डॉक सारांशित करण्यासाठी: असांज यांनी यापूर्वीच त्यांच्यावरील सर्व आरोप फेटाळून लावले होते.

2012 साली त्यांनी लंडनमधील इक्वेडोरच्या दूतावासात आश्रय घेतला होता. आपल्यावरील आरोपांप्रकरणी स्वीडनकडे प्रत्यार्पण करावं लागू नये, यासाठी त्यांनी इक्वेडोरच्या लंडनस्थित दूतावासात आश्रय घेतला होता.

केवळ स्वीडनच नाही तर असांज यांना ताब्यात घेण्यासाठी अमेरिकाही प्रयत्नशील होती.

2010 साली विकिलीक्सने महत्त्वाची लष्करी आणि आंतरराष्ट्रीय व्यवहारासंबंधी कागदपत्रं प्रसिद्ध केल्याप्रकरणी असांज यांच्या प्रत्यार्पणासाठी अमेरिकेकडून दबाव आणला जात होता.

कोण आहेत ज्युलियन असांज?

ज्युलियन असांज यांचा जन्म 1971 साली ऑस्ट्रेलियातील टाउन्सव्हिल इथं झाला. त्यांच्या आई-वडिलांची फिरती नाटकमंडळी होती. त्यांचं बालपण तसं कठीण गेलं.

वयाच्या अवघ्या 18व्या वर्षी ज्युलियन असांज वडील बनले आणि नंतर या मुलाच्या कस्टडीच्या कायदेशीर लढाईमध्येदेखील अडकले.

असांज यांनी कॉम्प्युटरमध्ये गती होती आणि 1995 साली हॅकिंगमध्ये दोषी आढळल्यानं त्यांना हजारो ऑस्ट्रेलियन डॉलर्सचा दंडही भरावा लागला होता. पुन्हा अशा प्रकारचं कृत्य न करण्याचं मान्य केल्यानं असांजचा तुरूंगवास टळला होता.

मेलबर्न विद्यापीठामध्ये फिजिक्स आणि मॅथ्स शिकायला जाण्यापूर्वी त्यानं इंटरनेटसंबंधी पुस्तक लिहायलाही मदत केली होती.

2006 साली असांज यांनी काही समविचारी लोकांसोबत 'व्हिसल ब्लोइंग' वेबसाइट विकिलीक्सची सुरूवात केली.

विकिलीक्सचं नेमकं झालं काय?

चित्रपट, उद्योगापासून राष्ट्रीय सुरक्षा आणि युद्धापर्यंतच्या सर्व विषयांवरील अनेक देशांतील गोपनीय कागदपत्रं विकिलीक्सनं प्रसिद्ध केली होती.

बगदादमध्ये अमेरिकेच्या लष्करी हेलिकॉप्टरनं कशाप्रकारे 18 सामान्य नागरिकांना मारलं याचा एक व्हीडिओ विकिलीक्सनं 2010 साली प्रसिद्ध केला. त्यानंतर ही साइट प्रकाशझोतात आली. त्याचवर्षी विकिलीक्सनं अमेरिकन लष्कराची अनेक गोपनीय कागदपत्रं उघड केली.

अफगाणिस्तान युद्धाच्या वेळेस अमेरिकन लष्कराकडून कशा प्रकारे निरपराध नागरिकही मारले गेले होते, हे या कागदपत्रांमधून स्पष्ट होत होतं.

इराक युद्धाशी संबंधित कागदपत्रांमधून अमेरिकन लष्कराकडून 66 हजार नागरिकही मारले गेल्याचं उघड झालं.

या सर्व प्रकारानंतर अमेरिकन सरकारनं सुरक्षेशी संबंधित गोपनीय कागदपत्र उघड केल्याप्रकरणी असांजवर कारवाईचे संकेत दिले.

स्वीडनमधील आरोप नेमके काय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विकिलीक्सचे सह-संस्थापक ज्युलियन असांज यांच्यावरील बलात्काराच्या आरोपांप्रकरणी फेरचौकशी होणार आहे. असांज यांच्यावर आरोप करणाऱ्या महिलेच्या वकिलांच्या मागणीवरूनच स्वीडनच्या न्यायालयाने त्यांच्यावरील आरोपांची नव्याने चौकशी करण्याचे आदेश दिले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: असुरक्षित लैंगिक संबंधातून पसरणाऱ्या आजारांना आळा घालण्यात काँडमने मोठी भूमिका बजावली आहे. तर गर्भनिरोधक गोळ्यांमुळे स्त्रियांना पहिल्यांदा खऱ्या अर्थाने गर्भनिरोधासाठीचा उत्तम पर्याय उपलब्ध झाला.

अर्थात गर्भनिरोधाच्या उपायांचे धोके असतात. मात्र, संतती प्रतिबंधाच्या या उपयांचा शोध लागण्यापूर्वी गर्भनिरोधासाठी जगभरात जे विचित्र आणि भयंकर असे उपाय केले जायचे, ते बघता गर्भनिरोधक गोळ्या आणि काँडम यांनी आज माणसाचं आयुष्य किती सुकर केलं आहे, याची प्रचिती आल्याशिवाय राहत नाही.

या लेखात इतिहासात गर्भनिरोधाच्या अंगावर काटा आणणाऱ्या अशाच काही उपायांची माहिती आपण घेणार आहोत.

1. बैठका आणि शिंकणे

बैठका किंवा स्क्वॅट्स हा  एक उत्तम व्यायाम आहे. मात्र, प्राचीन ग्रीक काळात असा समज होता की स्क्वॅट केल्याने गर्भधारणा होत नाही. संभोगानंतर लगेच उड्या मारून स्क्वॅटिंग केल्याने शुक्राणू गर्भशयापर्यंत पोहोचत नाही, असं शास्त्र त्यामागे सांगितलं जायचं आणि एवढं करूनही गर्भधारणेची थोडीफार शक्यता असेल तर शिंकण्याने तीही संपते, असं मानलं जाई.

2. मुंगुसाचे वृषण

मध्ययुगीन युरोपातला हा अत्यंत विचित्र उपाय होता. चेटुक करणाऱ्या स्त्रियांकडून हा उपाय केला जायचा. मुंगूसाचे वृषण  टेस्टिकल्स स्त्रीच्या पायाला बांधले तर गर्भधारणा होत नाही, असं मानलं जाई. चमत्काराने काम होत असेल तर विज्ञानाची वाट कशाला धरायची, असा काहीसा समज.

पण खरं पाहिलं तर जोडीदाराच्या पायांना असे मुंगूसाचे टेस्टिकल्स बांधलेले बघून शरीरसुखाची इच्छा तर तिथेच मरत असावी.

3.लोहारकाम करणाऱ्या व्यक्तीच्या  घरचं पाणी

प्राचीन रोमन साम्राज्यात आणखी एक समज (गैरसमज) होता. लोहारकाम करणाऱ्या माणसाच्या घरचं पाणी प्यायल्याने गर्भधारणा होत नाही, अशी धारणा होती. अवजार बनवल्यानंतर तप्त अवजार ज्या पाण्यात थंड करतात त्या पाण्याचा वापर गर्भनिरोधक म्हणून केला जायचा.

हा प्रभावी उपाय होता. मात्र, यामागे खरंखुरं विज्ञान आहे. अवजार थंड करण्याच्या पाण्यात शिसं उतरतं. या शिश्यामुळे गर्भधारणा होत नाही. मात्र, याचे दुष्परिणाम रोगापेक्षा इलाज भयंकर असेच होते. कारण शिश्यामुळे मळमळ, किडन्या निकामी होणे, कोमा आणि मृत्यूसुद्धा ओढावत.

अगदी अलीकडे म्हणजे पहिल्या महायुद्धापर्यंत अशाप्रकारचे उपाय केले जायचे. कारखान्यांमध्ये काम करण्यासाठी स्त्रिया स्वतःहून पुढे येत. कारण एकच कारखान्यातील शिश्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रोज गर्भनिरोधाची गोळी घेताना किंवा काँडम वापरण्याचा क्षण संकोच वाटणारा असेल तर एक गोष्ट नक्कीच लक्षात घेतली पाहिजे की संतती नियमन आणि लैंगिक आरोग्याच्या दृष्टीने गेल्या दशकातले हे सर्वांत महत्त्वाचे शोध आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अहमदाबादच्या मोटेरा स्टेडियममध्ये झालेल्या या सामन्यात भारताला जिंकण्यासाठी 49 धावांचे लक्ष्य मिळाले होते. भारताने एकही विकेट न गमावता 8 व्या षटकात कसोटी संपवली. दुसऱ्या डावात रोहित शर्माने 25 आणि शुभनन गिलने 15 धावा केल्या.

पहिल्या डावात काय झालं?

पहिल्या डावात इंग्लंडला 112 धावांत गुंडाळल्यानंतर भारताने या सामन्यात 3 बाद 99 पर्यंत मजल मारली. सध्या भारत इंग्लंडपेक्षा 13 धावांनी मागे आहे.

पहिल्या दिवसाचा खेळ थांबला तेव्हा भारताचा सलामीवीर रोहित शर्मा 57 तर उपकर्णधार अजिंक्य रहाणे एका धावावर नाबाद होते.

अक्षर पटेलचे सहा बळी

 हा सामना दिवसरात्र स्वरुपात गुलाबी चेंडूने खेळवण्यात आला. इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला खरा. पण हाच  निर्णय त्यांच्या अंगलट आला.

अक्षर पटेल आणि रविचंद्रन अश्विन या भारतीय फिरकीपटूंच्या जोडगोळीसमोर इंग्लंडचा टिकाव लागला नाही.  दोन्ही गोलंदाजांनी इंग्लंडची आघाडी फळी कापून काढत पहिल्या दिवसाच्या पहिल्या दोन सत्रांमध्येच भारताला सामन्यावर पकड मिळवून दिली.

सुरुवातीपासून कोणताच फलंदाज टिकून न शकल्याने इंग्लंडचा डाव 112 धावांवर आटोपला.

पण तिसऱ्याच षटकातच इंग्लडच्या दोन धावा असताना इशांत शर्माने सलामीवीर डॉमिनिक सिब्लीला बाद करून त्यांना मोठा धक्का दिला. त्यानंतर बेअरस्टही झटपट बाद झाल्याने इंग्लंडची अवस्था 2 बाद 27 अशी बनली होती. पण सलामीवीर झॅक क्रॉऊली याने कर्णधार जो रुटसोबत डावाला स्थैर्य देण्याचा प्रयत्न केला.

पण मागच्या सामन्यातील किमयागार रविचंद्रन अश्विन पुन्हा भारताच्या मदतीला धावून आला. अश्विनने मोठा अडथळा ठरू शकणाऱ्या जो रूटला माघारी धाडलं. त्यामुळे इंग्लंडची स्थिती 3 बाद 74 अशी बनली. त्यानंतर मात्र भारतीय गोलंदाजांनी सामन्यावरची पकड सुटू दिली नाही.  ठराविक अंतराने एकामागून एक गडी बाद करत इंग्लंडला 112 धावांत गुंडाळले.

इंग्लंडकडून सर्वाधिक धावा क्रॉऊलीने केल्या त्याने 84 चेंडूंमध्ये 53 धावांची खेळी केली. तर भारताकडून अक्षर पटेलने 6 तर रविचंद्रन अश्विनने 3 गडी बाद केले.

रोहित शर्माचं अर्धशतक

इंग्लंडला झटपट गुंडाळल्यानंतर भारताच्या वाट्याला दिवसातील उर्वरित 33 षटकं आली. भारताने सावध खेळ करण्याचा प्रयत्न केला पण तरीही सलामीवीर गिल, चेतेश्वर पुजारा आणि कर्णधार विराट कोहली यांच्या रुपाने तीन धक्के भारताला बसले.

विराट कोहली तर केवळ एक षटक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत आणि इंग्लंड यांच्यातील कसोटी मालिकेत भारताने एक मोठा विजय मिळवला आहे. कसोटी सामन्याच्या दुसऱ्याच दिवशी भारताने इंग्लंडला 10 विकेट्स राखून पराभूत केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अहमदाबादमध्ये एका कार्यक्रमात बोलताना ते म्हणाले, "सध्याच्या काळात घटस्फोटाची प्रकरणं बरीच वाढली आहेत. लोक काही कारण नसताना आपआपसात भांडत बसतात. पण घटस्फोटाचं प्रमाण सुशिक्षित आणि सधन कुटुंबांमध्ये जास्त आहे. कारण शिक्षण आणि पैसा माणसाला गर्विष्ठ बनवतात. यामुळेच कुटुंब मोडतात. याचा समाजावरही परिणाम होतो कारण समाजही एक कुटंबच आहे."

या विधानावर आता उलटसुलट चर्चा सुरू झाली आहे. अभिनेत्री सोनम कपूरने ट्वीट करून म्हटलंय की 'कोणता शहाणा माणूस असं विधान करतो? अत्यंत मुर्खपणाचं आणि प्रतिगामी विधान आहे हे.

सोनम कपूर यांच्या ट्वीटवरही अनेक प्रतिक्रिया आल्या आहेत. त्यातल्या एकीने लिहिलंय,

"शिक्षणाने आपल्याला स्वातंत्र्य मिळतं. त्यामुळेच नको असलेल्या बंधनात स्वतःला बांधून ठेवण्यापेक्षा लोक त्यातून बाहेर पडतात. शिक्षणाने माणूस अहंकारी होत नाही, तर त्याला आर्थिक स्वयंपूर्णता येते."

मोहन भागवतांनी पहिल्यांदाच असं वक्तव्य केलेलं नाहीये. 2013 साली इंदोरमध्ये बोलताना ते म्हणाले होते की, "पुरुष घरातला कर्ता असतो, त्याने कमवावं आणि बाईने घर सांभाळावं. जर बायकोने आपल्या कर्तव्यात कसूर केली तर तिला सोडण्याचा पूर्ण अधिकार नवऱ्याला आहे."

इतकंच नाही, त्याच्या आधी काही दिवस त्यांनी, 'बलात्कार शहरी भागात होतात, ग्रामीण भागात होत नाहीत' असंही वक्तव्य केलं होतं.

मग याही वेळेस भागवतांच्या निशाण्यावर सुशिक्षित महिला होत्या का?

मुक्त पत्रकार मुक्ता चैतन्य म्हणतात की, "मला वाटतं मोहन भागवतांनी जाणूनबुजून महिलांचा उल्लेख टाळला आहे, म्हणजे पुढे वाद व्हायला नकोत."

मोहन भागवत यांच्या वक्तव्यात कितपत तथ्थ?

महिला पुरुष हा विषय जरा वेळ बाजूला ठेवला तरी सुशिक्षितांमध्ये घटस्फोटांचं प्रमाण खरंच जास्त आहे का? शिक्षणाने माणूस उद्धट होतो का? त्यामुळे कुटंब मोडतात का, हे आम्ही जाणण्याचा प्रयत्न केला.

विवाह समुपदेशक वंदना कुलकर्णी सांगतात, "शिक्षणामुळे आत्मभान येतं, आणि त्यामुळे माणूस आपल्या हक्कांबद्दल सजग होतो. त्यामुळे मग अपमान सहन करू शकत नाही, भले ते महिला, पुरुष कोणीही असो. त्यामुळे लोक एकमेकांपासून वेगळं होणं पसंत करतात. दुसरी गोष्ट म्हणजे आर्थिक स्वयंपूर्णता असेल, आणि दोघांपैकी कोणी एकमेकांवर अवलंबून नसेल, तरीही हा निर्णय घेणं सोपं ठरतं."

पण तरीही प्रश्न उरतोच की घटस्फोटांचं प्रमाण खरंच वाढलंय का?

"कुटंब न्यायालयातून येणारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी नुकतंच एक वादग्रस्त वक्तव्य केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅड. स्वाती नखाते मोर्चासमोर भाषण देताना.

कोपर्डी इथल्या एका 14 वर्षांच्या मुलीवर अमानुष अत्याचार करून तिची निर्घृण हत्या करण्यात आली. 13 जुलै 2016 पासून ते 18 नोव्हेंबर 2017 असा बराच काळ उलटून गेला. या काळात महाराष्ट्रात अन्यायाविरोधात आवाज उठवणारे व न्याय मागणारे बरेचसे मराठा क्रांती मोर्चे निघाले.

याची सुरुवात औरंगाबाद इथून झाली. बघता बघता कोपर्डीच्या ताईसाठी एकामागून एका जिल्ह्यात मोर्चे निघू लागले. बघता बघता महाराष्ट्राबाहेरही ही क्रांती न्याय मागण्यासाठी उसळू लागली. भारतातच काय, परदेशातूनही मूक मोर्चे निघाले.

कोर्ट प्रक्रियेनुसार हा खटला विलंब न लावता उज्ज्वल निकम साहेब लढत होते. पण अशा घटना फास्ट ट्रॅक कोर्टात येऊनही दीड वर्ष लागत असेल, तर त्या मुलीला न्याय लवकर मिळाला, असं कसं म्हणता येईल?

माझा न्यायव्यवस्थेवर विश्वास आहे. एक वकील म्हणून मी समाधानी आहे. इतर केसेसमध्ये पाच-पाच वर्षं आरोपपत्रसुद्धा येत नाही. त्या तुलनेत या प्रकरणी जलद न्याय मिळाल, असं म्हणायला हवं.

पण एक व्यक्ती म्हणून मला वाटतं की यापेक्षाही कमी वेळात त्यांना शिक्षा सुनावली जायला हवी होती.

मराठा मोर्चात अॅड. स्वाती नखाते

या दोषींना न्यायव्यस्थेनुसार शिक्षा व्हावी. सर्वसामान्य लोकांची आणि समाजाची अपेक्षा आहे की त्यांना फाशीची शिक्षा व्हावी.

महिलेला जात नसते

हेच प्रकरण का, महिलांवर अन्याय झालेली सर्व प्रकरणं फास्ट ट्रॅक केली पाहिजेत. अन्याय झालेल्या महिलेची जात न पाहता ती महिला आहे हे पाहणं खूप गरजेचं आहे.

कोपर्डी असो वा खैरलांजी, महिलेची जात न पाहता तिला जलद न्याय मिळावा.

पण एवढं सगळं होऊनही राज्यातल्या राज्यातल्या महिलांना सुरक्षित वाटेल, असं कोणतंही पाऊल शासनाने उचललं नाही. मुंबईसारख्या शहरात महिलेवर अत्याचार होत असताना तिला जीव वाचवण्यासाठी चालत्या ट्रेनमधून उडी मारावी लागते.

महिलांना घरामध्ये सुरक्षित वाटत नाही. ग्रामीण भागात शालेय मुलीवर अत्याचार करून, तिला मारून दरीत फेकलं जातं. त्यामुळे मला वाटतं की गेल्या दीड वर्षात सुरक्षा वाढण्याऐवजी कमी झाली आहे.

मराठा आंदोलन पुनरुज्जीवित होणार?

मराठा क्रांती मोर्चे हे जगावेगळ्या पद्धतीने निघाले आणि सगळ्या जगाने त्यांची दखल घेतली. या मूक आंदोलनाची पद्धत आणि रचना इतर चळवळींपेक्षा वेगळी होती.

पुण्यातला मराठा मोर्चा

या मोर्चांचं नेतृत्व करायला मोठे नेते नव्हते. पण तरीही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अहमदनगर जिल्ह्यातल्या कोपर्डी इथे झालेल्या सामूहिक बलात्कार प्रकरणी तीनही आरोपींना दोषी ठरवण्यात आलं आहे. जितेंद्र शिंदे, संतोष भवाळ आणि नितीन भैलूमे या तिघांना येत्या 22 तारखेला शिक्षा ठोठावण्यात येणार आहे. याविषयी लिहीत आहेत मराठा क्रांती मोर्चाच्या महाराष्ट्र समन्वयक अॅड. स्वाती नखाते :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅमेझॉनचे सर्वेसर्वा जेफ बेझॉस

मॉल्सची लोकप्रियता कमी होत जाईल आणि बाकी दुकानं आपल्या अस्तित्वाची लढाई लढत असतील. हे लक्षात घेतल्यानंतरच जेफ यांनी अॅमेझॉनचं साम्राज्य उभारण्याचा निर्णय घेतला असावा.

1994मध्ये स्थापन झालेली अॅमेझॉन, अब्जावधींच्याही पुढे कारभार करणारी ही पहिली कंपनी ठरण्याच्या मार्गावर आहे.

अॅमेझॉनवरून एकेकाळी जुन्या पुस्तकांची विक्री होत असे आणि आता तर कोणतीही वस्तू अॅमेझॉनवरून मागवता येते.

