#5 मोठ्या बातम्या : 'मामाच्या गावची पोरगी करायची राहूनच गेली'\n1. 'मामाच्या गावची पोरगी करायची राहूनच गेली'

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष व ज्येष्ठ नेते शरद पवार कालपासून कोल्हापूर दौऱ्यावर आहेत. काल त्यांनी पन्हाळा तालुक्यातल्या गोलिवडे या त्यांच्या मामाच्या गावाला भेट देऊन जुन्या आठवणींना उजाळा दिला. सत्कारानंतर बोलताना मामाच्या गावची पोरगी करायची राहूनच गेली, अशी टिप्पणी पवार यांनी केली.

2. शेतकऱ्यांना गारपीट, अवकाळी पावसाचा तडाखा

मागील आठवडाभर राज्यात ढगाळ वातावरण असल्यानं रविवारी त्याचा परिणाम दिसून आला.

लोकसत्तातल्या बातमीनुसार, रविवारी जालना, परभणी, बुलडाणा, बीडसह मराठवा़डा आणि विदर्भातल्या अनेक तालुक्यांमध्ये जोरदार गारपीट झाली.

कमी उत्पादन आणि कर्जमाफीच्या घोळामुळे त्रस्त शेतकऱ्यांना आता या अस्मानी संकटाला तोंड द्यावे लागत आहे, असं या बातमीत म्हटलं आहे. या नुकसानीचे पंचनामे तातडीने करण्याचे आणि विमा कंपन्यांना आकडेवारी सादर करण्याचे आदेश राज्य सरकारनं दिले आहेत.

3. मराठी अभियंत्याची ऑस्करवर मोहोर

मराठी चित्रपटांवर ऑस्करची नाममुद्रा कोरली जावी, हे मराठी माणसांचं स्वप्न विकास साठ्ये या मुंबईकर युवकाने सत्यात उतरविले आहे. लोकमतनं या संदर्भात बातमी दिली आहे.

'के 1 शॉटओव्हर' या कॅमेऱ्याची निर्मिती करण्यात मोलाचा वाटा उचलणारे साठ्ये यांना 90 व्या ऑस्कर अकॅडमी अवार्डच्या 'सायंटिफिक अँड टेक्निकल' पुरस्कारानं लॉस अंजलिस येथे गौरविण्यात आलं आहे.

हरिश्चंद्राची फॅक्टरी या चित्रपटाच्या कथानकाशी साजेशी धडपड करत विकास साठ्ये यांनी 'के 1 शॉटओव्हर' कॅमेरा तंत्र विकसित करून जागतिक सिनेमाचे छायांकन सुस्पष्ट केल्याचा बातमीत उल्लेख आहे.

4. जगातल्या पहिल्या 15 श्रीमंत शहरांमध्ये मुंबई

जगातल्या पहिल्या 15 श्रीमंत शहरांमध्ये भारताची आर्थिक राजधानी मुंबईचाही समावेश आहे. महाराष्ट्र टाईम्सनं दिलेल्या बातमीनुसार, मुंबईची एकूण संपत्ती 950 अब्ज डॉलर्स (साधारण 61 लाख कोटी रुपये) एवढी आहे.

बाँबे स्टॉक एक्सचेंज

जगातल्या सर्वात श्रीमंत शहरांच्या यादीत 3 ट्रिलियन डॉलर्स (सुमारे 193 लाख कोटी) संपत्तीसह पहिल्या क्रमांकावर आहे, न्यू यॉर्क शहर.  'न्यू वर्ल्ड वेल्थ' या संस्थेच्या अलीकडेच प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अहवालातून ही माहिती समोर आली आहे.

5. मुख्यमंत्र्यांच्या निवासस्थानासमोर आत्मदहनाचा प्रयत्न

महानगरपालिकेतून बडतर्फ झालेल्या चार कर्मचाऱ्यांनी नोकरीत पुन्हा सामावून...\n\ntl;dr:

'मामाच्या गावची पोरगी करायची राहूनच गेली' असं प्रतिपादन राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केल्याचं वृत्त सकाळमध्ये प्रसिद्ध करण्यात आलं आहे. यासह आजच्या इतर पाच महत्त्वाच्या बातम्या पुढील प्रमाणे.


#5 मोठ्या बातम्या : गांधी, आंबेडकरांपेक्षा मोदींच्या पुस्तकावर अधिक खर्च\n1. पुरक वाचन पुस्तक योजनेअंतर्गत मोदींना झुकते माप

पुरक वाचन पुस्तक योजनेअंतर्गत राज्याच्या शिक्षण विभागाने महात्मा गांधी यांच्या पुस्तकांसाठी 3 लाख, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या चरित्रांसाठी 24 लाख तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावरील पुस्तकांसाठी तब्बल 59 लाख रुपये खर्च केले आहेत. दिव्य मराठीनं या संदर्भात बातमी दिली आहे.

पुरक वाचन पुस्तक योजनेअंतर्गत पुस्तक खरेदीची ई-निविदा नुकतीच मंजूर करण्यात आली आहे.

या निविदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या पुस्तकाच्या 35 रुपयांप्रमाणे 72 हजार 933 मराठी प्रती, तर 33 गुजराती, 425 हिंदी आणि 7 हजार 148 इंग्रजी भाषेतील प्रतींचा समावेश आहे.

2. जनतेच्या प्रश्नांसाठी सरकारविरोधात आंदोलने करा: उद्धव

सरकारमध्ये असल्याने सरकारविरोधात आंदोलनं करायचे नाही, असं कुणीही सांगितलेलं नाही. जनतेची कामं होत नसतील तर सरकारचे कान उपटले पाहिजेत, असं वक्तव्य उद्धव ठाकरे यांनी केलं आहे.

लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे. शेतकऱ्यांचे प्रश्न सोडवण्यासाठी शिवसेनेच्या स्थानिक पदाधिकाऱ्यांनी काम करावं, त्यासाठी गरज पडल्यास आक्रमक व्हावं, आंदोलन करावं असा आदेश शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांना दिला. शिवसेना भवनात पार पडलेल्या पदाधिकाऱ्यांच्या बैठकीत ते बोलत होते.

 3. 15 फेब्रुवारीपासून बेस्ट कर्मचारी संपावर

बेस्ट समितीच्या सभेत 450 बसगाड्या भाड्याने आणि हंगामी तत्त्वावर कर्मचारी घेण्याचा प्रस्ताव मंजूर झाल्याच्या निषेधार्थ बेस्ट कर्मचाऱ्यांनी संपावर जाण्याचा निर्णय घेतला आहे. महाराष्ट्र टाईम्सनं या संदर्भात बातमी दिली आहे.

हा निर्णय बेस्ट कर्मचाऱ्यांच्या हिताच्या विरोधात आहे, असा आरोप करत बेस्ट संयुक्त कामगार कृती समितीचे अध्यक्ष शशांक राव यांनी बंदची हाक दिली आहे.

4. साक्षीदार 'फितूर' होत असताना तुम्ही गप्प का? : उच्च न्यायालय

गुजरात येथील सोहराबुद्दीन शेख बनावट चकमक प्रकरणी सुरू असलेल्या खटल्यात आणखी दोन साक्षीदार फितूर झाल्याची गंभीर दखल घेताना उच्च न्यायालयाने सीबीआयच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहेत, असं लोकसत्तातील वृत्तात म्हटलं आहे.

लोकसत्तानं दिलेल्या बातमीनुसार, सुनावणीदरम्यान आवश्यक असलेले सहकार्य सीबीआयकडून मिळत नसल्यामुळे न्यायालयाने नाराजी व्यक्त केली. तसंच सीबीआयची हीच भूमिका असेल तर खटला चालवलाच का जात आहे, अस संतप्त सवालही...\n\ntl;dr:

आजच्या वृत्तपत्रांतील मोठ्या पाच बातम्या पुढील प्रमाणे :


#5मोठयाबातम्या : आरक्षित जागेवरील बंगल्यामुळे मंत्री सुभाष देशमुख अडचणीत?\n1. मंत्री सुभाष देशमुख यांचा बंगला आरक्षित जागेवर

राज्याचे सहकार मंत्री सुभाष देशमुख यांचा सोलापुरातला बंगला फायर ब्रिगेडसाठी आरक्षित जागेवर बांधण्यात आला आहे, असं वृत्त इंडियन एक्स्प्रेसनं दिलं आहे. या संदर्भात देशमुख आणि या जागेचे सहमालक असलेल्यांना महापालिकेत सुनावणीसाठी हजर राहण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत, असं या बातमीत म्हटलं आहे. हे प्रकरण 2000सालातील असून त्यावेळी देशमुख आणि इतर 9 जणांनी ही 2 एकर जागा 50 लाख रुपयांना विकत घेतली होती. याबाबात देशमुख यांनी कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही, असं या बातमीत म्हटलं आहे.

2.  बहुपत्नीत्वाची घटनात्मक वैधता तपासणार

मुस्लीम धर्मातील तिहेरी तलाक बेकायदेशीर ठरवल्यानंतर सुप्रीम कोर्ट बहुपत्नीत्व आणि निकाह हलालासह लग्नाच्या अन्य काही प्रथांची घटनात्मक वैधता तपासणार आहे.

सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्या अध्यक्षतेखालील पाच न्यायाधीशांचं खंडपीठ यावर विचार करणार आहे. टाइम्स ऑफ इंडियानं ही बातमी दिली आहे. बहुपत्नीत्व आणि हलालासह इतर काही लग्नांच्या प्रथांमुळे महिलांच्या घटनात्मक हक्कांवर गदा येते का, हे सुप्रीम कोर्ट तपासणार आहे.

3. मंत्री निलंगेकरांना 51 कोटींची कर्जमाफी?

राज्याचे कामगार कल्याण मंत्री संभाजी पाटील निलंगेकर यांनी घेतलेले 76 कोटींचं कर्ज 25 कोटींत सेटल करण्यात आलं आहे, अशी बातमी एबीपी माझानं दिली आहे. निलंगेकर यांच्या व्हिक्टोरिया अॅग्रो फूड प्रोसेसिंग कंपनीनं महाराष्ट्र बँक आणि युनियन बॅंकेकडून 20 कोटी रुपयांचं कर्ज घेतलं होतं. 2011पासून कंपनीनं व्याज आणि मुद्दलाचे पैसे भरणे बंद केलं. दोन्ही बॅंकाचं मिळून 76 कोटी 90 लाख एवढं देणं होतं. यात वन टाईम सेटलमेंट करण्यात आली असून 25 कोटी 50 लाख रुपये इतका भरणा ते करणार आहेत, असं या बातमीतं म्हटलं आहे.

4. रायगडवर सापडल्या ऐतिहासिक वस्तू

रायगड किल्ल्यावर उत्खनन सुरू असून त्यात अनेक ऐतिहासिक वस्तू सापडल्या आहेत. ही बातमी महाराष्ट्र टाइम्सनं दिली आहे. रायगड प्राधिकरण समितीच्या वतीनं किल्ल्यावर 350 ठिकाणी उत्खनन सुरू करण्यात आलं आहे.

खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी रविवारी रायगड किल्ल्याला भेट दिली.

या उत्खननामध्ये शस्त्रास्त्र, नाणी, वस्तू यांचे अवशेष मिळाले आहेत. या वस्तूंचं प्रदर्शन आयोजित करण्यात येणार असल्याची माहिती प्राधिकरणाचे अध्यक्ष खासदार संभाजीराजे छत्रपती यांनी दिली आहे. संभाजीराजे यांनी...\n\ntl;dr:

आजच्या दैनिकांतील आणि वेबसाईटवरील 5 मोठ्या बातम्या पुढील प्रमाणे :


#5मोठ्याबातम्या : अमृता फडणवीस म्हणतात, 'सेल्फी घेण्यासाठी नव्हे तर शुद्ध हवेसाठी गेले होते'\nअमृता फडणवीस यांचा क्रुझवरचा सेल्फी वादाच्या भोवऱ्यात अडकला.

1. सेल्फी घेतला ती जागा सुरक्षितच- अमृता फडणवीस

''मी क्रुझवर होते. ज्या जागी बसून सेल्फी घेतला ती जागा सुरक्षित होती. मी सेल्फी काढण्यासाठी गेले नव्हते. मी खूप दिवसांनंतर शुद्ध हवेचा अनुभव घेत होते. त्याकरता गेले होते'', असं मुख्यमंत्र्यांच्या पत्नी अमृता फडणवीस यांनी सांगितलं.

एबीपी माझानं दिलेल्या बातमीनुसार, मुंबई ते गोवा या जलमार्गावरील आंग्रिया या क्रूझच्या डेकवर टोकाला जाऊन सेल्फी काढल्याने अमृता वादाच्या भोवऱ्यात सापडल्या होत्या. शनिवारी मुंबईत आंग्रिया क्रूझचं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आलं. आंतरदेशीय क्रूझ पर्यटनाला चालना देण्यासाठी मुंबई ते गोवा या जलमार्गावर ही क्रुझसेवा सुरू करण्यात आली. मात्र क्रूझसेवेपेक्षा अमृता यांनी काढलेला सेल्फीच चर्चेत राहिला.

डेकवर पर्यटकांच्या सुरक्षिततेसाठी लावलेल्या रेलिंगपुढे जाऊन त्यांनी सेल्फी घेतल्याने चर्चेला उधाण आलं होतं. ''मी जागी बसले होते तिथे खाली आणखी एक बाल्कनी होती. त्यामुळे ती जागा धोकादायक नव्हती. उपस्थित अधिकारी क्रूझवरच्या अन्य एका उद्घाटन सोहळ्याला येण्यासाठी मला विनंती करत होते. मात्र शुद्ध हवेचा अनुभव घेण्यासाठी तिथेच थांबले'', असं त्यांनी सांगितलं.

त्या पुढे म्हणाल्या, '' एका व्यक्तीचं भलं होणार असेल तर माझ्यावर कारवाई व्हावी. त्यासाठी मी कोणासमोरही माफी मागण्यास तयार आहे. सेल्फी घेऊन स्वत:चा जीव धोक्यात घालू नका''

2. लग्नाचा हट्ट धरला म्हणून वर्ध्यात बलात्कार करून हत्या

ती नववीत, तो दहावीत. ती त्याला लग्न करू म्हणाली. त्याने नकार दिला. आता लग्न शक्य नाही म्हणाला. पण शरीरसंबंध ठेवले. तिने काही दिवसांपूर्वी लग्नासाठी आत्महत्येची धमकी दिली. तो घाबरला. अल्पवयीन मित्राला सोबत घेतलं आणि तिची समजूत काढण्याचा प्रयत्न केला. पण तिने लग्नाचा हट्ट सोडला नाही. ती ऐकेना म्हटल्यावर त्याने आणि त्याच्या मित्राने तिच्यावर बलात्कार केला. एवढ्यावरच ते थांबले नाहीत तर त्यांनी शांत डोक्याने तिच्या गळ्यात स्क्रूड्रायव्हर खुपसला आणि हे क्रौर्य पचवण्यासाठी तिचा चेहरा ठेचून विद्रूप केला. प्रेम म्हणजे काय हे न कळण्याच्या वयातील मुलांच्या या रक्तबंबाळ गोष्टीने वर्धा शहर सुन्न झाले आहे.  'लोकसत्ता'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

3. एका कुटुंबासाठी नेताजींचं योगदान...\n\ntl;dr:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


#5मोठ्याबातम्या : उन्नाव बलात्कार प्रकरण : आत्मसमर्पण न करताच परतले भाजप आमदार\nकुलदीप सेंगर

1. उन्नाव बलात्कार प्रकरण: आत्मसमर्पण न करताच परतले भाजप खासदार

पोलीस अधिकारी घरी नसल्यानं कुलदीप सेंगर यांनी तिथून निघून गेले. मात्र त्यापूर्वी प्रसारमाध्यमाध्यमांशी बोलताना सांगितलं की, "मी बलात्काराचा आरोपी नाही. माझ्याविरोधात चुकीचा प्रचार केला जात आहे."

उत्तर प्रदेशातल्या बांगरमऊ मतदारसंघातून भाजपचे सेंगर आमदार आहेत.

"माझ्याविरोधात खोटी माहिती पुरवणाऱ्या लोकांचा इतिहास पाहण्यात आलेला नाही. मी न्यायव्यवस्थेचा आदर करतो. तसंच मी फरारी नाहीये. मी कुठेही गेलेलो नाही, हे सांगण्यासाठीच मी इथे आलो आहे" , असं सेंगर म्हणाले.

2017मध्ये एका तरुणीचा बलात्कार केल्याचा आरोप सेंगर यांच्यावर आहे. याप्रकरणी पीडित तरुणीची एफआयआर पोलिसांनी नोंदवून घेतली नव्हती.  त्यानंतर तरुणीच्या घरच्यांनी न्यायालयात धाव घेतली होती.

त्यानंतर मात्र आमदाराकडून दबाव येत असल्याचं परिवाराचं म्हणणं आहे, असं बातमीत स्पष्ट केलं आहे.

2. शिवसैनिकांच्या खूनप्रकरणी आमदार कर्डिले यांना क्लीन चिट?

अहमदनगर येथील 2 शिवसैनिकांच्या खून प्रकरणातील आरोपी आणि सध्या अटकेत असलेले भाजप आमदार शिवाजी कर्डिले यांची हकालपट्टी करावी, या शिवसेनेच्या मागणीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कोणतेही ठोस आश्वासन दिले नाही. दिव्य मराठीनं ही बातमी दिली आहे.

मृत संजय कोतकर यांचे आई-वडील आणि पत्नी

उलट मुख्यमंत्र्यांनी शिवसेनेच्या मंत्र्यांना सबुरीचा सल्ला देत कर्डिले यांच्यावर पक्षांतर्गत कारवाई केली जाणार नसल्याचे संकेत दिले आहेत.

दरम्यान कर्डिले यांच्या हकालपट्टीवर मुख्यमंत्र्यांनी मौन पाळलं असलं तरी दोषींवर कठोर कारवाई करण्याचं आश्वासन दिलं आहे, असं पर्यावरण मंत्री रामदास कदम यांनी सांगितलं आहे.

3. दहावीच्या पुस्तकांत कमळ फुलवले

दहावीच्या राज्यशास्त्राच्या पुस्तकात अभ्यास मंडळानं कमळ फुलवल्याचा आरोप केला जात आहे. आर्थिक सुबत्तेसाठी भाजपशिवाय पर्याय नसल्याचे भासवण्याचा प्रयत्न पक्षाने यात केला आहे. सकाळनं यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

दहावीचा अभ्यासक्रम यंदा बदलला आहे. इतिहास व राज्यशासास्त्र या विषयांच्या पुस्तकांत राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक माहिती देताना भाजप कशाप्रकारे आर्थिक सुधारणांवर भर देतो हे पटवण्याचा प्रयत्न केला आहे.

घराणेशाहीवरून काँग्रेसला चिमटा काढताना कुटुंबाचा प्रभाव राहण्यासाठी नातेवाईकांना निवडणुकीत उमेदवारी देण्याचा प्रयत्न...\n\ntl;dr:

भाजपचे उत्तर प्रदेशमधले आमदार कुलदीप सेंगर यांच्यावर एका 16 वर्षीय तरुणीने बलात्काराचा आरोप केला आहे. या प्रकरणी आत्मसमर्पण करण्यासाठी रात्री आपल्या 100 समर्थकांसह ते वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याच्या घरी पोहोचले होते.  बीबीसी हिंदी नं ही बातमी दिली आहे. यासह दिवसभरातल्या 5 मोठ्या बातम्या.


#5मोठ्याबातम्या : गर्भपातावेळी गर्भाच्या जगण्याच्या हक्कावर उच्च न्यायालय विचार करणार\n1. गर्भाच्या जगण्याच्या अधिकारावर उच्च न्यायालय विचार करणार

मुंबई उच्च न्यायालय एका गर्भपाताच्या प्रकरणात गर्भाच्या जगण्याच्या अधिकारवर विचार करणार आहे. ही बातमी टाइम्स ऑफ इंडियानं दिली आहे.

गरोदर असलेल्या 18 वर्षांच्या बलात्कार पीडितेनं गर्भपात करण्याची परवानगी मिळावी म्हणून न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. ही तरुणी साताऱ्याची असून गर्भ 27 आठवड्यांचं आहे.

या तरुणीनं याचिकेत म्हटलं आहे की लैंगिक अत्याचारांतून तिला गर्भधारणा राहिली. लैंगिक अत्याचार झाले त्यावेळी ती अल्पवयीन होती, असंही याचिकेत म्हटलं आहे. गर्भाला 20 आठवडे होऊन गेले असल्यानं तिला गर्भपात करण्यासाठी न्यायालयाकडून परवानगी घ्यावी लागणार आहे.

न्यायमूर्ती अभय ओक आणि महेश सोनाक यांच्यासमोर ही सुनावणी सुरू आहे. या सुनावणी दरम्यान न्यायमूर्तींनी गर्भाच्या जगण्याच्या हक्काचाही विचार करावा लागेल, असं म्हटलं आहे. या याचिकेवर सोमवारी पुन्हा सुनावणी होणार आहे.

2. बंद : राज्यात 'मनसे', 'राष्ट्रवादी'चा पाठिंबा

इंधन दरवाढीविरोधात काँग्रेसने आज (सोमवारी) भारत बंदची हाक दिली आहे. या बंदला महाराष्ट्रात राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेनं पाठिंबा दिला आहे. एबीपी माझाने ही बातमी दिली आहे.

