'पुणे विद्यापीठ : दक्षिणेतलं हार्वर्ड आहे की रेस्टॉरंट?' सोशल मीडियावर चर्चेला ऊत\nदरम्यान शेलार मामा सुवर्णपदक पारितोषिकावरून निर्माण झालेल्या वादानंतर सावित्रीबाई फुले विद्यापीठाने या पुरस्काराला स्थगिती देण्याचा निर्णय घेतला आहे.

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठामार्फत देण्यात येणाऱ्या ह.भ.प. योगमहर्षी राष्ट्रीय कीर्तनकार रामचंद्र गोपाळ शेलार उर्फ शेलारमामा सुवर्णपदक पुरस्कारासाठीच्या निकषांमध्ये विद्यार्थी शाकाहारी असला पाहिजे, या निकषाचा समावेश होता.

तसंच योगासनं, ध्यानधारणा करणाऱ्या विद्यार्थ्याचा या पारितोषिकासाठी प्राधान्याने विचार व्हावा, अशी अटही विद्यापीठाने प्रसिद्ध केलेल्या परिपत्रकात होती. या निकषांसंदर्भात वाद झाल्यानंतर विद्यापीठाच्या वेबसाईटवरून परिपत्रक काढून टाकण्यात आलं.

विद्यापीठाच्या या पारितोषिकासंदर्भातल्या परिपत्रकाची चर्चा सोशल मीडियावर मात्र चांगलीच गाजली आणि त्यावर अनेकांनी टीका केली.

विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. नितीन करमळकर यासंदर्भात म्हणाले, "शेलार मामा सुवर्णपदकावरून वाद झाला. या पुरस्काराला स्थागिती देण्यात आली आहे."

"शेलार यांच्या कुटुंबीयांशी चर्चा करून या पुरस्काराच्या निकषांत बदल केले जातील. यामागे कोणाच्याही भावना दुःखावण्याचा हेतू नव्हता. अशा स्वरूपाचे विविध 40 दिले जातात, त्यांच्याही अटी आणि शर्थी तपासण्यात येतील", असंही कुलगुरू डॉ. करमळकर म्हणाले.

दरम्यान बीबीसी मराठीने या विषयावर वाचकांना सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया विचारल्या होत्या.

यावर टीका करताना काही वाचकांनी हा निकष म्हणजे सुसंस्कृत मूर्खपणा असल्याचं म्हटलं आहे. तर काही वाचकांनी शेलारमामा माळकरी असल्याने हे सुर्वणपदक त्यांच्या अटीनुसार द्यावं, असं मत व्यक्त केलं आहे.

बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर झालेल्या या चर्चेचा हा गोषवारा.

रामेश्वर पाटील म्हणतात, "पुणे विद्यापीठ दक्षिणेतील हार्वर्ड म्हणून ओळखलं जायचं. पण आता या विद्यापीठाचं रुपांतर एका हिंदू मदरश्यामध्ये झालं आहे."

दुसरीकडे या निकषाचं समर्थन करताना गिरीश कुलकर्णी यांनी ही योजना भारतीय संस्कृतीला उत्तेजन देणारी असल्याचं म्हटलं आहे.

हा निकष सुसंस्कृत मूर्खपणा असल्याचं प्रकाश दळवी यांनी म्हटलं आहे.

वा अजीतोव म्हणतात, "अशी मानसिकता पुणेरी पाट्यांपूर्ती ठीक आहे. मात्र ही विकृती जेव्हा शिक्षणात शिरते तेव्हा सर्वांनाच भस्मसात करून टाकते."

"कोणी काय खाल्लं आहे हे टेस्ट कसं करणार?" अशी विचारणा निलेश पवार यांनी केली आहे.

हितेन पवार...\n\ntl;dr:

विद्यार्थी शाकाहारी असला पाहिजे, या निकषामुळे सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ वादाच्या भोवऱ्यात सापडलं. सोशल मीडियावर यासंदर्भातल्या चर्चेला ऊत आला.


'फेक न्यूजमुळे स्थलांतर' या केंद्रीय मंत्र्यांच्या बोलण्यावर काय म्हणतात कामगार?\nलॉकडाउननंतर हजारो स्थलांतरित मजूर पायीच आपापल्या घरी रवाना झाले होते. यामागचं कारण काय? असा प्रश्न तृणमूल काँग्रेसच्या नेत्या आणि खासदार माला रॉय यांनी विचारला होता. त्यावर उत्तर देताना नित्यानंद राय यांनी हे वक्तव्य केलं.

केंद्रीय गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय म्हणाले, "लॉकडाऊनच्या कालावधीसंबंधी ज्या फेक न्यूज पसरल्या त्यातून निर्माण झालेल्या भीतीमुळे मोठ्या संख्येने प्रवासी मजुरांचं पलायन सुरू झालं. शिवाय लोकांना विशेषतः प्रवासी मजुरांना अन्न, पिण्याचं पाणी, आरोग्य सुविधा आणि निवारा यासारख्या मूलभूत गरजा पूर्ण होतील की नाही, याची काळजी लागून होती.

मात्र, अपरिहार्य लॉकडाऊनच्या काळात कुणीही अन्न, पिण्याचं पाणी, आरोग्य सुविधा यासारख्या मूलभूत गरजांपासून वंचित राहू नये, यासाठी केंद्र सरकार सजग होतं आणि या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक पावलंही उचलली होती."

घरी परतणारे कामगार

केंद्र सरकारतर्फे संसदेत हे वक्तव्य करण्यात आल्यानंतर बीबीसीने स्थलांतरित मजुरांशी बातचीत केली.

स्थलांतरित मजुरांचं काय म्हणणं आहे?

भारतात लॉकडाऊनच्या काही दिवस आधीपासूनच मजुरांचं स्थलांतर सुरू झालं होतं. पुढे अनेक महिने हे स्थलांतर सुरू होतं.

लॉकडाऊनपूर्वी रस्त्यांवर अगदी दोन-चार मजूर आपलं सामान आणि मुलबाळं घेऊन जाताना दिसायचे. मात्र, लॉकडाऊननंतर महामार्ग असो की आतले रस्ते, इतकंच नाही तर रेल्वे ट्रॅकवरूनसुद्धा हजारो मजूर पायीच आपापल्या राज्यात परतत असताना दिसले.

जून आणि जुलै महिना उलटल्यानतंरही अनेक लोक ट्रक किंवा अशाच इतर मोठ्या वाहनांमध्ये अमानवीय पद्धतीने प्रवास करत असल्याचं दिसत होतं.

बीबीसीच्या प्रतिनिधींनी यापैकी अनेक मजुरांसोबत पायी चालत त्यांच्या व्यथा वाचकांपर्यंत पोहोचवल्या होत्या.

केंद्रीय गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय यांच्या वक्तव्यानंतर यापैकीच काही मजुरांनी आपण शहर सोडून आपल्या गावी का परतलो, त्यामागचं कारण काय, हे पुन्हा एकदा सांगितलं.

स्थलांतरित बालक

पूजा सांगतात, "माझ्या खोलीत खायला काहीच शिल्लक नव्हतं. तीन दिवस आम्ही साखरेचं पाणी करून प्यायलो. डाळ-तांदुळ काहीच नव्हतं. माझं गॅस सिलेंडरही संपलं होतं. मग आम्ही 100 नंबरवर कॉल केला. त्यांनी जो हेल्पलाईन नंबर सुरू केला होता त्यावर कॉल केला. ते म्हणाले की आम्ही जेवण घेऊन येतोय.

नवऱ्यासोबत दिल्लीत राहणाऱ्या पूजा कुमारी यांनी लॉकडाऊनच्या काळात जे काही सोसलं ते...\n\ntl;dr:

केंद्रीय गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय 15 सप्टेंबर रोजी लोकसभेत म्हणाले होते की, लॉकडाऊननंतर फेक न्यूजला ऊत आला आणि या फेकन्यूजमुळे निर्माण झालेल्या भीतीमुळे हजारो मजूर आपल्या घराकडे पायी रवाना झाले.


'बिग बॉस'च्या घरातल्या 7 गोष्टी ज्या कुणीच तुम्हाला सांगणार नाही\nकार्यक्रमाच्या नियमांनुसार कोणता स्पर्धक सर्वांत आधी घराबाहेर पडणार, याची सर्वांना उत्सुकता होती. पहिल्या आठवड्यात अनिल थत्ते, भूषण कडू आणि आरती सोळंकी डेंजर झोनमध्ये होते. त्यापैकी आरती सोळंकी यांना नॉमिनेशन प्रक्रियेत सर्वांत कमी मतं मिळाली आणि त्यांना आपला गाशा गुंडाळून 'बिग बॉस'च्या घरातून बाहेर पडावं लागलं.

या 'बिग बॉस'च्या घरात एक आठवडा कसा होता? आरती सोळंकी यांनी आपले अनुभव आणि काही पडद्यामागच्या गोष्टी 'बीबीसी मराठी'सोबत शेअर केल्या आहेत.

1. दोन कोटींचा दंड

बिग बॉसच्या प्रत्येक गोष्टीबाबत कमालीची गुप्तता पाळली जाते. त्यामुळे जोपर्यंत एखादी व्यक्ती या घरात प्रवेश करत नाही तोपर्यंत घरातील सर्व सदस्यांची कुणालाच माहिती नसते.

मी 13 तारखेला जाणार होते पण 12 तारखेच्या दुपारपर्यंत माझ्या आईलासुध्दा 'बिग बॉस'मध्ये जाणार असल्याचं सांगितलं नव्हतं. इतकं गुपित ठेवावं लागतं.

शोमध्ये सहभागी होणाऱ्या कलाकारांकडूनही एका बॉन्डवर सही करून घेतली जाते. त्याचं उल्लंघन करणाऱ्याला तब्बल दोन कोटींचा दंड आहे. जोपर्यंत कार्यक्रम संपत नाही तोवर यातील सर्व नियम आणि अटी लागू असतात. त्यामुळे मी बाहेर पडले असले तरी अनेक गोष्टींबाबत बाहेर वाच्यता करू शकत नाही.

2. सुंदर दिसण्याला महत्त्व?

मराठी 'बिग बॉस'बद्दल मला कळलं तेव्हापासून माझी त्यामध्ये सहभागी होण्याची इच्छा होती. माझं स्वप्न पूर्ण होईल की नाही मला माहित नव्हतं. पण चॅनलनेच मला समोरून फोन करून विचारलं आणि माझी इच्छा पूर्ण झाली. तरी पहिल्याच आठवड्यात घराबाहेर पडावं लागल्यानं माझा हिरमोड झाला.

स्मिता गोंदकर माझ्याबाबत खोटं बोलली. घरात इतरही कामं असतात, हे विसरून ती दोन दिवस मेकअप करण्यातच मश्गूल होती. अनेकांनी तिला नॉमिनेट केलं होतं. पण ज्याला मी भाऊ मानते त्या भूषण कडूनेही तिचीच बाजू घेतली.

भूषण कडूला मी भावड्या म्हणते. विनोदी कलाकार म्हणून आम्ही दोघांनी एकत्र प्रवेश केला होता. पण मला तो विनोद करण्यापासून परावृत्त करत होता. एवढंच नव्हे तर त्यानं मला कॅप्टन्सीसाठीही नॉमिनेट केलं नाही.

अभिनेत्री आरती सोळंकी बिग बॉसच्या घरात आठवडाभर होत्या.

'सुंदर आणि हॉट दिसणं एवढाच क्रायटेरीया आहे का?' असा प्रश्न मला त्यानंतर पडला आहे. माणूस कितीही चांगला असला तरी परिस्थिती त्याला वाईट बनवते, हेच यावरून सिध्द होतं. फक्त उषा नाडकर्णी माझ्याबद्दल खरं बोलल्या.

3. दिव्यांच्या...\n\ntl;dr:

इंग्रजी, हिंदी, तेलुगू आणि कन्नड अशा विविध भाषांमध्ये एकाच वेळी लोकप्रिय आणि वादग्रस्त ठरलेल्या 'बिग बॉस' या बहुचर्चित रिअॅलिटी शोची मराठी आवृत्ती नुकतीच सुरू झाली आहे. पहिल्याच आठवड्यापासून स्पर्धकांमध्ये गटबाजी आणि हेवेदावे सुरू झाले आहेत.


'भय्यू महाराज असताना निवडणुकीत आश्रमात शेकडो लोक यायचे, पण...'\nमध्य प्रदेशात विधासभा निवडणुका काही दिवसांवर येऊन ठेपल्या आहेत, पण महाराजांच्या या सूर्योदय आश्रमात शुकशुकाट आहे. आधी निवडणुका म्हटलं की या भागात गाड्यांची रांग लागायची, VIP मंडळींची वर्दळ असायची. शेकडो माणसं गोळा व्हायची आणि तेवढ्याच पंगती उठायच्या. पण आता मात्र इथं वेगळंच चित्र आहे.

शनिवारी दुपारी 4च्या सुमारास मी भय्यू महाराजांच्या आश्रमात पोहोचलो. गाडीतून उतरताच पहिलं दर्शन झालं ते चपलांच्या रॅकचं. धूळ खात पडलेल्या या रॅकवर एकही चप्पल नव्हती.

आश्रमाच्या व्हिजिटरबुकमध्ये एन्ट्री करताना लक्षात आलं की 13 नोव्हेंबरनंतर तिथे एंट्री करणारा मी पहिलीच व्यक्ती होतो, तो दिवस म्हणजे 17 नोव्हेंबर. 13 तारखेला सुद्धा दोन-चारच एंट्र्या होत्या.

आश्रमात शिरताच सचिन पाटील यांनी माझं स्वागत केलं. मूळ अकोल्याचे आणि आता इंदूरमध्येच स्थायिक झालेले सचिन पूर्वाश्रमीचे पत्रकार आहेत.

आश्रमाच्या दर्शनी भागातच भय्यूजी महाराजांची मोठी प्रतीमा लावण्यात आली होती. आश्रमातले कर्मचारी आणि पुजारी वगळता तिथं कुणीच नव्हतं.

'महाराज होते, तेव्हा शेकडो लोक यायचे'

सचिन आणि मी आश्रमाच्या पहिल्या माळ्यावरच्या दरबार कक्षात गेलो. एकाचवेळी शंभरएक माणसं बसतील एवढा मोठा तो दरबार होता.

त्यात भय्यू महाराजांची गादी होती, त्यावर त्यांची एक प्रतीमा, काही नारळ आणि काही चिठठ्या ठेवल्या होत्या. खाली दरबाराच्या कानाकोपऱ्यापर्यंत पसरलेला लाल गालीचा तिथल्या एकेकाळच्या वदर्ळीची साक्ष देत होता.

"महाराज होते, तेव्हा शेकडो लोक यायचे, पण महाराजांचं कुणी उत्तराधिकारी नसल्यानं आता फारसं कुणी येत नाही," सचिन सांगू लागले.

"महाराज होते तेव्हा सर्वच क्षेत्रातल्या लोकांची वर्दळ होती. नोकरी मागायला येणारे, संसारात कलह निर्माण झालेले पती-पत्नी, राजकारणी, शेतकरी, सामान्य माणूस, अशी सर्व प्रकारची माणसं येत," ते सांगतात.

आता किती राजकारणी येतात, हा प्रश्न विचारल्यावर सचिन यांनी महाराष्ट्रातून एक-दोन जण येऊन गेल्याचं सांगितलं.

"काही मंडळी त्यांच्या इच्छेची किंवा मागणीची चिठ्ठी ठेवून जातात. काही मंडळी फोनवरून त्यांची गाऱ्हाणी मांडण्यासाठी सांगतात, आम्ही तसं करतो. पण आम्ही कुणाकडून पैसे घेत नाही."

आश्रमाचा खर्च कसा चालतो?

मग आश्रमाचा खर्च कसा चालतो? सचिन सांगतात की, "दानधर्मावर हा सर्व खर्च चालतो. तसंच ट्रस्टच्या माध्यमातूनच कारभार चालतो. हा आश्रम कधीही उत्पन्नाचं...\n\ntl;dr:

"भय्यू महाराज होते तेव्हा रोज शेकड्यानं लोक यायचे. आता फार कुणी येत नाही," इंदूरमधल्या भय्यू महाराजांच्या आश्रमात मीडिया समन्वयक म्हणून काम पाहणाऱ्या सचिन पाटील यांचे हे शब्द. शहरातल्या दीनदयाल उपाध्याय चौकात सुखलोया या रहिवाशी भागात हा आश्रम आहे.


'मराठी आणि गुजरात्यांमधील ऋणानुबंध काही झालं तरी उसवणार नाहीत'\nत्या पार्श्वभूमीवर, जन्मानं मराठी असलेल्या, पण गेल्या आठ पिढ्यांपासून गुजरातमध्ये राहात असलेल्या प्रशांत दयाळ यांनी राज ठाकरेंना एक खुलं पत्र लिहिलं होतं. (खुलं पत्र इथे वाचा)

बीबीसी मराठीनं हे पत्र प्रसिद्ध केल्यानंतर त्यावर प्रतिक्रियांचा पाऊस पडला. त्यात काहींनी प्रशांत दयाळ यांना खुलं पत्र लिहिलं, तर काहींनी बीबीसी मराठीलाच धारेवर धरलं.

मंगळवारी दिवसभर सोशल मीडियावर रंगलेल्या चर्चेतल्या या काही निवडक प्रतिक्रिया :

संतोष कौदरे म्हणतात, "जसं गुजरातमध्ये तुम्ही गुजराती संस्कृती, अस्मिता जपली, तसंच महाराष्ट्रात राहणाऱ्या लोकांनी जपली पाहिजे."

तर "गुजरातमध्ये जाऊन मराठी माणसानं मतदारसंघ नाही बनवले. तिथल्या संस्कृतीवर घाला घालण्याचा प्रयत्न नाही केला," असं मत प्रतिक कदम यांनी व्यक्त केलं आहे.

"महाराष्ट्रात राहून हिंदी आणि इंग्रजी या भाषेतून सगळे व्यवहार होत असतील तर महाराष्ट्रात मराठीचं अस्तित्व आहे कुठे?" असा सवाल महेंद्र शिगवण यांनी उपस्थित केला आहे.

"गुजरातमध्ये राहणार्‍या मराठी माणसानं कधीच माज दाखवला नाही. मात्र मुंबईत येऊन काही गुजरात्यांनी मराठी माणसाला टाचेखाली दाबण्याचे प्रयत्न आधीपासूनच केले आहेत," असा आरोप मनाली गुप्ते यांनी केला आहे.

तर सिद्धांत साळगावकर यांनी आपल्या प्रतिक्रियेत प्रशांत दयाळ यांना एक खुलं पत्र लिहिलं आहे. ते म्हणतात...

प्रिया सामंत यांनी प्रशांत दयाळ यांच्या खुल्या पत्रावर अनेक सवाल उपस्थित केले आहेत. त्या म्हणतात, "आम्ही मांसाहारी आहोत म्हणून आम्हाला नाकारणं हे कुठून आलं?"

पराग बुटाला यांनी, "मराठी आणि गुजरात्यांमधील ऋणानुबंध काही झाले तरी उसवणार नाहीत", असं मत व्यक्त केलं आहे.

तसंच, "बहुसंख्य प्रेमविवाह हे मराठी आणि गुजराती यांच्यामध्ये होतात तेवढे कोणत्याही दोन भाषिकांमध्ये होत नाहीत", असंही त्यांनी नमूद केलं आहे.

मंगेश चुणेकर यांनी मराठी माणसाला आपल्या छोट्या छोट्या गोष्टींसाठी का लढावं लागत, याबाबत सविस्तर प्रतिक्रिया दिली आहे.

"शाकाहारी आणि मांसाहारीचा हा प्रश्न आता दहा वर्षं झाली निर्माण झाला आहे. याआधी असं नव्हतं, मराठी गुजराती एकत्र सर्व सण साजरे करत होते. मग आताच असं का?"असा प्रश्न रोशन गावंड यांनीही प्रशांत दयाळ यांना केला आहे.

"गुजराती लोकांना मुंबईतून कोण बाहेर काढत आहे? आमच्या राज्यात आमची भाषा पाहिजे असं म्हणणं म्हणजे इतरांना बाहेर काढणं असा...\n\ntl;dr:

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी शनिवारी ठाण्यात घेतलेल्या जाहीर सभेत मुंबईतल्या गुजराती भाषिकांवर जोरदार हल्ला चढवला.


'मला 63व्या वर्षी कळलं की माझे वडील फॉर्म्युला 1 चॅंपियन होते आणि मी कोट्यधीश झालो'\nएके दिवशी तिथं आलेला एक पर्यटक रुबेनना म्हणाला, "तुम्ही अगदी अर्जेंटिनाचे फॉर्म्युला 1 चॅंपियन हुआन मॅन्युएल फॅंगिओ यांच्यासारखे दिसतात."

त्या पर्यटकाने त्यांना हेदेखील सांगितलं की "फॅंगिओ यांना एक मुलगा होता. तो अंदाजे तुमच्याच वयाचा असला असता. तुम्हीच तर नाही ना तो?"

फॅंगिओ यांनी वर्ल्ड ड्रायव्हर चॅंपियनशिप पाच वेळा जिंकली होती. त्यांचा विक्रम नंतर जर्मनीच्या मायकल शुमाकर यांनी मोडला होता. 1995 साली फॅंगिओ यांचं निधन झालं.

जेव्हा रुबेन यांनी हे ऐकलं तेव्हा ते फॅंगिओ यांच्या ग्लॅमरस जगापासून दूर होते आणि एक खूप वेगळं आयुष्य जगत होते.

