डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुजात आंबेडकर

सुजात सध्या सोलापुरात प्रकाश आंबेडकर यांच्या प्रचाराची धुरा सांभाळत आहेत. राज्यातील तरुण कार्यकर्त्यांचं नेटवर्कही ते हाताळत आहेत.

सोलापुरातच बीबीसी मराठीशी बोलताना सुजात काँग्रेसच्या आणि बिहारमधील महागठबंधनच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित करतात. "बेगुसरायमध्ये कन्हैयाकुमार याच्याविरोधात राष्ट्रीय जनता दल किंवा काँग्रेसनं उमेदवार देणं म्हणजे मतविभाजन करणं नव्हे काय? केरळमध्ये जिथं डावे मजबूत आहेत, तिथं राहुल गांधी वायनाडमधून लढताहेत. मग तेही मतविभाजन नव्हे काय?" असं म्हणत सुजात वंचित बहुजन आघाडीच्या स्वबळावर लढण्याच्या निर्णयाचं समर्थन करतात.

"गेल्या 70 वर्षामध्ये दलित, मुस्लीम, बहुजनांच्या अधिकारांसाठी, हक्कांसाठी तत्कालीन सरकारांनी योग्य प्रयत्न केले नाहीत. आज वंचित आघाडीला मिळणारा भरघोस पाठिंबा, हे त्याचंच द्योतक" असल्याचं सुजात यांना वाटतं.

सुजात आंबेडकर अवघ्या 24 वर्षांचे. पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयातून त्यांनी राज्यशास्त्रात पदवी घेतल्यानंतर चेन्नईच्या एशियन कॉलेज ऑफ जर्नलिझमधून पत्रकारितेचा डिप्लोमा घेतला. गेली दोन वर्षं त्यांनी अनेक राष्ट्रीय दैनिक आणि वेबसाईट्समध्ये मुक्त पत्रकार म्हणून काम केलं.

पाहा विशेष मुलाखत -

ते उत्तम ड्रमरसुद्धा आहेत, मात्र निवडणुकीच्या धामधुमीत त्यांना ड्रम वाजविण्यासाठी वेळच मिळालेला नाही. आपण शेवटचा लाईव्ह परफॉर्मन्स वर्षभरापूर्वी केला होता, असं ते सांगतात.

भविष्यात संगीताच्या माध्यमातून त्यांना पॉलिटिकल स्टेटमेंट करणारा बँडही तयार करायचाय. अर्थात, या भविष्यातल्या योजना आहेत. सध्या तरी सुजात यांचं लक्ष प्रकाश आंबेडकर यांच्या निवडणूक प्रचारावर आहे.

'आमच्या सभांसाठी गर्दी बोलवावी लागत नाही'

"भाजपकडून वंचित बहुजन आघाडीला लाभ मिळत असल्याच्या ज्या चर्चा माध्यमांमध्ये आहेत त्यात तथ्य नाही. आमच्या सभांना उपस्थित राहण्यासाठी लोकांना पैसे द्यावे लागत नाहीत. एका बिर्याणीत 10-15 लोक जेवतात आणि पक्षाचं काम करतात. लहान मुलं, बायका आपलं सेव्हिंगही बाळासाहेबांना देतात," असं सुजात सांगतात.

"त्यामुळे जे लोक आमच्यावर भाजपची 'बी टीम' असल्याचा आरोप करतात किंवा आम्हाला आर्थिक लाभ होत असल्याचा आरोप करतात, ते या लोकांचा अपमान करत आहेत."

बीबीसी प्रतिनिधी अभिजीत करंडे यांच्याशी संवाद साधताना सुजात आंबेडकर

वंचित बहुजन आघाडीने काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीकडे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"वंचित बहुजन आघाडीमुळे मतविभाजन होईल आणि त्याचा अप्रत्यक्ष फायदा भाजपला होईल, असा आरोप करणारे गुजरातमध्ये काँग्रेसविरोधात 26 जागांवर निवडणूक कशी लढवतात?" असा सवाल वंचित बहुजन आघाडीचे प्रमुख आणि उमेदवार प्रकाश आंबेडकर यांचे चिरंजीव सुजात आंबेडकर यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुदीक्षा तिच्या काकांबरोबर जात असताना काही तरुणांनी तिचा पाठलाग केला आणि त्यात तिचा मृत्यू झाल्याचा दावा कुटुंबीयांनी केला होता. त्यानंतर या घटनेवर देशभरातून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या. यानंतर उत्तर प्रदेश पोलिसांनी या तपासासाठी विशेष पथकाची स्थापना केली आहे.

उत्तर प्रदेशातल्या बुलंदशहरात मोटरसायकलवरून पडून सुदीक्षा भाटी या तरुणीचा मृत्यू झाला. काका सोबत मोटरसायकलवरून जाताना छेडछाड करणाऱ्या तरुणांनी पाठलाग केल्याने हा अपघात झाल्याचा दावा कुटुंबाने केलाय.

तर दुसरीकडे बुलंदशहरचे जिल्हाधिकारी रविंद्र कुमार यांनी दिलेल्या माहितीमध्ये अशा प्रकारची छेडछाड झाल्याचा उल्लेख नाही.

दोन वर्षांपूर्वी अमेरिकेतल्या मॅसेच्युसेट्मधल्या बॅबसन कॉलेजमध्ये शिकण्यासाठी तब्बल 3.83 कोटी रुपयांची स्कॉलरशिप मिळाल्याने सुदीक्षाचं नाव बातम्यांमध्ये झळकलं होतं.

ऑगस्ट 2018मध्ये अमेरिकेला शिक्षणासाठी गेलेली सुदीक्षा कोरोना व्हायरसचा संसर्ग पसरायला लागल्यानंतर जून महिन्यात भारतात परतली होती.

काकांसोबत मोटरसायकलवरून नातेवाईकांना भेटण्यासाठी सिकंदराबादला जात असताना काही तरुणांनी त्यांच्या मोटरसायकलचा पाठलाग सुरू केला. या तरुणांनी सुदीक्षाच्या काकांच्या मोटरसायकलच्या जवळ येत स्टंट्स करायला सुरुवात केली. या बाईकस्वारांनी अचानक जवळ येत ब्रेक मारल्याने सुदीक्षाच्या काकांना तोल सांभाळणं कठीण गेलं. यात जमिनीवर फेकली गेलेली सुदीक्षा डोक्यावर आपटली आणि तिचा जागीच मृत्यू झाल्याचं झी न्यूजनेम्हटलंय.

NDTV ने सुदीक्षाचे काका सतेंभर भाटी यांचा अनुभव बातमीत दिलाय. यात या अपघाताविषयी त्यांनी सांगितलं, "आम्ही बुलंदशहर नगर ओलांडून गावात शिरलो तेव्हा एका बाईकने आम्हाला अनेकदा ओव्हरटेक केलं. तो मोटरसायकलस्वार अतिशय बेदरकारपणे चालवत होता. त्याने स्टंट्स करायला सुरुवात केली. मी माझ्या मोटरसायकलचा वेग कमी केला पण इतर बाईकची आम्हाला धडक बसली. आम्ही दोघेही पडलो पण माझ्या पुतणीला डोक्यावर जखमा झाल्या. मला दुसऱ्या बाईकस्वाराला ओळखता आलं नाही. आमच्या अपघातानंतर तो लगेच पळून गेला."

पण ANI ने दिलेल्या माहितीनुसार सुदीक्षाचे काका बाईक चालवत असल्याची माहिती चुकीची असून तिचा अल्पवयीन भाऊ मोटरसायकल चालवत होता आणि त्यांनी हेल्मेट घातलं नसल्याचं बुलंदशहराचे जिल्हाधिकारी रविंद्र कुमार यांनी म्हटलंय.

सुदीक्षा आपल्या भावासोबत मामाकडे मोटरसायकलवरून जात असताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतील बॉब्सन कॉलेजमध्ये शिक्षणासाठी अंदाजे चार कोटी रुपयांची स्कॉलरशिप मिळालेल्या बुलंदशहरातील सुदीक्षा भाटी मृत्युप्रकरणात पोलिसांनी स्पेशल इनवेस्टिगेशन टीमची स्थापना केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुप्रीम कोर्ट

उत्तराखंड सरकारच्या 2012 मधील एका निर्णयाला आव्हान देणाऱ्या याचिकांवर सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी सुरू असताना 7 फेब्रुवारीला न्यायमूर्तींनी असं मत नोंदवलं आणि त्यामुळे साहजिकच गेली अनेक वर्षं नोकऱ्या आणि बढत्यांमध्ये आरक्षण देण्यावरून विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांनी पुन्हा एकदा डोकं वर काढलं.

महाराष्ट्रात सरकारी नोकऱ्यांमध्ये आरक्षणाची तरतूद आहे, पण ती बढत्यांमध्येही लागू होते का? आरक्षण हा जर मुलभूत हक्क नसेल तर ते कसं दिलं जातं? या निकालामुळे सध्या मिळत असलेल्या आरक्षणावर काही परिणाम होईल का? आरक्षण देताना कुठले निकष लागू होतात? असे अनेक प्रश्न आहेत. त्यांची उत्तरं शोधण्याचा हा प्रयत्न.

आरक्षणावर कोर्टाने काय म्हटलं?

कोर्टाची निरीक्षणं समजून घेण्यापूर्वी हा खटला काय होता ते समजून घेणं गरजेचं आहे. 2012 साली उत्तराखंड सरकारने असा निर्णय घेतला की सार्वजनिक सेवेतली सगळी पदं ही SC-ST प्रवर्गाच्या लोकांना कोणतंही आरक्षण न देता भरली जातील. याला साहजिकच आव्हान दिलं गेलं होतं.

उत्तराखंड हायकोर्टाने एप्रिल 2019 मध्ये हा निर्णय बेकायदेशीर ठरवला. आपल्या याच निर्णयाचा पुनर्विचार करत असताना उत्तराखंड हाय कोर्टाने सरकारला यासंदर्भात आकडेवारी गोळा करण्याचे निर्देश दिले, जेणेकरून सरकारला निर्णय घेण्यात मदत होईल, असं हायकोर्टाचं म्हणणं होतं.

आरक्षण न देण्याचा सरकारचा निर्णय ग्राह्य धरला गेल्यानंतर काही लोकांनी सुप्रीम कोर्टाचं दार ठोठावलं आणि आरक्षण देण्यासंदर्भात सुप्रीम कोर्टाने राज्य सरकारला निर्देश द्यावे अशी मागणीही केली.

यावर बोलताना कोर्टाने म्हटलं, "यात कुठलाच संशय नाही की राज्य सरकारवर आरक्षण देण्याचं बंधन नाही. बढतीमध्ये आरक्षण मागण्याची मुभा देणारा कुठलाच मुलभूत हक्क नाही. आरक्षण द्या असं सांगणारा आदेश न्यायालय सरकारला देऊ शकत नाही."

यापुढे जाऊन कोर्टाने असंही म्हटलं, "सार्वजनिक सेवेत अनुसुचित जाती आणि जमातींना अपुरं प्रतिनिधित्व असल्याचं दाखवणारी आकडेवारी पदोन्नतीत आरक्षण देण्यासाठी आवश्यक आहे, आरक्षण काढून घेण्यासाठी अशा आकडेवारीची गरज नसते."

कोर्टाच्या या सगळ्या म्हणण्याचा गोषवारा हाच की नोकऱ्या आणि पदोन्नतीमध्ये आरक्षण देणं सरकारला बंधनकारक नाही, ते तसं मागण्याचा कोणताही मुलभूत अधिकार नागरिकांना नाही आणि मागास समाजाला पुरेसं प्रतिनिधित्व मिळालं आहे की नाही यावरून आरक्षण देता येण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"पदोन्नतीमध्ये आरक्षण मागणं हा व्यक्तीचा मुलभूत हक्क नाहीय, पदोन्नतीमध्ये आरक्षण द्या असे आदेश न्यायालयं सरकारला देऊ शकत नाहीत. तसं आरक्षण देण्याचा अधिकार मात्र सरकारांना आहे," हे म्हणणं आहे सुप्रीम कोर्टाचं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुप्रीम कोर्टात वकील प्रशांत भूषण यांनी जेव्हा एक नोट वाचायला सुरूवात केली तेव्हा के.के.वेणुगोपाल यांनी त्यावर आक्षेप घेतला.

रफालची याचिका फेटाळून लावणं चुकीचं आहे, कारण या प्रकरणातील 'सत्य' सरकार दाबण्याचा प्रयत्न करत आहे, असा युक्तीवाद सुप्रीम कोर्टात भूषण यांनी केला.

रफाल प्रकरणावर सुप्रीम कोर्टात सरन्यायाधीश रंजन गोगोई, न्यायमूर्ती एस.के.कौल आणि के.एम.जोसेफ यांच्या खंडपीठासमोर सुनावणी सुरू आहे.

यादरम्यान के.के.वेणुगोपाल यांनी म्हटलं की संरक्षण मंत्रालयातून काही अधिकाऱ्यांनी रफाल व्यवहाराशी संबंधित कागदपत्रं चोरली आहेत, ज्याची चौकशी अजून सुरू आहे.

या सुनावणीवेळी ज्येष्ठ पत्रकार सुचित्रा मोहंती उपस्थित होत्या. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार सरकारने गोपनीयता कायद्याचा भंग आणि चोरी करणाऱ्यांविरोधात खटला दाखल केला आहे, असं अटर्नी जनरल वेणुगोपाल यांनी सुप्रीम कोर्टात सांगितलं.

वेणुगोपाल यांनी सांगितलं की, संरक्षण मंत्रालयातून महत्त्वाची कागदपत्रं असलेली फाईल चोरीला गेली आहे. आणि राष्ट्रीय दैनिक असलेल्या 'द हिंदू'ने त्यातील तपशील प्रकाशित केले आहेत.

वेणुगोपाल यांच्या धक्कादायक माहितीनंतर सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी विचारलं की, सरकार या प्रकरणी काय कारवाई करत आहे? त्यावर वेणुगोपाल यांनी "फाईल चोरीला कशी गेली याची सरकार चौकशी करत आहे. गेल्या काही दिवसात द हिंदू वृत्तपत्रानं काही गोपनीय कागदपत्रं प्रसिद्ध केली आहेत. ज्यात सरकारनं नियमांचं उल्लंघन केल्याचा दावा करण्यात आला आहे"

वेणुगोपाल यांनी म्हटलं की संरक्षण व्यवहारांचा थेट संबंध देशाच्या सुरक्षेशी असतो. त्यामुळे हे प्रकरण संवेदनशील आहे. अॅटर्नी जनरल यांच्या मते संरक्षण व्यवहाराची माहिती मीडिया, कोर्ट आणि जनतेमध्ये चर्चेत आली तर इतर देश आपल्याशी व्यवहार करणं टाळू शकतात.

नरेंद्र मोदी सरकारने 2016 मध्ये फ्रान्सशी रफाल करारावर सह्या केल्या होत्या. जो 59 हजार कोटी रुपयांचा होता. याबदल्यात डसॉ कंपनी भारताला 36 लढाऊ विमान मिळणार आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रफाल प्रकरणावर सुप्रीम कोर्टात सुरू असलेल्या सुनावणीवेळी धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. बुधवारी अॅटर्नी जनरल के.के.वेणुगोपाल यांनी लढाऊ विमानाच्या आर्थिक व्यवहारांसंदर्भातली काही कागदपत्रं संरक्षण मंत्रालयातून चोरीला गेल्याचं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुबोध कुमार सिंह

उत्तर प्रदेश पोलिसात 21 वर्षं सेवा बजावणारे सुबोध कुमार आपला सकाळचा नित्यक्रम कधीच मोडायचे नाहीत.

सकाळी लवकर उठणे, स्थानिक वर्तमानपत्र चाळणे आणि कुटुंबीयांना कॉल करणे, हाच नित्यक्रम ठरलेला.

त्यांना न्याहारीत कमी तेलाचा पराठा खाण्याची खूप आवड. मात्र नुकतेच अचूक सेल्फी काढायला शिकलेले तंदुरुस्तीप्रिय अधिकारी सुबोध कुमार यांनी या दुर्दैवी सकाळी न्याहारी घेतली नाही. "आज मी दुपारी डाळ आणि चपाती असं तगडं जेवणं करणार आहे," असं त्यांनी त्यांच्या कर्मचाऱ्याला सांगितलं.

मात्र दुपारच्या जेवणाची वेळ परत कधी आलीच नाही.

दुपारच्या जेवणाच्या वेळी ते मृत्यूशी झुंज देत होते. संतप्त जमाव पोलीस ठाण्यावर चालून आला होता. दगडफेक सुरू होती. बंदुकीच्या गोळ्या झडत होत्या. सुबोध कुमार आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना लक्ष्य करण्यात आलं होतं. अखेर ही लढाई ते हरले.

नेमकं काय घडलं?

हे सर्व सकाळी जवळपास नऊच्या सुमाराला सुरू झालं. पश्चिम उत्तर प्रदेशमधील बुलंदशहर जिल्ह्यातल्या महाव गावचे गावकरी पोलीस ठाण्यावर आले होते. शेतामध्ये जवळपास डझनभर गायींचे सांगाडे बघितल्याचा त्यांचं म्हणणं होतं.

स्थानिक रहिवासी असलेले धरमवीर सांगतात, "जवळपास दोनशे लोकं तिथे जमले होते. ते सर्व हिंदू होते. पुढे काय करायचं, यावर जोरजोरात चर्चा सुरू झाली होती."

ते स्वतःला सुदैवी समजतात. कारण काम असल्याने ते लगेच तिथून निघून गेले होते. या घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी संपूर्ण गाव ओस पडलं. अल्पसंख्याक मुस्लीम समाजाच्या लोकांनी कथित गोहत्येच्या कारणावरून पुन्हा हिंसाचार भडकेल, या भीतीपोटी गाव सोडलं. तर पोलिसांनी धरपकड सुरू केल्याने अनेक हिंदूही गाव सोडून पळाले.

संतप्त लोकांनी हे सांगाडे पोलीस ठाण्यात नेण्याचा निर्णय घेतला. तात्काळ कारवाई करावी, अशी त्यांची मागणी होती.

एव्हान साडेदहा वाजले होते आणि आता आसपासच्या गावातली माणसही महामार्गावरच्या चिंग्रावती पोलीस ठाण्यात जमू लागली होती. जवळपास तीनशे लोकांचा जमाव जमला होता.

पोलीस ठाण्यात तैनात असलेले सहा कर्मचारी पोलीस मुख्यालयात कॉल करत होते.

सुबोध कुमार सिंह यांना श्रद्धांजली वाहताना पोलीस अधिकारी

अधिकची कुमक मागवण्यात आली. मदत मागितल्यानंतर घटनास्थळी पोहोचणारे सुबोध कुमार सिंह पहिले अधिकारी होते. 3 मैलाच्या अंतरावरून ते आपल्या सरकारी गाडीत बसले आणि ड्रायव्हर राम आसरेला आदेश दिला, "शक्य होईल,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुबोध कुमार सिंह यांच्यासाठी सोमवारचा तो दिवस इतर दिवसांसारखा नव्हता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुबोध कुमार सिंह

काही हल्लेखोरांची ओळख पोलिसंना पटली आहे. त्याआधारे काही जणांना अटक केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं.

"पोलीस निरीक्षक सुबोध सिंह यांचा समावेश असलेल्या पोलिसांच्या टीमवर हल्ला करण्याच्या आरोपाखाली दोन लोकांना अटक करण्यात आली आहे. तर 4 जणांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे. आम्ही गोहत्येच्या आरोपाची चौकशी करत आहोत आणि या प्रकरणात सामील असलेल्या लोकांचा शोध घेत आहोत," असं ज्येष्ठ पोलीस अधिकारी प्रशांत कुमार यांनी बीबीसीला सांगितलं.

दुकानं आणि शाळा बंद आहेत. सुरक्षा दलाचे हजारो लोक सध्या तैनात करण्यात आले आहेत. गोहत्येच्या प्रकरणात हिंसाचार या भागात होत असतात मात्र अशा प्रकारची घटना या भागात पहिल्यांदाच घडत आहे.

बुलंदशहरात नेमकं काय घडलं?

सोमवारी बुलंदशहर जिल्ह्यातल्या स्यानामध्ये उसळलेल्या हिंसाचारात एका पोलिसाचा मृत्यू झाला. तर अन्य एक पोलीस कर्मचारी गंभीररीत्या जखमी झाला.

सोमवारी सकाळी झालेल्या या घटनेत पोलीस इन्स्पेक्टर सुबोध कुमार सिंह यांचा मृत्यू झाल्याचं मेरठ पोलीस महानिरीक्षक राम सिंह यांनी बीबीसीला सांगितलं.

बुलंदशहर जिल्ह्यात चिंगरावटी गावात हिंसाचार उफाळला होता.

हिंदुत्ववादी संघटनेचे कार्यकर्ते गोहत्येविरोधात आंदोलन करत होते असं स्थानिक पत्रकार सुमित शर्मा यांनी सांगितलं.