समाजवादी पक्ष, राष्ट्रवादी काँग्रेस, मनसे, तृणमूल काँग्रेस, आरएलडी, आरजेडी, सीपीएम, नॅशनल कॉन्फरन्स, डीएमके, आम आदमी पक्ष, लोकतांत्रिक जनता दल, स्वाभिमानी शेतकरी संघटना आदी पक्ष या बंदमध्ये सहभागी झाले आहेत, असं या बातमीत म्हटलं आहे.

3. HDFC बँकेच्या बेपत्ता उपाध्यक्षांचा खून

मुंबई येथील कमला मिल्स परिसरातू बेपत्ता असलेले एचडीएफसी बँकेचे उपाध्यक्ष सिद्धार्थ संघवी यांचा खून झाल्याचं निष्पन्न झालं आहे. महाराष्ट्र टाइम्सने ही बातमी दिली आहे.

या प्रकरणात मुख्य संशयित सर्फराज शेख याला पोलिसांनी अटक केली आहे. हत्येप्रकरणी सहभागी असल्याच्या संशयावरून अन्य तिघांना ताब्यात घेतलं आहे, असं या बातमीत म्हटलं आहे.

नवी मुंबई पोलिसांना त्यांची कार कोपरखैरणे भागात निर्जनस्थळी मिळाली होती. या कारमध्ये रक्ताचे डाग आणि चाकू आढळून आला होता.

पोलिसांनी केलेल्या तपासात सर्फराज शेखचं नाव पुढं आलं. त्याला अटक केल्यानंतर त्यानं सिद्धार्थ यांचा खून करून मृतदेहाची विल्हेवाट लावण्याची जबाबदारी तिघांनी दिली होती, असं कबुली जबाबात म्हटलं आहे. संघवी यांचा मृतदेह हाजी मलंग...\n\ntl;dr:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवरील 5 मोठ्या बातम्या पुढील प्रमाणे :


#BBCShe : सावळ्या महिलांच्या राज्यात गोऱ्या हिरॉईन का?\nज्या राज्यात सावळ्या रंगांचं प्राबल्य आहे, तिथं जाहिरातीचे फलक मात्र दुसऱ्याच प्रदेशातून आले होते.

गोंधळून गेलेली मी फक्त एकटीच तिथं नव्हते. मी जेव्हा अविंशिंलिंगम विद्यापीठातल्या मुलींना BBC She या प्रकल्पाच्या निमित्तानं भेटले तेव्हा त्यांनी सुद्धा माझ्या भावनांना दुजोरा दिला.

रंग असावा गोरा

"ज्या स्त्रिया आपण जाहिरातीत बघतो, मला वाटतं प्रत्येकच स्त्री तशी नसते. प्रत्येकच स्त्री गोरीपान, लांब केस असलेली आणि सडपातळ बांध्याची असेलच अशी अपेक्षा आपण करू शकत नाही."

या वाक्याला प्रेक्षक म्हणून बसलेल्या 70 मुलींनी टाळ्यांच्या कडकडाटात दाद दिली. त्यापैकी बहुतांश मुली सावळ्या किंवा काळ्या रंगाच्या होत्या.

सडपातळ बांध्याचं सगळीकडे कौतूक होत असतं. पण या भागात एका विशिष्ट रंगाचं प्राबल्य आहे, तिथं दुसऱ्या रंगाच्या स्त्रियांनी उत्पादनं का विकावी?

हे फक्त जाहिरातींच्या होर्डिंग पुरतं मर्यादित नाही, टीव्हीवरील जाहिरातींची सुद्धा तशीच स्थिती आहे. कल्याण ज्वेलर्सच्या या जाहिरातीत गोरी गोमटी बाईच मॉडेल म्हणून घेतली आहे.

एका विद्यार्थिनीनं हीच परंपरा कॉलिवूडमध्ये असल्याचंही सांगितलं. तामिळ अभिनेत्री असं गुगलवर शोधलं तर असे फोटो दिसतात.

काजल अगरवाल आणि सिमरन पंजाबी आहेत, तमन्ना आणि हंसिका मोटवानी महाराष्ट्रातल्या आहे, अनुष्का शेट्टी कर्नाटकातली आहे,  तर स्नेहा ची मातृभाषा तेलुगू आहे आणि असिन मुळची केरळची आहे हे उल्लेखनीय.

दहापैकी तीन म्हणजे त्रिशा कृष्णन, समान्था अक्कीनेनी आणि श्रुती हसन या तिघीजणी तामिळनाडूच्या आहेत. गोरा रंग हा त्यांच्यातला समान दुवा आहे.

सावळ्या हिरोंना पाहिजे गोरी हिरोईन

पण गंमत म्हणजे धनुष, विशाल, विजय सेतुपथी, विजयकांत आणि सुपरस्टार रजनीकांत हे सावळ्या वर्णाचे आहेत. पण या लोकांच्या सिनेमांमधील गोऱ्या रंगाच्या अभिनेत्री तामिळी प्रेक्षकांना स्वीकारार्ह आहेत.

काही चित्रपटांत या गोऱ्या रंगाच्या अभिनेत्रींना सावळा हिरो हवा असं दाखवण्यात आलं आहे.

अनेकांना ही चर्चा व्यर्थ वाटेल. कारण जाहिराती आणि चित्रपटांत सगळं आभासी जग असतं. ते काय दाखवतात इतकंच लोक बघतात.

पण या महाविद्यालयातल्या स्त्रियांनी गोऱ्या रंगाच्या अट्टाहासाचा त्यांच्यावर काय परिणाम झाला याबद्दलचे अनुभव शेअर केले.

त्यात शाळा आणि महाविद्यालयात भेदभाव, पालक, मित्रमैत्रिणींचा दबाव अशा अनेक घटकांचा समावेश होता.

फेअर म्हणजेच लवली असा...\n\ntl;dr:

मी जेव्हा कोईम्बतूरच्या रस्त्यावरून जात होते तेव्हा मला दोन महत्त्वाच्या गोष्टी दिसल्या. सावळ्या किंवा काळ्या रंगाच्या स्त्रिया रस्त्यावरून जात होत्या आणि जाहिरातीच्या फलकांवर मात्र होत्या गोऱ्यापान मुली.


#BollywoodSexism बॉलीवूडमधल्या स्त्रिया आजही शोभेची बाहुलीच का?\nबॉलीवूड चित्रपटातल्या गाण्याचं दृश्य.

बॉलीवूडमध्ये महिलांचं चित्रण कसं होतं याविषयी चर्चा सुरू होते किंवा डोळ्यापुढे ही अशीच दृश्य डोळ्यासमोर तरळतात.

पण हे केवळ बॉलीवूडला लागू नाही. भारतातील बहुतेक सगळ्या चित्रपट उद्योगांमध्ये नायिकांचं अस्तित्व शोभेची बाहुली म्हणूनच प्रामुख्याने असतं. नायक अर्थात हिरो असेल तर झळकण्यात तो आघाडीवर असतोच. नायिकेचं प्रमुख काम म्हणजे हिरोला आवडतं तसं जगणं आणि त्याची स्तुती करणं हेच असतं. हिरोची चमकोगिरीची वेळ आली की बाजूला व्हायचं. हे असंच चालत आलं आहे असं मात्र नाही.

हॉलीवूड इंडस्ट्रीमधील जुन्या काळातल्या झुंजार संघर्षवादी नायिकांप्रमाणे बॉलीवूडमध्येही ठाम आणि स्वतंत्र भूमिका घेणाऱ्या नायिका होत्या. सिनेमा इंडस्ट्रीची ती सुरुवातीची वर्षं होती. सामाजिकदृष्ट्या प्रतिबंध असणाऱ्या जात आणि वर्ग अशा विषयांवर बेतलेले चित्रपट त्या काळाचं वैशिष्ट्य होतं.

1950च्या दशकात सामाजिकदृष्ट्या संवेदनशील काळात गोष्टी हळूहळू बदलल्या. 1960च्या दशकात प्रबोधन या ऐवजी मनोरंजन हा सिनेमा निर्मित्तीचं प्रमुख उद्दिष्ट झालं. पुरुष कलाकार चित्रपटाच्या केंद्रस्थानी असत. सगळी संरचना पुरुष केंद्रित झाली. यामुळे महिला कलाकार जवळपास दुय्यम ठरू लागल्या.

बॉलीवूड चित्रपटातल्या कुटुंबाचं प्रातिनिधिक दृश्य म्हणजे आई मुलाला गाजर हलवा भरवते आहे. बहीण भावाला राखी बांधते आहे. अडीअडचणीच्या काळात काळात भाऊ रक्षण करेल अशी खात्री बहिणीला असते. नवऱ्याला प्रदीर्घ आर्युमान लाभावं म्हणून बायका उपास करत असत.

रास्कल चित्रपटात कंगना राणावत.

नव्वदीच्या दशकाच्या मध्यात करण जोहर दिग्दर्शित कुछ कुछ होता है चित्रपट प्रदर्शित झाला. नव्या बॉलीवूड संरचनेच्या शिल्पकारांमध्ये करणचा समावेश होतो. चित्रपटाचा नायक शाहरुख खानला त्याचं प्रेम गवसतं.

प्रसिद्ध अभिनेत्री काजोल या चित्रपटाची नायिका होती. काजोल टॉमबॉय अर्थात पुरुषी अवतारात दाखवण्यात आली होती. ती बास्केटबॉल खेळत असे. केसांचा बॉबकट ठेवत असे. मात्र तिची ही प्रतिमा आकर्षक भासत नाही असं ठरवण्यात आलं. काजोल मादक शिफॉनची साडी लेवून पडद्यावर अवतरते. साडीतच बास्केटबॉल खेळते आणि जिंकते. काजोलचं हे रूपच आकर्षक आहे असं कोणी ठरवलं?

चित्रपटाला तुफान प्रतिसाद मिळाला. आधुनिक बॉलीवूडच्या रोमान्सचं प्रतीक म्हणून हा चित्रपट ओळखला जाऊ लागला.

सेन्सॉर बोर्डाशी लढा दिल्यानंतर लिपस्टिक अंडर माय...\n\ntl;dr:

कृपया सेक्ससीन नाही. आम्ही बॉलीवूड आहोत... पण हो! तुम्हाला चित्रविचित्र हावभावासह अंगविक्षेप असलेली गाणी, कंबर लचकवत केलेली नृत्य आणि नायिकेच्या देहाचं निरर्थक प्रदर्शन करणारी दृश्य मात्र आमच्याकडे आम्ही तुम्हाला दाखवू.


#HerChoice आम्ही दोघी एकत्र आहोत पण लेस्बियन नाही\nमी आणि माझी गर्लफ्रेंड

आम्ही दोघींनी आता सत्तरी गाठली आहे. जेव्हा आम्ही एकत्र राहण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा आम्ही नुकताच तिशीत प्रवेश केला होता.

उत्साही तरुण वयातही आम्हाला काहीही धाडसी करायचं नव्हतं. आम्हाला शांत आणि स्थिर जीवन जगायचं होतं. हेच आमचं एकत्र येण्याचं मुख्य कारण होतं.

आम्ही एकमेकांपासून खूप वेगळे आहोत. मला भडक रंग भावतात आणि या वयातही लिपस्टिक वापरायला आवडतं. माझी जोडीदार शांत, संयमी आणि मवाळ रंग पसंत करते.

मी हाय हिल्सचे सँडल्स घालणं पसंत करते पण माझी गर्लफ्रेंड सदासर्वकाळ 'डॉक्टर स्लिपर्स'मध्येच असते.

मी टीव्ही पाहत असते तेव्हा ती मोबाइलमग्न असते. या वयात कसलं खूळ घेतलं आहेस असा शेलकी टोलाही ती लगावते.

हे असं आमचं जगणं आहे. खेळीमेळीत थट्टामस्करी सुरू असते. मात्र स्वान्तसुखाय जगण्याचं मनमुराद स्वातंत्र्य असतं.

अपेक्षांच्या बोजाखाली नाती दबून जातात

आम्ही एका घरात राहतो पण आमचं भावविश्व सर्वस्वी वेगळं आहे.

आधुनिक काळातल्या लग्न संकल्पनेत इतका मोकळेपणा नसतो. त्यात एकमेकांवर अपेक्षांचं ओझं असतं आणि नाती या बोज्याखाली हरवून जातात.

माझं लग्न मोडलं, मात्र तो आता इतिहास झाला आहे. मला त्यात डोकवायचं नाहीये. माझी मुलं मोठी झाली आहेत आणि आपापलं आयुष्य जगत आहेत.

प्रचलित समजांना छेद देत देशातील तरुण आणि वयस्क महिला जीवनात बंड पुकारताना दिसून येत आहेत. बीबीसीची खास सीरिज #HerChoiceच्या माध्यमातून अशा 12 महिलांच्या सत्य घटना आम्ही तुमच्यासमोर घेऊन येत आहोत.

एकटं राहण्यावर माझ्या मैत्रिणीचा विश्वास होता. ती तसंच जगत होती. म्हणूनच आम्ही एकत्र आहोत पण एकट्याच आहोत.

इतकी वर्षं एकत्र राहिल्यानंतरही आम्हाला अनेकदा एकमेकींविषयी नवीन गोष्टी उमगतात.

...म्हणूनच आमच्या नात्यात चैतन्य

आम्ही एकमेकींना पूर्णांशाने ओळखत नाही हेच आमच्या नात्याचं गुणवैशिष्ट्य आहे. कदाचित म्हणून आमच्या नात्यात चैतन्य आहे.

एकमेकांबरोबर केवळ एकत्र राहण्याचा कधी कंटाळा येतो का? असं लोक आम्हाला विचारतात. पण प्रत्यक्षात आम्ही एकमेकींशी क्वचितच बोलतो.

आम्ही एका छताखाली राहतो. पण अनेकदा फक्त जेवताना आमची भेट होते. जेवून झाल्यानंतर आम्ही पुन्हा आपापल्या आयुष्यात दंग होतो.

आम्ही नोकरी करत होतो तेव्हापासूनची ही सवय आहे. नोकरीनंतरही ती कायम आहे.

आमचं एकत्र राहणं लोकांना चक्रावून टाकतं.

आमच्याकडे स्वयंपाक करण्यासाठी...\n\ntl;dr:

मी आणि माझी गर्लफ्रेंड दोघीही लेस्बियन नाही. आमच्यात कोणतंही लैंगिक आकर्षण नाही. आमचे विचार आणि कल्पना जुळतात आणि आमची श्रद्धास्थानं एकच आहेत. आणि म्हणूनच गेली 40 वर्षं आम्ही एकाच घरात एकत्र राहत आहोत.


#MeToo : ‘शाब्बास बायांनो! तुम्ही करताय ते बरोबरच आहे’\nगझाला त्या 20 महिला पत्रकारांपैकी एक आहेत ज्यांनी पत्रकार आणि माजी परराष्ट्र राज्यमंत्री एम. जे. अकबर यांच्यावर लैंगिक छळवणुकीचे आरोप केले आहेत.

भारतातल्या #MeToo चळवळीला एम. जे. अकबरांवर झालेल्या आरोपांनंतर वेगळंच वळण लागलं. या आरोपांवरून राजीनामा देणारे ते सगळ्यात उच्चपदस्थ व्यक्ती आहेत. मात्र त्यांनी सगळे आरोप खोडून काढले आहेत.

महिलांनी सोशल मीडियाव्दारे आपल्या लैंगिक छळवणुकीची व्यथा मांडली आणि #MeToo चळवळीची सुरूवात झाली. या चळवळीचे पडसाद बराच काळ जाणवत राहातील.

पण आपल्या लैंगिक छळवणुकीविषयी जाहीरपणे बोलायच्यानिर्णयापर्यंत या महिला कशा पोचल्या? महत्त्वाचं म्हणजे एकदा त्यांचे अनुभव सार्वजनिक झाल्यानंतर त्यांच्या आयुष्यात काय बदललं?

"माझ्या मनातली शंक, हे करावं की न करावं याविषयी होणारी घालमेल एकदम नाहीशी झाली," गझाला सांगतात.

द वायर या वेबसाईटमध्ये पत्रकार असणाऱ्या अनू भुयान यांना वाटतं की जेव्हा त्यांनी स्वतःचे अनुभव सोशल मीडियावर मांडले त्यानंतर अनेक जणींना त्यांचे अनुभव मांडण्याची हिंमत मिळाली.

"माझ्या बाबतीत घडलेला सगळ्यांत मोठा बदल म्हणजे अधिकाधिक महिलांनी माझ्याशी संपर्क केला. काहींनी पाठिंबा दिला तर इतरांनी त्यांचे लैंगिक छळवणुकीचे अनुभव सांगितले. पण पुरूषांनी, मग भले ते माझे नातेवाईक असोत, सहकारी किंवा मित्र, अजिबात संपर्क केला नाही."

बायकांची लढाई लढायला बायकाच एकत्र आल्या हा सगळ्यांत मोठा बदल आहे असं गझालांना वाटतं. एकाच प्रकारचा त्रास सहन केलेल्या स्त्रिया त्यांच्यातल्या एकीला जरी लक्ष्य केलं तरी यापुढे त्याचा एकत्रितरित्या सामना करतील आता. त्या म्हणतात, ही लढाई आता एकटी-दुकटीची नाही तर सगळ्यांची आहे.

मला असा पाठिंबा कधी मिळाला नव्हता

"तू खरं बोलत आहेस, आमचा तुझ्यावर विश्वास आहे अशा मेसेजसचा जणू माझ्यावर पाऊस पडला. इतक्या साऱ्या लोकांनी दिलेला पाठिंबा बघून खरंच मला भरून आलं," द एशियन एज या वृत्तपत्राच्या संपादक सुपर्णा शर्मा सांगतात.

त्यांच्या परिवाराने आणि मित्र-मैत्रिणींनी तर त्यांना पाठिंबा दिलाच आहे, पण त्याबरोबरीनं त्यांना अनोळखी लोकांनीही भरभरून पाठिंबा दिला.

"फेसबुक, ट्विटरवर लोकांनी मला मेसेज पाठवले. इतकंच काय, रस्त्यात चालता चालता थांबवून सांगितलं की तुझं काम चांगलं आहे.

गेल्या शनिवारी मी दिल्लीतल्या खान मार्केट भागात फिरत होते आणि माझ्या आईच्या वयाच्या दोन...\n\ntl;dr:

"माझ्या लैंगिक छळवणुकीविषयी मी जाहिररीत्या बोलले. त्यानंतर जणू काही माझा आत्मविश्वासच परत आला. मला वाटतं की जर महिलांनी एकत्र येऊन लढा दिला तर आपण नक्कीच बदल घडवू शकतो," पत्रकार गझाला वहाब सांगतात.


#अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य : 'कलाकारापुढे सरकारनं नम्र, उदार राहायला हवं'\nबडोद्यात सुरू असलेल्या 91व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख यांनी त्यांच्या अध्यक्षीय भाषणात, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची गळचेपी होत असल्याबद्दल भूमिका मांडली. त्यासंदर्भात बीबीसी मराठीने त्यांच्याशी बातचीत केली. या मुलाखतीतले हे निवडक प्रश्न आणि संमेलनाध्यक्षांची उत्तरं :

फेसबुकवर लाईव्हच्या संपूर्ण मुलाखत पाहण्यासाठी बातमीच्या तळाशी दिलेल्या लिंकवर क्लिक करा.

प्रश्न :'राजा तू चुकतो आहेस, तू सुधारलं पाहिजे,' असं म्हणताना तुमचा रोख कोणावर आहे, हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना उद्देशून आहे का?

अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची गळचेपी भारतात होते आहे, ही काही आजची गोष्ट नाही. ती एका व्यक्तीशी, एका पक्षाशी संबंधित नाहीये. भाषणात मी ज्याची चर्चा केली ती गळचेपी हे non state actors करतात. लेखकांना धमकावतात, त्यावर मी भाष्य केलं आहे.

जेव्हा धमकावलं जातं तेव्हा लेखकाच्या मनात काही प्रश्न निर्माण होतात. तो भयभीत होतो. तो लिखाणापूर्वीच त्यावर कात्री चालवतो. आपण हे लिहावं का नाही, अशी भावना निर्माण होणं चुकीचं आहे. याचा अर्थ समाज, सरकार कमी पडतं आहे. त्या व्यवस्थेला उद्देशून हे भाषण केलं आहे.

ग्रंथांची, विचारांची सत्ता चालते तो देश मोठा होतो. कलाकारापुढे सरकारनं नम्र, उदार राहायला हवं, अशी माझी भूमिका आहे.

प्रश्न : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्घाटनाच्या कार्यक्रमात, महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये मुक्त वातावरण असल्याचं म्हटलं आहे, आपलं त्यावर मत काय?

त्यांचं म्हणणं फारसं चुकीचं नाही. याच भूमीवर राहून मी परखड भाषण केलं. कधी कधी एखाद्या विधानाचा वेगळा अर्थ काढून त्याला विरोध केला जातो. ट्रोलिंग केलं जातं. असे प्रकार घडतात, मात्र त्यावर कारवाई झाली नाही तर तिथलं अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य धोक्यात येतं.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उद्घाटनाच्या कार्यक्रमात महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये मुक्त वातावरण असल्याचं म्हटलं.

