खासदार कॅप्टन मश्रफी मुर्तझाचा वर्ल्ड कपला अलविदा\nमश्रफी मुर्तझा

शुक्रवारची सकाळ. ऐतिहासिक लॉर्ड्स मैदान म्हणजे क्रिकेटची पंढरी. बांगलादेशचा संघनायक मश्रफी बिन मुर्तझासाठी हा क्षण अगदीच भावनिक क्षण. असंख्य दुखापतींनी जर्जर 35वर्षीय मुर्तझाने हा शेवटचा वर्ल्ड कप असेल असं जाहीर केलं होतं. बांगलादेशने यंदाच्या वर्ल्ड कपमध्ये चांगला खेळ केला. मात्र मोक्याच्या क्षणी झालेल्या चुकांमुळे बांगलादेशला सेमी फायनलचं तिकीट मिळालं नाही. त्यामुळे पाकिस्तानविरुद्धची मॅच मुर्तझासाठी वर्ल्ड कपची शेवटची आहे.

मश्रफी मुर्तझा

एकापेक्षा एक स्पिनर्सची खाण असलेल्या बांगलादेशला मुर्तझाच्या रुपात वेगवान गोलंदाज मिळाला. 2001 मध्ये बांगलादेशात सुरू असलेल्या U17 स्पर्धेत एक तरणाबांड मुलाने छाप सोडली.

प्रतिस्पर्धी फलंदाजांना सळो की पळो करून सोडेल असा खणखणीत वेग त्याच्याकडे होता. फास्ट बॉलर होण्यासाठी साजेशी काटक शरीरयष्टी आणि डोळ्यात अंगार होता. तो मुलगा बॅटिंगही उत्तम करायचा. पल्लेदार षटकार खेचण्यात तो माहीर होता. आशियाई उपखंडातील खेळाडू नैसर्गिकदृष्ट्या फिल्डिंगमध्ये वाकबगार नसतात. पण मुर्तझा इथेही अपवाद होता. बॉलवर झडप घालून थांबवण्यात तसंच अवघड झेल टिपण्यात तो पटाईत होता.

मश्रफी मुर्तझा

बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाने उचललेलं एक पाऊल मुर्तझाच्या कारकीर्दीत निर्णायक ठरलं. वेस्ट इंडिजचे माजी महान खेळाडू अँडी रॉबर्ट्स यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिबिर आयोजित करण्यात आलं होतं. मुर्तझाला रॉबर्ट्स यांच्या रुपात खंबीर सल्लागार मिळाला. कारकीर्दीच्या सुरुवातीलाच कर्तृत्ववान व्यक्तीकडून बाळकडू मिळाल्याने मुर्तझाने गिरवलेली धुळाक्षरं आयुष्यभरासाठी प्रमाण ठरली.

बांगलादेशची राजधानी ढाक्यापासून दूरवरच्या नरेलच्या मुर्तझाला निवडसमितीने झटपट हेरलं. वयोगट स्पर्धांमध्ये नैपुण्य सिद्ध केलेल्या मुर्तझाला बांगलादेश अ संघासाठी निवडण्यात आलं. 23 नोव्हेंबर 2001 रोजी मुर्तझाने झिम्बाब्वेविरुद्ध वनडे पदार्पण केलं. पदार्पणात मुर्तझाने 2 विकेट्स घेतल्या परंतु बांगलादेशचा संघ पराभूत झाला.

मश्री मुर्तझा

तेव्हापासून मुर्तझा आणि बांगलादेश हे समानार्थी शब्द झाले. मात्र मुर्तझा बांगलादेशसाठी जेवढं खेळला त्याच्यापेक्षा दुप्पट सामने तो खेळू शकला नाही. कारकीर्दीत मुर्तझाच्या पाय, गुडघा आणि घोट्यावर मिळून सात शस्त्रक्रिया झाल्या.

वेगवान गोलंदाजांसाठी दुखापती कारकीर्दीचा अविभाज्य भाग असतात. मात्र मुर्तझासाठी दुखापती...\n\ntl;dr:

बांगलादेशचा कॅप्टन मश्रफी मुर्तझासाठी पाकिस्तानविरुद्धची मॅच शेवटची वर्ल्ड कप लढत. खासदारकी आणि खेळणं अशा दोन्ही आघाड्या हाताळणाऱ्या मुर्तझाचा अलविदा बांगलादेश क्रिकेटमधल्या वर्ल्ड कपमधल्या सळसळत्या पर्वाचा अखेर आहे.


खुशबू सुंदर : डीएमके ते भाजप व्हाया काँग्रेस असा प्रवास करणारा हा दाक्षिणात्य चेहरा कोण आहे?\nखुशबू यांनी राजीनामा देण्यापूर्वीच काँग्रेसने त्यांना पक्ष प्रवक्तेपदाच्या जबाबदारीतून मुक्त केल्याची घोषणा केली होती.

काँग्रेस नेते प्रणव झा यांनी एक निवेदन प्रसिद्ध करून म्हटलं होतं की, खुशबू सुंदर यांना अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या प्रवक्तेपदावरून तात्काळ मुक्त करण्यात येत आहे.

दुसरीकडे खुशबू यांनी काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधींना पत्र लिहून पक्षाच्या कार्यशैलीबद्दलचे आपले आक्षेप व्यक्त करून राजीनामा देत असल्याचं म्हटलं.

'2014 च्या लोकसभा निवडणुकीतल्या पराभवानंतर पक्ष अतिशय कठीण काळात असताना मी पक्षप्रवेश केला. पक्षात मी पैसा, नाव किंवा प्रतिष्ठेच्या आशेनं आले नव्हते,' असं खुशबू यांनी सोनिया गांधींना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं.

"जमिनीवरील वास्तवाशी कोणताही संबंध नसलेले, लोकांमध्ये ओळख नसलेले पक्षातील काही वरिष्ठ लोक आपला अधिकार गाजवत आहेत आणि पक्षाशी पूर्ण निष्ठा ठेवून काम करू इच्छिणाऱ्या माझ्यासारख्या लोकांना डावललं जात आहे."

खुशबू स्वतःला इंदिरा गांधी, राजीव गांधी आणि सोनिया गांधींच्या प्रशसंक म्हणवून घ्यायच्या. त्यांनी आपलं कुटुंबही काँग्रेसी असल्याचं म्हटलं होतं.

मात्र, अभिनयापासून राजकारणापर्यंतचा खुशबू यांचा प्रवास काँग्रेसपासून सुरू झाला नव्हता. खुशबू यांची राजकीय कारकीर्द द्रविड मुनेत्र कळघम (डीएमके) पक्षापासून झाली होती. राजकारणातील त्यांची ही वाटचाल जाणून घेण्यापूर्वी खुशबू आहेत कोण? त्यांची चित्रपटातील कारकीर्द कशी होती? याबद्दल जाणून घेऊया.

तमीळ चित्रपटसृष्टीतील लोकप्रिय चेहरा

खुशबू यांचा जन्म 1970 साली महाराष्ट्रात मुंबईमध्ये झाला. त्यांचा विवाह अभिनेता, दिग्दर्शक आणि निर्माता सुंदर सी यांच्यासोबत झाला आहे.

खुशबू या तमीळ फिल्म इंडस्ट्रीतलं प्रसिद्ध नाव असलं तरीही त्यांचं चित्रपटसृष्टीतलं पदार्पण हे हिंदी सिनेमामधून झालं होतं...तेही बालकलाकार म्हणून. 'द बर्निंग ट्रेन' चित्रपटातल्या एका गाण्यामध्ये खुशबूही होत्या. त्यांनी लावारिस, कालियासारख्या चित्रपटातूनही बाल कलाकार म्हणून काम केलं.

1985 साली त्या 'मेरी जंग' चित्रपटात अभिनेता जावेद जाफरीसोबत झळकल्या.

पुढच्याच वर्षी त्यांचं तेलुगू चित्रपटसृष्टीत पदार्पण झालं आणि नंतर त्या दाक्षिणात्य चित्रपटांमध्येच चमकल्या.

त्यांनी प्रामुख्यानं तमीळ चित्रपटांमधूनच काम केलं. त्यांनी काही मल्याळम तसंच कन्नड चित्रपटांमध्येही अभिनय केला....\n\ntl;dr:

तमीळ अभिनेत्री खुशबू सुंदर या काँग्रेस पक्षाला सोडचिठ्ठी देत भाजपमध्ये सहभागी झाल्या आहेत.


ख्राईस्टचर्च हल्ला: न्यूझीलंडमध्ये अभिनव योजना - सरकारला बंदुका परत विका\nप्रातिनिधिक छायाचित्र

आता शस्त्रास्त्रांच्या आळा घालण्यासाठी न्यूझीलंड सरकारने लोकांकडच्या बंदुका परत विकत घेणारी एक योजना जाहीर केली आहे. या हल्ल्यांनंतर आता या बंदुका लोकांकडून विकत घेण्यासाठी 20.8 कोटी न्यूझीलंड डॉलर्सची (13.6 कोटी अमेरिकन डॉलर्स) तरतूद करण्यात आली आहे.

हल्ल्याच्या काही आठवड्यांनंतर एप्रिलमध्ये संसदेने या बंदीला मान्यता दिली. मार्च महिन्यात बंदुकधारी हल्लेखोराने मशीद आणि इस्लामिक सेंटरमध्ये शुक्रवारच्या नमाजादरम्यान केलेल्या गोळीबारात 51 जणांचा जीव गेला होता.

कशा परत घेणार बंदुका?

ही योजना परवाना असणाऱ्या बंदुकांसाठीच आहे. यानुसार पुढच्या सहा महिन्यांत म्हणजे 20 डिसेंबरपर्यंत लोकांना त्यांच्याकडील बंदुका परत देता येतील.

"बंदुका परत विकत (बाय-बॅक) घेण्याचं एकच उद्दिष्टं आहे - ते म्हणजे घातक शस्त्रं चलनातून काढून घेणं," पोलिसांचे प्रमुख असणाऱ्या नॅश यांनी सांगितलं.

ह्लल्याच्यावेळेस ह्ललेखोराने चित्रिकरण केलेली शस्त्रे

"यापुढचं पाऊल काय असेल याची पोलिसांनी तपशिलात आखणी केलेली आहे. लोकांकडे असणाऱ्या विविध प्रकारच्या बंदुका गोळा करण्यात येतील. हे प्रचंड मोठं काम आहे आणि जुलैच्या मध्यापासून सुरू होण्याची अपेक्षा आहे."

शस्त्रास्त्रांसाठीच्या नवीन कायद्यानुसार एप्रिलमध्ये लष्करी पद्धतीच्या सेमी-ऑटोमॅटिक शस्त्रांवर आणि ती बनवण्यासाठीच्या सुट्या भागांवर बंदी घालण्यात आली. या योजनेसाठी करण्यात आलेल्या तरतुदीमधून या शस्त्र धारकांना त्यांच्याकडील शस्त्राच्या मूळ किंमतीच्या 95 टक्क्यांपर्यंतची रक्कम भरपाई म्हणून देण्यात येईल.

लष्करी पद्धतीची जवळपास 14,300 सेमीऑटोमॅटिक शस्त्रं या नवीन नियमांतर्गत येतील असा पोलिसांचा अंदाज आहे. ही योजना जाहीर करण्यात येण्याच्याही आधी आतापर्यंत जवळपास 700 बंदुका परत करण्यात आल्या असून आणखी 5,000 जणांनी आपली आयुधं पोलिसांनी जमा करण्यासाठी नोंदणी केलेली आहे.

काय घडलं ख्राईस्टचर्चमध्ये?

स्वतःला उच्च श्वेतवर्णीय समजणाऱ्या ब्रेंटन टॅरंट या ऑस्ट्रेलियन व्यक्तीने 15 मार्च रोजी ख्राईस्टचर्चमधील अल् नूर मशीद आणि द लिनवूड इस्लामिक सेंटरवर हल्ला केला.

न्यूझीलंडमध्ये शांतता असतानाच्या काळातला हा सगळ्यात भीषण गोळीबार (मास शूटिंग) होता. या हल्लेखोरावर 51 जणांच्या खुनाचा, 40 जणांचा खून करण्याचा प्रयत्न करण्याचा आणि एक दहशतवादी कारवाईचा आरोप लावण्यात आलेला आहे.

या...\n\ntl;dr:

ख्राईस्टचर्चमध्ये मशीदीवर झालेल्या भयानक हल्ल्यानंतर न्यूझीलंडमध्ये सेमी-ऑटोमॅटिक बंदुका बाळगण्यावर बंदी घालण्यात आली होती.


ख्रिसमसच्या दिवशी अमेरिकेत स्फोट, पोलिसांकडून तपास सुरू\nया बॉम्बस्फोटाचा संबंध एका वाहनाशी असून हा स्फोट हेतूपुरस्सरपणे करण्यात आल्याचं पोलिसांनी म्हटलं आहे.

स्थानिक वेळेनुसार सकाळी सहा वाजण्याच्या सुमारास हा स्फोट झाला. यानंतर सिटी सेंटर परिसरात धुराचे लोळ उठले होते.

या स्फोटात तीन जण किरकोळ जखमी झाले असल्याची माहिती अग्निशमन दलाने दिली आहे.

स्फोटामुळे एका पोलीस अधिकाऱ्याच्या पायाला जखम झाली आहे. पोलिसांनी एका संशयित वाहनाचा फोटो प्रसिद्ध केला आहे. घटनास्थळी हे वाहन संशयास्पदरित्या फिरताना आढळून आलं होतं.

हेतूपुरस्सरपणे केलेला स्फोट

पोलिसांचे प्रवक्ते डॉन आरॉन यांनी पत्रकारांना या स्फोटाबाबत माहिती दिली. सध्यातरी हा स्फोट हेतूपुरस्सरपणे केला आहे, एवढं आपण सांगू शकतो.

अल्कोहोल, टोबॅको आणि फायरआर्म्स ब्युरोचे तपासकर्ते आणि FBI चं पथक घटनास्थळी उपस्थित आहे. पण या स्फोटाचं नेमकं कारण अद्याप कळू शकलेलं नाही.

सकाळी सहा वाजता गोळीबाराची तक्रारही आल्याचं प्रवक्त्यांनी सांगितलं.

"बॉम्बनाशक पथक घटनास्थळी पोहोचलं, त्यावेळी तिथं एक वाहन संशयास्पदरित्या उभं होतं. काही वेळात या वाहनात स्फोट झाला. त्यावेळी वाहनात कुणी बसलेलं होतं किंवा नाही, याबाबत स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही," असंही पोलिसांनी म्हटलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\n\ntl;dr:

अमेरिकेच्या टेनेसी प्रांतातील नॅशविल शहरात ख्रिसमसच्याच दिवशी एक स्फोट झाला.


गंगेच्या स्वच्छतेवर भाजपा नेते खोटं बोलत आहेत का?\nकाही सोशल मीडिया ग्रुप्समध्ये #5YearChallenge तर काही ग्रुप्समध्ये 10YearChallenege या हॅशटॅगसकट हे फोटो शेअर झाले आहेत. त्यात असा दावा केला आहे की काँग्रेसच्या काळात गंगा नदीची परिस्थिती अतिशय खराब होती. भाजपच्या काळात ती बरीच सुधारली आहे.

भाजपच्या तामिळनाडू शाखेचे सरचिटणीस वनथी श्रीनिवासन यांनीही हे फोटो ट्विट केले आहेत. त्यात लिहिलं आहे की काँग्रेस सरकारच्या काळात (2014) आणि भाजप सरकारच्या काळात (2019) मध्ये काय बदल झाला ते पहा

दक्षिण भारतातील काही नेत्यांनीही हे फोटो त्यांच्या सोशल मीडिया हँडलवर शेअर केले आहेत.

The frustated Indian and rightangles.in या उजव्या विचारसरणीच्या लोकांच्या सोशल मीडिया ग्रुप्सनेही हे फोटो शेअर केले आहेत.

कन्नड भाषेतील BJP for 2019 - Modi Mattomme या फेसबुक ग्रुपने ही गेल्या आठवड्यात हे फोटो शेअर केले होते. त्यात लिहिलं होतं, "किती फरक पडलाय पहा. तुम्ही स्वत:च पहा. एक बार फिर मोदी सरकार असं म्हणण्यासाठी हे बदल बोलके आहेत."

मात्र आमच्या पडताळणीत आम्हाला असं लक्षात आलं की पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा लोकसभा मतदारसंघ आणि हिंदूंसाठी महत्त्वाचं असलेल्या वाराणसी शहराला गंगेच्या स्वच्छतेचा पुरावा म्हणून सादर केलं जात आहे ते चुकीचं आहे.

आमच्या  पडताळणीत असं लक्षात आलं आहे की हा फोटो 2009 चा आहे, 2019 चा नाही.

पहिला फोटो

रिव्हर्स इमेज सर्चवरून असं कळतं की ज्या फोटोला 2009 चा आहे असं सांगण्यात आलं आहे ती 2015 ते 2018 या काळात आऊटलूक मासिकाने फाईल फोटो म्हणून छापला होता आणि अनेकदा वापरला होता.

मात्र हा फोटो नेमका कधी घेतला होता? हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही आऊटलूकचे फोटो संपादक जितेंद्र गुप्ता यांच्याशी संवाद साधला.

ते म्हणाले, "2011 मध्ये गंगा नदीच्या स्थितीची स्टोरी करण्यासाठी वाराणसीला गेले होते. तेव्हा त्यांनी हा फोटो घेतला होता. नंतर हा फोटो अनेकदा वापरला होता.

2011 मध्ये केंद्रात काँग्रेसचं आणि उत्तर प्रदेशात बसपाचं सरकार होतं.

आता दुसरा फोटो

या फोटोच्या आधारे भाजपने गंगा नदीचा कायापालट केल्याचा दावा केला आहे. तसंच हा फोटो 2019 चा आहे असाही दावा केला आहे.

रिव्हर्स सर्चच्या आधारे असं कळलं आहे की हा फोटो विकिपीडियावरून घेतला आहे.

उत्तर युरोपच्या एका विकिपीडिया पानावर हा फोटो आहे. त्यात वाराणसी शहराचं वर्णन दिलं आहे.

विकिपीडिया च्या पानावर फोटो वेबसाईट फ्लिकरसाठी हा...\n\ntl;dr:

दक्षिण भारतातल्या अनेक सोशल मीडिया ग्रुप्सवर अनेक छायाचित्र शेअर केली जात आहेत. त्याबरोबर आणखी एक दावा केला जात आहे की भाजपने गेल्या काही वर्षांत गंगा स्वच्छतेचे अनेक विक्रम प्रस्थापित केले आहेत.


गझनीत वर्चस्वाची लढाई, दक्षिण अफगाणिस्तान पुन्हा तालिबान्यांच्या ताब्यात जाण्याची भीती\nयामध्ये 100च्यावर लष्करी आणि पोलीस जवान ठार झाले आहेत. तर तालिबानच्या 200 सैनिकांना ठार केल्याचं सरकारनं म्हटलं आहे. या संर्घषात 30 नागरिकही ठार झालेत.

तालिबाननं शुक्रवारी सकाळी या शहरावर हल्ला केला. शुक्रवारी यात 16 लोक ठार झाले होते. जर गझनी शहर तालिबानच्या हाती पडलं तर दक्षिण अफागाणिस्तानचा काबुलशी संपर्क तुटू शकतो. त्यामुळे या शहराला भौगोलिकदृष्ट्या मोठं महत्त्व आहे.

अफगाणिस्तानचे लष्कर प्रमुख शरीफ याफ्तील यांनी हे शहर बंडखोरांच्या ताब्यात पडण्याची कोणताही शक्यता नसल्याचं म्हटलं आहे. तर अफगाणिस्तानातले अमेरिकी लष्कराचे प्रवक्ते लेफ्टनंट कर्नल मार्टिन ओडोनेल यांनी हे शहर आणि तिथली सरकारी कार्यालयं लष्कराच्या ताब्यात असल्याचं म्हटलं आहे.

अमेरिकेनं तालिबानचा हल्ला मोडून काढण्यासाठी हवाई हल्ले केले आहेत. पण प्रत्यक्षातली स्थिती वेगळीच असल्याचं चित्र पुढं येत आहे.

गझनीमधले लोकप्रतिनिधी चमन शहा इहतेमदी यांनी रॉयटर्सला दिलेल्या माहितीत सरकारची पिछेहाट झाल्याचं म्हटलं आहे.

"राज्यपालांचं कार्यालय, पोलीस मुख्यालय, गुप्तचर यंत्रणेचं कार्यालय फक्त सरकारच्या ताब्यात आहे." एएफपीचे वार्ताहर सांगतात की, तालिबानचे सैनिक लपून नाहीत, ते शहरभर फिरत आहेत.

अनेक पोलीस चेक पॉईंट तालिबानच्या ताब्यात असून सरकारी कार्यालयांना आग लावण्याचे प्रकार सुरू आहेत. लोकांना शहरातून बाहेर जाता येणं कठीण झालं आहे.

शहरातून बाहेर पळून गेलेले एक नागरिक अब्दुल वकील यांनी रॉयर्टसला दिलेल्या माहितीत म्हटलं आहे की, "शहरात सर्वत्र जाळपोळ सुरू असून सगळीकडे मृतदेह दिसत आहेत."

अफगाण सरकार सोबत शांतीसाठी चर्चा करावी असा दबाव तालिबानवर येत असतानाच हा हल्ला झाला आहे. जून महिन्यात कतारमध्ये तालिबान आणि अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांत गुप्त बैठक झाली होती.

त्यामध्ये ईददरम्यान 3 दिवस शस्त्रसंधी करण्यावर एकमत होऊन दोन्ही बाजूंनी ही शस्त्रसंधी पाळली होती.