गोहत्येची माहिती मिळाली होती

आंदोलन तीव्र झाल्यानंतर पोलिसांनी लाठीचार्ज केला. याला प्रत्युत्तर म्हणून आंदोलनकर्त्यांनी पोलिसांवर हल्ला केला. पोलीस इन्स्पेक्टर सुबोध कुमार या घटनेत जखमी झाले. त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. रुग्णालयात त्यांचा मृत्यू झाला.

''सोमवारी सकाळी अकरा वाजता चिंगरावटी गावात गोहत्या झाल्याची माहिती मिळाली होती. पोलीस आणि एक्झिक्युटिव्ह मॅजिस्ट्रेट तातडीने घटनास्थळी पोहोचले आणि त्यांनी कारवाईला सुरुवात केली. त्याचवेळी परिसरातील लोकांनी रस्ते अडवण्याचा प्रयत्न केला'', असं जिल्हाधिकारी अनुज झा यांनी सांगितलं.

सुबोध कुमार सिंह यांचा हल्ल्यात मृत्यू झाला आहे.

पोलिसांनी एफआयआर दाखल करून कारवाईला सुरुवात केली. मात्र त्याचवेळी काही लोकांनी पोलिसांवर दगडफेक करायला सुरुवात केली. या हल्ल्यात स्याना ठाण्याचे एसएचओ सुबोध कुमार यांचा मृत्यू झाला.

यानंतर घटनास्थळी प्रचंड प्रमाणात पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.

''घटनास्थळी पोलीस बंदोबस्त आहे. परिस्थिती नियंत्रणात असेल याची ते काळजी घेत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमवारी घडलेल्या घटनेच्या धक्क्यातून बुलंदशहरातील स्याना अजूनही सावरलेलं नाही. शहर अजूनही पूर्वपदावर नाही. पोलीसांनी घटनेचा तपास सुरू केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुरुवातीला या विषाणूमुळे चीनमध्ये बळी गेल्याच्या बातम्या आल्या होत्या. पण त्यानंतर रविवारी फिलीपीन्समध्येही यामुळे एकाचा मृत्यू झाल्याचं वृत्त आहे.

या सर्वादरम्यान जगभरातल्या लोकांच्या मनात या व्हायरसविषयी अनेक शंका आहेत.

यापैकी काही प्रश्नांचं उत्तर देण्याचा बीबीसीने प्रयत्न केला.

चिनी वस्तूंना स्पर्श केल्याने कोरोना व्हायरस पसरतो का?

चीनमधील वुहान किंवा या विषाणूचा प्रसार झालेल्या दुसऱ्या प्रांतामधून निर्यात करण्यात आलेल्या वस्तूंना स्पर्श केल्याने हा व्हायरस पसरू शकतो का?

वुहान किंवा संसर्ग झालेल्या इतर प्रांतांतून आलेल्या मालाला स्पर्श केल्याने व्हायरस पसू शकतो हे सिद्ध करणारे कोणतेही पुरावे अजून आढळलेले नाहीत.

पण 2003मध्ये चीनमध्ये सार्स नावाचा व्हायरस आला होता. त्यावेळी जगभरात 700 जणांचा बळी गेला होता.

त्यावेळी सार्स बाबत असं आढळलं होतं की सार्सचा संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या शिंकण्या वा खोकण्यामुळे व्हायरस पोहोचलेल्या वस्तू वा जागेला तुम्ही स्पर्श केल्यास तुम्हाला त्या विषाणूचा संसर्ग होण्याची शक्यता आहे.

पण कोरोना व्हायरसबाबत असं अद्याप आढळलेलं नाही. पण असं करण्याची या व्हायरसची क्षमता असली तरी आंतरराष्ट्रीय शिपींगनंतरही असं घडू शकतं का, हा प्रश्न आहे.

सर्दीचे विषाणू मानवी शरीराच्या बाहेर 24 तास जिवंत राहू शकतात. पण कोरोना व्हायरस अनेक महिन्यांपर्यंत मानवी शरीराबाहेरही जिवंत राहू शकतो.

आतापर्यंत घडलेल्या प्रकरणांमध्ये असं आढळलंय की एखाद्या व्यक्तीला या विषाणूचा संसर्ग होण्यासाठी त्याने संसर्ग झालेल्या एखाद्या व्यक्तीच्या संपर्कात येणं गरजेचं आहे.

चीनमध्येच इतके विषाणू का निर्माण होतात?

चीनमधल्या लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा प्राण्यांच्या जवळून संपर्कात येतो. हा कोरोना व्हायरसही कोणत्यातरी प्राण्यामार्फतच माणसांत आलेला आहे. हा व्हायरस सापांद्वारे माणसात आल्याचं एक मत आहे. यापूर्वी चीनमध्ये उद्भवलेला सार्स व्हायरस हा वटवाघूळ आणि सिवेट मांजरीद्वारे आला होता.

या कोरोना व्हायरसची सुरुवातीची प्रकरणं चीनच्या दक्षिणेकडील माशांच्या घाऊक बाजाराशी संबंधित आहेत. या बाजारात कोंबड्या, वटवाघुळं आणि सापही विकले जातात.

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गानंतर तब्येत पूर्वीसारखी होऊ शकते का?

हे शक्य आहे. या विषाणूचा संसर्ग झालेल्या अनेक लोकांमध्ये साधी लक्षणं आढळतात. यात ताप, खोकला आणि श्वास घ्यायला त्रास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनसोबतच जगातल्या अनेक देशांत पसरलेल्या कोरोना व्हायरसमुळे झालेल्या मृत्यूंची संख्या सतत वाढत आहे. आतापर्यंत 14,000 पेक्षा जास्त लोकांना या विषाणूची बाधा झालेली आहे. झपाट्याने पसरणारा हा विषाणू एक जागतिक आपत्ती असल्याचं वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने जाहीर केलंय.

बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुरुवातीला शिवसेनेला पाठिंबा देण्याबद्दल काँग्रेसची भूमिका तळ्यात-मळ्यात होती. मात्र मंगळवारी (12 नोव्हेंबर) झालेल्या पत्रकार परिषदेत काँग्रेस नेते अहमद पटेल यांनी शिवसेनेनं आमच्याशी अधिकृतपणे संपर्क साधला असून त्यांच्याशी चर्चा करताना किमान समान कार्यक्रम किंवा Common minimum programme राबवण्यात येईल हेही स्पष्ट केलं.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते अजित पवार यांनीही बुधवारी (13 नोव्हेंबर) माध्यमांशी बोलताना "किमान समान कार्यक्रम काय असेल, सरकार स्थापन करायचं झाल्यास महत्त्वाच्या पदाचं वाटप यासंदर्भात आमच्या पक्षाचे वरिष्ठ नेते चर्चा करतील. आम्ही मित्रपक्ष असून आमच्यात एकवाक्यता असणं गरजेचं आहे," असं म्हटलं.

प्रचंड वेगळी विचारधारा असलेल्या या पक्षांमध्ये मतभेदाचे असे कोणते मुद्दे आहेत, ज्यावर तडजोड झाल्यावरच काँग्रेस-राष्ट्रवादी शिवसेनेसोबत जाऊ शकतात किंवा या आघाडीचा किमान समान कार्यक्रम आकाराला येऊ शकतो, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

पाहा व्हीडिओ -

या मुद्द्यांवर फिस्कटू शकते शिवसेना आणि आघाडीची चर्चा

अल्पसंख्यांना आरक्षणासाठी काँग्रेस-राष्ट्रवादी आग्रही?

राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार अल्पसंख्यांकांना आरक्षणाचा मुद्दा हा काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडीकडून चर्चेमध्ये मांडला जाईल.

काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसनं प्रसिद्ध केलेल्या शपथनाम्यामध्ये अल्पसंख्यांकांसाठीचं धोरण जाहीर करताना सच्चर समितीच्या अहवालाची 100 टक्के अंमलबजावणी करू असं म्हटलं आहे. त्याचसोबत सार्वजनिक सेवा, सरकारी आणि निमसरकारी क्षेत्रांत अल्पसंख्यांकांसाठी 2014 मध्ये तत्कालीन काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसनं दिलेल्या 5 टक्के आरक्षणाच्या तरतुदीच्या आश्वासनाचा पाठपुरावा करू, असंही काँग्रेस-राष्ट्रवादीनं आपल्या जाहीरनाम्यात म्हटलं होतं.

दुसरीकडे, शिवसेनेनं धनगर, ओबीसी, भटके-विमुक्त, बंजारा, कोळी, लिंगायत, कुणबी, मुस्लिम ओबीसी, बलुतेदार इत्यादींचे प्रलंबित प्रश्न सोडविण्याचे आश्वासन दिलं होतं.

शिवसेनेकडून कायमच हिंदुत्वाचा मुद्दा मांडण्यात येतो. निवडणूक प्रचाराच्या दरम्यानही बोलताना उद्धव ठाकरेंनी औरंगाबादला हिरव्या सापांचा विळखा पडला आहे, असं विधान केलं होतं. शिवसेनेच्या या वैचारिक पार्श्वभूमीमुळे काँग्रेसला त्यांच्यासोबत जाणं देशभरात अडचणीचं ठरू शकतं असा एक सूर उमटत आहे. त्यामुळेच किमान समान कार्यक्रमाचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात कोणत्याच पक्षाला किंवा आघाडीला सत्ता स्थापन न करता आल्यामुळे अखेर महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट लागू झाली आहे. असं असलं तरी शिवसेना, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस या पक्षात चर्चा सुरूच राहील, असं मंगळवारी (12 नोव्हेंबर) झालेल्या पत्रकार परिषदेनंतर स्पष्ट झालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुशांत सिंह मृत्यूप्रकरणी तपास सुरू आहे. अभिनेत्री रिया चक्रवर्तीची चौकशी सुरू आहे. रियाच्या तक्रारीवरून सुशांतची बहीण प्रियंका सिंह, दिल्लीस्थित राम मनोहर लोहिया हॉस्पिटलचे डॉक्टर तरुण कुमार आणि अन्य काहीजणांविरोधात भारतीय दंड संहिता आणि एनडीपीसी अॅक्टअंतर्गत वांद्रे पोलीस स्टेशनमध्ये एफआयआर नोंदवण्यात आला आहे, असं वृत्त एएनआय वृत्तसंस्थेने दिलं आहे.

सुशांत सिंहची बहिण प्रियंका सिंह यांच्यावर अबेटमेंट ऑफ सुसाइड म्हणजेच आत्महत्येला प्रवृत्त केल्यासंदर्भात FIR दाखल करण्यात आल्याचं NDTV ने सांगितलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

आत्महत्येसाठी सुशांतला प्रवृत्त करणं, विश्वासघात करणं आणि कट रचणे हे आरोप प्रियंका यांच्यावर ठेवण्यात आले आहेत.

रियाची तक्रार

सोमवारी (7 सप्टेंबर) रिया चक्रवर्तीने वांद्रे पोलीस स्थानकात जाऊन तक्रार दाखल केली होती. खोटं प्रिस्क्रिप्शन देणं आणि टेलिमेडिसीन नियमावलीचं उल्लंघन याकरता प्रियंका आणि डॉक्टर तरुण कुमार यांच्याविरोधात तक्रार दाखल करण्याची मागणी केली होती.

8 जूनला सुशांतने बहिणीसोबतचे चॅट्स मला दाखवले होते, असं रियाने सांगितलं. बहिणीने सुशांतला काही औषधं घ्यायला सांगितली.

"डॉक्टरांनी सांगितलेलीच औषधं तू घ्यायाला हवीस," असं सुशांतला आपण सांगितलं होतं असं रियाने सांगितलं. "बहिणीने सांगितलंय म्हणून औषधं घेऊ नकोस, कारण त्यांच्याकडे मेडिकल डिग्री नाही," असं रियाने सुशांतला सांगितलं.

प्रियंका यांनी डॉ. तरुण कुमार यांच्याकडून खोटं प्रिस्क्रिप्शन बनवून घेतल्याचा दावा रिया यांनी केला. या गोष्टीवरून माझ्या आणि सुशांतमध्ये मतभेद झाले होते, असंही रियाने सांगितलं.

"सुशांतने मला घरातून निघून जायला सांगितलं, कारण त्याची दुसरी बहीण मीतू सिंह तिथे राहायला येणार होती."

या संपूर्ण प्रकरणात रियाच्या भूमिकेविषयी संदिग्धता आहे आणि सीबीआय याप्रकरणाची चौकशी करत आहे.

सीबीआयव्यतिरिक्त नारकोटिक्स कंट्रोल ब्युरो याप्रकरणात ड्रग्सची खरेदी, ड्रग्सचं सेवन, देवाणघेवाण यासंदर्भात तपास करत आहे.

एनसीबीने रिया चक्रवर्तीचा भाऊ शौविक चक्रवर्ती आणि सुशांतचा मॅनेजर म्हणून काम पाहिलेल्या सॅम्युअल मिरांडसह आतापर्यंत नऊजणांना अटक केली आहे.

एनसीबीने रियाची अनेकदा चौकशी केली आहे. मंगळवारीही तिची चौकशी सुरूच राहील.

14 जूनला सुशांत सिंह राजपूत मुंबईतल्या घरी मृतावस्थेत आढळला होता.

त्याने आत्महत्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सुशांत सिंह राजपूत मृत्यूप्रकरण दिवसेंदिवस नवीन वळण घेत आहे. सोमवारी (7 सप्टेंबर) रात्री मुंबई पोलिसांनी सुशांतच्या बहिणीविरुद्ध एफआयआर नोंदवला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुश्री दिव्यदर्शिनी प्रधान

क्रिकेटचं 'पॉवर हाउस' अशी काही ओडिशाची ओळख नाही. अशा ठिकाणाहून येऊनही सुश्री दिव्यदर्शिनी प्रधानने मर्यादित संसाधनांमध्ये कठोर मेहनत आणि चिकाटीच्या जोरावर स्वतःचं स्थान निर्माण केलं आहे.

राईट-आर्म ऑफ-स्पीन बॉलर असणारी प्रधान ओडिशाच्या स्टेट टीमकडून खेळते. 2019 सालच्या अंडर-23 वुमेन्स चॅलेंजर्स ट्रॉफी स्पर्धेत तिने इंडिया ग्रीन टीमचं नेतृत्त्वही केलं आहे. स्पर्धेत तिच्या नेतृत्त्वाखाली इंडिया ग्रीन टीमने अंतिम फेरीपर्यंत मजल मारली होती.

2020 साली संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये झालेल्या वुमेन्स T20 स्पर्धेत मिताली राजच्या नेतृत्त्वाखालील व्हेलॉसिटी क्रिकेट टीमकडून ती खेळली. बीसीसीआयने ही स्पर्धा आयोजित केली होती.

उत्तम सुरुवात

सुश्रीला लहानपणापासूनच क्रिकेटची आवड आहे. वयाच्या सातव्या वर्षापासून गल्लीतल्या मुलांबरोबर ती क्रिकेट खेळायची. त्यावेळी पुढे जाऊन क्रिकेटच आपलं पॅशन बनेल आणि आपण याच खेळात करियर घडवू, याची तिला पुसटशीही कल्पना नव्हती.

इतकंच कशाला भारताचा महिला क्रिकेट संघ आहे आणि मुलीसुद्धा प्रोफेशनल क्रिकेट खेळू शकतात, हेदेखील तिला माहिती नव्हतं. तिच्या वडिलांनीही तिला क्रिकेट सोडून इतर खेळाकडे वळवण्याचे प्रयत्न केले. मात्र, सुश्रीला क्रिकेटच खेळायचं होतं. तिने स्थानिक जागृती क्रिकेट क्लब जॉईन केला. तिथे तिला खिरोड बेहेरा प्रशिक्षक म्हणून लाभले.

क्रिकेट एक महागडा खेळ आहे. त्यामुळे क्रिकेट करियरच्या सुरुवातीला बऱ्याच अडचणी आल्याचं सुश्री सांगते. शिवाय, महाराष्ट्र, कर्नाटकात ज्या प्रकारचं क्रिकेट कल्चर आहे किंवा क्रिकेटसाठीच्या पायाभूत सोयी आहेत, तशा ओडिशात नाही. मात्र, सुश्री गांभीर्याने क्रिकेट खेळायला सुरुवात केल्यापासून तिच्या पालकांनीही सुश्रीला पूर्ण पाठिंबा दिला.

अखेर 2012 साली ईस्ट झोन अंडर-19 महिला क्रिकेट टीममध्ये तिची निवड झाली. ती ओडिशा सीनिअर टीमसाठीही खेळते आणि अंडर-23 च्या T20 क्रिकेट स्पर्धमध्ये तिने ओडिशाचं नेतृत्त्वही केलं आहे.

पुढचं पाऊल

सुश्रीला मोठी संधी मिळाली 2019 साली. या वर्षी तिला अंडर-23 च्या वुमेन्स चॅलेंजर्स ट्रॉफीसाठी ग्रीन टीमचं नेतृत्त्व करण्याची संधी मिळाली. या स्पर्धेत आपल्या दिमाखदार खेळाने तिने संघाला अंतिम फेरीत पोहोचवलं. अंतिम सामन्यात इंडिया ब्लू संघाकडून त्यांचा पराभव झाला.

2019 साली एशियन क्रिकेट काउन्सिलच्या वुमेन्स इमर्जिंग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ओडिशाची सुश्री दिव्यदर्शिनी प्रधान ऑफ-स्पीन बॉलर आहे. खेळासाठीची मर्यादित साधने असतानाही जिद्द आणि मेहनतीच्या जोरावर उत्कृष्ट कामगिरी बजावता येते, याचं सुश्री मूर्तीमंत उदाहरण आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सुषमा स्वराज

त्यांचं पार्थिव दुपारी 12 वाजेपर्यंत भाजपच्या कार्यालयात अंत्यदर्शनासाठी ठेवलं जाईल त्यानंतर लोधीरोडवरील स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार केले जातील, अशी माहिती भाजपचे कार्यकारी अध्यक्ष जे.पी. नड्डा यांनी दिली आहे.

सुषमा स्वराज यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांच्यासह भाजप आणि इतर पक्षांच्या अनेक नेत्यांनी शोक व्यक्त केला आहे.

'कार्डिअॅक अरेस्ट' आहे तरी काय?

Heart.org या संस्थेनुसार 'कार्डिअॅक अरेस्ट' होतं तेव्हा शरीराकडून त्याविषयी कुठलाही संकेत मिळत नाही. याचं मुख्य कारण हृदयात होणारी इलेक्ट्रिकल गडबड आहे, जी हृद्याच्या ठोक्यांचं ताळमेळ बिघडवते.

यामुळे हृदयाच्या रक्त पंप करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो आणि त्यामुळे मेंदू किंवा इतर अवयवांपर्यंत रक्त पोहोचवण्यात अडथळे निर्माण होतात.

अशा वेळी काही क्षणांतच व्यक्ती बेशुद्ध पडते आणि हृदयाचे ठोकेही मंदावत जातात. जर योग्य वेळी योग्य उपचार मिळाले नाहीत, तर काही सेकंदांत किंवा मिनिटांमध्ये व्यक्तीचा मृत्यूही होऊ शकतो.

'कार्डिअॅक अरेस्ट'मध्ये मृत्यू नक्की?

अमेरिकेत प्रॅक्टिस करत असलेले डॉक्टर सौरभ बंसल यांनी बीबीसीला सांगितलं, "खरं तर कार्डिअक अरेस्ट हा प्रत्येक मृत्यूचा अंतिम क्षण म्हटला जाऊ शकतो. याचा अर्थ आहे हृदयाचे ठोके बंद पडणे आणि मृत्यूचं कारणही हेच असते."

पण याचं कारण काय असावं?

डॉक्टर बंसल म्हणतात, "याची वेगवेगळी कारणं असू शकतात. सामान्यपणे याचं एक प्रमुख कारण हे मोठा हार्टअटॅक असू शकतं"

कार्डिअक अरेस्ट

ब्रिटिश हार्ट फाउंडेशनुसार, हृदयातील इलेक्ट्रिकल सिग्नलमध्ये अडचणी उद्भवल्यानंतर शरीराच्या इतर भागांत रक्तपुरवठा होऊ शकत नाही आणि हीच प्रक्रिया कार्डिअॅक अरेस्टचं स्वरूप घेते.

जेव्हा हृदय रक्ताचं पंपिंग बंद करतं, तेव्हा मेंदूतील ऑक्सिजनचं प्रणाणही घटतं. अशावेळी व्यक्ती बेशुद्ध पडते आणि श्वास घेता येत नाही.

याची काही लक्षणं असतात का?

सगळ्यांत मोठी अडचण हीच आहे की, कार्डिअॅक अरेस्ट येण्याआधी त्याची काहीच लक्षणं दिसत नाही. हेच कारण आहे की, कार्डिअॅक अरेस्टमध्ये मृत्यू येण्याचा धोका कैक पटींनी वाढतो.