सरकार आणि पोलीस यांनी धमक्यांची दखल घ्यावी. तसं होत नाही. कलावंत आणि लेखकांनीही त्यांचं स्वातंत्र्य प्राणपणानं जपायला हवं. प्रसंगी लढायलाही हवं.

प्रश्न : मराठी भाषा, ज्ञानाची, पैशाची, रोजगाराची भाषा कधी होईल?

सध्यातरी इंग्रजीला पर्याय दिसत नाही. आपल्या देशात भाषिक गुंतागुंत खूप आहे. पालकांचा ओढा इंग्रजीकडे आहे. इंग्रजीत शिकूनच यशस्वी होता येतं, ही पालकांची भ्रामक कल्पना आहे, ...\n\ntl;dr:

अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची गळचेपी भारतात होते आहे, ही काही आजची गोष्ट नाही. कलाकारापुढे सरकारनं नम्र, उदार राहायला हवं, अशी भूमिका अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख यांनी बीबीसीशी बोलताना मांडली. तामिळनाडूप्रमाणे मराठी लर्निंग अॅक्ट करावा, अशी मागणीही त्यांनी केली.


#भीमा कोरेगाव दिवसभर ट्विटरवर चर्चेत\nमहाराष्ट्रात सोमवारी दुपारनंतर भीमा कोरेगावच्या घटनेवर आधारीत चर्चा सोशल मीडियामध्ये सुरू झाली. मंगळवारी याच अनुषंगानं फेसबूकवर मुख्यमंत्र्यांचा निषेध करणारा हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये होता.

मुंबईतील काही भागात, मंगळवारी रास्ता रोका करण्याचा प्रयत्न झाल्यानंतर सोशल मीडियात ही घटना आणि त्याअनुषंगानं आरोप-प्रत्यारोपांची चर्चा झडू लागली. एक-एक करत विविध हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये येऊ लागले.

ट्विटरवर साधारणतः दुपारी बारा ते एक वाजल्यानंतर #Chembur #DalitProtest हे हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये आले.

चेंबूरमधील रास्ता रोकानंतर तीनही हॅशटॅग मोठ्याप्रमाणावर ट्रेंडमध्ये आले. एव्हाना महारष्ट्राबाहेरच्या लोकांनाही कोरेगाव भीमा इथली घटना कळलेली होती. #Chembur #DalitProtest या हॅशटॅगनं पोलीस त्याचप्रमाणे माध्यमकर्मी, सामाजिक चळवळीतल्या व्यक्ती, सेलिब्रिटी यांनी शांततेचं आवाहन करणारे ट्वीट केले.

ट्वीरवर बुधवारी सकाळी सहा हॅशटॅग हे भीमा कोरेगावच्या घटनेशी संबधित होते.

#BhimaKoregaonViolence #Dalit #MaharashtraCasteClash हे तीन हॅशटॅग मंगळवारी दुपारपासून ट्रेंडीग होत आहेत. ट्विटरच्या टॉप तीन हॅशटॅगमध्ये भीमा कोरेगावच्या घटनेशी संबधित हे तीन हॅशटॅग होते. या हॅशटॅगअंतर्गत राजकीय वक्तव्य, आरोप-प्रत्यारोप केले जात होते.

मंगळवारी दिवसभर हे हॅशटॅग चालले. त्यानंतर बुधवारी सकाळीसुद्धा हेच हॅशटॅग ट्रेंडींगमध्ये होते. टॉप टेन हॅशटॅगमध्ये भीमा कोरेगावच्या घटनेशी संबधित सहा हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये होते. यामध्ये #BhimaKoregaonViolence #Dalit Maharashtra, #Dalit, #KoregaonBhima, #Chembur आणि #Section 144 या हॅशटॅगचा समावेश होता. बुधवारी सकाळी महाराष्ट्रात यासोबतच #MaharashtraBandh हा हॅशटॅगही ट्रेंडमध्ये होता.

मंगळवारी महाराष्ट्रात पडसाद उमटले

गुगलवरही Mumbai, Maharashtra Police, Bandh, Dalit, Maharashtra, Bhima River हे शब्द ट्रेंड होत होते. यामध्ये विशेषतः इंटरनेटवर भीमा कोरेगावशी संबधित शोधण्यात येणारी माहिती आणि बातम्यांचा समावेश होता.

फेसबुकवर #ShameOnCM या हॅशटॅगसोबतच #BhimaKoregaon #भीमा_कोरेगाव हे हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये होते. भीमा कोरेगाव इथल्या घटनेचे व्हीडिओ शेअर केले जात होते. नंतर-नंतर महाराष्ट्रात विविध ठिकाणी होणाऱ्या आंदोलनांची छायाचित्रं आणि माहिती शेअर केल्या जाऊ लागली.

तुम्ही हे पाहिलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी...\n\ntl;dr:

भीमा कोरेगाव परिसरात घडलेल्या घटनेचे पडसाद मंगळवारी राज्यभर दिवसभर उमटत होते. सोशल मीडियामध्ये 'टॉप टेन'पैकी सहा हॅशटॅग हे या घटनेशी संबधित होते. बुधवारी सकाळीसुद्धा हेच हॅशटॅग ट्रेंडमध्ये दिसले.


'#AreYouFitToBePM' : मोदींनी फिटनेस चॅलेंज स्वीकारलं अन् नेटिझन्स चिडले\nपंतप्रधान नरेंद्र मोदी

आपल्या कार्यालयातच पुश-अप्स मारतानाचा एक व्हीडिओ राठोड यांनी शेअर करत लोकांना आपला फिटनेस फंडा शेअर करण्याचं आवाहन केलं आहे. सोबतच एक नवा हॅशटॅग तयार वापरला - #HumFitTohIndiaFit.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

राज्यवर्धन सिंह राठोड यांनी भारताचा क्रिकेट कॅप्टन विराट कोहलीला ही फिटनेस चॅलेंज दिलं आहे. विराटने हे चॅलेंज फक्त स्वीकारलं नाही तर पूर्ण देखील केलं आहे.

फिटनेस चॅलेंज पूर्ण केल्यानंतर विराटनं आणखी तीन जणांना हे चॅलेंज दिलं आहे - त्याची पत्नी अनुष्का शर्मा, महेंद्रसिंह धोनी आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी.

विशेष म्हणजे मोदींनीही हे चॅलेंज स्वीकारलं असून लवकरच मी ही माझा फिटनेस व्हीडिओ शेअर करेन, अशी ग्वाही ही त्यांनी दिली आहे.

पण मोदींच्या या ट्वीटमुळे एका नव्याच वादाला तोंड फुटलं आहे.

एकीकडे देशात पेट्रोल आणि स्टरलाईटचा मुद्दा तापलेला असताना, मोदींच्या या ट्वीटमुळे जनतेमध्ये थोडीशी नाराजी पसरल्याचं दिसत आहे.

मोदींच्या ट्वीटला उत्तर देत, ब्रिजेश लिहितात, "आदरणीय पंतप्रधान, मी तुम्हाला चॅलेंज करतो की तुम्ही स्टेरलाईट प्रकरणाचा निषेध करत, वेदांत कंपनीला त्यांनी पर्यावरण कायद्यांचं उल्लंघन केल्याप्रकरणी त्यांच्या प्रतिष्ठानाला टाळं ठोका"

तसंच, #AreYouFitToBePm असं खोचक हॅशटॅगरूपी प्रश्नही ब्रिजेश यांनी विचारला आहे.

आणखी एक युजर गजेंद्र यांनी उपाहासात्मक प्रतिक्रिया दिली आहे. ते लिहितात, "मुंबईकरांनो, आपल्या तब्येतीची काळजी घ्या. कारण तुम्हाला इंधन दरवाढीला सामोरं जायचंय."

विराट कोहलींनी आपली निराशा केल्याचं सस्तिका राजेंद्रन यांनी म्हटलं आहे. त्या ट्वीट करतात, "नरेंद्र मोदी, मला वाटतं की तुम्ही सगळ्यांत आधी आपण पंतप्रधान बनण्यासाठी फिट आहोत का, हे जाणून घ्यायला एक #FitnessChallenge घेतलं पाहिजे. तुम्ही नक्की त्यात सपशेल नापास व्हाल."

सस्तिका राजेंद्रन पुढे लिहितात, "विराट कोहली तुम्ही किती सहजपणे तामिळ नाडूच्या विषयाकडे दुर्लक्ष केलं आहे, हे पाहून माझी निराशा झाली आहे."

तर रोहिणी सिंग विचारतात, "फिटनेस चॅलेंज क्यूट आहे. पण सरकारमधून कुणीतरी या इंधन दरवाढीवरही लक्ष देणार की नाही?"

विवेक यांनीही ट्वीट करत आपलं संताप व्यक्त केला आहे. ते लिहितात, "एकीकडे, देशातील नागरिकांना मारलं जातंय, इंधनाचे दर प्रचंड वाढलेले आहेत, अर्थव्यवस्था  पूर्णपणे बिघडली आहे. आणि दुसरीकडे नरेंद्र...\n\ntl;dr:

केंद्रीय क्रीडामंत्री राज्यवर्धन सिंह राठोड यांनी ट्विटरवर सुरू केलेल्या फिटनेस चॅलेंजची सर्वत्र चर्चा होत आहे.


'...तर मग पंतप्रधान पत्रकारांना का सामोरं जात नाहीत?'\nपंतप्रधान नरेंद्र मोदी

काँग्रेसच्या महाअधिवेशनात काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी केंद्र सरकारवर शरसंधान केलं. माध्यमांचं स्वातंत्र्य धोक्यात आहे असं मत त्यांनी मांडलं. त्याच प्रकारचं मत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी गुढीपाडवा मेळाव्याच्या वेळी व्यक्त केलं. माध्यमांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न केला जात आहे असं ते यावेळी म्हणाले.

राहुल गांधी यांनी अधिवेशनादरम्यान केलेल्या आरोपांना संरक्षण मंत्री आणि भाजपच्या ज्येष्ठ नेत्या निर्मला सीतारामन यांनी पत्रकार परिषदेत उत्तरं दिली. माध्यम स्वातंत्र्याच्या मुद्द्यावर बोलताना, "ज्या इंदिरा गांधींनी भारतात आणीबाणी लागू केली त्यांचे नातू आज माध्यम स्वातंत्र्याबद्दल बोलत आहे," असं त्या म्हणाल्या.

अशा परपस्परविरोधी वक्तव्यांनंतर खरोखर भारतातील माध्यम स्वातंत्र्याबाबत संपादकांचं आणि या विषयातील तज्ज्ञांचं काय मत आहे हे जाणून घेण्याचा बीबीसीनं प्रयत्न केला.

काय आहे सध्याची परिस्थिती?

"जगभरातच आणि भारतातदेखील माध्यमांवर आणि पत्रकारांवर होणाऱ्या हल्ल्यांचं प्रमाण वाढलं आहे. माध्यमांना आपले विचार खुलेपणानं मांडता येऊ नये यासाठी विविध दबावगट काम करत आहेत. राजकीय, धार्मिक आणि जातीय संघटना मोठ्या प्रमाणावर दबाव निर्माण करतात. माध्यमांनी त्यांचं म्हणणं तेच छापावं आणि विरोधकांचं छापू नये असं या दबावगटांना वाटत असतं", असं मत पुण्यातल्या एमआयटी वर्ल्ड पीस सेंटर युनिव्हर्सिटीचे डिन आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातील पत्रकारिता विभागाचे माजी विभाग प्रमुख डॉ. सुधीर गव्हाणे यांनी व्यक्त केलं.

भारतामध्ये आता इलेक्ट्रॉनिक, प्रिंट आणि डिजिटल मीडियाचं जाळं सगळीकडं पसरलं आहे. तरी माध्यमं पूर्णपणे स्वतंत्र आहेत असं म्हणणं चुकीचं ठरेल, असं मत 'द वायर'चे संपादक सिद्धार्थ वरदराजन यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केलं. माध्यमांच्या सध्याच्या परिस्थितीवर बोट ठेवत वरदराजन म्हणाले, "माध्यमं पूर्णपणे स्वतंत्र आहेत असं म्हणणं चुकीचं आहे. सध्याच्या काळात माध्यमं मालकांच्या हातात आहेत आणि मालकांचे हितसंबंध गुंतलेले आहेत. त्यामुळे माध्यमांना त्यांची बाजू स्वतंत्रपणे मांडता येत नाही. अनेक संपादक आणि पत्रकारांना अलीकडच्या काळात काढून टाकण्यात आलं आहे. त्यामुळे पत्रकारांवर एक प्रकारचा दबाव निर्माण केला जात आहे", वरदराजन सांगतात.

'द वायर'चे संपादक सिद्धार्थ...\n\ntl;dr:

राहुल गांधी यांच्यापासून राज ठाकरेंपर्यंत नेते सरकारविरोधी भूमिका मांडताना माध्यमांची गळचेपी होत असल्याचं सांगत आहेत. माध्यम स्वातंत्र्यात सरकारचा हस्तक्षेप खरंच आहे का, पत्रकारांना काय वाटतं? सध्याच्या माध्यमांच्या परिस्थितीबाबत संपादकांचं आणि तज्ज्ञांचं काय मत आहे?


'BBC स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्काराचं दुसरं वर्ष\n2019 सालच्या ISWOTY च्या नॉमिनीज

या पुरस्कारासाठी पाच खेळाडूंना नामांकन दिलं जाणार असून 8 फेब्रुवारीपासून तुम्ही तुमच्या आवडत्या खेळाडूला ऑनलाईन मतदान करू शकता.

'बीबीसी स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्काराचं हे दुसरं वर्ष आहे. गेल्या वर्षी 8 मार्च रोजी BBC ISWOTY 2019 हा पुरस्कार बॅडमिंटनपटू पी. व्ही. सिंधू यांना देण्यात आला होता. त्याचप्रमाणे यंदाच्या वर्षीही 'बीबीसी स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर 2020' पुरस्काराची घोषणा 8 मार्च रोजी केली जाणार आहे.

क्रीडा क्षेत्रातील तज्ज्ञ, ज्येष्ठ पत्रकार तसंच बीबीसीचे संपादक पाच खेळाडूंची नामांकनं ठरवली जातील. या खेळांडूंसाठी मतदान करण्याचं आवाहन बीबीसीच्या विविध भाषांच्या वेबसाईट्सवरून तसंच बीबीसी स्पोर्ट्सच्या जगभरातील वाचक-प्रेक्षक आणि क्रीडाप्रेमींना करण्यात येईल. सर्वाधिक मतं मिळवणाऱ्या खेळाडूला 'बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' म्हणून निवडण्यात येईल.

गेल्या वर्षीच्या 'बीबीसी स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्कार सोहळ्यातील चित्रे.

या वर्षी BBC ISWOTY सोबतच स्पोर्ट्स हॅकेथॉन उपक्रमाचंही आयोजन करण्यात आलं आहे. यामध्ये विविध भाषांमधील पत्रकारितेचं शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा सहभाग असेल. हे विद्यार्थी भारतातील महिला खेळाडूंबद्दलची माहिती विकिपीडियावर अपडेट करतील.

इंग्रजी, हिंदी, गुजराती, मराठी, पंजाबी, तामीळ आणि तेलुगू भाषांमध्ये या महिला खेळाडूंविषयीची परिपूर्ण माहिती विकिपीडियामध्ये अपडेट करून दिली जाणार आहे. यामुळे या खेळाडूंची महत्त्वाची माहिती सर्वांना उपलब्ध होऊ शकेल. याबाबत अधिक माहिती 8 फेब्रुवारी रोजी दिली जाईल.

टीम डेव्ही - डायरेक्टर जनरल, बीबीसी

"बीबीसीच्या इंडियन स्पोर्ट्सवुमन पुरस्काराचं दुसऱ्यांदा आयोजन होत असल्याचा मला अतिशय आनंद वाटतो. महिला खेळाडूंसाठी ही एक सर्वोत्कृष्ट संधी आहे. यामधून महिला खेळाडूंचा सन्मान करण्याची संधी देशातील नागरिकांना मिळणार आहे. या महिला खेळाडूंनी मिळवलेल्या यशाची दखल घेण्यात बीबीसीने पुढाकार घेतला, याचा मला अभिमान वाटतो, " असं बीबीसीचे डायरेक्टर जनरल टीम डेव्ही यांनी म्हटलं आहे.

रूपा झा - भारतीय भाषा प्रमुख, बीबीसी.

"बदल घडवणाऱ्या खेळाडूंकडे लक्ष वेधण्यासाठी बीबीसीने या पुरस्काराचं आयोजन केलं आहे. कोरोना संकटाच्या काळातही अत्यंत कठीण परिस्थितीवर मात करून यश संपादित करणाऱ्या महिला खेळाडूंचा गौरव या पुरस्काराच्या माध्यमातून...\n\ntl;dr:

18 जानेवारी 2021 : बीबीसी न्यूजच्या 'इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर' पुरस्काराचं (BBC ISWOTY) वितरण या वर्षीही केलं जाणार आहे.


'Howdy, Modi!': अमेरिकेत नरेंद्र मोदींच्या स्वागताची अशी सुरू आहे तयारी\n'हाऊडी मोदी' असं या कार्यक्रमाचं नाव असून, यासाठी साधारण 60 हजार लोकांनी तिकिटं आरक्षित केली आहे तर काहीजण चक्क वेटिंग लिस्टवर आहेत.

या कार्यक्रमात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंपसुद्धा मोदी यांच्याबरोबर मंचावर उपस्थित असतील.

ट्रंप आणि मोदी यांची गेल्या तीन महिन्यातील ही तिसरी भेट आहे. यापूर्वी जून महिन्यातल्या जी-20 आणि गेल्या महिन्यातल्या जी-7 बैठकीदरम्यान दोन्ही नेत्यांची भेट झाली होती.

दोन्ही देशांमधील संबंध उत्तम आहेत. व्यापारासंबंधी थोडेफार मतभेद असले तरी या भेटीत ट्रंप आणि मोदी व्यापार या विषयावर चर्चा करतील अशी आशा आहे.

'हाऊडी मोदी' कार्यक्रमासाठी जोरदार तयारी

ह्यूस्टनमध्ये तब्बल 5000 स्वयंसेवक एनआरजी अरीनाची सजावट करण्यात गुंतले आहेत.

ह्यूस्टनमध्ये राहणाऱ्या भारतीय वंशाच्या लोकांमध्ये मोदी यांच्या भेटीविषयी प्रचंड उत्साहाचं वातावरण आहे.

भारतीय वंशाचे विश्वेश शुक्ला ह्यूस्टन शहरात राहतात. ते आणि त्यांचे अनेक मित्र या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्यासाठी अतिशय उत्सुक आहेत.

शुक्ला सांगतात, "लोकांमध्ये खूप उत्साह आहे. एनआरजी अरीनामध्ये जाण्यासाठी आमच्या प्रवेशिकेची वाट आम्ही पाहात आहोत. ट्रंपसुद्धा तिकडे येणार आहेत, त्यामुळे आणखी उत्साह आहे... लोकांना वाटतंय की तिकडे मज्जा येईल. तयारी जोरात सुरू आहे, खूप उत्साह आहे."

देशभरातील कितीतरी ठिकाणांहून भारतीय वंशाचे अनेक लोक ह्यूस्टनला येत आहेत.

दुसरीकडे ह्यूस्टनमध्येच असेही लोक आहेत, ज्यांचा पंतप्रधान मोदींच्या धोरणाला वैचारिक विरोध आहे आणि त्यामुळे ते या कार्यक्रमाला जाणार नाहीत. काहींना वैयक्तिक कारणांमुळे जाता येणार नाहीये.

कार्यक्रमाकडून अपेक्षा

ह्यूस्टनमधील भारतीय वंशाच्या पण अमेरिकन नागरिक असलेल्या आभा वैचारिक मतभेदांमुळे या कार्यक्रमाला जाणार नाहीयेत. पण 'हाऊडी मोदी' या कार्यक्रमाबद्दल त्या म्हणतात, "हा कार्यक्रम खूप भव्य होत आहे, संपूर्ण मैदानावर आच्छादन टाकण्यात आलंय, पाण्यासारखा पैसा खर्च केला जातोय, येथे 5000 पेक्षा जास्त स्वयंसेवक कार्यरत आहेत. एखादा शो असल्याप्रमाणे तयारी सुरू आहे. लोकांना फुकटात काहीतरी आकर्षक पाहायला मिळणार आहे, त्यामुळे सगळेच जण जाण्याच्या तयारीत आहेत.''

इतक्या गर्दीत वृद्ध आणि लहान मुलांना घेऊन कसं जाणार, असा प्रश्न भावना नावाच्या एका महिलेला पडला आहे.

भावना म्हणतात, "डाउनटाउन भागात सकाळच्या वेळी...\n\ntl;dr:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 22 सप्टेंबरला अमेरिकेच्या टेक्सास प्रांतातील ह्यूस्टन शहरात भारतीय वंशाच्या लोकांशी संवाद साधणार आहेत.


