Isiokwu: FBI List: Ihe ndị mere ndị ntorobia ji etinye aka na 'yahoo-yahoo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chidi Okereke, onye ji ịntanet achụnta ego kọwara na akụkọ ahụ mere ihere onwe ya mewe ya dịka onye Igbo n'ihi ajọ aha ha na-ewetara ndị Igbo.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Otu onye na ndị ntọrọbịa bụ Chukwuebuke Adizue,( Igwe Yabatech)  kọwara na ọ bụ  agụụ na enweghị ọrụ na-ebute iti aka na wayo ịntanet.

"I nweghị nne ị ga-ebe gara akwa,enweghị nna ana ebe gara akwa..."

Kedụ ihe kpatara na ndị oge ugbua anaghị enwe ndịdị?

Onye ọzọ tụnyere ọnụ bụ Clara Chizoba Crownburg kwuru na ọ bụ na ndị ọgbọ chọọ 'ozugbo,ozugbo."

Clara sịrị: "Maka agụụ dị abụghị ihe ga-eme ka m gbawa akwụna. Maka agụụ achọghị m ka m zube ohi."

Otu nwata akwụkwọ mahadum sonyere na mkparịtaụka ahụ bụ Chimereucheya Okeke kwuru na ụmụakwụkwọ ndị nwaanyị ibe ya na-aga mmemme oriri na nkwari nke ndị na- eme yahoo-yahoo doro ha anya n'ihi na ha chọrọ ego.

"Ọtụtụ oge ọ bụ ụdị ndị enyi ị na-eme. Etu a m nọ ụmụnwaanyị ga-abịa ụbọchị Fraide sị na-aha na-aga pati na asị ha kpọta agbọghọ ise ndị ọzọ."

Immacule Okoronkwo kwuru na nne na nna so na-akwado dịka ọ kọrọ akụkọ nwaanyị danyere n'aka ndị ohi intanet ndị gwara ya na - onwere ihe nrite ya weta ego ka agbapụta ya..

"Ọ gara bikọcha ndị mmadụ ego ruru puku narị naira were zigara ndị a n'ekwentị."


Isiokwu: FBI list: Anyị anwụchiela mmadụ 28 ma napụta ego ruru nde N373 - EFCC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi EFCC bụ Ibrahim Magu ekwuola na mgbakọ aka ha na Federal Bureau of Investigation, (FBI) nke mba Amerịka n'ibu agha megide mpụ n'ịntanet amịtala mkpụrụ dịka ha nwụchirila mmadụ 28, ma kpụpụ mmadụ 14 ụlọikpe.

Magu, onye kwuru nke a site n'ọnụ onyeisi EFCC na mpaghara ọdịda anyanwụ bụ Mohammed Rabo, oge ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu, kwuru na ha napụtakwara nde narị naira atọ na ụma n'aka ndị ji ịntanet ezu ohi site n'ụlọakụ.

"Mmadụ itoolu n'ime ha bụ ndị ikpe ha na-aga n'ihu n'ụlọikpe, ebe a ka na-enyocha mmadụ ise."

"Ka ọ dị ugbua, ihe karịrị okwu dị 80 bụ ihe EFCC na FBI gbakọrọ aka na-enyocha."

Ọ gara n'ihu kwuo na kemgbe afọ 2018, EFCC anwụchiela ihe karịrị mmadụ 200, nweta mkpebi ụlọikpe gbasara mmadụ 130, ma napụtakwa ọtụtụ ụgbọala dị oke ọnụ ahịa nakwa akụ ndị e chere na ha napụtara ndị mmadụ site n'igwu ha chacha ịntanet.

Ọ gara n'ihu kpọọ oku ka ndị ntaakụkọ kwado ha n'ọgụ ha na-alụ megide mpụ metụtara ego na akụnaụba.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: FBI list: Nwụchi ụmụ Naịjirịa 77 na mba Amerịka na-echekasị anyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na akụkọ ahụ na mba Amerịka nwụchiri mmadụ 77 maka mpụ ego na-echekasị ha obi.

Abike Dabiri bụ onyeisi ụlọọrụ ahụ kwuru na nwuchi mmadụ apụtaghị na ikpe mara onye ahụ.

"Anyị na-akpọ ndị e boro ebubo nọ Naịjirịa oku ka ha nyefe onwe ha n'aka ndị uweojii mba Amerịka" ka ha kwuru.

Na ngwụcha ha kwuru na agwa ụfọdụ ụmụ Naịjirịa egosighi agwa mmadụ niile nọ na mba ahụ.

Ngalaba na-ahụ maka ikpe nkwụmọtọ na mba Amerịka arụọla ụmụ Igbo ruru 70 ebubo mpụ ego.

Ọ bụ ụnyaahụ ka otu ndị na-ahụ maka nchekwa na mba Amerịka pụtara ịgbasa ozi ka ya bụ akụkọ pụtara ihe.

Ha kọwara etu ha sị malite nyocha nwụchiri ndị a n'afọ 2016 ma kwuo na nyocha ka na-aga ihu.

N'ọnụ ha "anyị na-eme ihe a iji chekwa azụmahịa dị icheiche na mba Amerịka n'aka ndị na-eme mpụ ego na intaneti"

Mmadụ abụọ a kpọrọ aha bụ Valentine Iro na Chukwudi Igbokwe bụ isi sekpụ ntị n'akụkọ mpụu a.

Ha kwuru na anwụchiri mmadụ iri na otu ọzọ ebe abụọ nọ na mkpọrọ mbụ gbasara okwu a.

Ngalaba ahụ gwara ndị nọ n'azụmahịa hie asaa n'anya gbasara ịchekwa onwe ha n'azụmahịa intaneti.


Isiokwu: FGM: Mba UK enyela Afịrịka nde pounds 50 iji kwụsị FGM\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

a ga-eji ego a kwụsị ibi ugwu nwaanyị na Afirịka

Gọọmentị UK kwuru na ego a ha wepụterela bụ iji nye aka ịkwụsị ibi ugwu nwaanyi tupu afọ 2030 eruo.

Ibi nwaanyị ugwu abụghị ezigbo omenala

Ibi ugwu nwaanyi gụnyere ị wepụ ọnụ ikpu, ebe ụfọdụ na-ahụta ya dịka ihe ha kwesiri ị me.

Ụlọọrụ ActionAid nabtara ihe UK mere maa kwuo na ị lebanye anya na naanị ibi ugwu nwaanyi "ezughị" ị kwụsị mwakpo ụmụnwaanyị.

Ibi ugwu nwaanyị megidere iwu ndị UK kamgbe afọ 1985 nakwa iwu e wepụtara n'afọ 2003 na 2005 nke megidere ị kpọpụ ndị Britein n'obodo ọzọ maka ibi ha ugwu.

Mana etinye beghị ya bụ iwu n'ọrụ.

Etu ọ dị ugbua, gọọmenti UK ekwuola na-enwere ihe ruru ụmụnwaanyị puku iri abụọ na anọ nwere ike ị danye n'ọdachị ibi ugwu na mba UK.

Ihe ndị ngalaba na abụghị nke gọọmentị na-eme maka FGM

Otu onye na-akwado ihe gbasara ịnye ụmụnwaanyị ikike dịrị ha bụ Chiamaka Uzomba ekwuola na ya ndị ụlọọrụ ya na-agba mbọ ị hụ na atụmaatụ ibi nwaanyị ugwu na Naịjịrịa ga-akwụsị

kpamkpam.

Uzomba kwuru na ha na-aga n'ime obodo gasị e nwe nkata gbasra ihe mere o ji dị njọ ibi ụmụnwaanyị ugwu n'ụwa kịta.

Uzomba kwuru na ha anaghị eji ike agwa ndị ntorobia ,ndị Eze, maọbụ ndị nwe obodo ha kwụsị ya bụ atụmaatụ mana ọ bụ nwayo nwayo ka ha ji eme ka ha kwụsị ya.

O kwukwara na ihe ndị ọzọ ha na-agba mbọ ya bụ ihụ nwaanyị gụrụ ezigbo akwụkwọ nwe nhataha na ebe ụmụwoke nọ ma chekwa onwe ha n'ihe gbasara nwakpo.

Uzomba kwuru na ha gaala n'ime Obodo kariri iri ị mee ka ha kwụsị ibi nwaanyị ugwu.

Gee ya nti ebe a.

Ụmụnwaanyị bidoro prịmarị n'Anambra steeti na 2014 dị 52,762 ebe ụmụnwoke dị 50,887

Onweghị mgbe ndị Igbo jiri kwụrụ na azụ agụm akwụkwọ na Naịjirịa.

Mana nchọpụta ndị National Bureau of Statistics (NBS) biputara bụ nke gosiri ka ezigbo ndụ sị kwụrụ na Naịjịrịa site n'afọ 2013 ruo 2018 gosiri na agụm akwụkwọ riri mperi na Naịjirịa gbaa gburugburu.

NLC: Anyị ekweghị na puku naira iri abụọ na anọ

Zamfara primaries: Anyị nwere ndi ga-azo ọchịchị - APC

N'ime ya, ọnụọgụ ụmụnwaanyị nọ na akwụkwọ prịmarị ruo sekondrị riri mperi...


Isiokwu: Facebook and Google survelliance: A na-enyo ndị na-ele ihe onyonyo mmekọ nwoke na nwaanyị n'ịntanetị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha na-ere akara njirimara ndị na-ele onyonyo mmekọahụ

Ndị ọrụ nchọpụta si ụlọọrụ Microsoft, Carnegie Mellon, na mahadum Pennsylvania nyochara ogige 22,484 nọ n'ịntanetị bụ ebe a na-egosi ihe onyonyo mmekọ nwoke na nwaanyị ịchọpụta akụrụngwa dị n'ime ha.

Akwụkwọ ndị a ewepụtara sị; "Ihe anyị chọpụtara bụ na a na-enyocha ihe ruru ọnụọgụgụ 93% bụ ndị bịara ebe ahụ, ma na-agwa ndị ọzọ ihe ndị mmadụ na-eme."

Ihe a pụtara na onye ọbụla gara ikiri ihe onyonyo mmekọ nwoke na nwaanyị n'ogige Bekee kpọrọ "porn sites" marakwa na anya na-ele ya.

Onye ọkachamara n'ihe gbasara nchekwa n'ịntaneti bụ Maazị Okechukwu Udeogu gwara BBC Igbo na e ji ihe ha chọpụtara, were resi ndị na-eme ihe onyonyo mmekọahụ ka ha were ya mata ụdịrị onyonyo mmekọahụ ndị mmadụ chọrọ ile.

"Ọtụtụ ndị mmadụ amaghị nke a. Mgbe ụfọdụ, ma akara mgbasaozi mmadụ so n'ihe a na-ere," Maazị Udeogu kwuru.

Ọtụtụ ndị mmadu amaghị maka nyocha ndị Google na Facebook

Kedụ ọghọm dị n'agwa a ndịa na-akpa?

Kedụ etuị ga-esi gbochie ndị a inyo ihe ị na-eme n'ịntanetị?

Ihe Facebook na Google na-ekwu maka ebubo a

Facebook na Google gọrọ ụkwụ na aka ha, sị na ha anaghị eji ihe ha wetere n'ebe a na-egosi ihe onyonyo mmekọ ahazi akụrụngwa e ji ere ahịa.

Onye na-ekwuchitere Google gwara ụlọntaakukọ Business Insider sị: "Anyị anaghị ekwe ka akụrụngwa "Google Ads" baa webụsaịtị na-egosi mmekọ nwoke na nwaanyị.

"Anyị anaghịkwa ekwe ka e gosi mmadụ ihe a na-ere na webụsaịtị site n'ihe o kwuru maọbu mee banyere mmekọ ahụ."

Onye nke Facebook gwara New York Times ihe yiri ihe a. Facebook sị na ụlọọru ha na-amachi webụsaịtị ọbụla ji akụrụngwa ha atụ mgbere.

Akụkọ ga-amasị gị:

Lee ihe nkịrị ga-amasị gị:

Facebook: Ụzọ ị ga-eji cheekwa Akara gị


Isiokwu: Fake news: Gọv Obianọ agọọla na akụkọ na onye ọrụ atụnyereghị Buhari a chụọ ya n'ọrụ bụ ụgha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

Akụkọ wusara na soshal midia nakwa  steeti  ahụ ụbọchị Wenezde bụ na Obiano nyere  ndị ọrụ bekee niile  iwu site na akwụkwọ ozi 'Memo', ka ha tụnyere Buhari vootu na Satọde ma ọ bụghị otu a, a chụọ ha n'ọrụ.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo na Don Adinuba bụ  Kọmishọna na-ahụ maka mgbasaozi nakwa nkuzi nyere ọha na eze na steeti ahụ nwere n' ekwentị,  o kwuru na ya bụ akụkọ a na-akọ bụ ozi adigboroja nke Bekee kpọrọ, 'Fake News.'

Ọ boro ebubo na ya bụ akụkọ asị bụ onye okwupụta okwu nyere Maazi Pita Obi, bụ Valentine Obienyem' bụ ya bidoro ya bụ akụkọ, gbakwunyere na-enweghị mgbe ọbụla Gọvanọ Obiano ji akọ akụkọ asị banyere Pita Obi dị ana-akọ na akwụkwọ akụkọ dị icheiche, nakwa na ìgwè nzikọrita ozi ohaneze bụ ịntanetị.

2019: Inec ewepụtala ọnụọgụgụ ndị denyere aha nakwa ndị natara PVC

N'ozi ha wepụtara na Twitter, Inec wepụtara ọnụọgụgụ ndị denyere aha maka ntụlịaka 2019 nakwa ndị natara PVC.

Ihe karịrị nde mmadụ iri asatọ denyere aha, ebe nde irir asaa na ụma wetara PVC ha.

Tụọ vootu,atụfula ike gị  site na ịnọrọ n'ụlọ-Atiku

Atiku Abubakar bụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha PDP na ntuliaka 2019 arịọla  ụmụ Naijiria do,do,do  pụta n'igwe tụọ vootu na Satode na-abịa.

Atiku onye kwuru nke a ụbọchị Tọọzde n'okwu ọ gbasara n'igwe okwu soshal midia kwuru na ihe onye apụtaghị na-ekwu bụ na etu ala Naijiria dị ugbua dị ya mma n'ahụ.

Ebonyị ehiwela kọmịti ga-enyocha ọdachi Izzi

Ebonyi steeti ehiwela kọmịti  ga-elebanye anya n'ebe mmiri si banye opi ụgbọghụrụ n' ọgbaghara butere ọkụ gbara ụlọ iri atọ n'Izzi nke onyenchikota ya bụ  Rev. Abraham Nwali.

Gọvanọ Umahi, onye gbara nke a n'anwụ ụbọchị Tọọzde ka ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu n'Abakaliki kwere nkwa na ya ga-emeziri ndi e mebiri ihe ha ihe emebiri ma ya merie ntuliaka a.

Onye ihe Man.City na-amasị merụrụ nnukwu ahụ

Ndị otu Schalke nọ mba Germany

N'egwuregwu

Otu onye ihe otu egwuregwu Manchester City na-amasị bụ ony...


Isiokwu: Fayose na Ben Bruce ekelela Melaye maka ilaghachi na PDP\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dino Melaye  bụ Sinetọ na-anọchịte Kogi-West  bidoro ịnọnyere ndị ogbo ya ndị omewu taa.

Ọ hapụrụ ọnọdụ ndị APC n'ụlọ omeiwu ukwu rịọ ka ya nọrọ na nke ndị PDP n'ihi dịka o siri kwuo, ọnịnọ ya n'otu APC adịghịzị ya mma n'ahụ.

Fayose kwuru na nlaghachi Dino Melaye n'otu PDP bụ ihe dị mma ma na-egosi oke ọdachi ga-eme n'APC, na ndị PDP ndị ọzọ gara na APC ga-alọghachi".

N'otu aka ahụ, Ben Bruce bụ Sinetọ na-anọchite anya Bayelsa-East gosiri oke ọṅụ n'ihe Dino Melaye mere.

Bruce kwupụtara n'igwe okwu Twitter ya sị: "Ọ bụ ihe ọṅụ ịnabata Dino Melaye n'ụlọmeiwu Sineti taa. Anyị ji obi anyị niile anabata ya n'oke pati anyị bụ PDP. Anyị ga-eme gị nke ọma. Anyị agaghị akpagbu maọbụ megbuo gị."

Sineto Melaye na ndị ọrụ nchekwa ala anyị na-agba egwu agwara ọgwa kemgbe otu ọnwa nke bere n'ụlọọgwụ n'Abuja ebe ọ na a nata nleta maka mmerụ ahụ.

Cheta na n'ọnwa gara aga, a nwụchiri Sinetọ Melaye dịka ọ na-achọ ịfepụ gaa mba Moroko mana e mechara hapụ ya.

Mana ha wakporoya n'ụlọ ya dị n'Abuja ma nwuchikwa ya ọzọ kpụrụ ya gawa Lokoja maka ịzara ọnụ ya n'ikpe banyere ndị ntọ a nwụchịkọrọ na Kogi steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Flavour N'abania: Ihe jikọrọ mụ na Chidimma Ekile\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Flavour na Chidinma Ekile

Ọ bụ onye Umunze nke dị n'Orumba Saut, n'Anambra state, mana amụrụ ya n'Enugu, ọ bụkwanụ ebe a ka ọ nọ too.

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere n'ụbọchị Tọzde, ọ kọwara ọtụtụ ihe, nke otu n'ime ha bụ ihe gbasara ya na otiegwu ọzọ bụ Chidimma Ekile.

Cheta na ọtụtụ asịrị efesaala na mmadụọ abụọ a na-eme ọyị nwoke na ọyị nwaanyị.

Mana Flavour kọwara na ya na Chidimma dị na mma, mana adịmnamma ha bụ naanị maka iti egwu.

O kwuru sị: "Ihe jikọrọ mụ na Chidimma bụ egwu."

"Oge anyị susuru ọnụ n'onyonyo, ọ bụkwa egwu, n'ihi na egwu anyị tiri n'oge ahụ bụ egwu ịhụnanya."

"Isusu ọnụ ahụ dịka ime ejije iji gosipụta ihe anyị na-agụ na ya bụ egwu."

"Ọ dị ka oge mmadụ nwụrụ n'ime ejije (film). Onye ahụ anwụghị n'eziokwu maka na ị ga-ahụkwa ya na onyonyo ọzọ."

Lee etu ya bụ mkparịtaụka si gaa:

Flavour bụ gbazuoagụ n'ihe gbasara iti egwu.

Ọ tiela egwu ụka, egwu ọdịnala, egwu oringo, egwu agbamakwụkwọ, na ọtụtụ ụdị egwu ndị ọzọ.

Mana ụfọdụ na-ekwu na e ji egwu dị aṅaa mara ya, egwu ndị dịka; 'pantị nọ n'ilo', 'ala dara ada adago' na ndị ọzọ.

Mkparịtaụka BBC na Flavour

Ya na ndị ọtiegwụ ndị ọzọ agụọla egwu, ndị dịka Chidimma, Zoro Swagbag, Phyno, Ụmụ Obiligbo na ndị ọzọ.

