Onyeisi ndị ntoroọbịa n'obodo ahụ bụ Ukaegbu Chinenye gwara BBC Igbo na ọ dịla anya ehi a ndị malitere ịta ihe ndị a kụrụ n'ugbo.

Na ha e meela mkpesa nye ndị ọrụ nchekwa gụnyere uweojii, ndị agha, ndị DSS, gọọmentị nakwa ndị ọzọ mana o nweghi ihe e mere banyere a.

O kwuru na ọ bụ na Satọde, mgbe ụfọdụ ndị ntoroọbịa chụrụ ndị ọchịehi ọsọ mgbe ehi ha na-ata ihe ha kụrụ n'ime ugbo ha.

Ndị ọchịehi ahụ hapụrụ ehi ha ma gbaa ọsọ, mgbe ha lọgharachịrị, ha boro ndị obodo ebubo igbu otu ehi ha nke butere ọgbaghara n'obodo.

O kwuru na ndị ọchịehi kpọrọ ndị obodo ha ndị uweojii nakwa ndị agha ma sị ha kwụọ ụgwọ ehi ahụ.

Mana Chinenye gara n'ihu kwuo na onweghi ehi ọbụla ndị ntoroọbịa obodo Obohia Ndoki gburu.

Cheta na Gọvanọ Okezie Ikpeazu mechara kwụọ ndị ọchịehi ahụ ego dị otu puku narị naịra na iri asaa maka ehi ahụ a sị na e gburu.

Nke a mere ndị obodo ji ewe iwe na-ajụ, "Kedụ ihe a ga-eme maka ugbo anyị nke ehi ndị ọchịehi mebiri?"

Odeakwụkwọ Mgbasaozi Abia State.

Mgbe BBC Igbo kpọ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

tụrụ odeakwụkwọ mgbasaozi nke Abia Steeti bụ Onyebuchi Ememanka maka ajụjụ a ndị obodo na-ajụ.

O kwuru na gọọmentị Abia Steeti a nataghị mkpesa banyere mmebi ihe n'ugbo kama na ọ bụ nke naanị na e gburu ehi.

O kwuru na ọ ga-akpọtụrụ onyeisioche okpuruọchịchị Ụkwa East bụ O. C Nwamuo, iji mara ma ụdị mkpesa ahụ ọ dị.

Ememanka gara n'ihu kwuo na ọ bụrụ na nke a bụ eziokwu na gọọmentị Abia Steeti ga-akwụ ndị ọrụugbo e mebiri ihe ha ụgwọ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Onyeisi ụlọọrụ a bụ Mahmood Yakubu kwupụtara nke a n'isi ụlọọrụ ha dị n'Abuja n'ụbọchị Fraịde.

Yakubu kwukwara ka e nye Diri asambodo ya ngwangwa.

End of Twitter post, 1

Ọ bụrụ na mmadụ gwara David Lyon na oche gọvanọ Bayelsa steeti agaghị abụ nke ya n'ụbọchị Fraịde, ọ gaghị ekweta.

Ikpe gbasara ntuliaka gọvanọ e mere na Bayelsa mere ka ụfọdụ ndị mmadụ kwuo na 'Supreme Court' aghọọla ogbu onye ụbọchị ndụ na-atọ ya ụtọ.

David Lyon akwadoola ịṅụ iyi ọrụ tupu 'Supreme Court' awụọ ya n'ala

Cheta na ndị tubere David Lyon - onye pati 'All Progressives Congress' - ugo dịka onye meriri ọkwa gọvanọ Bayelsa na Nọvemba 2019.

Ihe onyoonyo gosiri ebe Lyon na-akwado etu ọ ga-esi agagharị n'ụbọchị ọ ga-aṅụ iyi ọrụ n'ụbọchị Fraịde Febuwarị 14 2020.

Ọ gaala n'ogige ebe a ga-anọ duo ya n'iyi ọrụ ma kpagharịa etu ọ ga-esi mee ya taa.

Mana ndị ọkaikpe 'Supreme Court' nọrọ n'Abuja sepụ Lyon ọnụ n'ara n'ike.

Akwụkwọ e ji zie ndị mmadụ maka idu n'iyi ọrụ nke David Lyon, mana nke a anyụọla ka ọkụ ug... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bua.

Ụlọikpe kachasị chuturu Lyon n'ọkwa gọvanọ n'ihi na ha kwuru na osote ya bụ Biobarakuma Degi-Eremienyo ji asambodo adigboroja wee zọọ ya bụ ọkwa.

Ndị ọkaikpe kwuru na ebe ọ bụ na Eremienyo etozughị ịzọ ọkwa osote gọvanọ, Lyon onye kpọ ya zọọ ọkwa ahụ eriela mperi.

Mkpebi a yiri ilu ndị Igbo na-atụ sị: "Ejula gawa ọ dọkpụrụ ikoriko ya."

Etu okwe si gbaa na Bayelsa

Chetakwa na Eremienyo bụ onye nnọchite anya Bayelsa East n'ụlọomeiwu ukwu.

Mkpebi a 'Supreme Court' nyere pụtakwara na e nwere ike ịchụpụ ya n'ịkwa sịnetọ.

Enyela Diri asambodo mmeri

INEC enyela Duoye Diri asambodo mmeri ya.

Ọ fọziri ka e duo ya n'iyi ọrụ na-egbughi oge ọbụla.

A na-ele anya na a ga-edu Diri n'iyi ọrụ taa.

Nke a bụ maka na e tere ụgba e tere ose, Seriake Dickson ga-arịturịrị n'ọkwa ọchịchị taa bụ Fraịde dịka iwu si kwuo.

Ihe ọzọ nwere ike ime bụ na

Seriake Dickson ga-aritu dịka gọvanọ Bayelsa steeti taa bụ Fraịde, mana onye ka ọ ga-enyefe ọchịchị?

Ndị n'ọchị ndị n'akwa

Ndị mmadụ na-ekwu na ọgbaaghara amalitela na mpaghara Tombia nke dị na Yenagoa, isi obodo Bayelsa.

Ihe onyonyo dị na soshal media gosiri ebe ndị mmadụ mụnyere ọkụ n'okporo ụzọ.

Ha bucha akwụkwọ n'aka iji gosi iwe ha maka nchutu a chuturu David Lyon.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Onyeisi ụlọọrụ na-ahụ maka mgbochi ọgwụike (NDLEA) bụ Mustapha Abdallah na gọvanọ Ondo Steeti bụ Rotimi Akeredolu so mee njem ahụ.

Kọmshịọna na-ahụ maka mgbasaozi na Ondo Steeti gwara BBC  na gọvanọ ha na onyeisi ndị NDLEA gara mba Thailand iji chọpụta etu ha ji akụ igbo.

End of Twitter post, 1

N'okwu ya "A bịa na mpaghara Ugwu nke Naịjrịa ndị na-akụ igbo na ndị ọrụ NDLEA nọ n'ọgụ na mgba oge niile, mana gọvanọ a bịara kwuo ma onwere ihe ndị ọzọ bara uru a na-eji igbo eme,"

O kwuru na njem ha mere na Thailand bụ ịchọpụta ohere eji akụ igbo n'ebe o buru ibu na Ondo Steeti ma gbasa kwa ya.

Gọvanọ Steeti ahụ bụ Rotimi Akeredolu dịka ọ nọ na Thailand kwuru na Ondo steeti bụ ebe ama ama kachasị n'ịkụ igbo.

"Anyị nọ ebe a ị chọpụta etu igbo ga-eji baara steeti na Naịjirịa uru dịka etu gọọmentị mba Thailand jiri mee. Ha na-eji igbo akwọ ọrịa dị iche iche; etu a ga-eji akụ ya maka n'ụzọ dị mma na abụghị nke ọjọọ" o kwuru.

Dịka ọ dị ugbua igbo bụ ọgwụike a machiri amachi na Naịjirịa, ndị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na-akụ, na-ere, na-aṅwụ ya nwereike ị ga mkpọrọ.

Mana mba ndị dịka Uruguay, Canada na Saụt Afrịka mere ka ọ bụrụ ihe a nabatara n'ụzọ dị iche iche.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Onyeisiala Donald Trump ekwetebeghi na Joe Biden emeriela ya na ntuliaka ahụ.

Nke a na-abịa n'agbanyeghị na onyeisiala Donald Trump ekwebeghị ekweta na ntuliaka nke afọ a akwaala ya.

Daddy Hezekiah: E meghi m ihe m meere Donald Trump maka "Visa"

Dịka ụlọ ntaakụkọ dị icheiche na mba Aemrịka si depụta, Biden ga-agbanwe ọtụtụ iwu Trump tinyere n'egbughị oge ọbụla.

Ụfọdụ iwu ndị a gụnyere:

Ndị ha na Joe Biden na-arụkọ ọrụ kwuru na ihe mbụ ọ ga-amalite bụ etu a ga-esi butuo ọnụọgụgụ ndị na-ebute nje coronavirus n'Amerịka.

Ihe nke abụọ Biden ga-agbakwasa ụkwụ bụ iwulite ọnọdụ Akụnụba nke mba Amerịka.

Nke atọ bụ ibu agha megide ịkpa oke agbụrụ nke Bekee kpọrọ 'racism'.

Ebe nke anọ bụ ileba anya n'okwu gbasara mgbanwe ihu eligwe (climate change).

Ihe isii Naịjirịa nwereike ịmụta na ntuliaka mba Amerịka

Echi ka kpọtọkpọtọ ga-agba n'ihu ehi na ntuliaka mba Amerịka.

Echi ka aga amata mbe naabọ nke bụ oke n'ime Onyeisiala Donald Trump nke Republican na Joe Biden nke Democrat.

Ezigbo i... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

he ịrịbaama mere na ntuliaka a maka etu ndị mmadụ siri were iwe na ọnụma pụta ịme ya bụ ntuliaka.

Onyeisi ntụliaka mba ahụ bụ ọkammụta mahadum nke Florida bụ Michael McDonald sị na ihe dịka nde mmadụ iri itoolu na atọ, otu narị na iri na atọ, na iri asaa (93,131,017) atụọlarị vootu kemgbe Sụnde bụ ụnyaahụ. Ọnụọgụ a akarịala otu ọkara n'ime atọ bụ ndị debere aha ha maka ya bụ ntuliaka.

Ụdị ihe a menubeghị na narị afọ Amerịka tụwara vootu.

Nke a ga-abụ maka ndọrọndọrọ nke afọ a siri taa akpụ n'etiti Trump na Biden.

Tupu ntuliaka a azọnye ukwu, nrụrịta ụka mba Biden na Trump mere dị ka ha aga alụ ọgụ.

Mana nke abụọ ha mere gosiri na ha nabatara ndụmọdụ ndị otu ha nyere ha.

Ọnweghị udi ọnụ Trump akọghị Biden.

Ọnwekwaghinụ ụdị ọnụ Biden akọghị Trump.

Mana n'etiti egbe ọnụ n'ile a, e nwere ihe mmụta dị na ntuliaka mba Amerịka.

BBC Juru ndị ụfọdụ bị mba Amerịka ajụjụ maka ihe mmụta ụfọdụ dị na ntuliaka a Naịjirịa kwesiri ịṅọmiri.

Chidozie Ugochukwu bụ onye nkụzị n'Amerịka sị na ihe mmụta ka nkụ na ya bụ ntuliaka.

Ihe mmụta Ise na ntuliaka mba Amerịka

  Ọ sị na tigbo zogbuo adịghị na ntulịaka mba Amerịka, na ọ ga-adị mma ma Naịjirịa mụta iwepu tigbo zọgbuo na ndọrọndọrọ ọchịchị.


Onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru na ọchịchị ya bịara oge ndị Naịjirịa chọrọ ka ihe gbanwee, na ọ na-eweta mgbanwe a

Ka ọchịchị onye kwuo uche ya bidoro n'ụbọchị Mee 29 n'afọ iri na itoolu gara aga (Mee 29 1999), Naịjirịa na-eme emume a kwa afọ iji cheta ụbọchị ndị agha nyefere ndị nkịtị ọchịchị.

Nke afọ a bụkwa ụbọchị ncheta afọ atọ Buhari banyere ọchịchị dịka Onyeisiala Naịjirịa.

Ka Buhari bidoro ime nkwuputa ya, o kwuru na kamgbe o jiri banye ọchịchị, na ha ahụla ọgbatughie karịrị akarị, mana obi ụtọ ya bụ na ndị Naịjirịa kwadoro ya imepụta nkwa atọ kacha mkpa o kwere oge o batara.

O kwuru na ha na-agba mbọ imezu mkpa ndị ahụ bụ nchekwa, ịkwụsị mpụ na nrụrụaka nakwa ikwalite akụnaụba obodo.

Ihe ise kacha mkpa Buhari kwuru taa

N'ime ihe na-akarịghị nkeji iri atọ, Buhari kelere ndị Naịjirịa maka ikwado ọchịchị ya ma kwukwaa na nchekwa ka so n'ihe ndị kacha mkpa n'ọchịchị ya.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru na ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya ebe a.

Ịza okwu a Buhari kwuru, otu onye kwuru... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na Twitter na e kwesịghị ime ncheta ụbọchị ọchịchị onye kwuo uche ya maka na ọtụtụ ndị mmadụ anwụọla.

Ịza ihe Buharị kwuru, otu onye 'lere ya ule' ebe o kwuru na mpụ na nrụrụaka ka dị na Naịjirịa n'agbanyeghị nkwa Buhari kwere ị kwụsị ya.

Nke a akwụsịghị ndị mmadụ ikwu ihe ha na ọkụ na-aga n'ulọ ha.

Ha kwuru na enweghị ọkụ latrik ekweghị ha lee okwu Buhari.

Onye ọzọ jụrụ ebe ndị ntorobịa ga-esi nweta ego ha ga-eji azọ ndọrọndọrọ ọchịchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Onyeisiala Muhammadu Buhari na Minista na-ahụ maka enyeamaka bụ Sadiya Umar Farouq

DSS sị na Kabiru Mohammed si Kano steeti, nọ n'aka ha ugbua na-azara ọnụ ya.

Peter Afunanya bụ ọnụ na-ekwuru DSS sị na ọ bụ Minista na-ahụ maka ego bụ Zainab Ahmed wetere mkpesa ha jiri nwụchie nwaamadị a.

Ọ gakwara n'ihu dụọ ndị mmadu ọdụ maka imepụta nakwa ikesa akụkọ ụgha.

Ihe Buhari kwuru maka ndị e gburu na Kogi

Mohammadu Buhari achịala Naịjirịa dịka onye agha na onye ọdịnala.

Onyeisiala Muhammadu Buhari akatọọla ogbugbu ihe ruru mmadụ iri na itoolu ndị ojiegbe gbagburu n'obodo Tawarị dị na Kogi steeti.

O kwuru sị na enweghi ihe kwesịrị ime ka mmadụ were ndụ onye ọzọ, ma kwuo na igbuo m gbugwara na-eme ka ọgụ na mgba kawanye njọ kama idozi okwu.

N'ofesi,

Ndị mba Ịran amalitela akwamozu ọchịagha Qasim Soleimani nwụrụ ka ogbunigwe na-efe n'elu tụrụ ya na Baghdad.

Ụgbọala bu akpati ozu Soleimani

Ndị ntaakụkọ nọ ebe ahụ sị na ụfọdụ na-akwa akwa arịrị, ebe ụfọdụ na-ewe ezigbo iwe dịka ha na-e... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

che ka e bulata ozu nwa amadị ahụ.

N'Ịrak kwa, gọọmentị mba ahụ na-ekwu na akụkọ si na mba Amerịka tụrụ ogbunigwe ọzọ gburu ndị agha ofufe Shia abụghị eziokwu.

Ụlọ ntaakụkọ Frans 24 dekwara na ndị agha Amerịka nọ Irak si na onweghi ihe dị etua ha mere.

N'egwuregwu,

Kepu kepu si n'ọgbọegwuregwu apụta na-akọwa na Toni Kroos na-agbara Real Madrid bọọlụ, nwereike igafete Manchester United.

Akụkọ ahụ na-ekwu na otu abụọ ahụ na-akpa ka Madrid kpọrọ Paul Pogba ma nye ha Kroos.

Briten atụọla ụmụ Naịjiria nga

Mba Briten atụọla ụmụokorobịa Naịjirịa anọ zokpuru ma si n'ụgbọmmiri mịbata n'ala ha, nga afọ asaa, ka ụlọikpe nyochachara ha.

N'ime ha niile bụ ndị a nwụchiri n'ọnwa Disemba 2018, abụọ anwabuola isi n'ụgbọmmiri agbafu, ebe otu n'ime ha ji ụmụ abụọ ka nwara isi Naịjiria gbaga mba ofesi, tupu aka akpara ha.

Ogbunigwe na-efe n'elu atụgbuola mmadụ isii

Trump kwuru na ọ kpara ike ọ kpara iji kwụsị agha na ọ bụghị ibido agha

Ihe ruru mmadụ isii anwụọla na mba Irak dịka Amerịka zipuru ogbunigwe na-efe n'elu ọzọ kwesịrị ịga zute ọchịagha ọzọ n'ụgbọala.

Nke a na-eme ka Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump kọwara ihe mere o ji gbuo ọchịagha mba Ịran bụ Qasem Soleimani na mba ahụ.

Trump kwuru na ọ bụ makana Soleimani nọ na-akpa nkata etu ọ ga-esi awakpo ma gbuo ụfọdụ ndị mba Amerịka.

Man Utd a ga-aza aha taa?

Nkịta ọhịa bụ Wolverhampton ọ ga-atagbu Manchester United mgbe ha ga-ezute n'Iko FA taa?

Ajụjụ a na-abịa dịka Man Utd riri aja nsuru ọkụ n'aka Arsenal mgbe ha zutere na Premier League abalị atọ gara aga.

Gere akụkọ BBC Igbo n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Lee emume ịwa akwa ndị Obowo


Onyeisiala Muhammadu Buhari nwetara nkwado otu pati ya Bụ APC ịzọ ọkwa onyeisiala ọzọ na ntuliaka 2019

Ngalaba nchọpụta nke ụlọọrụ akụkọ Economist a kpọrọ 'The Economist Intelligence Unit, ' na bekee, kwụrụ na APC agaghị emeri na ntuliaka 2019, ebe HSBC buru amụma na akụnaụba Naijiria ga-akụ afọ n'ala ma ọ bụrụ na onyeisiala Nigeria bụ Muhammadụ Buhari merie na ntuliaka 2019.

N'ozi  nke odeakwụkwọ mgbasaozi otu ahụ bụ Yekini Nabena binyere aka, APC gwara ụmụ Naijiria ka ha ghara ịkpọ ozi ahụ si n'aka ụlọọrụ abụọ a okwu dịka ha kwuru na ọ bụ ụdị amụma ụgha a na-amabu nke na anaghị emezu.

"Anyị ga-echeta na  a maburu amụma na Naijiria ga-ekposa n'afọ 2015, ebe agburu dị iche iche ga agawara onwe ha.

Nke a bụ afọ anọ ya ha buru amụma ụgha ahụ, kama Naijiria ikposa, ọ na-esiwanye ike dịka onyeisiala Buhari na-agba mbọ ijikọ obodo anyị ọnụ."