आधी रुबेन राजधानीच्या 350 किमी दक्षिणेस असलेल्या पिनामार शहरात राहत होते. 1990 साली रेल्वेतली नोकरी गेल्यावर ते हॉटेलमध्ये मदतनीस म्हणून काम करू लागले.

हुआन मॅन्युएल फॅंगिओ

रुबेन यांना त्या व्यक्तीने फॅंगिओ यांच्याबद्दल सांगितल्यानंतर विशेष काही वाटलं नाही. कारण तसं काही असू शकेल, अशी शक्यता त्यांना वाटली नाही. पण त्यांनी त्यांची आई कॅटलिना बेसिली यांना याबद्दल विचारलं.

सुरुवातीला कॅटलिना यांनी नकार दिला. पण पाच वर्षांनंतर त्यांच्या पतीचं निधन झालं, तेव्हा त्यांनी रुबेन यांना खरं काय ते सांगितलं.

फॅंगिओ आणि कॅटलिना अल्पकाळासाठी एकमेकांच्या प्रेमात होते. त्याच अधुऱ्या प्रेमाचं प्रतीक म्हणजे रुबेन असल्याचं त्यांनी सांगितलं. ज्या व्यक्तीनं रुबेन यांना सांभाळलं ते तुझे वडील नाहीत, असं रुबेन यांना अखेर त्यांच्याच आईकडून कळलं.

बेसिली आणि फॅंगिओ यांचे प्रेमसंबंध 1940 साली फुलले. काही काळीसाठी पतीपासून दूर गेल्यानंतर त्या फॅंगिओच्या सहवासात आल्या. त्यानंतर त्या गरोदर राहिल्या.

कायदेशीर लढाई

रुबेन यांना त्यांनी सर्व हकिगत सांगितल्यावर रुबेन यांनी वकिलाचा सल्ला घ्यायचा ठरवलं. बेसिली यांनी त्यांच्या मुलाची मदत करण्याचं ठरवलं. त्यांनी रुबेन यांचे वडील म्हणून फॅंगिओ यांचं नाव नोंदवलं. त्यानंतर दीर्घकाळासाठी कायदेशीर लढाई झाली.

2012 साली बेसिली यांचंही निधन झालं. त्यावेळी त्या 103 वर्षांच्या होत्या.

रुबेन जेव्हा लहान होते तेव्हा त्यांना असा संशय यायचा की त्यांचं आणि फॅंगिओ यांचं काही नातं आहे. फॅंगिओ यांच्या प्रमाणेच रुबेन यांचा जन्म ब्येनोस आयरीझ भागातल्या बालकार्समध्ये झाला होता. एवढंच नव्हे तर किशोरवयात रुबेन यांनी फॅंगिओ यांच्याकडे नोकरीही मागितली होती.

"जेव्हा रुबेन...\n\ntl;dr:

रुबेन हुआन वॅझकेझ हे 57 वर्षांचे होते. रिटायरमेंटच्या वयाला टेकलेले असताना ते अर्जेंटिनाची राजधानी ब्येनोज आयरीझच्या एका हॉटेलमध्ये मदतनीस म्हणून काम करत होते.


'मायावती तृतीयपंथीयांपेक्षाही वाईट': वादग्रस्त उद्गारांनंतर भाजप आमदाराची माफी\nसाधना सिंह आणि मायावती

बहुजन समाज पक्षाकडून साधना सिंह यांच्याविरोधात तक्रार दाखल करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. मात्र चंदौली पोलिसांनी अद्याप तक्रार दाखल करून घेतलेली नाही.

साधना यांनी एका सभेत मायावती यांच्याबाबत आक्षेपार्ह उद्गार काढले होते. त्या म्हणाल्या होत्या, "आमच्या माजी मुख्यमंत्री आम्हाला स्त्री वाटत नाही, ना धड पुरुषही वाटतात. त्यांना स्वत:चा सन्मानही लक्षात येत नाही. द्रौपदीचं वस्त्रहरण झालं होतं, त्यावेळी दुःशासनाकडून त्याचा बदला घेऊ, अशी प्रतिज्ञा तिने केली होती. द्रौपदी स्वाभिमानी महिला होती."

"एक ती महिला होती आणि एक ही आजची महिला आहे, जिने सत्तेच्या लालसेपोटी आपला संपूर्ण सन्मान विकून टाकला. आम्ही अशा महिलेचा तिरस्कार करतो, ती महिला जातीवर कलंक आहे. जिची एकेकाळी भाजपने अब्रू वाचवली होती, अशा मायावतीने सर्व सुख-सोयींसाठी, आपलं वर्चस्व कायम ठेवण्यासाठी तिने महिलांची लाज गहाण ठेवली आहे. अशी बाई महिला जातीवर कलंक आहे, ती तर तृतीयपंथी लोकांपेक्षाही वाईट आहे," असं साधना सिंह पुढे म्हणाल्या.

याशिवायही साधना यांनी मायावती यांच्याविरोधात आणखी अनुचित उद्गार काढले होते. त्यांच्या वक्तव्यावरून वादंग झाल्यानंतर साधना यांनी सारवासारव करत माफी मागितली आहे.

माफीनाम्यात त्यांनी लिहिलं आहे, "2 जून 1995 रोजी गेस्टहाऊस कांड दरम्यान भाजपने मायावती यांना मदत केली होती. त्याची फक्त त्यांना आठवण करून द्यायची होती. त्यांचा अपमान करण्याचा माझा हेतू नव्हता. माझ्या उद्गारांनी कुणी दुखावलं गेलं असेल तर मी दिलगिरी व्यक्त करते."

राष्ट्रीय महिला आयोगानेही साधना यांच्या उद्गारांची दखल घेत, त्यांना नोटीस पाठवली आहे.

अखिलेश यादव यांच्या समाजवादी पार्टीने मायावतींच्या बसपाशी उत्तर प्रदेशात युती केली आहे.

बहुजन समाज पक्षाचे प्रवक्ते सुधींद्र भदौरिया यांनी साधना यांच्यावर जोरदार टीका केली. "हे उद्गार मनुवादी विचारांचं प्रतीक आहेत. भाजप उत्तर प्रदेशात झालेल्या 'महागठबंधना'मुळे किती घाबरला आहे, याचं हे द्योतक आहे."

साधना यांच्याविरोधात कायदेशीर कारवाई व्हावी, अशी मागणी बसपने केली आहे, असं ते पुढे म्हणाले.

दरम्यान, "आमच्याकडे तक्रार आली आहे. आम्ही विधायक साधना सिंह यांच्या वक्तव्याची सीडी मागितली आहे. आक्षेपार्ह उद्गार काढले असतील तर FIR दाखल करण्यात येईल. तूर्तास आम्ही उद्गारांची शहानिशा करत आहोत," असं...\n\ntl;dr:

बहुजन समाज पक्षाच्या प्रमुख मायावती यांच्याबाबत आक्षेपार्ह भाषेत टिप्पणी करणाऱ्या भाजपच्या आमदार साधना सिंह यांनी माफी मागितली आहे.


'मृत जनावरांचे डोळे माझ्याकडे रोखून पाहताहेत असं वाटायचं'\nकत्तलखान्यात काम करणाऱ्या एका महिलेने तिच्या कामाची आणि त्या कामाचा मनावर होणाऱ्य़ा परिणामाची माहिती बीबीसीला दिली.

सूचनाः या अनुभवांमुळे काही वाचकांच्या भावना दुखावल्या जाऊ शकतात.

लहान होते तेव्हा आपण जनावरांचे डॉक्टर व्हावं असं मला वाटायचं. मी कुत्र्याच्या पिलांबरोबर खेळतेय, मांजराच्या घाबरलेल्या पिलाला मी शांत करतेय, जवळच्या शेतांमध्ये जाऊन आजारी गुरांना तपासतेय अशा कल्पना सतत मनात यायच्या.

पण हे स्वप्नातच राहिलं. प्रत्यक्ष आयुष्यात असं काही झालं नाही आणि मला थेट कत्तलखान्यात काम करावं लागलं.

कत्तलखान्यात मी 6 वर्षं काम केलं. जनावरांची काळजी घेण्याच्या माझ्या स्वप्नाच्या बरोबर उलट ते काम होतं. दररोज 250 जनावरांचे प्राण गेलेच पाहिजेत हे पाहण्याची जबाबदारी माझी होती. तुम्ही शाकाहारी असा की मांसाहारी बहुतांश लोक कधी कत्तलखान्यात गेलेलच नसावेत.

एक घाणेरडी, किळसवाणी जागा

ती एक घाणेरडी आणि एकदम किळसवाणी जागा असते. आणि तिथली दुर्गंधी.... तुम्ही मेलेल्या जनावरांच्या दुर्गंधीतच असता.

ती जागा एखाद्या वाफेने भरलेल्या खोलीसारखी असते, अशी खोली की ज्यातून वाफ बाहेरच पडत नाही.अशा खोलीत कामच काय कोणाला आत जावंसंही वाटणार नाही.

मी अनेक वर्षं फूड इंडस्ट्रीमध्ये काम केलं होतं म्हणून मी इथं आले.

अन्न शिजवणाऱ्या एका कारखान्यात मी काम केलं होतं. त्यामुळे मला कत्तलखान्यात क्वालिटी कंट्रोल मॅनेजरची नोकरी मिळाली. मला तेव्हा त्यात काहीच तोटा दिसला नाही. तेव्हा मी 40 वर्षांची होते.

नोकरीच्या पहिल्या दिवशी त्यांनी मला सगळी जागा दाखवली आणि तिथं काय काय कामं होतात ते सांगितलं. तेव्हा सतत तुम्हाला बरं वाटतंय का असं ते विचारत होते.

तिथं येणारे लोक आणि कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा त्यांच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे असं त्यांनी सांगितलं.

तिथं सगळं ठीक वाटत होतं. ते काम पाहून थोडंसं घाण वाटलं पण सवय होऊन जाईल असा मी विचार केला.

पण असं काही होणार नसल्याचं मला काही दिवसांतच लक्षात आलं.

'दिवसा पाहिलेल्या घटना आणि रात्री पडणारी वाईट स्वप्नं'

सगळे कत्तलखाने एकसारखेच असतील असं नाही. पण मी जिथं काम करत होते ती जागा एकदम क्रूर आणि भयंकर होती.

जनावरांना बेशुद्ध करण्याच्या सर्व प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतरही त्यांना मारण्यासाठी मशीनमध्ये ढकलण्याआधी गायींनी कसायांवर अनेकदा हल्ला केला आहे.

मला कधीच दुखापत झाली नाही पण त्या जागेचा माझ्या...\n\ntl;dr:

कत्तलखान्यात काम करणाऱ्या लोकांबद्दल इतरांना फारसं माहिती नसतं. आपण जे मटण खातो ते याच कत्तलखान्यातून येत असतं. तरीही तिथं काम करणाऱ्या लोकांविषय़ी आपल्याला फारसं माहिती नसतं.


'मोदींच्या मंत्र्यांची कथित गुन्हेगारांशी एवढी जवळीक का?'\nगिरिराज सिंह आणि जयंत सिन्हा

जमावाने हत्या करण्याच्या प्रकरणातील आरोपींना मिठाई खाऊ घालताना केंद्रीय मंत्र्यांचा फोटो भारतासाठी सगळ्यांत नामुष्की ओढवणारा क्षण असायला हवा. पण हे वागणं म्हणजे देशाच्या कायद्याशी असलेली कटिबद्धता असल्याचं केंद्रीय मंत्री जयंत सिन्हा सांगतात.

हत्येचा आरोप असलेल्या लोकांचं सार्वजनिकरीत्या अभिनंदन करणारे जयंत सिन्हा एकटेच नाही. त्याआधी अशाच प्रकरणात आरोपी असलेल्या एकाचा डेंग्यूमुळे मृत्यू झाल्यानंतर देशाचे सांस्कृतिक मंत्री त्याच्या मृतदेहासमोर नमन करताना दिसले. त्याच वेळी मोहम्मद अखलाकच्या घटनेला 'मामूली घटना' असं त्यांनी संबोधलं.

राजस्थानचे ज्येष्ठ भाजप नेते आणि राज्याचे गृहमंत्री गुलाबचंद कटारिया यांनी गेल्या वर्षी गोरक्षक जमावाने भररस्त्यात मारल्या गेलेल्या पहलू खानच्या हत्येवर दोन्ही बाजूच्या जमावाला जबाबदार ठरवलं आणि या हत्येला सामान्य ठरवण्याचा प्रयत्न केला.

हत्येचा आरोप असलेल्या कथित गुन्हेगारांचा सत्कार जयंत सिन्हा यांनी केला.

आणि आता केंद्रीय मंत्री गिरीराज सिंह यांना रडू कोसळलं. दंगल पसरवण्याचा आरोप असणाऱ्या विश्व हिंदू परिषद आणि बजरंग दलाच्या कार्यकर्त्यांची  विचारपूस करायला ते बिहारच्या नवादा तुरुंगात गेले होते.  आपले अश्रू पुसत नितीश सरकारवर हिंदूंना दाबण्याचा आरोप केला.

या मंत्र्यांच्या 'साधेपणा'वर जीव ओवाळून टाकावा का? ते लढतात पण त्यांच्या हाती तलवारही नसते.

आता जिथे केंद्र सरकार आणि राज्यांचे मंत्री जमावाकडून झालेल्या हत्यांसंदर्भात सारवासारव करताना दिसतात, तिथे लहानसहान भागात तयार झालेल्या गोरक्षा समितीच्या लोकांची छाती किती फुलत असेल विचार करा.

हत्येचे मारेकऱ्यांचीभगत सिंहाशी तुलना

मागच्या वर्षी 29 जूनला झारखंडच्या रामगढ जिल्ह्यात एका जमावाने 55 वर्षीय अलीमुद्दीन अन्सारींचा पाठलाग केला आणि बाजारटांड भागात आधी त्यांच्या व्हॅनला आग लावली आणि नंतर सगळ्यांसमोर भररस्त्यात त्यांची मारहाण करत हत्या केली. जमावाला शंका होती की अलीमुद्दीन आपल्या गाडीतून गोमांसाचा पुरवठा करतात. अशीच शंका दादरीजवळ मोहम्मद अखलाक यांच्यावर हल्ला करणाऱ्या जमावाला आली होती.

अलीमुद्दीन अन्सारी यांना जमावाने बेदम मारहाण केली. त्यात त्यांचा मृत्यू झाला.

मात्र यावेळी ही गर्दी त्या लोकांची नव्हती ज्यांच्याविषयी एका परिषदेत पंतप्रधान म्हणाले होते, "गोरक्षणाच्या नावावर लोक दुकान उघडून...\n\ntl;dr:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या मंत्रिमंडळातील सहकारी कथित गुन्हेगारांशी जवळीक का साधतात? त्यांना असं का करावं लागतं? राजेश जोशी यांचा दृष्टिकोन...


'मोदींना जबाबदार धरत' शेतकऱ्याची आत्महत्या : मुख्यमंत्री कुटुंबीयांना भेटणार का?\nजयश्री

मृत्यूपूर्वी चायरे यांनी एक चिठ्ठीत त्यांच्या आत्महत्येला मोदी सरकार जबाबदार आहे, असं लिहिल्याचा दावा त्यांच्या कुटुंबीयांनी केला आहे.

10 एप्रिल रोजी सकाळी 8 च्या सुमारास शंकर चायरे हे शेतामध्ये गेले. शेतामध्येच विष प्राशन करून त्यांनी गळफास घेतला. गळफासाची दोरी तुटल्यानंतर ही बाब गावकऱ्यांच्या लक्षात आली. त्यानंतर लगेच शंकर यांना पांढरकवडा येथील रुग्णालयात हलवण्यात आलं. तिथं डॉक्टरांनी प्राथमिक उपचार करून त्यांना यवतमाळला हलवण्याचा सल्ला दिला. तिथे उपचारादरम्यान त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला, अशी माहिती गावकऱ्यांनी दिली.

शंकर चायरे यांच्याकडे नऊ एकर शेती आहे. 2016/17 मध्ये त्यांनी आदिवासी विविध कार्यकारी सहकारी संस्थेचं 80 हजार 876 रुपयांचं कर्ज घेतलं होतं. त्यावर व्याज चढून ते 96 हजार 816 इतकं झालं.

कर्जमाफीमध्ये नाव नाही, गुलाबी बोंडअळीच्या प्रादूर्भावाने पिकांची नासाडी झाली. शिवाय कर्जमाफीचा लाभही मिळाला नाही. त्यामुळे मोदी सरकारला जबाबदार धरत शंकर चायरे यांनी आत्महत्या केली, असं त्या चिठ्ठीत लिहिल्याचं त्यांच्या परिवाराने सांगितलं. त्यांच्या पाश्चात पत्नी, तीन मुली, एक मुलगा असा परिवार आहे.

आत्महत्येस "पंतप्रधान मोदी" जबाबदार?

शंकर यांची पत्नी अलका यांच्या डोळ्यातील अश्रूधारा संपता संपत नाहीत. पतीच्या आत्महत्येनं त्यांना चांगलाच धक्का बसला आहे. आमच्याशी बोलताना त्यांनी सरकारला चांगलंच धारेवर धरलं.

शंकर यांच्या पत्नी अलका

त्या म्हणतात, "कर्जाचा डोंगर वाढतच चालला होता, यातून मार्ग काढण्यासाठी त्यांनी शेती विकायला काढली होती. सकाळी घरी चहा घेतला आणि शेतात निघून गेले ते परतलेच नाही. तीन मुली आणि एक मुलगा यांच्या शिक्षणाची मोठी जबाबदारी त्यांच्यावर होती. कर्ज काढून मुलींच्या शिक्षणाला ते पैसे लावायचे. मोठी मुलगी भाग्यश्री ही B.Sc.च्या दुसऱ्या वर्षाला शिकते. पैसे नसल्यामुळे त्यांनी तिला हॉस्टेलमधून घरी परत आणलं. यातूनच त्यांनी मग आत्महत्या केली".

आत्महत्येस पंतप्रधान मोदी जबाबदार असल्याची चिठ्ठी लिहून ठेवल्याचं सांगत गावकऱ्यांनी मोदींवर गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली आहे. तशी तक्रार त्यांची मुलगी जयश्री यांनी घाटंजी पोलिसात दिली आहे.

चायरे कुटुंबीय

जयश्री बी.ए.च्या दुसऱ्या वर्षाला शिक्षण घेत आहे. ती म्हणते "शासनाच्या एक लाखाच्या मदतीवर शिक्षण आणि कुटुंबाचा उदरनिर्वाह शक्य नाही. आम्हाला ठोस...\n\ntl;dr:

यवतमाळ जिल्ह्यातल्या राजूरवाडी गावात शंकर चायरे या 50 वर्षीय शेतकऱ्यानं विष प्राशन करून आत्महत्या केली. कर्जमाफीचा लाभ नाही, बोंड अळीने पिकांची नासाडी झालेली, कर्जाचा वाढता डोंगर अशा अनेक समस्यांनी घेरलेल्या चायरे यांनी शेवटी आत्महत्या केली.


'रोमा'ला मिळालेल्या ऑस्करवर स्टीव्हन स्पीलबर्ग यांना आक्षेप का?\n'रोमा' चित्रपटातील एक दृश्य

"जे लोक थिएटरपर्यंत जाऊ शकत नाहीत, त्यांच्यासाठी आम्ही चित्रपट हे माध्यम अधिक सोपं केलं आहे," असं ट्वीट करून नेटफ्लिक्सनं आपली निर्मिती असलेल्या 'रोमा'ला मिळालेल्या ऑस्करचं समर्थन केलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

नेटफ्लिक्सची निर्मिती असलेल्या 'रोमा' या चित्रपटाला यंदाच्या ऑस्कर पुरस्कारांसाठी सर्वाधिक दहा नामांकनं होती. 'रोमा'  परदेशी भाषेतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपट ठरला तर अल्फोन्सा क्युरॉन यांना 'रोमा'साठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाच्या पुरस्कारानं गौरविण्यात आलं. मात्र 'रोमा'च्या ऑस्करमधील समावेशावर अनेकांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं होतं. यामध्ये एक नाव दिग्दर्शक स्टीव्हन स्पीलबर्ग यांचंही आहे.

दोन वेळा सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचं ऑस्कर मिळवणाऱ्या स्पीलबर्ग यांनी नेटफ्लिक्सच्या निर्मितीला चित्रपटांच्या पुरस्कार सोहळ्यात स्थान कसं मिळालं, असा आक्षेप घेतला होता.

काय आहे स्पीलबर्ग यांचा आक्षेप?

स्टीव्हन स्पीलबर्ग

'नेटफ्लिक्सच्या चित्रपटांनी टीव्ही शोसाठी असलेल्या एमी पुरस्कारांसाठी आपले चित्रपट पाठवावेत,' असं विधान स्पीलबर्ग यांनी गेल्यावर्षी केलं होतं. नेटफ्लिक्स 'टीव्ही चित्रपटां'ची निर्मिती करत असल्याचं स्पीलबर्ग यांचं म्हणणं आहे.

"मला स्वतःला टीव्ही आवडतो. पण चित्रपटाच्या माध्यमातून आपण प्रेक्षकांना मोठ्या पडद्यावर चित्रपट पाहण्याचा एक भव्य अनुभव देत असतो. तो महत्त्वाचा असतो," असं स्पीलबर्ग यांनी म्हटलं होतं.