Flavour na Phyno

Na mkparịtaụka Flavour na Jessica Nwankwo, onye ntaakụkọ BBC Igbo nwere, ọ gwara ya ihe ndị dị aghaa dịka:

Nne m chọbụrụ ịza 'mma engineer' - Zoro

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Friday the 13th: Kedụ nkwenye Ndigbo agbadoghị ụkwụ na nchọpụta?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụmụnwaanyị na-eme omenala

E nweghị onye ma etu nkwenkwe agbadoghị ụkwụ na nnyocha nke Bekee kpọrọ 'superstition' nke ụbọchị Fraịde a si bido, mana ọtụtụ ndị kwenyere na ya.

Ụfọdụ ndị na-ekwu na ihe kpatara Fraịde danyere n'ụbọchị 13 ji bụrụ ihe a na-ahụ dịka ihe ọjọọ sitere n'akwụkwọ nsọ; maka na Judas bụ onye mere ihe e ji kpụrụ Jesus Kraịst, bụ onye 13 nọdụrụ ala iri nri ikpeazụ Kraịst na ndị ụmụazụ ya riri nke Bekee kpọrọ 'Last Supper'.

Ọtụtụ ndị mmadụ kwenyere na ihe ọjọọ dịka mmerụ ahụ na ụfọdụ oge ọnwụ, bụ ụdịrị ọdachi na-eme maka ụbọchị a.

Ụfọdụ ụlọ oriri na nkwari dị na mba ofesi na-eji maka ụjọ ghara inwe ọnụ ụlọ a kpọrọ 13, ụfọdụ ụlọ ogologo anaghị enwe 13, ebe ụfọdụ ụgbọelu anaghị ekwe etinye 'row 13' n'ụgbọelu ha.

N'ala Igbo, o nwere ihe nrụbaama na-eyi ndị Igbo egwu ma ha mee.

Ụfọdụ ha bụ ndị a:

1. Ikwuikwi ibe n'abalị

Ndị Igbo na-ahụta ikwuikwi ibe n'abalị ka igosi ọdachi mere maọbụ ga-eme eme

Ikwuikwi bụ otu nnụnụ anaghị ele anya ọma n'ala Igbo.

O bee n'abalị, a na-ewe ya na ọ na-egosi ọnwụ mmadụ maọbụ ọdachi ndị ọzọ.

2.  Egbeigwe ịgba ma mmiri anaghị ezo

A na-ewe ya ka oke odachị emeela maọbụ na ọ chọrọ ime ma ọ bụrụ na egbeigwe gbara na-enweghị mmiri ọbụla zoro.

3. Chi iji ehihe ji

Chi iji ehihie jie (sunset at dawn) na-egosi oke ihe dịka ọnwụ oke mmadụ, ọnwụ okorobịa.

4. Ikpo ụkwụ aka ekpe na mbido njem

N'ọdịnala Igbo a na-ahụ mmadụ ịkpọ ụkwụ akaekpe na mbido njem dịka ama ihe ọjọọ ga-eme.

Ụkwụ akaekpe kpọọ onye nwere nkwenye a, ọ ga-alaghachi be ya, hapụ njem ọ kwadoro.

Ikekwe ọ bụrụ mgbaama ihe mberede okporoụzọ maọbụ na ije onye ahụ agaghị enwe isi.

Ị ma na afọ 'leap year' nwere Fraịde 13 atọ?

Afọ niile na-enwerịrị otu 'ụbọchị Fraịde 13', ụfọdụ na-enwekarị otu ọkachasị afọ bụ 'leap year'.

Bekee kpọrọ ụjọ Fraịde 13 'paraskevidekatriaphobia.'.

Ndị BBC One dere ihe ọ dị ka ya ma ị nọrọ n'ụlọ naanị gị ma nụ mkpọtụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya

Ụfọdụ ndị mmadụ na-atụ ụjọ ime ụfọdụ ihe ụbọchị ọbụla Fraịde manyere na 13 nke ọnwa ọbụla.

Ụfọdụ na-agbachido onwe ha...


Isiokwu: Fuel scarcity: Obi gị dere duu, anyị nwere mmanụ ụgbọala ga-ezuru gị - NNPC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igwe e ji ere mmanụ

Nke a bụ makana Ndu Ughammadu bụ otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ụlọọrụ NNPC, kwuru na ha nwere ebe mmanụ dọ, nke ga-ezu ndị mmadụ ihe ruru ụbọchị iri ise na abụọ.

Ughammadu kwuru na mgbachi ọdọ mmanụ ndị azụmahịa nke nọrọ onwe ha, agaghị ebute ụkọ mmanụ ụgbọala.

O kwuru na onye ndị ụlọọrụ ya nakwa ndị azụmahịa mmanụ ụgbọala ya na ha kwekọrịta ka ha nọrọ n'ọrụ kwa ụbọchị ka a aghara inwe ụkọ mmanụ ụgbọala na Naịjịrịa.

Ughammadụ kwuru na n'agbanyeghi na ụjọ na ndị otu Depot and Petroleum Products Marketers Association of Nigeria (DAPMAN) na-akwado ịgbachi ọdọ mmanụ ugbọala ha na-ere, Gọọmentị etiti na-aga n'ihu ịkwụ otu ụzọ gụnyere ijeri narị naira abụọ, iri atọ na isii n'ime ụgwo ha ji ndị azụmahịa mmanụ ụgbọala dịka FEC si kpebie.

Ọ rịọrọ ka ụmụ Naịjirịa kpesara ha ụlọọrụ ọbụla na-ere mmanụ ụgbọala ga-achọ iji ohere a megide ndị mmadụ site n'ibugo ego ọnụ mmanụ ụgbọala.

Ughammadu kwuru na ego ọnụ mmanụ ụgbọala ka bụ narị naịra iri anọ na ise.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Fulani Vigilante Group: Miyetti Allah chọrọ ka e nye ha ọrụ nche Ọwụwa Anyanwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ufọdụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo

Otu Miyetti Allah rịọrọ arịrịọ n'ọgbakọ nchekwa e nwere na steeti Enugu n'ụbọchị Tọọzdee sị ka e nye ha ohere inwe otu ndị nche Fulani ga-eso ahụ maka nchekwa n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Otu jịkọrọ ndị Fulani ọchịehi a kpọrọ Miyetti Allah, akpọọla oku ka ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ nye ha ikike inwe ndị ọrụ nche n'Alaigbo iji kwalite nchekwa obodo.

Nsogbu Fulani ọchịehi na ndị ọrụugbo atala isi mmadụ karịrị puku abụọ na otu afọ na ọkara gara aga

Ọ bụ Odeakwụkwọ otu Miyetti Allah Alhaji Baba Ngelzarma kwuru nke a n'ọgbakọ nchekwa e nwere n' Enugwu ụbọchị Tọọzdee nke otu 'South East Chambers of Commerce, Mines and Agriculture,' (SECCIMA)  na otu jịkọrọ ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ jikọrọ aka were hiwe.

Ngelzarma onye kwuru na Ndi Igbo bụ ndị na-anabata ndị mbịarambịara, sị na "otu ndị nche ndị ntorobịa Fulani ga-enyere ndị ọrunchekwa, ndị ọrụnche agbataobi aka iji hụ n'obodo deere jii."

Gọvanọ Umahi sị sị kpụta Charles Ogbu, gini ka omere?

Cheta na nsogbu tigbuo-zogbuo dapụtara n'etiti ndị Fulani na-achị ehi na ndị ọrụugbo ataala isi ọtụtụ ndị mmadụ ma mebikwa ọtụtụ ihe na steeti dị icheiche n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Game of Thrones Season 8 Episode 6 : Ihe nkiri a agbagwọjụrụ gị anya?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana ngwụcha ihe nkiri a  atọghị ụfọdụ ọchị maọlị dịka ha si depụta n'elu soshal midia.

Ndị mmadụ na-tụ anya na a ga-enwe onye ga-anọdụ n'elu oche eze igwe ahụ makana ọtụtụ ndị na-ekiri ya bụ ihe nkri hụrụ ọgụ na mgba merenụ dịka a na-azọ onye ga-echi eze.

Ihe mkpesa edepụtara n'elu soshal midia maka ịgwa onye mepụtara ihe nkiri a ka o megharịa agba ikpeazụ agafeela otu ndew n'ụma.

Gịnị mere ha ji si na ihe nkiri a agwụchaghị etu ha si che?

@kemiadetiba bụ onye na-eme ihe nkiri ama ama kacha buru ihe a n'isi dịka o depụtara ka ihe nkiri a si kwesị ịgwụcha.

@TiquetWan kwuru na ọ ka dị ya ka ọ bụ na nrọ etu ihe nkiri a si gwụcha.

Mana ndị ọzọ na-ekwu ihe dị iche

Ka anyị na-ele anya, mara ma ndị na-emepụta ihe nkiri a aga-emegharị ya dịka ndị nso nso ha si ekwu.

Akụkọ ndị ga-masị gị:


Isiokwu: Ghana: Ọdịda ogige nwupụta ọlaedo egbuola mmadụ isii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Enwela ọtụtụ ihe mberede n'ogige ngwupụta ọlaedo na Ghana.

Ihe mberede a mere na Brong Ahafo nke dị kilomita narị anọ na iri atọ (430) site n'isi obodo bụ Accra mgbe a na-agbanwe elu ọwara ochie dị n'ụlọọrụ ahụ bụ nke daara ada.

Ndị nwe ogige ngwupụta ọlaedo ahụ bụ otu ụlọọrụ dị na mba Amerịka akpọrọ Newmont bụ ndị kachasị na mmepụta ọlaedo n'ụwa.

Ndị merụrụ ahụ bụ ndị ọrụ Consar Limited bụ ndị ji ọrụ ị gbanwe elu ọwara ahụ.

Ọnụ na-ekwuchitere ụlọọrụ ahụ bụ Agbeko Azumah kwuru " A na-ekwupụta ọnwụ mmadụ isii, abụọ ndị ọzọ bụ ndị agwọrọla n'ụlọọgwụ ma sị ha lawa mgbe ihe a mechara na satọde."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Osote onyeisi ụlọọrụ ahụ n'Afrịka bụ Alwyn Pretorius kwuru " Ụlọọrụ Newmont niile nọ na mgbagwoju anya n'ihe mberede a.

Ihe kachasị mkpa ugbu a bụ ikwado ezinaụlọ, ndị enyi n'akwa ndị ọrụ ndị a nwụrụ anwụ."

Ụlọọrụ a akwụsịla ọrụ n'ebe ahụ ma chụpụ ndị ọrụ ya, dịka nyocha ka na-aga n'ihu.

"Ndị uweojii na ndị nọ n'ebe ahụ, e meela ka ndị ọrụ gọọmentị gụnyere ndị na-ahụ maka akụnaụba dị n'ala mara maka nke a," Pretorius kwuru.


Isiokwu: Goodluck Jonathan : Saraki na-agbalị n'ọrụ ya n'ulọ omeiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

End of Twitter post, 1

O toro ya maka etu osi achị ụlọomeiwu nke o kwuru na-akwado ndị otu ụlọomeiwu ndị ọzọ.

N'ọnụ ya, ka m were ohere a wee kwuo na ewezuga ụdịrị ọchịchị Saraki wetera n'ụlọomeiwu ebe ahụ karị bụ ebe ngwere na oke ga na-asọ mpi.

O toro ya maka ụzọ pụrụ iche o si wee nye aka chịkọ ụlọomeiwu mgbe ndị DSS wakporo ha.

Ihe ndị a bụ ihe onye mgbasa ozi ụlọ ọrụ Saraki bụ Sanni Onogu  depụta n'akwụkwọ o kere ndị mgbasa ozi.

N'otu aka ahụ, Saraki kwuru na ebumnobi ya mgbe ọ gara ịleta Jonathan bụ ka ọ kwanyere ya ugwu ma gwa na ọ bịaghachitela na pati PDP.

Saraki kwuru na ihe na-eme na Naịjirịa ugbua gosiri na onye ọbụla huru obodo a n'anya kwesiri ịjịkọta aka ọnụ iweghachị Naịjirịa n'ụzọ mwulite, akaọcha, nhatanha na ikpe nkwụmọtọ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia:


Isiokwu: Grammy 2018: Amarala onye bụ dike n'ọgbọ egwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Bruno Mars eritela nturu ugo Grammy ugboro iri na otu

Nke a bụ agba iri isii nke ya bụ ntụrụ ugo.

Onye na onye bịara?

Ndị oluọma dị ichiche kwetakwara na ha ga-abịa nturu ugo nke a ma bịakwa dịka ha si kwuo.

Ufọdụ n'ime ha bụ Elton John, Lady Gaga, Rihanna, DJ Khaled, Kendrick Lamar, Alessia Cara, Logic, Bruno Mars na Cardi B.

Ndị ọzọ bụ Miley Cyrus, Sam Smith, Pink na ndị ọzọ.

Jay Z bụ otu n'ime ndi riterela ntuli ugo Grammy ọtụtụ oge

Onye ka iwe na-ewe?

Akụkọ kwuru na ndị na-eti egwu dịka Taylor Swift, Ed Sheeran, Lorde na Justin Timberlake ekweghị aga nturu ugo nke afọ a maka na ndị Grammy leghara ha anya.

N'oge garaaga, ndi na-eti egwu dịka Frank Ocean, Justin Bieber na Kanye West ekweghi aga maka okwu ịkpa oke agbụrụ.

Kendrick Lamar eritela nturu ugo Grammy iri na abụọ

Kedụ ndị ritere nturu ugo?

Ndị a họpụtara n'agba dị icheiche a na-atụ anya na ha nwere ike itụ ugo bụ ndị a: Lady Gaga, The Weekend, Bruno Mars, Jay Z, Kendrik Lamar na Lady Antebellum.

Kama ndị nwetere ihe nrite nturu ugo bụ:

Jay-Z bụ onye edenyere aha ya ugboro asatọ na ndị nwere ike inwete ihe nrite nturu ugo Grammy 2018, mechara gbara aka laa.


Isiokwu: Gummen attack: Ndị ọkaiwu Anambra steeti echerela Obiano aka mgba maka oke ogbugbu mmadụ na ntọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Odeakwụkwọ ndị otu ahụ n'Onicha bụ Frank Ibechukwu sị na ji ya bụ ohere zigara Gọọmentị steeti ahụ ozi ime ka ha kee ajị n'ume ma kwusinata oke ogbugbu mmadụ bụ nke na-arị ibe ya elu na steeti ahụ

ugbua.

Frank kwuru na ha buuru ngagharịiwe buga n'obi gọọmentị n'Awka bụ ebe odeakwụkwọ gọọmentị steeti ahụ bụ Ọkammụta Solo Chukwulobelu nabatara ha.

Onyeisi ndị NBA niile bụ Steve Onyechi Ononye bụ onye kwuchitere ọnụ ndị ọkaiwu a chetere gọọmentị maka ntọ na ogbugbu onye otu ha Frank Onwuachi bụ onyeisioche ndị Omor dị n'Okpuruọchịchị Anyamelum izuụka gara aga.

N'onu ya "anyị gara ịhụ gọvanọ ka anyị mara ihe na-eme n'Anambra steeti gbasara oke ugbugbu mmadụ niile na-eme na steeti a; ma onye otu anye egburu ma ogbugbu ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ na steti a".

Ndị okaiwu a sị na ha kwusiri ọrụ abalị atọ, site 21 ruo 23 nke ọnwa Maachi maka nkwanye ugwu ndị niile egburu egbu n'oge a na steeti ahụ.

Onye otu ha so gaa ya bụ ngagharịiwe bụ Ogbonna ya Obasi sị na ndị ọrụ nchekwa ekweghị ka ha baa n'obi gọọmentị ga hu gọvanọ maka ya bụ mkpesa.

Ọ sị "anyị siri ọnwụ ị ga hụ Gọvanọ Willie Obiano mana ndị ọrụ nchekwa nọ na obi gọọmentị ahụ ekweghị ka anyị banye".

Cheta na izu gara aga na ndị amaghị ndị ha bụ gbagburu onye agha mmiri.

Ọ mecheghị abalị abụọ a gbagbuo otu onye nche ndị nga na otu onye uweojii nwaanyị.

Ka na-ekwu nke ahụ, ndị otu nzuzo gbuo otu nwantorobịa n'ihu nne ya buru isi ya laa n'okija.


Isiokwu: Gun manufacturer: Aka akparala nwoke na-arụpụta egbe na-eresi ndị omekome n'Enugu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ebere Amarizu, bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Enugwu, kwuru na ha ga-akpụpụ nwoke ahụ ụlọikpe ma ha mechaa nnyocha ha.

Dịka Amarizu sị depụta n'akwụkwọ ozi ya, a nwụchịrị Eze n'ụbọchị Monde mgbe ndị uweojii gara maara usisi wee ruo ebe o bi.

Ngwa ọgụ a natara ya gụnyere: otu egbe ọnụ abụọ, egbe anọ e bere ebe, egbe ọnụ mkpụmkpụ isii, mgbọegbe iri agbabeghi agba, mgbọegbe iri na atọ agbarala agba, na akụrụngwa ndị ọzọ e ji arụpụta egbe.

Mgbọegbe agbarala agba

Amarizu gara n'ihu kwuo na Eze sara asịsa na ya na-eresị ọtụtụ ndị otu nzuzo egbe.

Otu n'ime ha bụ Ugochukwu Ogba, 28 years, onyeisi ndị otu nzuzo a kpọrọ "Black Axe" bụ onye wetara egbe ya ka Eze rụziere ya.

Amarizu kwukwara na ohere gọọmentị etiti nyere maka ndị mmadụ iweghachite egbe ha agafeela, ya mere na a ga-anwụchị onye ọbụla a hụrụ egbe n'aka ya.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Lee nwaafọ Igbo zọtara ọkwa ọchịchị ugboro atọ na Belgium


Isiokwu: Gunnar Solskjaer: E meela nwaamadị ahụ onye nchịkọta Man. Utd\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Man. U nyebụrụ nwaamadị ahụ nwa ọrụ kemgbe ọnwa Disemba ka ha chụchara Jose Mourihno.

Oge Solskjaer bidoro ọrụ, Man.U nọ n'ọnọdụ nke isii na 'Premier League' ma were pọịnt 11 achụ ọkwa nke anọ.

Mana ugbua naaní otu gboro ka a gbagburu ha n'asọmpí 13 ha na Arsenal sọkọrọ n'ọnwa, ebe ha ji naanị pọint abụọ achụ ndị Arsenal ndị n'ọnọdụ ikpeazụ na Champion League.

Solskjaer gbaburu Man.U bọọlú agba 11 ma nyere ha goolu nyere ha mmeri na 'Champion League' afọ 1999.

Solskjaer na obi bụ ya Solskjaer nụ maka ihe a mere.

"Nke a b m na-arọ nrọ ya kemgbe. ihe nke atọgbuola m na m ga-achịkọta otu egwu a ogologo oge."