Ha gara n'ihu kwuo na ọ na-agba pati ha gharịị ihe mere n'ụlọọrụ abụọ ahụ ahụghị ihe ọma niile ọchịchị APC merela na-ibua agha megide nrụrụaka, ọr... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụ mmepe na ibụ agha megide iyi-egwu.

APC rụtụrụ aka na ego niile EFCC nwenitara n'aka ndị zuru ego Naijiria, mgbalite ego JAMB nakwa ụlọọrụ na-anata ụtụisi.

Pati ahụ kwuru na kama ịja ọchịchị APC ike maa sonye na mgbasa ozi ka anata ndị buru ego ha ji, na ụlọọrụ abụọ na-akọ nke abụghị ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Onyeisiala Muhammadu Buhari, n'ozi ọ gwara mba ụwa n'ọgbakọ okwu akụnaụba nke ndị isi mba ụwa mere na Jordan kwuru na onwezighi steeti ọbụla na Naịjirịa Boko Haram kpachiri.

Buhari kelere mba ụwa niile maka na nkwado ha na-enye ndị Naịjirịa n'ibu agha megide Boko Haram nakwa ihe ndị ọzọ na-eyi ndụ egwu.

O kwukwara na gọọmentị ya anapụtala obodo niile bụ nke Boko Haram kpachiri n'afọ 2014.

Buhari gara n'ihu rịọ ka mba ụwa karịsịa ndị mpaghara Asia ka ha bata na Naịjirịa bịa mepee azụmaahịa dị icheiche iji wulite akụnaụba na mmekọrịta ha na Naịjirịa.

Ọrịa ịba lassa amịpụtala isi na steeti ise na Naịjirịa

Oke na-ebutekarị ọrịa 'Lassa fever'

Ọrịa Iba Lassa bụ nke oke na-ebute ji nọọ nwayọọ na-akpọla ndị mmadụ mmụọ.

Ụlọọrụ na-ahụ maka mgbochi ọrịa na Naịjirịa kwuru na ọrịa a apụtala ihe ọzọ na Steeti  ise ndị gụnyere Ebonyi, Bauchi, Taraba na Plateau.

Onyeisi ụlọọrụ ahụ bụ Chikwe Ihekweazu kwuru na mmadụ otu narị iri abụọ na otu anwụọla kemgbe ọrịa malitere.

Mana mgbe BBC Igbo kpọt... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụrụ kọmishịona ahụike n'Ebonyi Steeti bụ Umezuruike, o kwuru na ihe gosiri na ọrịa ịba lassa bịaghachịrị azụ karịa nke mere n'oge mbụ.

O kwuru na gọọmentị Ebonyi nwere ụlọọgwụ na-ahụ maka ọrịa ịba lassa bụ nke ọtụtụ steeti na-abịa a e me nyocha.

A maghị ma ọ bụ ọkwụ gbagburu Aminu Zubair - Mahadum Ibadan

Ụlọakwụkwọ Madadum Ibadan ekwuola na amabeghi ihe gburu nwoke a bụ Aminu Othman Zubair a na-eche gburu onwe ya n'ọkụ gbara n'ụlọ ya.

Ọnụ na-ekwuru ụlọ akwụkwọ a bụ Tunji Oladejo gwara BBC kwuru n'ezie na nwoke nwụrụ n'ụlọ ya dị n'ogige obibi Mahadum a mana amaghị ihe gburu ya.

Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu

O kwuru na ọ bụ naanị Zubair nọ n'ime ụlọ ya mgbe ọkụ a gbara dịka ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ hụrụ ya n'elu akwa ebe ọ nọ nwụọ.

Oladejo kwuru na Zubair akwụsịla ịrụrụ Mahaduma a ọrụ mana na ọ bụ n'ihi obi ebere ka eji hapụ ya ka o biri n'ime ụlọakwụkwọ ahụ.

N'ofesi:

Ụmụafọ mba Sudan malitere ngagharịiwe kemgbe Disemba afọ 2018 megide onyeisiala ha bụ Oma al-Bashir awụchiela n'isi ụlọọrụ ndị agha.

E kwuru na ngagharịiwe a bụ maka oke ọnụ ahịa ihe na-ada na mba ahụ  mana ha chọziri ka onyeisiala ha rịtuo n'ọkwa.

N'egwurgwu

Karim Benzema ewepụla Real Madrid ihere n'anya dịka ha si n'azụ were ọkpụ goolu abụọ asatara otu merie ndị Eibar.

Mmeri Valencia meriri Madrid bụ nke mbụ kamgbe Zinedine Zidane lọghachịrị dịka onye nchịkọta otu ha.

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Lee ihe omimi ị maghị maka ọjị

Nwa Sekọndrị sugburu nwa klasi ya maka ịjụ ya enyi

N' Umuoli Ikpem dị n' okpuru ọchịchị Ehime Mbano n'Imo steeti, otu nwata nwoke Sekọndịrị  a kpọrọ  Chibuzor Ohaneme asugbuola nwa klasị ya bụ Olamma Ekwebelem  maka ịjụ ya enyi.

Akụkọ kwuru  na  ugboro ugboro ka Chibuzor rịọrọ Olamma  onye ya na ya bụ otu ọgbọ ma na-agụ n'otu ụlọakwụkwọ enyi mana Olamma ekweghị na gọọmentị ya.

Nke a mere ka Chibuzo chebiri Olamma  n'ụzọ ma sugbuo ya.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo bụ Orlando Ikeokwu gwara BBC Igbo na ya bụ akụkọ bụ eziokwu.

"Anyị anwụchiela nwata...


Onyeisiala Naijiria bụ Muhammudu Buhari ebuliela onyeisi ọzụzụ ndị agha bụ Major General Lamidi Adeosun, n'ọkwa 'Lieutenant General' ebe o buliri onyeisi atụmatụ LAFIYA DOLE Maiduguri bụ Brigadier General AB Biu rue n'ọkwa Major General.

Onyeisila Buhari kwuru n'ozi ekele o ziburu na ọ bụ  iji gosi nkwado nye ọrụ ndịagha na-arụ n'ihe gbasara nchekwa Najiria.

O bulikwara Lieutenant AJ Danjibrin nke '211 Demonstration Battalion' dị na Bauchi. n'ọkwa 'Captain.'

 Onyeisi ndịagha bụ Tukur Buratai kelere ha n'aha Ndịagha Naijiria ma kpere ha ekpere ihe ọma n'ọrụ ha n'ọdịnihu.

Mana ozi a akpaliteela okwu na Buhari ndọrịtaụka na Buhari ewepụla Buratai n'ọkwa ya dịka ọkwa ọhụrụ e nyere Adeosun nọ n'otu ogogo nke Buratai.

Mana onye nnyemaka onyeisiala Muhammadu Buhari n'ihe gbasara soshal midia bụ Bashir Ahmad kwuru na Adeosu ịbanye n' ogogo nke Buratai nọ na ya abụghị apụtaghị na a chụọla Buratai dịka onyeisi ndịagha.

Ndị uweojii na otu Shiite akwataala n'ụlọomeiwu dị n'Abuja.

Ndị uweoj... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ii na ndị otu Shiite a kpọrọ Islamic Movement of Nigeria na Bekee kwatara n'ụlọomeiwu dị n'Abuja mgbe ndị a wakporo ụlọomeiwu a.

Ndị uweojii kwuru na e merụrụ ndị otu ha ahụ mana ndị Shiite kwuru na ha na-eme ngagharịiwe maka onyeisi bụ Sheik Ibrahim Elzakzaky akpọchiri kamgbe afọ 2015.

Mana ha gọọrọ na onweghi ndị uweojii ọbụla ha merụrụ ma ọ bụ ụgbọala ha mebiri.

Ha emeela ụdị nghagharịiwe a na mbụ bụ nke butere ọgbaghara na ịkwafu ọbara.

Buhari ọ gụrụ akwụkwọ ka ọ bụ na ọ gụghị?

Okwu Onyeisiala Muhammadu Buhari ọ gụrụ akwụkwọ ka ọ bụ na ọ gụghị bụ okwu a kpụ n'ọnụ n'ikpe onye meriri na ntuliaka onyeisiala e kpere taa bụ Tuuzde.

A dọrịtakwara na Buhari ọ maara asụ Bekee ka ọ bụ na ọ maghị?

Ọkaiwu na-anọchite Buhari bụ Wole Olanipekun, ekweghị ka a nabata akwụkwọ na-egosi ihe Buhari bụ iji maatụ ụlọakwụkwọ ọ gụrụ dịka o siri nye Inec.

Ajụjụ ndị ọkaiwu na-anọchite Buhari na APC jụkwara ndị akaebe Atiku kpọrọ gbadokwara ụkwụ na onyeisiala ọ ma-asụ Bekee.

Cheta na n'ime akwụkwọ ọ gbara, Atiku na-ekwu na Buhari enweghị asambodo sekọndịrị bụ ihe onye na-azọ ọkwa onyeisiala kwesịrị inwe.

Ha jụrụ onye rụrụ ọrụ dịka 'collation agent' PDP na Niger steeti bụ Tanko Beche nakwa onyeisioche PDP na Katsina na  Buhari ama asụ Bekee,  ma ha ahụtụla ebe Buhari ji Bekee agwa ndị mmadụ okwu oge ọ chri dịka onyeisiala n'oge ọchịchị ya dịka onye agha..

Ha sara na ha amaghị.

Maijigiri kwuru na ya amaghị n'ihi na ya bụ nwata nọ n'ime obodo oge ahụ.

Gọọmentị etinyela ọnụ n'ọnwụ Ndubuisi Chukwu.

Uju Ndubisi Chukwu

Gọomentị etiti ekwuola hoo ha na ọ masịghị ha maọlị etu Elizabeth Ndubuisi Chukwu si nwụọ na mba Saụt Afrịka.

Abike Dabiri-Erewa bụ onyeisioche ụlọorụ na-ahụ maka ndị Naịjirịa bi n'ofesi kwuru sị na ha ga-agba mbọ hụ na ha sogidere okwu ọnwụ a ma hụ isi ya.

Kedụ ebe a ga-ekpe ikpe Fatoyinbo?

Otu a kpọrọ "Coalition of Public Interests Lawyers and Advocates", ekwuola ka a ghara ibuga okwu onye ụkọchukwu a na-ebo ebubo mwakpo bụ Biodun Fatoyinbo Abuja.

Pelumi Olajengbesi na-ekwuchitere ha kwuru na ọ bụ...


Onyeisiala mba Britain bụ Theresa May ekwuola na Naịjirịa nwere ndị kachasị daa ogbenye n'ụwa gburugburu.

May kwuru nke a n'ala Saut Afrika ebe ọ gara njem. O kwukwara na ọ ga-adịrị ụwa mma maọbụrụ na ha tinyere aka kwado Naijiria nke ọma.

May na-ewukwa na Sosal media ugbua makana ya na ndị ụmụakwụkwọ Saut Afrika na-agba egwu.

Buhara asaala okwu Trump kwuru

Ụlọọrụ onyeisiala Muhammadu Buhari ekwuputela na okwu ekwuru na onyeisiala Mba Amerịka kwuru nwereike ị bụ aghụghọ ndị otu ndọrọndọrọ ọchị na anọghị n'ọkwa ọchịchị kụnyere n'igwe mgbasa ozi di icheiche.

Ohaneze ndịgbo enyeela Buhari iwu kpụ ọkụ n'ọnụ

Kingsley Dozie bụ onye ndu ndị ntorobia Ohaneze ndịgbo akpọọla oku ka onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari kụwa akụoyibo nsugbe n'ihe gbasara ọkwa ọchịchị 2023.

Ha nyere ya rue kemgbe ụbọchị mbụ nke ọnwa september ị kuwpute nke a.

Jamie Vardy na Gary Cahill agaala ezumike

N'egwuregwu, Jamie Vardy na Gary Cahill bụ ndị ọgba bọọlụ ala Ingland ekwuola na ha agaghị eso otu al... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a ha n'igba bọọlụ ruo nwa oge.

Ha kwuru na ha na-eme nke a makana ha chọrọ ị nye ndị ọzọ ohere ịbata n'otu ọgba bọọlụ ala ha. Mana ha kwuru na ha ga-alagachị na ngwụcha oge a.

Dike n'ịpịa Tennis bụ Andy Murray ekwuola na obi dị ya aṅụrị dịka ọ merịrị James Duckworth mgbe ha sọkọtara mpị n'asọmpị US Open.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Nwanyị a ji egwu agwọ ọrịa

Achọrọ m ịgụ egwu n'eluigwe - nwaanyị na-agụ egwú n'ahia


Orlando Ikeokwu bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii gwara BBC n'ekwentị na nke a mere n'ezie.

O kwuru na ọ bụ mgbe ndị ntorobịa nọchiri ndị agha nwụchiri mmadụ ụzọ na-ana ha ego ka nke a mere.

"Ndị ntọrọbịa malitere ịtụ ndị agha ahụ okwute mgbe ha jụrụ ịnye ha ego nke mere ka ndị agha gbaawa egbe iji chụsa ndị mmadụ

Egbe ahụ tụrụ mmadụ abụọ, otu nke nwụrụ ebe nke ọzọ nọ n'ụlkọọgwụ anata ọgwụgwọ" ka o kwuru.

Enwere ihe iko obi n'elu ụnyaahụ na ụmụobi, Asaa na okpuru ọchichị ime obodo ọhaji egbema nke steeti Imo dika ndi agha so na ụgbọala bu mmanụ petrol nwere nghọtahe na etiti ndi ntorobia ya bụ obodo.

Akụkọ anyi nwetere kwuru na ndintorobia kwechiri na ụgbọala ahụ bụ mmanụ petrol ana enyoenyo bụ ndi na esi na azụ ụlo ezuru mmanụ gọmenti agaghi agafe ma ghara ịsọchi ha aka, bukwanụ nke ndi agha so dika ndi ndu ya, ruturu aka na ọnọdụ a kpaliri iwe ndi agha ha jiri wụwa egbe aghara aghara nke taara isi otu onye ntoroọbia  bụ Chinedu ebe ụfọdụ nwetara mmerụahụ.

  Njinji a jiri na elekere... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

isii nke mgbede ụnyaahụ dika onye nọ mgbe omere siri kwuo ,gbanyere na mmadụ agbụọ agbara egbe nụkwụ nọ n'ụlọọgwụ ebe onye nke nwụrụ anwụ nọ nebe ana echekwe ozụ.

Akụkọ na abia nuju ya dika anyị ka na eche ọnụ ụlọọrụ ndi uweoji na Steeti Imo.


Osote onyeisiala Yemi Osinbajo

Osinbajo kwuru nke a oge ọ gara njem nleta na Edo steeti na Fraịdee.

Ọ kọwara na ihe e ji mechie border bụ ka a kwụsị mbubata ahịa n'ụzọ ezighi ezi.

N'okwu ya: "Anyị gbachi nkịtị ka mba ndị ọzọ na-ebubata ngwaahịa n'ụzọ ezighi ezi, ọ ga-eme ka nkọpụta nri na Naịjirịa nwụọ kpam kpam."

"Anyị chọrọ ka ndị oru ugbo anyị nwee ohere ire ihe ha kọpụtara n'ahịa dị na Naịjirịa."

Nigeria Boarder closure: 'Mmechi bọda agaghị egbo mkpa ọbụla' - Cosmas Maduka

"Ọzọkwa, anyị achọghị ka mba ndị ọzọ jiri anyị na-egwu egwu."

"Ihe anyị na-arịọ bụ ka ndị mmadụ nwee ndidi; mmechi 'border' bụ maka ọdị mma mmadụ niile."

Ọkaikpe Dogo enwerela onwe ya

Ndị uweojii

Abdu Dogo, onye ọkaikpe dabara n'aka ndị ntọrị abalị anọ gara aga, enwerela onwe ya.

Dogo bụ onye ọkaikpe n'ụlọikpe ukwu dị n'Akure, isi obodo Ondo steeti.

Kidnappers: Ndị ntọ asaala asịsa

A tọọrọ ya n'ụbọchị Tuesday, abalị iri abụọ na abụọ nke ọnwa Ọktoba.

Mana ndị uweojii kwuru na a tọhapụrụ ya nelekere a... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bụọ nke isi ụtụtụ ụbọchị Satọdee.

O dochabeghị anya ma a kwụrụ ndị ntọrị ahụ ụgwọ tupu ha atọhapu ya.

Buhari alọtala

Buhari na-ekele ndị bịara ịsị ya nnọọ.

Onyeisiala Muhammadu Buharị alọghachila Naịjirịa site na mba Rọshịa ebe ọ gara sonye na ọgbakọ Rọshịa Afrịcan Summit.

N'ọgbakọ ahụ, Naịjirịa na Rọshịa nwere nkekọrịta dị icheiche etu  mmekọrịta mba abụọ ahụ ga-esi kawanye mma, dịka o si gbasata azụmahịa, nchekwa na mmịpụta mmanụ agbidi.

Ọkụ na-eyi ndị California egwu

Ọkụ ahụ agbariela ọtụtụ ụlọ ndị mmadụ

Oke ọkụ ọgbụgba na-eyi ndị mmadụ egwu ugbua na mpaghara dị iche iche n'obodo California nke dị na mba Amerịka.

Ihe karịrị puku mmadụ iri ise esila n'ụlọ ha gbaa ọsọ ndụ n'ihi ọkụ ahụ ebe ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ ka na-anwa oke ha ịgbanyụ ya bụ ọkụ.

Ndidi agwọọla Southampton ịba

Wilfred Ndidi

Nwaafọ Igbo bụ Wilfried Ndidi na ndị otu egwu bọọlụ ya bụ Leicester City gara be ndị Southampton n'abalị ụnyaahụ were ọkpụ goolu itoolu asataghị asata wee sụọ ha akwụ.

Jamie Vardy na Ayoze perez nyere goolu atọ atọ na ya bụ asọmpi.

Leicester bụzị ndị nke anọ na tebulu egwu bọọlụ mba Ịngland ugbua.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Ndị ohi ezuchaala ọtụtụ ihe nka Igboukwu'


Otu NLC bụ otu na-agba mbọ maka ọdịmma ndị ọrụ

Osote onyeisi NLC bụ Issa Aremu kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC nwere sịrị na igbuwanye oge na imejupụta atụmatụ ụgwọọrụ opekatampe ga-emetụta akụnaụba ala Naijiria.

Na nsonso a, mịnịsta na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige kwuru na imezu nkwa ibuli ụgwọọrụ opekatampe agaghị ekwe omume n'ọnwa Septemba.

Dịka Ngige siri kọwa, "Ọ bụ n'ọnwa Septemba ka kọmiti e hiwere maka ụgwọọrụ opekatampe ga-enyefe gọọmenti ozi ha chịkọtara n'ihe ha mere ka gọọmenti lebanye ya anya tupu ezigara ndị ụlọomeiwu akwụkwọ ahụ".

"Ihe anyị na-ekwu bụ  na ndị niile ọ gbasara gụnyere mịnịsta na-ahụ maka ọrụ ma na ọ gafeela afọ abụọ na ọkara maọbụ afọ atọ anyị kwuwere okwu ụgwọọrụ opekatampe. Ya mere, anyị agaghị edi igbu oge ọbụla.

"Oge ikpeazụ e tinyere ụgwọọrụ opekatampe bụ n'afọ 2010 nke e kwesịrị ị na-emegharị kwa afọ ise ọbụla."

