Ncheta mmadụ 53 nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu mere n'ọdọụgbọelu Enugu

Ihe nribama a bụ ụgbọelu akpụrụakpụ nọ n'ama e si abata ọdọụgbọelu Akanu Ibiam.

O mepere ụgbọelu ahụ ka e mepechara ọdọụgbọelu Akanu Ibiam n'ụbọchị iri atọ nke ọnwa Ọgọstụ afọ 2020.

Mmadụ iri ise na atọ a nwụrụ n'ihe mberede n'ụbọchị iri abụọ na asatọ nke Nọvemba, 1983 dịka ụgbọelu "Nigeria Airways F28-2000 aircraft" si Lagos aga Enugwu kpọkasiri n'ọdọụgbọelu Enugwu.

Onụ na-ekwuru gọvanọ Ugwuanyị bụ Louis Amoke depụtara n'ozi o nyere ndị ntaakụkọ na ya bụ ụgbọelu kpọkasiri ka ọ ribatachara n'okporoụzọ ụgbọelu si fetu maọbụ fetu ma nwụrụ ọkụ.

Onweghị ihe m nwere ikwu maka ọdọụgbọelu ahụ- Abaribe

Ọnụ na-ekwuchitere Enyinnaya Abaribe gwara BBC na ya na onyeisi ya enweghi ihe ọbụla ha nwere ikwu gbasara mmepe emepegharịrị ọdọụgbọelụ Enugwu ụnyaahụ.

Uche Awom kwuru sị "anyị achọghị ikwu ihe ọbụla maka ya bụ ihe, ọ bịaghị bụ na ọ bịaghị"

Okwu a bịara dịka ndị mmadụ jisike ebu kepu kepu na Abaribe agaghị ya bụ mmemm... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

e ebe ndị isi ala Igbo juru eju iji gosi iwe ya maka "ogbugbu egburu ndị ntorọbịa IPOB n'Emene" n'izuụka gara aga.

N'otu aka ahụ ọtụtụ ndị mmadụ banyekwara na soshal midia na-akatọ ọdọụgbọelụ ahụ na-ekwu na agbapere ebe arụchabeghị ọrụ.

Otu onye dịka Charles Ogbu kpọpụtara ihe ndị ezuchaghị ezu arụbeghi n'ebe ahụ

Lee ihe Ogbu gwara BBC bụ iwe ya n'uju ebe a:

Cheta na o wuru ewu na soshal midia mgbe agbapere ọdọụgbọelu Akanu Ibiam dị n'Enugwu.

Ebe obi dị ụfọdụ ụtọ, ndị ọzọ na akatọ akaọrụ ndị ruru ya.

Ọtụtụ ndị bịara na ọbanzịkọrịta ozi BBC Igbo bụ sọ ọnụ ka ha na-akọ ya bụ ọdọugboelu riri ijeri Naịra iri (N10b) iji rụgharịa ya n'otu afọ.

Ọtụtụ na-ekwu ana ya bụ ego furu ọhịa ebe ndị ọzọ na-ekele Chukwua maka mmeghe ya bụ ọdọugboelu.

Ndị bịara ọdọugbọelụ Akanu Ibiam International Airport

Site n'akaekpe: Okwy Nwodo Gọvanọ Enugwu steeti na mbụ, Chief John Nnia Nwodo PG Ohaneze Ndigbo, onye bụbu Gọvanọ Anambra steeti na Minista ọrụ na ịnwe ọrụ, Chris Ngige, Onye bụbu osote onyeisioche na Sinate Ike Ekweremmadu, Onyenọchịte anya Isuikwato/Umunneochi Federal Constituency, Abia steeti n'ụlọ omeiwu nta Nkiru Onyejeocha, Gọvanọ Okezie Ikpeaz nke Abia state.

Ọtụtụ ndị  nwere agba si ala Igbo nakwa Naịjirịa niile, agbakọọla n'Enugwu steeti maka imepe ọdọụgbọelu Akanu Ibiam bụ nke a rụziri ọhụrụ.

Ndị dịka Mịnịsta njem ụgbọelu bụ Hadi Sirika, Obi nke Ọnịcha bụ Igwe Nnaemeka Achebe, Eze n'Ukpo bụ Arthur Eze nọcha na ya bụ mmemme nke na-aga n'hu ugbua.

Mana dịka ya bụ mmemme a na-aga n'ihu, BBC Igbo chọpụtara na nnukwu ọrọ ka na-aga n'ihu na ya bụ ọdọụgbọelu.

Ebe ụfọdụ a ka na-arụ arụ gụnyere:

A rụchabeghị otu n'ime ụzọ ebe e si abata na ya bụ ọdọụgbọelu

A rụchabeghi ebe ndị njem si efepụ

Ọrụ ka na-agakwa n'ihu na mpaghara ebe ndị njem si abata

Ebe ndị a rụziri n'ọdọụgbọelu

Ebe ụgbọelu si efepụ nakwa efebata

BBC Igbo kpọtụụrụ Njinịa Felix Kelechi Ehenemba ka ọ kọwaara anyị ihe dị iche na ọdọụgbọele nke ọhụrụ a na nke ochie e mechiri n'ọnwa Ọgọst afọ 2019.

Kelechi Ehenemba so na ndị Njinịa rụrụ ọrụ...


Ndi Ipob sị na ha achọghịzị ị so na Naịjirịa

N'ozi onye ode akwụkwọ mgbasa ozi Ipob aha ya bụ Emma Powerful binyere aka, Ipob sị na ụbọchị bụ "oge abụbụ ọrụ na iru uju".

Ha sị na ọ bụ ụbọchị ahụ ka ndị agha Naịjirịa wakporo obodo Afaraukwu, nke dị n'Ụmụahịa, were gbuo ma merụọ ọtụtụ ndị mmadụ ahụ.

Ipob gakwara n'ihu boro ndị agha Naịjirịa ebubo na ha liri ndị a nwụru na ili nzuzo.

"Ụlọ ọrụ niile, ahịa, ụlọ akwụkwọ nakwa ụgbọala eji eme njem ga-agbachi site n'ime abalị ụbọchị 13 nke ọnwa Septemba n'ala Biafra.

Ndị mmadụ ga-anọ n'ime ụlọ ha na-ekpere ndị nwụrụ ekpere nakwa na-eche maka ọnọdụ ala anyị dị," akwụkwọ ozi Ipob a kwuru.

Ha gakwara n'ihu kwuo na onye ọbụla a hụru n'ụzọ ụbọchị ahụ ga-eso na ndị ha na-ahụ ka ndi iro ha.

Ahụbeghi onyeisi Ipob bụ Nnamdi Kanu n'ihe kemgbe ndị agha mechara Egwu Eke nke abụọ ha n'Umuahia n'afọ 2017.

Agbanyeghị na ndị Ipob sị na ọ bụ ndị agha ma ihe mere ya, ndi agha Naịjirịa na-agọ aka na ukwu na ha amaghị ihe ọbụla banyere Maazi Kanu.

N'ọn... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

wa Ọgọst a, ndị agha kwukwara na ha na-ahazị ime atụmatụ Egwu Eke nke atọ n'ala Igbo, bụ ihe Ipob, Ohaneze, na ọtụtụ ndị ọzọ na-akatọ.


Ndi mmadụ emela ngaghari iwe na Platu maka ọgbaghara a

O ruola abalị atọ esi na nnukwu ọgbaghara dara n'etiti ndị ọchịehi bụ ndị alakụba na ndị ọrụugbo bụkarị ndị otu Kristi nke tara isi ihe ruru mmadụ 200 n'etiti Naịjirịa.

Foto a na-egosi nwaanyị kpudoro ihu n'ala ọbara si n'ukombu ya agbapụta bụ onye a sị osi ya bụ ọgbaghara Jọs pụta.

Nde kwuru nde mmadu kekọrịtara foto a na Twitter, mana o bu ụzọ pụta na intanet n'afọ 2011 na akukọ banyere ọgụ ezinaụlọ na Naijirịa.

Foto ọzọ dị ka ọ na-egosi mmadụ isii egburu na mwakpo etiti Naịjirịa.

Ọchị ehi na ehi ya

Mana, eleruo ya anya, ahụ na foto a abụghị na Naịjirịa ka o si, kama ọ bụ foto esetere na ihe mberege okoroụzọ mere n'afọ 2015 na Dominican Republic.

Foto abụọ abụghị ihe anyi nwereike itenye ebe a maka na ha na-ama akpata oyi, ma nwekwa ọtụtụ okwu nwere ike ibute ọgbaghara so ha.

Ọbụghị soso foto ndị a.

Na mbido izuuka, ọtụtụ ụlọ mgbasa ozi na Naịjirịa aha ha na-ada ụda dere akụkọ na Danladi Ciroma, bụ otu onye n'ime n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

dị isi otu Miyetti Allah, si na mwakpo emere na Platu bụ mmekwụta maka ehi 300 egburu.

E kwuru na Ciroma sị: "Maka na ahughị ehi ndị a, ka onyeọbula enwekwala nchekwube na udo ga-adị ebe a."

Okwu a were ndi mmadụ ezibote iwe, mana Ciroma kwuru na onweghi mgbe ya kwuru ụdịri okwu a.

Gini bụ akụkọ ụgha?

Akụko asi abughị ihe ọhụru na Naịjirịa, ọkachasị nke metụtara ọgbaghara dị n'etiti agbụrụ na agbụrụ.

N'ụfọdụ oge, ya bụrụ na-enweghị ozi sitere na aka ndị gọọmentị maọbu ndi na-achị, okwu asi enweta ohere nọchịe eziokwu. Ihe na-enye aka ịgbasa ọgbaghara.

Ntisa soshal midia - Naịjirịa nwere mmadụ nde 26 na Facebook sọsọ - nakwa etu ekwenti ọgba ọhụru jiri na-eru ọtụtụ mmadụ aka mere ka asi na-agbasa ọsịsọ na soshal midia.

Na Janụwarị, gọọmentị Naịjirịa, katọrọ nwakpo ndị ọchịehi na-eme na Benue steeti, bụ nke were ndị mmadụ iwe.

Ka otu ọnwa gachara nke a mere, ozi ezipụrụ eji agbaara ọha ama maka ihe yiri mwakpo ndị ọchịehi n'ụzọ Ibadan na Legọs -- bụ ụzọ dị mkpa na ọdịda anyanwụ nke ndida Naịjirịa -- wuru ewu ọfụma tupu uweojii katọ ya na ọ bụ asị.

Read more:

Ka nkatọ ndị mmadu na akatọ gọọmentị Naịjirịọa maka etu ha si etinye anya n'ọgbaghara na amụbanwanye, a na-atụ ụjọ na akukọ ụgha nwereike ibute ọgbaghara ọhụrụ.

N'afọ gara aga, Minista Mgasaozi bu Lai Mohammed kwuru maka ihe egwu na-eso akụkọ asi, ma dọọ aka na ntị na onwereike ghasaa mba.

Etu esi amata akuko ụgha

Okwu ọgbaghara dị n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụugbo ka nwere ike ibute ọtụtụ akụkọ asi ka a na-akwado ntulika nke afọ na-abịa. Ụlọ soshal midia, dika Facebook na Twitter, ewepụtala atumatu ha chọrọ iji lụsa ihe a bụ nsogbu na ụwa niile ọgụ, mana lee ụzọ ise ị ga-eji nye aka kwụsị nkekọrịta akụkọ asi:


Ndí Laibería tinyere ihu James Roye n'ego ha iji cheta ya

Roye bụ aha nwa Igbo sitere na mba Amerịka tụrụ ugo ma bụrụ onyeisiala nke ise nke mba Liberia.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu gbasara akụkọ mere eme na mba Liberia bụ Ọkammụta Samuel T. Kortu onye bụ onyeisi ngalaba Akụkọ Mgbe Gboo na Mahadum Liberia, na Mazi Reginald Goodridge bụ onyeisi otu ndọrọndọrọ True Whig Party dị na mba Lịberịa nke Edward James Roye bidoro tupu ọ nwụọ bụ ndị tinyere ọnụ n'edemede a.

Ode akwụkwọ a ma ama mgbe ochie bụ William Du Bois dere akwụkwọ maka ndụ Edward James Roye, ebe ụfọdụ ozi ị ga-enweta n'akụkọ a siri bata.

Akụkọ a ga-egosi gị etu Roye si gosipụta na n'ezie; "Igbo Amaka".

Etu Edward James Roye siri too

Samuel T. Kortu kwuru hoohaa sị "Eee Edward James Roye nwere agbụrụ ndị Igbo".

Goodridge kọwara na a mụrụ Edward James Roye n'ụbọchị atọ nke ọnwa Febuarị afọ 1815 n'obodo Newark na mpaghara Lincoln dị na steeti Ohio nke mba Amerịka.

Aha nna ya bụ John Roye kama onweghị ebe akụkọ ọbụla kpọrọ a... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ha nne ya.

Akụkọ na-ekwu na nna ya bụ John Roye bu ezigbo nwaafọ Igbo e jidere ma repụ dịka ohu na mba Amerịka.

Ọtụtụ ndị e si Afrịka ree dịka ohu n'Amerịka bụ ndị Igbo (Ejije nkuzi "The Fight Against Slavery")

John Roye gbara mbọ ma mechaa nwere onwe ya wee malite ọrụ ịkwọ ụgbommiri na-ebu ndị mmadụ agafe mmiri Terre Haute.

Nwoke a sitere n'ọrụ ụgbọmmiri a bụrụ ogaranya ma zụta ala na akụnụba ndị ọzọ dị iche iche.

King Jaja of Opoba: Ndị ntọ tọọrọ ya mgbe ọ gbar afọ 12

Ọ bụ site na mbọ nna James Roye gbara ka o ji zịga ya ụlọakwụkwọ n'obodo Ohio.

Du Bois dere na Roye gara Mahadum nke Athens dị n'Ohio afọ atọ ma rụọ ọrụ nkuzi n'obodo Chillioothe.

William Edward Burghardt Du Bois a ma ama na mba Amerịka dere akwụkwọ maka Roye

Du Bois dekwara na Roye tinyere uchu n'ịzụ ahịa atụrụ ma mechaa lekọta ụlọ ahịa.

Akụkọ ndị ọzọ na-ekwu na Roye mere nke ọma n'azụmahịa ma bụrụ onye nwere ebe a na-akpụ isi kachasị n'obodo Terre Haute ebe ọlaghachiri mgbe nna ya nwụrụ n'afọ 1836.

Akwụkwọ Du Bois kwuru na ọ bụ mgbe nne ya nwụrụ n'afọ 1840 ka Roye bidoro itule ịhapụ Amerịka gaa mba ọzọ n'ihi ịkpa oke agburu na mkpagbu ndị isiojii.

Ọ kọwara na ọ bụ mba Haiti ka Roye chọburu ịga nke mere ka ọ mụọ asụsụ Frenchị, mana mgbe ndị ngalaba American Colonization Society mara ọkwa ka ndị isiojii gaa biri na mpaghara ọdịda anywanụ Afrịka, Roye mere njem ya gawa Liberia.

Roye lụrụ nwaanyị na mba Amerịka tupu ha abụọ agawa Liberia n'afọ 1846 oge ọ dị afọ iri atọ n'otu.

Ndụ Edward James Roye na Laịberịa

W.E.B Du Bois dere n'akwụkwọ ya na Roye bu ụfọdụ ngwaahịa wee bata mba Laịberịa.

Du Bois kọwara na Roye gbara mbọ ma mee nke ọma n'azụmahịa nke mere ka edepụta aha ya dịka onye kacha nwee ego na mba Laịberịa n'afọ 1870.