जेफ बेझोस ही जगातली सगळ्यात श्रीमंत व्यक्ती आहे. आता त्यांचं लक्ष्य फक्त पुढे जाणं नाही तर सगळ्या जगाच्या किरकोळ बाजारपेठेची नव्यानं बांधणी करणं हे आहे.

2013 मध्ये त्यांनी 'वॉशिंग्टन पोस्ट'ची मालकी मिळवली. याच्या दहा वर्षं आधी त्यांनी ब्ल्यू ओरिजन नावाच्या एरोस्पेस कंपनीची स्थापना केली होती. या कंपनीद्वारे ग्राहकांना पुढच्या वर्षापासून अंतराळाची सफर घडवून आणण्याचा त्यांचा इरादा आहे.

काही वर्षांपूर्वी जेफ यांच्या कॉलेजमधल्या प्रेयसीनं वायर्ड या मासिकाशी बोलताना सांगितलं होतं की, "जेफ नशीब काढेल अशी अपेक्षा होतीच. त्याला अंतराळाविषयीचं आकर्षण खूप आधीपासूनच होतं."

"केवळ पैशांच्या बाबतीत नव्हे तर भविष्य बदलवण्यासाठी त्या पैशाचं काय करता येईल याबाबत त्याच्या डोक्यात भन्नाट कल्पना होत्या," असं त्यांनी त्या मासिकाला सांगितलं.

अंतराळ वसाहतीची कल्पना

जेफ बेझोस यांच्या डोक्यातल्या महत्त्वाकांक्षी योजनांचा अंदाज काही दशकांपूर्वीच आला होता.

जेफ यांचा जन्म 12 जानेवारी 1964 रोजी न्यू मेक्सिकोतल्या अल्बुकर्क येथे झाला. त्यांच्या आईचं नाव जॅकी जॉरगन्सन तर वडिलांचं नाव टेड जॉरगन्सन असं आहे.

जेफ यांचा जन्म झाला तेव्हा त्यांच्या आईचं वय केवळ 17 होतं. जॅकी आणि टेड यांचं नातं जेमतेम वर्षभर टिकलं. त्यानंतर त्या दोघांचा घटस्फोट झाला.

आई आणि सावत्र वडील माइक बेझोस यांच्या सहवासात जेफ टेक्सास आणि फ्लोरिडा येथे मोठे झाले.

जेफ यांनी अंतराळात वसाहतीची कल्पना मांडली आहे.

विज्ञान आणि इंजिनियरिंग यांच्याकडे जेफ यांचा ओढा वयाच्या तिसऱ्या वर्षापासूनच दिसू लागला होता. ब्रेड स्टोनलिखित जेफ यांच्या चरित्रात म्हटलंय की, तीन वर्षांचे असतानाच त्यांनी स्क्रूड्रायव्हरनं पाळण्याचे सगळे भाग मोकळे केले होते.

हायस्कूलचं अर्थात माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर केलेल्या भाषणात जेफ यांनी अंतराळात वसाहत वसवण्याचं डोक्यात असल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भविष्यात एका क्लिकवर जगातल्या कुठल्याही ब्रँडची वस्तू खरेदी करता येईल हे भविष्य जेफ बेझोस यांना आधीच दिसलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल मानवाधिकार संस्थेची बँक खाती गोठवली असून कर्मचाऱ्यांनाही काढून टाकण्यासाठी सरकारने दबाव टाकल्याचाही आरोप करण्यात आला आहे. तसेच संस्थेचे अभियान आणि संशोधन थांबवल्याचे अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनलचे म्हणणे आहे.

या आरोपांवर भारत सरकारकडून अद्याप कोणतीही प्रतिक्रिया आलेली नाही.

नुकताच दिल्ली दंगलीवर अॅम्नेस्टी इंटरनॅशलचा अहवाल प्रसिद्ध करण्यात आला होता. दिल्ली पोलिसांकडून मानवाधिकारांचं उल्लंघन झालं असा निष्कर्ष या अहवालात काढण्यात आला होता.

"आम्हाला भारतात अभूतपूर्व परिस्थितीला तोंड द्यावं लागत आहे. अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल इंडियावर सरकारकडून योजनाबद्धरीत्या हल्ले आणि छळ केला जात आहे," असे संस्थेचे संशोधन, विधी आणि धोरणाचे वरिष्ठ संचालक रजत खोसला यांनी बीबीसीला सांगितले.

दिल्ली दंगल

"हे सगळं आम्ही करत असलेल्या मानवी हक्कांच्या कामासंबधी आहे. आम्ही उपस्थित केलेल्या प्रश्नांची उत्तरं सरकारला द्यायची नाहीत. मग ते दिल्ली दंगलीच्या चौकशीच्या संदर्भात असो वा जम्मू-काश्मीरसंबंधी," खोसला सांगतात.

गेल्या महिन्यात या संस्थेने प्रसिद्ध झालेल्या अहवालात फेब्रुवारी महिन्यात हिंदू आणि मुस्लिमांमध्ये झालेल्या दंगलीदरम्यान देशाची राजधानी दिल्लीतील पोलिसांनी मानवी हक्कांचे उल्लंघन केले होते असं म्हटलं होतं.

या दाव्यांचे खंडन करताना दिल्ली पोलिसांनी 'द हिंदू' वृत्तपत्राला प्रतिक्रिया देताना सांगितले, "अॅम्नेस्टीचा अहवाल "पूर्वग्रहदूषित आणि पक्षपाती होता."

याआधी ऑगस्ट महिन्यात काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द करून वर्ष उलटल्याच्या निमित्ताने अॅम्नेस्टीने सर्व अटक केलेले राजकीय नेते, कार्यकर्ते आणि पत्रकरांची सुटका करण्याबाबत आणि या भागातील हायस्पीड इंटरनेट सेवा पुन्हा सुरू करण्याच्या मागणीसंदर्भात आवाज उठवला होता.

2019 मध्ये संस्थेने दक्षिण आशियातील मानवी हक्कांवरील सुनावणीदरम्यान अमेरिकेच्या परराष्ट्र संबंध समितीसमोर काश्मीरमध्ये बळाचा वापर केल्याची साक्ष दिली. काश्मीरमध्ये मनमानी पद्धतीने नजरकैदेत ठेवण्यात आले, अतिबळाचा वापर झाला आणि मानसिक छळही करण्यात आल्याचे साक्ष देताना सांगण्यात आले.

गेल्या काही वर्षांत संस्थेला विविध सरकारी यंत्रणांकडून चौकशीला सामोरे जावे लागले आहे. या महिन्याच्या सुरुवातीला बँक खाती शिथिल करणे हा अंतिम टप्पा होता. ऑगस्ट 2016 मध्ये अॅम्नेस्टी इंडियाविरुद्ध देशद्रोहाचा खटला दाखल करण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत सरकारने सूडबुद्धीने अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल या मानवाधिकार संस्थेचे देशातले काम थांबवले असा आरोप संस्थेकडून करण्यात आला आहे. तसेच सरकार इतर मानवाधिकार संस्थावरही दबाव टाकत असल्याचा आरोप अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनलकडून करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनलचे भारतातील कार्यकारी संचालक अविनाश कुमार यांनी रियाची प्रतिमा मलीन करणाऱ्या वृत्तांकनाबाबत खंत व्यक्त केलीय.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"कुणालाही न्याय मिळवून देण्यासाठी निष्पक्ष सुनावणीचा आवश्यकता असते आणि हा अधिकार नाकारणं म्हणजे पीडिताइतकाच आरोपीवर अन्याय असतो. रिया आणि तिच्या कुटुंबाचं ज्या पद्धतीनं वार्तांकन होतंय, ते या अधिकारात अडथळाच आणत आहेत. न्यायव्यवस्थेला जबाबदार बनवण्यासाठी माध्यमं नक्कीच महत्त्वाची भूमिका निभावतात, मात्र ते काही न्याय देण्याच्या प्रक्रियेच्या पूरक संस्था नाहीत," अशा कठोर शब्दात अविनाश कुमार यांनी आपलं मत मांडलं आहे.

"कुणीही आरोपी दोषी सिद्ध होत नाही, तोपर्यंत निष्पक्ष सुनावणीचा अधिकार भारताच्या राज्यघटनेनं दिलाय. शिवाय, भारत सदस्य असलेल्या नागरी आणि राजकीय हक्क (ICCPR) या आंतरराष्ट्रीय करारानंही दिलेत. शिवाय, यात महिलांचा खासगीपणा, सुरक्षा आणि मानवाधिकार जपण्याचंही यात नमूद आहे," असं म्हणत अविनाश कुमार पुढे म्हणाले, माध्यमांना अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार आहेच, मात्र न्यायव्यवस्थेच्या प्रशासकीय क्षेत्रात हस्तक्षेप टाळायला हवं.

"गेल्या दोन महिन्यात रियाबाबत अनेक पुरुषसत्ताक टीका, लेख आणि अफवांवर आधारित माहिती पसरवली गेली. या सगळ्या वृत्तांकनात अनेकांना रस निर्माण झाला, परिणामी रियाविरोधात ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवर आक्षेपार्ह गोष्टींची उदाहरणं घडली. या सगळ्या गोष्टी पीडितांना न्यायापासून दूर ठेवतात, लैंगिक समानतेच्या ध्येयात अडथळे निर्माण होतात," अशी खंतही अविनाश कुमार यांनी व्यक्त केली.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत मृत्यू प्रकरणानंतर अभिनेत्री रिया चक्रवर्तीबाबत माध्यमांमध्ये ज्या पद्धतीने वृत्तांकन होत आहे, त्याची दखल अ‍ॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल या आंतरराष्ट्रीय संघटनेनं घेतलीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅलेक्सी नवालनी

गेल्या महिन्यात रशियाला परत आल्यानंतर नवालनी यांना एअरपोर्टवरून अटक करण्यात आली होती. नवालनी यांच्यावर जीवघेणा विषहल्ला झाल्यानंतर, त्यांच्यावर जर्मनीतील रुग्णालयात उपचार करण्यात आले होते.

नवालनी यांच्या अटकेनंतर रशियाची राजधानी मॉस्कोमध्ये हिंसक आंदोलन सुरू झालं आहे. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हीडिओमध्ये पोलीस नवालनी यांच्या समर्थनासाठी रस्त्यावर उतरलेल्या आंदोलकांना मारहाण करून अटक करत असल्याचं दिसून येत आहे.

नवालनी यांच्या समर्थनार्थ रस्त्यावर उतरलेल्या हजारो लोकांना अटक करण्यात आली आहे.

अॅलेक्सी नवालनी यांच्या रद्द करण्यात आलेल्या शिक्षेची भरपाई त्यांना तुरुंगात बंद करून करण्यात आली आहे. त्यांनी आत्तापर्यंत एक वर्ष घरातच नजरकैदेत रहाण्याची शिक्षा भोगली आहे. एकूण शिक्षेमधून ही शिक्षा कमी केली जाईल.

राष्ट्राध्यक्ष पुतीन यांचे विरोधक अॅलेक्सी नवालनी यांना 17 जानेवारीला रशियामध्ये परत येताच अटक करण्यात आली. आपल्या अटकेनंतर समर्थकांना आंदोलन करण्याचे आवाहन केलं होतं.

बीबीसीच्या सराह रेनफोर्ड यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नवालनी यांनी कोर्टात त्यांच्यावर झालेल्या हल्ल्याला पुतीन जबाबदार असल्याचा आरोप केला आहे.

नवालनी यांना शिक्षा सुनावल्यानंतर हजारो लोक मॉस्को आणि सेंट पिटर्सबर्गमध्ये रस्त्यांवर दाखल झाले. पोलिसांचा मोठा बंदोबस्त असूनही लोकांनी आंदोलन सुरू केलं. जवळपास मॉस्कोमध्ये 850 पेक्षा जास्त समर्थकांना अटक करण्यात आली आहे.

मंगळवारी संध्याकाळी, मॉस्कोतील सर्व प्रमुख रस्त्यांवर मोठा पोलीस बंदोबस्त लावण्यात आला होता.

बॉडी आर्मर आणि हेल्मेट घातलेल्या पोलिसांची संख्या फार मोठी होती. पोलिसांसमोर नवालनी समर्थकांची संख्या कमी दिसून येत होती.

क्रेमलिनच्या सत्तेला आव्हान देणाऱ्यांवर कारवाई केली जाईल. असा स्पष्ट संदेश अॅलेक्सी नवालनी यांच्या अटकेने देण्यात आला आहे. पण, नवालनी यांचे समर्थक शांत रहाण्यात तयार नाहीत.

शेकडो समर्थकांना सेंट्रल मॉस्कोमध्ये अटक करण्यात आली. पण, मंगळवारच्या घटनेने लोकांमध्ये मोठा रोष आहे.

नवालनी यांची बिनशर्त सुटका करा - अमेरिका

नवालनी यांना शिक्षा ठोठावल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून यावर प्रतिक्रिया येणं सुरू झालंय. युरोपचा मानवी हक्क आयोग काउंसिल ऑफ युरोप यांनी "सर्व विश्वासार्हता गमावली" अशा शब्दांत अटकेचा विरोध केला आहे.

मानवी हक्क...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मॉस्कोतील कोर्टाने अॅलेक्सी नवालनी यांना साडे तीन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावली आहे. नवालनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांचे कट्टर विरोधक मानले जातात. रद्द करण्यात आलेल्या शिक्षेच्या अटी मोडल्याचा नवालनी यांच्यावर आरोप आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: अॅस्ट्राझेन्का फार्मा कंपनी जी लशीसंदर्भात ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या बरोबरीने काम करत आहे त्यांनी ही रुटीन प्रक्रिया असल्याचं सांगितलं. स्पष्टीकरण देता येणार नाही असं आजारपण ही लस दिल्यानंतरची रिअॅक्शन असू शकते.

लशीच्या चाचण्या थांबवणं सर्वसामान्य घटना आहे का? कोरोनावरच्या लशीसंदर्भात याचे परिणाम काय असू शकतात?

लशीच्या चाचण्यांविषयी आपल्याला आतापर्यंत काय माहिती आहे?

कोरोना विषाणूविरुद्ध रोगप्रतिकारक शक्ती लशीद्वारे बळकट करण्यात अॅस्ट्राझेन्का-ऑक्सफर्ड लस आघाडीवर आहे. त्यामुळे त्यांच्या लस तयार करण्याच्या प्रक्रियेला उशीर होणं निराशाजनक आहे.

युकेमधल्या एका व्यक्तीला लस देण्यात आली. त्यानंतर त्या व्यक्तीला गंभीर स्वरुपाचा त्रास होऊ लागला. त्या व्यक्तीला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करावं लागलं. स्टॅट न्यूजने ही बातमी दिली आहे. बाकी माहिती समजू शकलेली नाही मात्र त्या व्यक्तीची प्रकृती सुधारत असल्याचं समजतं आहे.

अॅस्ट्राझेन्का कंपनीने यासंदर्भात निवेदन जारी केलं आहे. स्टँडर्ड रिव्ह्यू प्रोसेसनुसार लशीकरण प्रक्रिया थांबवण्यात आली. डेटा सुरक्षेचा आढावा घेण्यासाठी ही प्रक्रिया थांबवण्यात आली आहे. बीबीसीचे मेडिकल एडिटर फर्ग्युस वॉल्श यांच्या मते या प्रक्रियेला काही दिवस लागू शकतात.

लसीकरण चाचण्या अशा पद्धतीने खंडित होतात का?

वॉल्श यांच्या मते लशीच्या चाचण्या अशा पद्धतीने खंडित झाल्याचं ऐकिवात नाही. लशीची चाचणी झालेल्या व्यक्तीला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं आणि आजाराचं कारण स्पष्ट होऊ शकलं नाही तर चाचणी प्रक्रियेला स्थगिती द्यावी लागते असं वॉल्श यांनी सांगितलं.

कोरोना विषाणूवर लशीची चाचणी प्रक्रिया खंडित होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. एप्रिलमध्ये लशीच्या चाचण्या सुरू झाल्यानंतर असं एकदा झालं होतं.

कोरोना विषाणूवर वेगवान पद्धतीने लस शोधण्यासाठीच्या योजनेतील अमेरिकेचे मॉन्सेफ स्लाओयू यांच्या मते, अमेरिका आणि युकेतील तटस्थ तज्ज्ञांद्वारे सखोल परीक्षण केलं जात आहे. एखादी अचानक रिअॅक्शन दिसल्यास जगभरातील सगळीकडे ही मानकं पाळली जातात.

कोरोनावरची लस सुरक्षित असेल ना?

लशीकरण चाचणी थांबवण्यात आल्यानंतर अॅस्ट्राझेन्का आणि ऑक्सफर्ड यांनी बाजारात येणारी लस ही शंभर टक्के सुरक्षित असावी यासाठीचीच उपाययोजना असल्याचं स्पष्ट केलं.

कोरोनावर लस शोधून काढण्यासाठी कार्यरत 9 फार्मा कंपन्यांनी ऐतिहासिक प्रतिज्ञा घेतली. त्यानुसार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना विषाणूवर उपाय म्हणून सुरू असलेल्या लशीच्या काही क्लिनिकल ट्रायल्स थांबवण्यात आल्या आहेत. लशीचा डोस देण्यात आलेली व्यक्ती आजारी पडल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. हे धोक्याचं ठरू शकतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आँग सान सू ची

सू ची यांच्या अटकेच्या काही तासांमध्येच लष्कारनं बंड केल्याचं जाहीर केलं आहे. तसंच म्यानमारमध्ये 1 वर्षाची आणिबाणी लागू करण्यात आल्याचं टीव्हीवर जाहीर करण्यात आलं आहे.

लोकशाही पद्धतीने निवडून आलेल्या नेत्याला लष्कराने अटक केल्यामुळे म्यानमारमध्ये बंड होण्याची भीती व्यक्त होतेय.

नोव्हेंबरमध्ये म्यानमारमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये, नॅशनल लीग फॉर डेमोक्रसी पक्षाने सत्ता स्थापनेसाठी आवश्यक जागा जिंकल्या होत्या. मात्र ही मतं फेरफार करून मिळवल्याचं लष्कराचं म्हणणं होतं.

आँग सान सू ची अटकेत, म्यानमारमध्ये पुन्हा लष्करी बंड

ब्रह्मदेश या नावानेही ओळखल्या जाणाऱ्या म्यानमारमध्ये 2011पर्यंत लष्कराचंच राज्य होतं. आँग सान सू ची यांनी अनेक वर्षं नजरकैदेत घालवली आहेत.

संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहाचं पहिलं अधिवेशन सोमवारपासून सुरू होणार होतं. हे आता लांबणीवर टाकण्यात यावं अशी मागणी लष्करातर्फे करण्यात येत होती.

बीबीसीचे आग्नेय आशियाचे प्रतिनिधी जोनाथन हेड यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राजधानी नेपिटो आणि रंगून शहरात रस्त्यांवर लष्कराचे सैनिक दिसत आहेत.

नॅशनल लीग फॉर डेमोक्रसी पक्षाचे प्रवक्ते यांनी मयो न्युंट यांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं की, आँग सान सू ची, अध्यक्ष विन मियांट आणि अन्य नेत्यांना लष्कराने अटक केली आहे.

लोकांनी यावर आततायीपणे व्यक्त होऊ नये. कायद्याच्या चौकटीत राहून वागावं. मलाही ताब्यात घेतलं जाण्याची शक्यता आहे, असंही त्यांनी सांगितलंय.

नेपिटो शहरातील दूरध्वनी आणि इंटरनेट सेवा खंडित करण्यात आल्याचं बीबीसी बर्मीस सेवेने सांगितलंय.

आँग सान सू ची काही दिवसांपूर्वी कोरोना लसीकरण केंद्रात

लष्करी सैनिकांनी विविध प्रांतातल्या मुख्यमंत्र्यांनाही ताब्यात घेतलं आहे. आम्ही घटनेनुसार वागू असं लष्कराने शनिवारी म्हटलं होतं.

8 नोव्हेंबर रोजी झालेल्या निवडणुकीत नॅशनल लीग फॉर डेमोक्रसी पक्षाने 83 टक्के जागा जिंकल्या.

2011मध्ये म्यानमारमधली लष्करी राजवट संपुष्टात आल्यानंतरच्या या दुसऱ्याच निवडणुका आहेत.

लष्कराने निवडणुकीच्या निकालांना आक्षेप घेतला. लष्कराने राष्ट्राध्यक्ष आणि निवडणूक आयोगांविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात दाद मागितली.