"Bido n'ụbọchị mbụ m bidoro, ọ dị m ka onye nọ n'ụlọ ya. Ọ bụ ihe nkwanye ukwu ịgbara Manchester United bọọlụ ma bidokwa ọrụ dịka onye nchịkọta na ya."

"Onwa ole na ole gara aga dị m ịtụnanya."

Ụfọdụ ndị ihe Man.U na-amasị achọghị Ole

Oge Solskjaer bidoro, ụfọdụ ndị ihe Man.U na-amasị ekwenyechaghị na ya.


Isiokwu: Gịnị ka ị ma gbasara atụmatụ 'State Police'?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe Egbujo kwuru

N'etiti Naịjirịa, ndị a na-enyo na ha bụ ndị ọchịehi na ndị ọrụ ugbo na-akwata na Platu, Zamfara, Kaduna, nakwa Benue.

N'ọwụwa anyawụ, obodo abụọ dị n'oke-ala Ebonyi na Krọs Riva na-ebuso onwe ha agha, nke tarala isi ọtụtụ mmadụ.

Ka a na-akwado ntuliaka nke 2019, a na-eche na nsogbu ndị a ga-akarị akarị.

Ọ bụ maka ọgbaghara ndị a na ogbugbu mmadu na-eso ha ka osote onyeisi ụlọomeiwu ukwu nke Naịjirịa bụ Ike Ekeremadụ, bụ ihe dị ya n'obi o ji na-akwado iwepụta iwu ga-ahu na-emegharịrị ọnọdụ ndi uweojii na Naịjirịa.

Ekweremadu sị na etu ngalaba uweojii dị ugbua adabaghị, "ọkachasị ụdịrị a chọrọ n'ụdịrị obodo anyị".

N'okwu ya maka ogbugbu mmadụ na arụ ndị ọzọ na-eme na Naịjirịa, Ekweremadu sị na ọ bụ makana steeti dị icheiche enweghị ike iziga ndị uweojii ozi etu ha si chọ, ọkachasị mgbe ọghaghara dị.

Ọ sị na ndị na-achị steeti dị icheiche kwesiri inwe ikike iwe ndị mmadụ n'ọrụ uweojii, zụọ ma nye ha nkwado ha ga-eji mee ọrụ nchekwa obodo.

Onye kọmishọna uweojii nọ ezumike nka kọwapụtara uche ya gbasara uweojii steeti

Ekweremadu sị na ikike Naịjirịa adịghị ka nke Amerịka, ebe obodo ọbụla nwere ikike ihiwe uweojii nke ha.

Onye ọnụ ya na-eru n'okwu banyere ihe na-eme na Naịjirịa bụ Ugo Egbujo -- bụkwa onye ọkaiwu na dọkinta -- gwara BBC Igbo na atụmatụ a ziri ezi, mana a ga-etinye ya anya.

Ọ sị na ọ bụrụ ebe udo dị, ebe onye ọbụla na-asọpụrụ iwu, "ọ ga-aka mma ka steetị niile nwe ndị uweojii nke ha."

Egbujo sị na ọ bụrụ na e si etu a nwee uweojii ma na "Local Government", ndị uweojii ga-ama onye bi ebe obi.

Atụmatụ dị icheiche apụtala maka etu Naịjirịa ga-esi mee uweojii nke steeti ma ọ bụrụ na mba a chọrọ iso usoro ahụ.

Ụfọdụ na-ekwu na ọ ga-adị ka nke ndị mba Amerịka, ebe e nwere uweojii nke gọọmentị etiti, ma nwee nke steeti na nke gọọmentị okpuru ọchịchị.

Egbujo kwuru na n'agbanyeghị na e nwebụrụ uweojii nke steeti na mbụ, ọ dara maka ndị mmadụ jiri ihe Bekee na-akpọ "tribalism" mebie ya.

BBC Igbo gbalịrị inweta uche ndị uweojii maọbụ ndị gọọmentị etiti maka atụmatụ a, mana...


Isiokwu: Gịnị kpatara Nigeria ji bụrụ 'agbọghọ na-achaba n'anya mbaụwa' ugbua?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ime otu ọnwa (site na isi mbido ọnwa Julaị ruo ngwụcha Ọgọst), ndịisiala mba Briten, Jamini na Frans abịala njem ọrụ na Naịjirịa.

Emmanuel Macron bụ onyeisiala mba Frans bu ụzọ bịa n'ụbọchị atọ nke ọnwa Julaị, ka otu ọnwa gachara Theresa May bụ Praịm mịnịsta ndị mba Briten esochie ya azụ ụbọchị 29 nke ọnwa Ọgọst.

Na-erughị ụbọchị abụọ May lara, Angela Merkel bụ onyeisia mba Jamini awụchie, mana gịnị butere ha?

Ha atọ bịara ịkpa maka etu mba ha na Naịjirịa ga-esi enwe mmekọrịta n'ihe gbasara nchekwa, ịgbaga mba ọzọ, ntuliaka 2019 nakwa ihe gbasara ikwalite akụnaụba mba abụọ a.

Eziokwu ihe ha chọ abịa


Isiokwu: Gịnị mere ụmụ Naijiria na-agbagha ọnụọgụgụ coronavirus NCDC na-ewepụta?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ n'ihi ngụkọ ha wepụtara n'abalị anọ nke ọnwa Ọgọstụ nke gosiri na mmadụ 11,118 gbakere n'ọrịa coronavirus n'otu abalị dịka o ha kwuru na mmadụ 31851 agbakeela kemgbe ọrịa coronavirus ji bata Naijiria.

N'abalị atọ nke ọnwa Ọgọstụ, NCDC wepụtara mmadụ dị 20663 dịka ndị gbakerela n'ọrịa coronavirus.

Ya bụ nnukwu mgbanwe gbara ọtụtụ mmadụ baa, ma mee ka ụfọdụ kwuwe na o nwere ike ịbụ ndehie.

Mana ka otu abalị gara NCDC na ndị ọrụ ya ekwughị na o nwere ndehie ọbụla ha mere, ụmụ Naijiria bidoro ntamụ, ụfọdụ na-ajụ ebe akatamkpo ọnụọgụgụ ahụ si.

Ihe kachasị gbagwojuo ndị mmadụ anya maka ngụkọ ahụ bụ na ọtụtụ ndị ahụ a sị gbakere si na Legọs.

Gọọmentị Naijiria eji coronavirus ebupu ego?

Malachy Ani, onye ihe gbasara ngụkọ ego doro anya sị na "ndekọ ahụ ha na-enye anyị abụghị ezi ya, ọ dịka wayo".

Anị gara n'ihu sị , "Ndepụta ngụkọ na-ele ya kwa ụbọchị dị iche n'ụzọ pụrụ iche na nke a na-edepụta kemgbe ọrịa coronavirus batara Naijiria." ka o kwuru

"O nwebeghị ụbọchị iri mmadụ ise gbakere n'otu ụbọchị, kedụ ka mmadụ karịrị puku iri na otu si gbakee n'otu ụbọchị."

"Ihe o gosiri bụ na ndị na-enye anyị ngụkọ a anaghị etinye anya n'ọrụ."

Ani jụrụ ajụjụ sị, "Ọ bụrụ eziokwu na ndị ahụ gbakere n'ezie, a sị ha lawa, kedụ ebe ndị ahụ si were la."

Data kwesịrị inye anya aka n'ịtụ alo, mana ụdị ngụkọ onweghị ihe anyị ga-eji eme."

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwukwa otu ahụ na soshal midia.

Ụfodụ na-ebo gọọmenti ebubo ime wuruwuru, o nweghị mgbe ọrịa ji dị na Naijria kama ndị ọrụ gọọmenti ji ụgha a kpara ego.

Ndị ọzọ na-ekwu na ọ dịka ego a mapụtara maka ibu agha megide coronavirus agwụla nke mere ka ndị ọrụ gọọmenti ọ dị n'aka ji agwọkọ ngwongwo ha.

 NCDC kọwara na ọtụtụ ndị ndị gbakare na Legọs bụ ndị a nọ n'ụlọ ha eleta.

Onyeisi NCDC bụ Chikwe Ihekweazu kwuru na nsonso dịka ndị mmadụ na-adọrịta ụka ebe 11,1888 si na, NCDC nyere steeti ga-ugboro ha ga-agbaso maka ileta ndị bu ọrịa n'ụlọ ha.

Otu n'ime ọnụ na-ekwuruchitere onyeisi NCDC bụ Emeka Oguanuo gwara BBC na ndị ahụ gbakerela sokwa n'ọnụọgụgụ ndị e kwuburu...


Isiokwu: Gọv Gaidam: Oweghị anya ebe ụmụakwụkwọ ahụ nọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ ụmụakwụkwọ GGSTC, Dapchi, Yobe Steeti na-efu efu kemgbe ndị e chere na ha bụ Boko Haram wakporo ha na mbido izu a

Mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed, onye du ndị ọrụ gọọment gụnyere Mịnịsta obere na-ahụ maka ihe na-eme na mba ndị ọzọ bụ Hajiya Khadija Abba, ga nleta n'obodo Dapchi kwuru na ụfọdụ ụmuakwụkwọ ụmụnwaanyị ndị ahụ ka na-efu efu, na ọnweghị onye ma ebe ha nọ.

"Ka ọ si dị, e nwebeghị onye ma ebe ụfọdụ ụmụaka ndị a nọ. Nke a bụ n'ihi na ha ji nwayo  na-alọghachị."

Mohammed ekwughị mmadụ ole na-efu efu maọbụ ole a zọpụtara.

Ka nke na-aga, ọnụ na-ekwuchitere gọọmentị Yobe steeeti bụ Abdullahi Bego ekwuola na akwụkwọ ozi ha wepụtara ebe ha kwuru na- agbapụtala ụmụakwụkwọ ndị ahụ atọrọla abụghị eziokwu.

Bego onye rịọrọ mgbaghara sịrị: " Anyị achọpụtala n'ozi ahụ anyị gbadoro ụkwụ were kwuo ya abụghị ezie."

Taa ka o mere abalị anọ ndị e chere na ha bụ Boko Haram wakporo ụlọakwụkwọ ma tọrọ ihe karịrị ụmụaka ụmụnwaanyị iri itoolu.


Isiokwu: Gọọmentị Abia anapụla m na ezinaụlọ m ara n'ọnụ - Otu na ndị nkuzi a chụrụ n'ọrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Otu onye na-akụzi n'otu ụlọakwụkwọ dị n'Aba achọghị ka a kpọọ aha ya gwara BBC Igbo na nke a bụ ihe mwute nye ya nakwa ndị otu ya a chụrụ n'ọrụ.

Ya bụ onye nkuzi so na ndị ọrụ nkuzi dị 5,666 n'ime 5,853 e nyere ọrụ n'afọ 2018 ruo 2020 mana Gọọmenti Abịa chụrụ ha n'ọrụ ụbọchị Wenezde.

Nwa amadị ahụ kọwara na ya tinyere akwụkwọ ịchọ ọrụ n'usoro ziri ezi, lee ule, a gbaa ya ajụjụọnụ, tupu e were ya n'ọrụ dịka onye nkuzi.

Ọ sị n'ime akwụkwọ ozi nnabata n'ọrụ e nyere ya na o nweghi ihe dịka e jighi 'waiver' bụ ebe gọọmentị gbakwasịrị ụkwụ chụọ ha n'ọrụ.

Ọ sị na kemgbe ọ malitere ọrụ n'ọnwa Maachị 2019 rue mgbe a chụrụ ha n'ọrụ na o ritubeghi ụgwọọnwa.

Onye nkuzi a sị na ugbua a gbawara ya aka ọrụ "kedụ ihe o ji azụ ezinaụlọ ya?"

Ọ kpọkwara oku ka gọọmentị chegharịa uche n'ihe ha mere ha.

Ihe otu ndị nkuzi (NUT) kwuru

NUT bụ otu ndị nkụzi pụtara 'National Union of Teachers' na Bekee

 N'okwu achụmnọrụ ahụ,  onyeisi otu jikọtara ndị nkuzi n'Aba-North bụ  Charles Njoku bụ gwara BBC Igbo na otu ndị nkuzi anọkọbeghi kpaa maka ya, na mgbe ha zukọchara na ozi ha ga-apụta.

Ọ sị na ndị otu ha a chụrụ n'ọrụ bụ ndị e nyere ọrụ nchere oge ruo mgbe gọvanọ ga-enye ikike (waiver) ka e wee ha n'ọrụ n'uju.

Ọ sị na ha gbasoro usoro e ji ewe ndị nkuzi n'ọrụ dịka itinye akwụkwọ, ile ule nakwa ịza ajụjụọnụ tupu ha amalite ọrụ.

Njoku nyere gọọmentị ndụmọdụ ka ha chọọ ụzọ nabata ndị nkuzi a n'ọrụ n'ihi na ndị a nwere ọrụ ha na-arụ n'ụlọakwụkwọ.

Ọ sị na ọtụtụ n'ime ha arụọla ọrụ otu afọ "a bịa ugbua kwụsị ha ọrụ n'ike na-akwụghị ụgwọ.'

Kedụ ihe gọọmentị kwuru?

Mana odeakwụkwọ mịnịstrị agụmaakwụkwọ Sekọndịrị bụ Lawrence Ogbonna bụ onye gọọmentị nyere ezumike nka n'ike sị sị na o nweghi ihe ọ ga-ekwu na ọ bụ n'aka kọmishọna agụmaakwụkwọ ka ọ dị n'aka ịsa ajụjụ banyere ya.

Mana kọmishọna agụmaakwụkwọ n'Abia Steetị bụ ọkammụta K.C Nwangwa gwara BBC Igbo na ndị a esighi usoro ziri ezi bata n'ọrụ.

Ọ sị na Gọvanọ Okezie Ikpeazu machiri iwe ndị mmadụ n'ọrụ ma ọ bụrụ na o sighi n'aka ya.

Kama na odeakwụkwọ ministri...


Isiokwu: Gọọmentị etiti enyeachịbeghị Ezinaụlọ Ekwueme ego ụlọọgwụ - Ukọchụchwụ Chukwuma\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ekwueme ruru Naịjirịa ọrụ dịka onye osote onyeisiala Shehu Shagari, ma bukwara onye so hiwa otu pati PDP

Onye kwụru nkea bụ Ụkọchukwu Emmanuel Chukwuma bụ onye ndụ uka Anglican nke Enugwu, bukwuru onye ncasịobi ezinaụlọ Ekwueme, ụlọ ntaakụkọ nke akpọrọ SUN kwuru.

Nlekọta Ekwueme, dị ka iwu Naịjirịa siri kwuo, kwesiri ị dị naka Naịjirịa, mana agbanyeghi na gọọmentị kwụrụ ụgwọ ụlọọgwụ ya na mba Briten, ụlogwụ ahụ weghachịri ya bụ ego makanana ezinaụlọ Ekwueme akwụọla ya.

Ọ bụ ego ahụ ka Ụkọchukwu Chukwuma na ekwu na orutebeghị n'aka ndị nwe Ekwueme.

Ya bụ egọ bụ puku Pọn narị abụọ.

Ụkọcchukwu Chukwuma kara ụkọ́ mgbe eniri Ekwueme

Ọnwa isii agaala kemgbe Ekwueme nwụrụ n'ụlọọgwọ na London, n'afọ 85. E niri ya n'be ya Oko nke di n'Anambara steeti.

Ndị aka ha dị na Gọọmentị Naịjirịa ekwuola na ha chọrọ ịkwụghachị ego a etu o si kwesi mana ọ bụ n'ego Naịjirịa bụ naira ka ha ga-eji, mana ndị ezinaụlọ Ekwueme si na ha chọrọ ka akwụọ ya na ego ndị Briten bụ pọn, nke bu ihe ha nyere ndị ụlọọgwụ.

Nchọpụta ndị gọọmentị tinyere anya na ya bụ ihe na-egosi na ha bụ ego ndị ụlọọgwụ weghachịtere dị na ụlọakụ Naịjirịa.


Isiokwu: HIV cure: A maala ụkọchukwu sị na ọ na-agwọ nje HIV ikpe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dịka ọ dị ugbua a na-eche ka amara afọ ole ụlọikpe ga-ekwu n'ọ ga-anọ n'ụlọmkpọrọ.

Walter Magaya bụ ụkọchukwu ama ama na mba ahụ.

Ọzọ,

Ipob: Ndị agha Naijiria na-agba egbe ọnụ

Otu Ipob asaala ndị agha Naijiria ihe ha kwuru maka iche ndị Ipob aka mgba n'oge ntuliaka na-abịa.

Ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Chuwkwudi Peace kwuru na mmaja a bụ ụzọ ndị agha  si chọọ wakpo ma gbuo Ndigbo ọzọ na ntuliaka.

Na mba ofesi,

Esha Gupta bụ onye na-anọchite otu Arsenal

Esha Gupta bụ onye  ihe nkiri mba India kparịrị Alex Iwobi  n'izu gara aga akwụkwọ ozi iji rịọ ya mgbaghara.

N'egwuregwu,

Aka na-achịkọtabu otu Manchester United bu Jose Mourninho ekwetaala na ọ ga-aga nga dịka akpụpụrụ ya ụlọikpe maka ịgbalahụ ụgwọ ụtụ isi na mba Spen.

Mana gọọmentị spen ekwela ị nara ya ego ka ọ ghara ị ga ụlọmkpọrọ.

Akụkọ BBC na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile


Isiokwu: Harmattan: Etu ị ga-esi zọọ ndụ gị oge ụgụrụ a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Oge ụgụrụ na ebidokarị site n'ọnwa Nọvemba rụọ nke Machị.

Ụgụrụ na-ebu oke uzuzu,oyi na ahụ ikpo nkụ.

Otutu ndị mmadụ na-eji ụzọ di iche iche echekwa ọnwe ha mgbe ụgụrụ mana ụfọdụ ụzo ndịa ezighi ezi.

Dọkinta na-ahu maka anụ ahụ na ahu ike bụ Chidinma Okafor kọwara etu ị ga-esi chekwa onwe gị n'oge ụgụrụ.

Ihe na eso ụgụrụ abịa

Chidinma Okafor kọwara na ụgụru bu oge ikuku na-ebu nje ọrịa dị iche iche efegharị.

O kwukwara sị na 'ụgụrụ na-ebute kwa oyi na ahụ ịkpọ nkụ maka na ụgụrụ na amịkpo mmiri di n'anụ ahụ'.

Ahụ ịkpọ nkụ a na emezi ka obere ihe bute ọnya n'ahụ.

Kedu ọrịa na-eso ụgụrụ?

Ụfodụ nje dịka Diahorrea anaghị adịkarị oge ụgụrụ.

Nje na ebute ụkwara nta

Ya bu na ọrịa a na-ebute na mmiri anaghị adịkarị.

Kama ọrịa dịka ụkwara nta (tuberclosis) na enye nsogbu oge ụgụrụ.

Etu ị ga-esi chekwa onwe gị n'oge ụgụrụ.

Ụlọ obibi ọbụla kwesiri inwe ebe ikuku si apụ na ebe ikuku si abata (Cross ventilation).