स्टीव्हन स्पीलबर्ग हे  ऑस्कर पुरस्कार देणाऱ्या अॅकॅडमीचे सदस्य आहेत. पुढील महिन्यात होणाऱ्या अॅकॅडमीच्या बैठकीत स्पीलबर्ग हा मुद्दा पुन्हा उपस्थित करू शकतात.

नेटफ्लिक्स आपले ठराविक चित्रपट काही आठवड्यांसाठी चित्रपटगृहात प्रदर्शित करते. त्यामुळे त्यांची निर्मिती असलेले चित्रपट हे ऑस्करसारख्या पुरस्कारांसाठी पात्र ठरू शकतात.

स्पीलबर्ग यांच्या मताशी सहमत नसलेले अन्य दिग्दर्शकही आहेत. ए रिंकल इन टाइम आणि सेल्मा सारखे चित्रपट बनविणाऱ्या एव्हा ड्युवेर्नाय हिनं स्पीलबर्ग यांचं मत आपल्याला मान्य नसल्याचं ट्वीट केलं होतं.

एव्हानं नेटफ्लिक्ससाठीच बनविलेल्या माहितीपटाला 2017 च्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात नामांकन होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

'रोमा' चित्रपटाला यंदाच्या ऑस्कर पुरस्कारांमध्ये मिळालेल्या नामांकनांवरून सुरू असलेल्या वादावर नेटफ्लिक्सनं स्वतःची बाजू मांडली आहे.


'लव जिहाद' प्रकरण: आपल्या मर्जीने राहू शकतात इब्राहिम आणि अंजली - न्यायालय\nअंजली बीबीसीशी बोलत होत्या, सखी सेंटरमधून मुक्त झाल्यावर पती मोहम्मद इब्राहिमबरोबर राहायचंय, असं त्यांनी सांगितलं. अंजली जैन आणि इब्राहिम या जोडप्याचा विवाह म्हणजे छत्तीसगढमधला 'लव जिहाद' मानला जात होता.

गेल्या आठ महिन्यांपासून अंजलीला आपल्या घरच्यांबरोबर राज्यातल्या आंदोलनं, निदर्शनांना सामोरं जावं लागत होतं. तसंच कारवाईनुसार गेल्या आठ महिन्यांपासून त्यांची रवानगी सखी सेंटरला करण्यात आली होती.

इब्राहिम आणि अंजली यांच्या वकील प्रियंका शुक्ला म्हणाल्या की, "हायकोर्टाने पोलीस अधीक्षकांच्या समोर अंजली जैन यांना सखी सेंटरमधून मुक्त करण्याचे आदेश आहेत. या कारवाईदरम्यान सखी सेंटरचे उच्च अधिकारी उपस्थित असावेत असेही निर्देश कोर्टाने दिले आहेत.''

अंजली जैन यांच्या धाकट्या बहिणीच्या पत्राच्या आधारे छत्तीसगड हायकोर्टाने या प्रकरणाची दखल घेतली. याशिवाय अंजलीच्या कुटुंबाच्यावतीने हाय कोर्टात आणि सुप्रीम कोर्टात याचिका देखील दाखल करण्यात आली होती.

अंजली जैन यांनी तिच्या वतीने उच्च न्यायालयात पत्र देखील लिहिले. "मी आठ महिने अतिशय वाईट अवस्थेतून गेले आहे. पण उशिरा का होईना मला निर्णय मिळालाय. कोर्टावरचा माझा विश्वास आणखीनच दृढ झाला आहे," अंजली बीबीसीला सांगत होत्या.

हे प्रकरण नेमकं काय होतं?

अंजली जैन इब्राहिम यांनी 25 फेब्रुवारी 2018 रोजी रायपूरच्या आर्य मंदिरात हिंदू पद्धतीनं लग्न केलं आणि यावेळेस इब्राहिम यांनी हिंदू धर्म स्वीकारून स्वतःचं नाव आर्यन आर्य असं बदललं. त्यांच्या प्रेमविवाहाला घरच्यांबरोबरच समाजानंही "लव जिहाद"चा टॅग लावला. त्यावरून राज्यभरात फारच हलकल्लोळ माजला.

"आमच्या लग्नाची बातमी मिळाल्यावर तिच्या कुटुंबीयांनी तिला घरात कोंडून ठेवलं. माझ्या पत्नीला सोडवण्यासाठी मी खूप प्रयत्न केले. पण त्याचा फायदा झाला नाही.'' असं मोहम्मद इब्राहिम सिद्दीकी ऊर्फ आर्यन आर्य यांनी सांगितलं. यानंतर हे प्रकरण न्यायालयात गेलं. इब्राहिम यांनीही छत्तीसगढच्या हायकोर्टात पत्नीला घरात कोंडल्याबद्दल याचिका दाखल केली.

अंजलीचे वडील आणि साधू

परंतु यावेळेस या जोडप्याला न्याय मिळाला नाही. याप्रकरणी अंजलीनं विचार करावा आणि तोपर्यंत आपल्या आई-वडिलांच्या घरीच राहावं असा आदेश कोर्टानं दिला.  पण अंजली जैन बधणार नव्हत्या. त्यांनी आपल्या आई-वडिलांचं घर सोडून हॉस्टेलमध्ये राहण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यांना पतीच्या घराऐवजी...\n\ntl;dr:

ज्या मुलावर प्रेम केलं, ज्याच्याशी प्रेमविवाह केला तो मुलगा मुसलमान आहे म्हणून केवळ घरच्यांनीच नाही, तर समाजानंही अंजली जैन आणि मोहमद्द इब्राहिम या जोडप्याला वेगळं केलं. पण छत्तीसगढमधल्या हायकोर्टानं जोडप्याच्या बाजूने निकाल दिला आहे. यामुळे अंजली जैन यांना दिलासा मिळाला आहे.


'विमानाने उड्डाण केलं, वेग पकडला आणि अचानक दोन्ही इंजिनं बंद पडली'\n223 प्रवाशांना घेऊन जाणाऱ्या विमानाचं इमरजन्सी लॅंडिंग

या विमानाचे पायलट दमिर युसुपोव्ह यांना रशियाकडून 'हिरो' पदवी देऊन गौरवण्यात येणार आहे. दमिर यांचं रशियासह जगभरातून कौतुक होत आहे.

पक्ष्यांच्या थव्याची विमानाला धडक (बर्ड स्ट्राईक) बसली आणि आपात्कालीन परिस्थितीत मक्याच्या शेतात इमरजन्सी लॅंडिंग करण्यात आलं. यामुळे जवळपास 74 प्रवासी किरकोळ जखमी झाले. मात्र, इमरजन्सी लँडिंगमुळे Ural Airlines Airbus 321 विमानातील 233 प्रवाशांचा जीव वाचला.

रशियातील या घटनेची तुलना 'मिरॅकल ऑन द हडसन'शी तुलना होतेय. 2009 साली न्यूयॉर्कमध्येही ही घटना घडली होती. या विमानालाही पक्ष्यांच्या थव्याची धडक बसली होती आणि इंजिनात बिघाड झाला होता. त्यानंतर पायलटने विमान हडसन नदीत यशस्वीपणे उतरवून प्रवाशांचे प्राण वाचवले होते.

रशियाच्या 'ए-321' ला नेमकं झालं काय?

मॉस्कोतून क्रीमियाच्या सिमलरपूर येथे जाण्यासाठी 'Ural Airlines Airbus 321' या विमानाने 226 प्रवाशांसह उड्डाण घेतलं. ही नियमित फ्लाईट होती.

पायलट दमिर युसुपोव्ह यांनी या घटनेचा थरार सांगताना म्हटलं, "विमानाने उड्डाण घेतल्यानंतर वेग पकडत होता, तेवढ्यात अचानक एक इंजिन बिघडलं, नंतर दुसरंही. त्यानंतर अचानक दोन्ही इंजिनं बंद पडली."

"पहिलं इंजिन बंद पडलं, तेव्हा असं वाटलं की विमानतळावर पुन्हा आपण परतू शकतो. मात्र, दुसरं इंजिनही बिघडू लागल्यानंतर आमच्या प्रयत्नांना अपयश येऊ लागलं आणि विमान हेलकावे खात जमिनीच्या दिशेने झेपावू लागलं." असं युसुपोव्ह सांगतात.

युसुपोव्ह सांगतात, "विमानाची उंची कायम ठेवण्यासाठी मी खूप प्रयत्न करत होतो. मात्र, विमान केवळल 243 मीटर उंचीवर आहे, असं फ्लाईट ट्रेडर डेटा दाखवत होता. तरीही विमानाला उंच नेत स्थिर करण्याचा प्रयत्न करत होतो. त्याचवेळी इंजिनात नेमकं कुठं बिघाड झालंय, हेही शोधत होतो. मात्र, नंतर आमच्या लक्षात आलं की, आमच्याकडे खूप कमी वेळ उरला होता."

कॅप्टन युसुपोव्ह आणि त्यांचे सहकारी पायलट जॉर्जी मुर्झीन यांनी इंजिनला पुरवठा करणारं इंधन रोखलं आणि विमानाला स्थिर करण्याचा पुन्हा प्रयत्न केला. त्यानंतर त्यांनी मक्याच्या शेतात विमानाचं इमर्जन्सी लँडिंग करण्याचा निर्णय घेतला. मात्र लँडिंग, रनवेऐवजी शेतात करत असल्याने विमानाच्या चाकांसह इंधनाच्या टाकीचा स्फोट होण्याची भीती होती.

युरल एअरलाईन्स फ्लाईटच्या इमर्जन्सी लँडिंगबाबत सराव केला होता, असं...\n\ntl;dr:

मॉस्कोत पक्ष्यांच्या थव्याच्या धडकेमुळे 233 प्रवाशांना घेऊन जाणाऱ्या विमानाच्या इंजिनात अचानक बिघाड झाला आणि मक्याच्या शेतात इमरजन्सी लँडिंग करावं लागलं.


'व्लादिमीर पुतिन गोलमाल करून पुन्हा रशियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी आलेत का?'\nव्लादिमीर पुतिन रशियाचे तारणहार असल्याचा प्रचार डॉक्युमेंटरीच्या माध्यमातून करण्यात येत आहे.

रविवारी पार पडलेल्या या निवडणुकीची मतमोजणी पूर्ण झाल्यावर पुतिन यांना 76 टक्के मतं मिळाल्याचं रशियातल्या केंद्रीय निवडणूक आयोगानं जाहीर केलं. रशियातले विरोधी पक्षनेते अॅलेक्से नव्हॅलनी यांना ही निवडणूक लढवण्यासाठी यापूर्वीच अपात्र ठरवण्यात आलं होतं.

"गेल्या काही वर्षांत केलेल्या संकल्पांची पूर्तता केल्यानं मतदारांनी पुन्हा निवड केली," असं निकाल घोषित झाल्यानंतर पुतिन यांनी मॉस्कोत घेतलेल्या एका सभेत सांगितलं.

सहा वर्षांनंतर तुम्ही पुन्हा निवडणूक लढवणार का, असं पत्रकारांनी विचारलं असता पुतिन म्हणाले, "तुम्ही जे म्हणत आहात ते मजेशीर आहे. तुम्हाला काय वाटतं, मी 100 वर्षांचा होईपर्यंत इथेच राहणार आहे? नाही बाबा!"

पुतिन यांचा यंदाचा विजय मोठा मानला जात आहे. कारण गेल्या वेळी 2012च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये त्यांना 64 टक्केच मतं मिळाली होती. पुतिन यांचे या निवडणुकीतील विरोधक अब्जाधीश आणि कम्युनिस्ट नेते पॅवेल ग्रुडीनिन यांना केवळ 12 टक्केच मते मिळाली.

या निवडणुकीत स्येनिया सोब्चाक आणि पूर्वाश्रमीचे टीव्ही सादरकर्ते व्लादिमीर झिर्रिनोफ्स्की यांना अनुक्रमे दोन टक्के आणि सहा टक्के मतं मिळाली.

एक्झिट पोलमध्ये पुतिन यांना 60 टक्के मते मिळतील, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. पुतिन यांच्या प्रचाराचं काम पाहणाऱ्यांना त्यांना यापेक्षा अधिक मतं मिळतील याचा विश्वास होता. त्यामुळे या विजयानंतर पुतिन यांना सर्वांत मोठा विजय मिळाल्याचं त्यांच्या प्रचाराचं काम पाहणाऱ्या टीमचं म्हणणं आहे.

"सध्या पुतिन यांना मिळालेलं मताधिक्य हेच सर्वकाही सांगून जातं. भविष्यातील निर्णय घेण्यासाठी या निकालामुळे पुतिन यांना सहकार्यच होणार आहे," असं त्यांच्या प्रवक्त्यानं इंटरफॅक्स या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

मतदानात अनियमितता?

मतदानाच्या दिवशी मतदान केंद्राजवळील काही भागांत मोफत अन्न आणि आसपासच्या दुकानांमध्ये सवलत देण्यात आली होती.

संपूर्ण रशियात मतदानच्या दिवशी बहुतांश मतदान केंद्रांजवळ करण्यात आलेल्या चित्रीकरणात अनियमितता दिसून येत होती. अनेक ठिकाणी निवडणूक अधिकारीच मतपेट्यांमध्ये मतपत्रिका भरताना सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये आढळून आले.

पुतिन यांचे प्रमुख प्रतिस्पर्धी अॅलेक्से नव्हॅलनी यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपांमुळे या निवडणूकीत अपात्र...\n\ntl;dr:

रशियाच्या सार्वत्रिक निवडणुकीत बहुमताने विजय मिळवत व्लादिमीर पुतिन यांचा पुढील सहा वर्षं रशियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी राहण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.


'शिवडे आय अॅम सॉरी' : हे प्रेम आहे की मनोविकार?\nनिलेश खेडेकर या तरुणानं प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी 'शिवडे आय एम सॉरी'चे एक दोन नव्हे... तर तब्बल '३०० फलक' इथल्या पिंपळे सौदागर, वाकड आणि रहाटणी परिसरात लावले होते.

माध्यमांचं याकडे लक्ष गेल्यानं या प्रकारबद्दल सगळीकडेच उलट-सुलट चर्चा सुरू आहे. मात्र, हा मानसिक विकृतीचा प्रकार असल्याचं मत मनोविकार तज्ज्ञांनी व्यक्त केलं आहे.

'फिल्मी स्टाईल'नं अतिरंजितपणाकरून सगळ्यांचं लक्ष वेधण्याची ही वृत्ती असल्याचंही तज्ज्ञांनी स्पष्ट केलं आहे.

प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी या तरुणानं असं पाऊल उचलल्यानंतर सोशल मीडियावर आणि माध्यमांमध्ये याबद्दल चर्चा सुरू झाली.

स्थानिक पोलिसांनीही या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली. इथल्या वाकड पोलीस ठाण्यानं या प्रकरणी तपास सुरू केला.

या प्रकरणाचा तपास करणारे वाकड पोलीस ठाण्याचे पोलीस निरीक्षक सतीश माने सांगतात,"'शिवडे आय अॅम सॉरी....' या आशयाची पहिली बातमी दैनिक पुढारीमध्ये पहिल्यांदा वाचली. त्या दिवशी माझी सुट्टी होती.

मात्र तरीही घटनेच्या चौकशीचे मी आदेश दिले. नेमके या आशयाचे पोस्टर कुणी लावले याचा शोध घेण्यास सुरवाता केली. मात्र पोस्टरवर कुठल्याही व्यक्तीचं नाव नव्हतं, ब्रॅंडचं नाव नव्हतं. त्यामुळे आम्हाला हे नेमके कुणी केलं आणि हे काय आहे समजत नव्हतं."

माने पुढे सांगतात, "मग आम्ही शहरातल्या पोस्टर तयार करून देणाऱ्या दुकानांमध्ये चौकशी करायला सुरवात केली.

तेव्हा आम्हाला हे पोस्टर बनवून घेणाऱ्या आदित्य शिंदे या तरुणाची माहिती मिळाली. आदित्य शिंदेला ताब्यात घेऊन त्याच्या चौकशी केली असता निलेश खेडेकरचा हा प्रकार समोर आला.

निलेश खेडेकरची मैत्रीण वाकड पोलीस स्टेशनच्या हद्दीत राहत होती. तिची समजूत काढण्यासाठी हा सगळा खटाटोप केल्याचं निलेश खेडेकरनं चौकशी दरम्यान सांगितलं."

२५ वर्षीय निलेश खेडेकरनं आपला मित्र आदित्य शिंदेच्या मदतीनं छोटे-मोठे असे ३०० फलक बनवून घेतले. गेल्या शुक्रवारी मध्यरात्री पाच-सहा कामगाराच्या मदतीनं आदित्य शिंदेनं ते फलक सगळीकडे लावले.

माने सांगतात, "मूळ घटना काय आहे हे तपासून त्याची माहिती काढून देण्याचं काम आमचं होतं. घटनेचा तपास करून त्याची सर्व माहिती आम्ही पिंपर-चिंचवड महापालिकेच्या 'आकाश चिन्ह' या विभागाकडे दिली आहे.

आता यावर महापालिकेच्या आदेशानुसार आम्ही पुढची कारवाई करू, पण अजून महापालिकेकडून कारवाईचे आदेश आले नाहीत."

निलेश खेडेकर नेमका आहे तरी...\n\ntl;dr:

प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड परिसरातल्या एका तरुणानं केलेल्या प्रकारनं सर्वांचंच लक्ष वेधून घेतलं आहे.


'शिवसेनेला बेस्टची जागा बिल्डरांच्या घशात घालायची आहे'\nबेस्ट बस

मुख्यतः पागरवाढ, घर आणि नविन भरतीच्या मागणीसाठी बेस्टच्या कर्मचाऱ्यांनी संपाचं हत्यार उपसलं आहे.

बेस्ट कर्मचाऱ्यांच्या ठळक मागण्या अशा आहेत.

या संपावरून आता वेगवेगळ्या संघटना आणि महापालिकेतल्या सत्ताधाऱ्यांमध्ये आरोप सुरू झाले आहेत. तर मनसेनं कर्मचाऱ्यांच्या संपाला पाठिंबा देत या राजकारणात उडी घेतली आहे. तर शिवसेनेनं या संपातून माघार घेतली आहे.

बेस्ट संयुक्त कामगार कृती समितीचे नेते  शशांक राव यांनी सत्ताधारी शिवसेनेवर गंभीर आरोप केला आहेत.

"शिवसेनेला बेस्ट उपक्रम बंद करायचा आहे. बेस्ट प्रशासनाची मुंबईत 323 एकर जमीन आहे. या जमिनीचे भूखंड बिल्डरांच्या घशात घालून पैसा कमावण्याचा शिवसेनेचा डाव आहे. शिवसेना केंद्र, राज्य तसंच मुंबई महापालिकेत सत्तेत आहे. शिवसेनेनं बेस्टच्या कष्टकरी कर्मचाऱ्यांच्या पाठीत खंजीर खुपसला आहे. शिवसेनेने संपातून माघार घेतली. पण तरीही संप सुरू आहे," असे आरोप त्यांनी बीबीसीशी बोलताना केले आहेत.

बेस्ट प्रकल्प ही मुंबई महापालिकेची जबाबदारी आहे. जगात कुठेही सार्वजनिक वाहतूक यंत्रणा तोट्यातच चालते. बेस्टला असणारा तोटा तूट आहे. मुंबई महानगरपालिकेला ही तूट भरून काढणं शक्य आहे. महापालिकेच्या कायद्यानुसार कलम 134अन्वये ही तूट भरून काढण्याची तरतूद आहे, असं राव पुढे म्हणाले.

म्हणूनच कर्मचाऱ्यांच्या तीन प्रमुख मागण्या आहेत. बेस्टचा अर्थसंकल्प मुंबई महापालिकेच्या अर्थसंकल्पात विलीन करण्यात यावा. 2007 पासून भरती झालेल्या कर्मचाऱ्यांच्या 7930 रुपयांनी सुरू होणाऱ्या मास्टर ग्रेड पूर्वलक्ष्यी प्रभावाने लागू कराव्यात. तसंच त्यांचा वेतनकराराचा मुद्दाही अनेक वर्ष प्रलंबित आहे.

बेस्टचं प्रशासन बेस्टच्या हातात हवं

"बेस्ट उपक्रमाचा जनरल मॅनेजर हा सर्वेसर्वा झाला आहे. पण या पदावर आयएएस अधिकारी असतो. जनरल मॅनेजर हा पूर्वी बेस्टच्याच कर्मचाऱ्यांपैकीच एक असे. मात्र आयएएस लॉबीच्या दबावामुळे जनरल मॅनेजरपदी आयएएस अधिकारी असतो. या माणसाला बेस्टचा व्याप समजून घेण्यात एक वर्ष जातं. तीन वर्षांनंतर त्यांची बदली होते. याऐवजी बेस्टच्या प्रशासनातील खाचाखोचा माहिती असलेला माणूसच जनरल मॅनेजरपदी असायला हवा. मागण्या पूर्ण झाल्यास बेस्ट कर्मचारी संतुष्ट राहून काम करू शकतात. त्यासाठी चांगलं प्रशासन आवश्यक आहे," असं मुंबई विकास समितीचे कार्यकारिणी सदस्य अनिल गचके यांनी सांगितलं.

बेस्टचा संप

"बेस्टच्या...\n\ntl;dr:

मुंबईच्या लाइफलाईनपैकी एक असलेल्या बेस्ट बसच्या संपाचा आज दुसरा दिवस आहे. बेस्ट उपक्रमाच्या कर्मचाऱ्यांच्या मागण्यांच्या निमित्ताने हा संप सुरू आहे.


'शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य करा, तोपर्यंत मुंबई सोडणार नाही'\n'बुधवारी (21 नोव्हेंबर)संध्याकाळी वसंतदादा पाटील इंजिनिअर कॉलेज, चुनभट्टी येथे शेतकऱ्यांची जाहीर सभा घेऊन त्याठिकाणी मुक्काम केला जाईल. तर गुरुवारी (22 नोव्हेंबर) रोजी आझान मैदानावर ठिय्या आंदोलन केल जाणार आहे. जोपर्यंत मागण्या मान्य होणार नाहीत तोपर्यंत मुंबई सोडणार नाही', अशी माहिती लोक संघर्ष मोर्चाच्या प्रसिद्धी पत्रकात दिली आहे.

मोर्च्याच्या मागण्या काय आहेत?

1) उत्पादन खर्च अधिक 50 टक्के नफा म्हणजे शेतमालाला दीडपट हमी भाव हवा. त्यासाठी न्यायिक व्यवस्थेची उभारणी करा.

2) शहर आणि शेतीला समान प्रमाणात वीज द्या.

3) वन अधिकारांची पुरेपूर अंमलबजावणी करा.

4) बेकायदेशीररित्या आदिवासींच्या वन हक्कांचे दावे रद्द करू नका.

5) यावर्षी दुष्काळामुळे करपलेल्या पिकांची नुकसान भरपाई द्या.

6) वन हक्क कायद्यांतर्गत पट्टा मिळालेल्या शेतकऱ्यांना लवकर सातबारा द्या. त्यांना विनाअट विविध कार्यकारी सोसायटी आणि मार्केट कमिटीचे सभासद बनवा.

7) सर्व दुष्काळी गावांना 2 आणि 3 रुपये किलो अशा दराने रेशनचे धान्य द्या.

8) जनावरांना चाऱ्याची तरतूद करा.

9) 100 टक्के आदिवासी गावांचा अनुसुचित सुची 5 मध्ये समावेश करण्यासाठी केंद्राला शिफारस करा.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

विविध मागण्यांसाठी हजारो शेतकरी पुन्हा मुंबईत उतरले आहेत. बुधवारी सकाळी 11 वाजता ठाण्याहून निघालेला हा 'लोकसंघर्ष मोर्चा' मुंबईत संध्याकाळपर्यंत दाखल होणार आहे.


'संघ दक्ष' : राहुल-अखिलेशना निमंत्रण तर मोदी-शहांना इशारा\n'भारताचं भविष्य : राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा दृष्टिकोन' असा या चर्चेचा विषय आहे. तीन दिवसांच्या या चर्चासत्रात पहिल्या दिवशी म्हणजेच सोमवारी संघाचे सरसंघसंचालक मोहन भागवत यांनी मत मांडलं.

या चर्चासत्रात संघाच्या अनेक अजेंड्यांचा समावेश आहे.

संघ हा विचारसरणीला केंद्रस्थानी ठेवतो, असा स्पष्ट संदेश या चर्चासत्रातून संघाला द्यायचा आहे.

तसंच भाजपचं राजकारण आणि धोरणावरही संघाचं नियंत्रण आहे, असंही संघ सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे.

राहुल, भाजप आणि संघ

संघानं या चर्चासत्रासाठी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी, समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव आणि इतर विरोधी पक्षांच्या नेत्यांना निमंत्रणं धाडली होती. संघाला 'एक्स्लुझिव्ह' संघटना असं संबोधणाऱ्या या नेत्यांना संघ या माध्यमातून स्पष्ट संदेश देऊ पाहत आहे.

भाजप आणि संघ द्वेषाचं राजकारण करतात, असा आरोप राहुल गांधी यांनी यापूर्वी केला आहे. या दोन्हींच्या तिरस्काराचं उत्तर आपण प्रेमानं देऊ, असंही राहुल यांनी म्हटलं होतं. राहुल यांनी सर्वांना चकित करत संसदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना मिठी मारली होती आणि हाच संदेश द्यायचा प्रयत्न केला.

राहुल यांना त्यांचं हे वक्तव्य तपासून घेण्यासाठी संघाने त्यांना मोहन भागवत यांचं भाषण ऐकण्यासाठी बोलावलं होतं.

मोदी आणि शाह यांनाही मेसेज

संघाच्या निमंत्रणावर काँग्रेस पक्षानं मौन धारण केलं आहे. राहुल यांना कार्यक्रमात मत मांडण्याची संधी दिली असती तर ते या कार्यक्रमाला गेले असते, असं पक्षानं म्हटलं आहे. ज्या विचारसरणीचा राहुल विरोध करतात, त्या विचारसरणीला ते फक्त ऐकायला कसे काय जातील, अशी काँग्रेसची भूमिका होती.

काँग्रेसचं हे उत्तर फारस समाधानकारक वाटत नाही.

दुसरीकडे अखिलेश यादव यांचं म्हणणं आहे ते संघाला खूपच कमी ओळखतात. सरदार पटेल यांनी संघावर बंदी घातली होती आणि सरदार पटेल स्वत:ला संघापासून दूर ठेऊ इच्छित होते, असं अखिलेश सांगतात.

माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांच्या नागपूरमधील भाषणानंतर काँग्रेसनं त्यांची मुलगी शर्मिष्ठा मुखर्जी यांना मैदानात उतरवलं. मुखर्जींचं भाषण इतिहासजमा होईल पण त्यांचे फोटो मात्र वापरण्यात येईल, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

विज्ञान भवनात सुरू असलेली चर्चा हा एक खेळीचा भाग आहे. या खेळीची सुरुवात मुंबईहून झाली. मुंबईतील कार्यक्रमातही मोहन भागवत यांनी भूमिका मांडली होती.

संघाची ताकद भाजपपेक्षा जास्त...\n\ntl;dr:

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघानं नागपूर येथे आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांना निमंत्रित केलं होतं. संघाचा हा प्रयोग नागपूरहून दिल्लीला पोहोचला आहे. दिल्लीतल्या विज्ञान भवनात संघाचा मंथन कार्यक्रम सुरू आहे, ज्यात संघाची माणसं देशाच्या भविष्यावर चर्चा करत आहेत.


'सामना'मध्ये संजय राऊतांनी माझ्याबद्दल लिहिलं, ते खरं नव्हतं- सोनू सूद #5मोठ्याबातम्या\n1. संजय राऊत यांनी जे लिहिलं होतं, ते खरं नव्हतं - सोनू सूद

बॉलिवूड अभिनेता सोनू सूदने आपण पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचे चाहता असल्याचं सांगितलं आहे. तसंच संजय राऊत यांनी जे लिहिलं होतं, ते खरं नव्हतं असंही त्यानं म्हटलं आहे.

इंडियन एक्स्प्रेसला दिलेल्या मुलाखतीत सोनू सूदनं असं मत मांडलं आहे.

"ज्या पद्धतीनं नरेंद्र मोदी सर्वसामान्य लोकांशी जोडले जातात ते मला आवडतं. मोदींचं व्यक्तिमत्व प्रेरणादायी आहे. मी त्यांचा आदर्श घेतो पण याचा अर्थ मी भाजपात प्रवेश करणार असा होत नाही," असं सोनू सूदनं म्हटलं आहे.

सामना संपादकीयमधून करण्यात आलेल्या टीकेवर बोलताना सोनू सूदनं म्हटलं, "या संपूर्ण वादाची मला काहीच माहिती नव्हती. लोकांनी मला फोन करण्यास सुरुवात केली होती. काँग्रेस नेते अस्मल शेख माझे चांगले मित्र असून त्यांचाही मला फोन आला. तुला यावर काही स्पष्टीकरण द्यायचं आहे का, असं त्यांनी विचारलं. तसंच उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे यांना भेटण्याची इच्छा आहे का,असंही विचारलं. यावर मी भेटण्यासाठी सहमती दर्शवली".

"संजय राऊत यांनी जे लिहिलं होतं ते खरं नव्हतं. ठाकरेंनाही हे योग्य नसल्याचं माहिती होतं. ते मला फार आधीपासून ओळखतात. या बैठकीत आपण सर्वजण स्थलांतरितांना मदत करत आहोत हाच निष्कर्ष निघाला. त्यांनी माझ्या कामाचं कौतुक केलं, तसंच लागेल ती मदत करण्याचं आश्वासनही दिलं. संजय राऊत यांनी माझ्याबद्दल एक समज निर्माण केला होता आणि लिहिलं होतं," असं सोनू सूदनं सांगितलं आहे.

2. भारतात चायनीज फूडवर बंदी घाला - रामदास आठवले

जगाला शांतीचा संदेश देणाऱ्या भगवान बुद्धांचा धम्म चीनमध्ये आणि सर्व जगात प्रसारित झाला आहे. भारताने चीनला बुद्ध दिला असून युद्ध दिलेले नाही. आम्हाला युद्ध नको बुद्ध हवा आहे. पण चीनला जर युद्धाची खुमखुमी असेल तर चीनला कायमचा धडा शिकवू, अशी ताकद भारतीय सैन्यात आहे, असं मत केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांनी व्यक्त केलं आहे.  एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

चीन धोकेबाज राष्ट्र आहे. चीनच्या भारतातील वस्तूंवर बहिष्कार घातला पाहिजे. चिनी खाद्य पदार्थांवर ही बहिष्कार घातला पाहिजे. चायनीज फूडचे हॉटेल्स आणि चायनीज फूडवर भारतात बंदी घाला, असंही आवाहन त्यांनी केलं आहे.

लडाख येथील गलवान भागात चीनच्या सैन्याशी झालेल्या चकमकीत भारताच्या 20 जवानांचा मृत्यू झाला आहे.

3. आता ग्रामपंचायत उपसरपंचांनाही...\n\ntl;dr:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


'सुएझ कालव्यातील जल वाहतूक कोंडीसाठी मला जबाबदार ठरवण्यात आलं'- मारवा सुलेहदोर\nएव्हर गिव्हन नावाचे जहाज सुएझ कालव्यात अडकल्याने जगातील सर्वाधिक व्यस्त असणारा व्यापारी मार्ग विस्कळीत झाला आणि अनेक जहाजं रखडली. अशा बातम्या प्रसार माध्यमांमधून सतत येत होत्या.

याच वेळी मारवा यांनी आपला फोन पाहिला आणि त्यांना कळाले की, या घटनाक्रमाला आपणच जबाबदार असल्याची अफवा इंटरनेटवर पसरली आहे.

इजिप्तची पहिली महिला जहाज कॅप्टन मारवा सांगतात, "हे पाहून मला धक्काच बसला."

सुएझ मार्गात व्यत्यय आला तेव्हा मारवा सुलेहदोर त्याठिकाणाहून शेकडो मैल दूर अलेक्झांड्रियामधील आएडा-फोर नावाच्या जहाजात काम करत होत्या.

इजिप्तच्या सागरी सुरक्षा प्राधिकरणाचे हे जहाज लाल समुद्रात आवश्यक माल वाहतुकीचे काम करते.

अरब लीग (काही अरब देशांनी 1945 साली मिल रिजनल ऑर्गनायझेशनची स्थापना केली) विद्यापीठाच्या अरब अकॅडमी ऑफ सायन्स,  टेक्नॉलॉजी अँड मेरिटाइम ट्रान्सपोर्टच्या (एएसटीएमटी) विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण देण्यासाठीही या जहाजाचा वापर केला जातो.

'एव्हर गिव्हन' जहाज सुएझ कालव्यात अडकण्यासाठी मारवा सुलेहदोर जबाबदार असण्याबद्दल स्क्रीनशॉट्स शेअर केले जात होते. ही बातमी बहुधा अरब न्यूज नावाच्या एका न्यूज वेबसाइटवर प्रसिद्ध करण्यात आली असावी. सुएझ कालव्यातील घटनेत त्यांचा सहभाग असल्याचं त्यात म्हटलं होतं.

या बातमीत मारवा यांचा फोटो वापरण्यात आला होता. हा फोटो 22 मार्च रोजी अरब न्यूजच्या बातमीत प्रसिद्ध करण्यात आला होता. मारवा इजिप्तच्या पहिल्या महिला जहाज कॅप्टन बनल्याची ही बातमी होती. मारवा यांचा बनावट फोटो ट्विटर आणि फेसबुकवर अनेकवेळा शेअर करण्यात आला आहे.

'महिला असल्याने कदाचित लक्ष्य केले जात आहे'

एव्हर गिव्हन जहाज अडकल्याच्या खोट्या बातम्या पसरवण्यासाठी त्यांच्या नावाने अनेक बनावट ट्विटर अकाऊंट्स सुरू केली आहेत.

या अफवा कोण आणि का पसरवत आहे याबाबत आपल्याला काहीही कल्पना नसल्याचं 29 वर्षीय मारवा यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

मारवा सांगतात, "मी या क्षेत्रातील एक यशस्वी महिला असल्याने मला लक्ष्य केलं जात असावं असं मला वाटतं. पण मी ठामपणे असं सांगू शकत नाही."

ऐतिहासिकदृष्ट्या पुरुषप्रधान असलेल्या या उद्योगात मारवा यांना पहिल्यांदाच अशा आव्हानाचा सामना करावा लागत नाहीये. सध्याची आंतरराष्ट्रीय सागरी संघटनेची आकडेवारी पाहता, जहाजांवर काम करणाऱ्यांमध्ये महिलांची संख्या केवळ दोन टक्के इतकीच आहे.

मारवा सांगतात त्यांनी...\n\ntl;dr:

गेल्या महिन्यात मारवा सुलेहदोर यांनी काही विचित्र पाहिलं.


'सुपरवुमन' लिली सिंग, जी युट्यूबवरच्या कमाईतून भरते चाहत्यांचं घरभाडं\nकॅनडीयन कॉमेडियन लिली सिंग

लिलीने तिच्या 45 लाख ट्विटर फॉलोअर्सला विचारलं की सध्या ते कुठल्या आव्हानांना तोंड देत आहेत. अनेक चाहत्यांनी खिसे खाली असून घरभाडं भरायला किंवा कॉलेजचे पुस्तकं खरेदी करायला पैसे नाहीत, असं सांगितलं. काहींना जिमचं शुल्क भरण्यासाठी मदत हवी होती.

आणि त्यांचं ऐकून घेतल्यावर लिलीनं त्यांना चक्क आर्थिक मदत करण्याची तयारीही दर्शविली.

बीबीसी न्यूजबीटशी बोलताना 18 वर्षांची उमा म्हणते, ती निःशब्दच झाली जेव्हा लिलीने तिच्या आजारी आईला दवाखान्यात घेऊन जाण्यासाठी मदतीची तयारी दर्शविली.

फोर्ब्जनुसार 2016 मध्ये लिली सिंगने यूट्यूबच्या माध्यमातून 57 लाख पाऊंडची कमाई केली होती. जगभरात सर्वाधिक पैसा मिळवणाऱ्या यूट्यूबर्समध्ये ती तिसऱ्या क्रमांकावर होती.

लिली ही कॅनडियन कॉमेडियन असून 'सुपरवुमन' नावाच्या तिच्या यूट्यूब चॅनलचे सव्वा कोटीहून अधिक सबस्क्राईबर्स आहेत.

या आठवड्यात 1,000 व्ह्लॉग्ज (म्हणजेच व्हिडीओ ब्लॉग्ज) पूर्ण झाल्याबद्दल तिने चाहत्यांना एकूण एक हजार डॉलरची मदत केली. अर्थात ज्यांना पैशाची गरज होती त्यांनाच.

एका चाहतीने तिला संपर्क साधून सांगितलं की तिच्या आईला नुकतीच अटक झाली असून सध्या तीच दहा वर्षांच्या लहान भावाला सांभाळत आहे. लिलीने या चाहतीला अन्नपदार्थ खरेदी करायला आर्थिक मदत केली.

मलेशियात राहणाऱ्या उमाने न्यूजबीटला सांगितले, "मी साधारणत: कुणाजवळ बोलत नाही पण तिला सांगावंसं वाटलं. माझी आईच्या आजारपणामुळे मला थो़डं बरं नव्हतं वाटत."

"मला तिच्याकडून काहीच अपेक्षा नव्हत्या. मला फक्त तिच्याजवळ मन मोकळं करायचं होतं. आणि तेवढ्यातच माझा फोन वाजला."

"लिलीने मला सांगितलं की मी माझ्या आईला एका डिनरसाठी बाहेर घेऊन जावं आणि छानपैकी एक ट्रीट द्यावी. तिला ते आवडेल."

मलेशियाच्या टूरवर असताना लिलीने उमाची भेट घेतली.

लिली "एक आदर्श व्यक्ती" असल्याचं उमा मानते.

"मला एक तरी सेलेब्रिटी सांगा जी आपल्या चाहत्यांसाठी इतकं काही करते. तिनं वेळ राखून आपल्या चाहत्यांशी संवाद साधला, हे आणखी कोण करतं. माझ्यासाठी हेच खूप होतं."

अमेरिकेतील डलासमध्ये राहणाऱ्या क्लॉडीननेही लिलीला ट्विट करून तिला एका चांगल्या नोकरीची आणि परीक्षेसाठी काही पैशांची गरज असल्याचं सांगितलं.

क्लॉडीन म्हणते, लिलीने तिला दिलेला प्रतिसाद बघून ती धन्य झाली.

न्यूजबीटला तिनं सांगितलं, "मी तिच्या टीमशी बोलले आहे. मी परीक्षेसाठी...\n\ntl;dr:

जगात सर्वाधिक कमाई करणारी महिला युट्यूबर म्हणजे लिली सिंग. युट्यूबवर एकापेक्षा एक भारी व्हीडिओ बनवून लिली तिच्या चाहत्यांच्या आर्थिक अडचणी दूर करते.


'सैराट' बनवणारे नागराज मंजुळे आता हॉटसीटवर: तुमच्याबरोबर खेळणार 'कोण होणार करोडपती?'\nहिंदीतील कौन 'बनेगा करोडपती'चं वैशिष्ट्य म्हणजे ज्येष्ठ अभिनेता अमिताभ बच्चन यांचं सूत्रसंचालन. अमिताभ यांचा भारदस्त आवाज, सहभागी स्पर्धकांशी त्यांचा होणारा संवाद, प्रत्येक प्रश्नाबरोबर वाढत जाणारी काठिण्य पातळी आणि उत्कंठा आणि विजेत्यांना मिळणारी लाखोंची बक्षीसं यामुळे या कार्यक्रमाने लोकप्रियतेचा उच्चांक गाठला होता.

याआधी स्वप्नील जोशी आणि सचिन खेडेकर या अभिनेत्यांनी 'कोण होणार करोडपती'चं सूत्रसंचालन केलं आहे.

सचिन खेडेकर यांचं भारदस्त व्यक्तिमत्व आणि दमदार आवाज ही खुबी होती. चॉकलेट हिरो स्वप्नील जोशीच्या रूपात युवा वर्गाला आकर्षित करण्याची योजना होती. या दोघांनंतर आता अभिनेता, दिग्दर्शक नागराज यांच्या हातात कार्यक्रमाची सूत्रं असणार आहेत.

 सोनी मराठी चॅनेलवर 'कोण होणार करोडपती' प्रक्षेपित होईल. मात्र हा हंगाम नेमका कधी सुरू होणार याची घोषणा चॅनेलने केलेली नाही.

सोनी चॅनेलने तसंच नागराज यांनी ट्वीटरवर व्हीडिओ शेअर करत चाहत्यांना ही बातमी दिली.

इंग्लंडमधल्या 'हू व्हाँट्स टू बी मिलेनिअर' या प्रश्नमंजुषा कार्यक्रमावर आधारित 'कौन बनेगा करोडपती' हा कार्यक्रम भारतात 2000 साली सुरू झाला. त्यावेळी सर्वाधिक बक्षीस रक्कम 1 कोटी रुपये होतं.

केबीसी आणि अमिताभ बच्चन हे समीकरण घट्ट आहे.

केबीसी 2 वेळी ही रक्कम वाढवून 2 कोटी करण्यात आली. या कालावधीत अमिताभ बच्चन यांची प्रकृती खालावली. प्रकृतीची साथ नसल्याने त्यांना 24 भागांचं चित्रीकरण करता आलं नाही.

2007 हंगामासाठी अमिताभ यांच्याऐवजी शाहरुख खानने सूत्रसंचालन केलं.

2010 मध्ये चौथ्या हंगामात अमिताभ पुन्हा सूत्रसंचालकपदी परतले. बक्षीस रक्कम 5 कोटींपर्यंत वाढवण्यात आली.

आतापर्यंत केबीसीचे 9 हंगाम झाले आहेत. दहाव्या हंगामासाठी नोंदणी प्रक्रिया सुरू झाली आहे. फोन अ फ्रेंड ऐवजी आस्क द एक्सपर्ट लाइफलाइनचा पर्याय देण्यात आला. विजेत्याला आता 7 कोटी रुपये बक्षीस रक्कम देण्यात येते.

हर्षवर्धन नवाथे यांनी पहिल्यांदा 1 कोटी बक्षीस रक्कम जिंकण्याचा मान पटकावला होता. त्यानंतर विजय राहुल, अरुंधती, रवी सैनी, सुशील कुमार, सन्मीत कौर साहनी, अचिन आणि सार्थक नरुला यांनी आतापर्यंत सर्वोत्तम बक्षीस रक्कम पटकावण्याचा बहुमान पटकावला आहे.

नागराज यांनी सूत्रसंचालक असणार हे स्पष्ट केल्यानंतर सोशल मीडियावर त्यांच्या चाहत्यांनी अभिनंदनाचा वर्षाव केला आहे.