Etu esi hibe ebe a na-akpọ Ugwuta taa

N'otu aka ahụ Goodridge kwukwara na Roye bidoro azụmahịa na Laịberịa ma nwekwaa ọtụtụ ụgbọmmiri o ji azụ ahịa.

O kwukwara na Roye bụ onye ntaakụkọ na-ebipụta akwụkwọ mgbasa ozi a kpọrọ 'The Liberian Sentinel'.

Njem ya n'ime ndọrọndọrọ ọchịchị na Liberịa

Du Bois dere...


Ndị APC agaghị enwe ndị ga-aza aha ha dịka gọvanọ n'ọtụtụ steeti gụnyere Rivas, Cross Rivas na Zamfara steeti.

Nke a na-eme dịka ọgbaghara jupụtara na pati ahụ dịka ha mechara ntuliaka imeụlọ ha n'afọ 2018.

Ihe nke a pụtara dịka ọkaiwu Goddy Uwazuruike siri kọwaa, bụ na "onye ọbụla tụrụ ndị a vootu na ntuliaka a "bụ nkịtị nkịtị."

'Onye tụrụ Ndị ụlọikpe gbajọọ vootu tụrụ n'efu'

Uwazuruike, onye ọnụ na-erụ n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị, kwuru na ndị nwetara ụzọ mgbapụ n'ụlọikpe mkpegharị ka nwere ikpe ma e mecha ntuliaka.

Na e nwere ike ịchụda ha ma ha merigodi ntuliaka.

Na Krọs Rịva

APC enweghị onye na-efere ha ọkọlọtọ na Krọs Riva.

Ụlọikpe chụdara Sinetọ John Owan-Enoh bụ onye ndị APC nyere ọkọlọtọ ha na ntuliaka  ọkwa gọvanọ nakwa ndị ọzọ nọ na pati ha ya na ya na-adọ ọkwa.

Gịnị mere nsogbu jiri karịa n'APC dịka o si gbasa ọkwa gọvanọ?

Uwazuruike kwuru na ọ bụ n'ihi na ụfọdụ nwere agba na patị ahụ bụ "eze onye agwala m", na ọ bụ ya butere nsogbu a.

Lee ka ihe si ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kwụrụ:

Na Rivas steeti

Na Rivas steeti, APC gba aka, gbara ọtọ; nke a bụ n'ihi na akwụkwọ Inec zipụrụ maka ndị pati dị iche iche na steeti ahụ tozuru ịzọ ọkwa gọvanọ, aha APC adịghị ya.

Nke a na-eme dịka ụlọikpe kagburu aha Tonye Cole bụ onye ndị APC kwuru bụ onye ga-azara ha aha na ntuliaka imeụlọ ha mere.

Ụlọikpe ukwu dị n'Abuja kpebiri na APC lelịrị mkpebi ụlọikpe nyere ya n'ihe gbasara ntuliaka imeụlọ ha, nke mere na ọ kagburu mpụtara ntuliaka.

Na Zamfara

Inec kwuru na APC enweghị onye ga-azọrọ ha ọkwa gọvanọ n'ihi na ezitaghị ha aha onye ha họpụtara ganye na oge e nyere agwụ.

Okwu dapụtara na pati APC na steeti ahụ ka ha mechara ntuliaka imeụlọ ha.

Obi adịghị mmadụ asatọ n'ime ndị zọrọ ọkwa ahụ mma, nke mere ka ha gbaa akwụkwọ n'ụlọikpe.

Mana Enugwu na Taraba steeti zọtara isi onwe ha:

N'Enugwu

N'Enugwu, Inec kwuburu na APC enweghị onye ga-azọrọ ha ọkwa gọvanọ ụbọchị March 9.

Nke a na-eme dịka ụlọikpe ukwu nọ n'Abuja chụdara Ayogu Eze dịka onye ji aha pati ahụ azọ na steeti ahụ.

Ụlọikpe nyere iwu ka e were ikike ahụ nye George Ogara, mana ndị isi APC emeghị ya nke mere ka Inec kachapụ aha APC n'akwụkwọ pati ndị ga-eso zọọ ọkwa gọvanọ.

Mana akụkọ na-eru anyị ntị taa bụ Tọzde, Maachị 7, bụ na ụlọikpe mkpegharị ekwuola na Ayogu Eze bụ onye ji ndị APC n'ọgbọ n'Enugwu na ntuliaka 2019.

Na Taraba

Akụkọ ọnọdụ APC na Taraba steeti gaara adị ka nke Rivas ma ọ bụghị na ha ji ehihie chọwa ewu ojii.

Ụbọchị Wenezde Maachị 6, ụlọikpe chụdara Sani Danladi bụ onye na-aza aha APC na ntuliaka.

Onyeisioche APC na Taraba, Ibrahim Tukur El-sudi kwuru na pati ha na-enwe ọnụ maka mkpebi ụlọikpe mkpegharị

Mana ngwa ngwa nke a mere, ha gara ụlọikpe mkpegharị ebe dịka onyeisioche APC na Zamfara siri kọwara BBC Igbo, "ụlọikpe mkpegharị wezugara mkpebi nke ụlọikpe ukwu nọ na Jalingo kpebiburu ụnyaahụ, nke kwuru ka onye na-azọ ọkwa gọvanọ n'aha pati ahụ chịsa ọwa".

Akụkọ ga-amasị gị:


Ndị Civil Defence mere ngagharị iwe

Ha kwuru na ego ụgwọ ọnwa e ji ha bụ ụgwọ ọnwa afọ iri na otu.

Ndị ọrụ ahụ yi uwe e ji mara 'Civil defence' gụnyere ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị, kwara arịrị na ka mgbe e ji ha ụgwọ ọtụtụ n'ime ha anwụọla, ma kwukwaa na ha enweghikwa ego ha ji azụ ụmụaka ha.

Onye isi ndị otu ahụ bụ Maazị Mohammed Chukwudi Muktala, gwara BBC Igbo na ha bụ ndị mbụ malitere ọrụ 'Civil defence' n'afọ 1992.

Gọọmentị kwere ha nkwa ịkwụ ha puku naịra 30 (N30,000) kwa ọnwa mana kamgbe afọ iri na otu, ha ahụbeghị ego ọbụla anya.

Gọọmenti bidoro iwe ndị mmadụ n'ọrụ 'civil defence' ofụma n'afọ 1994, ma chefuo ha bụ ndị bidoro ọrụ dịka ndị ọrụ enyemaka nke Bekee kpọrọ 'volunteers'.

Mohammed na ndị ọzọ kwara arịrị na mmegbu a bụ naani n'ọwụwa-anyanwụ na south-south ka ọ dị n'ihi na ndị ọrụ enyemaka nọ n'Ugwu Awụsa abụrụla ndị aha ha dị n'akwụkwọ kemgbe 1994.

Thomas Uchechukwu na Oliver Eze kwara arịrị na ha eruola ogo ịla ezumike nka n'ọrụ mana ha amaghị ebe ha kwụ akwụ.

Nd... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ị ọrụ enyemaka 'civil defence' ahụ nọ na-egosi na a zụrụ ha azụ na ya bụ ọrụ.

Ha nyekwara BBC ọtụtụ akwụkwọ ikike gosiri na ha bụ ndị gọọmentị ji arụ ọrụ mgbe ọbụla e nwere mmemme. Ha gosikwara akwụkwọ ha jiri wepu okwu ha na EFCC.

Ha nwere ụlọọrụ n'ime okpuru ochịchị mpaghara ugwu Igboeze n'Enugwu.

Mgbe anyị nọ na-ese ya bụ akụkọ ka otu nwoke a kpọrọ Samuel bụ onye sị na ọ bụ onye ọrụ DSS, bịara majaa onye ọrụ BBC sị ya anwala anwa see akụkọ maka ngagharị iwe a.

O dekwara akara ụgbọala anyị jiri bịa ya bụ njem.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị Ipob na-ekwusi ike ka ewepụ aha ha n'akwụkwọ ndị oyiegwu.

Nwigwe kwuru na o bụrụ na ndị ọnụ na-eru n'okwu dika ndị Igbo nọ n'ụlọomeiwu ukwu na ndị gọvanọ di iche iche tinye ọnụ n'okwu a, na a ga-akpọpụta ụmụnwaanyị ahụ.

Nnamdi Nwigwe bụ onyeisi Ohaneze ndigbo na Lagos

O kwuru na ha kwadosiri Ipob ike makana ha mere ka gọọmentị etiti gee ndị Ịgbo ntị.

N'onụ ya, "o nweghị ihe ga-eme ka ị kwụsị mmadụ ikwupute obi ya makana onye ọbụla nwere ihe na-emetuta ya."

"Ọ bụghị anyị ka ọ dịrị ikwupụta maka ihe ọjọ a e mere ụmụnwaanyị a, ọ bụ ndị isi ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo kwesiri ị pụta kwụsị ya."

Ohaneze ndị Igbo ekwuola na IPOB mere ka gọọmentị etiti gee ụmụ Igbo ntị

N'aka ọzọ, ndị ntorobia Ohaneze Ndigbo ekwuola na ha ga-egbochi nwakpo ọ bụla ga-esi n'aka ndị nchekwa Naịjirịa ma yọkwa onyeisiala ka ọdọ ndị nchekwa aka na ntị maka mkpagbu a.

Onyeisi ndị ntorobia a bụ Okey Nwachukwu kwuru na ndị ntorobia agaghị agbachị nkịtị ndị gọọmentị etiti a na-emegbu ndị Igbo.

Lekwa ihe ndị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

mmadụ na-ekwu maka ya bụ nsogbu na soshal midia:

@IPeoplesfamily depụtara ma sepụta foto ụfọdụ ụmụnwaanyi a.

@advantagetony sị na obi adịghị ya mma maka etu esi nwụchị ụmụnwaanyị a n'Owere, Imo steeti.

@MrBoniface na-akatọ nwuchi a mana na-ayọ ka gọọmentị etiti tọghapụ ụmụnwaanyị ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị:


Ndị Man Utd na-enwe anụrị oge e gbuchiri bọọlụ

Ka ebidoro egwuregwu a, ndị na-akwado Man City chere na ọ bụ naanị imezu iwu ma ha gbazuo nkeji 90, maka n'obi ha, ha chere na ha emeriela ndị Man Utd ka ha ji abụọ asatghị ihe (2-0) na-aga ha.

Ha ji anwụrụ ọkụ na-acha anụnụ anụnụ (blue smoke) mechie elu ebe ndị na-akwado mmadụ na-anọdụ ala, ha kwara ndị otu Man Utd na ndị na-akwado ha emu ka Vincent Kompany na Ilkay Gundogan nyere goolu abụọ n'ọkara nke mbụ.

Ndị na-akwado Man City tụbatara anwụrụ ọkụ anụnụ a n'ọgbọ egwuregwu

Goolu abụọ Paul Pogba nyere n'ime nkeji abụọ (nkeji 53 na nkeji 55) iji saa nke Man City so kpalite mmụọ ndị Man Utd, mee ka ha kwenye na ha nwere ohere iji merie egwuregwu ahụ.

Chris Smalling mere ihe gụrụ ụfọdụ ndị nkwado Man City akwa ka ọ gbanyere goolu nke atọ na nkeji 69.

Iwe were ndị Man City ka onye na-egbu bọọlụ bụ Martin Artkinson jụrụ inye ha penariti ka Ashley Young bụ onye Man Utd gbaturu onye nke ha bụ Sergio Aguero, oge ha na-achụ ịsa goolu nke at... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọ.

Onye na-echere ndị Man Utd bọọlụ bụ David de Gea gosipụtara ihe o jiri bụrụ dike ka o si chee goolu Aguero chọọrọ iji saa ha, tupu egbuchie bọọlụ na nkeji 90.

Na Man Utd meriri ha agaghị akwụsị Man City ibuli iko Premier League nke afọ a, maka na ha ji pọintị 13 aga Man Utd bụ ndị na-eso ha n'azụ.

Iko a ha ga-ebuli, ga-eme ya iko premier league nke atọ ha na-ebute.

Man City ga-ezute Liverpool ọzọ na Champions League n'ụbọchị Tuusde, kama ọ ga-ara ha ahụ maka na Liverpool ji goolu atọ merie ha n'agba nke mbụ ha gbara n'izu gara aga.

Akụkọ ga-amasị gị:


Ndị Naịjirịa na-eweso Baidian'er ezigbo iwe

Ndị na-ele ya anya kwuru taa na ọ bụ oti gburu nwamba a aha ya bụ Baidian'er.

N'elu sosial midia na mba China, puku karị puku mmadụ apụtaala na-ebe akwa n'ihi na ọnwụ nwamba a metutara ha n'obi.

Baidian'er bụ nwamba na-agagharị n'ulọ ndebe ihe ochie nke akpọrọ Palace Museum, ebe a ka ha nyere ya nrị n'efere abụọ.

Ha ga-atudo ọkọlọtọ -- bụ ihe Bekee kpọrọ flag -- nke ala ọbụla na-asọmpi n'akụkụ efere abụọ a.

Efere ọbụla Baidian'er si na ya rie ga-abụ mba ga-emeri n'asọmpị ahu.

Baidian'er gbaziri nke ọma n'asọmpi isi agbara n'iko mba ụwa.

Mana mgbazi o mere na Argentina ga-emeri Naịjịrịa bụ nke ikpeazụ o mere.

Mgbaama ihe ọjọọ

Lee anụmanụ ndị ọzọ na-ahụ ụzọ nakwa gbazie nke ọma anwụchaala.

Anụmaanị dị iche iche dika Paul na-agbazie asọmpi iko mba ụwa

Na Japan, Rabio bụ anụ mmiri ahụ Bekee kpọrọ octopus na-agba ama maka onye ga-emeri asọmpị ọbụla nwuru oge onye nwere ya rere ya.

Onye zụrụ Rabio jie nwere mee nrị akpọrọ sashimi  ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

n'ala ha.

Ị chetara Paul?

Paul bụkwa anụ mmiri ọzọ bụ octopus na Bekee.

Ọ bukwa anamaanụ na-agbazịe nke ọma n'asọmpi iko mba uwa nke garaaga.

Paul nwụrụ na ọnwa ọktoba nke afọ 2010.

Akụkọ ga-amasị gị


Ndị Nnewi na-ekwu na ndị uweojii ji ụmụ ntorọbịa ha akpa ego

O teela aka akụkọ na-apụta maka ndị ụweojii pụrụiche a kpọrọ "Anti-cultism" n'Anambra steeti na-aga be ndị mmadụ n'ime abalị anwụchi ụmụ nwoke ntorọbịa bi ebe ahụ.

Cornel Osigwe, bụ onye Nnewi gwara BBC na nsogbu ndi uweojii na-enye ka nkụ na Nnewi.

"Ndi uweojii na-abịa nwụchịe ụmụ okorọbịa ma manye ha ịsị na ha bụ ndị otu nzuzo. A na-akpa ha aka, nke mere ị ga-agbapụta ha, ị hụ ihe onyonyo ka ha na-ekwu na ha bụ ndi otu nzuzo."

Ọ sịkwa na ndị uweojii na-ana ha ego tupu agbapụta ndi ha ji.

"Ha na-asị ka a kwụọ otu puku narị naịra."

Osigwe sị na ya epesarala ọtụtụ mmadụ banyere ihe a mana onwebeghi ihe mere.

Ọ bụghị kwa naanị na Nnewi ha nke a na-eme, ụfọdụ mmadụ bi ebe ọzọ ekwuola otu ihe a kwa.

Ifeanyi kọrọ akụkọ etu ndị uweojii sir nwụrụ ụmụ nwanne ya nwoke ndị obere n'etiti abalị n'Enugwu ukwu dị n'Anambra steeti.

Mgbe BBC jụrụ ya ase ihe na-eme, o kwuru na agbapụtala ndị ahụ n'aka ndị uweojii boro ha ebubo ịnọ n'... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

otu nzuzo.