Aremụ gara n'ihu kwuo na "Ọ bụrụ na ọnwa Septemba gwụchaa ma otu ndị ọrụ anụghị ihe ọbụla banyere ụgwọọrụ opekatampe n'aka gọọment... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

i, abụbọọrụ ga ebiri ọkụ n'ala Naịjirịa niile.

"Nke a bụ agba nke isi anyị na-ekwu okwu na Naijiria.

Ọbụrụ na gọọmenti e tinyeghị aka n'akwụkwọ maka ụgwọọrụ ahụ, ha chere aka ghọrọ abụbụọrụ n'ihi na nke a agahị abụ mbụ maka na ya bụ ihe anyị mere n'afọ 2010, n'oge ọchịchị Goodluck Jonathan."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Otu n'ime ya bụ ọkaibe n'ụmụnwoke ma-agụ egwu, ọkaibe n'egwu ndị etipụtara n'afọ 2018, ọkaibe n'egwu ndị mmadụ ka gee nti nakwa ọkaibe na oti egwu enwere n'Afịrika.

End of Instagram post, 1

Emume a ehibere na Lagos n'ụbọchị Jenụwarị ise ,2019 hụkwara ebe Teniola bụ nwanne Niniọla, otiegwu ama ama ritere ọkaibe na otiegwu ndị malitere itiegwu ọhụrụ n'Afirika.

Wizkid meriri dịka ọkaibe na onye ya ndị egwu ndị ọzọ na-agụkọ egwu.

Davido nwetere nrite ọkaibe n'egwu Pop ebe Patoranking nwetere ọkaibe na ihe onyonyo n'egwu nke afọ gara aga nakwa ndị ọzọ ritere ihe nrite a.

Ụfọdụ ihe ndị ọzọ mere n'ọgbakọ a mere ka soshal midia nwuru ọkụ:

Mama Burna Boy natara ihe nrite niile nwa ya nwetere ma gwa ụmụ Naijirịa ha dị nkwadobe maka egwu pụrụ iche ọkpọrọ "iwi ara"nwa ya ka ga-etiputere ha n'afọ a.

Mgbe okwu okwu Ebuka Obi-Uchedu bịara ịnye ndị ritere ihe oke ha , ndị mmadụ bidoro tuwe ya "Able God" ma werekwa uwe ya mee isiokwu.

Otiegwu Chinko Ekun tiputere ewgu akpọrọ "Able God" ji agbad... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a chọọ ndị egwu ya mma. Nke a mere ka ndị mmadụ chee na ọ bụ maka okwu Toke Makinwa (okwu okwu n'igwe redio ama ama) kwuru maka

Ebuka Uchendu-Obi mgbe ọ nụrụ egwu "Able God".

@officialGbanks kwuru na etu Chinko si kpọrọ ndị egwu ya bata n'ọgbọ masiri ya nke ukwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Otu n'ime ụgbọala ndị ahụ ndị o ji egbe ji gaa wakpoo ụlọọrụ Inec nakw nke ndị uweojii dị n'Awka

Obiano toro ndị uweojii nke ukwu maka etu ha si gbochie ndị o ji egbe ahụ imezu ebumnuche ha.

O kwuru na ọ dịmma etu esighị nwee ndị e gburu na ya bụ ọdachị ma na-ekwu na ụda egbe ndị mmadụ nụrụ n'abalị ụnyahụ n'Awka bụ ndị uweojii gbara ya iji chumie ndị o ji egbe ahụ.

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

Gọvanọ Obiano kwuru na ọchịchị ya ga-ahu na-arụziri ihe ndị mebiri emebi n'ụlọọrụ Inec.

Kọmịshọna ndị uweojii n'Anambra bụ Chris Owolabi kwuru na ndị o ji egbe wakporo ụlọ ọrụ  Independent National Electoral Commission (INEC) mana ha emenwụghị ihe ha bu n'uche.

O kwuru na ọ bụ naanị ụlọ igwe na-enye ọkụ bụ ebe ndị oji egbe ahụ gbanwụrụ ọkụ.

O kwuru na o nweghị ihe ọ bụla ndị o ji egbe ahụ menwuru n'ụlọọrụ ndị uweojii 'Police B  Divisional Headquarters' makana ndị uweojii kere nkwụcha ọfụma ma chumie ha nke mere na ha hapụrụ ụgbọala ha atọ g... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

balaga.

Mana onye ntakụkọ BBC gara ebe ahụ kwuru na ọ hụrụ akụkụ ebe a gbara ọkụ n'ụlọọrụ Police B Divisional Headquarters' ahu.

Ụlọ igwe na-enye ọkụ n'ụlọrụ Inec a gbara ọkụ

Owolabi si na ha nwụchịrị ndị o ji egbe ahụ bịara ịkpa mkpa a mana ha ekweghị ekwu mmadụ ole ha nwụchịrị.

Ngwa agha ndị uweojii napụtara ndị omekome ahụ

Ha kwukwara na ha na-aga ụlọọgwụ dị iche iche ịmata ma o nwere ndị merụrụ ahụ n'ọdachị a mana o nwebeghị onye ha chọpụtara.

Onye ntaakụkọ anyị gara ebe ahụ ihe a mere kwuru na ndi mmadụ na-eke nkwụcha dịka ha na-agagharị n'ogbe ahụ ugbua.

Ụlọ igwe na-enye ọkụ a gbara ọkụ

Ihe ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Anamabra steeti gwara anyị n'ụtụtụ a

Ndị o ji egbe awakpola isi ụlọọrụ Independent National Electoral Commission (INEC) dị n'Awka Anambra steeti ụnyahụ bụ May 23,2021.

Akụkọ na-ekwu na ndị o ji egbe gbalikwara ịwakpo ụlọọrụ uweojii a kpọrọ 'Police B  Divisional Headquarters diketere ụlọọrụ INEC ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Anambra steeti bụ Tochukwu Ikenga kwetere na mkpa mkpa a kpara n'abalị Sọnde mana ọ matachabeghị ka ya bụ ihe si mee.

Ihe onyonyo na-efegharị na soshal midia gosiri ka ya bụ ọkụ si agbaa n'otu akụkụ ụlọọrụ INEC nakwa ụda egbe na-ada mana BBC Igbo amabeghị nke bụ eziokwu.

Mwakpo a na-abịa dịka abalị ole na ole awakporo ogbe ndị Nigerian Security and Civil Defence Corp (NSCDC) ma gbuo ndị ọrụ ha abụọ na Nneyi, Umueri dị n'okpuruọchịchị Anambra East, Anambra steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Otu onye na-akụzi n'otu ụlọakwụkwọ dị n'Aba achọghị ka a kpọọ aha ya gwara BBC Igbo na nke a bụ ihe mwute nye ya nakwa ndị otu ya a chụrụ n'ọrụ.

Ya bụ onye nkuzi so na ndị ọrụ nkuzi dị 5,666 n'ime 5,853 e nyere ọrụ n'afọ 2018 ruo 2020 mana Gọọmenti Abịa chụrụ ha n'ọrụ ụbọchị Wenezde.

Nwa amadị ahụ kọwara na ya tinyere akwụkwọ ịchọ ọrụ n'usoro ziri ezi, lee ule, a gbaa ya ajụjụọnụ, tupu e were ya n'ọrụ dịka onye nkuzi.

Ọ sị n'ime akwụkwọ ozi nnabata n'ọrụ e nyere ya na o nweghi ihe dịka e jighi 'waiver' bụ ebe gọọmentị gbakwasịrị ụkwụ chụọ ha n'ọrụ.

Ọ sị na kemgbe ọ malitere ọrụ n'ọnwa Maachị 2019 rue mgbe a chụrụ ha n'ọrụ na o ritubeghi ụgwọọnwa.

Onye nkuzi a sị na ugbua a gbawara ya aka ọrụ "kedụ ihe o ji azụ ezinaụlọ ya?"

Ọ kpọkwara oku ka gọọmentị chegharịa uche n'ihe ha mere ha.

Ihe otu ndị nkuzi (NUT) kwuru

NUT bụ otu ndị nkụzi pụtara 'National Union of Teachers' na Bekee

 N'okwu achụmnọrụ ahụ,  onyeisi otu jikọtara ndị nkuzi n'Aba-North bụ  Charles Njoku bụ gwara BBC I... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

gbo na otu ndị nkuzi anọkọbeghi kpaa maka ya, na mgbe ha zukọchara na ozi ha ga-apụta.

Ọ sị na ndị otu ha a chụrụ n'ọrụ bụ ndị e nyere ọrụ nchere oge ruo mgbe gọvanọ ga-enye ikike (waiver) ka e wee ha n'ọrụ n'uju.

Ọ sị na ha gbasoro usoro e ji ewe ndị nkuzi n'ọrụ dịka itinye akwụkwọ, ile ule nakwa ịza ajụjụọnụ tupu ha amalite ọrụ.

Njoku nyere gọọmentị ndụmọdụ ka ha chọọ ụzọ nabata ndị nkuzi a n'ọrụ n'ihi na ndị a nwere ọrụ ha na-arụ n'ụlọakwụkwọ.

Ọ sị na ọtụtụ n'ime ha arụọla ọrụ otu afọ "a bịa ugbua kwụsị ha ọrụ n'ike na-akwụghị ụgwọ.'

Kedụ ihe gọọmentị kwuru?

Mana odeakwụkwọ mịnịstrị agụmaakwụkwọ Sekọndịrị bụ Lawrence Ogbonna bụ onye gọọmentị nyere ezumike nka n'ike sị sị na o nweghi ihe ọ ga-ekwu na ọ bụ n'aka kọmishọna agụmaakwụkwọ ka ọ dị n'aka ịsa ajụjụ banyere ya.

Mana kọmishọna agụmaakwụkwọ n'Abia Steetị bụ ọkammụta K.C Nwangwa gwara BBC Igbo na ndị a esighi usoro ziri ezi bata n'ọrụ.

Ọ sị na Gọvanọ Okezie Ikpeazu machiri iwe ndị mmadụ n'ọrụ ma ọ bụrụ na o sighi n'aka ya.

Kama na odeakwụkwọ ministri agụmaakwụkwọ gara n'ihu na-enye ndị mmadụ ọrụ buru n'obi na gọvanọ ga-akwado ya.

Nwanga sị na e meziri nnyocha chọpụta na ọtụtụ na-arụ ọrụ n'enweghi ikike ọrụ, na ọ bụ ya mere gọvanọ ji nye iwu ka ha kwụsị.

Ọ sị na o nweghị ndị gọọmentị chụrụ n'ọrụ makana onweghi ndị gọọmentị were n'ọrụ na mbụ, nke o ji eji ha ụgwọọnwa.

"Gọọmentị ọ na-achụ ndị ọ na-eweghi n'ọrụ?" Ngwangwa kwuru.

Kama na ọ bụrụ ndịisi ụlọakwụkwọ sị na ha chọrọ ndị nkuzi, na a ga-esikwa n'ime mmadụ puku ise were ndị nkuzi.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Otu onye omeiwu a chụrụ n'afọ gara aga bụ Abdulmumin Jibrin, bụ onye degaara EFCC akwụkwọ gbasara mpụ ahụ

Orilade kwuru nke a mgbe BBC gbara ya ajụjụ maka akụkọ ha kesara ụbọchị 21 nke ọnwa Disemba, 2018, sị na ha jidere mmadụ abụọ bu nde dọla abụọ n'ụma aga Legọs.

Ọtụtụ ụlọntaakụkọ buru akụkọ a mgbe ọ pụtara.

Mana, okwu tụgharịrị ka akara Twitter ụlọakụ Union Bank tụpụụrụ akara EFCC ajụjụ.

Akara Union Bank, nke bụ akara e ji ama ma ọ bụ nke ezigbote ya, kọwara na njem ibu ego bụ nke iwu ji ụlọakụ Naịjirịa kwenyere na.

Akara Union Bank ahụ gakwara n'ihu dee na ọ tụrụ ha n'anya na EFCC wepụtara okwu tupu ha emecha nchọpụta.

Ndị mmadụ tinyere ọnụ n'okwu a.

Ụfọdụ na-ata EFCC ụta etu ha si gbara ọsọ gbaa okwu n'anwụ.

Mana o nwere ndị sị na okwu a edochaghị ha anya, makana enwere usoro e si ebu ego.

Orilade sị na ọ bụghị eziokwu na ha gbara ọsọ wepụta akụkọ a. Ọ sị na usoro ha bụ ime ka ọha mara ihe ha na-eme, ka ọ ghara ịbụ na ndị mmadụ kwuru ya, nke ga-eme ka ha zawa ọnụ ha.

"Ih... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

e a mere ụbọchị Tọọsde (Disemba 20). Anyị chere ruo mgbede Fraịde tupu anyị ewepụta okwu. Nke a bụ makana anyị na-eche ka ndị ahụ ndị anyị nwụchiri kpọrọ aha, bịa. Onweghi onye anyị hụrụ ruo mgbe akụkọ pụtara."

Orilade gara n'ihu kwuo na ndị ha ji akọwaghị onwe ha ọfụma nke mere EFCC ji chọọ ime nyocha maka ego ahụ.

"Anyị agaghị ahapụ ha. Anyị ga-eme nyocha ọfụma tupu anyị amara nke bụ eziokwu."

BBC kpọrọ ekwentị ụlọọrụ Bankers Warehouse, bụ ebe ndị a aka ji sị na ha na-arụ ọrụ, mana ọ gaghị. Ruo mgbe edere akuko a, ha asabeghi ozi e tinyere n'akara email ha.

O nwere ozi ndị mmadụ na-eke na soshal midia a sị si ha n'aka, mana BBC agaghị ekwunwu ma ọ bụ eziokwu.

BBC degakwaara Union Bank ozi na email mana onwebeghị onye sara ya.


Otụtụ ndị Naijiria na-atụ arịrị okpokpo ụgwọ ndị DISCO na-enye ha kwa ọnwa

Minista na-ahụ maka okwu ego bụ Zainab Ahmed kwuputara nke a mgbe ha gara ọgbakọ ndị World Bank bụ ndị binyere Naịjirịa ya bụ ego,

Kemgbe ahụ, ndị ọnụ na-eru n'okwu na ya bụ ọrụ na-enyocha ọnọdụ ya bụ ego mgbazite.

Na mkparịta ụka ya na BBC n'ụtụtụ Monde, Sam Amadị, onye bụbu onyeisi ndị Nigerian Electricity Regulation Commission (NERC) sị na ọ bụghị ịnata ya bụ ego bụ ihe kacha mkpa.

Kama na ọ bụ ịhazigharị ọnọdụ ụlọọrụ na-ekesa ọkụ latrik nke a kpọrọ 'Distribution Company of Nigeria'.

Amadị kọwara na NERC ekwubuola na ha ga-anapụ ndị 'Distribution Company of Nigeria' ikike n'ihi amaghị eme ha.

O wee jụọ ma "ọ bụ ndị ahụ NERC kwuru na ha amaghị ọrụ ka a ga-enye ya bụ ego ka ọ bụ onye?'

Ọkankuzi Sam Amadi bụbu onyeisi na Nigerian Electricity Regulation Commission ma bụrụkwa onyenkụzị na Mahadum Abuja

Amadị kwuru na "gọomenti kwesiri ibu ụzọ gbanwee ndị DISCO a ọnụọgụ ha dị iri na otu tupu ha ekewe ya bụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ego ka ihe mere mbụ ghara ịme ọzọ".

O kwukwara na gọọmenti ugbua kwesikwara ịjụ ajụjụ maka ego ndị a gbazitere mgbe gara aga.

Amadị kọwara na gọọmentị kwesịrị ilebara nkesa ọkụ latrik anya nke ọma.

"Ọ bụrụ na edozie usoro ịbusa ọkụ (transmission) ghara ịdozi ụzọ esi ezịsa ya n'ụlọ ndị mmadụ (distribution), ihe na-ebe ga na-ebe", dika Sam siri kwuo.

Ya mere o jiri dị mkpa na-ekwesiri ịkwadokwa ndị DISCO bụ ndị ọ bụ ọrụ ha izisa ya bụ ọkụ n'ụlọ ndị mmadụ.

BBC gbakwara Okaiwu Sunday Oduntan bụ Ọnụ na-ekwuru ndị ọrụ na-ezisa ọkụ latrik.

N'onu ya, ya bụ ego dị mkpa ịnata ma ọ bụru na-aga etinye ya n'ọrụ dịka okwesiri maka na ọ ga-enye aka ka ọkụ a na-enye gbagota.

Electricity supply: 'Enweghị ọkụ latrịk na-anyụ anyị ikpakwụ'

Oduntan kwuru na kemgbe enyefere ndị nkịtị ọrụ ịzịsa ọkụ na ha enwebeghị uru na ya bụ ahịa.

"Ụgwọ e ji DISCO ruru otu tarị naịra na ụma atọ (N1.3tn). Ọ bụru na-enye ha ego a, ọ ga-enyere ha aka ịgo akụrụngwa e ji enye ọkụ ma mee ka ọkụ dị gbanyụụ".

Ọ kwekwara n'ezie na ọ bụrụ na etinye ya bụ ego n'ọrụ, na ọnụahịa ọkụ latrịk ga-arị nwamgbenta, mana ọ ga-emecha rituo n'ọdịnihu.

BBC enweghị ike ịnwete ndị Mịnịstrị na-ahụ maka ego ka ha kwuo ka ha ga-esi kwụọ ya bụ ụgwọ mgbe e nwetere ya.

Lee ihe nkiri a

'Dick Tiger tinyere ego ọ kụtara n'ọkpọ na nkwado agha Biafra' - Chijoke Ihetu

Akụkọ ga-amasị gị


Otụtụ ndị Naijiria na-atụ arịrị okpokpo ụgwọ ndị PHCN na-enye ha kwụọ kwa ọnwa

Iwu dị n'obodo bụ na ndị na-enye ọkụ latrik na Naịjirịa a kpọrọ 'Power Holding Company of Nigeria (PHCN)' kwesịrị inye ohere ruru ọnwa atọ tupu ha abịa chabiri ọkụ onye ọbụla ji ụgwọ ọkụ.

Mana nke a akwụsịghị otu onye na-arụ na PHEDC ịchabi ọkụ latrik otu onye ọkaiwu bụ Higher King, nke mere ka ọ gbaa ya akwụkwọ n'ụlọikpe.

King kwuru na ihe mere o jiri kpụpụ ya ụlọikpe bụ iji gosi ndị Naịjirịa ikike ha nwere site na 'Electric Power Reform Act 2006', ma kwụsị etu ndị na-enye ọkụ latrik na-esi achabi ọkụ etu masịrị ha, dịka os i megide iwu.

King gara n'ihu gwa BBC na "iwu kwuru na ha ga-enye gị ụgwọ ị ga-akwụ, ma oge ọgachara abalị iri,ha kwesịrị inye gị ozi na-ha ga-akwụpụ ọkụ gị ọnwa atọ tupu ha achabie ya.

Ndị Naịjirịa amaghị kemgbe a na ihe a bụ iwu nakwa na e nwere ike ịta gị ahụhụ ma ị mee ụdịrị ihe a. Ọ bụ mmebi iwua nke mmadụ nwere ike iji gaa mkpọrọ ọnwa atọ."