''केबीसीमध्ये अमिताभ...\n\ntl;dr:

सैराट फेम दिग्दर्शक नागराज मंजुळे आता एका नव्या भूमिकेत दिसणार आहे. 'कोण होणार करोडपती' या सोनी मराठी वाहिनीवरील प्रश्नमंजुषा कार्यक्रमात नागराज सूत्रसंचालकाच्या भूमिकेत असणार आहे.


'हाफिज सईदची अटक फक्त आंतरराष्ट्रीय समुदायाची दिशाभूल करणारी'\nपाकिस्तानच्या दहशतवादविरोधी पथकानं पाकिस्तानधील पंजाब प्रांतात ही कारवाई केली आहे. हाफीज सईद आणि इतर 12 जणांविरोधात दहशतवादविरोधी कायद्याअंतर्गत 23 खटले दाखल करण्यात आलेत.

पण  भारताने मात्र ही कारवाई दिशभूल करणारी असल्याचं म्हटलं आहे.

लाहोर, गुजरनवाला आणि मुलतान या तीन शहरांत दहशतवादी गटांसाठी आर्थिक सहाय्य उभारण्याचं आणि त्यांना पैसे पुरवण्याचे त्यांच्यावर आरोप आहेत. जमात उद दावाचा म्होरक्या हाफीज सईद, सईदचा मेहुणा अब्दुल रहमान मक्की, आमीर हम्जा आणि मोहम्मद याह्या अझीझ यांना दहशतवादविरोधी पथकानं अटक केली आहे.

अटकेची कारणं

हाफीज सईद पाकिस्तानच्या कोठडीत होता पण पुराव्यांअभावी त्याला सोडण्यात आलं होतं. मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्यानंतर डिसेंबर 2008 ला संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेनं हाफीज सईदच्या जमात उद दावा संघटनेवर बंदी घातली होती. फेब्रुवारी 2018 मध्ये जमात उद दावा आणि त्यांची फायनॅन्शियल विंग फला-ए-इन्सानियत फाऊंडेशनवर बंदी घालण्यात आली.

दहशतवादविरोधी कायद्यात बदल करून राष्ट्रपतींच्या अध्यदेशाद्वारे ही कारवाई केली गेली होती.  पण 6 महिन्यांत म्हणजे ऑगस्ट 2018 मध्ये अध्यादेशाचा कालावधी संपल्यानंतर ही बंदी उठली होती. तर 21 फेब्रुवारी 2019 ला इम्रान खान यांच्या सरकारनं या दोन्ही संघटनांवर पुन्हा एकदा बंदी घातली. आणि आता पाकिस्तानच्या दहशतवादविरोधी पथकाच्या कारवाईनंतर हाफीज सईदला आणि त्याच्या इतर साथीदारांना अटक करण्यात आली आहे.

या अटकेनंतर पत्रकार परिषदेला संबोधताना भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रवीश कुमार म्हणाले, "आंतरराष्ट्रीय समुदायाची दिशाभूल करण्यासाठी पाकिस्तान अशा कारवाया करत असतं. या कारवाईत काही दम नाही. कट्टरतावादाशी लढण्यात त्यांना किती रस आहे हे पाकिस्तान अशा गटांविरुद्ध काय कामगिरी करू शकतात यावरून कळेलच."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\n\ntl;dr:

आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील दबावानंतर जमात उद दावा संघटनेचा म्होरक्या हाफीज सईदला पाकिस्ताननं अटक केली आहे. सईद बरोबर आणखी 12 जणांवर दहशतवादी संघटनांसाठी आर्थिक निधी गोळा करण्याचा ठपका ठेवला गेला आहे.


'हिमा दासचं इंग्लिश चांगलं नाही, पण...' : AFIच्या ट्वीटने अर्थाचा अनर्थ झाला\nभारताला जागतिक अॅथलेटिक्स चँपियनशिपमध्ये सुवर्ण पदक मिळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. या ऐतिहासिक कामगिरीसाठी तिच्यावर बक्षिसांचा वर्षाव होत आहे, शिवाय सोशल मीडियावर ती ट्रेंड होते आहे नि चोहीकडून तिचं कौतुक सुरूच आहे.

फिनलँडमधल्या टँपेयर शहरात हा इतिहास रचल्यानंतर माध्यमांनी तिच्याबरोबर इंग्रजीत संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला. आसामची ही 'फ्लाइंग क्वीन' त्यांच्या प्रश्नांना उत्तर द्यायचा प्रयत्नही करत होती. तसा व्हीडिओ Athletics Federation of India (AFI) ने आपल्या ट्विटर अकाउंटवरून शेअर केला. पण एकीकडे हा ऐतिहासिक क्षण शेअर करण्याच्या भानगडीत घोळ झाला नि मग AFIला माफी मागावी लागली.

तर झालं असं की, या व्हीडिओबरोबर AFIने ट्वीटमध्ये लिहिलं, "उपांत्य लढतीत गोल्ड मेडल पटकावल्यानंतर हिमा दासने माध्यमांबरोबर संवाद साधला. तिचं इंग्लिश चांगलं नाही, पण तिथेही तिने आपलं बेस्टच दिलं. खूप खूप अभिमान आहे तुझा, #HimaDas फायनलसाठी शुभेच्छा!"

अनेकांना या ट्वीटमधला तिच्या इंग्रजीविषयीचा भाग अनावश्यक, तर काहींना तो अपमानजनक वाटला. लोकांनी मग ट्विटरवर AFIलाच धारेवर धरलं.

रोहित राम म्हणाले, "ती टँपेयरमध्ये आपलं ट्रॅकवरचं कौशल्य दाखवायला गेली आहे, इंग्लिशचं नाही. लाज वाटायला पाहिजे असं बोलताना AFI."

याच्या प्रत्युत्तरात AFIने राहित यांना मूळ ट्वीट पुन्हा वाचण्याचा सल्ला दिला आणि ट्रोलिंग बंद करण्यास सांगितलं.

त्यापाठोपाठ आणखी एका ट्वीटमध्ये AFIने स्पष्टीकरण दिलं - "तिची खूप साधारण पार्श्वभूमी आहे आणि तिला धड हिंदीही बोलता येत नाही. आम्ही तर तिच्या पत्रकारांना सामोरं जाण्याच्या या धाडसाचं कौतुक करत आहोत. पाहा किती चांगला प्रयत्न करत आहे ती इंग्लिशमध्ये बोलण्याचा. आशा करतो की आता तरी तुम्हाला त्या ट्वीटचा आशय कळला असेल."

आणखी एका व्यक्तीने म्हटलं, "पण तुम्हाला तिच्या इंग्लिशविषयी बोलण्याची गरजच का भासली?"

"तिच्या इंग्लिशविषयी बोलताना तुमचंही स्पेलिंग चुकलंय - speking नाही, speaking असतं," असं हरी SV यांनी लक्षात आणून दिलं.

माजी भाजप खासदार तरुण विजय यांनीही यावर ट्वीट केलं, "#HimaDas ने एकदम व्यवस्थित उत्तर दिलं - ती आमची हिरो आहे. आणि आपण तिच्याकडून स्पष्ट इंग्लिश बोलण्याची अपेक्षाच का ठेवावी? AFIला आसामी किंवा कुठलीही भारतीय भाषा अस्खलितपणे बोलता येते का? आणि किती चँपियन्स शुद्ध इंग्लिशमध्ये बोलू शकतात? तुम्ही गुलामगिरीच्या...\n\ntl;dr:

आसामची 18 वर्षीय धावपटू हिमा दास हिने 20 वर्षांखालील 400 मीटर धावण्याच्या स्पर्धेत सुवर्ण पदक पटकावून इतिहास रचला आहे.


... म्हणून चिकनपेक्षा अंडी झाली महाग\nअंड्यांच्या किंमती चिकनपेक्षा वाढल्या आहेत.

गेल्या 15 दिवसात अंड्यांच्या किमती 40 टक्क्यांनी वाढल्यानं त्यांची नोंद चैनीच्या वस्तूंमध्ये झाली आहे.

गृहिणी असलेल्या दीपा यांना अंड्यांच्या महागाईचा फटका बसतो आहे. "अंडी आमच्या न्याहरीचा अविभाज्य घटक आहे. लहान मुलांना प्रथिनांच्या पुरवठ्यासाठी अंडी महत्त्वाची असतात. प्रत्येकी 5 या दरानं अंडी मिळतात. मात्र आता एका अंड्यासाठी 7 रुपये मोजावे लागतात. घरातला प्रत्येकजण दोन अंडी खातो. पण आता आम्ही एकच अंडं खातो", असं दीपा यांनी सांगितलं.

राजधानी दिल्लीतल्या मध्यवर्ती कनॉट प्लेस परिसरात नरसिंग यांचं अंड्यांपासून तयार होणाऱ्या पदार्थांचं दुकान आहे. 35 वर्षीय नरसिंग यांच्या दुकानात मिळणारं बटर ऑम्लेट लोकप्रिय आहे. ग्राहकांना यासाठी 30 रुपये द्यावे लागतात. मात्र गेल्या आठवड्यापासून या डिशची किंमत 35 रुपये झाली आहे.

भारतात ब्रॉयलर आणि देशी अशा दोन प्रकाराची अंडी मिळतात.

अंड्यांच्या किमती वाढल्या आहेत. मी काय करू? मला माझ्या पदार्थांचे दर वाढवण्यावाचून पर्याय नाही असं नरसिंग यांनी सांगितलं.

नरसिंग डिलरकडून तीन क्रेट अंडी खरेदी करतात. प्रत्येक क्रेटमध्ये 30 अंडी असतात. त्यासाठी नरसिंग दीडशे रुपये खर्च करत. मात्र आता त्यांना 180 रुपये द्यावे लागतात.

दिल्लीत अंड्यांचा पुरवठा करणाऱ्या व्यवसायातील प्रमुख मानव कुमार यांनी अंड्यांची किंमत वाढण्यामागचं कारण सांगितलं. एकूण अंड्यांच्या संख्येत घट झाली आहे.

दिल्ली शहरात दिवसाला साधारण दहा लाख अंड्यांची आवश्यकता असते. मात्र पोल्ट्री फार्मकडून होणारा पुरवठा अत्यंत कमी आहे.

कोंबड्यांचं प्रमुख खाद्य असलेल्या मक्याच्या किमती प्रचंड वाढल्या आहेत. पोल्ट्री फार्म्सना एक किलो मक्यासाठी 32 रुपये द्यावे लागतात.

याआधी एका किलोसाठी 22 रुपये द्यावे लागत. थेट दहा रुपयांनी किमती वाढल्यानं अंड्यांचं उत्पादनच थांबलं आहे. त्यांच्याकरता कोंबडी विकणं सोपं आहे असं डच फार्मचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी मानव कुमार यांनी सांगितलं.

नरसिंग आपल्या दुकानात ऑम्लेट तयार करताना

योगायोग म्हणजे सध्या अंड्यांची किंमत चिकनपेक्षा जास्त झाली आहे. भारतीय बाजारात दोन प्रकारची अंडी मिळतात. ब्रॉइलर अंडं साधारण प्रत्येकी सात रुपयांना मिळतं तर देशी अंडी प्रत्येकी 12 रुपयांना उपलब्ध असतं.

एक किलो चिकनची किंमत 270 रुपये आहे तर 30 देशी अंड्यांच्या एका क्रेटसाठी...\n\ntl;dr:

कोंबडी आधी का अंडं? या प्रश्नाचं उत्तर अनेकांना हैराण करतं. मात्र तूर्तास देशभरात अंड्यांच्या किमतींनी चिकनला मागे टाकलं आहे. अनेकांच्या न्याहरी आणि भोजनाचा अविभाज्य घटक असलेल्या अंड्याच्या किमती वाढल्यानं सामान्यांच्या अडचणी वाढल्या आहेत.


...जेव्हा डोनाल्ड ट्रंप लैंगिक छळाचे आरोप करणाऱ्या महिलेची नक्कल करतात\nडॉ. ख्रिस्टीन फोर्ड यांनी अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती पदाचे दावेदार ब्रेट कॅव्हेनॉ यांच्यावर लैंगिक छळाचे आरोप केलेत.

लैंगिक छळ हा नक्की कुठे, कधी झाला याविषयी ख्रिस्टीन फोर्ड यांना काहीही आठवत नसल्याच्या कारणावरून ट्रंप यांनी मंगळवारी भर सभेत त्यांची नक्कल केली होती.

एक आठवड्यापूर्वी मात्र ट्रंप यांनी फोर्ड या 'एकदम विश्वसनिय साक्षीदार,' असल्याचं म्हटलं होतं.

अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायलयात 9 न्यायमूर्तींची आजिवन नेमणूक (appointment for lifetime) केली जाते. त्यांचा निकाल अमेरिकेतल्या महत्त्वाच्या विषयांवर अंतिम असतो.

डोनाल्ड ट्रंप यांच्यावर आता त्यांच्याच पक्षातल्या नेत्यांनी कडाडून टीका केली आहे.

"ट्रंप यांचं वक्तव्य हे धक्कादायक आणि साफ चुकिच आहे," असं  रिपब्लिकन पक्षाचे सिनेटर जेफ्फ फ्लेक आणि सुजन कोल्लिन्स यांनी म्हटलं आहे. या दोघांनीही ब्रेट कॅव्हेनॉ यांना याआधी न्यायमूर्तीपदासाठी पाठिंबा दिला होता.

 "एखाद्या संवेदनशील मुद्द्यावर राजकीय सभेत असं बोलणं साफ चुकीच आहे. हे म्हणायला नको होतं," असं रिपब्लिकनचे सिनेटर फ्लेक यांनी NBC टीव्हीला सांगितलं.

ब्रेट कॅव्हेनॉ आणि ख्रिस्टीन फोर्ड

सिनेटर कोल्लिन्स यांनी ट्रंप यांचं व्यक्तव्य साफ चुकीच होतं, असं म्हटलं आहे. त्या कॅव्हेनॉ यांना मत देणार की नाही? याबाबत मात्र त्यांनी मौन बाळगलं आहे.

यामध्ये रिपब्लिकन पक्षाच्या आणखी एका सिनेटरची भर पडत लिजा मुर्कोवस्की यांनीही ट्रंप यांचं भाषण हे अनपेक्षित होतं, असं म्हटलं आहे.

ट्रंप यांचं वक्तव्य निंदनीय असल्याचं फोर्ड यांचे वकील मायकेल ब्रोमविच यांनी म्हटलं आहे.

"आतापर्यंत लैंगिक छळाविरोधात त्या (फोर्ड) आणि इतर पीडित महिला पुढे यायला का घाबरत होत्या, हे वेगळं सांगायची गरज नाही," असंही ते पुढं म्हणाले.

ट्रंप नेमकं काय बोलले?

मंगळवारी संध्याकाळी अमेरिकेतल्या मिसिसिपीमध्ये ट्रंप यांनी एका राजकीय सभेत भाषण केलं. त्यामध्ये फोर्ड यांनी सिनेटसमोर दिलेल्या जबाबाची ट्रंप यांनी नक्कल केली.

"ती (लैंगिक छळ) घटना कुठे घडली? मला माहीत नाही! वरच्या मजल्यावर की खालच्या मजल्यावर, नक्की कुठं? मला माहीत नाही! पण एक मी एक बीअर प्यायले होते. फक्त तेवढंच मला आठवतंय. पण यामुळे त्या पुरुषाचं आयुष्य उद्धस्त झाल ना," अशा शब्दात ट्रंप यांनी फोर्ड यांची नक्कल केली.

गेल्या आठवड्यात फोर्ड यांनी दिलेल्या...\n\ntl;dr:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी ख्रिस्टीन फोर्ड यांची नक्कल केल्यानं नव्यानं वादाला तोंड फुटलं आहे.


...जेव्हा व्हॅटिकनमध्ये भरते भूत उतरवण्याची शाळा\nएखाद्या शरीराला भूतानं पछाडलं आहे का? असल्यास ते 'झाड' कसं मुक्त करायचं? याचं शिक्षण या कोर्समधून देण्यात येणार आहे. या विद्येला 'एक्सॉरसिजम' असं म्हटलं जातं.

'एक्सॉरसिजम' शिकण्यासाठी जगभरातल्या 50 देशांतून 250 धर्मगुरू व्हॅटिकनमध्ये दाखल झाले आहेत.

तंत्रविद्येत निपुण असणारे धर्मगुरू भावी मांत्रिकांना हा अभ्यासक्रम शिकवणार आहेत.

या कोर्समध्ये तंत्रविद्येची तत्त्वं, मानसशास्त्र आणि मानववंशशास्त्रीय पार्श्वभूमी देखील शिकवण्यात येणार आहे.

हॉलिवूड चित्रपटांमध्ये तंत्रविद्येचं जे चित्रण केलं जातं त्यामुळं तंत्रविद्या ही शाखा वादग्रस्त ठरली आहे. पण, तंत्रविद्येच्या नावाखाली काही धार्मिक पंथातील लोकांनी पीडितांवर अत्याचार केले आहेत ही बाब आपल्याला नाकारता येणार नाही.

कोर्सचं स्वरुप काय?

हा कोर्स एकमेवाद्वितीय आहे, असं व्हॅटिकनच्या अधिकाऱ्यांना वाटतं. तंत्रविद्या म्हणजे काय? भूतबाधा काढण्यासाठी नेमक्या कोणत्या प्रार्थना म्हणाव्यात हे या कोर्समधून शिकवण्यात येणार आहे.

'एक्सॉरसिजम' शिकण्यासाठी जगभरातल्या 50 देशांतून 250 धर्मगुरू व्हेटिकनमध्ये दाखल झाले आहेत.

2005 साली पहिल्यांदा हा कोर्स सुरू करण्यात आला होता. तेव्हापासून आजपर्यंत या कोर्सला प्रवेश घेणाऱ्यांच्या संख्येत वाढ होत आहे. या कोर्सची फी अंदाजे 24,000 रुपये इतकी आहे.

'भूतबाधा झाली तर मांत्रिकाकडे पाठवा'

या कोर्सला जगभरातून मागणी आहे. कारण अनेक देशांमध्ये भूतबाधेच्या केसेस वाढताना दिसत आहेत. त्यामुळे मांत्रिकांना मागणी वाढत आहे, असं ख्रिश्चन धर्मगुरूंचं म्हणणं आहे.

जर एखाद्या व्यक्तीला खरंच आधिदैविक त्रास किंवा भूतबाधा झाली आहे असं वाटत असेल तर त्याला मांत्रिकाकडे पाठवा, असं आवाहन गेल्या वर्षी पोप फ्रान्सिस यांनी धर्मगुरूंना केलं होतं.

2017मध्ये इटलीतील 5 लाख लोकांनी मांत्रिकांची सेवा घेतली असं 'थिओस' या ख्रिश्चन थिंक टॅंकनं म्हटलं आहे. तसंच, युनायटेड किंगडममध्ये सुद्धा मांत्रिकाची सेवा घेण्याचं प्रमाण वाढलं आहे.

काही स्थानिक चर्चनं ही वाढती मागणी लक्षात घेऊन आपल्या आवश्यकतेनुसार कोर्स बनवला आहे. अशा प्रकारचे कोर्स इटलीत सिसिली आणि अमेरिकेत शिकागोमध्ये चालतात.

या कोर्सच्या लोकप्रियतेचं कारण काय? असं फादर गॅरी थॉमस यांना बीबीसीनं विचारलं. ते सांगतात, "अलीकडच्या काळात देवापेक्षा लोकांची भिस्त समाजशास्त्रांवर आहे. लोकांचा ख्रिश्चन...\n\ntl;dr:

जगभरातल्या कॅथलिक समुदायात मांत्रिकांची मागणी सतत वाढत असल्यामुळे व्हॅटिकनमध्ये तंत्रविद्येचा एक कोर्स घेण्यात येत आहे. हा कोर्स शिकण्यासाठी नवी बॅच व्हॅटिकनमध्ये नुकतीच दाखल झाली आहे.


...तर सीरियावर पुन्हा हल्ला : अमेरिकेचा इशारा\n"सीरियातल्या डुमामधल्या संदिग्ध अशा रासायनिक हल्ल्याला उत्तर म्हणून पश्चिमात्य देशांनी केलेला क्षेपणास्त्र हल्ला म्हणजे दादागिरी आहे," असं रशियाचे प्रतिनिधी वसीली नेबेंजिया यांनी म्हटलं आहे.

सीरियात झालेल्या मिसाईल हल्ल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय कायद्याचं उल्लंघन झालं आहे, असंही त्यांचं म्हणणं आहे.

कथित रासायनिक हल्ल्याची आंतरराष्ट्रीय चौकशी होण्यापूर्वी पाश्चिमात्य राष्ट्रांनी हा हल्ला केला असं ते म्हणाले. "हे सर्व काही एका विशिष्ट मार्गानं करण्यात आलं आहे. यात इतरांना चिथावण्यात आलं आहे. खोटे आरोप लावण्यात आले आहेत आणि निर्णय घेऊन शिक्षा देण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय मुद्दे या तऱ्हेनं सोडवायला हवेत, असं तुम्हाला वाटतं का? अण्विकदृष्ट्या प्रबळ अशा दोन राष्ट्रांविषयी आपण बोलत आहोत.  शिवाय आपण हे लक्षात घ्यायला हवं की आंतराष्ट्रीय मुद्द्यांबाबत केलेली ही दादागिरी आहे," असं ते म्हणाले.