निवडणुकीत कथित भ्रष्टाचारप्रकरणी लष्करातर्फे बंड होईल अशी शक्यता वर्तवली जात होती. निवडणूक आयोगाने सर्व आरोप फेटाळून लावले होते.

कोण आहेत आँग सान सू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

म्यानमारमध्ये पुन्हा एकदा लष्करानं बंड केला आहे. लष्करानं सत्ताधारी नॅशनल लीग फॉर डेमोक्रसीच्या नेत्या आँग सान सू ची यांना लष्कराने अटक केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आंदोलन करणाऱ्या मुलीचे प्रातिनिधिक छायाचित्र

उन्नाव बलात्कार प्रकरणातील पीडितेचा शुक्रवारी (6 डिसेंबर) रात्री उशिरा दिल्लीच्या सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये मृत्यू झाला.

गुरुवारी आपल्या वकिलांना भेटायला जात असताना आरोपींनी तिच्यावर हल्ला करून तिला पेटवून दिलं होतं. त्यात तिचं 90 टक्के शरीर भाजलं. सुरुवातीला तिला प्राथमिक आरोग्य केंद्रात दाखल करण्यात आलं, मात्र नंतर तिला तातडीने कानपूर जिल्हा रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं.

पण तब्येत खालावत असल्याचं डॉक्टरांच्या लक्षात आल्यावर तिला लखनऊमार्गे एअरलिफ्ट करून तातडीने दिल्लीच्या सफदरजंग रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं.

"आम्ही पीडितेला वाचवण्याचे खूप प्रयत्न केले पण ती वाचू शकली नाही. रात्री 11 वाजून 40 मिनिटांनी तिचा मृत्यू झाला, अशी माहिती डॉक्टर शलभकुमार यांनी दिली.

पीडितेच्या मृत्यूवेळी तिची बहिण हॉस्पिटलमध्ये उपस्थित होती. तिच्या मृत्यूनंतरही त्यांचं कुटुंब घाबरणार नाही. पुढची लढाई सुरुच राहील, असं तिच्या बहिणीने बीबीसीशी बोलताना स्पष्ट केलं.

 पीडितेला जिवंत जाळल्याप्रकरणी पोलिसांनी पाच संशयितांना अटक केली आहे.

पोलिसांनी काय सांगितलं?

उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या माहितीनुसार, गुरुवारी पीडितेला जिवंत जाळण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. बलात्कार प्रकरणाच्या सुनावणीसाठी ती जात असताना पोलीस ठाण्याच्या रस्त्यातच आरोपींनी तिला घेरलं आणि आग लावली.

याप्रकरणात चारजणांना अटक केल्याची माहिती पोलिसांनी गुरुवारी दिली होती. त्यानंतर पाचव्या आरोपीला शुक्रवारी अटक करण्यात आली आहे.

पीडितेने यावर्षी मार्चमध्ये दोघांविरुद्ध बलात्काराची तक्रार दाखल केली होती, असं उन्नावचे पोलीस अधीक्षक विक्रांत वीर यांनी माध्यमांना सांगितलं.

तर पीडितेला जाळण्याच्या प्रकरणात आरोप असलेल्यांमध्ये बलात्काराचे आरोपीसुद्धा आहेत, अशी माहिती पोलीस महानिरीक्षक एस. के. भगत यांनी दिली.

यातला एक आरोपी तुरुंगात गेला होता आणि काही दिवसांपूर्वी जामिनावर सुटून बाहेर आला होता. पीडितेच्या कुटुंबीयांनी कोणत्याही प्रकारच्या धमकीची तक्रार केली नव्हती. बाकीच्या गोष्टींचा तपास सुरु आहे.

पीडितेच्या कुटुंबीयांनी काय म्हटलं?

दुसरीकडे, तुरुंगातून बाहेर आल्यानंतर आरोपी सातत्याने त्यांना धमकावत होते. यापूर्वीही अनेकवेळा त्यांच्यावर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला होता, असा दावा पीडितेच्या नातेवाईकांनी केला. 10 ते 12 वेळा काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

न्याय मिळवण्यासाठी न्यायालयातील लढाई आम्ही सुरुच ठेवणार आहोत. ज्या लोकांनी माझ्या बहिणीवर बलात्कार केला, त्यांना फाशी देण्यात यावी अशी मागणी उन्नाव बलात्कार प्रकरणातील पीडितेच्या बहिणीने केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आंदोलनादरम्यान दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठात पोलिसांनी विद्यार्थ्यांवर केलेल्या कारवाईबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहे. या परिसरात झालेल्या कारवाईत पोलिसांचा लाठीमार झेलणाऱ्या विद्यार्थिर्नींचे फोटो व्हायरल झाले. या मुली पोलिसांना न घाबरता सामोरेही गेल्या.

एका अर्थाने जामिया मिलियातील आंदोलनाचा चेहरा बनलेल्या या मुलींशी संवाद साधला बीबीसीचे प्रतिनिधी दिलनवाज पाशा  यांनी. पाहा व्हीडिओ.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रविवारी (15 डिसेंबर) नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याविरोधातील आंदोलनाला दिल्लीत हिंसक वळण लागलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आंध्र प्रदेशात संक्रांतीला होतात कोंबड्यांच्या झुंजी

गोदावरी, गुंटूर आणि कृष्णा जिल्ह्यांमधल्या काही भागांमध्ये या कोंबड्यांच्या झुंजी मोठ्या प्रमाणात आयोजित केल्या जातात. आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणाच्या वेगवेगळ्या भागांतून लोक त्या पाहायला इथे जमतात. काय आहेत या झुंजींची वैशिष्ट्य?

1. झुंजींसाठी खास तयारी केलेले कोंबडे

या झुंजींसाठी कोंबड्यांना खास प्रशिक्षण दिलं जातं. त्यांना बदाम-पिस्त्यांसारख्या सुक्या मेव्याचा खुराक देतात. तसंच या कोंबड्यांचीसुद्धा प्रॅक्टिस मॅच होते.

झुंजीत जो कोंबडा मरतो तो हरतो. मेलेल्या कोंबड्याचं मांस तर खाल्लं जातंच, पण जिंकलेल्या कोंबड्यालाही मारून खाल्लं जातं. जिंकलेल्या कोंबड्याचं मांस खाल्ल्याने त्याच्यासारखी शक्ती येते, असा समज आहे.

2. ग्रामीण परंपरा ते करमणुकीचा सोहळा

"ही परंपरा मुळात सुरू झाली ती शेतीशी संबंधित ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत. ज्या गावांना हरित क्रांतीचा फायदा झाला त्या गावांमध्ये या प्रथेचं स्वरूप बदलत गेलं. सुबत्ता असल्यानं हळूहळू या झुंजींवर पैसे लावले जाऊ लागले. आज याचं रूपांतर एका करमणुकीच्या सोहळ्यात झालं आहे," अशी माहिती बीबीसी तेलुगूचे संपादक श्रीराम गोपीशेट्टी यांनी सांगितली.

झुंजी आता करमणुकीचा सोहळा.

3. कोंबड्यांच्या पायांना चाकू

सुरुवातीच्या काळात कोंबड्यांची झुंजीचं स्वरूप साधं होतं. झुंजणाऱ्या दोन कोंबड्यांपैकी जो कोंबडा अधिक शक्तिशाली तो कोंबडा जिंकायचा. पण अलीकडे कोंबड्यांच्या पायांना धारदार चाकू लावले जातात. यामुळे कोंबडे गंभीररीत्या जखमी होतात.

सुप्रीम कोर्टाने कोंबड्यांच्या पायांना चाकू बांधण्यावर बंदी घालण्याचे आदेश देऊनही यंदाच्या झुंजींमध्ये त्या आदेशांचं सर्रास उल्लंघन झालेलं आढळलं.

कोंबड्यांच्या पायांना बांधले जाणारे चाकू.

4. झुंजींवर लागतात लाखो रुपये

या झुंजी करमणुकीचं एक मोठं माध्यम आहेत. आंध्र प्रदेशमधल्या किनाऱ्यालगतच्या जिल्ह्यांमध्ये यांचं आयोजन केलं जात असलं तरी त्या पाहण्यासाठी लांबच्या गावांमधूनही लोक जमतात. झुंजींमध्ये कोणता कोंबडा जिंकेल यावर अनेक लोक पैसे लावतात. अलीकडे या झुंजींवर लागत असलेला लाखोंचा सट्टा, हा चर्चेचा विषय ठरला आहे.

5. तंत्रज्ञानाचा शिरकाव

या झुंजीच्या सोहळ्यांची वाढती लोकप्रियता लक्षात घेता येणाऱ्या प्रेक्षकांसाठी अनेक सोयी-सुविधा केलेल्या आढळून येतात. मोठाल्या मैदानांमध्ये मांडव घालून या झुंजींचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आंध्र प्रदेशच्या किनाऱ्यालगतच्या जिल्ह्यांमध्ये संक्रांत साजरी करण्याची एक वेगळी प्रथा आहे. इथे कोंबड्यांच्या जीवघेण्या झुंजी होतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आज (5 एप्रिल) उच्च न्यायालयानं या प्रकरणात सीबीआय चौकशीचे आदेश न्यायालयाने दिले आणि त्यानंतर अनिल देशमुख यांनी राजीनामा दिला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

सीबीआय चौकशी होत असल्याने पदावर राहणं नैतिकदृष्ट्या योग्य वाटत नसल्याचं अनिल देशमुख यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी लिहिलेल्या राजीनामा पत्रात म्हटलं आहे.

काही दिवसांपूर्वीच सचिन वाझे प्रकरणी परमबीर सिंह यांची मुंबई पोलीस आयुक्त पदावरुन बदली करण्यात आली होती. त्यानंतर परमबीर सिंह यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दरमहा 100 कोटी रुपयांची मागणी केली असल्याचा आरोप केला होता.

मुख्यमंत्र्यांना 20 मार्च रोजी लिहिलेल्या पत्रात परमबीर सिंह यांनी अनिल देशमुख यांच्यावर इतरही गंभीर आरोप केले होते.

काय होते परमबीर सिंह यांचे आरोप?

1. अनिल देशमुख यांनी सचिव वाझेला गेल्या काही महिन्यात आपल्या ज्ञानेश्वरी बंगल्यावर अनेकवेळा बोलावलं होतं. पैसे गोळा करण्यासाठी मदत करा असं अनेकवेळा सांगितलं होतं.

2. परमबीर सिंह यांनी लिहिलं आहे की, "गेल्या काही महिन्यात गृहमंत्री देशमुखांना कित्येक वेळेस वाझेंना त्यांच्या ज्ञानेश्वर या निवासस्थानी बोलवलं आणि दर महिन्याला 100 कोटी रुपये जमा करायला सांगितलं. फेब्रुवारीच्या मध्यावर वाझेंना शासकीय निवासस्थानावर बोलवून गृहमंत्री देशमुखांनी ही सूचना केली. त्यावेळेस देशमुखांचे पर्सनल सेक्रेटरी पलांडे हेही हजर होते. एक दोन घरातले स्टाफ मेंबरही हजर होते. एवढच नाही तर शंभर कोटी रुपये गोळा करण्यासाठी काय करायचं हेही देशमुखांनी सांगितलं".

3. फेब्रुवारी महिन्यात देशमुख यांनी वाझे यांना घरी बोलावलं आणि महिन्यातच 100 रोजी रुपये टार्गेट असल्याचं सांगितलं. त्यांनी सांगितलं मुंबईत 1750 बार, रेस्टोरंट आणि इतर आस्थापना आहेत. प्रत्येकाकडून 2-3 लाख रुपये जमा झाले कर 40-50 कोटी होतात असं परमबीर यांनी पत्रात म्हटलं आहे.

4. बाकी पैसे इतर source मधून जमवता येतील. वाझे यांनी मला त्यादिवशी ऑफिस मध्ये भेटून याबाबत माहिती दिली ज्यामुळे मला धक्का बसला होता असं परमबीर सिंह यांनी लिहिलं आहे.

5. त्यानंतर सोशल सर्व्हिस ब्रांचचे ACP संजय पाटील यांना हुक्का पार्लरबाबत चर्चेसाठी बोलावण्यात आलं. त्यानंतर ACP पाटील आणि DCP भुजबळ यांना बोलावण्यात आलं

6. गृहमंत्र्यांचे पीए पालांडे यांनी पाटील आणि भुजबळ यांना गृहमंत्री 40-50 कोटी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अनिल देशमुख यांनी गृहमंत्रिपदाचा राजीनामा दिला आहे. गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दरमहा 100 कोटी रुपयांची मागणी केल्याचा आरोप मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी केला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आज (5 एप्रिल) उच्च न्यायालयानं या प्रकरणात सीबीआय चौकशीचे आदेश न्यायालयाने दिले आणि त्यानंतर अनिल देशमुख यांनी राजीनामा दिला.

त्यानंतर अनिल देशमुख यांचा राजीनामा स्वीकारावा आणि गृहविभागाचा कार्यभार दिलीप वळसे-पाटील यांच्याकडे देण्यात यावा, असं विनंती पत्र मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी राज्यपालांना दिलं .

राज्यपालांनी या पत्राचा स्वीकार करत गृह विभागाचा कार्यभार दिलीप वळसे-पाटील यांच्याकडे देण्यास मंजुरी दिली आहे.

दिलीप वळसे पाटील यांच्याकडे सध्या असलेला कामगार विभागाचा अतिरिक्त कार्यभार हसन मुश्रीफ व राज्य उत्पादन शुल्क विभागाचा अतिरिक्त कार्यभार उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्याकडे देण्यास देखील राज्यपालांनी मान्यता दिलीय.

दिलीप वळसे पाटील राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्या जवळचे नेते मानले जातात. शरद पवार आणि दिलीप वळसे-पाटील यांच्या संबंधांबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर यांनी सांगितलं, "दिलीप वळसे-पाटील यांचे शरद पवार यांच्याशी असलेले संबंध हे अतिशय जुने आणि जवळचे आहेत. दिलीप वळसे-पाटील यांचे वडील दत्तात्रेय गोविंदराव वळसे-पाटील हे स्वतः आमदार होते आणि शरद पवारांचे समर्थक होते.

त्यांनी आपला मुलगा राजकारणात तयार व्हावा म्हणून दिलीप वळसे-पाटील यांना शरद पवारांकडे पाठवलं. दिलीप वळसे-पाटील यांनी शरद पवार यांचे स्वीय सहाय्यक म्हणून काम केलं. त्यांची क्षमता ओळखून शरद पवारांनी त्यांना राजकारणात पुढे आणलं."

वळसे-पाटील यांची राजकीय कारकीर्द

दिलीप वळसे-पाटील 1990 साली आंबेगाव-शिरुर मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडून आले. त्यानंतर सलग सातवेळा ते या मतदारसंघातून निवडून आले आहेत.

आतापर्यंत वळसे-पाटील यांनी ऊर्जा, उच्च व तंत्र शिक्षण तसंच अर्थ खात्याची जबाबदारी सांभाळली आहे.

ऊर्जामंत्री असताना भारनियमनाचं वेळापत्रक त्यांनी तयार केलं होतं. शिक्षण खात्याचा कारभार सांभाळताना त्यांनी महाराष्ट्र नॉलेज कॉरिडॉर लिमिटेड (एमकेसीएल) या महामंडळाची स्थापना करण्याचा निर्णय घेतला होता.

युती सरकारच्या काळात विधानसभेत चमकदार कामगिरी केल्याने वळसे-पाटील यांना उत्कृष्ट संसदपटू पुरस्कार मिळाला होता.

2009 ते 2014 या काळात दिलीप वळसे-पाटील हे विधानसभेचे अध्यक्ष होते.

उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील महाविकास आघाडी सरकारमध्ये दिलीप वळसे-पाटील यांच्याकडे कामगार तसंच राज्य उत्पादन शुल्क...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आज 30 सप्टेंबरला लखनौच्या विशेष न्यायालयात बाबरी प्रकरणाचा निकाल दिला जाणार आहे.

28 वर्ष चाललेल्या या खटल्याने देशाच्या राजकारणाची दिशाच बदलून टाकली.

स्पेशल सीबीआय न्यायाधीश सुरेंद्र कुमार यादव या खटल्याचा निकाल जाहीर करतील. याप्रकरणातली सर्व आरोपींना अंतिम सुनावणीच्या वेळी न्यायालयात हजर राहण्याचा आदेश देण्यात आला आहे.

दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद ऐकल्यानंतर 1 सप्टेंबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने याप्रकरणाचा निकाल राखून ठेवला होता.

बाबरी मशीद

केंद्रीय अन्वेषण विभागाने या खटल्यात 351 साक्षीदार न्यायालयासमोर सादर केले. 600  पुरावे मांडले.

कारसेवकांनी 6 डिसेंबर 1992 रोजी बाबरी मशीद पाडली होती. लालकृष्ण अडवाणी, कल्याण सिंग, उमा भारती यांच्यावर बाबरी मशिदी पाडल्याचा कट केल्याचा आरोप आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीश रोहिंटन फली नरिमन यांच्या नेतृत्वाखालील खंडपीठाने 19 ऑगस्ट रोजी एक महिन्याचा वेळ मागून घेतला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा )

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बाबरी मशीद खटल्याच्या सुनावणीसाठी भाजपचे ज्येष्ठ नेते लालकृष्ण अडवाणी, मुरली मनोहर जोशी, उमा भारती यांना न्यायालयात हजर राहण्याचा आदेश न्यायालयाने दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :

आपल्याच पक्षाशी गद्दारी केली, असा आरोप करत बहुजन समाज पार्टीच्या कार्यकर्त्यांनी त्यांच्या उमेदवाराला मारहाण करत त्याची गावातून धिंड काढली. पक्षाचं तिकीट मिळूनही निवडणुकीच्या आखाड्यात जोमाने न लढता राष्ट्रवादीचे स्थानिक उमेदवार अजित पवारांना मदत केली, असा त्यांच्यावर आरोप कार्यकर्त्यांनी केला.

ही बातमी न्यूज18 लोकमतने दिली आहे.

अशोक अजिनाथ माने बारामती मतदारसंघातून बसपाची उमेदवारी मिळाली होती. माने यांनी उमेदवारी मिळाल्यानंतर काही दिवसांनी राष्ट्रवादीचे नेते आणि माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांना पैसे घेऊन पाठिंबा दिला होता, असा आरोप बसपा कार्यकर्त्यांनी केला होता. त्यामुळे माने यांची पक्षातून हकालपट्टी करण्यात आली होती. मात्र उमेदवारी पक्की झाल्यामुळे त्यांचं नाव कायम राहिलं.

मात्र आता पुढे आलेल्या एका व्हीडिओत माने यांच्यावर राग काढत कार्यकर्त्यांनी त्यांचे कपडे फाडले, त्यांच्यावर शाई फेकली आणि परिसरातून धिंड काढली, असं दिसत आहे.

2. बँकांची स्थिती चिंताजनक: नोबेलविजेते अर्थतज्ज्ञ अभिजीत बॅनर्जी

"देशातील बँकिंग क्षेत्रावरील संकट चिंताजनक आहे. या स्थितीचा सामना करण्यासाठी धडाडीने निर्णय घ्यायला हवेत," असं मत नोबेलविजेते अर्थतज्ज्ञ अभिजीत बॅनर्जी यांनी मंगळवारी व्यक्त केले.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची लोककल्याण मार्गावरील निवासस्थानी भेट घेतल्यानंतर ते पत्रकारांशी बोलत होते. ही बातमी लोकसत्ताने दिली आहे.

गेल्या जवळपास पाच वर्षांपासून बँकिंग व्यवस्था ही उच्च अनुत्पादित मालमत्तेच्या (NPA) समस्येने ग्रासली आहे. त्यातून अनेक बँकांच्या नक्त मालमत्तेचा ऱ्हास आणि नवनव्या प्रकारच्या आर्थिक गैरव्यवहार व अनियमितता उजेडात येऊ लागल्या आहेत. पंजाब-महाराष्ट्र सहकारी बँकेतील (PMC) घोटाळा ही त्यातील नवी भर आहे, असे बॅनर्जी यांनी सांगितलं.

अभिजीत बॅनर्जी

पण, देशासमोरील आर्थिक संकटासंदर्भातील प्रश्नावर मत व्यक्त करण्यास त्यांनी नकार दिला.

