Isiokwu: Mathias Ekweremadu: Ike Ekweremadu akwaala akwa arịrị maka ọnwụ nwanne ya nke nta\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mathias Ekweremadu (1965 - 2021)

Nke a bụ akwa arịrị Ike Ekweremadu kwara n'ụbọchị Sọnde gbasara ọnwụ nwanne ya nwoke bụ Mathias Ekweremadu.

Nke a bụ nke mbụ Ike Ekweremadụ na-ekwu okwu banyere ọnwụ nwanne ya nwoke onye nwụrụ na mberede n'ụbọchị Tọzde, abalị anọ nke ọnwa Febrụwarị afọ 2021.

Ekweremadu onye ruburu ọrụ dịka Osote Onyeisioche ụlọ omeiwu ukwu Naịjirịa kelekwara ndị niile ziteere ya ozi iti aka n'obi n'ọnwụ nwanne ya.

Lee etu Ugwuanyi na ndị ọzọ si gaa mgbaru n'ụlọ Mathias Ekweremadu

Gọvanọ Ugwuanyi gara n'ụlọ Mathias Ekweremadu, ịhụ nwunye ya na ụmụ ya

Gọvanọ Enugwu Steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyi, osote ya ndị ọzọ agaala mgbaru n'ụlọ Maazị Mathias Ekweremadu nwụrụ anwụ ịhụ nwunye ya na ụmụ ya.

Ugwuanyi du osote ya bụ Cecilia Ezeilo, onyeisi ndị omeuiwu bụ Hon. Edward Ubosi na ndị omeiwu ọzọ gaa njem 'iti aka n'obi' a.

Onye nabatara ugwu bụ Bishọp ụka Anglikan nke Enugwu Dayọsisi bụ Emmanuel Chukwuma bụ onye kpere ekpere n'isi Mathia Ekweremadu.

Ọtụtụ ndị ọzọ gakwara mgbaru n'ụlọ Mathias Ekweremadu bụ onye nwụrụ n'ụbọchị Tọzde iji kwanyere ya ugwu.

Ọtụtụ mmadụ gbakọrọ na be ya dị n'Enugwu iji gosi na ọnwụ ya wutere ha.

Onye hụrụ ebe ihe mere gwara BBC Igbo na ọtụtụ ndị nnukwu mmadụ gụnyere Rotimi Amechi bụ Minista na-ahụ maka njem bịwakwara na be ya iti ezinaụlọ ya aka n'obi.

Ọnwụ Ekweremmadụ ka na agbagwoju ndị mmadụ anya

Ndị mmadụ ka nọ n'iru uju n'ibe akwa maka ọnwụ ntụmade nke kọmishiona na-ahụ maka ime njem n'Enugwu steeti bụ Mazị Mathias J Ekweremmadụ Junior.

Mgbe BBC rutere na ụlọ ọrụ ya bụ Kọmishịọna nwụrụ anwụ, ndị ọrụ ya kwuru na ọnwụ ya bụ ihe nnukwu nwute.

Iji gosi ka obi dị ha, ndị na echekwa ka ụgbọ ala si aga anọghị ọrụ tata iji kwanyere ya ugwu ma gosi obi nwute ha.

PRO ya bụ ministri bụ Ngozi Ugwu kwuru na dịka ha siri nụ, na mazị Ekweremmadụ dara ma nwụọ ebe ọ nọ nzụkọ na Enugu steeti House of Assemly.

Ka ọ dị ugbua ndị mgbarụ na-aga n'ụlọ ya iji kasie ndị ezi na ụlọ ya obi.

Ihe ndị ịmaghị maka Mathias Ekweremadu

Mathias Ekweremadu bụ kọmishọna na-ahụ maka njem...


Isiokwu: Mbaka and Peter Obi: Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka arịrịọ Fada Mbaka rịọrọ Peter Obi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mbaka kwuru na ọ bụrụ na Atiku na Peter Obi atụnyereghị ụlọụka ya , ha nwere ike ị da na ntuliaka na-abịa

N'ozi nke o kwupụtara n'oge ofufe nro n'ụlọụka "Adoration" dị n'Enugwu, Mbaka sị na okwu ya abụghị ka o mebie aha Obi.

Kama, ọ sị na ọ bụ n'ihi ịhụnanya o nwere n'iwulite ụlọụka Chineke mere o ji kwuo ụdị okwu ahụ.

Mbaka gara n'ihu rịọ ndị niile hụrụ Obi n'anya nke okwu a wutere ka ha gbaghara ya.

Mana arịrịọ Mbaka rịọrọ ebutele ọtụtụ okwu na soshal midia:

Ikechukwu Ezeonyeka n'akara twitter kwuru na ya gbagharala Mbaka ka o mehiela ọzọ.

Nico Gravity sị ka agbaghara Mbaka ma jụọ ihe mere oji kpọta gọvanọ Ganduje nke Kano Steeti n'ụlọụka 'Adoration'.

CJC kwuru na Fada Mbaka kwesịrị ị rịọ ndị Katọlik niile arịrịọ n'ihi na ọ mechuru ha ihu.

Ada Ononenyi sị na Mbaka mere ka ndị mmadụ hụ Obi n'anya karịa maka nkwụwa ọtọ ya.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Mbazulike Amechi: Ọ bụrụ na ndị ọbụla eketeghi oke ha na Naịjirịa ọ ga-ekewa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru sị na otu Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ ndị na-achọ nnwereonwe Biafra selitere isi ugbua n'ihi iwe maka etu ha si hụ obodo Naịjirịa.

Ma kwuo na ebe ihe masịrị ha bụ ka ha nọrọ ma chịa onwe ha, na ọ ga-adị mma ka a tụọ vootu mara ma ha a ga-apụ na Naịjirịa maọbụ ha a ga-anọ.

Amechi kwuru sị na agaghịzị eji ọgụ na mma lụọ agha Biafra, kama na ọ bụzị akọnauche ka a ga-ejizi alụ ya.

Ọ gara n'ihu kwuo sị na ọ bụrụ na agaghị eme ndị Igbo ka e mere ibe ha na Naịjiria, na ọ ga-aka mma ka a hapụ ndị Igbo ka ha gawara onwe ha, n'agbanyeghi na ọ gaghị amasị ya ka Naịjiria kewaa.

Ndị mere akụkọ a bụ Ebere Ekeopara na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Meghan na Harry: Obieze Buckingham ekwuola na ha na-enyocha ebubo Meghan boro ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru n'ime ozi ha wepụtara ma ha ga-enyocha ya n'ihi na ọ bụ ihe na-ebutere ha oke echieche.

Ha kwuru na etu e si cheta ihe nwereike ị dị iche mana ntule imeụlọ ga-abịa na mmezu.

Ha kwukwara na Ọkparaeze Harry na nwunye ya bụ Meghan ka bụ ndị ezinaụlọ ha ha hụrụ n'anya.

Meghan, Harry na mba UK: Kedụ ebe mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ?

Harry na Meghan bụkwa Duke na Duchess nke Sussex

Prince Harry na Meghan Merkle - Duke na Duchess nke Sussex - nwere mkparịtaụka na TV, ha na Oprah Winfrey, ebe ha nọrọ kwuo gbowam ihe kpatara ha ji si n'ezinụlọ obi eze nke mba UK pụọ.

Di na nwunye a bụ ndị a na-ahụtabu dịka ndị ga-eweta mgbanwe ọgbaraọhụrụ n'ezinụlọ ọchịchị nke mba England, tụrụ ọtụtụ mmadụ n'anya oge ha kwuru na ha ga-esi n'obi eze pụọ gaa mba Amerịka.

Mana kedụ ebe mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ?

Akụkọ ịhụnanya na-enweghị atụ

Nde kwuru nde ndị mmadụ lere agbamakwụkwọ ha na mba US na UK

Na ngwụcha 2016 ka akụkọ malitere ifegharị na Prince Harry na Meghan Markle na-ayị. Ọ bụ n'aka otu enyi ha ka ha abụọ si mata onwe ha.

O teghị aka, ihe dịka ọnwa iri na asatọ, ha abụọ kwupụtara na ha chọrọ ịlụ onwe ha.

Ndị ntaakụkọ buru akụkọ dị icheiche gbasara ha n'ihi na ndụ ha abụọ na-amasị ndị ntorobịa.

Oge ha gbara akwụkwọ n'ọnwa Mee afọ 2018, puku kwuru puku mmadụ nọjuru n'okporoụzọ iji kelee ha, ebe ihe karịrị mmadụ nde iri na atọ lere agbamakwụkwọ ha na TV.

Mana kedụzi ebe ihe nọrọ gahie?

Agbamakwụkwọ Prince Harry and Meghan gbara n'ọtụtụ akwụkwọ akụkọ na mba UK

Oge Harry na Markle gbara akwụkwọ, ọtụtụ chere na nnukwu mgbanwe ga-abata n'ezinụlọ oche eze nke mba England.

Nke a bụ maka na Markle bụ onye ojii, bịa bụrụkwa onye mba Amerịka nakwa onye lụrụla di mbụ ma gbasaa.

ọzọkwa bụ na Markle bụ onye nwere nkwuwa okwu gbasara ikike dịịrị ụmụnwaanyị.

Oge ndị ntaakụkọ dere akụkọ dị aṅaa gbasara Markle, Harry pụtara n'ọha kwuchitere ya ọnụ.

Na ngwụcha 2016, oge Prince Harry kwupụtara na ya na Markle na-ayị, ụfọdụ ụlọọrụ ntaakụkọ dere akụkọ gbasara Markle, nke mere ka Harry baa mba ma katọọ ha.

O kwuru na...


Isiokwu: Minimum Wage: Anyị ga-akwụ N27,000 dịka ụgwọ opekatampe - Ndị Gọvanọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngige na ndị gọvanọ ndị ọzọ gbakọrọ maka ụgwọ opekatampe

Onyeisioche otu a ma bụrụkwa Gọvanọ nke steeti Zamfara bụ Abdulaziz Yari, kwuputara nke a n'ọgbakọ nke ọhanaeze ndị omeiwu etiti nke nta hiwere n'Abuja n'ụbọchị Mọnde, Jenụwarị 28, 2019.

Ọ kọwara na ha mere mkpebi a na nkwekọrịta nye ihe otu nzukọ Council of state kwupụtara na nso a.

Gọvanọ Yari rịọziri ka enwee mmegharị nye usoro eji eke ego Naijiria kwa ọnwa, ma rụtụ aka n'usoro dị ugbua bụ nke na-enye ndị Gọvanọ steeti dị iche iche nsogbu.

Na ntụnye ya, minista na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige gara n'ihu kọwaa na N27,000 bụ ụgwọ ọnwa opekatampe nke ọchịchị etiti nabatara maka ndịọrụ niile na Naijiria.

O kwuru na ọchịchị steeti dị iche iche maọbụ otu ọrụ ndị mmadụ nwe, nwekwara ike ịkpọnye aka n'ihe o nwere ike ịkwụ bụ nke na-agaghị adị nta karịa N27,000.

Ngige kọwakwara na ọchịchị etiti ehiwela otu ndụmọdụ ga-enyere ya aka ịkwụ ndịọrụ ya N30,000 dịka ụgwọ opekatampe ma hapụ ịchụ onye ọrụ ọbụla.

Okwu Onnoghen ka dị ọkụ:

Ụlọikpe na-ahụ maka mpụ n'ọrụ gọọmentị akpọrọ Code of Conduct Tribunal, eyigharịala ikpe ọkpaikpe Walter Onnoghen gawa n'ọdịnihu.

Ụlọikpe CCT kwuru na ọ bụ iwu ụlọikpe mkpegharị nyere mere ha ji yigharịa ya.

N'akụkọ dị ka ibe ya,

Ọtụtụ ndị ọkaiwu na-eme ngagharị iwe n'Abuja maka mwepụ Onyeisiala Buhari wepụru Onnoghen.

Ndị nkịtị sonyekwara na ya bụ ngagharị iwe n'Abuja na Legọs. N'ime ndị a bụ ndi na-akwado ihe onyeisiala mere nakwa ndị ji atụmatu #OccupyNigeria asị na ihe a jọgbụru udele sigbuo nkakwụ.

Eyigharịala asọmpi Iko Mba Afrịka

Ngalaba na-ahụ maka egwuregwu na mpaghara Afrịka bụ CAF eyigharịala oge a ga-agba asọmpi Iko mba Afrịka makana ha chọrọ ka ndị na-agba bọọlụ nweta ohere izu ike ma e mechaa emume Ramadan.

Ya bụ asọmpi ga-ebidozi n'ụbọchị iri abụọ na otu nke ọnwa Juun ruo ụbọchị iri na itoolu nke ọnwa Julaị, kama ụbọchị iri na ise ọnwa Juun ruo ụbọchị iri na atọ nke ọnwa Julai eyiburu ya.

Onnoghen ga-aga ụlọikpe

Okaikpe ukwu nke Naịjirịa bụ Walter Onnoghen ga-aga ụlọikpe maka nwepụ onyeisiala Muhammadu...


Isiokwu: Minimum wage: A ga-amalite ịkwụ ụgwọ ọnwa opekatampe N30,000\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a na-abịa ka ọnwa ole na ole a malitere ikwu okwu ma a ga-akwụ ya maọbụ agaghị akwụru ya, gafechara.

Ụfọdụ oge ka ndị "Nigerian Labour Congress (NLC)" mere ngagharịiwe ime ka gọomentị mara etu ọ dị ha n'obi, mana a ka dọtịrị okwu ịkwụ ụgwọ a ruo ugbua ndị ụlọomeiwu binyere ya aka.

N'elu akara Twitter ha, ndị ụlọomeiwu tinyere ihe onyonyo na-egosi etu ha si binyeaka n'akwụkwọ mkpebi ha.

Onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki, kwuru sị na ọ na-ebunye ndị ngalaba na-ahụ maka ndị ọrụ bụ NLC ụkpa ekele, ka ha si kwanyere onwe ha ugwu ka ha na-agba mbọ ịhụ na e mezuru ebumnobi ha.

Ihe ndị mmadụ nwere ikwu maka ya na soshal midia:

@Mueghtor kwuru sị na ọ fọrọ ka a malite ịkwụ ya, na ọ bụghị naanị ibinye aka n'akwụkwọ.

@AkinbodeTa chọrọ ịma ego ole a ga-amalite ịkwụ ndị na-efe ala nna (ndị NYSC).

@dazzleriri kwuru na ego a ka pere mpe makana ihe ndị dịka ngwanri na-ada ezigbo ọnụ.

Ihe ndị ọrụ nwere ikwu maka iri puku iri atọ

Abụbọ ọrụ na-emetụtkarị ngalaba niile n'obodo gụnyere ndị na-azụ ahịa

Ụfọdụ ndịọrụ obodo na Naịjirịa ekwupụtala uche ha gbasara ụgwọọnwa opekatampe N30,000, bụ nke na-eko achịcha kemgbe.

Na agbanyeghị na ha gosipụtara afọ ojuju ha nye nkwekọrịta nke gọọmentị ịkwụ ụgwọ a, ha kwuru na N30,000 enweghị ihe pụrụiche ọ ga-emere ha.

Ha tụrụ aka n'ọnọdụ akụnaụba nakwa ogo obibi ndụ na-akawanye njọ na Naijiria.

N'okwu ha gwara BBC Igbo, Nonso Okere kwuru na ego ahụ bụ N30,000 enweghị ihe o zuoro ya n'ihi na ego ya na-emefu ụbọchị ọbụla karịrị N30,000 n'ọnwa.

O nyere nkọwa sị: ''kwa ụbọchị, ana m emefu N600 n'ụgbọala, rie nri N500. Chetakwa na e nwekwara ihe ndị ọzọ mmadụ kwesiri ime dịka ịkwụ ụgwọ ụlọ nakwa ihe ndị ọzọ''.

Ndị na-eme nje m ụgbọala

Na nke ya, Lilian Nwankwo kọwara na ya na-emefu ihe karịrị N1,400 kwa ụbọchị, ma rịọzịe gọọmenti n'ogo dị icheiche ka ha jiri ya kpọrọ ihe.

''A na m akwụ ihe ruru N850 kwa ụbọchị n'ụgbọ ala n'ihi ebe m si abịa ọrụ, werenụ ihe dịka N350-N400 rie nri. Cheta na aga m emekwa ihe ndịọzọ dịịrị m dịka ụgwọ akwụkwọ ụmụ m''.

Mana ha gbakwụnyere...


Isiokwu: Miyetti Allah South-East: O nweghi ebe anyị na-aga n'ihi na Ndigbo anaghị enye anyị nsogbu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na o nweghị onye na-enye ha nsogbu n'Ọwụwa-anyanwụ ga-eme ha hapụ ebe ahụ lọghachiwa Ugwu-Awụsa.

Na mkparịtaụka onyeisi otu Miyetti Allah n'Ọwụwa-Anyanwụ bụ Alhaji Sidikki Gidado na BBC nwere n'ekwentị, o kwuru na ha adịghị nkwadobe ịga ebe ọbụla.

"Anyị agaghị aza oku ahụ n'ihi na anyị na ndị Ọwụwa-Anyanwụ enweghị nsogbu. Anyị bi n'udo."

E gbuola ọtụtụ mmadụ n'ọgụ dị n'etti ndị ọchịehi na ndị ọrụugbo

"Ndị ọchịchị steeti dị icheiche hibere otu na-eleba anya na nsogbu ọbụla dapụtara n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụugbo."

Ọ gara n'ihu katọọ oku ahụ ndị okenye Ugwu akpọrọ 'Northern Elders Forum' nakwa ndị 'Coalition of Northern Groups kpọrọ, sị na ha na-awụnyere ha aja na garị.

"Ụdị oku ahụ ga-ebutere anyị nsogbu."

Nwanne Nnamdi Kanu ekwuola ihe mere o ji bụrụ ọpụrụiche

Siddiki dụrụ ọdụ ka ndị Ugwu na nke ndị ndu Ọwụwa-anyanwụ gbakọta ọnụ nwee mkparịtaụka ma e nwe nsogbu kama ị na-akpọ ụdị oku a.

Gee ihe o kwuru n'olu Bekee:

Miyetti Allah: Anyị agaghị aza oku 'Northern Elders kpọrọ- Ndị Ochịehi

Cheta na abalị ole na ole gara aga, otu jikọrọ ndị okenye na ndị ntorobia ndị Ugwu a kpọrọ ụbọchị Tuzde ka ndị Fulani ọchịehi niile nọ n'Ọdịda Naijiria lọghachi Ugwu Awụsa.

Akụkọ ga-amasị gị:

Akwuke na ndị na achị ehi na-ebi n’udo


Isiokwu: Miyetti Allah: 'Anyị ga-agbachi ụlọahịa anyị niile n'Enugwu steeti'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na nke a bụ iji kuziere ndị Fulani bi n'Enugwu steeti maka okwu nchekwa.

N'ime akwụkwọ ozi ha ziputere ha kwuru na nkuzi a dị mkpa maka ọnwụ Fr Paul Offu nakwa ndị ọzọ.