Oge ụgụrụ ọ dị mkpa ka ikuku na abata ma na-apụ maka nchekwa ahuike

Nke a ga-egbochi ọrịa dịka ụkwara nta ịwakpo ndi bi ebe ahu.

Ọ dị mma ịṅụ mmrir oge ụgụrụ ma na aṅụ ya ọfụma.

Ịnụ mmiri na-adị mkpa oge ụgụrụ

Nkea bụ maka na ikuku ụgụrụ na amịkpọcha mmiri dị na-ahu mmadụ

Ude nke na eme ka mmiri dị n'anụ ahu mmadu na adị mma (Moisturizer)

Mmanụ a na-ete n'ahụ dị nma ichekwa ahụ oge ụgụrụ

Ude mmanụ dị na ya na enyere kwa ezigbo aka n'ihi na mmanụ dịka nrị anu ahụ.

Mkpụrụ osisi na akwụkwọ nrị na-enyere aka ọge ụgụrụ.

Nri dịka kukumba na-adị mma n'oge ụgụrụ

Ụmụ ihe dịka agwa, osikapa na adị kwa mma oge ụgụrụ

Mkpụrụ akwụkwọ nrị dịka Kukumba na adị mma oge ụgụrụ.

Akupe igwe na enyerekwa aka ibusasi nje oge ọkọchi.

Igwe ntụoyi na-akpọnwụ kwa ahụ mgbe oge ụgụrụ.

Ekwesiri ikpuchi ụmụaka ahụ oge ụgụrụ

Ndị nwere ụmụaka ka-ekpuchi ha ahụ ọfụma maka oyi ma ọ bụ nje ndị a.


Isiokwu: Health Workers Hazard Allowance: Ego ole a kwụrụ maka "hazard fee " abụghị mkpa anyị ugbua - Onyeisi NMA\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

mkpa ugbua.

Utah kwuru na egole  ọbụla gọọmenti etiti kwụrụ maka ọrụ mgbaụgbanụ  ha na-arụ bụ ihe ha kwekọrịtara.

O kwuru na ihe ka ha mkpa bụ ka gọọmenti mee ihe ga-eme ka ahụike ụmụ Naịjirịa dị sam site na ihe ha ga-eme ka ọnọdụ ngalaba ahụike dị mma karịa etu ọ dị ugbua.

Ujah kwuru na gọọmenti kwetere na ọrịa covid-19 emeela ka ụwa hụ nnukwu nsogbu dị ngalaba ahụike Naịjirịa.

N'okwu ya, ugbua bụ oge ekwesiri iji  wee tinyekwuo akụrụngwa eji agwọ ụmụ Naịjirịa ọrịa karịa etu esi eme na mbụ ma zụọkwa ndị ọrụ ahụike,

Ihe ndị kọmịshọna mpaghara ọwụwa anyanwu na-ekwu maka ụgwọ 'hazard' ha.

Kọmịshọna ahụike Abia steeti bụ Jonathan Osuji kwuru na steeti ha ebidolarị kamgbe na-akwụ ndị ọrụ ahụike ha ụgwọ ọrụ mberede kwa ọnwa.

O kwuru na gọọmenti etiti gwabụrụ steeti ka ha na-akwụ ndị ọrụ ahụike puku naira ise kwa ọnwa mana ka covid-19 sepụtara isi ha kwuru na ha ga-elebanya n'ego ahụ maka ịgbanwe ya.

Osuji kwuru na steeti ha amaghị ihe gọọmenti etiti kpebiri ugbua dịka ego mkpachanye ọrụ gbanụgbanụ ndị ọrụ ahụike mana Abia na-enye ndị niile na-arụ ebe a na-agwọ coronavirus ezigbo ego kwa izu ụka maka ntachiobi ha.

O kweghị ekwu egole ọ bụ.

Kọmịshọna ahụike nke Imo, Enugu, Ebonyi nakwa Anambra azaghị ekwenti ha mgbe anyị gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ha gbasara ya bụego mkpachanye ọrụ gbanụgbanụ.

Anyị gbalịkwara ịnụta n'ọnụ mịnịsta ahụike nke Naịjirịa bụ Ehanire Osagie mana o zaghị ekwenti ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Herders - farmers conflict in Ngeria: A kwụghị anyị ụgwọ ugbo anyị ndị ọchịehi mebiri- Ndị ntoroọbịa Obohia Ndoki\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi ndị ntoroọbịa n'obodo ahụ bụ Ukaegbu Chinenye gwara BBC Igbo na ọ dịla anya ehi a ndị malitere ịta ihe ndị a kụrụ n'ugbo.

Na ha e meela mkpesa nye ndị ọrụ nchekwa gụnyere uweojii, ndị agha, ndị DSS, gọọmentị nakwa ndị ọzọ mana o nweghi ihe e mere banyere a.

O kwuru na ọ bụ na Satọde, mgbe ụfọdụ ndị ntoroọbịa chụrụ ndị ọchịehi ọsọ mgbe ehi ha na-ata ihe ha kụrụ n'ime ugbo ha.

Ndị ọchịehi ahụ hapụrụ ehi ha ma gbaa ọsọ, mgbe ha lọgharachịrị, ha boro ndị obodo ebubo igbu otu ehi ha nke butere ọgbaghara n'obodo.

O kwuru na ndị ọchịehi kpọrọ ndị obodo ha ndị uweojii nakwa ndị agha ma sị ha kwụọ ụgwọ ehi ahụ.

Mana Chinenye gara n'ihu kwuo na onweghi ehi ọbụla ndị ntoroọbịa obodo Obohia Ndoki gburu.

Cheta na Gọvanọ Okezie Ikpeazu mechara kwụọ ndị ọchịehi ahụ ego dị otu puku narị naịra na iri asaa maka ehi ahụ a sị na e gburu.

Nke a mere ndị obodo ji ewe iwe na-ajụ, "Kedụ ihe a ga-eme maka ugbo anyị nke ehi ndị ọchịehi mebiri?"

Odeakwụkwọ Mgbasaozi Abia State.

Mgbe BBC Igbo kpọtụrụ odeakwụkwọ mgbasaozi nke Abia Steeti bụ Onyebuchi Ememanka maka ajụjụ a ndị obodo na-ajụ.

O kwuru na gọọmentị Abia Steeti a nataghị mkpesa banyere mmebi ihe n'ugbo kama na ọ bụ nke naanị na e gburu ehi.

O kwuru na ọ ga-akpọtụrụ onyeisioche okpuruọchịchị Ụkwa East bụ O. C Nwamuo, iji mara ma ụdị mkpesa ahụ ọ dị.

Ememanka gara n'ihu kwuo na ọ bụrụ na nke a bụ eziokwu na gọọmentị Abia Steeti ga-akwụ ndị ọrụugbo e mebiri ihe ha ụgwọ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Herdsmen killings: Anyị ka na-eme nnyocha banyere mmadụ isii e gburu n'Anambara - Ndị uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onwere ndị Fulani na-achị ehi bu egbe ukwu agagharị

Ndị a na-enyo na ha bụ ndị ọchịehi wakporo ndị mmadụ n ọ n'ụgbo ha dị na Agweopia , Iyiogbu na Iyinkolo, dị n' Anambara -West gbuo mmadụ isii ma merụọ ọtụtụ ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed gwara BBC Igbo na ọ bụ eziokwu na e nwere ndị e gburu n'ebe ahụ, ma rụtụ aka na nnyocha gbasara nke a ka na-aga n'ihu.

Mgbe a jụrụ ya ka o nye kwuo nkọwa banyere nke a, ọ zara: ''a gaghị m ekwu ihe ọzọ, n'ihi nke a ga-emebiri anyị nnyocha nke ka na-aga n'ihu ugbu a.

O kwuru na kọmịshọna ndị uweojii na steeti ahụ bụ Gandaura Mohammed, ka ọ dị ugbu a, e nyela ntụziaka ka e nwee ezi nchekwa n'ebe ahụ.

Nsogbu dị n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụgbo na-emetụta ikọpụta ihe oriri

Haruna gbakwụnyere na ezigala ndị uweojii n'ebe ndị ahụ iji nyere nchekwa aka ebe ahụ.

O kwukwara na onye kọmishọna a akpọọla ndị isi nchekwa dị iche iche na steeti ahụ, nakwa ndị isi ọchịchị obodo dị iche iche na mpaghara ahụ iji mata ụzọ a ga-eji weghachita udo n'ebe ahụ.

N'okwu ya, kọmịshọna na-ahụ maka mgbasa ozi na steeti ahụ bụ Chukwuemeka Adịnụba, kọwara na-enweela ezi mkpezi n'etiti ndị nwe obodo nakwa ndị na-achị ehi.

Akụkọ kọrọ n'ihe dịka mmadụ isii nwụnyụrụ anya, ebe ọtụtụ mmadụ meruru ahụ mgbe ndị a na-enyo enyo na ha bụ ndị na-achị ehi wakporo ebe a kpọrọ Agweopia, Iyiogbu nakwa Iyinkolo nke dị n'okpuru ọchịchị Anambara-West n'ụbọchị Tọzde izu gara aga.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: House of Representatives: Gịnị mere ijeri dọla 7 CBN nyere ụlọakụ 14 n'afọ 2006?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ mbu ndị ụlọomeiwu nta kwutere okwu ịchupu Onyeisiala Buhari

Ụlọakụ etiti nọrọ n'afọ 2006 tinye aka n'akpa ego Naịjirịa nwere na mba ọzọ were nye ụlọakụ iri na anọ na Naijịrịa nakwa ndị ogbo ha na mba ofesi iji kwalite ha.

Mana afọ iri na atọ agala, o nweghị onye na-ekwu okwu maka nkwụghachị ego ndị ahụ.

N'ụbọchị Tọzde, ndị omeiwu kwekọrịtara ma kpebie ịtinye ọnụ n'okwu a bụ nke Abubakar Ahmad nke APC (Gombe)kpalitere okwu ya.

Ha nyere kọmịtị okwu ụlọakụ dị n'aka ntuziaka ịchọpụta  ọnọdụ e ji kesaa ego ahụ ma wetara ha ozi n'izu asatọ.

Mana otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara  akụnaụba bụ ọkammụta Godwin Owoh kwuru na nnyocha ahụ ndị ụlọomeiwu chọọ ịmalite agaghị amịta mkpụrụ ọbụla n'ihi n'ọ bụ ịchụ oke ebe ụlọ ya na-agba ọkụ.

"Ihe e mere bụ na e nyere ụlọakụ isonye na ndị na-ahazị akụ Naijiria nke bụ ihe naanị ụlọakụ mba ofesi na-emebụ ma sonye nerite uru nke ọbụbu ụlọakụ mba ndị ọzọ na-erite."

Nnyocha ọ ga-apụtara gịnị?

Owoh kwuru na nnyocha ahụ agaghị amịta mkpụrụ ọbụla n'ihi na ụlọomeiwu enweghị ikike inweta akwụkwọ etu ụlọakụ-etiti si eme ego(Financial Report) bụ ihe e kwesịrị ịgbado ụkwụ were eme nnyocha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụ kwa oge ka ụlọomeiwu na-ebulite okwu ahụ kwa ụlọomeiwu ọhụrụ ọbụla na enweghị ihe ha kwutere na ya.

Ihe ndị ị kwesiri ịma maka ego CBN tinyere n'ụlọakụ 14:

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: How to make black soap: Lee etu e si emepụta ncha nkọta e ji agwọ ọkọ dị iche iche\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ na-eji nkwu mkpụrụ nkwụ emepụta ncha nkọta a dịka ha mụtara ya n'aka ndị nna nna ha.

Okorie gosiri ka o ji ngwu mkpọrọ akwụọ okụ ka o ree ma bụrụ ntụ.

Dịka o rechara na ọ ga-etinye ya mmiri ma zaa ya.

Mmiri ahụ azapụtara na ya ka a ga-esi n'ọkụ ruo mgbe ọ ga-atafọ obere mmiri, e tinye zie ya mmanụ ma hapụ ya n'ọkụ ruo mgbe ọ tacha mmiri.

Okorie sị na a na-eji ncha ndị a asa ahụ, akwa, efere na ihe ndị ọzọ.

Ọ na-enye aka ịgwọ ọkọ, kịtịkpa, ọkpụisi eri ego, akpụkpa na ihe ndị ọzọ na-eme n'ahụ mmadụ.

Kirie ihe o kwuru n'uju;

Ndị mere akụkọ a bụ Nnamdi Agbanelo.


Isiokwu: Humphrey Nwosu: Agaghị m abịanwu emume ncheta Juun 12\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

MKO Abiola meriri ntuliaka afọ 1993 mana gọọmentị ndị agha kagburu ya.

Nwosu kelere gọọmentị maka nkwanye ugwu a, ma kwuo na ya agaghị abịanwu emume nke e hibere maka ya taa, maka na ọ nọ na mba ofesi.

Gọọmenti kpọrọ Nwosu na ndị ọzọ hụrụ maka ntuliaka ahụ oku maka emume ịkwanyere MKO Abiola, Babagana Kingibe na Gani Fawehinmi ugwu taa.

Nwosu kwara arịrị na ọ gaghị azanwu oku ahụ maka na ọ nọghị na Naịjirịa ugbu a.

Ọ gara n'ihu kele gọọmentị maka ime ụbọchị iri na abụọ nke ọnwa Juun ụbọchị ncheta ọchịchị onye kwuo uche ya.

Nke a dị n'akụkwọ ozi o degara onyeisi ụlọọrụ gọọmenti etiti bụ Boss Mustapha ụnyaahụ.

"N'ezie a maara m na emume ụbọchị taa ga-eweta ohere maka nghazigharị obodo n'ụzọ dị mma."

"Mana site n'ihe ndapụta karịrị ike m, agaghị m anọ n'emume nke taa, maka na-anọ m na mba ofesi" Nwosu kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Hushpuppi, Invictus Obi na ndị Naijirịa ọzọ aka ji maka nrụrụaka ịntanetị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Okwu mpụ na aghụghọ abụghị sọsọ nsogbu dịrị Naịjirịa, mana n'ụwa ugbua, ị kwute okwu mpụ nke Bekee kpọrọ "advance fee fraud", aha Naịjirịa ga-esepụta isi.

Kedụ mpụ a na-ebo ndị Naịjirịa?

Na Naịjirịa, iwu machiri ịsị mmadụ weta ego ka e nye ya ego ọkankụ. Akara iwu ji mpụ a bụ 419. Ọ bụ etu a ka mpụ akpọrọ 419 siri nwete aha a na-etu ya.

Dịka ịntanetị batara Naịjirịa, ụfọdụ ndị malitere iji ọba mgbasaozi a kpọrọ Yahoo na-achọ ndị ha ga-anara nke ha ji. Ọ bụ etu a ka mpụ e ji "yahoo yahoo" mara siri nweta aha ya.

Ọ bụghị sọsọ yahoo yahoo na 419 ka ụwa na-atụ Naịjirịa aka maka ya.

Ụfọdụ ihe mpụ ọzọ gbasara iji ịhụnanya ghọọ aghụghọ nakwa iwere aha na ọbaego ndị ọzọ na-ego ihe n'aka nke Bekee kpọrọ "credit card fraud".

Mana, dịka aha Naịjirịa na-ewu banyere mpụ na nrụrụaka, ụfọdụ ndị na-asị na ihe na-eme bụ inye nkịta ajọ aha a ga-eji kpọgbuo ya makana ọ bụghị ndị mba ahụ kachasị eme mpụ n'elu intanetị.

Lee ụfọdụ ndị Naịjirịa e boro maọbụ maa ikpe ụdịrị mpụ a na mbaụwa:

1: Hushpuppi

Ngalaba na-ahụ maka mpụ na nrụrụaka na Naịjirịa Bekee kpọrọ Economic and Financial Crimes Commission (EFCC), dere na Hushpuppi - onye ha sị na ezigbote aha ya bụ Ramoni Igbalode- nwere azịza n'aka ha dịka uweojii Dubai nwuchiri ya.

Ndị uweojii na Dubai kpọrọ Hushpuppi Ramon Olorunwa Abbas, ma kwuo na nwaamadị a kpara nnukwu ike na mbaụwa site na igwu ihe karịrị mmadụ nde chandum.

Ha sị na nwaamadị a na-arụ webụsaịtị adịgboroja nke ụlọọrụ ndị a ma ama nakwa ụlọakụ, were anapụ ndị mmadụ ihe banyere credit card.

Ha sị na ha hụrụ akaebe gosiri na Igbalode na ndị otu ya zuru ego ruru nde dọla 435. Ha nwetekwara ego karịrị nde dọla iri na be maazị Igbalode.

2: Obinwanne Okeke

Obinwanne Okeke dị afọ 32 kwenyere n'ụlọikpe na ikpe mara ya n'ebubo na o mere mpụ dịka o zuru nde dọla 11 na mba Amerịka.

Okeke a ma dịka Invictus Obi bụbu ntoroọbịa ndị mmadụ na-eto ọfuma na Naịjirịa tupu ama agbaa na o so na ndị nrụrụaka.

3: Mompha

Okwu nwamadị a nwurula ọkụ n'ụbọchị 22 nke ọnwa Ọktoba 2019 oge ngalaba EFCC dere n'akara Twitter...


Isiokwu: Iba Lasa eriela ndụ otu onye ọrụ ahụike n'Ondo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ọrụ ụlọọgwụ na-arịọ ndị isi ha wega ọbara ha n'Irrua maka nyocha zuruoke

Rasheedat Mohammed nwụrụ n'ụbọchị satode ebe ndị ibe ya na-akọwa na o si njem ọ gara na Pọtakọt(Port-Harcourt) lọta.

Akụkọ kwuru na onye ọ gara ịhụ nwụkwara site n'ọrịa a.

Ebe ndị ọrụ ahụike na-akpọ ndị isi ụlọọgwụ ahụ oku ka ha wega ọbara ha n'ụlọọgwụ Irrua nke dị na Edo steeti maka nyocha zuru oke.

A na-akọwa na ndị isi ụlọọgwụ ahụ anaghị enye ha mgbochi kwesiri ekwesi maka ịgwọ ndị bu ọrịa ahụ.

Kọmịshọna na-ahụ maka ahụike na steeti ahụ bụ Wahab Adegbenro kwuru na onweghị onye ọbụla na-arịa Iba Lasa na steeti ahụ.

Ebe dọkịta ukwu n'ụlọọgwụ ahụ bụ Akinwunmi Akinbodewa na-ekwu na ọ bụ ọrịa umeju gburu Rasheedat na ọ bụghị iba Lasa.

Otu onye ọkachamara na-ekwu ebe a ụzọ dị ịcheịche a ga-eji gbochi ọrịa ahụ ịmetụta gị:

'Chakwasa ịba lasa ọkụ dika esi mee Ebola'

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ifeoma Abugu: Sineti enyeela iwu e lebanye anya n'ọnwụ nwa ada a n'aka ndị SARS'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

'Etu nwanne m nwaanyị sị nwụọ n'aka ndị SARS'

Nke a mere ụbọchị Tuzde dịka Sinetọ na-anọchite  mpaghara  Enugu-North n'Ụlọomeiwu Ukwu bụ Chukwuma Utazi bulitere okwu ahụ  n'ọgbakọ ha.