दरम्यान गझनी शहरातला अन्न आणि पाणीसाठा संपत असल्याचं युनायटेड नेशन्सनं म्हटलं आहे. युनायटेड नेशन्सच्या अफगाणिस्तानमधल्या शाखेनं जवळपास 2 लाख 70 हजार लोक प्रभावित झाल्याचं म्हटलं आहे. शहरातली संवादची साधनं आणि वीज पुरवठा खंडित झाला आहे.

गझनी शहरातल्या काही कार्यकर्त्यांनी काबुलमध्ये सोमवारी निषेध मोर्चा काढला होता. इनायत नासीर म्हणाले, "गझनी शहरात मानवी संकट निर्माण झालं असून सरकारनं परिस्थिती...\n\ntl;dr:

कंदहार आणि काबुल यांना जोडणाऱ्या महामार्गावरील महत्त्वाचं शहर असलेल्या गझनी या शहरात तालिबान आणि अफगाण लष्करात गेल्या शुक्रवारपासून संघर्ष सुरू आहे.


गणेश चतुर्थीः मुंबईत गणेशोत्सवाच्या काळात दगड का मारले जात?\nहे असं मुंबईत घडलं होतं आणि तेही गणेशोत्सवाच्याबाबतीत. त्या प्रथेचीच ही कहाणी.

एखाद्या प्रदेशाला किंवा गावा-शहराला तिथल्या भौगोलिक, औद्योगिक वैशिष्ट्यांमुळे ओळख मिळते तशी सांस्कृतिक, सार्वजनिक वैशिष्ट्यांमुळेही मिळत असते. कालांतराने हे सांस्कृतिक घटक आणि ते गाव यांचं अतूट मिश्रण बनून जातं आणि नंतर दोन्ही घटक एकमेकांमध्ये इतके मिसळून जातात की त्यांना वेगळं करणं कठीण होतं. मुंबई आणि गणपती उत्सव हे समीकरणही असंच आहे.

मुंबईमध्ये शतकानुशतके कोकणातील, गोमंतकातले लोक स्थायिक होत गेले. येताना त्यांनी आपल्या सण समारंभाच्या परंपराही आणल्या. गणपती उत्सवाचं स्थान बळकट होण्यामध्ये या स्थलांतराचा वाटा मोठा आहे.

आजच्या गणपती उत्सवाचे स्वरुप हे मोठ्या डामडौलाचं आणि भव्य वाटत असलं तरी हे स्वरूप एका रात्रीत तयार झालेलं नाही. काही शतकांची परंपरा त्यामागे आहे.

साधारणतः 1820-40 या काळापासून मुंबईतल्या गणपती उत्सवाची वर्णनं मिळतात. सार्वजनिक गणेशोत्सव जरी 20 व्या शतकाच्या शेवटच्या दशकात सुरू झाला असला तरी गणपतीच्या वेळच्या उत्साहाची आणि सजावटीची परंपरा त्याआधी कित्येक दशके अस्तित्वात आलेली दिसते.

मुंबईत गणेशोत्सवात कसा उत्साह असे?

मुंबई ही गेल्या चार शतकांहून अधिक काळ बहुधर्मिय आहे. अनेक धर्म आणि जाती इथं एकत्र राहात आहेत. त्यामुळे चालीरितींप्रमाणे सण-समारंभातही विविधता दिसते.

1863 साली गोविंद नारायण माडगांवकर यांनी लिहिलेल्या मुंबईचे वर्णन पुस्तकात त्यांनी मुंबईतल्या वेगवेगळ्या धर्मांच्या सणांची माहिती दिली आहे. यामध्ये मुंबईत सर्वाधीक उत्साहाने साजरा केल्या जाणाऱ्या गणपती उत्सवाचंही वर्णन त्यांनी केलं आहे.

ते म्हणतात, "गणपतीचा उत्साह ह्या शहरांत दहा दिवसपर्यंत एक सारखा मोठ्या कडाक्याने चालतो. कित्येक गृहस्थ वर्ष सहा महिने खपून गणपति स्वतः तयार करितात. हा मातीचा असतो खरा, परंतु ह्यांत कुशळतेचें काम असून शें दोनशें रुपये यास खर्च करितात.

कोठें कोठें उत्कृष्ट चित्रें होतात. जागोजागी शेंकडो गणपति तयार होतात. कित्येक सुंदर मखरें करितात."

सगळ्या मुंबईत जलसे आणि कार्यक्रम

तेव्हाच्या गणपती उत्सवामध्येही लोक उस्ताहाने वेगवेगळ्या कार्यक्रमांचे आयोजन करत. जेवणावळी घालत. माडगांवकर त्याचंही वर्णन करतात.

या दिवसांमध्ये समाराधना (पंगती), कथा, नाच, बैठका, फुगड्या असे प्रकार होत असतात असं ते म्हणतात. पैसेवाले लोक यावर हजार ते...\n\ntl;dr:

गावोगावच्या उत्सवातल्या प्रथा आणि परंपरा आपल्याला माहिती असतात. पण केवळ गोंधळ आणि हुल्लडबाजीच्या सवयीमुळे उत्सवामध्ये त्याला परंपरेचं स्वरुप येऊन गेल्याचं तुम्हाला माहिती आहे का?


गर्भनिरोधक म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या 'या' चित्रविचित्र साधनांबद्दल कधी ऐकलंय?\nअसुरक्षित लैंगिक संबंधातून पसरणाऱ्या आजारांना आळा घालण्यात काँडमने मोठी भूमिका बजावली आहे. तर गर्भनिरोधक गोळ्यांमुळे स्त्रियांना पहिल्यांदा खऱ्या अर्थाने गर्भनिरोधासाठीचा उत्तम पर्याय उपलब्ध झाला.

अर्थात गर्भनिरोधाच्या उपायांचे धोके असतात. मात्र, संतती प्रतिबंधाच्या या उपयांचा शोध लागण्यापूर्वी गर्भनिरोधासाठी जगभरात जे विचित्र आणि भयंकर असे उपाय केले जायचे, ते बघता गर्भनिरोधक गोळ्या आणि काँडम यांनी आज माणसाचं आयुष्य किती सुकर केलं आहे, याची प्रचिती आल्याशिवाय राहत नाही.

या लेखात इतिहासात गर्भनिरोधाच्या अंगावर काटा आणणाऱ्या अशाच काही उपायांची माहिती आपण घेणार आहोत.

1. बैठका आणि शिंकणे

बैठका किंवा स्क्वॅट्स हा  एक उत्तम व्यायाम आहे. मात्र, प्राचीन ग्रीक काळात असा समज होता की स्क्वॅट केल्याने गर्भधारणा होत नाही. संभोगानंतर लगेच उड्या मारून स्क्वॅटिंग केल्याने शुक्राणू गर्भशयापर्यंत पोहोचत नाही, असं शास्त्र त्यामागे सांगितलं जायचं आणि एवढं करूनही गर्भधारणेची थोडीफार शक्यता असेल तर शिंकण्याने तीही संपते, असं मानलं जाई.

2. मुंगुसाचे वृषण

मध्ययुगीन युरोपातला हा अत्यंत विचित्र उपाय होता. चेटुक करणाऱ्या स्त्रियांकडून हा उपाय केला जायचा. मुंगूसाचे वृषण  टेस्टिकल्स स्त्रीच्या पायाला बांधले तर गर्भधारणा होत नाही, असं मानलं जाई. चमत्काराने काम होत असेल तर विज्ञानाची वाट कशाला धरायची, असा काहीसा समज.

पण खरं पाहिलं तर जोडीदाराच्या पायांना असे मुंगूसाचे टेस्टिकल्स बांधलेले बघून शरीरसुखाची इच्छा तर तिथेच मरत असावी.

3.लोहारकाम करणाऱ्या व्यक्तीच्या  घरचं पाणी

प्राचीन रोमन साम्राज्यात आणखी एक समज (गैरसमज) होता. लोहारकाम करणाऱ्या माणसाच्या घरचं पाणी प्यायल्याने गर्भधारणा होत नाही, अशी धारणा होती. अवजार बनवल्यानंतर तप्त अवजार ज्या पाण्यात थंड करतात त्या पाण्याचा वापर गर्भनिरोधक म्हणून केला जायचा.

हा प्रभावी उपाय होता. मात्र, यामागे खरंखुरं विज्ञान आहे. अवजार थंड करण्याच्या पाण्यात शिसं उतरतं. या शिश्यामुळे गर्भधारणा होत नाही. मात्र, याचे दुष्परिणाम रोगापेक्षा इलाज भयंकर असेच होते. कारण शिश्यामुळे मळमळ, किडन्या निकामी होणे, कोमा आणि मृत्यूसुद्धा ओढावत.

अगदी अलीकडे म्हणजे पहिल्या महायुद्धापर्यंत अशाप्रकारचे उपाय केले जायचे. कारखान्यांमध्ये काम करण्यासाठी स्त्रिया स्वतःहून पुढे येत. कारण एकच कारखान्यातील शिश्याच्या...\n\ntl;dr:

रोज गर्भनिरोधाची गोळी घेताना किंवा काँडम वापरण्याचा क्षण संकोच वाटणारा असेल तर एक गोष्ट नक्कीच लक्षात घेतली पाहिजे की संतती नियमन आणि लैंगिक आरोग्याच्या दृष्टीने गेल्या दशकातले हे सर्वांत महत्त्वाचे शोध आहेत.


गर्भपातावर बंदी घालणारे तुम्ही कोण? असं म्हणत या महिलांचा कोर्टाविरोधात मोर्चा\nइथल्या कोर्टानं गर्भपातावर जवळजवळ बंदी घातली आहे. केवळ बलात्कार, व्यभिचार आणि आईच्या आरोग्याला धोका पोहोचत असेल तरच गर्भपात करता येणार आहे.

पण आमच्या शरीरावर इतर हक्क दाखवू शकत नाही, असं पोलंडच्या महिलांच म्हणण आहे. त्यावरून आता संपूर्ण देश धुमसतोय.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\n\ntl;dr:

पोलंडच्या महिला सध्या सरकार, कोर्ट आणि चर्चविरोधात मोठं आंदोलन करत आहेत.


गांजाचा मनोरंजनासाठी वापर करण्यास कॅनडा संसदेची मंजुरी\nकॅनाबिस अॅक्ट हे विधेयक संसदेत चर्चेला आलं. मंगळवारी त्यावर मतदान होऊन 52-29 अशा मत फरकानं ते मंजूर करण्यात आलं. गांजाची लागवड, त्याचं वितरण आणि विक्री याचं नियमन आणि नियंत्रण करण्यासाठी हा कायदा तयार करण्यात आला आहे.

येत्या सप्टेंबरपासून कॅनडातल्या नागरिकांना गांजाची खरेदी आणि वापर करता येणार आहे.

असा निर्णय घेणारे G7 देशांतलं कॅनडा हे पहिलंच राष्ट्र आहे.

गांजा बाळगणं हा 1923 मध्ये कॅनडात गुन्हा ठरवण्यात आला. 2001मध्ये त्याच्या वैद्यकीय वापरास कायदेशीर मान्यता देण्यात आली.

संसदेनं मंजुरी दिलेल्या या विधेयकावर आठवडाभरात राजमान्यता मिळण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर सरकार कायद्याच्या अंमलबजावणीची अधिकृत तारीख जाहीर करेल.

पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांनी ट्वीट करून या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे.

सरकारचा हा निर्णय सगळ्यांनाच मान्य नाही. विरोधी पक्ष आणि काही गटांनी या निर्णयाच्या विरोधात आवाज उठवला असून चिंताही व्यक्त केली आहे.

दरम्यान, मारिजुआनाच्या विक्रीसाठी जागांची व्यवस्था करायला स्थानिक सरकारं आणि महानगरपालिकांना केंद्र सरकारकडून आठ ते 12 आठवड्यांची मुदत दिली जाण्याची शक्यता आहे.

कॅनडातल्या नागरिकांनी 2015मध्ये गांज्यावर 4.5 अब्ज अमेरिकन डॉलर खर्च केल्याचा अंदाज आहे. कॅनडात वाईनवर झालेल्या खर्चाएवढीच ही रक्कम आहे.

सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत कॅनडात विविध ठिकाणी परवानाधारक उत्पादकांना भांग आणि गांजा यांची विक्री करता येईल. शिवाय, परवानाधारक उत्पादकांकडून ऑनलाइनही मागवता येईल.

प्रौढ व्यक्तीला 30 ग्रॅम एवढा गांजा सोबत बाळगता येणार आहे. सर्वसाधारणपणे किमान वय 18 ठेवण्यात आलं आहे, तर काही प्रांतात ते 19 वर्षं आहे.

हे कसं झालं?

जस्टिन ट्रुडो यांनी 2015च्या निवडणूक प्रचारात असा कायदा करण्याचं आश्वासन दिलं होतं. बहुसंख्य कॅनेडियन नागरिक गांजाचा वापर कायदेशीर करण्याच्या बाजूने होते.

गांजा बाळगणाऱ्यांवर कारवाई करणाऱ्यासाठीच्या कायद्याचा वापर कॅनडात मोठ्या प्रमाणात होत होता, अशी भूमिका ट्रुडो यांनी वेळोवेळी मांडली होती.

डिसेंबर-2013मध्ये उरुग्वेनं सर्वप्रथम गांजाच्या वापराला कायदेशीर मान्यता दिली. अमेरिकेच्या काही प्रांतातही मनोरंजनासाठी गांजा वापरण्यास परवानगी आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

कॅनडाच्या संसदेनं देशभरात मारिजुआनाच्या म्हणजेच गांजाच्या मनोरंजक वापराला मान्यता दिली आहे.


गाढवाला रंगवून केला झेब्रा : इजिप्तमधील प्राणी संग्रहालयावर आरोप\nगाढवाला रंग देऊन त्यांना झेब्रा म्हणून दाखवलं जात असल्याचे आरोप प्राणिसंग्रहालयाने नाकारले आहेत.

इजिप्तमध्ये एका प्राणी संग्रहालयावर गाढवाला रंगवून झेब्रा म्हणून दाखवलं जात असल्याचा आरोप होत आहे.

झालं असं की महमूद सरहान या विद्यार्थ्याने राजधानी कैरोच्या इंटरनॅशनल गार्डन म्युनिसिपल पार्कला भेट दिली. तिथं त्याने एका झेब्राच्या बाजूला उभं राहून फोटो काढले आणि ते त्याने फेसबुकवर टाकले.

काही वेळातच ते फोटो व्हायरल झाले. या प्राण्याच्या तोंडावरील काळे डाग, त्याचा लहान आकार आणि टोकदार कानाकडे लक्ष वेधत, तो प्राणी झेब्रा नसून गाढव असावा, असं अनेक जण कमेंट्समध्ये बोलले.

या दाव्यांची पडताळणी करायला स्थानिक Extranews.tv वृत्तवाहिनीने एका जनावराच्या डॉक्टरशी संपर्क साधला. या डॉक्टरनेही झेब्राच्या नाकाजवळचा भाग काळा असतो, शिवाय अंगावरील काळे पट्टे समांतर आणि सातत्यपूर्ण असतात, अशी माहिती दिली.

सरहान याने या वृत्तवाहिनीला सांगितलं की त्या प्राणिसंग्रहालयात तसे दोन प्राणी होते आणि ते दोन्ही रंगवण्यात आले होते.

झेब्राच्या नाकाचा भाग काळा असतो, तर कान गाढवापेक्षा लहान असतात.

पण या प्राणी संग्रहालयाने हे आरोप फेटाळले आहेत. प्राणी संग्रहालयाचे संचालक मोहंमद सुलतान यांनी हे खरेखुरे झेब्रा असल्याचं एका स्थानिक नोगूम FM रेडिओ स्टेशनला सांगितलं.

एखाद्या प्राणी संग्रहालयावर अशा प्रकारचे आरोप होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही.

2009मध्ये गाझाच्या एका प्राणी संग्रहालयातही गाढवांना असं रंगवून झेब्रा म्हणून लोकांना दाखवण्यात आलं होतं.

तिबेटियन मास्टिफ

गाझातीलच आणखी एका प्राणी संग्रहालयाने 2012मध्ये प्राण्यांच्या कमतरतेमुळे मृत प्राण्यांमध्ये भाता भरून त्यांना लोकांपुढे प्रदर्शित केलं होतं.

2013 मध्ये चीनमधील हेनान प्रांतात तिबेटियन मास्टिफ हा कुत्रा आफ्रिकन सिंह म्हणून दाखवण्यात आला होता.

प्लास्टिकचे पेंग्विन

ग्वांग्शी प्रांतातील प्राणी संग्रहालयात प्लास्टिकचे फुगवलेले पेंग्विन ठेवण्यात आले होते.

ग्वांग्शी मध्येच आणखी एका प्राणी संग्रहालयाला प्लास्टिकचे फुलपाखरू दाखवल्यामुळे लोकांच्या टीकेला सामोरं जावं लागलं होतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

तुम्ही कधी झेब्रा पाहिला आहे का? अंगावर काळे पट्टे असणारा हा उमदा प्राणी तुम्ही प्रत्यक्षात पाहिला नसला तरी फोटोत मात्र नक्कीच पाहिला असेल. 'Z for Zebra' तर लहानपणापासून घोटवून दिलेलं असतं. याच प्राण्यावरून इजिप्तमध्ये एक मजेशीर वाद झाला आहे.


गिरीश महाजन म्हणतात, शिवसेनेकडून भाजपचे फोन उचलले जात नाहीत\nवर्षावर झालेल्या बैठकीनंतर पत्रकारांशी बोलताना, "कुठल्याही क्षणी गोड बातमी येईल," अशी प्रतिक्रिया सुधीर मुनगंटीवार यांनी दिली आहे.

मातोश्रीवर भाजपचा फोन उचलत नाही- महाजन

"शिवसेना चर्चा करायला तयारच नाही. आमचे कोणाचेच फोन घेतले जात नाही आहेत. अनेक मध्यस्थांकडून प्रयत्न झाले, पण उत्तर नाही," असं गिरीश महाजन यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं आहे.

"मुख्यमंत्रिपदाबाबत चर्चा किंवा तडजोड होऊ शकत नाही. तसंच ते ५ वर्षं भाजपकडेच राहील. उपमुख्यमंत्रिपद सेनेला देता येईल. दोनचार खाती इकडची तिकडं होतील", असंही महाजन यांनी म्हटलं आहे.

"शिवसेना राष्ट्रवादी किंवा काँग्रेससोबत जाईल असं वाटत नाही. त्यांनी तसं करू नये. तसंच भाजपं २०१४ सारखं अल्पमतातलं सरकार या वेळेस स्थापन करणार नाही. राष्ट्रपती राजवट येऊ नये असं आमचं मत आहे," असंही त्यांनी पुढे सांगितलं आहे.

'शिवसेना ते होऊ देणार नाही'

"काही लोकांच्या हट्टापायी महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट येईल, शिवसेना ते होऊ देणार नाही. युतीचं राज्य आणण्याची आणि युती टीकवण्याची जबाबदारी दोन्ही पक्षांची आहे, आमच्याकडून आम्ही पहिल्या दिवसापासून सकारत्मक आहोत," असं संजय राऊत यांनी मुंबईत पत्रकारांशी बोलताना म्हटलंय.

कोणत्याही क्षणी गोड बातमी - मुनगंटीवार

"सरकार स्थापन करण्यासाठी लागणारा नैसर्गिक वेळ आम्ही दिला आहे, सरकार आमचंच बनेल, आता चर्चा झाली आहे, विश्लेषण झालं आहे. त्यामुळे कुठल्याही क्षणी गोड बातमी येईल," असं मुटनंटीवार यांनी म्हटलं आहे.

भाजपनं शिवसेनेकडे प्रस्ताव पाठवला असल्याचंही त्यांनी स्पष्ट केलंय. पण हा प्रस्ताव नेमका काय आहे हे सांगण्यास मात्र त्यांनी नकार दिला आहे.

त्याचवेळी शिवसेनेकडून मात्र भाजपकडे कुठलाही प्रस्ताव आलेला नसल्याचं भाजप प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी स्पष्ट केलं आहे.

देवेंद्र फडणवीस, उद्धव ठाकरे

शिवसेना लवकरात लवकर प्रस्ताव देईल, त्यावर चर्चा करण्यासाठी भाजपची दारं 24 तास उघडी असल्याचं पाटील यांनी म्हटलंय.

या बैठकीला पंकजा मुंडे, सुधीर मुनगंटीवार, गिरीश महाजन, चंद्रकांत पाटील उपस्थित होते.

पाच वर्षं भाजपचा मुख्यमंत्री - महाजन

पाच वर्षांसाठी भाजपचाच मुख्यमंत्री असेल, असं गिरीश महाजन यांनी एबीपी माझाशी बोलताना म्हटलं आहे.

"2 दिवसांमध्ये शिवसेना आणि भाजपमध्ये सन्माननिय तोडगा निघेल. संजय राऊत यांच्या बोलण्यावर भाजप नाराज...\n\ntl;dr:

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या वर्षा या शासकीय निवासस्थानी संध्याकाळी भाजपच्या नेत्यांची बैठक झाली. त्यानंतर शिवसेनेला प्रस्ताव दिल्याचं भाजप नेत्यांनी म्हटलंय. त्यावर भाजपचा कुठलाही प्रस्ताव आला नसल्याचं संजय राऊत यांनी म्हटलंय.