पाहा त्यांची बीबीसी प्रतिनिधी अरुणोदय मुखर्जी यांनी घेतलेली संपूर्ण मुलाखत -

3. रामलीलेची तुलना पॉर्नशी? प्रकाश राज अडचणीत

अभिनयाकडून राजकारणाकडे वळलेले प्रकाश राज रामलीलेसंद्रभात केलेल्या एका वक्तव्यामुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहेत. नुकत्याच एका व्हायरल झालेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

1.  'अजित पवारांना मदत केल्या'चा आरोप बसप उमेदवारा वर आरोप


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आजारपणाच्या भीतीनं मुलानं दुसरीकडे घर घेतल्याचं नंदा जैस्वाल सांगतात.

औरंगाबादच्या विष्णूनगरमधल्या अलका निसर्गे गेल्या काही दिवसांपासून आजारी आहेत. इथल्या दोन खोल्यांच्या घरात निसर्गे यांचं 4 जणांचं कुटुंब राहत. घराच्या आजूबाजूला कचरा उचलला जात नाही आणि घरातील कचरा टाकायचा कुठं असा प्रश्न निसर्गे कुटुंबीयांना पडला आहे.

विष्णूनगर हा भाग पूर्वी फार स्वच्छ आणि चकचकीत होता, अशी परिस्थिती कधीच निर्माण झाली नव्हती, असं इथले लोक सांगतात.

मध्यमवर्गीय लोकांचा हा परिसर सध्या कचऱ्याच्या समस्येमुळं चांगलाच हैराण झाला आहे.

कचरा उचलला न गेल्याने होणारा त्रास त्यांच्या शब्दांतून व्यक्त होत असतो. इथं आकाशवाणी कार्यालयासमोर उकिरडा आहे. तेथून पाच सहा दिवस कचरा उचलला जात नाही. इथून जाताना लोक नाकाला रुमाल लावूनच जातात.

अलका यांच्या घरी पती आणि दोन मुलं असतात. त्यांचा मुलगा अक्षय यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "पूर्वी अशी परिस्थिती कधीच नव्हती. कचऱ्यामुळे घरात माशा, डास इतर किडे यांचा मोठा त्रास होत आहे. दुर्गंधी तर रोजची असते."

नारेगाव इथले अविनाश देवखले याला त्वचाविकार झाले आहेत.

अक्षय यांचं वय 26 असून ते खासगी नोकरी करतात. कचऱ्याच्या समस्येमुळं रोगराईचा प्रश्न गंभीर झाल्याचे त्यांनी सांगितले. ते म्हणाले, "गेली काही दिवस आई आजारी आहे, आईला ताप आहे. भागात स्वच्छता नसताना आजारपणाच्या समस्या फारशा नव्हत्या. आताही नवीच समस्या निर्माण झाली आहे."

आजारपणाची समस्या एकीकडे असताना घरातील कचरा कुठं टाकायचा ही मोठी समस्या निर्माण झालेली आहे, असं ते म्हणतात. कचरा उचलला जात नसल्याने या भागातील नागरिकांनी ओला कचरा कुंडीत टाकणे आणि सुका कचऱ्यातील शक्य असेल तो भाग विकून टाकणे, सुरू केलं आहे, असं ते म्हणाले.

महापालिका गेली तीन दशक जिथं कचरा टाकत होती त्या नारेगावतही अशीच स्थिती आहे. गेली 30 वर्षं कचऱ्याच्या टेकडी शेजारी राहणारे इथले लोक विविध आजारांना तोडं देत आहेत. इथं राहाणारे देवीदास देवखले आणि त्यांच्या पत्नी या दोघांना दमा आहे. त्याला ते या कचऱ्याला जबाबदार धरतात. तर त्यांचे पुत्र अरुण आणि नातू अविनाश यांना त्वचारोग आहे.

"आम्हा दोघांनाही दमा आहे, तर दोन्ही मुलांना त्वचारोग आहेत," देवखले दाम्पत्य सांगतं.

देवीदास सांगतात, "30 वर्षांपूर्वी इथं कचरा डेपो सुरू करण्यात आला. आमच्या शेताच्या शेजारी दररोज कचरा येऊन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

औरंगाबादमध्ये कचरा डेपोला विरोध झाल्यानं शहरात जागोजागी कचऱ्याचे ढीग लागले आहेत. यामुळे नागरिकांचं आरोग्यही बिघडलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आठ वर्षांनंतर कनिष्ठ सभागृहात डेमोक्रॅट्सच्या वर्चस्वामुळे ट्रंप यांच्या काँग्रेसच्या माध्यमातून आपला अजेंडा राबवण्याच्या मोहिमेला खीळ बसणार आहे.

मात्र सिनेटमध्ये ट्रंप यांच्या रिपब्लिक पक्षाने आपलं स्थान मजबूत केलं आहे. त्यामुळे ट्रंप यांना न्याधीशांच्या आणि इतर महत्त्वाच्या नेमणूका त्यांच्या मता प्रमाणे करता येणार आहेत.

मंगळवारी झालेल्या मध्यवर्ती निवडणुका म्हणजे ट्रंप प्रशासनाबाबत जनमताचा कौलचाचणी सारख्या होत्या. पण अजून 2020च्या निवडणुकांबाबत ट्रंप यांनी कुठलंही वक्तव्य केलंलं नाही.

अमेरिकेतल्या मध्यावधी निवडणुकांचा डोनाल्ड ट्रंप यांना फायदा की फटका?

निवडणुकांचे निकाल विरोधी पक्षांसाठी आश्वासक चित्र निर्माण करणारे आहेत.

नॅन्सी पेलोसी हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये सभापती असणार आहेत. त्यांनी 2007 ते 2011 या कालावधीत सभापतीपद भूषवलं होतं. वॉशिंग्टन शहरात जमलेल्या उत्साही गर्दीला त्यांनी संबोधित केलं.

'तुम्हा सगळ्यांचे मन:पूर्वक आभार. अमेरिकेच्या नागरिकांसाठी उद्याचा दिवस नवी उमेद घेऊन येणारी असेल', असं पेलोसी यांनी सांगितलं.

रिपब्लिकन पक्षानं इंडियाना, टेक्सास आणि उत्तर डाकोटा या सिनेटच्या जागा जिंकल्या आहेत.

आठ वर्षांत प्रथमच काँग्रेसच्या खालच्या सभागृहात डेमॉक्रॅटिक पक्षाला बहुमत मिळालं आहे. त्यामुळे त्यांना आता ट्रंप यांचा अजेंडा रोखणं शक्य होणार आहे.

व्हाईट हाऊसमध्ये सत्तेत असलेल्या पक्षाच्या विरोधात मध्यावधी निवडणुकांचा कौल जाणं हा ऐतिहासिक कल पुन्हा परतल्याचं मानलं जात आहे.

आतापर्यंत काय घडलं?

ट्रंप यांना कौतुक

ट्रंप यांनी सेनेटमधील विजयाबद्दल आनंद व्यक्त करताना त्यांचं कौतुक करणारं एक ट्वीवटही केलं आहे. "105 वर्षांत केवळ पाचव्यांदाच विद्यमान अध्यक्षांना सेनेटमधलं स्थान राखता आलं आहे...." असं राजकीय समालोचकाचं निरिक्षण ट्रंप यांनी दिलं आहे.

सर्वांत तरुण प्रतिनिधी

अलेक्झांड्रिया अकॉसिओ-कोर्टझ आणि अॅबी फिंकेनॉवर या दोन्ही 29 वर्षांच्या सर्वांत तरुण प्रतिनिधी हाऊसमध्ये निवडून आल्या आहेत. दोघीही डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या आहेत. अलेक्झांड्रिया न्यूयॉर्क-13 डिस्ट्रिक्टमधून तर अॅबी या आयोवा - फर्स्ट डिस्ट्रिक्टमधून निवडून आल्या आहेत.

महिलांचा विक्रम

आतापर्यंत जाहीर झालेल्या निकालानुसार, हाऊसमध्ये एकूण 89 महिला प्रतिनिधी निवडून आल्या आहेत. हा आतापर्यंतचा विक्रम आहे. यापूर्वी महिला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या मध्यावधी निवडणुकांचे निकाल स्पष्ट झाले आहेत. हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये डेमोक्रॅट पक्षाने बाजी मारली आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांच्या प्रशासनासाठी हा मोठा धक्का मानला जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि तिथे शेकडो-हजारो लोकांना ब्रेनवॉश म्हणजे बुद्धिभेद करण्यासाठी ठेवण्यात आलंय, असं आता स्पष्ट झालं आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शोध पत्रकारिता करणाऱ्या एका पत्रकारांच्या गटाने तसे महत्त्वाचे दस्ताऐवज सादर केले आहेत.

बीबीसीनेही या कागदपत्रांचा अभ्यास केला आहे. आणि त्यातून हेच स्पष्ट होतं की, या छळ छावण्याच आहेत. आणि इथल्या लोकांना डांबून ठेवण्यात आलंय, त्यांचा छळ होतोय.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमधल्या शिनजियांग प्रांतात असलेल्या हजारो छावण्या म्हणजे कडेकोट बंदोबस्त असलेले तुरुंगच आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आणि मुख्य म्हणजे त्या देशात याबाबत प्रचंड गोपनीयता असेल, उदाहरणार्थ, बर्म्युडा, केमॅन आयलंड्स, ब्रिटीश व्हर्जिन आयलंड्स, किंवा आएल ऑफ मॅन.

आता तुमच्या नॉमिनींना बिझनेस ‘चालवण्यासाठी’ पैसे द्या. तुमचं नाव कागदोपत्री कुठेही येऊ देऊ नका.

नंतर बॅंकेत एक खातं उघडा, शक्यतोवर बाहेरच्या देशात खातं उघडा म्हणजे सगळंच गोपनीय राहील.

ती कंपनी या खात्यात पैसे भरेल. पैसे या ‘कंपनीच्या मालमत्तेवर’ खर्च केले, असं दाखवा. किंवा अशा कर्जांवर ज्यांची परतफेड कधीच होणार नाही.

पैसे लपवायचा हा फक्त एक रस्ता झाला.

अशा रीतीने बाहेरच्या देशात किती पैसा लपवला गेला आहे, काही कल्पना आहे का?

10 लाख कोटी डॉलर्स!

हा आकडा जपान, युके आणि फ्रान्सच्या एकत्रित आर्थिक उत्पन्नाएवढा आहे.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नावापुरती किंवा एखादी बनावट कंपनी काढा. तिचं मुख्य ऑफिस अशा कुठल्याही देशात उघडा, जिथे कर कमीत कमी असेल किंवा अगदी काहीच नसेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता तुम्ही म्हणाल की, मुंबईत तर इतका पाऊस पडतो, की शहरात पाणी तुंबून राहतं. मग त्याच मुंबईवर पाणीटंचाईचं संकट कसं ओढवलं? त्याचं कारण, म्हणजे मुंबई शहरात जरी यंदा सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस पडला आहे. पण मुंबईला पाणीपुरवठा करणारे तलाव ज्या भागात आहेत, तिकडे म्हणजे मुंबईच्या साधारण उत्तरेला ठाणे जिल्ह्यात तुलनेनं पाऊस यंदा कमी पडला आहे.

पालघर, रायगडमध्येही हीच स्थिती आहे. ज्या भागात जुलैमध्ये दिवस-दिवस पाऊस थांबतच नाही, त्याच भागात यंदा असं चित्र आहे. पाणलोट क्षेत्रात पाऊस कमी झाल्यानं यंदा या जिल्ह्यांमधील अनेक लहान-मोठी धरणं अजून भरलेली नाहीत.

यातल्याच काही धरणांमधून मुंबई, ठाणे, नवी मुंबई अशा शहरांना पाणीपुरवठा केला जातो. त्यामुळे केवळ मुंबईच नाही, तर या परिसरातल्या सर्वच शहरांमध्ये पाण्याचा प्रश्न बिकट होऊ शकतो.

मुंबईत पाणीकपातीची वेळ का ओढवली?

मुंबईचा विचार केल्यास या शहराला पाणी पुरवणारी सात मुख्य धरणं आहेत. त्यातले दोन तलाव म्हणजे विहार आणि तुलसी मुंबईच्या हद्दीत आहेत. तर ठाणे जिल्ह्यातली भातसा आणि तानसा तसंच वैतरणा नदीवरील मोडकसागर, मध्य वैतरणा आणि नाशिकमधील अप्पर वैतरणा या धरणांतूनही मुंबईत पाणी येतं.

गेल्या वर्षी जुलै अखेर यातली बहुतेक धरणं 90 ते 99 टक्के भरलेली होती. म्हणजे गेल्या वर्षी या धरणांमध्ये साधारण 85 टक्के उपयुक्त साठा होता.

यंदा मात्र 31 जुलैला केवळ 34.49% उपयुक्त साठा शिल्लक होता. या सात तलावांपैकी केवळ एकच म्हणजे सर्वात लहान असलेला तुलसी तलावच यंदा पूर्णपणे भरला आहे. बाकी सहा तलावांत त्यांच्या क्षमतेपेक्षा बराच कमी पाणीसाठा आहे. म्हणजे पाऊस अजिबातच आला नाही, पाणी कपात केली नाही, तर मुंबईचं पाणी साधारण 130 दिवसांत संपेल.

आता मुंबईला किती पाणी लागतं? याचा नेमका आकडा सांगता येणार नाही, कारण काही ठिकाणी भूजलाचा, विहिरींचा वापरही केला जातो. तर पवईतल्या या तलावांसारखे पाण्याचे स्रोत औद्योगिक कारणांसाठी वापरले जातात.

पिण्यायोग्य पाण्याचा विचार केला, तर दरदिवशी मुंबई महापालिका त्यांच्या आखत्यारीतील क्षेत्रात दररोज 3,800 दशलक्ष लीटर एवढा पाणीपुरवठा करते.

यात जवळपास 48 टक्के पाणी हे भातसा धरणातून येतं. भातसा धरणाची क्षमता  976.1 दशलक्ष घनमीटर एवढी आहे. पण एक ऑगस्टच्या आकडेवारी नुसार भातसा धरणात 537.74 दशलक्ष घनमीटर पाणी आहे. म्हणजे भातसा धरणात यंदा साधारण  53.47% टक्के पाणीसाठा आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऐन पावसाळ्यात मुंबई शहरावर पाणीकपातीचं संकट ओढवलं आहे. एकीकडे मुंबईत पाऊस पडत आहे तर दुसरीकडे पाणी कपातीचं संकट मुंबईकरांसमोर आहे. पाच ऑगस्टपासून मुंबईत 20 टक्के पाणीकपात होणार असल्याचं मुंबई महापालिकेनं काही दिवसांपूर्वी सांगितलं होतं आणि मुंबईकरांना पाणी जपून वापरा असं आवाहनही केलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता तुम्ही म्हणाल, की इथे जगण्या-मरण्याची खात्री नाही, आणि आपण चित्रपटांविषयी का बोलतो आहोत? तर या अशा फिल्म्स आहेत, ज्या विषाणू आणि माणसामधल्या लढाईची कहाणी सांगतात.

खरंतर या विषयावर बरेचसे चित्रपट आले आहेत. विशेषतः हॉलिवूडमध्ये. पण त्यातल्या तीन चित्रपटांविषयी मी तुम्हाला सांगणार आहे, आणि हो यातली एक फिल्म भारतीय आहे. मी तीन चित्रपट निवडले आहेत, कारण या फिल्म्समध्ये वास्तववादी चित्रण आहे आणि जगात सध्या जे सुरू आहे, ते समजून घेण्यासाठी तुम्हाला मदत करू शकतील..

1.कॉन्टॅजियन

2011 सालचा हा चित्रपट गेले तीन महिने चर्चेत आहे. जगभरातल्या लाखो लोकांनी तो वेगवेगळ्या प्लॅटफॉर्म्सवर ऑनलाईन पाहिला आहे.

ही कहाणी सुरू होते बेथ एमहॉफपासून (ग्वेनेथ पॅल्ट्रॉ). ती हाँगकाँगवरून अमेरिकेच्या मिनियापोलिसमध्ये आपल्या घरी परतताना शिकागो एअरपोर्टवर आहे आणि खोकते आहे. काही काळातच तिचा आजार वाढत जातो, आणि दरम्यान टोक्यो, लंडन आणि हाँगकाँगमध्येही तिच्यासारखीच आजाराची लक्षणं असलेल्या लोकांचा मृत्यू होतो. आणि हळूहळू जगभरात साथ पसरू लागते. हा एक नवा विषाणू असल्याचं कसं सिद्ध होतं आणि त्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी जगभरताल्या डॉक्टर्स, संशोधक, प्रशासनाची, जागतिक आरोग्य संघटनेची कशी धावपळ होते, सर्वसामान्यांचं आयुष्य त्यामुळे कसं ठप्प होतं, हे सगळं हा चित्रपट दाखवतो.

त्याचबरोबर साथीच्या रोगांचे तज्ज्ञ कसं काम करतात, ते कसा रोगाच्या मूळापाशी जाऊन शोध घेतात, लस कशी बनवतात, अशा गोष्टींचं चित्रणही या कहाणीत आहे.

विशेष म्हणजे ही कहाणी कोरोनाविषाणूसारख्याच काल्पनिक एमईव्ही वन या विषाणूभोवती फिरते. गेल्या दशकात आलेल्या सार्स आणि स्वाईन फ्लूच्या साथींवर ही कथा आधारीत आहे केट विन्स्लेट, ग्वेनेथ पॅल्ट्रॉ, मॅड डेमन, लॉरेन्स फिशबर्न, ज्यूड लॉ आणि मारियन कोटिलार्ड अशी तगडी स्टारकास्ट या फिल्ममध्ये आहे.

दिग्दर्शक स्टीव्ह सॉडरबर्गनं ही कहाणी बांधनाता वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्लाही घेतला होता., त्यामुळं काही छोट्या त्रुटी वगळता हा चित्रपट विज्ञानाच्या आणि वास्तव जगाच्या जवळ जाणारी आहे, अशी पोचपावती, अनेक संशोधकांनी दिली आहे. नेटफ्लिक्सवर हा चित्रपट पुन्हा रिलीज झाला आहे आणि यूट्यूबवरही तुम्ही तो पैसे देऊन पाहू शकता.

2011 साली मी हा चित्रपट पाहिला होता आणि त्यावर कॅरोलाईन पार्किन्सन यांचा बीबीसीसाठीचा लेखही वाचला होता. त्यांनी प्रश्न विचारला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखण्यासाठी जगभरातली शहरंच नाही तर देशच्या देश एकामागोमाग एक लॉकडाऊन होत आहेत. याचदरम्यान काही चित्रपट लोकप्रिय झाले आहेत, घरी बसल्या बसल्या, लोक ते पाहात आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता त्याला घाम फुटला, चक्कर आल्यासारखं वाटू लागलं मनामध्ये लाखो प्रकारचे विचार येऊ लागले. हे अचानक काय होतंय याकडेच सगळं त्याचं लक्ष, मन, शरीर एकवटलं गेलं.

आजवर आपण टीव्ही सिनेमात, पुस्तकात, पेपरमध्ये वाचलेला 'हार्ट अॅटॅक' तो 'हाच' असं त्याला वाटू लागलं. त्याची खात्रीच पटली की हाच तो हृदयविकाराचा धक्का. आली... आली.. माझी वेळ आली... आता आपण मरणार असं त्याला वाटलं...

झालं... आपल्याला हृदयविकार झाला आहे असं समजून त्यानं आधी गुगलवर छातीत धडधडणे या विषयाची कारणं, उपाय शोधायला सुरुवात केली. दुसऱ्या दिवशी डॉक्टरला गाठून आपल्याला हार्ट अॅटॅक आला असं सांगूनही टाकलं.....

या गोष्टीतला 'ही कोणी दुसरी तिसरी व्यक्ती नसून आपल्या आजूबाजूला अशा व्यक्ती असतात त्यापैकीच एक आहे. असा प्रसंग आपल्यावरही येऊ शकतो.

अचानक निष्कारण छातीची धडधड वाटून असं श्वास कोंडल्यासारखं होणं हा अनुभव अनेक व्यक्तींना येऊन गेला आहे. असा अनुभव येतो त्याला पॅनिक अॅटॅक असं म्हणतात. असं वारंवार होण्य़ाला आणि याप्रकारची सर्व लक्षण एकत्रित येण्याला पॅनिक स्ट्रेस डिसॉर्डर असं म्हणतात.

पॅनिक अॅटॅकची लक्षणं

चिंता आपल्या सर्वांना कमी अधिक प्रमाणात जाणवत असतेच पण अचानक तीव्रतेने चिंता वाटायला लागून जेव्हा गोंधळलेली अवस्था निर्माण होते तेव्हा पॅनिक अॅटॅक आला असं म्हणतात.