"Nna m kwụrụ puku naịra iri isii iji gbapụta ha n'otu ụbọchị ahụ" ka o kwuru.

Osigwe sị na ụdịrị ihe mekwara n'obodo Umudim.

"Ha bara be Obi Umudim, ga kpụrụ nwa ya nwoke."

"Nwa obi na Nnewi metere ihe eji nwụchịe ya"

"Ndị niile n'ebu akụkọ ụgha kwụsị ugbua" John Abang

Dịka ndị gwara BBC okwu siri kọwa a, otu onye ndị ụweojii pụrụiche a kpọrọ "Anti-cultism" n'Anambra steeti nwụchịrị bụ nwa Obi na mpaghara Nnewi

Ndị gwara BBC okwu n'ekwentị na-ekwu na ndị uweojii a pụtara n'etiti abalị, gaa be Obi ahụ, mebisie ihe dị icheiche ma nwụchie nwoke ahụ.

Nke a bụ nkọwa akụkọ mere n'ezie dịka kepu kepu na-efegharị na-ekwubu na ọ bụ ndị ntọ tọọrọ nwaokorọbịa ahụ.

Mana ọnụ na-ekwuchietere ndị uweojii n'Anambra steeti bụ Haruna Mohammed kọwara na ọ bụghị ihe e chere mere.

O kwuru na nne otu okorọbịa bịara kpesara ndị uweojii maka nwa Obi ahụ na ọ naara ya ekwentị ya ma majaa ya.

Ọ sị na ọ bụ nke a mere eji gaa ịnwụchie nwa Obi ahụ n'ihi na-echeere na ọ nọ n'otu nzuzo.

Mohammed kwukwara na mgbe a gara ịnwụchi ya na ndị ntọrọbịa obodo ahụ malitere ịlụso ndị otu ya ọgụ.

"Anyị nwụchiri mmadụ atọ n'ihe a mere, anyị ka na-agba mbọ ịchọta onye wụ onye isi ha" ka o kwuru.

Mohammed sị na okwu na ndị uweojii na-edo ndi okorọbịa na Nnewi abụghị eziokwu.


Ndị Turkey a zọpụtara na Kwara steeti

 Ndị uweojii na Kwara steeti kwuru na ha azọpụtala ndị mba Turkey mmadụ anọ  ndị ntọ tọrọ na steeti ahụ.

Onyeisi ndị uweojii na steeti ahụ bụ Kayode Egbetokun gwara BBC  na azọpụtara ha n'ime ọhịa ụbọịchị Friade, abalị 26 nke ọnwa Julai afọ 2019.

A nwụchiburu otu onye n'ime ndị ntọ ahụ ụbọchị Tọzde, ma nwetakwa ndị ogbo ya abụọ ụbọchị Fraide., nke mere ka ndị otu ha tọghapụ ndị ha ji.

Maazị Usman Chinedu Mbaekwe gwara BBC Igbo ihe ọ gabigara n'aka ndị ntọ.

A tọrọ Senerapal dị afọ 40; Seyit Keklik dị afọ 25; Yasin Colak dị afọ 33 nakwa  Ergun Yurdakul dị afọ 35 bụ ndị ọrụ ụlọọrụ na-ewu ewumewu n'ụbọchị Satode gara aga ebe ha na-aṅụ mmanya n'ime obodo Gbale dị n'okpuru ọchịchị Edu, na Kwara steeti.

Ndị ntọ ahụ kwuburu ka e nye ha nde narị naira anọ , mechaa, gbadata na otu narị nde naira. Mana onyeisi uweojii kwuru na o nweghị ego a kwụrụ ha.

Kidnappers: Ndị ntọ asaala asịsa

Ị hụla mpụtara WAEC ị lere n'ọnwa Mee na Juun?

Igwe mmadụ amalitel... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a nchọpụta mpụtara ule WAEC ha lere n'ọnwa Mee nakwa Juun n'afọ a.

WAEC kpọrọ oku ka ndị mmadụ gaa mee nchọpụta mpụtara ha site n'akara Twitter ha.

Ha gosikwara usoro ndị mmadụ ga-esi mee nchọpụta a n'ịntanetị.

Lee ihe ha kwuru n'ịchafụ ebe a

NYSC agbarụọla ihu maka asambodo adịgboroja si mahadum dị n'Afrika

Ụfọdụ ndị Naịjirịa na-ekwu na ife ala nna adịchaghị oke mkpa tụmadị ọbụrụ na a ga-akọga ụmụ mmadụ na steeti na abụghị nke ha.

Ngalaba gọọmenti na-achịkọta ndị na-efe ala nna ha bụ NYSC agbarụọla ihu dịka ha na-ebo ebubo na  ụfọdụ mahadum n'Afrịka na-eresi ndị Naịjirịa etozughi etozu asambodo.

Ha kwuru na n'ọdịnihu, sọsọ mahadum ndị ụlọọrụ Naịjirịa na mba Afrịika dị icheiche nyochara ka ha ga anabata.

Na mba ofesi,

Mba Kenya ekwetala na ha ga-agụkọ nwoke, nwaanyị na ndị abụghị nwoke maọbụ nwaanyị na mba ha dịka ha na-akwado ibido ngụkọ mmadụ n'ọnwa Ọgọst.

N'egwuregwu,

FIFA amachiela otu onye ọrụ ngalaba bọọlụ na Sierra leone bụ Abu Bakarr Kabba ma daa ya nha dọla puku iri ise ebubo ịna aka azụ na nrụrụaka ndị ọzọ n'ihe gbasara bọọlụ.

Gee Nkeji ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ozil na Kolasinac agbalahụla ndị ohi

Kolasinac na Ozil

N'egwuregwu, ndị egwu Arsenal abụọ agbalahụla ọnwụnwa ndị ekperima abụọ chọrọ ịwakpo ha na London.

Akụkọ na-ekwu na onweghị ihe mere Mesut Ozil na Sead Kolasinac ebe ndị uweojii London ka na-achọ ndị mere ihe ahụ.

Ozil ji ụgbọala ya bụ Mercedes G Class 4x4 na ebe akpọrọ Golders Green Road mgbe ndị ohi ji ọgbaatumtum wakporo ha.

Mgbe ihe mere, Ozil hapụrụ ụgbọala ya gbaba n'otu ụlọnkwarị ebe a na-ere nrị ndị mba Tọọkị akpọro Likya ebe Kolasinac majawara ndị ahụ.

Ndị na-ere nri ebe ahụ bịara nyere ha aka chuwa ndị ekperima ahụ.

Onyeisiala Muhammadu Buhari ga-abata taa

Onyeisiala Muhammadu Buhari nọ mba Liberia bụ ebe ọ ga-esonyere gọmenti mba ahụ n'emume ncheta mwere onwe ha.

Dika akwụkwọ ọkụekwe ya bụ Garba Shehu tinyere aka, Buhari ga adabatakwa Naịjirịa taa bụ Fraịde.

Ogbunmigwe agbala n'ogige IDP na Maiduguri

Ihe karịrị mmadụ nde abụọ...


Ndị a tụrụ anya na ha ga awụchi n'ebe ahụ bụ Kingsley Moghalu (YPP) Oby Ezekwesili (ACPN)  Atiku Abubakara (PDP) Fela Durotoye (ANN) nakwa onyeisiala Muhammadu Buhari (APC).

Mana Atiku Abubakar nke APC bịara na ya bụ ọgbọ nrụrịtaụka mana o sonyeghi n'ihi na onyeisiala Muhammadu Buhari abịaghị.

End of Twitter post, 1

Ọ bụ sọsọ Oby Ezekwesili, Fela Durotoye nakwa Kingsley Moghalu bụ ndị sonyere na ya bụ nrụrịtaụka.

Ihe ha kwuru

Fela Durotoye kwuru na ọ ga anwụchi nne na nna ọbụla jụrụ na nwa ya ga-aga ụlọakwụkwọ ma mee kwa ohere ka ụmụaka ndị enweghi ohere ị ga akwụkwọ n'ụtụtụ gaa ya na mgbede.

Kingsley Moghalu kwuru na ọchịchị ya ga-abụ nke nhatanha. O kwukwara na onye mmadụ niile ga-enweta ohere ruru ha n'ọchịchị ya.

Oby Ezekwesili kwuru na mmadụ abụọ n'egosighi ihu na ya bụ nrụrịtaụka pụtara na ha ejirila aka ha wepu onwe ha n'ihe gbasara ọchịchị

Ihe ụmụ Naịjirịa kwuru

Adaku Ufere kwuru na etu Fela Durotoye siri kpọ ogbo ya aha adịghị mma.

Ismail Aniemu kwuru na ọbịbịa Buhar... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

i na Atiku abịaghị mere nrụrịtaụka ahụ ka ọ dị ka ihe egwuregwu

Ebe Alexis Obi kwuru na ndị na-atọ sonyere na ya bụ nrụrịtaụka kwesiri ị ga kuzie nkuzi n'ihi na ha agaghị achịnwu Naịjirịa

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


Ndị agha

Akụkọ ahụ kwuburu na onye uweojii aha ya apụtaghị sị na ya bụ ihe mere na agbataụzọ Arịara dị n'Aba bụ ebe ya bụ akụkọ sị na ndị a egburu bịara ịwakpo ndị agha tupu e gbuo ha.

Ndị agha n'onwe ha kwneyere na ndị ji ọgatumtum wakporo ogige nchekwa ha ma kwasị ha mgbọ.

Ihe onyonyo na foto ndị rutere BBC Igbo aka gosiri na ọtụtụ ndị ikoroọbịa wasara n'ala anaghị emegharị ahụ.

Otu onye a na-anụ olu ya n'onyonyo ahụ kwuru na ndị ahu egburu ji mma na egbe bịa mwakpo tupu egbuo ha

Ndị ahụ na-ekwu okwu bụ ndị a na-eche na ha bụ ndị ọrụ nchekwa kwuru na ndị ahụ wụsara n'ala ji cha akwụkwọ ndụ.

Iho onyonyo ahụ egozighi ngwa agha mana otu foto BBC hụrụ gosiri otu egbe nakwa mma.

Ndị ahụ na-ekwu okwu n'onyonyo ahụ siri na ha ga-eji ụgbọala bburu ndị ahu wụsa n'ala pụọ.

Onyonyo ahụ egosighị ebe ihe a nọ mee.

BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abia bụ Geoffrey Ogbonna ịmata nke bụ eziokwu mana ọ zaghị ekwentị ya.

Cheta na ndị oji egbe amabeghị ndị ha bụ wakporo ma gbuo ndị ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

uweojii nọ ọrụ n'Agu Eze Amaogudu dị n'Abiriba nke okpuru ọchịchị Ohafia.

Ndi uweojii ha gburu gunyere Inspector Austin Ugwu, Inspector Longinus Ugochukwu na PC Ama Ifeanyi.

Geoffrey Ogbonna, kwuburu na ndi oji egbe buru egbe ndị uweojii ahị ha gburu gbalaga ma gbaa ụgbọala ha ọkụ.

"Onweghi ndị otu anyị egburu" - Ipob

Ndị Eastern Security Network

Otu Ipob kwusiri ike, site n'ozi ọnụ na-ekwuru ha bụ Emma Powerful binyere aka, na onweghi onye otu ESN egburu n'Aba.

Ha sị n'akụkọ na ihe dị otu a mere bụ okpotokpo asị.

Ipob si ihe na-eme bụ na ndị ọrụ nchekwa Naịjirịa na-anwụchi ndị ntoroọbịa na-agara onwe ha, egbu ha, ma kwuo na ha bụ ndị ESN.

Ndị agha

Anyị emeghi njem gaa ogige ESN n'Abia na Wenezde - Ndị agha

Ndị agha Naịjirịa n'onwe ha sị na onweghi njem ndị otu ha gara na mpaghara ọbụla n'Abia steeti kama ọ bụ ndị ha amabeghi ndị ha bụ bịara wakpoo ogige nchekwa ndị agha n'Osisioma.

Captain Iliya Dauda sị na onweghi onye agha nwụrụ na mwakpo ahụ mana kwuo na ha chụpụrụ ndị a bịara mwakpo ahụ.

Cheta na izu agara aga, na ndị amaghị ndị ha bụ egbuola ndị agha nakwa ndị uweojii n'Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa nara ha egbe ha.

A na-awakpokwa ma na-agba ụlọ ọrụ ndị uweojii ọrụ aghara aghara.


Ndị dị iche iche nwere aha ha na-akpọ ede nke ha mara n'olu ha.

Ọtụtụ amaghị na ede na-azọ Igbo ndụ kamgbe afọ kpirigidim.

Mana n'oge ugbua, onye ọbụla ị kpara aka n'ọnụ jụọ ya ihe e ji ede eme, ọ ga-asị gị na ọ bụ ofe ka eji ya arọ mana ọ bụkwanụ naanị ya ka ede pụtara ụwa ịrụ?

Mbanụ, ị makwa na e nwereike iji ede sie ụzọ nri ise?

Tupu anyị abanye na ya bụ nrị, ka anyị buru ụzọ gwa gị na ede dị n'ụdị n'ụdị.

Ede dị n'ụdị n'ụdị

Mpaghara ala Igbo dị icheiche nwere aha ha na-akpọ ede n'asụsụ ha.

Nke a abụghịkwa ihe a na-akpọ ya n'asụsụ niile, nke a bụ n'asụsụ ndị Owere. E nwekwaraike inwe ihe dị iche unu na-akpọ ya.

Ofe onugbu eji ede tee

Gịnị ka ede na-enye n'ahụ?

Nyocha dị icheiche na-ekwu na ede nwere ọtụtụ ihe dị na ya mere o jiri magbuo onwe ya iri ya.

O nwere Kalsum, protin, vaitamin A na E na K na C.

O nwekwara Sodiom na potashum na ayọn nawa ọtụtụ ihe ndị ọzọ.

Ugbua, ka anyị banyezie n'ụfọdụ ihe ndị ị ga-eji ede sie.

Ihe ndị e ji ede esi

1. Ofe ede - Onye ọbụla bụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

onye Igbo eriela otu ofe e ji ede sie.

ede a sụrụ asụ

Nke a bụ eziokwu bụ na otu n'ime ofe ndị e ji ede esi na-amasịrịrị onye Igbo ọbụla, ọ bụghị nke a, ọ bụrụ nke ọzọ.

I che na ọ bụ asị, jụọ onye nọ gị n'akụkụ ofe kacha amasị ya, ọ bụghị ofe onugbu, ọ bụrụ ofe ọha.

Ede bụ ihe na-eme na ofe ndị a, na-alọ alọ ghara ịdị mmiri mmiri.

Ọ na-eme ofe, anya richaa, ọnụ e rie.

2. Ede a gwọrọ agwọ

Ụfọdụ na-eche na ọ bụ naanị ji maọbụ jioko maọbụ ogede ka a na-agwọ agwo, mba nụ, i nwekwara ike ịgwọ ede agwọ.

Ede e ji eshi nke a bụ nke a na-akpọ ede agbọkwe maọbụ agbakara.

Etu e si agwọ ya

Bachaa ede gị sinye ya 'ọkụ, tinye ya mmanụ, benye ya yabasị, tinye ya isha na ose na nnu, hapụ ha niile ka ọ sụkọọ.

Ọ na-asụ, ị na-eleta ya ka ị mara mgbe ọ ga-eghe, na-ayakwa ya.

O ghee, i tinye ya ncheanwụ maọbụ ụgụ, nke ọbụla akpịrị gị gwara gị.

3. Achịcha

Ụfọdụ oge, ihe ga-agụ mmadụ bụ nnọ nri ndị ahụ ndị nne oche siri, achịcha bụ ọtụ n'ime ha.