गुजरात : 'गांडो विकास'चा बाप आहे हा 20 वर्षांचा तरुण\nसागर सावलिया

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना सत्तेवर येण्यासाठी या विकासाच्या मॉडेलचा फायदा झाला. आपल्या प्रशासनिक कौशल्याचा हा पुरावा जगासमोर मांडण्याची एकही संधी त्यांनी सोडली नाही.

जेव्हा त्यांच्या 'सबका साथ सबका विकास' या मॉडेलवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आलं, तेव्हा मोदींच्या कार्यकुशलतेचं प्रतीक म्हणून भाजप नेते या गुजरात मॉडेलचा उपयोग करत असत.

... आणि विकास 'गांडो' झाला

विरोधक म्हणून काँग्रेसला या मोहिमेला उत्तर देणं जमलं नाही तेव्हा नेटिझन्स त्यांच्या मदतीला आले. नेटिझन्सनी 'विकास गांडो थायो छे' (म्हणजे 'विकास वेडा झाला आहे') हा हॅशटॅग तयार करून विनोदी पोस्ट, मीम, ऑडिओ व्हिजुअल कॅप्सुलचा अक्षरश: पाऊस पडला. त्यामुळे हा हॅशटॅग व्हायरल झाला.

यामुळे गुजरात विधानसभा निवडणुका तोंडावर आल्या असताना सत्ताधारी भाजपच्या अडचणी वाढल्या. काँग्रेसनेसुद्धा या हॅशटॅगचा फायदा घेत दिवाळीच्या तोंडावर 'विकासची शेवटची दिवाळी' असा हॅशटॅग तयार केला.

'गांडो विकास'चा बाप

पण या विनोदी हॅशटॅगमागे काँग्रेसचा नसल्याचं उघड झालं. अहमदाबादच्या एका युवकाने हा ट्रेंड सुरू केल्याचा दावा केला आहे. 20 वर्षांच्या सागर सावलिया या तरुणाने या हॅशटॅगबरोबर पहिला फोटो पोस्ट केल्याचं सांगितलं आहे.

सागर अहमदाबादमधल्या इंडस अभियांत्रिकी महाविद्यालयात सिव्हिल इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घेत आहे. तो आपल्या पालकांबरोबर अहमदाबाद इथे राहतो.

"23 ऑगस्ट 2017ला मी गुजरात वाहतूक विभागाची खड्ड्यात अडकलेली बस बघितली आणि  या हॅशटॅगसकट तो फोटो अपलोड केला होता. तो लगेच व्हायरल झाला. मग लोकांनी हीच ओळ राज्यातला आणि देशातला भ्रष्टाचार समोर आणण्यासाठी वापरली," असं सागरने बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

"मला माहीत नव्हतं की हे इतकं व्हायरल होईल," तो पुढे सांगतो.

गंमत म्हणजे सागर काही दिवसांपर्यंत नरेंद्र मोदींचा समर्थक होता. "मी नरेंद्र मोदींचा 2014पर्यंत फॅन होतो. इतकंच काय 2014 च्या निवडणुकीत मी भाजपसाठी कामसुद्धा केलं होतं."

मोदींचा फॅन ते मोदींचा टीकाकार

त्याच्या आयुष्यात झालेल्या एक घटनेमुळे त्याच्या राजकीय निष्ठेत बदल झाला. पाटीदार आंदोलन दडपण्यासाठी पोलिसांनी केलेल्या हिंसाचारामुळे त्याचं मत बदललं. "पाटीदारांच्या मोठ्या आंदोलनात पोलिसांनी लाठीमार करताना बघितलं. तेव्हाच माझा भाजपावरचा विश्वास उडाला. दुसऱ्या दिवशी माझ्या घराची पोलिसांनी मोडतोड केली."

सागर...\n\ntl;dr:

गुजरातच्या विकासाचं मॉडेल हा भाजपाच्या पोस्टरचा आता एक जुना विषय झाला आहे. भारतातील आणि परदेशातील काही अर्थतज्ज्ञांनीसुद्धा या मॉडेलचं समर्थन केलं.


गुजरात दंगलीतल्या दोषींना जामीन मिळतो मग एल्गार परिषदेतील आरोपींना का नाही?\nसरदारपुरा भागात उसळलेल्या दंगलीत समाजकंटकांनी 17 महिला आणि 8 मुलांसह एकूण 33 मुस्लिमांना जिवंत जाळलं होतं. या प्रकरणी दीर्घकाळ चाललेल्या न्यायालयीन लढाईनंतर 14 आरोपींवर आरोप सिद्ध झाले. या प्रकरणात एकूण 56 जण (हिंदू) आरोपी होते. या सर्वांना दोन महिन्यातच जामीन मिळाला होता.

दंगलीच्या खटल्यातील त्रुटी बघता सर्वोच्च न्यायालयानं सरदारपुरा जळीत प्रकरणासह दंगलीची एकूण 8 प्रकरणं हाताळण्यासाठी विशेष तपास पथक, विशेष सरकारी वकील आणि विशेष न्यायमूर्तींची नेमणूक केली होती. अखेर सत्र न्यायालयाने यापैकी 31 जणांना दोषी ठरवत जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली.

या निकालाविरोधात आरोपींनी उच्च न्यायालयात धाव घेतली. तिथे यापैकी 14 जणांवर आरोप सिद्ध झाले. सामान्य परिस्थितीत सर्वोच्च न्यायालयातील खटल्याचा निकाल येईपर्यंत या आरोपींना जामीन मिळाला नसता. मात्र, या गुन्हेगारांना मिळाला.

जामीन देण्यासंबंधीचा नियम काय आहे?

खटला प्रलंबित असताना जामीन देणं नियम असला पाहिजे, अपवाद नाही. सध्या भारतीय तुरुंगामध्ये असलेले 68% कैदी अंडरट्रायल आहेत. म्हणजे या कैद्यांचे खटले प्रलंबित आहेत. यापैकी 53% कैदी दलित, आदिवासी आणि मुस्लीम समाजातील आहे. तर यातलेच 29% कैदी अशिक्षित आहेत.

खटला प्रलंबित असणारे कैदी तुरुंगात खितपत पडून असण्यामागचं एक मुख्य कारण म्हणजे ते गरीब आहेत आणि वकील घेण्यासाठी त्यांच्याकडे पैसा नाही. अशा कैद्यांना मदत पुरवण्यात आपली कायदेशीर सहाय्य यंत्रणा पूर्णपणे कुचकामी ठरत आहे. यातल्या अनेकांना जामीन मिळूनही जामीन भरण्यासाठीचे पैसे नसल्याने ते बाहेर येऊ शकत नाहीत.

सर्वोच्च न्यायालयाने सरदारपुरा जळीत प्रकरणातल्या ज्या 14 जणांना जामीन मंजूर केला आहे, ते काही अंडरट्रायल नाहीत. तर सत्र न्यायालय आणि त्यानंतर उच्च न्यायालयाने त्यांना खून प्रकरणात दोषी ठरवलं आहे. खरंतर अशा प्रकरणातील गुन्हेगारांनाही जामीन मिळू शकतो.

मात्र, गेल्या काही दिवसात सर्वोच्च न्यायालयाचा जो दृष्टीकोन बघायला मिळतोय तो अस्वस्थ करणारा आहे. सामान्यपणे खून प्रकरणातल्या दोषींना जामीन मिळत नाही. मात्र, 2019 साली सर्वोच्च न्यायालयाने बाबू बजरंगी नावाच्या एका गुन्हेगाराला प्रकृतीच्या कारणावरून जामीन दिला होता. बाबू बजरंगी याच्यावरही दोनदा खुनाचा गुन्हा सिद्ध झाला होता.

बाबू बजरंगी हा तोच गुन्हेगार आहे ज्याने 2002 सालच्या नरोडा पाटिया दंगलीदरम्यान आपण कसं एका गर्भवती...\n\ntl;dr:

2002 साली गुजरात पेटला होता. या दंगलींमधल्याच मेहसाणा जिल्ह्यातील सरदारपुरा जळीत प्रकरणातील 14 दोषींना सर्वोच्च न्यायालयाने जामीन दिला आहे.


गुजरात निवडणूक : काँग्रेससमोरची 5 मुख्य आव्हानं\nराहूल गांधी हे नव्या दमानं या निवडणूक रिंगणात उतरले आहेत.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचं हे राज्य. ते तीन वेळ गुजरातचे मुख्यमंत्री म्हणून निवडून आले आहेत. मोदी यांच्यासमोर यंदा काँग्रेस पक्षाचं तगडं आव्हान असेल. गेल्या 20 वर्षांमध्ये पहिल्यांदाच गुजरातमध्ये काँग्रेस पक्ष वेगळ्याच उत्साह आणि आत्मविश्वासानं निवडणुकीच्या रणांगणात उतरला आहे.

पण काँग्रेससमोर पाच आव्हानं आहेत. काय आहेत ही आव्हानं?

1. भारतीय जनता पक्ष गेल्या 20 वर्षांपासून गुजरातच्या सत्तेत आहे. राज्यातील शहरी मतदारसंघांवर भाजपची मजबूत पकड आहे. निमशहरी भागातही भाजप लोकप्रिय आहे.

गेल्या 20 वर्षांमध्ये पहिल्यांदाच काँग्रेस उत्साह आणि आत्मविश्वासानं भारावलेला आहे.

भाजप कित्येक वर्षांपासून सत्तेत असला तरी या पक्षाच्या समर्थक कमी झालेले नाहीत.

राज्यात झालेल्या विकासाचा लाभपण या समर्थकांच्या गटालाच मिळाला आहे. सरकारच्या विरोधात नाराजी असली तरी भाजपलाच मतदान करण्यास त्यांची पसंती आहे.

2. गुजरातला हिंदुत्वाची प्रयोगशाळा म्हटलं जातं. भाजप सरकार आणि प्रशासन राज्यात हिंदुत्वाच्या विचारधारेवरच कामकाज चालवतं.

सरकारने हिंदुत्वाला विकासाशी जोडलं आहे आणि गुजरातच्या मतदारांना ते आवडतंय.

मी विकास आहे, मी गुजरात आहे. अशी जाहिरात भाजपतर्फे केली जात आहे.

3. काँग्रेस हा हिंदूविरोधी आणि मुस्लिमांच्या हितासाठी काम करणारा पक्ष आहे, असं चित्र मतदारांमध्ये उभं करण्यास भाजप आणि मोदी यशस्वी झाले आहेत.

गेल्या वेळी निवडणुकांमध्ये मोदी यांनी हा फॉर्म्युला काँग्रेसविरोधात यशस्वी केला होता. गुजरातमध्ये हिंदूमध्ये मुस्लिमांप्रती असलेला द्वेष स्पष्टपणे पाहता येतो.

इथं लोकांना गुपचूप असे संदेश पाठवले जातात ज्यामध्ये मुस्लीम द्वेषाची पेरणी असते. मतदारांना आठवण करून दिली जाती की, जर काँग्रेस सत्तेत आली तर मुस्लीम आक्रमक होतील आणि तुमच्या लेकी-सुना सुरक्षित राहणार नाहीत.

या प्रकराच्या प्रचारावर मतदारांचा एक मोठा वर्ग विश्वास ठेवतो.

4. काँग्रेस पहिल्यांदाच मोठ्या आत्मविश्वासानं भाजपला आव्हान देत आहे. पण पक्षानं अजूनही मुख्यमंत्री म्हणून कुठलाही चेहरा पुढे आणलेला नाही. एवढंच नव्हे तर राज्याच्या विकासासाठी ठोस असा कृती कार्यक्रमही जाहीर केलेला नाही.

मोदी पुढच्या आठवड्यापासून निवडणूक प्रचार मोहिमेला सुरुवात करत आहेत. काँग्रेसनं यापूर्वीच ही मोहीम सुरू केली आहे.

मोदी हे...\n\ntl;dr:

डिसेंबर महिन्यात होणाऱ्या गुजरात विधानसभा निवडणुका पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत.


गुजरातच्या रणसंग्रामात आता योगी आदित्यनाथ\nनरेंद्र मोदी लोकसभा निवडणुकीत मोठ्या बहुमतानं केंद्रात निवडून गेले. त्यानंतर गेल्या तीन वर्षांत अनेक राज्यात भाजपाला यश मिळाले. पण, मोदींच्या गुजरातमध्ये त्यांना मोठ्या संघर्षाला सामोरं जावं लागत आहे.

विकासाचा नारा देणारे मोदी आणि भाजपला सध्या अनेक प्रश्नांना तोंड द्यावं लागत आहे. त्यातच काँग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधींनी भाजपाला घेरण्यात कोणतीही उणीव सोडलेली नाही.

अशा परिस्थितीत हिंदुत्वाचा चेहरा असलेल्या योगींना पाचारण करण्याचं काय महत्त्व आहे? याआधी योगी आदित्यनाथ केरळमध्ये झालेल्या राजकीय हत्येच्या विरोधात भाजपनं केलेल्या यात्रेत सहभागी झाले होते.

अहमदाबाद येथील ज्येष्ठ पत्रकार प्रशांत दयाल सांगतात, "2002 आणि 2007 साली गुजरात विधानसभा निवडणुका  भाजपनं नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली लढवल्या."

"या निवडणुकांच्या वेळी हिंदुत्वाचा अजेंडा होता. पण 2012 साली झालेल्या निवडणुकीत मोदींनी विकासाचा मुद्दा समोर आणला आणि 2014 च्या निवडणुकीत त्यांनी गुजरातचं विकास मॉडेल देशासमोर मांडलं. पण आता हे मॉडेल स्वीकारलं जात नसल्याची स्थिती आहे."

"मला असं वाटतं की भाजपनं पुन्हा आपल्या हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर निवडणुका लढायला हव्यात. यासाठीच कदाचित योगी आदित्यनाथ यांना पाचारण केलं आहे." असं ते म्हणाले.

भाजपच्या गौरवयात्रेला विरोध

गुजरातमध्ये गेल्या काही महिन्यांत सोशल मीडियावर 'विकास पगला गया' या ट्रेंडमुळे मोदी आणि भाजपची डोकेदुखी वाढली आहे.

अशातच विधानसभा निवडणुकीत आपला बालेकिल्ला वाचवण्यासाठी एक ऑक्टोबरपासून भाजपच्या गौरव यात्रेची सुरुवात झाली आहे.

पंधरा दिवसांमध्ये ही यात्रा 149 विधानसभा मतदारसंघातून जाईल. याची सुरुवात भाजपनं सरदार पटेल यांचं जन्मस्थान करमसदपासून केली.

पंतप्रधान मोदी आणि अमित शाह

ज्येष्ठ पत्रकार आर के मिश्रा सांगतात, "अनेक ठिकाणी गौरवयात्रेला विरोधसुद्धा होतो आहे. पण त्याचवेळी राहुल गांधींच्या नवसर्जन यात्रेला मोठा प्रतिसाद मिळतो आहे."

"गौरवयात्रेला चांगला प्रतिसाद न मिळाल्यामुळे भाजपचं राजकारण कोणत्या दिशेला जात आहे याचे संकेत मिळत आहेत. भाजपा पुन्हा आपल्या जुन्या फॉर्म्युलाकडे जात आहे."

भाजपाचं म्हणणं आहे की काँग्रेसकडे कोणीही नेता नाही. पण भाजपकडे अनेक नेते आहेत. राजनाथ सिंह, सुषमा स्वराज, मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान हे देखील या यात्रेत सहभागी होणार आहेत.

भाजपाचे...\n\ntl;dr:

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ शुक्रवारी भाजपच्या गौरवयात्रेत सहभागी होणार आहेत.


गुजरातमध्ये प्रचारासाठी भाजप इतका फौजफाटा का उतरवत आहे?\nसोमवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी राज्यभरात चार सभा घेत आहेत. याआधीही त्यांनी अनेक दौरे केले आहेत. एकदा तर बुलेट ट्रेन भूमिपूजनाच्या निमित्तानं जपानचे राष्ट्राध्यक्ष शिंजो आबे यांच्यासोबत सप्टेंबरमध्ये एक रोडशो देखील झाला.

याव्यतिरिक्त केंद्र सरकारमधले मोठे चेहरे -  राजनाथ सिंह, अरुण जेटली, नितीन गडकरी, उमा भारती आणि भाजपचे मुख्यमंत्री गुजरातमध्ये प्रचार करतच आहेत. त्यात राजस्थानच्या वसुंधरा राजे, मध्य प्रदेशचे शिवराज सिंह चौहान, उत्तर प्रदेशचे योगी आदित्यनाथ आणि छत्तीसगडचे रमण सिंह यांचा समावेश आहे.

आणि या विधानसभा निवडणुकीसाठी पक्षाच्या मुख्य समन्वयक म्हणून केंद्रीय संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारमन यांची नेमणूक झाली आहे.

संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारमन

जवळजवळ दोन दशकांपासून गुजरातमध्ये सत्तेत असलेल्या भाजपला इतका मोठा प्रचार कार्यक्रम का करावा लागतो आहे?

समाजशास्त्रज्ञ शिव विश्वनाथन बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "भाजपनं प्रचारासाठी गुजरातमध्ये त्यांचे अनेक दिग्गज नेते पाठवले आहेत. भाजपला पराभवाची भीती वाटत आहे. भाजप प्रचंड बहुमतानं जर निवडून आलं नाही तर हे त्यांच्यासाठी हरण्यासारखंच असेल."

पण भाजपचं याविषयी मत वेगळं आहे.

भाजप मीडिया सेलचे प्रमुख हर्षद पटेल म्हणतात, "जे केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री प्रचारासाठी गुजरातमध्ये येत आहेत ते पक्षाचे कार्यकर्ते देखील आहेत. कोणत्याही राज्यात जेव्हा निवडणुका होतात तेव्हा प्रचारासाठी केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री जातातच ना!"

'भाजपनं मनमोहन सिंग यांच्यावर निशाणा साधला होता'

ज्येष्ठ पत्रकार अजय उमठ सांगतात, "याआधी कधीच भाजपचे इतके सारे केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री गुजरातमध्ये प्रचारासाठी आले नव्हते.

"2007 साली तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग गुजरात विधानसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेसच्या प्रचारासाठी आले होते. त्यावेळी भाजपनं काँग्रेसला टोला लगावला होता",  ते सांगतात.

ते पुढे सांगतात, "त्यावेळी भाजपने असं म्हटलं होतं की, काँग्रेसला पराभवाची भीती आहे. म्हणून पंतप्रधान मनमोहन सिंग प्रचारासाठी गुजरातमध्ये आले आहेत."

आता स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी गुजरातमध्ये प्रचारासाठी उतरले आहेत.

गुजरातमध्ये प्रचाराचा जोर वाढत आहे. काँग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधी भाजपवर जोरदार टीका करताना दिसत आहेत. या टीकेचं प्रत्युत्तर निर्मला सीतारामन त्याच दिवशी पत्रकार परिषद घेऊन...\n\ntl;dr:

गुजरात विधानसभा निवडणूक जसजशी जवळ येत आहे, तसतसं सत्ताधारी भारतीय जनता पक्ष आपल्या ज्येष्ठ नेत्यांना प्रचारात आणताना दिसत आहे.


गुजरातमध्ये रो-रो सुरू, मुंबईत कधी?\nपंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रो-रो सेवेचं रविवारी उद्घाटन केलं.

मुंबईतील रो-रो सेवेची घोषणा गुजरातच्या आधीच झाली होती. पण ती अजूनही सुरू झालेली नाही.

सौराष्ट्र ते दक्षिण गुजरात यांना जोडण्यासाठी घोगा ते दहेज या टप्प्यात रो-रो सेवा सुरू करण्यात आली. 360 किमींचं हे अंतर 31 किमींवर आलं आहे.

हा या सेवेचा पहिला टप्पा आहे. एकाचवेळी 100 गाड्या आणि 250 प्रवासी नेण्याची क्षमता आहे.

2011मध्ये या प्रकल्पाचं टेंडर काढण्यात आलं होतं. प्रकल्पाचा एकूण खर्च 615 कोटी असून त्यात 177 कोटी केंद्राचा वाटा आहे.

2017 मध्ये त्याचा पहिला टप्पा सुरू झाल आहे. पण, त्याचेळी गेल्या 35 वर्षांपासून मुंबईतली रो-रो सेवा मात्र सतत वेगवेगळ्या कारणांमुळे रखडत आहे.

प्रवासी आणि माल वाहतुकीसाठी मुंबईच्या पूर्व किनाऱ्यावरून 'रोल ओव्हर, रोल आउट' (रो-रो) अशी सेवा सुरू करण्याचा विचार अनेक वर्षं सुरू आहे.

त्याचाच एक भाग असलेल्या मुंबई (भाऊचा धक्का) ते मांडवा (अलिबाग) या रो-रो सेवेची सध्या तयारी सुरू आहे. ही सेवा एप्रिल-2018मध्ये सुरू होण्याची शक्यता आहे.

कशी असेल ही सेवा?

"ही सेवा चालवण्यासाठी लागणाऱ्या ऑपरेटरची निवड नोव्हेंबरमध्ये होईल आणि एप्रिल-2018मध्ये प्रत्यक्ष सेवा सुरू होईल," अशी माहिती महाराष्ट्र मेरिटाइम बोर्डाचे सीईओ अतुल पाटणे यांनी दिली.

रस्ते मार्गानं होणाऱ्या वाहतुकीवरील ताण कमी व्हावा आणि वेळेची बचत व्हावी, या उद्देशानं रो-रो सेवेची कल्पना पुढे आली.

या सेवेसाठी जेट्टी बांधण्याची जबाबदारी तीन संस्थांकडे आहे. मांडव्याची जेट्टी मेरिटाइम बोर्डकडे, भाऊचा धक्का मुंबई पोर्ट ट्रस्टकडे तर, नेरूळची जबाबदारी सिडकोकडे आहे.