'UAPA, देशद्रोहाच्या खटल्यांमध्ये 98 टक्के प्रकरणात सिद्धच होत नाहीत आरोप' - रिपोर्ट\nबेकायदेशीर कृतीविरोधी कायदा म्हणजेच UAPA आणि देशद्रोहाच्या (भारतीय दंड संहितेच्या कलम 124 ए ) आरोपाखाली सर्वाधिक प्रकरणं 2016 ते 2019 या काळात नोंदवली गेली आहेत. यूएपीए अंतर्गत दाखल केलेल्या गुन्ह्यांची संख्याच 5,922 आहे.

ही माहिती नॅशनल क्राइम रेकॉर्ड ब्युरो (NCRB) च्या ताज्या अहवालामध्ये देण्यात आली आहे. आतापर्यंत केवळ 132 लोकांवरच आरोप सिद्ध होऊ शकले आहेत, हेही या अहवालातून समोर आलं आहे.

एका प्रश्नाचं उत्तर देताना केंद्रीय गृह राज्यमंत्री जी किशन रेड्डी यांनी राज्यसभेत म्हटलं की, ज्यांच्याविरोधात युएपीएअंतर्गत गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत, ते कोणत्या जाती किंवा समुहाचे आहेत हे या आकडेवारीतून स्पष्ट करण्यात आलं नाहीये.

अटक करण्यात आलेल्या लोकांपैकी किती लोक नागरी अधिकारांसाठी संघर्ष करणारे आहेत हेही या अहवालातून समोर येत नसल्याचंही रेड्डी यांनी सांगितलं.

या आकडेवारीवरून लक्षात येतं की, या कायद्यांतर्गत 2016 ते 2019 या काळात जेवढ्या लोकांना अटक करण्यात आली, त्यांपैकी दोन टक्के किंवा त्यापेक्षा थोड्या अधिक लोकांवरच आरोप सिद्ध झाले.

त्याचप्रमाणे 2019 मध्ये भारतीय दंड संहितेच्या कलम 124ए म्हणजेच राजद्रोहाच्या आरोपाखाली 96 जणांना अटक करण्यात आली होती. त्यांपैकी 29 जणांना मुक्त करण्यात आलं.

2019 ऑगस्टमध्ये या कायद्यात दुरूस्ती करण्यात आली. या दुरूस्तीनुसार कायद्याच्या सेक्शन 35 आणि 36 नुसार सरकार कोणत्याही मार्गदर्शक सूचनांशिवाय, कोणत्याही निर्धारित प्रक्रियेचं पालन न करता कोणत्याही व्यक्तीला कट्टरपंथी जाहीर करू शकतं. याआधी युएपीए कायद्यामध्ये पाच वेळा दुरूस्ती करण्यात आली आहे.

रेड्डी यांनी NCRB च्या अहवालाचा हवाला देत राज्यसभेत सांगितलं की, 2019 या वर्षातच युएपीए अंतर्गत पूर्ण देशभरात 1,948 गुन्हे नोंदविण्यात आले आहेत. मात्र आकडेवारीनुसार या प्रकरणांमध्ये आरोप सिद्ध करता आले नाहीत. त्यामुळेच 64 जणांना न्यायालयानं दोषमुक्त केलं.

2018 साली ज्या 1421 लोकांवर युएपीएअंतर्गत खटले दाखल करण्यात आले होते, त्यांपैकी केवळ 4 प्रकरणातच आरोप सिद्ध झाले. 68 जणांना न्यायालयानं निर्दोष मुक्त केलं.

या आकडेवारीवरून लक्षात येतं की, या कायद्यांतर्गत 2016 ते 2019 या काळात जेवढ्या लोकांना अटक करण्यात आली, त्यांपैकी दोन टक्के किंवा त्यापेक्षा थोड्या अधिक लोकांवरच आरोप सिद्ध झाले.

त्याचप्रमाणे 2019 मध्ये भारतीय दंड...\n\ntl;dr:

उमर खालीद आणि शरजील इमाम यांच्या कोठडीत वाढ झाली आहे. उमर खालीदवर UAPA अंतर्गत कारवाई करण्यात आली आहे.


'अॅमेझॉन, फ्लिपकार्टने अॅप मराठीत आणावं, अन्यथा त्यांची दिवाळी मनसे स्टाईल' #5मोठ्याबातम्या\n1. 'अॅमेझॉन, फ्लिपकार्टने अॅप मराठीत आणावं, अन्यथा त्यांची दिवाळी मनसे स्टाईल'

राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने आता आपला मोर्चा अ‍ॅमेझॉन आणि फ्लिपकार्ट या ई-कॉमर्स कंपन्यांकडे वळवला आहे.

अॅमेझॉन, फ्लिपकार्ट यांनी येत्या सात दिवसांत त्यांचं अॅप मराठी भाषेत सुरू करावं, अन्यथा त्यांची दिवाळी मनसे स्टाईलने होईल, असा इशा मनसे नेते अखिल चित्रे यांनी दिला आहे.

अॅमेझॉन आणि फ्लिपकार्ट या कंपन्यांचा दिवाळीच्या निमित्ताने सुरू होणारा सेल सुरू झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर मनसे नेते यांनी दोन्ही कंपन्यांच्या मुंबई येथील मुख्य कार्यालयाला भेट दिली.

"बंगळुरूस्थित दोन्ही अॅपनी दक्षिण भारतातील इतर भाषांना प्राधान्य दिलं, पण मराठीत अॅप सुरू केलं नाही. त्यांना महाराष्ट्रात व्यवसाय करायचा असल्यास त्यांनी अॅपमध्ये मराठी भाषेचा पर्याय द्यावा, अन्यथा दोन्ही कंपन्यांची दिवाळी मनसे स्टाईलने होईल. याप्रकरणी अॅमेझॉन आणि फ्लिपकार्ट कंपन्यांनी अद्याप कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही. ही बातमी न्यूज 18 लोकमतने दिली आहे.

2. बॉलीवूडला संपवण्याचं कारस्थान सहन करणार नाही - उद्धव ठाकरे

बॉलीवूडला संपवण्याचा किंवा मुंबईतून बाहेर इतरत्र हलवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. पण आम्ही हे कारस्थान सहन करणार नाही, असा इशारा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी नाव न घेता योगी आदित्यनाथ आणि भाजप यांना दिला आहे.

मुख्यमंत्री ठाकरे यांनी गुरुवारी (15 ऑक्टोबर) मल्टीप्लेक्स आणि सिनेमागृह मालकांशी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून संवाद साधला.

राज्यात कोरोना व्हायरस साथीमुळे बंद असलेले सिनेमागृह लवकरच सुरू करण्यात येतील, असं आश्वासन यावेळी ठाकरे यांनी दिलं.

दरम्यान, उत्तर प्रदेशातील नोएडा येथे चित्रपटसृष्टी निर्माण करणार असल्याच्या मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या घोषणेबाबत ठाकरे यांनी भाष्य केलं.

"मुंबईतील बॉलीवूडमध्ये हॉलीवूड सिनेमांना तोडीस तोड असे सिनेमे बनतात. या चित्रपटांचे चाहते जगभरात सर्वत्र आहेत. सिनेमासृष्टी हा एक मोठे मनोरंजन उद्योगक्षेत्र असून या क्षेत्रामुळे अनेकांना रोजगाराची संधी मिळते तर सिनेमांमुळे आपले कलाकार लोकप्रिय होतात.

परंतु, गेल्या काही दिवसांपासून काही ठराविक वर्गाकडून बॉलिवूडला बदनाम करण्यात येत आहे, ही बाब अत्यंत वेदनादायक आहे," असं ठाकरे म्हणाले. ही बातमी टीव्ही 9 मराठीने दिली आहे.

3. काश्मिरींच्या हक्कांसाठी...\n\ntl;dr:

आज विविध वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या बातम्यांपैकी पाच मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा...


'आंदोलक पोहोचू नयेत म्हणून सरकार गाड्या अडवतंय'\nअण्णा हजारे रामलीला मैदानावर उपोषणाला बसले आहेत.

शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि लोकपाल या दोन प्रमुख विषयांवर हे उपोषण केंद्रित असल्याचं सांगितलं जात आहे. या आंदोलनाची बीबीसी मराठीनं टिपलेली दृश्य.

सकाळी 9 वाजल्यापासून सुरू झालेल्या या आंदोलनाला सुरुवात झाली. 10 वाजता राजघाट इथे जाऊन अण्णांनी महात्मा गांधींना अभिवादन केलं. त्यानंतर शहीद पार्कवर जाऊन त्यांनी शहिदांना अभिवादन केलं.

सकाळी 11 वाजता अण्णा रामलीला मैदानावर पोहोचले. यावेळी त्यांच्यासोबत शेतकरी नेते राजपाल पुनिया, नागेंद्र शेखावत, राजेंद्र सिंग, विजय तालियान उपस्थित होते.

लाखभर लोक आंदोलनाला उपस्थित राहतील अशी आयोजकांनी इच्छा व्यक्त केली असली तरी दुपारी 1 वाजेपर्यंत पाचशे-सातशे निदर्शक उपस्थित होते.

राजस्थान येथील शेतकऱ्यांच्या पारंपरिक नृत्यानंतर 12 वाजता अण्णांनी भाषणाला सुरुवात केली. भाषणाच्या सुरुवातीलाच त्यांनी आपण शेतकऱ्यांच्या मागण्यांसाठी आंदोलन करत असल्याचं सांगत सरकारवर जोरदार टीका केली. भाषणात त्यांनी शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर त्यांनी भर दिला.

अण्णांच्या प्रमुख मागण्या काय?

अण्णांच्या सकाळच्या भाषणातले प्रमुख मुद्दे :

1. शेतकऱ्यांच्या मालाला भाव मिळत नाही, कारण कृषिमूल्य आयोगावर सरकारचा दबाव आहे. म्हणून कृषिमूल्य आयोगाला स्वायत्तता द्या ही आमची मागणी आहे.

2. कृषिप्रधान देशाच्या पंतप्रधानांना मी गेल्या 4 वर्षांत 43 पत्रे लिहिली, पण त्यांच्याकडून काहीच प्रतिसाद मिळाला नाही म्हणून आमच्यावर आंदोलन करण्याची वेळ आली.

3. शहीद दिनाला आंदोलनाला मी सुरुवात केली, कारण भगत सिंगांना देशात लोकशाही हवी होती. पण आज कुठे आहे लोकशाही? स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर गोरे गेले आणि काळे आले एवढाच काय तो फरक झाला.

4. उपोषण करू नका म्हणून सरकार मागे लागलंय. तुमच्या मागण्या मान्य करू असं त्यांचं म्हणणं आहे. पण गेल्या 4 वर्षांत यांनी कोणत्या मागण्या मान्य केल्या? नुसती आश्वासन दिली.  म्हणून आता शेतकऱ्यांच्या मागण्या पूर्ण होईपर्यंत माघार घेणार नाही.

5. जनलोकपालची अंमलबजावणी आणि शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत सरकार चर्चा करणार असेल तर तीही करण्यात येईल. पण जोवर सरकारकडून ठोस पावलं उचलण्यात येत नाही तोवर माझं उपोषण सुरूच राहील.

आंदोलकांनी उपोषणस्थळी पोहोचू नये म्हणून सरकार गाड्या आणि रेल्वे अडवून ठेवत आहेत, असा आरोप अण्णांनी यावेळी केला.

गेल्या दोन दिवसांपासून सरकार...\n\ntl;dr:

23 मार्चच्या शहीद दिनाचं औचित्य साधून सामाजिक कार्यकर्ते अण्णा हजारे दिल्लीतल्या रामलीला मैदानावर उपोषणाला बसले आहेत.


'आताचा काळ आणीबाणीपेक्षा जास्त धोकादायक आहे'\nबीबीसी प्रतिनिधी विनीत खरे यांच्याशी बोलताना रोमिला थापर म्हणाल्या की, देशामध्ये गेल्या चार वर्षांत भीती आणि दडपणाचं वातावरण वाढलंय. आणि हा काळ आणिबाणीच्या काळापेक्षा जास्त धोकादायक आहे.

काय म्हणाल्या रोमिला थापर?

पुणे पोलीस या पाच मानवाधिकार कार्यकर्त्यांच्या घरी गेले आणि म्हणाले तुम्हाला अटक केली आहे. आम्ही आमच्या याचिकेत म्हटलं की या लोकांचं समाजात एक स्थान आहे, त्यांना लोक ओळखतात. हे कोणी गुन्हेगार नाहीत की यांना उचलून तुम्ही तुरूंगात टाकाल.

मग आम्ही हे जाणून घ्यायचा प्रयत्न केला की यांच्यावर असे काय आरोप आहेत, पोलिसांना काय सिद्ध करायचं आहे, आणि हे आरोप सिद्ध करण्याची काय प्रक्रिया आहे.

यावर सुप्रीम कोर्टात सुनावणी झाली. कोर्टानं या लोकांना आपआपल्या घरी स्थानबद्ध करण्याचे आदेश दिले आहेत. लक्षात घ्या, त्यांना तुरूंगात पाठवलं नाही. यापुढची सुनावणीही सुप्रीम कोर्टातच होईल.

मी या लोकांना वैयक्तिकरित्या ओळखते. तुम्ही जर कोणाला अटक करत असाल तर तुमच्याकडे सगळी माहिती हवी. तुम्ही त्यांना का अटक करत आहात, त्यांच्यावर काय आरोप आहेत असं सगळं. अटक करताना तुम्ही त्या व्यक्तींनाही आपली बाजू मांडण्याची संधी दिली पाहिजे.

या लोकांवर भीमा कोरेगावमध्ये झालेल्या हिसेंत सहभागी झाल्याचा आरोप लावला आहे. यातले काही लोक तर तिथे प्रत्यक्ष उपस्थितही नव्हते. बरं यांच्यावर आरोप तर असे लावलेत की त्यांनी बंदूकीने किंवा लाठ्या-काठ्या घेऊन हिंसा केली आहे.

पण हे सगळे लोक सुशिक्षित, लिहिणारे, शिकणारे-शिकवणारे आहेत. मग या आरोपात हिंसा केली याचा अर्थ काय?

वरावरा राव

सुधा भारद्वाज वकील आहेत. अनंत तेलतुंबडे आर्थिक आणि सामाजिक विश्लेषण करणाऱ्या इकॉनॉमिक अॅण्ड पॉलिटिकल वीकलीमध्ये सतत लिहित असतात. यातली एक कार्यकर्ता अतिडाव्या विचारांची आहे, पण याचा अर्थ असा नाही की कोणाला सरळ अटक केली जावी.

हे लोक माओवादी आणि नक्षलींचे समर्थक असल्याचंही म्हटलं जातंय. पण पोलिसांकडे यांचे नक्षलवाद्यांचे समर्थक असल्याचे पुरावे असले पाहिजेत. कोर्टात पुरावे द्यावे लागतील.

चार वर्षांत काय बदललं?

पाच वर्षांपुर्वी अशी परिस्थिती नव्हती. गेल्या चार वर्षांत भीती, भय आणि दडपणाचं वातावरण वाढलंय. सरकारची भूमिका अजूनच एकाधिकारवादी झाली आहे. दलितांना आणि मुस्लीमांना ज्याप्रकारे वागवलं जातं आहे ते चिंताजनक आहे.

पुर्वी असं होतं नव्हतं. पोलीस असं...\n\ntl;dr:

पाच मानवाधिकार कार्यकर्त्यांच्या अटकेविरुद्ध ज्या पाच लोकांनी सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली होती त्यांच्यातल्याच एक आहेत इतिहासकार रोमिला थापर.


'आधार' डेटा गळतीवर बातमी देणाऱ्या पत्रकाराविरुद्ध गुन्हा!\nदेशभरातल्या लोकांनी 'आधार'साठी आपली वैयक्तिक माहिती सरकारकडे दिली आहे. आता देशातल्या कोणत्याही नागरिकाची वैयक्तिक माहिती घरबसल्या मिळवण्यासाठी फक्त 500 रुपये आणि 10 मिनिटं खर्च करावी लागतात, असं या बातमीत म्हटलं होतं.

"या प्रकरणी तक्रार झाल्यानंतर गुन्हे शाखेकडे गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे," असं दिल्ली पोलीसच्या एका अधिकाऱ्याने गोपनीयतेच्या अटीवर सांगितलं.

या प्रकरणी आरोपी असलेल्या रचना खैरा या पत्रकाराने बीबीसीला सांगितलं, "तक्रार दाखल झाल्याचं आम्हाला दुसऱ्या वर्तमानपत्रातल्या बातमीवरून कळलं. या गुन्ह्याचा तपशील आम्हाला अजून मिळालेला नाही."

"तपशील समजल्यानंतर याबाबत मी प्रतिक्रिया देऊ शकेन," असेही त्या म्हणाल्या.

Unique Identification Authority of India (UIDAI) च्या एका अधिकाऱ्याने या प्रकरणी तोतयेगिरी करून फसवणूक (419), फसवणूक (420), बनावट कागदपत्रं (468), अशा विविध कलमांखाली गुन्हा दाखल केल्याची माहिती आहे.

या प्राथमिक माहिती अहवालात बातमीसाठी या महिला पत्रकाराने ज्या ज्या लोकांशी संपर्क साधला होता, त्यांचाही समावेश आहे.

प्रकरण काय आहे?

'द ट्रिब्युन'ने 4 जानेवारी रोजी एक बातमी दिली होती. UIDAIकडे आधारसंबंधी असलेली सगळी माहिती मिळवण्यासाठी आवश्यक लॉग-इन आणि पासवर्ड जुजबी शुल्क आकारून देण्याचा दावा एका अनामिक व्यक्तीने व्हॉट्सअॅपवर केला होता.

या प्रकरणी अधिक तपास केला असता PayTM या अॅपद्वारे फक्त 500 रुपये शुल्क दिल्यावर लॉग-इन आणि पासवर्ड आल्याचं या पत्रकाराला आढळलं.

आधार कार्डसाठी लोकांच्या बोटांचे ठसे, बुब्बुळांचे फोटो अशी वैयक्तिक माहिती घेतली आहे.

या माहितीची सत्यता पडताळण्यासाठी लॉग-इन आयडी आणि पासवर्ड टाकला असता देशभरातल्या आधार कार्डधारकांची सगळी माहिती घडाघडा उघडली. यात नाव, पत्ता, पिन कोड, छायाचित्र, फोन नंबर, इमेल या अत्यंत वैयक्तिक माहितीचा समावेश होता.

आधारसाठीच्या माहितीच्या गोपनीयतेचा भंग झाला नसून संबंधित पत्रकारानं दिलेली बातमी दिशाभूल करणारी असल्याचा दावा UIDAI ने केला आहे. बायमॅट्रिक माहिती प्रणाली वापरून साठवलेली आधारची माहिती सुरक्षित असल्याचंही UIDAIने सांगितलं.

सुप्रीम कोर्टातलं प्रकरण

'खासगीपणा आणि आधार कार्ड' याबद्दलच्या प्रकरणाची सुनावणी सुप्रीम कोर्टात सुरू आहे. काहींनी याचिका दाखल करून आधार योजनेला आव्हान दिलं आहे.

ही योजना सामान्य नागरिकांच्या खासगीपणाच्या मूलभूत...\n\ntl;dr:

केवळ 500 रुपये एजंटला देऊन कोट्यवधी लोकांची 'आधार कार्ड'ची वैयक्तिक माहिती 10 मिनिटात मिळवता येऊ शकते, अशी बातमी चंदिगढ स्थित 'द ट्रिब्यून' वृत्तपत्राने दिली होती. आता हे वृत्तांकन करणाऱ्या महिला पत्रकाराविरोधात दिल्ली पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.


'उद्धव ठाकरे आगामी काळात देशाचे पंतप्रधान होणार' - संजय राऊत #5मोठ्याबातम्या\n1. 'आगामी काळात उद्धव ठाकरे देशाचे पंतप्रधान होणार' - संजय राऊत

आगामी काळात मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे देशाचे पंतप्रधान होतील असे भाकीत शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी वर्तवले आहे. तसंच कोणत्याही गोष्टीवर टीका करण्यात भाजपचे काही लोक आघाडीवर असून त्यांना भारतरत्न पुरस्कार द्यायला हवा असा टोलाही संजय राऊत यांनी लगावला. टिव्ही 9 ने हे वृत्त दिले आहे.

संजय राऊत पत्रकार परिषदेत बोलत होते. आमचा एकही आमदार फुटणार नाही असा विश्वास विरोधी पक्षाला असला तरी राज्यात तीन पक्ष एकत्र आल्याने येत्या काळात एकाच पक्षातून पक्षांतर होणार असल्याचा दावा संजय राऊत यांनी केला.

भविष्यात ज्या घडामोडी घडतील त्याच्या भूकंपाचे केंद्रबिंदू शिवसेना भवन असेल असा गौप्यस्फोटही राऊतांनी केला.

उत्तर महाराष्ट्र, नाशिक आणि धुळ्यातील अनेक कार्यकर्ते आणि पदाधिकाऱ्यांनी शिवसेनेत प्रवेश केला. नाशिक कायम शिवसेनेचा बालेकिल्ला असून महानगरपालिकेवर शिवसेनेचा झेंडा फडकवायचा आहे असंही यावेळी राऊत म्हणाले.

2. मी मुख्यमंत्री असतो तर बच्चू कडू यांचा राजीनामा मागितला असता - प्रकाश आंबेडकर

दिल्लीच्या सीमेवर सुरू असलेल्या शेतकरी आंदोलनाला पाठिंबा देण्यासाठी राज्यमंत्री बच्चू कडू महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांच्या बाईक रॅलीत सहभागी होत दिल्लीत गेले आहेत.