Ọkaiwu Higher King chọrọ ka ndị mma... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

dụ mata ihe iwu NERC kwuru

King kwuru na ndị PHEDC chabiri ọkụ ya n'ụbọchị 16 nke Epreelụ ka ha wetachaara ya ụgwọ ọ kwesịrị ịkwụ n'ụbọchị 12.

Ọ gwara ha na ya na-agbagha ụgwọ ha wetaara ya maka na nke ha wetaburu bụ nke puku isii nke ọ kwụrụ tupu ha ewetakwara ya nke ọhụrụ ruru puku iri na asaa.

O gwara ha ka ọ kwụọ puku asaa mana ha jụrụ ya ma chabie ọkụ ya. Ya mere o ji gbaa ha akwụkwọ ma nwụchie onye ọrụ chabiri ọkụ ya.

Ọkaiwu na-anọchite anya King bụ Finjite Amachree kwuru sị: "Akụkụ iri itoolu na anọ (94) nke iwu NERC kwuru na onye ọbụla dara iwu dị n'ime ya nwere ike ịga mkpọrọ otu afọ maọbụ kwụọ otu puku narị (N100,000) maọbụ ha abụọ.

Finjite Amachree bụ onye ọkaiwu Higher King kwuru sị na iwu ndị NERC wepụtara machiri ịgbakọ ụgwọ ọkụ nke bekee kpọrọ 'estimated billing'

"Mana onye  dara iwu a nke ugboro abụọ nke bekee kpọrọ 'second offender' nwere ike ịga mkpọrọ afọ atọ maọbụ kwụọ puku narị ise (N500,000) maọbụ ha abụọ. Mana ndị na-enye ọkụ latrik emebisiala iwu a site n'esoghị usoro a."

O kwukwara na ha na-agbagha ịgbakọ ụgwọ ọkụ nke bekee kpọrọ 'estimated billing' maka na ndị ụlọọrụ kwesịrị inye mita nke a ga-esi na ya na-enye ụgwọ a ga-akwụ, ma kwuo na iwu NERC machiri ịgbakọ ụgwọ ọkụ nke bekee kpọrọ 'estimated billing.'

Michael bụ onye PHEDC anwụchiri maka ihe a  nọ na mkpọrọ na-eche mgbe ọ ga-apụta n'ụlọikpe ịzara ọnụ ya n'ụbọchị 23 nke ọnwa Mee.

E nweghị ọkụ na-emebiri anyị ihe


Otụtụ ụmụnwaanyị na India na-aga ije tere aka ịhụ na ahu ha chara ụcha. Ha na-akpọ ụdịrị ihe a"ihicha agwa mmadụ"

O bi nso n'isi obodo Sri Lanka bụ Colombo. Dịka ọtụtụ mmadụ n'Ọwụwa Anyanwụ Asia, o kpebiri ime ka akpụkpọ ahụ ha chaa ọcha tupu oge agbamakwụkwọ ya eruo.

Lee ihe nzuzo ndị na-eme ude agaghị agwa gị

Olileanya ya bụ na ọ ga-enwe akpụkpọ ahụ mara mma.

"Dịka ọ fọrọ ọnwa abụọ tupu agbamakwụkwọ m, agara m ụlọ ndozi isi, ha were nyem ude ọcha"

Ọ gwara BBC sị, "Mgbe m techara ya n'otu izu, ihu m agbanwee na-acha ọcha."

"Achọrọ m inwe ahụ ọcha mana ọ bịara gbaa m ọkụ."

Agwa oji

Kama ọ ga-agbado anya n'ịkwado agbamakwụkwọ ya, nwaanyị ahụ mefuru ego ya na oge ya n'ọgwụgwọ.

Apa dị icheiche ka na-egosi n'olu Shiroma nakwa n'ihu ya

"E nwere m ọkọ dị ọcha wụrụ m n'ahụ nke mechara chọrọ apa ojii"

Ude ọcha enyere ya tee bụ nke ezighi ezi. E zobatara ya ma zụọ ya n'ahịa iwu.

Apa na-eji oji ka na-egosi n'ahụ Pereira dịka otu afọ ebe ọ na-agwọ ya gafechara.

Ya mere na gọọmentị ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

mba Sri Lanka amalitela ịmachi orure ude ọcha.

Ndị na-azụkarị ude ọcha

Mmadụ nde ole na ole ọkachasị ụmụnwaanyị n'Afrịka na Eshia na-eme ihe niile ruru ha aka ịcha ọcha.

Ahịa ude ọcha ruru ihe karịrị ijeri dọlla 4.8 n'afọ 2017 ebe a na-atụ anya na ọ ga-eru ijeri dọlla 8.9 n'afọ 2027.

Kemịkal dị n'ime ude ọcha na-emebi akpụkpọ ahụ mmadụ

Ọ gụnyere ncha, ude, na ọgwụ ntụtụ ga-ebelata ahụ mmadụ nrụpụta kemikal melanin nke na-ewu ewu.

Dịka World Health Organization (WHO) ụmụnwaanyị anọ n'ime iri na-ete ude ọcha n'Afrịka.

N'Afrịka, Naịjirịa nọ n'ọkwa mbụ ebe ụmụnwaanyị 77% ma-ete ya bụ ude. Togo 59% na Sawụt Afrịka 35% so ha na-azụ.

N'Eshia, ụmụnwaanyị 61% n'India nakwa 40% na Chaịna na-ete ya.

Ọgbatuhie mbaụwa niile

N'afọ gara aga, gọọmentị Ghana dọrọ ụmụnwaanyị dị ime aka na ntị ha kwụsị ịṅụ ọgwụ ga-eme ka nwa ha bu n'afọ chaa ọcha bu gluthatione n'ime ya.

Ngwa ọcha gunyere ude, ncha na ihe ndị ọzọ

Ụmụnwaanyị na-aṅụ ọgwụ ahụ na-eche na ọ ga-eme kia nwa ha bu n'afọ chaa ọcha.

Melanin bụ agwa ojii dị n'ime ahụ na-eme ka mmadụ dịrị oji.

Ọgwụgwọ

Ngalaba ehibere maka akpụkpọ ahụ nke mba Briten tinyere ọnụ n'okwu gbasara ude ọcha.

Ha kwuru na "hydroquinone nwereike ịgwọ agwa ezighi ezi maọbụrụ na dọkịta akpụkpọ ahụ mara maka ya ma tinye ya anya"

Ụfọdụ ndị mba Kongo ji hydroquinone agba onwe ha ọcha

Ha kwukwara na ụfọdụ ihe na-ahake mmadụ nwekwara ejiji dị mma n'ọgwụgwọ.

Ọ na-arụ ọrụ?

Otụtụ ụmụnwaanyị na India na-aga ije tere aka ịhụ na ahu ha chara ụcha. Ha na-akpọ ụdịrị ihe a"ihicha agwa mmadụ"

Mana ngalaba ahụ kwuru na "o nweghi ụzọ ziri ezi a ma ama mmadụ ga-eji chake akpụkpọ ahụ ya."

Ha kwukwara na ụfọdụ dọkịta na-enye ndị mmadụ ude nchake ịji gwọ ọrịa dịka melasma.

Ihe ndị ọ na-eme n'ahụ

Ọtụtụ ụmụnwaanyị na-ego ude ọcha n'ajụghị ajụ mana o nwereike ịmebi ụfọdụ ihe na-ahụ dịka:

(Onye kwuru - NHS UK)

Mercury

Ụfọdụ ngwa ọcha a na-enwekwa ihe na-emerụ ahụ n'ime ya.

Ndị na-eme ngagharịwe n'ihu ọdọ ahịa na-ere ngwa echere nwere Mekuri n'ime ya

"Ngwa ọcha ọbụla nwere Mekuri n'ime ya adịghị...


Paul Egbunuche (nwa) na Celestine Egbunuche (Nna)

Nwoke a na-eche na ọ bụ onye mkpọrọ kachasị eme okenye anọọla n'ụlọmkpọrọ afọ iri na asatọ mgbe amara ikpe ịhazi ogbugbu mmadụ.

Dịka a tọhapụrụ ya, nwa ya nwaanyị bụ Chisom Celestine nakwa ndị ụlọọrụ Global Society for Anti Corruption bụ ndị gbara mbọ maka ntahapụ ya zutere n'ụlọmkpọrọ dị n'Enugwu.

"Ana m ekele Chineke n'ihi ụbọchị taa," nwa ya gwara BBC. "Abụ m onye kachasị enwe aṅụrị n'ụwa."

Egbunuche bụ onye ọrịa gụnyere ọrịa shuga nakwa anya na-arịa, nọ n'ụlọọgwụ ugbua mana a mabeghi ihe ga-abụ ọdịnihu ya.

Nwa ya nwaanyị sị na o onweghi ego ọ ga-eji lekọta ya na ọ bụ nwa ya nwoke Paul Egbunuche dị afọ 41 nọkwa n'ụlọmkpọrọ maka otu ebubo ahụ na-elekọta.

Ọ bụrụ ha si n'ụlọọgwụ a pụọ, ha enweghi ebe obibi dịka Franklin Ezeona, onyeisi ụlọọrụ GSAC, "Ọ bụ ihe ịmaaka n'ịhụ."

Gọọmentị gbaghara Egbunuche mmehie a pụọ n'ọchịchị, amaghị ma ha ga-enyere ya aka nakwa ụdị enyemaka ha ga-enye ya.

A mara nna na nwa a ikpe maka ịtọrọ ma gbu... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kwaa mmadụ maka okwu ala ha na-azọ n'Imo steeti.

Paul ka na-ekwusi ike n'aka ha dị ọcha kemgbe e jidere ha n'afọ 2000 maa ha ikpe na 2014, tụba ha n'ụlọmkpọro ukwu dị n'Enugu bụzị ebe ha nọ na-esi igwe n'imi na-echezị mgbe ọnwụ ha.

BBC enweghị ike ịnweta ndị e gburu nwa ha maka ajụjụọnụ.

Ndị ụlọmkpọrọ sị na ha enweghị ike inweta ha.

Kedụ ka ahụ dị Celestine ugbua?

Paul gwara BBC na ahụ ezuchaghị nna ya oke.

"Ọ naghị echetekwa ihe nke ọma".

Ọ naghị amatacha ihe na-eme na gburugburu ya.

Paul sị na ọrụ ya ugbua bụ ịlekọta nna ya anya.

Ndị mkpọrọ na Naịjirịa

Ọ sịkwa na ndị ọrụ na-enye ya ọgwụ mgbe nile maka ọrịa shuga na ọrịa anya na-eme ya.

Okwu Celestine akpalitele okwu gbasara afọ ole ndị mmadụ na-anọ n'ime mkpọrọ mgbe amachara ha ikpe ọnwụ.

Akwụkwọ nchọpụta kwụrụ na ihe dị ka mmadụ 2000 ka amagoro ikpe onwu ma ha anwubeghị na obodo Naịjirịa.

Ikwugbu mmadụ na Naịjirịa abụghị ihe eji ike eme na Naịjirịa.

Rochas Okorocha bụ gọvanọ Imo steeti 2011 - 2019

Site n'afọ 2007 ruo 2017 nanị mmadụ asaa ka akwugbugoro.

Nke ikpeazụ bụ n'afọ 2016 dịka Amnesty International si kwuo.

Ọkaikpe ukwu Imo steeti bụ Miletus Nlemedim kwuru na-edeela akwụkwọ ịrịọ gọmenti ka agbaghara ma nyekwa Celestine ohere ibi nwa ndụ ya nke fọrọ n'ụlọ ya.

Ọ sị na ndụ Celestine dịzị Gọvanọ Imo steeti bụ Rochas Okorocha n'aka, ibinye aka na ya bụ akwụkwọ ma ọmasị ya.

Akụkọ ga-amasị gi


Paul Pogba gosiri ihe ojiri bụrụ onye akpu n'ọnụ

Ndị Ọstralịa bịakwara ya bụ ọgụ ka ndị anaghị atụ anya na ha ga-emeri, mana dịka ha nwere mmadụ dị ka Tim Cahill bụ anwụ anwụ n'asọmpị bọolụ, ha jidekwere nke ha.

Ka maazị Cahill bụ onye anya na-ekiri n'ọgbọ ndị Ọstralịa, Paul Pogba bụ onye Fransị anya anyi chọwara n'ọgbọ egwuregwu ndị Fransị.

N'ime nkeji abụọ Kyrian Mbappe nke Fransi nwere oche goolu ndị Ọstralịa obele nsogbu mgbe ọchọrọ ịgbakanye bọọlụ na ngụ mpio goolu, Ryan kunyere bọọlụ nke ahụ ga "corner".

Fransị biakwara nso inye goolu ka a ka nọ n'ịme nkeji ise ka Pogba zigara bọọlụ o ji "free-kick" gba ozi na elu mpio ndị Ọstralịa mana Ryan nwụchịkọrọ ya.

N'ime nkeji isii, Mooy nke Fransị bịakwara nso inye goolu ka bọọlụ oji isi kpịa kụrụ igwe goolu.

Etu a ka osiri kwụrụ ruo ọkara nke mbụ.

Ndị nkwado fransị gbakọrọ ikiri asọmpị a na be ha

N'ọkara nke abụọ n'asọmpị a, ọkụ niile bidoro gbawa.

Ka aka jiri nkeji 12 banye okara ahụ Risdon kụtụrụ Griezmann, nke mere onye nh... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

azị asọmpị jiri tụọ aka na penarịtị.

Griezmann tinyere ya bụ bọọlụ n'ime mpio ka nwata na-aracha ụtụ. Ryan amaghịdị nke mere macha.

Mana, ka Fransi ka na aracha ụtụ goolu ahụ, Umtiti nke Fransị chefụrụ na ọbụghị aka ka eji agba ya bụ egwuregwu, ọkachasi n'ime ọnụ goolu.

Jedinak nyere penarịtị ya ka ọ bụ onyinye onye rịjụrụ afọ. Ka ọ na akụ nkeji 64, ihe ọnụ na-ekwu bụ Fransị 1, Ọstralịa 1.

Pogba gosiri ihe eji na-akpọ ya aha mgbe ọ nyere goolu nke ya. Bọọlụ ya kpịara n'igwe goolu, mana nzigharị gosiri na ọ gahere akara goolu. Goolu ya mere ya Fransị 1, Ọstralịa 1.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Pogba nyere otu goolu n'ime abụọ ha ji merie n'asompi mbụ nke Premier League n'afọ ọhụrụ a.

Mana okwu Pogba kwuru na Twitter gosiri na obi adịghị ya mma, nakwa gosi na ihe amaghị na-eme n'etiti ya na onye nchikọta otu ahụ.

End of Twitter post, 1

Pogba gwakwara ndị ntakụkọ sị, "Ọ bụrụ na obi adịghị gị mma, ị gaghị etinye obi gị niile n'ihe ị na-eme.

"O nwere ihe m ga-ekwu, e rie m iwu maọbụ nha."

O kwukwara na "onye egwu ga-agba bọọlụ karịa ma ọ bụrụ na ọ nọdụ ọfụma ma na-enwekwa aṅụrị.'

Okwu ya mere ka ndị na-eso ihe na-eme n'egwuregwu na-ekwu na o nwere ike, Mourinho apụọrọ ya na Man Utd.

Sam Wallace bụ onye ntaakụkọ ụlọakụkọ Telegraph kwuru na e nwere mmadụ atọ kachasị ike n'otu egwu bọọlụ ahụ; onye nhazi otu egwu bọọlụ Manchester bụ Ed Woodward, onye nchịkọta ha bụ Jose Mourinho na onye egwu bọọlụ ọkachaibe ha bụ Paul Pogba; mana onye kachasị ghara inwe ike n'ime ha bụ Mourinho."

Pogba so ndị mba ya bụ France wee bulie Iko Mbaụwa nke 2018 a ka gbachara na Rọshịa.

Ọ bụ onye... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bọọlụ akachasị akwụ ụgwọ n'otu egwu ndị England dịka Man. Utd si n'aka Juventus goro ya n'ọnụ nde £89.3.

Mana akụkọ kwuru na n'afọ gara aga, ọ gbara mbọ ịpụ gawa Barcelona.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


President Xi Jinping say China investment for Africa no get any 'political strings attached'

Ka Maazi Xi kwuputara ego a China nyere Afrịka na mmalite nzukọ abalị abụọ ya na ndị Afrịka na-eme, mana ọtụtụ mmadụ na-ajụ ihe kpatara ha ji aga China a.

Ijeri dọla iri na ise  ($1.15bn) eweputara maka enyamaka sọkwa n'ime ijeri dọla iri isii a na ihe ndị ọzọ ga-esote ya.

Ọtụtụ mba Afrịka na-aga ịna ego na China

N'aka ọzọ, Xi kagbụkwala ego ndị mba Afrịka ụfọdụ jị China.

Akụkọ na-ekwu na ọtụtụ mba n'Afrịka na-aga China ka irụ ọru ojiegoachọego, dika ọtụtụ ndị mmadụ na-eche na mba ahụ ga-apụta onyeisi ụwa a.

Nke bụ eziokwu bu na China agafela World Bank na Ọgbako Yurope dị ka mba na-enye Afrịka aka karịa n'ihe banyere mmepe.

Ihe mere Afrịka ji achu China

Onyeisiala Saụt Afrịka na and China presido Xi Jinping

Dịka Larry Madowo, onye bụ editor n'ihe gbasara ego na azụmahịa na BBC Africa kwuru, ọ sị na China kachasị enye ego maka nwulite ngalaba n'Afrịka bụ ihe mere mba Afrịka niile jir... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

i wuchie ọgbakọ China-Africa emere.

Madowo kwuru na n'agbanyeghi na ndị mba Afrịka na-anata mbibi n'aka China, ndị ọkachamara na-atụ egwu na ụgwọ mba ndị ahụ ji China karịrị akarị.

Otu n'ime ndị ọkachamara bụ Cobus Van Staden nke Mahadum Witts kwetara na "Chịna bịara Afrịka ị nweta ego, ya bụ ihe Afrịka chọrọ, mana nsogbu ga-adị ma ọ bụrụ na ha esighi ọtụ ụzọ a gaba".

China achọghị ka Afrịka 'mefuo' ego ahụ

Iji maatụ, mba Yuganda anatala dọla ijeri atọ bụ mbibi mba China n'iji rụ ụgbọ oloko ebe China ka kwere ha nkwa ego ọzọ.

African Leader dey poseon Monday wit China Presido Xi Jinping for Beijing

N'agbanyeghị na ndị mmadụ na-atụ egwu na ego a niile nakwa ngalaba dị ịcheiche a na-awulite si China abịa, Onyeisiala mba China bụ Xi Jinping apụtala ịkọwa na ha agaghị akwado "mmefu ego" n'akwa na ha agaghị etinye anya n'usoro ọchịchị ndị obodo ahụ.

O kwuru na ijeri iri isii mba ya nyere Afrịka bụ nke China jiri we kwalite "mwulite ga-emepụta ohere ga-amasị ndị ntorobịa".

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari anatala China mbibi dọla nde narị atọ n'ọma iji wulite ngalaba teknụzụ n'obodo ahụ.

Lekwa ihe ndị mmadụ kwuru n'igwe okwu:


Reinhard Boonke bụ aha ama ama na Naịjirịa maka ọru ya n'igbasa ozi nke Kraist.

Nke a na abịa dịka nwunye ya bụ Anni Bonnke kwuputara ya na 'Facebook'.