रो-रो सेवा सुरू करण्यासाठी जोरदार तयारी सुरू असल्याचं मेरिटाइम बोर्डाच्या अधिकाऱ्यानं सांगितलं.

सध्या वर्षाला 15 लाख लोक भाऊच्या धक्क्यावरून मांडव्याला जातात. रो-रो सेवा सुरू झाल्यावर त्यात निश्चितच वाढ होईल, अशी अपेक्षा मेरिटाइम बोर्डाला आहे.

भाऊचा धक्का आणि मांडवा इथं नवीन जेट्टी बांधण्याचं काम सुरू आहे, ते मार्च-2018पर्यंत पूर्ण होईल. ब्रेक वॉटरचं काम 95 टक्के झालं आहे.

मुंबईच्या रो रोची वैशिष्ट्यं

भाऊचा धक्का ते मांडवा हे अंतर 45 मिनिटांमध्ये कापता येईल.

'रो पॅक्स' या बोटीत दोन बस नेण्याची व्यवस्था.

पावसाळ्यातील खराब हवामानाचा काळ वगळतावर्षभर सेवा उपलब्ध.

गेट वे ऑफ इंडियाकडून फेरीसेवा अनेक वर्षं...\n\ntl;dr:

गुजरात निवडणुकीची धामधूम सुरू झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरातमध्ये नुकतचं रो-रो फेरी सेवेचं वाजतगाजत उद्घाटन केलं.


गुरूपौर्णिमा: तेंडुलकर, कांबळी, आगरकर सारख्या खेळाडूंना घडवणारे रमाकांत आचरेकर\nप्रशिक्षक रमाकांत आचरेकर यांना भारतरत्न पुरस्कार दाखवताना सचिन तेंडुलकर

क्रिकेटपटूंना घडवत असतानाच प्रशिक्षक रमाकांत आचरेकर यांनी अनेक गुणी प्रशिक्षकांची फौज उभी केली. त्यांचे शिष्य असलेले अनेकजण आज राष्ट्रीय तसंच आंतरराष्ट्रीय संघांचे प्रशिक्षक म्हणून काम करत आहेत.

भारतीय क्रिकेटवेड्यांना जितकं सचिन तेंडुलकरचं नाव ठाऊक आहे तितकंच रमाकांत आचरेकर यांचंही...कारण, सचिन तेंडुलकरला घडवण्यात आचरेकर सरांचं क्रिकेटचं तंत्र आणि कडवी शिस्त यांचंही योगदान आहे. शिवाय सचिनच नाही तर विनोद कांबळी, प्रवीण अमरे, अमोल मुझुमदार, लालचंद राजपूत असे कितीतरी आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे क्रिकेटपटू त्यांनी घडवले. सरांची करडी नजर आणि तंत्र घोटवून घेण्याची पद्धत याबद्दल स्वत: क्रिकेटचा देव सचिन तेंडुलकर अनेकदा बोलला आहे. आयुष्य क्रिकेटला वाहिलेल्या रमाकांत आचरेकर सरांनी मुंबई क्रिकेटच्या किमान तीन पिढ्या घडवल्या. आणि त्याचबरोबर क्रिकेटला दिले त्यांचे उत्तराधिकारी म्हणजेच कोचेसही.

आचरेकर सर क्रिकेटचं विद्यापीठ

कारण, त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली घडलेले लालचंद राजपूत, प्रवीण अमरे, चंद्रकांत पंडित, बलविंदर सिंग संधू, पारस म्हांब्रे, समीर दिघे आणि विनायक सामंत यांनी मुंबईच्या रणजी संघाचं प्रशिक्षक पद भूषवलं आहे. यापैकी लालचंद राजपूत सध्या झिंबाब्वेच्या राष्ट्रीय संघाचे प्रशिक्षक आहेत. त्यांच्या राष्ट्रीय संघाला गाळातून बाहेर काढण्याची कठीण जबाबदारी झिंबाब्वे क्रिकेट असोसिएशनने त्यांच्यावर सोपवलीय. पूर्वी सचिन तेंडुलकर आणि पाठोपाठ सौरव गांगुली कर्णधार असताना राजपूत यांनी भारतीय राष्ट्रीय संघाचीही धुरा सांभाळलीय.

रमाकांत आचरेकर यांचे शिष्य असलेले लालचंद राजपूत आता आंतरराष्ट्रीय संघांचे प्रशिक्षक आहेत.

तर प्रवीण अमरेंनी आयपीएलमध्ये राजस्थान रॉयल्स आणि दिल्ली डेअरडेव्हिल्स संघाची जबाबदारी सांभाळतानाच अजिंक्य रहाणे आणि सुरेश रैना यांना वैयक्तिक मार्गदर्शन केलं आहे. सरांचाच एक शिष्य अमोल मुझुमदार राजस्थान रॉयल्स या आयपीएल संघाचा प्रशिक्षक म्हणून नवीन हंगामात रुजू होणार आहे.

चंदू पंडित यांनी मुंबई रणजी संघाचे प्रशिक्षक म्हणून आपली छाप पाडलीच. शिवाय आता विदर्भ संघाची धुरा सांभाळताना संघाला बाद फेरीत नेण्याची किमया पहिल्याच प्रयत्नात केली आहे. भारतीय महिला क्रिकेट संघाला टी-20 विश्वचषकाच्या उपान्त्य फेरीपर्यंत घेऊन जाणारे रमेश पोवारही सरांचेच...\n\ntl;dr:

गुरुपौर्णिमा हा दिवस गुरू शिष्याचं नातं साजरं करण्यासाठी आहे. क्रिकेट विश्वात अनेक दिग्गजांना घडवणारे गुरू म्हणून रमाकांत आचरेकर यांची ख्याती आहे. गुरुपौर्णिमेनिमित्त हा लेख पुन्हा प्रसिद्ध करत आहोत.


गुरूपौर्णिमा: या शिक्षकांना गेल्या 16 महिन्यांपासून पगार का नाही मिळाला?\nसुचिता सगर

राज्यातल्या परभणी आणि जळगाव या ड-वर्ग महापालिकेच्या शाळांमधील शिक्षकांचं महापालिकेच्या हिश्श्याचं 16 महिन्यांचं वेतन थकित आहे.

या दोन्ही महापालिकेच्या शाळेतील शिक्षकांच्या वेतनातील 50 टक्के हिस्सा सरकारच्या शालेय शिक्षण विभागाकडून दिला जातो, तर उर्वरित 50 टक्के हिस्सा नगर विकास विभागामार्फत म्हणजेच संबंधित महापालिकेतर्फे दिला जातो.

परभणी महापालिकेकडील थकित वेतनाची रक्कम जवळपास 4 कोटी 16 लाख रुपये, तर जळगाव महापालिकेकडील थकित वेतनाची रक्कम जवळपास 7 कोटी 29 लाख रुपये इतकी आहे.

ही थकित वेतनाची रक्कम मिळावी म्हणून या दोन्ही महापालिकेच्या शाळांतले शिक्षक आंदोलन, उपोषण करत आहेत.

यापैकी एक आहेत प्रा. सुचिता बळीराम सगर. त्या 'महापालिका प्राथमिक शाळा ज्ञानेश्वर नगर, परभणी'  इथं प्रभारी मुख्याध्यापक आहेत. आतापर्यंत त्यांनी 23 वर्षं सेवा दिली आहे.

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "आमचं महापालिकेच्या हिश्श्याचं 16 महिन्यांचं 50 टक्के इतकं वेतन थकित आहे. वेतन मिळावं म्हणून आम्ही अर्ज केले, विनंत्या केल्या, उपोषणं केले, पण काहीच झालं नाही. महापालिका म्हणते की आमचं बजेट नाही, आम्ही पगार देऊ शकत नाही."

वेतनासाठी उपोषण करताना शिक्षक

वेतनातील शालेय शिक्षण विभागाच्या हिश्श्याची रक्कम वेळेत मिळते, पण महापालिकेकडचा हिस्सा देण्यात दिरंगाई केली जात असल्याचं शिक्षकांचं म्हणणं आहे.

सुचिता सगर सांगतात, "सरकारच्या हिश्श्याचं वेतन वेळेवर मिळतं, पण महापालिकेच्या हिश्श्याचं वेतन देण्यात नेहमीच दिरंगाई केली जाते. वेतन वेळेवर होत नाही, म्हणून परभणीतली कोणतीही बँक आम्हाला लोन देत नाही. इतकंच नाही, तर पाचव्या आणि सहाव्या वेतन आयोगाची थकबाकीही आम्हाला अद्याप मिळालेली नाही."

परभणीतील जवळपास 43 शिक्षकांचं वेतन थकित आहे.

सगर यांच्याशी बोलून झाल्यानंतर आम्ही परभणीचे महापालिका आयुक्त देविदास पवार यांच्याशी संपर्क साधला.

ते म्हणाले, "महापालिकेच्या बजेटमध्ये कमतरता आहे ही वस्तुस्थिती आहे. पण, यातून आम्ही लवकरात लवकर मार्ग काढू. तुम्ही म्हणताय त्याप्रमाणे शिक्षकांचं इतक्या महिन्यांचं वेतन थकित असेल, तर त्याची पडताळणी करून लगेच हा प्रश्न मार्गी लावू."

कोरोनासंबंधी कामाचा सर्व्हे करताना फेगडे सर आणि त्यांचे इतर सहकारी

जी स्थिती परभणी महापालिकेच्या शिक्षकांची आहे तीच जळगाव महापालिकेतल्या शिक्षकांचीही आहे.  गंगाराम...\n\ntl;dr:

आज गुरुपौर्णिमा. एकीकडे तुम्ही तुमच्या शिक्षकांचे आभार मानणारे मेसेजेस पाठवत असाल, पण, तुम्हाला हे माहिती आहे का, की राज्यातल्या काही शिक्षकांचं 16 महिन्यांचं वेतन थकित आहे आणि ते मिळवण्यासाठी त्यांचा संघर्ष सुरू आहे.


गुलाबी बोंड अळीमुळे आता शेतकऱ्यांना त्वचाविकार?\nअनंत लुटे यांनी 3 एकर कापसाच्या पिकावर ट्रॅक्टर चालवलं.

याच गुलाबी बोंड अळीचा नायनाट करण्यासाठी करण्यात आलेल्या फवारणीमध्ये यवतमाळ जिल्ह्यात सप्टेंबर-ऑक्टोबर दरम्यान 30 पेक्षा जास्त शेतकरी आणि शेतमजुरांचा मृत्यू झाला होता.

यवतमाळमध्ये शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयात 41 त्वचाविकार रुग्णांची नोंद झाली आहे. तर ग्रामीण भागातल्या आरोग्य केंद्रात दररोज 100 पेक्षा जास्त त्वचारोगाचे रुग्ण उपचाराकरिता दवाखाना गाठत आहेत.

संपूर्ण कुटुंबाला अॅलर्जी

अनंत लुटे या शेतकऱ्याचं संपूर्ण कुटुंब शरीराला सुटलेल्या खाजेमुळे बेजार झालं आहे. अनेकदा दवाखान्यात जाऊनही त्यांना बरं वाटत नाहीये. घरात साठवून ठेवलेल्या कापसामुळे त्यांना अॅलर्जी झाली आहे.

"बोंड अळीच्या प्रादुर्भावामुळे तीन एकरात फक्त चार क्विंटल कापसाचं उत्पादन झालं. त्यावेळी कापसाला 5100 इतका हमीभाव होता. चांगला भाव येईल म्हणून कापूस घरातच साठवून ठेवला. भाव तर मिळालाच नाही, पण हा कापूस आमच्या जीवावर उठला आहे," असं लुटे सांगतात.

लुटे दरवर्षी तीन एकरमध्ये किमान 25 क्विंटल कापसाचं उत्पादन घ्यायचे. यावर्षी उत्पादन तर कमी झालंच, पण आरोग्यावरही परिणाम होण्याच्या मार्गावर आहे.

त्यामुळे त्यांनी पराटीला (कापसाचं शेत) समूळ उपटून टाकण्याचा निर्णय घेतला. आता घरात साठवलेल्या कापसाचं काय करायचा हा मोठा प्रश्न त्यांना पडला आहे.

त्यांच्यासह घरातल्या इतर सदस्यांनाही त्रास व्हायला सुरुवात झाली आहे. ते म्हणतात, "त्वचाविकारामुळे कापूस वेचण्यासाठी गावामध्ये मजूरही मिळणं कठीण झालं आहे. या पिकांवर गुरं-ढोरंही चरायला जात नाहीत," अशा परिस्थितीत त्यांनी स्वत:च पराटीवर ट्रॅक्टर चालवला.

दररोज 20 ते 25 त्वचारोगाचे रुग्ण

अमरावती जिल्ह्यातल्या मार्डीमधल्या आरोग्य केंद्रात दररोज 20 ते 25 त्वचारोगाचे रुग्ण येत असल्याचं स्थानिक मेडिकल ऑफिसर डॉ. गौरव शेगेकर यांनी सांगितलं.

यंदा कापसावर बोंडअळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे.

"कमी जास्त प्रमाणात शरीरावर खाज सुटल्याने रुग्ण उपचाराकरिता आमच्याकडे येतात. काही सामान्य असतात, पण काहींना शरीरावर पुरळ आणि गंभीर स्वरूपाचे संसर्ग झाल्याचं दिसून येतं," असं डॉ. शेगेकर सांगतात.

"घरात कापूस ठेवलेल्या कुटुंबातल्या सदस्यांनी कापसाच्या संपर्कात येणं टाळावं, कापसाच्या गंजीवर कापड ठेऊ नये. तसंच मुलांना या परिसरात खेळण्यास मनाई करावी," असा सल्ला डॉ. शेगेकर...\n\ntl;dr:

विदर्भात कापसावरील गुलाबी बोंड अळीमुळे त्वचाविकाराच्या तक्रारी काही शेतकऱ्यांकडून केल्या जात आहेत. शेतात आणि घरामध्ये साठवलेल्या कापसामुळे त्वचाविकाराची लागण होत असल्याची माहिती मिळत आहे.


गूगल डूडलवर आलेल्या पहिल्या भारतीय महिला फोटोग्राफर कोण होत्या?\nभारतीय स्वातंत्र्यापूर्वीचे आणि नंतरचे अनेक ऐतिहासिक प्रसंग होमी यांनी आपल्या कॅमेऱ्यानं टिपले होते.

होमी यांचा जन्म 1913मध्ये गुजरातच्या नवसारीमध्ये झाला.

शनिवारचं गूगल डूडल

शिक्षणासाठी मुंबईत आलेल्या होमी यांनी त्यानंतर व्यावसायिक फोटोग्राफीला सुरुवात केली.

'ब्रिटिश इंडियाची फाळणी व्हावी की नाही' यासाठी काँग्रेसने आयोजित केलेल्या चर्चेप्रसंगी होमी उपस्थित होत्या.

स्वत:च्या डोळ्यांनी ब्रिटिशांचा निरोप समारंभ पाहणारे अनेक होते. पण त्यांच्यापैकी 21व्या शतकात जिवंत असलेल्या काही मोजक्या लोकांमध्ये होमी यांचा समावेश होता.

भारताचे शेवटचे व्हाईसरॉय लॉर्ड माऊंटबॅटन यांचा होमी यांनी त्यावेळी घेतलेला हा फोटो.

संपूर्ण कारकीर्दीत होमी यांनी राष्ट्रपती, पंतप्रधान, भारतभेटीवर येणाऱ्या विदेशातील पाहुण्यांची आणि ऐतिहासिक प्रसंगांची छायाचित्रं टिपली आहेत.

यामध्ये भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, भारतातले शेवटचे व्हॉइसरॉय लॉर्ड माऊंटबॅटन, दलाई लामा आदी व्यक्तींचा समावेश होतो.

1956 साली सिक्कीमधून उंच पर्वतरांगा ओलांडून भारतात आलेल्या दलाई लामा यांचं हे छायाचित्र होमी यांनी घेतले आहे.

"जवाहरलाल नेहरूंचे फोटो घेणं मला सर्वाधिक आवडायचं," असं होमी यांनी अनेक मुलाखतींत सांगितलं होतं.

1950 सालच्या प्रजासत्ताक दिनी तीन मूर्ती भवन येथे नेहरुंचा होमी यांनी घेतलेला हा फोटो.

"नेहरूंच्या कार्यक्रमाला मी नेहमी उपस्थित राहायचे. तू इथं पण आलीस? असं मला बघितल्यानंतर नेहरू म्हणायचे."असं होमी यांनी 'प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडिया' या वृत्तसंसथेला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं आहे.

दिल्लीत 1950 मध्ये आयोजित केलेल्या एका कार्यक्रमात जवाहरलाल नेहरूंचा पारव्याला आकाशात सोडतानाचा हा फोटो होमी यांनी टिपला आहे.

पारशी कुटुंबात जन्मलेल्या होमी यांचं पुढील शिक्षण मुंबईमध्ये झालं. 1942 साली त्या दिल्लीत आल्या.

होमी यांनी 'इलुसस्ट्रेटेड वीकली ऑफ इंडिया'सारख्या अनेक प्रकाशनांसाठी काम केलं.

आपल्या कारकीर्दीत होमी 20 व्या शतकातील महनीय व्यक्तींच्या संपर्कात आल्या.

अनेकदा तर त्यांनी सुरक्षेचा कडोकोट बंदोबस्त भेदून असे फोटो मिळवले जे त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्यांना मिळवता आले नाही.

अनेकदा सुरक्षेचा कडोकोट बंदोबस्त भेदून होमी यांनी फोटो मिळवले.

अनेकदा सुरक्षेचा कडोकोट बंदोबस्त भेदून होमी यांनी फोटो मिळवले. यामुळेच कदाचित होमी यांच्यावर...\n\ntl;dr:

भारताच्या पहिल्या महिला छायाचित्रकार होमी व्यारावाला यांचा शनिवारी म्हणजेच 9 डिसेंबरला 104वा जन्मदिन होता. यानिमित्ताने गूगलनं डूडलद्वारे त्यांचा सन्मान केला. पण त्या नेमक्या होत्या कोण? चला जाणून घेऊया.


गेल्या 50 वर्षांत वन्यजीवांमध्ये 68 टक्के घट, मानवी हस्तक्षेपाचा परिणाम\nआफ्रिकन करडा पोपट

1970 ते 2016 या कालावधीतील 'लिव्हिंग प्लॅनेट इंडेक्स' विश्व वन्यजीव निधी संस्थेनं जारी केलंय. वन्यजीवांमध्ये होत असलेली घट अत्यंत भयंकर असल्याचं सांगून विश्व वन्यजीव निधीनं त्यासाठी 'Catastrophic Decline' असा शब्द वापरलाय.

मानवाने यापूर्वी कधी नव्हे इतका पर्यावरणाचा ऱ्हास केल्याचा निष्कर्षही या अहवालात नोंदवण्यात आला आहे.

जंगलात आगी लावल्या जातात, समुद्रात भराव घातला जातो आणि जंगल नष्ट केलं जातंय, या सगळ्यामुळे वन्यजीव धोक्यात आल्याची खंत विश्व वन्यजीव निधीच्या मुख्य कार्यकारी तान्या स्टिली यांनी व्यक्त केली.

"आपण आपल्याच जगाला नेस्तनाबूत करत आहोत आणि तेही अशा जगाला ज्याला आपण घर म्हणतो. पृथ्वीवरील आपलयाच आरोग्य, सुरक्षा आणि अस्तित्त्वालाच धोक्यात टाकत आहोत. निसर्ग आपल्याला वारंवर धोक्याचे इशारे देत आहे आणि वेळही आपल्या हातून निघून जातोय," असंही तान्या म्हणतात.

विश्व वन्यजीव निधीच्या अहवालाचा नेमका अर्थ काय?

विश्व वन्यजीव निधीकडून जंगलातील लाखो वन्यजीवांचा अभ्यास पर्यावरणातील तज्ज्ञांकडून केला जातो. या अहवालातही जगातील विविध जाती-प्रजातींच्या वन्यजीवांचा अभ्यास करण्यात आला आहे.

1970 पासून सुमारे 20 हजारहून अधिक सस्तन प्राणी, पक्षी, उभयचर, सरपटणारे प्राणी आणि मासे यांच्या संख्येत घट झाली. गेल्या 50 वर्षांचा विचार करता ही घट 68 टक्के आहे.

पर्यावरणातील मानवी हस्तक्षेप हेच मुख्य कारण त्यामागे असल्याचं झूलॉजिकल सोसायटी ऑफ लंडन (ZSL) मधील संवर्धन विभागाचे संचालक डॉ. अँड्र्यू टेरी यांनी म्हटलंय.

"जर या स्थितीत बदल झाला नाही, तर वन्यजीवांची संख्या अशीच कमी होत राहील, परिणामी वन्यजीव नाहीसे होण्याची भीती आहे, याचा आपल्या पर्यावरणाला मोठा धोका आहे. याच पर्यावरणावर आपण अवलंबून आहोत," असं डॉ. अँड्र्यू टेरी म्हणतात.

विश्व वन्यजीव निधीचा अहवाल हेच सांगतोय की, कोव्हिड-19 हा मानवाच्या पर्यावरणातील हस्तक्षेपाचं मोठं उदाहरण आणि सतर्कतेचा इशाराच आहे.

वन्यजीवांना राहण्यासाठीच्या जागांची कमतरता आणि वन्यजीवांचा वापर, व्यापर ही काही कारणं वन्यजीव कमी होण्याची आहेत. शिवाय, कोरोनासारखं आरोग्य संकट उद्भवण्यामागेही अशाच कारणांचा समावेश असल्याचं म्हटलंय.