यात सर्वसाधारण कारण हे असामान्य हार्ट ऱ्हिदम असल्याचं म्हटलं जातं. ज्याला विज्ञानाच्या भाषेत 'वँट्रिकुलर फिब्रिलेशन' म्हटलं जातं. कार्डिअॅक अरेस्टची अनेक कारणं असू शकतात. पण हृदयविकाराशी निगडीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या माजी परराष्ट्र मंत्री, भारतीय जनता पक्षाच्या ज्येष्ठ नेत्या सुषमा स्वराज यांचं सोमवारी कार्डिअक अरेस्टमुळे निधन झालं. कार्डिअक अरेस्टनंतर त्यांना एम्समध्ये दाखल करण्यात आलं. मात्र तिथेच त्यांची प्राणज्योत मालवली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सेक्ससाठी सहमती डिजिटली नोंदली जाऊ शकते असं अॅपचे पुरस्कर्ते मिक फ्युलर यांचं मत आहे. सकारात्मक सहमती नोंदवण्यासाठी या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाऊ शकतो असं ते म्हणतात.

मात्र अनेक लोकांनी हा प्रस्ताव अल्पकाळापुरता टिकणारा आणि यातून छळ होऊ शकतो अशी भीती व्यक्त करुन त्यावर टीका केली आहे. याचा वापर सरकार पाळत ठेवण्यासाठी करेल अशीही काळजी व्यक्त केली गेली आहे.

गेल्या काही आठवड्यांमध्ये ऑस्ट्रेलियन लोकांमध्ये महिलांवर होणारे अत्याचार, लैंगिक छळ यावर चर्चा सुरू आहे. या अपराधांना विरोध करण्यासाठी सोमवारी हजारो महिलांनी मोर्चे काढले.

न्यू साऊथ वेल्स पोलिसांनी गुरुवारी (18 मार्च) ही अॅपची कल्पना मांडली.

याबाबत नाइन नेटवर्कशी बोलताना आयुक्त मिक फ्युलर म्हणाले, "या अॅपवर तुम्हाला शंका असतील पण हे अॅप सर्वांनाच वाचवणारं आहे."

लैंगिक छळाच्या खटल्यांमध्ये सहमती सिद्ध करणं ही एक मोठी समस्या असते. पीडित व्यक्तीच्या मदतीसाठी या अॅपचा फायदा होऊ शकतो. ही कल्पना न्यू साऊथ वेल्स सरकारकडे मांडलेली आहे.

मात्र स्त्रियांच्या वकिलांनी या अॅपमुळे अनेक प्रश्न तयार होतील याकडे लक्ष वेधलं आहे. त्या म्हणतात, "सहमती नोंदवण्यात फेरफार केली जाऊ शकते, तसेच एखाद्या व्यक्तीने मत बदललं तर सहमतीचं उल्लंघन होऊ शकतं."

छळ करणारा माणूस पीडितेला ते अॅप वापरण्यासाठी बळजबरी करू शकतो, असं ट्वीट न्यू साऊथ वेल्सच्या राज्याच्या महिला छळप्रतिबंध सेवेने केलं आहे.

महिला खासदारांनीही या अॅपवर टीका केली असून पीडितांच्या मदतीसाठी कायदे आणि जनजागृतीची गरज असल्याचं सांगितलं.

जेनी लिओंद या खासदारांनी केलेल्या ट्वीटमध्ये त्या म्हणतात, "सहमतीबद्दल कायद्यात सुधारणा हवी, परिपूर्ण शिक्षणाची आम्हाला गरज आहे. पुरुषांनी स्वतःला वाटेल तसं वागण्याला थांबवण्याची गरज आहे. आम्हाला अॅप नकोय."

डेन्मार्कमध्ये एका कंपनीने अशाच प्रकारचं एक अॅप सुरू केलं होतं. डेन्मार्कमध्ये सहमतीविना सेक्सला गुन्हा ठरवण्यात आल्या नंतर हे अॅप सुरू केलं होतं. मात्र लोकांनी आणि माध्यमांनी त्यावर टीका केली होती.

सहमतीचा समावेश शालेय अभ्यासक्रमात व्हावा यासाठी न्यू साऊथ वेल्सच्या शाळकरी मुलींनीही आंदोलन केले.

हजारो महिलांनी शाळेत शिकत असताना आपला लैंगिक छळ झाल्याचं सांगितलं आहे.

ही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सेक्ससाठी सहमती नोंदवण्यासाठी एखाद्या अॅपचा वापर करता येईल अशी कल्पना ऑस्ट्रेलियातल्या न्यू साऊथ वेल्स पोलिसांनी मांडली आहे. मात्र आता त्याच्याविरोधातही मतं व्यक्त केली जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सेल्वरानी कनगारासू आपल्या रामू बैलासोबत

पण गावात त्यांची ओळख आहे त्यांच्या बैलासाठी. तामिळनाडूच्या प्रसिद्ध जल्लीकट्टू स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या या बैलाच्या संगोपनासाठी त्यांनी लग्न न करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

लहान वयातच सेल्वरानी यांनी वडील आणि आजोबांनी जोपासलेली कुटुंबाची परंपरा पुढं न्यायचा निर्णय घेतला होता. ती परंपरा म्हणजे, जल्लीकट्टूसाठी बैल पाळण्याची.

जल्लीकट्टू म्हणजे एका मोकाट बैलावर ताबा मिळवण्याचा एक पारंपरिक खेळ. पोंगल सणाच्या काळात तामिळनाडूमध्ये रंगणाऱ्या या स्पर्धेत मोठ्या संख्येनं तरुण सहभागी होतात.

प्राणी अत्याचाराच्या पार्श्वभूमीवर सर्वौच्च न्यायालयाने बंदी घातल्यानं दोन वर्षं ही स्पर्धा होऊ शकली नाही. मात्र तामिळनाडूत झालेल्या आंदोलनानंतर राज्य सरकारनं बंदीस बाजूला सारत जानेवारी 2017 मध्ये जल्लीकट्टूच्या आयोजनाला हिरवा कंदील दिला.

सेल्वरानी या दररोज रामूची वैयक्तिक काळजी घेतात.

भावांची जबाबदारीबहिणीनं स्वीकारली

वडील कनगरासू आणि आजोबा मुत्थुस्वामी यांनी जल्लीकट्टूसाठीचे बैल पाळले, त्यांना लहान मुलासारखं वाढवलं, असं सेल्वरानी सांगतात.

"जेव्हा तिसऱ्या पिढीकडे बैल पाळण्याची जबाबदारी आली तेव्हा माझ्या दोन भावांकडं तेवढा वेळ नव्हता. कुटुंबात बैलांचे मालक हे पुरुषच असतात. पण त्यांचं चारापाणी, गोठ्याची साफसफाई करण्याचं काम महिलाच करतात. माझ्या भावांना आणि त्यांच्या कुटुंबाला हे सर्व शक्य नव्हतं. तेव्हा मी त्यांना सांगितलं की, याची जबाबदारी मी घेते."

रामू हा या परिसरात जल्लीकट्टूचा स्टार खेळाडू आहे.

त्या रामू नावाच्या बैलाची काळजी घेतात. 18 वर्षांचा रामू या परिसरातला जल्लीकट्टूचा स्टार खेळाडू आहे. आतापर्यंत सात पैकी पाच जल्लीकट्टू स्पर्धांमध्ये रामू जिंकला आहे. आणि त्याला मिळाल रामूने जिंकलेल्या पुरस्कारांमध्ये घरात वापरायचं साहित्य, सिल्क साडी आणि सोन्याचं नाणं यांचा समावेश आहे.

त्या म्हणतात, "रामू माझ्यासाठी माझ्या मुलासारखाच आहे. त्याने माझ्यासाठी अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत. पण त्याहीपेक्षा सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे गावात त्याने माझ्या कुटुंबाला सन्मान मिळवून दिला आहे."

हा धष्टपुष्ट, जाडजूड शरिराचा बैल जेव्हा मैदानात उतरतो तेव्हा एक रागीट जनावरं असतो. पण तसा तो फार प्रेमळ आहे, हे सांगायला त्या विसरत नाही.

जल्लीकट्टू काय आहे?

टोकन रकमेवर आणला बैल

गेल्या काही वर्षांमध्ये या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तामिळनाडूच्या मदुराई जिल्ह्यातल्या मेलूर गावात राहतात सेल्वरानी कनगारासू. 48 वर्षांच्या सेल्वरानी इतरांच्या शेतात मजुरी करतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सैल कपडे घालणाऱ्या पुरुषांमध्ये शुक्राणूंची संख्या टाईट अंडरवेअर घालणाऱ्या पुरुषांपेक्षा 25 टक्के जास्त आढळली आहे.

एका अभ्यासानुसार सैल चड्ड्या घालून वावरणाऱ्या पुरुषांमध्ये शुक्राणूंची संख्या टाईट अंडरवेअर घालणाऱ्या पुरुषांपेक्षा 25 टक्के जास्त आढळली आहे.

अमेरिकेच्या Harvard TH Chan School of Public Health मध्ये झालेल्या एका अभ्यासातून ही बाब पुढे आली आहे. एकूण 656 पुरुषांनी सहभाग नोंदवलेला हा आजवरचा या विषयासंदर्भातला सर्वांत मोठा अभ्यास आहे.

सैल कपडे घातले की टेस्टिकल्स किंवा अंडकोशाभोवती हवा खेळती आणि थंड राहते. त्यामुळे फक्त आपण काय घालतो, यावरून बरंच काही बदलू शकतो, असं जाणकार सांगतात.

शुक्राणूंच्या निर्मितीसाठी 34 डिग्री सेल्सियसच्या आसपासचं तापमान संवेदनशील मानलं जातं. पुरुष जीन्स किंवा ट्राउझर पँटच्या आत टाईट अंडरवेअर घालतात.

यामुळे टेस्टिकल्स शरीराच्या अगदी जवळ धरले जातात आणि त्यांचं तापमान वाढतं. पण जर बर्मुडा किंवा बॉक्सर घातली की सगळं मोकळंचाकळं राहतं आणि तापमान थोडंफार कमी राहातं. जे शुक्राणू निर्मितीसाठी अनुकूल असतं.

कसा झाला अभ्यास?

Human Reproduction नावाच्या एका जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या या अभ्यासात काही पुरुषांची एका फर्टिलिटी क्लिनिकमध्ये नियमितपणे तपासणी करण्यात आली.

त्यादरम्यान त्यांच्या शुक्राणूंच्या संख्याबळावर परिणाम करणाऱ्या गोष्टी ध्यानात ठेवण्यात आल्या; उदाहरणार्थ, शरीरयष्टी, बॉडी मास इंडेक्स (BMI), धुम्रपा आणि आंघोळीच्या सवयीसुद्धा.

या अभ्यासाअंती असं लक्षात आलं की बर्मुडा किंवा बॉक्सर घालून येणाऱ्या पुरुषांमध्ये शुक्राणूंची संख्या 17 टक्के जास्त आहे. तसंच त्यांचे शुक्राणू 33 टक्के अधिक सक्रिय आहेत. पण त्यांच्या शुक्राणूंचा आकार किंवा DNAच्या गुणवत्तेत यामुळे काही परिणाम झालेला नव्हता.

या अभ्यासातून निष्कर्ष हाच निघाला की शुक्राणूंच्या निर्मितीत पँटमधली उष्णता महत्त्वाची भूमिका बजावते. जीन्स घालणाऱ्या पुरुषांच्या जांघेत उष्णता जास्त असते तर बॉक्सरमध्ये वावरणाऱ्यांच्या जांघेत कमी.

पण हा अभ्यास फक्त शुक्राणूंची संख्या आणि गुणवत्तेबाबत होता. पुरुषांच्या प्रजनन क्षमतेबद्दल नाही. म्हणून या अभ्यासात भाग घेतलेल्या सर्व पुरुषांची एकूण शुक्राणू संख्या सर्वंसामान्य होती.

पण मेंदू त्याचं काम करतोच

पुरुषांच्या टेस्टिकलमध्ये शुक्राणूंचं उत्पादन व्हावं, ही जबाबदारी आपला मेंदू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शुक्राणूंची संख्या वाढवायची असेल तर आजपासून एक गोष्ट नक्की करा, तुमची टाईट जीन्स काढून फेकून द्या नि शक्य असेल तितकं, मस्त ढिल्याढाल्या चड्ड्यांमध्ये वावरा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोनम कपूर आणि आनंद आहुजाचं लग्न थाटामाटात पार पडलं

तुम्ही पण या शानदार लग्नाचे फोटो पाहिलेच असतील. आधी हळदीसाठी जमलेली बॉलिवुडची मंडळी, मग आलेल्या लग्नाची वरातीचे व्हीडिओस आणि आता रिसेप्शनचेही फोटो आले आहेत.

पण हे रिसेप्शनचे फोटो तुम्ही नीट पाहिले तर एक प्रश्न तुम्हाला नक्की पडू शकतो - नवरदेव आनंद आहुजाने काळ्या शेरवानीवर स्पोर्ट्स शूज का घातलेत?

ते पाहा - काळा इंडो वेस्टर्नवर शेरवानी आणि त्याखाली स्पोर्ट्स शूज

साहजिकच नेहमीच सतर्क असलेल्या सोशल मीडियाच्या लोकांनी ही गोष्ट टिपली, आणि त्याबाबत चर्चा सुरू झाली.

"बुटं लपवण्याच्या कार्यक्रमात आनंदने खुशी आणि जान्हवीला 5 रुपयेसुद्धा दिले नाहीत. आणि त्यामुळे त्याला त्याचे बूट परत मिळालेच नाही. म्हणून आनंदने रिसेप्शनला स्पोर्ट्स शूज घातले होते," असं 'टाइम्स हाऊ' या पॅरडी अकाउंटने ट्वीट केलं आहे.

तर 'मदन चिकना' या हॅंडलवरून आलेलं एक ट्वीट होतं - "सोनम कपूरचं ड्रेसिंग आणि मेकअप एकीकडे, आणि आनंद आहुजाचे स्पोर्ट्स शूज एकीकडे."

आता तुम्ही म्हणाल, सोनम एवढी फॅशन आयकॉन असताना तिच्या नवऱ्याने असं भलतंच काँबिनेशन का घातलं? सर्वांनाच हा प्रश्न पडलेला.

नववधूचा साज केलेली सोनम कपूर

तर यामागचं खरं कारण म्हणजे, आनंद यांचं स्पोर्ट्स शूजवरचं प्रेम. त्याच्या इन्स्टाग्रामवरून त्याच्या या प्रेमाची वारंवार प्रचिती येते.

आनंदचं दिल्लीमध्ये 'व्हेज-नॉनव्हेज' नावाचं मल्टी ब्रँड स्नीकर्स शूजचं बुटीक आहे. त्यासोबतच तो 'शाही एक्सपोर्ट्स'चा मॅनेजिंग डायरेक्टर आहे. या प्रतिष्ठानाचा वर्षाला तीन हजार कोटींचा उलाढाल आहे.

सोनमचा भाऊ हर्षवर्धनने शेअर केलेला फोटो

अशात आनंदने हे शूज ब्रँड प्रमोशन करण्यासाठी घातले असतील, अशी शक्यात नाकारता येत नाही.

या रिसेप्शनच्या एक दिवस आधी सोनम आणि आनंदचा विवाहसोहळा मुंबईत मोठ्या थाटामाटात पार पडला. त्यांनी शीख पद्धतीने रीतसर लग्नगाठ बांधली.

सोनमने लग्नात लाल लेहंगा घातला होता, तर आनंदने पीच रंगाचा वेडिंग ड्रेस घातला होता.

सोनमच्या लग्नात तिची खास मैत्रिण स्वरा भास्करसुद्धा आली होती. त्या दोघींनी 'रांझणा' आणि 'प्रेम रतन धन पायो' या चित्रपटात एकत्र काम केलं आहे.

सोनम आणि आनंदने एकत्र केक कापून आपल्या नव्या आयुष्याची सुरुवात केली.

रिसेप्शनसाठी सोनमने ब्लॅक अँड व्हाईट ड्रेस घातला होता, आणि आनंदने इंडो-वेस्टर्न पोशाख घातला होता. आणि त्याखाली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेत्री सोनम कपूर आणि उद्योगपती आनंद आहुजा मंगळवारी लग्नाच्या बेडीत अडकले. गेल्या अनेक दिवसांपासून त्यांच्या लग्नाची चर्चा #SonamKiShaadi आणि #SonamAnandKiShaadi या हॅशटॅग्सवर स्वार होऊन सोशल मीडियावर जोरदार रंगत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोनिया गांधी यांनी देशातील सर्व प्रदेश काँग्रेसना आवाहन केलंय की, रेल्वेनं परतणाऱ्या मजुरांच्या तिकिटांचा खर्च उचलावा. याबाबत सोनिया गांधी यांनी पक्षातर्फे पत्रक जारी केलंय. कामगार हे राष्ट्रनिर्माणाचे दूत असल्याचं सोनिया गांधींनी या पत्रकात म्हटलंय.

"परदेशात अडकलेल्या भारतीयांना आपण विमानाने निशुल्क आणू शकतो, गुजरातमध्ये एका कार्यक्रमासाठी सरकारी तिजोरीतून 100 कोटी रुपये वाहतूक, जेवणावर खर्च करू शकतो, रेल्वे मंत्रालय PM केअर फंडात 151 कोटी देऊ शकतं, मग मजुरांना रेल्वेनं निशुल्क सेवा का देऊ शकत नाही?" असा सवाल सोनिया गांधी यांनी उपस्थित केलाय.

काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी जारी केलेलं पत्रक

संकटाच्या काळातही सरकार मजुरांकडून पैसे वसूल करत असल्याचा आरोप सोनिया गांधी यांनी केलाय.

सोनिया गांधी यांच्यानंतर काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष आणि खासदार राहुल गांधी यांनी हाच मुद्दा ट्विटरवरून उपस्थित केलाय.

राहुल गांधी यांनी मजुरांच्या रेल्वे तिकिटाच्या बातमीचा स्क्रीनशॉट ट्वीट करत म्हटलंय की, "एकीकडे रेल्वे मंत्रालय विविध राज्यांमध्ये अडकलेल्या मजुरांकडून तिकिटाचं भाडं वसूल करतंय, दुसरीकडे हेच मंत्रालय PM केअर फंडात 151 कोटी रुपयांची देणगीही देतंय. हा गुंता जरा कुणीतरी सोडवा."

सोनिया गांधी यांनी काँग्रेसतर्फे जारी केलेल्या पत्रकानंतर आणि राहुल गांधी यांनी रेल्वे मंत्रालयावर केलेल्या टीकेनंतर भाजपचे वरिष्ठ नेते सुब्रह्मण्यम स्वामी यांनी ट्वीट केलंय. त्यात स्वामी यांनी भारतीय जनता पक्षाला आणि मोदी सरकारला घरचा आहेर दिलाय.

सुब्रह्मण्यम स्वामींनी सकाळी 9.11 वाजता केलेलं ट्वीट

सुब्रह्मण्यम स्वामी हे त्यांच्या ट्वीटमध्ये म्हणतात, "केंद्र सरकारचा किती मुर्खपणा असावा की, विविध राज्यांमध्ये अडकलेल्या मजुरांकडून रेल्वेच्या तिकिटाचं भाडं आकारतंय. परदेशात अडकलेल्या नागरिकांना विमानातून मोफत आणलं गेलं. जर रेल्वे मंत्रालयाला हा भार उचलता येत नसेल, तर PM केअर फंडातून मजुरांच्या रेल्वेचं भाडं का दिलं जात नाहीय?"

मात्र, सुब्रह्मण्यम स्वामी यांनी स्वपक्षाच्या सरकारवरच निशाणा साधल्यानं सोशल मीडियावरही या मुद्द्याची जोरदार चर्चा सुरू झाली. त्यानंतर पाच मिनिटांच्या आतच सुब्रह्मण्यम स्वामी यांनी आणखी एक ट्वीट केलं आणि त्यात मजुरांना रेल्वेचं भाडं आकारलं जाणार नसल्याची माहिती दिली.

सुब्रह्मण्यम स्वामींनी सकाळी 9.16 वाजता केलेलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी एका राज्यातून दुसऱ्या राज्यात परतणाऱ्या मजुरांच्या रेल्वेच्या प्रवासखर्चाचा मुद्दा उपस्थित केलाय. या मुद्द्यावरून आता काँग्रेस आणि भाजपमध्ये आरोप-प्रत्यारोपांची मालिका सुरू झालीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोन्याच्या किंमती ज्या वेगाने वाढत आहेत तसा वेग यापूर्वी कधीही पहायला मिळाला नव्हता. आठ ऑगस्टला केवळ एका दिवसामध्ये 24 कॅरेट सोन्याच्या किंमती 1,113 रुपये प्रति दहा ग्रॅम वाढल्या होता.

सोन्याची उलाढाल करणाऱ्यांचं असं म्हणणं आहे की जर याकडे पाहता येत्या काही दिवसांमध्ये किंमती अजून वाढतील. चांदीच्या किंमतींमध्येही वाढ झाल्याची पहायला मिळतेय. 8 ऑगस्टला एक किलो चांदीचा भाव 650 रुपयांनी वाढला.