Ha kwere nkwa ịnyere gọọmentị Enugwu steeti enyemaka n'ịhazi okwu nchekwa ndụ na akụnaụba steeti ahụ.

Ọzọ na Naịjirịa

BBC ghọtara na otu ụgbọelu Medview na-aga Legọs efeghachila Abuja maka nsogbu ijnin o nwere n'ụzọ.

Ka a na-ekwu nke a, ndị njem ka tọrọ n'ime ya bụ ụgbọelu dịka ndị ọrụ ọdọụgbọelu ekweghi ha bata n'ime ọdọụgbọelu ahụ.

Ụfọdụ ndị a gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ha kwesiri iji Dana Air mee ya bụ njem mana emechara tinye ha n'ụgbọelu ndị Medview.

Dịka ha si kwuo, o nweghi onye ọrụ Medview kọwara ha ihe na-eme maọbụ ihe na-aga aga

N'akụkọ mba ofesi,

 Jeffrey Epstein bụ onye ọrụ ego anwụọla n'ime ụlọ mkpọrọ dịka ọ na-eche ka akpụpụ ya ụlọikpe maka ebubo ịgba mgbere mmadụ.

Cheta na achọtara ya n'oge mgbe o nwara igbu onwe ya n'ọnwa gara aga.

N'egwuregwu,

Asọmpi Premier Lig amalitela n'uju ya dịka Man. City ji ọkpụ goolu ise asataghị otu were chie West Ham ọnụ n'ala.

Ebe otu Tottenham na Aston villa na-achịpụ ya ugbua ị ma mbe na abọ nke bụ oke.

Akụkọ BBC na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Anthony Joshua vs Andy Ruiz ga-esu n'ọnwa Decemba

Anthony Joshua na Andy Ruiz Jr

N'egwuregwu, n'abalị asaa nke ọnwa Disemba afọ a ka nwaafọ Naijiria bụ Anthony Joshua ga-enwe ohere ịnataghachị ugwu ya n'iti ọkpọ n'aka Andy Ruiz.

Dimkpa abụọ a ga-ezute onwe ha ọzọ na mba Saudi Arabia.

Cheta na Ruiz kụpụrụ Joshua mkpụrụ ọkwụrụ n'anya mgbe ha zutere onwe ha n'ọnwa June, ma nara ya nturuugo IBF, WBA nakwa WBO o jibu.

Mana ụfọdụ ndị na-akwado Joshua na-agbarụ ihu maka na ọgụ Joshua na Ruiz ga a bụ na mba Saudi Arabia.

Ha kwuru na Saudi Arabia bụ obodo na-anaghị asọpụrụ ikike dịịrị onye bụ nke a kpọrọ 'human rights'.

Ndị ọzọ kwuru na obodo ahụ ga-etere ha aka ịga lelee ọgụ a ga-akpụ ọkụ n'ọnụ.

Nyocha ebidola

Isi ụlọọrụ nchekwa Naijiria a kpọrọ Defence Headquarters ehiwela otu ga-eleba anya n'ogbugbu ndị...


Isiokwu: Mmachi Codeine: Ọgwụ ụkwara adaala ọnụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ na-ekwu na ụfọdị ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eke ndị ntorobịa ọgwụ dịka ihe onyinye

Mmachi a machiri ọgwụ ahụ butere ụkọ ya n'ahịa nke bụ na-anaghịzị ahụ ya anya, ebe ahụ ya ahụ ọ bụrụ na ọ dara oke ọnụ.

A na-ere ọgwụ ụkwara nwere codeine ihe dịka otu puku naira (N1000) mana ugbua ọ na-adazị bido n'otu puku na narị naịra ise rue puku naira abụọ (N1500-N2000)

Nchọpụta BBC mere gosiri na ọtụtụ ndị na-ere ọgwụ ahụ anaghị ekweta na ha nwere ya kama ha na-ere ya na nzuzo.

Ọtụtụ ndị na-ere ọgwụ ekweghị na ha nwere ọgwụ ahụ maka na 'gọọmentị machiri ya', ọtụtụ jụkwara ikwu okwu gbasara ya ka BBC gbara mbọ ịgba ha ajụjụ ọnụ.

Otu onye na-ere ọgwụ na Kano bụ Ben Udeogwu, katọrọ gọọmenti etiti maka mmachi ahụ.

Udeogwu gwara onye ntaakụkọ BBC na mmachi gọọmenti machiri ọgwụ ụkwara nwere codeine bụ iji okwute egbu anwụnta n'ihi na o mere ka ndị na-ere ya na-erezi ya n'azụ ụlọ ma wetara ndị na-arịa ụkwara siri ike ntaramahụhụ n'ihi na ọgwụ gọọmentị jiri tichie codeine anaghị arụru ọrụ dịka codeine.

Ọ sịkwa na "Ihe na-eme bụ na ndị mmadụ ka na-achọtakwa ya maka na ọrịa na-arịa mmadụ akwụsịbeghị.

"Ugbua e mechiri ya ọ bụrụ na mmadụ rịawa ụkwara ọkpọnkụ, gịnị ka onye ahụ ga-eji gwọọ ya?"

Ụfọdụ ndị mmadụ na-akatọkwa mmachi ahụ gọọmentị machiri ọgwụ codeine na soshal midia sị na ọ gaghị akwụsị oke ọṅụṅụ ya iji merie onwe.

Cheta na BBC wepụtara akụkọ so nchọpụta nzuzo ha meere nke gbara n'anwụ ka ụlọọrụ atọ a si jiri ụzọ azụ ụlọ na-eresi ọgwụ a nke e mere n'iwu ka a na-ere naani oge dọkịta nyere akwụkwọ, nye ndị ntorobịa agharaaghara.

Akụkọ ahụ mere ka gọọmenti machie ịtụbata codeine maọbụ ire ọgwụ ụkwara e jiri codeine mee. E mechikwara ụlọrụ atọ ndị a rụrụ aka n'akụkọ ahụ BBC wepụtara.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Mmechi ọrụ na Amerịka ga-ebị dịka sineti nwere nkwekọrịta\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Schumer na White House na ata onwe ha ụta maka mmechị ọrụ gọọmentị

Sinetọ Chuck Schumer kwuru na ndị otu pati Demọkrat ga-akwado akwụkwọ iwu ego ahụ maọbụrụ na ndị otu pati Rịpọblikan tinye uchu na ichekwa ndị mbịarabịara, ka a ghara ịchụpụ ha.

Ndị Demokrat jụbụrụ ikwado akwụkwọ iwu ahụ rue mgbe ha nwetara nchekwa maka ndị nọ n'okpuru ahụike Obama.

Schumer kwuru na mmechi ahụ ha mechiri mkpụrụ ụbọchị atọ ga-ebe n'oge olenaole.

"Anyị ga-ebinye aka taa iji mepee gọọmenti ka anyị bido ịkparịta ụka gbasara nkwekọrịa mba ụwa", Schumer kwuru.

Ọkatọrọ onyeisiala Donald Trump n'ihi na o nwetaghịnwu nkwekọrịa n'etiti ndị pati dị icheiche ebe ọ sị na ya na ya ekwubghi kamgbe ụbọchị 19 Jenuwarị tupu mmechi ahụ.


Isiokwu: Mmeri Arsenal ọ ga-ekwe Arsene Wenger kuru ume ndụ ugbua?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Henrikh Mkhitaryan enyela goolu asaa n'ime asọmpi Europa League

Arsenal gbara AC Milan ọkpụ abụọ asatara otu (2 - 1) na San Siro bụ be ha ka ha zukọrọ n'egwuregwu nke mbụ ha iji mara otu nke ga-abanye n'agba nke anọ na Europa League afọ 2017/2018.

Henrikh Mkhitaryan nyere goolu nke mbụ na nkeji 15 tupu Aaron Ramsey agbanye nke ọzọ na nkeji 45 na ụma.

Mmeri a na-abịa ka emerichara Arsenal n'usoro egwuregwu bọọlụ anọ ikpeazụ ha gbara n'ime izu ole gara aga, nke bụ mbụ ihe a ga-eme ha kemgbe 2002.

Ndị na-akwado ha bidoro tiwe mkpu sị chụọ Wenger chịkọtagoro ha afọ 22 n'ọrụ.

Onye nchịkọta AC Milan bụ Gennaro Gattuso kelere onye nchịkọta Arsenal bụ Arsene Wenger tupu egwuregwu ha ebido

Ndị nkwado a kpọrọ Arsenal Supporters' Trusts ruru pasentị 88 n'ime mmadụ 1000, binyere aka n'akwụkwọ iji sị ka a chụpụ ya n'ọrụ na ngwụcha afọ a.

Mmeri Arsenal meriri mere ka ha bụrụ otu mbụ ga-emeri AC Milan na San Siro n'asọmpi Europa League kemgbe ọnwa Febụwarị nke 2002.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Mmerụaka: Gọọmenti na-arụ ọrụ ndị ọkaikpe- Ndị ọkaiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Diezani Alison-Madueke nwere ọtụtụ ebubu mmefu ego n'ụlọikpe na Naijiria na mba ofesi

Dịka ha siri kọwa, nke a  megidere iwu Naijiria ma bụrụkwa ịma ngalaba na-ahụ maka ikpe nke a kpọrọ 'Judiciary' na bekee' aka n'ihu.

N'ụbọchị ụka, Mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi bụ, Lai Mohammed, wepụtara aha mmadụ iri abụọ na atọ (23) ndị gọọmenti etiti na-ebo ebubo na ha zuru ego ala Naijiria n'oge ọchịchị PDP.

O kwuru na aha ndị ahụ sitere na nyocha ndị EFCC mere nke gbadoro ụkwụ na N126bn, $1.5bn na £5.5m, ego so na $2.1bn a mapụtara maka izụ ngwaagha nke e mefuru site n'aka ụlọọrụ onye ndụmọdụ nchekwa obodọ bụ Sambo Dasuki.

Mohammed boro onye bụbu mịnịsta na-ahụ maka ihe gbasara mmanụ agbịdị bụ Diezani Alison-Madueke, ebubo na o mefuru N23bn n'ihe gbasara ọrụ ngo nke NNPC, ebe ụlọọrụ Jide Omokore na Jide Aluko nwetara 'oil blocks', mana hapụ ịkwụ gọọmenti ụtụ isi dị na ya.

Ndị a kpọrọ aha na ihe ha zuru

Ndị ọzọ aha ha dị n'akwụkwọ ebubo ahụ bụ:

Femi Fani-Kayode na Lt. Gen. Azubuike Ihejirika so na ndị rụrụ ọrụ oge ọchịchị nke Goodluck Jonathan

Na mkparitaụka ya na BBC nwere n'ekwenti, onye ọkaiwu bụ Festus Alika kwuru na ebubo ahụ achitaghị aja n'ihi na "ọ bụ nanị oge ụlọikpe mara mmadụ ikpe ime mpụ ka a ga-asị na o mere mpụ".

Onye ọkaiwu ọzọ ma bụrụkwa onye nkuzi na mahadụm, Nassarawa State University, bụ Chukwuemeka Eze kwuru na aka onye ọbụla eboro ebubo dị ọcha ruo oge ụlọikpe mara ya ikpe.

Ọ sị:"Gọọmenti etiti, ndị Ezekutivu na-arụzị ọrụ Judishịarị, n'ihi na Section 36 iwu Naijiria sịrị na onye ọbụla akpọọrọ jee ụlọikpe, a ga-ewe ya dịka aka ya dị ọcha ruo oge ụlọikpe sịrị na aka adịghị ya ọcha.

"Ọ bụghị gọọmentị ga-ekwu na ha rir ego ebe ikpe ha ka dị n'ụlọikpe. Etu a ha si mee ya, e kekọọla ndị ikpe aka na ụkwụ."

Eze kwuru n'ọbụ  maka ihe gbasara ịzọ ọchịchị nke afọ 2019 dụnyere gọọmenti etiti  iwepụta aha ndị ahụ ugbua.

Akụkọ ga-amasị gị

Gere ihe Barr Chukwuemeka Eze kwuru n'uju:

Ihe Barr Chukwuemeka Eze kwuru gbasara gọọmentị etiti na ndị eboro ebubo mmefu ego.


Isiokwu: Mmerụaka: PDP chọrọ ka INEC machie APC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kola Ologbondiyan bụ odeeakwụkwọ mgbasa ozi otu PDP

Ha nyekwara ụlọọrụ onyeisiala abali atọ iji saa ebubo na e ji ego ezutere ezute were kwado ntuliaka ya n'afọ 2015 e meghị etu a, ha edebanye aha onyeisiala n'isi ndị mefuru ego ala Naijiria.

Otu PDP kwuru na kama ụlọọrụ onyeisiala  na otu APC ga-apụta za azịza maka etu onyeisiala jiri were ego na-ebo ebubo  na-ezutere n'ego ala Naijiria, ha na-akpọ aha ndị ikpe ha ka nọ n'ụlọikpe.

"O doro anya na otu APC, gọọmenti etiti na Mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed na-agba ọsọ n'okwu gbarar ka ha siri nweta ego ha jiri kwado Buhari ka o merie na ntuliaka iji bụ onyeisiala."

"Ha ma ụma na-apị aka mkpọchị ọgbaghara na ebubo achịtaghị aja megide ndị otu PDP iji mee ka ndị Naijiria na mba ụwa leghara anya na mpụ gọọmenti na ụzọ niile ha kụọ afọ n'ala dịka ndị ndụ."

"Ugbua APC, gọọmenti etiti, Alhaji Lai Mohammed na ụlọọrụ onyeisiala Buhari hara igbachị nkiti dara ụda mkama ikweta na ọ bụ ego ezuru ezu ka ha jiri kwado ịzọọ ọchịchị Buharị n'afọ 2015,  Anyị na-akpọkụ INEC ka ha mee ihe kwesiri ime siter na ịmachị APC dịka ootu ndọrọndọrọ ọchịchị.

Cheta na abali ole na ole gara aga, gọọmentị etiti wepụtara aha ndị ha bọrọr ebubo na ha zuru ego Naijiria, nke otutu n'ime ha bụ ndị otu. PDP.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Mpụ njeri $2.1: Ụlọikpe akwụsila ikpe Dasuki\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dasuki gwara ụlọikpe ukwuu ka ha kwụsị ikpe ya n'ihi na gọọmentị ekwenyeghi ikpe ndị

rue mgbe ndị Ụlọikpe Supreme ga-eme mkpebi dịka ha tinyere akwụkwọ.

Onye ọkaiwu Dasuki gwara ụlọikpe na ya  bụ akwukwọ o tinyere n'ụlọikpe a nke ekwuru na a ga-elebara anya n'ọnwa March 2 ga-emetuta ikpe a n'uloikpe nta n'ụzọ na-ezighị ezi.

Onye ọkaiwu a,aha ya bụ Adeola Adedipe , kwukwara na ya bụ akwụkwụọ etinyere n'ụlọikpe Supreme bụ iji hụ na gọọmentị kwenyere na mkpebi ụlọikpe na mbụ n'itọhapụ Dasuki.

Dasuki na-agwa ụlọikpe Supreme  ka ha kwusi ikpe a na-ekpe ya n'ihi na onweghị ikike zuru oke ikpe ya ikpe n'ụlọ ikpe nyere nkpebi nke gọọmentị na-ekwenyeghị na ya.

N'izaghachị ,onye ndụmọdu ikpe a  bụ ọkaiwu, Atolagbe Olowaleke gwara ụlọikpe ka eleghara ya bụ akwụkwọ ọkaiwu Dasuki tinyere anya.

Na nkpebi ya, ọkaipke ukwu n'ikpe a bụ Hussein Baba-Yusuf, kwetara n'ihe Ọkaiwu Dasuki kwuru si na- iga n'ihụ n'ikpe a  ga-egbochi i nweta ikpe ziri ezi.


Isiokwu: Muhammad Nami: 'Onyeisiala Buhari achụghị Tunde Fowler n'ọrụ'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Muhammad Nami ga-anọchi anya Babatunde Fowler nke oge ya bịara na njedebe n'ụbọchị Monde.

Cheta na Onyeisiala Buhari gọrọ isi onwe ya na ọ naghị enyocha Fowler maka mpụ n'ọnwa Ọgọst afọ a.

End of Twitter post, 1

Nami ga-anọ n'ọkwa ya rue mgbe ndị ụlọomeiwu mere mkepbi maka onye ga-anọchị ọkwa ahụ kpam kpam.

ISWAP egbuola ndị agha Naịjirịa abụọ nakwa otu onye uweojii

Ihe onyonyo na-efegharị egosila etu ndị na-eyi ndụ egwu na mpaghara ọdịda anyanwụ Afrịka bụ ISWAP si gbuo ndị agha Naịjirịa abụọ nakwa otu onye uweojii.

N'ime ihe onyonyo ahụ nke Channels TV nwetara, kọwara etu ụfodụ ndị bu egbe n'ime ya si bụrụ ndị otu ISWAP.

Akụkọ kwuru na ndị ahụ e gburu bụ ndị e si na mgbochi ụzọ adigboroja tọrọ n'obodo Benisheik dị na Maiduguri.

Ndị ahụ kwuputakwara aha ha nakwa ọkwa ha n'ụlọọrụ nchekwa ha si tupu agbagbuo ha.

Ụlọọrụ ntaakụkọ Channels kwukwara na onyeisi Lafiya Dole bụ Ado Isa gwara ha na ọ maghị maka ya bụ ihe onyonyo

O kwukwara na ọ nụbeghị maka ndị e gburu  ma kwee nkwa na ọ ga-eme nchọpụta gwakwa ha n'oge adịghị anya.

Anti Doping Agency: A machiela Rọshia isonye n'asọmpi egwuregwu ọbụla

Rọshịa agaghị esonye n'asọmpi ọbụla ruo afọ anọ

Otu na-ebu agha megide ịṅụ ọgwụ ike a kpọrọ Anti-Doping Agency (Wada) amachiela mba Rọshia isonye n'ụdọ egwuregwu ọbụla site ugbua ruo afọ anọ.

Ndịisi otu a mere mkpebi a n'ọgbakọ ha mere na Lausanne dị na Switzerland maka ndị na-ebu agha megide ịṅụ ọgwụ ike na Roshia achọghị inyeaka maka inyocha ndị otu ha ṅụrụ ọgwụ ike.

Nke a pụtara na a gaghị agụ abụ njirimara Rọshia maọbụ fee ọkọlọtọ ha n'asọmpi Tokyo Olympics 2020 nakwa asọmpi Iko Mbaụwa 2022 na Qatar.

Mana ndị egwuregwu e nyochara ma chọpụta na ha dị ọcha ga-esonye n'asọmpi dịka ndị kwụrụ onwe ha.

Nwata nwoke kpọrọ enyi ya nwaanyị ọkụ

Alabi Tolani Mariam bụ nwata nwaanyị dị naanị afọ iri abụọ na anọ, anwụọla ka enyi ya nwoke mụnyere ya ọkụ na Legọs.

Enyi ya nwoke bụ Ifeanyichukwu Victor dị afọ iri na itoolu, gwara ndị uweojii na ọ kpọrọ ya ọkụ mgbe ọ chọpụtara mmekọrịta ya na nwoke ọzọ.

