक स्टेशन झालं.

अहमदाबाद - स्थापत्यशास्त्रातील नोबेल म्हणजे प्रिटस्कर पारितोषिक बाळकृष्ण दोशी यांना जाहीर झाला आहे. हा मान मिळवणारे ते पहिले भारतीय स्थापत्य विशारद आहेत. त्यांच्या कामाची ही झलक आहे इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंटची वास्तू.

चेन्नई - त्रिपुरामध्ये लेन... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

िन यांचा पुतळा पाडण्यात आल्याच्या निषेधार्थ चेन्नईमध्ये रिव्होल्यूशनरी स्टुडंट्स यूथ फेडरेशननं निदर्शनं केली. पुतळा पाडण्याच्या घटनेचे देशभर ठिकठिकाणी पडसाद उमटले.

चेन्नई - लष्कराच्या जवानांनी केलेल्या चित्तथरारक कवायतींनी प्रेक्षकांना श्वास रोखून धरायला लावला. हे दृश्य चेन्नईतलं प्रशिक्षण अकादमीतलं.

अमृतसर - बर्मिंगहॅमवरुन आलेल्या स्वयंसेवकांनी अमृतसरच्या सुवर्ण मंदिराच्या सफाई मोहिेमेत भाग घेतला.

जालंधर - महिला दिनाच्या पार्श्वभूमीवर टिपलेलं हे वास्तव. वीटभट्टीत काम करणारी महिला म्हणजे पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून संसाराचा गाडा ओढणाऱ्या तमाम महिलांचे प्रतीकच.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डचेस ऑफ ससेक्सने म्हटले आहे की, बकिंगहॅम पॅलेस जर 'आमच्याबद्दल खोटं बोलत असेल' तर त्या आणि प्रिन्स हॅरी गप्प बसतील अशी अपेक्षा ते करू शकत नाहीत.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्कल यांनी ओप्रा विन्फ्रे यांना नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत अनेक प्रश्नांची स्पष्ट उत्तरं दिली आहेत. यावेळी मेगन यांना विचारण्यात आलं की, "तू तुझे सत्य सांग? असे विचारल्यावर कसे वाटले?"

मेगन यांनी असंही म्हटलं की, "आम्हाला यामुळे गोष्टी गमावण्याचा धोका असेल तर तसंही आम्ही आधीच खूप काही गमावले आहे."

मेगन यांच्यावर रॉयल कर्मचाऱ्यांवर दादागिरी केल्याचा आरोप असून त्याबाबत राजघराण्याकडून पडताळणी केली जात आहे.

मेगन यांची ही मुलाखत रेकॉर्ड झाल्यानंतर त्यांच्यावर हे आरोप करण्यात आले आहेत. ही मुलाखत रविवारी अमेरिकेत आणि सोमवारी यूकेमध्ये प्रसारित होणार आहे.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्केल

ही मुलाखत राजघराण्यातील वरिष्ठ रॉयल पदाचा त्याग करण्यापूर्वी हॅरी आणि मेगन यांच्या आयुष्यातील अल्प कालावधीचा तपशील देईल अशी अपेक्षा आहे.

सीबीएसने प्रसिद्ध केलेल्या 30 सेकंदांच्या टीझर क्लिपमध्ये विन्फ्रे डचेसना विचारते, "तुम्ही तुमचे सत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

्य मांडत असताना आज राजघराण्याला काय वाटत असेल?"

मेगन यांनी उत्तर देताना म्हटलं, "आमच्याबाबत सतत खोटं बोललं जात असेल तर आम्ही आताही शांत राहू ही अपेक्षा ते कसं करू शकतात मला माहिती नाही."

ड्युक आणि डचेस ऑफ ससेक्स ही मानाची उपाधी मिळालेल्या जोडप्याने मार्च 2020 मध्ये वरिष्ठ रॉयल पदांचा त्याग केला होता. आता ते कॅलिफॉर्नियामध्ये राहतात.

बुधवारी टाईम्स वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या एका वृत्तानुसार, राजघराण्यात काम करत असताना डचेस मेगन यांना तक्रारींना सामोरं जावं लागलं होतं.

या बातमीनुसार, ही घटना ऑक्टोबर 2018 साली घडली जेव्हा ड्यूक आणि डचेस त्यांच्या लग्नानंतर केन्सिंग्टन पॅलेसमध्ये राहत होते.

वर्तमानपत्राने प्रसिद्ध केलेल्या एका कर्मचाऱ्याने पाठवलेल्या लीक ई-मेलमध्ये असा आरोप करण्यात आला आहे की, मेगन यांनी दोन स्वीय सहाय्यकांना घराबाहेर काढले. तंसच इतर कर्मचाऱ्याचा आत्मविश्वास कमी केल्याचा दावाही बातमीत करण्यात आला आहे.