इंडस्ट्रीमधील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार असंच सुरू राहिलं तर या वर्षीच्या अखेरपर्यंत 10 ग्रॅम सोन्याचा भाव 40 हजार रुपयांच्या आसपास होईल.

का वाढत आहेत किंमती?

श्रावण महिन्यात विक्री वाढल्याने देखील सोन्याच्या किंमती वाढतात. पण सध्याच्या घडीला या किंमती वाढण्याची इतरही अनेक कारणं आहेत. उदारीकरणाच्या नंतर सोन्याच्या किंमती आर्थिक कारणांसोबतच आंतरराष्ट्रीय कारणांमुळेही वाढत आहेत.

मोदी सरकारने सादर केलेल्या संपूर्ण बजेटमध्ये सोन्यावरचं आयात शुल्क 10 टक्क्यांवरून वाढवून 12.5 टक्के करण्यात आलं होतं. भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तीकांत दास यांनी नुकतीच चौथ्यांदा व्याजदरांत कपात केलेली आहे. विश्लेषक सतीन मांडवा सांगतात, "रेपो रेटमध्ये 35 बेस पॉइंट्सची कपात करण्यात आल्याने बँकांकडून कर्ज घेणाऱ्यांचा फायदा होईल, पण यामुळे सोन्याच्या किंमतीत वाढ झाली आहे."

रेपो रेट म्हणजे काय?

सतीश मांडवा म्हणतात, "हा तो व्याजदर आहे जो आरबीआयकडून कर्ज घेणाऱ्यांना द्यावा लागतो. या दरात कपात केल्याने बँकांना रिझर्व्ह बँकेकडून कर्ज घेणं जास्त सोपं जातं. म्हणजे या बँकांकडचा पैसा वाढतो. यानंतर बँका बाजारात कर्जं देतात."

ते म्हणतात, "पूर्ण अर्थव्यवस्थेतला पैसा वाढतो. याचा परिणाम म्हणून संस्था आणि सामान्य नागरिक आपल्या पैशाचा वापर सोनं खरेदी करण्यासाठी करतात. यामुळे सोन्याला असणारी मागणी आणि सोन्याच्या किंमती दोन्हींमध्ये वाढ होते."

बजेटनंतरची परिस्थिती

संसदेमध्ये मोदी सरकारच्या दुसऱ्या कार्यकाळातलं पहिलं बजेट सादर करण्यात आल्यानंतर शेअर बाजारामध्ये मंदी पहायला मिळतेय. गेल्या 30 दिवसांमध्ये गुंतवणुकदारांचे 13 लाख कोटी रुपये बुडलेले आहेत.

शेअर बाजार विश्लेषक सतीश मांडवा सांगतात, "या सगळ्याशिवाय केंद्र सरकारने कलम 370 संपुष्टात आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. जम्मू-काश्मीर राज्याची जम्मू-काश्मीर आणि लडाख अशा दोन केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची किंमत घसरतेय. सोन्यासाठी देशाची मदार आयातीवर आहे. पण डॉलरची किंमत वाढल्याने सोन्याच्या किंमतीही वाढत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोमवारी (26 एप्रिल) मद्रास उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती संजीब बॅनर्जी यांनी निवडणूक आयोगाची बाजू मांडणाऱ्या वकिलांना सांगितलं की, "कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेसाठी केवळ निवडणूक आयोगच जबाबदार आहे."

"निवडणूक आयोगाच्या अधिकाऱ्यांवर हत्येचा आरोप लावला पाहिजे," अशा शब्दात हायकोर्टानं नाराजी व्यक्त केली.

"न्यायालयाचा स्पष्ट आदेश असूनही निवडणूक प्रचारादरम्यान मास्क, सॅनिटायझर आणि सुरक्षित अंतर या नियमांची अंमलबजावणी आयोग करू शकलं नाही," असंही न्यायमूर्ती संजीब बॅनर्जी म्हणाले.

"निवडणूक प्रचारसभा होत असताना तुम्ही दुसऱ्या ग्रहावर होता का?" असा प्रश्नही त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या वकिलांना विचारला.

"कोरोना विषाणू संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर नमूद करण्यात आलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन मतमोजणीच्या दिवशी कसे केले जाईल याचे पूर्ण नियोजन न्यायालयात सादर करण्यात यावे असे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत. नाहीतर न्यायलय 2 मे रोजी होणाऱ्या मतमोजणीला स्थगिती देऊ शकतं," असंही न्यायायाने म्हटलं आहे.

सरन्यायाधीश संजीब बॅनर्जी यांच्या अध्यक्षतेखालील दोन न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने निवडणूक आयोगाला यासंदर्भात निर्देश दिले आहेत.

राज्याचे मुख्य निवडणूक अधिकारी आणि आरोग्य विभागाचे सचिव यांनी चर्चा करून मतमोजणीच्या दिवसासाठी कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर प्रोटोकॉल तयार करावा, असे निर्देश न्यायालयाने दिले. यासाठी 30 एप्रिलपर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे.

केरळ, तामिळनाडू, आसाम आणि पुद्दुचेरीमध्ये नुकत्याच विधानसभा निवडणुका पार पडल्या.

पश्चिम बंगालमध्ये अद्याप मतदान संपलेले नाही. सोमवारी (26 एप्रिल) सातव्या टप्प्याचे मतदान होत असून त्यानंतर आठव्या आणि शेवटच्या टप्प्यातील मतदान पार पडेल.

2 मे रोजी सर्व राज्यांच्या निवडणुकांचे निकाल जाहीर होतील.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना काळात निवडणूक प्रचारसभांना परवानगी दिल्यासाठी मद्रास उच्च न्यायालयाने निवडणूक आयोगावर जोरदार टीका केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोमवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी राज्यभरात चार सभा घेत आहेत. याआधीही त्यांनी अनेक दौरे केले आहेत. एकदा तर बुलेट ट्रेन भूमिपूजनाच्या निमित्तानं जपानचे राष्ट्राध्यक्ष शिंजो आबे यांच्यासोबत सप्टेंबरमध्ये एक रोडशो देखील झाला.

याव्यतिरिक्त केंद्र सरकारमधले मोठे चेहरे -  राजनाथ सिंह, अरुण जेटली, नितीन गडकरी, उमा भारती आणि भाजपचे मुख्यमंत्री गुजरातमध्ये प्रचार करतच आहेत. त्यात राजस्थानच्या वसुंधरा राजे, मध्य प्रदेशचे शिवराज सिंह चौहान, उत्तर प्रदेशचे योगी आदित्यनाथ आणि छत्तीसगडचे रमण सिंह यांचा समावेश आहे.

आणि या विधानसभा निवडणुकीसाठी पक्षाच्या मुख्य समन्वयक म्हणून केंद्रीय संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारमन यांची नेमणूक झाली आहे.

संरक्षण मंत्री निर्मला सीतारमन

जवळजवळ दोन दशकांपासून गुजरातमध्ये सत्तेत असलेल्या भाजपला इतका मोठा प्रचार कार्यक्रम का करावा लागतो आहे?

समाजशास्त्रज्ञ शिव विश्वनाथन बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "भाजपनं प्रचारासाठी गुजरातमध्ये त्यांचे अनेक दिग्गज नेते पाठवले आहेत. भाजपला पराभवाची भीती वाटत आहे. भाजप प्रचंड बहुमतानं जर निवडून आलं नाही तर हे त्यांच्यासाठी हरण्यासारखंच असेल."

पण भाजपचं याविषयी मत वेगळं आहे.

भाजप मीडिया सेलचे प्रमुख हर्षद पटेल म्हणतात, "जे केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री प्रचारासाठी गुजरातमध्ये येत आहेत ते पक्षाचे कार्यकर्ते देखील आहेत. कोणत्याही राज्यात जेव्हा निवडणुका होतात तेव्हा प्रचारासाठी केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री जातातच ना!"

'भाजपनं मनमोहन सिंग यांच्यावर निशाणा साधला होता'

ज्येष्ठ पत्रकार अजय उमठ सांगतात, "याआधी कधीच भाजपचे इतके सारे केंद्रीय मंत्री किंवा मुख्यमंत्री गुजरातमध्ये प्रचारासाठी आले नव्हते.

"2007 साली तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग गुजरात विधानसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेसच्या प्रचारासाठी आले होते. त्यावेळी भाजपनं काँग्रेसला टोला लगावला होता",  ते सांगतात.

ते पुढे सांगतात, "त्यावेळी भाजपने असं म्हटलं होतं की, काँग्रेसला पराभवाची भीती आहे. म्हणून पंतप्रधान मनमोहन सिंग प्रचारासाठी गुजरातमध्ये आले आहेत."

आता स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी गुजरातमध्ये प्रचारासाठी उतरले आहेत.

गुजरातमध्ये प्रचाराचा जोर वाढत आहे. काँग्रेस उपाध्यक्ष राहुल गांधी भाजपवर जोरदार टीका करताना दिसत आहेत. या टीकेचं प्रत्युत्तर निर्मला सीतारामन त्याच दिवशी पत्रकार परिषद घेऊन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरात विधानसभा निवडणूक जसजशी जवळ येत आहे, तसतसं सत्ताधारी भारतीय जनता पक्ष आपल्या ज्येष्ठ नेत्यांना प्रचारात आणताना दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोलापूर-बार्शी या मार्गावरून गाडीने जात असताना ते लघुशंकेसाठी थांबले होते. आपली प्रकृती ठीक नसल्यामुळं लघुशंकेसाठी थांबावं लागलं असं त्यांनी पीटीआयला सांगितलं.

"जलयुक्त शिवाराच्या कामासाठी मी गेल्या महिन्याभरापासून राज्याच्या दौऱ्यावर आहे.  त्यामुळे माझी प्रकृती ठीक नव्हती," असं ते वृत्तसंस्थेला म्हणाले.

 "सततच्या प्रवासामुळं मला तापही आला होता. त्यामुळं मला नाइलाजानं रस्त्याच्या कडेला जावं लागलं," असं स्पष्टीकरण त्यांनी दिलं.

'पद्मावती' दीपिकाचा शिरच्छेद करणाऱ्याला हा भाजप नेता देणार 10 कोटी!

सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाच्या एका नेत्याने अभिनेक्षी दीपिका पदुकोण आणि दिग्दर्शक संजय लीला भंसाळी यांचा शिरच्छेद करणाऱ्याला 10 कोटींचं बक्षीस जाहीर केलं आहे. कारण त्यांच्या येऊ घातलेल्या 'पद्मावती' सिनेमाने या नेत्याच्या "भावना दुखावल्या आहेत".

'पद्मावती' साकारणारी दीपिका पदुकोण

हिंदुस्तान टाइम्सनं दिलेल्या वृत्तानुसार हरियाणातले भाजप नेते सूरज पाल अमू यांनी जाहीर केलं आहे, "दीपिका पदुकोण आणि दिग्दर्शक संजय लीला भंसाळी यांचा शिरच्छेद करणाऱ्याला 10 कोटींचं बक्षीस देऊ."

चित्रीकरणादरम्यान आधीच हिंसेचं गालबोट लागलेल्या या सिनेमाची रिलीज तारीख निर्मात्यांनी पुढं ढकलली आहे.

काही ठराविक माध्यमांनाच्या प्रतिनिधींना भंसाळी यांनी हा चित्रपट आधीच दाखवल्यामुळे सेंसर बोर्डाचे अध्यक्ष प्रसून जोशी यांनी भंसाळी यांच्यावर टीका केली.

गुजरात निवडणूक: काँग्रेसची पहिली यादी जाहीर

गुजरात निवडणुकीसाठी काँग्रेसनं आपली पहिली यादी जाहीर केली आहे. काँग्रेसनं 77 उमेदवारांची नावं जाहीर केली आहेत, असं वृत्त NDTVनं दिलं आहे.

काँग्रेसनं जाहीर केलेल्या या यादीमध्ये 19 पाटीदार समाजाच्या उमेदवारांचा समावेश आहे. त्यापैकी दोन जण हे हार्दिक पटेल यांचे निकटवर्तीय आहेत.

"ही निवड आम्हाला न विचारताच करण्यात आली," असं म्हणत पाटीदार अनामत आंदोलन समितीच्या कार्यकर्त्यांना गदारोळ केला.

त्यांची निवड करण्यापूर्वी समितीच्या लोकांसोबत चर्चा आवश्यक होती. हार्दिक पटेल यांच्या अनुपस्थितीत ही निवड झाल्यामुळं हा गदारोळ झाल्याचं म्हटलं जात आहे.

दरम्यान, हार्दिक पटेल हे काँग्रेससोबत असल्याचा दावा काँग्रेस नेत्यांनी केला आहे. पाटीदार समाजाला इतर मागासवर्गीय या प्रवर्गात आरक्षण मिळण्याच्या अटीवर हार्दिक पटेल हे काँग्रेससोबत जाणार आहे, असं वृत्त देण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्राचे जल संवर्धन मंत्री राम शिंदे वादाच्या भोवऱ्यात अडकले आहेत. रस्त्याच्या कडेला लघुशंका करत असल्याचा त्यांचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोलापूरातून पुन्हा एकदा लोकसभेच्या निवडणुकीसाठी रिंगणात असलेल्या शिंदेंनी 'बीबीसी मराठी'ला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत हे वक्तव्य केलं.

"जे जाताहेत ते जाऊ द्या. ज्यावेळेस इंदिरा गांधींचा पराभव झाला होता, त्यावेळेसही हे सगळे मुंगळे पळून गेले होते. पण 1980 साली जेव्हा इंदिरा गांधी परत निवडून आल्या तेव्हा मोठ्या नेत्यांसहीत सगळे कॉंग्रेसमध्ये परत आले होते. तसंच आता होणार आहे. विखे पाटलांचे चिरंजीव वयस्कर झाले आहेत, ते गेले. मोहिते पाटलांचे काही प्रश्न अडकले असतील म्हणून ते तिकडे गेले," असं शिंदे या मुलाखतीत म्हणाले.

2014 सालच्या निवडणुकीत भाजपच्या शरद बनसोडे यांनी शिंदे यांचा सोलापूरमधूनच पराभव केला होता. त्यानंतर पुन्हा निवडणूक न लढवण्याची इच्छा शिंदे यांनी व्यक्त केली होती. पण कार्यकर्त्यांचा आग्रह होता, असं म्हणत 78 वर्षांचे शिंदे यंदा पुन्हा सोलापूरच्या निवडणूक रिंगणात आहेत.

सोलापूर मतदारसंघ

सोलापूर हा राखीव मतदारसंघ आहे. यंदा त्यांच्यासमोर 'वंचित बहुजन आघाडी'चे प्रकाश आंबेडकर आणि 'भाजप'चे जयसिद्धेश्वर स्वामी यांचं आव्हान आहे.

महाराष्ट्रातल्या प्रचाराच्या पहिल्याच टप्प्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी सुशीलकुमार शिंदेंचं नाव घेत 'हिंदू दहशतवादा'चा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आणला आहे. शिंदे गृहमंत्री असतांना 'हिंदू दहशतवाद' हा शब्द कॉंग्रेसने प्रचारात आणल्याचा आरोप मोदींनी केला. त्यावरही शिंदेंनी 'बीबीसी मराठी'च्या मुलाखतीत आपली बाजू मांडली.

पाहा सुशीलकुमार शिंदे यांची संपूर्ण मुलाखत

"2010च्या दरम्यान मी माझ्या पक्षाच्या मीटिंगमध्ये याबद्दल बोललो होतो. 2014लाही हाच मुद्दा त्यांनी घेतला होता. आता 2019 लाही हाच मुद्दा ते घेतात, याचा अर्थ असा की यांच्याकडे दुसरे कुठले मुद्दे नाहीत, दृष्टी नाही. म्हणून दुसरा विषय नसल्यानं ते टीका करताहेत," असं शिंदे म्हणाले.

प्रकाश आंबेडकरांनी सोलापुरात येऊन निवडणूक लढवणं, यामुळे शिंदेंचा विजयपथ जरा खडतर होऊ शकतो, असं म्हटलं जात आहे.

दलित समाजातील मतं आणि ओवेसींशी आघाडी केल्यानं 'AIMIM'च्या वाट्याला जाणारी मुस्लिम मतं, जी कॉंग्रेसची पारंपारिक मतं मानली जातात, ती मिळणं आव्हानात्मक असेल, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. शिंदेंच्या कन्या प्रणिती यांना 2014च्या विधानसभा निवडणुकीतही ओवेसींच्या उमेदवारामुळे अशा विजयासाठी झगडावं लागलं होतं.

"मुळात प्रकाश आंबेडकर इथं का आलेत, ते पाहायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॉंग्रेसच्या नेत्यांचं भाजपात जाणं काहीही चिंतेचं नाही; आता महाराष्ट्रात 2014 सारखं वातावरण नाही, त्यामुळे कॉंग्रेस-राष्ट्रवादीच्याच जास्त जागा निवडून येतील, असा दावा ज्येष्ठ कॉंग्रेस नेते आणि माजी केंद्रीय गृहमंत्री सुशीलकुमार शिंदे यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोशल मीडियावर रिंकू शर्मा हिंदू होता आणि बजरंग दल आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी त्याचे संबंध होते, यामुळे त्याचा खून करण्यात आल्याची चर्चा आहे.

मात्र, हे धार्मिक हिंसाचाराचं प्रकरण नसून परस्परातील वादामुळे ही हत्या करण्यात आल्याचं दिल्ली पोलिसांचं म्हणणं आहे. पोलिसांनी या प्रकरणात 4 जणांना अटक केली आहे. तसंच परिसरातला तणाव बघता निमलष्करी दलाचे जवान तैनात करण्यात आले आहेत.

शुक्रवारी दुपारी काय घडलं?

शुक्रवारी (12 फेब्रुवारी) दुपारी मंगोलपुरीच्या ज्या गल्लीत रिंकू शर्मा रहायचा त्या गल्लीत जाण्याआधी बीबीसीच्या प्रतिनिधींनी बाह्य दिल्लीचे अॅडिशनल डीसीपी सुधांशू शर्मा धामा यांच्याशी बातचीत केली.

धामा सांगतात, "परवा रात्री काही मुलं एका मुलाचा वाढदिवस साजरा करण्यासाठी मंगोलपुरीच्या एका गल्लीत जमले होते. या पार्टीमध्ये या मुलांमध्ये एका रेस्टोरंटवरून भांडण झालं. दोन्ही पक्षांची वेगवेगळ्या रेस्टोरंटमध्ये पार्टनरशीप होती. हत्या करण्यात आलेल्या रिंकूची कुठल्याही रेस्टोरंटमध्ये पार्टनरशीप नव्हती. मात्र, त्याचे मित्र सचिन आणि आकाश या दोघांचं रेस्टॉरंट होतं. तसंच चिंगू उर्फ जाहिद या तरुणानेही रोहिणी भागात एक रेस्टॉरंट उघडलं होतं."

रिंकू शर्माच्या मित्राचं रेस्टॉरंट लॉकडाउनमुळे बंद झालं होतं, अशी माहिती अॅडिशनल डीसीपींनी दिली. यावरूनच वाद सुरू झाला. वाद वाढल्यावर चिंगू उर्फ जाहीद तिथून निघून गेला. त्यानंतर तो मामा आणि इतर तीन-चार नातेवाईकांना घेऊन रिंकूच्या घरी पोहोचला.

जाहीदचे मामा दानिश उर्फ लाली यांचं घर रिंकू ज्या गल्लीत रहायचा त्याच गल्लीत होतं. याचवेळी या लोकांमध्ये भांडण सुरू झालं आणि त्यात रिंकूची चाकूने भोसकून हत्या करण्यात आली. यानंतर रिंकूला हॉस्पिटलमध्ये भरती करण्यात आलं. मात्र, उपचारादरम्यान रिंकूचा मृत्यू झाल्याचं धामा सांगतात.

धामांनी सांगितलं, "या प्रकरणातल्या लोकांना त्याच वेळी अटक करण्यात आली. अटक करण्यात आलेल्या चौघांचाही गुन्हेगारी रेकॉर्ड नाही. आतापर्यंत या प्रकरणात कुठलाही धार्मिक अँगल समोर आलेला नाही. हे पूर्णपणे व्यवसायिक स्पर्धेचं प्रकरण आहे. हे सगळे एकमेकांच्या शेजारी रहायचे आणि एकमेकांना ओळखायचे. त्यामुळे यात धार्मिक तेढ असावी, असा कुठलाच अँगल नाही."

मात्र, रिंकूच्या काही नातेवाईकांचं म्हणणं वेगळं आहे. रिंकू हिंदू होता. त्याचे बजरंग दलाशी संबंध होते आणि राम मंदिर उभारण्यासाठी तो...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वायव्य दिल्लीतल्या मंगोलपुरी भागात राहणाऱ्या रिंकू शर्मा या तरुणाच्या हत्येनंतर या हत्येचं कारण काय? यावरून वाद पेटला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या या बनवाट यादीत दावा करण्यात आलाय की, स्विस बँक कॉर्पोरेशननं अंमलबजावणी संचलनालय (ईडी) आणि सीबीआयनं सातत्यानं दबाव आणल्यानंतर भारतीय खातेधारकांची यादी भारत सरकारला सोपवलीय.