भारताप्रमाणे थायलंडमध्येही वाढतेय वाघांची संख्या

आपण जर आपलं उत्पादन, खाद्यपदार्थ आणि निसर्गापासूनच्या उपभोगाच्या पद्धती यांमध्ये काही बदल केल्यास...\n\ntl;dr:

गेल्या 50 वर्षांत जगातील वन्यजीवांच्या संख्येत दोन तृतीयांश घट झाल्याचा निष्कर्ष विश्व वन्यजीव निधी (WWF) या संस्थेनं आपल्या अहवालात मांडला आहे.


गोठलेल्या अलास्कात मराठी कुटुंबाने साजरी केली अनोखी दिवाळी\nदिवाळी कार्यक्रमात नृत्य सादर होताना.

ऑक्टोबर उजाडला की अलास्कामध्ये पारा उणे वीसवर जाऊन स्थिरावतो. घराबाहेर पडलं की गुडघाभर बर्फ आम्हाला सदैव साथ देतो.

फेअरबँक्स म्हणजे आमचं शहर अलास्काचा मध्यवर्ती भाग आहे. उत्तर अमेरिकेतलं सगळ्यांत मोठं शिखर माऊंट मॅकिन्ले आणि डेनाली नॅशनल पार्कपासून 200 किलोमीटरवर आमचं शहर आहे.

फेब्रुवारीपर्यंत हवामान उणे 60 होऊन जगणं आणखी कठीण होतं. ध्रुवप्रदेशातल्या अवकाशात होणाऱ्या घर्षणातून नॉर्दन लाईट्सचा मोरपंखी प्रकाश आसमंत भारून राहतो. यामुळे लहान होत जाणारा दिवस आणखी रोमांचक आणि संस्मरणीय होतो.

अलास्कामध्ये मे ते ऑगस्ट या महिन्यांमध्ये 24 तास लख्ख सूर्यप्रकाश असतो. आणि सप्टेंबरपासून दिवस लहान व्हायला सुरुवात होते. मग हळूहळू 12 तासांचा दिवस आणि 12 तासांची रात्र, असं समीकरण होतं.

डिसेंबरमध्ये तर दिवस फक्त तीन तासांपुरता असतो. क्षितिजावर सूर्य हजेरी लावतो आणि अवघ्या तासाभरात मावळतो.

दिवाळी कार्यक्रमातली तरुणाई

1902 पासून तीन सोन्याच्या खाणी फेअरबँक्समध्ये सुरू आहेत. म्हणूनच हे शहर 'गोल्डन हार्ट सिटी' म्हणून ओळखलं जातं.

1880 सालापासून कॅलिफोर्नियाहून अलास्काकडे येणाऱ्यांची संख्या वाढू लागली. साठच्या दशकात तेलाचा शोध लागल्यानंतर उत्तरेकडच्या भागातून व्हॅलडेझला तेल वाहून नेण्यासाठी ट्रान्स अलास्का पाईपलाईन उभारण्यात आली. सोबतच लोकसंख्या वाढीचं दुसरं पर्व सुरू झालं.

बाहेर गोठावणारी थंडी पण भारतीयांनी उत्साहात केली साजरी दिवाळी

फेअरबँक्स शहरात सात भारतीय कुटुंब आहेत. भारताबाहेर राहणाऱ्या भारतीयांचा हा कदाचित सगळ्यांत छोटा समूह असावा. यापैकी बरेच जण अलास्का विद्यापीठात काम करतात.

इथली एक योग अकादमी प्रसिद्ध आहे, जिथून अनेकदा सूर्यनमस्काराचे मंत्रोच्चार ऐकू येतात.

मी मूळ कर्नाटकातला तर माझी बायको नीलिमा पुण्याची आहे. पुणे विद्यापीठातून भौतिकशास्त्रात पीएचडी केल्यानंतर आम्ही दोघं नॅनोटेक्नॉलॉजी प्रोजेक्टसाठी अलास्काला आलो. इथं येण्यापूर्वी आम्ही वॉशिंग्टनला होतो.

जगाचं एक टोक असलेलं फेअरबँक्स शहरात मराठी बोलणाऱ्यांची संख्या कमी असली तरी इथली सगळी माणसं लोभसवाणी आहेत.

ऑक्टोबर उजाडला की अलास्कामध्ये पारा उणे वीसवर जाऊन स्थिरावतो.

फेअरबँक्सचे लोक प्रत्येकवर्षी दिवाळीची आतुरतेने वाट पाहतात. भारतीयांसाठी दिवाळीचं महत्त्व त्यांना ठाऊक नाही. दिवाळी कशी साजरी केली जाते याचीही...\n\ntl;dr:

अमेरिकेच्या एका टोकावर आहे अलास्का. अवघी सात भारतीय कुटुंब अलास्कामधल्या फेअरबँक्स शहरात राहतात. शिक्षणासाठी इथं आलेले भारतीय विद्यार्थी स्थानिक नागरिकांच्या साथीने दिवाळीचा उत्सव साजरा करतात. पण सात महिने गोठलेल्या या प्रदेशात दिवाळी साजरी होते तरी कशी? शिवा हुल्लावरद यांनी बीबीसी मराठीसाठी पाठवलेला हा लेख.


गोताभया राजपक्षे: श्रीलंकेचे नवे राष्ट्राध्यक्ष, भारतावर असा होऊ शकतो परिणाम\nगोताभया राजपक्षे समर्थक

प्रतिस्पर्धी साजिथ प्रेमदासा यांच्यावर मात केल्याचा दावा राजपक्षे यांनी केला आहे, प्रेमदासा यांनीही आपला पराभव स्वीकारला आहे, मात्र मतमोजणी अजून संपलेली नसून निकालांची अधिकृत घोषणा झालेली नाही.

निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या मते 80 टक्के मतमोजणी पूर्ण झाली आहे. यामध्ये राजपक्षे यांना 48 टक्के मतं मिळाली आहेत.

या निवडणुकीत एकूण 35 उमेदवार रिंगणात होते, मात्र थेट लढत या दोघांमध्येच होती. विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष मैत्रिपाला सिरिसेना यांनी निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय घेतला. त्यांचा श्रीलंका फ्रीडम पार्टी पक्षाने निवडणुकीत राजपक्षे यांना पाठिंबा दिला होता.

गोताभया राजपक्षे श्रीलंकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष आणि विद्यमान विरोधी पक्षाचे नेते महिंदा राजपक्षे यांचे छोटे भाऊ आहेत.

2005 ते 2011 या कालावधीत श्रीलंकेतील हजारो लोक विशेषत: तामिळ लोक बेपत्ता झाले होते, त्यावेळी गोताभया राजपक्षे सत्तेत होते. पण, श्रीलंकेतील भीषण गृहयुद्ध संपविण्यात त्यांची भूमिका आणि त्यानंतर झालेले ईस्टर संडे हल्ले, यामुळे राजपक्षे यांना फायदा झाला.

राजपक्षे राष्ट्राध्यक्षपदी आल्यानंतर श्रीलंकेत धार्मिक आणि जातीय तणाव निर्माण होऊ शकतो असं जाणकारांचं म्हणणं आहे.

गोताभया राजपक्षे आणि साजिथ प्रेमदासा

विश्लेषक ब्रह्म चेलानी यांनी दैनिक 'मिंट'मध्ये लिहिलं आहे की, युद्ध गुन्ह्यांचे आरोप असलेली व्यक्ती राष्ट्राध्यक्षपदी येणार, हे समजताच अल्पसंख्याक, मीडिया आणि नागरिकांच्या अधिकारांसाठी काम करणाऱ्या मंडळींमध्ये भीतीचं वातावरण आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेच्या आडून राजपक्षे धार्मिक आणि जातीय अल्पसंख्याकांविरोधात मोहीम उघडू शकतात, अशी चिंता काही जणांना सतावते आहे.

तामीळ बंडखोरांविरुद्धच्या लढाईत त्यांचा सहभाग आणि मुस्लीमविरोधी विचारांसाठी प्रसिद्ध कट्टरतावादी बौद्ध संघटना बोदू बाला सीनशी त्यांचं असलेलं सख्य या चिंतेला पुष्टी देतात.

भ्रष्टाचार निर्मूलन, अर्थव्यवस्थेला बळकटी प्राप्त करून देणं, निष्पक्ष समाजाची उभारणी हे मुद्दे राजपक्षे यांच्या जाहीरनाम्यात नमूद करण्यात आले होते. त्यांची प्रतिमा मतदारांना आकर्षित करते.

राजपक्षे यांचं निवडून येणं हा चीनसाठी मोठा विजय असल्याचं मानलं जात आहे. महिंदा राजपक्षे यांच्या दहा वर्षांच्या कार्यकाळात चीनने श्रीलंकेत सातत्याने गुंतवणूक केली.

राजपक्षे 2015 पर्यंत सत्तेत होते. भारताशी संबंध...\n\ntl;dr:

गोताभया राजपक्षे हे श्रीलंकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणार आहेत.


गोपीचंद पडळकर यांच्या अर्जावर जेव्हा राष्ट्रवादी काँग्रेसने आक्षेप घेतला होता\nविधान परिषदेच्या निवडणुकीवेळी प्रसिद्ध केलेली ही मुलाखत पुन्हा प्रसिद्ध करत आहोत.

खडसेंनी त्यांच्यावर केलेले आरोप, राष्ट्रवादी काँग्रेसनं त्यांच्या अर्जाला घेतलेला आक्षेप आणि इतर महत्त्वाच्या प्रश्नांना त्यांनी बीबीसी मराठीच्या नीलेश धोत्रेंशी बोलताना उत्तरं दिली.

त्या मुलाखतीचा हा संपादित अंश -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

एकनाथ खडसेंनी टीका करताना तुमच्या जुन्या व्हीडिओचा दाखला दिला आहे - तुमच्या पक्षाबाबतच्या निष्ठेवर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला आहे. भविष्यात तुमच्या विरोधकांकडून अनेकदा हा मुद्दा उपस्थित केला जाईल, त्यावर तुमचं काय उत्तर असेल?

यावर बोलण्याइतपत मी मोठा कार्यकर्ता नाही. यावर आमचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांतदादा पाटील बोलले आहेत. त्यामुळे यावर बोलणं मला योग्य वाटत नाही. खडसेसाहेब मोठे नेते आहेत. पक्ष त्यांच्याबाबत बोलेल. मी साधा कार्यकर्ता आहे.

लोकसभेला तुम्ही 'मोदी गो बॅक'ची घोषणा दिली होती. सहा महिन्यात तुम्ही परत आलात. पार्टी सोडल्यानंतर बरेचदा नेते मोठ्या नेत्यावर टीका करत नाहीत, पण तुम्ही केलीत. आता अशी टीका करायला नको होती असं वाटतं का? कारण खडसे तोच मुद्दा धरून बसलेत...

मी कुठलंही चुकीचं विधान केलेलं नाही, वैयक्तिक स्वार्थासाठी केलेलं नाही. आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून भाजप पक्ष सोडला होता. पण आता धनगर आणि धनगड हे एकच आहेत, असं प्रतिज्ञापत्र दिल्यानंतर मी भाजपमध्ये परत आलो. त्यानंतर मी बारामती लढवली. आता सहासात महिने झालेत. त्यामुळे हा विषय जुना झालेला आहे.

देवेंद्र फडणवीस मराठा आरक्षणाचा मुद्दा कोर्टात चांगल्या पद्धतीने मांडू शकले. ते त्यांनी आणलं. पण धनगर आरक्षणाबाबत ते कमी पडले, असं वाटतं का?

राज्यात धनगर आणि धनगड हे एकच आहेत, असं सर्क्युलर काढा, अशी आमची मागणी होती. तसे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना द्या आणि आम्हाला आरक्षणाचा लाभ मिळावा, अशी आमची मागणी होती. पण ती यशस्वी होऊ शकलं नाही.

पण धनगड आणि धनगर हे एकच आहे हे सरकारनं आम्हाला लेखी प्रतिज्ञापत्र दिलं आहे. ते आता आम्ही कोर्टात सादर केलं आहे. त्यामुळे आज ना उद्या आम्हाला निश्चितपणे न्याय मिळू शकतो. भाजप धनगरांच्या आरक्षणाबाबत सकारात्मक आहे. भाजपच धनगरांना न्याय देईल, असा लोकांचा आग्रह होता म्हणून मी भाजपमध्ये परत आलो.

गोपीचंद पडळकर यांची राजकीय विचारधारा कुठली? तुम्ही धनगरांसाठी भाजपमध्ये आला आहात की भाजपचं हिंदुत्व तुम्हाला...\n\ntl;dr:

शरद पवार हे महाराष्ट्राला लागलेले कोरोना आहेत असं वक्तव्य भाजप आमदार गोपीचंद पडळकर यांनी केल्यानंतर ते वादाच्या भोवऱ्यात अडकले आहेत.


ग्राउंड रिपोर्ट : गुजरात सरकारला किती गुण द्याल?\nगुजरात सरकारच्या कामगिरीवर आपण समाधानी आहात का,  असा प्रश्न बीबीसी प्रतिनिधी दिव्या आर्य यांनी गुजरातच्या महिलांना विचारला.

 काय सांगत आहेत गुजरातच्या महिला विकासाविषयी? गुजरातच्या महिलांच्या काय अपेक्षा आहेत सरकारकडून? हे सांगणारा हा ग्राउंड रिपोर्ट आणि भाजपचे प्रवक्ते भरत पंड्या यांनी दिलेलं प्रत्युत्तर.

(रिपोर्टर - दिव्या आर्य, दीपक जसरोटिया)

हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

गुजरातमध्ये खूप विकास झाला असं म्हटलं जातं. खरंच गुजरातमध्ये विकास झाला आहे का?


ग्राउंड रिपोर्ट : जिथं दलित असाल तर डिस्पोजेबल कपमधून दिला जातो चहा\nदलित समाजातील व्यक्तींना हीन वागणूक दिली जाते.

तुम्ही हॉटेलात जाता. चहा पिता. चहा प्यायल्यावर तुम्ही कधी स्वत:चा कप विसळला आहे का? दक्षिण भारतातल्या अनेक भागात हॉटेलांमध्ये चहा प्यायल्यानंतर काही विशिष्ट लोकांना स्वत:चा कप स्वत:च विसळावा लागतो.

जातीच्या उतरंडीत शेवटच्या स्तरावर असणाऱ्या दलित समाजाला अशी वागणूक मिळते. अनेकदा गावकऱ्यांबरोबर चहा पिण्याचीही त्यांना अनुमती नसते.

काय असते ग्लास सिस्टम

दलितांनी ज्या कपातून चहा प्यायला आहे तो कप वेगळा ठेवला जाण्याच्या पद्धतीला टू ग्लास सिस्टम म्हटलं जातं. स्वतंत्र भारताच्या काही भागात अजूनही ही पद्धत कायम आहे.

काही अपवाद सोडले तर सवर्ण परिवारांमध्ये आजही दलित माणसांनी वापरलेली भांडी वेगळी ठेवली जातात. सार्वजनिक ठिकाणी दलितांचे ग्लास वेगळे ठेवण्याची परंपरा धक्कादायक आहे. समाजसुधारकांचं कार्य आणि भेदभावविरोधी कायदेकानून असूनही भेदाभेदाची परंपरा अजूनही संपुष्टात आलेली नाही.

जातींवरआधारित भेदभाव रोखण्यासाठी संविधानात अनेक कलमं आहेत. संविधानाचं 15वं कलम जाती, धर्म, वंश, लिंग तसंच जन्मस्थानावर आधारित भेदभाव रोखतं. 16व्या कलमानुसार समान संधी मिळण्याबाबतही तपशीलवार वर्णन करण्यात आलं आहे.

चहा पिताना दलितांना भेदभावाची वागणूक मिळते.

जातीपातींवर आधारित अत्याचार रोखण्यासाठीच 1989मध्ये अॅट्रॉसिटी कायदा पारित करण्यात आला. मात्र एवढ्या सगळ्या उपाययोजना असूनही जातीआधारित भेदभाव अजूनही कटू सत्य आहे.

दशकभरापूर्वी शोध लागलेल्या पेपरकपसारख्या छोट्या गोष्टीनं भेदभावाच्या प्रथेला मूठमाती दिली आहे. चहाच्या टपऱ्या आणि हॉटेलांमध्येही डिस्पोजेबल ग्लासेसचं पेव फुटलं आणि भेदभावाचा विषय हळूहळू मागे पडला. आता कोणत्याही जातीच्या व्यक्तीला चहा प्यायलानंतर स्वत:चा कप स्वत: विसळावा लागत नाही.

कागदाच्या ग्लासाने किती बदललं चित्र?

बीबीसीच्या टीमनं आंध्र प्रदेशाच्या उत्तर भागात असलेल्या मुत्ताई वल्सा, तम्मी वल्सा, कामा वल्सा आणि पीरिडी भागाचा दौरा केला. पेपररकपनं दलितांचं जीवन किती बदललं याचा आम्ही आढावा घेतला.

विजयनगरम जिल्ह्यातल्या मुत्ताई वल्सा गावात उपेक्षित वर्गाची मंडळी राहतात. या गावात चहाची छोटीशी टपरी चालवणाऱ्या गृहस्थांना आम्ही भेटलो. तिथं दलितांना डिस्पोजेबल कपातून चहा दिला जातो तर अन्य जातीच्या लोकांना नेहमीच्या काचेच्या कपातून चहा दिला जातो.

चहाच्या पेल्यातलं...\n\ntl;dr:

स्वातंत्र्यानंतर सत्तर वर्षांनंतरही दलित समाजाला चहा वेगळ्या पेल्यातून प्यावा लागतो. बीबीसी तेलुगूनं आंध्र प्रदेशातल्या दुर्गम गावांमधल्या परिस्थितीचा घेतलेला हा आढावा.


ग्रीन-टी पिणं आरोग्यासाठी फायद्याचं आहे का?\nग्रीन टी पिताय, जरा जपून

ग्रीन-टीचे इतके गोडवे ऐकू येऊ लागले की लोकांना चांगल्या आरोग्यासाठी ते महत्त्वाचं वाटू लागलं. अनेकांच्या घरात साखर आणि दूध यायचं कमी होत गेलं. पण नामांकित आहारतज्ज्ञ ऋजुता दिवेकर यांनी मात्र या सवयीवर बोट ठेवलं आहे.

Instagram पोस्ट समाप्त, 1

करीना कपूर, आलिया भट आणि इतर सेलेब्रिटी लोकांना ऋजुता फिटनेस आणि आहाराविषयी मार्गदर्शन करतात. नुकताच त्यांचा एक व्हीडिओ व्हायरल झाला आहे. त्यामध्ये ऋजुता म्हणतात, "ग्रीन-टीचा व्यवसाय करणाऱ्यांसाठी त्याचा लाभ होतो. तुमच्या आरोग्यासाठी, पुरेशा अँटी-ऑक्सिडंटसाठी आणि सुंदरतेसाठी आलं घालून केलेला कडक चहाच उत्तम आहे."

ऋजुता यांच्या व्हीडिओचा एक परिणाम झाला - त्याने लोकांना गोंधळात टाकलं.

ग्रीन-टीचा इतिहास काय आहे?

 ग्रीन टीचा इतिहास 5 हजार वर्षं जुना आहे. चीनमध्ये त्याचा सर्वप्रथम वापर होऊ लागला.

चहा कोणताही असो, मग तो ग्रीन टी असेल किंवा ब्लॅक टी असेल, त्याची झाडं कोणत्या वातावरणात उगवली, त्याची पानं कशी निवडली, त्याच्यावर प्रक्रिया कशी केली, यावर त्या चहाचे गुणधर्म ठरतात.

ग्रीन-टी कसा तयार होतो?

ग्रीन-टीसाठी त्याची झाडे सावलीत उगवावी लागतत, ज्यामुळे कमी सूर्यप्रकाशात ते जास्तीत जास्त क्लोरोफिल उत्पादित करू शकतील. कमी सूर्यप्रकाशामुळे चहाच्या पानात कमी पॉलीफिनॉल नावाचं केमिकल तयार होतं, त्यामुळे चहाला थोडी कडवट चव येते.

चहाची पाने आणि कळ्या तोडून त्या वाळवल्या जातात. कोणत्या प्रकारचा चहा हवा, त्याप्रमाणे ही पानं वाळवली जातात. ग्रीन-टीसाठी ही पाने केवळ एक दिवसच सुकवली जातात आणि वाफेवर शिजवली जातात.

तीच पान आणखी काही दिवस वाळवली आण वाफेवर शिजवली की त्यापासून ब्लॅक-टी म्हणजे कोरा / काळा चहा बनतो. जगात सर्वांत जास्त हा चहा प्यायला जातो. एकूण चहाच्या प्रमाणात याचं प्रमाण सुमारे 78 टक्के आहे.

ग्रीन-टीमध्ये कोणते घटक असतात?

यामध्ये 15 टक्के प्रोटीन, 4 टक्के अमिनो अॅसिड, 26 टक्के फायबर, 7 टक्के कार्बोहायड्रेट, 7 टक्के लिपिड, 2 टक्के पिग्मेंट्स, 5 टक्के मिनरल्स, 30 टक्के फेनॉलिक कंपाउंड्स असतात. हे प्रमाण सुक्या चहामधलं आहे.

या आकड्यांवरून ग्रीन-टी धोकादायक असं सांगणं अवघड आहे. पण काही संशोधनानुसार ग्रीन-टीचे काही अपाय दिसून आले आहेत. हे अपाय ग्रीन-टीच्या प्रमाणावर ठरतात.