याबाबत बकिंगहॅम पॅलेसने आपल्या निवेदनात म्हटलं, "टाईम्समध्ये करण्यात आलेल्या आरोपांची आम्हाला काळजी वाटते. आमचं मनुष्यबळ विभाग याप्रकरणाची दखल घईल."

"राजघराण्याचं परंपरागत कामाचं धोरण आहे आणि कामाच्या ठिकाणी दादागिरी किंवा छळ खपवून घेणार नाही," असंही बकिंगहॅम पॅलेसने म्हटलंय.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन आपली टीका ब्रिटिश प्रसार माध्यमांपुरती मर्यादित ठेवणार आहेत असं जर कुणाला वाटत असेल तर त्यांनी पुन्हा विचार करावा."द फर्म" उर्फ रॉयल फॅमिली आणि त्यांचे कर्मचारी स्पष्टपणे त्यांच्या रडारवर आहेत.

हे थेट मेगन यांच्यावर झालेल्या दादागिरीच्या आरोपांबद्दल नाही तर काही प्रमाणात प्रिन्स हॅरी यांच्याबाबतही आहे.

मुलाखत रेकॉर्ड झाल्यानंतर असे आरोप उघड करण्यात आल्याने राजघराण्यातील काही लोक आपल्याविरोधात असल्याचं हे एक उदाहरण आहे, असं या जोडप्याला वाटतं.

राजघराण्याने नेमके कोणते आरोप केले आहेत याची सविस्तर माहिती मिळवण्यासाठी आपल्याला मुलाखत प्रसिद्ध होण्याची वाट पहावी लागेल.

दादागिरीचा केल्याचा आरोप जोडप्याने स्पष्ट फेटाळला आहे. पण या प्रकरणाची चौकशी राजघराण्याकडून सुरू आहे. पण या संपूर्ण प्रकरणात जोडप्याची बाजू समोर येणार आहे हे स्पष्ट आहे.

चौकशीचा भाग म्हणून राजघराण्यात भूतकाळातील आणि वर्तमानातील कर्मचाऱ्यांना मेगन यांच्यासोबत काम करताना आलेल्या अनुभवांविषयी बोलण्याची संधी दिली जाणार आहे.

'तिच्या...


डाव्या आघाडीचं काय चुकलं?

मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे माणिक सरकार म्हणजे भारतातील सर्वाधिक कार्यक्षम मुख्यमंत्री आणि सर्वांत गरीब मुख्यमंत्री अशी ख्याती होती. त्यांनी उत्तम कामही केलं होतं. त्रिपुरामध्ये गरजेपेक्षा अधिक वीज निर्माण होते, केरळनंतर सर्वाधिक रबर निर्माण करणारं आणि रबर निर्मितीमध्ये देशातील दुसऱ्या क्रमाकांचं राज्य त्रिपुरा आहे.

ईशान्य भारतातील वादग्रस्त आर्म फोर्सेस स्पेशल पॉवर्स अॅक्ट इथं रद्द करण्यात आला आहे. सर्वांना शिक्षण दिलं जात, बंडखोरी मोडून काढण्यात आली. 35 प्रकारच्या आर्थिक कल्याणकारी योजना राबण्यात येतात आणि ह्युमन डेव्हलपमेंट इंडेक्समध्ये त्रिपुरा आघाडीवरचं राज्य आहे.

पण असं असतानाही डाव्यांचं नेमकं काय चुकलं? भारतीय मतदारांच्या मानसिकेतचं उत्तम उदाहरण यातून दिसून येतं. डावे पक्ष कदाचित या मतदारांना आता मोहित करत नसतील.

एखाद्या सरकारसाठी 25 वर्षं सत्तेत राहणं हा पुन्हा मतदारांना आकर्षित करून सत्तेत येण्यासाठी फार मोठा कालखंड आहे. प्रत्येकाला अधिकाधिक हवं असतं आणि प्रत्येकाला सत्तेच्या बाजूनं (इथं केंद्रात सत्तेत असलेला पक्ष असं वाचावं) राहायचं असतं... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

.

मतदारांचं मन वाचण्यात अपयश

माणिक सरकार बऱ्याच आघाड्यांवर अपयशीही ठरलं. त्यांचं सर्वांत मोठं अपयश म्हणजे त्यांना मतदारांचं मन वाचता आलं नाही.

रोजगार निर्मितीत अपयश आल्याचं त्यांनी स्वतःच मान्य केलं आहे. त्रिपुरात साक्षरतेचं प्रमाण जास्त आहे पण शहरी त्रिपुरामध्ये बेरोजगारीचं प्रमाण 17 टक्के इतकं जास्त आहे.