Amachiela...


Isiokwu: Mwakpo onye oyiegwu 'egbuola mmadụ 3 na Maiduguri'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ogbunigwe eyi ka akwa ka Boko Haram na-ejikarị awakpo obodo

Mmadụ iri na asatọ merụrụ ahụ na mwakpo a mere na mpaghara Maiduguri a na-akpọ Muna Dalti dịka Musa Ari, bụ onye nchekwa nkịtị so egbochi Boko Haram kwuru.

"Onye kpara ike a wakporo ebe ndị mmadụ gbakọrọ n'elekere 8:20 n'abalị wee gbuo mmadu atọ ma merụọ 18 ahụ," Ari kwuru.

"Ihe a bụ ọrụ ndị otu oyiegwu Boko Haram."

Ibrahim Liman, onye ọzọ na-arụkwa ọrụ nchekwa, kwuru na ogbunigwe a gbara mgbe onye kpara ike a na-agbafe ndị gbakọrọ agbakọ.

Na mpaghara Muna dị na Maiduguri ka ndị mmadụ gbara ọsọndụ maka akpamike Boko Haram bi. Ọ bukwa ebe eji ogbunigwe awakpo kwamgbe.

A wakpokwara ọdụ ụgbọala, ebe ndị agha na ndi nche ọzọ na-anọ nakwa ebe ndị gbara ọsọndụ a nọ ụbọchị ole na ole gara aga.

Ndị nchekwa kwuru n'oge ụka gara aga, ụmụnwaanyi ji ogbunigwe nwụrụ ka ha nọ njem iji ogbunigwe ahụ gbuo onwe ha na ọtụtụ mmadụ n'obodo Konduga di nso na Maiduguri.

Liman sị na akwa ndị biara ikpa ike jiri kpụchie onwe ha konyere na irir igwe dị na mgbidi eghiwere ije gbochie mwakpo Boko Haram.

Liman sị n'ụmụnwaanyi a "gbara ogbunigwe ha ka aghara inwụchi ha."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ndị agha Naịjirịra nakwa ndị gọọmenti na-ekwusiike na ndị Boko Haram abụghịzị ihe ekwesịrị ị na-atụ egwu ka-eji atụ ha egwu na mbụ.

Mana, n'ebe ndị Boko Haram adịghịzị ejidenwu ala dịka ha na-eme na mbụ, ha ka na-egosi na ha ka nwekwara ikike ịkpa ike.

N'ụbọchị 19 nke Febụwarị nke afọ a, ndị agha Boko Haram wakporo Dapchi dị na Yobe Steeti wee tọọrọ ụmụakwụkwọ 110.

Na Fraịde gara aga, ha wakporo Rann na Borno Steeti, wee gụọ ndị agha asatọ na ndị ọrụ enyemaka atọ, nke mere ka akwụsị ọrụ enyemaka n'obodo ahụ n'izuụka.


Isiokwu: N'Ahiara Diocese Bishọp Lucius Ugorji ga-aka ụka mbụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ụkọchukwu ndị Katọlik na-anata okike site na Rome

Bishọp Ugorji bụ onye Pope Francis họpụtara ka ọ gaa bido ọrụ ebe ahụ, nọchịrị anya Bishọp Ebere Okpalaeke bụ onye ndị obodo ahụ jụrụ na ọ ga-abụ Bishọp ha n'ihi na ọbụghị onye ebe ahụ.

Bishọp Ugorji na ndị ụkọchukwu na ndị nkịtị ga-ezukọ ma o duchaa ụka ụbọchị ahụ.

Ọrụ Bishọp Ugorji na-ebido ka ọ rụchara afọ iri abụọ na asaa (27) n'Umuahia Diocese.

Ụfọdụ ndị ụka Kraist na-atụ uche na ihe mere n'Ahiara Diocese ga-akụ mkpụrụ ọjọọ n'ụlọụka Katọlik na Naijiria n'ihi e nwere ike ndị Katọlik ndị ọzọ ga-ebido ị na-ajụ ndị Bishọp maọbụ ụkọchụkwụ Ụka kpọnyere ha. Mana otu nnukwu ụkọchụkwụ ọnụ na-eru n'okwu n'ụka Katọlik na na Naịjirịa bụ Mosignor Bernard Okodua kwuru na nke a agaghị eme.

Okodua gwara BBC Igbo sị, "Ọ gaghị eme ebe ọzọ. Nke a bụ ọpụrụiche. Echeghị m ma onwere diocese ọzọ ga-ejije ha, mee ihe ha mere."

Ihe ị kwesịrị ịma maka Bishọp Ugorji


Isiokwu: N'Enugwu ndị uweojii anwụchiela ndị otu ọjọọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii n'Enugwu ji ike na ebube achụ ndị otu ọjọọ ọsọ n'Enugwu

Ndị uweojii kwuru na ha natara ndị ahụ ụdị egbe dị icheiche ebe ahụ.

Onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii n'Enugwu bụ Ebere Amarizu kwuru na ha nwuchiri ndị ahụ n'elekere nke mbụ ime abalị ụbọchị Monde n'ọpụpụ Enugwu.

Amarizu kwuru na ngalaba ndị uweojii na-ahụ maka ichụ ndị otu ọjọọ ọsọ nwụchiri ndị ahụ site na nchọpụta ha mere.

O kwuru na mmadụ 25 ha nwụchiri si na mahadum dị icheiche nakwa ụlọakwụkwọ sekọndịrị ndị chọrị ibanye ajọ otu a kpọrọ "Black Axe Ayes Confraternity."

Amarizu kwuru na ndị ha nwụchiri na-enyere ha aka na nyocha dịka o si gbasa ndị ajọ otu.

N'okwu ya; "Ụlọọrụ anyị dị nkwadebe ma kwụrụ chịm na-alụso ndị otu ojoo na ajọ agwa ndị ọzọ dị n'etiti ndị na-eto eto na steeti a."

Gịnị ga-eme ndị ahụ e jidere?

Ebere Amarizu bụ onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii n'Enugwu

BBC Igbo gbara Ebere Amaraizu ajụjụọnụ, ọ kọwara na ndị ha jidere bụ ọkachasị na ụmụ na-eto eto.

O kwuru na ha na-eme nyocha nime ihe na-ebuba ụmụ na- eto eto na-ịbanye otu ọjọọ nke o kwuru na ha achọpụtala na uru adịghị na ya.

Amarizu kwuru na ha chọpụtara na ọ bụ ndị ọgbọ ha na-akwanye na amaghị ama nakwa na ha na-achọ nchekwa.

N'okwu ya; "Anyị agbala ha ajụjụọnụ ihe kpatara ha jiri abanye otu ndị a nke ha kwuru na ọ bụ nchekwa bugara ha.

"Ha kwukwara na ndị ọgbọ ha nọ na ya, ya mere ha jiri chee na ọ bụ ihe ndị mma ebe a na-ekwekwa ha nkwa nchekwa.

"Mana ha ahụtala ugbua na o nweghi uru dị na ya maka na nchekwa ha na-achọ, ha enwetaghị ya."

Amarizu kwuru na ụfọdụ nime ndị ahụ bụkwa ndị okenye . O kwuru na otu ọjọọ bụ njọ megide obodo nke ha ka akpọga ha ụlọikpe ma ha mechaa nyocha ha.

N'okwu Amarizu; "Anyị na-eme nyocha, anyị mechaa ya, anyị ga-akpụpụ ha ụlọikpe ebe a ga-ekpe ha ikpe ma nye ha ntaramahụhụ kwesiri ha."

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: N'ikpazu NFF echetala Okocha, Kanu na ndị ọzọ gbara Naịjirịa bọọlụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Victor Moses nwetere ihe nrite dịka ọkacha agba na bọọlu nke ụmụnwoke, ebe Asisat Oshoala nwetere nke ụmụnwaanyị.

End of Twitter post, 1

Ndị NFF gakwara n'ihu kwanyere ndị gbara mbọ na ihe banyere egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa. Ndị dịka Austin Equavoen, Christian Chukwu, Austin Okocha, Mercy Akide na ndị ọzọ nwetera nrite eji cheta ha na emume a.

Ndị ọzọ nwetere ihe nrite bụ:

Kenedy Boboye enyere 'Coach of the Year' nke ụmụnwoke

Ann Chiejine nwetere 'Coach of the Year' nke ụmụnwaanyị

Ikoumen Udo enyere 'Young Player of the Year' nke ụmụnwoke

Rasheedat Ajibade ritere 'Young Player of the Year' nke ụmụnwaanyị

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: N'Ọnịcha a tufuru nwa ọhụrụ n'ọwa mmiri\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Gịnị ga-eme ka nwaanyị tufuo nwa ya?

Igwe mmadụ gbakọrọ n'akụkụ nnukwu ọwa mmiri dị n'ebe Ọgbọ-Efere, na nsonso Head-Bridge, Ọnịcha ikiri nwa ọhụrụ a tufuru ebe ahụ n'ụtụtụ taa bụ Monde.

Nke a na-eme ka o rubeghị otu izuụka e nwetara ozu nwa ọhụrụ n'akụkọ ọzọ n'Onicha.

O nweghị onye ma onye tufuru nwa ọhụrụ ahụ e jiri akwa na-acha ọbara-ọbara gbuchie.

Na mkparịtaụka ya na onye ntaakụkọ BBC nwere otu onye bi n'Ọnịcha bụ Chidinma Ekwuzi gwarakwuru na a tụfuru nwa ọhụrụ ahụ n'ụzụ ụtụtụ taa.

Ekwuzi sị "Ọ bụ akwa nwa na-ebe n'isi ụtụtụ kpọtara ndị mmadụ ebe nwa ahụ dina.

"Onweghị onye ma onye dobere nwa ahụ n'owa mmiri ahụ miri emi nke ukwuu nke gọọmentị rụrụ maka igbochi idemmiri.

"Mana nzọ ụkwụ dị nso gosiri na onye mere ihe ahụ atụnyeghị ya bụ nwa n'ime ọwa mmiri atụnye. Owa mmiri ahụ miri ezi omimi."

Ọ gara n'ihu kọwaa na onweghị onye egwu kwere rue nso n'ihi egwu ihe ndị uweojii nwere ike ime.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: NASS 9th Assembly: Lee ndị nọchịri anya gị n'ụlọomeiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwuka Utazi na-anọchite anya Enugu North

Dịka iwu Naịjirịa hiwere, e nwere ndị ụlọomeiwu ukwu atọ kwa steeti ma nwee ndị ụlọọmeiwu nta dịka etu steeti ọbụla ha.

Mana aha mmadụ ole n'ime ndị a ka ị ma?

Lee ebe anyị depụtara aha ndị omeiwu ukwu na nke nta ma ị chọọ ịkpọtụrụ ha maka ihe gbasara obodo gị.

Ụlọomeiwu ukwu

Abia

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

Enyinnaya Harcourt Abaribe - Abia-South

Orji Uzor Kalu - Abia North

Theodore Ahamefula Orji - Abia Central

Anambra

Ifeanyi Ubah

Adaeze Stella Oduah - Anambra North

Ekwunife Lilian Uche - Anambra Central

Ifeanyi Patrick Ubah - Anambra South

Ebonyi

Joseph Obinna Ogba  - Ebonyi Central

Michael Ama Nnachi - Ebonyi South

Samuel Ominyi Egwu - Ebonyi North

Enugu

Chimaroke Nnamani

Chimaroke Ogbonnia Nnamani - Enugu East

Chukwuka Utazi - Enugu North

Ike Ekweremadu - Enugu West

Imo

Uwajumogu nwụrụ n'ọnwa disemba afọ 2019

Benjamin Uwajumogu - Imo North (nwụrụ anwụ n'afọ 2019)

Ezenwa Francis Onyewuchi - Imo East

Rochas Okorocha - Imo West

Ụlọomeiwu nta

Abia

Nkeiru Onyejeocha na-anọchite anya Isuikwuato na Umunneochi nke Abia Steeti

Benjamin Okezie Kalu - Bende

Darlington Gideon Nwokocha - Isiala Ngwa North

Nkeiruka Chidubem Onyejeocha - Isuikwato/Umunneochi

Prestige Chinedu Ossy - Aba North/South

Samuel Ifeanyi Onuigbo - Ikwuano/Umuahia North/South

Solomon Ezinwa onyemaobi Adaelu - Obingwa/Osisioma/Ugbunagbo

Uko Ndukwe Nkole - Arochukwu/Ohafia

Uzoma Nkem Abonta - Ukwa East/Ukwa West

Anambra

Obinna Chidoka na-anọchite anya ndị Idemmili Nọt na Saụt

Chinedu Benjamin Obidigwe - Anambra East/West

Chris Emeka Azubogu - Nnewi North/South/Ekwusigo

Ekene Vincent Ofumelu - Oyi/Ayamelum

Ezenwankwo Okwudili Christopher - Orumba North/South

Ifeanyi Chudy Momah - Ihiala

Lynda C Chuba ikpeazu - Onitsha North/South

Obinna Chidoka - Idemili North/South

Samuel Chinedu Onwuaso- Awka North/South

Umeoji Chukwuma Michael - Aguta

Valentine Ogbonna Ayika -...


Isiokwu: NLC agbala isi akwara n'ịgba abụbọ ọrụ taa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

NLC bụ otu jikọtara ndị ọrụ niile na Naịjirịa

Nzụkọ ahụ nke mịnịsta okwu ọrụ dị n'aka bụ Chris Ngige na otu ahụ mere bụ iji lebaa anya n'okwu ego opekatampe bụ ya bụ isi sekpu ntị e ji ese okwu.

Ngige kwere nkwa na gọọmenti ga-eleba n'okwu a mana ndị NLC foro nke onyeisi ha bụ Ayuba Wabba foro ntutu taa na ha agaghị agbanwe ọnọdụ ha.

Abụbọ ọrụ na-emetụtkarị ngalaba niile n'obodo gụnyere ndị na-azụ ahịa

N'ajụjụ BBC Igbo gbara osote odeakwụkwọ ndị NLC bụ Denja Yakubu, kwuru na gọọmenti ji ụgwọ opekatampe a eme ihe ndọrọndọrọ ọchịchị kwuo na ọ bụ gọọmenti nwe ụta maka abụbọ ọrụ a ha gbara.

O kwuru na ego gọọmenti na-akwụ ndị ọrụ ugbua anaghị ezuru ha ilekọta onwe ha ma ọfọdụ zie ezinaụlọ ha anya.

N'akwụkwọ mgbasaozi otu ahụ dere nke odeakwụkwọ ha bụ Peter Ozo-Eson binyere aka, o kwuru na abụbọ ọrụ ahụ ga-amalite n'ime abalị taa bụ ụbọchị 26 Sepụtemba.

Ozo-Eson kwuru na ha nyere gọọmenti etiti izuụka abụọ iji kpokoba, hazie ma kpebie okwu gbasara iwelite ego opekata mpe a na-akwụ ndị ọrụ na Naịjrịa.

Mana dịka o si kwuo, oge ahụ ha nyere gọọmenti ga-ebi taa, nke mere na ha nyere iwu ka ndị niile so n'otu ha malite ya bụ abụbọ ọrụ.

Etu ọ dị ugbua, gọọmenti etiti emebeghi ihe ha kwuru, nke pụtara na ọ bụrụ na o nweghi ihe e mere rue n'abali taa, ya bụ abụbọ ọrụ ga-amalite n'ike na ebube.

Abụbọ ọrụ a bụ nke iji majaa gọọmenti etiti ma dọọ ha aka na ntị mana NLC ekwubeghi ụbọchị ọ ga-ebi.

Kamgbe afọ gara aga, ka gọọmenti etiti kpokobara otu na-eleba anya n'iwelite ego opekata mpe a na-akwụ ndị ọrụ nke a kpọrọ 'Minimum Wage' na Bekee.

Mana dịka ha na-arụ ọrụ, mịnịsta okwu ọrụ dị n'aka bụ Chris Ngige kwuru ka ha kwụsị ka ya na gọọmenti etiti kpakọrịta mana o nwebeghi ihe ọzọ mere kamgbe ahụ.

Ndị NLC kwuru ka e welie ego ahụ site na puku naịra iri na asatọ (18.000) ọ nọ ugbua rue puku naịra iri ise na isii (56,000).

Ha kwuru na ọ bụ maka ihe isiike na Naịjirịa nakwa ego tinyere n'ihe a na-ego ihe n'ime ahịa.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: NLC sị na ha ekweghị na ndọghachiazụ n'ụgwọ opekatampe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndịọrụ chọrọ ụgwọọrụ opekatampe ọhụrụ

Onyeisi ndị NLC bụ Ayuba Wabba kwupụtara nke a n'akwụkwọ ozi ndị ọtụ ahụ wepụtara na websait ha maka ncheta ụbọchị ndịọrụ, nke a kpọrọ May Day.

Gọọmentị etiti kwere nkwa ibido imezu nkwekọrịta mwelite ụgwọ opekatampe ọhụ n'agba nke atọ nke afọ.

Wabba bụ onye kwara arịrị na gọọmentị emezubeghị nkwa iwelite ụgwọ ọrụ opekatampe sị, "Anyị ga-agbalị ịhụ na oge ahụ kọmitii maka imezu ụgwọ opekatampe ọhụrụ a ga-eme dịka esiri kwuo ya na enweghị mgbanwe ọbụla.

"E kwesiri ilekọta ndịọrụ bụ ndị na-akpata akụ dịka anyị mara ọnọdụ ndịọrụ Naịjirịa ọkachasị ka ihe siri ada oke ọnụ n'ahịa."

Ọ gara n'ihu kpọkuo gọọmentị etiti ka ha lebanye anya n'okwu ezi ọchịchị obodo, enweghị ọrụ nakwa ọganihu.

Isi okwu ncheta ụbọchị ndị ọrụ nke afọ a bụ" Ọrụ dịrị otu ndịọrụ na ọganihụ ala anyị, jikere maka ilụ ọgụ, jikere imeri."

Cheta n'abalị ole na ole gara aga, Wabba dọrọ ndị steeti gọọmenti na ndị ụlọọrụ na abụghị nke gọọmentị aka na ntị sị na NLC agaghị anabata okwu nkọwa ọbụla ga-ekwu na ha enweghị ike isonye na mmezu ụgwọ ọrụ opekatampe ma a malite ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: NLC: Abubọ ọrụ ga-eso akwụghị ụgwọ opekatampe'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Otu NLC bụ otu na-agba mbọ maka ọdịmma ndị ọrụ

Osote onyeisi NLC bụ Issa Aremu kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC nwere sịrị na igbuwanye oge na imejupụta atụmatụ ụgwọọrụ opekatampe ga-emetụta akụnaụba ala Naijiria.

Na nsonso a, mịnịsta na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige kwuru na imezu nkwa ibuli ụgwọọrụ opekatampe agaghị ekwe omume n'ọnwa Septemba.