Ọ bụkwa nri ndị Enugwu mana ọ dịka ọ na-amasịzịkwa Igbo niile.

Nke a bụ ede a mịkpọrọ amịkpọ n'oge ụgụrụ ka e ji fịọ fịọ maọbụ akịdị eshi.

Etu e ji esi ya

Were ikwe kurisie ede ahụ (achịcha) rue mgbe ọ dị kịrị kịrị, i mesịa, ị banye ya na mmiri rue mgbe ọ ga-ede.

Ekwela ka o dee mmiri karịa, ị sachaa ya ugboro ugboro itinye ya n'ime akpa fịrị fịrị kechie ya sinye ya na fịọ fịọ maọbụ akịdị ị họrọ ahọ.

Ekwela ka mmiri banye n'ime achịcha ahụ. Oge akịdị ahụ ghere, i butuo ya sie mmadụ na nnukwute yabasị, ụgba na ezigbo ose na ekpo ọfụma, tinye ya nnu jiri gwọkọọ achịcha ahụ na akịdị.

Ị chọọ, i tinye ya ncheanwụ, i risie nke a, ị mịchaa aka.

4. Ede na mmanụ maọọbụ ngụ

I nwekwara ike sie ede agbọkwe tinye nnu na mmanụ jiri ya tụọ ndụ mmanụ maka na ọ bụghị mgbe niile ka mmadụ na-achọ nri ndị ofeke maọbụ ndị e bitere ebite.

5. Ụtara ede

I nwekwara ike iji ede mere ụtara sụọ ya etu e si asụ ji maọbụ akpụ.

Ị chọrọ imeta onye Nnewi mma ọkachasị onye okenye, siere ya ụtara ede na ofe ọha, Ị mara na i ruola n'isi mmiri.

 Ọzọkwa bụ na ede enweghi ụdị shuga ji nwere, mere...


Ndị dọkinta a sị na enyochala ọgwụ a ma chọpụta na ọ na-arụ ọrụ ruo pacenti 97.3 ma kwukwa na ọ naghị enye nsogbu ọbụla n'ahụ.

Ha sị na ọ bụ onye ji asambodo ọrụ ọgwụgwọ ga-agbanyenwu ọgwụ a a na-agba n'akpa amụ onye chọrọ.

Ya bụrụ na okwu ha wepụtara bụrụ eziokwu, ọ ga-abụ mbụ e nwere ọgwụ nwoke ga-aṅụ maka igbochi nwa.

Ụgbua, ọ bụ naanị ụmụnwaanyị nwere ọgwụ e ji egbochi nwa.

Ihe ụmụnwoke nwere ha ji egbochi nwa bụ okpu nna bụ enyị, bụ nke Bekee kpọrọ "condom", maọbụ ịmịpụ amụ tupu ha anyụpụ olulu.

Otu a kpọrọ "Indian Council for Medical Research" si na ọgwụ a adịla "njikere".

Nkọwa ha bụ na ọgwụ a agaghị egbochi nwoke ịtụ nwaanyị ime kpam kpam. Ha si na ọ ga-arụ ọrụ ruo afọ 13 ma bụkwara ihe ndị achọghị ka eme ha nke Bekee kpọrọ "surgical vasectomy" ga-eme.

Onwekwara mba ndi ọzọ na-achọ ịrụpụta ụdịrị ọgwụ a dịka Amerịka na Briten.

Maazi Sagay sị ka atụọ Magu ugo

Buhari họpụtara Magu ugboro abụọ ka ndị sineti were ya dịka onyeisi EFCC

Otu ndụmọdụ Onyeisiala Buhari n'ọkwu n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rụrụaka akwadola ka e nyefe Ibrahim Magu na-arụ ọrụ dịka onyeisi EFCC ọkwa a n'uju.

Onyeisi otu a bụ Itse Sagay sị na Magu etinyela ụjọ n'ahụ ndị na-ezu akụnaụba Naịjirịa nke mere ha aripu ọsọ.

Magu agaala njem ntuzu ugo a ugboro abụọ mama ndị sineti gbajọrọ inye ya ohere ịgafe.

Ganduje du ndị APC aga njem ikpe udo n'Edo

APC ahọpụtala gọvanọ Abdullahi Ganduje nke Kano Steeti na ndị ọzọ ka ha ga mee udo n'etiti ndị otu ha n'Edo Steeti

Cheta na ogbogbo nsogbu dị n'ime APC nke Edo Steeti n'ihi esemokwu dị n'etiti gọvanọ Godwin Obaseke na onyeisioche APC bụ Adams Oshiomole.

Obaseke chọrọ ịzọ ọkwa govano ọzọ, mana ọ dịka nna ya ukwu Oshiomhole achọghị.

Mourinho ekwekwala nkwa

Jose Mourinho ekwela ndị Tottenham nkwa iji ọnụnụ ọkụ na obi ụtọ arụ ọrụ ya dịka onye nchịkọta ha

Nke a ọ bụ nkwa a sị nwoke kwere nwaanyị n'elu akwa? A chọpụta ma egwu biri ọkụ.

Gee nkeji BBC ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ọkaikpe Nkemdilim Izuako


Ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ Naịjirịa

Ha mere mkpebi a na nzukọ pụrụiche ha nwere n'Enugwu taa.

Ha machichara ndị ọchịehi ibu egbe AK47 ma o bụ mma agagharị.

Ndị Gọvanọ a kwuru na ndị nchekwa steeti ha niile ga-eso hibe iwu a.

Onye mgbasa ozi nke Gọvanọ Ebonyị steeti bụ Mazi Emmanuel Uzo gwara BBC na nke a bụ maka nchekwa obodo ndị dị n'Ọwụwa Anyanwu.

Ụzọ gwara BBC na ndị Gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ ga-edegara Onyeisiala bụ Mohhammadụ Buhari akwụkwo, ka enwe nzụkọ ha na ọnyeisiala na ndị isi ngalaba nchekwa n'Naijirịa maka usoro a ga-eji weta udo n'Ọwụwa Anyanwụ.

O kwukwara na n'oge na adịghị anya, na ndị Gọvanọ steeti ọzọ n'Ọwụwa Anyanwụ ga ehibekwa ngalaba ndị na-echekwa ime ọhia a kpọrọ 'Forest Guard' dịka e si nwee n'Enugwu Steeti.

N'otu aka ahụ, ha hiwekwara atụmatụ a ga-eji ụgbọelu chụpụsịa ndị omekome nọ n'ọhịa n'Ọwụwa Anyanwụ ma hiwekwa otu ga na-ahụ maka nchekwa nke ndị Abel Obi Umahi bụbụ ọchịagha ga-anọ n'isi ya.

Emechiela ọdọ ụgbọelu Akanu Ibiam maka nrụgharị ga ebugote ya ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na ọnụdụ ọdọ ụgbọelu nke Abuja

Otu ihe ọzọ ha kwukwara maka bụ ọdọ ụgbọelu Akanu Ibiam, bụ nke ha sị Minista na-ahụ maka ụgbọelu kwere nkwa na a ga-arụ n'ọnwa Decemba nke afọ a.

Ha sịkwa na a ga-ahazi ọdọ ụgbọelu Sam Mbakwe nke dị na Owerre ka ọ nabata ụgbọelu kwesiri ịga Enugwu ma hụ na nchekwa dịrị ndị na-eme njem.

Akụkọ ga-amasị gị


Ndị gọvanọ ọwụwanyanwụ alaghị azụ n'inye ntuziaka nke a dịka ndị ogbo ha nke Legọs, Ekiti, Kwara, Kaduna dgz. siri mee.

N'ụbọchị Fraịde, gọọmenti Abia, Anambra, Enugwu, Ebonyi na Imo Steeti nyere ntuziaka sị ka e mechie ụlọakwụkwọ dum dị na steeti ha.

Ihe ndị ọzọ dị n'akwụkwọ ozi ntuziaka ha nyere gụnyere;

Abịa Steeti

Gọọmenti Abia Steeti nke gọvanọ Okezie Ikpeazu nọ n'isi ya nyere ntuziaka ndị gụnyere nke a:

Anambara Steeti

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

Dịka kọmịshọna mgbasaozi n'Anambra Steeti bụ Don Adinuba si kọọwa na gọọmenti gọvanọ Willie Obiano ewepụtala atụmatụ ndị gụnyere;

Enugwu Steeti

Gọvanọ Enugwu Steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyị gbakwara mbọ nke ya ịhụ na Steeti ya keere nkwụcha na mgbochị ọrịa a site n'ụzọ ndị a;

Akwuke na ndị na achị ehi na-ebi n’udo

Ebonyi Steeti

Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Dave Ụmahi nọọrọ n'ozi nke Ugbala Kenneth Igwe binyere aka nye ntuziaka ndị a;

Imo Steeti

Gọvanọ Hope Uzodinma gbasara ozi pụrụi... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

che n'ụbọchị Fraide banyere ọrịa coronavirus bụ ebe o mere ihe ndị gụnyere;

Mụta etu e si akwọ aka ọfụma maka mgbochị ọrịa

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị


Ndị ichie ji okwu tupu a waa ji

Shehu kwuru na mkparịtaụka ya na Channels TV nwere n'ụbọchị Tuzde na Miyetti Allah na Ohaneze nakwa Afenifere bụ otu jikọrọ ndị Yoroba bụ otu ihe dịka ha bụ otu odinala.

Mana Ohaneze kwuru na okwu Shehu kwuru bụ 'arụ' na o nweghị ihe jịkọọ udele na 'barber'.

Ha sịrị na o nweghị mgbe Ohaneze ji akwado ịkwafu ọbara dịka Miyetii Allah si akwado ndị ọchịehi na-egbusi ndị mmadụ na mpaghara dị iche iche na Naijiria.

Na mkparịtaụka BBC Igbo na Chuks Ilegbu bụ odeakwụkwọ Ohaneze nwere n'ekwentị, o kwuru  na "njirimara Miyetti Allah kemgbe Buhari ji bata n'ọchịchị bụ ịkwado ndị na-akwafu ọbara. Otu Ohaneze ọ na-akwafu ọbara?"

"Ohaneze, na Afenifere bụ ndị sị ka obodo dị mma, egbe bere ,ugbo bere, ha abụghị ndị na-aakwado ịkwafu ọbara."

"Mana Miyetti Allaha na-akwado ndị ọchịehi na-akwafu ọbara, na-azọtara ndị ọchịehi na-egbusị ndị mmadụ."

Akwa isiagụ pụtara n'ọgbọ

"Ọ (garba Shehu) kwuru arụ. Ihe o kwuru bụ ihe  e ji atụ ya nga na ọ bụụ ọbodo ihe na-aga et... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

u o kwesịị n'ihi na ọ na-egosi nkwado nye ndị na-akwafu ọbara."

Cheta na Shehu kwuru na o kwesịghị ka e jiri ihe ndị omekeome ụfọdụ bụ ndị Fulani mere were na-akpọ ndị Miyetti Allah ajọ aha.

"Miyetti Allah dịka Ohaneze maọbụ Afenifere bụ otu odinala."

"O nwere ndị omekome n'agbụrụ ndị Yoroba, ị gagaghị asị n'ihi na e nwere ndị omekeome ndị Yoroba na Afenifere bụ otu ndị omekome."

" Gọọmenti etiti na ndị ndu otu jịkọọ ndị Fulani bụ Miyetti Allah nwere mkparịtaụka n'ezie."

Nke a bụ n'ọsịsa akụkọ na-efegharị nke kwuru na  gọọmenti etiti nyere Miyetti Allah nde 100 iji kwụsị nsogbu ntọọ na ike ndị ọchị ehi na-akpa.

Mana Shehu gọrọ na o nweghị ego e nyere ndị Miyetti Allah.

Emmanuel Onwubiko, onye isi otu ndị na-ede banyere ikike dịrị onye tụrụ arịrị na ndị ọchịchị ji nsogbu nchekwa eme okwu ndọrọndọrọ ọchịchị.

O kwuru na "o kwesịghị ka gọọmenti etiti na Miyetti Allah, otu a ma na-akwado ndị ji ngwaọgwụ ha ji achị ehi egbu ndị mmadụ inwe ọgbakọ maka mkparịtaụka maka nchekwa."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị mba Ijipt

Daalụ maka isonyere anyị taa. Sonyekwa anyị echi mgbe anyị ga-ewetara gị ihe ndị ọzọ na-agba.

E gbuchiela bọọlụ. Ndị Ijipt nwara ike ha, gbaa ezigbo bọọlụ mana ndị Rọshịa eburula ebube site na goolu atọ ha nyere.

Nkeji 90 na ụma: Ijipt ka na-anwa ike ha ịma ma ha a ga-enyenwu goolu ọzọ, mana isi apụtaghị. Rọshịa emeriela ma gafee agba mgbapụ (knockout stages)

Nkeji 90: Ogbu bọọlụ etinyekwuola nkeji anọ. Isi Ijipt a ga-apụtakwa?

Nkeji 87: Salah enwetala ohere inye goolu, gbaa shọọtụ mana o kweghị aba na neetị.

Nkeji 85: Rọshịa ewepụla Yuri Zhirkov tinye Fedor Kudryashov.

Nkeji 84: Enyela Smolov akwụkwọ edo edo.

Nkeji 82: Ijipt ewepụla Marwan Mohsen tinye Kahraba.

Nkeji 78: Rọshịa ewepụla Dzyuba tinye Fyodor Smolov.

Nkeji 73: GOOOOLLUUUU! Salah agbanyela bọọlụ na neetị. Oge ka fọrọ nkeji 17.

Nkeji 72: Salah enwetala Penariti. Ọ ga-agbanyenwu ya na neetị?

Nkeji 71: Salah adaala n'ihu poostu ndị Rọshịa. A ga-enyocha ihe nkiri VAR ịma ma a ga-enye ya penariti.

Nk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

eji 67: Ijipt ewepụla Trezeguet tinye Ramadan Sobhy.

Nkeji 66: Trezeguet enwetala ohere inye goolu, mana ọ gbafuru bọọlụ.

Nkeji 64: Ijipt ewepụla Mohamed Elneny tinye Amr Warda.

Ndị mba Rọshịa

Nkeji 61: GOOOLUUU! Artem Dzyuba agbakaala neetị ndị Ijipt. Nke a ga-eme ya goolu abụọ ọ na-enya kemgbe asọmpi a bidoro.

Nkeji 59: GOOOLUUU! Denis Cheryshev agbakaala neetị ndị Ijipt.

Nkeji 57: Trezeguet enwetala akwụkwọ edo edo maka ịgbatu onye Rọshịa.

Nkeji 55: Salah ebutela bọọlụ gbaa shọotụ, mana ọ pụrụ 'corner'. Ha agbaala 'corner' a mana isi apụtaghịkwa maka na bọọlụ gaferela onwe ya n'ihu neetị.

Nkeji 51: Enyela 'own goal' ise kemgbe asọmpi a bidoro, ndị si Afrịka (Moroko, Naịjirịa na Ijipt) nyere atọ n'ime ya.

Nkeji 46: GOOOOLLLLUUU!!!! Ahmed Fathy nke Ijipt ejirila aka ya gbakaa neetị ha. Nke mere ka ndị Rọshịa jiri otu ọkpụ goolu na-emeri Ijipt.

Nkeji 45: Amalitela ọkara nke abụọ, ma gbatuo Trezeguet.

Nkeji 45: Egbuchiela ọkara nke mbụ ka ndị mmadụ nwee ezumike nkeji 15.

Nkeji 41: Salah anwaala inye goolu ka ọ kpachara Zhirkov, mana bọolụ abanyeghị na neetị.

Nkeji 34: Mohsen ejirila isi ya na-enye nsogbu, mana o nyenwughị goolu.