Bonnke gbara afọ iri asaa na itolu tupu ọ laa mụọ.

Ọ lụru nwunye ya n'afọ 1964 ma ha mụtakwara ụmụ atọ na ụmụụmụ asatọ.

O bidoro mgbasa ozi nke Kraist n'afọ 1967 na Lesotho.

Ọ bụ n'afọ 2017 ka Reinhard Bonnke mere mgbasa oziọma nke Kraist a na-akpọ 'Christ for All Nations' nke ikpeazu na Naijirịa.

Dịka ụlo mgbasa ozi CBN siri kọwa na Bonnke nyefere ọchịchị mgbasa ozi ya n'aka Daniel Kolenda maka ahuisike.

Otutu ndị ndu na ndị ofufe nke Kraist uwa niile gosipụtara iri ụjụ ha, lee ihe ụfọdụ n'ime ha kwuru

N'Akụkọ ọzọ

Gọọmenti etiti anapụla Paschal Obi bụ bụ onye odeakwụkwọ Rochas Okorocha ụlọọgwụ ya akpọrọ "Dews of Hope Hospital".

Ngalaba EFCC dere n'akara Twitter ha na ọ bụ Ọkaikpe T.G Ringin nyere iwu ịnapụ ụlọ ọgwụ a n'Owere ụnyaahụ.

Ọkaikpe Ringim nyere iwu a n'Ụlọikpe Ukwu nke dị n'Owere dịka Ọkaikpe A.T Mohammed nyeburu ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

iwu n'ụbọchị nke 22 nke ọnwa Ọgọstụ ka gọọmentị jide ya bụ ụlọ ọgwụ nwamgbenta.

EFCC si na nke a bịara dịka ha na-enyobu na ego gọọmneti Imo bara na ya bụ ụlọ ọgwụ.

Maazị Obi bu onye nwe ya bu ụlọ ọgwụ bụ bụ onye odeakwụkwọ Rochas Okorocha mgbe ọ bụ aka na-achị Imo steeti.

Abike Dabiri-Erewa agbaruọla ihe maka mwakpo Amaechi

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka ọdịnamma ndị Naịjirịa nọ mba ofesi bụ Abike Dabiri-Erewa agbaruọla ihu maka mwakpo awakporo Minista na-ahụ maka Njem bu Chibuike Amaechi.

Odoziakụ Dabiri-Erewa kelere ndị uweojii Spain maka mbo ha gbara ichekwa ndụ Maazi Amaechi ma rịọ ndị Naịjirịa bi ofesi ka ha were ezi agwa n'aga

N'Ofesi,

Mba Saudi Arebiya akatọọla mpka mkpa onye agha agha ha kpara na mba Amerịka ụnyaahụ

Mohammed Saeed Alshamrani gbagburu mmadụ atọ ma merụọ mmadụ asaa ọzọ ahụ n'ọdọ ndị agha mmiri Amerịka dị na obodo Pensacola tupu o gbuo onwe ya

N'egwuregwu

Otu egwu bọọlụ Chelsea wkuola na ngalaba na-elekọta egwuregwu bọọlụ bụ Fifa emeghị ha ọfụma n'ịmachi ha igote maọbụ ree mmadụ.

H asị na Fifa nyere otu Machester City ohere isi tụọ mgbere agbanyeghị na ọ iwu ha abụo dara di ka onwe ha.

Rotimi Amechi minista na ahụ maka njem

Otu Indigenous Peoples of Biafra (Ipob) nke Nnamdi Kanu bụ onyeisi ha ekwuola na ọ bụ ha wakporo Minista Njem bụ Chibuike Amaechi n'obodo Madrid di na Spain.

Ipob sị na ọ bụ ndị otu ha nọ na Spain Kpara mkpa mkpa ma kwukwa na ọ bụ ihe ga-echere ndị nọ n'ọchịchị na Naịjirịa ebe ọbụla a hụrụ ha.

Onye binyere aka n'akwụkwọ mgasaozi bu okwu bụ onye ama dịka Emma Powerful bụ ọnụ na-ekwuru otu ahụ.

Ọ sị na ọ bụ Maazị Kanu nyere ha ikike ịkpa agwa ha kpara.

Cheta na Minista Amaechi dere n'akara Twitter ya na ndị ọ sị bụ ndị Naịjirịa mere ka ha wakpo ya na Spen mana ndị uweojii gbochiri ha.

Ihe a mere Amaechi yiri ihe ndị Ipob mere onye bụbụ osote onyeisi Sineti bu Ike Ekweremadu na maba Jamanị.

Gọọmentị Naịjirịa machiri Ipob na Naịjirịa ma kpọọ ha otu na-eyi ndụ egwu.

Nnamdị Kanu n'onwe ya no n'ihu ikpe maka ebubo na o chọrọ itisa Naịjirịa tupu ọ gba...


Rochas Okorocha bụ onye na-akwado si onyeisiala Naijiria bụvMuhammadu Buhari ike

Gọvanọ Rochas Okorocha na onyeisiala Buhari nwere nzuko n'Abuja ụbọchị Monde.

Okorocha sị na ọ gwara Buhari ka e nye Ndigbo isi ọchịchị n'ụlọomeiwu.

Ọ kpọkwara Buhari oku ka ọ bịa gbape ọrụ ndị ọrụrụ n'Imo Steeti tupu ọ na-apụ.

Kpụpụnụ ndị SARS gbagburu Kolade Johnson ụlọikpe - Amnesty Int'l

Otu Amnesty International akpọọla oku ka e nyocha ogbugbu ndị e chere na ha bụ ndị SARS gburu  otu onye egwu bọọlụ na-amasị bụ Kolade Johnson na Legọs.

A  gbagburu nwaokorobia ahụ  na Mangoro, Legọs, ụbọchịụka nke oge ndị SARS na-achụ nwatanwoke ọzọ ọsọ n'agbataobi ebe Johnson na-ekiri bọọlu.

Mbaụwa na-eru ụjụ Nipsey Hussle

Ọtụtụ ndị mmadụ hụrụ egwu 'Rap' n'anya n'ụwa niile  nọ n'iru uju n'oke olu

Ọ bụ n'ihi ọnwụ otiegwu 'Rap' a kpọrọ Nipsey Hussle bụ onye ndị ojiegbe gbagburu na Los Angeles mba Amerịka.

Pope Francis kwuru na Messi abụghị Chukwu

Unu etozila Lionel Messi ka ọ bụ Chineke -Pope Francis

Biko on... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ye na-ama ọkwa nke a?

Nke a bụ okwu onyeisi ụka Katọlik na mbaụwa bụ Pope Francis

Pope Francis kwenyere na Messi mara nke egwu na-akụ na bọọlụ mana o rughị  ịkpọ ya Chineke dị ọtụtụ ndị mmadụ na-eme.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Nwodo ị dị anyị mma - Ohaneze

Ihe Ohaneze jiri kwụnyere Atiku - Nnia Nwodo

Ndị isi indi Ohaneze Ndigbo kpebiri na nzukọ ha mere n'Abakaliki ụnyaahụ na Nnia Nwodo ka tozuru ịbụ onyeisi oche ha.

Ndị akpọrọ "National Executive Committee" (NEC) nke Ohaneze kwenyere na atụmatụ onyeisi Ohaneze n'Enugwu bụ Alex Chiedozie Ogbonna wepụtara wee nye Nwodo ihe Bekee kpọrọ "Vote of Confidence".

Cheta na Ohaneze nweburu kepukepu ekweghim ekweghim maka nkwado ha nyere Atiku Abubakar nke ụfọdụ n'ime ha sị ezighiezi.

Nkwado a mere ka Ohaneze kwewa abụọ, nke onye bụbụ odeakwụkwọ otu ahụ bụ Uche Okwukwu mechara kwuo na ha enyela Nwodo ezumike.

Nsogbu ndị ozuu ehi atala isi ọtụtụ ndị mmadụ na Zamfara steeti

Ogbugbu mmadụ ka na-eme kwa na Zamfara

Ndị eche na ha na-ezu ohi ehi wakporo ime obodo Kware dị na mpaghara Shinkafi na Zamfara steeti.

Ndị uweojii sị na mwakpo a tara isi mmadụ iri.

Na nke metụtara akụkọ a, ndị agha Naịjirịa sị na ha ga-amalitela ibuso ndị na-akpa ike a agha site n'atụmatụ ha kpọrọ "Harbin kụnama"

Zamfara, Sokoto na Katsina bụ steeti ndị ga-ahụ agha.

Na ofesi

Onyeisiala Abdelaziz Bouteflika nke Algeria achụọla ọtụtụ ndị ime obi ya.

Bouteflika bụ onye ọtụtụ ndị ọ na-achị na-eme ngagharị iwe na-asị ya laba laba chụrụ mmadị iri abụ n'otu n'ime mmadụ iri abụọ na asaa sọ ya arụ ọrụ dịka minista.

Ụkwụ Zelenskiy ọ ga-aba ọchịchị obodo?

'Obi dị m ụtọ mana mpụtara a abụghị ngwụcha ya'

Ndị obodo Yukreni (Ukraine) onye ntụọchị amaama bụ Volodymyr Zelenskiy, e rigorotela akara onyeisi na ntuliaka ha, n'agbanyeghị na o nweghi ahumihe n'ihe gbasara ọchịchị obodo nke ọbụla.

Ha akpọpụtachabeghi Volodymyr Zelenskiy ka onye meriri ntuliaka, mana a na-enyo ya enyo dịka onye nwereike imeri ntuliaka agba nke mbụ dịka mpụtra jiri zi.

Ha sị na Volodymyr Zelenskiy...


SERAP : "Oke nnupụ isi na mkpebi ụlọikpe megidere nkwụsị ike nke iwu ala anyị na nkwuruonwe nke ngalaba na-ahụ maka ikpe

SERAP(Socio-Economic Rights and Accountability Project) bụ Timothy Adewale degara onyeisi otu UN na-ahụ maka nkwụrụonwe ndị ọkaikpe na ndị ọkaiwu bụ Diego García-Sayán akwụkwọ mkpesa.

N'ime ya, SERAP tiri mkpu na "ị gee ntị na naanị mkpebi ụlọikpe masịrị ga weta nnukwu nsogbu na ihe gbara nsonye ihe iwu kwuru n'ala Naijiria ma ọ bụrụ na o nweghị ihe e mere maka ya".

SERAP kwuru na : "Oke nnupụ isi na mkpebi ụlọikpe megidere nkwụsị ike nke iwu ala anyị na nkwuruonwe nke ngalaba na-ahụ maka ikpe".

Ha sịkwa na ọ bụrụ na o nweghị ihe e mere maka nke a ngwangwa, ọ ga-eme ka onye ọbụla zọwa isi onwe ya ma bido inupụwara ndị ọchịchị obodo isi dịka o siri gbasaa ịchụpụ mpụ na mmerụaka.

"Ichekwa nkwụrụonwe nke ngalaba na-ahụ maka ikpe bụ isi okwu, ọ bụghị okwu onye ọ gbasara."

SERAP boro gọọmentị ala Naijiria ebubo na ha nupụrụ isi na mkpebi ụlọikpe nyere n'ikpe gbasar... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a; onyeisi otu ndị ụka alakụba bụ Ibrahim El-Zakzaky na nwunye ya; onye bụbu onye ndụmọdụ gọọmenti etiti n'ihe gbasara nchekwa bụ Sambo Dasuki (rtd); nakwa otu SERAP.

SERAP sị, "Gọọmentị Naijiria nupụrụisi na opekata mpe mkpebi abụọ nke SERAP nwetara n'ụlọikpe ukwu nke etiti (Federal High Court.)

"Nke mbụ bụ ikpe nke akara ya bụ FHC/IKJ/CS/248/2011 nke Jọstis Mohammed Idris kpebiri n' ọnwa Maachi afọ 2016 ebe o nyere gọọmenti etiti iwu ka o depụtara ọha ngụkọ etu e siri rie ego niile e nwetaghachiri site n'aka gọọmenti ndị chịrị kemgbe 1999.

"Ngụkọ ahụ nke ụlọikpe nyere iwu ya gụnyere; ego niile  gọọmenti nwetarala site n' ego ala anyị e zuru ezu; ego ole e riela n'ime ego ndị ahụ e nwetaghachiri."

"Mkpebi nke abụọ bụ ikpe akara ya bụ FHC/CS/964/2016 nke Jọstis Hadiza Rabiu Shagari nyere na ọnwa Julai, afọ 2017 ebe o nyere gọọmenti iwu ka ha gwa ndị Naijiria ọnọdụ e jiri nwetaghachi ihe ndị e zuru ezu nakwa ego ole e nwetara n'aka onye ọrụ gọọmenti ọbụla.

"Mana, ndị isi ọchịchị Naijiria haara ige ntị na naanị ụfọdụ mkpebi ụlọikpe.

"Ha agbagharịkwaghị akwụkwọ mkpegharị na akwụkwọ ndị a a gbara ha."

SERAP tụkwara arịrị na gọọmenti steeti ụfọdụ na-enupụkwa isi na ihe ụlọikpe kwuru na eleghị anya n'azụ.

Akụkọ ọzọ ga-amasị gị:


Saraki bụ Gọvanọ chiburu Kwara steeti

O nyere ndụmọdụ a mgbe ọ gara nkuzi ncheta arọ mmalite otu ụlọọrụ mgbasa ozi.

Saraki kwuru na ọchịchị onye kwuo uche ya bụ ọchịchị kachasi mma ma rịọkwa ka onye ọbụla gbaa mbọ chekwaa ya.

Ọ kwuru na agbanyeghị ụfọdụ nsogbu Naịjirịa na-enwe, ọchịchị onye kwuo uche ya bụ ụzọ kachasị mma iji wee nweta ọdịmma obodo anyị.

Saraki kwuru na ndị mgbasa ozi so wee mee ka ọchịchị onye kwuo uche ya bụrụ ihe tọrọ atọrọ na Naịjirịa.

Ọ rịọrọ ha ka ha ghara ịda mba n'ikwado ihe gbasara ọdịmma Naịjirịa ma mekwa ka ọ buru obodo kachasi mma.

Ọ kọwara mwepụ ọfọ n'ike nke mere na sineti n'izu ụka a dika ihe ihere, omume mara mmeputa iwu ura n'ihu ma nwee ike ịghasa ọchịchị onye kwuo uche ya.

Saraki kelere ndị mgbasa ozi otu ha sị kwuputa mmerụaka n'oge nke a mere ka ndị mmadụ hụ njọ dị na ya ọsịsọ.

Mana lee ihe ndị mmadụ sara Saraki na soshal midia:

Onye akpọrọ @natureboy_sola sị na okwetere mana o ga-esi chekwa ọchịchị onye kwuo uche ya bụ site n'ikwụsi i tun... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

yere na ntukiaka na-abia nụ.

@EkpoSylvanus kwuru na ọ bụ site n'iru ngalaba siri ike ka esi chekwa ọchịchị onye kuo uche ya,na ọ bụghị site n'isi ike.

@Michael12Dennis kwuru na nchekwa onye kwuo uche ya bụ site n'ime ihe dimma karia ma i tọ n'ikwu sọ okwu.

@usmansalisu222 kwukwara na ọ bụ site n'ikwe ka onye ọ bụla kwuputa obi ya.Ọchichi ike adịghị mma

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Saraki kpọro ọkụ a ka o kirichara ihe nkiri nke BBC Africa Eye mere gbasara ndị nkụzi na-emebi ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyi site na ịna ha ahụ ha ka ha were lafere n'uleakwụkwọ.

Iwu ahụ emechabeghị nyere mkpọrọ afọ ise maka onye nkụzi ọbụla mere nke a.

Foursquare Church eyipula Boniface uwe

Dịka ụzụ na-atụ maka onye nkuzi Unilag bụ Boniface Igbeneghu emume BBC agbara na-anwụ maka imebi ụmụagbọghọ, ozi na-eru anyi nti bụ na ụka ya bụ Foursquare Gospel Church eyipụla ya uwe nsọ ya.

N'otuaka ahụ Ụlọakwụkwọ Unilag sị na ha anapụla ya bụ nwaadị ọrụ ya nwamgbenta.

Ransford Gyampo na-aba mba

Ka  ọ na-akpọtụ na Naịjirịa bụ ka ọ na-akpọtụ na mba Ghana ebe onye nkụzị ya bụ ihe nkiri BBC gbara na-anwụ na-agọ ụkwụ na aka.

Ransford Edward Gyampo ekwuola na ya ga-akpọpụ BBC Afrịka Eye ụlọikpe maka ịhe nkiri ahụ gbara ya n'anwụ.

David de Gea ekwuola hoo haa

David De Gea bụ golii ndị Manchester United

N'egwuregwu, onye na-echere Manchester United goolu bụ David de Gea ekwuola nke bụ eziokwu maka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọnyụpa ndị otu ya na agba n'ọgbọ a.

Gea sị na ọgbọ a kacha njọ kemgbe afọ iri atọ nke otu egwubọọlụ ahụ bụ nke ọ sị na ya ahụbeghị

Gee akụkọ ndị a n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Akụkọ ga-amasị gị


Saut Afrịka bụ mba eji ikpaoke na ekworo megide ndị mbiarambia mara

Anyị ga-akwụsị ngagharịiwe mgbe a kwusiri igbu ụmụ Naịjirịa na Saut Afrịka

Ụlọọrụ ndị gụnyere MTN Nigeria, Shoprite, Dstv, Gotv, Standard Chartered Bank  na ndị ọzọ.

Onye na-ahụ maka mgbasa ozi onyeisi ndị NANS bụ Wande  Ajayi kwuru si " Ndị nnọchite mba Saut Afrịka na Nigeria akpọọla anyị oku maka ngagharịiwe anyị mere, mana anyị agaghị aza ha tutu ruo mgbe ndị Saut Afrịka kwụsịrị igbu umunne anyi ndị Naịjirịa nọ n'obodo ha".

N'aka nke ọzọ, onyeisi ndị NANS na Saụt Afrịka bụ Ozoemena Nwamadị na-ariọ ka ndị ogbo ha nọ Naijiria ghara ime ọgbaaghara maọbụ mebie ihe ndị Saụt Afrika dị na Naijiria.

O kwuru na nke  nwere ike imetụta ndị  Naịjirịa nọ na Saut Afrịka.

Onyeisi Ụmụakwụkwọ Naijiria na Saut Afrịka : NANS kwesiri i detara anyị akwụkwọ maka ngagharịiwe ha n'eme

Ka akụkọ na-aga, Onowo Ndigbo bi na Saut Afrịka kwadoro oku ndị ụmụakwụkwọ NANS na-akpọ ka akwụsị igbu ndị Naijiria na Saut Afrịka ma na-ekwukwa na ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọ ga-adị mma ma ndị otu ọzo na Naịjirịa tinye ọnụ n'okwu ahụ.

"Abike Dabiri amaghị ọrụ ya ma ncha" Onowo Jonas Udeji

Cheta na ọtụtụ ndị mmadu nke gụnyere Peter Obi, Ahmad Lawan, HURIWA na onyeisi ndị NLC bụ Ayuba Wabba, akpọọla oku ka a kwụsi igbu ụmụ Naịjirịa na Saut Afrika.