Dịka Ngige siri kọwa, "Ọ bụ n'ọnwa Septemba ka kọmiti e hiwere maka ụgwọọrụ opekatampe ga-enyefe gọọmenti ozi ha chịkọtara n'ihe ha mere ka gọọmenti lebanye ya anya tupu ezigara ndị ụlọomeiwu akwụkwọ ahụ".

"Ihe anyị na-ekwu bụ  na ndị niile ọ gbasara gụnyere mịnịsta na-ahụ maka ọrụ ma na ọ gafeela afọ abụọ na ọkara maọbụ afọ atọ anyị kwuwere okwu ụgwọọrụ opekatampe. Ya mere, anyị agaghị edi igbu oge ọbụla.

"Oge ikpeazụ e tinyere ụgwọọrụ opekatampe bụ n'afọ 2010 nke e kwesịrị ị na-emegharị kwa afọ ise ọbụla."

Aremụ gara n'ihu kwuo na "Ọ bụrụ na ọnwa Septemba gwụchaa ma otu ndị ọrụ anụghị ihe ọbụla banyere ụgwọọrụ opekatampe n'aka gọọmenti, abụbọọrụ ga ebiri ọkụ n'ala Naịjirịa niile.

"Nke a bụ agba nke isi anyị na-ekwu okwu na Naijiria.

Ọbụrụ na gọọmenti e tinyeghị aka n'akwụkwọ maka ụgwọọrụ ahụ, ha chere aka ghọrọ abụbụọrụ n'ihi na nke a agahị abụ mbụ maka na ya bụ ihe anyị mere n'afọ 2010, n'oge ọchịchị Goodluck Jonathan."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Naira Marley : Ihe i kwesiri ịma maka nwa amadi a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A na-ekpe Naira Marley ikpe maka ebubo igwu wayo nakwa izu ohi.

Kemgbe ndị  EFCC nwuchikọrọ otiegwu Naira Marley , otu a ka aha ya na egwu o tigara na-ewu ebe nile ọkachasị na soshal midia.

 I ji mara nke bụ eziokwu na nke bụ asị, lee anya ka ị mara ihe nile i kwesiri ịma maka Naira Marley.

1. ọ bụ site na aha onye na-eti egwu rege ama ama bụ Bob Marley ka o si dọbiri aha ya ; Naira Marley.

2. Ya bụ nwokoroọbịa na akọwakwa na ọ bụ ya bidoro egwu ọhụrụ a na-akpo " Afrobashment".

3. A mụrụ nwa amadị a na Naịjirịa mana ọ lara mba Briten mgbe ọ dị afọ iri na otu.

4. Egwu mbụ ọ gụrụ nke gosipụtara ya bụ "Marry Juanna" na mba UK.

5. Egwu ya wuru ewu na Naịjirịa bụ "Issa goal" nke ya na Olamide na lil'kesh kụrụ.

6. Ọ baara simi mba na ya akọtọzila ndi na eme  "yahoo yahoo",  kwuo na ha abụghị ndị ohi.

7. Ka Naira Marley tichara egwu ọ kpọrọ "Am i a yahoo boy?" nke putara "a bu m onye yahoo?" ka ndị EFCC nwuchiri ma kpochie ya.

8. Ndị nchịkọta nwa okoroọbịa bịara kwuo na ya bụ Naira Marley abughị onye "yahoo yahoo" kwuo kwa na ha na-eme ihe nile i ji kpọpụta ya n'oge na adịghị anya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: National Assembly: Ha agaghị amalitezi echi etu ha si kwuo na mbụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Odeakwụkwọ ụlọomeiwu bụ M.A Sani-Omolori kwuru ụnyaahụ na ha ga-alọghachitezi ụbọchị 9 ọnwa Oktoba.

O kwuru na nke a bụ maka ntuliaka imeụlọ nke pati dị icheiche nke ndị nọ n'ụlọomeiwu so na-eme ugbua.

N'akwụkwọ mgbasaozi Omolari dere, o kwuru; 'Nke a bụ ịgwa ndị sinetọ niile na ndị nnọchite anya na mmepe ọgbakọ n'ụlọomeiwu kwesiburu ịbụ ụbọchị Sepụtemba 25 ga-abụzi ụbọchị Oktoba 9 maka ntuliaka imeụlọ nke ndị pati dị icheiche.

"A na-atụ anya na ndị sinetọ niile na ndị nnọchite anya ga-amalite ọgbakọ ha ma ọ kụọ elekere iri nke ụtụtụ ụbọchị Oktoba 9, biko."

A nụbuola kepu kepu na a ga-adọti ya bụ mmepe mana ndị ụlọomeiwu gbachiburu nkiti.

Nke a pụtara na ndị ụlọomeiwu ga-esonye na ntuliaka imeụlọ nke pati ha dị icheiche ọkachasị iji zọọ ọkwa dị icheiche ha na-azọ nakwa ịlọghachite n'ụlọomeiwu maka ndị chọrọ ilaghachite.

A na-ekpe Sarakị ikpe maka ekwuputachaghị ihe niile o nwere

Ntuliaka imeụlọ nke pati dị icheiche

N'akụkụ nke ha, pati dị icheiche dịka APC bụ pati nọ n'ọchịchị nakwa PDP dọtịrị ntuliaka imeụlọ ha.

Ndị APC kwesiburu ime nke ha ụbọchị Sepụtemba 25 mana ha dọtịrị ya abalị abụọ ka ọ bụrụ ụbọchị Sepụtemba 27.

N'aka nke ọzọ, otu pati PDP ga-eme ntuliaka imeụlọ ha malite na nke dị chọrọ ịzọ ọkwa gọvanọ steeti dị icheiche nke a ga-eme n'abalị 27 ọnwa Sepụtemba ebe a ga-eme nke ndị sinetọ na nke ndị ụlọomeiwu n'abalị 28 na 30 otu ọnwa Sepụtemba ahụ.

Nke ndị chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala ga-abụ ụbọchị 5 na 6 ọnwa Oktoba 2018.

Cheta na ụlọomeiwu nọ n'ọkụ tupu ha ala ezumike ebe ụfọdụ ndị sinetọ na ndị nnọchite anya hapụrụ pati APC banye PDP na pati ndị ọzọ.

Akụkọ na-ekwu na o nwereike ịbụ maka na onyeisi ụlọomeiwu sineti bụ Bukola Saraki achọghị ka a chutuo ya mere o jiri dọtịa ụbọchị mbido ha.

Mana ihe ha kwuru mere ha ji adọtị ya bụ maka ntuliaka imeulo nke pati ha dị icheiche.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Naịjirịa na Switzerland enwela nkwekọrịta maka ego Abacha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Abacha nwụrụ na ọche ka onyeisiala Naịjirịa n'afọ 1998

Switzerland kwuburu n'ọnwa Decemba afọ gara aga na ha ga-ewechịte ego ruru dollar nde 321 ha nwụchikọrọ n'aka ezinaụlọ onye bubu onyeisiala Naịjirịa bụ Sani Abacha site na nkwekọrịta ụlọakụ mba ụwa hazịrị.

Kemgbe ọ banyere n'ọchịchị na afo 2015, onyeisiala Muhammadu Buhari na-arịọ enyemaka site n'aka ndị mba ụwa dị icheiche ka ha nye aka hụ na ego o kwuru nasa ndị nọbụ n'ọchịchị na Naịjirịa zuru.

Onye na nkwuchiteọnụ Buhari kwuru n'akwụkwọ nkwekọrịta a e binyere aka bụ ihe ga-ejikọ Naịjirịa, Switzerland na ndị International Development Associations (IDA), bụ atụmatụ ụlọakụ mba ụwa (World Bank) na mba ndị dara ogbenye.

"Iweghachi ihe e zuru n'ohi ga-enyere ọchịchị anyi aka ịchụ mpụ na aghụghọ, ma nyekwa aka itinye ego n'ọrụ mmepe obodo dị mkpa," Onye na ekwụchịtere gọọmentị kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị Gọvanọ ga-esepụ aka n'ego okpuruọchịchị - NFIU\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'akwụkwọ ozi ha weputara nke BBC hụrụ anya, ha gwara ndị gọvanọ ka-esepụ aka n'ego ndị okpuruọchịchị.

Ha kwukwara na ego kachasị enwereike ịsepụta n'otu mgbe bụ puku narị naira ise.

Ha kwuru na nke a bụ iji kwụsịlata oke mpụ na nrụrụaka ego na-arị ibe ya elu gbasara ego.

N'ebe ọzọ na Naịjirịa,

Ndị uweojii n'Anambra steeti anwụchiela otu nwoke ha boro ebubo  na aka ya dị n'ọnwụ Anthony Igboka nke obodo Nimo.

Cheta na ndị abali dị egwu gbagburu nwoke ahụ n'ahịa dị na Nimo n'ọnwa Eprelu.

Ọ bụ nwoke!

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na ime emewela Meghan Markle bụ nwunye Ọkparaeze Harry nke mba Briten.

Ọ bụrụ na ọ mụọ ya bụ nwa ọ ga-abụ mmadụ asaa nwereike ịwere oche eze mba Briten.

Akụkọ BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ọkụ tanka mmanụ agbagbuola mmadụ 55

O pekata mpe mmadụ 55 anwụọla  ka ụgbọala tanka bu mmanụ ụgbọala gbara ọkụ n'obodo dị nso na Niamey, isiobodo mba Nijie taa bụ Monde.

Onyeisi nchekwa ndị mmadu na mba Nijie bụ Colonel Boubacar Bako kwuru na ihe mberede ahụ mere n'abalị na nso ọdọụgbọelu.

Ụgbọ bu mmanụ dara, ndị mmadụ bidoro na-eku mmanụ tupu ọ gbaa ọkụ, gbuo ọtụtụ mmadụ.

Praim Mịnịsta mba ahụ na ọtụtụ ndị mịnịsta ndị ọzọ agala ebe ya bụ ihe mberede mere tupu ha gaa ụlọọgwụ iga leta ndị merụrụ ahụ.

Anambra chọọ ịrụ ụlọmkpọrọ ụmụaka

Anambra steeti agbatala ala n'Umunze, Orumba North ebe ha ga-arụ ụlọmkpọrọ maka ụmụaka dara iwu.

Gọọmentị steeti ahụ sị na ọ bụ ebe ha ga na-agbaziri ndị isiike ụzọ.

Ụlọikpe chọrọ ka ụlọakụ kwụọ ụgwọ eji ndị ọrụngọ n'Imo steeti

Ikpe nkwụmọọtọ bụ oke dịrị mmadụ niile

Ụlọikpe ukwu na-eche maka ịmanye ụlọakụ iri na anọ ya na Central Bank nke Naịjirịa ka ha kwụọ otu ijeri naịra ha sị na ha jị ndị ọrụ ngo n'Imo steeti.

Nke a dị n'akwụkwọ agụgọ ọkaiwu ụlọakụ ndị a bụ  Anthony Agbonlahor degaara ndị ntaakụkọ ụnyahụ n'Abuja.

Ụgbọelụ mara afọ n'ala na Moscow

N'ofesi, mmadụ iri anọ na otu anwụọla n'ụgbọelụ ndị Russia mara afọ n'ala na Moscow gbaa ọkụ.

Ebe ọtụtụ mmadụ sị ụzọ arụrụ maka ihe mberede gbapụta, ụmụaka...


Isiokwu: Ndị IPOB adaghị iwu - Onye ọkaipe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

30 Mee 1967 bụ ụbọchị agha Biafra na Naịjirịa bidoro

Iwu a butere esemokwu ebe ndị ụlọọrụ nchekwa dị icheiche dịka ndị uweojii na ndị agha kwuru na nke a agahị eme.

Ha sị ndị mmadu gaa niru mee ihe ọ bụla ha chọrọ ị me n'agbanyeghị ihe ndị IPOB na-ekwu na ha dị njikere ị gbochi ọgbaghara ọ bụla nwereike ịme.

Ndị IPOB na-ekwukwa na ndị uweojii enweghị ikike ị gbochi ihe ha na-eme maka na ọ bụghị ihe ọjọọ ị cheta ndị nwụrụ na-agha.

Dịka ndị ụlọọrụ ntaakụkọ Guardian si kwuo, ndị ụlọọrụ nchekwa NSCDC na ndị uweojii pụtara n'ọgbọ iji kasi ndị mmadụ obi ụnyaahụ n'Umahia.

Anthony Ogbizi bụ Kọmịshọna ndị uweojii na Abia steeti gwara ndị ntaakụkọ na emume a bụ iji gosi na ha dị njikere igbochi ọgbaghara ọbụla.

Otu onye ọkaikpe Precious Nwankwo gwara BBC n'ekwentị na ndị IPOB nwere ohere ime ihe ha chọrọ n'ime iwu Naịjirịa a kpọrọ 'Constitution' na bekee.

Nwankwo sị na IPOB horo ntutu taa sị na ihe ga-eme ma ndị mmadụ emeghị iwu ha, ọ bụ mgbe aha ka emume ha ga-ada iwu.

Gee ihe ọ kwuru n'uju ebe a:

May 30: IPOB adaghị iwu

Mbọ niile BBC gbara ị nweta ndị agha maọbụ ndị uweojii maka ịnụta uche ha gbasara okwu a amịtaghị mkpụrụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị IPOB bu ọgbaghara bata n'ọgbakọ Ohaneze Ndịgbo n'Awka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ogbaghara ndị IPOB

Ngwa ngwa ọgbakọ ahụ malitere, ọtụtụ ụmụnwọke na ụmụnwaanyị karịrị nari abụọ wakporo Ekwueme Square ma gụrụ egwu na-agagharị n'ezi ogige ahụ.

Ndị Eze Igbo

Ha na-ekwu na ha achọghị nkata ahụ a chọrọ ịkpa, kwuo kwa na ha achọghị ya bụ nghazigharị obodo bụ restructuring na Bekee.

Ufọdụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo

Ndị uweojii karịrị narị abụọ na echekwa ọnụ ụzọ ogige ahụ nche, jiri egbe nakwa anwụrụ anya mmiri nke ana akpọ 'teargas' wee chụsasịa ndị ahụ kpọrọ onwe ha Ipob.

Ndị odozi akụ n'ala Igbo

Ndị ụkọ chukwu sị n'ụlọụka dị iche iche ji ekpere wee bido ọgbakọ ahụ.

Onye bubụ gọvanọ ụlọ ọbaego ala Naịjirịa bụ Charles Soludo gụpụtara akụkwọ gosiri ọnọdụ ndị Igbo bụ nke otu dị iche iche jikọrọ ọnụ ma wepụta.

Ndị ọbịa si mpaghara ala Igbo dị icheiche

Onyeisi Ohanaeze Ndigbo bụ Nnia Nwodo kelere mmadụ niile bịara ọgbakọ a ma kwuo na ihe niile soludo kwuputara bụ ihe ha jịkọrọ aka ọnụ depụta.

Ndị ụkọchukwu bịara ọgbakọ a

Dịka Nwodo ka kpụ okwu n'ọnụ mgbe ụmụnwaanyị bidoro ngagharị iwe n'ime ogige.

N'atufughi oge ndị ruru mmadụ narị abụọ n'ọnụ ọgụgụ jịrị egwu, esemokwu na ọgụ site n'ọgbọ Ekwueme square pụọ ebe ọgbakọ ahụ gawara n'ihu.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị agha na uweojii a ga-akwụsị ịnya ọkada n'Ọka na Ọnisha?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Haruna Mohammed bụ PPRO Anambra steeti

Haruna kwụkwara na agbanyeghị na ndị ntaakụkọ ụfọdụ na-kpachanye ya nwannu, na ya bụ akụkọ "bụ eziokwu".

Ọ kwetere na "ndị uweojii so bụru ndị ezi amaala nke bụ na ha ga-eso dewe iwu ọbụla etiri na obodo ga-ewete ụdọ".

Ọ sị na ya bụ iwu nke malitere tata gbasara onye ọbụla bị na obodo abụọ ahụ akpọrọ aha.

Gọọmenti Anambra steeti nyere iwu kemegbe Mee afọ a na ọgbatumtum (okada) ga akwusi ịgba n'okporoụzọ Ọka na nke Ọnisha site n'ụbọchị mbụ onwa Julaị 2018

BBC gbara mbọ ịnweta ọnụ na-ekwuru ndị agha Naịjirịa nke 302 Artillery Regiment, Awka, ka ha kwuo ma ha ekwekwara n'ihe iwu a kwuru mana ekwenti ha nyuru anyu.

Cheta na ụnyahụ ka Kọmishọna na-ahụ maka njem bụ Uchenna Okafor gwara ndị nta akụkọ na malite tata na a ga-amachi ọgbatumtum (okada) ịgba na okporoụzọ Ọka bụ isiobodo Anambra Steeti ya na Ọsha bụ isiazụm ahịa steeti ahụ.

Okafor kwuru na "ya bụ iwu metutara onye ọbụla. Ọnweghị onye ọgụpụrụ".

Ọ sikwa na ha na ndị uweojii na ndị agha akpabiela nke a ma kwekọrịta na ọ bụ ihe ziriezi.

Ọ sị na gọọmenti Anambra kwenyesiri ike na site na iwepụ ọgbatumtum kpamkpam na ụzọ obodo abụọ a, na ihe ruru ndị ekperima 1000 ga-agbapụ na steeti ahụ.

Dika ọgwara ndị nta akụkọ ụnyahụ, "gọọmenti Anambra egotala ụgbọla bọsụ dị 1000 maka inye ndị ezigbo mmadụ bụ ndị ji ịnya ọgbatumtum mere ọrụaka na obodo abụọ a.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

`


Isiokwu: Ndị dọkinta n'Abuja ekewaala ejima gbakọrọ ọnụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi ụlo ọmeiwu nke obele bụ Yakubu Dogara kwụrụ ụgwo eji kewa ejima

Onye ndụ ndị dọkinta ndị a bụ Nuhu Kwajafa na-arụ ọrụ na ngalaba akpọrọ Global Peace Initiatives dere maka ihe a ha mere na akara Instagram ya bụ @nuhukwaj.

Dọkinta Kwajafa dere: "Anyi chọrọ ịkwuputa ezigbo ekene anyị, ka anyị na enye Yakubu Dogara ekene ọma maka etu o si kwụọ ụgwọ eji rụọ ọrụ a."

Ikewa ejima ndị ahụ were ndị dọkinta a ọtụtụ oge.

Ejima gbakọrọ ọnu

Nke a abụghị mbụ ndị dọkinta na Naịjirịa na-ekewa ejima.

N'ọnwa Juun nke afọ a, ndị dọkinta n'ụlọ ọgwụ Federal Medical Centre kewara Fatima na Maryam bụ ejima gbakọrọ ọnụ mgbe amụrụ ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị dọkịta Naịjirịa na-agbaga mba Briten\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị dịkịta na Naịjirịa na agbapụzị agbapụ

N'ime afọ gara aga, ndị dọkịta si Naịjirịa, afa ha dị n'akwụkwọ ndị dọkịta na UK General Medical Council na mba Briten agbala abụọ, ọrịrị ruru percenti 89.