Nkeji 23: Gazinski ebutela bọọlụ mana o ji shọotụ gbafuo ya.

Nkeji 21: Ndị Rọshia enyebeghị Salah ohere imegharị ahụ.

Nkeji 18: Cheryshev agbaala shọọtụ, mana ọ banyeghị etu o siri chọọ. Ndị Rọshịa na-acha ndị Ijipt ọkụ dị egwu.

Nkeji 15: Trezeguet agbaala shọọtụ n'ihu poostu Rọshịa, mana ọ banyeghị.

Nkeji 15: Ijipt enwetala 'corner' mana isi apụtaghị.

Nkeji 13: Ụkwụ Salah emetụla bọọlụ, mana ndị Rọshịa enyebeghị ya ohere megharịa ahụ.

Salah na-agba taa, nke nwere ike ime ka egweu dagharịala ndị Ijipt.

Nkeji anọ: Ijipt anwaala ihu poostu ndị Rọshịa, mana bọọlụ gbafere akụkụ neetị.

Otu nkeji: Egwu ebidola n'ọdọ egwuregwu St. Petersburg.

Ọ bụrụ na-emerie Ijipt taa, nsogbu adịla maka na ọ ga-arịa ha ahụ ịgafe n'agba nke 16.

Mohamed Salah gbajiri aka ka otu egwuregwu Liverpool na Real Madrid zutere n'asọmpi ngwụcha Champions League tupu Iko Mbaụwa ebido

Ndị nọ...


Ndị mmadụ na ekwu na ha chọrọ ka akwụsị NYSC n'obodo ebe nsogbu dị

O kwuru na ọ bụrụ ha ihe nwute na Gọọmentị etiti na-ekwukwazi na ya bụ okwu bụ okpotokpo asị.

Charles kwuru na ego a na-akwụ ha ụgbua ezughị ma ncha ya mere e ji kwesi i buli ya elu.

Ihe ha na-ekwu na soshal midịa

@1MrDecency kwuru na nke a gosiri nkwa emezughị emezu.

Cheta na minista na-ahụ maka arụmọrụ na iwe n'ọrụ bụ Chris Ngige katọrọ akụkọ kwuru na gọọmentị etiti ga-ebuli ụgwọ ọnwa ndị NYSC ma kwụọ na ọ bụ okpotokpo asị.

Ngige kwuru nke a mgbe ọ na-agwa ndị nta akụkọ okwu n'obodo Obosi nke Idemili dị n'Anambra steeti.

O kwuru na gọọmentị enweghi ike ibuli ụgwọ ọnwa ndị ji otu afọ efe ala nna ha ma ọ bụrụ na ebughị ụzọ ghazie ụgwọ opekatampe nke ndị ọrụ obodo.

O kwuru na ụgwọ ọnwa a na-akwụ ndị ji otu afọ efe ala nna ha nọ na gburugburu opekatampe a na-akwụ ndị ọrụ obodo.

Ngige kwuru na ọ gwụla ego mgbakwụnye maka ime njem dị otu puku na narị ise ka a na-etinye n'elu ụgwọ opekatampe, nke mere ego ndị NYSC j... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

i bụrụ puku iri na itoolu na narị ise bụ ego ole gọọmentị etiti na-akwụ ha ugbua.

Ngige so na Kọmiti na-ahụ maka ibuli ụgwọọnwa

Ngige gara n'ihu kwuo na ọ bụ ndị gọvanọ mere na gọọmentị etiti ebulibeghi ụgwọ opekatampe ndị ọrụ obodo site na-enweghi mkpebi ọbụla.

Mana onyeisiala bụ Muhammadu buhari ekwuola na okwukwe ya n'ebe ndị ji otu afọ efe ala nna ha nọ ka bụ ihe siri ike.

Nke a bụ mgbe ọ na-abatara ụfọdụ ndị a ụnyaahụ n'ụlọ ya dị na Daura nke Katsina steeti n'emume Eld-el-Kabir nke na-aga n'ihu ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị na alụ di na nwunye ọhụrụ na India

Dika ụmụ nwanyi ndị ime obodo Kanjarbhat - nke nwere mmadụ narị 200,000  ndị bi na mpaghara Maharashtra - a manyere Anita ka o me nyocha iji mara na ọ ma maọbụ na ọ maghị nwoke n'abalị agbamakwụkwọ ya.

Nyocha ọnọdụ amaghị nwoke bụ otu n'ime ihe ndị a na-eme n'ime obodo ahụ.

A na-enye di na nwunye lụrụ ọhụrụ akwa ọcha kpọga ha ụlọ-nkwari nke ndị isi obodo maọbụ ndị ezinaulọ ha wepụtara  ka ha dina, ebe ndị ezinaụlọ ha abụọ ga-anọ n'ilo na-eche ha.

Ọ bụrụ na nwata nwaanyị ahụ gbaa ọbara, a mara na ọ bụ agbọghọ na amaghị nwoke. Mana ọ bụrụ na ọ gbaghị , ihe so ya dị egwu.

A na-enye ụmụnwoke ikike igba alụkwaghịm ma ọ bụrụ na ha egọsibụtaghị na ha dị ọcha, meebọọ ụmụnwaanyị ndị dị otu a, ebe ndị ezinaụlọ ha na etikwa ha ihe maka imechu ha aha.

Omenala na-aga n'ihu agbanyeghị na ọtụtụ ndị ọkachamara kwuru na nkwenye na nwaanyị ga-agba ọbara ụbọchị mmekọ mbụ ya abụghị eziokwu.

Otu dọkịta na-ahụ maka zahụike ụmụnwanyị nke bi na Delhi kwuru sị:"O n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

were ọtụtụ ihe nwere ike mee ka nwanyi ghara ịgba ọbara ụbọchị mmekọ mbụ ya."

A na-ekwu na agbọghọbia dị ọcha ma ọ gba ọbara mgbe ya na di ọhụrụ ya na-enwe mmekọrịta nke mbụ

Ọ gara n'ihu sị: "Ọ bụrụ na nwaagbọghọ emele egwuregwu rinne, maọbụ runye onwe ya aka maka inweta ụtọ, onwere ike ọ gaghị agaba ọbara.  Ndị dị obiumeala nwekwaara ike i dina nwanyị ya na mmekọ mbụ na emepụghị ya ọbara."

Dịka o siri dị, Anita matara na nyocha agaghị adaba n'ihi ya na di ya anọkọla tupu agbamaakwụkwọ. Mana ihe sotere nke a abụghị ihe ọtyụrụ anya.

Ọ sịrị: "Echere m na di m ga-azọ m n'ihu ndị isi ala obodo, mana mgbe ha jụrụ ma mụ adị ọcha ka na mụ adịghị ocha, ọ tụrụ ha aka akwa ocha ahụ nke emetọghị ma sị na mụ aghị ya."

"Agwa gbakwojuru m anya n'ihi na ọ bụ ya gbara isi akwara na anyi ga-enwe mmekọrịta nke anyị merela onwa isii tupu anyị gba akwụkwọ."

"Ndị isi obodo kọrọ m 'onye adịghị ọcha' ma hapụ laa,ọfọdụ sọọsọ m. Ebegburu m onwe ma n'akwa ụbọchị ahụ"

Ndị uwe ọjii manyere di Anita, onye nke chọrọ ka ọgba ya alụkwaghịm maka na ọ 'dara' nyocha ahụ ka lụrụ ya na-aga n'ihu mgbe ndị ọgụ ikike diri onye tinyere ọnụ na ọkwụ ahụ.

Mana Anita kọwara na dị ya na-emegbu ya; ọ na eti ya ihe ma na-emechu ya ihu.

Ọnọdụ ha kawara njọọ mgbe ndị isii obi machiri ha iga-ihe emume obodo.

Anita kwuru: "Nsọgbụ ebelataghị mgbe dị ime n'\ihi na dị m na-ajụ m: "Nwa onye ka ọ bụ?" Ndị isi obodo na-ajukwa ya otu ajụjụ ahụ."

Ka ọnwa abụọ gachara, achụpụrụ ya na nwa ya ọhụrụ n'ụlọ di ya. O kwara ga be nne na nna ya.

Anita kwuru na ikpa onke ana akpa maka nyọcha mere na ụmụnne ya nwaanyị anyị nke na ha ahụghị onye ga-alụ ha.


Ndị nhọpụta APC nọ n'Abia steeti

Ndị nọ n' isi nhọpụta na ntuliaka APC mere n' Abịa steeti tata bụ Mọnde kwuru na a ga-ebụgharị ya bụ ntuliaka echi n'elekere isii nke ụtụtụ bụ mgbe a ga-ebubatawa nkwaọrụ e ji eme ya bụ ntuliaka.

Ndị isi APC etiti, ndị ọrụ nhọpụta nakwa ndị ọzọ ọnụ na-erụ n'ọkwụ na patị ahụ kpebiri nke a ụbọchị Monde.

Ihe ọzọ ha kpebiri bụ na a gaghị enwe ndị nọchịte anya nke a kpọrọ "indirect primaries" na bekee.

MASSOB sị APGA enyekwala Bianca ohere

Onyeisi APGA n'Anambra kwuru na Bianca Ojukwu tozuru etozu

Otu kpọrọ onwe ha MASSOB akpọkuola pati APGA ka ha ghara ịhọpụta Bianca Ojukwu na ndọrọndọrọ ọchịchị maka ịchekwaba ụgwụ na nsọpụrụ Ikemba Igbo ji eje  mba.

MASSOB sị na ha achọghị ihe ọbụla ga-emetọ aha Ojukwu.

N'ofesi nwoke amagbuola nwa ya

William Billingham bụ onye ụlọikpe mara ikpe maka ịgbụ nwa ya

N'ofesi, amaala otu nwoke ikpe maka iji mma magbuo ada ya nwaanyị dị afọ asatọ.

William Billingham ji mma ekwu gbuo ya bụ nwa n'iboro mbọ ihe enyi ya nwa... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

anyị bụ mama nwa ahụ mere ya.

Crystal Palace na Bournemouth ga-akwata tata

Crystal Palace na Bournemouth

N'egwuruegwu, che aka ghọrọ asompi ndị Bourmouth na Crystal palace na mgbede a mgbe ọ kụrụ elekere asatọ kpọmkwem.

Gee nkeji anyị nke tata

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Akụkọ ga-amasị gị:

Etu nwaanyi a si buru Igbo n'isi ga-atụ gị n'anya


Ndị ntoroọbịa 21 sọ na-eme emume a. Mmadụ isii n'ime ha bụ ndị Igbo.

Lee ihe ndị a na-arụ tupu ha esonye n'emume "Big Brother" a.

Victoria "Ella" Nnabuchi

Nwada Igbo a bụ onye na-ekwu okwu n'onyonyo, na-emekwa ihe nkiri nakwa iyipụta uwe nke ndị Bekee kpọrọ "model".

O kwenyere n'inwe okwukwe n'ihe ị na-achọ ruo mgbe ọ biara na mmezu.

Chemeka Frodd Okoye

Nwa amadị a si Anambra steeti bụ onye na-enye ndụmọdụ gbasara iji ego achụ ego.

Ọ dị afọ iri abụọ na asatọ.

Ọ chọrọ ji ego o ga-erite na ya bụ emume ma o merie wee kwụọ ụgwọ nne ya na-akwado iwa ahụ, ma mepe ọrụ akwụ ụgwọ ga-enyere ndị nne na-enweghị di aka.

Steve Ikechukwu Onyema

Onyema bụ nwafọ Imo steeti dị afọ iri abụọ na isii (26).

Ọ bụ onye ji ego achụ ego mana o nwere ọdachị n'azụmahịa nke mere ka ọ lakwuru ọyị ya nwaanyị ga biri be ya mgbe ahụ.

O kwuru na ọ ga-achọrọ nwanne ya nwoke ya na ya bi ego ma o merie BBNajia2019.

Jeff

Jeff bi na Jos mana o si na steeti Anambra.

Ọ dị afọ iri atọ ma na-arụ ọrụ n'ụlọakụ.

O ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kwuru na ọ ga-eji ego o nwetere na BBNaijia chụọ ego.

Thelma Ibemere

Nwada a depụtara aha Igbo ya dịka Thelma Ibemere nke mere ka anyị che na ọ bụ onye Igbo.

Ọ dị afọ iri abụọ na isii.

O ekwenyere na ịyị ndị ga-ewepụta ihe dị mma n'ime gị.

Mercy Eke

Mercy Eke dị afọ iri abụọ na isii

Nwada a dị afọ iri abụọ na isii bụ onye Imo steeti.

Ọ na-agbara ndị na-etiegwu n'ihe nkiri.

Ọ kwuru na ndị na-eme mpako a naghị amasị ya.

Emume Big Brother Naija 2019 nke a kpọrọ BBNaija n'aha ịchafụ ga-ebiri ọkụ taa bụ abalị iri atọ nke ọnwa June 2019.

Ọ bu emume a na-egosi na ihe onyoonyoo televishọn ebe ụfọdụ ndị ntorobịa ga-anọ n'ime otu ụlọ ruo abali iri itoolu.

Ndị ntorobịa ndị a ga na-asọ mpi na ihe dị iche iche ebe a ga na-achụpụ ndị emeghị ọfụma n'otu n'otu ruo mgbe otu onye ga-emeri.

Onye ga-eturu ugo n'ikpeazụ ga-erite ego na ihe onyinye ruru nde naịra iri isii (N60 million).

Miracle Ikechukwu nwetara vootu pasentị iri atọ na asatọ (38.18%) iji merie Big Brother Naija nke afọ 2018

Nwaafọ Igbo bụ Miracle Igbokwe ka etubere ugo na ihe emume BBNaija nke afọ 2018.

Igbokwe ritere ego na ihe onyinye ndị ọzọ ruru nde naira iri anọ na ise (N45 million).

Ka ọ dị ugbua, amatabeghị ndị a ga ahọpụta isonye na emume nke afọ a.

Ọtụtụ ndị ntorobia Naijiria etinyewela ọnụ na soshal midia maka mmalite ya bu BBNaija 2019.

Mana ọtụtụ na-akatọkwa ya bụ egwuregwu na-ekwu na onweghi ihe nwere isi ọ na-akụziri ndị na-eto eto.

Akụkọ ga-amasị gị:

Onye ọja Gerald Eze


Ndị otu Igbo Leaders of Thoughts akụwaala akụ oyibo nsugbe dịka ha kwuru ka ndị ji ọkwa onyeisiala afọ 2023 eto ndị Igbo akpịrị gbalaga maka na Igbo achọghị ya.

Onyeisi ha bụ ọkammụta Ben Nwabueze kwuru ka ahazigharịa obodo ka ọkwa onyeisiala ahụ gharazi idi ire nke ukwuu nke iji ya na-eto ndị mmadụ akpịrị.

Otu ahụ kwukwara na ọ fọrọ nwaobere ihe ka a kpọọ Naịjirịa mba na-achịaghị aja ọbụla na mba lara n'iyi maka ụdị ọnwụ na ogbugbu a na-eme n'obodo.

Naịjirịa

Buhari ga-aga Lome taa.

O mebeghi otu izuụka Buhari si Amerịka ebe ya na Donald Trump nwere ọgbakọ lọta.

Onyeisiala Muhammadu Buhari ga-ahapụ Abuja taa gawa Lome maka ọgbakọ Ecowas na Eccas.

Ecowas bụ mkpọbiri otu Economic Community of West African States na Bekee ebe Eccas bụ mkpọbiri Economic Community of Central Africa States.

Otu a na-ahụ maka azụmahịa na akụ na ụba mpaghara Afrịka ọkachasị mpaghara ọọ̄ịda anyanwụ Afrịka na ndị mpaghara etiti Afịrịka.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Nke a na-abịa dịka ọ gwasiri ndị na-akwara ya ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

abịa ndọrọndọrọ maka ntuliaka 2019 ka ha wetuo obi n'oge erubeghi.