Ifeoma Abugu, onye fechara ala nna ya n'afọ 2019, nwụrụ n'ụzọ edobeghị anya n'aka ndị uweojii 'SARS ndị nwụchiri ya dịka ha wakporo ụlọ nwoke na-achọ ịlụ ya n'Abuja n'izu ole na ole gara aga.

Mana Utazi sị na ịkpụrụ Ifeoma ebe a hụghị onye chọrọ ịlụ ya megidere Iwu Naijiria ọkachasị "akụkụ nke Asaa Iwu maka mpụ Bekee kpọrọ 'Criminal Jusctice Act' nke machiri ịnwụchi onye ezinaụlọ maọbụ enyi onye a na-enyo enyo maka ebubo ịda iwu."

Ụlọomeiwu Ukwu nyere kọmiti  ntuziaka ilebanye anya na ntuziaka onyeisiala nyeburu ka a hazigharịa SARS n'ihi mkpu ọha mmadụ na-etizi maka mkpamkpa ngalaba ndị uweojii ahụ na-akpazi na Naijiria.

'Etu Ifeoma Abugu, nwanne m nwaanyị  sị nwụọ n'aka ndị SARS'

Nwanne Ekwutosi Ifeoma Abugu bụ Alex Abugu akọwarala BBC Igbo etu nwanne ya nwaanyị siri ghọọ ozu n'ogige ndị uweojii pụrụ iche a kpọrọ SARS n'Abuja.

Alex, onye jụpụtara n'anya mmiri dịka ya na BBC Igbo na-enwe mkparịtaụka kwuru na ọ bụ n'ekwenti ka a kpọrọ ya gwa ya na nwanne ya nọ n'aka ndị uweojii mana tupu otu abali agaa, a gwa ya na nwanne ya aghọọla onye nwụrụ anwụ.

Dịka o siri kọwaa, o rubeghị otu izuụka Ifeoma kpọtaara Afam Ugwunwa bịa gosi ndị ezinaụlọ ha n'obodo bụ Enugwu Ezike dịka onye chọrọ ịlụ , ebe ha hiwere alụmdị hja n'ọnwa Disemba afọ tupu ọdachi a adapụta.

#EndSars: Ekwesiri imechi Sars kpatakpata

Ọ gara n'ihu gwaa BBC Igbo  na ọ bụ nwanne ya nwoke ọ tọrọ kpọrọ ya n'ekwentị kọọrọ ya ihe mere.

"Ọ gwara m na ndị uweojii kpụrụ Ekwy Ifeoma Stella na be enyi ya nwoke mgbe ha ahụghị ya n'ụlọ".

Alex onye hapụrụ Legọs ebe o bi gawa Abuja maka okwu a  kwuru na  a gwara ya  Ifeoma na Afam richara nri, Afam na enyi ya nwoke apụọ.

'Kọntena dagburu nwa m nwaanyị ka ọ na-alọta ọrụ' - Nne Chidinma Ajoku

"Ndị uweojii  bịara ịnwụchi Afam mana ha ahụghị ya n'ụlọ, ha hụ Ifeoma kpụrụ  ya pụọ."

Mgbe BBC Igbo na enyi ya nwoke bụ Afam...


Isiokwu: Igbo History: Edward James Roye, Onye Igbo bụbu onyeisiala mba Liberia\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndí Laibería tinyere ihu James Roye n'ego ha iji cheta ya

Roye bụ aha nwa Igbo sitere na mba Amerịka tụrụ ugo ma bụrụ onyeisiala nke ise nke mba Liberia.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu gbasara akụkọ mere eme na mba Liberia bụ Ọkammụta Samuel T. Kortu onye bụ onyeisi ngalaba Akụkọ Mgbe Gboo na Mahadum Liberia, na Mazi Reginald Goodridge bụ onyeisi otu ndọrọndọrọ True Whig Party dị na mba Lịberịa nke Edward James Roye bidoro tupu ọ nwụọ bụ ndị tinyere ọnụ n'edemede a.

Ode akwụkwọ a ma ama mgbe ochie bụ William Du Bois dere akwụkwọ maka ndụ Edward James Roye, ebe ụfọdụ ozi ị ga-enweta n'akụkọ a siri bata.

Akụkọ a ga-egosi gị etu Roye si gosipụta na n'ezie; "Igbo Amaka".

Etu Edward James Roye siri too

Samuel T. Kortu kwuru hoohaa sị "Eee Edward James Roye nwere agbụrụ ndị Igbo".

Goodridge kọwara na a mụrụ Edward James Roye n'ụbọchị atọ nke ọnwa Febuarị afọ 1815 n'obodo Newark na mpaghara Lincoln dị na steeti Ohio nke mba Amerịka.

Aha nna ya bụ John Roye kama onweghị ebe akụkọ ọbụla kpọrọ aha nne ya.

Akụkọ na-ekwu na nna ya bụ John Roye bu ezigbo nwaafọ Igbo e jidere ma repụ dịka ohu na mba Amerịka.

Ọtụtụ ndị e si Afrịka ree dịka ohu n'Amerịka bụ ndị Igbo (Ejije nkuzi "The Fight Against Slavery")

John Roye gbara mbọ ma mechaa nwere onwe ya wee malite ọrụ ịkwọ ụgbommiri na-ebu ndị mmadụ agafe mmiri Terre Haute.

Nwoke a sitere n'ọrụ ụgbọmmiri a bụrụ ogaranya ma zụta ala na akụnụba ndị ọzọ dị iche iche.

King Jaja of Opoba: Ndị ntọ tọọrọ ya mgbe ọ gbar afọ 12

Ọ bụ site na mbọ nna James Roye gbara ka o ji zịga ya ụlọakwụkwọ n'obodo Ohio.

Du Bois dere na Roye gara Mahadum nke Athens dị n'Ohio afọ atọ ma rụọ ọrụ nkuzi n'obodo Chillioothe.

William Edward Burghardt Du Bois a ma ama na mba Amerịka dere akwụkwọ maka Roye

Du Bois dekwara na Roye tinyere uchu n'ịzụ ahịa atụrụ ma mechaa lekọta ụlọ ahịa.

Akụkọ ndị ọzọ na-ekwu na Roye mere nke ọma n'azụmahịa ma bụrụ onye nwere ebe a na-akpụ isi kachasị n'obodo Terre Haute ebe ọlaghachiri mgbe nna ya nwụrụ n'afọ 1836.

Akwụkwọ Du Bois kwuru na ọ bụ mgbe nne ya nwụrụ...


Isiokwu: Igbo History: Ndị Igbo sị na ha abụghị Igbo na ihe kpatara ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana Igbo dịka akwụkwọ ụkpaka, ha gbasara ebe niile na ndịda Naijiria rue Niger-Delta nakwa etiti Ugwu Naijiria.

Ndị ma ihe ekwe na-akụ n'ihe gbasara ahụrụ na ebe ndị si, na-akọwa na ndị Igbo nwere mmadụ na a gafee mmiri Naija ebe  e kwuru na ihe karịrị pasent iri abụọ na ise na  steeti Delta bụ ndị Igbo.

Otu ahụ ka ọ dị na Rivas, Kros Riva,Akwa-Ibom na Bayelsa bụcha ebe asụsụ,omenala na ejiji obodo ụfọdụ na steeti ndị a na-egosi na ọbara anaghị agha ụgha.

Ndị a bụ ndị nwere njirimara na nkwenye ndị Igbo nke gụnyere ibi ugwu, ịlọ ụwa na ịgọ ọjị.

Na Delta steeti,agbụrụ bụ Igbo gụnyere :

Na Delta steeti

1.Oshimili

2. Ndokwa

3. Ukwuani

4. Aniocha

5. Ika

Na Rivas steetị, ụmụ afọ Igbo nọ na Rivas gụnyere;

1. Ikwerre( Rotimi Amaechi, Patience Jonathan si Ikwerre)

2. Opobo

3. Omuma

4. Ndoni

5. Obigbo

6. Rumuokoro bụ Umu okoro

7. Rumuigbo bụ Ụmụ Igbo

8. Rumuibekwe bụ ụmụ Ibekwe

Na Bayelsa, ndị bu ọbara Igbo na Bayelsa steeti ọkachasi mpaghara Sagbama gụnyere;

1.Osekwenike

2. Eke Okpokri

3. Abuetor

N' Edo steeti

Ọ dịka ọ bụ akụkọ ifo, mana e nwere Igbo na

1. Igbanke/Igboakiri

Ya mere ị nwere ike ị na-anụ ndị na-aza aha Igbo a gwọkọtara ya na aha ndị Edo.

N' Akwa-Ibom steeti

Ụmụafọ Igbo nọ ebe ahụ gụnyere ndị

1. Ikot Udo Ika dị  n'okpuru ọchịchị Ika,na steeti ahụ.

Na Krọs Rivas

1.  Isobo nọ n' okpuru ọchịchị nụ ụmụ Igbo.

Na Benue steetị

I sonyeere na ndị na-ekpọkọta ndị Benue kpọ ha 'ndị Ugwu'? Mata na ndị Igbo nọ na steeti ahụ gụnyere ndị nọ n' okpuru Ọchịchị dịka;

1. Okpoku

2.. Obi

3. Oku

4. Adọ

Ihe ndị mere ụfọdụ Igbo ji sị na ha abụghị Igbo

1. Agha Biafra

Ngọnarị ụfọdụ Igbo na-agọnarị ndị Igbo gbanyere mgbọrọgwụ n' Agha Biafra.

Ndị Igbo bụ ndị e meriri n'Agha Naijiria a lụrụ site n'abalị isii nke ọnwa Julaị afọ 1967 rue Januwarị afọ 70.

Agha ahụ tara isi mmadụ ruru nde atọ na ụma. Onye dara ada enweghị onye na-ekwe na ọ bụ nwanne ya.

Otu onye ihe gbasara olu ndị( Linguist) bụ Anthony Awunor kọwara sị," ka a lụchara agha, ndị Igbo tara ezigbo ahụhụ ma rịakwa...


Isiokwu: Igbo Language: Million, Billion na Trillion bụ gịnị n'Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igbo Language: Million, Billion na Trillion bụ gịnị n'Igbo?

Nke a mere BBC Igbo ji gakwuru ndị na-azụ ahịa n'Abuja ka ha tụgharịa ụfọdụ ọnụọgụgụ n'Igbo.

Ọnụọgụgụ ndị dịka 'Million', Billion' na Trillion' bụ ego a na-akpọ n'azụmahịa, mana mmadụ ole ma ihe a na-akpọ ya n'asụsụ Igbo?

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Igbo Leaders of Thoughts: Jidenu ọkwa onyeisiala unu na 2023, anyị achọghị ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị otu Igbo Leaders of Thoughts akụwaala akụ oyibo nsugbe dịka ha kwuru ka ndị ji ọkwa onyeisiala afọ 2023 eto ndị Igbo akpịrị gbalaga maka na Igbo achọghị ya.

Onyeisi ha bụ ọkammụta Ben Nwabueze kwuru ka ahazigharịa obodo ka ọkwa onyeisiala ahụ gharazi idi ire nke ukwuu nke iji ya na-eto ndị mmadụ akpịrị.

Otu ahụ kwukwara na ọ fọrọ nwaobere ihe ka a kpọọ Naịjirịa mba na-achịaghị aja ọbụla na mba lara n'iyi maka ụdị ọnwụ na ogbugbu a na-eme n'obodo.

Naịjirịa

Buhari ga-aga Lome taa.

O mebeghi otu izuụka Buhari si Amerịka ebe ya na Donald Trump nwere ọgbakọ lọta.

Onyeisiala Muhammadu Buhari ga-ahapụ Abuja taa gawa Lome maka ọgbakọ Ecowas na Eccas.

Ecowas bụ mkpọbiri otu Economic Community of West African States na Bekee ebe Eccas bụ mkpọbiri Economic Community of Central Africa States.

Otu a na-ahụ maka azụmahịa na akụ na ụba mpaghara Afrịka ọkachasị mpaghara ọọ̄ịda anyanwụ Afrịka na ndị mpaghara etiti Afịrịka.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Nke a na-abịa dịka ọ gwasiri ndị na-akwara ya abịa ndọrọndọrọ maka ntuliaka 2019 ka ha wetuo obi n'oge erubeghi.

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

N'akwụkwọ ozi onyeisiala dere nke ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Femi Adesina binyere aka, o kwuru ka ndị nkwado ya jiri nwayọọ ma soro usoro Inec wepụara maka ntuliaka ahụ.

Buhari kwuru na e lee anya n'usoro ahụ Inec wepụtara, oge erubeghi maka ịchụ nta vootu nakwa ịkwa abịa maka ndọrọndọrọ.

O kwuru na oge na-abịa ime nke a nakwa ịgwa ụwa niile maka ihe niile ọchịchị Buhari merela mana ka onye ọbụla nọrọ jụụ ugbua.

Akụkọ mba ofesi

Ezigbo ọdachi na-ada na steeti Kalifonia nke dị na Amerịka maka nnukwute ọkụ ọgbụgba na-eme ebe ahụ.

Ụmụaka abụọ na nne ha ochie so na mmadụ ise nwụrụ n'ọkụ ahụ ji iwe na ọnụma agba.

Only 5% of the fire has been contained

Nke a bụ agbanyeghi na mmadụ abụọ so na ndị na-achụ ọkụ ahụ anwụbuola ụbọchị Tọzde ebe a na-achọ mmadụ iri na-asaa achọ.

Ọtụtụ ndị mmadụ n'iri puku ha agbafuola n'ụlọ ha ịchọ ebe nwere nchekwa ha...


Isiokwu: Igbo Reincarnation: Etu m si chọpụta na abụ m nwoke lọrọ nwaanyị - Chukwuemego Ogbodo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwuemego Ogbodo na ndị be ha kwenyere na ọ lọrọ ụwa dịka enyi nwaanyị nna ya bụ nke nne ya ji aka ya kpọtara nna ya mgbe ọ dị na-agbọghọ.

Mana Kingsley Ekwuazi, bụ dọkịnta na ahụ maka ịmụ nwa na ahụike ụmụ nwaanyị na UNTH Enugu sị na ọnweghị ihe dịka ịlọ ụwa.

Mana Dọkịnta ahụike ọzọ bụkwa onye ọdịnala, Mcginger Ibeneme, sị na ịlọ ụwa karịrị sayiensi nghọta.

Kirie akụkọ a ka ị ghọta ihe dị iche na egbe na egbe.

Ndị mere akụkọ a: Chris Sanctus Chukwudi Okereke na Vining Ogu

Akụkọ ga-amasị gị :


Isiokwu: Igbo girls: Ihe ndị ị kwesịrị ịma maka ụmụnwaanyị Igbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ala Igbo nwere ọtụtụ ụmụnwaanyị meterela ihe e ji echeta ha ma na Naịjirịa ma n'ụwa gbaa gburugburu

N'agbanyeghị na ọtụtụ ndị na-ekwu na ịlụ nwaanyị Igbo kachasị ada ọnụ, ọtụtụ ndị ga-agwa gị na uru dị n'ịlụ nwaafọ Igbo.

Ọtụtụ ụmụnwaanyị Igbo na-abụ ngọzị, ha anaghị abụ ọgbatuhie nye di ha na ezinaụlọ ha.

Uru dị na nwaanyị Igbo

Obodo kachasị adaọnụ n'ịlụ nnwayị n'ala Igbo

Ụmụnwaanyị Igbo na-akwadosi di ha ike na-atụghị ụjọ ihe ọbụla.

Onye lụtara nwaanyị Igbo dị mma lụtara ezigbote ihe

Ụmụnwaanyị Igbo na-abụ ezigbo nne na nwunye. Ihe ndị a a ga-eme ka ị lụọ nwaanyị Igbo?


Isiokwu: Igwe Achebe na ndị eze Anambara akatọọla 'mbata ndị Almajiri n'Ọwụwa Anyanwụ'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igwe Nnaemeka Achebe bụ onyeisioche ọgbakọ ndị Igwe ahụ kwuru ka ndị gọvanọ ọwụwa anywanwụ hie asaa n'anya gbasara okwu a.

N'ime akwụkwọ ozi ọgbakọ ndị Igwe wepụtara ha kwuru sị "okwu a metụtara anyị nke ukwu n'ihi na ọ dị ka ndị almajiri a ebutela ọrịa Covid-19 tupu ha agbadata n'ala anyị"

Ha kwukwara "anyị na-arịọ ndị gọvanọ niile n'ọwụwa anyanwụ ka ha gbaa mbọ hụ na ndị almajiri abataghị na steeti anyị n'ihi na ha agaghị esonyenwu n'ihe metụtara akụnaụba obodo, mmekọ ọha nakwa omenala dị adị"

Cheta na n'abalị ole na ole gara aga, e jidere gwongworo bu ọtụtụ ụmụntorobia e chere na ha bụ ndị Ugwu n'oke ala Abia steeti.

Tupu nke ahụ emee, e nwetakwara gwongworo ọzọ n'oke ala Enugwu steeti nke ndị ọrụ nchekwa chụghachiri azụ.

Ebonyi steeti akwụsịla mmachi ọgbakọ ụlọụka na okpukpere ndị ọzọ

David Umahi gọvanọ Ebonyi steeti

Gọọmentị Ebonyi steeti ekpebiela ịgbape ụlọụka nakwa ebe okpukperechi ndị ọzọ na steeti ahụ n'ihi arịrịọ nke ndị isi otu CAN nke steeti ahụ rịọrọ ya.

O kwuru na ọgbakọ ụlọụka ọbụla agaghị agafe mmadụ narị ise ma nyekwa onwe ha efe, na mkpuchi ihu nakwa ịkwọ aka ga-adịrịrị ma kwuo na a ga-agbachi ụlọụka ọbụla a chọpụtara dara iwu nke a.

O kwukwara na ekpere niile a na-eme ga-amalite n'elekere itoolu nke ụtụtụ ma jedebe n'elekere iri na otu n'ụbọchị ha họpụtara ị me ya.

Jude Idimogwu abụrụla onyeisi ndị Igbo na APC Legọs

Naanị otu onye Igbo so nn'ụlọomeiwu nke Legọs steeti bụ Jude Idimogu aghọrọla onyeisi ndị Igbo n'otu APC n'alaka Legọs.

Ọ bụkwa Eze Ndi Igbo dị icheiche họpụtara Jude Idimogwu bụkwa onyeisioche otu mwulite akụ n'ụlọomeiwu Legọs maka ọkwa a.

Idimogu na-anọchite anya Oshodi/Isolo kọwara na ọtụtụ ndị Igbo anaghị atụnyere APC n'ihi na ọchịchị anaghị eru ha aka n'oge.

Gọọmentị etiti enyela iwu ka emepe ụlọakwụkwọ isii ọzọ na Naịjirịa

Gọọmentị etiti enyela iwu ka emepe ụlọakwụkwọ isii ọzọ na Naịjirịa.