"Na 2016, dọkịta 245 denyere aha na Briten. N'afọ gara aga, o rigoro ruo 439, bụ ihe bụlịlị ọnụ ọgụgụ ndị dọkịta ruo 5,060," Africa Check kwuru.

N'afọ a, dọkịta iri na abụọ si Naịjirịa na-edenye afa ha na Briten kwa izuụka -- bu ihe bulitele ọnụ ọgụgụ ha ruo 5,250 na Eprelụ 28, ndị nchọpụta kwuru.

End of Twitter post, 1

Mgbe ebụru ụzọ wepụte ọnu ọgụgu ndị dọkịta Naịjirịa na Briten, bu n'afọ 2006, ha dị afọ 2,692.

Amaghị ihe mere ndị dọkịta Naịjirịa jiri agbaga Briten, mana ọtanishi na-eme na Naịjirịa nakwa nkụsị ọrụ ndị dọkita mere n'afọ 2017 maka ụgbọ eji ha nwere ike soro me ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị na-apụ na APC bụ akwụna ndọrọndọrọ ọchịchị -Joe Igbokwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye kwuru nke a bụ onye nkwuchiteọnụ APC na Legos steeti bụ Joe Igbokwe.

Igbokwe gwara BBC Igbo na pati ha anaghị ekwu ihe ọbụla gbasara ndị ahụ maka na ha achọghị inye ha ohere iche na ha bara uru maọbụ na ha dị mkpa.

Cheta na otu pati nọ n'ọchịchị na Naịjirịa a na-akpọ All Progressives Congress (APC) kewara ụnyaahụ ebe e kewapụtara otu a kpọrọ R-APC nke Buba Galadima bụ onyeisi ha.

Ndị kpokobara otu ọhụrụ ahụ bụ ndị obi adịghị mma nọ na APC nke ọtụtụ n'ime ha nọ n'ụlọomeiwu.

Onyeisi otu ọhụrụ ahụ bụ Galadima gwara ndị ntaakụkọ n'Abuja ụnyaahụ na ihe ha jiri kewapụta otu ọhụrụ ahụ bụ na otu pati APC adaala.

N'okwu ya, ọ kọwara APC dịka; "Ha anaghị eme nke ọma cha cha, ha agaghị emeli ihe ga-egosi ezi ọchịchị.

"Ọ na-ewute anyị na anyị na-ekwu na karịa afọ atọ, a tufuola olileanya anyị. Ndị APC nọ n'ọchịchị amaghị ihe ha na-eme maka na ha ji onye erughi eru achị na-agaghị enyeli ụmụ Naịjirịa ihe ha chọrọ n'ezi ọchịchị.

"Karịa, ha tinyere onye aka ike na-anaghị erubere iwu isi ma na-enupu isi nye iwu Naịjirịa cha cha.

"O nweghi ike ichekwa ụmụ Naịjirịa ma nye ha ihe na-edozi ndụ ma na-eme ka nkewa na ịma mmadụ bawanye ụba nke na-ekweghizi anyị nnabata. Ndị APC eweghizi ike ime ihe ha kwere ụmụ Naịjirịa na nkwa.

"Onweghi kwanụ ihe gosiri ikike n'etiti ndị ndu anyị imezi patị anyị ebe ndị mepụtara pati anyị na-eme ka ndị Naịjirịa ji ha ụgwọ vootu."

Galadima bụ onye ekwetabughi n'ụfọdụ ihe n'ọchịchị Buhari kwuru na ọgbakọ pati APC mere na ngalaba dị icheiche na Naịjirịa n'oge na-adịghị anya gbasara agbasa maka na "e ji aka ike mee ya."

Udiri ihe na-eme n'ọchịchị Onyeisiala Muhammadu Buhari mere mgbe PDP na-achi, nke nyere aka chụda ha

Galadima bụ onye bubu odeakwụkwọ pati Congress for Progressive Change (CPC) bubu pati onyeisiala Muhammadu Buhari bere arịrị na gọọmenti APC bụ "nnukwu ọdachi" karịa gọọmenti nke ha nọchiri."

O kwukwara na pati ahụ na-enwu ọkụ maka na e nwere ọtụtụ ikpe nọ n'ụlọikpe n'ala niile nke na-anwale ọgbakọ ha mere na steeti niile.

O kwuru na nsogbu dị na pati APC mere ọtụtụ...


Isiokwu: Ndị na-ere mgbọrọgwụ na mkpa akwụkwọ aga-anọzị ofe?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Obodo na-ahụkarị ọria Iba na-etinye nnukwu ego iji gbochi ya.

Minista na-ahụ maka ahụike n'ala Naịjirịa bụ Isaac Adewole kwuru nke a ka ya na onyeisiala na minista ndị ọzọ nwechara nzụkọ ụnyahụ.

O kwuru na ngalaba a ga-edu nchọpụta ogwụ ọdịnaala ndị ọzọ eji agwọ ọria.

Ọria iba egbuola ọtụtụ mmadụ tụmadị na Afirika

Adewole kwuru na gọomenti etiti kwetekwara ka ejiri ọgwụ akpọrọ ''Naprisan'' wee gwọọ ọrịa ọbara bekee kpọrọ sikulu selu.

N'ọnu ya, nke a bụ mgbe mbụ a ga-enwe udiri ngalaba a na Naịjirịa nke ọrụ izizi ha ga-abụ ị chọta ọgwụgwọ iba n'ọhịa''.

O kwuru na nzụkọ a ha na onyeisiala nwere ụnyaahụ, kpebiri ka enwee nkwekọrita n'etiti ụlọọrụ akpọrọ ''National Institute for Pharmaceutical Research and Development'' na May and Baker Plc

iji mee ka ọgwụ Niprisan rute ndị na-arịa ọria sikulu selụ ọsịsọ.

Adewole kwuru na ihe ruru pasentị 25 ndị Naịjirịa nwere ọrịa sikulu selụ mana enweteghị ezigbo ọgwụ eji agwọ ya, nke mere na ọ na-egbu ọtụtụ n'ime ha ọsịsọ.

O kwuru na n'ime ọgbakọ a, na ha kwetere ị nweputa ego kariri nde nari asatọ na iri anọ (N840,000,000) iji rụpụta ụlọọgwụ na-eleta ndị ihe mberede mere na ''Federal medical centre Owerri.''

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị ohi ejirila aka ha kpọga onwe ha mkpọrọ na Saụt Afrịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye a tụrụ ịga

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na Cape Town bụ Wayne Dyason, kwuru na ndị uweojii nọ na-achụ ndị ohi ahụ ọsọ, nke mere ka ha nyaba n'ime ụlọ mkpọrọ Pollsmoor; bụ ebe akpọchiburu Nelson Mandela onye na-ekwugide ịkpa oke agbụrụ.

Ndị ntaakụkọ News24 sị na Dyason kwuru na "ha gbapụtara n'ụgbọala ahụ ma gbabanye n'ime ụlọ mkpọrọ ahụ ebe anwụchiri ha."

Dyason kwuru na ha abụghị nwata n'ịkpa mkpamkpa.

O kwuru na ha bụ ndị ekperima e kwesịrị ịtụ ezigbo egwu maka na ndị uweojii nyochara ha wee hụ na ha nwere okwu ha kwesịrị ịza maka ogbugbu mmadụ ruru ụzọ iri atọ na ise (35), ịnwa igbu mmadụ, izu ohi nakwa ijide ngwaagha na-ekwesịghị ekwesị.

Ndị News 24 tinyere ụgbọala ha zuru na Facebook:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị omekome nwere ike iwakpo Asọ Rọkụ -Onye ọnụ na-eru n'okwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye nọ n'isi nzụkọ sinetị taa bụ Ike Ekweremadu

Nke a bụ maka na ndị mmadụ na-ekwu na nchekwa sineti atọghị atọ mere ndị mmadụ ga-eji wakpoo ụlọahụ buru ọfọ ma laa n'udo.

Ndị sineti enyela ndị uweojii na ndị nchekwa ndị ọzọ otu ụbọhị ka ha chọta ya bụ ọfọ na-efu.

BBC Igbo gwara otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Okechukwu Nwoke okwu. Okechukwu kwuru na ihe a bụ ihe ihere nye Naịjirịa ma nye ndị ọrụ nchekwa.

N'okwu ya; "Ebe ọ bụ na ndị nwere ike ịgafe ndị nchekwa niile nọ na sineti we rue ebe ha na-eme ọgbakọ, ọ pụtara na ndị omeokome nwkwara ike iwakpo isi ụlọ ebe onyeisiala bi bụ Asọ Rọk."

N'akụkụ nke ya, onye ọkaiwu bụ Nwabueze Ugwu kwuru ka a chụọ ndị ọụ nchekwa niile n'ọrụ maka otu ihe a mere.

Ụmụ Naịjirịa ndị ọzọ nọ n'igwe twitter na-ekwu uche ha gbasara ya bụ ihe.

Fabulos Gloria dere na ya chee na ala Naịjirịa agafela omume ihere a nke bụ na ndị mmadụ bu ọfọ ndị sineti gbapụ ọsọ ma onweghi onye kwụsịrị ya.

Ibu Thomas kwuru na ihe kacha enye ya nsogbu n'ihe a mere bụ na ndị uwojii na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ nọ n'ụlọ ahụ enweghi ihe ha mere. N'okwu ya ; "Mbụ bụ ndị agha na ihe gbasara ndị ọchụehi mana ugbua bụzi ndị uweojii na-enyere ndị omekome aka n'ọchịchị onye kwwuo uche ya.

Onye bubu osote onyeisiala Naịjirịa bụ Atiku Abubakar dere na mwakpo mere na sineti taa abụghị ezi ihe.

Joe Abah na-ajụ kedụ ka mmadụ ga-esi banye n'ụlọọrụ sineti buru ọfọ ha, ọ bụkwaranụ onye nwere ebumnobi igbu mmadụ, ha kara ịbanye gbusie ndị mmadụ laa.

Ihe a n'ọtụtụ ndị ọzọ ka ụmụ Naịjirịa na-ekwu mana otu ihe bụ na onyeisiala Muhammadu Buahri bụ onye nọ na London ugbua enwebeghi ihe o kwuru gbasara.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị uweojii a na-anwụchi ụmụ okorọbịa Nnewi n'ụzọ ezighi ezi?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Nnewi na-ekwu na ndị uweojii ji ụmụ ntorọbịa ha akpa ego

O teela aka akụkọ na-apụta maka ndị ụweojii pụrụiche a kpọrọ "Anti-cultism" n'Anambra steeti na-aga be ndị mmadụ n'ime abalị anwụchi ụmụ nwoke ntorọbịa bi ebe ahụ.

Cornel Osigwe, bụ onye Nnewi gwara BBC na nsogbu ndi uweojii na-enye ka nkụ na Nnewi.

"Ndi uweojii na-abịa nwụchịe ụmụ okorọbịa ma manye ha ịsị na ha bụ ndị otu nzuzo. A na-akpa ha aka, nke mere ị ga-agbapụta ha, ị hụ ihe onyonyo ka ha na-ekwu na ha bụ ndi otu nzuzo."

Ọ sịkwa na ndị uweojii na-ana ha ego tupu agbapụta ndi ha ji.

"Ha na-asị ka a kwụọ otu puku narị naịra."

Osigwe sị na ya epesarala ọtụtụ mmadụ banyere ihe a mana onwebeghi ihe mere.

Ọ bụghị kwa naanị na Nnewi ha nke a na-eme, ụfọdụ mmadụ bi ebe ọzọ ekwuola otu ihe a kwa.

Ifeanyi kọrọ akụkọ etu ndị uweojii sir nwụrụ ụmụ nwanne ya nwoke ndị obere n'etiti abalị n'Enugwu ukwu dị n'Anambra steeti.

Mgbe BBC jụrụ ya ase ihe na-eme, o kwuru na agbapụtala ndị ahụ n'aka ndị uweojii boro ha ebubo ịnọ n'otu nzuzo.

"Nna m kwụrụ puku naịra iri isii iji gbapụta ha n'otu ụbọchị ahụ" ka o kwuru.

Osigwe sị na ụdịrị ihe mekwara n'obodo Umudim.

"Ha bara be Obi Umudim, ga kpụrụ nwa ya nwoke."

"Nwa obi na Nnewi metere ihe eji nwụchịe ya"

"Ndị niile n'ebu akụkọ ụgha kwụsị ugbua" John Abang

Dịka ndị gwara BBC okwu siri kọwa a, otu onye ndị ụweojii pụrụiche a kpọrọ "Anti-cultism" n'Anambra steeti nwụchịrị bụ nwa Obi na mpaghara Nnewi

Ndị gwara BBC okwu n'ekwentị na-ekwu na ndị uweojii a pụtara n'etiti abalị, gaa be Obi ahụ, mebisie ihe dị icheiche ma nwụchie nwoke ahụ.

Nke a bụ nkọwa akụkọ mere n'ezie dịka kepu kepu na-efegharị na-ekwubu na ọ bụ ndị ntọ tọọrọ nwaokorọbịa ahụ.

Mana ọnụ na-ekwuchietere ndị uweojii n'Anambra steeti bụ Haruna Mohammed kọwara na ọ bụghị ihe e chere mere.

O kwuru na nne otu okorọbịa bịara kpesara ndị uweojii maka nwa Obi ahụ na ọ naara ya ekwentị ya ma majaa ya.

Ọ sị na ọ bụ nke a mere eji gaa ịnwụchie nwa Obi ahụ n'ihi na-echeere na ọ nọ n'otu nzuzo.

Mohammed kwukwara na mgbe a gara ịnwụchi ya na...


Isiokwu: Ndị uweojii anwụchiela ọkaiwu adigboroja\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

Beatrice gụrụ ihe a na-akpọ 'Sociology' na mahadum mana ọ nọ na-arụ ọrụ dịka ọkaiwu ma na-enweta ọtụtụ mmeri.

Nnamuoh, dị afọ 35, bụ onye Iyiawa dị n'Anambra steeti, mana ya na di ya na ụmụ ha anọ bi n'Okporo, nke dị na Ọrlụ n'Imo steeti.

Ndị uweojii si na ha nwetere uwe ndị ọkaiwu dị icheiche na akwụkwọ ebiri aha ụlọọrụ ọkaiwu n'ụlọ ebe Nnamuoh bi.

Nnamuoh gwara ndị ntaakụkọ Punch gbara ya ajụjụ na ya mere ihe a nke a sịrị na o mere.

"Agbanyeghị na m gụrụ Sociology, mụ na ndị ọkaiwu na-arụkọ, ya mere m jiri mụta ihe gbasara iwu. E nwekwara m ụbụrụ. Ya mere, ihe ọ bụla m mere, a na m eme ya nkeọma," Nnamuoh gwara ndị ntaakụkọ.

"A hụrụ m ọrụ ọkaiwu na anya. A chọrọ m i nweta ohere gụọ ya na mahadum ugboro anọ, n'ihi ego, emeghi m ya. Ọ bụ maka i nyere onwe m aka mere m jiri tinye aka na nrụrụaka a."

Nnamuoh na-arịọ mgbaghara, kwuo na ochegharịala.

Mana onyeisi ndị uweojii n'Ime Steeti bụ Chris Ezike kwuru n'aka kpara Nnamuoh n'Orlu mgbe ọghọrọ ndị mmadụ aghụghọ wee napụ ha ego rụrụ naịra 342,000.

"Ọ napụrụ ndị mmadụ ego ka ọ tụrụ ha asị ma reesi ha ụgbọala, ebe ọ gwakwara ha na ọ bụ onye ọkaiwu." Ezike kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị uweojii: Ndị ọchịehi abụghị ndị agha Jihadị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ kwuru na ọtụtụ ndị chị ehi ruru 3,000 si mba Niijie nubata n'okpuru ọchịchị Gudu na Tangaza  dị na Sokoto steeti.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ DSP Cordelia Nwawe kwuru na akụkọ ahụ na-efegharị nke kwuru na ndị agha Jihad ji ngwaagha wakporo mpaghara ahụ bụ ụgha.

"Nchọpụta anyị na-egosi na akụkọ na-efegharị abụghị eziokwu. A hụrụ ndị ọchịehi mba Mali a na-eche na ha bi n'ọhịa mba Niijie n'agbata okpuru ọchịchị Gudu na Tangaza."

"Ndị ọchịehi a bụ ndị ọbịa na-achị ehi ha abịa kwa afọ.

"Kama ọnụọgụgụ ehi ha chị bịa n'afọ a ruru pụkụ atọ nke karị rinne  ehi otu puku ha na-achịbu abịa.

"Ha anaghị achọ okwu. Ha na-abata n'ime obodo ịzụ nri ma lọghachikwa n'ime ọhịa."

Akụkọ ga-amasi gị


Isiokwu: Ned Nwoko: Ihe ise i maghị maka ya na Regina Daniels\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lee ise n'ime ha ebe a:

1. Ọ bụ ọkaiwu soro nye aka ịhụ na Naijiria nwetaghachikwara ego Paris Club oge ọchịchị Olusegun Obasanjo.

2.  Ned, onye bụ nwaeze obodo Idumuje dị n'Okpuruọchịchị Aniocha, Delta steeti alụọla Nwaanyị ise (nke ise bụ Regina Daniels), mụọ ụmụ 18, mana ọ hụrụ ụmụaka n'anya nke ukwuu nke ọ na-ele anya ịmụkwụ ụmụ ọzọ.

3. Nwoko bụ onye na-amakarị njakịrị maọbụ na-akpakarị ọchị ma bụrụkwa onye na-ajụkarị ajụjụ ma ọ bụrụ na i zute ya.

4. I nwere ike ịma na Ned gara mahadum na mba Briten ebe ọ nọ rụọ ọrụ ọkaiwu ya ihe karịrị afọ 30 mana ị ma na ọ gara sekọndịrị n'ala Igbo? - Ọ gụrụ akwụkwọ n'Abbot Boys Sekọndịrị, n'Ihiala dị n'Anambara steeti.

5. Ụfọdụ ndị a na-akpọkarị aha na-eme ka ha na-ewu ewu na soshal midia dịka ndị a sị bụ nwunye ndị ọzọ Ned na-alụ, bụ ndị enyi Regina Daniels maọbụ ndị na-enyere ya aka n'ọrụ ya.

Ned Nwoko: Ịlụ otu nwaanyị abụghị omenala Igbo

Ned Nwoko ekwuola na o kwenyeghị na nwoke na nwaanyị ime ọyị ogologo oge tupu ha alụọ di na nwunye.

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo, ọ kọwara na ya na nwunye ikpeazụ ya bụ Regina Daniels zutere onwe ha ma lụọ onwe ha n'ime izuụka atọ.

Ọtụtụ mmadụ ma Ned Nwoko dịka onye omeiwu na anọchitebu Aniocha/Oshimili n'ụlo Omeiwu n'Abuja ma bụrụkwa di omeejije Regina Daniels.

Mana, Ned, nke ezigbote aha ya bụ Chinedu, bu onye chịtara aja ọfụma n'ọrụ ọkaiwu bụ ebe ọ gwara BBC Igbo o siri kpata ego mere ya nde ego na dọla.