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

N'akwụkwọ ozi onyeisiala dere nke ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Femi Adesina binyere aka, o kwuru ka ndị nkwado ya jiri nwayọọ ma soro usoro Inec wepụara maka ntuliaka ahụ.

Buhari kwuru na e lee anya n'usoro ahụ Inec wepụtara, oge erubeghi maka ịchụ nta vootu nakwa ịkwa abịa maka ndọrọndọrọ.

O kwuru na oge na-abịa ime nke a nakwa ịgwa ụwa niile maka ihe niile ọchịchị Buhari merela mana ka onye ọbụla nọrọ jụụ ugbua.

Akụkọ mba ofesi

Ezigbo ọdachi na-ada na steeti Kalifonia nke dị na Amerịka maka nnukwute ọkụ ọgbụgba na-eme ebe ahụ.

Ụmụaka abụọ na nne ha ochie so na mmadụ ise nwụrụ n'ọkụ ahụ ji iwe na ọnụma agba.

Only 5% of the fire has been contained

Nke a bụ agbanyeghi na mmadụ abụọ so na ndị na-achụ ọkụ ahụ anwụbuola ụbọchị Tọzde ebe a na-achọ mmadụ iri na-asaa achọ.

Ọtụtụ ndị mmadụ n'iri puku ha agbafuola n'ụlọ ha ịchọ ebe nwere nchekwa ha ga-anọ.

N'aka nke ọzọ ala ọma jiji emela n'otu ebe ndị nkiri na-aga na mba Ịndoneshia gbuo ihe ruru mmadụ iri.

Ala ọma jiji ahụ gbara na Lombok taa.

N'egwuregwu,

Chelsea jiri okpụ goolu ise a satara anọ na penariti merie Inter milan n'asọmpi International Champions Cup.

Oche goolu ndị Chelsea bụ Willy Caballero jidere otu bọọlụ Skriniar onye Milan gbara dịka ha ji otu ọkpụ gbaa onwe ha onye laba n'egwuregwu ha jiri bido asọmpi ahụ.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Oriri Ịgwa nshị n'Eke ejikọtala obodo niile ọnụ.


Ndị otu bọọlụ Super Eagles

Mba Saut Afrịka gosiri na ha so n'ihe a na-eme mgbe ha gbapụrụ mba Ijipt na-agbanyeghi na ọbụ be ha ka a nọ asọ mpi 'African Cup of Nations' (AFCON) nke afọ a.

Nke a mere ka onye nchịkọta ndị Super Eagles bụ Gernot Rohr kwuo na Saut Afrịka buzi okwu akpụ n'ọnụ ugbu a.

Mana Rohr kwukwara na ndị otu ya ma ihe ha ga-eme ma ekeremgba bido.

Ọnyendu ndị otu bọọlụ Naịjirịa - Mikel Obi

Dịka ọ dị ugbua, ahụ zuru ndị otu Super Eagles niile oke maka asọmpi nke mgbede taa.

Mikel Obi bụ onye ndu ha agbakeela nke ọma n'ahụ o meruru mgbe Naijiria zutere Madagaska.

Gernot Rohr onye nkuzi Super Eagles

N'ọgbakọ ndị ntaakụkọ enwere na Cairo, Ijipt ụnyaahụ, Odịon Ighalo kwuru na ndị Saut Afrịka ma ihe ekwe na-akụ mana egwu ọbụla adịghị ndị "Super Eagles" n'ahụ.

"Asọmpi a ga-esi ike, mana anyị akwadoola nke ọma. Obi siri anyi nile ike. Ebumnuche anyị bụ ibulata iko AFCON na Naijiria."

Ihe ndị mmadụ na-ekwu

Soshal midia esorola tinye ọnụ n'okwu a dịka Nigeria 2 - 1 Sout... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

h Africa na-ewu.

Local Black Man na-ajụ ihe mere mpụtara a ji ewu.

Broskie sị na ọ bụ Sawụt Afrịka meriri Naịjirịa 2 - 1.

Ije Kelvin sị na Naịjirịa ga-emeri maọbụrụ na ha eyighi uwe a.

Onyendu ndị otu bọọlụ Saut Afrịka, Thulani Hlatshwayo

Cheta na Naijiria na Saut Afrịka ezutela onwe ha ugboro iri na anọ na mgbe gara aga.

Naijiria meriri ubgoro asaa ma Saut Afrika meriri ugboro abụọ.

Mba abụọ ahụ zutere onwe ha mgbe a na-eme nkwado maka AFCON ebe Saut Afrịka meriri Naijiria na Uyo dị na Akwa Ibom steeti.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ịkpa akwa Akwete


Ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị APC mere ntuliaka imeụlọ n'izu ụka gara aga

Onye bụbu Aka Ikenga aha ya bụ Goddy Uwazuruike kwuru ya bụ ntuliaka gosiri na ejighị otu obi were bido APC.

O kwuru na mgbe ndị otu Bola Tinubu nakwa onyeisiala biakọtara ọnụ ihibe APC, ihe kachasị ha mkpa bụ otu ha ga-esi nara ndị nọ na ọchịchị mgbe ahụ ike ichi obodo.

Gere ihe o kwuru n'uju ebe a:

Uwazuruike: Ejighị otu obi bido APC

Onye na-arubu n'ụlọ omeiwu nke nta bụ Chukwuma Umeoji kwuru na etu esi mee ya bụ ntuliaka imeụlọ APC gosiri na nsogbu ga-adị na ntuliaka na-abia na 2019.

Umeoji kwuru na ọgbaghara dara ebe dịka Imo,Ebonyi,Enugu,Abia,Ekiti,Lagos na Porthartcourt gosiri na-enweghị ikike onye kwuo uche ya nke imeụlọ na APC.

Mana onye otu APC  dị n'En   ugu bụ Ebubeagu okafor kwuru na emere ya bụ ntuliaka imeụlọ nkeọma.

O kwuru na ọdịghị mmiri ọbụla gbaruru makana o gosiri na ọchịchị onyekwuo ụche ya bụ ọnatara nkeoma na APC.

N'ọnụ ya''otu ndọrọndọrọ ọchịchị kwesiri ka ha were aka ha mụta ka ha g... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a-esi mee ka ọchịchị onye kwuo uche ya mie emie n'ime onwe ha''

O kwukwara na ọgbaghara dara n'ụfọdụ akụkụ ebe e mere ya bụ ntuliaka imeụlọ bụ maka oke ọchịchọ ndị mmadụ.

Lee ụfọdụ ihe ndị mmadụ kwuru na soshal midia twita maka ntuliaka imeụlọ APC :

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị uweojii n'Enugwu ji ike na ebube achụ ndị otu ọjọọ ọsọ n'Enugwu

Ndị uweojii kwuru na ha natara ndị ahụ ụdị egbe dị icheiche ebe ahụ.

Onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii n'Enugwu bụ Ebere Amarizu kwuru na ha nwuchiri ndị ahụ n'elekere nke mbụ ime abalị ụbọchị Monde n'ọpụpụ Enugwu.

Amarizu kwuru na ngalaba ndị uweojii na-ahụ maka ichụ ndị otu ọjọọ ọsọ nwụchiri ndị ahụ site na nchọpụta ha mere.

O kwuru na mmadụ 25 ha nwụchiri si na mahadum dị icheiche nakwa ụlọakwụkwọ sekọndịrị ndị chọrị ibanye ajọ otu a kpọrọ "Black Axe Ayes Confraternity."

Amarizu kwuru na ndị ha nwụchiri na-enyere ha aka na nyocha dịka o si gbasa ndị ajọ otu.

N'okwu ya; "Ụlọọrụ anyị dị nkwadebe ma kwụrụ chịm na-alụso ndị otu ojoo na ajọ agwa ndị ọzọ dị n'etiti ndị na-eto eto na steeti a."

Gịnị ga-eme ndị ahụ e jidere?

Ebere Amarizu bụ onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii n'Enugwu

BBC Igbo gbara Ebere Amaraizu ajụjụọnụ, ọ kọwara na ndị ha jidere bụ ọkachasị na ụmụ na-eto eto.

O kwuru na ha na-eme nyocha nime ihe na-ebu... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ba ụmụ na- eto eto na-ịbanye otu ọjọọ nke o kwuru na ha achọpụtala na uru adịghị na ya.

Amarizu kwuru na ha chọpụtara na ọ bụ ndị ọgbọ ha na-akwanye na amaghị ama nakwa na ha na-achọ nchekwa.

N'okwu ya; "Anyị agbala ha ajụjụọnụ ihe kpatara ha jiri abanye otu ndị a nke ha kwuru na ọ bụ nchekwa bugara ha.

"Ha kwukwara na ndị ọgbọ ha nọ na ya, ya mere ha jiri chee na ọ bụ ihe ndị mma ebe a na-ekwekwa ha nkwa nchekwa.

"Mana ha ahụtala ugbua na o nweghi uru dị na ya maka na nchekwa ha na-achọ, ha enwetaghị ya."

Amarizu kwuru na ụfọdụ nime ndị ahụ bụkwa ndị okenye . O kwuru na otu ọjọọ bụ njọ megide obodo nke ha ka akpọga ha ụlọikpe ma ha mechaa nyocha ha.

N'okwu Amarizu; "Anyị na-eme nyocha, anyị mechaa ya, anyị ga-akpụpụ ha ụlọikpe ebe a ga-ekpe ha ikpe ma nye ha ntaramahụhụ kwesiri ha."

Akụkọ ga-amasị gị:


Ndị uweojii na steeti ahụ kọrọ na ndị ekperima ahụ bucha egbe wee banye n'ụlọakwụkwọ ahụ bụ ebe ụmụakwụkwọ bi.

Nke a na-eme mgbe o ji nkeji iri gafee elekere iri na abụọ nke isi ụtụtụ ụbọchị Toozdee.

Ndị ntọ ahụ tọrọkwaara ndị nkuzi mmadụ abụọ.

Aha ụlọakwụkwọ ebe ihe ahụ mere bụ 'Engravers College' dị n'obodo Kakau Daji n'okpuru ọchịchị Chikun.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Kaduna bụ Yakubu Abubakar kwuru na ndị otu ha na-anwa oke ha ugbua iji hụ na a chọtara ndị ahụ a tọọrọ,

Ọ dọkwara ndị nwere ụlọakwụkwọ aka na ntị ka ha kpọtụrụ ndị uweojii mgbe ọbụla ha hụrụ ihe maọbụ ndị gbara ha gharịị n'okirikiri ha

Gọvanọ Kaduna steeti bụ Nasir El-Rufai kwukwara na ha na-eme ihe nile ike kwere ha iji hụ na ndị ahụ atọọrọ nweere onwe ha.

Ntọrị mmadụ arịala elu na mpaghara ugwu Naịjiria n'ọdịnso a.

Steeti dịka Kaduna, Katsina nakwa Zamfara bụ ebe ya bụ ihe kacha njọ.

Nke a abụghị mbụ nke ọ na-abụ abụọ a na-atọrọ ụmụakwụkwọ na ụlọakwụkwọ ha na Naịjirịa.

Abalị abụọ na-abịa abịa ka ọ ga eme ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

puku abalị abụọ ndị Boko Hara ji tọrọ ụmụakwụkwọ ụmụnwanyị karịrị narị abụọ na Bọrnọ State.

Nke ahụ mere n'obodo a na-akpọ Chibok, n'ọnwa Eprel afọ 2014.

Ọtụtụ n'ime ụmụakwụkwọ ahụ ka nọ n'aka ndị Boko Haram ruo taa.

Ndị oyi egwu ahụ tọrọkwaara ụmụakwụkwọ ụmụnwayị ọzọ ọnụọgụgụ ha karịrị otu narị n'ụlọakwụkwọ ha dị na Dapchi, Yobe Steeti.

Nke a mere n'ọnwa Febụrụwarị nke afọ 2018.

Ha mechara tọhapụ ụmụakwụkwọ ahụ, mana otu n'ime ha aha ya bụ Leah Sharibu esoghi na ndị a hapụrụ.

Ndị Boko Haram jụrụ ịtọhapụ Leah Sharibu n'ihi na okweghị ka a tọghaa ya site n'okpukpe ụka Kraịst baa nkd Alakụba.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Youths Talk: Gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na inwe ohere ichi Naịjirịa?


Ndị uweojii nwụchiri ụmnwaanyị Ipob na-eme nghariiwe n'Ọgọstụ 17,2018 n'Owere isi obodo Imo steeti

Ụmụnwaanyị a so na ndị ruru puku abụọ si na steeti dị iche iche n'ọwụwa anyanwụ Naịjirịa mere ngagharịiwe na-ekwu ka a tọhapụ onyeisi otu Ipob bụ Nnamdị Kanu.

Dịka ụmụnwaanyị ndị a mere ngharịiwe na-ebo ebubo na ndị agha Naịjirịa ma ebe ha dowere Kanu, onye na-efu efu kemgbe afọ gara aga oge ha gbachara 'Egwu Eke' nke abụọ n'ala Igbo.

Ụmụnwaanyị ndị a eyighị akwa-elu, ebe ụfọdụ yi akwa ojii ma na-agụ egwu agha na-agharị n'ọtụtụ okporoụzo, dị n'Owere nke butere ọtụtụ ụgbọala ịkwụ n'ahịrị.

Akụkọ kwuru na ụmụnwaanyị a bidoro gbawa egwu oge ndị uweojii zutere ha, ebe ndị uweojii gbara ha ikuku ọkụ (teargas), merụọ ụfọdụ ahụ ma nwuchikwa ọtụtụ n'ime ha.

N'okwu ya, ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Andrew Enwerem kwetara na ndị uweojii ji ụmụnwaanyị Ipob ruru otu narị maka " Ime ngagharịiwe na-anataghị ikike n'aka ha, ya na maka ịbụ ndị otu iwu mabidoro."

Ọnụ na-ekwuru ndị ụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

weojii n'Imo Steeti

"Ị ma n'ihe gbasara the Indigineous Biafra gọọmenti Naịjirịa mapụrụ ya n'iwu."

"Nke abụọ ha agwaghị ndị uweojii. Ha bịara na-anọchi okporoụzọ na-eme ihe nwereike ibute ọgbaghara."

"E jidere ihe karịrị otu narị. Onweghị onye merụrụ ahụ, onweghị onye nwụrụ."

Enwerem ekwetaghị, nke ọ na-agọ na ndị uweojii gbara ụmụnwaanyị ahụ ikuku ọkụ.

Gee ihe o kwuru n'uju ebe a:

"Anyị nwụchiri ụmụnwaanyị Ipob otu narị" - Kọmishọna uweojii Imo steeti

Akụkọ kọrọ na otu nwaanyị dị ime dara n'ihi ikuku anwụrụ ọkụ a gbara.

Otụtụ ndị mmadụ na-akpọ oku na soshal midia ka ndị uweojii tọhapụ ụmụnwaanyị ndị a ha ji.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị uweojii nụchatara maka mwakpo ndị ọchị ehi na-eme na Shaki dị n' Oyo steeti

Haruna Mohammed bụ ọnu na-ekwuru ndị uweojii n'Anambara, gwara BBC na ọ bụghị eziokwu na ha adịghị aza oku ma a tọrọ mmadụ makana ọ bụ ọrụ ha ịhụ na obodo nwere nchekwa.

Mohammed kwuru okwu a ka ụfọdụ ụlọntaakụkọ dere na ndị mmadụ n'Umunze sị na ntọrị na-eme na be ha adịghị enweta enyemaka dịka o si kwesị n'aka ndị uweojii.