पॅनिक अॅटॅक आलेल्या व्यक्तीला अचानक छातीत धडधडू लागतं, घाम येतो, भीती वाटते, अस्वस्थ वाटून कुठंतरी मोकळ्या हवेत जावं असं वाटू लागतं, तोंड सुकतं. सर्व लक्ष शरीराकडे केंद्रित होतं. अशा रुग्णाने घाबरुन अधिक धावपळ केल्यास हृदयाचे ठोके अधिक जलदगतीने पडून आणखी भीती वाटायला लागते. घाबरल्यामुळे या लक्षणांमध्ये अधिकच वाढ होते.

पॅनिक अॅटॅकविषयी गैरसमज

अशी लक्षणं दिसल्यावर धावपळीने डॉक्टरकडे जाऊन इसीजी काढल्यावर सर्व रिपोर्ट्स नॉर्मल असल्याचं समजतं. तुम्हाला पॅनिक अॅटॅक आला असावा असं डॉक्टर सांगतात. पण घरी आल्यावरही व्यक्तीला आपल्या दुखण्याचं मूळ कारण शरीरातच असावं असं वाटत असतं आणि ते डॉक्टरांनाच सापडत नाहीये असं वाटून रुग्ण डॉक्टर बदलत राहातो.

एखादे डॉक्टर त्याला शेवटी मनोविकारतज्ज्ञाकडे जाण्याचा सल्ला देतात. तेव्हाही व्यक्तीला हे पटत नसतं. कारण इतक्या मोठ्या प्रमाणावर शारीरिक लक्षणं दिसत असल्यामुळे त्याचं मूळ मनामध्ये असेल असं व्यक्तीला वाटत नाही. त्यामुळे रुग्ण मनोविकारतज्ज्ञाकडे जायला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'तो' एकेदिवशी घरी आला. ऑफिसात बॉसबरोबर थोडी बाचाबाची झाली होती खरी पण घरी आल्यावर नेहमीप्रमाणे तो जेवून झोपला. अचानक रात्री त्याला आपल्या छातीची धडधड वाढतेय असं वाटू लागलं. वाटू लागलं नाही वाढलीच आहे हे त्याच्या लक्षात आलं. लगेच त्याला श्वास कोंडल्यासारखं वाटू लागलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता बॉल भाजपच्या कोर्टात आहे. मी पक्षाला सोडणार नाही पण पक्षाला जर मला सोडायचं असेल तर त्यांनी निर्णय घ्यावा. भाजपने सर्व नाराज लोकांशी संवाद साधून त्यांचे गैरसमज दूर करावेत असं आवाहनही त्यांनी केलं. 26 जानेवारी रोजी गोपीनाथ मुंडे यांच्या नावाने कार्यालय काढून 27 जानेवारी रोजी औरंगाबाद येथे एक दिवसीय उपोषण करणार असल्याचं त्यांनी जाहीर केलं.

गोपीनाथगडावरील कार्यक्रमासाठी भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील, एकनाथ खडसे, हरिभाऊ बागडे, प्रकाश मेहता, बबनराव लोणीकर, महादेव जानकर, पाशा पटेल यांच्यासह अनेक नेते उपस्थित आहेत.

पंकजा मुंडे यांच्या भाषणातील मुद्दे

एकनाथ खडसे यांच्या भाषणातील मुद्दे

चंद्रकांत पाटील यांच्या भाषणातले मुद्दे:

गे्ल्या आठवड्यात पंकजा यांनी  पक्ष सोडण्याच्या चर्चांना अखेर मीडिया समोर येऊन उत्तर दिलं होतं. भाजप नेते विनोद तावडे आणि राम शिंदे यांनी त्यांनी भेट घेतल्यानंतर त्यांनी संध्याकाळी पत्रकारांशी बोलाताना त्यांची बाजू मांडली.

"मला आत्मचिंतनासाठी वेळ हवा आहे. मी दरवर्षी 12 डिसेंबरला गोपीनाथ गडावर मोठा कार्यक्रम घेत असते. फेसबुक पोस्टची सर्व मीडियानं योग्य बातमी दिली. पण काही वर्तमानपत्रांनी मी पक्ष सोडणार अशा बातम्या दिल्या. त्यामुळे या चर्चेला वेगळा सूर मिळाला. मी यामुळे दुःखी आहे, व्यथित आहे. माझ्यावर असा आरोप केला जात आहे की मी कुठल्या पदासाठी असं करत आहे. पण उलट आता मला कुठलं पद मिळू नये म्हणून हे सगळं सुरू आहे का," असा सवाल पंकजा मुंडे यांनी मीडियाला उद्देशून उपस्थित केला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंकजा मुंडे यांनी 1 डिसेंबर रोजी फेसबुक पोस्ट लिहिल्यानंतर त्या काय बोलतील याकडे आज सर्वांचं लक्ष लागलं होतं. पंकजा मुंडे बंडखोरी करतील की पक्षांतर करतील याचा निर्णय आज होईल अशी चर्चा सुरू होती. या चर्चेला पूर्णविराम देत आपण पक्षातच राहणार असल्याचं माजी मंत्री पंकजा मुंडे यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता महाराष्ट्र सरकारच्या ई-हक्क प्रणालीद्वारे यात दुरुस्ती करता येणार आहे. यासाठीचा ऑनलाईन अर्ज घरबसल्या तलाठी कार्यालयाला पाठवता येणार आहे.

तो कसा त्याचीच माहिती आपण पाहणार आहोत.

ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा?

अर्ज करण्यासाठी तुम्हाला सगळ्यांत आधी bhulekh.mahabhumi.gov.in असं सर्च करायचं आहे. त्यानंतर महाराष्ट्र सरकारच्या महसूल विभागाची वेबसाईट तुमच्यासमोर ओपन होईल.

या पेजवर तुम्हाला खालच्या बाजूला एक सूचना दिसेल.

"जर आपण पाहिलेल्या ऑनलाईन ७ /१२ मधील माहितीमध्ये व हस्तलिखित ७/१२ मधील माहितीमध्ये चूक अथवा तफावत आढळून आल्यास आपण अशा दुरुस्तीसाठी ऑनलाईन पद्धातीने तलाठी यांचेकडे ई-हक्क प्रणालीद्वारे अर्ज पाठवू शकता."- अशी ही सूचना आहे.

या सूचनेतील pdeigr.maharashtra.gov.in या लिंकवर क्लिक केलं की तुमच्यासमोर 'पब्लिक डेटा एन्ट्री' नावानं एक पेज ओपन होईल.

यावरील 'Proceed to login' या पर्यायावर क्लिक केलं की तिथं तुम्हाला आधी तुमचं अकाऊंट सुरू करायचं आहे. त्यासाठी 'Create new user' यावर क्लिक करायचं आहे.

मग 'New Users Sign Up' नावाचं नवीन पेज उघडेल.

इथं तुम्हाला सुरुवातीला तुमचं पहिलं नाव, मधलं नाव आणि आडनाव टाकायचं आहे. त्यानंतर लॉग-इन डिटेल्समध्ये Username टाकून check availability या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे. त्यानंतर पासवर्ड टाकून तो परत एकदा टाकायचा आहे. मग  Security Questions मध्ये एक प्रश्न निवडून त्याचं उत्तर द्यायचं आहे.

तीन ते चार प्रश्न असतात, सोपे असतात. जसं की तुमच्या आईचं नाव...इत्यादी.

ही माहिती भरून झाली की पुढे मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी, पॅन कार्ड नंबर आणि पिन कोड टाकायचा आहे. पिन कोड टाकला की देश, राज्य आणि जिल्ह्याचं नाव तिथं आपोआप येईल. त्यानंतर Select Cityमध्ये तुम्हाला तुमचं गाव निवडायचं आहे.

त्यानंतर Address Details मध्ये घर क्रमांक आणि गल्लीचं नाव किंवा घरावर काही नाव असेल तर ते टाकू शकता.

सगळ्यांत शेवटी कॅप्चा टाकायचा आहे. इथं असणारे आकडे किंवा अक्षरं जशीच्या तशी पुढच्या कप्प्यात लिहायची आहे आणि मग सेव्ह बटन दाबायचं आहे.

त्यानंतर या पेजवर खाली 'Registration Successfull. Please Remember Username & Password for Future Transaction.' (याचा अर्थ तुम्ही लॉग-इन करताना टाकलेलं युझर नेम आणि पासवर्ड कायम लक्षात ठेवा असा आहे.)

असा लाल अक्षरातला मेसेज तुम्हाला दिसेल. त्यानंतर तुम्हाला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कधीकधी ऑनलाईन सातबारा उतारा आणि हस्तलिखित सातबारा उतारा यांतील माहितीत फरक किंवा तफावत असल्याचं आपल्या लक्षात येतं. दोन्ही उताऱ्यांतील नावं, क्षेत्र यात तफावत आढळून येते. त्यामुळे ही माहिती दुरुस्त करणं गरजेचं असतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनीही केस पुन्हा ओपन होऊ शकते असं म्हटलंय. जस्टिस लोया यांचे प्रकरणाचे ताजे आणि नवे पुरावे कोणी दिले, तसेच पुन्हा तपासाची मागणी केली तर राज्य सरकार ती केस पुन्हा ओपन करेल असं अनिल देशमुख यांनी म्हटलंय.

याआधी काय झालं?

न्यायमूर्ती ब्रिजगोपाल लोया यांच्या 2014 साली झालेल्या मृत्यूची चौकशीची मागणी करणाऱ्या याचिका न्यायालयात होत्या. एप्रिल 2018मध्ये सुप्रीम कोर्टाने या याचिका फेटाळून लावल्या.

न्या. लोया यांचे पुत्र अनुज यांनीच लोया यांच्या मृत्यूबाबत कुटुंबीयांना कोणताही संशय नाही, असं म्हणत चौकशी नको, असं म्हटलं होतं. हे प्रकरण नेमकं काय आहे, हे समजून घेऊया.

'द कॅरव्हान' या इंग्रजी मासिकाने नोव्हेंबर 2017 मध्ये या प्रकरणात पहिलं वृत्त प्रसिद्ध केलं होतं. त्यानुसार, 1 डिसेंबर 2014 रोजी नागपुरात एका लग्नकार्याला गेले असताना लोया यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाल्याचं म्हटलं आहे. पण 'द कॅरव्हान'ने लोया यांच्या कुटुंबीयांशी चर्चा करून त्यांचा मृत्यू संशयास्पद आहे, अशी मांडणी केली होती.

लोया तेव्हा गाजलेल्या सोहराबुद्दीन शेख एनकाउंटर प्रकरणाची सुनावणी करत होते. त्यात भाजपचे अध्यक्ष अमित शहा मुख्य आरोपी होते, म्हणून हे प्रकरण राजकीयदृष्ट्याही संवेदनशील बनलं होतं.

लोया यांच्या गूढ मृत्यूमागे कोण आहे, यावर सविस्तर विश्लेषण करत, काही मोठे प्रश्नही त्यांनी त्या वृत्तात उपस्थित केले होते.

काय होतं सोहराबुद्दीन प्रकरण?

सोहराबुद्दीन अन्वर हुसैन शेख याची 26 नोव्हेंबर 2005 रोजी कथित चकमकीत मारला गेला होता. या चकमकीचा साक्षीदार तुळशीराम प्रजापती डिसेंबर 2006ला झालेल्या एका चकमकीत मारला गेला. सोहराबुद्दीनची पत्नी कौसर बी यांचीसुद्धा हत्या झाली आहे.

सोहराबुद्दीन शेख

या हत्येनंतर गुजरातचे तत्कालीन गृहमंत्री अमित शाह यांच्यावर आरोप झाले होते आणि त्यांना अटकही झाली होती.

नंतर सर्वोच्च न्यायालयाच्या निगराणीखाली खटला सुरू होता. आणि न्यायालयाच्या आदेशानंतर अमित शाह यांना राज्याच्या बाहेर काढण्यात आलं होतं. नंतर हा खटला गुजरातच्या बाहेर वर्ग करण्याची आणि सुनावणीच्या दरम्यान न्यायाधीशांची बदली न करण्याचे आदेश देण्यात आले.

मे 2014 मध्ये सीबीआयचे विशेष न्यायाधीश जे. टी. उत्पत यांनी अमित शाह यांना समन्स बजावलं. शाह यांनी सुनावणीला उपस्थित राहण्यापासून सूट मागितली. पण न्या. उत्पत यांनी अशी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जस्टिस ब्रिजगोपाल लोया मृत्यू प्रकरण पुन्हा एकदा चर्चेत आलं आहे. जस्टिस लोया प्रकरणात चौकशी व्हावी अशी लोकांची मागणी असेल तर त्याचा नव्यानं विचार करायला हवा असं शरद पवारांनी म्हटलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता श्रीनगरमधल्या बहुसंख्य भागांतील निर्बंध हटवण्यात आले आहेत, असं ट्वीट श्रीनगरचे जिल्हा न्यायदंडाधिकारी शाहिद चौधरी यांनी केलं आहे. काश्मीरमधील काही भागांमध्ये ईदच्या सणासाठी खरेदी सुरू असल्याचंही सोशल मीडियावर अनेकांनी प्रसिद्ध केले आहे.

"श्रीनगरमधील 250हून अधिक एटीएम मशीन कार्यरत करण्यात आल्या आहेत, तसंच बँकाही उघडण्यात आल्या आहेत. ईदसाठीची पगाराची आगाऊ रक्कम बँक खात्यात आज (शनिवार) जमा करण्यात आली आहे," असं ट्वीट शाहिद चौधरी यांनी केलं आहे. त्याचप्रमाणे श्रीनगर विविध हॉस्पिटल्समध्ये उपचार घेत असलेल्या रुग्णांची राज्यपाल सत्यपाल मलिक यांनी भेट घेतल्याचंही ट्वीट शाहीद चौधरी यांनी केलं आहे.

"तसंच श्रीनगरच्या बहुतेक भागांमधील बंधन हटवण्यात आली आहेत," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

"श्रीनगरच्या लाल चौक, जहांगीर चौक, बाटमालू, दाल गेट या परिसरातील, तर बारामुल्ला, गांदेरबाल, पुलवामा, बडगाम जिल्ह्यांतील नागरिक त्यांचे दैनंदिन व्यवहार सुरू आहेत," असा व्हीडिओ जम्म-काश्मीरमधील पोलीस अधिकारी इम्तियाज हुसेन यांनी ट्वीट केला आहे.

"काश्मीरमधील स्थिती पूर्वपदावर येण्यास सुरुवात झाली आहे. लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी प्रशासन शक्य तेवढे प्रयत्न करत आहे. नागरिकांचाही प्रशासनाला सकारात्मक प्रतिसाद मिळत आहे," असंही त्यांनी म्हटलंय.

"नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये. काश्मीरमध्ये गेल्या 6 दिवसात  गोळीबाराच्या घटना घडलेल्या नाहीत," असं पत्रक जम्मू-काश्मीरच्या पोलिसांनी जारी केलं आहे.

ईदची तयारी

ईदचा सण काही दिवसांवर आला आहे. ईद-उल-अजहा असं त्याचं नाव आहे. यात कुर्बानी हा विधी असतो.

लोकांनी या सणासाठी अनेक बकऱ्या आणि बोकड लोकांनी तयार ठेवले आहेत. आता बोकड खरेदी करण्यासाठी नागरिक गर्दी करत असल्याचं दिसून येत आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सरकारच्या कलम 370 हटवण्याच्या निर्णयाविरोधात श्रीनगरमधील सौरा प्रदेशातील नागरिकांनी निदर्शनं करण्याची  बातमी बीबीसी मराठीनं  दिली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता ही गजल पुन्हा गुणगुणून बघा. कल्पना करा की, व्हीलचेअरवर बसलेला एक पुरुष एका अंध स्त्रीचा हात पकडून तिला 'के ये बदन ये निगाहें मेरी अमानत हैं'  ऐकवतो आहे.

किंवा असा विचार करा की, एका पुरुषाला हातच नाहीत आणि एका मूक स्त्रीसाठी तो 'ये गेसुओं की घनी छाँव हैं मेरी ख़ातिर, ये होंठ और ये बाहें मेरी अमानत हैं...' गातो आहे.

'ये गेसुओं की घनी छाँव हैं मेरी ख़ातिर ये होंठ और ये बाहें मेरी अमानत हैं...' हे शब्द आणि ते चित्र एकत्र पचवायला कठीण वाटतं आहे ना?

विकलांग लोकांचा मुळात आपण विचारच इतका संकुचित वृत्तीनं करतो की, त्यात या कविकल्पनांना जागाच नसते. त्यांना आपल्या नॉर्मल विश्वात जागाच देत नाही आपण.

विकलांग स्त्री-पुरुषांचं प्रेम, शारीरिक आकर्षण किंवा लग्न याचं चित्र आपल्या मनात येतच नाही कधी. विकलांग म्हटल्यावर डोळ्यासमोर येतं ते फक्त कणव, सहानुभूतीचं चित्र.  त्यांचं थोडं वेगळं चित्र... कसं असेल हे चित्र?

पुढच्या काही दिवसांत माझ्या लेखांतून आपण विकलांगांच्या याच वेगळ्या विश्वात डोकावण्याचा प्रयत्न करणार आहोत.

मी एका कॉलेजमध्ये जाणाऱ्या अंध मुलीला भेटले. तिचे लांबसडक केस, भुवया आणि अशा अनेक गोष्टींनी माझ्या मनाचा ठाव घेतला.

अभ्यास आणि खेळातले तिचे अनुभव माझ्या मैत्रिणींच्या अनुभवांशी मिळतेजुळते होते.

पहिल्या प्रेमाचा अनुभव तिनेपण घेतला होता. एका मुलाशी जवळीक साधण्याची तिचीसुद्धा इच्छा होती.

विश्वासघाताची भीती आणि नातं असफल झालं तर येणाऱ्या एकटेपणाची भीती तिच्या मनातसुद्धा होती.

पण हे सगळं अनुभवण्याची तिची पद्धत वेगळी होती.

अशाच आणखी एका मुलीची गोष्ट मला कळली. तिच्या एका मित्रानं आणि शेजारच्या मुलानं तिच्यावर सामूहिक बलात्कार केला.

एका अपंग मुलीबरोबर असं काही होऊ शकतं यावरच आधी कोणाचा विश्वास बसत नाही.

तिचे शेजारी, पोलीस, इतकंच काय कुटुंबातले सदस्यसुद्धा यावर विश्वास ठेवायला तयार नाहीत. विकलांग मुलीवर बलात्कार करून कोणाला काय मिळणार? असा प्रश्न ते विचारतात.

असे प्रश्न तिला बलात्कारापेक्षासुद्धा जास्त त्रास देतात.

पण या प्रकाराने ती मोडून पडलेली नाही. तिला पुढे जायचं आहे. तिला पुन्हा प्रेमात पडायचं आहे.

ज्याला कुणाला आपलं हे दु:ख कळेल त्या व्यक्तीच्याच प्रेमात पडलो तर?... पण मग सहानुभूती निर्माण होईल, त्याचा फायदा उचलला जाईल.

एखाद्याबरोबर लग्न करताना किंवा कोणतंही नवं नातं निर्माण करतांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"कभी कभी मेरे दिल में, ख़याल आता है…', साहिल लुधियानवीची ही गजल तुम्ही ऐकलीच असेल नक्की. ती पुन्हा पुन्हा ऐकताना तुमच्या डोळ्यापुढे कोणत्या तरी खास व्यक्तीचा चेहरा हमखास येत असणार..  हो ना?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आता हे नगरसेवक राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या गळाला लागल्यानं शिवसेनेला राजकीय धक्का बसला आहे.

यापूर्वी पारनेर इथल्या शिवसेनेच्या नगरसेवकांनीही बंडखोरी करत राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला होता. उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या उपस्थितीत हा प्रवेश झाल्यामुळे हे प्रकरण बरंच तापलं होतं.

त्यानंतर या नगरसेवकांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीत पुन्हा शिवसेनेत प्रवेश केला होता.

या प्रकरणाविषयी बोलताना अजित पवारांनी म्हटलं होतं, "आमचं महाविकास आघाडीचं सरकार असल्यामुळे फोडाफोडीचं राजकारण करायचं नाही, हे ठरलं आहे."

असं असतानाही आता सिन्नरमध्ये बंडखोरीचं प्रकरण समोर आलं आहे.

सिन्नरचं प्रकरण काय?