7व्या वेतन आयोगाची अंमलबजावणी झालेली नाही. दळणवळांची असुविधा नेहमीचीच आहे. डाव्यांच्या केडरमध्ये घराणेशाही असल्याचं सांगितलं जातं. शिवाय बंगाली विरुद्ध आदिवासी ही दरी दूर करण्यासाठी प्रामाणिक प्रयत्न झाले नाहीत.

भाजपचं काय अचूक ठरलं?

गेली 2 वर्षं भाजप इथं युद्धभूमी तयार करत आहे. डाव्या पक्षांशी लढायचं म्हणजे पक्षाचं भक्कम केडर हवं याची जाणीव भाजपला होती. यासाठी फार कष्ट करावे लागणार होते. त्यासाठी भाजपचे आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे 50 हजार कार्यकर्ते इथं काम करत होते.

त्यांची कार्यपद्धती या राज्याची गरज लक्षात घेऊन निर्माण करण्यात आली होती.

त्रिपुरामध्ये पाच स्तरीय रचना करण्यात आली होती. यात मोर्चा, विस्तारक, पन्ना प्रमुख (मतदार यादी पान प्रमुख) आणि संपर्क प्रमुख अशी रचना करण्यात आली होती.

इथं तीन मोर्चे बनवण्यात आले आहेत. महिला, युवा आणि एससी, एसटी, ओबीसी मोर्चा. मंडळस्तरावर काही वाद होऊ द्यायचा नाही याची जबाबदारी विस्तारकांवर होती. हे काम तरुणांकडे होतं. मतदार यादी पान प्रमुखाकडे एका मतदार यादीतील एका पानावर असलेल्या 60 मतदारांची जबाबदारी देण्यात आली होती.

'संपर्का'ची जबाबदारी असणारे कार्यकर्ते रेल्वेसारख्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतून प्रवास करत प्रवाशांच्या समस्या जाणून घेत आणि ही माहिती त्यानंतर गावातील मंडळस्तरावर पाठवत असतं.

भाजपने इथं निवडणूकपूर्व केलेली युतीसुद्धा महत्त्वाची ठरली. सहकारी पक्षाच्या स्वतंत्र राज्याच्या मुद्द्यावर भाजपने चंचुप्रवेश करत डाव्यांची सर्वांत सुरक्षित व्होटबँक मानल्या गेलेल्या आदिवासी व्होटबॅंकेवरच डल्ला मारला.

डावे आत्ममग्न, तर काँग्रेस युद्भभूमीबाहेर

त्रिपुरात डावे आत्ममग्न होते तर काँग्रेसने युद्धभूमी सोडली होती. हिंदू मतांच्या मुद्द्यांचा काहीच प्रभाव नव्हता का? हो, नक्कीच होता. पण या यशासाठी अतिशय बारकाव्याने केलेल्या नियोजनाकडे जराही कमी लेखता येत नाही.

नागालॅंड आणि मेघालय या दोन्ही राज्यांत भाजप युतीकडे चांगले आकडे होते. जर त्रिपुराने...


डिडिए डेशॉम्प्स

डेशॉम्प्स यांनी 20 वर्षांआधी पॅरिस येथे कर्णधार म्हणून वर्ल्ड कप म्हणून पटकावण्याचा मान मिळाला होता. काल रविवारी जेव्हा अंतिम सामन्यात फ्रान्सने क्रोएशियाला 4-2 ने हरवलं तेव्हा प्रशिक्षकाच्या रुपात त्यांना पुन्हा हा बहुमान मिळाला.

फ्रान्सच्या फुटबॉल टीमचे प्रशिक्षक डिडिए डेशाँप्स हे खेळाडू आणि प्रशिक्षक म्हणून वर्ल्ड कप जिंकणाऱ्या संघाचा भाग असणारी तिसरी व्यक्ती आहे.

49 वर्षीय डेशाँप्स यांचा ब्राझील चे मारियो जगालो आणि जर्मनीचे फ्रान्झ बेकेनबावर यांच्या क्लबमध्ये समावेश झाला आहे.

दुर्मिळ योगायोग

एखाद्या टीमचा खेळाडू म्हणून आणि प्रशिक्षक म्हणून हा बहुमान मिळवणं एक दुर्मिळ योगायोग आहे.  मारियो जगालो यांनी खेळाडू असताना दोनदा वर्ल्ड कप जिंकला आणि 1970 मध्ये जेव्हा ब्राझीलने इटलीचा पराभव केला तेव्हा ते ब्राझीलचे प्रशिक्षक होते.

त्याचप्रमाणे फ्रान्झ बेकेनबाववर यांनी 1974 मध्ये खेळाडू म्हणून जर्मनीला वर्ल्ड कप जिंकवून देण्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता तर 1990 मध्ये पश्चिम जर्मनीने अर्जेंटिना ला 1-0 ने मात दिली तेव्हा त्या टीमचे ते व्यवस्थापक होते.