Nke a pụtara ihe n'ozi Bashir Ahmed bụ onye enyemaka onyeisiala Buhari depụtara n'elu soshal midia ya.

Steeti ndị ahọpụtara maka ụlọakwụkwọ ọhụrụ ndị a bụ Ebonyi,...


Isiokwu: Ihe 5 kacha mkpa Onyeisiala Buhari kwuru n'ụtụtụ a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru na ọchịchị ya bịara oge ndị Naịjirịa chọrọ ka ihe gbanwee, na ọ na-eweta mgbanwe a

Ka ọchịchị onye kwuo uche ya bidoro n'ụbọchị Mee 29 n'afọ iri na itoolu gara aga (Mee 29 1999), Naịjirịa na-eme emume a kwa afọ iji cheta ụbọchị ndị agha nyefere ndị nkịtị ọchịchị.

Nke afọ a bụkwa ụbọchị ncheta afọ atọ Buhari banyere ọchịchị dịka Onyeisiala Naịjirịa.

Ka Buhari bidoro ime nkwuputa ya, o kwuru na kamgbe o jiri banye ọchịchị, na ha ahụla ọgbatughie karịrị akarị, mana obi ụtọ ya bụ na ndị Naịjirịa kwadoro ya imepụta nkwa atọ kacha mkpa o kwere oge o batara.

O kwuru na ha na-agba mbọ imezu mkpa ndị ahụ bụ nchekwa, ịkwụsị mpụ na nrụrụaka nakwa ikwalite akụnaụba obodo.

Ihe ise kacha mkpa Buhari kwuru taa

N'ime ihe na-akarịghị nkeji iri atọ, Buhari kelere ndị Naịjirịa maka ikwado ọchịchị ya ma kwukwaa na nchekwa ka so n'ihe ndị kacha mkpa n'ọchịchị ya.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru na ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya ebe a.

Ịza okwu a Buhari kwuru, otu onye kwuru na Twitter na e kwesịghị ime ncheta ụbọchị ọchịchị onye kwuo uche ya maka na ọtụtụ ndị mmadụ anwụọla.

Ịza ihe Buharị kwuru, otu onye 'lere ya ule' ebe o kwuru na mpụ na nrụrụaka ka dị na Naịjirịa n'agbanyeghị nkwa Buhari kwere ị kwụsị ya.

Nke a akwụsịghị ndị mmadụ ikwu ihe ha na ọkụ na-aga n'ulọ ha.

Ha kwuru na enweghị ọkụ latrik ekweghị ha lee okwu Buhari.

Onye ọzọ jụrụ ebe ndị ntorobịa ga-esi nweta ego ha ga-eji azọ ndọrọndọrọ ọchịchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe 7 ị ga-eji cheta ndị Naịjirịa ma ị zute ha n'ụgbọelu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ị ma na ụfọdụ ndị na-echefu na ha nọ n'ihu ọha ma ha na-akpa ụdịrị agwa nwere ka ọ dị ma ha nọrọ n'ụgbọelu? Nke a butere akụkọ a BBC Igbo dere iji gosipụta akparamagwa ndị a.

Ndị mmadụ tụmadụ ndị Naịjirịa na-eme ihe ndị e ji enyo ha enyo ma ụkwụ ha banye n'ụgbọelu.

1) Ịkụ aka:

Kedụ etu ọzọ ị ga-esi mara na ị rutela n'ọdọ ụgbọelu Naịjirịa ma ọ bụrụ na ị nụghị ka ndị mmadụ na-akụ aka?

Ọtụtụ oge, ndị mmadụ na-akụ aka ma ụgbọelu tụọ ụkwụ n'ọdụ ụgbọelu dị na Naịjirịa.

Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ n'ihi aṅụrị na ha anwụghị n'ihe mberede ụgbọelu mere ha ji akụ aka. Mana gịnị kpatara ha anaghị eme etu a ma ụgbọelu fetuo na mba ndị ọzọ na-abụghị Naịjirịa?

Ị bụrụ onye si mba ọzọ bata ma ị maghị na ndị Naịjirịa na-emekarị ụdịrị ihe a, ọ ga-abụ ihe ọhụrụ na ihe ịtụnanya nye gị.

2) Ikpe ekpere/iti mkpụ ọṅụ:

Ihe ọzọ ga-egosi na gị na ndị Naịjirịa nọ n'otu ụgbọelu bụ 'ekpere'. Ndị Naịjirịa ma etu esi ekpe ekpere nke ukwuu.

Ụfọdụ na-ekpe ya maka na ọ bụ ihe marago ha ahụ, ebe ndị ọzọ na-ekpe ya site n'ụjọ mberede na-esi n'ife n'elu.

Ihe ọzọ ha na-eme bụ iti mkpụ ọṅụ ma ụgbọelu fetuo nakwa ime 'n'afa nna' iji gosi obi ọma ha na ha anwụghị n'ihe mberede.

Ị ga-ata ha ụta ebe ihe mberede ụgbọelu emeela ihe karịrị ugboro iri na Naịjirịa?

3) Ịkọ akụkọ

Ihe ọzọ e ji mara ndị Naịjirịa n'ụgbọala bụ ịkọ akụkọ ka ha niile esi n'ime otu ọnụụlọ pụta.

Ma ọ bụ ụjọ ka ọ bụ obi ọma na-ebute akparamagwa a, enweghị onye nwere ike ịkọwanwu ihe mere ndị Naịjirịa na-eji eme omume a.

Agwa a nwere ike ịgbakasị ndị ọzọ ha na ndị Naịjirịa na-eme njem ụgbọelu ahụ, mana ebe o si ka njọ bụ na ndị na-eme ya anaghị ahụta ya ka ihe ọjọọ.

4) Ịba mba/ịkọ ọnụ

Ọtụtụ oge ka ndị mmadụ na-esete ihe nkiri ebe ndị Naịjirịa na-akọ ọnụ n'ime ụgbọelu.

Oge ụfọdụ, ihe na-ese abụghị ihe ọzọ karịa na a na-azọ oche maọbụ na a na-azọ ebe a na-etinye akpa n'ime ihe a kpọrọ 'overhead bin'.

Maka etu ụgbọelu dị, ọ bụghị oge niile ka ị ga-etinyenwu akpa n'ime 'overhead bin' dị n'ebe oche gị dị. Nke a kpatara ụfọdụ ndị mmadụ na-eji akọ ọnụ ma onye ọzọ si n'oche ọzọ...


Isiokwu: Ihe Ipob kwuru maka ebubo Asari Dokubo na Nnamdi Kanu chọrọ ime Biafra 'Jewish state'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ n'ọsịsa ebubo Asari Dokubo boro n'ihe onyonyo o wepụtara ọhụrụ na-efegharị na soshal midia ebe o kwuru na o nwere ndị kwuru na ha ga-egbu ndị otu Kraist na ndị niile ekwenyeghị na naanị okpukperechi ndị Juu.

Dokubo, onye kwuru na ya bụkwazị onye Biafra kwuru na Biafra nke ya kwenyere na ya bụ ala onye ọbụla ga-enwe ohere ikpere Chukwu n'ụzọ o si masị ya.

"Anyị niile bụ ndị Biafra, ụfọdụ ndị Biafra kpebie na ha nwere ikike ọnwụ na ndụ, ha kwuo na ha ga-egbu ndị nke Kraist niile, mechie ụlọụka".

"Ha amalitela na-akutu akpụlakpụ Mary, Angel Gabriel na ihe ndị ọzọ, sị na Biafra anyị bụ nke nwere okpukpere ndị Juu."

Nke a bụ ọsịsa Dokubo gbasara nkatọ Nnamdị Kanu katọrọ ndị ụkọchukwu  sị na ha niile 'dị ọjọọ' n'ihe onyonyo o wepụtara na nso nso a.

Mana Kanu site n'ọnụ ọkaiwu ya pụrụ iche bụ Aloy Ejimakor kwuru na ebubo ahụ bụ ebubo ụgha.

"Asari Dokubo na-atụ asị ọcha megide Nnamdi Kanu".

"Nnamdi Kanu enwebeghị oge o kwuru na Biafra ga-abụ ebe a na-ekpe naanị ụka ndị Juu."

Ejimakor kwuru na ọtụtụ ndị ezinaụlọ ya bụ ndị otu Kraisti, dịka Kanu na onwe ya bụbu onye otu Kraistị chegharịrị kpewe ụka Juu.

Ọ siri na ọ bụ Kanu na-ede akwụkwọ mkpesa maka mkpagbu a na-akpagbu ndị otu Kraist ga-na ekwu ụdị ọkwu.

O gara n'ihu kwuo na "O bụrụ na ọ na-ekwu na ọtụtụ ndị Ipob bụ ndị ụka Juu maọbụ na ha si n'ụka Kraist banye ụka ndị Juu, na ọ bụghị asị".

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe Somadina kwuru maka Regina Daniels, ESN na Biafra\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere taa bụ ụbọchị March 7, 2021.

Ndị nso nso Adinma jụrụ ya ma obi agbawara ya mgbe Regina Daniels lụrụ di, ọ zara si na ọ maghị maka ihe ha na-ekwu.

O kwuru na  ọ bụ ihe nkiri ya na Regina mekọrọ bụ ihe butere ndị mmadụ ikwu na ha na-ayị ka enyi nwoke na enyi nwaanyị.

O mechara kwuo ka ndị mmadụ kwụsị ijụ ya maka Regina makana ọ lụlọla di.

Ihe Somadina kwuru maka ESN

Somadina kwuru na atụmaatụ Eastern Security Network abụghị ihe dị njọ makana o chere na ndị wepụtara ya , hibere ya maka iweta ezi nchekwa ala Igbo.

Somadina kwurukwara na okwu Biafra dimma mana ọ ga-adị mma ka ekwekọrịta ụzọ dị onye Igbo ọbụla mma n'etu e si achọ ya ụ Biafra.

N'okwu ya, "akwụnyeghị m na nkewa Naịjirịa, mana a mara ihe ga-adị ndị be anyị mma, si mee ya."

Ihe mere m jiri akwado 'social media bill' - Ned Nwoko

Somadina kwuru na ọ ga-achọ ị na-akpa ajọ agwa n'ihe nkiri makana o teela o mewere agwa onye ọma emeka n'ihe nkiri.

Adinma kwuru na e nye ya ohere ịbụ gọvanọ Anambra steeti bụ steeti ya, ọ ga-eji aka abụọ nara ya.

O kwuru na ọ kwenyere n'omenaala ma kwenyekwa n'ọkpukperechi Christ makana n'okwu ya, akwụkwọ nsọ kwuru ka e nye Ceasar ihe dịrị Ceasar ma nye Chukwu nke ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ada Jesus Comedy  sị na ya arịọla ndị niile ya mejọrọ mgbaghara


Isiokwu: Ihe asaa nwere ike iduga gị nga ma i mee ya nwa gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nne na nna nwere ike ịga nga maka ịkwụwa nwa ha agụụ

N'ihi nke a ọtụtụ ha na-azọhie ụkwụ n'ụzọ megidere iwu dịka ha na-agbaziri ụmụ ha.

Lee ihe ụfọdụ nwere ike ịbụga nne na nna na mkpọrọ ma ha mee ya nwa ha:

 Ihe ndị a bụ dịka Joy Uzoho, onyeisi na ụlọọrụ otu na-alụ ọgụ maka ikike dịri ụmụnwaanyị na ụmụaka a kpọrọ 'African Women and Children Care Support Initiative siri kọwa ya:

1. Nwata ibubiga ọnụ oke

Otu nne na nna Naijiria dabanyere n'aka ndị uweojii ndị tụbara ha na mkpọrọ n'Amerịka ebe ha bi n'ihi ime ka ụmụ ha soro ha buo ọnụ abalị 40, nke mere ka otu nwa ha nwụọ n'agụụ.

Uzoho kọwara n'iwu Naijiria, nne na nna mere ụdị ihe a ga-adabanye n'otu nsogbu ahụ n'ihi na "ụmụaka nwere ikike ịdị ndụ."nwata enweghị ume ibu ọnụ ka okenye."

2. Enyeghị nwa ara

Ara bụ ezi nrị na-eme ka ụbụrụ ụmụaka na-acha ọkụ

Nwaanyị ọbụla jụrụ inye nwa ya ara n'ihi egwu na ara ya ga-ada na-emegide iwu.

Uzoho sị, "Onye ọbụla mụrụ nwa kwesịrị inye ya ara n'ọnwa isi mbụ ya. Onye emeghị etu a dịka ụfọdụ ndị ọgbaraọhụrụ na-asị na ara ha ga-ada kwesịrị ịta ahụhụ n'ihi na o megidere iwu"

3. Ịwakpo maọbụ imetọ nwata

Mmetọ ụmụaka bụ nsogbu na-arị elụ na Naijiria ugbua

Nke a bụ okwu bụ chi bọọ, a nụ ọzọ dịka akụkọ mmetọ ụmụaka na-apụta ụbọchị ọbụla.

Dịka iwu Naijiria siri kwuo, onye metọrọ nwa erubeghị afọ 18 ga-aga nga mkpụrụ ọka

4. Enyeghị nwata na-arịa ọrịa nleta kwesịrị

Nwata ọbụla nwere ikike nleta

Nne na nna eletaghị nwa ha ahụ adịghị nwere ike ịga nga ma ihe mee nwa ahụ.

Uzoho kọwara sị, "Nwatakịrị na-arịa ọrịa, ị chọghị ụlọgwụ ị ga-akpọga ya, onwe ihe mere nwa ahụ, nne na nna ahụ ga-aga mkpọrọ."

5. Ịkpọchi nwata n'ụlọ

Ụfọdụ ndị nne na nna na-akpọchi ụmụ ha n'ime ụlọ iji chekwa ha iso ajọ otu maọbụ maka nchekwa mana Uzoho kọwara na o nwee ihe ọdachi mere nwata n'ihi na a kpọchiri ya n'ụlọ na nne na nna ya ga-abanye nsogbu nwere ike ibuga ha mkpọrọ.

6. Azụghị nwa n'akwụkwọ

Nwata ọbụla ikike ịgụ akwụkwọ

Ụfọdụ ndị nne na nna anaghị eziga ụmụ ha maọbụ nwa ha na ha bi ụlọakwụkwọ.

Ha na ahara iziga ha ahịa maọbụ...


Isiokwu: Ihe ga-akwụsị nsogbu dị n'ịchị ehi - Ipob\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onweghị onye kweta na ihe ga-egbochi nsogbu gbasara ịchị ehi

Na mgbe na etighị aka, Ohaneze ndị Igbo rịọrọ ndị ọrụ ugbo nwere ebe a na-azụ ehị tụpụ a lụọ agha Biafra ka ha laghachị na yabụ ọrụ makana udị ọrụ nwere nnukwu uru.

Mana, BBC Igbo na Otu n'ime ọnụ na kwuchitere Ipob (bụ otu chọrọ ka ikewapụta Biafra site na Naịjirịa) bụ Ụkọchukwu Peace kwuru okwu na ekwentị, o wee sị na ihe ga ebute mkpebi na nsogbu a bụ ka Biafra kwụrụ n'onwe ya.

Ụkọchukwu Peace gwara BBC Igbo na "ndị a na-achọ i ji ehi nwe nakorita ala ndị igbo ncha".

IPOB bụ otu chọrọ ịnweta onwe ha

Peace kwukwara na ọdịghị n'aka gọọmentị ị nye ndị na-achị ehi ala makana onweghị ndị Igbo na-azụ ahịa na steeti dị icheiche enyere ala n'efu.

Mana otu onye ọnụ n'eru n'okwu bụ Emeka Eze kwuru na ọdịya ka ihe Ipob na-atuegwu bụ ihe a akpọrọ 'cattle colony' na asụsụ Bekee.

"Ndị a na-achị ehi kwesịrị ịzụ ala dika ndị Igbo sị azụ ala ha ji azụ ahịa, mọ bụ rụọ ụlọ obibi n'obodo di icheiche na Naịjirịa. Ọ bụ n'ime ala nke a ha zụrụ ka ha ga-achị ehi ha," Peace kwuru.

Mana Ụkọchukwu Peace kwetere na ihe Ohaneze kwuru banyere na uru dị na-ichi ehi, dịkwa na ịmalịte ebe a na-achị ehi.

"Ọtụtụ n'ime anyị alaghachiela na-ichi ehi. Ị ga n'Anambra steeti taa, ọtụtụ ebe a na-chị ehi a malịte go,"

Na ngwụcha, Peace nwere nchekwa na ndị Igbo malịte udiri ọrụ ịchị ehi, ọ ga-anapụ ọrụ n'aka ndị na-achị ehi n'ala Igbo ụgbụa.

Ndị na achị ehi na bụkarị  ndị Fulani. Ha na agọ na ọbụghị ha na-egbu mmadụ, mọ na akpata nsogbu ndị na eme ka ogbaghara dị, ma na atụ aka na ọ ndị na o maka ichekwa ehi ha mere ha ji na-ejide egbe na mma.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe ga-eme ka otu nchekwa ndị IPOB na nke ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ rụkọọ ọrụ - Aloy Ejimakor\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnamdi Kanu, onyeisi ndị IPOB hibere otu nchekwa ọ kpọrọ 'Eastern Security Network'.

Aloy Ejimakor, onye bụ ọkaiwu IPOB nakwa ọkaiwu Nnamdi Kanu, kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere n'ekwentị n'ụbọchị Tọzde.

Ejimakor kwuru na otu nchekwa nke a ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ chọrọ ihibe abịaghịzi n'oge maka na o teela aka a tụrụ anya ka ha mee ya mana ha emeghị ya.

Mana dịka ha chọrọ ihibe ya ugbua, ọ bụrụ na obi ha dị ọcha, IPOB na Nnamdi Kanu ga-akwado ya.

O kwuru sị: "Okwu gbasara ihibe otu nchekwa ọhụrụ dị mma, kama ya abụkwana ihe e ji eme 'politics'"

"Ihe Nnamdi Kanu ji hibe Eastern Security Network abụghị maka 'politics' kama ọ bụ iji chekwaa ndụ na akụnụba."

"Ọ bụrụ na ndị gọvanọ na-ekwu eziokwu gbasara otu nchekwa a, ọ bụrụkwa na ọ bụghị ihe e ji eme ndọrọndọrọ ọchịchị, eji m n'aka na Nnamdi Kanu nakwa IPOB ga-akwado ya."

'Ndi uweojii ejighị Nnamdi Kanu na Singapore'

Kama Ejimakor kwuru na ọ ga-ara ahụ ịgwa Nnamdi Kanu na IPOB ka ha kwasaa otu Eastern Security Network iji nye ohere ka otu nchekwa nke gọọmentị malitezie ọrụ.

"Cheta na IPOB agbasaghị naanị ndị Igbo," Ejimakor kwuru.

"IPOB bụ maka steeti niile so na mpaghara 'Eastern Nigeria' nke ochie."

"Eastern Security Network nọcha na mpaghara ndị a, ya mere ọ ga-eji hịaa ahụ ịkwasa otu ahụ."