Okwu a metụtara otu onye nkuzi na-akuzi na mahadum Federal College of Education aha ya bụ Okwuchi Njoku.

Ndị ntọrị a nwụchiri Njoku n'ahịa nkwọ Umunze.

E mechara tọghapụ Njoku, mana a na-eche na ndị be ya nyere ndị ji ya ego mgbapụta.

Ihe a mere ka ụfọdụ ndị mmadụ ji na-ekwu na ndị uweojii emeghị ihe ha kwesịrị maka ntọrị na-eme.

Ụlọntaakụkọ Sun dere na otu onye ma maka ihe mere, aha ya bụ Chijioke Nwankwo, gwara ha na Njoku nọ na-akpọ ndị mmadụ mgbe ahụ ọ nọ n'aka ndị ntọrị na-arịọ ego.

"Ekwentị ya na-arụ ọrụ, nke ndị ji ya na-arụkwa ọrụ, mana ndị uweojii emeghi ihe ha kwesịrị i... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

me," Nwankwo gwara ụlọntaakụkọ Sun.

Haruna sị na akụkọ a abụghị eziokwu makana ya bụrụ na a gwara ha, ha ga-agba mbọ hụ na azọpụtara nwaanyị ahụ.

"Ya bụrụ na o nwere ihe mere nke agwaghị ndị uweojii, onweghị etu anyị ga-esi mee ihe ọbụla maka ya."

Ọ gakwara n'ihu kwuo na onweghị ihe dị ka oke ntọrị mmadu na-eme n'Umunze, n'agbanyeghị nke Njoku.

"Anyị na-eme nchọpụta maka ihe a mere ugbua," Haruna kwuru.

Ndi aka ji maka ohi

Ọ sị na ọ dị mkpa ka ndị mmadụ nwee usoro ha ga-eji na-ezitere ndị uweojii ozi ma ụdịrị ihe a mee.

Haruna gwara BBC na ọrụ nchekwa ndị Uweojii na-aga n'ihu ọfụma. O kwuru na ha nwụchikọrọ ndị ohi nọ na-ezu ohi na Nkpọọ.

Ndị a aka kparala bụ Sunday Eze dị afọ 22 na Gabriel Ogadi dị afọ 20.

Aṅụ nkụ na egbe a natara ndị dị n'aka ndị uweojii.

Ndị a ga-enwete oge ha n'ihu ọkaiwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị uweojii nụchatara maka mwakpo ndị ọchị ehi na-eme na Shaki dị n' Oyo steeti

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Mohammed Haruna kwuru na otu n'ime ndị ntọ ahụ bụ onye  otu ndị agha Naịjiria ma kwukwa na ha na-enyocha ya bụ mpụ ka ha mara ihe kpatara ya.

SERAP akpụpụla Gọvanọ Delta Ụlọikpe

Otu na-ahụ maka nhazi akụ na uba obodo akpọrọ SERAP n'ichafụ akpụpụla gọvanọ Delta steeti  bụ Ifeanyi Okowa ụlọikpe  maka ọnọdụ ọjọ ụlọ akwụkwọ primari dị na steeti ahụ dị.n

Ha chọrọ ka ụlọikpe ukwu nke gọọmenti etiti  gwa Okowa ka ọkọwa ihe kpatara ọnọdụ ụlọakwụkwọ ndị ahụ ji dị njọ

N'ofesi,

A chọpụtara na ụmụnwoke atọ a so n'otu IS

Ụlọikpe dị n'Iraqi amaala ụmụnwoke atọ si mba French ikpe ọnwụ ka ha chọpụtachara na ha so n'otu Islamic State ndị agụnyere dịka ndị omekome.

Ha bụ ndị mbụ a na-eche na ha so n'otu IS amarala ikpe ọnwụ.

Okwu Naịjirịa na IAAF

A na-ebo Dalung ebubo na ọ bụ ya kwuru ka ahara ikwụghachi ego ahụ mgbe IAAF kwufere ego

Minista na-ahụ maka egwuregwu na Naij... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

irịa bụ Solomon Dalung agwaala BBC Igbo na agbanyeghị akụkọ na-efegharị gbasara ego 'International Associations of Athletics Federation kwụfere AFN sị dị,

na gọọmenti etiti ga-agbapụtarịrị onwe ya.

O kwuru na nke a bụ maka mmekọrịta dị n'etiti ha na ndị IAAF.

O kweghị ka onye ntaakụkọ BBC gbacha ya ajụjụ ọnụ dịka ọ pinyuru ekwenti ya.

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Gburugburu: Ihe anyị ji echeta Gọv Ugwuanyi na nke anyị chọrọ n'aka ya ugbua


Ndị ọkachamara na mba Briten kwuru na ọgwụ a so n'otu n'ime ọgwụ ndị a na-enyocha, e nwere olileanya na ọ ga-agwọnwu ọrịa a.

Mana ọtụtụ mmadụ na-ajụ kedụ ọgwụ bụ dexamethasone na ihe mere e ji sị na o nwereike inye aka n'ịgwọ coronavirus?

Otu onye ọkachamara n'ihe banyere ọgwụ ma bụrụkwa otu n'ime ndị ọkachamara n'okwu ọgwụ na West Afrịka bụ Blessing Nwagbara, kọwara ihe ọgwụ a bụ.

Blessing Nwagbara bụ ọkachamara n'okwu ọgwụ n'ụlọọgwụ Mahadum Abia Steetị dị n'Aba

Gịnị bụ Dexamethasone?

Nwagbara sị na dexamethasone bụ otu n'ime ọgwụ ndị ụlọọrụ ahụike mbaụwa bụ World Health Organization (WHO) kpọrọ ọgwụ dị mkpa kamgbe afọ 1977.

Ọ bụ ọgwụ kwesịrị ịnọ n'ụlọọgwụ maọbụ ebe niile a na-ere ọgwụ n'ụwa. O so n'ọgwụ ndị a na-akpọ 'ọzọ Igbo ndụ'.

O so n'ọgwụ ndị a kpọrọ 'Corticosteriods' bụ ọgwụ ndị e ji agwọ ọrịa ahụ ọzịza dị iche iche.

Ọ bụghị ọgwụ a rụpụtara ọhụrụ, ọ bụ ọgwụ dị kamgbe ọtụtụ afọ.

Kedụ ọrịa e ji Dexamethasone agwọ?

Ihe e ji Dexamethasone agwọ kpọmkwem bụ ọrịa ahụ ọzịz... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a a kpọrọ 'Edema' na bekee, ọkachasị nke metụtara n'akpịrị nakwa akụkụ ndị e ji eku ume (Brochus).

Nke pụtara na e ji ya agwọ ndị nwere ọrịa iku ume Asthma.

E ji dexamethasone agwọ ọzịza ahụ nke metụtara ọkpụkụ azụ nakwa nke ụbụrụ.

E nwerekwara ike iji ya agwọ ọzịza metụtara anya.

Ụdịrị Dexamethasone ole ka e nwere?

Nwagbara sị na e nwere dexamethasone dị iche iche nke gụnyere;

Nke mkpụrụọgwụ (Tablets), nke a na-agba agba (Injections) nakwa nke a na-atanye n'anya (Eye drop).

Ọ sị na ọgwụ a abụghị nke a na-aṅụ otu ugboro ma kwụsị ya, na tupu ị ṅụọ ya maọbụ kwụsị ya na ị ga-anata ntuziaka onye ọrụ ahụike.

Gịnị mere e ji sị na o nwereike ịgwọ coronavirus?

Nwagbara sị na ihe mere e ji sị na ọgwụ a nwereike inye aka n'ịgwọ coronavirus bụ maka etu o si arụ ọrụ.

Dexamethasone na-akwụsị ọzịza n'akpịrị nke na-egbochi onye na-arịa asthma maọbụ ọrịa iku ume ndị ọzọ ka ọ ghara iku ume.

N'otu aka ahụ ka a sị na o nwekwara ike inye aka gwọọ coronavirus bụ ọrịa iku ume, ọkachasị n'ahụ ndị o ji aka ọjọọ ji igwe (Ventilator) eku ume.

"Ọ bụrụ na dexamethasone nwere ịke ịkpọpe okpoko ikuku onye na-arịa Asthma, n'otu aka ahụ, o nwekwara ike ịkpọpe nke onye na-arịa coronavirus".

Ọghọm dị n'ịṅụ ọgwụ Dexamethasone

Nwagbara kwuru; "N'agbanyeghi na ọgwụ a juru ebe niile, ọ bụghị ya ga-eme ka mmadụ ṅụọ ya na-enweghi ntuziaka, maka ibute ọghọm".

Ọ sị na ụfọdụ ọghọm dị n'ịṅụ ọgwụ a gụnyere;

Ime ka mmiri dọkọrọ mmadụ n'ahụ (Fluid retention) nke nwereike ibute aka ọzịza, ụkwụ na ikpere ọzịza.

Oke agụụ ịgụ mmadụ nke mere na ọtụtụ ndị na-achọ ibu ibu na-eji aṅụkarị ya.

Ndị ọzọ gụnyere ịra ahụ n'ihi ụra, ịgbọ agbọ, afọ ọsịsa, ike ọgwụgwụ nakwa isi ọwụwa.

N'ikpeazụ, Nwagbara sị na ọ ga-adịkwa mma ma ọ bụrụ na gọọmentị Naịjirịa ga-enyocha ọgwụ Dexamethasone ma sị ka e were ya na-agwọ Coronavirus.

Maka na ọ bụ ọgwụ dị ọnụ ala ma jukwa ebe niile, nke mkpụrụ akarịghị naịra 50 ebe nke ọgbụgba akarịghị 200 naịra.


Ndị ụka Anglican chọrọ ka e nyeghachi ha ụlọakwụkwọ ha

John Adinuba bụ ọnụ na-ekwuchitere gọọmenti Anambra kwuru na Bishop nke Niger n'ụka Anglican bụ Owen Nwokolo na nwunye ya bụ ndị na-ebugharị okwu ụgha a.

O kwuru na ọ bụrụ na ndị ụka Anglican na-azọ na ọ bụ ha nwe ya bụ ala na ụlọ akwụkwụọ, ha wepụta akwụkwọ maọbụ ihe ọ bụla gosiri nke a.

Adinuba kwuru na kamgbe ndị ụka Anglican rịrọchara ebe ahụ iji wee ka ụka ụbọchị Wednesday ọ bụla kamgbe ọnwa abụọ , ha na-ekwuzi na ọ bụ nke ha.

N'ọnụ ya ,"onye nwe ihe a na-abịa ayọrọ ka o nwere ya mee ihe?"

Ọ dọkwara ha aka na nti na ha dọbata ndị ụka Katọlik n'okwu a makana o nweghị mgbe e ji kwuo na ọ bụ ha nwe ya bụ ala maọbụ ụlọakwụkwọ.

O kwuru na kamgbe ekepụtachara ya bụ ụlọakwụkwọ na nke dị bụ ebe ahụ akpọrọ Ọmụ Nwagboka na ọ bụ gọọmenti  na-elekọta ihe niile gbasara ya bụ ụlọakwụkwọ.

John sị na ọ bụ eziokwu na ọ bụ n'ala ahụ ka Crowther tụrụ ukwụ mbụ mgbe ọ biara Anambra mana ọ bụghị ya ga-emezi ka ndị mmadụ kwuo na ọ bụ ndị ụka ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ya maọbụ ya nwe ya.

Cheta na ihe karịrị ụkọchukwu 200 ụka Anglican si na diocese nke Niger (mpaghara Onitsha) buru ngagharị iwe ha bugara Gọvanọ na-achị Anambra steeti n´ụbọchị November 3.

Akụkọ na-ekwu na ha mere ngagharị iwe a maka ebubo ikpaoke ha na-ebo Gọvanọ Obiano.

Ndị ụkọchukwu a yicha uwe ọcha nọchie ụzọ esi apụ n'ụlọọrụ gọvanọ Obiano ma kwuo na ha ga-anọgide ebe ahụ ruo mgbe Govanọ ga-apụta gwa ha ọkwụ.

Kepukepu na-ekwu na ọ bụ maka ebubo etu gọvanọ Obiano si were ụlọakwụkwọ ahụ nye ndị ụka ya bụ ndị Catholic.

Ndị ụkọchukwu Anglican na-ekwusi ike na ụlọakwụkwọ ahụ bụ nke ha.

Ha ji egwu ma buru akwụkwọ ndeputa gosiri iwe ha nke depụtara ụfọdụ ihe dịka ,"Wiillie Obiano hapụrụ anyi ihe bụ nke anyị,"Gọvanọ Obiano nyeghachị anyị ala nakwa ụlọakwụkwọ anyị, Ndọrọndọrọ ọchịchị okwukwe ga-ebiriri n'Anambra steeti, Ụlọ akwụkwọ pramarị Bishop Crowther Memorial dị na Onitsha bụ nke ndị ụka Anglican."

Ka ọ dị ugbua, gọmentị Anambra kwere nkwa na ya ga-etinye ọnụ na ya bụ okwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndịọrụ chọrọ ụgwọọrụ opekatampe ọhụrụ

Onyeisi ndị NLC bụ Ayuba Wabba kwupụtara nke a n'akwụkwọ ozi ndị ọtụ ahụ wepụtara na websait ha maka ncheta ụbọchị ndịọrụ, nke a kpọrọ May Day.

Gọọmentị etiti kwere nkwa ibido imezu nkwekọrịta mwelite ụgwọ opekatampe ọhụ n'agba nke atọ nke afọ.

Wabba bụ onye kwara arịrị na gọọmentị emezubeghị nkwa iwelite ụgwọ ọrụ opekatampe sị, "Anyị ga-agbalị ịhụ na oge ahụ kọmitii maka imezu ụgwọ opekatampe ọhụrụ a ga-eme dịka esiri kwuo ya na enweghị mgbanwe ọbụla.

"E kwesiri ilekọta ndịọrụ bụ ndị na-akpata akụ dịka anyị mara ọnọdụ ndịọrụ Naịjirịa ọkachasị ka ihe siri ada oke ọnụ n'ahịa."

Ọ gara n'ihu kpọkuo gọọmentị etiti ka ha lebanye anya n'okwu ezi ọchịchị obodo, enweghị ọrụ nakwa ọganihu.

Isi okwu ncheta ụbọchị ndị ọrụ nke afọ a bụ" Ọrụ dịrị otu ndịọrụ na ọganihụ ala anyị, jikere maka ilụ ọgụ, jikere imeri."

Cheta n'abalị ole na ole gara aga, Wabba dọrọ ndị steeti gọọmenti na ndị ụlọọrụ na abụghị nke gọọmentị aka na ntị sị na NLC agaghị anabata okwu... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nkọwa ọbụla ga-ekwu na ha enweghị ike isonye na mmezu ụgwọ ọrụ opekatampe ma a malite ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Ngige na ndị gọvanọ ndị ọzọ gbakọrọ maka ụgwọ opekatampe

Onyeisioche otu a ma bụrụkwa Gọvanọ nke steeti Zamfara bụ Abdulaziz Yari, kwuputara nke a n'ọgbakọ nke ọhanaeze ndị omeiwu etiti nke nta hiwere n'Abuja n'ụbọchị Mọnde, Jenụwarị 28, 2019.

Ọ kọwara na ha mere mkpebi a na nkwekọrịta nye ihe otu nzukọ Council of state kwupụtara na nso a.

Gọvanọ Yari rịọziri ka enwee mmegharị nye usoro eji eke ego Naijiria kwa ọnwa, ma rụtụ aka n'usoro dị ugbua bụ nke na-enye ndị Gọvanọ steeti dị iche iche nsogbu.

Na ntụnye ya, minista na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige gara n'ihu kọwaa na N27,000 bụ ụgwọ ọnwa opekatampe nke ọchịchị etiti nabatara maka ndịọrụ niile na Naijiria.