निक्की हैली

पण अमेरिकेच्या प्रतिनिधी निक्की हैली यांनी म्हटलं आहे की, रासायनिक शस्त्रांचा वापर थांबवण्यासाठी गरज पडल्यास अमेरिका पुन्हा हल्ला करण्यास तयार आहे.

"कालच्या सैन्य कारवाईतून आम्ही दिलेला संदेश एकदम स्वच्छ आहे. तो म्हणजे अमेरिका सीरियाला, असद सरकारला रासायनिक शस्त्रांचा वापर करू देणार नाही. ज्या तळांचा वापर रासायनिक हल्ल्यांसाठी वापर होत होता, ती अमेरिकेने या हल्ल्यात नष्ट केली आहेत. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचं म्हणणं आहे की, सीरियानं पुन्हा या गॅसचा वापर केला तर अमेरिका त्याचं उत्तर देण्यासाठी पूर्णत:  तयार आहे," असं हैली म्हणाले.

बशर जाफरी

सुरक्षा परिषदेच्या या आपत्कालीन बैठकीत सीरियाचे राजदूत बशर जाफरी यांनी अमेरिका, फ्रान्स आणि ब्रिटन या देशांचा उल्लेख खोटारडे असा उल्लेख केला.

"माझ्या देशावर हल्ला करण्यापूर्वी तुमच्या सरकारांनी या संघटनेकडून, आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून मान्यता घेतली होती का? सीरिया रासायनिक शस्त्रास्त्र बनवत असलेल्या तळांवर हल्ला केल्याचं सांगण्यात येतं. या देशांना इतकी सखोल माहिती  होती तर त्यांनी ती ओपीसीडब्ल्यू (ऑगनाइज़ेशन फ़ॉर प्रोहिबिशन ऑफ़ केमिकल वीपन्स) यांना का पुरवली नाही? या हल्ल्यापूर्वी त्यांनी ही माहिती दमास्कसमध्ये फॅक्ट-फायंडिंग मिशनला का दिली नाही?"

वसीली नेबेंजिया

यावर अमेरिकेचे उपराष्ट्रध्यक्ष माईक पेन्स यांनी पेरूची राजधानी लीमा इथे पत्रकारांना सांगितलं की,...\n\ntl;dr:

अमेरिका आणि मित्रराष्ट्रांनी सीरियावर केलेल्या हल्ल्याचे आंतरराष्ट्रीय पडसाद उमटत आहेत. या हल्ल्याचा निषेध करण्यासाठी रशियाला संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेत समर्थन मिळवण्यात अपयश आलं आहे तर दुसरीकडे अमेरिकेने रासायनिक हल्ले रोखण्यासाठी गरज पडल्यास सीरियावर पुन्हा हल्ला करू असं स्पष्ट केलं आहे.


10 Year Challenge: प्रदूषण, विध्वंस ते साक्षरता, 10 वर्षांत अशी बदलली दुनिया\nमुनिबा मजारी यांनी 2009 आणि 2019 सालचे सीरियाचे फोटो पोस्ट केले आहेत. मुनिबा मजारी यांनी 2009 आणि 2019 सालचे सीरियाचे फोटो पोस्ट केले आहेत.

गेल्या 10 वर्षांत तुम्ही किती बदलला आहात, याचं द्योतक म्हणजे हा ट्रेंड म्हणता येईल. पण हा ट्रेंड फक्त लोकांच्या प्रोफाईल पिक्चर्सपर्यंत मर्यादित राहिला नाहीये.

यामध्ये अनेक जणांनी सहभाग घेतलाय तर काही जणांनी या ट्रेंडवर टीकाही केली आहे. यातून लोकांचा आत्मकेंद्रितपणा, त्यांच्यातील पुरुषी मानसिकता दिसून येते, अशी टीका केली जात आहे.

दरम्यान, 10 वर्षांत जगभरात झालेले मोठे बदलही यातून ट्रेंडमधून काही लोक दाखवत आहेत.

हवामान बदल

फुटबॉलर मेसूट ओझिल यानं जागतिक हवामान बदलाबाबत एक ट्वीट केलं आहे.

यामध्ये त्यानं एक मोठ्या हिमनगाचा फोटो टाकून त्याखाली 2008 साल, असं लिहिलंय. त्यासोबतच बाजूला 2018 साली तो हिमनग पूर्णतः वितळल्याचं दाखवलं आहे. कॅप्शनमध्ये मेसूट लिहितो, "या एकमेव #10YearChallenge कडे आपण गांभीर्याने लक्ष द्यायला पाहिजे."

दरम्यान हे ट्वीट पूर्णत: खरं नाहिये. डावीकडचा फोटो हा अंटार्क्टिकामधल्या Getz Ice Shelf चा आहे. तो 2008 ऐवजी 2016मध्ये काढण्यात आला होता. पण, हिमनग झपाट्यानं वितळत आहेत, याविषयी कोणतंही दुमत नाहिये.

नासाच्या संशोधनानुसार दरवर्षी 127 गिगाटन बर्फ वितळत आहे तर ग्रीनलँडमध्ये हेच प्रमाण वर्षाला 286 टन आहे. समुद्र हे पृथ्वीवरील वाढतं तापमान सगळ्यात जास्त शोषून घेतात, असं संशोधनात दिसून आलं आहे.

19व्या शतकापासून जमिनीचं तापमान हे 0.9 डिग्री सेल्सिअसनं वाढलं आहे. त्यापैकी बरचसं तापमान हे गेल्या दशकातच वाढलं आहे.

जर्मनीचे पाकिस्तानमधले राजदूत मार्टिन कॉबलर यांनीही असे फोटो ट्वीट केले आहेत. त्यामध्ये बलुचिस्तानमध्ये हवामान बदलाचा झालेला परिणाम दाखवण्यात आला आहे.

"हवामान बदलाची पातळी चिंताजनक स्थितीवर. जगभरात हवामान बदलामुळे प्रभावित झालेल्या देशांपैकी पाकिस्तानचा आठवा नंबर लागतो. बलुचिस्तानमध्ये पाण्याच्या कमकरतेमुळं मनुष्य आणि जनावरांचं आयुष्य धोक्यात आहे. 10 वर्षांनंतर हे बदलू शकतं किंवा अजून खराब होऊ शकते. हे सगळं आपल्यावर अवलंबून आहे," असं ते या ट्वीटमध्ये म्हणाले आहेत.

प्लास्टिक प्रदूषण

प्लास्टिकपासून होणाऱ्या प्रदूषणाबाबत 2018मध्ये बरीच जागरूकता आली आहे. वैज्ञानिकांच्या मते दरवर्षी समुद्रात 10 टन प्लास्टिक कचरा फेकलं जातं. हा कचरा साफ करायला...\n\ntl;dr:

जर तुम्ही सोशल मीडियावर असाल तर #10YearChallenge बद्दल नक्कीच ऐकलं असेल. अनेक जण या चॅलेंजअंतर्गत स्वतःचे 10 वर्षांपूर्वीचे आणि आताचे फोटो शेअर करत आहेत.


20 लाख लोकांच्या नरसंहार प्रकरणी कंबोडियाचे 2 नेते दोषी\nखमेर रूजचे नेते

92 वर्षांचे न्यूऑन चिया हे खमेर रूज सरकारमध्ये विचारधारा प्रमुख होते आणि 87 वर्षीय के क्यू साम्पॉन हे माजी राष्ट्राध्यक्ष होते. या दोन्ही नेत्यांवर संयुक्त राष्ट्राच्या एका समितीने अंदाजे 20 लाख लोकांची हत्या केल्याचा आरोप लावला होता.

कंबोडियात खमेर रूज या संघटनेनी बंदुकीच्या धाकावर राज्य चालवलं होतं. त्यांच्या प्रशासन काळात व्हिएतनामी मुसलमानांची निवड करून त्यांची हत्या करण्यात आली होती, असा आरोप त्या समितीनं केला होता.

हे दोन्ही नेते निकालाच्या आधीपासूनच तुरुंगात आहेत.

कोर्टाने खमेर रूज सरकारच्या तीन नेत्यांविरोधात खटला सुरू केला होता. कंबोडियाचे माजी परराष्ट्र मंत्री हे या खटल्यातील तिसरे आरोपी होते ते 87 वर्षांचे असताना त्यांचं 2013 साली निधन झालं होतं.

क्यू साम्पॉन

शुक्रवारी न्यायाधीश निल नून यांनी पीडितांसमोर हा निकाल वाचून दाखवला.

दोन्ही नेत्यांवर मानवतेविरोधात गुन्हा करणे, अत्याचार करणे, धार्मिक गुन्हे करणे, बलात्कार, बळजबरी लग्न लावणे आणि हत्येसाठी आदेश देणे हे आरोप होते. ते न्यायालयात सिद्ध झाले आहेत.

खमेर रूज ही कट्टर कम्युनिस्ट संघटना होती. 1975 ते 1979 या काळात त्यांनी कंबोडियावर राज्य केलं. मार्क्सवादी नेते पोल पॉट हे कंबोडियाला ग्रामीण युटोपिया बनवू इच्छित होते. त्यांनी लोकांना शहरातून उचलून खेड्यामध्ये स्थलांतर करण्यासाठी भाग पाडलं.

धनसंचय आणि वैयक्तिक संपत्ती जमा करण्यावर निर्बंध लादण्यात आले. राज्य निधर्मी राहील असं त्यांनी घोषित केलं होतं. मार्क्सवादी कंबोडियाला त्यावेळी कंपूचिया म्हटलं जात असे.

शून्य वर्षाची घोषणा

1970 मध्ये कट्टरवादी सैन्याच्या तुकडीने राजकुमार नॉरदोम सिंहानुक यांची सत्ता उलथवून टाकली आणि खमेर रूज या संघटनेनी राजकारणात येऊन जनतेच्या पाठिंब्यासाठी प्रयत्न सुरू केले.

कोर्टात निकाल ऐकण्यासाठी आलेले पीडित

किमान पाच वर्षांच्या गृह युद्धानंतर खमेर रूजकडे कंबोडियाच्या बहुतांश भागाची सत्ता आली. 1975 साली खमेर रूजने कंबोडियाची राजधानी नाम पेन्हवर सत्ता मिळवली.

पोल पॉट हे बहुतांश काळ ईशान्य कंबोडियातील पर्वती भागात आदिवासी जनतेसोबत राहिले होते. आदिवासी आत्मनिर्भर होते आणि बौद्ध धर्मापासून दूर होते त्यांचा प्रभाव पोल पॉटवर होता. सत्ता हाती आल्यानंतर पोल पॉट यांनी शून्य वर्षाची घोषणा केली.

20 वर्षांचा संघर्ष

आपल्या नागरिकांना शहरातून हलवून...\n\ntl;dr:

कंबोडियात 1970च्या दशकात राज्य करणाऱ्या खमेर रूजचे दोन ज्येष्ठ नेते नरसंहारासाठी दोषी आढळले आहेत. कंबोडियाच्या कोर्टाने त्यांना दोषी ठरवलं आहे.


2017 वर्ष सर्वाधिक उष्ण ठरणार\nहवामानवाढीचा फटका मानवी समाजाला बसतो आहे.

मानवाच्या निसर्गावरील आक्रमणामुळेच असं होत असल्याचा दावा शास्त्रज्ञांनी केला आहे.  हवामानातले अभूतपूर्व बदल हे यंदाच्या वर्षातील ध्रुवीय वातावरणाचं द्योतक आहेत.

त्यामुळेच 2017 हे वर्ष सार्वकालीन अतिउष्ण तीन वर्षांपैकी एक असणार आहे.

संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या, वर्षाच्या पूर्वार्धात झालेल्या जागतिक बैठकीत संशोधकांनी जागतिक हवामान वाढीचा अहवाल सादर केला.

हरितगृह उर्त्सजकांमुळे (ग्रीन हाऊस गॅसेस) वातावरणात कार्बन डायऑक्साइडचं प्रमाण सर्वाधिक झाल्याचं गेल्या आठवड्यात प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालातही नमूद करण्यात आलं होतं.

जागतिक हवामान संघटनेचा यंदाच्या वर्षासाठीचा निष्कर्ष जानेवारी ते सप्टेंबर या कालावधीतील नोंदींवर आधारित आहे. मात्र या काळातलं हवामान 1.1 सेल्सिअसनं जास्त असल्याचं संघटनेनं स्पष्ट केलं आहे.

माणसाचं अस्तित्व टिकवण्यासाठी हवामान नियंत्रणात राखणं अत्यावश्यक आहे, असं अनेक देशांचं म्हणणं आहे. मात्र धोक्याची पातळी असलेल्या 1.5 अंश सेल्सिअसपर्यंतची तापमान वाढ फार दूर नाही.

1981-2010 या कालावधीतील सरासरी हवामानाच्या तुलनेत 2017 वर्षातील हवामान 0.47 सेल्सिअसनं अधिक आहे.

चक्रीवादळाचा परिणाम म्हणून अनेक देशांत मोठ्या प्रमाणावर पूरस्थिती निर्माण झाली होती.

गेल्या वर्षी 0.56 सेल्सिअसनं हवामान जास्त होतं. मात्र अल निनोच्या आगमनांतर तापमानात घट झाली. जागतिक हवामान संघटनेच्या अभ्यासानुसार 2015 या वर्षाचं तापमान सार्वकालीन उष्ण वर्षांच्या यादीत दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या क्रमांकावर असण्याची शक्यता आहे.

गेल्या तीन वर्षातल्या तापमानवाढीने नवनवीन उच्चांक गाठले आहेत. गेली अनेक वर्षं हवामानातील उष्णता दरवर्षी वाढते आहे असं जागतिक हवामान संघटनेचे महासचिव पेट्टेरी तलास यांनी सांगितलं.

यंदाच्या वर्षात हवामानात टोकाचे बदल अनुभवायला मिळाले आहेत. आशिया उपखंडात काही ठिकाणी तापमान 50 सेल्सिअसपेक्षा जास्त नोंदलं गेलं आहे. कॅरेबियन तसंच अटलांटिक क्षेत्राला भयंकर तीव्रतेच्या चक्रीवादळांनी तडाखा दिला.

पूर्व आफ्रिकेत मुसळधार पावसामुळे धोकादायक पूरस्थिती निर्माण झाली होती. अशा घटना हवामान बदलाचे द्योतक आहेत. सखोल संशोधनानंतर या घटनांची कारणं स्पष्ट होतील.

मानवी समाजाच्या निसर्गावरील आक्रमणाचा भाग म्हणून हरितगृह वायूंच्या उर्त्सजनाने परिसीमा गाठली आहे, असं तलास यांनी सांगितली....\n\ntl;dr:

जागतिक हवामान संघटनेच्या प्राथमिक आकडेवारीनुसार 2017 वर्ष आतापर्यंतच्या सर्वाधिक उष्ण वर्षांपैकी एक ठरणार आहे. अल निनोच्या अभावी असं होणार असल्याचं हवामान संघटनेचं म्हणणं आहे.


2018मध्ये या 12 फोटोंनी वेधलं जगाचं लक्ष\nया वर्षभरात काही फोटोंनी जगाचं लक्ष वेधून घेतलं होतं. त्यापैकी हे काही फोटो.

1. झोपून केलेले निदर्शन

जानेवारी महिन्यात लॅटिन अमेरिकेतील होंडुरासमध्ये निवडणुका झाल्या. राष्ट्रपती ऑरलँडो हर्नांदेज पुन्हा एकदा जिंकल्यावर त्यांच्याविरोधात निदर्शने होऊ लागली. यावेळेस होंडुरासमधील टेगुचिगल्पा शहरातील पोलिसांसमोर एका मुलीने आरामात झोपून विरोध दर्शवला. तिचा हा फोटो बराच प्रसिद्ध झाला.

तिच्या या फोटोमुळे स्लीपिंग हर्माफ्रोडिटस या दुसऱ्या शतकातील मूर्तीची आठवण आली. काही लोकांनी या फोटोची तुलना व्हीन्सेंट व्हॅन गॉने 1890 साली काढलेल्या रेस्ट फ्रॉम वर्क या चित्राशी केली.

2. एक्सरे स्टाइल

फेब्रुवारी महिन्यात दक्षिण चीनमधील डोंगुआन शहरात एक विचित्र घटना घडली होती. इथल्या एका रेल्वे स्टेशनवर महिलेची पर्स एक्स-रे मशिनमध्ये गेल्यावर ती महिलाही सरकत्या पट्टट्यावर बसून मशिनच्या आत गेली.

या महिलेचा एक्सरे फोटो सगळ्या जगभरात वायरल झाला. या छायाचित्राची तुलना हजारो वर्षांपूर्वी ऑस्ट्रेलियातील मूळनिवासींद्वारे तयार केलेल्या कलाकृतींशी केली जाते.

3. अंतराळात कार

फेब्रुवारी महिन्यात एलॉन मस्कने आपली कार सूर्याच्या कक्षेच्या दिशेने पाठवली होती. या कारमध्ये चालकाच्या जागी पुतळा बसवण्यात आला होता. अंतराळात विहार करणाऱ्या या कारच्या फोटोंनी माध्यमांमध्ये सर्वत्र जागा व्यापली होती.

4. एनबीए सामन्यादरम्यानचा प्रसंग

एप्रिल महिन्यात ह्युस्टन रॉकेट्स या अमेरिकन बास्केटबॉल संघाचा खेळाडू जेम्स हार्डेनचा अचानक तोल गेला. मिनिसोटाच्या टारगट स्टेडियममध्ये हा सामना सुरू होता. तोल गेल्यावर तो पहिल्या रांगेत बसलेल्या प्रेक्षकांवर कोसळला. हा फोटो खूप शेअर करण्यात आला. फोटोमध्ये जेम्स हार्डेन आणि प्रेक्षकांचे हावभाव एकदम विचित्र आहेत.

5. लाव्हाची नदी

5 मे रोजी अमेरिकेच्या हवाई बेट हादरले. हवाईमध्ये गेल्या ४० वर्षांमधला सर्वांत मोठा भूकंप झाला होता. बेटावरील किलाउइया ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला. खदखदणारा लाव्हा बाहेर येऊन आसपासच्या परिसरात पसरला. लाव्हाचा प्रवाह पाहून थोडावेळ स्तब्धच व्हायला झालं होतं.

6. प्लास्टिकने वेढलेला पक्षी

मे महिन्यात नॅशनल जिओग्राफिक चॅनलच्या एका फोटोग्राफरने काढलेल्या फोटोने सगळ्या जगाला धक्का बसला. पॉलिथिन पिशवीने लपेटलेल्या सारस पक्ष्याचे ते छायाचित्र होते.

प्लास्टिकच्या वाढत्या संकटाचे गांभीर्य या फोटोमुळे...\n\ntl;dr:

2018 संपण्यासाठी काही तास राहिले आहेत. या वर्षभरात घडलेल्या काही महत्त्वाच्या घटनांचा आढावा घेण्याची ही वेळ आहे.


2019च्या लोकसभा निवडणुकांसाठी मोदींना हवी रिझर्व्ह बँकेची चावी?\nगेल्याच आठवड्यात रिझर्व्ह बँकेच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने रिझर्व्ह बँकेच्या स्वातंत्र्यावर गदा आणण्याच्या प्रयत्नांवर जोरदार आगपाखड केली होती.

रिझर्व्ह बँकेचे डेप्युटी गव्हर्नर विरल आचार्य यांनी एका भाषणादरम्यान सरकारला खडे बोल सुनावले होते.

ते म्हणाले होते, "जी सरकारं मध्यवर्ती बँकेच्या स्वातंत्र्याचा आदर करत नाहीत त्यांना आज ना उद्या भांडवली बाजाराच्या क्रोधाचा सामना करावा लागतो. आर्थिक प्रक्षोभ उसळतो आणि या नियामक संस्थेला कमी लेखण्याचा शहाजोगपणा ज्या दिवशी केला त्या दिवसाबद्दल पश्चाताप व्यक्त करावा लागतो."

आचार्य यांच्या या उद्रेकानंतर सरकार काहीतरी मोठं पाऊल उचलणार असल्याच्या बातम्या येऊ लागल्या. सरकार असं काहीतरी करण्याच्या तयारीत आहे जेणेकरून सरकार बँकेला 'लोकहितासाठी आदेश' देऊ शकेल.

याच दरम्यान बुधवारी रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर आणि येले विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पदवी घेतलेले उर्जित पटेल राजीनामा देऊ शकतात, अशीही अफवा पसरली.

पटेल यांनी येत्या 19 नोव्हेंबरला बँकेच्या संचालक मंडळाची बैठक बोलावली आहे.

नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्त्वाखालील भाजप शासित सरकार आणि भारतीय रिझर्व्ह बँक यांच्यातला बेबनाव गेल्या काही महिन्यांपासून वाढत चालला आहे.

अनेक उद्योगांनी सरकारी बँकांची कर्ज बुडवली आहेत. रिझर्व्ह बँकेने अशा आजारी सरकारी बँकांना, लघू उद्योगांना पतपुरवठा करण्याची परवानगी द्यावी, अशी सरकारची इच्छा आहे. तसंच बाजारात खेळत भांडवल रहावं, यासाठी मध्यवर्ती बँकेने व्याजदर कमी करावे, अशीही सरकारची अपेक्षा आहे.

डिजिटल पेमेंटवर देखरेखीसाठी स्वतंत्र नियामक स्थापन करण्याच्या सरकारच्या योजनेवरूनही दोघांमध्ये मतभेद आहेत.