पण सरकारमधील मंत्र्यांना आंदोलनात सहभागी होण्याचा अधिकार नाही अशी टीका वंचित बहुजन आघाडीचे प्रमुख प्रकाश आंबेडकर यांनी केली आहे. लोकमतने हे वृत्त दिले आहे.

ते म्हणाले, "मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांना आंदोलन करण्याचा अधिकर नसून तुम्ही एकतर मंत्री राहा नाहीतर आंदोलन करा. मी मुख्यमंत्री असतो तर राजीनामा मागितला असता."

राज्य सरकारने शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाला जाहीर केलेला पाठिंबा फसवा असल्याचा आरोपही प्रकाश आंबेडकर यांनी केला आहे. शेतकऱ्यांना दिलासा मिळावा यासाठी राज्य सरकारने पंजाब सरकारप्रमाणे कृषी कायद्यांविरोधात निर्णय का घेतला नाही? असा प्रश्न आंबेडकर यांनी उपस्थित केला. ठाकरे सरकारने अधिवेशनाचे दोन दिवस कांजूरमार्ग आणि कंगनावर घालवले अशी टीकाही त्यांनी केली.

 3. RT-PCR टेस्ट कोरोनाचा नवीन प्रकार झाल्याचे ओळखण्यात सक्षम आहे का?

ब्रिटन येथे कोरोना व्हायरसचा नवीन प्रकार स्ट्रेन समोर आला आहे. पण कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचे निष्पन्न करणारी RT-PCR टेस्ट कोरोनाच्या नवीन प्रकाराची लागण झाल्याचे सांगण्यासाठी सक्षम...\n\ntl;dr:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


'उद्धव ठाकरे यांनी अयोध्येच्या ऐवजी मक्केला जावं'- महंत परमहंस दास\n उद्धव ठाकरे यांनी अयोध्येला येण्याऐवजी मक्केला जावं असं विधान आपण का केलं याचं स्पष्टीकरणही त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना दिलं. मुख्यमंत्र्यांना आपण काळे झेंडे दाखवू असा निर्धार त्यांनी केला. शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या शिवसेनेच्या मूळ विचारापासून फारकत घेतल्यास आपण विरोध करणार असेही त्यांनी सांगितले आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

शिवसेना नेते संजय राऊत यांनी या दौऱ्याची माहिती दिली. ते म्हणाले, "उद्धव ठाकरे उद्या अयोध्येला येतील आणि आणि त्यांची  भूमिका तेथे मांडतील.  शरयू आरतीचा कार्यक्रम आयोजित केला होता, तो सध्या रद्द करण्यात आला आहे. कोरोना व्हायरसच्या भीतीमुळे आरोग्य मंत्रालयानं एक आदेशपत्र जारी केलं आहे, त्यानुसार गर्दीचे कार्यक्रम टाळण्यात येत आहे. त्यामुळे आम्ही हे ठरवलं आहे."

शिवसेनेचं मुखपत्र असलेल्या सामनाच्या संपादकपदी रश्मी ठाकरे यांची नुकतीच नियुक्ती करण्यात आली आहे. याविषयी प्रश्नावर ते म्हणाले, "सामनाचं संपादकपद निर्णयावरुन मी नाराज नाहीये. मी जिथं आहे तिथं खूश आहे."

उद्धव ठाकरे यांच्या दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर संजय राऊत यांनी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांची भेट घेतली.

दरम्यान, उद्धव ठाकरे यांच्या अयोध्या दौऱ्याला अयोध्येतील साधू-संतांनी विरोध केला आहे.

हनुमानगढीचे पुजारी महंत राजू दास यांनी उद्धव ठाकरे यांच्या या दौऱ्याला विरोध केला आहे. उद्धव ठाकरेंना अयोध्येत पाय ठेऊ देणार नाही, अशी भूमिका महंत राजू दास यांनी घेतली आहे.

त्यांनी ट्वीट करत म्हटलंय, "मुस्लिमांना 5 टक्के आरक्षण देणारी शिवसेना हिंदुत्वाच्या मार्गावरून भरकटली आहे. त्यामुळे उद्धव ठाकरेंना अयोध्येला येऊ देणार नाही."

यापूर्वीही उद्धव ठाकरेंवर महंत राजू दास यांनी टीका केली होती.

ते म्हणाले होते, "अयोध्येला राजकारणापासून दूर ठेवा. या दर्शन घ्या, आरती करा, पण अयोध्येत राजकारण करु नका."

रामजन्मभूमी अयोध्येत उभ्या राहणार्‍या राम मंदिराच्या ट्रस्टच्या सदस्यांमध्ये शिवसैनिकांची नेमणूक करण्यात यावी अशी मागणी शिवसेनेचे आमदार प्रताप सरनाईक यांनी केली आहे. यासंदर्भातलं पत्र सरनाईक यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना लिहिलंय.

पंतप्रधानांनी या ट्रस्टमध्ये 15 सदस्यांची नेमणूक केली आहे. पण त्यात एकही शिवसैनिक नाही अशी खंत सरनाईक यांनी पत्रात लिहिलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\n\ntl;dr:

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे 7 मार्चला अयोध्या दौऱ्यावर जाणार आहेत. शिवसेनेकडून अयोध्या दौऱ्याची तयारीही सुरु आहे.  तर अयोध्येत बीबीसी मराठीशी बोलताना महंत परमहंस दास यांनी मात्र मुख्यमंत्र्यांच्या दौऱ्याला विरोध केला आहे.


'उद्धव ठाकरेंनी आमचा विश्वासघात केला' - जे. पी. नड्डा - #5मोठ्याबातम्या\n1) महाराष्ट्रात आम्हीच जिंकलो होतो, पण सत्तेसाठी धोका झाला – नड्डा

महाराष्ट्रात आम्हीच जिंकलो होतो. पण सत्तेसाठी आमच्यासोबत धोका झाला, असं भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष जे. पी. नड्डा म्हणाले. एका वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत नड्डांनी महाराष्ट्रातील नवीन राजकीय समीकरणांबाबत नाराजी व्यक्त केली. लोकसत्तानं ही बातमी प्रसिद्ध केलीय.

नड्डा म्हणाले, “देवेंद्र फडणवीस पुन्हा एकदा महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री व्हावेत, असाच महाराष्ट्राचा कौल होता. मात्र, उद्धव ठाकरेंनी सत्तेसाठी आमचा विश्वासघात केला.”

काँग्रेसविरोधात तुम्ही सहज निवडणूक जिंकता, मात्र प्रादेशिक पक्षांसमोर तुम्हाला आव्हानात्मक जातं, यासंदर्भात प्रश्न विचारला असता नड्डांनी महाराष्ट्रातील नव्या समीकरणांबाबत नाराजी व्यक्त केली.

महाराष्ट्र भाजपनं त्यांच्या ट्विटर हँडलवरून जे. पी. नड्डा यांच्या मुलाखतीचा व्हीडिओ शेअर केलाय.

महाराष्ट्रात शिवसेना-भाजप हे दोन्ही पक्ष विधानसभा निवडणूक युतीत लढले असतानाही नंतर मात्र शिवसेनेनं काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत सत्ता स्थापन केली आणि सर्वाधिक जागा असलेल्या भाजपला या तिन्ही पक्षांनी सत्तेबाहेर ठेवलं.

2) अर्थव्यवस्थेची स्थिती आधीपेक्षा वाईट – RBI गव्हर्नर

कोरोना व्हायरसमुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर अपेक्षेपेक्षा विपरित परिणाम झाला असून, अर्थव्यवस्थेला रुळावर आणण्यासाठी अनेक वर्षे लागतील, असं मत रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी व्यक्त केलं. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिलीय.

दर दोन महिन्यांनी होणाऱ्या पतधोरणाच्या मुद्द्यावरील RBI च्या मॉनेटरी पॉलिसी कमिटीची बैठक झाली. या बैठकीनंतर शक्तिकांत दास बोलत होते.

“भारतात आजच्या घडीला केवळ कृषी क्षेत्रातच तेजी आहे. यावेळी मान्सून चांगला होणार आहे. यामुळे कृषी क्षेत्रात तेजी बघायला मिळेल. याशिवाय इतर क्षेत्रांची परिस्थिती वाईट आहे. गेल्या दोन महिन्यांपासून जे काही आकडे येत आहेत, ते सर्व निराशाजनक आहेत,” असं शक्तिकांत दास म्हणाले.

दुसरीकडे,  महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था पूर्ववत करण्यासाठी मंत्र्यांचा गट स्थापन करण्यात आला आहे, त्यांची चर्चा सुरु आहे, कोठे उत्पन्न वाढवायचे, कोठे कपात करायची याची चर्चा होत आहे. कर लागू  करण्यावर निर्णय प्रक्रिया सुरु आहे, मात्र अधिक कर लागू करण्याचा निर्णय लगेच होणार नाही, त्यावर सविस्तर चर्चा आवश्यक आहे, अशी माहिती महसूल मंत्री व...\n\ntl;dr:

वेगवेगळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइटवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा आढावा.


'एलियन'चा सांगाडा? नेमकं सत्य काय?\nसंशोधनात असं सिद्ध झालं आहे की हे अवशेष नवजात मुलाचे आहेत. याच्या जनुकांमध्ये बरीच असमानता दिसली. या अवशेषांचा आकार भ्रूणाइतका असूनही सुरुवातीच्या काळात याचं वय 6 ते 8 वर्षं असावं असं मानलं जात होतं.

असमान्य लक्षणांमुळे याचं मूळ समजू शकत नव्हतं.

या सापळ्यात अनेक अनुवांशिक बदल झालेले असल्याने याचं वयही समजू शकलं नव्हतं, असा निष्कर्ष डीएनए टेस्टमधून काढण्यात आला आहे.

जिनोम रिसर्च या जर्नलमध्ये हे संशोधन प्रसिद्ध झालं आहे.

लहान आकार, हाडांची कमी संख्या आणि शंकूच्या आकाराचं डोकं आदी असमानता या अवशेषांमध्ये होती.

चिलीमधील अटाकामा या वाळवंटात एका निर्मनुष्य गावात एका पिशवीमध्ये हे अवशेष सापडले होते. तिथून हे अवशेष स्पेनमध्ये नेण्यात आले. या अवशेषाला अटा असं नाव देण्यात आलं होतं.

काही लोकांनी हे अवशेष परग्रहवासियाचे असावेत असं मत व्यक्त केलं होतं.

पण नव्या संशोधनामुळं हे अवशेष माणसाचेच असल्याचं निष्पन्न झालं आहे. यावर 'सिरिस' नावाची डॉक्युमेंट्री ही बनवण्यात आली होती. यातही परग्रहवासियांच्या रहिवाशाचा पुरावा असावा असं सुचवण्यात आलं होतं.

पण नव्या संशोधनानं हे सर्व अंदाज खोडून काढलं आहे. संशोधकांनी या अवशेषांचा जनुकांची ब्लूप्रिंट बनवली आहे.

संशोधकांनी सुरुवातीलाच हे अवशेष मानवाचे असल्याचं मत व्यक्त केलं होतं. पण आता संशोधकांना याचे पुरावे ही मिळाले आहेत.

हे अवेशष एक नवजात मुलीचे असून तिच्या जनुकांत मोठे बदल झाले होते. शिवाय याची उंची कमी होतीच आणि माकड हाड वाकलेलं होतं.

स्टॅनफर्ड युनिव्हर्सिटी ऑफ मेडिसिनमधील सुक्ष्म जीव विज्ञान आणि इम्युनोलॉजीचे प्राध्यापक गॅरी नोलन म्हणाले, "याची हाडं पाहून थोडं विचित्र वाटतं होतं आणि काही समजूनही येत नव्हतं."

सर्वसाधारणपणे माणसांच्या छातीच्या पिंजऱ्याला 12 हाडं असतात. पण या अवशेषांत ही हाडं फक्त 10 आहेत. नोलन म्हणतात, "हा सांगाडा 40 वर्षं जुना असून ही मुलगी जन्म होताच मृत झाली असावी."

गॅरी नोलन 2012पासून या अवशेषावर काम करतात.

या संशोधनाचे सहलेखक युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया-सॅन फ्रॅन्सिस्कोमधील अतुल बटे म्हणतात, "असामान्य सिंड्रोम असलेल्या रुग्णाच्या जनुकांचा अभ्यास करताना लक्षात ठेवलं पाहिजे की त्यांच्यात अधिक जनुकं असण्याची शक्यता असते."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर...\n\ntl;dr:

दक्षिण अमेरिकेतील चिलीमध्ये मिळालेला 6 इंचाचा सापळा परग्रहवासियाचा नसून हा मानवी असल्याचा निष्कर्ष संशोधकांनी काढला आहे. या ममीचा आकार आणि त्याच्या डोक्याचा विचित्र आकार यामुळे ही ममी परग्रहवासियाची (एलियन) असावी असा संशय होता. त्यामुळे या सापळ्याबद्दल बरीच उत्सुकता होती.


'कुत्रा पाळणाऱ्यांना मृत्यूचा आणि हृदयरोगाचा धोका कमी'\n40 ते 80 वयोगटादरम्यानच्या लोकांची आकडेवारी संशोधकांनी सरकारी कार्यालयातून मिळवली आणि त्या आधारावर हा अभ्यास केला. ज्या लोकांनी कुत्रा पाळलं आहे, त्यांना हृदयरोगाचा धोका कमी असतो असं त्यांना आढळलं. विशेषतः शिकारी कुत्रे पाळणाऱ्यांना अत्यंत कमी धोका असतो असं संशोधकांचं म्हणणं आहे.

कुत्रे पाळणारे लोक हे न पाळणाऱ्यांच्या तुलनेत अधिक 'अॅक्टिव्ह' असतात. कुत्रे पाळल्यावर लोक अधिक सक्रिय राहतात. किंवा शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय लोकांनाच कुत्रा पाळण्याची इच्छा होऊ शकते, अशी देखील शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

कुत्रे पाळणारे लोक अधिक आनंदी असतात आणि त्यांचा सामाजिक संपर्कही तुलनेनं अधिक असतो. कुत्र्यामुळे मालकाच्या मायक्रोबायोममध्ये बदल घडतात. त्यामुळं हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. पोटात असणाऱ्या सुक्ष्मजीवांच्या समूहाला मायक्रोबायोम म्हणतात.

कुत्रे पाळणारे लोक वेगळ्या प्रकारच्या जीवाणूंच्या संपर्कात येतात. कुत्र्यामुळं घरात घाण निर्माण होते आणि त्यातून मायक्रोबायोमवर परिणाम होतो.

"जर तुम्ही एकटे राहत असाल आणि तुम्ही कुत्रा पाळला असेल तर त्याचा खूप फायदा होऊ शकतो," असं उपासला विद्यापीठाच्या म्वेनिया मूबांगा यांचं असं म्हणणं आहे. कुत्रा न पाळणाऱ्यांच्या तुलनेत कुत्रा पाळणाऱ्यांना मृत्यूचा धोका 33 टक्क्यांनी कमी असतो आणि हृदयविकाराचा झटका येण्याचं प्रमाण 11 टक्क्यांनी कमी होतं.

"एकटे राहणाऱ्या लोकांमध्ये हृदयरोगाचं प्रमाण अधिक असतं. त्यामुळं कुत्रा पाळल्यास हा धोका टळू शकतो," असं संशोधक म्हणतात. "जे लोक एकटे राहतात त्यांच्यासाठी कुत्रा कुटुंबातील सदस्यांप्रमाणे असतो. त्यामुळे तणाव कमी होतो," असं मूबांगा म्हणतात.

कुत्रा पाळायचा असल्यास स्वीडनमध्ये नोंदणी करणं आवश्यक असतं. 2001 पासून ही पद्धत अवलंबण्यात आली आहे. तसेच, रुग्णालयांना भेट दिल्यास त्यांची नोंद सरकारकडून ठेवली जाते.

संशोधकांनी 2001 ते 2012 या कालखंडातला डेटा अभ्यासला. त्यातून हे निष्कर्ष मांडण्यात आले आहेत. टेरियर, रिट्रीव्हर, सेंट हाउंड्स अशा शिकारी जातींचे कुत्रे पाळले तर हृदयरोगाचा धोका कमी होतो, असं निरीक्षण 'नेचर' या प्रतिष्ठित जर्नलमध्ये नोंदवण्यात आलं आहे.

"यापूर्वी देखील अशा प्रकारचं संशोधन झालं होतं, पण यावेळी झालेल्या संशोधनांमुळे अनेक गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत. हे संशोधन महत्त्वपूर्ण आहे कारण या संशोधनात वापरण्यात आलेली आकडेवारी खूप मोठी...\n\ntl;dr:

कुत्रा पाळणाऱ्या लोकांना हृदयरोग आणि इतर कारणांमुळे होणाऱ्या मृत्यूचा धोका कमी असतो, असं एका संशोधनातून समोर आलं आहे. स्वीडनमध्ये 34 लाख लोकांच्या निरीक्षणातून हा निष्कर्ष पुढे आल्याचं संशोधकांचं म्हणणं आहे.


'कृपया आहेर बिटकॉईनमध्येच द्यावा'\nबंगळुरुमध्ये गाजलेलं 'बिटकॉईन वेडिंग'

प्रशांत शर्मा आणि नीती श्री यांचं शनिवारी दक्षिण बंगळुरूमध्ये लग्न झालं. लग्नाला आलेले पाहुणे रिकाम्या हाताने लग्नाला आले होते.

म्हणजे त्यांच्या हातात भेटवस्तू नव्हती. कारण, वर प्रशांतचा तसा आग्रहच होता. त्यांना भेट वस्तूच्या स्वरूपात नव्हे तर क्रिप्टो करन्सीच्या रूपात हवी होती.

विशेष म्हणजे प्रशांत यांच्या आवाहनाला चांगला प्रतिसाद मिळाला.

लग्नात बिटकॉईनचा आहेर

'190 पैकी 15 जणांनी भेटवस्तू बरोबर आणल्या होत्या. इतरांनी आम्हाला बिटकॉईन दिले', प्रशांत यांनी बीबीसीला सांगितलं.

पुढचा प्रश्न अर्थातच होता त्यांना किती बिटकॉईन मिळाले?

"मी रक्कम उघड करणार नाही. पण, मला लाखभर रुपये नक्कीच मिळाले आहेत", आपल्या बिटकॉईनच्या कल्पनेवर प्रशांत खूश आहेत.

प्रशांत आणि त्यांची पत्नी निती बंगळुरूमध्ये एक स्टार्टअप कंपनी चालवतात. ही कंपनी माहिती तंत्रज्ञानाशी संबंधित असल्यामुळे त्यांना क्रिप्टो करन्सीची कल्पना सुचली.

"लग्नाला आलेले आमचे बहुतेक मित्र माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातच काम करतात. त्यामुळे तंत्रज्ञान आणि भेटवस्तू देण्याची परंपरा यांचं मीलन घडवून आणण्याचं आम्ही ठरवलं."

"आमच्या पालकांनाही आम्ही विश्वासात घेतलं. त्यांनाही पटलं. मग आम्ही ते प्रत्यक्षात आणलं,' प्रशांत यांनी त्यांची कल्पना बीबीसीला समजावून सांगितली", प्रशांत म्हणाले.

लग्नात लाखोंचा आहेर. पण, बिटकॉईनच्या रुपात

"काही मित्र होते, ज्यांनी पारंपरिक भेटवस्तूंना अगदीच फाटा दिला नाही. त्यांनी भेटवस्तूही आणली आणि बिटकॉईनही जमा केले", ते सांगतात.

प्रशांत मूळचे जमशेदपूरचे आहेत. तर नीती यांचं जन्मगाव आहे बिहारमधील पाटणा.

लग्नासाठी जमलेल्या काही मित्रांशीही बीबीसीने संवाद साधला. अनेकांना ही कल्पना आवडली होती.

"बिटकॉईन भेट म्हणून देण्याची कल्पना सरकारला कितपत आवडेल माहीत नाही. पण, कल्पना फक्त अभिनवच नाही तर उपयुक्त आहे", एक जण म्हणाला.

"क्रिप्टो करन्सीचा वापर भविष्यात आणखी वाढू शकेल",  एका नातेवाईकांनं आम्हाला नाव गुप्त राखण्याच्या अटीवर सांगितलं.

बिटकॉईनच का?

वधू नीती जिथे आधी काम करत होती, त्या कंपनीचे कार्यकारी संचालक रवी शंकर एन यांनी झेबवे नावाच्या ऑनलाईन एक्सचेंजमधून खरेदी केलेले बिटकॉईन प्रशांत यांना भेट दिले.

त्यांनी आणखी एक गोष्ट स्पष्ट केली.

"अगदी एका आठवड्यापूर्वी बिटकॉईन चर्चेत आले. पण, प्रशांत...\n\ntl;dr:

बंगळुरूमध्ये पार पडलेलं हे लग्न एरवी इतर लग्नांसारखंच आहे. पण, वेगळेपण आहे वधूवरांना मिळालेल्या आहेरात.


'कोपर्डी असो वा खैरलांजी, महिलेची जात न पाहता तिला जलद न्याय मिळावा'\nअॅड. स्वाती नखाते मोर्चासमोर भाषण देताना.