वेबमेडच्या या वेबसाइटनुसार ग्रीन-टी पिणं सुरक्षित आहे. पण ग्रीन-टी...\n\ntl;dr:

जे लोक कप बशीत चहा प्यायचे, त्यांनी निरोगी आरोग्याच्या नावाखाली ग्रीन-टी प्यायला सुरुवात केली. चहाच्या फुरक्यांची जागा ग्रीन टीच्या 'सिप'ने घेतली.


घानामध्ये स्ट्रेच मार्क्समुळे महिलांना पोलिसात नोकऱ्या नाही, भारतात काय निकष?\nस्ट्रेच मार्क्स आणि शारीरिक क्षमतेचा संबंध.

सोशल मीडियावर यावर सडकून टीका झाली. अनेकांनी यावर आश्चर्य व्यक्त केलं, तर काहींनी समर्थनही.

घानाच्या इमिग्रेशन सर्व्हिसच्या प्रवक्त्याने ह्या निर्बंधांमागची कारणं बीबीसीला सांगितली.

"आमच्या कामाचं स्वरूप खडतर आहे. आमचं प्रशिक्षणही इतकं कठोर असतं की जर तुम्ही त्वचा ब्लीच केली असेल किंवा त्यावर स्ट्रेच मार्कसारखे चट्टे असतील तर त्यामुळे रक्तस्राव होऊ शकतो," मायकल आमोआको-आट्टाह यांनी बीबीसी पिजिनला सांगितलं.

दूरदेशीच्या घानामध्ये हे घडत असताना, भारतात काय परिस्थिती आहे, याचा आम्ही अंदाज घ्यायचं ठरवलं. घानाप्रमाणे भारतात काही निर्बंध नसले तरी पोलिस दलात महिलांचा सहभाग अजूनही प्रस्तावित लक्ष्यापेक्षा कमी आहे.

किरण बेदी भारताच्या पहिल्या IPS अधिकारी होत्या.

माजी IPS अधिकारी आणि आता पाँडिचेरीच्या नायब राज्यपाल किरण बेदी यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "भारतात महिलांनी स्वबळावर खूप प्रगती केली आहे आणि आपल्या गुणवत्तेच्या जोरावर आणखी पुढे जात आहेत."

घानाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेलं स्पष्टीकरण बेदींना पटत नाही. त्या म्हणतात, "हा निकष अत्यंत अन्यायकारक आहे. एखादी महिला जर सगळे शारीरिक निकष पूर्ण करत असेल तर तिला संधी का नाकारावी?"

पोलीस दलात महिलांचा सहभाग वाढावा ही मागणी बराच काळ होत आहे.

बेदींच्या सुरात सूर मिसळत माजी IPS अधिकारी आणि पोलीस संशोधन आणि विकास विभागाच्या (BPR&D) माजी महासंचालक डॉ. मीरन बोरवणकर म्हणाल्या, "घानामध्ये भरतीसाठी असा एखादा निकष निघावा, हे हास्यास्पद आहे. हे विचित्र आहे. सुदैवाने भारतात महिलांना अपात्र ठरवणारे असे कुठलेही निकष नाहीत."

महिलांचा पोलीस दलातला टक्का वाढावा ही मागणी बराच काळ होत आली आहे. 2009 तसंच 2013 साली भारत सरकारने सर्व राज्य सरकारांना पोलीस दलात किमान 30% महिला असाव्यात असं उद्दिष्ट डोळ्यापुढे ठेवण्यास सांगितलं आणि त्या दृष्टीने पावलं उचलण्याची सूचना केली.

माजी IPS अधिकारी डॉ. मीरा बोरवणकर.

पोलीस संशोधन आणि विकास विभागाने (BPR&D) जानेवारी 2017 मध्ये प्रकाशित केलेल्या आकडेवारीनुसार भारतातल्या 17 राज्यांनी महिलांना पोलीस दलात 33% आरक्षण दिलं आहे.

पोलीस दलात 18.7% महिला असलेला महाराष्ट्र या आकडेवारीत देशात अग्रस्थानी आहे. तामिळनाडू दुसऱ्या क्रमांकावर असून या राज्यात महिलांचा पोलीस दलात सहभाग 11.81% इतका आहे. या क्रमवारीत...\n\ntl;dr:

घाना देशाच्या इमिग्रेशन सर्व्हिसने भरतीप्रक्रियेसाठी काही नवे निकष जाहीर केले आहेत. त्यानुसार प्रसूतीनंतर आलेले स्ट्रेच मार्क्स म्हणजे चट्टे असलेल्या, तसंच रंग उजळण्यासाठी ब्लीचिंगचा वापर करणाऱ्या महिलांना भरतीपासून मज्जाव करण्यात आला.


चंगेझ खान : हजारो मुलांचा बाप, पण मृत्यूच्या वेळी एकटाच\nचंगेझ खान

चंगेझ खानचे मंगोल सैनिक मृत्यू आणि विध्वंसाची दवंडी पिटत येत होते आणि बघता बघता शहरं, भूप्रदेश आणि देश त्यांच्या अधिपत्याखाली येत गेले.

अवघ्या काही दशकांच्या अवधीत भयानक रक्तपात आणि नरसंहार करत, हसत्या-खेळत्या शहरांची राख रांगोळी करत, बीजिंगपासून मास्कोपर्यंतची सत्ता चंगेझ खानच्या मालकीची झाली होती.

मंगोल राजवट तीन कोटी चौरस किलोमीटर इतक्या प्रचंड भूभागावर पसरली होती. आजच्या घडीला त्या भागातल्या एकूण लोकसंख्येपैकी तीन कोटी लोक मंगोल वंशाचे आहेत.

चंगेझ खानने केवळ लढाया करूनच यश संपादन केले असं नाही. कारण आणखी एका क्षेत्रात त्यानं मिळवलेला 'विजय' तेवढाच चक्रावून सोडणारा आहे.

काही वर्षांपूर्वी एका जनुकीय संशोधनातून समोर आलं की पूर्वेकडील मंगोल साम्राज्याच्या सीमा भागात राहणाऱ्या ८ टक्के पुरुषांच्या Y क्रोमोझोम्समध्ये एक मार्कर आहे. ही व्यक्ती मंगोल शासकाच्या वंशावळीशी संबंधित आहे, हे या मार्करवरून दिसतं.

जगातील १ कोटी ६० लाख पुरुष - म्हणजे एकूण पुरुष लोकसंख्येच्या 0.5 टक्के लोक, चंगेझ खानच्या वंशावळीतले आहेत, हेही या संशोधनातून पुढं आलं.

पाकिस्तानात असाच मार्कर 'हजारा' जमातीमधील लोकांच्या डीएनएमध्येही सापडतो. हे लोक स्वतःला मंगोलच म्हणवतात. याशिवाय मुघल, चुगताई, मिर्जा नावाचे लोक स्वतःला मंगोल वंशीय म्हणवतात.

एका व्यक्तीची इतकी अपत्ये ?

जनुकीय संशोधनातून जसं हे पुढं आलं आहे, तसचं याबद्दल बरीच ऐतिहासिक माहिती आणि पुरावेही उपलब्ध आहेत.

चंगेझ खानने स्वतः डझनभर लग्नं केली होती आणि त्याला २००च्यावर मुलं होती, असं सांगितलं जातं. नंतर त्यातल्या बऱ्याच मुलांनी अनेक राजवटींद्वारे राज्यकारभार केला. त्याचबरोबर 'हरम'ची व्यवस्था करून मोठ्या प्रमाणात वंशवृद्धी केली. हरम म्हणजे असे स्थान जिथं अनेक स्त्रिया राहतात आणि या सर्व स्त्रियांचा शरीरसंबंध फक्त एकाच पुरुषाशी येतो. या संबंधांतून जन्मलेल्या सर्व मुलांचा पालक तो एकच पुरुष असतो.

प्रसिद्ध इतिहासकार अता मलिक जुवायनी यांनी 'तारीख-ए-जहांगुषा' हा ग्रंथ चंगेजखानच्या मृत्यूनंतर ३३ वर्षांनी लिहिला. त्यात ते लिहितात "त्याकाळी त्याच्या खानदानातले 20 हजार लोक विलासी जीवन जगत होते. मी याबद्दल जास्त काही बोलणार नाही कारण वाचक, लेखकावर खोटी माहिती पसरवल्याचा आरोप करतील आणि म्हणतील इतक्या कमी वेळात एका माणसाची इतकी अपत्ये कशी जन्माला येऊ शकतात?"

चंगेझ...\n\ntl;dr:

तेराव्या शतकाच्या सुरवातीला वायव्य आशियाच्या मैदानी प्रदेशातून एक असा माणूस पुढे आला ज्यानं साऱ्या जगाला हादरवून सोडलं. हा माणूस होता चंगेझ खान.


चंदा कोचर: ICICI-व्हीडिओकॉन वाद नेमका आहे तरी काय?\nचंदा कोचर

पण नुकतेच त्यांच्यावर बँकेच्या आचारसंहितेचं उल्लंघन आणि हितसंबंधांसाठी व्यवहार केल्याचे काही आरोप ठेवण्यात आले आहेत. पदांचा गैरवापर करत मर्जीतल्या लोकांचा आर्थिक फायदा केल्याप्रकरणी केंद्रीय गुन्हे अन्वेषण विभागाने (CBI) कोचर यांच्यासह व्हीडिओकॉन समूहाचे प्रमुख वेणूगोपाल धूत आणि इतर पाच जणांविरोधात गुन्हा दाखल केला आहे.

काय आहे नेमका हा वाद?

एप्रिल 2012 - ICICI बँकेनं व्हीडिओकॉन समूहाला 3,250 कोटी रुपयांचं कर्ज दिलं होतं. कर्जाखाली अडकलेल्या व्हीडिओकॉन समूहाला 20 बँका आणि काही आर्थिक संस्थांनी 40 हजार कोटी रुपये कर्ज म्हणून दिले होते.

ऑक्टोबर 22 , 2016 - ICICI बँक आणि व्हीडिओकॉन ग्रुपमधील गुंतवणूकदार अरविंद गुप्ता यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना एक पत्र लिहिलं होतं. मूळत: 15 मार्च 2016रोजी लिहिलेल्या या पत्रात ICICI बँक ज्या मार्गांनी व्यवहार करत आहे, त्याबद्दल संशय व्यक्त करण्यात आला होता.

व्हीडिओकॉन ग्रुपला 3,250 कोटी रुपयांचं जे कर्ज देण्यात आलं, त्यात हिंसंबंधांचा गैरवापर करण्याची शक्यता असल्याचं वर्तवण्यात आलं होतं. यामागे चंदा कोचर यांचे पती दीपक कोचर यांचे व्हीडिओकॉन समूहाचे अध्यक्ष वेणुगोपाल धूत यांच्याशी व्यावसायिक संबंध असल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

मार्च 28, 2018 - ICICI बँकेच्या मंडळानं एक पत्रक जाहीर करून चंदा कोचर यांच्यावर पूर्ण विश्वास असल्याचं म्हटलं होतं. तसंच या व्यवहारात कुठल्याही प्रकारची चूक आणि हितसंबंधांचा गैरवापर झालेला नसल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

ICICI बँक आणि बँकेच्या वरिष्ठ व्यवस्थापनाविषयी द्वेष निर्माण करण्यासाठी अशी अफवा पसरवण्यात अली, असं पत्रकात म्हटलं होतं.

मार्च 29, 2018 - इंडियन एक्स्प्रेस च्या एका बातमीमध्ये दीपक कोचर आणि वेणुगोपाल धूत यांच्यात झालेल्या आर्थिक देवाणघेवाण आणि व्यावसायिक व्यवहारांवर प्रकाश टाकण्यात आला होता. त्यानुसार...

मार्च 31, 2018

दीपक कोचर आणि वेणुगोपाल धूत यांची प्राथमिक चौकशी CBI करणार असल्याचं माध्यमांतून समोर आलं होतं. चंदा कोचर यांच्या नावाचा प्राथमिक चौकशीत समावेश करण्यात आलेला नाही.

एप्रिल 4, 2018

आयकर विभागाकडून संबंधित प्रकरणाबद्दल दीपक कोचर यांच्या न्यू-पॉवर कंपनीला नोटीस बजावण्यात आली.

मे 24, 2018

SEBIने ICICI बँक आणि बँकेच्या MD आणि CEO चंदा कोचर यांना कारणे-दाखवा नोटीस पाठवली.

मे 30, 2018

चंदा कोचर...\n\ntl;dr:

ICICI या भारतातल्या दुसऱ्या सर्वांत मोठ्या खासगी बँकेचं यश चंदा कोचर यांच्यामुळेच, असं गेल्या दशकभरापासूनचं समीकरण. ICICI बँकेच्या मॅनेजिंग डायरेक्टर आणि CEO असलेल्या चंदा कोचर यांची भारतातल्या उद्योग क्षेत्रातली सर्वांत शक्तिशाली महिला म्हणूनही ओळख आहे.


चंद्र आकसतोय, नासाच्या शास्त्रज्ञांनी नोंदवलं निरीक्षण\nचंद्रावर पृथ्वीसारखे कंपही होत असतात. चंद्राचा आकार यामुळे कमी होत चालला आहे. चंद्रावरील कंपनं मोजण्यासाठी एक यंत्रही बसवण्यात आलेलं आहे.

चंद्राचा आकार 50 मीटर्सनी कमी झाल्याचं निरीक्षण शास्त्रज्ञांनी केलं आहे. अपोलो यान चंद्रावर गेल्यापासून ही निरीक्षणं नोंदविण्यात आली आहेत.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\n\ntl;dr:

चंद्राचा गाभा थंड होत असल्यामुळे चंद्राच्या पृष्ठाला तडे जात आहेत.


चंद्रकांत पाटलांकडून कोथरूडमधल्या महिलांना साडी नको, मनसे करणार तक्रार\nउर्मिला कानगुडे

यावरून पुण्यात अनेक चर्चा होतायत. झोपडपट्टीमध्ये राहणाऱ्या घरकाम करणाऱ्या महिलांनी मात्र आम्हाला साडी नको वस्तीतल्या समस्या सोडवा हीच भाऊबीजेची भेट ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त करत आहेत.

तर मनसेनं मात्र त्यांच्याविरोधात जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार करणार असल्याचं म्हटलंय.

यंदाच्या विधानसभा निवडणुकीत सर्वांत जास्त चर्चेत असलेल्या चंद्रकांत पाटील यांना पुण्याच्या कोथरूडमध्ये बाहेरचा उमेदवार म्हणून विरोध झाला होता. हेच लक्षात घेऊन चंद्रकांत पाटलांनी निवडून आल्यानंतर जनसंपर्क वाढवण्यास सुरुवात केली.

आम्ही याविषयी आमदार चंद्रकांत पाटलांशी बोललो. यावेळेस नरेंद्र मोदींनी गरिबांसोबत दिवाळी साजरी करण्याचं आवाहन केल्याने वस्तीत राहणाऱ्या घरकाम करणाऱ्या महिलांना भाऊबीज म्हणून साडी वाटप करणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

"घरकाम करणाऱ्या महिलांपर्यंत साडी पोहोचवण्याचं काम नगरसेवकांना दिलं जाणार आहे. यापूर्वी देखील शालेय विद्यार्थ्यांना, तसंच मराठवाड्यात शेतकऱ्यांना रेनकोट वाटप केलं आहे. आम्ही आवाहन करतोय ज्या कोणाची इच्छा असेल त्यांनी साड्या आम्हाला प्रायोजक म्हणून द्याव्यात. नगरसेवकांचा वस्तीमध्ये संवाद असतो म्हणून त्यांच्यामार्फत आम्ही साड्या पोहोचवणार," असं पाटील यांनी सांगितलं.

एक लाख टारगेट आहे की त्यापेक्षा जास्त यावर त्यांनी "प्रायोजक म्हणून पुढे येणाऱ्यांकडून या साड्या घेणार असून किमान दोन ते तीन हजार साड्या संकलित होतील," अशी आशा व्यक्त केली.

साडी वाटपाचं नियोजन पाहणाऱ्या राजेश पांडे यांनी एक लाख असं टारगेट नाही. जशी मदत मिळेल तस वाटप करणार असल्याचं सांगितलं. कोथरुड मतदारसंघातील एरंडवणे भागातील वस्त्यांमधील घरकाम करणाऱ्या महिलांशी याबाबत आम्ही बोललो.

प्रतिमा पासलकर

'साडी नको, समस्या सोडवा'

प्रतिमा पासलकर यांनी चंद्रकांत पाटलांनी मोलकरीण या घटकाची दखल घेतली याचा आनंद व्यक्त करतानाच वस्तीतील प्रश्न मार्गी लावून खरी भेट द्यावी अशी अपेक्षा व्यक्त केली.

उर्मिला कानगुडे या गेली तीस वर्षं घरकाम करतात. "वस्तीत शौचालय नाही, गटार तुंबल्याने घरात पाणी शिरतं तसंच पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था नीट नाही, साडी देण्यापेक्षा ही काम करून द्या," अशी मागणी केली.

चंद्रकांत पाटलांच्या साडीवाटपा संदर्भात मात्र नगरसेवकांचा तितकासा उत्साह नसल्याचं चित्र आहे. मात्र वस्तीत सरसकट साडी वाटप करा अस चंद्रकांत...\n\ntl;dr:

कोथरुड विधानसभा मतदारसंघाचे नवनिर्वाचित आमदार चंद्रकांत पाटील यांनी निवडून आल्यानंतर, वस्तीतल्या घरकाम करणाऱ्या मोलकरिण महिलांना भाऊबीज म्हणून एक लाख साडी वाटप करायचं ठरवलं आहे.


चंद्रकांत पाटील - संभाजीराजे त्यांना भाजपने दिलेल्या सन्मानाबाबत का बोलत नाहीत?\nसंभाजीराजे यांचा भाजपने किती सन्मान केला याबाबत ते का सांगत नाहीत, असा सवाल चंद्रकांत पाटील यांनी संभाजीराजेंना विचारला आहे.

"छत्रपतींना पार्टी कार्यालयात यावं लागू नये म्हणून त्यांना राष्ट्रपती कोट्यातून खासदार केलं. संभाजीराजे यांना भाजपने किती सन्मान दिला हे ते सांगत नाहीत," असं चंद्रकांत पाटील म्हणालेत. तसंच मोदी संभाजीराजेंना याआधी खूपवेळा भेटल्याचा दावासुद्धा चंद्रकांत पाटील यांनी केला आहे.

मराठा आरक्षणाचा मुद्दा राज्य सरकारच्या अखत्यारीत असल्याने आणि कोरोनाची स्थिती गंभीर असल्यानेच पंतप्रधानांनी भेट नाकारल्याचंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

"मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नी पंतप्रधानांकडे चार वेळा वेळ मागितली, ती मिळाली नाही," असं सांगत नाशिक इथं पत्रकार परिषदेत संभाजीराजे यांनी आक्रमक भूमिका घेतली होती.

मराठा आरक्षणाबाबत आग्रही असलेल्या खासदार संभाजीराजेंनी वारंवार पत्र व्यवहार करूनही त्यांना मोदींना भेटता आलेलं नाही. याबाबत संभाजीराजे यांनी उघडपणे नाराजी व्यक्त केल्यानंतर आता या मुद्यावर राजकारण सुरू झाल्याचं दिसतंय. 27 ऑक्टोबर 2020 रोजी बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीतही नरेंद्र मोदी भेटीसाठी वेळ देत नसल्याचं संभाजीराजे यांनी सांगितलं होतं.

संभाजीराजे यांनी मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून आक्रमक भूमिका घेत राज्यभर दौरे केल्यानंतर गुरुवारी (27 मे) मुंबईत काही नेत्यांच्या भेटी घेतल्या. त्यात शरद पवार आणि राज ठाकरे यांचा समावेश आहे.

वंचित बहुजन आघाडीचे राष्ट्रीय अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांचीसुद्धा संभाजीराजे भेट घेणार आहेत.

त्यांच्या या भेटीवर शिवसंग्रामचे नेते विनायक मेटे यांनी टीका केली आहे. शरद पवारांनी फक्त 10 मिनिटांच्या भेटीत संभाजीराजेंना गृहीत धरलं का, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.

दरम्यान, "श्रीमंत मराठा समाजाला माझ्यासकट एक टक्काही आरक्षण नको, पण 30 टक्के गरीब मराठा समाजाला मदत करा," ही आमची भूमिका आहे असं खासदार संभाजीराजे यांनी आधी म्हटलंय. तसंच यासंदर्भात 28 मे रोजी म्हणजेच शुक्रवारी पत्रकार परिषद घेऊन ते  सविस्तर भूमिका मांडणार आहे.

' रस्त्यावर उतरण्याची वेळ'

मराठा आरक्षण प्रश्न सोडवण्यासाठी रस्त्यावर उतरून आंदोलन करण्याची वेळ आली आहे, असं सांगत चंद्रकांत पाटील यांनी भाजपचा या आंदोलनाला पाठिंबा असल्याचंही सांगितलंय.

"मराठा समाजाने आज रस्त्यावर उतरुन संघर्ष नाही केला, तर वेळ...\n\ntl;dr:

एकीकडे संभाजीराजेंनी मराठा आरक्षणासाठी राज्याचा दौरा संपवून नेत्यांच्या भेटीगाठी सुरू केल्या आहेत, तर दुसरीकडे भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी मात्र संभाजीराजेंवर टीकेची झोड उठवली आहे.