गेल्या काही महिन्यात सरकारने बँकेच्या संचालक मंडळावर उजव्या विचारसरणीच्या वादग्रस्त लेखापालाची नियुक्ती केली. शिवाय हितसंबंध आड येत असल्याचं कारण देत संचालक मंडळातील एका सदस्याचा कार्यकाळ कमी केला होता. यावरूनही मतभेद वाढले.

काही दिवसांपूर्वी अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी केलेल्या एका विधानामुळे या वादात आणखी भर पडली. काही वर्षांपूर्वी बँका मनमर्जीने कर्जवाटप करत होत्या तेव्हा रिझर्व्ह बँकेने त्याकडे डोळेझाक केल्याचं ते म्हणाले होते.

मात्र या दोघांमधल्या वादाचा खरा मुद्दा वेगळाच आहे. रिझर्व्ह बँकेच्या शिलकीवर सरकारचा डोळा असल्याचं दिसतंय आणि तिथंच खरी मेख आहे.

आचार्य यांच्या भाषणाच्या...\n\ntl;dr:

केंद्र सरकार आणि देशाची मध्यवर्ती बँक असलेल्या भारतीय रिझर्व्ह बँक यांच्यात सर्वकाही आलबेल नाही, हे एव्हाना स्पष्टपणे पुढे आलं आहे.


2020: कोरोना काळात या 5 अब्जाधीशांची संपत्ती भरमसाठ वाढली\nकोरोनामुळे जगभरात जवळपास 16 लाख लोकांचा मृत्यू झाला आणि आर्थिक संकटामुळे अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या, उद्योगधंदे बंद पडले. बऱ्याच अडचणींना अनेकांना सामोरं जावं लागलं आणि अजूनही लागत आहे.

मात्र, या काळातही काही अब्जाधीश आणखीच श्रीमंत बनले.

जगातील 60 टक्क्यांहून अधिक अब्जाधीश 2020 या वर्षात आणखी श्रीमंत झाले आणि त्यातील पाच जणांची एकूण संपत्ती तर 310.5 अब्ज डॉलर झालीय. आपण या पाच जणांबद्दलच जाणून घेणार आहोत.

एलॉन मस्क - टेस्लाचे सहसंस्थापक आणि सीईओ

स्पेस एक्सचे संस्थापक आणि टेस्लाचे सीईओ एलॉन मस्क यांची संपत्ती 2020 या वर्षात 140 अब्ज डॉलरने वाढली. ब्लूमबर्गच्या माहितीनुसार, गेल्या सोमवारी (21 डिसेंबर) मस्क यांची संपत्ती 1,67,000 दशलक्ष डॉलरवर पोहोचली.

या वाढलेल्या संपत्तीमुळे एलॉन मस्क श्रीमंतांच्या यादीतही काही पायऱ्या वर चढले. नोव्हेंबर महिन्यातील जगातील श्रीमंतांची यादी पाहिल्यास, एलॉन मस्क हे बिल गेट्स यांना मागे टाकून दुसरा क्रमांक पटकावला आहे. पहिल्या स्थानी मात्र अमेझॉन कंपनीचे संस्थापक जेफ बेजोस हेच कायम आहेत.

फोर्ब्स मासिकाचं म्हणणं आहे की, त्यांनी जेव्हापासून श्रीमंतांची यादी बनवण्याचा उपक्रम सुरू केला, तेव्हापासून आजवर कुणाच्या संपत्तीत एका वर्षात एवढी भरमसाठ वाढ झाल्याचे निदर्शनास आलं नाही.

एलॉन मस्क यांची टेस्ला कंपनी इलेक्ट्रिक कारची निर्मिती करते. यंदा या कंपनीच्या कारच्या विक्रीतही विक्रमी वाढ झाली. मस्क यांची दुसरी कंपनी स्पेस एक्सनेही कमालीची प्रगती केली आहे. अंतराळात अॅस्ट्रोनॉट लॉन्च करणारी स्पेस एक्स ही जगातील पहिली खासगी कंपनी आहे.

जेफ बेजोस - अमेझॉनचे संस्थापक आणि सीईओ

जेफ बेजोस हे 2020 सालाच्या सुरुवातीलाही जगातील श्रीमंतांच्या यादीत पहिल्या स्थानी होते आणि 2020 साल संपत आलं असतानाही पहिल्या स्थानीच आहेत.

जेफ बेजोस केवळ ऑनलाईन शॉपिंग प्लॅटफॉर्म अमेझॉनचेच संस्थापक नाहीत, तर अमेरिकन वृत्तपत्र 'द वॉशिंग्टन पोस्ट'चेही ते मालक आहेत.

बेजोस यांनी 2020 या वर्षात आपल्या संपत्तीत 72 अब्ज डॉलर अधिकचे जोडले. कोरोना काळात अनेक देशांनी लॉकडाऊन लागू केल्याने ऑनलाईन खरेदी मोठ्या प्रमाणात वाढली. याचा फायदा अमेझॉनला झाला.

काही महिन्यांआधी जेफ बेजोस यांच्या एकूण संपत्तीने 200 अब्ज डॉलरचा टप्पा पार केला होता.

जेफ बेजोस सामाजकार्यातही सहभागी होत असतात. फेब्रुवारीत त्यांनी 10 अब्ज डॉलर एवढी...\n\ntl;dr:

एकीकडे कोरानाच्या काळात अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या, अनेक उद्योगधंद्यांना आर्थिक चणचणीला सामोरं जावं लागलं, तर त्याचवेळी दुसरीकडे असे काही उद्योगपती आहेत, ज्यांनी कोरोनाच्या काळात आधीपेक्षा जास्त कमाई केली.


26/11 मुंबई हल्ल्याचा कथित मास्टरमाईंड हाफिज सईद सध्या काय करतो?\nहाफिज सईदविरोधात पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतात वेगवेगळ्या शहरांमध्ये सात गुन्हे दाखल करण्यात आलेले होते. त्यापैकी तीन गुन्ह्यांच्या अंतर्गत त्याला शिक्षा ठोठावण्यात आली आहे.

नजरकैद/अटक/शिक्षा

हाफिज सईद हाच मुंबईवरील 26/11 हल्ल्याचा मास्टरमाईंड असल्याचा आरोप केला जात होता. यामुळे गेली अनेक वर्षं हाफिजच्या अटकेची मागणी भारतासह अमेरिकेतूनही केली जात होती.

गेल्या 20 वर्षांत पाकिस्तानच्या प्रशासनाने हाफिज सईदला अनेकवेळा ताब्यात घेतलं. त्याला अनेकवेळा नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं. पण त्याच्याविरोधात कोणताही खटला भरण्यात आला नव्हता. अखेर प्रत्येकवेळी त्याला मुक्त केलं जात होतं.

अमेरिकेच्या न्यूयॉर्क शहरावर झालेल्या 9/11 हल्ल्यानंतरही हाफिजला पाकिस्तानात काहीवेळा अटक झाली होती. त्याला अनेकवेळा नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं.

डिसेंबर 2001 मध्ये भारतीय संसदेवर झालेल्या हल्ला प्रकरणाचा आरोपही भारताने हाफिज सईदवर लावला होता. त्यानंतर 2006 सालच्या मुंबई बॉम्बस्फोट प्रकरणातही त्याच्यावर आरोप करण्यात आले.

2008 मध्ये लष्कर-ए-तोयबाने घडवून आणलेल्या मुंबईवरील 26/11च्या हल्ल्यानंतर 2008-2009 दरम्यान हाफिज सईद अनेकवेळा नजरकैदेत होता.

मुंबई हल्ला

या प्रत्येकवेळी पाकिस्तानी सरकारने हाफिजविरोधात एकही खटला भरला नाही.

त्याऐवजी प्रत्येकवेळी त्याची नजरकैद वाढवून घेतली जायची. ही मागणी कोर्टाने फेटाळल्यानंतर हाफिजची पुन्हा मुक्तता करण्यात येत असे.

पण गेल्यावर्षी जुलै महिन्यात पाकिस्तानच्या दहशतवादविरोधी पथकाने हाफिजला अटक केली. यावर्षी फेब्रुवारी महिन्यात हाफिज सईदवर दहशतवाद विरोधी कायद्याअंतर्गत खटला चालवण्यात आला. लाहोरच्या दहशतवादविरोधी विशेष कोर्टाने त्याला दोन खटल्यांमध्ये दोषी ठरवून साडेपाच वर्षांची शिक्षा ठोठावली.

हाफिज सईद भारताच्या मोस्ट वाँटेड गुन्हेगारांच्या यादीत आहे. तसंच संयुक्त राष्ट्र आणि अमेरिकेच्या जागतिक दहशतवाद्यांच्या यादीतही हाफिजचं नाव आहे.

त्याच्यावर एक कोटी रुपयांचं बक्षीसही जाहीर करण्यात आलं होतं.

गेल्या वर्षी हाफिजला अटक झाल्यानंतर अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी ट्वीट केलं, "मुंबई हल्ल्याच्या दहा वर्षांनंतर कथित मास्टरमाईंडला पाकिस्तानात अटक करण्यात आली आहे. त्याला पकडण्यासाठी गेल्या दोन वर्षांत प्रचंड दबाव टाकण्यात आला होता."

पुलवामा हल्ल्यानंतरचे निर्बंध

फेब्रुवारी...\n\ntl;dr:

बंदी घालण्यात आलेल्या जमात-उद-दावा संघटनेचा प्रमुख हाफिज मोहम्मद सईद पाकिस्तानात सध्या तुरुंगवास भोगत आहे.


26/11च्या मुंबई हल्ल्यानंतर किती सुरक्षित आहे भारत?\nनवीन शस्त्रांच्या खरेदीबरोबरच विशेष सुरक्षा दलांची स्थापना करण्यात आली. विविध गोष्टींवर खर्च करण्यात आले, त्यातील काही खर्च नाहक होते. उदाहरणार्थ, काही शहरांसाठी शस्त्रधारी वाहनांची खरेदी करून ती वाहनं फक्त उभी करण्यात आली आहेत. त्यांचा फारसा वापर होत नाही.

अनेक गोष्टी फक्त सुरक्षेचं कारण देऊन केल्या जातात. या गोष्टींच्या व्यवहाराचा कोणताही निर्णय सुरक्षातज्ज्ञ घेत नाहीत.

सुरक्षाविषयक उपकरणांची वैशिष्ट्यं सांगून सुरक्षा कंपन्या त्या वस्तू विकतात, पण याची सुरक्षा दलांना क्वचितच कल्पना असते.

ज्या वस्तूंची किंमत करोडोंच्या घरात असते, त्या उत्तम असतात, असा गैरसमज आहे. या निमित्तानं व्यवहारात भ्रष्टाचाराची संधीही असतेच.

थोडक्यात काय तर, आपण बिल्डिंगच्या एका दरवाज्याला एक कुलूप आणि लोखंडी गज लावले. पण खिडकी दरवाजे कायम उघडे असतात, जिथून कोणीही येऊ शकतं.

सुरक्षेची एकच व्यवस्था नाही

सध्या देशात सुरक्षेची एक अशी व्यवस्था नाही. मुंबई हल्ल्यात दहशतवाद्यांनी सागरी मार्गाचा आधार घेतला होता. तेव्हा कुठे सागरी सुरक्षेचं महत्त्व लक्षात आलं होतं.

त्यानंतर काही तटरक्षक चौक्या उभारण्यात आल्या आणि गस्ती नौका अर्थात पॅट्रोलिंग बोट खरेदी करण्यात आल्या. पण लोकांची भरती केलीच नाही आणि या नौका तशाच खराब झाल्या.

पॅट्रोलिंग बोटींचा काहीही फायदा नाही. कारण जोपर्यंत प्रत्येक जहाजाची नोंद होत नाही, तोपर्यंत कोणताच सागरी किनारा सुरक्षित नाही.

महत्त्वाचं म्हणजे, सागरी सुरक्षा या आराखडा एकात्मिक नसल्यानं कोणतं जहाज बेकायदेशीररीत्या फिरतं आहे, याची नोंद ठेवणं अत्यावश्यक आहे.

रेडिओ लहरी पकडण्यासाठी बोटीत ट्रान्सपाँडर गरजेचं आहे. सरकारनं कायदा केला की, 20 मीटर पेक्षा लांब बोटीवर ट्रान्सपाँडर लावायला हवा. पण हा निर्णयसुद्धा अंशत:च लागू करण्यात आला.

आता, दहशतवादी हल्ल्यासाठी कोणताही हल्लेखोर 20 मीटरपेक्षा लांब जहाज कशाला वापरेल, हा सुद्धा एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

सुरक्षादल किती जबाबदार?

सुरक्षेच्या सक्षमीकरणासाठी सुरक्षादलांना जबाबदार ठरवणं योग्य ठरणार नाही. कारण सगळे आर्थिक निर्णय दिल्लीत होतात.

सुरक्षादल प्रस्ताव पाठवतात पण धोरणांचा निर्णय त्यांच्या हातात नसतो. पण, जेव्हा धोरण ठरवलं जातं तेव्हा मात्र आर्थिक नियोजनाचा विचार केला जातो.

ज्या आवश्यक गोष्टी आहेत त्यांच्यावर आर्थिक निकषांच्या आधारे विशेष लक्ष दिलं जातं. विशेष...\n\ntl;dr:

26/11च्या मुंबई हल्ल्यानंतर सुरक्षेसाठी अनेक लहानमोठे प्रयत्न झाले आहेत. सागरी सुरक्षा आणि पोलीस दलाच्या क्षमतेतही वाढ झाली आहे.


35A: जे रद्द करण्याला काश्मीरच्या नेत्यांनी विरोध केला आहे\nदरम्यान कलम 35 अ आणि कलम 370 रद्द करण्याच्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर जम्मू काश्मीरमधील विरोधी पक्षनेत्यांची बैठक झाली. काश्मीरसाठी एकजूट राहू असं या नेत्यांनी सांगितलं.

केंद्र सरकारने टेरर अलर्ट जारी करताना अमरनाथ यात्रा थांबवण्याचा निर्णय घेतला होता. राज्यातील भाविक तसंच पर्यटकांना परत जाण्याचं आवाहन करण्यात आलं आहे.

35अ, कलम 370 संदर्भात कोणतीही घटनाबाह्य कारवाई होणार नाही यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करू तसंच लडाखच्या लोकांसाठी काम करू असं बैठकीत ठरल्याचं उमर अब्दुल्ला यांनी सांगितलं.

कलम 35A आहे तरी काय?

घटनेतील कलम 35A अन्वये जम्मू-काश्मीरमधील मूळ रहिवाशांना काही विशेष अधिकार देण्यात आले आहेत. या कलमान्वये जम्मू-काश्मीर बाहेरच्या लोकांना जम्मू-काश्मीरमध्ये कोणतीही स्थावर मालमत्ता खरेदी करत येत नाही.

तसंच बाहेरच्या लोकांना राज्य सरकारच्या कोणत्याही योजनांचा लाभ मिळत नाही किंवा त्यांना तिथे राज्य सरकारची कोणती नोकरीही मिळू शकत नाही.

14 मे 1954 रोजी भारताच्या राष्ट्रपतींच्या एका आदेशानुसार कलम 370 अंतर्गत कलम 35A जोडण्यात आलं. कलम 370 मुळे जम्मू-काश्मीर आधीच विशेष राज्याचा दर्जा प्राप्त होता. पण कलम 35Aमुळे जम्मू-काश्मीरच्या राज्य सरकारला स्वतःचं संविधान आणि काही विशेष कायदे बनवण्याचे अधिकार प्रदान करण्यात आले.

या संविधानानुसार राज्य सरकारने ठरवलं की जम्मू काश्मीरचे मूळ नागरिक तेच आहेत -

काश्मीरच्या महाराजांनी 1927 आणि 1932 साली प्रसिद्ध केलेल्या शासनादेशांमध्ये जम्मू-काश्मीरसंबंधीचे काही कायदे नमूद करण्यात आले होते. कलम 35A याच कायद्यांना संरक्षण देतं.

देशाचे तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू आणि जम्मू-काश्मीरचे तत्कालीन मुख्यमंत्री शेख अब्दुल्ला यांच्यामध्ये झालेल्या चर्चेनंतर कलम 370 आणि 35Aचा समावेश भारतीय राज्यघटनेत करण्यात आला होता.

राज्याच्या अखत्यारीमधील हे कायदे प्रत्येक काश्मिरीवर लागू होतात. ते कुठेही राहत असले तरी हे कायदे त्यांच्यावर बंधनकारक आहेत.

संघर्षविरामानंतर जी सीमारेषा निश्चित करण्यात आली आहे, त्याच्या दोन्ही बाजूंनाही हे कायदे लागू होतात.

पण कलम 35Aचा मुद्दा कोर्टात का आला?

'We The Citizens' या दिल्लीच्या स्वयंसेवी संस्थेनं कलम 35A विरोधात सर्वोच्च न्यायालयात एक याचिका दाखल केली आहे. कलम 35A आणि कलम 370 यांमुळे काश्मीरला विशेष राज्याचा दर्जा मिळाला आहे, पण यामुळे...\n\ntl;dr:

जम्मू काश्मीरमध्ये राजकीय घडामोडींनी वेग घेतला असून, राज्यात कलम 144 (जमावबंदी) लागू करण्यात आलं आहे. नॅशनल कॉन्फरन्स तसंच पीडीपीच्या आजीमाजी नेत्यांना स्थानबद्धतेत ठेवण्यात आलं आहे.


5 चित्रांमधून पाहा कसा बदलला शी जिनपिंग यांच्या काळात चीन\nचीनमधील सामाजिक बदल महत्त्वाचे आहेत.

राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचे विचार चीनच्या राज्यघटनेत समाविष्ट करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. माओत्से तुंग आणि डेंग जियाओपिंग या चीनच्या सार्वकालीन महान नेत्यांच्या मांदियाळीत जिनपिंग यांचा समावेश झाला आहे.

विविध शासकीय यंत्रणांनी तयार केलेले अहवाल, त्यांची आकडेवारी, सर्वेक्षणं यांचा आढावा घेतल्यानंतर चीनमधील सामाजिक संक्रमणाचा घेतलेला हा वेध.

2015 मध्ये चीननं एकल बालक योजना मागे घेतली. लोकसंख्या नियंत्रणात राखण्याच्या दृष्टीनं सरकारनं हा निर्णय घेतला होता. या धोरणामुळे स्त्री-पुरुष गुणोत्तर कमालीचं बिघडलं होतं.

आता मात्र एकापेक्षा अधिक मुलं होऊ देण्याला सरकारची मान्यता मिळाली आहे, जेणेकरून कुटुंबाचा परीघ वाढणार आहे.

चीनमध्ये लग्नं कमी होत आहेत आणि घटस्फोट वाढत चालले आहेत.

जागतिक स्तरावर विवाहांचं प्रमाण कमी होत आहे. आणि त्याचवेळी घटस्फोटांचं प्रमाण वाढतं आहे. जगातील विकसित देशांमध्ये असलेला हा कल चीनमध्येही कायम आहे.

चीनमध्ये विवाह करण्याचं प्रमाण 16 टक्क्यांनी घटलं आहे तर घटस्फोट होण्याचं प्रमाण 16 टक्क्यांनी वाढलं आहे.

"अमेरिका आणि अन्य पाश्चिमात्य देशांच्या तुलनेत चीनमध्ये घटस्फोटांचं प्रमाण कमी आहे. आशिया खंडातील अन्य देशांच्या तुलनेत चीनमधले लोक उशिरा का होईना लग्न करतात. चीनमध्ये विभक्त होण्याचं प्रमाण वाढतं आहे यात तथ्य नाहीत," असं न्यूयॉर्क युनिव्हर्सिटी शांघायमध्ये मानसशास्त्र विभागातील प्राध्यापक झुआन ली यांनी सांगितलं.

कुटुंबामागे एक मुल ही योजना चीननं आता मागे घेतली असली तरी त्याचे परिणाम प्रदीर्घ काळासाठी समाजात दिसणार आहेत. समाजातलं स्त्री-पुरुष प्रमाण विषम झाल्यानं अविवाहित पुरुषांची संख्या वाढू लागली आहे.

15 ते 24 वयोगटातील, 100 स्त्रियांमागे अविवाहित पुरुषांची संख्या 114 असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

चीनमध्ये अविवाहित पुरुषांची संख्या वाढते आहे.

मनासारखी वधू शोधून देण्यात अयशस्वी झाल्यानं शांघाय शहरातील चाळिशीतील तरुणानं एका विवाहसंस्थेवर खटला दाखल केल्याचे वृत्त काही दिवसांपूर्वी समोर आलं होतं.

हवी तशी बायको मिळावी यासाठी या माणसानेृं त्या विवाहसंस्थेला तब्बल 7 दशलक्ष युआन एवढी प्रचंड रक्कम दिली होती.

"एका कुटुंबामागे एक मूल या योजनेमुळे लोकसंख्येची वयानुरूप गटवारी बदलली आहे. जन्मदर कमी झाला आहे आणि वयस्कर मंडळींची संख्या वाढणं अशा...\n\ntl;dr:

राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या पाच वर्षांच्या कार्यकाळात चीन अधिक श्रीमंत आणि शक्तिशाली झाला आहे. मात्र चीनमधील सर्वसामान्य माणसासाठी या विकासाचा अर्थ काय? देशाचा विकास चीनच्या सामान्य नागरिकांसाठी किती परिणामकारक आहे याचा घेतलेला वेध.


50 वर्षांपूर्वीचा बाटलीतला संदेश मिळाला, काय होतं लिहिलेलं?\nमध्यभागी पॉल गिलमोर

कुटुंबासोबत बोटीने युके ते मेलबर्नचा प्रवास करणाऱ्या तेव्हा 13 वर्षांच्या असणाऱ्या पॉल गिल्मोर यांनी एक चिठ्ठी बाटलीत घालून ती समुद्रात फेकली होती.