या बनावट यादीत सर्वात पहिलं नाव काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी यांचं आहे. त्यानंतर रॉबर्ट वाड्रा, लालू प्रसाद यादव यांच्यासह पवनकुमार चामलिंग, पी. चिदंबरम, सोनिया गांधी, शशिकला नटराजन, राजीव कपूर, जयकुमार सिंह आणि उमेश शुक्ल यांचीही नावं आहेत.

याच यादीत शेवटी असा दावा करण्यात आलाय की, "स्विस बँक कॉर्पोरेशनच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यानं बीबीसीच्या लंडनमधील प्रतिनिधीशी बातचीत केली आणि सांगितलं, स्विस बँकेनं केवळ सर्वांत मोठ्या 10 खातेधारकांचीच नावं भारत सरकारला दिली आहेत." जे असत्य आहे.

बीबीसी लंडनच्या नावानं ही बनावट यादी सोशल मीडियावर वेगवेगळ्या ग्रुपमध्ये शेअर केली जातेय. त्यानंतर बीबीसीच्या जबाबदार वाचक/प्रेक्षकांनी या यादीचं सत्य काय, हे जाणून घेण्याची इच्छा व्यक्त केली.

बीबीसीच्या नावानं व्हायरल होणाऱ्या स्विस बँक खातेधारकांच्या यादीला बीबीसी कुठलाही दुजोरा देत नाही.

सोशल मीडियावर बीबीसीच्या नावानं व्हायरल होणाऱ्या स्विस बँक खातेधारकांच्या यादीचं बीबीली खंडन करत आहे.

तसेच, बीबीसीने अधिकृतपणे सांगितलं की, "बीबीसीच्या नावानं व्हायरल होणारी स्विस बँक खातेधारकांची यादी खोटी असून, बीबीसीचा या यादीशी काहीही संबंध नाही. आम्ही आमच्या वाचक आणि प्रेक्षकांना आवाहन करतो की, असे काही व्हायरल होत असल्यास खात्री करण्यासाठी बीबीसीची वेबसाईट पाहावी."

बीबीसीच्या फॅक्ट चेक टीमने या व्हायरल यादीची पडताळणी केली असता असं लक्षात आलं की, ज्या स्विस बँक कॉर्पोरेशनचा हवाला देऊन यादी व्हायरल केली जातेय, ती बँक 1998 सालीच बंदी पडलीय.

इंटरनेटवरील माहितीनुसार, स्विस बँक कॉर्पोरेशनची 1872 मध्ये स्वित्झर्लंडमध्ये स्थापना झाली होती.

स्विस बँक कॉर्पोरेशन गुंतवणूक क्षेत्रातली बँक आणि आर्थिक सुविधा पुरवणारी कंपनी होती. या बँकेचं 1998 साली यूनियन बँक ऑफ स्वित्झर्लंडमध्ये विलिनीकरण करण्यात आलं होतं.

याआधीही बीबीसीच्या नावानं अशा खोट्या बातम्या पसरव्या गेल्यात.

बीबीसीच्या नावानं सोशल मीडियावर खोट्या याद्या पसरवण्याचं हे पहिलेच प्रकरण नाही. याआधी भारताच्या लोकसभा निवडणुकांवेळी खोट्या बातम्या बीबीसीच्या नावानं पसरवल्या गेल्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्विस बँकेतल्या खातेधारकांची बनावट यादी बीबीसीच्या नावानं सोशल मीडियावर शेअर केली जातेय. बीबीसी या यादीला कुठलाही दुजोरा देत नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोशल मीडियावर सांगितल्या जाणाऱ्या या उपायांपैकी काहींच मूळ आम्ही शोधलं.

भारतातल्या दोन प्रमुख वैद्यकीय संस्था आणि देशातल्या डॉक्टर्सनी व्हॉट्स अॅपवर मोठ्या प्रमाणावर शेयर केलेल्या एका खोट्या मेसेजवर टीका केली आहे. या मेसेजमध्ये या डॉक्टरांचं नाव घेऊन उपाय सुचवले आहेत.

या मेसेजमध्ये कोरोनापासून बचाव करण्यासाठी एक मोठी यादी सुचवण्यात आली आहे. यामध्ये सोशल डिस्टन्सिंगच्या नियमांचं पालन करणं, गर्दी टाळणं आणि स्वच्छतेसारख्या महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश आहे.

यामध्येच 'शाकाहारी व्हा', अशीही सूचना करण्यात आली आहे. तसंच बेल्ट, अंगठी अथवा घड्याळ घालू नका असंही म्हटलं आहे.  पण यापैकी कोणत्याही उपायातून कोरोना व्हायरसला रोखण्यास मदत होते, याचा काहीएक पुरावा मिळालेला नाहीये.

कोरोनासंबंधी जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) आहारात फळं आणि पालेभाज्यांचा वापर करण्यास सांगितलं आहे.

फ्लूच्या लसीमुळे कोरोनाची शक्यता बळावत नाही

फेसबुकवर एक पोस्ट मोठ्या प्रमाणावर शेअर केली जात आहे. त्यात दावा केला जातोय की, जर तुम्ही कधी इन्फ्लूएन्झाची लस घेतली असेल, तर तुम्हाला कोरोनाची लागण व्हायची शक्यता जास्त आहे.

एका पोस्टमध्ये तर याचा पुरावा म्हणून US लष्कराच्या संशोधनाचा दाखला दिला जातोय.

पण, हा अभ्यास ऑक्टोबर 2019 मध्ये प्रसिद्ध झाला होता. तोपर्यंत कोरोनाची सुरुवातही झाली नव्हती. तसंच या अभ्यासासाठी वापरण्यात आलेले आकडे 2017-18च्या फ्लूशी संबंधित आहेत.

या बाबीचा कोणताही पुरावा नाही की, फ्लूच्या लशीमुळे तुम्हाला कोरोना व्हायची अधिक शक्यता असते.

यूएस सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोलने स्पष्ट म्हटलंय की, इन्फ्लूएन्झाच्या लसीरकरणामुळे इतर साथीच्या रोगांना बळी पडण्याची शक्यता वाढते, याची काहीएक पुरावा नाहीये.

नियमितपणे फेस मास्क वापरल्यामुळे नुकसान नाही

अनेक दिवस फेस मास्क वापरल्यास ते आरोग्यासाठी धोकादायक असतं, असा एक लेख सोशल मीडियावर शेअर केला जात आहे.

स्पॅनिश भाषेत सर्वांत अगोदर हा दावा करण्यात आला होता. अमेरिकेतही हा लेख मोठ्या प्रमाणावर शेअर करण्यात आला.

त्यानंतर इंग्रजीत या लेखाचा अनुवाद आला. नायजेरियाच्या एका न्यूज साईटवर तर हा लेख 55 हजारांहून अधिक जणांनी शेअर केला.

या लेखात दावा केला होता की, खूप वेळासाठी मास्क घालून श्वास घेतल्यास कार्बन डायऑक्साईड श्वसनातून आत जातो. यामुळे चक्कर येतात आणि शरीरात ऑक्सिजनची कमतरता जाणवते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात कोरोना व्हायरसचा प्रसार वेगाने होत आहे, यासोबतच कोरोनावरचे अनेक उपचारही सोशल मीडियावरून सांगितले जात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सौदीत कफाला पद्धत बदलली आहे.

'कफाला' पद्धतीमधील बदलाचा सकारात्मक परिणाम सौदी अरेबियातील जवळपास एक कोटी परदेशी कामगारांच्या जीवनावर होऊ शकतो.

या सुधारणानंतर आता खाजगी क्षेत्रात काम करणारे कामगार त्यांच्या मालकाच्या इच्छेबाहेर जाऊन नोकरी बदलू शकतील आणि देश सोडूनही जाऊ शकतील.

"कामगारांची क्षमता वाढवावी आणि कामाचं वातावरण चांगलं करावं," असा आपला प्रयत्न असल्याचं सौदी सरकारने म्हटलं आहे.

सध्याच्या 'कफाला' पद्धतीमुळे कामगारांचं शोषण होण्याची व त्यांचा छळ होण्याची शक्यता जास्त होती, असं मानवाधिकार कार्यकर्त्यांचं म्हणणं आहे.

एका मानवाधिकार कार्यकर्त्याने सौदी सरकारच्या या निर्णयाचं स्वागत केलं आहे. परंतु, या पद्धतीचे काही भाग अजूनही कायम आहेत, याबद्दल त्यांनी सावधानतेचा इशाराही दिला. ही पद्धत पूर्णतः बंद करणं गरजेचं आहे, असं ते म्हणाले.

बदलांची अंमलबजावणी मार्चपासून

सौदी अरेबियाच्या मनुष्यबळ मंत्रालयाने म्हटलं आहे की, बुधवारी कामगार कायद्यामध्ये नवीन बदल करण्यात आले असून ते खाजगी क्षेत्रात काम करणाऱ्या सर्वांना लागू होतील. या बदलांची अंमलबजावणी मार्च महिन्यापासून होईल.

सौदीत कफाला पद्धत बदलण्यात येणार आहे.

कफाला पद्धतीमधील बदलांनंतर आता सौदी अरेबियामध्ये काम करणाऱ्या परदेशी कामगारांना नोकरी सोडण्यासाठी किंवा बदलण्यासाठी त्यांच्या रोजगारदात्याची परवानगी घेण्याची गरज राहणार नाही.

त्याचप्रमाणे स्वतःच्या रोजगारदात्याची परवानगी न घेता ते देशाबाहेरही जाऊ शकतात.

कामगार थेट सरकारी सेवांसाठी अर्ज करू शकतील. रोजगारदात्यासोबत त्यांचा जो काही सेवाविषयक करार असेल, तो ऑनलाइन ठेवला जाईल.

सौदी अरेबियाच्या मनुष्यबळ मंत्रालयाचे उपमंत्री अब्दुल्ला बिन नासीर अबुथुनायन पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले, "आम्हाला देशात एक उत्तम कामगार बाजारपेठ तयार करायची आहे आणि त्याच वेळी कामगारांसाठी कामाची परिस्थितीसुद्धा चांगली असावी अशी आमची इच्छा आहे."

कामगार कायद्यातील या सुधारणांमुळे 2030 च्या उद्दिष्टांची पूर्तता करण्यासाठी मदत होईल, असं ते म्हणाले. 'व्हिजन 2030' अंतर्गत सौदी अरेबिया तेलावरील अवलंबित्व कमी करून इतर क्षेत्रांमध्ये पुढे जाण्याचा प्रयत्न करतो आहे.

मानवाधिकारांवर काम करणाऱ्या 'ह्यूमन राइट्स वॉच' या संस्थेतील वरिष्ठ संशोधक रोथाना बेगम यांनी बीबीसीला सांगितलं की, सरकारची ही घोषणा अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण या बदलांमुळे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'कफाला' पद्धतीनुसार घालण्यात आलेले काही निर्बंध कमी केले जातील, त्यामुळे कामगारांच्या जगण्यावरील आणि त्यांना नोकरीवर ठेवणाऱ्या व्यक्तींवरील अथवा कंपनीवरील नियंत्रण कमी होईल, अशी घोषणा सौदी अरेबियाने केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्कॉटलंडच्या संसदेत मंगळवारी (23 नोव्हेंबर) एकमतानं पीरिएड प्रॉडक्ट्स (फ्री प्रोव्हिजन) (स्कॉटलंड) बिल मंजूर करण्यात आलं.

ज्या कोणाला आवश्यकता आहे, त्यांना टॅम्पॉन्स तसंच सॅनिटरी पॅडसारखी साधनं मोफत उपलब्ध करून देणं हे आता स्थानिक प्रशासनावर कायदेशीररित्या बंधनकारक असेल.  स्कॉटलंडमधल्या 32 कौन्सिलवर ही जबाबदारी आहे.

मजूर पक्षाच्या खासदार मोनिका लेनन यांनी हे विधेयक मांडलं. 'पीरिएड पॉव्हर्टी' म्हणजेच 'पाळीसंदर्भातील दारिद्र्य' दूर करण्यासाठी मोनिका लेनन 2016 पासून प्रयत्न करत आहेत.

"हे एक 'व्यवहार्य आणि प्रागतिक' विधेयक आहे. कोरोना महामारीच्या काळात तर हे अधिकच महत्त्वाचं आहे," असं लेनन यांनी म्हटलं.

"या संसर्गाच्या काळात पाळी थांबत नाही आणि त्यामुळे टॅम्पॉन्स, पॅड्स तसंच रियुजेबल आधीपेक्षाही जास्त महत्त्वाचे ठरत आहे," त्यांनी पुढे म्हटलं.

पीरिएड पॉव्हर्टी म्हणजे काय?

'पीरिएड पॉव्हर्टी' (पाळीसंबंधीचं दारिद्र्य) म्हणजे अत्यंत कमी आर्थिक उत्पन्न असलेल्या महिलांना मासिक पाळीच्या वेळी लागणारी संसाधनं विकत घेता न येणं.

सर्वसाधारणपणे पाळीचे पाच दिवस गृहीत धरले, तर टॅम्पॉन्स आणि सॅनिटरी पॅड्सवर होणारा महिन्याचा खर्च 8 पौंडांपर्यंत होतो. कित्येक महिलांना हा खर्चही परवडण्याजोगा नसतो.

ही समस्या किती मोठी आहे?

'यंग स्कॉट'नं 2 हजारांहून अधिक लोकांचं सर्वेक्षण केलं. या सर्वेक्षणात स्कॉटलंडमधल्या शाळा, कॉलेज आणि विद्यापीठातील मुली सहभागी झाल्या होत्या. त्यात आढळून आलं की, चार पैकी एका मुलीला पाळीसाठी लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं अवघड होतं.

दरम्यान, संशोधनातून हेही समोर आलं की, युकेमधील 10 टक्के मुलींना पाळीमध्ये लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं परवडत नाही. 15 टक्के मुलींना त्यासाठी बरीच धडपड करावी लागते आणि 19 टक्के मुली स्वस्तातली पर्यायी साधनं निवडतात.

स्कॉटलंडमध्ये संमत झालेल्या 'पीरिएड पॉव्हर्टी'च्या विधेयकात पाळीसंबंधीच्या संकोचावरही भाष्य केलं आहे. मुलींना पॅड्स आणि गोष्टी खरेदी करताना संकोच वाटतो, हेही संशोधनातून समोर आलं. 14 ते 21 वर्षे वयाच्या 71 टक्के मुलींना पाळीचं सामान घेताना अवघडल्यासारखं वाटतं.

सर्व्हेत सहभागी झालेल्या मुलींपैकी निम्म्या मुलींना पाळीदरम्यान शाळाही बुडवावी लागत असल्याचं दिसून आलं.

या विधेयकाचं कायद्यात रुपांतर झाल्यानंतर दोन वर्षांच्या आत ही योजना अंमलात आणणं गरजेचं आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मासिक पाळीशी संबंधित सर्व साधनं मोफत उपलब्ध करून देणारा स्कॉटलंड हा जगातला पहिला देश ठरला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्टरलाईट कंपनीवरून पेटलेलं आंदोलन

तामिळनाडूच्या तुतीकोरीन भागातल्या स्टरलाइट लिमिटेड कंपनीच्या विस्ताराला नागरिकांचा विरोध आहे. त्यांच्या विरोध आंदोलनाचा आज शंभरावा दिवस आहे.

आज निदर्शकांनी जिल्हाधिकाऱ्यांच्या ऑफिसच्या दिशेने मोर्चा काढला. सुरुवातीला पोलिसांनी परिस्थिती नियंत्रणात राखली पण निदर्शकांची संख्या वाढू लागताच पोलिसांनी अश्रुधुराचा वापर केला. थोड्या वेळानंतर पोलिसांनी हवेत गोळीबार करत निदर्शकांवर काबू ठेवण्याचा प्रयत्न केला, अशी माहिती बीबीसी तामिळ प्रतिनिधी प्रमिला कृष्णन यांनी दिली.

काय आहे प्रकरण?

स्टील आणि खाण क्षेत्रातील 'वेदांता' ही अग्रगण्य कंपनी आहे. अनिल अगरवाल या कंपनीचे प्रमुख आहेत.

मूळच्या बिहारमधील पाटण्याचे असलेल्या अनिल यांनी शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर वडिलांसोबत काम करायला सुरुवात केली. ते पाटण्याहून मुंबईला आले आणि 'वेदांता' नावाची कंपनी स्थापन केली.

लंडन शेअर मार्केटमध्ये लिस्टेड वेदांत ही पहिली भारतीय कंपनी आहे.

तामिळनाडूतील नागरिक स्टरलाइट विरोधी फलक हातात घेऊन आंदोलन करताना

स्टरलाइट ही 'वेदांता' कंपनीची उपकंपनी. गुजरातनजीकच्या सिल्व्हासा आणि तामिळनाडूतील तुतीकोरिन या दोन ठिकाणांहून या कंपनीचं कामकाज चालतं. तुतीकोरीन फॅक्टरीच्या माध्यमातून दर वर्षी चार लाख मेट्रिक टन तांब्याची निर्मिती केली जाते. कंपनीचा टर्नओव्हर 11.5 बिलिअन डॉलर्स एवढा आहे.

निदर्शक

1992 मध्ये महाराष्ट्र इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशननं (MIDC) या कंपनीला रत्नागिरी येथे 500 एकर जागा दिली. पण स्थानिकांनी विरोध केल्यानंतर राज्य सरकारने प्रश्नाचा अभ्यास करण्यासाठी एक संशोधन समितीची स्थापना केली. समितीने दिलेल्या अहवालानंतर जिल्हाधिकाऱ्यांनी कंपनीला कामकाज थांबवण्याचे आदेश दिले होते. यानंतर ही कंपनी तामिळनाडूला हलवण्यात आली.

"1994 मध्ये तामिळनाडू पोल्युशन कंट्रोल बोर्डाने (TNPCB) कंपनीला ना हरकत प्रमाणपत्र (NOC) दिलं. कंपनीच्या कामाचा पर्यावरणावर काय परिणाम होईल यासाठी चाचणी करण्याचं बोर्डानं सुचवलं. मन्नारच्या आखातापासून कंपनी 25 किलोमीटर अंतरावर असावी असं बोर्डाला वाटत होतं. त्यासाठी पर्यावरणावर परिणामांच्या चाचण्या हाती घेणं आवश्यक होतं. मात्र प्रत्यक्षात वेदांता कंपनी मन्नारच्या आखातापासून केवळ 14 किलोमीटर अंतरावर होती," असं पर्यावरण अभ्यासक नित्यानंद जयरामन यांनी सांगितलं.

हे वाचलंत का?...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तामिळनाडूच्या विविध भागात स्टरलाइट लिमिटेड कंपनीविरोधात करण्यात आलेल्या आंदोलनात नऊ जणांचा मृत्यू झाला. यामध्ये एका महिलेचा समावेश आहे. अनेकांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्टीव्हन स्मिथने वेगवान शतक झळकावलं.

सिडनी क्रिकेट ग्राऊंडवर सुरू असलेल्या या मॅचमध्ये कोरोना कारणास्तव मर्यादित प्रेक्षकांना प्रवेश देण्यात आला. ऑस्ट्रेलियाच्या इनिंग्जदरम्यान, 20व्या ओव्हरवेळी एका भारतीय माणसाने आपल्या ऑस्ट्रेलियन गर्लफ्रेंडला स्टेडियमध्ये प्रपोज केलं.

भारतीय माणूस गुडघ्यावर बसला आणि त्याने प्रेमिकेला अंगठी सादर केली. आश्चर्याने अवाक झालेल्या प्रेमिकेने 'हो' म्हटलं. दोघांनी एकमेकांना मिठी मारली. चुंबनही घेतलं. संपूर्ण मैदानाने या प्रेमकहाणीला तथास्तु म्हणत शुभेच्छा दिल्या.

जायंट स्क्रीनवर हे प्रपोजल दिसल्याने खेळाडूंनीही त्याला दाद दिली. ऑस्ट्रेलियाच्या ग्लेन मॅक्सवेलने टाळ्या वाजवून दांपत्याला शुभेच्छा दिल्या.

टीम इंडियाला पराभवाला सामोरं जावं लागलं असलं तरी या भारतीय माणसाने भल्यामोठ्या स्टेडियममध्ये प्रेमिकेला प्रपोज करत तिचं मन जिंकलं आहे.

क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाने हा व्हीडिओ शेअर केल्यानंतर जगभरातील नेटिझन्सच्या उत्साहाला उधाण आलं. प्रपोज करण्याची जागा आणि वेळ किती भारी आहे या आशयाच्या असंख्य प्रतिक्रिया या व्हीडिओवर आल्या.