कोपर्डी इथल्या एका 14 वर्षांच्या मुलीवर अमानुष अत्याचार करून तिची निर्घृण हत्या करण्यात आली. 13 जुलै 2016 पासून ते 18 नोव्हेंबर 2017 असा बराच काळ उलटून गेला. या काळात महाराष्ट्रात अन्यायाविरोधात आवाज उठवणारे व न्याय मागणारे बरेचसे मराठा क्रांती मोर्चे निघाले.

याची सुरुवात औरंगाबाद इथून झाली. बघता बघता कोपर्डीच्या ताईसाठी एकामागून एका जिल्ह्यात मोर्चे निघू लागले. बघता बघता महाराष्ट्राबाहेरही ही क्रांती न्याय मागण्यासाठी उसळू लागली. भारतातच काय, परदेशातूनही मूक मोर्चे निघाले.

कोर्ट प्रक्रियेनुसार हा खटला विलंब न लावता उज्ज्वल निकम साहेब लढत होते. पण अशा घटना फास्ट ट्रॅक कोर्टात येऊनही दीड वर्ष लागत असेल, तर त्या मुलीला न्याय लवकर मिळाला, असं कसं म्हणता येईल?

माझा न्यायव्यवस्थेवर विश्वास आहे. एक वकील म्हणून मी समाधानी आहे. इतर केसेसमध्ये पाच-पाच वर्षं आरोपपत्रसुद्धा येत नाही. त्या तुलनेत या प्रकरणी जलद न्याय मिळाल, असं म्हणायला हवं.

पण एक व्यक्ती म्हणून मला वाटतं की यापेक्षाही कमी वेळात त्यांना शिक्षा सुनावली जायला हवी होती.

मराठा मोर्चात अॅड. स्वाती नखाते

या दोषींना न्यायव्यस्थेनुसार शिक्षा व्हावी. सर्वसामान्य लोकांची आणि समाजाची अपेक्षा आहे की त्यांना फाशीची शिक्षा व्हावी.

महिलेला जात नसते

हेच प्रकरण का, महिलांवर अन्याय झालेली सर्व प्रकरणं फास्ट ट्रॅक केली पाहिजेत. अन्याय झालेल्या महिलेची जात न पाहता ती महिला आहे हे पाहणं खूप गरजेचं आहे.

कोपर्डी असो वा खैरलांजी, महिलेची जात न पाहता तिला जलद न्याय मिळावा.

पण एवढं सगळं होऊनही राज्यातल्या राज्यातल्या महिलांना सुरक्षित वाटेल, असं कोणतंही पाऊल शासनाने उचललं नाही. मुंबईसारख्या शहरात महिलेवर अत्याचार होत असताना तिला जीव वाचवण्यासाठी चालत्या ट्रेनमधून उडी मारावी लागते.

महिलांना घरामध्ये सुरक्षित वाटत नाही. ग्रामीण भागात शालेय मुलीवर अत्याचार करून, तिला मारून दरीत फेकलं जातं. त्यामुळे मला वाटतं की गेल्या दीड वर्षात सुरक्षा वाढण्याऐवजी कमी झाली आहे.

मराठा आंदोलन पुनरुज्जीवित होणार?

मराठा क्रांती मोर्चे हे जगावेगळ्या पद्धतीने निघाले आणि सगळ्या जगाने त्यांची दखल घेतली. या मूक आंदोलनाची पद्धत आणि रचना इतर चळवळींपेक्षा वेगळी होती.

पुण्यातला मराठा मोर्चा

या मोर्चांचं नेतृत्व करायला मोठे नेते नव्हते. पण तरीही...\n\ntl;dr:

अहमदनगर जिल्ह्यातल्या कोपर्डी इथे झालेल्या सामूहिक बलात्कार प्रकरणी तीनही आरोपींना दोषी ठरवण्यात आलं आहे. जितेंद्र शिंदे, संतोष भवाळ आणि नितीन भैलूमे या तिघांना येत्या 22 तारखेला शिक्षा ठोठावण्यात येणार आहे. याविषयी लिहीत आहेत मराठा क्रांती मोर्चाच्या महाराष्ट्र समन्वयक अॅड. स्वाती नखाते :


'कोरोनाची साथ लवकर संपणार नाही' - WHO चे प्रमुख\nते म्हणाले, "भलेही संपूर्ण जगात आतापर्यंत कोरोना लशीचे 78 कोटी डोस देण्यात आले असतील, पण ही साथ पूर्णपणे संपण्याची चिन्हं नाहीयेत,"

2019 च्या डिसेंबर महिन्यात चीनच्या वुहान शहरातून कोरोनाचा विषाणू जगभर पसरला. आतापर्यंत जगातील 13.65 कोटी लोकांना कारोनाची लागण झाली आहे आणि 29 लाखांहून अधिक लोकांचा जीव कोरोनानं घेतला आहे.

टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसस यांच्या मते, "जानेवारी आणि फेब्रुवारीमध्ये सलग सहा आठवड्यांपर्यंत कोरोनाच्या केसेसमध्ये घट झाली. मात्र, गेल्या आठवड्यापासून कोरोनाची साथ पुन्हा वेगानं पसरत आहे आणि गेल्या चार आटवड्यांपासून कोरोनामुळे जीव गमावणाऱ्यांची संख्याही वाढलीय. गेल्या आठवड्यात तर कोरोनाची लागण झालेल्यांची विक्रमी संख्या नोंदवली गेली. आशिया आणि मध्यपूर्वमधील काही देशांमध्ये कोरोनानं पुन्हा डोकं वर काढलं आहे."

जिनिव्हात एका संवादादरम्यान टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसस म्हणाले की, "कोरोनाशी लढण्यासाठी लस हे महत्त्वाचं शस्त्र नक्कीच आहे. मात्र, असं होऊ शकत नाही की, या शस्त्राने कोरोनाच्या साथीचा पराभव होईल."

"सोशल डिस्टन्सिंग, मास्क वापरणं, वारंवार हात स्वच्छ धुणं आणि हवेशीर जागी राहणं याच गोष्टी या साथीविरोधात प्रभावीपणे काम करतात. सर्व्हेलन्स, कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग, आयसोलेशन आणि समजूतदारपणे एकमेकांची काळजी घेणं या गोष्टी केल्यास साथीला रोखलं जाऊ शकतं आणि जीव वाचवले जाऊ शकतात," असं ते म्हणाले.

टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसस म्हणाले, सार्वजनिक आरोग्यासाठी उचलण्यात आलेल्या पावलांमध्ये समानता नाही. त्यामुळे प्रादुर्भाव वेगानं वाढत आहे आणि लोकांचा जीव जात आहे.

"कोरोना म्हणजे काहीतरी साधासुधा फ्लू आहे, असं समजणं लोकांनी बंद करावं. कारण या विषाणूने तरुण आणि निरोगी लोकांचाही जीव घेतलाय," असा इशाराही त्यांनी दिला.

"जे लोक कोरोनामुक्त झाले, त्यांच्यावर या आजाराचा काही दूरगामी परिणाम होईल का, याबाबत अद्याप काहीही स्पष्टत नाही. काही लोकांना वाटतं की, आपण तरूण आहोत आणि आपल्याला कोरोना झाला तर काही फरक पडत नाही," असंही ते म्हणाले.

'कोरोनाची साथ एवढ्यात संपणार नाही'

जागतिक आरोग्य संघटनेचे प्रमुख टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसस यांनी म्हटलं की, "आशा पल्लवीत ठेवण्यासाठी जगाकडे अनेक कारणं आहेत. मात्र, कोरोनाची साथ एवढ्यात संपणार नाही, हे आपण समजून घेणं आवश्यक आहे."

"यावर्षी (2021) च्या सुरुवातीला कोरोनाच्या रुग्णसंख्येत घट...\n\ntl;dr:

"सार्वजनिक आरोग्यासाठी पावलं उचलून काही महिन्यांसाठी कोरोनाची साथीवर नियंत्रण मिळवता येऊ शकतं. मात्र, कोरोनाचा विषाणू जाणार नाही," असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेचे (WHO) प्रमुख टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसस यांनी दिला आहे.


'छोट्या मेस्सी'ने तालिबानच्या भीतीने सोडले घर\n2016मध्ये 7 वर्षांच्या मुर्तजा अहमदीचा एक फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता. त्यामध्ये त्याने मेस्सीच्या जर्सीसारखी दिसणारी एक प्लास्टिक बॅग टी-शर्ट म्हणून घातली होती.

त्यानंतर कतारमध्ये मुर्तजाला त्याचा हिरो मेस्सीला भेटण्याची संधी मिळाली होती.

मुर्तजा आणि त्याचे आई-वडील हे गजनी प्रांताच्या दक्षिण-पूर्व भागात राहत होते. यावेळी तालिबानने हल्ला केल्यानंतर त्याच्या परिवाराला घर सोडून काबूल गाठावं लागलं होतं.

2016 मुर्तजाने मेस्सीच्या जर्सीसारखी दिसणारी एक प्लास्टिक बॅग टी-शर्ट म्हणून घातली होती.

2016ला पाकिस्तानात घेतला होता आश्रय

मुर्तजाच्या कुटुंबीयांचं म्हणणं आहे की त्यांना अफगाणिस्तानातील त्यांचं घर सोडावं लागलं आहे. त्याचं असं मत आहे की त्यांना तालिबानकडून सतत धमक्या येतात.

यापूर्वी 2016मध्ये मुर्तजा प्रकाशझोतात आल्यानंतर तालिबानने धमक्या द्यायला सुरुवात केली. त्यानंतर घर सोडून पाकिस्तानात आश्रय घ्यावा लागला होता.

2016मध्ये तालिबानच्या धमक्यानंतर मुर्तजाला घर सोडून पाकिस्तानमध्ये जावं लागलं होतं.

पण, पुरेसे पैसे न उरल्यामुळे त्यांना काही दिवसातच परत मायदेशी परतावं लागलं, अशी माहिती AFP या वृत्तसंस्थेने दिली आहे.

प्लास्टिकच्या त्या जर्सीनं आयुष्य बदललं

मुर्तजा त्यावेळी केवळ 5 वर्षांचा होता. त्याने निळ्या-पांढऱ्या पट्ट्याची प्लास्टिकची पिशवी जर्सी म्हणून घालून फुटबॉल खेळत होता.

तो प्लास्टिकचा टी-शर्ट अर्जेंटीनाच्या नॅशनल फुटबॉल टीमच्या जर्सीसारखा दिसत होता. मेस्सी हा त्या टीमचा कॅप्टन आहे. त्या शर्टवर पुढच्या बाजूने मार्करने 10 नंबर लिहिलं होतं.

प्लास्टिकचा टी-शर्ट घातलेला मुर्तजाचा तो फोटो बघता-बघता सोशल मीडियावर व्हायरल झाला. मेस्सीने तो फोटो पाहिल्यावर मुर्तजासाठी एक गिफ्ट पाठवलं. त्यामध्ये मेस्सीने सही केलेली 10 नंबरची जर्सी होती.

पुढं मेस्सीला भेटण्याचं मुर्तजाला आमंत्रणही मिळालं. 2016मध्ये मेसी कतारची राजधानी दोहा येथे फुटबॉल मॅच खेळण्यासाठी आला होता.

मुर्तजाने मैदानात जाऊन त्याच्या हिरोची भेट घेतली. ती एक भावनिक क्षण होता.

तालिबानची भीती

जग भलंही मुर्तजाला 'छोटा मेस्सी' या नावाने ओळखत असेल पण या प्रसिद्धीनंतर त्याला अनेक अडचणींना सामोरं जावं लागत आहे, असं त्याच्या कुटुंबाचं म्हणणं आहे.

"स्थानिक गुंड आम्हाला सारखं बोलावतात. तुम्ही आता श्रीमंत झाला आहात असं म्हणत खंडणीची...\n\ntl;dr:

फुटबॉल खेळाडू मेस्सीचा चाहता म्हणून चर्चेत आलेल्या अफगाणिस्तानचा 'छोटा मेस्सी' आणि त्याच्या कुटंबाला पुन्हा एकदा राहत्या घरातून पळ काढावा लागला आहे.


'जियो पारशी'ने कसा वाढतो आहे पारशी समाजाचा जन्मदर\n'आंधळा मागतो एक डोळा देव देतो दोन'

पण केंद्र सरकारने 2014 मध्ये सुरू केलेल्या 'जियो पारशी' मोहीमेनंतर आता परिस्थिती बदलत असल्याचं आशादायी चित्र आहे. या मोहीमेसाठी सरकारवर टीकाही झाली होती. पण नक्कीच या मोहिमेनंतर पारशींच्या जन्मदरात वाढ झाली आहे.

45 वर्षांच्या पारूल गरोदर आहेत. त्यांना मूल व्हावं अशी इच्छा अनेक वर्षांपासून होती. आता त्यांनी जुळं होणार आहे, असं डॉक्टरांनी सांगितलं आहे.

"जेव्हा मला डॉक्टरांनी सांगितलं की तुम्ही आई होणार आहात तेव्हा तर मी आनंदी झालेच होते," पारूल सांगतात

"पण लगेच ते म्हणाले, 'तुम्हाला जुळं होणार आहे'. तेव्हा तर मला इतका आनंद झाला की मी डॉक्टरांनाच कडकडून मिठी मारली. ते म्हणतात ना, आंधळा मागतो एक डोळा आणि देव देतो दोन, अशी माझी स्थिती झाली होती."

असपी आणि पारूल यांचं लग्न उशिरा झालं होतं. त्यामुळे पालक होण्याच्या दृष्टीने ते फार गैरसोयीचं ठरलं होतं. पण जियो पारशी या मोहिमेमुळं त्यांच्या पालक होण्याच्या आशा पल्लवित झाल्या.

"IVF साठी आमच्याकडे पैसे नव्हते. 'जियो पारशी' या मोहिमेअंतर्गत आमचा खर्च रुग्णालयानेच उचलला," असं असपी म्हणतात.

असपी आणि पारूल

फेरेदिह दोतीवाला एकाच मुलावर समाधानी होत्या. एके दिवशी पेपर वाचत असताना त्यांना या मोहिमेबद्दल कळलं आणि त्यांनी पुन्हा आई होण्याचा निर्णय घेतला.

आता त्यांना दोन मुलं आहेत.

काय आहे जियो पारशी मोहीम?

पारशी लोकांचा कमी जन्मदर पाहून केंद्र सरकारने ही योजना सुरू केली होती. या मोहिमेअंतर्गत पारशी दांपत्याला पाच लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक सहाय्य मिळते. यामध्ये उपचाराचा खर्च किंवा IVFचा खर्च सरकार उचलते.

तसंच पारशी समाजातील लोकांनी जास्तीत जास्त मुलं होऊ देण्याकडे आपला कल ठेवावा, असं देखील जाहिरातींद्वारे सांगितलं जातं.

कोण आहेत पारशी?

पहिल्या सहस्त्रकाच्या शेवटच्या काळात झोरोस्ट्रियन धर्मियांवर इराणमध्ये हल्ले होऊ लागले होते. त्यानंतर हा समाज भारतात आला आणि गुजरातमध्ये स्थायिक झाला.

भारतामध्ये झोरोस्ट्रियन पारशी म्हणून ओळखले जातात. त्यांची मातृभाषा गुजराती. ते आपल्या धर्माचं काटेकोरपणे पालन करतात.

आतापर्यंत झोरोस्ट्रियन लोकांची संख्या कधीच दोन लाखांच्या वर गेली नाही, असं या समाजातील काही लोक म्हणतात.

पण या समाजातील अनेक लोकांची नावं भारतात घराघरात पोहोचली आहेत. रतन टाटा, जमशेदजी टाटा, होमी जहांगीर भाभा, फिल्ड मार्शल...\n\ntl;dr:

भारतातील पारशी समाजाचा जन्मदर इतका घटला आहे की भविष्यकाळात हा समाज नष्ट होईल की काय, अशी भीती एकेकाळी निर्माण झाली होती.


'जेव्हा मी स्टीफन हॉकिंगला टेबल टेनिसमध्ये हरवलं होतं...' : डॉ. जयंत नारळीकर\nज्येष्ठ शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग आणि डॉ. जयंत नारळीकर

1961 मध्ये इंग्लंडमधल्या रॉयल ग्रीनिच ऑब्झर्व्हेटरीने विद्यार्थ्यांसाठी एक विज्ञान परिषद आयोजित केली होती. तेव्हा मी आणि स्टीफन पहिल्यांदा भेटलो. तेव्हा तो ऑक्सफर्ड विद्यापीठात शिकत होता.

या विज्ञान परिषदेत मला विद्यार्थी असूनही व्याख्यान देण्याची संधी मिळाली. या व्याख्यानात सर्वांत जास्त प्रश्न विचारणारा विद्यार्थी कोण असेल तर तो होता स्टीफन हॉकिंग!

कॉस्मॉलॉजी (विश्वविज्ञान), विश्वाचा विस्तार, बिग बँग थिअरी, याबद्दलच्या अनेक प्रश्नांची सरबत्ती त्याने माझ्यावर केली. त्याला उत्तरं देताना जाणवत होतं की, त्याच्याकडे कमालीची जिज्ञासा आहे आणि ती पूर्ण करताना आपणही वेगवेगळ्या संकल्पनांवर विचार करू लागतो.

मला आठवतं, याच विज्ञान परिषदेत आमची टेबल टेनिसची मॅच रंगली होती आणि मी त्याला टेबल टेनिसमध्ये हरवलं होतं.

ब्लॅक होलचं संशोधन

स्टीफनला त्यावेळी 'मोटर न्यूरॉन' हा दुर्धर आजार जडलेला नव्हता. त्यामुळे त्याला प्रश्न विचारण्यापासून कुणीही रोखू शकत नव्हतं. हा आजार त्याला जन्मापासून जडलेला नव्हता. या आजाराचं निदान तो 21 वर्षांचा असताना झालं. पण नंतर त्याने त्यावर कशी मात केली, हे सगळ्यांना माहीत आहे.

या परिषदेनंतर एक वर्षानंतर स्टीफन केंब्रिज विद्यापीठात PhD साठी दाखल झाला आणि मला त्याच्याकडे काय दडलं आहे, याची जाणीव झाली. याआधी तो प्रश्न विचारायचा पण त्याची उत्तरं त्याच्याकडे तरी आहेत का, असा प्रश्न मला पडायचा.

'प्रॉपर्टीज ऑफ एक्स्पांडिंग युनिव्हर्स' या त्याच्या PhDच्या प्रबंधात मात्र त्याने अनेक प्रश्नांची उत्तरं शोधली.

स्टीफन हॉकिंगने 30 वर्षं केंब्रिजमध्ये प्राध्यापक म्हणून काम केलं. त्याने 'ब्लॅक होल्स' (कृष्णविवरं) बाबत केलेलं संशोधन हे त्याचं सगळ्यांत महत्त्वाचं योगदान आहे.

त्याने कृष्णविवरांचे नियमही मांडले. ब्लॅक होलमध्ये सगळं शोषून घेतलं जातं, असं आधी आपण मानायचो. पण या ब्लॅक होलमधून किरणोत्सर्ग होतो, याचा स्टीफन हॉकिंगने शोध लावला. विश्वाची रहस्यं उलगडण्याच्या संशोधनाला यामुळे एक वेगळीच दिशा मिळाली.

'देव अस्तित्वात नाही'

केंब्रिजमध्ये असताना आमची वैज्ञानिक सिद्धांतांवर चर्चा व्हायची. यात देवाणघेवाण जास्त असायची. आमच्यात कधीही एखाद्या मुद्द्यावरून वाद झालेले मला आठवत नाहीत.

"देव अस्तित्वात नाही आणि देवाने हे विश्व निर्माण केलेलं नाही," हे...\n\ntl;dr:

स्टीफन हॉकिंग आणि मी एकाच वेळी केंब्रिज विद्यापीठात विद्यार्थी होतो. तो माझ्या एक-दोन वर्षं मागे होता. तेव्हा मला आठवतं, स्टीफन अगदी साधासुधा विद्यार्थी होता. त्याच्या बुद्धीची चमक त्यावेळी एवढी जाणवायची नाही. पण नंतर मात्र त्याने त्याच्यामधला खजिनाच बाहेर काढला.


'ट्रंप साहेब चित्र नाही देऊ शकत, सोन्याचं कमोड चालेल का?'\nपण, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचा शब्द एका संग्रहालयानं टाळला. प्रकरण तेवढ्यावरचं मिटलं असतं तर ठीक झालं असतं. पण ट्रंप यांच्या मागणीला त्या संग्रहालयानं जे प्रत्युत्तर दिलं आहे त्याची चर्चा जगभर होत आहे.

त्याचं झालं असं, राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी न्यूयॉर्कच्या गुगनहाइम संग्रहालयाला एक मागणी केली. प्रसिद्ध चित्रकार व्हॅन गॉगचं चित्र काही काळासाठी व्हाईट हाऊसकडे देण्यात यावं असं ते म्हणाले.

संग्रहालयानं ट्रंप यांची विनंती नम्रपणे नाकारली. "आम्ही व्हॅन गॉगचं चित्र देऊ शकत नाही पण व्हाईट हाऊसला हवं असेल तर आम्ही 18 कॅरट सोन्याचा भरीव कमोड देऊ शकतो," असं संग्रहालयानं म्हटलं.