Lee Akuko ga-amasị gị

Lee ihe nkiri a

Johanesburg: "A chụrụm n'ọrụ mana a bụzịm onye na-enye ọrụ na South Africa"


Semenya denyere aha ya n'otu JVW nke ụmụnwaanyị na Saụt Afrịka ma malite iso ha eme ọmụmụ.

Cheta na otu IAAF na-elekọta ndị ọgbọsọ nyere iwu ka Semenya na-aṅụ ọgwụ ga-ebutu 'Testosterone' dị ya n'ime ahụ tupu o sonye n'asọmpị ịgba ọsọ ọbụla.

Ugwu ikpeazụ nke Mugabe

Muhammadu Buhari, Goodluck Jonathan na  Emeka Anyaoku esonyela ndị Naijira nwere agba  n'ịkwanyere Robert Mugabe ugwu ịkpeazụ dịka ọ nwụrụ n'ụtụtụ ụbọchị Fraide.

Mugabe chịburu mba Zimbabwe nwụrụ ka gbachara afọ iri itoolu na ise n'ụlọọgwụ na Singapore ka ọ rịachara ọrịa obere oge.

Ihe Umahi jetere n'Abuja

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekwenyela n'okwu ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ gwara ya gbasara ihe dị icheiche metụtara mpaghara ahụ.

Ihe ndị a gụnyere ọdọụgbọelu Enugwu, mmachị ndị ọchịehi n'ọwụwaanayanwụ, ịrugharị okporo ụzọ esi abata ọwụwa anyanwụ na ndị ọzọ

Na mba ofesi,

Otu nchọpụta otu United Nation mere na-ekwu mba Nọt Koria ejirila ụzọ azụụ1ọ were Intanetị zuo ego ha ji arụ ngwa agha ha.

Otu ọmụma atụ ha ny... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ere bụ na e zigara ndị  ji ụzọ zubante n'igwe na-enye ego Bekee kpọrọ ATM nke otu mba were dọbiri ego ugboro puku iri kesaa na mba iri abụọ na naanị elekere ise.

Gee Nkeji ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ịba 'yellow fever' abanyela na steeti abụọ

Anwụnta na-ebute ọrịa ịba 'Yellow fever'

Ngalaba gọọmenti na-ahụ maka nchekwa megide ọrịa a kpọrọ 'Nigeria Centre for Disease Control' agbaala ama na ọrịa 'Yellow fever' abatala Bauchi nakwa Borno steeti.

N'ozi mgbasaozi nke onye  nnyemaka mgbasaozi ụlọọrụ ahụ bụ Jeremiah Agenyi zitere BBC Igbo, NCDC kwuru na o weela anya na ọrịa 'yellow fever' ahụ ji mmadụ anọ na Bauchi steeti.

 "Atọ n'ime ndị ọrịa ahụ ji bụ na  ọkpụụ ọchịchị Alkaleri, ebeonye nke anọ bụ onye njem nlegharị anya na aga Kano State nke gakwara ebe nlegharị anya 'Yankari Games Reserve' dịkwa na otu okpuru ọchịchị ahụ."

NCDC kwuru na ha nwetaburu ozi banyere mgbakabụta ọrịa 'yellow Fever' n'abali 29 nke ọnwa Ọgọstụ  na Kano steeti site n'otu ụlọọrụ nnyocha ọbara dị na steeti ahụ.

Nnyocha ndị nnyocha nke Kano steeti bụ "Kano State Epidemiology Team' gara n'ihu mee gosiri na onye butere ọrịa ahụ na nna ya gara 'Yankari Game Reserve' na Bauchi n'ọnwa Ọgọst.

Mana nna ya nwụrụ tupu  e nwee ike ịmịị ọbara ya maka nnyocha.

Ọzọkwa, NCDC gbara ama na n'abalị atọ nke ọnwa Septemba, afọ 2019, ndị nnyocha ọrịa Borno steeti 'Borno State Epidemiology Team' wetara ha ozi na asaatọ ụmụakwụkwọ n'ime 95 ebe a na-azụ ndị nkuzi 'Waka College of Education' dị n'okpuru ọchịchị Biu LGA na Borno steeti ndị gara otu Yankari Game Resort  dara n'ọrịa , ebe mmadụ isii n'ime ha nwụrụ.

 Ka ọ dị ugbua,  ndị fọọ na-enweta nleta, ebe a na-enyocha ọbara ha iji ma ihe mere mmiri ji banye n'opi ụgbọgụrụ."

'Yellow Fever' bụ ụdị ịba na-agbasa ma anwụnta bụ nje na-ekesa ya taa mmadụ nke nwere ike igbu onye o ji  ihe dịka abali asaa maọbụ iri o jiri nweta nje ahụ..

Njirimara  onye na-arịa ya bụ ọrịa gụnyere ahụ ọkụ, isi ọwụwa,ọgbụgbọ, ike ọgwụgwụ,ịbaọchananya wdg.

A na-eji ọgwụ mgbochi agbalahụ ọrịa 'yellow...


Sineti akpọbuola Mịnịsta na-ahụ maka nchekwa bụ Mansur Dan Ali, ka ọ bia kọwara ha ihe mere ndị agha Kamerun na ndị obodo ahụ ji gbara ọsọndụ enubata n'ala Naijiria n'enweghị nsogbu ọbụla.

Na nkpakọrịtaụka nke onye na-anọchite anya Nasarawa steeti bụ Suleiman Adokwe kpalitere n'ụlọmeiwu n'ụbọchị Tuusde, ha  kwuru na ike akwụla ndị Naijiria na gọọmentị na-akpụ afọ n'ala dịka o siri gbasa nchekwa.

Ka ndị Sineti kwekọrịtara n'okwu ahụ, ha kpọrọ oku ka Buhari gba ọsọ rịọ enyemaka mbaụwa n'ihe gbasara nsogbu nchekwa na Naijiria.

Solomon Adeola Olamilekan nke Lagos Steeti kwuru maka mkpa ọdị ịchọ ụzọ ọhụrụ na'okwu gbasara nchekwa.

O kwuru n'ụzọ a ga-esi gbalahụ nsogbu nchekwa bụ ndị isi nchekwa ị nye ohere ka ndị ọhụrụ ji atụmatụ ọhụrụ bata.

Ọ sị: "Ala anyị kwesịrị igbalahụ iwelite oge ndị isi ọrụ nchekwa na-arụ ebe anyị nwere mkpa ụzọ ọhụrụ. Anyị ma ka ndịagha si eme. Ndị nwere atụmatụ agaghị enwe ohere ikwupụta uche ha gwa ndị isi ha, ma ọbụghị ya, e ziga ha ezumikenka n'ike."

Jeremi... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ah Useni nọchitere Plateau steeti hụrụ nkwekọrịta na-adị n'etiti ndị ọrụ nchekwa dịka ihe so ebute nsogbu, kwuru ka ewepụ ndị isi, ka udo were chia n'etiti ndị ọrụ nchekwa.

Akụkọ ga-amasị gị:


Site n'afọ 1979 ruo afọ 2015, mba dịka Chaịna nwere iwu megidere ụmụnwaanyị ịmụ karịa otu nwa, mana ụdịrị iwu a enwere ike ịdị na Naịjirịa?

A bịa n'ụfọdụ ezinaụlọ na Naịjirịa, e nwere nne na nna mụrụ ụmụ iri site n'otu nne, ebe ndị ọzọ lụrụ ọtụtụ nwaanyị mụta ọtụtụ ụmụ.

Mana dịka ọnọdụ akụnaụba obodo Naịjiria dị ugbua, nne na nna ekwesịrị ịnọrọ ala sị "ka anyị mụọ ụmụ ole a ka o nwee ike kwe anyị ọzụzụ"?

Ọtụtụ ndị BBC Igbo jụrụ ajụjụ kwuru sị na ọ na-aka mma ka di na nwunye mụọ ole ha ga-azụnwu.

BBC Igbo jụkwara onye ọ dị n'aka ikwu ụmụ ole e kwesịrị ịmụ n'ezinaụlọ, lee ihe ndị mmadụ sara:

Mana, gịnị ga-emekwanụ ndị na-amụ ihe dịka ejima atọ, anọ maọbụ ise otu oge?

Ọtụtụ ezinaụlọ na Naịjirịa nwere ejima atọ

Ụmụ ole ka e kwesịrị ịmụ?

Ọtụtụ oge na Naịjiria ka ndị mụrụ karịa ejima abụọ na-arịọ gọọmentị ọsọ enyemaka maka ahụghị ka e mere n'isi ụmụ ọhụrụ ha.

Ụfọdụ n'ime ha ka di ha gbaghapụrụ maka na ha amaghị etu ha ga-esi zụọ ụmụ niile ahụ.

Ndị ọzọ bụ ndị tufuru maọbụ ree nwa ha... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

mụrụ maka na ha enweghị ikikere ha ga-eji zụọ ha.

Otu nwaanyị na-ekuputa nwa n'ụlọọgwụ nke Bekee kpọrọ 'midwife', bụ Ify Ukachukwu, gwara BBC Igbo na ọ ga-aka mma ka di na nwunye na-amụ naanị ụmụ atọ, ka ha nwee ike zụchaa ha.

Gee ihe o kwuru n'uju ebe a:

"Ọ dị mma ka nne na nna mụọ ụmụ atọ maka ọnọdụ Naịjirịa"

BBC Igbo jụrụ ndị na-agụ ha echiche ha banyere ụmụ ole nne na nna kwesịrị ịmụ, lee ihe ha zara na Facebook:

BBC Igbo na ndị nne na nna ka ha tinye ọnụ n'okwu a, lee ihe ha kwuru maka ya ebe a:

N'otu aka ahụ, lee ihe nkiri di na nwunye mụrụ ụmụ mbụ ha ka afọ 19 ha lụrụ gachara:

Di na nwunye mụrụ ejima atọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Site na ndị dịka Indigenous People of Biafra (Ipob) na Movement for the Actualisation of the Sovereign State of Biafra (Massob) a ma ama nke ọma ruo na ndị dị ka Biafra Liberation Congress na anaghị ewuewu, otu kwuru na ha na-achọ Biafra dị ukwuu.

Ndị ọzọ gụnyere Biafran Revolutionary Organization, BRO, Eastern People Congress, EPC, Joint Revolutionary Council of Biafra, JRCB, Biafra Liberation Crusaders, BLC, and Salvation People of Biafra.

Ka a lụchara agha Naịjirịa na Biafra, ọtụtụ mmadụ enweghị aṅụrị maka etu Naịjirịa mere ndị e meriri n'agha, ọkachasi dịka ha nweburu okwukwe na Biafra ga-enwere onwe ha.

Afọ 51 gara ka ihe a mechara, mana ndị mmadụ ka tinyekwara uche n'atụmatụ a n'ihi ihe ha na-ahụta dịka 'mmegbu' n'aka gọọmenti etiti.

Lee otu ndị bu Biafra n'isi

1. MASSOB - Movement for the Actualisation of the Sovereign State of Biafra

Onye a ga-asi na ọ bụ ya bụ onye malitere nkata otu e ji achọ Biafra dara ụda ọfụma bụ Ralph Uwazulike bụ onye bidoro otu Massob.

Ralph Uwa... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

zuruike bidoro Massob

Massob malitere mbọ ịchọ Bịafra mgbe Olusegun Obasanjo na-achị Naịjirịa dịka onyeisiala akwa agbada, nke Uwazuruike ji maka ya gaa mkpọrọ.

Mana otu ahụ kewara nke mere Uwazuruike jiri bido otu ọzọ a kpọrọ Biafra Independence Movement nke ọ bụ onye isi ha ugbua, ebe Uchenna Madu bụzị onye ndu MASSOB.

2. IPOB - Indigenous People of Biafra

Ipob bụ otu ọzọ na-agba mbọ maka nnwereonwe Bịafra nke onye bụbu onye nlekọta Radio Biafra bụ Maazi Nnamdi Kanu bụ onye ndu ha.

Ipob ṅụrụ iyi na ha agaghị ezu ike garue na gọọmenti etiti ekpebie okwu nnwereonwe Biafra site na ihiwe refarandum.

Kemgbe Septemba 14, afọ 2017 ndị agha Naijiria ndị na-agba 'Egwu Eke" wakporo ụlọ ya n'Ụmụahịa, anya ahụbeghị Kanu,onye ndu otu Ipob

3. Biafra Zionist Movement

Otu 'Biafra Zionist Movement'(BZM) bụ otu ọzọ na-agba mbọ maka iweghachi Biafra dịka ọ dị tupu Naijiria enwee nnwereonwe.

Onyeisi otu a bụ Benjamin Onwuka, onye gọọmenti nwuchirila ugboro ugboro maka okwu gbasara Biafra.

Dịka otu onye kwuru na Twitter n'afọ gara aga, ọtụtụ chere na-ọka nọ na mkpọrọ ugbua ebe akụkọ na-ekwu na ọ nọghị ya.

Ndị ọzọ:

Ọ bụghị sọsọ Uwazuruike, Nnamdị Kanu na Ben Onwuka bụ ndị nwere otu na-ekwu maka nnwereonwe Biafra, e nwekwara ndị ọzọ.

Ha bụ Felix Obioha nke Eastern Peoples Congress; Austin-Mary Ndukwu, Biafra Liberation Council; Osita Chukwuagbanarinam, Salvation People- Biafra; Jackson Nebechukwu, Ekwenche Organisation.

Ndị ozọ gụnyere; Adiele Chikadibia, Biafra Nations Youth League; Stanley C. Ajah, Biafra Revolution Organisation; Oliver Chidozie, Biafra Liberation Crusade;  Ayers Shimobi, Biafra Movement for Sovereignty; Godwin Offor, Biafra Regional Emancipation Movement; Joseph Ohanenye, Bilie Organisation, Chukwuma Egemba nke Biafra in the Diaspora nakwa Ebuta Ogar, Biafra Nations Youth League (BNYL)Takon


Site na nkata ya na BBC Igbo kpara n'ihe nkiri 'Gịnị na-afịọ', ọ kọwara maka ọnwụ nwa ya, etu o si gbabuo ọsọ ịgara Chukwu ozi, etu o si ka na-eme ejije n'agbanyeghị na ọ bụ ụkọchukwu, nakwa ihe ndị ọzọ.

Content is not available

End of Facebook post, 1

N'ọnwụ nwa ya nwoke nwụrụ n'afọ 2017 ka ọ dị naanị afọ 15, o kwuru sị "Nwa m bụ SS ma na ọ bụghị ya gburu ya, ọ bụ mmeghie ndị ụlọọgwụ".

"E tinyerem ezigbote ego n'ahụ nwa m tupu ọ nwụọ."

Ọ gara n'ihu dụọ ndị mụtara ụmụ nwere ọrịa nwa ya rịara bụ 'sickle cell disease' (SS) nke a na-akpọ ọrịa ọbara nko n'Igbo.

Na ndụmọdụ ya o kwuru sị "Onye nwa ya bụ SS, a ga na-agba mbọ inye ya ezigbote nri."

O kwukwara sị "Ị bụrụ nwaanyi ị bụru nwoke, mmadụ sị gị bịa ka m lụo gị, nyochakwa ihe Bekee n'akpọ genotype."

Ihe ndị ọzọ o kwuru:

Maka etu o si malite ijere Chukwu ozi, ọ sị "Nna m gbara mbọ hụ na anyi gụsiri akwụkwọ ike. Agụrụ m akwụkwọ dị iche iche.

"A gụrụ akwụkwọ nsọ ka m hụ ebe o dere na ndị kwesiri ị na-akpagbu ụmụ ya.

"Etu a ka a... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kwụkwọ nsọ na ọbara Chineke siri banye anyị n'ime.

"Ọ bụ otu ọyị m nwaanyi kpọ m gaa ụlọụka n'Abụja.

"Agara m ọtụtụ ụka were hụ na ihe gbasara chukwu na-atọ m ụtọ."

"Agbara m ọsọ oku Chineke nọ na-akpọ m, mana e mechara m bịaghachị, e tee m mmanụ nsọ n'afọ 2012, m wee bido ijere Chukwu ozi".

"Ka m mere Glamour Girls nke abuọ m ọ bịa wuo ebe niile m were sị na m soro etu esi eto m, m ga-efu ụzọ.

Eucharia kwukwara na ọ ka na-eme ejije; o kwuru na nke o mere nso nso a bụ nke a kpọrọ "small chops".

Gere ihe ọ gwara BBC Igbo n'uju n'elu:

Akụkọ ndị a ga-amasị gị:


Sky B

Akụkọ malitere iwu na soshal midia abalị abụọ gara aga na-ekwu na Sky B nwụrụ mgbe ọrịa obi gbuturu ya.

Ọtụtụ ụlọ ntaakụkọ a ma ama buru ya bụ akụkọ.

Phyno na-ekwu na obi juru ya afọ na o jiri egwu ya were akwalite asụsụ Igbo.

Mana onye nlekọta Sky B bụ Saint Opara gwara BBC Igbo n'ekwentị n'ụbọchị Tọọzdee na akụkọ ahụ abụchaghị eziokwu.

O kwuru na Sky B nwere ọrịa obi nke buturu ya n'ụbọchị Tuzde nke mere ka e buru ya gbaga ụlọọgwụ.

Opara kwuru na mgbe e bugara ya ụlọọgwụ, "dọkịta kwuru na Sky B nwere ike ịnwụ mana o mechara gbakee."

"Ọ sila n'ụlọọgwụ laa kamgbe ụnyaahụ (Wenezde)."

Sky B dekwara ihe n'akara 'instagram' ya na-akọwa ihe mere ya.

Ọ rịọrọ ndị mmadụ ka ha kwụsị ike akụkọ maka ọnwụ ya kama ka ha kee akụkọ maka egwu ya.

Ihe Sky B dere n'akara 'instagram' ya.

Mana ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na Sky B kpacha anya malite akụkọ maka ọnwụ ya.

Ha kwuru na o mere nke ahụ iji kwalite egwu ọhụrụ o tiri.

Ndị ọzọ kwuru na o mere ya ka aha ya wee wuo ewu.

Kedukwanu onye ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

malitere asịrị a na Sky B anwụọla?

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Rochas Okorocha: Ọ bụrụ na asị m pụọ na Senate ka Naịjirịa dị mma, aga m apụ


Steeti ndị ọ ga-ememtụta bụ Anambra, Delta, Bayelsa, Niger nakwa Kogi.

Ọzọ,

Aka na-achị Ebonyi steeti bụ David Umahi agbachiela ọdọ mmanụ agbidi Dipro n'Ebonyi steeti iji mee nyocha ebubo ire mmanụ Kerosene adịgboroja e boro ha.

Cheta na ụmụaka abụọ nwụrụ n'ụbọchị Fraịde gara-aga ebe Kerosene adịgboroja esi n'ọdọ mmanụ ahụ zụta gbara ọkụ.

N'Abuja,

Taa ka aka chịburu Kano steeti bụ Rabiu Kwankwaso kwuputara na ya esonyela n'ịzọ ọkwa ọchịchị Naịjirịa na ntuliaka 2019.

Kwankwaso forola ntutu taa na ya ga-emeri Buhari ebe a kagburu ohere enyere ya iji ọgbọ egwuregwu Eagles Square mee nkwuputa ya taa.

Na mba ofesi,

Praim Minista mba Jamini bụ Angela Merkel na-akwado ime njem nke ya bịa Naịjirịa ebe ibe ya nke mba Briten bụ Theresa May tụrụ ụkwụ taa na Naịjirịa.