सिडनीत झालेल्या दुसऱ्या वनडेत ऑस्ट्रेलियाने स्टीव्हन स्मिथच्या शतकाच्या बळावर 389 रन्सचा डोंगर उभारला. टीम इंडियाने प्रत्युतर देण्याचा प्रयत्न केला मात्र त्यांना 338 रन्सपर्यंतच मजल मारता आली.

ऑस्ट्रेलियाने टॉस जिंकून बॅटिंग घेतली आणि पहिल्या वनडेप्रमाणेच भारतीय बॉलर्सचा खरपूस समाचार घेतला. डेव्हिड वॉर्नर आणि आरोन फिंच जोडीने 142 रन्सची खणखणीत सलामी दिली. फिंच 60 रन्स करून बाद झाला. शतकाकडे कूच करणारा वॉर्नर श्रेयस अय्यरच्या थ्रोची शिकार ठरला. त्याने 83 रन्सची खेळी केली.

स्टीव्हन स्मिथ आणि मार्नस लबूशेन यांनी तिसऱ्या विकेटसाठी 136 रन्सची भागीदारी केली. कुठलेही अनोखे फटके न खेळताही आक्रमक खेळता येतं याचा वस्तुपाठ सादर करताना स्मिथने शतकी खेळी साकारली.

स्मिथने कारकीर्दीतल्या शतकाची नोंद केली. त्याने 14 चौकार आणि 2 षटकारांसह 64 बॉलमध्येच 104 रन्सची खेळी केली.

ग्लेन मॅक्सवेल

स्मिथ बाद झाल्यावर लबूशेनला ग्लेन मॅक्सवेलची साथ मिळाली. स्फोटक बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध मॅक्सवेलने 29 बॉलमध्ये 4 चौकार आणि 4षटकारांसह नाबाद 63 रन्सची वेगवान खेळी केली. लबूशेनने नाबाद 70 रन्स केल्या.

ऑस्ट्रेलियाने 389 रन्सचा डोंगर उभारत टीम इंडियाला डोंगराएवढं लक्ष्य दिलं.

टीम...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तडाखेबंद बॅटिंगच्या बळावर ऑस्ट्रेलियाने दुसऱ्या वनडेत भारताला नमवत तीन सामन्यांच्या मालिकेत विजयी आघाडी घेतली. टीम इंडियाला सलग दुसऱ्या पराभवाला सामोरं जावं लागलं. मात्र मैदानात बसून मॅच पाहणाऱ्या एका भारतीय माणसाने आपल्या प्रेमिकेचं प्रेम जिंकलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्ट्रेच मार्क्स आणि शारीरिक क्षमतेचा संबंध.

सोशल मीडियावर यावर सडकून टीका झाली. अनेकांनी यावर आश्चर्य व्यक्त केलं, तर काहींनी समर्थनही.

घानाच्या इमिग्रेशन सर्व्हिसच्या प्रवक्त्याने ह्या निर्बंधांमागची कारणं बीबीसीला सांगितली.

"आमच्या कामाचं स्वरूप खडतर आहे. आमचं प्रशिक्षणही इतकं कठोर असतं की जर तुम्ही त्वचा ब्लीच केली असेल किंवा त्यावर स्ट्रेच मार्कसारखे चट्टे असतील तर त्यामुळे रक्तस्राव होऊ शकतो," मायकल आमोआको-आट्टाह यांनी बीबीसी पिजिनला सांगितलं.

दूरदेशीच्या घानामध्ये हे घडत असताना, भारतात काय परिस्थिती आहे, याचा आम्ही अंदाज घ्यायचं ठरवलं. घानाप्रमाणे भारतात काही निर्बंध नसले तरी पोलिस दलात महिलांचा सहभाग अजूनही प्रस्तावित लक्ष्यापेक्षा कमी आहे.

किरण बेदी भारताच्या पहिल्या IPS अधिकारी होत्या.

माजी IPS अधिकारी आणि आता पाँडिचेरीच्या नायब राज्यपाल किरण बेदी यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं, "भारतात महिलांनी स्वबळावर खूप प्रगती केली आहे आणि आपल्या गुणवत्तेच्या जोरावर आणखी पुढे जात आहेत."

घानाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेलं स्पष्टीकरण बेदींना पटत नाही. त्या म्हणतात, "हा निकष अत्यंत अन्यायकारक आहे. एखादी महिला जर सगळे शारीरिक निकष पूर्ण करत असेल तर तिला संधी का नाकारावी?"

पोलीस दलात महिलांचा सहभाग वाढावा ही मागणी बराच काळ होत आहे.

बेदींच्या सुरात सूर मिसळत माजी IPS अधिकारी आणि पोलीस संशोधन आणि विकास विभागाच्या (BPR&D) माजी महासंचालक डॉ. मीरन बोरवणकर म्हणाल्या, "घानामध्ये भरतीसाठी असा एखादा निकष निघावा, हे हास्यास्पद आहे. हे विचित्र आहे. सुदैवाने भारतात महिलांना अपात्र ठरवणारे असे कुठलेही निकष नाहीत."

महिलांचा पोलीस दलातला टक्का वाढावा ही मागणी बराच काळ होत आली आहे. 2009 तसंच 2013 साली भारत सरकारने सर्व राज्य सरकारांना पोलीस दलात किमान 30% महिला असाव्यात असं उद्दिष्ट डोळ्यापुढे ठेवण्यास सांगितलं आणि त्या दृष्टीने पावलं उचलण्याची सूचना केली.

माजी IPS अधिकारी डॉ. मीरा बोरवणकर.

पोलीस संशोधन आणि विकास विभागाने (BPR&D) जानेवारी 2017 मध्ये प्रकाशित केलेल्या आकडेवारीनुसार भारतातल्या 17 राज्यांनी महिलांना पोलीस दलात 33% आरक्षण दिलं आहे.

पोलीस दलात 18.7% महिला असलेला महाराष्ट्र या आकडेवारीत देशात अग्रस्थानी आहे. तामिळनाडू दुसऱ्या क्रमांकावर असून या राज्यात महिलांचा पोलीस दलात सहभाग 11.81% इतका आहे. या क्रमवारीत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

घाना देशाच्या इमिग्रेशन सर्व्हिसने भरतीप्रक्रियेसाठी काही नवे निकष जाहीर केले आहेत. त्यानुसार प्रसूतीनंतर आलेले स्ट्रेच मार्क्स म्हणजे चट्टे असलेल्या, तसंच रंग उजळण्यासाठी ब्लीचिंगचा वापर करणाऱ्या महिलांना भरतीपासून मज्जाव करण्यात आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्थानिक नेतृत्वाबाबत आमची नाराजी होती शिवसेना पक्षावर नव्हती असं स्वगृही परतलेल्या नगरसेवकांनी म्हटलं आहे.

हे सर्व प्रकरण काय होतं आणि त्याचा महाविकास आघाडीवर काय परिणाम झाला आहे याबाबत अधिक जाणून घ्या या लेखातून.

अजित पवारांचा निशाणा नेमका कुणावर?

पारनेरच्या मुदद्यावरून शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये ताणलं जात आहे की हे अजित पवार यांचं नवं राजकारण आहे?

करण हा प्रवेश उद्धव ठाकरे यांना चांगलाच जिव्हारी लागल्याचं बोललं जातंय.

त्यामुळेच 'राज्यात सत्ता अबाधित ठेवायची असेल तर पारनेरमध्ये अजित पवारांच्या उपस्थितीत राष्ट्रवादीत गेलेले शिवसेनेचे नगरसेवक परत पाठवा,' असा निरोप मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी अजित पवारांना दिल्याचं बोललं जातंय.

शिवसेनेच्या एका नेत्याने नाव प्रसिद्ध न करण्याच्या अटीवर बीबीसी मराठीला ही माहिती दिली.

मुख्य म्हणजे शरद पवार आणि उद्धव ठाकरे यांच्यात मातोश्रीवर सोमवारी बैठक झाल्यानंतर शिवसनेनं हा इशारा दिल्यानं वेगवेगळ्या चर्चा रंगत आहेत.

दोन्ह पक्षांच्या नेत्यांकडून हे स्थानिक राजकारण असल्याचं सांगण्यात आलं.

पण राष्ट्रवादी काँग्रेसने शिवसेनेचे नगरसेवक का फोडले? या एका मुद्याचा परिणाम राज्यातल्या सत्तेवर  होईल का? उध्दव ठाकरे यांनी हा निरोप देऊन राष्ट्रवादीला इशारा दिलाय का?

शिवाय वरिष्ठ नेत्यांच्या मर्जीशिवाय स्थानिक नेते निर्णय घेतात का? तसंच अशी कुठली तातडीची गरज होती की अजित पवार यांनी बारामतीमध्ये त्यांना बोलावून घेऊन त्यांचा प्रवेश घडवून आणला?

असे अनेक प्रश्न या निमित्तानं उपस्थित होत आहेत.

शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी माध्यमांशी याबाबत बोलताना सांगितलं, "पारनेरमध्ये आमच्या काही नगरसेवकांनी अजित पवार यांच्या उपस्थितीत प्रवेश केला, पण याचा अर्थ अजित पवार यांनी ते नगरसेवक फोडले असा होत नाही. पारनेरच्या मुद्यावर दोन्ही पक्षांमध्ये चर्चा झाली आहे तो विषय स्थानिक पातळीवरचा होता, तो आता चर्चेला येऊ नये असं वाटतं."

नेमकं पारनेरमध्ये घडलं काय?

राज्यात महाविकास आघाडीची सत्ता येण्यापूर्वी शिवसेनेने राष्ट्रवादी काँग्रेसची मदत घेऊन पारनेर नगरपंचायतीत सत्ता आणली होती. शिवसेनेचे माजी आमदार विजय औटी हे आमदार असताना त्यांनी नगरपंचायतीवर वर्चस्व राखलं.

पण अनेक महिन्यांपासून नगराध्यक्ष पदावरून विजय औटी आणि स्थानिक नगरसेवकांमध्ये खदखद सुरू होती. राज्यात महाविकास आघाडीची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये गेलेले शिवसेनेचे पाच नगरसेवक स्वगृही परतले आहेत. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीत हे नगरसेवक परतले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्पायवेअरच्या माध्यमातून काही युजर्सच्या फोनमध्ये 'घुसखोरी' झाल्याच्या वृत्ताला व्हॉट्सअॅपनं दुजोरा दिल्यानंतर भारतासह अनेक देशात राग आणि चिंता व्यक्त होत आहे.

अनेक देशांत तिथल्या सरकारलाच आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं केलं जातंय. याचं महत्त्वाचं कारण म्हणजे, हे सॉफ्टवेअर तयार करणाऱ्या इस्रायलच्या NSO ग्रुपनुसार त्यांनी पेगासिस हे सॉफ्टवेअर आपण सरकारांनाच विकत असल्याचं सांगितलंय.

या आरोपांमुळेच व्हॉट्सअॅपने NSO कंपनीवर आरोप केले आहेत. मात्र या कंपनीने हे आरोप साफ फेटाळले आहेत, तसंच भारत सरकारनंही या प्रकरणात आपला हात असल्याचं नाकारलं आहे.

हे 'स्पायवेअर' इन्स्टॉल झाल्याची बातमी कळल्यानंतर अनेक जण हे लोकप्रिय अॅप आपल्या फोनमधून काढून टाकण्याचा विचार करत आहेत. तुमच्याही मनाला हा विचार शिवून गेला असेल, न्हाई?

पण तज्ज्ञांच्या मते हा यावरचा उपाय नाही.

व्हॉट्सअॅपला पर्याय काय?

काही युजर्स व्हॉट्सअॅपला पर्याय शोधत आहेत. सिग्नल किंवा टेलेग्रॅमसारखे मॅसेजिंग अॅप्स अधिक सुरक्षित आणि 'एनक्रिप्टेड' असल्याची चर्चा असल्यामुळे त्यांचा विचार केला जात आहे.

180 देशांमध्ये तब्बल 1.5 अब्ज लोक व्हॉट्सअॅप वापरतात. भारतात या अॅपचे 40 कोटी युजर्स आहेत. इतक्या मोठ्या संख्येनं युजर्स असल्यामुळं हॅकिंग होणं शक्य आहे. त्यासाठी व्हॉट्सअॅपला दोषी धरणं फारसं योग्य नाही, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

व्हॉट्सअॅपमधलं व्हिडिओ कॉलिंग फीचरमध्ये काही सुरक्षेच्या त्रुटी असल्यानं त्याच्या माध्यमातून या स्पायवेअरने युजरच्या फोनमध्ये नकळत प्रवेश केला. मात्र यापुढे फोनच्या ऑपरेटिंग सिस्टिममधल्या त्रुटींमुळे या सॉफ्टवेअरला फोनचा पूर्ण ताबा घेता येतो.

"फोन अँड्रॉइड असो वा अॅपल, स्पायवेअरने ऑपरेटिंग सिस्टिममधील त्रुटींचा फायदा घेतला," असं तंत्रज्ञानातील खासगीपणा या विषयातील तज्ज्ञ वकील विनय केसरींनी सांगितलं.

"तुमच्या हँडसेटमध्ये स्पायवेअर असेल तर तुमच्या फोनमधली प्रत्येक वाचता येणारी फाईल, संदेश, कॅमेरा किंवा माईकद्वारे आलेली गोष्ट यांना धोका आहे," असं तंत्रज्ञान विषयक लिखाण करणारे प्रशांतो के रॉय यांनी म्हटलं.

प्रत्येक मेसेज एन्क्रिप्टेड असल्यानं व्हॉट्सअॅप हे सर्वात सुरक्षित कम्युनिकेशन अॅप असल्याचा प्रचार व्हॉट्सअॅपकडून केला जातो. याचाच अर्थ मेसेज पाठवणारी आणि मेसेज पाठवलेली व्यक्ती या दोघांनाच त्यांच्या मोबाइलवर वाचता येईल, अशा स्वरूपात हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'तुमचे व्हॉट्सअॅप चॅट कुणीतरी वाचतंय!' हे शब्द तुमच्या कानावर गेल्या आठवड्याभरात पडले असतीलच. कारण एका छुप्या सॉफ्टवेअरचा वापर करून काही लोक तुमच्या फोनमध्ये डोकावू पाहतायत, अशी कबुली व्हॉट्सअॅपनं दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्पेनचे राष्ट्राध्यक्ष मारिआनो रेजॉय

देशातल्या प्रमुख पक्षांपैकी एक असलेल्या सोशलिस्ट पक्षानं राहॉय यांच्याविरोधात अविश्वास प्रस्ताव मांडला होता. शुक्रवारी झालेल्या मतदानानंतर सोशलिस्ट पक्षाचे नेते पेद्रो सँचेझ हे राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणार आहे.

"आम्ही आमच्या देशाच्या लोकशाहीच्या इतिहासात एक नवा अध्याय लिहीत आहोत," असं पेद्रो सँचेझ या मतदानाच्या आधी म्हणाले.

सत्ताधारी पीपल्स पार्टीवर भ्रष्टाचाराचे आरोप झाल्यानंतर राहॉय यांच्याविरोधात अविश्वास प्रस्ताव दाखल करण्यात आला होता. अशा अविश्वास प्रस्तावानंतर पराभूत होणारे राहॉय हे आधुनिक स्पेनमधले पहिलेच नेते ठरले आहेत. ते 2011 पासून ते राष्ट्राध्यक्ष होते.

प्रकरण काय?

पीपल्स पार्टीचे माजी खजिनदार लुइस बार्सेनस यांना 33 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाल्यानंतर भ्रष्टाचाराचं प्रकरण समोर आलं होतं. माद्रिदच्या उच्च न्यायालयानं लुइस यांना लाच, पैशाची अफरातफर आणि करसंबंधित गुन्ह्यांसाठी दोषी ठरवलं होतं.

पेद्रो सँचेझ होणार स्पेनचे नवे राष्ट्राध्यक्ष

1999 ते 2005 दरम्यान पक्षासाठी निधी उभारताना चालवण्यात आलेल्या गोपनीय मोहिमेशी हे प्रकरण संबंधित होतं.

बास्क नॅशनल पक्षानं (PNV) अविश्वास प्रस्तावाला पाठिंबा देण्याचं ठरवलं आहे. या पक्षाच्या संसदेतल्या पाच जागांना महत्त्वपूर्ण मानलं जात आहे.

कोण आहेत पेद्रो सँचेझ?

मारिआनो रहॉय अविश्वास ठराव हरल्यानंतर स्पेनचे नवे राष्ट्राध्यक्ष पेड्रो सँचेझ होतील असं निश्चित झालं आहे. ते अर्थतज्ज्ञ आणि माजी बास्केटबॉलपटू आहेत.

2014मध्ये जेव्हा ते स्पॅनिश सोशलिस्ट पार्टीचे नेते बनले तेव्हा त्यांच्याबद्दल फारसं कुणाला माहीत नव्हतं. पण त्यांनी आपल्या सहकाऱ्यांचा विश्वास जिंकला आणि पक्षाची घडी व्यवस्थित बसवण्याचा संकल्प केला. सोशलिस्ट पुन्हा सत्तेत येतील, असा विश्वास त्यांनी पक्ष सहकाऱ्यांमध्ये निर्माण केला.

2015 आणि 2016 मध्ये ते सलग दोनदा पराभूत झाले. त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष मारिआनो यांना पाठिंबा न दिल्यामुळे त्यांच्यावर पक्षाचं नेतेपद सोडण्याची वेळ आली होती. तेव्हा देशात राजकीय संकट उभं राहिलं आणि सोशलिस्ट पक्षातही वाद होऊ लागले.

पण कालांतराने त्यंनी सोशलिस्ट पार्टीच्या निवडणुकांमध्ये आघाडी मिळवली आणि पुन्हा पक्षप्रमुख झाले. यासोबतच ते राष्ट्राध्यक्षपदासाठीच्या शर्यतीत आले.

ज्या पक्षाने अविश्वास ठराव दाखल केला आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्पेनचे राष्ट्राध्यक्ष मारिआनो राहॉय यांच्याविरोधातल्या अविश्वास प्रस्तावाला बहुमत मिळाल्याने त्यांच्यावर पायउतार होण्याची वेळ आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्पेसएक्स

नासा आणि स्पेसएक्सने चार अंतराळवीरांना इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशनला रवाना केलं आहे. स्पेसएक्स रॉकेटने त्यांना पाठवण्यात आलं. नासाने याचा पूर्ण व्हीडिओ त्यांच्या ट्वीटर हँडलवर शेअर केला आहे.

अंतराळवीर

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि नियोजित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांनी मोहिमेसाठी नासा आणि स्पेसएक्सचं अभिनंदन केलं आहे.

स्पेसएक्स कंपनीचं हे माणसांना घेऊन अवकाशात जाणारं दुसरं उड्डाण आहे. भविष्यात अशा मोहिमा सातत्याने आयोजित केल्या जातील असं नासाने म्हटलं आहे.

रविवारी रात्री केनेडी स्पेस सेंटरमधून फाल्कन रॉकेट चार अंतराळवीरांना घेऊन रवाना झालं. यामध्ये शॅनन वॉकर, मायकल हॉपकिन्स आणि व्हिक्टर ग्लोवर हे अमेरिकेचे आहेत तर सोइची नोगुची जपानचे आहेत.

यंदाच्या वर्षांत निर्माण झालेल्या अडीअडचणींना पार करत ही मोहीम होत असल्याने कॅप्सूलचं नाव resilience ठेवण्यात आलं आहे.

लाँचवेळी अंतराळवीरांचे कुटुंबीय केनेडी स्पेस सेंटरमध्ये उपस्थित होते. कोरोना संदर्भात नियमांमुळे एलॉन मस्क उड्डाणाच्या वेळी उपस्थित नव्हते.

उड्डाणापूर्वी सर्व अंतराळवीरांची आरोग्य तपासणी करण्यात आली. अंतराळयानाचंही सर्वांगीण परीक्षण करण्यात आल्याचं नासाने सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या तीन आणि जपानच्या एका अंतराळवीरांना घेऊन नासा आणि स्पेस एक्स यांनी संयुक्तपणे रविवारी ऑपरेशनल कमर्शियल क्रू मिशन मोहिमेचा शुभारंभ केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्फोटकांनी भरलेला एक ट्रक या हॉटेलच्या दारात घुसला. या स्फोटात अनेक जण जखमी झाले आहेत. मदिना या भागात झालेल्या आणखी एका बाँबस्फोटात दोन जण ठार झाल्याची माहिती पोलिसांनी दिली.

या स्फोटामागे कोण आहे हे अद्याप उघड झालेलं नाही, पण अल कायदा या संघटनेशी संबंधित अल शबाब या गटाच्या रडारवर मोगादिशू ही सोमालियाची राजधानी पूर्वीपासूनच होती. हा गट सरकारविरोधात कारवायांसाठी ओळखला जातो.

स्फोटाचं ठिकाण

पहिला बाँबस्फोटानांतर रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेशी बोलताना पोलीस कॅप्टन मोहम्मद हुसेन म्हणाले, "हा ट्रक बाँब होता. काही जण यात मृत्युमुखी पडले असण्याची शक्यता आहे. पण घटनास्थळाची आग अजूनही आटोक्यात आलेली नसल्यानं आम्ही मृतांचा नेमका आकडा सांगू शकत नाही."