व्हाईट हाऊसला हवं असेल तर आम्ही 18 कॅरट सोन्याचं भरीव कमोड देऊ शकतो असं संग्रहालयानं म्हटलं.

संग्रहालयाच्या या प्रस्तावावर व्हाईट हाऊसकडून अजून प्रतिक्रिया आली नाही.

वॉशिंग्टन पोस्टनं दिलेल्या वृत्तानुसार, सप्टेंबरमध्ये संग्रहालयाच्या संचालिका नॅंसी स्पेक्टर यांनी हा प्रस्ताव व्हाईट हाऊससमोर ठेवला होता.

व्हॅन गॉग यांनी 1888मध्ये काढलेलं लॅंडस्केप विथ स्नो हे चित्र सुप्रसिद्ध आहे. याच चित्राची मागणी करण्यात आली होती.

"हे चित्र हलवण्याची परवानगी आम्हाला देता येणार नाही. त्यामुळं हे चित्र आम्ही तुम्हाला देऊ शकणार नाही, पण त्याबदल्यात आम्ही तुम्हाला इटालियन कलाकार मॉरिझियो कॅटलन यांनी बनवलेलं कमोड देऊ शकतो," असं नॅंसी यांनी इमेलद्वारे म्हटलं होतं.

"अर्थात हे कमोडपण मौल्यवान आणि नाजूक आहे. पण आम्ही सर्व काळजी घेऊन ते व्हाइट हाउसमध्ये बसवू शकतो," असं त्या म्हणाल्या.

'लॅंडस्केप विथ स्नो' हे चित्र व्हॅन गॉग यांनी 1888 मध्ये काढलं आहे.

हे कमोड म्हणजे अमेरिकेच्या अतिश्रीमंतीवर केलेलं उपहासात्मक भाष्य आहे असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

संग्रहालायाच्या या उत्तरामुळं ट्विटर युजर्सनं वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया दिल्या आहे. "ट्रंप यांनी कलेच्या संवर्धनासाठी राखीव असलेल्या निधीमध्ये कपात केली होती. त्याचा हा परिणाम आहे," असं एका जणानं म्हटलं आहे.

सर्वच जण संग्रहालयाच्या वागणुकीशी सहमत नाहीत. "हा ट्रंप यांचा अपमान आहे. त्यांचा अपमान आम्ही सहन करणार नाही. यावर्षी मी संग्रहालयाला दान करणार नाही," असं एका ट्विटर युजरनं म्हटलं आहे.

व्हाईट हाऊसची सजावट करण्यासाठी वेगवेगळ्या संग्रहालयांकडे काही वस्तू उसण्या मागितल्या जातात....\n\ntl;dr:

आपण शब्द टाकावा अन् इतरांनी तो अलगद झेलावा अशी बहुतेकांची इच्छा असते आणि त्यातही तुम्ही जर अमेरिकेसारख्या देशाचे राष्ट्राध्यक्ष असाल तर तुमचा शब्द कोण टाळणार?


'तान्हाजी'ला अमित शाह, शिवाजी महाराजांच्या चेहऱ्यावर नरेंद्र मोदी दाखवणाऱ्या व्हीडिओवरून वाद #5मोठ्याबातम्या\n1. शिवाजींच्या चेहऱ्यावर मोदी - व्हीडिओवरून वाद

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर 'तान्हाजी' चित्रपटातील दृश्यांचा वापर केलेला एक व्हीडिओ मंगळवारी (21 जानेवारी) दिवसभर चर्चेत राहिला. या व्हीडिओमध्ये 'तान्हाजी' सिनेमातील दृश्यांशी छेडछाड करून शिवाजी महाराजांच्या चेहऱ्यावर पंतप्रधान मोदी, तर तान्हाजी यांच्या चेहऱ्यावर अमित शाहांचा फोटो मॉर्फ करण्यात आला होता.

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांना उदयभानच्या रूपात दाखविण्यात आलं होतं. एबीपी माझानं ही बातमी दिलीये.

दिल्ली निवडणुकांच्या प्रचारासाठी तयार करण्यात आलेल्या व्हिडीओवरून महाराष्ट्रात राजकीय आरोप-प्रत्यारोप आणि वाद सुरू झाल्यानंतर 'पॉलिटिकल कीडा' या पेजने वादग्रस्त हा व्हीडीओ युट्यूबवरून काढून टाकला.

"हा व्हीडिओ 'पॉलिटिकल कीडा' नावाच्या ट्विटर हँडलवरून पोस्ट करण्यात आला असला तरी त्याच्याशी भारतीय जनता पार्टीचा काहीही संबंध नाही. भाजपा त्या व्हिडीओचा दिल्ली विधानसभा निवडणुकीत वापरही करत नाही. भाजप या व्हिडीओचा निषेध करत आहे. या व्हिडीओवरून भाजपाला जाब विचारणे अत्यंत चुकीचे आणि खोडसाळपणाचे आहे," असं भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी स्पष्ट केलं आहे.

2. अशोक चव्हाण - मुस्लीम बांधवांच्या आग्रहामुळेच सत्तेत सहभागी झालो

"भाजप हा मुस्लिमांचा सर्वांत मोठा शत्रू आहे आणि भाजपला सत्तेपासून रोखावे, असा पक्षातील अनेक नेत्यांचा आग्रह होता. तसंच महाराष्ट्रातील मुस्लिम बांधवांचेही तोच आग्रह होता. त्यामुळेच काँग्रेसने महाराष्ट्रातील सत्तेत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला," असं वक्तव्यं राज्याचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री अशोक चव्हाण यांनी केलं.

नांदेडमध्ये मंगळवारी (21 जानेवारी) नागरिकत्व सुधारणा कायद्याविरुद्ध (CAA) निदर्शनांचे आयोजन करण्यात आले होते. यावेळी बोलताना अशोक चव्हाण यांनी हे वक्तव्य केलं. महाराष्ट्र टाइम्सनं हे वृत्त दिलंय.

याचा एक व्हीडिओ अशोक चव्हाण यांनी आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवर पोस्ट केला आहे. त्यात नागरिकत्व कायदा कोणत्याही स्थितीत महाराष्ट्रात लागू होणार नाही, अशी खात्री त्यांनी उपस्थितांना दिली आहे.

3. उद्धव ठाकरे - 'नाईट लाइफ' हा शब्द आवडत नाही

पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे यांनी 'मुंबई 24 तास' पुन्हा सुरू होणार, अशी घोषणा केली होती. यालाच अनेक जण 'मुंबई नाईटलाईफ'ही म्हणत आहेत.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मात्र...\n\ntl;dr:

आज वेगवेगळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


'दुबई ग्रुप' ज्याच्यामुळे कोरोना व्हायरस महाराष्ट्रात पसरला....\nप्रातिनिधिक छायाचित्र

सुरुवातीला केरळ, राजस्थान, उत्तर प्रदेश या राज्यांमध्ये कोरोनाचे रुग्ण आढळले. गेल्या आठवड्यापर्यंत महाराष्ट्रात तर कोरोनाचा एकही रुग्ण आढळला नव्हता. पण गेल्या सात दिवसात महाराष्ट्रात कोरोना रुग्णांची संख्या इतकी वाढली की सध्या देशात महाराष्ट्रात सर्वांत जास्त रुग्ण आहेत.

महाराष्ट्रात असं काय घडलं की अचानक विविध जिल्ह्यांमध्ये कोरोनाच्या चाचण्या होऊ लागल्या आणि त्या पॉझिटिव्ह येऊ लागल्या आणि हजारोंच्या संख्येनं राज्यातील नागरिकांना क्वारंटाईन करावं लागलं.

राज्याचे आरोग्य मंत्री राजेश टोपे यांनी सांगितल्यानुसार, "राज्यात आतापर्यंत 39 कोरोनाग्रस्त रुग्ण आहेत. तर 108 जण विलगिकरण कक्षात दाखल असून 1063 जणांना होम क्वारंटाईन केलं आहे."

महाराष्ट्रात कसा दाखल झाला कोरोना व्हायरस?

राज्यात सर्वप्रथम धुळवडीच्या दिवशी म्हणजेच 10 मार्चला पुण्यात 2 जणांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं समोर आलं. त्यांच्यावर तातडीने पुण्याच्या नायडू रुग्णालयात उपचार सुरु करण्यात आले. कोरोना व्हायरस आता राज्यभर पसरणार याची शक्यता या रुग्णांच्या चौकशीतून समोर आली.

पुण्याचे विभागीय आयुक्त डॉ. दीपक म्हैसेकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "महाराष्ट्रात सर्वप्रथम आढळलेले पुण्याचे 2 रुग्ण हे दुबईहून आले होते. 40 जणांच्या समूहासोबत हे दोघे फेब्रुवारीच्या शेवटच्या आठवड्यात दुबईला फिरण्यासाठी गेले होते. महत्त्वाचं म्हणजे या 40 पैकी 37 जण हे महाराष्ट्रातले नागरिक आहेत, तर 3 जण कर्नाटकातले. 1 मार्चला हे 37 जण मुंबई विमानतळावर उतरले. पुण्यातील दोघं मुंबईहून खासगी टॅक्सीने पुण्यात आले. 8 मार्चला या दोघांपैकी एकाला अचानक त्रास होऊ लागला. त्यानंतर कोरोना व्हायरसची चाचणी करण्यात आली, ज्यात दोघं कोरोना बाधित असल्याचं स्पष्ट झालं. त्यामुळे या दोघांचे कुटुंबीय आणि मुंबईतला टॅक्सीचालक अशा सगळ्यांनाच कोरोनाची लागण झाली." .

आरोग्य विभागाचे जनसंपर्क अधिकारी एन. यादव यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्यात 39 कोरोना रुग्णांपैकी 12 जण दुबईहून परतलेल्या त्या समुहातले आहे. तर 5 जण लागण झालेल्यांच्या संपर्कात आल्यामुळे कोरोनाबाधीत झालेत.

'कोरोना व्हाया दुबई महाराष्ट्रात'

महाराष्ट्रात व्हाया दुबई आलेल्या या कोरोना व्हायरसचा तिढा पुण्यापर्यंतच थांबला नाही. तर दुबईहून आलेले उर्वरित 35 जण महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यातील असल्यानं अशा सगळ्यांचा...\n\ntl;dr:

मराठी नववर्ष उंबरठ्यावर असताना कोरोना व्हायरससारखा जीवघेणा आजार महाराष्ट्रात बळावतोय. चीन, इटली, इराण, अमेरिका, यूकेनंतर कोरोनानं भारतात शिरकाव केला आहे.


'धुम्रपानाइतकाच लठ्ठपणाही धोकादायक ठरू शकतो'\nयाचाच अर्थ असा की यूकेमधल्या लोकसंख्येतील 1980च्या दशकात किंवा 90 च्या दशकात जन्मलेले लोक  मध्यम वयात आल्यानंतर खूपच लठ्ठ होतील.

त्या तुलनेत दुसरं महायुद्ध झाल्यानंतर जी मुलं जन्माला आली तीसुद्धा मध्यमवयात लठ्ठ झाली होती.

संशोधन करणाऱ्या संस्थेच्या मते प्रौढ वयातील लठ्ठपणा 13 वेगवेगळ्या प्रकारचा कॅन्सरना कारणीभूत ठरू शकतो.

त्यात स्तन, गुदद्वार, किडनी या अवयवांच्या कॅन्सरचा समावेश आहे. पण यूकेतील फक्त 15 टक्के लोकांनाच याची कल्पना आहे, असं या संस्थेचं म्हणणं आहे.

लठ्ठ पिढी

पश्चिम युरोपात यूकेमध्ये लठ्ठपणाचं प्रमाण सर्वाधिक आहे.  इतर विकसित देशांपेक्षा लठ्ठपणाचं हे प्रमाण यूकेमध्ये जास्त आहे. विशेष म्हणजे यूकेमध्ये लठ्ठपणाचं प्रमाण दिवसेंदिवस वाढत आहे. 1993 साली 15 टक्के असलेलं हे प्रमाण 2015 साली 27 टक्क्यांपर्यंत पोहोचलं होतं.

2015 साली 55 ते 64 या वयोगटात लठ्ठपणाचं प्रमाण जास्त आहे. पण नव्या संशोधनामुळे सध्याची पिढीसुद्धा लठ्ठपणाच्या बाबतीत याच वळणावर जाते की काय, अशी भीती तज्ज्ञांना वाटत आहे.

कॅन्सर रिसर्च यूके या संस्थेला या धोक्याची कल्पना जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचावी असं वाटते.

या संस्थेच्या प्रवक्त्या प्रा. लिंडा बॉल्ड म्हणाल्या, "शरीरातलं अतिरिक्त फॅट तिथेच राहत नाहीत. ते शरीरातल्या पेशींना धोक्याचा संदेश देत राहतं."

"धुम्रपानामुळं जसं शरीराचं नुकसान होतं तसंच लठ्ठपणामुळेही होतं," असं त्या म्हणाल्या.

हे अनुमान अंधूक असले तरी ते प्रत्यक्षात येणं नक्की टाळता येईल, असं त्या म्हणाल्या.

उत्तम आहार आणि व्यायाम

मिलेनियल्स (21 व्या शतकाच प्रौढ झालेले लोक) लोक आरोग्यदायी आहार घेतात पण संतुलित आहाराला पर्याय नाही.

"भरपूर फळं, भाज्या, तंतूमय पदार्थ खावे. डाळींचा आहारात समावेश करावा तसंच जंक फूड पूर्णपणं टाळावं. त्यामुळे वजन नियंत्रणात राहतं," असं त्या सांगतात.

रॉयल कॉलेज ऑफ पेडिआट्रिक्स आणि चाईल्ड हेल्थचे प्रा. रसेल विनर म्हणाले, "लठ्ठ असणं आता नॉर्मल समजलं जातं. त्यांच्यात असलेला लठ्ठपणा ते ओळखू शकत नाही किंवा त्यांचं मूल मर्यादेपेक्षा जास्त वजनाचं आहे हे कळायला त्यांना जास्त वेळ लागतो."

धुम्रपान आणि कॅंसर यांच्यातला संबंध समजल्यावर धुम्रपानाचा दर कमी झाला आहे.  लठ्ठपणाच्या धोक्याबद्दल अशीच सजगता हवी, असं ते सांगतात.

हे वाचलंत का ?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी...\n\ntl;dr:

युनायटेड किंगडममध्ये लठ्ठपणाची नवी समस्या निर्माण होतं आहे. 21व्या शतकात जे लोक प्रौढ झाले म्हणजेच ज्यांनी 18 वर्षांत पदार्पण केलं तो लोक त्यांच्या मध्यम वयात जास्त लठ्ठ असतील, असं मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केलं आहे.


'नागालँडची ओळख जपण्यासाठी वेळप्रसंगी भाजपसोबतचे संबंध तोडू'\nनागालॅंड विधानसभेसाठी 27 फेब्रुवारीला मतदान होत आहे. नागलॅंड प्रोग्रेसिव्ह पक्ष आणि भारतीय जनता पक्ष यांच्यात युती झालेली आहे. तर 90 टक्के ख्रिस्ती लोकसंख्या असलेल्या नागालॅंडमध्ये नागालॅंड बाप्टिस्ट चर्च काऊन्सिलने (एनबीसीसी) भाजपला मतदान करू नये असं आवाहन केलं आहे. भाजपचा हिंदुत्वाचा अजेंडा नागालँडच्या या ओळखीसाठी धोकादायक आहे, असं 'एनबीसीसी'चं म्हणणं आहे.

या पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं रिओ यांच्याशी चर्चा करून त्यांची भूमिका जाणून घेतली. बीबीसी मराठीशी बोलताना रिओ यांनी वेळप्रसंगी भाजपशी युती तोडण्याची तयारी असल्याचं म्हटलं आहे.

ते म्हणाले, "चर्चची भूमिका योग्य आहे. ख्रिश्चन आणि अल्पसंख्याकांवर अत्याचारांच्या घटना फक्त भारतात नव्हे तर जगात इतर ठिकाणीही होतात.  याबाबतीत आम्ही भाजप सोबत नाही. जे काही घडत आहे, त्याचा आम्हालाही त्रास होतो. आमच्या लोकांच्या आणि धर्माच्या रक्षणाचीच आमची भूमिका आहे. याबाबतीत आम्ही कोणतीही तडजोड करणार नाही."

संपूर्ण मुलाखत पाहण्यासाठी बातमीच्या शेवटी दिलेल्या लिंकवर क्लिक करा.

'नागालँडचा विशेष राज्याचा दर्जा कायम राहील'

भाजपसोबतच्या आघाडीमुळे नागालँडमध्ये या प्रकारच्या घटना घडणार नाहीत, असा त्यांचा दावा आहे.

"मागील 15 वर्षांपासून भाजपसोबत निवडणूक लढवली जात आहे. हे फक्त आज आणि अचानक झालं असं नाही. वेगवेगळ्या गोष्टी होतात. पण नागालँडमध्ये वरील प्रकारचा धोका नाही. घटनेच्या कलम 25नुसार भारत धर्मनिरपेक्ष राज्य आहे," रिओ यांनी पुढे सांगितलं.

नागालँडला घटनेच्या 371 (अ) कलमानुसार विशेष राज्याचा दर्जा मिळाला आहे, हा दर्जा कायम राहील असं ते म्हणाले.

"या मुद्द्यावर कोणत्याही प्रकारची तडजोड होतो कामा नये, ही चर्चची भूमिका आहे. त्याच्याशी आम्ही सहमत आहोत. चुकीच्या कामासाठी त्यांच्याविरोधात लढाई करू. आम्ही आमच्या धर्माचं रक्षण करू," रिओ सांगतात.

भाजपसोबतच्या आघाडीचे ते मुख्यमंत्री होऊ शकतील का आणि वरील प्रकारच्या घटना झाल्यास आघाडीतून ते बाहेर पडतील का, या प्रश्नाचं उत्तर देताना ते म्हणाले, "हो नक्कीच. आम्हाला दाबण्याचा प्रयत्न झाल्यास आम्ही त्याविरुद्ध नक्की लढू आणि आघाडीतून बाहेर पडायची वेळ आल्यास तेही करू."

'अल्पसंख्याकांवर होणारे हल्ले निषेधार्ह'

2014पासून रिओ दिल्लीच्या राजकारणात आहेत. देशात होणारं राष्ट्रवादाचं राजकारण, लिंचिंगसारख्या घटना आणि अल्पसंख्याक समाजावर...\n\ntl;dr:

"नागालँडची संस्कृती आणि ओळख यांच्या रक्षणासाठी गरज पडल्यास भाजपसोबतची युती तोडून टाकू," अशी भूमिका नागालँडचे मुख्यमंत्रिपदाचे उमेदवार आणि 'नागालँड डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह पक्षा'चे नेते निफ्यू रिओ यांनी मांडली. बीबीसीला दिलेल्या खास मुलाखतीत त्यांनी त्यांची भूमिका मांडली.


'परमबीर सिंह यांच्या माहितीत विसंगती, देशमुखांच्या राजीनाम्याचा प्रश्नच नाही' - पवार\n"कोरोना झाल्यामुळे अनिल देशमुख 5 ते 15 फेब्रुवारीदरम्यान रुग्णालयात दाखल होते. तर 27 फेब्रुवारीपर्यंत ते क्वारंटाईन होते, त्यामुळे परमबीर सिंह यांचे आरोप चुकीचे आहेत. म्हणून अनिल देशमुख यांच्या राजीनाम्याचा प्रश्नच नाही," अशी भूमिका पवार यांनी घेतली आहे.

दिल्ली येथे सोमवारी दुपारी आयोजित पत्रकार परिषदेत शरद पवार बोलत होते. यावेळी पवार यांनी गृहमंत्री देशमुख यांची पाठराखण केली.

त्यांच्यापाठोपाठ अनिल देशमुख यांनी पत्रकार परिषद घेतली आणि परमबीर सिंह हे खोटं बोलत असल्याचं सांगितलं. ज्या वेळेबद्दल परमबीर सिंह बोलत आहे त्यावेळी मी क्वारंटाईन होतो असं अनिल देशमुख यांनी सांगितले.

भाजप आयटी सेलचे प्रमुख अमित मालवीय यांनी म्हटले आहे की "अनिल देशमुख हे खोटं बोलत आहे. शरद पवारांनी त्यांच्या पत्रकार परिषदेत म्हटले की अनिल देशमुख हे 5 ते 15 फेब्रुवारीदरम्यान रुग्णालयात होते आणि 16 ते 27 दरम्यान क्वारंटाईन होते. पण 15 फेब्रुवारीला त्यांनी पत्रकार परिषद घेतली होती. याचाच अर्थ ते खोटं बोलत आहेत."

अनिल देशमुखांनी त्यावर स्पष्टीकरण दिले आहे. आपल्या पत्रकार परिषदेत त्यांनी हे स्पष्ट केले की 15 फेब्रुवारीला त्यांनी हॉस्पिटलमधून बाहेर पडताना पत्रकार परिषद घेतली होती.