Ọ nọ Abuja ugbua ebe ya na Onyeisiala Muhammadu na-enwe nzukọ imeụlọ.

N'Egwuregwu,

Hal Robson-Kanu onye ọgba bọọlụ Wales esorola ibe ya chilie bootu elu n'ịgbara ala ya bọọlụ.

Robson-Kanu kwuru na o mere nke a inye y... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a ohere ihazi ezinaụlọ ya nakwa ịgbara otu klụb ya bọọlụ.

Gee Nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile


Super Eagles anaghị atụ onye ọbụla egwu

N'agbanyeghị na ndị Kroeshia meriri 'Super Eagles' ka ha zukọrọ n'egwuregwu nke mbụ ha gbara n'asọmpi Iko Mbaụwa, obi siri ụfọdụ n'ime ha ike na ha ga-eme ọfụma karịa etu ha mere mbụ.

Ndị dị ka John Ogu kwuru na enweghị onye ọbụla ọ bụ ebumnobi ya na a ga-emeri ya tupu o banye n'ọgbọ egwuregwu.

Ihe ha mere na Soshal Midia

Ụfọdụ n'ime ha rịọrọ mgbaghara, ebe ndị ọzọ kwuru ka ndị Naịjirịa ka na-enye ha nkwado ga-enyere ha aka ma kasie ha obi ime ọfụma.

Ndị ọzọ kwere nkwa ịgba mbọ ga-ahụ na ha mere ọfụma karịa etu ha si mee n'egwuregwu ha na Kroeshia.

John Obi Mikel

Mikel kelere ndị mmadụ maka ikwado ya, ma kwuo na egwuregwu Naịjirịa na Kroeshia kpọrọ akpọ.

Leon Balogun

Balogun kwuru na enweghị ụdịrị mmeri mmadụ na-agaghị esi na ya bilite.

William Troost-Ekong

Ekong nwetara akwụkwọ edo edo n'egwuregwu ahụ kwuru na ọ bụghị ihe ha bu n'obi ka ha hụrụ ụbọchị ahụ, mana ha ga-agbado anya ma kwado ọfụma ịhụ na ha mere ọfụma n'egwuregwu ọzọ ha g... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a-agba bụ nke Aịsland.

Francis Uzoho

Uzoho bụ ochee goolu kwuru na ọ bụghị ihe ọ chọrọ ụbọchị ahụ ka ọ hụrụ n'agbanyeghị na ụbọchị ahụ bụ oke ụbọchị n'ọrụ ya.

John Ogu

Ogu kwuru sị "ma emeriri anyị ma anyị emeriri, anyị ka ga na-amụ ma na-agbasi mbọ ike."

O kwukwara na enweghị onye na-agba bọọlụ ebumnobi ya bụ na ọ gaghị emeri ma ọ gaa n'ọgbọ egwuregwu ịgba bọọlụ. O kwukwara sị na ọ dị mkpa ịkwado ndị Super Eagles.

Oghenekaro Etebo

Etebo bụ onye bọọlụ kụrụ n'ahụ ma banye n'ime neetị ndị Naịjirịa (own goal) bụ nke a gụnyere ka goolu nke mbụ ndị Kroeshia, kwuru na ọ bụ 'ihe nkwanyere ugwu nye ya' ịgbara Naịjirịa bọọlụ. O kwukwara na ha ga-agba mbọ ime ndị mmadụ obi aṅụrị.

Victor Moses

Moses kwuru na obi adịghị ya mma n'ihe ha gbatara, mana ha dị njikere ịnwa ike ha ọzọ.

Alexander Iwobi

Iwobi dere "ndịnotu".

Kelechi Iheanacho

Iheanacho kwuru na uche ha niile dị n'egwuregwu ọzọ ha ga-agba nke bụ nke Naịjirịa na Aịsland.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Trump hiwere iwu ndị a iji gbochie ndị mmadụịbata mba Amerịka.

Oge Trump nọ n'ọchịchị ha anaghị ekwe ka nne na nna na-enwezughị akwụkwọ njem soro ụmụ ha bata Amerịka.

Iwu ọhụrụ a Biden wepụtara ga-ehiwe nzụkọ nke ga-ahụ na ụmụaka ruru narị asaa na nne na nna ha ga-anọkọta dịka ezinụlọ n'Amerịka.

Dịka o siri dị, ụmụaka opekete mpe puku ise na narị ise ka ekewapụrụ ha na ndị okenye du ha n'oke mba Amerịka site n'afọ 2017 ruo 2018.

Lee iwu ndị ọzọ Joe Biden tinyere aka maka ndị njem

Onyeisiala ọhụrụ nke mba Amerịka bụ Joe Biden amalitela ọrụ ịtụgharị ụfọdụ iwu Donald Trump mere mgbe ọ nọ n'ọkwa.

Biden mere nke a n'ime elekere ole na ole e duchara ya n'iyi ọrụ n'ụbọchị 20 ọnwa Jenụwarị, 2021.

O binyere aka n'ime iwu ruru iri na asaa (170 ọkachasị n'ihe banyere etu a ga-esi busoo ọrịa covid-19 agha.

Ihe ndị ọzọ metụtara ndị mbịara mbịara, mgbanwe ihu eluigwe, nakwa mmekọ agbụrụ na ibe ya.

Kedụ iwu ndị o binyere aka na ya?

Onye bụ Joe Biden bụ onyeisiala ọhụrụ mba Amerịka

Akwụkw... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọ ozi si n'obi gọọmentị nke depụtara iwu ndị a kọwara na oge eruola a ga-eji "megharịa ihe ndị ọchịchị Trump mebiri"

Ụfọdụ n'ime ha gụnyere:

- Iwu ikpuchi ihu n'ụlọọrụ gọọmentị etiti niile.

- Ụlọọrụ ọhụrụ ga-elekọta ihe gbasara nkwụsị mfesa coronavirus.

- Ịkwụsị usoro Trump malitere ịpụta n'ọgbakọ World Health Organisation (WHO).

- Isonyekwa na "Paris climate agreement" na-ahụ maka ọdịmma ihu eluigwe.

- Mwepụ ikike e nyere ụlọọrụ Keystone XL Pipeline.

- Mwepụ ego a mapụtara ịrụcha mgbidi kewara mba Amerịka nakwa Mexico.

- Mwepụ mmachi njem e tinyere n'ụfọdụ mba okpukpere alakuba.

Ihe ịkwesịrị ị maka Bill Biden bụ nwunye onyeisiala ọhụrụ Amerịka

Ihe ọzọ pụtara ihe bụ na ya na onyeisiala mbụ ya na ya ga-enwe mkparịtaụka bụ Justin Tredeau nke mba Kanada.

Mkparịtaụka ha nke ga-eme n'ụbọchị Fraide ga-emetụta okwu Keystone XL Pipeline nke agbụrụ ndị Native Amerikans na-eme ngagharịiwe maka ya kemgbe afọ iri.


Uche Mefor bụ osote Nnamdi Kanu

Mefor, bụ otu n'ime ndị ndu otu Indigenous People of Biafra (Ipob), depụtara nke a n'akara Facebook ya ụbọchị Fraịde.

Nnamdi Kanu ka bụ onyeisi IPOB- Emmanuel Kanu

Mana ọ gara n'ihu kwuo na mbọ ya na ndị ọzọ na-agba bụ iji hụ na e nwetara obodo Biafra nke mmadụ niile nọ n'ime ya ga-enwe ikike ibi ndụ ya ma nwekwaa ikike dịịrị ya na-atụghị egwu ọbụla.

Ụfọdụ ndị mmadụ malitere iche na Mefor na Kanu na-ese okwu, oge o kwuru ka onye ọbụla ghara itinye okwu okpuperechi n'ime okwu Biafra.

E jila ọchịchọ Biafra gbakwụnyere okpukperechi

Uche Mefor bụ osote Nnamdi Kanu

N'ọnwa Jun 2020, Mefor kwuru ka ndị otu Ipob ghara iji okpukperechi gbakwụnyere ọchịchọ Biafra.

O kwuru nke a n'ihe onyonyo o wepụtara n'akara 'Facebook' ya.

Cheta na Nnamdi Kanu ka na-anata nkatọ gbasara ihe nkiri ebe o kwuru na ndị ụkọchukwu niile nọ na Naịjirịa bụ ndị ọjọọ.

Asari Dokubo bụkwa onye ndọrọndọrọ Niger Delta bokwara Kanu ebubo na ọ ga-achọ ka ndị otu ya niile mee ihe niile ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

o kwuru nke gụnyere omenala, okpukperechi ya dgz.

Lee ihe ndị ọzọ gbara ọkpụrụkpụ Mefor kwuru

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Uchechi Kanu amaghị ebe di ya nọ

Ihe ndị a bụ ihe o kwuru:

1.Ọ maghị ebe di ya nọ

O kwuru na ya ahubeghi di ya anya, nakwa n'oge ikpeazu ha ji kpakọrịta bụ mgbe ndị agha bịara gbaa egbe n'ụlọ ha dị n'Umuahia oge ha na-eme "Operation Python Dance".

2.O kwuru na ndị gomeentị etịtị ji di ya

O kwuru na ndị gomeenti etiti bụ ndị zitere ndị agha kpọrọ dị ya. N'ihi ya, o kwetere na ha ma ebe ọ nọ. Na ọ bụrụ na ọ dị ndụ na ha bụrụ ya ga Sokoto.

3.O maghị ma ọ dị ndụ ka ọ nwuru anwu

O kwuru na ndị ji Kanu kwuo ebe ọ nọ. Na ọ bụrụ na ọ nwụọla, ha bupụta ozu ya.

4.O kwuru na ndị gọọmenti etiti na-atụ asị

O lotere na mgbe ndị gọọmenti etiti kwuru na ha ejighi di ya, na ha mechara kweta na ọ bụ ha ji ya. Na ndị mere ụdị ihe a, kedu onye ga-ekweta na ihe ha na-ekwu ugbua bụ eziokwu?

5.Lai Mohammed kwuru na ha ejighị di ya

Muhammed kwukwara na onyonyo na-egosi mgbe ndị agha gara n'ụlọ Kanu n'Umuahia bụ adịgboroja. Mana Uchechi Kanu ekweteghi na ihe o kwuru.

6.Ọ dị ya ka ndu ya gba ọtọ ma... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ka di ya anọghị ya

Rochas: Ipob na Biafra abụghị otu ihe

Ọ sị na ọ na-ara ya ahụ ilekọta ụmụ ha sọọsọ ya. Na ọ bụ ihe siri ike.

7.Ọ kasiri di ya obi

O kwuru na ihe ga-adị mma.

8.O nweghi uru ọ hụrụ di ya na-erita na njem a ọ nọ na ya

O kwuru na otu o si diri ugbua, ha enweghi ụlọ, na onweghi ihe ha nwere. Ihe ndị di ya nwere mgbe ọ nọ ya bụ ihe ndị mmadụ nyere ya.

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

9.O kwuru na ndị nọ n'ọchịchị agaghị ekwe ka onye Igbo chịa ala Naịjirịa

O kwuru na ọ bụrụ na ha ga-ekwe ka ndị Igbo chịa, Ojukwu karị imeri mgbe ọ pụtara ịzọ ọchịchị. O kwukwara na ọ bụrụ na ndị gọọmenti etiti ewepụtaghị di ya, na ndị mmadụ agaghị eme ntụlịaka.

10.O kwuru na o nweghi ncheghari gbasara ihe di ya mere

O kwuru na ọ kwụ di ya n'azụ. N'ihe ha na-eme bụ maka ọdịmma na ọganịrụ nke obodo ha bụ Biafra.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ufọdụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo

Otu Miyetti Allah rịọrọ arịrịọ n'ọgbakọ nchekwa e nwere na steeti Enugu n'ụbọchị Tọọzdee sị ka e nye ha ohere inwe otu ndị nche Fulani ga-eso ahụ maka nchekwa n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Otu jịkọrọ ndị Fulani ọchịehi a kpọrọ Miyetti Allah, akpọọla oku ka ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ nye ha ikike inwe ndị ọrụ nche n'Alaigbo iji kwalite nchekwa obodo.

Nsogbu Fulani ọchịehi na ndị ọrụugbo atala isi mmadụ karịrị puku abụọ na otu afọ na ọkara gara aga

Ọ bụ Odeakwụkwọ otu Miyetti Allah Alhaji Baba Ngelzarma kwuru nke a n'ọgbakọ nchekwa e nwere n' Enugwu ụbọchị Tọọzdee nke otu 'South East Chambers of Commerce, Mines and Agriculture,' (SECCIMA)  na otu jịkọrọ ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ jikọrọ aka were hiwe.

Ngelzarma onye kwuru na Ndi Igbo bụ ndị na-anabata ndị mbịarambịara, sị na "otu ndị nche ndị ntorobịa Fulani ga-enyere ndị ọrunchekwa, ndị ọrụnche agbataobi aka iji hụ n'obodo deere jii."

Gọvanọ Umahi sị sị kpụta Charles Ogbu, gini ka omere?

Cheta na nsogbu ti... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

gbuo-zogbuo dapụtara n'etiti ndị Fulani na-achị ehi na ndị ọrụugbo ataala isi ọtụtụ ndị mmadụ ma mebikwa ọtụtụ ihe na steeti dị icheiche n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Ugbua, ndị isi mahadum Imsu akwụsịtụla ndị nkuzi abụọ ahụ ọrụ ma malite nnyocha.

Onye ma maka ya bụ ihe gwara BBC Igbo na mmadụ abụọ ahụ e setere n'onyonyoo bụ nnukwu ndị nkuzi na Imsu.

Otu ji ọkwa 'Associate Professor' ebe onye nke ọzọ ji ọkwa ọkammụta maọbụ dọkịta.

Otu n'ime ha rụburu ọrụ dịka onyeisi ngalaba Chemistry, ebe onye nke ọzọ bubu onyeisi ngalaba Biochemistry.

Ihe onyonyo abụọ a agbasaala na soshal midia ebe ụmụ nwoke abụọ ahụ gbach ọtọ.

Ọka mmụta Boniface Igbenehue

Onye ahụ gwara BBC Igbo okwu kwuru na ihe dị otu a na-emekarị n'ụlọakwụkwọ mahadum mana ụjọ anaghị ekwe ụmụakwụkwọ kwuo ya.

Akụkọ kwuru na otu n'ime ụmụakwụkwọ ahụ enyela otu n'ime ndị nkuzi ahụ aka azụ ruru otu puku narị naịra na puku iri ise (N150,000).

Onye nkuzi ahụ naara ya ego ma sie ọnwụ na ọ ga-edinarịrị ya.

Nwa agbọghọ a kwetara, mana ọ gara gwa ndị ọrụ nchekwa, ha wee chebiri Agomuo n'ụlọ oriri na nkwari ebe ọ chọrọ ịnọ dinaa nwaagbọghọ ahụ.

Ọ bụ oge nwoke ahụ tọpụrụ ọgọdọ iji malite ọrụ ka ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ndị ọrụ nchekwa ahụ yicha akwa nkịtị pụtara nwụchie ya.

Nwata nwaanyị si mba Afrịka gaa India.

BBC Igbo gbara ụfọdụ ụmụakwụkwọ Imsu ajụjụ ọnụ, ha wee kwuo na ya bụ ihe mere n'ụbọchị Tuzde.

Ha gbakwara ama na o teela ya bụ onye nkuzi ji kpawa ụdị agwa ahụ mana o nweghị nwata akwụkwọ egwu kwere wegara ndịisi mahadum ahụ mkpesa.

SexforGrade: Ihe ndị mmadụ na-ekwu banyere ya

Ụlọ ntaakụkọ Punch dere na ọnụ na-ekwuru Mahadum Imsu bụ Ralph Obinjoku kwuru na ha ehiwela kọmiti ga-eleba anya n'ebubo ahụ.

Obinjoku kwuru na "Mahadum Imsu agaghị eji okwu a gwuo egwu. Anyị anaghị anabata onye nkuzi idina mmadụ iji mee ka ọ gafee n'ule."

BBC Igbo na-agba mbọ ịnweta ozi si n'aka mahadum a.

Anyị kpọkwara ndị uweojii Imo steeti mana ha azabeghị ruo ugbua.

Ihe ọjọọ gbaa afọ

Ndị nkuzi idina ụmụakwụkwọ abụghị ihe ọhụrụ na mahadum dị icheiche na Naịjirịa.

BBC mere nnyocha pụrụ iche gbasara ụdịrị akụkọ a nke mere na Mahadum Legọs nakwa nke Ghana.

Oge e mechara nnyocha, a chụrụ onye nkuzi nke Mahadum legọs n'ọrụ.

Ya bụ ihe memekwaala na mahadum Obafemi Awolowo dị n'Osun steeti nakwa nke

Lee akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Uju Ndubisi Chukwu

Mana ihe maọbụ onye gburu ya ka gbara onye ukwu na onye nta gharịị.

Uju Ndubisi Chukwu bụ osote onyeisi otu 'Chatered Insurance Institute' nke Naijiria tupu ihe mee ya.

Akụkọ kwuru na ọ bụ ebe ọ gara ọgbakọ nke ndị otu 'African Insurance Organisation' na mba Saut Afrika ka o zutere ọnwụ ya.

Ndị African Insurance Organisation kwenyere na Ndubisi Chukwu bịara nzukọ ha ma sị na ọnwụ ya tụrụ ha n'anya.

Chidi Odinkalu, onye bụbu onyeisi 'National Human Rights Commission' kwuru na a hụrụ ozu Ndubisi-Chukwu n'ime ụlọ ndị njem ebe ọ lakpuru n'abali iri na atọ nke ọnwa Juun afọ a.

Ka ọ dị ugbua, amatabeghi ọtu ya bụ arụ siri mee.

Abike Dabiri-Erewa - bụ onye na-ahụ maka ndị Naijiria bi mba ofesi - sị na ihe onyonyo akụrụmgwa CCTV gosiri na onweghi onye bara ime ụlọ ya bụ nwaanyị.

Ihe Gọọmentị Naijiria kwuru

Dabiri-Erewa sị na gọọmentị ga-eleba ya bụ okwu anya iji chọpụta etu mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ.

BBC Igbo kpọrọ Abike Dabiri n'akara ekwentị mana ọ zaghị.

Aka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ra ekwentị nke ụlọọrụ nnochite anya mba Saut Afrịka na Naijiria agaghị aga n'ihi na ha anaghị arụ orụ ụbọchị Satọọdee.

Akụkọ na-ewu na Tuwita kwuru na emeela nnyocha nke Bekee kpọrọ 'autopsy', wee chọpụta na ọbụ ntọgbu ka a tọgburu Ndubisi Chukwu.

Ụlọ ndina ahu sị na obi gbawara ha maka ihe mere,ma sịkwa na ha na-eme ihe ha kwesiri ịhu na nyocha ihe mere gara ọfụma dịka ọ dịzị n'aka ndị uweojii.

Mana BBC Igbo achọpụtabeghi eziokwu dị na ya bụ akụkọ.

Anyị ga-esochi akụkọ ọfụma ma hu isi ya. Akụkọ ka na-abịa

Akụkọ ga-amasị gi:


Uju Paulcy bụ onye ịchụ ntaego dooro anya

Nke a mere ka ndị mmadụ buru aka n'isi meghe ọnụ maka oke ụgwọ dị Naịjirịa n'isi ka ọ dị ugbua.