या आठवड्यात ही चिठ्ठी 13 वर्षांच्याच दुसऱ्या एका मुलाला सापडली. दक्षिण ऑस्ट्रेलियातला जेया इलियट त्याच्या वडिलांसोबत 'फिशिंग'ला गेला होता. ही बाटली त्याला सापडली.

फरक इतकाच की 13 वर्षांच्या मुलाने फेकलेली बाटली तब्बल 50 वर्षांनंतर एका 13 वर्षांच्याच मुलाला सापडली.

"हे पत्र पुन्हा माझ्यापर्यंत येईल याची मला आशा होती," गिल्मोर यांनी बीबीसीला सांगितलं.

17 नोव्हेंबर 1969 रोजी पॉल गिल्मोर यांनी हे पत्र लिहिलं. फेअरस्टार बोटीने ते ऑस्ट्रेलियाला जायला निघाले. आणि फ्रीमँटलपासून 1000 माईल्स दूर असताना ही बाटली त्यांनी समुद्रात फेकली. ज्या कोणाला हे पत्र मिळेल, त्यांनी प्रतिसाद द्यावा अशी विनंती त्यांनी पत्रात केली होती.

पॉल गिलमोर यांनी लिहिलेलं पत्र

गिल्मोर म्हणतात, "माझ्या अगदी लक्षात आहे की मी कशी ही पत्रं पाठवायचो. माझ्यासाठी ही पत्रं अतिशय महत्त्वाची होती. जगाच्या दुसऱ्या टोकाकडच्या माझ्या प्रवासाचा, ही पत्रं एक भाग होती. रॉबिन्सन क्रूसो आणि इतरांच्या साहसकथा मला वाचायला आवडायच्या. मला अशी आशा होती की कोणत्यातरी अनोख्या बेटावर राहणाऱ्या एखाद्या सुंदर मुलीला हे पत्र मिळेल. "

गिल्मोर 1973मध्ये युकेमध्ये परते आणि शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी स्कॅण्डेनेव्हिया आणि मध्य पूर्वेतल्या देशांत इंग्लिश शिक्षक म्हणून नोकरी केली.

आयर पेनिन्सुलातल्या तालिया बीचवर जेया इलियटला ही बाटली सापडली.

त्याचे वडील पॉल इलियट ABCशी बोलताना म्हणाले, "जेया पहिल्यांदा ही बाटली घेऊन आला, तेव्हा मला वाटलं की ही खोटी आहे."

त्यांनी बाटली फोडून ही चिठ्ठी बाहेर काढली. आता जेयाला या पत्राला उत्तर द्यायचंय.

पॉल गिल्मोर सध्या क्रूझवर सुटीसाठी गेले आहेत.

क्रूझवरून परत आल्याबरोबर ते इलियट कुटुंबाशी संपर्क साधतील असं गिल्मोर कुटुंबाने म्हटलं आहे.

2018मध्ये देखील पर्थमधील एका कुटुंबाला असाच एक बाटलीतला संदेश सापडला होता. तो जगातला सर्वात जुना बाटलीबंद संदेश होता आणि समुद्रात तब्बल 132 वर्षांपूर्वी फेकण्यात आलेला होता.

हा एका जर्मन बोटीवरून पाठवण्यात आलेला खराखुरा संदेश असल्याचं ऑस्ट्रेलियन तज्ज्ञांनी म्हटलं होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\n\ntl;dr:

तब्बल 50 वर्षांपूर्वी एक चिठी बाटलीत घालून ती हिंदी महासागरात फेकण्यात आली. 50 वर्षांनंतर आत्ता ही संदेश लिहीणारी व्यक्ती सापडलीय.


50 हजार वर्षांपूर्वी दोन वंशांच्या मिलनातून हे मूल जन्माला आलं होतं\nएका निएंडरथल मानवाचं काल्पनिक रेखाचित्र

गुहेत मिळालेल्या मानवी प्रजातींच्या हाडांची DNA टेस्ट करण्यात आली. यानुसार या दोन प्रजातींच्या मिलनातून एक मुलगी असावी, असं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

या मुलीची आई निएंडरथल तर वडील डेनिसोवन प्रजातीचे होते, असा शास्त्रज्ञांचा दावा आहे. काळाच्या पडद्याआड गेलेल्या निएंडरथल प्रजातीला आधुनिक मानवाच्या सर्वांत जवळची प्रजाती मानली जाते.

सुरुवातीच्या काळात आधुनिक मानव आफ्रिकेतून युरोपला पोहोचला. त्यादरम्यान ही प्रजाती नष्ट झाली. 50 हजार वर्षांपूर्वी निएंडरथल जवळपास संपूर्ण युरोप आणि आशियात वास्तव्यास होते, असं समजलं जातं.

'नेचर' या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या या संशोधनानुसार आदिमानवाचं आयुष्य कसं असेल, याचा अंदाज लावता येऊ शकतो. निएंडरथल आणि डेनिसोवन हे आपल्यासारखेच मनुष्य होते, पण त्यांच्या प्रजाती मात्र वेगळ्या होत्या.

"यापूर्वी केलेल्या अभ्यासातून आम्हाला असं वाटलं होतं की, निएंडरथल आणि डेनिसोवन कधीतरी भेटले असतील आणि दोघांनी एखाद्या अपत्याला जन्म दिला असेल. पण आमच्या नशिबात या गोष्टीचा पुरावाच सापडणं लिहिलं होतं, असा विचार मी कधी केला नव्हता," असं जर्मनीच्या 'मॅक्स प्लँक इन्स्टिट्यूट फॉर इव्हॉल्यूशनरी अँथ्रोपोलॉजी'चे संशोधक विनियन स्लोन सांगतात.

आपण सर्व त्याच आईचे अपत्य?

सध्याच्या काळातील काही आफ्रिकेतर लोकांचा DNA निएंडरथल प्रजातीशी मिळताजुळता आहे. तसंच काही आफ्रिकेतर लोकांचा DNA आशियाई लोकांच्या डेनिसोवन प्रजातीशी मॅच होतो.

अनेक पिढ्यांमधील परस्पर संबंध आणि DNAमधील बदलांनुसार समोर येतं की, वेगवेगळ्या प्रजातींनी मिळून अपत्यांना जन्म दिला होता.

असं असलं तरी याचे पुरावे फक्त सायबेरियाच्या अलताई पर्वतांमध्येच मिळाले आहेत. 20पेक्षा कमी प्राचीन माणसांमध्ये ते वेगवेगळ्या प्रजातींपासून जन्मल्याचा पुरावा मिळतो.

"यांतल्या खूप कमी प्रकरणांमध्ये दोन्ही प्रजातींचा वाटा समान दिसून आला आहे. दुसऱ्या संशोधनांचा विचार केल्यास तुम्हाला दिसून येईल की, मानवी विकासाचा इतिहास वेगवेगळ्या प्रजातींच्या मिश्रणानं भरलेला आहे," डॉ. स्लोन सांगतात.

निएंडरथल आणि डेनिसोवन कुठं राहायचे?

40 हजार वर्षांपूर्वी या दोन्ही प्रजाती अस्तित्वात होत्या. निएंडरथल पश्चिमेकडे तर डेनिसोवन पूर्व भागात राहायचे. निएंडरथल जेव्हा पूर्वेकडे जायला लागले तेव्हा ते डेनिसोवनच्या संपर्कात आले असावेत....\n\ntl;dr:

कुणे एके काळी रशियाच्या एका गुहेत दोन वेगवेगळ्या मानवी प्रजाती एकत्र आल्या. आणि या प्रजातींच्या मिलनातून एक मुलगी जन्माला आली होती, असं आज, जवळपास 50 हजार वर्षांनंतर शास्त्रज्ञांनी शोधून काढलं आहे.


6000 वर्षांपूर्वीच्या त्सुनामीचा पुरावा ठरली ही कवटी\n1929 साली एटापे शहराजवळ सापडलेली ही कवटी सहा हजार वर्षांपूर्वीची आहे. सुरुवातीला आधुनिक मानवाचा पूर्वज असलेल्या होमो इरेक्टस प्रजातीशी तिचा चुकीच्या पद्धतीनं संबंध लावण्यात आला होता.

शास्त्रज्ञांच्या मते, पापुआ न्यू गिनीच्या बेटांचा समूह  भूकंपप्रवण क्षेत्रात होता. या बेटांचं सहा हजार वर्षांपूर्वी त्सुनामीनं मोठं नुकसान केलं.

त्सुनामीच्या काळात मृत्युमुखी पडलेल्या व्यक्तीची ही कवटी असल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

समुद्र क्षेत्रातील गाळ आणि 1998 साली आलेल्या त्सुनामीत उद्धवस्त झालेली जमीन यांची तुलना केल्यानंतर हे समोर आलं आहे.

"कवटीच्या हाडांचा योग्य प्रकारे अभ्यास करण्यात आला. तसंच पूर्वी काही ठिकाणी अवशेष सापडले होते, त्यावरही विशेष लक्ष देण्यात आलं," असं न्यू साऊथ वेल्स विद्यापीठाचे प्राध्यापक जेम्स गॉफ यांनी सांगितलं.

सर्वात पहिल्या त्सुनामीचा बळी

"अवशेषांमध्ये असलेली भौगौलिक समानता ही इथल्या लोकांनी हजारो वर्षं त्सुनामी अनुभवल्याचं निदर्शक आहे," असं प्रा. जेम्स गॉफ सांगतात.

"अनेक वर्षांपूर्वी मृत्युमुखी पडलेला हा माणूस जगातील सर्वांत पहिल्या त्सुनामीचा बळी असल्याच्या निष्कर्षावर आम्ही आलो आहोत," असं त्यांनी सांगितलं.

'त्सुनामीच्या काही दिवस अगोदरच त्या व्यक्तीचं निधन झालं आणि त्याला दफन करण्यात आलं, ही देखील शक्यता असू शकते,' असं शास्त्रज्ञांनी म्हटलं आहे.

या अभ्यासासाठी किनारी भागातील गाळाचा, समुद्रातील सूक्ष्म जीवांचा अभ्यास करण्यात आला आणि त्याची तुलना करण्यात आली 1998 साली आलेल्या त्सुनामीनंतरच्या परिस्थितीशी.

1998 साली आलेल्या त्सुनामीमुळं दोन हजारपेक्षा जास्त लोख मृत्युमुखी पडले होते. या त्सुनामीनंतर समुद्रात सापडलेले सूक्ष्म जीव आणि त्या गाळातील सूक्ष्म जीवांशी साधर्म्य सांगणारे होते.

मानवनिर्मित वस्तूंचं वय ठरवण्यासाठी वापरण्यात येणारी 'रेडिओकार्बन  डेटिंग' पद्धतदेखील संशोधनादरम्यान वापरण्यात आली.

किनारपट्टीच्या क्षेत्रातील अन्य पुराशास्त्रीय शोधांचं पुनर्मूल्यांकन करायला हवे की नाही, असा प्रश्न या शोधावरून उपस्थित होत असल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे. 'PLOS One' जर्नलमध्ये या शोधाशी संबंधित निष्कर्ष प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\n\ntl;dr:

पापुआ न्यू गिनीमधील एका प्रांतात काही वर्षांपूर्वी एक प्राचीन मानवी कवटी सापडली होती. ही कवटी जगातील पहिल्या त्सुनामीची बळी असल्याची शक्यता आता शास्त्रज्ञ वर्तवत आहेत.


9 वाजता 9 मिनिटं सोशल मीडियावर का ट्रेंड होऊ लागला?\nया मोहिमेला अनेक विरोधी पक्षांचा पाठिंबा मिळाला. यानुसार आपापल्या घरी वीजपुरवठा बंद करण्याचं आवाहन करण्यात आलं होतं.

सोशल मीडियावर, ट्वीटरवर 9 वाजता 9 मिनिटं ट्रेंड होऊ लागलं. देशातल्या असंख्य तरुणांनी तसंच अनेक विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी यासंदर्भात ट्वीट करायला सुरुवात केली. यामुळे हा हॅशटॅग ट्रेंड होऊ लागला. कंगना राणावत प्रकरण बाजूला पडून सोशल मीडियावर हा विषय चर्चेत आला.

लोकांनी हातात मेणबत्ती घेतल्याचे फोटो शेअर केले. बुधवारी रात्री 11 वाजेपर्यंत या हॅशटॅगसह दहा लाखाहून अधिक ट्वीट करण्यात आले होते.

उत्तरप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि समाजवादी पक्षाचे नेते अखिलेश यादव यांनी मेणबत्ती पेटवून तरुणांना पाठिंबा दिला.

बिहारमध्ये आरजेडीचे लालूप्रसाद यादव, तेजप्रताप यादव आणि राबडीदेवी यांनीही या मोहिमेत सहभाग नोंदवला.

बिहार बेरोजगारीचं केंद्रबिंदू झाला आहे अशी टीका तेजस्वी यांनी केली. सोशल मीडियावर लोक फोटो आणि पोस्टच्या बरोबरीने हा हॅशटॅग वापरताना दिसले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\n\ntl;dr:

बेरोजगारीसंदर्भात देशाच्या विविध भागातून सूर उमटतो आहे. बुधवारी याच विषयाला धरून रात्री 9 वाजता 9 मिनिटं हा ट्रेंड चालवण्यात आला.


92व्या वर्षी मलेशियाचे पंतप्रधान महाथीर मोहम्मद यांच्याविषयी 7 गोष्टी\nमहाथीर मोहम्मद

60 वर्षं सत्तेत असणाऱ्या 'बॅरिसन नॅसनल कोएलिशन'ची मक्तेदारी मोडून काढत महाथीर यांनी सत्ता काबीज केली.

एकेकाळी त्यांचे सहकारी राहिलेले नजीब रझाक यांच्या सरकारवर भ्रष्टाचाराचे आरोप होत असल्याने महाथीर निवृत्तीतून बाहेर आले आणि यंदा विरोधीपक्षातून निवडणुका लढवल्या.

"आम्हाला बदला घ्यायचा नाहीये. आम्हाला कायद्याचं राज्य प्रस्थापित करायचं आहे," असं महाथीर यांनी पत्रकारांना सांगितलं.

महाथीर यांचा शपथविधी सोहळा गुरुवारी होण्याची शक्यता आहे. 92व्या वर्षी निवडणूक जिंकून देशाची सूत्रं हाती घेणारे महाथीर जगातले सगळ्यांत वयस्कर राष्ट्रप्रमुख होण्याचा मान मिळवणार आहेत.

मलेशियात सत्ता स्थापनेसाठी 112 जागांचं बहुमत आवश्यक असतं. महाथीर यांच्या पक्षाने 115 जागांवर विजय मिळवत बाजी मारली.

महाथीर यांच्या विजयाच्यानिमित्ताने मलेशियात गुरुवारी आणि शुक्रवारी राष्ट्रीय सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे.

दरम्यान, निवडणुकांचे निकाल स्पष्ट होताच महाथीर यांच्या समर्थकांनी देशभरात ठिकठिकाणी जल्लोष केला.

मलेशियाचे नवे पंतप्रधान महाथीर मोहम्मद

कोण आहेत महाथीर?

1.   21व्या वर्षी महाथीर यांनी United Malays National Organisation ((UMNO) पक्षाचे सदस्य झाले. केडाह या स्वत:च्या गावी त्यांनी सात वर्षं डॉक्टरकी केली. 1964 मध्ये ते संसदेवर निवडून गेले.

पण 1969 साली त्यांनी तत्कालीन पंतप्रधान टुंकू अब्दुल रहमान यांच्या कामकाजावर टीका करणारं जाहीर पत्र लिहिलं. ते पत्र चांगलंच गाजलं, ज्यामुळे त्यांना पक्षाने निलंबित केलं आणि आपल्या खासदारकीलाही मुकावं लागलं.

2.    त्यानंतर महाथीर यांनी 'द मलाय डिलेमा' नावाचं पुस्तक लिहिलं. हे पुस्तक वादग्रस्त ठरलं.

देशातील मलय जनतेला मुख्य प्रवाहातून बाजूला सारलं गेलंय, त्यांच्याकडे दुर्लक्ष होतंय, असं त्यांनी या पुस्तकात लिहिलं. पण अशा सामाजिक रचनेत दुय्यम श्रेणी दर्जा स्वीकारण्यासाठी मलय लोकही तितकेच जबाबदार आहेत, असं महाथीर या पुस्तकात म्हणाले.

महाथीर यांच्या विचारांनी UMNO पक्षातील तरुण नेत्यांना आकर्षित केलं. त्यानंतर महाथीर यांना पुन्हा पक्षात समाविष्ट करण्यात आलं. 1974 मध्ये ते पुन्हा संसदेवर निवडून आले. शिक्षणमंत्री म्हणून त्यांनी कामकाज पाहिलं, आणि अवघ्या चार वर्षांत ते पक्षाचे दुसऱ्या क्रमांकाचे नेते झाले. 1981 मध्ये ते मलेशियाचे पंतप्रधान झाले.

3.     1990च्या दशकात महाथीर...\n\ntl;dr:

मलेशियात 22 वर्षं पंतप्रधान राहिलेल्या 92 वर्षांचे महाथीर मोहम्मद पुन्हा पंतप्रधानपदी विराजमान झाले आहेत.


98 वर्षांचे गणपती यादव म्हणतात, 'सायकलमुळेच मी टिकलोय'\nपाहा व्हीडिओः सायकलमुळेच ते आज 98 व्या वर्षीही ठणठणीत आहेत

वयाच्या 98व्या वर्षीही गणपा दादा रोज किमान पाच किलोमीटर सायकल चालवतात. जेव्हा केव्हा त्यांचा शोध घेत जाता तेव्हा त्यांची आणि तुमची भेट ते सायकलवर बसलेले किंवा सायकल हातात घेऊन चालतानाच होईल. त्याना सायकलवर बसताना पहाणं हा एक भन्नाट अनुभव असतो.

एका हातात धोतराचं टोक धरायचं, दुसऱ्या हातात सायकलचं हँडल धरायचं. हँडल धरून पाच-सहा पावलं चालत जायचं. एकदम डावा पाय डाव्या पँडलवर देत टुणकन उडी मारून सायकलवर बसायचं. ही त्यांची सायकलवर बसण्याची त्यांची पद्धत.

सायकलवर बसलं की, ते मागं वळून पहात नाहीत.  खड्डे पडलेल्या रस्त्यात हळूहळू तर डांबरी रस्ता लागला की त्याची सायकल सुसाट धावते.

त्यांची भेट झाली रामपूर गावाच्या शिवारात. दुपारी साडेबाराच्या रणरणत्या उन्हात ते ऊसाला पाणी द्यायला गेले होते. डोक्यावर फेटा, तीन बटनांचा शर्ट, धोतर असा पोशाख असलेले दादा.

डोक्यावर फेटा, तीन बटनांचा शर्ट, धोतर असा पोशाख असलेले दादा

त्यांच्याशी बोलणं सुरू केल्यावर हा माणूस काय अफाट आयुष्य जगलाय ते लक्षात येतं. पोटासाठी या माणसाने नाना उद्योग केले आहेत. शेतमजुरीपासून ते अगदी गुळवी व्यवसायापर्यंत (गूळ तयार करणं) अनेक गोष्टी केल्या.

त्याच्या मनात सायकलचं वेड कधी तयार झालं? याची गोष्ट ते फार मिश्कीलपणे सांगतात.

"माझ्या लहानपणी आमच्या गावात एकानं सायकल आणली. तो सायकलवाला जेव्हा रस्त्यानं जायचा तेव्हा त्याला बघताना खूप गंमत वाटायची. ती सायकल बघायला लोकांचीही गर्दी व्हायची. लोखंड कसं पळतंय, असं लोक म्हणायची. तो माणूस त्याच्या रानात सायकलनं जायचा, तेव्हा त्याला बघायला गडी-बायका घराच्या बाहेर यायच्या. असा तो काळ होता."

"त्याची सायकल बघूनच माझ्या मनात सायकल चालवायची इच्छा झाली. मी सोळा वर्षांचा झालो तेव्हा एक जुनी सायकल घेतली. सायकल विकत घ्यावी अशी माझी तेव्हा ऐपत नव्हती तरीही चाळीस रुपयांना सायकल घेतली."

क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्यासोबत ते हिरिरीने स्वातंत्र्य चळवळीत लढले.

गणपा दादांची महत्त्वाची ओळख म्हणजे त्यांचा स्वातंत्र्य चळवळीतला सहभाग. क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्यासोबत ते हिरिरीने स्वातंत्र्य चळवळीत लढले.

या लढ्यात सायकलचा त्यांना कसा उपयोग झाला याविषयी यादव किस्से रंगवून सांगतात.

"तो काळ ब्रिटिश राजवटीचा होता. आमच्या भागातील क्रांतिसिंह नाना पाटील, जी. डी. लाड, तुकादादा...\n\ntl;dr:

सांगली जिल्ह्यातलं रामपूर गाव. मे महिन्याचं रखरखतं ऊन. या उन्हाच्या तडाख्यात फुफाट्यानं धूसर झालेल्या रस्त्यावर सायकल हाकत येणारी एक व्यक्ती दिसते. जवळ आल्यावर जाणवतं की या सायकलस्वारानं वयाचा मोठा टप्पा पार केला आहे. हे असतात शंभरीच्या उंबरठ्यावर असलेले गणपती बाळा यादव.