Eastern Security Network ọ ga-akụpụ otu nchekwa ọhụrụ ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ na-achọ ihibe?

Ndị Gọvanọ mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa ekwetela ihibe otu nchekwa nke ha bụ ndị ga-enwe ụdị akwa nke ha ma na-ebukwa egbe.

Ọ bụ onyeisi otu 'South-East Governors' Forum' nakwa Gọvanọ Ebonyi Steeti bụ Dave Umahi gwara ndị ntaakụkọ nke a n'ụbọchị Tuzde, oge e mechara ọgbakọ nchekwa pụrụ iche bụ nke e mere n'ịntaneetị.

Nke a na-abịa dịka onyeisi otu 'Indigenous People of Biafra' (IPOB) bụ Nnamdi Kanu hibere otu nchekwa nke ha ma kpọọ ya 'Eastern Security Network'.

Umahi kwuru sị: "Ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ nwere ọtụtụ ọgbakọ gbasara nchekwa mpaghara anyị."

"Ugbua, anyị na-atule ụdị akwa ndị ọrụ nchekwa ahụ ga-eyi bụ nke ga-abụ otu ụdị na mpaghara...


Isiokwu: Ihe mere otu ọgbọ, otu ebiri na ndị uke ji baa uru n'ala Igbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ dịka a ga-asị na ọ bụ n'ilu a ka a gbakwasịrị ụkwụ ma hiwe otu ọgbọ n'ala Igbo maka ha kwenyere na Igwe bụ ike.

Gịnị bụ Otuọgbọ?

Maazị Chigozie Nnabuihe bụ onye ọkammụta n'asụsụ nakwa omenala Igbo sị na otu ọgbọ bụ omenala e ji mara ndị Igbo.

"Ọ bụ otu jikọtara ndị a mụrụ n'ime otu afọ maọbụ agbata afọ abụọ ruo afọ anọ mana ọ gaghị akarị afọ ise."

Otuọgbọ ndị ụmụnwaanyị n'emume ịgbọtụọmụ n'Ohafia, Abia Steetị

Ọ sị na obodo dị iche iche n'ala Igbo nwere etu dị iche ha si eme ya nakwa aha dị iche ha na-akpọ ya dịka "Ndị ebiri, Ndị Uke" dgz.

Otu ọgbọ dị iche nwere aha e ji mara ha nke na-egosi ndịiche nakwa ogogo ha n'otu ọgbọ ndị ọzọ dị n'obodo.

Iji maa atụ: Obinwanne dị n'Arochukwu, Ikenga dị n'Ezeukwu-Alayi, Azummini Udomba dị n'Ohafia dgz.

Kedụ mgbe omenala Otuọgbọ malitere n'ala Igbo?

Igbo sị na ụwa otu onye ka mma n'ime afọ. Nke bụ na ngwa ngwa a mụrụ mmadụ, mmekọrịta ya na ndị ọzọ ga-amalite.

Otu ọgbọ bụ omenala na-ahụ na mmadụ na ibe ya nwere ezi mmekọrịta, ebe nwata ga-ama ndị ọgbọ ya ma kwanyere ndị ọgbọ tọrọ ya ukwu.

Afọ ole ka a na-adị tozuo ịbanye n'Otuọgbọ?

Nwata malite ito, ya na ụmụaka ibe ya a mụtụ na gburugburu oge ahụ ga-amalite igwukọ egwuregwu mana ọ bụghị mgbe otu ọgbọ na-ebido.

Maazị Nnabuihe sị na otu ọgbọ na-amalite mgbe nwata dị na-agbata afọ iri na abụọ na iri na ise.

Ndị otuọgbọ na-agbọtụ ọmụ n'Ohafia, Abia Steetị

"Ọ bụrụ n'obodo dịka Ohafia a na-asị nwata dị afọ iri na ise ga-agbata nnụnụ iji gosi akpamike." O kwuru.

Ọ gara n'ihu sị na isonye n'otu ọgbọ na-akwụsị mgbe ndị ọgbọ ahụ lara ezumike nka nke ụfọdụ na-akpọ "ịkpọtọ mma" maọbụ "ito ọgbọ".

Mgbe ahụ ha ga-akwụsị ihe ọbụla a kpọrọ ọrụ obodo mana a ga-eji ọrụ ha rụrụ na-echeta ha nakwa akwanyere ha ugwu n'obodo.

Kedụ uru Otuọgbọ bara?

Ndị nne larala ezumike nka n'otuọgbọ

Otu ọgbọ dị iche iche nwere ọrụ gbapụtara ihe ha na-arụ n'obodo bụ nke a na-eji echeta ha na mmalite nakwa nkwụsị otu ọgbọ ha.

Ọrụ ndị a gbakwasịrị ụkwụ n'ọdịmma na ncheta obodo gụnyere;

Traditional Retirement:'Ịgba Ọtaọmụ bụ ihe anyị...


Isiokwu: Ihe na-akpa m bụ nchekwa na akụ na ụba obodo - Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akara ụlọọrụ onyeisiala wepụtara foto dị icheiche maka ya bụ ọgbakọ

Mana taa, Buhari na onyeisiala mba UK bụ Theresa May nwere ọgbakọ n'ụlọọrụ May dị na No 10 Downing Street.

Onye nkwuchiteọnụ onyeisiala Buhari bụ Femi Adesina edepụtala akwụkwọ ihe pụtara n'ọgbakọ ndị isi abụọ ahụ mere.

N'akwụkwọ ahụ Femi Adesina zipụtara, o kwuru na atụmatụ atọ nke onyeisiala Buhari ji achị so n'okwu pụtara ihe nke ukwuu na ya bụ ọgbakọ.

N'okwu ya, Buhari kwuru; "Anyị ji atụmatụ atọ we chụ nta vootu nke bụ, ichekwa ala Naịjirịa, imezi akụ na ụba obodo ma chụkwa mpụ ọsọ.

Anyị nwere ntuliaka n'afọ na-abị, ọtụtụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ebidola itinye uche na ihe gbasara ntuliaka ahụ mana ihe na-echu m ụra ugbua bụ nchekwa na akụ na ụba" dịka o kwuru.

Buahri kelere mba UK na ọtụtụ ụlọọrụ si mba UK nke nọ na Naịjirịa agbanyeghi etu ihe si aga mana ọ rịọkwara ka ọtụtụ ụlọọrụ ndị ọzọ bịakwa guzobe na Naịjirịa.

Ha kpatụrụ aka n'ọtụtụ ebe ndị ọzọ dị icheiche dịka agụmakwụkwọ, ọrụugbo, nchekwa ihu igwe na gburu gburu nakwa ihe ọzọ.

Na nzaghachi, Theresa May kwuru na Naịjirịa na mba Briten ga n-aga n'ihu na-arụkọ ọrụ ọnụ n'ihe gbasara ịzụ na ikuzi ndị agha Naịjirịa nakwa inye ha ngwọ agha ha kwesiri iji rụọ ọrụ.

O kwuru okwu karịa gbasara ụmụaka Chibok ebe o kwere nkwa na Briten ga-aga n'ihu na inyere Naịjịrịa aka.

May toro Buhari n'ọchịchị ya n'akụkụ akụ na ụba ma gwa ya ka ọ gaa n'ihu tinye uchu n'ezi ọchịchị agbanyeghi na ntuliaka na-abịa.

May kwukwara na oge eruola mgbe ndị mba COmmonwealth ga-ebido inwe mmekọrịta n'akụkụ azụmahịa.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe ndị NYSC na-ekwu gbasara asịsa gọọmentị metutara ego ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị mmadụ na ekwu na ha chọrọ ka akwụsị NYSC n'obodo ebe nsogbu dị

O kwuru na ọ bụrụ ha ihe nwute na Gọọmentị etiti na-ekwukwazi na ya bụ okwu bụ okpotokpo asị.

Charles kwuru na ego a na-akwụ ha ụgbua ezughị ma ncha ya mere e ji kwesi i buli ya elu.

Ihe ha na-ekwu na soshal midịa

@1MrDecency kwuru na nke a gosiri nkwa emezughị emezu.

Cheta na minista na-ahụ maka arụmọrụ na iwe n'ọrụ bụ Chris Ngige katọrọ akụkọ kwuru na gọọmentị etiti ga-ebuli ụgwọ ọnwa ndị NYSC ma kwụọ na ọ bụ okpotokpo asị.

Ngige kwuru nke a mgbe ọ na-agwa ndị nta akụkọ okwu n'obodo Obosi nke Idemili dị n'Anambra steeti.

O kwuru na gọọmentị enweghi ike ibuli ụgwọ ọnwa ndị ji otu afọ efe ala nna ha ma ọ bụrụ na ebughị ụzọ ghazie ụgwọ opekatampe nke ndị ọrụ obodo.

O kwuru na ụgwọ ọnwa a na-akwụ ndị ji otu afọ efe ala nna ha nọ na gburugburu opekatampe a na-akwụ ndị ọrụ obodo.

Ngige kwuru na ọ gwụla ego mgbakwụnye maka ime njem dị otu puku na narị ise ka a na-etinye n'elu ụgwọ opekatampe, nke mere ego ndị NYSC ji bụrụ puku iri na itoolu na narị ise bụ ego ole gọọmentị etiti na-akwụ ha ugbua.

Ngige so na Kọmiti na-ahụ maka ibuli ụgwọọnwa

Ngige gara n'ihu kwuo na ọ bụ ndị gọvanọ mere na gọọmentị etiti ebulibeghi ụgwọ opekatampe ndị ọrụ obodo site na-enweghi mkpebi ọbụla.

Mana onyeisiala bụ Muhammadu buhari ekwuola na okwukwe ya n'ebe ndị ji otu afọ efe ala nna ha nọ ka bụ ihe siri ike.

Nke a bụ mgbe ọ na-abatara ụfọdụ ndị a ụnyaahụ n'ụlọ ya dị na Daura nke Katsina steeti n'emume Eld-el-Kabir nke na-aga n'ihu ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe ndị mere e ji achọ ịkagbu atụmatụ NYSC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Awaji-Inombek Abiante na-anọchịte anya ndị obodo Opobo/Nkoro n'ụlọomeiwu kwadoro iwu ahụ.

Ọ gbadoro ụkwụ n'ihe ndị a ma ma wepụta iwu ahụ;

Dịka ọ dị ugbua iwu a agafeela ngụpụta nke abụọ dịka ndị omeiwu ka na-arụka ụka ma a ga-akachapụ atụmaatụ a ka ọ ga-aga n'ihu.

Gịnị ka NYSC pụtara na Naịjirịa?

Atụmaatụ National Youth Service Corp bụ nke ndị ntoroọbịa na-efe ala nna ha na-eme ruo otu ọnwa.

Onye ntoroọbịa gụcharala mahadum na Naịjirịa , na-erubeghị afọ iri atọ na-esonye ya bụ atụmaatụ.

A na-ewega ha n'ngalaba na-abụghị ebe ha si dịka onye si mpaghara ọwụwa anyanwụ ga-aga mpaghara ugwu awụsa ga fee ala nna ya, etu a ka ọ dịkwa ndị ọzọ si ebe dị iche iche na Naịjiria.

Ndị ntoroọbịa ga-eme  ọzụzụ pụịrụiche n'ime ogige NYSC tupu e wega ha n'ụlọakụ, ụlọakwụkwọ, ụlọọgwụ nakwa ụlọọrụ dị iche iche ebe ha ga-eme ọrụ mbụ ha.

Kedụ uru na ọgbọm dị na NYSC?

Otu onye ọkaiwu bụ Chukwuemeka Eze sị na uru dị n'iji otu afọ efe ala nna karịrị ọghọm dị na ya nke gụnyere;

Ọkaiwu Eze sị na ọghọm dị na ya akarịghị ọghọm ọtụtụ ndị Naịjirịa ọzọ na-agabiga.

Ọ sị na a na-atọrọ ma na-egbukwa ndị ọzọ na-abụghị ndị ji otu afọ efe ala nna ha na Naịjirịa n'oge ọbụla ma na ntuliaka.

Eze sị na ndụmọdụ ọ ga-enye gọọmentị bụ ka ha nyekwuo ndị NYSC ọzụzụ tara ọchịchị iji chekwaa onwe ha n'oge dị njọ.

Tinyekwuoro ha ego n'elu ego a na-akwụ ha ma rọpụtara ha ọrụ ndị ntoroọbịa ndị ọzọ ọrụ.


Isiokwu: Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka China-Africa summit\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

President Xi Jinping say China investment for Africa no get any 'political strings attached'

Ka Maazi Xi kwuputara ego a China nyere Afrịka na mmalite nzukọ abalị abụọ ya na ndị Afrịka na-eme, mana ọtụtụ mmadụ na-ajụ ihe kpatara ha ji aga China a.

Ijeri dọla iri na ise  ($1.15bn) eweputara maka enyamaka sọkwa n'ime ijeri dọla iri isii a na ihe ndị ọzọ ga-esote ya.

Ọtụtụ mba Afrịka na-aga ịna ego na China

N'aka ọzọ, Xi kagbụkwala ego ndị mba Afrịka ụfọdụ jị China.

Akụkọ na-ekwu na ọtụtụ mba n'Afrịka na-aga China ka irụ ọru ojiegoachọego, dika ọtụtụ ndị mmadụ na-eche na mba ahụ ga-apụta onyeisi ụwa a.

Nke bụ eziokwu bu na China agafela World Bank na Ọgbako Yurope dị ka mba na-enye Afrịka aka karịa n'ihe banyere mmepe.

Ihe mere Afrịka ji achu China

Onyeisiala Saụt Afrịka na and China presido Xi Jinping

Dịka Larry Madowo, onye bụ editor n'ihe gbasara ego na azụmahịa na BBC Africa kwuru, ọ sị na China kachasị enye ego maka nwulite ngalaba n'Afrịka bụ ihe mere mba Afrịka niile jiri wuchie ọgbakọ China-Africa emere.

Madowo kwuru na n'agbanyeghi na ndị mba Afrịka na-anata mbibi n'aka China, ndị ọkachamara na-atụ egwu na ụgwọ mba ndị ahụ ji China karịrị akarị.

Otu n'ime ndị ọkachamara bụ Cobus Van Staden nke Mahadum Witts kwetara na "Chịna bịara Afrịka ị nweta ego, ya bụ ihe Afrịka chọrọ, mana nsogbu ga-adị ma ọ bụrụ na ha esighi ọtụ ụzọ a gaba".

China achọghị ka Afrịka 'mefuo' ego ahụ

Iji maatụ, mba Yuganda anatala dọla ijeri atọ bụ mbibi mba China n'iji rụ ụgbọ oloko ebe China ka kwere ha nkwa ego ọzọ.

African Leader dey poseon Monday wit China Presido Xi Jinping for Beijing

N'agbanyeghị na ndị mmadụ na-atụ egwu na ego a niile nakwa ngalaba dị ịcheiche a na-awulite si China abịa, Onyeisiala mba China bụ Xi Jinping apụtala ịkọwa na ha agaghị akwado "mmefu ego" n'akwa na ha agaghị etinye anya n'usoro ọchịchị ndị obodo ahụ.

O kwuru na ijeri iri isii mba ya nyere Afrịka bụ nke China jiri we kwalite "mwulite ga-emepụta ohere ga-amasị ndị ntorobịa".

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari anatala China...


Isiokwu: Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mwakpo ụlọ gọvanọ Imo steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'akwụkwọ onyeisi otu ahụ bụ gọvanọ Kayode Fayemi depụtara, ndị gọvanọ kọwara mwakpo ahụ mere n'Epreelu iri abụọ na anọ dịka iwego mwakpo ruo ogo ọzọ jọgburu onwe ya.

N'okwu ha, ndị na-eme mwakpo a mara na ọ bụghị sọ ha nwereike ịnawakpo ndị mmadụ.

Ha kwuru na a ga-agba mbọ hụ na onye ọbụla nyere aka chọpụta ndị kpara mkpa mkpa a.

"Ndị a na-eme ihe bụ obere ọgbakọ na-achọ ka mebie idin'otu Naịjirịa.

Ha chere na kama ndị mmadụ ga na-aga eme udiri mwakpo ahụ n'oge, ọ ga-adị mma ka ha chụọ udo na idinotu ma gbajọọ ihe ọjọ na ihe ike ọbụla na-ebute ịlaniyi.

Raph Uwazurike bụkwa onyeisi Massob katọkwara ya bụ mwakpo ma kwuo na ọ bụ onye igbo ka e gburu na mwakpo ahụ.

O kwuru na ihe ga-aka mma bụ ikwụsị mmanụ ụgbọala ịpụ n'ọwụwaanyanwụ gawa n'ugwu awụsa.

Emma Powerful bụ ọnụ na-ekwuru ndị otu Indigenous People of Biafra kwuru na ndịagha Naịjirịa enweghị ike ibatali ogbe ndị otu Eastern Security Network wakpoo ha dịka ha si kwu mgbe mkpamkpa a kpachara.

O gwara ụlọọrụ  Channels na ndị otu ya ga-emesi gọvanọ Hope Uzodimma nke Imo steeti ike maka etu o si gwa ndị agha ka ha gbagbuo ndị otu ha bụ Ikonso.

Otu onye na-ekwukarị maka ihe na-eme na mpaghara ọwụwa anyanwụ bụ Chukwuka Ofoegbu e ji Ijele speaks mara katọkwara ya bụ mkpa mkpa ma kwuo na ọ bụrụ na op nweghị ihe mere maka ya bụ ihe, ọ ga-esi n;ikwe n'aka gafere mara ọgọdọ.

Cheta na Kọmịshọna mgbasa ozi nke Imo steeti bụ Declan Emelumba kwuru na ọ bụ ndị omekome ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-akwado chọrọ iwakpo ụlọ gọvanọ.

Akụkọ ka na-abịa.


Isiokwu: Ihe ndị uweojii mere ụmụnwaanyị Ipob na-eme ngagharịiwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii nwụchiri ụmnwaanyị Ipob na-eme nghariiwe n'Ọgọstụ 17,2018 n'Owere isi obodo Imo steeti

Ụmụnwaanyị a so na ndị ruru puku abụọ si na steeti dị iche iche n'ọwụwa anyanwụ Naịjirịa mere ngagharịiwe na-ekwu ka a tọhapụ onyeisi otu Ipob bụ Nnamdị Kanu.

Dịka ụmụnwaanyị ndị a mere ngharịiwe na-ebo ebubo na ndị agha Naịjirịa ma ebe ha dowere Kanu, onye na-efu efu kemgbe afọ gara aga oge ha gbachara 'Egwu Eke' nke abụọ n'ala Igbo.

Ụmụnwaanyị ndị a eyighị akwa-elu, ebe ụfọdụ yi akwa ojii ma na-agụ egwu agha na-agharị n'ọtụtụ okporoụzo, dị n'Owere nke butere ọtụtụ ụgbọala ịkwụ n'ahịrị.

Akụkọ kwuru na ụmụnwaanyị a bidoro gbawa egwu oge ndị uweojii zutere ha, ebe ndị uweojii gbara ha ikuku ọkụ (teargas), merụọ ụfọdụ ahụ ma nwuchikwa ọtụtụ n'ime ha.