बुधवारी (29 जुलै) सिन्नरचे उपनगराध्यक्ष गोविंद कोंबडे यांच्या राजीनाम्यानं रिक्त झालेल्या जागेवर ऑनलाईन पद्धतीनं निवडणूक पार पडली.

सिन्नर नगरपालिकेत एकूण 29 नगरसेवक असून स्थानिक आमदार माणिकराव कोकाटे समर्थक यांच्यासहित 10 नगरसेवक आहेत. माणिकरान कोकाटे आधी भाजपमध्ये होते. आता राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून निवडून आले आहेत. तर सत्ताधारी शिवसेनेचे अपक्षसहित 19 नगरसेवक आहेत.

शिवसेनेनं उपनगराध्यक्षपदासाठी अपक्ष असलेल्या प्रणाली गोळेसर यांना उमेदवारी दिल्यानं शिवसेनेतील अंतर्गत खदखद वाढल्यानं शिवसेनेच्या 5 नगरसेवकांनी बंडाचा झेंडा हाती घेतला आहे.

शिवसेनेचे गटनेते हेमंत वाजे यांनी निवडणुकीपूर्वी 19 नगरसेवकांना व्हॉट्स अॅप आणि व्हीडिओ कॉन्फरन्सद्वारे अधिकृत व्हीप बजावला होता.

मात्र अचानक सेनेच्या 5 नगरसेवकांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार माणिकराव कोकाटे यांच्या संपर्कात येऊन शिवसेना बंडखोर उमेदवार बाळासाहेब उगले यांना उमेदवारी जाहीर केली.

त्यानंतर भाजपच्या कोकाटे समर्थक नगरसेवकांनी उगले यांना मतदान केल्याने सेनेच्या अधिकृत उमेदवाराचा अवघ्या एका मताने पराभव झाला.

यामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार माणिकराव कोकाटे आणि शिवसेनेचे माजी आमदार राजाभाऊ वाजे यांच्यात गेल्या 10 वर्षांपेक्षा जास्त काळापासून असलेला राजकीय वाद पुन्हा एकदा उफाळून आला आहे.

पारनेर प्रकरण

"शिवसेनेच्या वरीष्ठ नेत्यांना सत्ता सांभाळता येत नसून नगरपालिकेच्या कामकाजात प्रचंड अनागोंदी कारभार आहे शिवाय भ्रष्टाचार वाढला आहे. ठरावीक नगरसेवक इतर नगरसेवकांना विश्वासात घेत नसल्याने शिवसेनेच्या 5 नगरसेवकांची नाराजी होती. ते स्वतःहून माझ्याकडे आले होते....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर नगरपालिकेच्या उपनगराध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत शिवसेनेच्या 5 नगरसेवकांनी बंडखोरी केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आतापर्यंत त्यांनी थोडाफार कांदा विकला तोही 12 रुपये किलो दरानं. पण त्यानंतर सरकारनं लॉकडाऊन जाहीरे केलं, याचा परिणाम असा झाला की, आज त्यांच्याकडे 3 ट्रॅक्टर ट्रॉली भरेल एवढा कांदा शिल्लक आहे. त्यामुळे त्यांनी धीर सोडला आहे.

"15 मार्चनंतर कांदा निर्यात चालू होणार होती. म्हणून कांदा बाहेर काढला. पण आता एकीकडे कोरोना व्हायरसमुळे कांदा मार्केटला न्यायला गाड्या नाहीत आणि दुसरीकडे संचारबंदीमुळे कांद्याला मागणी नसल्याचं व्यापारी सांगत आहे," हे सांगताना हिरामण यांचे डोळे पाणावले होते.

सर्वसामान्य लोकांमध्ये कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांबाबत असलेले गैरसमज आणि त्या गैरसमजांना माध्यमांकडून मिळणारा दुजोरा, याबाबत हिरामण शेळके खंत व्यक्त करतात.

ते म्हणतात, "लोकांना वाटत होतं 100 ते 150 रुपयांना कांदा विकला. शेतकऱ्याला खूप पैसा मिळाला. पण कोणत्याही प्रसारमाध्यमांनी हे नाही दाखवलं की,  एकरी 120 ते 150 क्विंटल पिकणारा कांदा अवकाळी पावसामुळे केवळ 10 ते 20 क्विंटलवर आला होता. मात्र शहरातल्या माणसाच्या किचनमध्ये चॅनेल जाऊन वेगळंच चित्र दाखवत होती. कांद्याने त्यांचा काय वांदा केला, म्हणे."

उत्पादन खर्च भरून निघेल की नाही, अशी चिंता त्यांना आहे. ते म्हणाले, "माझी चार महिन्याची मेहनत आणि घरातील लोकांची मजुरीही निघाली नाही, शहरातला मजूरही दिवसाला कमीत कमी 300 रुपये घेतो. काहीही कारण असो नुकसान हे शेतकऱ्यानेच सोसायचे असंच दिसतंय."

मार्केट उघडलं नाही, तर कमी आयुष्य असलेल्या नाशवंत कांदा पुढील 20 दिवस कसा टिकवायचा, असा प्रश्न आता त्यांच्यासमोर आहे.

'सरकारनंच मदत करावी'

निवृत्ती न्याहारकर हे लासलगाव मनमाड रोडवरील वाहेगाव साळ  येथील शेतकरी आहेत. प्रगतिशील शेतकरी म्हणून त्यांचा गौरव झाला आहे. ते पण कांदा घेऊन मार्केटला आले होते ,

कोरोनाची भीती नाही वाटत का?असं विचारल्यावर ते म्हणाले, भीती तर आहे ,पण मला पण कुटुंब आहे, प्रपंच आहे.

निवृत्ती न्याहारकर

न्याहारकरांनी पुढे सांगितलं, "स्वतःला सुरक्षित ठेवत हे केलच पाहिजे. चांगल्या दर्जाच्या कांद्याला आज 1100 ते 1300 रुपये क्विंटलचा भाव मिळाला, पण सरासरी कांदा हा 600-700 रु क्विंटलने विकला गेला, म्हणजे शेतकऱ्याला उत्पादन खर्च काढणे मुश्किल झालं आहे."

"त्यातच आता जर मार्केट बंद झाल किंवा 10 ते 12 दिवस कांदा विकला नाही तर  लाल अथवा रांगड्या कांद्याची टिकण्याची क्षमता कमी असल्यानं हा पडून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हिरामण शेळके नाशिक जिल्ह्यातील चांदवडसारख्या दुष्काळी तालुक्यातील काळखोडे गावचे शेतकरी. चांदवड येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत आपला ट्रॅक्टरभर कांदा विकायला घेऊन आले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आनंद शिंदे यांनी स्वतः केरळमध्ये जाऊन अनेक हत्तींचं संगोपन आणि त्यांना प्रशिक्षण दिलंय. हत्तींशी बोलणारा माणूस अशीच त्यांची ख्याती आहे. मात्र, केरळमधल्या पल्लकड इथे गरोदर हत्तीणीचा फटाके असलेलं अननस खाऊन मृत्यू झाल्यानंतर त्यांनी खेद व्यक्त केलाय.

या हत्तीणीचा मृत्यू झाल्यानंतर देशभरातूनच नव्हे तर जगभरातून प्रतिक्रिया उमटल्या. फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम यांच्यासह संपूर्ण मायाजालावर गेले दोन दिवस या हत्तीणीच्या मृत्यूबद्दल हळहळ व्यक्त होत आहे.

अनेकांनी या घटनेचा बाऊ केला गेल्याचं मत व्यक्त केलं आहे. तर, अनेकांना हा खूप दुःखद प्रसंग वाटतोय. या पार्श्वभूमीवर केरळमध्ये पाच वर्षांहून अधिक काळ हत्तींसोबत वास्तव्य केलेले अभ्यासक आनंद शिंदे यांच्याशी आम्ही या अनुषंगाने आलेल्या विविध प्रश्नांसंदर्भात बातचीत केली.

अशी घटना घडल्याचं कळल्यानंतर आनंद यांना काय वाटलं ते त्यांनी आम्हाला सांगितलं. आनंद सांगतात, "माणसाची या पृथ्वीवर राहण्याची पात्रताच नाही. रानडुकरांना मारण्यासाठी असे प्रयोग तिथे केले जात असल्याचं नुकतंच एका बातमीद्वारे कळलं. पण, रानडुक्कर किंवा हत्ती यांसारख्या प्राण्यांना असं मारण्याचा हक्कच मुळात कोणालाही नाही. हत्तीण गेल्याचं मला वाईट वाटलं."

फटाके खायला घालून हत्ती मारले जात असल्याचं ऐकीवात नसल्याचा धक्कादायक खुलासा त्यांनी यावेळी केला.

ते सांगतात, "फटाके फळातून खायला घालून किंवा पायनॅपल बाँबचा वापर हत्ती मारण्यासाठी केरळमध्ये केल्याचं मी कधी ऐकलं नव्हतं. मी स्वतः 2012 ते 2017 हा काळ तिथे हत्तींसोबत काम करत होतो. त्या काळात हत्तींना मारण्याचे प्रयत्न झाले. पण, हा पायनॅपल बाँबचा प्रकार कधीच झाला नव्हता."

'हत्ती माणसावर विश्वास ठेवतात'

हत्ती आणि मानवाच्या संबंधाबद्दल आनंद सांगतात, "हत्तीला जेव्हा केव्हा मानवाकडून खाद्यपदार्थ दिले जातात तेव्हा ते खाणं हेच त्याच्या मनात असतं. त्यामुळे त्यावेळी ते खाणं देणाऱ्या माणसावर विश्वास टाकतात. कारण, हत्तीची अन्नाची गरज ही खूप मोठी असते. फार क्वचित वेळा असं होतं की, हत्तीने खाणं देणारा माणूस अनोळखी आहे म्हणून ते नाकारलं आहे."

आनंद याचविषयी बोलताना पुढे सांगतात की, हत्तीने माणसासारखं कपट कधी पाहिलेलं नसतं. त्यामुळे ते विश्वास टाकतात.

"केरळमध्ये जंगलात आईपासून वेगळं झालेलं हत्तीचं पिल्लू आमच्या सेंटरमध्ये आलं होतं. आईपासून वेगळं झाल्याने त्याची जगण्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"हत्तीने माणसाला खूप समजून घेतलंय. माणसाची पृथ्वीवर राहण्याची पात्रता नाहीच असंच मला केरळच्या घटनेनंतर वाटतंय," असं मत व्यक्त केलंय हत्ती मित्र म्हणून सुपरिचित असलेले आनंद शिंदे यांनी.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्या भाषणांमध्ये आक्षेपार्ह विधान केल्याबद्दल निवडणूक आयोगाने ही बंदी लादली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

7 एप्रिल रोजी उत्तर प्रदेशच्या सहारनपूरमधील देवबंद येथे आपल्या भाषणात मायावती यांनी आक्षेपार्ह भाषा वापरली, असं निवडणूक आयोगाने पाठवलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

मुस्लिमांना मतं देण्याचं मायावती यांनी करणं तसेच योगी आदित्यनाथ यांनी 'अली-बजरंग बली' असा भाषणात उल्लेख करणं याबद्दल निवडणूक आयोगानं पाठवलेल्या नोटिसची दखलही सर्वोच्च न्यायालयानं घेतली.

या दोन्ही नेत्यांच्या धार्मिक आणि द्वेष करणाऱ्या भाषणांविरोधात निवडणूक आयोगानं कारवाई न केल्याबद्दल न्यायालयानं नाराजीही व्यक्त केली.

सुप्रीम कोर्टात निवडणूक आयोगाची कानउघाडणी

जाती आणि धर्माविरोधात राजकीय पक्षाचे प्रवक्ते किंवा प्रतिनिधींनी विधान केल्यास त्यांच्याविरोधात कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणी करणाऱ्या जनहित याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालय सुनावणी करत होते. सुप्रीम कोर्ट वकील सुचित्रा मोहंती यांनी या सुनावणीबद्दल अधिक माहिती दिली.

योगी आदित्यनाथ आणि मायावती यांनी आपल्या भाषणांमध्ये धार्मिक विधानं करून आदर्श आचारसंहितेचा भंग केला. याबद्दल निवडणूक आयोग केवळ नोटीस बजावून, मार्गदर्शक सूचना देऊन तसंच तक्रार नोंदवण्यापुरता मर्यादित राहातो, त्यांच्याविरुद्ध योग्य ती कारवाई करत नाही, याबद्दल सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने नाराजी व्यक्त केली.

सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी स्पष्ट केलं की निवडणूक आयोगानं अशा प्रकारांविरोधात तात्काळ कारवाई करणं हे आयोगाचं कर्तव्य आहे. मायावती यांनी उत्तर नाही दिल्यावर तुम्ही काय केलंत, असा प्रश्नही न्यायालयानं सर्वोच्च न्यायालयानं विचारला.

सुप्रीम कोर्ट

"अशा परिस्थितीत निवडणूक आयोग त्यांना नोटीस पाठवतं, मार्गदर्शक सूचना पाठवतं तसंच सतत आदर्श आचारसंहितेचा भंग केल्यास गुन्हा नोंदवला जाऊ शकतो. आम्ही त्यांना (राजकीय नेत्यांना) अपात्र ठरवू शकत नाही तसंच त्याबाबत त्यांच्या राजकीय पक्षाची मान्यता रद्द करू शकत नाही," अशी बाजू निवडणूक आयोगातर्फे न्यायालयात मांडण्यात आली.

"एवढंच? तुम्हाला (निवडणूक आयोगाला) तुमचे अधिकार माहिती आहेत का? आदर्श आचारसंहितेचा भंद केल्याबद्दल तुम्ही फक्त मार्गदर्शक सूचनाच देऊ शकता?" असं सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांनी विचारलं.

"आम्हाला याबाबत काहीच अधिकार नाहीत. आम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आचारसंहितेचा भंग केल्याबद्दल उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांना 72 तासांची आणि बहुजन समाज पक्षाच्या अध्यक्ष मायावती यांना 48 तासांची प्रचार करण्यास बंदी करण्यात आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्या मुलाच्या फोटोसह फिरदौसा बानो

कुलगाममधील खुदवानी इथल्या आपल्या तीन मजली घरासमोर पारंपरिक काश्मिरी पोशाखात बसलेल्या फिरदौसाजवळ उमरच्या केवळ आठवणी उरल्या आहेत.

पुलवामा हल्ल्यानंतर भारतीय लष्करातील वरिष्ठ अधिकारी लेफ्टनंट जनरल केजेएस ढिल्लन यांनी काश्मिरी मातांना आवाहन केलं होतं, की ज्यांच्या मुलांनी हाती बंदूक घेतली आहे, त्यांना शरणागती पत्करणासाठी समजवावं.

"जो कोणी बंदूक उचलेल, तो मारला जाईल," असा इशाराही केजेएस ढिल्लन यांनी दिला होता.  काश्मिरी मातांची मात्र वेगळीच कहाणी आहे.

'कट्टरपंथी विचारांकडे वळणं ही हतबलता'

फिरदौसा यांचा मुलगा उमर वानीचा मृत्यू २०१८ साली अनंतनागमधील बहरामसाब भागात भारतीय लष्करासोबतच्या चकमकीत झाला होता. बंदूक हाती घेतल्यानंतर तीनच महिन्यात उमर वानीचा मृत्यू झाला. त्याचं वय अवघं २१ वर्षे होतं. चकमकीच्या वेळी उमरचे दोन मित्रही त्याच्यासोबत होते.

फिरदौसा बानो

उमरनं हा निर्णय तुरुंगातून परत आल्यावरच घेतला असावा, असं फिरदौसा सांगतात.

"त्याला वारंवार त्रास देण्यात आला. पकडून जम्मूमधील कोटबिलावल तुरुंगात पाठवलं. तो सुटून बाहेर आला, मात्र त्याला वारंवार कँपमध्ये बोलावलं जायचं. सुरक्षा दलांनी दिलेल्या त्रासामुळेच तो कट्टरवादी बनला, बंदूक हाती घ्यायला तयार झाला," असा दावा त्या करतात.

भारतीय लष्कराने वेळोवेळी या प्रकारचे आरोप फेटाळून लावले आहेत. कोणतीही मोहीम हाती घेताना निरपराधी व्यक्तीचा जीव जाणार नाही याची आम्ही पूर्ण काळजी घेतो, असं लष्कराकडून स्पष्ट करण्यात येतं. मात्र तरीही काश्मिरमधील नेते, फुटीरतावादी, मानवाधिकार कार्यकर्ते तसंच सामान्य नागरिकांकडून वारंवार लष्करावर आरोप करण्यात येतात.

फिरदौसा बानो सांगतात, "काश्मिरी तरुणांना कट्टरपंथाकडे वळण्यासाठी भाग पाडलं जात आहे."

त्या सांगत होत्या, की एकेदिवशी त्यांचा मुलगा अचानकपणे घरातून निघून गेला. "आठ दिवसांनंतर तो परतला तेव्हा त्यानं कोणता मार्ग निवडलाय हे आम्हाला कळलं."

"आज तुमचा मुलगा जिवंत असता, तर तुम्ही त्याला या विचारापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न केला असता का," असा प्रश्न मी त्यांना विचारला. त्यांनी उत्तर दिलं, "मी निश्चितच समजावलं असतं. पण तो खूप दुखावला होता आणि आमचं काहीच ऐकण्याच्या मानसिकतेत तो नव्हता."

फिरदौसा अत्यंत दुःखी स्वरात सांगतात, की त्यानं कट्टरपंथीयांसोबत जाण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर आमचे हात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'कोणतीही आई आपल्या मुलाला बंदूक देत नाही.'

'जेव्हा आमची मुलं बंदूक हातात घेतात, तेव्हा आपल्या कुटुंबाला त्याबद्दल सांगत नाहीत.'

'त्यावेळी ते आपल्या आई-वडिलांचा विचारही करत नाहीत.'


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्या वडिलांच्या मृत्यूला फक्त आणि फक्त सरकारी अधिकारीच जबाबदार असल्याचा आरोप त्यांचे पुत्र नरेंद्र पाटील यांनी केला आहे. "जोपर्यंत योग्य मोबदल्याचं लेखी आश्वासन मिळत नाही, आणि धर्मा पाटील यांना शहीद शेतकरी घोषित करत नाही, तोवर आम्ही मृतदेह ताब्यात घेणार नाही," असं म्हणत नरेंद्र पाटिलांनी जे. जे. रुग्णालयाबाहेर धरणे आंदोलन सुरू केलं होतं.

अखेर महाराष्ट्राचे ऊर्जामंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी नरेंद्र पाटिलांची भेट घेत, जमिनीचं फेरमूल्यांकन तसंच कमी मोबदल्याच्या चौकशी करणार, असं लेखी आश्वासन त्यांना दिलं. ऊर्जामंत्र्यांकडून पाटिलांना मिळालेल्या पत्रानुसार, 1/10/2012च्या पंचनाम्याची तपासणी करून नियमानुसार जे मूल्यांकन येईल त्यावर व्याजासहित मोबदला पाटील यांना दिला जाईल. तसंच मिळालेल्या कमी मोबदल्याची शासनामार्फत ३० दिवसात चौकशी करून नियमानुसार मोबदला देण्याचा अंतिम निर्णय ३० दिवसात घेण्यात येईल, असंही या पत्रात नमूद केलं आहे.

धर्मा पाटील यांचे पुत्र नरेंद्र पाटील लेखी आश्वासन वाचताना, सोबत महाराष्ट्राचे जलसंपदा मंत्री गिरीष महाजन (डावीकडून पहिले) आणि पर्यटनमंत्री जयकुमार रावल (उजवीकडे)

या लेखी आश्वासनानंतर नरेंद्र पाटील यांनी आपलं आंदोलन मागे घेत वडिलांचे पार्थिव स्वीकारण्याची तयारी दर्शविली. धर्मा पाटलांवर धुळे जिल्ह्यातल्या विखरण या त्यांच्या गावी अंत्यसंस्कार करण्यात येईल.

महाराष्ट्राचे जलसंपदा मंत्री गिरीष महाजन आणि पर्यटनमंत्री जयकुमार रावल यांनीही नरेंद्र पाटील यांची भेट घेतली. रावल यांनी माध्यमांशी संवाद साधत, "या प्रकरणी जे जे लोक दोषी असतील त्या सर्वांवर सदोष मनुष्यवधाचा किंवा खुनाचा गुन्हा दाखल झाला पाहिजे, अशी मागणी आम्ही मुख्यमंत्र्यांना करणार आहोत," असं सांगितलं.

काय होतं प्रकरण?