End of Twitter post, 1

Ụlọọrụ Debt Management Office (DMO) gbara ama na ụgwọ dị Naịjrịa n'isi ugbua dị tarị naịra iri abụọ na anọ na ụma (N24.387tn).

Nke a pụtara bọjet 2019 Naịjirịa ugboro abụọ na ụma.

Onye ọrụ agụm ego doro anya bụ Malachi Ani sị "ụgwọ a Naịjrịa ji ga-ezuru steeti ọwụwa anyanwụ ihe ruru afọ 24 ma e nwere ego amapụtara maka mkpata na mmefu akụ ha nke 2019 bụ nke kariri N870bn maa atụ".

Nke a pụtara na $1bn gọọmenti chọrọ ibite ga-atụkwasa ihe n'elu ụkwọ Naịjirịa ji eji bụ nke ji ọkara chụwa ego bọjet ndị ọwụwa anyanwụ niile.

Agụnwaanyị ịchụnta ego doro anya bụ Uju paulcy kwuru na ọnweghị ihe dị njọ na-ibite ego.

Na isiokwu bụ itinye ya bụ ego na-ebe mkpa ọha na eze dị.

Ọ sị na "ọteela gọọmenti Naịjirịa biwere ego maka ọkụ latriki mana ọnwebeghị ihe ahụrụ anya".

Uju Paulcy bụ onye ịchụ ntaego dooro anya

Uju na-arịọ gọọm... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

entị ka ha kawa ahụ tinye ego nke a n'ọrụ ka ha siri kwuo, ịme ka ọkụ latriki bụrụ atrụrụ tawa na Naịjrịa.

Akụkọ ga-amasị gị


Welbeck nyere goolu abụọ n'ime asọmpi ahụ

Otu ndị a gụnyere ọtụtụ ndị nọ na mba Yurop nakwa Afrịka, dịka ụfọdụ turu ugo, ebe ndị ọzọ mara afọ n'ala.

Na mba England, Arsenal jiri ọkpụ atọ asatara abụọ merie ndị Southampton, ebe Chelsea na West Ham nyeritara onwe ha otu ọkpụ goolu.

Ronaldo nyere goolu n'ime asọmpi iri nke ndị Real Madrid na-esepụghị aka

Na mba Spen, Real Madrid na ogbo ha bụ Athletico Madrid jiri otu okpụ otu ọkpụ kwe onwe ha n'aka, ebe Levante jiri ọkpụ abụọ merie ndị Las Palmas satara otu.

Real Sociedad mechuru ndị Girona ihu site n'ọkpụ ise asataghị otu.

N'Itali, Napoli ji ọkpụ abụọ asatara otu merie ndị Chievo Verona, Torino meriri Inter milan, Lazio meriri Udinese bụ ndị satara otu goolu n'ime abụọ.

Na Jamịnị, Dortmund jiri ọkpụ atọ merie ndị VfB Stuttgart, Eintracht Frankfurt na Hoffenhei, nyeritara onwe ha otu ọkpụ.

Hernandez enyela ndị chelsea goolu itoolu kamgbe ọgbawara bọọlụ

Na Fransị, Lyon nyere Metz ọkpụ ise chara acha, Nice na Rennes nwetara otu ọk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

pụ otu ọkpụ.

A bịa n'Afrịka n'ime itozu oke asọmpi CAFCC, otu Djoliba nke Mali jiri otu ọkpụ merie ndị MFM nke Naịjirịa.

Na Naịjirịa, Kano Pillars na Wikki Tourist kere ọnwe ha otu ọkpụ, Enugu Rangers meriri Niger Tornadoes n'otu ọkpụ.

Ifeanyi Uba jiri goolu atọ asatara otu merie ndị Sunshine Star, Yobe Stars meiri Go Round site n'otu ọkpụ.

Abia Warriors na ndị Heartland enweghị ndị nyere ibe ha goolu, ebe Katsina United jiri ọkpụ abụọ asatara otu merie ndị Rivers United.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Wole Soyinka adọrọ ndị Naijiria aka na ntị ka ha

Soyinka, onye nke kwuru nke a ụbọchịụka n'emụme ncheta ọmụmụ onye ọkaiwu a mara amara nwụrụ anwụ bụ Gani Fawehinmi nke e mere na Legọs kwuru na obodo Naijiria na ọchịchị onyekwuoucheya nọ na nsogbu ugbua.

Ọ si na ndị tinyere Naịjirịa na nsogbu ọ nọ na ya ugbua site na atụmatụ ha, e jikerela onwe ha ọzọ dịka ndị nzọpụta ka ntuliaka na-abịa., ma dụọ ndị Naijiria ọdụ ka ha jụ ndị ndọrọndọrọ ochie iji nye ohere ka ndị agba ọhụrụ were ọchịchị.

Ọ sịrị: "A naghị enyo ya enyo na ọchịchị onyekwuoucheya nọ na nsogbu. Ọ bụghị sọsọ ọchịchị onyekwuoucheya, obodo anyi nọ na nsogbu. Echeghị m na o nwere oge na ndụ niile n'ụwa , ọkachasị n'ala a  oge nchere ihe niile dakpọrọ adakọ otu a.  Anyị niile maa nke a.

"Ajụjụ bụ anyị ana-ahụ ya dịka ohere nzọpụta ka anyị a na ahụ ya ha ohere ị ga n'ihu na-eme ihe ndị ahụ mere na ala anyị na akpụ afọ n'ala? ọ bụghị akụkọ ọhụrụ mkpa ọ dị imee ihe ga-azọ ịdịkọnotu ala Naijiria.

 "Ọ bụ ihe mgbagwojuanya na ndị ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bụ ndị iro ọchịchị onyekwuoucheya ndị ji aka ha webata atụmatụ nke butere anyị n'ọnọdụ anyị nọ taa bụ ndị pụtara na egosi onwe ha dịka ndị nzọpụta nke ala Naijiria na-ele anya, obodo nweere ọnụọgụgụ mmadụ nde 200."

Soyinka gara n'ihu dụọ ndị Naijiria ọdụ ka ha saa anya mmiri iji gbalahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

"Ọ gbara m gharịị na ka a na-ekwu okwu ịzọpụta ala Naijiria, otu otu maọbụ abụọ pụtara ndị nwere ndị nọ n'isi ya na eso. A na ma agwa ndị mmadụ ka ha na-enyo ha enyo n'ihi ndị na awanye onwe ha na otu ndịa bụ ndị soro dowe Naijiria na ọnọdụ ọchịchị onyekwuoucheya nọ taa."


a ga-eji ego a kwụsị ibi ugwu nwaanyị na Afirịka

Gọọmentị UK kwuru na ego a ha wepụterela bụ iji nye aka ịkwụsị ibi ugwu nwaanyi tupu afọ 2030 eruo.

Ibi nwaanyị ugwu abụghị ezigbo omenala

Ibi ugwu nwaanyi gụnyere ị wepụ ọnụ ikpu, ebe ụfọdụ na-ahụta ya dịka ihe ha kwesiri ị me.

Ụlọọrụ ActionAid nabtara ihe UK mere maa kwuo na ị lebanye anya na naanị ibi ugwu nwaanyi "ezughị" ị kwụsị mwakpo ụmụnwaanyị.

Ibi ugwu nwaanyị megidere iwu ndị UK kamgbe afọ 1985 nakwa iwu e wepụtara n'afọ 2003 na 2005 nke megidere ị kpọpụ ndị Britein n'obodo ọzọ maka ibi ha ugwu.

Mana etinye beghị ya bụ iwu n'ọrụ.

Etu ọ dị ugbua, gọọmenti UK ekwuola na-enwere ihe ruru ụmụnwaanyị puku iri abụọ na anọ nwere ike ị danye n'ọdachị ibi ugwu na mba UK.

Ihe ndị ngalaba na abụghị nke gọọmentị na-eme maka FGM

Otu onye na-akwado ihe gbasara ịnye ụmụnwaanyị ikike dịrị ha bụ Chiamaka Uzomba ekwuola na ya ndị ụlọọrụ ya na-agba mbọ ị hụ na atụmaatụ ibi nwaanyị ugwu na Naịjịrịa ga-akwụsị

kpamkpam.

Uzomba kwuru na ha... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na-aga n'ime obodo gasị e nwe nkata gbasra ihe mere o ji dị njọ ibi ụmụnwaanyị ugwu n'ụwa kịta.

Uzomba kwuru na ha anaghị eji ike agwa ndị ntorobia ,ndị Eze, maọbụ ndị nwe obodo ha kwụsị ya bụ atụmaatụ mana ọ bụ nwayo nwayo ka ha ji eme ka ha kwụsị ya.

O kwukwara na ihe ndị ọzọ ha na-agba mbọ ya bụ ihụ nwaanyị gụrụ ezigbo akwụkwọ nwe nhataha na ebe ụmụwoke nọ ma chekwa onwe ha n'ihe gbasara nwakpo.

Uzomba kwuru na ha gaala n'ime Obodo kariri iri ị mee ka ha kwụsị ibi nwaanyị ugwu.

Gee ya nti ebe a.

Ụmụnwaanyị bidoro prịmarị n'Anambra steeti na 2014 dị 52,762 ebe ụmụnwoke dị 50,887

Onweghị mgbe ndị Igbo jiri kwụrụ na azụ agụm akwụkwọ na Naịjirịa.

Mana nchọpụta ndị National Bureau of Statistics (NBS) biputara bụ nke gosiri ka ezigbo ndụ sị kwụrụ na Naịjịrịa site n'afọ 2013 ruo 2018 gosiri na agụm akwụkwọ riri mperi na Naịjirịa gbaa gburugburu.

NLC: Anyị ekweghị na puku naira iri abụọ na anọ

Zamfara primaries: Anyị nwere ndi ga-azo ọchịchị - APC

N'ime ya, ọnụọgụ ụmụnwaanyị nọ na akwụkwọ prịmarị ruo sekondrị riri mperi karịa nke ụmụnwoke.

Ebee ọnụọgụ ndị nọ n'akwụkwọ daara n'alaIgbo nile, o ji ihe dịka 0.0669 daa na Abia steeeti, Anambra ji ihe dika 0,555 were ruo ala.

Ebonyi steeti n'onwe ya ji 0.505 were gbada, ebe Enugu ji 0.479 rịdaa, Imo jiri 0.0544 were gbada ala.

Ihe mgbagwoju anya bụ na, agbanyeghị na Abia na Anambra steeti nọ n'isi ndị na-eme nke ọma na WAEC afọ 2018, ọnụọgụ ndị banyere ụlọakwụkwọ ririmperi.

Abịazia n'ime ya ọnụọgụ ụmụnwoke karịa nke ụmụnwaayị.

Otu a ka ọ dị  site afọ 2013 rue 2016 dịka ihe nchọpụta ndị NBS ebiputara n'afọ a si kwuo.

Mana ihe ọtụtụ mmadụ na-ebu n'obi bụ na ịchụ ego ọkụ ọkụ anaghị ekwe ụmụ Igbo gụọ akwụkwọ.

Ihe nchọpụta a kagburu ya.

Lee ka osi kwụrụ na ya bụ akwụkwọ nchọpụta.

N"Abia steeti, ọnụọgụ ụmụnwaanyị na-agụ akwụkwọ bụ pasenti 51.6 nke ọnụọgụ ụmụnwaanyị nịle nọ na steeti ahụ, ebe ụmụnwoke ha dị pasenti 63.3.

N'Anambra,ụmụnwaanyị dị pasenti 58.2 ebe ụmụnwoke dị pasenti 58.7.

Mana na 2014, ụmụnwaanyị ka ụmụnwoke bidoro prịmarị n'afọ ahụ.

Nke...


mkpa ugbua.

Utah kwuru na egole  ọbụla gọọmenti etiti kwụrụ maka ọrụ mgbaụgbanụ  ha na-arụ bụ ihe ha kwekọrịtara.

O kwuru na ihe ka ha mkpa bụ ka gọọmenti mee ihe ga-eme ka ahụike ụmụ Naịjirịa dị sam site na ihe ha ga-eme ka ọnọdụ ngalaba ahụike dị mma karịa etu ọ dị ugbua.

Ujah kwuru na gọọmenti kwetere na ọrịa covid-19 emeela ka ụwa hụ nnukwu nsogbu dị ngalaba ahụike Naịjirịa.

N'okwu ya, ugbua bụ oge ekwesiri iji  wee tinyekwuo akụrụngwa eji agwọ ụmụ Naịjirịa ọrịa karịa etu esi eme na mbụ ma zụọkwa ndị ọrụ ahụike,

Ihe ndị kọmịshọna mpaghara ọwụwa anyanwu na-ekwu maka ụgwọ 'hazard' ha.

Kọmịshọna ahụike Abia steeti bụ Jonathan Osuji kwuru na steeti ha ebidolarị kamgbe na-akwụ ndị ọrụ ahụike ha ụgwọ ọrụ mberede kwa ọnwa.

O kwuru na gọọmenti etiti gwabụrụ steeti ka ha na-akwụ ndị ọrụ ahụike puku naira ise kwa ọnwa mana ka covid-19 sepụtara isi ha kwuru na ha ga-elebanya n'ego ahụ maka ịgbanwe ya.

Osuji kwuru na steeti ha amaghị ihe gọọmenti etiti kpebiri ugbua dịka ego mkpa... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

chanye ọrụ gbanụgbanụ ndị ọrụ ahụike mana Abia na-enye ndị niile na-arụ ebe a na-agwọ coronavirus ezigbo ego kwa izu ụka maka ntachiobi ha.

O kweghị ekwu egole ọ bụ.

Kọmịshọna ahụike nke Imo, Enugu, Ebonyi nakwa Anambra azaghị ekwenti ha mgbe anyị gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ha gbasara ya bụego mkpachanye ọrụ gbanụgbanụ.

Anyị gbalịkwara ịnụta n'ọnụ mịnịsta ahụike nke Naịjirịa bụ Ehanire Osagie mana o zaghị ekwenti ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Ị ma na ụfọdụ ndị na-echefu na ha nọ n'ihu ọha ma ha na-akpa ụdịrị agwa nwere ka ọ dị ma ha nọrọ n'ụgbọelu? Nke a butere akụkọ a BBC Igbo dere iji gosipụta akparamagwa ndị a.

Ndị mmadụ tụmadụ ndị Naịjirịa na-eme ihe ndị e ji enyo ha enyo ma ụkwụ ha banye n'ụgbọelu.

1) Ịkụ aka:

Kedụ etu ọzọ ị ga-esi mara na ị rutela n'ọdọ ụgbọelu Naịjirịa ma ọ bụrụ na ị nụghị ka ndị mmadụ na-akụ aka?

Ọtụtụ oge, ndị mmadụ na-akụ aka ma ụgbọelu tụọ ụkwụ n'ọdụ ụgbọelu dị na Naịjirịa.

Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ n'ihi aṅụrị na ha anwụghị n'ihe mberede ụgbọelu mere ha ji akụ aka. Mana gịnị kpatara ha anaghị eme etu a ma ụgbọelu fetuo na mba ndị ọzọ na-abụghị Naịjirịa?

Ị bụrụ onye si mba ọzọ bata ma ị maghị na ndị Naịjirịa na-emekarị ụdịrị ihe a, ọ ga-abụ ihe ọhụrụ na ihe ịtụnanya nye gị.

2) Ikpe ekpere/iti mkpụ ọṅụ:

Ihe ọzọ ga-egosi na gị na ndị Naịjirịa nọ n'otu ụgbọelu bụ 'ekpere'. Ndị Naịjirịa ma etu esi ekpe ekpere nke ukwuu.

Ụfọdụ na-ekpe ya maka na ọ bụ ihe marago ha ahụ, ebe ndị ọzọ na-ekpe ya si... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

te n'ụjọ mberede na-esi n'ife n'elu.

Ihe ọzọ ha na-eme bụ iti mkpụ ọṅụ ma ụgbọelu fetuo nakwa ime 'n'afa nna' iji gosi obi ọma ha na ha anwụghị n'ihe mberede.

Ị ga-ata ha ụta ebe ihe mberede ụgbọelu emeela ihe karịrị ugboro iri na Naịjirịa?

3) Ịkọ akụkọ

Ihe ọzọ e ji mara ndị Naịjirịa n'ụgbọala bụ ịkọ akụkọ ka ha niile esi n'ime otu ọnụụlọ pụta.

Ma ọ bụ ụjọ ka ọ bụ obi ọma na-ebute akparamagwa a, enweghị onye nwere ike ịkọwanwu ihe mere ndị Naịjirịa na-eji eme omume a.

Agwa a nwere ike ịgbakasị ndị ọzọ ha na ndị Naịjirịa na-eme njem ụgbọelu ahụ, mana ebe o si ka njọ bụ na ndị na-eme ya anaghị ahụta ya ka ihe ọjọọ.

4) Ịba mba/ịkọ ọnụ

Ọtụtụ oge ka ndị mmadụ na-esete ihe nkiri ebe ndị Naịjirịa na-akọ ọnụ n'ime ụgbọelu.

Oge ụfọdụ, ihe na-ese abụghị ihe ọzọ karịa na a na-azọ oche maọbụ na a na-azọ ebe a na-etinye akpa n'ime ihe a kpọrọ 'overhead bin'.

Maka etu ụgbọelu dị, ọ bụghị oge niile ka ị ga-etinyenwu akpa n'ime 'overhead bin' dị n'ebe oche gị dị. Nke a kpatara ụfọdụ ndị mmadụ na-eji akọ ọnụ ma onye ọzọ si n'oche ọzọ bịa itinye ihe n'oche ha.

Ihe ndị ọzọ nwere ike ibute esemokwu n'ime ụgbọelu bụ ebe a gara mposi maọbụ ebe ndị mmadụ na-azọ onye ga-anọ n'isi mpio.

5) Ise foto

Ọ na-amasị ọtụtụ ndị mmadụ ise foto a kpọrọ 'selfie' ma ha banye n'ụgbọelu.

Nke a abụghị naanị ndị Naịjirịa ka ọ metụtara, mana ụfọdụ na-akawa ahụ gaa n'oche na-abụghị nke ha maka ise foto a.

Ọ bụghịzị ihe ọhụrụ ịhụ ka onye kwesịrị ịnọ na 'economy class' biliri ọtọ gaa n'oche ndị 'business class' ise foto ma ụgbọelu tụọ ụkwụ n'ala.

Ha na-eme ya ma ụgbọala fetuo, maka na ndị nọ na 'business class' na-ebu ndị 'economy class' ụzọ aritu.

Ego ha na-akwụkwa na-aka nke ndị 'economy class', nke kpatara ụfọdụ ji ese foto a igosi 'ị makwa ndị anyị bụ'.

N'otu aka ahụ, ụfọdụ na-ese foto n'ime ụgbọelu iji gosi ndị mmadụ na ha 'so nn'ihe a na-eme', ọkachasị ndị ọ bụ mbụ ha na-efe n'ụgbọelu.

6) Ịrịọ efere nri ọzọ

Nke a bụ ọnọdụ ebe mmadụ ga-asị ndị ọrụ ha bụ ịlekọta ndị na-eme njem ụgbọelu ka o nye ya efere nri maọbụ iko mmanya ọzọ....