हेही वाचलंत का... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


डुकरामध्ये हा विषाणू आढळून आला आहे.

हा विषाणू म्युटेट होऊन त्याची माणसांनाही लागण होऊ शकते, असं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

असं असलं तरी या विषाणूमुळे लगेच काही धोका नाही. मात्र, माणसांना या विषाणूची लागण होण्यासाठीचे सर्व गुणधर्म या विषाणूमध्ये आहेत आणि म्हणूनच यावर बारकाईने लक्ष ठेवलं पाहिजे, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

हा विषाणू नवीन असल्याने त्याचा सामना करण्यासाठीची आपली रोगप्रतिकार क्षमता समर्थ नाही.

Proceedingd of the National Academy of Sciences या विज्ञानविषयक नियतकालिकात संशोधकांनी या नव्या विषाणूविषयी माहिती दिली आहे. डुकरांमध्ये आढळलेल्या हा विषाणू नियंत्रणात ठेवण्यासाठीचे उपाय आणि या क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांवर बारकाईने लक्ष ठेवणं, अशी पावलं तातडीने उचलण्याची गरज असल्याचंही त्यात म्हटलं आहे.

जागतिक साथीचा धोका

कोरोना विषाणूची जागतिक साथ आटोक्यात आणण्यासाठी जगभर प्रयत्न सुरू असताना इन्फ्लूएंझाचा हा नवा विषाणू आरोग्याविषयक मोठ्या धोक्यांपैकी एक असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

2009 साली स्वाईन फ्लूची साथ आली होती. सुरुवातीला ही साथ जेवढी धोकादायक वाटली, प्रत्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:

क्षात तेवढी नव्हती. याचं एक महत्त्वाचं कारण म्हणजे वृद्धांमध्ये त्या विषाणूविरोधात थोडीफार तरी रोगप्रतिकार क्षमता होती. त्यापूर्वी आलेल्या इतर अनेक फ्लू विषाणूंमुळे ही रोगप्रतिकार शक्ती तयार झाली होती.

जगभरातील आकडेवारी -

कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या देशांतील आकडेवारी-

सविस्तर माहिती

                            *1,00,000 लोकसंख्येच्या तुलनेत मृत्यूचं प्रमाण

                            संपूर्ण मजकूर व्यवस्थित पाहण्यासाठी तुमचं ब्राउजर अपडेट करा

                            ही माहिती सातत्याने अपडेट केली जात आहे. पण काही देशांची ताजी आकडेवारी उपलब्ध नसू शकते.

                            **नवीन रुग्णांचं प्रमाण हे तीन दिवसांची सरासरीमधून काढलं जातंय. काही ठिकाणी कोरोनाच्या केसेसची स्थिती बदलत असल्यामुळे या तारखेसाठी सरासरी काढणं शक्य नाही.

                            स्रोत : जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठ, राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य विभाग

                            आकडे - अंतिम अपडेट ४ डिसेंबर, २०२०, २:५७ म.उ. IST

त्या विषाणूला H1N1 म्हणण्यात आलं. पुढे त्या आजारावर लसही तयार करण्यात आली.

चीनमधल्या डुकरांमध्ये जो नवा विषाणू आढळला आहे तोदेखील 2009 च्या स्वाईन फ्लू विषाणूसारखाच असला तरी त्यात काही नवीन बदल आढळले आहेत.

सध्यातरी या विषाणूमुळे धोका नाही. मात्र, यावर लक्ष ठेवण्याची गरज असल्याचं या विषाणूचा अभ्यास करणारे प्रा. किन-चाओ चँग आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

घाबरण्याची गरज आहे का?

या विषाणूला G4 EA H1N1 असं नाव देण्यात आलं आहे. माणसाच्या श्वासनलिकेत असणाऱ्या पेशींमध्ये हा विषाणू वाढू शकतो किंवा पसरू शकतो.

चीनमध्ये कत्तलखाने किंवा डुकरांशी संबंधित क्षेत्रात काम करणाऱ्यांचा 2011 ते 2018 या काळातला डेटा तपासण्यात आला. त्यात अलिकडच्या काळात काही जणांना या विषाणूची लागण झाल्याचं आढळलं.

या फ्लूवर सध्या उपलब्ध असलेली लस प्रभावी नाही.

बीबीसीशी बोलताना युकेतल्या नॉटिंघम युनिव्हर्सिटीत शिकवणारे प्रा. किन-चाओ चँग म्हणाले, "सध्या सर्वांचं लक्ष कोरोना विषाणूवर आहे आणि ते बरोबरही आहे. मात्र, धोकादायक असणाऱ्या इतर नवीन...