शरद पवार यांच्या पत्रकार परिषदेतील प्रमुख मुद्दे -

शरद पवारांना अंधारात ठेवलं - फडणवीस

नवी दिल्लीमध्ये शरद पवार यांनी पत्रकार परिषद घेऊन परमबीर सिंह यांनी पत्रामध्ये केलेले आरोप खोटे असल्याचे पवारांनी वाचून दाखवले. ही पत्रकार सुरू असताना देवेंद्र फडणवीस यांनी अनिल देशमुख यांचे 15 तारखेचे  एक ट्वीट रिट्वीट करून पवारांना सवाल विचारला.

"15 ते 27 फेब्रुवारी या कालावधीत अनिल देशमुख होम क्वारंटाइन होते, असे पवार साहेब सांगतात. पण, 15 ला सुरक्षारक्षकांसह, समोर माध्यम प्रतिनिधी अशी पत्रपरिषद मात्र झाली होती. हे नेमके कोण?" असा सवाल फडणवीसांनी केला.

त्यानंतर फडणवीस यांनी आणखी एक ट्वीट केले.

"परमबीर सिंह यांच्या पत्रावर शरद पवार यांना पुरेशी माहिती देण्यात आलेली नाही, असे स्पष्टपणे दिसून येते. या पत्रात नमूद केलेला 'एसएमएस'चा पुरावाच सांगतो की, ही भेट फेब्रुवारीच्या अखेरीस झालेली आहे.आता नेमके कोण दिशाभूल करते आहे?" असा प्रश्न फडणवीसांनी केला आहे.

शरद पवार काय म्हणाले?

काल झालेल्या पत्रकार परिषदेत शरद पवार म्हणाले होते की मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना अनिल...\n\ntl;dr:

"परमबीर सिंह यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना लिहिलेल्या पत्रात दिलेल्या माहितीत विसंगती आहे. परमबीर सिंह यांनी सांगितल्याप्रमाणे गृहमंत्री अनिल देशमुख आणि सचिन वाझे यांची भेट फेब्रुवारी महिन्यात झालीच नाही," असं शरद पवारांनी म्हटलं आहे.


'पाकिस्तान निवडणुकीत इम्रान खान जिंकावा म्हणून लष्कर ढवळाढवळ करतंय'\nपाकिस्तान तेहरीक-ए-इंसाफ पक्षाचे प्रमुख इम्रान खान

आठवड्यावर आलेल्या पाकिस्तान निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानातलं मोठा वृत्त समूह असलेल्या 'डॉन'च्या प्रमुखांनी बीबीसीला दिेलेल्या या मुलाखतीनंतर चांगलीच खळबळ उडाली आहे.

हारून आणि त्यांचं वृत्तपत्र हे माजी पंतप्रधान आणि इम्रान खान यांचे विरोधक नवाझ शरीफ यांच्या बाजूनं झुकलेलं असल्याचं म्हटलं जातं असं बीबीसीच्या 'HARDtalk' या शोमध्ये हारून यांना विचारण्यात आलं. हरून यांनी आरोप केले मात्र त्यासाठी लष्कराच्या विरोधात पुरेसे पुरावे दिले नसल्याची टीका करण्यात आली.

पाकिस्तानमध्ये 25 जुलै रोजी मतदान होत आहे. त्या पार्श्वभूमीवर डॉनसह अनेक वृत्तपत्रांना सेन्सॉरशिप आणि धाकदपटशाचा फटका बसला आहे.

पाकिस्तानी लष्कर इम्रान खानला पाठिंबा देत असल्याची चर्चा आहे.

निवडणुका जसजशा जवळ येत आहेत तसतसं वातावरण हिंसाचार आणि राजकीय वादांमुळे आणखी गढूळ होत आहे.

सोमवारी प्रसारित झालेल्या मुलाखतीत, ऑल पाकिस्तान न्यूजपेपर्स सोसायटीचे अध्यक्ष असलेल्या हारून यांनी  प्रसारमाध्यमांच्या स्वातंत्र्यावर आजवर कधीही नव्हता एवढा हल्ला शक्तिशाली लष्करानं केला असल्याचा आरोप केला.

'HARDtalk'चे सादरकर्ते स्टीफन सॅकर यांच्याशी बोलताना, 'सरकार अंतर्गत सत्ताकेंद्र' काही ठराविक उमेदवारांना मदत करत असल्याचं हारून यांनी सांगितलं. निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर असा दावा इतर राजकीय निरीक्षकांनीही केला आहे.

पाकिस्तानच्या डॉन वृत्त समूहाचे CEO हमीद हारून

पाकिस्तानला 1947मध्ये स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून लष्करानं अनेकदा राजकारणात ढवळाढवळ केली आहे. त्यातून पाकिस्तानमध्ये नागरी आणि लष्करी सत्ता आलटून पालटून आलेली आहे. सध्या सुरू असलेल्या निवडणुकीत आपला कोणत्याही प्रकारचा सहभाग नसल्याचं लष्करानं स्पष्ट केलं आहे.

"त्या सत्ताकेंद्रांच्या तालावर नाचू शकतील असे दुसऱ्या फळीतले नेते आणि आघाड्या यांना आताच्या घडीला मदत केली जात आहे, असं मला वाटतं," असं हारून म्हणाले.

बीबीसीच्या हार्ड टॉक कार्यक्रमात बोलताना हमीद हारून

तुमचा निर्देश इम्रान खान आणि त्यांचा पक्ष यांच्याकडे आहे का, असं विचारल्यावर ते म्हणाले, "काही वेळा सुरक्षा दलांकडचं इम्रानचं मूल्य वाढलेलं दिसतं. कधी कधी त्यांच्या पक्षातल्या लोकांचंही याबाबत नाव घेतलं जातं."

परंतु, असा आरोप करताना आपल्याकडे काही ठोस पुरावे आहेत का, असं विचारताच, हारून...\n\ntl;dr:

पाकिस्तानच्या निवडणुकीत सुरक्षा दलांचा हस्तक्षेप सुरू असून इम्रान खान आणि त्याचा PTI या पक्षाला झुकतं माप दिलं जात असल्याचा आरोप 'डॉन' वृत्त समूहाचे CEO हमीद हारून यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत केला.


'पाकिस्तानमध्ये कारवाई' : बालाकोटमध्ये वायुसेनेने जैश-ए- मोहम्मदचा तळ असा केला उद्धवस्त\nबीबीसीचे प्रतिनिधी जुगल पुरोहित यांच्याशी बोलताना वायुसेनेच्या अधिकाऱ्यांनी या कारवाईची माहिती दिली. मंगळवारी पहाटे अंबाला इथून मिराज विमानांनी उड्डाण केलं आणि आंतरराष्ट्रीय सीमा न ओलांडता निर्धारित लक्ष्यांवर बॉम्ब हल्ले करण्यात आले, अशी माहिती वायुसेनेच्या अधिकाऱ्यांनी दिली.

विमानांनी LOC ओलांडली आणि नियंत्रण रेषेजवळ बालाकोट नावाच्या ठिकाणी बॉम्ब हल्ले केले. ही सर्व कारवाई अर्ध्या तासात पूर्ण करण्यात आली असल्याचं वायुसेनेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं. विमानांनी पहाटे तीन वाजता उड्डाण केलं आणि साडे तीन वाजेपर्यंत सर्व विमानं सुखरूप परत आली, असंही त्यांनी म्हटलं.

जैश-ए-मोहम्मदच्या सर्वांत मोठ्या प्रशिक्षण केंद्रावर हल्ला

बालाकोट इथं जैश-ए-मोहम्मद संघटनेचं सर्वांत मोठं प्रशिक्षण केंद्र असल्याची माहिती परराष्ट्र सचिव विजय गोखले यांनी कारवाईची माहिती देणाऱ्या पत्रकार परिषदेत दिली. मौलाना मसूद अजहरचा मेहुणा मौलाना युसूफ अजहर हे प्रशिक्षण केंद्र चालवत होता, असंही विजय गोखले यांनी म्हटलं.

पाकिस्तानी लष्कराचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसिफ गफूर यांनी हल्ल्यानंतर केलेलं ट्वीट

केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनीही माध्यमांशी बोलताना या हल्ल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला. "देशाच्या संरक्षणासाठी अतिशय महत्त्वाचं पाऊल उचलण्यात आलं आहे. सेनेला अशाप्रकारची कारवाई करण्याचं स्वातंत्र्य पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी दिलं होतं. आता सेनेच्या पाठिशी संपूर्ण देश उभा आहे," असं जावडेकर यांनी म्हटलं.

जावडेकर यांनी म्हटलं, "पुलवामा हल्ला करणाऱ्या दहशतवाद्यांना 100 तासांच्या आत ठार करण्यात आलं. पाकिस्तानचा मोस्ट फेवर्ड नेशनचा दर्जा काढून घेण्यात आला. भारताच्या वाट्याचं पाणी पाकिस्तानला न देण्याचा निर्णयही घेतला गेला. आणि आता ही कारवाई करण्यात आली आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.

\n\ntl;dr:

नियंत्रण रेषा ओलांडून बालाकोट इथं करण्यात आलेल्या कारवाईला भारतीय वायुसेनेकडून दुजोरा देण्यात आला आहे. भारतीय वायुसेनेच्या सूत्रांनी बीबीसीला हवाई हल्ल्यासंबंधी माहिती दिली आहे.


'पाकिस्तानात नव्या सरकारच्या स्थापनेचा मार्ग खडतर आणि काटेरी असेल'\nपाकिस्तानामध्ये निवडणुकांचा ज्वर शिगेला पोहोचला आहे.

पाकिस्तानच्या निर्मितीपासून केवळ दुसऱ्यांदा लोकांनी निवडून दिलेल्या सरकारनं कार्यकाळ पूर्ण केला आहे.

स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून 70 वर्षांत पाकिस्तानमध्ये तीन लष्करशहांनी सत्ता गाजवली आहे.

निवडणुका तोंडावर आल्या असताना लष्करावर टीका करणारे राजकारणी आणि प्रसारमाध्यमांची मुस्कटदाबी होत असल्याचा आरोप केला जातो.

मात्र लष्करानं या आरोपांचा इन्कार केला आहे. आमचा निवडणुकीत थेट सहभाग नाही आणि आम्हाला राजकारणात ओढू नका असा पवित्रा त्यांनी घेतला आहे.

अराजकीय- नि:ष्पक्षपाती

येत्या निवडणुकीत लष्कर निवडणूक आयोगाला अराजकीय, नि:ष्पक्षपाती पद्धतीने पाठिंबा देईल असं आश्वासन लष्कराच्या प्रवक्त्यांनी 10 जुलैला झालेल्या पत्रकार परिषदेत दिलं होतं.

लष्करातर्फे 85300 निवडणूक केंद्रात 371,388 लोकांना नि:ष्पक्षपातीपणे निवडणुका पार पडण्यासाठी तैनात करण्यात आलं आहे असं ते म्हणाले.

सुरक्षा हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. कारण गेल्या आठवड्यात प्रचार रॅलीवर तीन भीषण हल्ले झाले आहेत. बलुचिस्तानमधील मास्टुंग भागात 13 जुलैला झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात एकूण 150 लोकांना आपला जीव गमवावा लागला.

या निवडणुकीत लष्कराची मोठी भूमिका आहे. जिओ न्यूज टीव्हीच्या मते, "आता आधीसारखी परिस्थिती राहिलेली नाही. निवडणूक प्रक्रियेत काही गैरप्रकार उघडकीस आला तर त्यांची भूमिका महत्त्वाची आहे.

याचा अर्थ असा की, समजा निवडणूक केंद्रावर काही गैरप्रकार झाले, तर लष्कराला हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार आहे, असं स्थानिक प्रसारमाध्यमांचं म्हणणं आहे.

'डेली टाइम्स'मध्ये 12 जुलै आलेल्या एका लेखात लष्करानं एक निवेदन दिलं आहे. "निवडणुकांच्या प्रक्रियेत भविष्यात सुरक्षा दलांना नवी आणि पूर्वी कधीही न देण्यात आलेली भूमिका देण्यात येईल हे दावे फोल वाटतात'.

निवडणुकीच्या रणधुमाळीमुळे पाकिस्तानातील विविध प्रशासन यंत्रणांमध्ये तणाव निर्माण झाला आहे.

डॉन सारखं स्थानिक वृत्तपत्रही सध्याच्या परिस्थितीसाठी लष्कराला जबाबदार धरत नाही.

डॉनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी हामीद हारून यांनी वॉशिंग्टन पोस्टसाठी लिहिलेल्या लेखात भूमिका मांडली आहे. पाकिस्तान लष्कराच्या प्रसारमाध्यमांच्या स्वातंत्र्यावरील तीव्र आक्रमणामुळे नव्या सरकारच्या स्थापनेपर्यंतचा मार्ग खडतर आणि काटेरी असेल असं हारून यांनी म्हटलं आहे.

माजी पंतप्रधान नवाझ शरीफ...\n\ntl;dr:

पाकिस्तानमध्ये 25 जुलैला सार्वत्रिक निवडणुका होत आहेत. या निवडणुकांच्या निकालावर सगळ्यांचं लक्ष आहे. निवडणुकांमधली लष्कराची भूमिका निर्णायक ठरणार आहे.


'पाणीटंचाईमुळे माझ्या बायकोनं शॉवर घेणं बंद केलं आहे'\nआपल्याकडे उन्हाळ्यात तीव्र पाणीटंचाईचा सामना बहुतेक सगळ्या शहरांना करावा लागतो. दक्षिण आफ्रिकेतल्या केप टाऊनमध्ये सध्या तशीच परिस्थिती उद्भवली आहे. तिथले लोक पाणीबचतीचे कोणकोणते उपाय करत आहेत याचा बीबीसी प्रतिनिधी मोहम्मद अली यांनी घेतलेला आढावा.

केप टाऊनमधले हजारो लोक 'डे झिरो' टाळण्याचा आटोकाट प्रयत्न करत आहेत. कारण इथलं पाणी लवकरच संपणार आहे, म्हणजे 'डे झिरो'चं संकट कोसळणार आहे.

ज्या पाण्यानं अंघोळ करतो, त्याच पाण्याचा आम्ही शौचालयात पुनर्वापर करत आहोत. पूर्वी शौचालयामध्ये सहा लीटर पाणी ओतलं जायचं. आता तिथेही बचत केली जात आहे आणि त्यासंदर्भात घोषणाही तयार झाल्या आहेत केप टाऊनमध्ये.

पाणी वाचवण्यासाठी बहुतेक रहिवासी आपल्या सवयी बदलत आहेत. भर उन्हाळ्यात एक बादली पाण्यात अंघोळ आटोपली जात आहे.

शौचालयामध्ये पाण्याचा पुनर्वापर कराताना बीबीसीचे प्रतिनीधी मोहम्मद अली यांची मुलगी तर अली छोट्याशा कंटेनरमधून पाणी पिताना.

केप टाउनमध्ये तीव्र दुष्काळ पडला आहे. डे झिरो पुढे ढकलण्यासाठी महानगरपालिका प्रत्येकाला दरररोज केवळ 50 लिटर पाणी देत आहे.  12 एप्रिलनंतर डे झिरो येण्याची शक्यता आहे. म्हणजे केप टाउनचं पाणी संपणार आहे.

काळजीपूर्वक पाण्याचा वापर नाही केला तर 40 लाख लोकांची वस्ती असलेल्या केप टाउनला डे झिरो लवकर येण्याची शक्यता आहे.

न्यूलँड येथील जगप्रसिद्ध स्टेडियमपासून हाकेच्या अंतरावर दररोज पहाटे शेकडो लोकांच्या रांगा लागल्या दिसत असतात.

गेल्या महिन्यापर्यंत पाण्याची कमतरता वाटत नव्हती. पण आता शहरातील पाण्याचे नळ कोरडे पडण्याची भीती वाढत आहे. त्यामुळे सर्वच रहिवासी पाणी जपून वापरत आहेत.

'पाणी म्हणजे नवं सोनं'

क्रिकेट आणि रग्बी स्टेडियमच्या अगदी मध्यभागी लोकांना पाणी भरण्यासाठी पाच पाण्याचे नळ लावण्यात आले आहेत. जवळच्याच एका सरोवरातून या ठिकाणी पाणी आणलं जातं.

इथे प्रत्येकाला फक्त 25 लीटर पाणी देण्यात येत आहे. तसंच सुरक्षाव्यवस्था कडक करण्यात आली आहे. कारण पाणी माफिया इथून एका खेपेला 2000 लिटर पाणी घेऊन दूरच्या गावात विकत असल्याचा आरोप होत आहेत.

कायदा व्यवस्था सुरळीत राहावी म्हणून पाणी सोडण्याची वेळ सकाळी 5 ते संध्याकाळी 11 वाजेपर्यंत ठेवण्यात आली आहे. अगोदर या ठिकाणी 24 तास पाणी उपलब्ध असायचं.

शहराजवळच्या डोंगरदऱ्याकडेही काही लोक पाण्याचे कंटेनर घेऊन जाताना दिसत आहेत. तिथल्या झऱ्यांमधून मिळेल तितकं...\n\ntl;dr:

"माझ्या बायकोनं शॉवर घेणं बंद केलं आहे. त्याऐवजी ती दीड लीटर गरम पाण्यात आणखी एक लीटर नळाचं गार पाणी ओतून अंघोळ उरकत आहे," बीबीसीचे केप टाऊनमधले प्रतिनिधी मोहम्मद अली आपल्या घरची परिस्थिती अशी सांगतात.


'पीरिएड पॉव्हर्टी' म्हणजे काय? स्कॉटलंड त्यासंबंधी कोणता कायदा आणला आहे?\nस्कॉटलंडच्या संसदेत मंगळवारी (23 नोव्हेंबर) एकमतानं पीरिएड प्रॉडक्ट्स (फ्री प्रोव्हिजन) (स्कॉटलंड) बिल मंजूर करण्यात आलं.

ज्या कोणाला आवश्यकता आहे, त्यांना टॅम्पॉन्स तसंच सॅनिटरी पॅडसारखी साधनं मोफत उपलब्ध करून देणं हे आता स्थानिक प्रशासनावर कायदेशीररित्या बंधनकारक असेल.  स्कॉटलंडमधल्या 32 कौन्सिलवर ही जबाबदारी आहे.

मजूर पक्षाच्या खासदार मोनिका लेनन यांनी हे विधेयक मांडलं. 'पीरिएड पॉव्हर्टी' म्हणजेच 'पाळीसंदर्भातील दारिद्र्य' दूर करण्यासाठी मोनिका लेनन 2016 पासून प्रयत्न करत आहेत.

"हे एक 'व्यवहार्य आणि प्रागतिक' विधेयक आहे. कोरोना महामारीच्या काळात तर हे अधिकच महत्त्वाचं आहे," असं लेनन यांनी म्हटलं.

"या संसर्गाच्या काळात पाळी थांबत नाही आणि त्यामुळे टॅम्पॉन्स, पॅड्स तसंच रियुजेबल आधीपेक्षाही जास्त महत्त्वाचे ठरत आहे," त्यांनी पुढे म्हटलं.

पीरिएड पॉव्हर्टी म्हणजे काय?

'पीरिएड पॉव्हर्टी' (पाळीसंबंधीचं दारिद्र्य) म्हणजे अत्यंत कमी आर्थिक उत्पन्न असलेल्या महिलांना मासिक पाळीच्या वेळी लागणारी संसाधनं विकत घेता न येणं.

सर्वसाधारणपणे पाळीचे पाच दिवस गृहीत धरले, तर टॅम्पॉन्स आणि सॅनिटरी पॅड्सवर होणारा महिन्याचा खर्च 8 पौंडांपर्यंत होतो. कित्येक महिलांना हा खर्चही परवडण्याजोगा नसतो.

ही समस्या किती मोठी आहे?

'यंग स्कॉट'नं 2 हजारांहून अधिक लोकांचं सर्वेक्षण केलं. या सर्वेक्षणात स्कॉटलंडमधल्या शाळा, कॉलेज आणि विद्यापीठातील मुली सहभागी झाल्या होत्या. त्यात आढळून आलं की, चार पैकी एका मुलीला पाळीसाठी लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं अवघड होतं.

दरम्यान, संशोधनातून हेही समोर आलं की, युकेमधील 10 टक्के मुलींना पाळीमध्ये लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं परवडत नाही. 15 टक्के मुलींना त्यासाठी बरीच धडपड करावी लागते आणि 19 टक्के मुली स्वस्तातली पर्यायी साधनं निवडतात.

स्कॉटलंडमध्ये संमत झालेल्या 'पीरिएड पॉव्हर्टी'च्या विधेयकात पाळीसंबंधीच्या संकोचावरही भाष्य केलं आहे. मुलींना पॅड्स आणि गोष्टी खरेदी करताना संकोच वाटतो, हेही संशोधनातून समोर आलं. 14 ते 21 वर्षे वयाच्या 71 टक्के मुलींना पाळीचं सामान घेताना अवघडल्यासारखं वाटतं.

सर्व्हेत सहभागी झालेल्या मुलींपैकी निम्म्या मुलींना पाळीदरम्यान शाळाही बुडवावी लागत असल्याचं दिसून आलं.

या विधेयकाचं कायद्यात रुपांतर झाल्यानंतर दोन वर्षांच्या आत ही योजना अंमलात आणणं गरजेचं आहे....\n\ntl;dr:

मासिक पाळीशी संबंधित सर्व साधनं मोफत उपलब्ध करून देणारा स्कॉटलंड हा जगातला पहिला देश ठरला आहे.