प्रत्यक्षदर्शींनी बीबीसी प्रतिनिधीला दिलेल्या माहितीनुसार किमान डझनभर व्यक्ती मृत्युमुखी पडली असण्याची शक्यता आहे.

बीबीसी सोमालीचे प्रतिनिधी म्हणाले, " या स्फोटामुळे सफारी हॉटेल पूर्ण उद्ध्वस्त झालं आहे. ढिगाऱ्याखाली काही लोक गाडले गेले असण्याची शक्यता आहे."

मोगादिशूचे रहिवासी मुहिदीन अली यांनी एएफपी या वृत्तसंस्थेली बोलताना सांगितलं, "मी अनुभवलेला हा आत्तापर्यंतचा प्रचंड मोठा स्फोट आहे. हा सगळा भाग स्फोटानं हादरून गेलाय."

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमालियाची राजधानी मोगादिशू इथे झालेल्या शक्तिशाली बाँबस्फोटात किमान 30 जण ठार झाल्याचं पोलिसांनी सांगितलं. सोमाली राजधानीच्या गजबजलेल्या परिसरात एका हॉटेलच्या प्रवेशद्वारापाशीच हा स्फोट झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्फोटात मृत्युमुखी पडलेल्या नातलगांना अखेरचा निरोप देणारे कुटुंबीय

आरोग्य मंत्रालयानं याआधी मृतांचा जो आकडा जाहीर केला होता तो चुकीचा असल्याचं म्हटलं आहे.

श्रीलंकेची राजधानी कोलंबो आणि पूर्वेकडे असलेल्या बट्टीकालोआ शहरात प्रसिद्ध हॉटेल्स आणि चर्चवर आत्मघातकी हल्ले झाले. ज्यात शेकडो लोक जखमी झाले आहेत.

या हल्ल्यात मरण पावलेले बहुतेकजण हे श्रीलंकन नागरीक आहेत. त्याशिवाय काही परदेशी नागरिकांचाही या स्फोटात जीव गेला आहे.

पोलिसांच्या माहितीनुसार एकूण 9 स्फोट झाले. आणि याप्रकरणी आतापर्यंत काही संशयितांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे.

पोलिसांनी स्फोटाशी संबंध असल्याच्या संशयावरून 9 जणांची छायाचित्रं जारी केली आहेत. त्यानंतर अनेक ठिकाणी छापेमारीही सुरू आहे.

विशेष म्हणजे त्या 9 जणांपैकी 8 जण हे श्रीलंकन नागरीक आहेत.

इस्लामिक स्टेट अर्थात आयएसचा हात या स्फोटात होता का? याच चौकशी श्रीलंकन सरकारने सुरू केली आहे.

संरक्षण सचिवांचा राजीनामा

9 पैकी एका हल्लेखोरानं श्रीलंकेत परतण्यापूर्वी ब्रिटन आणि ऑस्ट्रेलियात शिक्षण घेतल्याचं समोर आलं आहे.

दुसरीकडे पोलिसांनी स्फोटाशी संबंध असल्याच्या संशयावरून 70 जणांना ताब्यात घेतलं आहे.

दरम्यान रविवारी ईस्टर संडेदिवशी प्रार्थनेच्या वेळी चर्च आणि हॉटेलांमध्ये झालेल्या साखळी स्फोटांनंतर संरक्षण सचिव हेमसिरी फर्नांडो यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे.

गुप्तचर यंत्रणांनी हल्ल्याचा इशारा देऊनही त्याची माहिती कॅबिनेट किंवा पंतप्रधानांना न देणं आणि हल्ले रोखण्यात अपयश आल्याच्या कारणावरून श्रीलंकेचे राष्ट्रपती मैत्रिपाल सिरिसेना यांनी हेमसिरी फर्नांडो यांचा राजीनामा मागितला होता. जो गुरूवारी त्यांनी राष्ट्रपतींकडे सुपूर्द केला.

दरम्यान श्रीलंकेतील कॅथलिक चर्चने सगळ्या प्रकारच्या कार्यक्रमांचं आयोजन निलंबित केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंका सरकारने रविवारी झालेल्या बॉम्बस्फोटातील मृतांची संख्या अचानक 100 ने कमी केली आहे. श्रीलंकेच्या आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार साखळी स्फोटात मरण पावलेल्यांची संख्या 253 च्या घरात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्मृती इराणी

मंगळवारी राहुल गांधी हिवाळी अधिवेशनासाठी लोकसभेत आले होते. जिथं माध्यमांच्या कॅमेऱ्यांनी त्यांना गराडा घातला. यावेळी राहुल यांनी रफाल, शेतकऱ्यांचे प्रश्न, नोटाबंदी सारख्या मुद्द्यांवरुन मोदी सरकारवर प्रश्नांची सरबत्ती केली.

या व्हीडिओचा सुरुवातीचा भाग सोशल मीडियावर व्हायरल होतोय, ज्यात मीडियासमोर येण्याआधी राहुल गांधी आपल्या पक्षाच्या नेत्यांशी काहीतरी बोलताना दिसत आहेत.

राहुल गांधी

या व्हीडिओत आपण पाहू शकतो, की राहुल गांधी आपले सहकारी ज्योतिरादित्य शिंदे, अहमद पटेल, गुलाम नबी आझाद यांच्या गराड्यात आहेत. पण पत्रकार परिषद सुरु करण्याआधी राहुल यांना अहमद पटेल आणि ज्योतिरादित्य यांनी काहीतरी सांगितल्याचं दिसतंय.

या व्हीडिओत अहमद पटेल 'आय अग्री' म्हणताना स्पष्ट ऐकू येतंय, तर दुसरीकडे ज्योतिरादित्य राहुलना सांगतायत की 'जे मोदी करु शकले नाहीत, ते मी करुन दाखवलंय' असं म्हणतायत. ज्यावर राहुल गांधी सहमती दर्शवत आपली मान डोलावताना दिसत आहेत.

हा व्हीडिओ सोशल मीडियावर प्रचंड शेअर केला जातोय. केंद्रीय मंत्री स्मृती इराणी यांनी हा व्हीडिओ आपल्या ट्विटर अकाऊंटवर शेअरही केलाय.

ज्यात त्यांनी म्हटलंय "आजकाल स्वप्नं दाखवण्यासाठीही शिकवणी घ्यावी लागते का?"

त्याला काँग्रेस प्रवक्त्या प्रियंका चतुर्वेदींनी "स्वप्नं दाखवल्यानंतर त्यांना परत जुमला म्हणणं आणि खोटारडेपणा करण्याची शिकवणी तर फक्त भाजप कार्यालयातच मिळते" असं प्रत्त्युतर दिलं आहे.

त्यापुढे जाऊन त्यांनी " चला मॅडम, शिकवणी घेऊन तरी किमान पंतप्रधान मोदींनी एखादी पत्रकार परिषद घ्यावी. लोकांना खूप उत्तरं हवी आहेत. देश वाट बघतोय. आहे का मंजूर?"

आपल्या पत्रकार परिषदेत राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या साडेचार वर्षाच्या कारभारावर निशाना साधलाय.

आणि यानंतर मंगळवारी माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी "माझ्या पंतप्रधानपदाच्या काळात मीडियाशी बोलताना मला अजिबात भीती वाटली नाही" असं म्हणत मोदींना टोला हाणलाय.

मनमोहन यांनी आपलं पुस्तक 'चेंजिंग इंडिया'चं प्रकाशन करताना म्हटलं "मी कही असा पतंप्रधान नव्हतो, ज्याला मीडियाशी बोलताना भीती वाटायची. मी नियमितपणे माध्यमांच्या प्रतिनिधींना भेटायचो. आणि ज्यावेळी मी परदेश दौऱ्यावर जायचो, तेव्हा परतल्यानंतर एक पत्रकार परिषद हमखास घ्यायचो"

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन राज्यात विजय मिळवल्यानंतर मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीची घोषणा करुन काँग्रेस आपल्या आश्वासनांची पूर्ती वेगानं करताना दिसतेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वतंत्र शौचालय असणाऱ्या घरांमध्ये 45.3 टक्के, सार्वजनिक शौचालय वापरणाऱ्यांमध्ये 62.2 टक्के तर झोपडपट्टीत रहाणाऱ्या 62 टक्के लोकांच्या शरीरात कोव्हिड-19 विरोधातील अॅंटीबॉडी म्हणजेच रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण झाली आहे.

हा सर्व्हे सावित्रिबाई फुले विद्यापीठ, भारतीय विज्ञान शिक्षण व संशोधन संस्था (आयसीएमआर) ट्रान्सलेशनल स्वास्थ आणि तंत्रज्ञान संस्था, फरीदाबाद आणि ख्रिश्चन वैद्यकीय महाविद्यालय, वेल्लोर आणि पुणे महापालिकेतर्फे करण्यात आला.

सिरो सर्वेक्षणाची माहिती

येरवडा, कसबापेठ-सोमवारपेठ, रस्तापेठ-रविवारपेठ, लोहियानगर-कासेवाडी, नवीपेठ-पार्वती या पुण्यातील पाच प्रभागांमध्ये सर्व्हे करण्यात आला.  यासाठी 1664 लोकांची चाचणी करण्यात आली. या लोकांचे रक्ताचे नमुने गोळा करण्यात आले होते.

20 जुलै ते 5 ऑगस्ट दरम्यान सिरो सर्वेक्षण करण्यात आलं होतं.

कोणत्या भागात किती प्रमाणात कोव्हिड-19 चा प्रसार

16 ऑगस्टला पुण्यातील सिरो सर्वेक्षणाचा रिपोर्ट पुणे विद्यापीठाच्या वेब-साईटवर अपलोड करण्यात आला आहे.

वयोगटानुसार अॅंटीबॉडीजचं प्रमाण

या रिपोर्टनुसार, पुरूष आणि स्त्रियांच्या शरीरात तयार झालेल्या कोव्हिड-19 अॅंटीबॉडी सर्वेमध्ये फारसा फरक आढळून आलेला नाही.

सर्वेक्षणासाठी 861 पुरुष आणि 803 स्त्रीयांच्या रक्ताचे नमुने तपासणीसाठी घेण्यात आले.

50.1 टक्के स्त्रीयांच्या तर 52.8 टक्के पुरूषांच्या शरीरात कोव्हिड-19 अॅंटीबॉडी तयार झाल्याचं दिसून आलं.

तर, 65 वर्षावरील व्यक्तींच्या शरीरात कोव्हिड-19 अॅंटीबॉडीच प्रमाण 39.8 टक्के असल्याचं आढळून आलं आहे.

सार्वजनिक शौचालय वापरणाऱ्यांमध्ये रोगप्रतिकारक क्षमता तयार झाली का?

स्वतंत्र शौचालय असणाऱ्या घरांमध्ये राहणाऱ्या 45.3 टक्के लोकांमध्ये कोव्हिड-19 च्या अॅंटीबॉडी तयार झाल्यात असं हा सर्व्हे सांगतो.

सार्वजनिक शौचालय वापरणाऱ्या 62.2 टक्के लोकांमध्ये कोव्हिड-19 च्या अॅंटीबॉडी असल्याचं समोर आलं आहे.

बंगल्यांमध्ये रहाणाऱ्यांमध्ये कोव्हिड-19 अॅंटीबॉडीजचे प्रमाण 43.9 टक्के आहे. तर, चाळीत 56 टक्के लोकांमध्ये कोव्हिड-19 च्या अॅंटीबॉडीज असल्याचं दिसून आलं आहे.

झोपडपट्टीत 62 टक्के आणि आपार्टमेंटमध्ये राहणाऱ्या 33 टक्के लोकांमध्ये कोव्हिड-19 च्या अॅंटीबॉडी

या सर्व्हेक्षणातील निष्कर्ष काय?

या सर्व्हेचा अर्थ पुण्याच्या सावित्रीबाई फुले विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ हेल्थ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुण्यातील 50 टक्के लोकांच्या शरीरात कोरोनाच्या अॅंटीबॉडीज सापडल्या आहेत ही बाब समोर आली आहे. सिरो सर्व्हेतून ही गोष्ट समोर आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदा वर्ध्याच्या सेवाग्राममध्ये काँग्रेसच्या वर्किंग कमिटीची (CWC) बैठक पार पडली. या बैठकीला काँग्रेसनं 'अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक' म्हटलं आहे.

विशेष म्हणजे काँग्रेसचे मोठे नेते आणि देशभरातले आजी-माजी मंत्री आणि कार्यकर्ते या निमित्तानं बऱ्याच वर्षांनंतर बापूंच्या आश्रमात मोठमोठ्या गाड्यांमध्ये पोहोचले. सेवाग्राम आश्रमात सकाळी ११ च्या सुमारास कार्यकारिणीच्या सर्व नेत्यांनी प्रार्थना केली. त्याआधी राहुल गांधींनी वृक्षारोपण केले. बापू आणि बा कुटीत जाऊन प्रार्थना केली.

गांधी जयंती निमित्त तसंही आश्रमात लोकांची गर्दी असते. ती दरवर्षीच असते. यंदा त्यात काँग्रेसवाल्यांची भर पडली. ते बघून काही वयोवृद्ध सर्वोदयी मिश्किलपणे हसत होते.

पांढरा शुभ्र कुर्ता आणि पायजमा घातलेले राहुल, माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग, सोनिया गांधी आणि पक्षाचे नेते-कार्यकर्ते एक तास बापूंच्या आश्रमात होते. नंतर ते लगतच्या नई तालीम समितीच्या शाळा प्रांगणात जेवले. भोजना-नंतर त्या सर्वांनी स्वतःचं ताट-वाट्या-पेले स्वतःच धुतले.

नई तालीम समितीमध्ये आणि आश्रमात स्वतःची कामं स्वतःच करावी असा नियम वजा आग्रहच असतो. ती दैनंदिनी रोजच्या जीवनात आप-आपल्या घरातही करावीत अशी बापूंची शिकवण.

पांढरा शुभ्र कुर्ता पायजमा घातलेले राहुल गांधी, माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग, सोनिया गांधी एक तास बापूंच्या आश्रमात होते.

'ऐतिहासिक बैठकीचा' उपयोग किती?

१९ जुलै १९४२ला सेवाग्राममध्ये पार पडलेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या तत्कालीन कार्यकारिणीच्या बैठकीत महात्मा गांधींच्या अध्यक्षतेखाली ब्रिटिशांविरुद्ध 'चले जाव'चा नारा देण्यात आला. भारतीय स्वातंत्र्य लढ्याला त्यामुळे एक महत्त्वाची कलाटणी मिळाली होती.

काँग्रेस पक्ष गांधी विचारांवर आणि त्यांनी आखलेल्या मार्गावर चालण्यास कटिबद्ध आहे, असं काँग्रेस कार्यकारिणीनं वर्ध्यात पारित केलेल्या पहिल्या ठरावात नमूद केलं आहे. दुसऱ्या ठरावामध्ये भारतातल्या आर्थिकदृष्ट्या हतबल झालेल्या शेतकऱ्यांना आणि ग्रामीण जनतेला न्याय मिळवून देण्याचा संकल्प केला.

काँग्रेसच्या मंगळवारी झालेल्या कार्यक्रमाचा त्यांना भविष्यात किती उपयोग होईल हे आज सांगता येणं कठिण नाही. कारण पक्षात आजही सामान्य लोकांना स्थान नाही. आणि जे नेते आहेत, ते लोकांमध्ये वावरत नाहीत. लोकांच्या प्रश्नांवर त्यांची भूमिका नाही.

देशातल्या वंचितांपासून ते...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्ध्याच्या गांधी आश्रमात बैठकीचं निमित्त करून काँग्रेसनं 2019च्या सार्वत्रिक निवडणुकांचं रणशिंग फुंकलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हतबल होत विचारलेला हा प्रश्न आहे प्रवीण कोटकर यांचा.

एक-दोन नव्हे, तर 400 हून अधिक जण नियुक्त्यांच्या प्रतीक्षेत आहेत आणि प्रवीण कोटकर यांच्यासारखीच हतबलता त्यांच्यातही दिसून येते.

'शेताच्या बांधावरून नियुक्ती मिळण्याची वाट पाहतोय'

प्रवीण यांनी सोशल मीडियाद्वारे आपली हतबलता व्यक्त केली आणि त्यानंतर एकामागोमाग एक उमेदवार बोलू लागले. स्पर्धा परीक्षांचं स्वप्न उराशी बाळगून, आर्थिक अडचणींवर मात करून, पुण्यासारख्या शहरात येऊन, यश तर मिळवलं, पण यशानंतरही 'स्ट्रगल' काही संपला नाही, अशी अवस्था या उमेदवारांची आहे.

बीबीसी मराठीनं प्रवीण कोटकर यांच्याशी संपर्क साधला आणि त्यांच्या भावना जाणून घेतल्या.

प्रवीण हे अहमदनगरमधील अकोले तालुक्यातले. इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घेतलेल्या प्रवीण यांनी एमपीएससीची तयारी केली, परीक्षा दिली आणि यशही मिळवलं. नायब तहसीलदार हे पद मिळवलं. मात्र, नियुक्ती न मिळाल्यानं पद मिळूनही न मिळाल्याची अवस्था झालीय.

30 वर्षांच्या प्रवीण यांचं लग्न झालंय. आई-वडील शेती करतात. नियुक्ती आज मिळेल, उद्या मिळेल, या आशेत ते शेताच्या बांधावरून सरकारच्या निर्णयांकडे डोळे लावून बसलेत.

'पुन्हा अभ्यास सुरू करण्यावाचून पर्यायच नाही'

प्रवीण हे एकटेच नाहीत, निरंजन कदम यांचीही हीच स्थिती आहे.

निरंजन कदम यांनी पुण्यात अर्धवेळ काम करून महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाची परीक्षा दिली. सर्व परीक्षा उत्तीर्ण होत तहसीलदार हे पद मिळवलं, पण नियुक्तीमुळे यश मिळवून न मिळाल्यासारखी स्थिती झालीय.

निरंजन कदम

गावी जाऊन बसावं तर तिथेही हतबलता. नियुक्ती आज मिळेल, उद्या मिळेल, या आशेत न राहता निरंजन यांनी पुन्हा MPSC परीक्षेची तयारी सुरू केलीय.

'नियुक्तीची वाट पाहून कंटाळळे, UPSC ची तयारी सुरू केलीय'

अशीच स्थिती उस्मानाबादमधील भूम तालुक्यातल्या ज्योत्स्ना मुळीक यांची.

ज्योत्स्ना सांगतात, परीक्षा उत्तीर्ण होऊन 10 महिने लोटले तरी नियुक्ती मिळत नाहीय. नियुक्ती कधी मिळेल, याची वाट पाहण्याचाही कंटाळाला आला आणि आता यूपीएससीची तयारी करण्याचा विचार करतेय.

घरच्यांचं पाठबळ असल्यानं हे सर्व शक्य होत असल्याचं ज्योत्स्ना सांगतात. मात्र, त्या पुढे सांगतात, "नातेवाईक विचारत असताच की कधी तहसीलदार झालीयेस, मग नियुक्ती कधी मिळणार? त्यांच्या प्रश्नावर निरुत्तर होते."

प्रवीण कोटकर असो, निरंजन कदम असो वा ज्योत्स्ना मुळीक असोत, सगळ्यांची एकच मागणी आहे,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"MPSC मधून नायब तहसीलदार म्हणून निवड झालीय. 10 महिने झाले तरी सरकारनं नियुक्त दिली नाहीय. सध्या शेतमजूर म्हणून काम करतोय. लोक आम्हाला हसतात आणि सरकारला शिव्या देतात. नियुक्ती कधी?"


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरियाणाचे गृहमंत्री अनिल विज यांनी विधानसभेत निकिता तोमर हत्याकांडाच्या बाबतीत आणलेल्या लक्षवेधी ठरावावर उत्तर देताना ही माहिती दिली.

वृत्तसंस्था आयएनआयला अनिल विज यांनी सांगितलं की, "मी वल्लभगड प्रकरणात एसआयटीला लव्ह जिहादच्या दृष्टीनेही तपास करायला सांगितला आहे. धर्मपरिवर्तनाची अनेक प्रकरणं समोर येत आहेत जिथे एखाद्या व्यक्तीची प्रेमाच्या नावाखाली फसवणूक केली जाते. या प्रकरणांची गंभीरतेने चौकशी करावी लागेल."

ऑक्टोबर महिन्यात हरियाणातल्या वल्लभगढ कॉलेजमध्ये शिकणारी विद्यार्थिनी निकिता तोमर हिची दिवसाढवळ्या गोळ्या घालून हत्या करण्यात आली होती. तिला गोळ्या घालण्याचा आरोप तौसिफ अहमद याच्यावर आहे. तौसिफ एका राजकीय कुटुंबातून येतो आणि या प्रकरणी एसआयटीने चार्जशीट दाखल केली आहे.