N'okwu ya, ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Andrew Enwerem kwetara na ndị uweojii ji ụmụnwaanyị Ipob ruru otu narị maka " Ime ngagharịiwe na-anataghị ikike n'aka ha, ya na maka ịbụ ndị otu iwu mabidoro."

Ọnụ na-ekwuru ndị ụweojii n'Imo Steeti

"Ị ma n'ihe gbasara the Indigineous Biafra gọọmenti Naịjirịa mapụrụ ya n'iwu."

"Nke abụọ ha agwaghị ndị uweojii. Ha bịara na-anọchi okporoụzọ na-eme ihe nwereike ibute ọgbaghara."

"E jidere ihe karịrị otu narị. Onweghị onye merụrụ ahụ, onweghị onye nwụrụ."

Enwerem ekwetaghị, nke ọ na-agọ na ndị uweojii gbara ụmụnwaanyị ahụ ikuku ọkụ.

Gee ihe o kwuru n'uju ebe a:

"Anyị nwụchiri ụmụnwaanyị Ipob otu narị" - Kọmishọna uweojii Imo steeti

Akụkọ kọrọ na otu nwaanyị dị ime dara n'ihi ikuku anwụrụ ọkụ a gbara.

Otụtụ ndị mmadụ na-akpọ oku na soshal midia ka ndị uweojii tọhapụ ụmụnwaanyị ndị a ha ji.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihe nkiri Black Panther enyela ndi mmadụ aṅụrị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị n'ekiri Black Panther na Kenya

Ihe nkiri a nọzị ọnọdụ ihe nkiri kachasị enweta ego na mmepe ya na sịnịma dị icheiche n'ụwa niile.

Black Panther bụ akụkọ maka otu mba Afịrịka (n'abụghị obodo di n'ihe) a na-akpọ Wakanda na eze ha a na-akpọ Black Panther.

N'ihi na ọ bụ mbụ a na-eme udịrị ihe nkiri a gbasara Afịrịka na ndị isiojii, ụmụ Afịrịka na ụwa niile na-enwe aṅụrị maka ya.

Ya mere ụfọdụ ji n'eyi uwe ejiri mara ndị Afịrịka na-aga ikiri ya bụ ihe nkiri na sịnịma ndị dị na mba Saụt Afịrịka.

End of Instagram post, 1

N'Amerịka

Ma na Naịjirịa

Ka ndị mmadụ na-enwe aṅụrị, ihe nkiri a nọkwa n'akpata ego etu pụrụiche.

Ugbua, Black Panther eritela ijeri naira 79 n'ihe eji agụ etu esi ere ihe nkiri a na-akpọ box office n'asụsụ bekee.


Isiokwu: Ihere e mela ndị amụma ụgha -John Odigie Oyegun\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ntaakụkọ kwuburu na APC enyela ụbọchị nwepụ John Odigie-Oyegun

Ha mere nka na nzụkọ NEC ha mere taa.

Gọvanọ Kogi steeti bụ Yahaya Bello,kwuru na ndọtị a ga-amalite na ọnwa June iri atọ.

O kwuru na ha zukọrọ ka ha nwee nkpebi dabara n'iwu partị ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ọ sịkwa na oge ọchịchị ndị nọ na ọkwa 'National working commitee' ga-abịa na njedebe n'ọnwa June iri atọ nke arọ 2018.

N'etufughị oge John Odigie-Oyegun ekwuola na ya bụ nkpebi ị dọtị oge ọchịchị ya echiela ndị amụma ụgha kwuru na aga-ewepụ ya ihere n'ihụ.

O kwukwara na mkpebi a bụ ihe dị utọ ma makwa mma.

O boro ndị ntaakụkọ ebubo sị na ha ghatọkọ ihe gbasara parti ya.

Odigie-Oyegun sị na akụkọ kwuru na ya bụ nzụkọ kpara maka ụbọchị ọ ga-apụ dịka onyeisi bụ asị.


Isiokwu: Ihere kwesiri ime ndị ọmeiwu Igbo maka nchabi ego Bọjeti - Chekwas Okorie\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chekwas Okorie sị na nchabị ego a metutara ndị Igbo ọfụma

O kwuru nke a maka ebubo nchabi bọjetị onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari boro ndị omeiwu ala.

Okorie kwuru na ọ bụ ihe ihere na ndị omeiwu sị ọwụwa anyanwụ nọ na ọlụomeiwu ncha baa ndị Igbo n'anya, ma gakwa n'ihu kwuo na ya bu omume gosiri na ha ebụghị ndị ọwụwa anyanwụ n'ọbị. Gee ihe Chekwas Okorie kwuru n'elu.

Cheta na ụnyaahụ, ọmeiwu Ike Ekweremadu, bụ osote onyeisi ndị omeiwu ukwu Naịjirịa, na ndị omeiwu ọzọ sị ọwụwa anyanwụ Naịjirịa tinyere ọnụ na ebubo onyeisiala Muhammadu Buhari boro ndị omeiwu na ha chabiri ego ekwesiri iji rụrọ ọrụ na akwa Naịja nke abụọ, ọdọ ụgbọelu ndị n'Enugwu, ọzọ Benin/Ore nakwa ọtụtụ ọru ndị ọzọ ga abara ndị Naịjirịa ụru ma were ego tinye na ebe ọzọ.

Na nkọwa ya, Ekweremadu kwuru na uche ya na nke ndị omeiwu si ọwụwa anyanwụ Naịjirịa dị n'ọdọ ụgbọelu Enugwu so na ọrụ dị icheiche ndị omeiwu chabiri ego ya.

Ike Ekweremadu na-ekwe nkwa na ha ga-ahu isi okwu a

Ekweremadu kwuru na ọ bụ na ngalaba omeiwu a na-akpọ "commitee" na asụsụ Bekee ka nchabi a mere, ma kwuo na ndị commitee ometụtara gaha agwa ọha ihe mere na etu o siri mee.

Cheta na ụlọomeiwu nke etiti manyekwuru N500bn na N8.612tn bu egọ bọjeti afọ 2018 nke onyeisiala nyere ha ka ha lebanye anya nke mere ka bọjeti gbalie rue N9.120tn.

Buharị tụrụ arịrị maka mgbanwe ndị ụlọọimeiwu mere n'akwụkwọ bọjeti ahụ ma kwuo na ọ bụ iji ghara ịga n'ihu na ịkpụ ụkwụ dịka o si gbasa  nhazighari akụnaụba Naijiria nke na akpụ n'ala mere ya jiri mechie anya ma tinye aka n'akwụkwọ ahụ.

Enyinnaya Abaribe kwenyere n'ihe Ekweremadu kwuru, ma kwuo na ya nchabi a tụru ha n'anya.

Maka ihe a mere, ndị omeiwu ọwụwa anyanwụ kwuru na ha ga-akpọ nzụkọ pụrụiche nke ga-enye ha aka mee ngwangwa jiri ụkwụ chọba ihe dị anyere na mmiri.

Abaribe n'onwe ya kwuru na ọ bụ n'ogige "commitee" ka nchabi a mere.

"Anyị kwenyere na anyi ga-agba mbọ chọpụta onye mere nchabi a," Abaribe kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ihụtụla nwaanyị gbara ajị ka nwoke?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Harnaam Kaur banyere n'akwụkwọ ndị Guinness World Records ka nwaanyị kacha gbaa afọọnụ n'ụwa, ebe Queen Okafor nwere ike ịbụ nwaanyị kacha gbaa-ajị na Naịjirịa

Ọ bụ eziokwu na nwoke gbaa oke ajị anaghị ele ya anya ugboro abụọ ka ọ bụ ihe ọhụrụ, mana nwaanyị gbaa-ajị ka nwoke, ọ bụrụ okwu akpụ n'ọnụ.

Ọtụtụ ndị mmadụ nwere ike ikwu na afọọnụ maọbụ ajịobi na-aka mma n'ahụ nwoke, mana ụmụnwaanyị a gbara yabụ ajị achọghị ịma.

Ụfọdụ ndị na-ahụ nwaanyị gbara ajị ka ọ bụ ihe ọjọọ, nke kpatara ụfọdụ na-eji akwa ha emu maka etu chineke sị kee ha.

Ụmụ nwaanyị abụọ ihe a metụtara bụ nwaafọ Naịjirịa bụ Queen Nonyerem Okafor na Harnaam Kaur bụ onye Britain.

Mmadụ abụọ a ekweghi ka etu ha dị mee ha ihere, nke kpatara na Kaur dị afọ iri abụọ na asaa bụzị nwaanyị mbụ n'ụwa banyere n'akwụkwọ ndị Guinness n'afọ 2016 maka ihe gbasara ịgba afọọnụ.

Okafor n'onwe ya dị afọ iri atọ, na-agụ akwụkwọ na National Open University nke Nigeria, bụrụkwa onye ama ama na mpaghara Naịjirịa maka ajị ọgbara n'ahụ ya niile.

Queen Nonyerem Okafor na-agụ Politikal Sayensị na mahadum

Mana onwere ihe o mere ma nwaanyị gbaa ajị ka nwoke?

Ọtụtụ oge, ọ na-abụ maka etu ahụ nwaanyị si mmepụta mmiriọgwụahụ bekee na-akpọ hormones, na-eme ka nwaanyị gbaa-ajị dịka nwoke.

Nke a pụtara na ahụ ha na-emepụta ihe sayensị na-akpọ testosterone nke ukwuu n'ahụ ha kama ịmepụta ọtụtụ progesterone na oestrogen.

Sayensị emeela ka mmadụ mara na onwegi ihe ọjọọ ọbụla dị na nwaanyị ịgba-ajị ka nwoke.


Isiokwu: Ike Nwachukwu: Naijiria ugbua abụghị ihe m tụrụ anya - Ike Nwachukwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

'Anyị chọọ ka obodo anyị dị mma, obodo a dị mma' Ike Nwachukwu

Nwachukwu, onye gwara BBC Igbo nke a na mkparịtaụka dịka ọ gbachara afọ 80, kwuru na ọnọdụ nkewa dị ugbua abụghị ihe ọ tụrụ anya ịhụ.

"Ihe m tụrụ anya ịhụ bụ obodo e nwere udo, ọnụ na ọganihu."

O kwuru na nkewa dị na Naịjirịa ugbua abụghị ihe kwesiri kama na ndị ọbụla kwesiri ịhụ onwe ha ka nwaanne, agbanyeghị be onye si maọbụ  okpukperechị onye ahụ.

"Ndị bụ ndị ala anyị ha abụ Igbo,Yoruba, Hausa, Fulani  maọbụ Ijaw anyị niile ga-ahụ na anyị bụ otu, ka ọganihu dịrị mmadụ niile."

O kwuru na o nweghị ndị ga-emeli ya naanị ha.

Ọ tụrụ arịrị maka ọnọdụ enweghị ezi ụzọ, enweghị ọkụ, mmiri nakwa nsogbu ndị ọchịehi ma kwuo na "o nweghị nwa afọ Igbo amaghị ihe a ga-eme ga ala Igbo dị mma?"

Ọ sị, "kama ọ bụ mkpebi na nkwekọrịta idozi ala Igbo ga-eweta mmepe. Ọ bụ anyị ga-emezi obodo anyi mgbe anyị chọrọ".

Gee ihe o kwuru n'uju n'elu:

Buhari,  Ikpeazu ekelela Ike Nwachukwu dịka ọ gbara afọ 80

Ọtụtụ mmadụ nwere agba gụnyere onyeisiala Naijiria ekelela Ike Nwachukwu maka ọrụ ọma ya na Naịjirịa.

Okezie Ikpeazu bụ Gọvanọ Abia steetị zigakwara Nwachukwu ozi ekele dịka ha gosiri na Facebook ha.

Okezie gara Nwachukwu mma maka ezi akaọrụ ya mgbe ọ nọ n'ọchịchị, ọkachasị mgbe ọ bụ onye Igbo mbụ na nke ikpeazụ rụrụ ọrụ dịka ọchịagha nke 'mechanized Division' dị na Kaduna.

N'otu aka ahụ, onye bụbu Gọvanọ Abia steeti bụkwa "Chief Whip" n'ụlọmeiwu ukwu bụ Orji Uzor Kalu kelere Nwachukwu maka ezi akaọrụ ya na nzọụkwụ ọhapụrụ n'ọrụ.

Kalu kwuru na ezi akaọrụ na ezi akparam agwa Nwachukwu gosiri onwe ya na ndụ ya.

Onye bụ Ike Nwachukw?

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Imo Police: Agbaala ụlọọrụ ndị uweojii ọkụ n'Obowo Imo Steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ kachasị

Ọtụtụ mmadụ tọrọ atọ na nkpọ (container) bu ha.

Ndị omekaome a chụsara ndị uweojii ole na ole nọ n'ọrụ ma buru ngwa egbe ruru anọ gbafuo.

A sị na mkpa mkpa a mere mgbe ọ fọrọ nkeji iri ka ọ kụọ elekere atọ nke ehihie n'ụbọchị Mọnde.

Ndị ntaakụkọ Punch sị na ha kpọrọ kọmịshịona ndị uweojii n'Imo Steeti bụ Rabiu Ladodo o wee kwuo na ọ nọ ebe ahụ ugbua.

O kwuru na ọ ga-ezi ozi dịka ihe si eme mgbe na adịghị anya.

Mana mgbe BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Godson Orlando Ikeokwu, o kwuru na nke a mere mana onwetebeghi akụkọ ya n'uju.

N'akwụkwọ ozi si n'aka ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bu Frank Mba, Mohammed kwuru na ọnwụ ndị uweoji ahụ agaghi abụ ihe nkiti.

RUGA agaghị enwe isi ebe a

Gọvanọ Ebọnyị Steeti Dave Umahi

Govanọ Ebonyi Steeti bụ Dave Umahi ekwuola na onweghi steeti ọbụla n'ọwụwa anyanwụ so n'atụmatụ RUGA.

Umahi kọwara na ndị mpaghara ọwụwa anyanwụ nwere ike i na-eresi ndi ọchịehi ahịhịa ha ji azụ ehi ha mana ọbụghị inye ha ala ebe ha-ga abịa biri.

Ụlọikpe agbawala Patience Jonathan aka

Patience Jonathan bụ nwunye onye chibụrụ Naịjirịa bụ Goodluck Jonathan

Ụlọikpe ukwu dị na steeti Legọs enyela iwu ka gọọmentị Naịjirịa weghara ego niile nke EFCC sị na Patience Jonathan zupuru oge di ya bụ Goodluck Jonathan bụ onyeisiala.

Ọkaikpe Mojisola Olaterogun nyere iwu a taa wee kwuo na Patience enyeghi nkọwa zuru oke etu o si nweta ego ndị ahụ.

Akụkọ si mba ofesi

Ndị na-eme ngagharị iwe na mba Hong Kong

Ndị na-eme ngagharịiwe na mba Hong Kong abanyela n'ụlọ ndi omeiwu obodo ahụ.

Ha na-egosi iwe ha maka iwu ọhụrụ nke kwuru na e nwere ike ikpụrụ ndị dara iwu obodo ga kpee ha ikpe na china.

N'egwuregwu

Onye nlekọta ndị otu Super Eagles Gernot Rohr na ọgbaa bọọlụ Samuel Chukwueze

Onye nlekọta ndị otu egwu bọọlụ Super Eagles bụ Gernot Rohr ekwuola na ndị otu ya ga-ebili n'ura dịka Madagasaka merichara ha n'ụbọchị Sọnde.

Ka ọ dị ugbua, amabeghi ndị Super Eagles ga-ezute na agba nke ọzọ nke AFCON 2019.

Akụkọ ga-amasị gị:

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe...


Isiokwu: Imo State Police: Awakpola isi ụlọọrụ ndị uweojii dị n'Obowo gbuo ndị uweojii abụọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha merụkwara ndị uweojii atọ ọzọ ahụ na mwakpo ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo steeti bụ Orlando Ikeokwu gwara BBC Igbo na ndị uweojii gbukwara otu n'ime ndị ahụ wakporo ụlọọrụ ahụ.

Amatabeghị ndị mere ihe a mana Ikeokwu kwuru na ha ga-ewepụta akwụkwọ ozi n'oge n'adịghị anya.

Ịwakpo ụlọọrụ ndị uweojii bụzi ihe na-eme kwa mgbe kwa mgbe na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ n'ọdị nso a.

Lee ụlọọrụ ndị uweojii a wakporola na South-East kamgbe ọnwa isii

Dịka ndị uweojii n'Ebonyi steeti kwuru na ndị a na-eche na ha bụ otu Ipob wakporo ụlọorụ ha dị n'Ọnịcha Isu na Tọzde ụbọchị anọ nke ọnwa Jenuwarị afọ 2021.

Nke a abụghị mbụ ụdị a na-eme makana nsonso a, a wakpoola ọtụtụ ụloọrụ ndị uweojii na mpaghara Ọwụwanya Anyanwụ ma zuru egbe ha.

Etu ogbugbu onye okada si bute ọgbaaghara n'Igboukwu, Ekwulobia, Oko

Akụkọ a na-egosi ụfọdụ ụloọrụ ndị uweojii a wakporo n'ime ọnwa isii na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa.

Abia Steetị

Ebe o mere : Ebem Ohafia, Abia state

Mgbe o mere: Ụbọchị iri na asatọ nke ọnwa Eprelụ afọ 2020 (18th April, 2020)

Ihe o metụtara: Ụlọọrụ ndị uweojii nakwa ụlọ obibi nke DPO.

Onye kwuru: Nke a si n'ọnụ kọmshọna ndị uweojii n'Abia Steetị bụ Ene. Okon

Ebe O mere : Umuoba dị n'okpuruọchịchị Isiala Ngwa North nke Abia Steetị.

Mgbe o mere: Ụbọchị abụọ nke ọnwa Febụwarị, afọ 2021 (2nd February, 2021).

Ihe o metụtara: Otu onye uweojii nwụrụ ebe otu nwaanyị onye uweojii merụrụ ahụ, a gbara ụloọrụ ndị uweojii nakwa ụgbọala ha ji arụ ọrụ tinyere ụgbọala ndị ọzọ.

Onye kwuru: Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii n'Abia Steetị bụ Geoffery Ogbonna.

Ebe o mere : Ụlọọrụ ochie ndị uweojii a kpọrọ 'Old Zone 6 Annex' d n'Ogbor Hill Aba nke Abia Steetị.

Mgbe o mere : N'ọnwa Oktoba, afọ 2020 n'oge ngagharịiwe EndSARS.

Ihe o metụtara: Ụlọ obibi ndị uweojii nke Zone 6 Annex Aba.

Onye kwuru: Kọmịshọna uweojii Abia Steeti bụ Janet Agbede

Ebonyi Steeti

Ebe o mere : Ụlọọrụ ndị uweojii a kpọrọ 'Central Police Station' dị n'Abakiliki nke Ebonyi Steeti.

Mgbe o mere: Ụbọchị iri abụọ na isii nke ọnwa Ọktoba, afọ 2020 (26th...