Ọ gbara ama echiche ya banyere alụmdinanwunye ya na Regina, ịlụ ụbara nwaanyị na ihe ndị ọzọ.

Lee akụkọ a n'uju n'elu:

Ndị mere akụko a bụ Uche Akolisa na Nnamdi Agbanelo

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: New Year 2020: Okwu ise gbara ọkpụrụkpụ Nnamdi Kanu kwuru n'ozi afọ ọhụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kanu onye kwuru nke n'ozi afọ ọhụrụ o wepụtara kwuru na ya na ndị otu ya kwụsiri ike na okwu nnwereonwe Biafra.

O kwuru sị: "Biafra ga-abịa na mmezu ka anyị ka dị ndụ."

"Ihe anyị chọrọ bụ Biafra, o nweghị ihe ọzọ."

"Anyị agaghị atufu mbọ inweta Biafra maka 'restructuring'."

"Onye ọbụla na-agba mbọ 'One Naijiria', achọghị ọganihu ndị Owuwa-Anyanwu".

A ga-amụ ụmụ 26,039 na Naịjirịa taa - Unicef

Jidenna na-anyị kilogram atọ oge a mụrụ ya

Ngalaba na-ahụ maka ọdịmma ụmụaka bụ Unicef, ekwuola na a ga-amụ ihe karịrị ụmụaka puku narị atọ na iri itoolu na abụọ (392,078) naanị n'ime taa bụ mbido afọ ọhụrụ.

N'ime ọnụọgụgụ ahụ, ha kwuru na Naịjiria ga-eketa ụmụ puku iri abụọ na isii na ụma (26,039) n'ime ndị a ga-amụ taa.

Unicef ji ohere ahụ kpọkuo ndị mmadụ ọkachasị gọọmentị mba dị iche iche, sị ka e tinyekwuo ego n'ihe gbasara nlekọta ndị ọrụ ahụike.

Ha sị ka e nye ha ezi ọzụzụ, nye ha ezigbo ọgwụ ha ga-eji na-elekọta nwaanyị dị ime, nne na nwa a mụrụ ọhụrụ nakwa igbochi ọgbatughie nwereike ịdakwasị nwaanyị dị ime.

Mbaka buru amụma

Fada Ejike Mbaka bụ ụkọchukwu Katọlik ọnụ na-eru n'okwu, ebuola amụma ebe ọ sị na mgbanwe ga-abịa n'ọchịchị Imo steeti n'afọ 2020; na "Chukwu ga-ehicha ndị Imo steeti anyammiri".

Mbaka kwuru sị na ọ na-enye Hope Uzodimma zọrọ oche n'okpuru APC ikike ime mmụọ ọ ga-eji bilie weghara ọchịchị steeti ahụ.

Buhari kwukwara nke ya

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekwukwaala ọzọ na ọ gaghị azọ ọkwa ọchịchị n'afọ 2023 dịka akụkọ na-efegharị.

O kwuru nke a n'ozi nnabata afọ ọhụrụ o nyere taa.

Gụzuo ya n'uju ebe a: Fada Mbaka ebuola amụma, Muhammadu Buhari ekwuola okwu, bịa gere ozi ndị ọnụ na-eru n'okwu

Arsenal ga-ezute Manchester United

Ọ ga-akpọtụ akpọtụ taa mgbe Arsenal ga-anabata Manchester United n'Emirates.

Dimkpa abụọ a ga-agba egwu onye ike ga-agwụ, ịma onye bụ eze n'etiti ha n'afọ ọhụrụ a.

Ọkụ erepịala ihe karịrị ụlọ 200

Ụlọ na-agba ọkụ n'obodo Mallacoota

Ọkụ erepịala ụlọ narị abụọ ọzọ na mba Ọstrelia.

Ọkụ oke ọhịa a malitere kemgbe izu abụọ gara aga ka na-agba si n'obodo...


Isiokwu: Newcastle vs Chelsea: Newcastle esepụla Chelsea ara n'ọnụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mason Mount gbara mbọ ya niile ịhụ na ha nwetara mmerị mana ọmutaghị mkpụrụ dịka ndị Newcastle tinyere uchu na nchekwa ọnụ goolu ha nke mere na Chelsea enweghị ike inye ha goolu.

Czech na onwe ya gosiri ihe oji bụru dike dịka ọ gbara mbọ hụ na enweghị bọọlụ ndị Chelsea gafere ya.

Ọ dị ka olileanya a dị mgbe ewepụru Tammy Abraham were tinye Batshuayi mana otu awụghị eziokwu.

Ọ mgbe nkeji atọ ka egbuchie asọmpi a ka ndị Newcastle nwetere ohere ịgba 'Corner' nke Issac Hayden jị isi were takaa netị ndị Chelsea.

Ezigbo mmemme ga-ada na Newcastle taa n'ihi na mmerị ha tụrụ mmadụ niile n'anya.

Mana ndị Chelsea, ụnụ dibe na ndịdi amara go ụnụ ahụ.


Isiokwu: Newcastle vs Man United: E chiela Man United 'E cheta ebewe nke mbụ n'Ịngland'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmeri a bụ ihe mgbawa obi nye Man United n'ihi otu goolu Newcatle nyere ha bịara na ngwụcha oge.

Otu egwuregwu bọọlụ abụọ ndị a foro ntụtụ taa n'ime ọkara mbụ n'asọmpi ahụ.

Mana goolu a si n'aka Mathew Longstaff dị afọ iri na itoolu nke Newcatle bịara na nkeji 72 n'ime ọkara abụọ.

Man United siri ọnwụ etu ha nwere ike iji mere onwe ha aha mana Newcastle kwechiri ruo ngwụcha asọmpi.

Nke a na-abụ ugboro atọ a na-emeri Manchester United n'afọ 2019 banye 2020 na Premier League.

Otu ọkpụ goolu a e ji merie Man United dosara ha n'ogogo iri na abụọ na tebụlụ asọmpi Premier League.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ngozi Okonjo-Iweala: Ala Igbo nwere ihe niile n'iji kwalite akụnụba Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngozi Okonjo-Iweala: Ihe ndị aga-eme ka akụnaụba ala anyị ghara ịdakpọ n'ihi coronavirus

Na mkparịtaụka a, Okonjo Iweala kwuru na ya kwụwara aka ya ọtọ oge ọ rụrụ ọrụ dịka Mịnịsta Ego nke Naịjirịa n'oge Olusegun Obasanjo nakwa Goodluck jonathan chịrị ọchịchị.

Gee ọkpụrụkpụ okwu Dkt Ngozi Okonjo-Iweala kwuru ebe a:

Anyị enweghikwa ndị ga-azụ mmanụ agbịdị anyị.

O kwuru sị: "Nne m na nna m nyere m ọzụzụ dịka ndị Igbo. Ha gwara m ka m were ụbụrụ m wee chepụta ezigbo echiche kama iwere ihe onye ọzọ."

"Edebere m aka m ọcha. Obi m dịkwa ọcha."

Gee mkparịtaụka ahụ n'uju:

Oge anyị jụrụ ya maka akụkọ kwuru na gọọmenti Abia steeti kpọrọ ya ka ọ bịa nyere ha aka ịdozi akụnaụba ha, Okonjo-Iweala kwuru na nke ahụ abụchaghị eziokwu.

Ọ kọwara na ya gụtara ya bụ akụkọ na 'newspaper' mana ya ahụbeghị akwụkwọ ozi si n'aka gọọmentị Abia.

Mgbe ọ bịara 'Kwuo Uche Gị'

O kwekwara nkwa ya ga-enye nkwado ma a kpọọ ya ụdị oku ahụ.

Ọ gara n'ihu kwuo na obi dị ya ụtọ na ọ bụ ya bụ nwaanyị mbụ bụ minista okwu ego dị n'aka na Naịjirịa, nke megheere ụmụnwaanyị ndị ọzọ ụzọ kemgbe ahụ.

N'ajụjụ maka etu mba Afrịka ga-esi pụta na ọgbatauhie sọ coronavirus, Okonjo-Iweala kwuru na gọọmentị ndị mba Afrịka kwesịrị ibu ụzọ lebaa anya n'ihe ha ga-eji kwalite akụnụba ha n'oge a.

O rịọkwara ka gọọmenti nye ndị mmadụ ihe oriri, ego na ihe ndị ọzọ eji enyere ndụ aka n'ihi na ọrịa a egbochiela onye ọbụla ịga ọrụ.

O kwuru na "ọ bụrụ na ị ga-asị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ, na ị kwesiri ịnye ha ihe ga-eji nọrọ n'ụlọ."Okonjo-Iweala kwukwara na ihe o ji dị oke njọ n'Afrịka bụ na "tupu coronavirus abịa, Afrịka nwere oke nsogbu n'akụnaụba ha."

Kama ọ rịọkwara ka ndị mmadụ gee ntị na usoro ndị ọrụ ahụike wepụtara maka ịgbochi ya bụ ọrịa dịka ịkwọ aka, ikpuchi imi na ịgbalahụ ebe ọtụtụ mmadụ nọ.

Ọ sị na ya bụ ọrịa adịghirị onye ọbụla mfe.

Ọchịchị Naịjirịa

Mgbe ajụrụ ya ma onwere uche n'ọchịchị Naịjirịa, Okonjo-Iweala zara na ya efeela ala Naịjirịa oge ya na Obasanjo nakwa Jonathan rụrụ.

O kwuru sị: "Ugbua, ọrụ m na-arụ bụ nke Afrịka na nke mba...


Isiokwu: Ngwa ahịa agbaala ọkụ n'Alaba International\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkụ a gbara ulọ ngwa ahịa anọ n'Alaba International

Onye hụrụ n'anya nọ mgbe ihe mberede a mere akpọrọ Chinedu kwuru na ọkụ a bidoro n'elekere anọ nke mgbede a.

Ọ sị na tupu ụlọ ọru na-ahụ maka mmenyụ ọkụ abiaghị n'oge.

Ọ sị na n'ime ụgbọ ha atọ biara imenyụ ọkụ ahụ, otu ebughị mmiri.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ọkụ a gbara ulọ ngwa ahịa anọ n'Alaba International

Chinedu kwuru na onweghị onye meruru ahụ maọbụ onye ọkụ gbagburu karia ma ọtụtụ ngwa ahia gbaara ọkụ.

Ọ sị na oruru ihe karịrị 'container 40 feet' iri n'ime ụlọ ngwa ahịa ahụ.

Chinedu gwara BBC Igbo na ọ bụ ndị China nwee ya bụ ụlọ ngwa ahịa.


Isiokwu: Niger Delta Avenja: Anyị ga-amalite igosi iwe na ọnụma mgbe adịghị anya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Niger Delta Avengers chiri ochi ka gọọmentị Naịjịrịa tee nkwucha, maa chee aka ghọrọ ha mgbe adighị anya

Ya bụ otu akpara mkpamkpa mere ka akụ na ụba Naịjirịa maa afọ n'ala na 2016.

Mgbe ha kpara ike a ka mmanụ agbịdị ana emepụta na Naịjirịa daruru ala kemgbe afọ iri atọ.

Ndị otua tụkwara ọnụ sị na anya ahụbeghi, ntị anụbeghị  nke ọ na-abata n'obi ndị mmadụ udị mmkpamkpa ha ga-akpa na nke a.

Ha sịkwa na ọ bụ "n'ebe obodo a na-amịpụta mmanụ agbịdị nke dị n'ime oshimiri ka ha na-edo".

Igwe e ji amị mmanụ ndị dị na Bonga Platform, Agbami, EA Field, Brittania-U Field nakwa Akpo Field.

N'afọ 2016 Niger Delta Avengers gbariri igwe mmanụ nke dị na oshimiri Forcados.

Ntị jụrụ ndị mmadụ oyi kamgbe 2017 n'aka ndị ọkpa ike a.

Na website ha, otu a kwuru na ọgbaaghara nke na-ada ugbu a na Naịjirịa bụ mgbe kwesiri iji gosịpụta iwe ha n'uju ịme ka gọọmentị megharịa ka esi achị obodo a nke a na-akpọ 'restructuring' n'ọnụ bekee.


Isiokwu: Nigeria 2019 elections: Njirimara ndị na-azọ oche Onyeisiala – Muhammadu Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O bu ụzọ bata ọchịchị n'ọnwa Disemba 1983 (1984) ka ndịagha Naijirịa nara ọchịchi n'ike, mana ụfọdụ ndị agbatobi ya chuturu Buhari n'ike n'afọ 1985.

Buhari mechara bụrụ onyeisiala site na ndọrọndọrọ ọchịchi onye kwuo uche ya na'afọ 2015, ka ọgbara mbọ ịnweta ya bụ oche ugboro atọ n'efu.

Dịka mgbe ọ na-achị dịka onyeagha, Buhari enweghị ezigbote aha banyere ikike diri onye.

Agbanyeghi na-anọ n'ọchịchi onye kwuo uche ya, ọtụtụ mmadụ nọ na mkpọrọ maka Buhari ekweghị ịtụhapụ ha dịka ụlọikpe sị ka eme.

*Nwoke a dị afọ 76 ṅụrụ iyi ọrụ n'afọ 2015, ma kwe nkwa na ya ga-ebuso agha megide mpụ na nrụrụaka na ọgbaghara, nakwa kwalite akụnaụba Naịjirịa.

Afọ anọ na-abịa na ngwụcha mana ọtụtụ ndị mmadụ ekweghị na ihe o mere pụtara ihe anya na-ahụ.

Okwere nkwa na ya ga emeri Boko Haram na-agha Naịjirịa na-ebuso ndị a chọro ikewapụta mba ofufe alakuba na ọwụwa anyanwụ ugwu Naịjirịa, mana na nso a, ndị a na-akpazị ike na-enye ebumnobi Buhari inọdụ n'oche onyisiala nsogbu site n'etu ha si awakpo mpaghara ahu.

Ndị ọnụ ha na-eru n'okwu kwenyere na Buhari ga-ezute ezigote ọgụ n'aka pati na-anọghị n'ọchịchi aha ha na-ada ụda karịa - onye bu ọkọlọtọ PDP bụ Atiku Abubakar bụkwa onye ofufe alakuba ma sikwa ugwu Naịjirịa dịka Buhari.

Buhari bụ onye buu ọkọlọtọ All Progressives Congress (APC) nwere aha dịka onye aka ya kwụ ọtọ n'ime dị ndọrọndọro na Naịjirịa, agbanyeghị na ọtụtụ mmadụ na-ahụ achumta vootu ya ka ihe na-egosị mkwafu akụnaụba.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria 2019 elections: Njirimara ndị na-azọ oche Onyeisiala – Obiageli Ezekwesili\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ rụkwara ọrụ dịkwa mịnịsta na-ahụ maka agụmakwụkwọ nakwa nke ngalaba ngwupụta ọla.

Ezekwesili bụ onye ofufe Kraịst, bụ ihe dị iche n'etiti ya na mmadụ abụọ na-azọ ọchịchị n'okpuru pati abụọ isi ha pụtara ọfụma.

Pati ya - Allied Congress Party of Nigeria (ACPN) - abụghị nke ama ọfụma.

Ezekwesili nọ n'isi otu 'Bring Back Our Girls,' otu mere ka ụwa tinye anya na Naịjirịa mgbe Boko Haram tọọrọ ụmụakwụkwọ n' obodo Chibok dị n'ugwu ọwụwa anyanwụ Naịjirịa.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu sị na mmụta ya dịka onye nyocha akụnaụba obodo nke Bekee kpọrọ "economist" bu ezigbote uru dịrị Naịjirịa.

Mana, ha kwukwara na ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere ndọrọndọrọ ọchịchị adịghị akwado ya.

 Ezekwesili kwere nkwa na enye ya ohere ịchị, ọ ga-ahazịarị akunaụba Naịjirịa, mee ka ọ kwụsị ịbụ mmanụ agbịdị bụ ihe Najiria ga na-atụkwasị obi.

O kwekwara nkwa na ya ga-ahụ na ndị ntorobịa nwetara ọrụ.

Nwaanyị a dị afọ 55 chọrọ ịbụ nwaanyi izizi ga-achi Naịjirịa dịka onyeisiala, agbanyeghị na ọtụtụ mmadụ na-ahụta atumatụ ahụ dịka ihe ga-arịa ahụ ime ugbua.


Isiokwu: Nigeria Airways: Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ụgwọ a ga-akwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ na-ekwu na enwereike ọtụtụ ndị kwesịrị irite ego a anwụfuola n'ahụhụ, ebe ndị ọzọ na-ekwu na ọ ka mma na a kwụrụ ya karịa na ndị otu Nigeria Airways rụrụ ọrụ n'efu.

Minista na-ahụ maka akụnaụba Naịjirịa bụ Zainab Shamsuna Ahmed, kwukwara na n'ezie, ọ ma na ọtụtu ndị ọrụ a tara ezigbote ahụhụ.

Ihe ndị mmadụ kwuru maka ya

Ụfọdụ kwuru na ọ bụ maka ntuliaka 2019 na-abịa mere ka Onyeisiala Muhammadu Buhari kwenye ịkwụ ụgwọ a, ebe ndị ọzọ na-ekwu na ha achọghị ịma ihe mere e ji akwụ ya, ma ha gaa n'ihu kwụọ ya.

Ndị ọ dị obiọma

@Omojuwa bụ onye ọnụ na-eru n'okwu ọkachasị na soshal midia, kwuru sị na ọ dịghị mma na gọọmentị ji ndị a ụgwọ ihe ruchara afọ 15.

@Rouvafe kelere Buhari ma kwuo na ọ dịghị ofele mmadụ ịkwụ ụgwọ e ji ka afọ 15 gachara.

@DrJoeAbah bụ onye ọzọ ọnụ na-eru n'okwu na Naịjirịa, kwuru na obi ụtọ ya bụgodi na a ga-akwụ ya bụ ụgwọ

"Ọ bụ maka ntuliaka"

@theDamorela kwuru na ọ bụ maka na ọ fọrọ naanị ọnwa ise tupu e mee ntuliaka.

@JohnGra60799908 kwuru na ọ bụ makana ntuliaka 2019 na-abịa.

@ije12002 kwuru na ntuliaka 2019 gachaa, gọọmentị ga-atụgharị ihe ha kwuru.

Ndị ma ndị o metụtara

@XclusiveDjmiles kwuru na ọ ma otu nwoke rụrụ ebe ahụ, ma kwuo na ọ ma na obi ga-abụ ya 'pọlịna pọlịna'

@Elhajyaks kwuru na achụpụrụ ha ebe ha bi maka ego a afọ ole gara aga, ma kwuo na ekpere ya bụ na ego a ga-erutekwa nne na nna ha aka.

@anthonykila kwuru na nna ya rụrụ ebe ahụ tupu ọ nwụọ, na ọ ga-agbado anya ịma ma isi aga apụtakwa n'okwu a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Mahmood Yakubu kwuru na onye na-azọ ọkwa n'okpuru APC na-ebunye ha PVC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mahmood zara ajụjụ Osita Chidoka nọchiri anya Uche Secondus bụ onyeisioche PDP, na nzukọ ndị a hụrụ kwaba okpu nwere ụbọchị eyigharịrị ntuliaka, jụrụ ya maka onye Mohammed Musa bụ.