चंद्रकांत पाटील : 'उद्या निवडणुका घेतल्या तर मोदी 400पेक्षा जास्त जागा जिंकतील' #5मोठ्या बातम्या\n1. 'उद्या निवडणुका घेतल्या तर मोदी 400पेक्षा जास्त जागा जिंकतील' - चंद्रकांत पाटील

'पंतप्रधान मोदींना बदनाम करण्याचं षड्यंत्र रचण्यात येत असून उद्या निवडणुका घेतल्या तर मोदींना 400 पेक्षा जागा मिळतील,' असा विश्वास भाजप नेते चंद्रकांत पाटील यांनी व्यक्त केलाय.

देवेंद्र फडणवीसांच्या उपस्थितीत मंगळवारी (18 मे) भाजपची मराठा आरक्षणविषयक बैठक झाली. या बैठकीनंतर चंद्रकांत पाटील पत्रकारांशी बोलत होते.

यावेळी त्यांना काँग्रेसचं 'कथित' टूल किट आणि राहुल गांधी पंतप्रधान मोदी यांच्यावर करत असलेल्या टीकेबाबत प्रश्न विचारण्यात आलाय. त्यावेळी त्यांनी मोदी यांच्या विजयाबद्दल विश्वास व्यक्त केला.

पाटील यांनी मराठा आरक्षणावरही भाष्य केलं.

राज्य सरकार मराठा समाजाची दिशाभूल करत आहे, मराठा समाज रस्त्यावर उतरेल म्हणून लॉकडाऊन वाढवण्यात येत असल्याचं पाटील यांनी म्हटलंय.

TV9 मराठीने याविषयीचं वृत्त दिलं आहे.

2. ग्रामीण भागातली बेरोजगारी दुप्पटीने वाढली- CMIE चा अहवाल

लॉकडाऊन आणि ग्रामीण भागात वाढलेला कोरोना संसर्ग याचा परिणाम ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर झालेला दिसतोय.

9 मेच्या आठवड्यामध्ये ग्रामीण भागातल्या बेरोजगारीचा दर 7.29 टक्के होता. 16मेच्या आठवड्यामध्ये बेरोजगारीचा हा दर वाढून 14.34 टक्के झाल्याचं सेंटर फॉर मॉनिटरिंग इंडियन इकॉनॉमी (CMIE)च्या पाहणीत आढळल्याचं वृत्त मिंटने दिलंय.

गेल्या 50 आठवड्यांतला हा सर्वात चढा बेरोजगारीचा दर आहे. गेल्या वर्षीच्या जून महिन्यात ग्रामीण बेरोजगारीचा दर इतका मोठा होता.

यासोबतच शहरी बेरोजगारीतही गेल्या आठवड्याच्या तुलनेत 3 टक्क्यांनी वाढ झाली असून शहरी बेरोजगारीचा दर 14.71 टक्के झाला असल्याचं या पाहणीत आढळलंय.

3. पंतप्रधान मोदी करणार गुजरातची हवाई पाहणी

तौक्ते चक्रीवादळामुळे झालेल्या नुकसानाची पाहणी करण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज (19 मे) गुजरातचा दौरा करणार आहेत.

या हवाई दौऱ्यामध्ये ते गुजरात आणि दीवमध्ये वादळामुळे झालेल्या नुकसानाची पाहणी करतील.

या हवाई पाहणीसाठी पंतप्रधान सकाळी साडेनऊ वाजता दिल्लीहून निघणार असल्याचं वृत्त झी 24 तासने दिलंय.

तौक्ते चक्रीवादळामुळे गुजरात आणि महाराष्ट्रात मोठं नुकसान झालंय. महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीजवळून हे वादळ गुजरातच्या किनारपट्टीला धडकलं. गुजरातच्या किनारपट्टी भागात ताशी 185 किलोमीटर वेगाने वारे वाहत होते.

गुजरातमध्ये या...\n\ntl;dr:

आज विविध वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या महत्त्वाच्या बातम्यांचा आढावा.


चंद्रकांत पाटील : अभाविपचे कार्यकर्ते ते भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष... एक राजकीय प्रवास\nचंद्रकांत पाटील यांची राजकीय कारकीर्द

चंद्रकांत पाटील मूळचे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या भुदरगड तालुक्यातल्या खानापूर गावचे. पण, वडील गिरणी कामगार असल्यामुळे त्यांचं बालपण मुंबईत गेलं.

त्यांनी 13 वर्षं अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेचे (अभाविप) पूर्ण वेळ कार्यकर्ता म्हणून काम केलं. पुढे अभाविपचे प्रदेश मंत्री, क्षेत्रीय संघटनमंत्री आणि अखिल भारतीय महामंत्री म्हणून काम केलं.

1995 ते 1999 या काळात त्यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कोल्हापूर विभागाचे सहकार्यवाह म्हणून काम पाहिलं. त्यांची 2004 मध्ये भारतीय जनता पक्षाचे महाराष्ट्र प्रदेश चिटणीस म्हणून निवड झाली.

पुढे 2008 मध्ये पुणे पदवीधर मतदार संघातून निवडणूक लढवली आणि महाराष्ट्र विधान परिषदेवर निवडून आले. 2009 मध्ये ते भारतीय जनता पक्षाचे महाराष्ट्र प्रदेश सरचिटणीस झाले.

त्यानंतर 2014 मध्ये दुसऱ्यांदा आमदार झाल्यावर पाटील यांच्यावर भाजप प्रदेश उपाध्यक्षपदाची जबाबदारी सोपवली. त्यानंतर त्यांच्याकडे राज्याच्या महसूल मंत्रिपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली.

जुलै 2019 मध्ये त्यांनी पुण्यातील कोथरूड विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली आणि त्यात त्यांचा विजय झाला. आता ते भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष आहेत.

पण, चंद्रकांत पाटील यांना 2019च्या विधानसभा निवडणुकीत पुण्यातील कोथरूड मतदारसंघातून उमेदवारी जाहीर झाल्यानंतर त्यांच्यावर 'बाहेरचा उमेदवार' अशी टीका केली होती.

पण, बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी हा मुद्दा खोडून काढत म्हटलं होतं, "मी 1982 पासून दर महिन्याला पुण्यात येत आहे, विद्यार्थी परिषद, भाजपमध्ये काम करत असताना सतत पुण्यात येत आहे. तसंच पुणे पदवीधर मतदारसंघाचा मी गेली 12 वर्षं आमदार आहे."

चंद्रकांत पाटील यांच्या सुरुवातीच्या राजकीय कारकिर्दीविषयी कोल्हापूरमधील ज्येष्ठ पत्रकार सुभाष देसाई सांगतात, "चंद्रकांत पाटील आणि कोल्हापूर यांचा काही अर्थाअर्थी संबंध नाही. भाजप नेते प्रमोद महाजन किंवा इतर मंडळी जेव्हा कोल्हापूरला यायचे तेव्हा चंद्रकांत पाटील त्यांच्यासोबत इथं यायचे. पुढे प्रमोद महाजन यांनी दूरसंचार मंत्री असताना त्यांना कोल्हापूरात टेलिमॅटिक्स नावाची कंपनी टाकून दिली आणि मग त्यांचं कोल्हापूरात बस्तान बसलं. याव्यतिरिक्त ते म्हणजे मुंबईत भाजपच्या गोटातील एक कार्यकर्ता इतकीच त्यांची ओळख होती."

कोल्हापूर आणि चंद्रकांत पाटील

चंद्रकांत पाटील यांचं कोल्हापूरवरील...\n\ntl;dr:

भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांचा राजकीय प्रवास नेमका कसा राहिलाय, त्यांच्याविषयी व्यक्त केली जाणारी मतं आणि प्रत्यक्षात त्यांचं व्यक्तिमत्त कसं आहे, त्यांचं राजकीय वजन किती आहे,  याविषयीची सविस्तर जाणून घ्यायचा प्रयत्न बीबीसी मराठीनं केला आहे.


चंद्रकांत पाटील यांनी दत्तक घेतलेलं कसबा वाळवे गाव आदर्श झालं आहे का?\nकृष्णात देसाई हे कोल्हापूर जिल्ह्यातील राधानगरी तालुक्यातील कसबा वाळवे गावात राहतात.

केंद्र सरकारच्या 'सांसद आदर्श ग्राम योजने'च्या धर्तीवर राज्यात 2015मध्ये 'आमदार आदर्श ग्राम योजना' सुरू करण्यात आली.  प्रत्येक आमदारानं आपल्या मतदारसंघातील 3 ग्रामपंचायती निवडाव्यात आणि जुलै 2019पर्यंत त्या 'आदर्श ग्राम' म्हणून विकसित कराव्यात, असं या योजनेसंबंधीच्या शासन निर्णयात सांगण्यात आलं.

राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी कसबा वाळवे हे गाव दत्तक घेतलं आहे. आम्ही गावात गेल्यानंतर सगळीकडे बऱ्यापैकी स्लॅबचे बांधकाम असलेली घरं पाहायला मिळाली.

बाजारपेठ, रस्ता आणि विश्रामाची व्यवस्था

आम्ही गावात पोहोचलो, तेव्हा तिथल्या गावकऱ्यांनी आमच्याशी चर्चेला सुरुवात केली.

यापैकी एक असलेल्या विलास संकपाळ यांनी सांगितलं, "आमदार चंद्रकांत पाटील यांनी दिलेल्या निधीतून गावात मोठी बाजारपेठ सुरू करण्यात आली. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मंदिराच्या बाहेर बसण्याची व्यवस्था करण्यात आली."

चंद्रकांत पाटील यांचं दत्तक कसबा वाळवे गाव किती आदर्श? - पाहा व्हीडिओ

गावातील कृष्णात देसाई यांचं या बाजरपेठेत मेडिकलचं दुकान आहे. आमदार निधीतून गावातील मुख्य रस्ते बनवण्यात आले असले, तरी अंतर्गत रस्ते अजूनही खराब अवस्थेत असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "मुख्य रस्त्यावर असलेल्या गटारी झाकण्यात आल्यानं बाकीच्या गटारीवर डासांचा प्रादुर्भाव अधिक जाणवतो, त्यामुळे गावकऱ्यांच्या आरोग्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे सांडपाण्याचा निचरा योग्य पद्धतीनं होणं गरजेचं आहे."

पूर्ण वेळ दवाखान्याची गरज

गावातील प्राथमिक आरोग्य केंद्राचा परिसर हिरवाईनं बहरलेला आहे. आम्ही तिथं पोहोचलो तेव्हा तिथले मुख्य डॉक्टर मीटिंगसाठी कोल्हापूरला गेल्याचं समजलं.

याविषयी अधिक विचारणा केल्यानंतर प्राथमिक आरोग्या केंद्रात निवासी डॉक्टर नसल्याची माहिती मिळाली.

सुनीता पाटील

गावातील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सोयीसुविधांचा अभाव असल्याचं गावकरी सुनीता पाटील यांनी सांगितलं.

त्या म्हणाल्या, "गावात सरकारी दवाखाना आहे, पण रात्रीच्या वेळी कुणी डॉक्टर इथं उपलब्ध राहत नाही. त्यामुळे रात्री कुणाचं काही दुखायला लागलं, तर कोल्हापूरला जाण्यासाठी पर्याय नसतो."

कसबावाळवे गाव कोल्हापूरपासून 30 किलोमीटर अंतरावर आहे.

गावात 2 शाळा, पण...

कसबा वाळवे गावात 8 अंगणवाड्या आहेत....\n\ntl;dr:

"चंद्रकांत पाटील यांनी दिलेल्या निधीतून गावातील मुख्य रस्त्यांचं काम झालं, पण अंतर्गत रस्ते अजूनही खराब अवस्थेत आहे," रस्त्याकडे निर्देश करत कृष्णात देसाई सांगत होते.


चंद्रकांत पाटीलः मला आणि फडणवीसांना कोणतीही टोपणनावं दिलेली चालतात का? #5मोठ्याबातम्या\n1. मला आणि फडणवीसांना कोणतीही टोपणनावं दिलेली चालतात का? - चंद्रकांत पाटील

भाजपचे विधान परिषद आमदार गोपीचंद पडळकर यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार हे महाराष्ट्राला लागलेले कोरोना आहेत, अशी टीका केली होती. त्याबाबत प्रतिक्रिया देताना भाजप प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी पवारांच्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केला आहे.

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस आणि मला कोणतीही टोपणनावं दिली, आमच्याबद्दल काहीही बोललं तर राष्ट्रवादी काँग्रेसला चालतं का, असा प्रतिप्रश्न चंद्रकांत पाटील यांनी उपस्थित केला आहे.

"गोपीचंद पडळकर समजूतदार कार्यकर्ते आहेत. त्यांचे शब्द चुकले. पण शरद पवार यांच्याबद्दल त्यांच्या मनात आदर आहे. पवार यांनी छोट्या जातीला महत्त्व दिलं नाही, हा पडळकर यांचा अनुभव असू शकतो. पण अनादर व्यक्त करण्याचा त्यांचा हेतू नव्हता. याबाबत त्यांना फडणवीसांनी समजही दिली आहे. पण माझ्याबद्दल कुणीही काहीही बोलतं, फडणवीस आणि मला कोणतीही टोपणनावं ठेवली जातात.

 शिवसेनेच्या अग्रलेखातही कशी भाषा असते. हे त्यांना चालतं का? ही महाराष्ट्राची संस्कृती नाही. महाराष्ट्रात काय चाललंय?", असं पाटील म्हणाले. ही बातमी टीव्ही 9 मराठीने दिली आहे.

2. राजीव गांधी फाऊंडेशनला चीनकडून लाखोंची देणगी - भाजपचा आरोप

काँग्रेस आणि चीनचे छुपे संबंध असून चीनने राजीव गांधी फाऊंडेशनला लाखोंची देणगी दिली आहे, असा आरोप केंद्रीय मंत्री रविशंकर प्रसाद यांच्यासह भाजप अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांनी केला आहे.

काही दिवसांपूर्वी गलवान खोऱ्यातील भारत-चीन सीमेवर दोन्ही देशांच्या जवानांमध्ये संघर्ष होऊन त्यात 20 भारतीय सैनिकांचा मृत्यू झाला होता. या प्रकरणानंतर काँग्रेस नेते राहुल गांधी हे सातत्याने केंद्र सरकारच्या चीन धोरणावर टीका करत आहेत.

इतकंच नव्हे तर नरेंद्र मोदी हे 'सरेंडर' मोदी असून त्यांनी चीनसमोर शरणागती पत्करल्याची टीकाही गांधी यांनी केली होती.

या पार्श्वभूमीवर भाजपच्या नेत्यांनी काँग्रेसला प्रत्युत्तर दिलं आहे. चीनने राजीव गांधी फाऊंडेशनला पैसे दिले. काँग्रेसच्या कार्यकाळातच चीनने भारताच्या जमिनीवर कब्जा केला होता.

भारतीय कायद्यानुसार कोणताही राजकीय पक्ष सरकारच्या परवानगीशिवाय विदेशातून पैसा स्वीकारू शकत नाही. मग काँग्रेसने चीनकडून पैसे स्वीकारताना सरकारची मंजुरी घेतली होती का, असा सवाल केंद्रीय मंत्री रवीशंकर प्रसाद यांनी केला....\n\ntl;dr:

आज विविध वृत्तपत्र आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा...


चंद्रशेखर आझाद यांची शेवटची ऐतिहासिक चकमक कशी झाली होती?\nअलाहाबाद संग्रहालयात चंद्रशेखर आझाद यांचं ते ऐतिहासिक पिस्तूल ठेवलेलं आहे. हे तेच पिस्तूल जे 27 फेब्रुवारी 1931 ला त्यांच्या हातात होतं.

याच पिस्तुलातून झाडलेल्या गोळीनं आझाद यांचा मृत्यू झाल्याचं सांगण्यात येतं. पण पोलिसांची कागदपत्रं वेगळंच काही सांगतात. चंद्रशेखर आझाद पोलिसांच्या गोळीनेच तर नाही ना मारले गेले?

अलाहाबाद म्हणजेच आजच्या प्रयागराजमधील कर्नलगंज पोलीस ठाण्यात ब्रिटिश पोलिसांची एक गुन्हे नोंदवही आहे, त्यात पाहिलं तर असा संशय निर्माण होतो.

तत्कालीन पोलीस कागदपत्र सांगतात की सकाळी 10 वाजून 20 मिनिटांच्या सुमारास आझाद एल्फ्रेड पार्कमध्ये उपस्थित होते. काही खबऱ्यांनी पोलिसांना ते तिथे असल्याची माहिती दिली होती.

भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी लढणारे चंद्रशेखर आझाद ब्रिटिश पोलिसांच्या निशाण्यावर होते. काकोरी प्रकरण आणि त्यानंतर 1929 मधल्या बाँबस्फोट प्रकरणानंतर पोलीस आझाद यांना शोधत होते. त्यावेळचे जास्त दस्तऐवज उपलब्ध नाहीत.

अखेरीस त्यादिवशीच्या सकाळी घटनाक्रम कशा प्रकारे वेगाने बदलला, याबाबत स्वातंत्र्यलढ्याबाबत लिहिणारे स्पष्ट करत नाहीत.

पोलीस रेकॉर्डमध्ये नोंद

भारतात गुन्हे नोंद करण्याची पद्धत थोडीफार ब्रिटिश पद्धतीवर आधारित आहे. विशेषतः आजही एखादा पोलीस चकमकीत मारला जातो, त्यावेळी पोलीस जुन्या पद्धतीनुसारच त्याची नोंद करतात.

गुन्हे रजिस्टरमध्ये गुन्ह्यांची संख्या, आरोपीचं नाव आणि कलम 307 तसंच अंतिम अहवालाचं विवरण देण्यात येतं. म्हणजेच संशयित आरोपीने पोलिसांवर जीवघेणा हल्ला केला. त्याच्या प्रत्युत्तरादाखल पोलिसांनी गोळी झाडली आणि बचाव करताना केलेल्या कारवाईत संशयित आरोपीचा मृत्यू झाला.

ज्यावेळी आझाद यांच्याकडे एकच गोळी उरली होती, त्यावेळी त्यांनी स्वतःला गोळी मारून घेतली, असं म्हटलं जातं. पण सरकारी रेकॉर्ड हे स्वीकारत नाही.

अलाहाबादच्या जिल्हाधिकारी कार्यालयाजवळ असलेल्या फौजदारी अभिलेखागारमध्ये 1970 पूर्वीचे दस्तऐवज उपलब्ध नाहीत. अलाहाबाद परिक्षेत्राचे माजी पोलीस महासंचालक आर. के. चतुर्वेदी सांगतात, कर्नलगंज पोलीस ठाण्यात हा गुन्हा नोंदवलेला आहे. यामध्ये चकमकीचा उल्लेख आहे.

ते सांगतात, "याला पोलीस रेकॉर्डच्या दृष्टीने पाहिल्यास पोलिसांच्या बाजूनेच याची नोंद केली जाईल. प्राथमिकदृष्ट्या असं वाटतं की त्यांनी शेवटची गोळी स्वतःवर चालवली होती, त्यांना पोलिसांना ताब्यात जिवंत जायचं नव्हतं."...\n\ntl;dr:

23 जुलै 1906 रोजी चंद्रशेखर आझाद यांचा जन्म झाला होता. त्यांच्या जन्मदिनी हा लेख पुन्हा प्रसिद्ध करत आहोत.


चंद्रावर जमीन असलेल्या राजीव यांना चांद्रयान मोहिमेबद्दल काय वाटतं?\nराजीव भागदी

२००३मध्ये १४० अमेरिकन डॉलर्सला चंद्रावर जमीन घेतल्याचं राजीव यांचं म्हणणं आहे. त्यासाठीचा दाखल करण्यात आलेला दावा आणि करार (registered claim and deed) त्यांच्याकडे आहे. यामध्ये असं म्हटलं आहे आहे की पृथ्वीचा उपग्रह असणाऱ्या चंद्रावरील मेअर इमब्रियम (लाव्हा असणारं खोरं) जवळील जमीन राजीव भागदी यांच्या मालकीची आहे. न्यूयॉर्कमधील लुनार रजिस्ट्रीने या मालमत्तेची नोंदणी केल्याचं या करारामध्ये म्हटलं आहे.

पण चंद्रावर जमीन घेणारे राजीव एकटेच नाहीत. बॉलिवूड अभिनेता शाहरुख खान आणि सुशांत सिंह राजपूत यांनीही चंद्रावर मालमत्ता घेतलेली आहे. सुशांतने स्वतः ही जमीन विकत घेतली आहे तर शाहरुख खानला या जमिनीचा करार भेट देण्यात आल्याचं इंडियन एक्सप्रेस(२०१८) आणि हिंदुस्तान टाईम्स (२०१९)च्या लेखांमध्ये म्हटलं आहे.

भारताच्या चांद्रयान मोहिमेमुळे आपल्या आशा वाढल्याचं राजीव सांगतात. कुटुंबासह चंद्रावर सफरीसाठी जाता येईल आणि शक्य असल्यास तिथे काहीतरी महत्त्वाचं उभारताही येईल अशी त्यांना आशा आहे.

चंद्राची मालकी कोणाची?

चंद्रावरची मालमत्ता विकण्याचा दावा करणाऱ्या अनेक वेबसाईट्स आहेत. पण प्रत्यक्षात चंद्राची मालकी नेमकी कोणाची? कारण कोणतीही मालमत्ता विकण्यासाठी वा विकत घेण्यासाठी ती आधी कोणाच्यातरी मालकीची असणं गरजेचं असतं. मग चंद्र कोणाचा?