2016 साली सरकारने एका औष्णिक वीज प्रकल्पासाठी धुळे जिल्ह्यातली एक हजार हेक्टर जमीन संपादित केली. यामध्ये पाटील यांच्या पाच एकर बागायती जमिनीचा समावेश होता. संपादित केलेल्या जमिनीचा मोबदला म्हणून पाचपट रक्कम देण्यात येईल, असं धोरण असतानाही पाटील यांना त्यांच्या पाच एकर जमिनीच्या मोबदल्यात फक्त चार लाख तीन हजार रुपये देण्यात आले होते.

तसंच त्यांच्या शेजारच्या शेतकऱ्याची पावणे दोन एकर जमिनीला मात्र 1 कोटी 89 लाख रुपये मोबदला म्हणून देण्यात आले.

योग्य मोबदला न मिळाल्याने धर्मा पाटिलांनी मंत्रालयाची दारं ठोठावली,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र सरकारने जमीन घेतली पण योग्य मोबदला दिला नाही, म्हणून धुळ्यातले शेतकरी धर्मा पाटील यांनी मुंबईत मंत्रालयात जाऊन विष प्राशन केलं होतं. त्यांचा रविवारी रात्री मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्या विविध चित्रपटांमधून अनेक विषयांवर भाष्य करणाऱ्या चार्ली चॅप्लिनचा विनोद आजही कालबाह्य ठरत नाही.

स्वतः एकही शब्द न बोलता, फक्त हावभावांच्या मदतीने प्रेक्षकांना खिळवून ठेवणारा चॅप्लिनचा आवाज कसा होता?

चार्ली चॅप्लिन.

अमेरिकेतील आर्थिक मंदी असो, दुसरं महायुद्ध असो किंवा हिटलरच्या नाझी जर्मनीतली परिस्थिती असो, अनेक गंभीर आणि प्रसंगी बिकट प्रसंगांचं चित्रण चॅप्लिन यांनी आपल्या खास शैलीत करून चित्रपटसृष्टीत स्वतःचं वेगळं स्थान निर्माण केलं.

नर्मविनोदी शैलीत आशयगर्भ चित्रपट काढणाऱ्या या कलाकाराचं चित्रपटांमधून दिल्या जाणाऱ्या संदेशांबद्दल काय मत होतं?

1957 साली 'अ किंग इन न्यू यॉर्क' या चित्रपटाच्या प्रीमियरपूर्वी लंडनमध्ये बीबीसीशी चार्ली चॅप्लिन आपल्या चित्रपटांबद्दल बोलले.

हे पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

डोक्यावर टोपी, हातात काठी, आखूड पँट आणि छोटीशी मिशी. असा अवतार नसेल तर चार्ली चॅप्लिन तुम्हाला ओळखू येतील का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्याकडे उन्हाळ्यात तीव्र पाणीटंचाईचा सामना बहुतेक सगळ्या शहरांना करावा लागतो. दक्षिण आफ्रिकेतल्या केप टाऊनमध्ये सध्या तशीच परिस्थिती उद्भवली आहे. तिथले लोक पाणीबचतीचे कोणकोणते उपाय करत आहेत याचा बीबीसी प्रतिनिधी मोहम्मद अली यांनी घेतलेला आढावा.

केप टाऊनमधले हजारो लोक 'डे झिरो' टाळण्याचा आटोकाट प्रयत्न करत आहेत. कारण इथलं पाणी लवकरच संपणार आहे, म्हणजे 'डे झिरो'चं संकट कोसळणार आहे.

ज्या पाण्यानं अंघोळ करतो, त्याच पाण्याचा आम्ही शौचालयात पुनर्वापर करत आहोत. पूर्वी शौचालयामध्ये सहा लीटर पाणी ओतलं जायचं. आता तिथेही बचत केली जात आहे आणि त्यासंदर्भात घोषणाही तयार झाल्या आहेत केप टाऊनमध्ये.

पाणी वाचवण्यासाठी बहुतेक रहिवासी आपल्या सवयी बदलत आहेत. भर उन्हाळ्यात एक बादली पाण्यात अंघोळ आटोपली जात आहे.

शौचालयामध्ये पाण्याचा पुनर्वापर कराताना बीबीसीचे प्रतिनीधी मोहम्मद अली यांची मुलगी तर अली छोट्याशा कंटेनरमधून पाणी पिताना.

केप टाउनमध्ये तीव्र दुष्काळ पडला आहे. डे झिरो पुढे ढकलण्यासाठी महानगरपालिका प्रत्येकाला दरररोज केवळ 50 लिटर पाणी देत आहे.  12 एप्रिलनंतर डे झिरो येण्याची शक्यता आहे. म्हणजे केप टाउनचं पाणी संपणार आहे.

काळजीपूर्वक पाण्याचा वापर नाही केला तर 40 लाख लोकांची वस्ती असलेल्या केप टाउनला डे झिरो लवकर येण्याची शक्यता आहे.

न्यूलँड येथील जगप्रसिद्ध स्टेडियमपासून हाकेच्या अंतरावर दररोज पहाटे शेकडो लोकांच्या रांगा लागल्या दिसत असतात.

गेल्या महिन्यापर्यंत पाण्याची कमतरता वाटत नव्हती. पण आता शहरातील पाण्याचे नळ कोरडे पडण्याची भीती वाढत आहे. त्यामुळे सर्वच रहिवासी पाणी जपून वापरत आहेत.

'पाणी म्हणजे नवं सोनं'

क्रिकेट आणि रग्बी स्टेडियमच्या अगदी मध्यभागी लोकांना पाणी भरण्यासाठी पाच पाण्याचे नळ लावण्यात आले आहेत. जवळच्याच एका सरोवरातून या ठिकाणी पाणी आणलं जातं.

इथे प्रत्येकाला फक्त 25 लीटर पाणी देण्यात येत आहे. तसंच सुरक्षाव्यवस्था कडक करण्यात आली आहे. कारण पाणी माफिया इथून एका खेपेला 2000 लिटर पाणी घेऊन दूरच्या गावात विकत असल्याचा आरोप होत आहेत.

कायदा व्यवस्था सुरळीत राहावी म्हणून पाणी सोडण्याची वेळ सकाळी 5 ते संध्याकाळी 11 वाजेपर्यंत ठेवण्यात आली आहे. अगोदर या ठिकाणी 24 तास पाणी उपलब्ध असायचं.

शहराजवळच्या डोंगरदऱ्याकडेही काही लोक पाण्याचे कंटेनर घेऊन जाताना दिसत आहेत. तिथल्या झऱ्यांमधून मिळेल तितकं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"माझ्या बायकोनं शॉवर घेणं बंद केलं आहे. त्याऐवजी ती दीड लीटर गरम पाण्यात आणखी एक लीटर नळाचं गार पाणी ओतून अंघोळ उरकत आहे," बीबीसीचे केप टाऊनमधले प्रतिनिधी मोहम्मद अली आपल्या घरची परिस्थिती अशी सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपल्याला सर्व काही समजतं अशा भ्रमात वावरू नका असं तज्ज्ञ सांगतात.

कामावर रुजू झाल्यानंतरचे 10 दिवस हे अत्यंत महत्त्वाचे असतात, असं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. या पहिल्या दहा दिवसात तुम्ही मेहनत घेतली तर तुमच्या करिअरच्या दृष्टीने ते अतिशय फायदेशीर ठरू शकेल.

कामाला लागलो की उमेदवारांवर स्वतःचं कर्तृत्व सिद्ध करुन दाखवण्याचा दबाव असतो. आपल्या सहकाऱ्यांना आणि बॉसला हे आपल्याला पटवून द्यायचं असतं की या नोकरीसाठी आपणंच योग्य आहोत. पण यामुळे आपण अनेक चुका करतो आणि आपल्याच पायावर धोंडा पाडून घेतो.

सुरुवातीच्या काळात काय करावं आणि काय करू नये, याबाबत तज्ज्ञांचं काय म्हणणं आहे ते वाचा.

स्वतःला सर्वज्ञ समजू नका

सुरुवातीच्या काळात आपण नवीन काम समजून घेतलं पाहिजे. आणि आजूबाजूची परिस्थिती काय आहे याकडे लक्ष दिलं पाहिजे. सुरुवातीच्या बैठकांमध्ये बोलणं कमी आणि स्मितहास्य जास्त करा, असा सल्ला तज्ज्ञ देतात.

आपण सर्वज्ञ आहोत, असा आव आणू नका. सर्वांच्या नजरा तुमच्यावर असतात आणि तुमचे वरिष्ठ सहकारी मनातल्या मनात तुमचं मूल्यमापन करतात. कुणालाही अनावश्यक बोलणारे लोक आवडत नाहीत. म्हणून जास्त बोलणं टाळा.

कंपनीच्या कामकाजाची काय पद्धत आहे हे आधी समजून घ्या.

कंपनीतील कामकाजाची पद्धत आपल्याला माहिती नसते. प्रत्यक्षात काम करताना काय अडचणी येतात, याबद्दल आपल्याला माहिती नसतं. त्यामुळे सुरुवातीलाच मोठ्या-मोठ्या योजना सादर करू नका. कंपनीच्या कामात आमूलाग्र बदल होईल अशा योजना मांडू नका. जोपर्यंत तुम्ही सर्वांचा विश्वास जिंकत नाही, तोपर्यंत कंपनीवर टीका करू नका.

सुरुवातीच्या काळात आपली जबाबदारी समजून घेणं सर्वात महत्त्वाचं आहे, असं हार्वर्ड बिझनेस स्कूलचे प्राध्यापक गौतम मुकुंद सांगतात. "सुरुवातीच्या काळात मोठे दावे करण्याचा मोह सर्वांनाच होतो. पण त्यावर तुम्हाला नियंत्रण ठेवता आलं पाहिजे."

"अतिउत्साह आत्मघातकी ठरू शकतो. म्हणून सुरुवातीच्या काळात मोठ-मोठे दावे करू नका. ते पूर्ण करू शकला नाही तर तुमची विश्वासार्हता तुम्हीच गमवाल," अशी ताकीद मुकुंद देतात.

आपलं स्थान काय आहे

"सुरुवातीच्या दहा दिवसांमध्ये कंपनीमध्ये कोण प्रभावशाली आहे, हे ओळखा. त्यांच्या तुलनेत आपलं स्थान आणि जबाबदारी काय आहे, याचा अंदाज घ्या. त्यानंतरच पुढची योजना आखा," असं 'युअर बेस्ट जस्ट गॉट बेटर' चे लेखक जेसन वॉमिक सांगतात.

"सुरुवातीच्या काळात एकदम मोठं लक्ष्य...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपण नवीन नोकरीवर रुजू झालो नेमकं काय करावं, काय करू नये, असे अनेक प्रश्न मनात येतात. नव्याचे नऊ दिवस म्हणून बरेचदा आव्हानात्मक कामं सुरुवातीलाच आपण हाती घेत नाही. बराच वेळ तर आपली जबाबदारी काय, हेच समजून घेण्यात जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आपात्कालीन विभागातर्फे अडकलेल्या लोकांची सुटका करण्याचं काम सुरू आहे.

तर, आत्तापर्यंत 18 मृतदेह हाती लागल्याची माहिती, उत्तराखंड SDRF च्या प्रमुख DIG रिदम अग्रवाल यांनी बीबीसीशी बोलताना दिली.

हिमस्खलनानंतर ऋषीगंगा पावर प्रकल्पाचा बांध फुटला.

आपात्कालीन विभागाच्या माहितीनुसार या दुर्घटनेत एकून 154 लोक बेपत्ता असल्याची माहिती आहे. हे सर्व पावर प्लांटमध्ये काम करणारे कर्मचारी असल्याचं सांगितलं जात आहे.

रविवारी सकाळपासून बचावकार्याला सुरूवात करण्यात आली. ITBP, लष्कर आणि स्थानिक प्रशासनाचे कर्मचारी बचावकार्यात उतरले आहेत.

आपात्कालीन सेवेचे अधिकारी बीबीसीशी बोलताना म्हणतात, "तपोवनच्या टनेलमध्ये 30-35 कर्मचारी अजूनही अडकल्याची भीती आहे. यासाठी बचावकार्य सुरू झालंय. या टनेलमधून गाळ काढण्याचं काम सुरू आहे. राज्य सरकारचा आपात्कालीन विभाग आणि आयटीबीपीचे जवान बचावकार्य करत आहेत."

सोमवारी रात्री टनेलमध्ये पाण्याच्या पातळीत वाढ झाल्याने काम काहीवेळ थांबवण्यात आलं होतं.

उत्तराखंडमध्ये हिमस्खलनामुळे जनजीवन विस्कळीत झालं आहे.

ट्विटवर माहिती देताना उत्तराखंडचे पोलीस महासंचालक अशोक कुमार म्हणतात, "दुसऱ्या टनेलमध्ये पाणी पातळी अचानक वाढल्याने बचावकार्य काही काळाकरिता थांबवण्यात आलं होतं. पण, बचावकार्य पुन्हा सुरू करण्यात आलं आहे."

उत्तराखंडच्या चमौली जिल्ह्यात रविवार हिमस्खलन झाल्याने ऋषीगंगा पावर प्रकल्पाचं मोठं नुकसान झालं. धौलीगंगा आणि अलखनंदा नद्यांना पूर आल्याने पाणी पातळीत अचानक वाढ झाली.

पाण्याची पातळी वाढल्याने तपोवनपासून हरिद्वारपर्यंत हाय अलर्ट जारी करण्यात आला होता. नदीकाठच्या गावातील रहिवाशांना सुरक्षित स्थळी हटवण्यात आलं होतं.

उत्तराखंड SDRF च्या प्रमुख DIG रिदम अग्रवाल यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हणाल्या, "बचाव पथक टनेलच्या तोंडापर्यंत पोहोचलं आहे. आम्हाला मिळालेल्या माहितीनुसार टनेलमध्ये काही कर्मचारी अडकले आहेत. आम्हाला विश्वास आहे की काही तासातच आम्हाला कर्मचाऱ्यांपर्यंत पोहोचण्यात यश मिळेल."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तराखंडच्या आपात्कालीन विभागाच्या माहितीनुसार, चमौलीमध्ये हिमस्खलनानंतर आलेल्या पुरातून आत्तापर्यंत 25 लोकांना जिवंत वाचवण्यात यश आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आफ्रिकन करडा पोपट

1970 ते 2016 या कालावधीतील 'लिव्हिंग प्लॅनेट इंडेक्स' विश्व वन्यजीव निधी संस्थेनं जारी केलंय. वन्यजीवांमध्ये होत असलेली घट अत्यंत भयंकर असल्याचं सांगून विश्व वन्यजीव निधीनं त्यासाठी 'Catastrophic Decline' असा शब्द वापरलाय.

मानवाने यापूर्वी कधी नव्हे इतका पर्यावरणाचा ऱ्हास केल्याचा निष्कर्षही या अहवालात नोंदवण्यात आला आहे.

जंगलात आगी लावल्या जातात, समुद्रात भराव घातला जातो आणि जंगल नष्ट केलं जातंय, या सगळ्यामुळे वन्यजीव धोक्यात आल्याची खंत विश्व वन्यजीव निधीच्या मुख्य कार्यकारी तान्या स्टिली यांनी व्यक्त केली.

"आपण आपल्याच जगाला नेस्तनाबूत करत आहोत आणि तेही अशा जगाला ज्याला आपण घर म्हणतो. पृथ्वीवरील आपलयाच आरोग्य, सुरक्षा आणि अस्तित्त्वालाच धोक्यात टाकत आहोत. निसर्ग आपल्याला वारंवर धोक्याचे इशारे देत आहे आणि वेळही आपल्या हातून निघून जातोय," असंही तान्या म्हणतात.

विश्व वन्यजीव निधीच्या अहवालाचा नेमका अर्थ काय?

विश्व वन्यजीव निधीकडून जंगलातील लाखो वन्यजीवांचा अभ्यास पर्यावरणातील तज्ज्ञांकडून केला जातो. या अहवालातही जगातील विविध जाती-प्रजातींच्या वन्यजीवांचा अभ्यास करण्यात आला आहे.

1970 पासून सुमारे 20 हजारहून अधिक सस्तन प्राणी, पक्षी, उभयचर, सरपटणारे प्राणी आणि मासे यांच्या संख्येत घट झाली. गेल्या 50 वर्षांचा विचार करता ही घट 68 टक्के आहे.

पर्यावरणातील मानवी हस्तक्षेप हेच मुख्य कारण त्यामागे असल्याचं झूलॉजिकल सोसायटी ऑफ लंडन (ZSL) मधील संवर्धन विभागाचे संचालक डॉ. अँड्र्यू टेरी यांनी म्हटलंय.

"जर या स्थितीत बदल झाला नाही, तर वन्यजीवांची संख्या अशीच कमी होत राहील, परिणामी वन्यजीव नाहीसे होण्याची भीती आहे, याचा आपल्या पर्यावरणाला मोठा धोका आहे. याच पर्यावरणावर आपण अवलंबून आहोत," असं डॉ. अँड्र्यू टेरी म्हणतात.

विश्व वन्यजीव निधीचा अहवाल हेच सांगतोय की, कोव्हिड-19 हा मानवाच्या पर्यावरणातील हस्तक्षेपाचं मोठं उदाहरण आणि सतर्कतेचा इशाराच आहे.

वन्यजीवांना राहण्यासाठीच्या जागांची कमतरता आणि वन्यजीवांचा वापर, व्यापर ही काही कारणं वन्यजीव कमी होण्याची आहेत. शिवाय, कोरोनासारखं आरोग्य संकट उद्भवण्यामागेही अशाच कारणांचा समावेश असल्याचं म्हटलंय.

भारताप्रमाणे थायलंडमध्येही वाढतेय वाघांची संख्या

आपण जर आपलं उत्पादन, खाद्यपदार्थ आणि निसर्गापासूनच्या उपभोगाच्या पद्धती यांमध्ये काही बदल केल्यास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या 50 वर्षांत जगातील वन्यजीवांच्या संख्येत दोन तृतीयांश घट झाल्याचा निष्कर्ष विश्व वन्यजीव निधी (WWF) या संस्थेनं आपल्या अहवालात मांडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमटे कुटुंबीयांमध्ये वाद आहे का?

वरोरा उपजिल्हा रुग्णालयात उपचारासाठी नेले असता वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी त्यांना मृत घोषित केले. डॉ. शीतल आमटे या डॉ. विकास आमटे आणि डॉ. भारती आमटे यांची मुलगी आहेत. सविस्तर बातमी  या लिंकवर क्लिक करून वाचू शकता.

काही दिवसांपूर्वी शीतल आमटे या चर्चेत आल्या होत्या. 20 नोव्हेंबरला त्यांनी फेसबुक लाईव्हच्या माध्यमाद्वारे आमटे कुटुंबीयांवर आरोप केले. त्यावर आमटे कुटुंबीयांनी एक पत्रक काढून डॉ. शीतल आमटे यांच्या वक्तव्यांचा निषेध केला आहे.

ज्येष्ठ समाजसेवक बाबा आमटे यांनी स्थापन केलेल्या महारोगी सेवा समितीच्या डॉ. शीतल आमटे-करजगी या मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत.

गडचिरोली जिल्ह्यातील हेमलकसामध्ये आदिवासींसाठी काम  करणारे डॉ. प्रकाश - डॉ. मंदाकिनी आमटे यांनी या पत्रावर सह्या केल्या आहेत.

शिवाय डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांचे आई  वडील चंद्रपूर जिल्ह्यातील आनंदवन चालविणारे डॉ. विकास आणि डॉ. भारती आमटे यांनीही या निवेदनावर स्वाक्षरी करून डॉ. शीतल यांच्या वक्तव्याचा निषेध केला आहे.

डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांनी सोशल मिडीयावर महारोगी सेवा समितीकडून केल्या जाणाऱ्या कामावर आणि विश्वस्तांवर अनुचित वक्तव्यं केली. त्यांचं सर्व भाष्य हे तत्थ्यहीन असून कुणाचाही गैरसमज होऊ नये म्हणून हे संयुक्त निवेदन जाहीर करत असल्याचं आमटे कुटुंबीयांनी सांगितलं आहे.

नेमके प्रकरण काय?

महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांनी सोमवारी 20 नोव्हेबर 2020 रोजी फेसबुक लाईव्ह करून संवाद साधला.

यात आमटे कुटुंबीयांनी संयुक्त निवेदनात सांगितल्या प्रमाणे महारोगी सेवा समितीच्या कामावर आणि  खासकरून विश्वस्तांवर आरोप केले गेले.

डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांनी या संभाषणात त्यांचे सख्खे भाऊ कौस्तुभ आमटे, काका डॉ. प्रकाश आमटे आणि त्यांच्या कुटुंबीयांबद्दल बेछुट आरोप केले. नंतर अर्ध्या तासाचं ते फेसबुकवरील लाईव्ह संभाषण डॉ. शीतल यांनी डिलिट केलं.

बाबा आमटे

डॉ. शीतल यांच्या निवेदनामुळे समाजात कुणाचाही गैरसमज होऊ नये म्हणून आमटे कुटुंबीय संयुक्त निवेदन जाहीर करत असल्याचं निवेदनात सांगण्यात आलं आहे.

डॉ. शीतल आमटे-करजगी यांची प्रतिक्रिया

"दिवंगत बाबा आमटे यांच्या कार्याला मी आणि माझे पती गौतम करजगी पुढे नेत आहोत. आम्ही एक निवेदन जारी करून आमची भूमिका लवकरच जाहीर करू. मी फेसबुक लाईव्ह करून माझी मतं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महारोगी सेवा समितीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी शीतल आमटे-करजगी यांनी आत्महत्या केली आहे. आनंदवन येथील राहत्या घरात त्यांनी आत्महत्या केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आमदार दादाराव केचे

अशातच भारतीय जनता पक्षाच्या एका आमदाराने स्वत:च्या वाढदिवसाच्या दिवशी धान्य वाटपाचा कार्यक्रम हाती घ्यायचं ठरवलं. लाऊडस्पीकरवरून तशी घोषणाही करण्यात आली. आणि लोक गोळा झाले तसा सोशल डिस्टन्सिंगचा फज्जा उडाला. वर्धा जिल्ह्यातील आर्वीमध्ये हा प्रकार घडला.

या संपूर्ण प्रकरणाच्या केंद्रस्थानी असलेल्या आमदाराने मात्र हे विरोधकांचं षड्यंत्र असल्याचं सांगितलं आहे.

भाजपचे वर्धा जिल्हयातील आर्वीचे आमदार दादाराव केचे यांचा रविवारी वाढदिवस होता. वाढदिवसाच्या आदल्या दिवशीच आर्वी शहरात सायकल रिक्षावर लाऊडस्पीकर लावून धान्यवाटप होणार असल्याची माहिती प्रसारित करण्यात आली.

त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी अनेक गरीब लोक आमदारांच्या वाढदिवसानिमित्ताने त्यांच्या निवासस्थानी होणाऱ्या धान्यावाटपाच्या ठिकाणी पोहचले. पण बघता बघता ही गर्दी शेकडोत झाली.

लोकांनी मोफत धान्य घेण्यासाठी झुंबड केली. गर्दीतून सोशल डिस्टसिंग तर दूर, जवळ धान्य घेण्यासाठी लोक एकमेकांच्या अंगावर येत होते.

स्थानिकांनी केलेली गर्दी

त्यानंतर एका स्थानिक नागरिकाने फोन करून याची माहिती पोलिसांना दिली. त्यानंतर पोलिसांनी आमदार केचे यांच्या घराला लॉकडाऊन केलं. शिवाय, जिल्हा पोलीस प्रशासनानं या घटनेनंतर केचे यांच्या घरासमोर पोलिसही तैनातही केले आहेत.

"कोरानाची लागण होऊ नये यासाठी महाराष्ट्र शासनानं फौजदारी संहिता 144 आणि रोगप्रतिबंधक कायद्यानुसार लोकांच्या एकत्र येण्यावर आणि बाहेर पडण्यावर निर्बंध लावले आहेत. या प्रकरणात आमदार दादाराव केचे यांनी याचा भंग केल्याचं प्राथमिक तपासात दिसत असल्यानं त्यांच्याविरुद्ध FIR दाखल करण्यात आली असून पुढील प्रक्रिया सुरू आहे," असं आर्वीचे उपविभागीय अधिकारी हरीश धार्मिक यांनी सांगितलं आहे.

आमदार केचे यांनी या कार्यक्रमाची कुठलीही परवानगी जिल्हा प्रशासनाकडून घेतली नव्हती, असं हरीश धार्मिक यांनी सांगितलं. या संदर्भातील चौकशी अहवाल तयार करून पुढील कारवाईचा विचार केला जाईल, असंही ते म्हणाले.

दरम्यान, या सगळ्या प्रकरणात टीकेचे लक्ष्य बनलेले आमदार दादाराव केचे यांनी हे विरोधकांचे षड्यंत्र असल्याचा दावा केला आहे.

"स्थानिक आमदार म्हणून नागरिकांना कोरोनासारख्या रोगाची लागण होऊ नये, म्हणून स्वत: बैठक घेतली. लोकांनी एकमेंकांच्या संपर्कात येऊ नये त्यांनी घरीच राहावे, असं आवाहन केलं. पण माझ्याच घराबाहेर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशभरात सध्या कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी लॉकडाऊन आहे, सोशल डिस्टन्सिंगचा मार्ग अवलंबावा म्हणून वारंवार संदेशांद्वारे जनजागृती केली जात आहे. पंतप्रधान मोदी तसंच मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे वारंवार जनतेशी संवाद साधत आहेत, इशारा देत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही बळीराज्याच्या पाठिशी, हे दाखवण्यासाठी सत्ताधारी शिवसेना, राष्ट्रवादी कॉँग्रेस आणि कॉंग्रेसने या आंदोलनाला पाठिंबा दिला.

शेतकरी आंदोलन डाव्या पक्षांच्या झेंड्याखाली होतं. पण आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी राहिले राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार.

या परिस्थितीत शरद पवारांना आंदोलनाच्या माध्यमातून राजकीय संधी मिळाली? पवार आंदोलनाचा चेहरा बनण्याचा प्रयत्न करत आहेत? हे आम्ही राजकीय विश्लेषकांकडून जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

राष्ट्रवादी कॉँग्रेसची भूमिका

शरद पवारांनी शेतकरी आंदोलनाच्या व्यासपीठावरून चांगलीच टोलेबाजी केली. केंद्रातील मोदी सरकार आणि भाजपला टार्गेट केलं.

राष्ट्रवादी कॉँग्रेसचे प्रवक्ते नबाव मलिक म्हणाले, "शरद पवारांची उपस्थिती म्हणजे शेतकरी आंदोलनाचं नेतृत्व करण्याचा प्रयत्न असं म्हणता येणार नाही. शरद पवारांनी मोर्चाला यावं असा सर्वांचा आग्रह होता. त्यांना निमंत्रण देण्यात आलं होतं. शेतकऱ्यांच्या बाजूने अशी पहिल्यापासूनच आमची भूमिका राहिली आहे."

कृषी कायदे चर्चा न करता मंजूर करण्यात आले. घटनेची पायमल्ली केली. संसदेची प्रतिष्ठा न ठेवता कायदा पारित करण्यात आला असा थेट आरोप शरद पवारांनी मोदी सरकारला टार्गेट करून केला.

शेतकरी आंदोलनात राजकीय पक्ष का?

दिल्लीतील शेतकरी आंदोलनात राजकीय पक्षांना सहभागी करण्यात आलं नव्हतं. हे आंदोलन शेतकऱ्यांचं आहे यात राजकीय पक्ष नकोत, अशी भूमिका शेतकरी संघटनांनी घेतली होती. त्यामुळे मुंबईतील आंदोलनात राजकीय पक्षांचे नेते व्यासपीठावर आल्याने टीकेचा सूर ऐकू येत आहे.

यावर प्रतिक्रिया देताना डाव्या पक्षांचे नेते प्रकाश रेड्डी म्हणाले, "हा मोर्चा राष्ट्रीय शेतकरी मोर्चाला पाठिंबा देण्यासाठी होता. यात शेतकरी संघटना सहभागी होत्या. भाजपच्या विरोधात असलेल्या राजकीय पक्षांना यात सहभागी होण्यासाठी आवाहन करण्यात आलं होतं. शेतकरी आंदोलनाला राजकीय पक्षांनी दिलेल्या पाठिंब्याचं आम्ही स्वागत करतो."

कृषी कायद्यांना महाराष्ट्राचा विरोध होता. शेतकरी आणि सर्व राजकीय पक्षांनी याचा विरोध केला होता. त्यामुळे राज्यपालांनी मुद्दाम भेट टाळल्याचं डाव्या पक्षाच्या नेत्यांच म्हणणं आहे.

"चर्चा न करता भाजपने कृषी कायदे मंजूर केले. कॉर्पोरेट कंपन्यांच्या बाजूचं धोरण केंद्र सरकारचं आहे. त्यामुळे या मुद्यावर भाजप राजकारण करत असल्याचा आरोप," प्रकाश रेड्डी यांनी केला.

पवारांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय कृषी कायद्यांचा विरोध करण्यासाठी सुरू झालेलं आंदोलन अधिक तीव्र होताना पहायला मिळत आहे. शेतकरी रस्त्यावर उतरले आहेत. एकीकडे बळीराजाने दिल्लीला वेढा घातलाय. तर, आंदोलनकर्त्या शेतकऱ्यांना पाठिंबा देण्यासाठी लाल वादळ सोमवारी (25 जानेवारीला) मुंबईत येऊन धडकलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आम्ही बीबीसी मराठीच्या वाचकांना विचारलं की "प्रफुल्ल पटेल यांच्या या भाकिताविषयी तुम्हाला काय वाटतं?"

त्यावर अनेकांनी आपली मतं व्यक्त केली आहेत.

सचिन कर्डक म्हणतात "शरद पवार यांचे आता घरी बसायचे दिवस आले. तरुण पिढीला संधी मिळायला पाहिजे."

"प्रत्येक निवडणुकीआधी प्रफुल्ल पटेल हे असंच काही वक्तव्य करतात. त्यात नाविन्य काहीच नाही," असं भाई उनमेश खंडागळे यांनी म्हटलं आहे.

तर अनेकांनी शरद पवार देशाचे पुढचे पंतप्रधान होण्याची शक्यता असल्याचं म्हटलं आहे.

रामेश्वर पाटील यांनी म्हटलं आहे की, "शरद पवार आजपर्यंत एकाही निवडणुकीत पराभूत झाले नाहीत. काँग्रेसने जर पवारांना पंतप्रधानपदाची उमेदवारी दिली तर 2019ची निवडणूक काँग्रेस नक्की जिंकेल."

प्रथमेश पाटील म्हणतात, "प्रत्येक वर्षं हे शरद पवारांचंच असतं. 2019 असं काय वेगळं असणार?"

नयन खिडबिडे यांनी म्हटलं आहे की "त्यांचं सरकार आलं तर शरद पवार नक्कीच पंतप्रधानपदाचे दावेदार असतील."

हितेन पवार म्हणतात, "राजकारणात काहीही होऊ शकतं. पवार हे मुरलेले राजकारणी आहेत. त्यांच्या मनात आलं तर ते नक्कीच पंतप्रधान होतील."

सचिन पाटील मापारी यांनी शरद पवारांच्या नावाचे गोडवे गायले आहेत. ते म्हणतात, "कर्जमाफी करण्यासाठी रक्तात दानत असावी लागते. पवारांनी नुसत्या एका सहीत शेतकऱ्यांना कर्जमाफी करून दिली होती."

सरकार चालवण्यासाठी जे कौशल्य लागतं ते सर्व काही पवारांमध्ये आहे, असं नंदकुमार कांबळे यांनी सांगितली. पवार पंतप्रधान झाले तर देशाचं भलं होईल, असंही ते म्हणाले.

पवारांचे सगळ्या पक्षांशी चांगले संबंध असल्याने सगळे पक्ष जर एकत्र आले तर पवार नक्कीच पुढचे पंतप्रधान होऊ शकतात, असं डॉ. विशाल पाटील यांनी म्हटलं आहे.

काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस जर एकत्र आले तरचं शरद पवार पंतप्रधान होऊ शकतील. नाही तर शक्यता कमी असल्याचं गणेश लटके यांनी म्हटलं आहे.

देवेंद्र परदेशी यांची ही प्रतिक्रिया - "पवार जर खरंच पंतप्राधन झाले तर देशातील प्रत्येक राज्यात सिचंन घोटाळाफेम अजित पवार, सुनील तटकरे, तुरुंगवासी छगन भुजबळ, राम शिंदेंसारखे नेते आपल्या भावी पिढीसाठी नक्कीच काही काम करतील."

शरद पवार 2019मध्ये पंतप्रधान होतील, हे "पटेलांचं दिवास्वप्न" आहे, असं मत ब्रम्हेंद्र दिंडे आणि बांबूराव यांनी ट्विटरवरून नोंदवलं आहे.

शरद पवार पंतप्रधान होऊ शकतील का, यावर युवराज जाधव, जगदीश पाटील, स्मीता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शरद पवार हे 2019 मध्ये पंतप्रधान होऊ शकतात, असं भाकित राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल यांनी वर्तवलं आहे. कर्जतमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या चिंतन शिबिरात बोलताना त्यांनी असा दावाही केला की 2019 हे वर्ष शरद पवार आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचं असेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयटीओ परिसरात एका शेतकऱ्याचा मृत्यू झाला.

सुमारे दोन महिन्यांपासून आंदोलनकर्ते शेकतरी दिल्लीच्या सीमांवर ठिय्या देऊन बसलेत. प्रजासत्ताक दिनाच्या दिवशी अनेक शेतकऱ्यांनी ट्रॅक्टर मार्च थेट दिल्लीकडे वळवला आणि सीमेवरचे बॅरिकेड्स धुडकवून ते दिल्लीत शिरले. राजपथ, इंडिया गेट, संसद भवनापासून काही मिनिटांवर असलेल्या आय.टी.ओ या ठिकाणी शेतकरी आंदोलकांना अडवण्यासाठी पोलिसांनी मोठाल्या बॅरिकेड्स उभ्या केल्या होत्या. इथेच एका शेतकरी आंदोलकाचा ट्रॅक्टर अलटून मृत्यू झाला.

मरण पावलेला आंदोलक शेतकरी कोण होता?

मरण पावलेल्या शेतकऱ्याचं नाव नवनीत सिंह असं होतं आणि त्याचं व साधारण 27-28 वर्षं होतं अशी प्राथमिक माहिती बीबीसी मराठीला मिळाली. काही लोकांच्या म्हणण्याप्रमाणे हा शेतकरी चाळिशीतील होता.

दिल्लीच्या सीमांवर आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांमध्ये सर्वाधिक संख्या ही पंजाबमधून आलेल्या शेतकऱ्यांची आहे. पण मरण पावलेला शेतकरी हा उत्तराखंडमधून आलेला होता. उत्तराखंड राज्यातील बाजपूर नावाच्या गावचा तो रहिवासी होता अशीही माहिती समोर आलेली आहे.

प्रजासत्ताक दिनी ट्रॅक्टर परेडचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

आय. टी. ओ जवळ पोलिसांनी आंदोलकांना अडवण्याचा प्रयत्न केला होता. आंदोलकांची संख्या वाढू लागली तसा तिथेही अश्रूधुराचा मारा करण्यात आला.

हा शेतकरी नवनीत सिंह हा स्वतः ट्रॅक्टर चालवत होता. त्यांचा ट्रॅक्टर उलटल्याने त्यांचा मृत्यू झाल्याची प्राथमिक माहिती समोर येत आहे. पण ट्रॅक्टर कसा उलटला याबद्दल निश्चित माहिती समोर आलेली नाही.

काही शेतकरी आंदोलकांनी प्रसिद्धीमाध्यमांशी बोलताना म्हटलं की पोलिसांनी गोळीबार केला आणि त्यातील गोळी लागून नवनीत यांचा ट्रॅक्टरवरील ताबा सुटला आणि त्यांचा मृत्यू झाला. पण पोलिसांनी गोळीबार केल्याचं नाकारलं आहे. ट्रॅक्टर उलटल्याने या शेतकऱ्याचा मृत्यू झाला इतकंच पोलिसांनी म्हटलं आहे.

संतप्त शेतकऱ्यांनी नवनीत यांचा मृतदेह तिरंग्यात गुंडाळून घटनास्थळीच ठेवला. त्यांनी रुग्णवाहिका आणून मृतदेह घेऊन जाण्यास नकार दिला. डॉक्टर्स अहवाल देताना मृत्यूचं कारण बदलतील अशी आपल्याला भीती वाटत असल्याचं आंदोलनकर्त्या शेतकऱ्यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं.

काही काळानंतर संतप्त आंदोलकांनी पत्रकारांनाही घटनास्थळावरून दूर घालवायला सुरुवात केली. काही पत्रकारांना धक्काबुक्कीही केली तसंच ते सरकारधार्जिणे असल्याचीची त्यांच्यावर टीका...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

प्रजासत्ताक दिनाच्या दिवशी राजपथावरच्या संचलनाची दृश्यं मनात ताजी असतानाच मध्य दिल्लीत पोलीस मुख्यालयाजवळ एका शेतकरी आंदोलकाच्या तिरंग्यात लपेटलेल्या मृतदेहाचं दृश्य पाहायला मिळालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: आयुष्याच्या पुढच्या टप्प्यात जोडीदार म्हणून आता आपण एकत्र राहू शकत नाही, त्यामुळेच आपण हा निर्णय घेत असल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

दोघांनी 2000 साली बिल अँड मेलिंडा गेट्स फाऊंडेशनची स्थापना केली होती. जगभरातील दारिद्र्य, रोगराई आणि विषमता या समस्यांविरुद्ध लढण्यासाठी ही स्वयंसेवी संस्था काम करते.

बिल गेट्स यांनी मायक्रोसॉफ्ट या कंपनीची स्थापना केली होती. कॉम्प्युटरचे सॉफ्टवेअर बनवण्यासाठी ही कंपनी ओळखली जाते. आपल्या कारकिर्दीत उल्लेखनीय कामगिरी केल्यानंतर बिल गेट्स 2008 मध्ये आपल्या पदावरून निवृत्त झाले होते.

बिल गेट्स यांची मेलिंडा यांच्याशी पहिली भेट 1980 च्या दशकात झाली होती. त्यावेळी मेलिंडा यांनी मायक्रोसॉफ्ट कंपनीत काम सुरू केलं होतं.

सध्या बिल गेट्स हे जगातील चौथे सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असून फोर्ब्स मासिकाच्या माहितीनुसार त्यांच्याकडे 124 अब्ज डॉलर इतकी संपत्ती आहे.

फोटोंमधून पाहूया गेट्स दाम्पत्याचा एकत्रित जीवनप्रवास

गेट्स दांपत्याने 1998 साली आरोग्य क्षेत्रात तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी 10 कोटी डॉलर दान स्वरुपात दिले होते.

2002 मध्ये मायक्रोसॉफ्ट कंपनीविरोधात एक अविश्वास प्रस्ताव दाखल करण्यात आला होता. त्यावेळी मेलिंडा यांनी बिल यांना खंबीर साथ दिली होती.

द इकोनॉमिस्ट या ब्रिटिश मासिकाने 2015 मध्ये ब्रसेल्स येथे आयोजित केलेल्या एका चर्चासत्रात बिल आणि मेलिंडा गेट्स यांनी सहभाग नोंदवला होता. यावेळी पुढील 15 वर्षांत आरोग्य, शिक्षण, शेती आणि बँकिंग क्षेत्रात होणाऱ्या बदलांवर चर्चा करण्यात आली.

2015 मध्येच महाराणी एलिझाबेथ (दुसऱ्या) यांनी बकिंगहॅम पॅलेस येथे बिल गेट्स यांना नाईटहूड पदवीने सन्मानित केलं होतं.

2015 मध्ये बिल आणि मेलिंडा गेट्स यांनी संयुक्त राष्ट्र संघटनेचे तत्कालीन सचिव बान की मून यांची भेट घेतली होती.

2016 मध्ये अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी बिल आणि मेलिंडा गेट्स यांचा राष्ट्राध्यक्ष पदक देऊन गौरव केला होता.

बराक ओबामा यांच्यासोबत बिल आणि मेलिंडा गेट्स -

2017 मध्ये गेट्स दांपत्याला फ्रान्सचा लेजियन दे हॉनर हा सर्वोच्च सन्मान प्रदान करण्यात आला.

2019 मध्ये एका टेनिस सामन्याचा आनंद घेताना बिल आणि मेलिंडा गेट्स

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मायक्रोसॉफ्टचे संस्थापक बिल आणि मेलिंडा गेट्स दाम्पत्याने घटस्फोट घेणार असल्याचं नुकतंच जाहीर केलं. 27 वर्षांचा संसार केल्यानंतर दोघेही आता वेगळे होणार आहेत.