O kwuru sị "Ama m maka ya. Ụlọọrụ ahụ na Inec na-arụkọ ọrụ kemgbe 2011. Kama achọrọ m ka unu mara na anyị kere ezigbo nkwụcha."

Ụlọọrụ Mohammed Musa - na-azọ oche ụlọomeiwu ukwu na Naịja East n'okpuru pati APC - na-ebunye Inec ngwaọrụ ha na-eji ebiputa PVC.

Kedụ ihe butere okwu a?

Atiku Abubakar na-azọ ọkwa onyeisiala n'okpuru PDP, kwuburu na ọ bụ eziokwu na Musa nwere ikike ịzọ ọkwa n'agbanyeghi ụdịrị ọrụ ọ na-arụ.

Kama na e nwere otu ọ dị na ọ bụ ya na-ebunye Inec ụdịrị akụrụngwaọrụ ahụ ọkachasị ebe ọ bụ na o ga-eso azọ ọkwa na ntuliaka ahụ.

N'ịzọ isi onwe ya, Mahmood kwuru na aka enwe agaghị aba n'ofe maka ndọrọndọrọ ọchịchị Musa na-azọ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Elections 2019: Gịnị ka ị ma gbasara obodo Buhari?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Buhari bikwara ọtụtụ afọ na ndụ ya n'obodo ahụ.

N'ime akụkọ a, BBC na-elebanye anya n'ihe ise pụrụiche achọpụtara na Daura.

1. Akụkọ mbido ya

Anaghị akọ akụkọ mbido ndị Awụsa n'ekwughi okwu obodo Daura.

Ndị kọrọ akụkọ oge gboo na-ekwu na ọ bụ ebe ahụ ka agbụrụ ndị awụsa siri malite.

2.  Ihe ndị metụtara Daura

Obodo a dị n'oke ala Naịjirịa na ala Naịja na-ahụ ntaramahụhụ ụfọdụ oge.

Oke ide mmiri nakwa oke ọkọchị bụ ihe abụọ na-enye ya nsogbu. O nweghikwa ụlọọrụ na-arụpụta ihe nke ga-ebute ọrụ nyere ndị mmadụ.

3. Vootu Daura niile a bụ nke Buhari?

Na ntuliaka niile emere nke Buhari zọrọ ọkwa onyeisiala na ya, o meriri na Daura.

Ya bụ 2003, 2011 na 2015 mana ihe ịtụanya mere na 2007 mgbe PDP meriri na ya bụ obodo.

4. Ndị welitere isi na Daura

Umar Faruk Umar bụ Emir na-achị obodo Daura.

Alhaji Usman Daura bụ onyeisi nchekwa na gọọmentị onyeisiala Shehu Shagari site na afọ 1981 rue 1989.

Sani Zangon Daura bụbụ minista na-ahụ maka ịkọ nri nakwa minista mbara ezi.

Lawal Musa Daura bụbụ onyeisi ndị uweojii pụrụriche bụ SSS n'aha ịchafụ

Ambassador Mamman Daura bụbụ onye nọchitere anya Naịjirịa na mba ndị gụnyere Yuganda, Sawudi Arabia, Sawụt Korea, Belgịọm nakwa Kamerun.

5. Gịnị ka ndị Daura na-atụ anya?

Dịka BBC chọpụtara, ụfọdụ ndị mmadụ chọrọ ka onyeisiala Muhammadu Buhari gbapee oke Naịjirịa na Naịja iji kwalite azụmahịa n'obodo ahụ.

Ihe ejiri gbachie ya bụ oke na mbụ bụ maka kepu kepu na eji ya ezobata ngwa agha na ngwa ndị ọzọ amachiri amachi.


Isiokwu: Nigeria Visa: Uru na ọghọm dị n'inye ndị Afrịka 'visa' n'ọnụ ama Naijiria\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Amụma a nke sitere n'atụmatụ 'Africa Free Trade Agreement' nke birila ọkụ, ọ ga-eme ka njem n'etiti mba ndị Afrịka ọzọ na Naịjirịa dị mfe.

Cheta na Naịjirịa binyere aka n'akwụkwọ nkwekọrịta n'ọnwa Julaị afọ 2019.

Ihe Enelamah kwuru maka African Continental Free Trade Area (AfCFTA)

Raphael James bụ onyeisi ụlọọrụ na-eme nchọpụta na nhazi ozi a kpọrọ, "Center for Research, Information Management and Media Development (CRIMMD)' na bekee kwuru na o nweghị ihe dị n'isi azu.

Na nkọwa ya,"Na mbụ mmadụ nwere ike ịbata maọbụ hapụ Naịjirịa na-ejighi akwụkwọ ọbụla."

"Ndị a ha na-agwa bịa kwụwa ụgwọ 'visa' na-abatabu na-ejighi akwụkwọ ọbụla."

"Mmadụ na-enubata Naijiria n'igwe mbụ, naanị ndị nwere agba ka ọ na-ara ahụ inweta akwụkwọ eji abata ala Naijiria."

Uru ọ dị n'atụmatụ a?

Ndị na-ahụ ihe gbasara akụnaụba nakwa mmekọrịta mba na mba dịka Boniface Chizea,Richard Mammah na Raphael James kwuru na uru dị na ya gụnyere:

James si, "Mba Kenya na-anata dọla iri ise ($50) iji nye mmadụ visa dịka ha na-azọchi n'ama."

"Nke a na-aba n'akpa gọọmenti ozugbo ozugbo."

Ọghọm dị na ya?

Ndị ihe a na-ekwu doro anya kwuru na ọghọm dị n'atụmatụ ahụ karịrị uru dị ya.

Ọkachamara n'ihe gbasara akụnaụba bụ Boniface Chizea kwuru na "Naịjirịa buru ibu mana akụnaụba Naịjirịa anaghị eto eto ugbua."

"Enweghị ọrụ ka bụ nnukwu nsogbu."

Chizea gbara ama na nsogbu nchekwa chere Naịjirịa aka mgba ga-akawanye njọ ma e bido imezu atụmatụ ọhụrụ gọọmentị gbasara inye ohere ka ndụ Afrịka ọbụla bịawa Naịjirịa.

"Ohi, ntọ, na mpụ bụzi ụzọ e si akpata ego, ị na-akwadokwa ịkpọbata ndị ọzọ ga-abịa chọkwa ọrụ."

Ha kwuru na nrụrụaka agaghị enye ohere ka Naịjirịa nwete ego site n'inye ndị mmadụ akwụkwọ njem n'ihi nrụrụaka.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria oldest prisoner: Nwoke dị afọ 100 a mara ikpe ọnwụ enwerela onwe ya.\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Paul Egbunuche (nwa) na Celestine Egbunuche (Nna)

Nwoke a na-eche na ọ bụ onye mkpọrọ kachasị eme okenye anọọla n'ụlọmkpọrọ afọ iri na asatọ mgbe amara ikpe ịhazi ogbugbu mmadụ.

Dịka a tọhapụrụ ya, nwa ya nwaanyị bụ Chisom Celestine nakwa ndị ụlọọrụ Global Society for Anti Corruption bụ ndị gbara mbọ maka ntahapụ ya zutere n'ụlọmkpọrọ dị n'Enugwu.

"Ana m ekele Chineke n'ihi ụbọchị taa," nwa ya gwara BBC. "Abụ m onye kachasị enwe aṅụrị n'ụwa."

Egbunuche bụ onye ọrịa gụnyere ọrịa shuga nakwa anya na-arịa, nọ n'ụlọọgwụ ugbua mana a mabeghi ihe ga-abụ ọdịnihu ya.

Nwa ya nwaanyị sị na o onweghi ego ọ ga-eji lekọta ya na ọ bụ nwa ya nwoke Paul Egbunuche dị afọ 41 nọkwa n'ụlọmkpọrọ maka otu ebubo ahụ na-elekọta.

Ọ bụrụ ha si n'ụlọọgwụ a pụọ, ha enweghi ebe obibi dịka Franklin Ezeona, onyeisi ụlọọrụ GSAC, "Ọ bụ ihe ịmaaka n'ịhụ."

Gọọmentị gbaghara Egbunuche mmehie a pụọ n'ọchịchị, amaghị ma ha ga-enyere ya aka nakwa ụdị enyemaka ha ga-enye ya.

A mara nna na nwa a ikpe maka ịtọrọ ma gbukwaa mmadụ maka okwu ala ha na-azọ n'Imo steeti.

Paul ka na-ekwusi ike n'aka ha dị ọcha kemgbe e jidere ha n'afọ 2000 maa ha ikpe na 2014, tụba ha n'ụlọmkpọro ukwu dị n'Enugu bụzị ebe ha nọ na-esi igwe n'imi na-echezị mgbe ọnwụ ha.

BBC enweghị ike ịnweta ndị e gburu nwa ha maka ajụjụọnụ.

Ndị ụlọmkpọrọ sị na ha enweghị ike inweta ha.

Kedụ ka ahụ dị Celestine ugbua?

Paul gwara BBC na ahụ ezuchaghị nna ya oke.

"Ọ naghị echetekwa ihe nke ọma".

Ọ naghị amatacha ihe na-eme na gburugburu ya.

Paul sị na ọrụ ya ugbua bụ ịlekọta nna ya anya.

Ndị mkpọrọ na Naịjirịa

Ọ sịkwa na ndị ọrụ na-enye ya ọgwụ mgbe nile maka ọrịa shuga na ọrịa anya na-eme ya.

Okwu Celestine akpalitele okwu gbasara afọ ole ndị mmadụ na-anọ n'ime mkpọrọ mgbe amachara ha ikpe ọnwụ.

Akwụkwọ nchọpụta kwụrụ na ihe dị ka mmadụ 2000 ka amagoro ikpe onwu ma ha anwubeghị na obodo Naịjirịa.

Ikwugbu mmadụ na Naịjirịa abụghị ihe eji ike eme na Naịjirịa.

Rochas Okorocha bụ gọvanọ Imo steeti 2011 - 2019

Site n'afọ 2007 ruo 2017 nanị mmadụ asaa ka akwugbugoro.

Nke...


Isiokwu: Nigeria vs South Africa: Ugo eberela na mgbagbu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị otu bọọlụ Super Eagles

Mba Saut Afrịka gosiri na ha so n'ihe a na-eme mgbe ha gbapụrụ mba Ijipt na-agbanyeghi na ọbụ be ha ka a nọ asọ mpi 'African Cup of Nations' (AFCON) nke afọ a.

Nke a mere ka onye nchịkọta ndị Super Eagles bụ Gernot Rohr kwuo na Saut Afrịka buzi okwu akpụ n'ọnụ ugbu a.

Mana Rohr kwukwara na ndị otu ya ma ihe ha ga-eme ma ekeremgba bido.

Ọnyendu ndị otu bọọlụ Naịjirịa - Mikel Obi

Dịka ọ dị ugbua, ahụ zuru ndị otu Super Eagles niile oke maka asọmpi nke mgbede taa.

Mikel Obi bụ onye ndu ha agbakeela nke ọma n'ahụ o meruru mgbe Naijiria zutere Madagaska.

Gernot Rohr onye nkuzi Super Eagles

N'ọgbakọ ndị ntaakụkọ enwere na Cairo, Ijipt ụnyaahụ, Odịon Ighalo kwuru na ndị Saut Afrịka ma ihe ekwe na-akụ mana egwu ọbụla adịghị ndị "Super Eagles" n'ahụ.

"Asọmpi a ga-esi ike, mana anyị akwadoola nke ọma. Obi siri anyi nile ike. Ebumnuche anyị bụ ibulata iko AFCON na Naijiria."

Ihe ndị mmadụ na-ekwu

Soshal midia esorola tinye ọnụ n'okwu a dịka Nigeria 2 - 1 South Africa na-ewu.

Local Black Man na-ajụ ihe mere mpụtara a ji ewu.

Broskie sị na ọ bụ Sawụt Afrịka meriri Naịjirịa 2 - 1.

Ije Kelvin sị na Naịjirịa ga-emeri maọbụrụ na ha eyighi uwe a.

Onyendu ndị otu bọọlụ Saut Afrịka, Thulani Hlatshwayo

Cheta na Naijiria na Saut Afrịka ezutela onwe ha ugboro iri na anọ na mgbe gara aga.

Naijiria meriri ubgoro asaa ma Saut Afrika meriri ugboro abụọ.

Mba abụọ ahụ zutere onwe ha mgbe a na-eme nkwado maka AFCON ebe Saut Afrịka meriri Naijiria na Uyo dị na Akwa Ibom steeti.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ịkpa akwa Akwete


Isiokwu: Nigerian Army: Ndị Aba ebola ndịagha Naịjirịa ebubo mkpagbu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dịka ụlọọrụ ntaakụkọ Punch siri kwuo, nke a mere n'ụbọchị satọde gara aga.

Ha kọwara na a nwụchiri ụmụokorobia bu dada, kpụọ ha isi ma pịa ha ụtarị n'Aba.

Dịka e mechara nke a, ndị agha ahụ kpụrụ ụmụntorobia ndị ahụ gaa ebe o nweghi onye ma.

Ndị mmadụ hụrụ ebe ihe mere kwuru na obi adịghị ha mma maka ihe ụmụnwoke ahụ gabigara n'aka ndị agha.

Mgbe BBC Igbi kpọtụrụ ọnụ na-ekwuchitere ndịagha bụ Sagir Musa, o kwuru na ọnụbeghi maka akụkọ a mbụ.

O kwukwara ka akpọghachi ya mana ihe niile a nwara ịnweta ya n'ekwentị amịtaghị mkpụrụ

Ndị agha Naịjirịa were nwayọ na-akpasu ndị otu IPOB

Mana otu onye ntaakụkọ nọ n'Aba achọghị ka akpọpụta aha ya gwara BBC Igbo n'ekwentị na ihe ahụ mere n'ezie.

Ihe onyonyo ga-amasị gị

Boko Haram Widow: Ọ dị m ka ọkụ ndụ m nyụrụ mgbe di m nwụrụ


Isiokwu: Nigerian Foods: Lekwa ihe ndị ọzọ ị ga-eji ede esi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị dị iche iche nwere aha ha na-akpọ ede nke ha mara n'olu ha.

Ọtụtụ amaghị na ede na-azọ Igbo ndụ kamgbe afọ kpirigidim.

Mana n'oge ugbua, onye ọbụla ị kpara aka n'ọnụ jụọ ya ihe e ji ede eme, ọ ga-asị gị na ọ bụ ofe ka eji ya arọ mana ọ bụkwanụ naanị ya ka ede pụtara ụwa ịrụ?

Mbanụ, ị makwa na e nwereike iji ede sie ụzọ nri ise?

Tupu anyị abanye na ya bụ nrị, ka anyị buru ụzọ gwa gị na ede dị n'ụdị n'ụdị.

Ede dị n'ụdị n'ụdị

Mpaghara ala Igbo dị icheiche nwere aha ha na-akpọ ede n'asụsụ ha.

Nke a abụghịkwa ihe a na-akpọ ya n'asụsụ niile, nke a bụ n'asụsụ ndị Owere. E nwekwaraike inwe ihe dị iche unu na-akpọ ya.

Ofe onugbu eji ede tee

Gịnị ka ede na-enye n'ahụ?

Nyocha dị icheiche na-ekwu na ede nwere ọtụtụ ihe dị na ya mere o jiri magbuo onwe ya iri ya.

O nwere Kalsum, protin, vaitamin A na E na K na C.

O nwekwara Sodiom na potashum na ayọn nawa ọtụtụ ihe ndị ọzọ.

Ugbua, ka anyị banyezie n'ụfọdụ ihe ndị ị ga-eji ede sie.

Ihe ndị e ji ede esi

1. Ofe ede - Onye ọbụla bụ onye Igbo eriela otu ofe e ji ede sie.

ede a sụrụ asụ

Nke a bụ eziokwu bụ na otu n'ime ofe ndị e ji ede esi na-amasịrịrị onye Igbo ọbụla, ọ bụghị nke a, ọ bụrụ nke ọzọ.

I che na ọ bụ asị, jụọ onye nọ gị n'akụkụ ofe kacha amasị ya, ọ bụghị ofe onugbu, ọ bụrụ ofe ọha.

Ede bụ ihe na-eme na ofe ndị a, na-alọ alọ ghara ịdị mmiri mmiri.

Ọ na-eme ofe, anya richaa, ọnụ e rie.

2. Ede a gwọrọ agwọ

Ụfọdụ na-eche na ọ bụ naanị ji maọbụ jioko maọbụ ogede ka a na-agwọ agwo, mba nụ, i nwekwara ike ịgwọ ede agwọ.

Ede e ji eshi nke a bụ nke a na-akpọ ede agbọkwe maọbụ agbakara.

Etu e si agwọ ya

Bachaa ede gị sinye ya 'ọkụ, tinye ya mmanụ, benye ya yabasị, tinye ya isha na ose na nnu, hapụ ha niile ka ọ sụkọọ.

Ọ na-asụ, ị na-eleta ya ka ị mara mgbe ọ ga-eghe, na-ayakwa ya.

O ghee, i tinye ya ncheanwụ maọbụ ụgụ, nke ọbụla akpịrị gị gwara gị.

3. Achịcha

Ụfọdụ oge, ihe ga-agụ mmadụ bụ nnọ nri ndị ahụ ndị nne oche siri, achịcha bụ ọtụ n'ime ha.

Ọ bụkwa nri ndị Enugwu mana ọ dịka ọ na-amasịzịkwa Igbo niile.

Nke a bụ ede a mịkpọrọ...


Isiokwu: Nigerian Police: Nyocha onye uweojii tupu o nyocha gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'otu ụzọ maọbụ nke ọzọ, ha na ndị mmadụ na-enwe mmekọrịta dị icheiche n'oge niile kwa ụbọchị nke mere e ji asị na ''Ndị uweojii bụ enyi gị"

Mana ọtụtụ oge ndị mmadụ na-ahụta mmekọrịta ha na ndị uweojii dịka ihe ịtụ egwu n'ihi etu ụfọdụ n'ime ha ji akpa agwa.

Ọ bụ nke a mere ndị isi ụweojii jiri depụta usoro ndị mmadụ kwesiri ibu n'obi dịka ha na ndị uweojii na-enwe mmekọrịta.

N'ozi a ha wepụtara n'akara twitter ha kwuru na mgbe ọbụla ndị uweojii nwuchiri gị maọbụ kpọọ gị oku, na ọ bụ ohere i nwere iji mara ndị uweojii nke ọma.

Ihe ndị i kwesiri ịma banyere mmekọrịta gị na ndị uweojii

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigerian music Concert: Etu ị ga-esi gbanahụ mwakpo na mmemme egwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Oge mmemme ekeresimesi bụ oge ndị mmmadụ ji apụ apụ ekworị ndụ.

Ebe ọ na-akpọtụ akpọtụ ka ụmụntorobịa na-aga oge ekeresimesi a na emume ndị ọzọ.