धर्मांतराच्या ज्या कायद्याबद्दल अनिल विज बोलत आहेत तशा प्रकारचे कायदे आणण्याचा मानस उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि कर्नाटकच्या सरकारांनीही बोलून दाखवला आहे. मागच्या वर्षी हिमाचल प्रदेश विधानसभेने धार्मिक स्वातंत्र्य कायदा पास केला होता ज्याच्याबद्दल अनिल विज बोलले.

काय आहे या कायद्यात?

सिमल्यातल्या वरिष्ठ पत्रकार अश्विनी शर्मा म्हणतात की हिमाचल प्रदेशाच्या डोंगराळ भागात ख्रिश्चन मिशनऱ्यांव्दारे होणाऱ्या धर्मांतराच्या बातम्या पाहून 2006 साली वीरभद्र सिंह सरकारने धर्मांतरविरोधी कायदा आणला.

पण यानंतर अशाही बातम्या आल्या की ख्रिश्चन संस्थांनी या कायद्याच्याविरोधात काँग्रेस हायकमांडकडे तक्रार केली आणि याला हायकोर्टात आव्हानही दिलं गेलं. 13 वर्षांनी या कायद्यात पुन्हा बदल केले गेले आणि हा कायदा अधिक कडक करण्यात आला.

शिक्षा 3 वर्षांवरून 7 वर्षं केली

जयराम ठाकुर यांच्या नेतृत्वाखाली असणाऱ्या भाजप सरकारने या कायद्याचं उल्लंघन करणाऱ्यांसाठी असणारी शिक्षा 3 वर्षांवरून वाढवून 7 वर्षं केली. मागच्या वर्षी सगळ्या पक्षांच्या संमतीने हा कायदा हिमाचल प्रदेशच्या विधानसभेत पास झाला.

अश्विनी शर्मा सांगतात की या कायद्यात 8 नवी कलमं जोडली गेली, ज्यातलं एक आहे की - जर धर्मांतर करण्याच्या हेतूने लग्न झालं असेल तर असं लग्न रद्द मानण्यात येईल.

"या कायद्याच्या कलम 5 नुसार जर एक व्यक्ती दुसऱ्या व्यक्तीशी लग्न करायच्या आधी किंवा नंतर धर्मांतर करत असेल किंवा दुसऱ्या व्यक्तीला लग्नाच्या आधी किंवा नंतर धर्मांतर करायला सांगत असेल तर असं लग्न रद्द मानण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हरियाणा सरकार जबरदस्तीने धर्मांतर करण्याच्या विरोधात कायदा आणू इच्छित आहे. असा कायदा हिमाचल प्रदेशात आधीपासूनच लागू आहे आणि हरियाणा सरकारने हिमाचलकडे त्याची माहिती मागितली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हर्षल भोसले

आर्थिक हलाखीच्या अवस्थेत आपलं शिक्षण पूर्ण केलेल्या हर्षल यांनी नववी आणि दहावीचं शिक्षण आश्रमशाळेत घेतलं होतं. हर्षल यांनी पहिल्याच  प्रयत्नात हे यश मिळवलं आहे.

2018 मध्ये लोकसेवा आयोगामार्फत जानेवारीत लेखी परीक्षा घेण्यात आली होती. सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर महिन्यात उत्तीर्ण विद्यार्थ्यांचा मुलाखतीचा टप्पा पार पडला होता. या परीक्षेंतर्गत 511 जागा रिक्त होत्या.

त्यामध्ये स्थापत्य अभियांत्रिकीच्या 161, यंत्र अभियांत्रिकीच्या 136, विद्युतच्या 108, अणूविद्युत व दूरसंचार अभियांत्रिकी शाखेच्या 106 जागा रिक्त होत्या. लोकसेवा आयोगाने शुक्रवारी 25 ऑक्टोबरला आपल्या संकेतस्थळावर आयईएस परिक्षेचा निकाल जाहीर केला.

आर्थिक हालाखीच्या परिस्थितीवर केली मात

हर्षल पाच वर्षांचे असताना त्यांच्या वडिलांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या आईने शेतात काम करून अत्यंत बिकट अवस्थेत त्यांच्या शिक्षणाची जबाबदारी सांभाळली. हर्षल यांनीही  न डगमगता शिक्षणावर लक्ष केंद्रीत केलं होतं.

मंगळवेढा येथील न्यू इंग्लिश स्कूलमध्ये प्राथमिक शाळेत हर्षल यांचं शालेय शिक्षण झालं. त्यानंतर सोलापुरातील उत्तर सोलापूर तालुक्यातील देगावमधल्या माध्यमिक आश्रमशाळेत नववी ते दहावी पर्यंतचं माध्यमिक शिक्षण त्याने पूर्ण केले.

हर्षल भोसले

दहावीनंतर बीडच्या गव्हर्नमेंट पॉलिटेक्निकल येथे डिप्लोमा तर कराड येथील गव्हर्नमेंट कॉलेजमध्ये डिग्रीचं शिक्षण त्यांनी पूर्ण केले. त्यानंतर भाभा अॅटॉमिक रिसर्च सेंटर येथे एक महिन्याचे ट्रेनिंग घेऊन तिथला राजीनामा दिला. त्यानंतर 'ऑइल अँड नॅचरल गॅस कार्पोरेशन' पुणे येथे हर्षलची निवड झाली.

केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या इंजिनिअर सर्व्हिसेसची पूर्वपरिक्षा जानेवारी महिन्यात तर त्यानंतर मुख्य परीक्षा जून महिन्यात दिली. नंतर सप्टेंबर महिन्यात मुलाखती पार पडल्या. शुक्रवारी 25 ऑक्टोबर रोजी या परीक्षेचा निकाल जाहीर झाला. त्यामध्ये हर्षल भोसले यांने देशात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.

आश्रमशाळा ते युपीएससी

"आश्रमशाळा म्हटले की त्या ठिकाणी प्रवेश घेणाऱ्या विध्यार्थ्यांच्या शिक्षणाची आबाळ होते, असा अनेक वर्षांपासून लोकांमध्ये गैरसमज आहे. मात्र हा गैरसमज हर्षल भोसले या विद्यार्थ्याने पुसून टाकला आहे. हर्षल हा विद्यार्थी जेव्हा देगाव येथील माध्यमिक आश्रमशाळेत शिकण्यासाठी आला होता. तेव्हा त्याची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हालाखीची होती. मात्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्यावतीने घेण्यात आलेल्या आयईएस म्हणजेच इंडियन इंजिनिअरिंग सर्व्हिसेस परीक्षेत सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील तांडोरच्या हर्षल ज्ञानेश्वर भोसले यांनी देशात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवा खेळती राहील अशी प्रशस्त रचना ही घरी राहून कोरोनाला दूर ठेवण्यात महत्त्वाची आहे. थंडी काही दिवसातच सुरू होईल. थंडी आणि कोरोना यामुळे अनेकजण घरी राहणंच पसंत करतील.

कोरोना व्हायरसला दूर ठेवण्यासाठी सातत्याने हात धुणं, सॅनिटायझर लावणं, सोशल डिस्टन्सिंग पाळणं हे आपल्याला अनेक महिने सांगण्यात आलं आहे. आपण ते पाळतही आहोत.

परंतु शास्त्रज्ञ, अभियंत्यांच्या मते आपण कोणत्या हवेत वावरतोय, आपल्या श्वासागणिक शरीरात काय जातं आहे हेही तितकंच महत्त्वाचं आहे. जेव्हा मुलं शाळेत जाऊ लागतील आणि अधिकाधिक माणसं ऑफिसला जाऊ लागतील तेव्हा या गोष्टी महत्त्वाच्या ठरतील.

चांगलं वायूविजन कसं कळीचं ठरतं, कसं ते पाच मुद्यांनिशी पाहूया.

1. कोंदट हवा असेल तर वेळीच निघा

तुम्ही एखाद्या खोलीत गेलात आणि हवा शिळी आहे असं जाणवलं तर वायूविजनामध्ये काहीतरी गडबड आहे असं समजावं.

स्वच्छ मोकळी हवा खेळती नसेल तर कोरोना विषाणूचा संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते.

नवीन संशोधनानुसार, दाटीवाटीच्या ठिकाणी जिथे हवा कोंडून राहते तिथे कोरोना विषाणू हवेच्या माध्यमातून पसरण्याची शक्यता असते. विषाणू अतिसूक्ष्म स्वरुपात हवेत रेंगाळतो.

कोरोनाचा संसर्ग वाढू लागल्यानंतर कामाच्या ठिकाणांसाठी एक नियमावली जाहीर करण्यात आली. त्यानुसार प्रत्येकाला 10 लिटर शुद्ध मोकळी हवा मिळायला हवी असं नमूद करण्यात आलं होतं. आता थंडीच्या दिवसात ही गोष्ट खूपच महत्त्वाची ठरणार आहे.

म्हणूनच एखाद्या ठिकाणी तुम्ही गेलात आणि कोंदट असल्याचं जाणवलं तर तिथून बाहेर पडा, असं चार्टर्ड इन्स्टिट्यूशन ऑफ बिल्डिंग सर्व्हिसेस इंजिनियर्सचे तांत्रिक संचालक डॉ. हायवेल डेव्हिस यांनी सांगितलं.

सातत्याने शुद्ध खुली हवा मिळत राहणं हे आवश्यक आहे असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

कोरोनाबाधित व्यक्ती इमारतीत असेल आणि तुम्ही बरीच मोकळी हवा तिथे सोडू शकलात, तर त्या संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या माध्यमातून दूषित झालेली हवा तुम्ही नीट करण्याचं काम करत आहात. अन्य लोकांना कोरोनाचा संसर्ग होण्याची शक्यता तुम्ही कमी करत आहात.

2. एसीची रचना जाणून घ्या

ऑफिसमध्ये, दुकानांमध्ये वातानुकूलित यंत्रणा बसवलेली असते. परंतु ती कोणत्या स्वरुपाची आहे हे समजून घ्या.

स्प्लिट एअर कंडिशनर म्हणजे भिंतीवर पांढरा बॉक्स बसवलेला असतो. हा एसी सभोवतालातली हवा घेतो, थंड करतो आणि सोडतो.

दुसऱ्या शब्दात सांगायचं तर हा एसी हवा उष्ण ते थंड...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शुद्ध खेळती हवा कोरोनाला दूर ठेऊ शकते का? जाणून घेऊया


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवामान बदलाच्या संकटाचा सामना करण्यासाठी झालेल्या आंतरराष्ट्रीय करारातूनही ट्रंप यांनी माघार घेतली होती. ट्रंप यांचे प्रतिस्पर्धी उमेदवार डेमोक्रॅटिक पक्षाचे जो बायडन यांनी सत्तेत आल्यास या करारात पुन्हा सहभागी होणार असं जाहीर केलंय. हवामान बदलाच्या लढाईत अमेरिकेची ही निवडणूक इतकी का महत्त्वाची आहे, ते पाहुया.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जागतिक हवामान बदलाच्या धोरणावर डोनाल्ड ट्रंप यांनी राष्ट्राध्यक्षपदावरून घेतलेल्या निर्णयांचा परिणाम झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवामानवाढीचा फटका मानवी समाजाला बसतो आहे.

मानवाच्या निसर्गावरील आक्रमणामुळेच असं होत असल्याचा दावा शास्त्रज्ञांनी केला आहे.  हवामानातले अभूतपूर्व बदल हे यंदाच्या वर्षातील ध्रुवीय वातावरणाचं द्योतक आहेत.

त्यामुळेच 2017 हे वर्ष सार्वकालीन अतिउष्ण तीन वर्षांपैकी एक असणार आहे.

संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या, वर्षाच्या पूर्वार्धात झालेल्या जागतिक बैठकीत संशोधकांनी जागतिक हवामान वाढीचा अहवाल सादर केला.

हरितगृह उर्त्सजकांमुळे (ग्रीन हाऊस गॅसेस) वातावरणात कार्बन डायऑक्साइडचं प्रमाण सर्वाधिक झाल्याचं गेल्या आठवड्यात प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालातही नमूद करण्यात आलं होतं.

जागतिक हवामान संघटनेचा यंदाच्या वर्षासाठीचा निष्कर्ष जानेवारी ते सप्टेंबर या कालावधीतील नोंदींवर आधारित आहे. मात्र या काळातलं हवामान 1.1 सेल्सिअसनं जास्त असल्याचं संघटनेनं स्पष्ट केलं आहे.

माणसाचं अस्तित्व टिकवण्यासाठी हवामान नियंत्रणात राखणं अत्यावश्यक आहे, असं अनेक देशांचं म्हणणं आहे. मात्र धोक्याची पातळी असलेल्या 1.5 अंश सेल्सिअसपर्यंतची तापमान वाढ फार दूर नाही.

1981-2010 या कालावधीतील सरासरी हवामानाच्या तुलनेत 2017 वर्षातील हवामान 0.47 सेल्सिअसनं अधिक आहे.

चक्रीवादळाचा परिणाम म्हणून अनेक देशांत मोठ्या प्रमाणावर पूरस्थिती निर्माण झाली होती.

गेल्या वर्षी 0.56 सेल्सिअसनं हवामान जास्त होतं. मात्र अल निनोच्या आगमनांतर तापमानात घट झाली. जागतिक हवामान संघटनेच्या अभ्यासानुसार 2015 या वर्षाचं तापमान सार्वकालीन उष्ण वर्षांच्या यादीत दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या क्रमांकावर असण्याची शक्यता आहे.

गेल्या तीन वर्षातल्या तापमानवाढीने नवनवीन उच्चांक गाठले आहेत. गेली अनेक वर्षं हवामानातील उष्णता दरवर्षी वाढते आहे असं जागतिक हवामान संघटनेचे महासचिव पेट्टेरी तलास यांनी सांगितलं.

यंदाच्या वर्षात हवामानात टोकाचे बदल अनुभवायला मिळाले आहेत. आशिया उपखंडात काही ठिकाणी तापमान 50 सेल्सिअसपेक्षा जास्त नोंदलं गेलं आहे. कॅरेबियन तसंच अटलांटिक क्षेत्राला भयंकर तीव्रतेच्या चक्रीवादळांनी तडाखा दिला.

पूर्व आफ्रिकेत मुसळधार पावसामुळे धोकादायक पूरस्थिती निर्माण झाली होती. अशा घटना हवामान बदलाचे द्योतक आहेत. सखोल संशोधनानंतर या घटनांची कारणं स्पष्ट होतील.

मानवी समाजाच्या निसर्गावरील आक्रमणाचा भाग म्हणून हरितगृह वायूंच्या उर्त्सजनाने परिसीमा गाठली आहे, असं तलास यांनी सांगितली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जागतिक हवामान संघटनेच्या प्राथमिक आकडेवारीनुसार 2017 वर्ष आतापर्यंतच्या सर्वाधिक उष्ण वर्षांपैकी एक ठरणार आहे. अल निनोच्या अभावी असं होणार असल्याचं हवामान संघटनेचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा अगदी छोटा समुदाय आहे. या समुदायातल्या लोकांनी इतर प्रचलित भाषा बोलणाऱ्या महिलांशी लग्न केलं. त्यामुळे ही भाषा आता लुप्त होण्याच्या मार्गावर आहे.

"मागच्या पिढीपर्यंत संपूर्ण गावात बादेशी बोलली जात होती," रहीम गुल म्हणतात.

"पण जेव्हा आम्ही तोर्वली भाषा बोलणाऱ्या समुदायातील महिलांशी लग्न केली, तेव्हापासून आमची मुलंही हीच भाषा बोल लागली. बादेशी भाषा आता संपत चालली आहे," असं निरीक्षणही गुल नोंदवतात.

खरं तर तोर्वली भाषेलाही पश्तू भाषेकडून धोका आहे. पण अजूनही या भागात ही भाषा मोठ्या प्रमाणावर बोलली जात असल्यानं टिकून आहे. ते भाग्य बादेशी भाषेच्या वाट्याला मात्र आलं नाही.

या भागात रोजगाराची साधनं नसल्यानं इथली मंडळी स्वात जिल्ह्यात पर्यटनाचा व्यवसाय करतात. तिथं त्यांनी प्रचलित पश्तु भाषा शिकली आहे. तिथं याच भाषेत सर्वं व्यवहार चालतात.

आता तर परिस्थिती अशी आहे की, बादेशी भाषेचा वापर करण्याची संधी फारच कमी मिळत असल्यानं या गावातले हे तिघे ही भाषा विसरत चालले आहेत.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर पाकिस्तानच्या दुर्गम खोऱ्यामध्ये बादेशी भाषा बोलली जाते. ही भाषा बोलणारे आता फक्त तीन जणच या जगात जिवंत आहेत. त्यांच्या मृत्यूसोबतच ही भाषा संपण्याची भीती आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा चित्रपटाची तुलना जॉनी डेपच्या 'पायरेट्स ऑफ कॅरिबिअन'सोबत होत आहे. दोन्ही चित्रपटात भरपूर साम्य असल्याची प्रतिक्रिया ट्विटरवर उमटली आहे. दोन्ही चित्रपटाची तुलना का होत आहे? त्याबाबत ट्विटरवरील काही निवडक प्रतिक्रिया.

1) 'इंग्रज हेच विरोधक?'

'पायरेट्स ऑफ कॅरिबियन' आणि 'ठग्स ऑफ हिंदोस्तान'मध्ये एक मुख्य साम्य आहे ते म्हणजे दोन्ही चित्रपटामधले प्रमुख पात्रांचे शत्रू आहेत. पायरेट्स ऑफ कॅरिबिअनमध्ये पायरटेसच्या पाठीमागे रॉयल नेव्ही असते तर या चित्रपटात ठग्सचा इंग्रज हेच विरोधक आहेत.

मनोज कुमार यांच्या क्रांती या चित्रपटापासून देखील या चित्रपटानं प्रेरणा घेतली, असं नेटिजन्स म्हणत आहेत.

दोन्ही चित्रपटामध्ये ब्रिटिश सत्तेची पार्श्वभूमी आहे. त्यामुळे ठग्स ऑफ हिंदोस्तान हे पायरेट्स ऑफ कॅरेबियनची स्वदेशी आवृत्ती असल्याचं म्हटलं जात आहे.

2) अमिताभ बच्चन आणि बार्बोसा

अमिताभ बच्चन यांचं पात्र कॅप्टन बार्बोसा या पात्राहून प्रेरित झालं आहे, असं काही लोक म्हणत आहेत. याचं कारण आहे दोघेही बऱ्याच अंशी सारखे दिसत आहेत. बार्बोसा आणि अमिताभ बच्चन यांचं पात्र खुदाबक्श आझाद हे दोघेही आपल्या समूहाचे नेते आहेत.

3) फिरंगी आणि जॅक स्पॅरो

जॅक स्पॅरो आणि आमिर खाननं रंगवलेलं पात्र फिरंगी यांच्यात साम्य असल्याचं ट्विटरवर म्हटलं जात आहे. आमिर खानच्या कमरेला एक दारूची बाटली आहे. म्हणजे ते पात्र नेहमी दारू पिणारं आहे. पायरेट्स ऑफ कॅरिबिअनमधला जॅक स्पॅरोही सतत नशेत असतो. फिरंगीची बोलण्याची ढब देखील जॅक स्पॅरोप्रमाणे वाटत आहे.

बार्बोसा आणि जॅक स्पॅरो यांच्यात आधी वैर असतं आणि कालांतराने ते मोठ्या शत्रूचा सामना करण्यासाठी एकमेकांचे सहकारी होतात. ठग्स ऑफ हिंदोस्तानमध्ये देखील आमीर खानला आझादला पकडून आणण्यासाठी इंग्रजांकडून पाठवलं जातं आणि ट्रेलरमध्ये नंतर आमीर खान आपली तलवार अमिताभ बच्चनला देत असल्याचं दाखवण्यात आलं आहे. यानंतर फक्त मला तुमच्यासाठीच काम करायचं आहे असं आमीर खान अमिताभ बच्चनला म्हणतो.

4) कथेची पार्श्वभूमी

दोन्ही चित्रपटातला साम्य म्हणजे कथेची पार्श्वभूमी. दोन्ही कथा या समुद्रात किंवा समुद्राच्या अवतीभोवती घडतात. त्यामुळे जहाज आणि जहाजांचा पाठलाग या गोष्टी दोन्ही चित्रपटात आहे. जहाज समोरासमोर येऊन तोफ उडवणं, एका जहाजावरून दुसऱ्या जहाजावर जाण्यासाठी दोरीचा वापर करणं यासारख्या अॅक्शन सिक्वेन्समध्ये साम्य दिसत आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुरूवारी आमीर खान आणि अमिताभ बच्चन यांचा 'ठग्स ऑफ हिंदोस्तान' या चित्रपटाचा ट्रेलर प्रदर्शित झाला. कालपासून या ट्रेलरला 1 कोटी 80 लाख व्ह्यूज मिळाले आहेत. या चित्रपटाच्या ट्रेलरची चर्चा सोशल मीडियावर रंगली आहे.