1967 मध्ये करण्यात आलेली 'आऊटर स्पेस ट्रिटी' (अंतराळ करार) यासाठी महत्त्वाची आहे. या करारावर भारतासह १०० देशांनी सह्या केल्या आहेत. अंतराळामध्ये संशोधनासाठी राबवण्यात येणाऱ्या मोहिमा आणि अंतराळातील चंद्र आणि त्यासारख्या इतर खगोलीय घटकांचा वापर यासाठीची धोरणं या कराराद्वारे ठरवण्यात आली आहेत.

या कराराचं कलम १ सांगतं : पृथ्वीबाहेरील अंतराळ, चंद्र आणि इतर खगोलीय घटकांचा वापर आणि तिथे संशोधन करताना सर्व देशांचा फायदा आणि हेतू लक्षात घेण्यात यावा. या देशांची आर्थिक वा वैज्ञानिक प्रगती विविध पातळ्यांवरची असली तरी पृथ्वीबाहेरील अंतराळ, चंद्र आणि इतर खगोलीय घटकांवर सर्व मानवजातीचा हक्क आहे.

चंद्र आणि इतर खगोलीय घटकांसह संपूर्ण अंतराळ हे संशोधनासाठी खुलं असून कोणत्याही प्रकारच्या भेदाशिवाय सर्व देश याचा समानपणे आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार वापर करू शकतात आणि सर्व देशांना अंतराळामध्ये कुठेही जाण्याची परवानगी आहे. चंद्र आणि इतर खगोलीय घटकांसह पृथ्वीबाहेरील अंतराळामध्ये वैज्ञानिक संशोधन...\n\ntl;dr:

चांद्रयान - 2 मोहिमेद्वारे भारताने अंतराळ मोहिमांमधल्या एका नवा टप्प्यात पदार्पण केलं आहे. आणि म्हणूनच राजीव भागदी खुश आहेत. कारण त्यांनी चंद्रावर जमीन घेतलेली आहे.


चंद्रावर जाण्यासाठी केलेल्या खटपटीतून लागले हे इतके शोध\n20 जुलै 1969रोजी चंद्रावर पहिल्यांदा उतरल्यानंतरचे नील आर्मस्ट्राँग यांचे हे उद्गार. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाने 50 वर्षांपूर्वी गाठलेल्या मोठ्या ध्येयाला उद्देश्यून हे वाक्य होतं.

पण ही एक अशीही गोष्ट होती जिचा परिणाम आपल्या रोजच्या आयुष्यावर झाला.

आजच्या मूल्यांमध्ये मोजायचं झालं तर या अपोलो प्रोग्रामचा खर्च होता सुमारे 200 बिलियन डॉलर्स. पण याच अपोलो कार्यक्रमामुळे असे काही बदल झाले जे आपल्या कधी लक्षातही आले नाहीत.

वायरींच्या गुंत्यात न अडकता साफसफाई करणं सोपं झालं

अपोलो उड्डाणांच्या आधीही कॉर्डलेस उपकरणं (वायर नसलेली) अस्तित्त्वात होती. पण त्यांचा खरा विकास झाला तो अपोलो उड्डणांनंतरच.

ब्लॅक अॅंड डेकर या साहित्य तयार करणाऱ्या अमेरिकन कंपनीने वायर नसलेलं ड्रिल मशीन 1961मध्ये बाजारात आणलं. पण याच कंपनीने नासाला चंद्रावरून नमुने गोळा करण्यासाठी खास ड्रिल मशीन पुरवलं होतं.

हे मशीन त्याचं इंजिन आणि बॅटरीज विकसित करण्यासाठी लागलेल्या माहितीच्या आधारे ब्लॅक अॅंड डेकरने बाजारात अप्लायन्सेसची एक नवी रेंज 1979मध्ये आणली. यामध्येच जगातल्या पहिल्या कॉर्डलेस कमर्शियल व्हॅक्युम क्लिनरचाही समावेश होता. 30 वर्षांमध्ये एकूण 150 दशलक्ष 'डस्टबस्टर्स' विकले गेले.

वेळ मोजण्याच्या पद्धती सुधारल्या

चंद्रावर उतरण्याच्या प्रक्रियेमध्ये अचूकपणा सगळ्यांत जास्त महत्त्वाचा होता. सेंकदाच्या काही अंशांच्या कालावधीची जरी गडबड झाली असती तरी तो चांद्रवीरांच्या जीवन-मरणाचा प्रश्न ठरला असता.

म्हणूनच मग या मिशनवर लक्ष ठेवण्यासाठी नासाला अचूक घड्याळांची गरज होती. यासाठी अत्याधुनिक 'क्वार्टझ क्लॉक्स' तयार करण्यात आली.

पण गमतीची गोष्ट म्हणजे महत्त्वाचं काम या घड्याळ्यांनी करूनही प्रसिद्धी मिळाली ती अपोलो मिशनदरम्यान नील आर्मस्ट्राँग आणि त्यांच्यासोबत चंद्रावर उतरणाऱ्या बझ ऑल्ड्रिन यांनी लावलेल्या 'जुन्या पद्धतीच्या' मेकॅनिकल घड्याळांना.

 आपल्याला पिण्याचं अधिक स्वच्छ पाणी मिळालं.

अपोलो अंतराळयानामध्ये तेव्हा वापरण्यात आलेलं पाणी शुद्ध करण्याचं तंत्रज्ञान आता अनेक पद्धतींनी वापरलं जातं. पाण्यातला बॅक्टेरिया, व्हायरस आणि अल्गी मारण्यासाठी या तंत्रज्ञानाचा वापर होतो.

या अपोलो कार्यक्रमातूनच क्लोरिन-मुक्त टेक्नॉलॉजी वापरण्यास सुरुवात झाली. जगभरात अजूनही ही पद्धत मोठ्या प्रमाणावर स्विमिंग पूल्स आणि पाण्याच्या कारंजांसाठी वापरली...\n\ntl;dr:

"मानवाचं हे एक छोटंसं पाऊल आहे पण मानवजातीसाठी ही एक मोठी झेप आहे."


चंद्रावरची दगड-माती गोळा करून चीनचं चँग-5 यान पृथ्वीवर उतरलं\nबर्फाच्छादित प्रदेशात यान उतरलं.

चंद्राच्या अप्रकाशित अशा भागात कार्यरत चँग-5 यान दगड आणि मातीच्या नमुन्यांचा समावेश असणारी कॅप्सूल घेऊन मंगोलियात स्थानिक वेळेनुसार दीड वाजता उतरलं.

अमेरिकेचं अपोलो आणि रशियाच्या लुना या चांद्रमोहिमा यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यानंतर 40 वर्षांनी चीनचं यान मातीच्या नमुन्यांसह परतलं आहे.

यामुळे चंद्राच्या पृष्ठभागाबद्दल, तिथल्या भौगोलिक स्थितीबद्दल, भूगर्भाबद्दल, इतिहासाबद्दल नव्याने काही कळू शकतं.

चँग-5 यशस्वी परतणं हे चीनच्या अंतराळविश्वातल्या दमदार मुशाफिरीचं द्योतक आहे.

चंद्रावरून परतलेली हे यान इन्फ्रारेड कॅमेरे वापरणाऱ्या हेलिकॉप्टरांना दिसलं. यानाची ओळख पटल्यानंतर चीनने त्या बर्फाच्छादित भागात आपला ध्वज फडकावला.

नोव्हेंबर महिन्याच्या अखेरीस चँग-5 चंद्राच्या दिशेने झेपावलं होतं. विविध गोष्टींचं परीक्षण करण्यासाठी चीनचं यान अंतराळात झेपावलं होतं. यानाचा एक भाग चंद्राच्या पृष्ठभागाचा अभ्यास करण्यासाठी तिथे उतरला.

यानाने चंद्रावर दोन दिवस व्यतीत करून नमुने गोळा केले.

नमुने घेण्यासाठी यानाने स्कूप अँड ड्रिल पद्धती वापरली. किती व्याप्तीचं परीक्षण करण्यात आलं हे समजू शकलेलं नाही मात्र दोन ते चार किलो आकाराचे हे नमुने असू शकतात.

चंद्रावरून परतणारं चँग-5 आंतरराष्ट्रीय अवकाश केंद्रातून परतणाऱ्या कॅप्सूलपेक्षा वेगाने परतलं आहे.

चंद्राच्या पृष्ठभागाच्या नमुन्यांची काटेकोर तपासणी करण्यात येईल.

परतण्याआधी पृथ्वीच्या बाह्य आवरणात असलेल्या वायूपटलामध्ये हे यान होतं. तिथून पृथ्वीवर उतरण्याचे त्याचे प्रयत्न सुरू झाले.

चीनमधल्या इनर मंगोलिया प्रदेशातल्या सिझिवांग भागात पॅराशूटच्या माध्यमातून ही कॅप्सूल पृथ्वीवर परतली. चीनचे अंतराळवीरही मोहीम फत्ते करून याच भागात उतरले होते.

इन्फ्रारेड कॅमेऱ्यांनी कॅप्सूलच्या आगमनाने निर्माण झालेली उष्णता टिपत अचूक स्थान ओळखलं.

अमेरिकेच्या अपोलो आणि तत्कालीन सोव्हिएत रशियाच्या लुना या मोहिमांमध्ये चंद्रावरच्या पृष्ठभागावरचे 400 किलो नमुने जमा करण्यात आले होते.

पण हे नमुने खूप जुने होते. काही दशलक्ष वर्ष जुने. चँग-5 ने आणलेले एकदमच वेगळे असतील.

चंद्राच्या उत्तर पश्चिमेकडचा मॉन्स रुमकर या ज्वालामुखीमय भागाकडे चीनने लक्ष केंद्रित केलं होतं.

या भागातल्या दगडांचे, मातीचे नमुने 1.2, 1.3 दशलक्ष वर्षांपेक्षा जुने असणार नाहीत. चंद्राची अंतर्गत...\n\ntl;dr:

चीनचं चँग-5 यान चंद्रावरचे दगड आणि मातीचे नमुने घेऊन पृथ्वीवर परतलं आहे.


चक्का जामः शेती कायदे रद्द करण्यासाठी सरकारला 2 ऑक्टोबरपर्यंत वेळ दिलीय- राकेश टिकैत\nराकेश टिकैत

शहरातील 12 मेट्रो स्टेशन्स हाय अलर्टवर आहेत. आंदोलकांना रोखण्यासाठी बॅरिकेड्स आणि तारांची बंडलं सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.

लाल किल्ला, जामा मशीद, जनपथ, मंडी हाऊस, आयटीओ, दिल्ली गेट, सेंट्रल सेक्रेटरिएट, खान मार्केट, नेहरू प्लेस विश्वविद्यालय या दिल्ली मेट्रोवरील स्टेशन्सची प्रवेशद्वारं बंद करण्यात आली आहेत.

परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये याकरता ड्रोनद्वारेही बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे.

"शेती कायदे रद्द करण्यासाठी आम्ही सरकारला 2 ऑक्टोबरपर्यंत वेळ दिली आहे. त्यानंतर आम्ही पुढची योजना तयार करू. आम्ही सरकारसोबत दबावाखाली चर्चा करू शकत नाही," असं भारतीय किसान यूनियनचे नेते राकेश टिकैत यांनी म्हटलं आहे.

दिल्लीच्या सीमेवर गेल्या दोन महिन्यांपासून शेतकऱ्यांचं आंदोलन सुरू आहे. केंद्र सरकारने पारित केलेल्या तीन कृषी कायद्यांना पंजाब, हरियाणासह उत्तर प्रदेशातील काही शेतकऱ्यांचा विरोध आहे.

शेतकरी संघटनांचे नेते आणि केंद्र सरकार यांच्यात चर्चेत अनेक फेऱ्या पार पडल्या आहेत. मात्र चर्चा निष्फळ ठरल्या आहेत.

दिल्लीत चक्का जाम आंदोलन सुरू आहे.

राज्यात अनेक ठिकाणी चक्का जाम सुरू आहे. दरम्यान "स्वतःच्या देशाच्या राजधानीत जायला सरकार अटकाव करत असेल तर घुसखोर आणि आतंकवादी कोण हे ठरवायची वेळ आली आहे. मोदी सरकार ज्या पद्धतीने शेतकऱ्यांच्या सोबत वागत आहे त्यामुळं जगभरात देशाची बेइज्जती झाली आहे अडीच महिने शांततेत आंदोलन सुरू आहे पण आंदोलनात अपप्रवृत्ती घुसवून अवमान करण्याच्या घटना सरकारच्या हस्तकांनी केल्या आहेत. पण आम्ही संयम सोडला नाही", असं स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे राजू शेट्टी यांनी सांगितलं.

कृषी कायद्याला विरोध म्हणून आज कोल्हापूरमध्ये सर्वपक्षीय कार्यकर्त्यांनी एकत्र येत चक्काजाम आंदोलन केलं. शहरातल्या दाभोळकर कॉर्नर इथं स्वाभिमानी शेतकरी संघटना, माकप भाकप ,यासह इतर संघटनांनी एकत्र येत काही वेळ रस्ता रोखून धरला यावेळी मोठा पोलिस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता.

चक्का जाम साठी दिल्लीत कडेकोट बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.

आंदोलकांनी रस्ता बंद केल्यानंतर पोलिसांनी आंदोलकांना ताब्यात घेतले.  स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांच्यासह अनेक कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले. शेतकरी कायदा रद्द करा अशा घोषणा यावेळी देण्यात आल्या तसच मोदी सरकारचा निषेध करण्यात आला

विदर्भात वर्धा इथे...\n\ntl;dr:

दिल्लीच्या सीमेवर गेल्या दोन महिन्यांपासून आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांचा आज चक्का जाम आहे. कोणताही अनुचित प्रसंग टाळण्यासाठी राजधानी दिल्लीत 50,000 दिल्ली पोलीस, पॅरामिलिटरी आणि राखीव दलाचे जवान तैनात करण्यात आले आहेत.


चर्चमध्ये धर्मगुरूंकडून होणारे बाल लैंगिक अत्याचार रोखण्यात अपयश : पोप यांची कबुली\nजगातल्या 120 कोटी रोमन कॅथलिक नागरिकांना उद्देशून लिहिलेल्या 'द पीपल ऑफ गॉड' या पत्रात पोप यांनी आपली भूमिका मांडली आहे.

धर्मसंस्थेकडून होणारा हा अश्लाघ्य प्रकार लवकरात लवकर थांबावा असं आवाहन पोप यांनी केलं आहे. चर्चमधील ही 'मरणाची संस्कृती' थांबवण्याचे आवाहन करतानच त्यांनी या पत्रात क्षमेची मागणी केली आहे. अशा प्रकारांना समोरे जाताना येत असल्याच्या अपयशांचाही त्यांनी उल्लेख केला आहे.

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेतल्या पेनसिल्व्हेनियामध्ये गेली सात दशकं सुरू असलेल्या लैंगिक शोषणासंदर्भात ज्युरींनी सविस्तर अहवाल सादर केला. त्या पार्श्वभूमीवर पोप बोलत होते.

या अहवालात काही धक्कादायक गोष्टी समोर आल्या आहेत. अमेरिकेतल्या या राज्यात हजार अल्पवयीन मुलांवर 300 धर्मगुरूंकडून लैंगिक छळ झाल्याचं उघड झालं आहे.

आणखी हजार लहान मुलांना लैंगिक अत्याचाराला सामोरं जावं लागल्याचं स्पष्ट झालं आहे. चर्चकडून याप्रकरणातील दोषींना पाठीशी घालण्याचा प्रयत्न झाला. यापैकी काही खटले खूप जुने असल्याने तक्रारही दाखल करण्यात आलेली नाही.

हा अहवाल जाहीर झाल्यानंतर व्हॅटिकनने पोप हे पीडितांच्या बाजूने आणि या 'भक्षकां'च्या विरोधात असल्याचं म्हटलं होतं.

पोप यांचं काय म्हणणं?

बाल लैंगिक शोषणासंदर्भात जगभरातल्या कॅथलिक नागरिकांना पोप यांनी संबोधित करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे, असं व्हॅटिकनने सांगितलं.

2000 शब्दांच्या या पत्रात पोप यांनी अमेरिकेत सुरू असलेल्या धर्मगुरूंकडून होणाऱ्या लैंगिक शोषणासंदर्भात भूमिका घेतली. हा सगळा प्रकार रोखण्यात चर्चला अपयश आलं आहे अशी कबुलीही त्यांनी दिली.

प्रतिकात्मक छायाचित्र

लैंगिक शोषणाला सामोरे गेलेल्या पीडितांचं दु:ख हृदय पिळवटून टाकणारं असल्याचं त्यांनी सांगितलं. वर्षानुवर्षे त्यांच्या दु:खांकडे दुर्लक्ष करण्यात आलं. हे शोषण निमूटपणे सहन करा असं सांगण्यात आलं. या प्रकरणाचं गांभीर्य मोठं आहे. अशा घटना सातत्याने घडत राहणं दुर्देवी आहे. आपण वेळीच दोषींवर कारवाई करायला हवी होती. लहानग्या मुलांवर अत्याचार होत असताना आपण त्यांची काळजी घेतली नाही. एकप्रकारे शोषणा करणाऱ्यांना आपण सहकार्यच केलं अशा शब्दांत पोप यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

पोप यांनी बायबलमधल्या उताऱ्याचा दाखला दिला. समाजातल्या कोणाचंही शोषण म्हणजे सगळ्यांना त्रास होण्यासारखं आहे. समाजातले असे प्रकार रोखण्यासाठी सर्वसमावेशक उपाययोजना...\n\ntl;dr:

चर्चच्या माध्यमातून होणाऱ्या बाल लैंगिक शोषणाच्या घटना आणि त्याचं केलं जाणारं समर्थन याचा पोप फ्रान्सिस यांनी निषेध केला आहे.


चांद्रमोहीम : कसं होतं अपोलो 11 मिशन?\nअमेरिका आणि जगाच्या इतिहासातच अपोलो 11 मोहिमेचं यश, हा मोठा क्षण होता. पण तेव्हा नक्की काय घडलं? आणि ते इतकं महत्त्वाचं का आहे?

1957मध्ये तेव्हाच्या सोव्हिएत युनियने स्पुटनिक उपग्रह लाँच केला. त्यानंतर अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियनमध्ये अंतराळात जाण्याची स्पर्धा सुरू झाली.

1961 मध्ये जॉन एफ. केनेडी अमेरिकेचे अध्यक्ष झाले आणि अनेक अमेरिकन नागरिकांना असं वाटलं की शीतयुद्धातल्या त्यांच्या या प्रतिस्पर्ध्याच्या समोर या तंत्रज्ञानाच्या स्पर्धेत अमेरिका मागे पडणार.

त्याच वर्षी सोव्हिएत युनियन  पहिल्यांदा मानवाला अंतराळात पाठवलं.

म्हणून मग अमेरिकेने चंद्रावर पहिल्यांदा मानवाला पाठवायचं ठरवलं आणि 1962मध्ये केनेडी यांनी याची घोषणा केली, जी नंतर खूप प्रसिद्ध झाली. ते म्हणाले, "वी चूज टू गो टू द मून!" (आम्ही चंद्रावर जायचं ठरवलं आहे.)

सोव्हिएत युनिअनने पहिल्यांदा आपल्या अंतराळवीरांना अंतराळात पाठवलं, त्यामुळे अमेरिका काळजीत पडली.

ही अंतराळातली चढाओढ अशीच सुरू राहिली आणि 1965मध्ये सोव्हिएत युनियनने एक मानवरहित अवकाशयान चंद्रावर उतरवण्यात यश मिळवलं.

अमेरिकेने मोहिमेची तयारी कशी केली?

अमेरिकेची स्पेस एजन्सी असणाऱ्या नासाने या अपोलो प्रोगाम (कार्यक्रम)साठी भरपूर निधी आणि इतर गोष्टी पुरवल्या.

17 अपोलो मोहिमांवर तब्बल 4 लाख लोकांनी काम केलं. याचा खर्च होता 25 बिलियन डॉलर्स.

अपोलो 11 मोहिमेसाठी 3 अंतराळवीरांची निवड करण्यात आली. ते होते : बझ ऑल्ड्रिन, नील आर्मस्ट्राँग आणि मायकल कॉलिन्स.

सॅटर्न पाच - Saturn V - नावाच्या एका शक्तीशाली रॉकेटने अपोलोचं कमांड आणि सर्व्हिस मॉड्यूल वाहून नेलं. यासोबतच लुनार मॉड्यूलही होतं जे नंतर चंद्रावर उतरणार होतं.

पृथ्वीच्या कक्षेचा वापर करून चंद्राच्या कक्षेमध्ये पोहोचण्याचं उद्दिष्टं होतं. त्यानंतर आर्मस्ट्राँग आणि ऑल्ड्रिन हे लुनार मॉड्यूलमध्ये जाणार होते. लुनार मॉड्यूलमधून हे दोघे चंद्रावर उतरत असताना कॉलिन्स हे कमांड आणि सर्व्हिस मॉड्यूलमध्ये होते.

काही बिनसलं का?

अंतराळवीर असलेल्या अपोलो 1 अंतराळयानाद्वारे 1967मध्ये पहिल्यांदा पृथ्वीच्या कक्षेत जाण्याची चाचणी घेण्यात येणार होती.

पण उड्डाणाआधीच्या करण्यात येणाऱ्या तपासणीदरम्यान दुर्घटना घडली. कमांड मॉड्यूलमध्ये आग लागली आणि तीन अंतराळवीरांचा मृत्यू झाला.

त्यानंतर अंतराळवीर असणाऱ्या मोहिमा (Manned Space Flights) पुढच्या...\n\ntl;dr:

चंद्रावर माणूस पहिल्यांदा उतरला आणि असं करणारा अमेरिका पहिला देश ठरला, त्याला जवळपास 50 वर्षं झाली आहेत.