Otu n'ime ebe a bụ nzukọ ebe ndị n'eti egwu na-abịa agụ egwu ha nke ndị Bekee kpọrọ, "music concert".

Anyị anụla ọtụtụ akụkọ gbasara ka esi awakpo ụmụnwaanyị n'ebe dị etu a.

E nwere ike iwakpọ gị bụ nwaanyị n'ụdịrị mmemme a dị ka e si mee nwaanyị a.

Ọ gara mmemme Davido mere na nsonso a wee kwuo na a nara ya ekwentị ya ma wakpokwa ya.

Lee ụfọdụ azụ ndị ọkachamara n'ihe gbasara nchekwa tụnyere anyị bụ ka ụmụnwaanyị na-aga ikpori ndụ ga esi were chekwaba onwe ha.

Uzoma Anyaora kwuru sị:

Onye ị gbara "pepper spray" ga-eburugodu ụzọ chọwa etu ọ ga-esi hụ ụzọ tupu ọ kọwa etu ọ ga-esi metụ onye ọzọ aka.

ị ga-ejinwu ose na mmiri a gwọkọrọ ọnụ rụọ ihe Bekee kpọrọ "pepper spray" nke ị ga-ejinwu gbaa onye ọbụla wakporo gị n'ihu

Nma Olebara kwuru sị:

Haruna Mohamed kwuru sị:

Ndị okachamara n'ihe gbasara nchekwa kwukwara na ọ dị mkpa na ụmụnwaanyị yichiri onwe ha ọfụma ma ha na-aga mmemme ahụ ma hapụkwa ịṅụ oke mmanya ka ha were mara oge ịhe ọbụla bidoro.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigerians in Ghana: Anyị aṅụbeghi miri tọgbọ iko - Onyeisi ndị Nigeria na-azụ ahịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Okwu Kizito Obiora maka nsogbu ndị Naịjirịa na-enwe n'ahịa Ghana

Site na Fraịde bụ abalị iri na anọ nke ọnwa Junn ruo ụbọchị Tusde nke izu a bụ izu atọ nke ọnwa Juun, ndị amaghị ndị ha bụ awakpochara ndị Naịjirịa ma manye ha ka ha gbachie ụlọ ahịa ha.

Maazị Obiora sị na agbanyeghị na ndị uweojii sị ha gbapee, ọtụtụ ndị mmadụ ka nọ na nkwụcha maka ha amaghị ihe ndị na-achụ ha bu n'obi.

Dịka Maazị Obiora siri kwuo, nsogbu a malitere oge ụmụokoroọbịa malitere ngagharị iwe na-asị ndị Naịjirịa kwara laa.

"Ndị a na-aghagharị na-aba n'ụlọ ahịa ndị mmadụ asị ha mechie maka na ha achọghị ndị Naịjirịa. Ha sị na anyị bụ ndị ntọrị."

Obiora sị na etiri ndị mmadụ ihe ma merụọ ụfọdụ ndị ọzọ ahụ.

Ihe onyonyo pụtara na soshal midia Gana gosiri ndị na-eme ọgbaghara a na-agụ egwu asị na ha achọghị ndị Naịjirịa na be ha.

Obiora sị na ọbụghị ihe taata, na ọtụtụ mmadụ achọghị ọnụnọ ha nọ na Gana.

N'afọ 2018, ndị Naịjirịa nọ na Gana tikwara mkpụ maka mwakpo na ịchụpụ.

Ọnụ na-ekwuru uweojii na Ashanti bụ Godwin Ahianyo gwara BBC Igbo na uche ha dị n'ihe mere na ebe niile nọkwa juu ugbua.

Ọ gakwara n'ihu sị na ha na-eso nzụmụkwụ mmadụ abụọ ha sị aka ha dị na mkpa mkpa a.

Ọ sị: "Anyị na-enyo ihe nkiri pụtara n'ihe mere iji nwụchie ndị kpara ike a."

Ọ gakwara n'ihu kwuo na-agbanyeghi na onweghi onye aka ji ugbua, ha na-achọ mmadụ abụọ ha sị n'aka ha dị na ọgbaghara.

Naịjirịa chụru ndị Gana bi na Naịjirịa n'afọ 1983, nke mere ọtụtụmmadụ na-eche na onwereike bụrụ mmekwụta ka ndị Gana na-eme ugbua.

N'izu a kwa, otu onye Naịjirịa bụ ọkammụta na mahadụm dị na Gana banyekwara nsogbu maka itinye ọnụ n'ọnụ ndị Naịjirịa na mba ahụ, ọkachasị ebe o si metụta ebubo na mkpasi agwa oke agbụrụ.

Austin Nwagbara bụ onyenkuzi na mahadum, University of Lagos gara ezumike nkuzi 'Sabbatical' na mahadum, University of Ghana


Isiokwu: Nigerians in Ghana: Gịnị na-esere ụmụ Naịjirịa na ndị Ghana ọzọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụlọahịa ụmụ Naịjirịa a gbachiri agbachi na Ghana n'ọgbaaghara dapụtara n'ọnwa Nọvemba

Akụkọ kwuru na ọtụtụ n'ime ha akpọpebeghi ụlọ ahịa ha kamgbe Monde n'ihi na ụmụokorobịa Ghana ji igodo gbachie ha niile.

Ekene Mmadugha, otu onye Naịjirịa nọ na Ghana azụ ahịa gwara BBC Igbo na ya bụ ihe na-akawanye njọ.

N'okwu ya: "Izuuka abụọ gara aga ka ndị isi ahịa gwara anyị na ha nyere anyị otu izuuka ka anyị kwara laa."

Ndị Ghana agbachiela ụlọ ahịa ndị Naịjirịa ọzọ

"Anyị kọsaara ndị uweojii maka nke a mana onweghị ihe ha mere."

"Mgbe anyị pụtara n'ụbọchị Monde, anyị hụrụ na ụlọahịa anyị niile gbachiri agbachi."

"Ụfọdụ gara kụwaa igodo e ji gbachie ụlọahịa ha, nke a mere ka ọgbaaghara daa."

'Mkpagbu ndị Gana na-akpagbu anyị o nweghị onye na-ebe ya ndị Ghana na Naijiria'

Ụfọdụ ziteere BBC Igbo ihe onyonyoo na-egosi ebe ụfọdụ ụmụ Naịjirịa na-akụpụ igodo e ji gbachie ụlọọahịa ha.

Ka ọ dị ugbua amabeghi ma o nwere onye merụrụ ahụ na ya bụ ọgbaaghara.

Gịnị na-ese?

Ọnọdụ anyị ebe a dị ka ọnụdụ ụmụnne anyị na South Africa - Ndị Naịjirịa nọ Ghana

E nwere iwu mba Ghana nke gbochiri ndị mbịarambịara ire ahịa n'aka n'aka n'ala ha bụ nke a kpọrọ 'retail' na bekee.

Aha iwu a bụ 'Ghana Investment Promotion Act' nke afọ 2013.

Iwu a kwukwara na onye mbịarambịara chọrọ imepe ahịa na Ghana ga-etinye ihr ruru otu nde dọla ($1m) n'ahịa ahụ.

Mana ndị obodo na-ekwu na ụmụ Naiịjrịa nọ be ha azụ ahịa ejizughi otu nde dọla azụ ahịa.

Ya mere ha ji chọọ ka ha niile kwara laa.

Gịnị ka gọọmentị na-ekwu?

Abike Dabiri katọrọ mmechi ọdụ ahịa ụmụ Naịjirịa na Ghana

Gọọmentị Naịjirịa katọrọ ya bụ mmechị ọdụ ahịa ụmụ Naịjirịa na Ghana.

Abike Dabiri, bụ onye na-ahụ maka ụmụ Naịjirịa bị na mba ofesi kwuru na ya bụ ihe jọgburu onwe ya.

Mana ọ rịọrọ ka onye ọbụla ghara imebi ihe maọbụ gaa ọgụ n'ihi na gọọmentị na-eleba anya n'okwu ahụ.

Mịnịsta Ghana na-ahụ maka azụmahịa na mmepụta ngwaahịa bụ Alan Kyerematen

N'aka nke ọzọ, gọọmentị Ghana ekwubeghị ihe ọbụla.

BBC gbara mbọ ịkpọtụrụ Mịnịsta Ghana na-ahụ maka ahịa bụ Alan...


Isiokwu: Njiko Igbo: Ohaneze na-etinye Ndigbo n'ọnya dịka n'afọ 2015\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'okwu ya, ha kwụnyere Goodluck Jonathan, ma e mechaa Buhari merie.

"Ọ bụ ihe ọjọọ, ọ bụghị ihe kwesiri omume n'ihi na anyị niile nọ n'otu ndọrọndọrọ dị icheiche."

O kwuru na ọ gara aka mma na Ohaneze kwadoro Moghalu na ọ bụghị iji maka Peter Obi kwado Atiku dịka o kwuru na ọkwa osote onyeisiala enweghị ike imere Igbo ihe ọbụla.

N'okwu ya, o kwuru na ọ kara aka mma na onweghị onye ọbụla ha kwadoro iche.

Ọ bụghị naanị Njiko Igbo bụ ndị obi ha adịghị mma na mkpebi Ohaneze.

Onye Igbo ọzọ ọnụ na-eru n'okwu bụ  Chuks Ilegbu kwuru na  ọ bụ  "anyị tinye agịlị anyị n'otu akpa."

Mana na nkọwa ya, onye ndu Ohaneze Bụ Nnia Nwodo kwuru na mmegbu Ndigbo n'aka Buhari enweghị atụ.

N'okwu ikwado Moghalu nakwa ụmụ igbo na-azọ ọkwa onyeisiala, o kwuru na ndị na-azọ ọkwa onyeisiala na anọghị na APC na PDP na-egbu oge ha.


Isiokwu: Nna Michael Jackson anwụọla\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Joe Jackson bụ onye dị afọ 89 nwụrụ n'aka ọrịa Kansa

Ọnwụ ya bịachara ka ọgbachara afọ itoolu nwa ya bụ Michael jackson nwuchara.

Akwụkwọ nta akụkọ TMZ buru ụzọ kwupụta nke a.

Nwa nwa ya bụ Taj Jackson kwuputakwara nke a n'akara twitter ya.

End of Twitter post, 1

Ihe Joe Jackson mere na ndụ ụmụaka ya

Joe Jackson bụ isi sekpụ ntị na ọganihu ụmụaka ya ọkachasị Jackson 5, Michael na Janet Jackson.

Ụmụ ya ise bụ Jackie, Tito, Jermaine, Marlon na Michael bụ ndị amara dịka Jackson 5. Mgbe ụfọdụ ọdụdụ nwa ya bụ Randy na-esokwa ya etiegwu.

Ụmụ ada ya nwaanyi bụkwa LaToya, Rebbie na Janet bụ onye akacha mara n'ime ha buputakwara egwu nke ha.

Ọ bụ eziokwu na ọ bụ Joe Jackson bụ isi afụrụ kwawa okpu maka ọ ga n'ihu ụmụ ya mana ụfọdụ n'ime ha sịrị na o ji akaike chịa ya.

Nke bụ na Michael kwụrụ na ya etoghị ka nwata maka ụdị akaike nna ya ji were zụọ ya.

N'afọ 2003 ka ọ gwara onye nta akụkọ BBC bụ Louis Theroux na ya "n'apịatụ Michael ụtarị mgbe ụfọdụ".

Ya bụ ajụjụ ọnụ agbara Joe Jackson wuru ewu mgbe ahụ maka ihe Joe kwuru. Ọ sị na "anyị anabataghị mmekọ nwoke n'ibe ya. Anyị na ha enweghị mmekọ".

Ezinaụlọ Jackson nwere mgbe ha mechuru onwe ha ihu n'okwu gbasara ike ego nke ruchara ụlọikpe mgbe ụfodụ.

Jermaine Jackson kwukwara  na ụfọdụ ndị ezinaụlọ ha enweghị ohere ịhụ nna ha tupu ọ nwụọ dịka akwụkwọ Daily Mail siri dee.

Ọ sịrị, "onweghị onye ma ihe n'emenụ. Anyị ekwesighị ịrịọ arịrọ ịhụ nna anyị ọkachasị n'oge dị otu a".

"Obi mgbawa ji anyị. Agwaghị anyi ebe ọ nọ nke bụ na anyị amaghị ihe n'eme".

Ndụ ya

Amụrụ Jackson na Fountain Hill, Arkansas n'afọ 1928 dịka ọkpara n'ime ụmụ ise ndị ọzọ.

Ọ kọwakwara nna ya nke bụ ọkammụta mahadụ  dịka onye ji aka ike azụ ụmụ ya.

Jackson sị bụ na ya chọrọ ị bụ otiọkpọ mana ọ mechara kpọwazịa ụbọakwara jita nke mere ojiri soro ndị otu egwu Falcons nke achịtaghị aja n'egwu.

N'afọ 1949 ka ọ nụrụ Katherine Scruse nke bụ nwa klasị ya na Washington High School na East Chicago dị na Indiana.

Ọ bụ nwaanyị zụrụ ụmụ ha mgbe jackson na arụ ụlọọrụ na-akpụ ụzụ.

Na...


Isiokwu: Nnamdi Kanu Vs Asari Dokubo: Kedụ ihe na esere mmadụ abụọ a?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a na-eme dịka Nnamdi Kanu na Asari Dokubo na-eborịta onwe ha ebubo nrụrụaka.

Dokubo nọrọ n'ihe onyonyo na-efegharị na social midia boo Kanu ebubo na ọ na-anata ego n'aka ndị gọvanọ ala Igbo.

N'otu aka ahụ Nnamdi Kanu boro Dokubo ebubo na o nyere ya nde Naịra iri abụọ.

Nke mere Dokubo ji were akwụkwọnsọ ndị alakụba bụ Koran nụo iyi dịka ọ si na Kanu soro ya nụọ iyi ma ọ bụrụ na aka ya dị ọcha

Dokubo gwakwara Kanu ka o mee ka o siri mee kama a nụbeghi ọsịsa Kanu.

Otu onye ọkaikpe na-anọchite anya otu Ipob bụ Paul Achala tinyere ọnụ na ya bụ okwu.

O kwuru sị "onye lere anya ọfụma ga-ahụta na onyeisi anyị na ndị Gọvanọ adịghị na mma".

Achala kwuru na ọ bụghị eziokwu na gọvanọ na-enye Kanu ego.

O kwukwara na-enweghị ego ọbụla gọọmentị ga-enye mmadụ ka ndị nchekwa DSS hapụ ịmata.

O kwuru sị " alụwa ọgụ a naghị achọ ya mma n'ihi na enweghị okwu no n'Akụkọ a".

Ajụrụ ya maka ihe Dokubo kwuru na ndị IPOB nọ n'ụlo ya, ọ zara sị ; " Asari kwetere na ọ bụ Biafra, ya na onyeisi anyi nwere nghọtahie ya na Biafra enweghi nghọtahe".

Achala kwuru na onye ọbụla kwenyere na Biafra bụ onye Ipob.

Kedu maka ị sị Asarị Dokubo ṅụo iyi kama Kanu aṅụghị?

O kwuru sị "Akwụkwọ nsọ akwadoghị ịnụ iyi, n'ihi na bibụlụ sị 'ka ee gi bụrụ ee gị'.

Achalla na a na-eji mmanụ eri okwu n'ihi na okwu dị na nka.

O kwukwara na-enwereike bụrụ ihe ha abụo kpatara n'ihi na nke mmadụ nụrụ ka nke akpara akpa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

'Ahụzịghị m nwa m na nkwa niile o kwere m' - Nne Tine Ezekwe


Isiokwu: Nnamdi Kanu ga-arịọrịrị Ekweremadu mgbaghara - Ndị Gọvanọ ọwụwa anyanwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọnụ na-ekwuchitere David Umahi bụ onyeisi oche ọgbakọ ahụ gwara BBC n'ekwentị na ọ bụ ihe mwute na emebọrọ Ekweremadu na Jamini.

N'ọnụ ya "Ihe anyị tụrụ anya na aka ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ ịpụta rịọ mgbaghara na ihe ha mere nna ha adịghị mma. Ekweremadu bụ dike ndị Igbo."

Maka okwu Nnamdi Kanu kwuru gbasara ụmụaka ndị Gọvanọ, Uzo kwuru na ọ bụ egbe ọnụ ka Kanu na-agba.

Uzo kwuru na Kanu chọrọ ịdị mkpa karịa Biafra nakwa ndị ntoroọbia ọ lapụtara e gbuo n'Abia.

N'ime ozi ahụ, Kanu kwukwara na ha na-eche onyeisioche Ohaneze Ndigbo bụ Nnia Nwodo ebe ọbụla ọ pụtara na mba ofesi.

O kwukwara na ha ga-eme ya ihe ha mere Ekweremadu ma ha jiri anya hụ ya ebe ọbụla n'ofesi.

'O bu Umahi rịọrọ Onyeisiala e were kpọbụ ndịagha wakporo ụlọ Nnamdi Kanu'

Mgbe BBC Igbo kpọtụrụ Nwodo n'ekwentị, ọ sị na Nna agaghị atọ n'ọgbọ ya na ụmụ ya a na-ama aka.

"O nweghizi ihe ọzọ m nwere ikwu maka okwu a," bụ ihe si ya n'ọnụ pụta.

"Meenu m ihe e mere Ekweremadu ma m zọhie ụkwụ"

Nnmadi Kanu na-akatọ gọọmenti etiti maka mmegbu okwuru na ana-emegbu ndị Igbo

Kanu kwukwara na ndị nso ya nwereike ịme ya ihe e mere Ekweremadu maọbụrụ na ọ zọhie ụkwụ na onwe ya.

O kwuru na ihe mere eji wakpo Ekweremadu bụ iji nwụchie ndị ọchịchị ala Igbo n'akpịrị.

Ihe ụlọọrụ nnọchiteanya kwuru

Onye ntaakụkọ BBC kpọkuru Yusuf Tuggar bụ onye nnọchiteanya Naịjirịa na mba Jamini iji jụpụta ya ihe mere oge Sinetọ Ekweremadu bịara mba ahụ.

Tuggar gwara BBC sị, "e zitere m ozi ịbịa emume ahụ, m gakwaranụ ya bụ emume wee hụ ebe a wakporo Ekweremadu ma hụ ebe ndị uweojii na-agba ya ajụjụ ọnụ n'ime ụgbọala."

"Anyị kpara ma ọ bụ ka e tinye ya n'ụgbọala m, mana Ekweremadu sị ka o soro ụgbọala ndị uweojii, nke o ji laghachị n'ụlọndina ebe ọ nọ.

"Ụlọọrụ nnọchiteanya anyị amaghị na Ekweremadu na-abịa; ọ bụrụ na anyị ma, ọ bụ mụ na ya gaara eso gaa emume ahụ."

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị ọrụ gọọmentị gbaa mbọ hụ na ha gwara ndị ụlọọrụ nnọchiteanya mba ọbụla ha na-aga, iji gbochie ụdịrị ọdachi a.

O kwukwara sị na ha na-agba mbọ ịhụ na aka...