O kwuru na ọchịchị steeti dị iche iche maọbụ otu ọrụ ndị mmadụ nwe, nwekwara ike ịkpọnye aka n'ihe o nwere ike ịkwụ bụ nke na-agaghị adị nta karịa N27,000.

Ngige kọwakwara na ọchịchị etiti ehiwela otu ndụmọdụ ga-enyere ya aka ịkwụ ndịọrụ ya N30,000 dịka ụgwọ opekatampe ma hapụ ịchụ onye ọrụ ọbụla.

Okwu Onnoghen ka dị ọkụ:
... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Ụlọikpe na-ahụ maka mpụ n'ọrụ gọọmentị akpọrọ Code of Conduct Tribunal, eyigharịala ikpe ọkpaikpe Walter Onnoghen gawa n'ọdịnihu.

Ụlọikpe CCT kwuru na ọ bụ iwu ụlọikpe mkpegharị nyere mere ha ji yigharịa ya.

N'akụkọ dị ka ibe ya,

Ọtụtụ ndị ọkaiwu na-eme ngagharị iwe n'Abuja maka mwepụ Onyeisiala Buhari wepụru Onnoghen.

Ndị nkịtị sonyekwara na ya bụ ngagharị iwe n'Abuja na Legọs. N'ime ndị a bụ ndi na-akwado ihe onyeisiala mere nakwa ndị ji atụmatu #OccupyNigeria asị na ihe a jọgbụru udele sigbuo nkakwụ.

Eyigharịala asọmpi Iko Mba Afrịka

Ngalaba na-ahụ maka egwuregwu na mpaghara Afrịka bụ CAF eyigharịala oge a ga-agba asọmpi Iko mba Afrịka makana ha chọrọ ka ndị na-agba bọọlụ nweta ohere izu ike ma e mechaa emume Ramadan.

Ya bụ asọmpi ga-ebidozi n'ụbọchị iri abụọ na otu nke ọnwa Juun ruo ụbọchị iri na itoolu nke ọnwa Julaị, kama ụbọchị iri na ise ọnwa Juun ruo ụbọchị iri na atọ nke ọnwa Julai eyiburu ya.

Onnoghen ga-aga ụlọikpe

Okaikpe ukwu nke Naịjirịa bụ Walter Onnoghen ga-aga ụlọikpe maka nwepụ onyeisiala Muhammadu Buhari nwepụrụ ya n'ọrụ taa bụ Monde.

Otu n'ime ndị okaiwu na-ekwuchitere Onnoghen ọnụ ya kwuru na nke a dị mkpa maka na ụzọ esi sepụ ya bụ nwaamadị ọnụ n'ara ezighị ezi.

Ngige akatọọla Ohaneze Ndigbo

Ngige so na Kọmiti na-ahụ maka ibuli ụgwọọnwa

 Minista na ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige ekwuola n'Ohaneze echemighị echiche were mee ndọnye ukwu bụ nke ha meere Atiku Abukakar nke PDP.

N'otu aka ahụ Anambra steeti kwuru na ọnwebeghị ndị Ohaneze Ndigbo dọnyere ukwu meriri na ntuliaka ọbụla.

Onyeisiala Buhari akpọọla ndị Omeiwu APC ọgbakọ

Ka a na-ekwu ka a na-ekwu o, Onyeisiala Muhammadu Buhari akpọọla ndị omeiwu nọ na pati APC  ọgbakọ mberede taa bụ Monde n'obi ya n'Abuja.

Akụkọ na-ekwu na oku mberede a bụ ka ndị otu pati ha nọ na Sinete were nwee ike  ịkwado onwe ha maka nkatọ so nwepụ ahụ enwepụrụ Onnoghen n'ike.

Aga eme tụmbọm tụmbọm AFCON na Apreelu

tụmbọm tụmbụm

N'egwuruegwu, Super Eagles nke Naịjirịa ga-amata ndị ha na ha ga-asompi  African Cup of Nations na ọnwa Eprelu.

An...


Ngozi Okonjo-Iweala: Ihe ndị aga-eme ka akụnaụba ala anyị ghara ịdakpọ n'ihi coronavirus

Na mkparịtaụka a, Okonjo Iweala kwuru na ya kwụwara aka ya ọtọ oge ọ rụrụ ọrụ dịka Mịnịsta Ego nke Naịjirịa n'oge Olusegun Obasanjo nakwa Goodluck jonathan chịrị ọchịchị.

Gee ọkpụrụkpụ okwu Dkt Ngozi Okonjo-Iweala kwuru ebe a:

Anyị enweghikwa ndị ga-azụ mmanụ agbịdị anyị.

O kwuru sị: "Nne m na nna m nyere m ọzụzụ dịka ndị Igbo. Ha gwara m ka m were ụbụrụ m wee chepụta ezigbo echiche kama iwere ihe onye ọzọ."

"Edebere m aka m ọcha. Obi m dịkwa ọcha."

Gee mkparịtaụka ahụ n'uju:

Oge anyị jụrụ ya maka akụkọ kwuru na gọọmenti Abia steeti kpọrọ ya ka ọ bịa nyere ha aka ịdozi akụnaụba ha, Okonjo-Iweala kwuru na nke ahụ abụchaghị eziokwu.

Ọ kọwara na ya gụtara ya bụ akụkọ na 'newspaper' mana ya ahụbeghị akwụkwọ ozi si n'aka gọọmentị Abia.

Mgbe ọ bịara 'Kwuo Uche Gị'

O kwekwara nkwa ya ga-enye nkwado ma a kpọọ ya ụdị oku ahụ.

Ọ gara n'ihu kwuo na obi dị ya ụtọ na ọ bụ ya bụ nwaanyị mbụ bụ minist... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a okwu ego dị n'aka na Naịjirịa, nke megheere ụmụnwaanyị ndị ọzọ ụzọ kemgbe ahụ.

N'ajụjụ maka etu mba Afrịka ga-esi pụta na ọgbatauhie sọ coronavirus, Okonjo-Iweala kwuru na gọọmentị ndị mba Afrịka kwesịrị ibu ụzọ lebaa anya n'ihe ha ga-eji kwalite akụnụba ha n'oge a.

O rịọkwara ka gọọmenti nye ndị mmadụ ihe oriri, ego na ihe ndị ọzọ eji enyere ndụ aka n'ihi na ọrịa a egbochiela onye ọbụla ịga ọrụ.

O kwuru na "ọ bụrụ na ị ga-asị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ, na ị kwesiri ịnye ha ihe ga-eji nọrọ n'ụlọ."Okonjo-Iweala kwukwara na ihe o ji dị oke njọ n'Afrịka bụ na "tupu coronavirus abịa, Afrịka nwere oke nsogbu n'akụnaụba ha."

Kama ọ rịọkwara ka ndị mmadụ gee ntị na usoro ndị ọrụ ahụike wepụtara maka ịgbochi ya bụ ọrịa dịka ịkwọ aka, ikpuchi imi na ịgbalahụ ebe ọtụtụ mmadụ nọ.

Ọ sị na ya bụ ọrịa adịghirị onye ọbụla mfe.

Ọchịchị Naịjirịa

Mgbe ajụrụ ya ma onwere uche n'ọchịchị Naịjirịa, Okonjo-Iweala zara na ya efeela ala Naịjirịa oge ya na Obasanjo nakwa Jonathan rụrụ.

O kwuru sị: "Ugbua, ọrụ m na-arụ bụ nke Afrịka na nke mba ụwa. Ọrụ a dị m ụtọ n'obi nke ọma."

Okonjo-Iweala kwere nkwa ịhụ na ndị Igbo nwetere oke ruru ha ma na-arịọkwa gọọmenti ala Igbo ka ha gbaa mbọ hụ na ego nke ha nwere n'ụlọ banyere n'ihe ga-enyere ọha na eze aka dịka ezigbo ụzọ, ọkụ na ihe ndị ọzọ e ji enyere ndụ aka.

Ọ sị na ọbụrụ na ndị ọchịchị ala Igbo kwụwa aka ha ọtọ na ihe gbasara ego dị n'ụlọ na ọ ga-adị nfe iwebata ego ọzọ n'ụlọ.


Nke a butere nsogbu dịka ọchụchụ ọtụtụ mmadụ n'ọrụ nakwa ndatụ etu ndị mmadụ si ewepụta ego iji goro ihe.

Mana kedụ ka ya bụ ọtanisi ga-esi metụta ndị Afịrịka ha na mba UK nwere mmekọrịta?

Onye o ji ego achụ ego nakwa onye bụbụ onyeisioche 'Nigerian Economic Summit Group', Sam Ohuabunwa, kwuru na ọtanisi a ekwesighị ịtụ ụwa n'anya makana nsogbu covid-19 bu bia, tinyere ụwa n'ọgbaghara.

O kwuru na mba ndị ọzọ ka ga-aba ọtanisi makana ha amalitechabeghị azụmahịa na ihe ndị ọzọ na-ewebata ego na mba ha.

Etu coornavirus si metụta mba ụwa niile

Nsogbu coronavirus mere ka ọtụtụ ụlọahịa kwụsị ma chụọ ọtụtụ ndị ọrụ nke butere ndatụ akụ na ụba.

Etu o ga-esi metụta mba Afịrịka

1.Ndatụ enyemaka

Ohuabunwa kwuru na ọtụtụ mba nọ n'Afịrịka ka na-ele anya enyemaka n'ebe UK na mba ndị ọzọ tolitere etolite nọ, nke mere na ọ bụrụ na ha banye ọtanisi, ọ ga-eme ka ha welata aka n'enyemaka ha na-enye mba ndị a maka nsogbu nke ọrịa coronavirus butere.

2.Njem na nlegharị anya

Ọ ga-emetụta etu ndị mb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a UK si aga njem n'Afịrịka makana ọtụtụ n'ime ha enweghịzị ọrụ na-enye ha ego ha iji aga njem.

Jimi Ogbobine bụ onyeisi nnyocha n'ụlọọrụ na-ahụ maka akụnaụba, kwuru na mba dịka Kenya ga-ahụ ndatụ ndị na-eme njem nlegharị anya na be ha.

3.Ndatu ego ndị Naịjirịa nọ na mba ofesi na-ewebata

Naijiria na China nwere nkwekọrịta mgbanwe ego ọnụahịa ya pụtara ijeri naira 844 nke pụtara ijeri Yuan 15

Ogbobine kwuru na nnyocha ụlọọrụ ha mere nso nso a na-egosi na mba UK kacha ewebata ego na Naịjirịa a kpọrọ disapora remittances na bekee.

Ha ji pasenti ruru iri atọ na ise maọbụ iri anọ wee gafee mba ndị ọzọ na-ewebata ego a.

Mana Ogbobine na-ekwu na ego ahụ ruru ijeri dọla iri abụọ na ise (25 billion dollars) kwa afọ ga-adatu ruo ijeri dọla iri abụọ (20 billion dollars) sọsọ n'afọ a.

Nke a ga-eme ka ndị Naịjirịa maọbụ Afịrịka bi na mba ofesi ghara ị na-ewenata ego eji arụrụ ha ihe n'ụlọ makana ọrụ adịghịzị.

4. Mbuli ọnụ ego ngwa ahịa

Ohuabunwa kwuru na ọnụ ego ngwa ahịa ga-ada ọnụ na UK makana ọtanisi na-ebute ihe ndị bekee kpọrọ "inflation."

5. Enweghị ọrụ ga-agbagolite

Ọtanisi a ga-eme ka ndị mba UK gbado anya n'inye ndị be ha ọrụ dị adị tupu ha chọwa ndị Afịrịka nwereike ịrụrụ ha ọrụ,

Nke a ga-eme ka ha nye naanị ndị ga-ewulite akụ na ụba ha ọrụ.

Olileanya ọ dị?

Ohuabunwa kwetere na olileanya dị tụmadị n'afọ 2021 makana a na-ele anya iwepụta ọgwụmgbochi coronavirus n'oge ahụ.

Nke a ga-eme ka mba UK na ụfọdụ mba gbakee na ndatu akụ na ụba ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Nke a bụ akụkọ banyere ndị Naịjirịa abụọ James Johnson na Mystique Evolving bu ikpu na amụ pụta ụwa.

Mmadụ abụọ ndị a kọrọ akụkọ ha nakwa ihe ndị ha na-agabiga na ndụ n'ihi ọnọdụ a.

James Johnson

James Johnson bu ọtụ na amụ mgba a mụrụ ya mana nne na nna ya kpebiri na ọ bụ nwaanyị ma gụọ ya aha Iyabo Abade.

James amaghị na ọ pụrụiche rue afọ 1997-1998 mgbe a chọrọ ịgba asọmpi Iko mba Afrịka nakwa Iko Mbaụwa nke ụmụnwaanyị.

Iyabo hapụrụ otu egwuregwu ụmụnwaanyị mgbe ọ chọpụtara oke ihe dị iche ya na ụmụnwaanyị ndị ọzọ.

Dịka obere nwa, Iyabo malitere ịgba bọọlụ mgbe ọ dị afọ iri.

Ọ dị afọ iri na itoolu mgbe ọ chọpụtara oke ndịiche dị n'etiti ya na ụmụnwaanyị ndị ọzọ. James sị na o chere na "ọ bụghị mmadụ" maka na o nwere ọtụ na amụ.

Site na nyocha ndị o mere, ọ chọpụtara na ọ bụ nwoke pasentị iri asaa (70%) na nwaanyị pasenti iri atọ (30%). Nke mere o ji họrọ ịbụ nwoke.

Mystique Evolving

Site na mgbe a mụrụ Mystique o nwere amụ gosiri na ọ bụ nwoke.

Mana dịka ọ na-etolite, olu... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ya agbanweghi ka nke nwoke, anụ ahụ ya dị nro ka nke nwaanyị.

Ezinaụlọ Mystique na-ebo ya ebubo na ọ na-enwe mmeko nwoke na nwoke.

Ụdị dịka nke nwaanyị. N'ụlọakwụkwọ Sekọndịrị, ezinaụlọ ya na-ebo ya ebubo na ọ bụ onye na-enwe "mmeko nwoke na nwoke".

N'agbanyeghi nke a Mystique sị "Amara m na ọ bụghị onye mbụ."

Dịka ọ na-eto, ọ malitere ịkpụ ara dịka nwaanyị. Ọ chọpụtara na akụkọ afọ na-ara ya ahụ kwa ọnwa ọbụla.

Mgbe ọ gara ụlọọgwụ, nnyocha gosiri na o nwere akpụ (ovary) abụọ n'ime ahụ ya mana o nweghi akpa nwa.

Dọkịnta gwara ya na afọ ahụ na-ara ya ahụ kwa ọnwa bụ oge nsọ nwaanyị nke na ọ na-aghị ahụ.

Mystique sị na ezinaụlọ ya niile gbahapụrụ ya n'ime afọ iri ewepụ otu nwanne ya nwoke.

Jamea echefuola ihe niile banyere mgbe ọ bụ Iyabo ewepu ụfọdụ foto.

Ihe ndị a na-agabiga

Oke nsogbu ndị nwere ọtụ na amụ na-enwe na Naịjirịa bụ ịkpaoke site n'aka ezinaụlọ ha nakwa ndị obodo.

Ọtụtụ ndụ Naịjirịa amaghị ụdị ihe a, ụfọdụ na-ahụta ha dịka amoosu chọrọ nnapụta maọbụ nke e kwesịrị ịtụgbu n'okwute. Ndị ọzọ na-ahụta ha dịka ndị a bụrụ ọnụ.

Nke a mere ọtụtụ n'ime ha ji ezo ezo n'ihi ụjọ amaghị etu ndị obodo ga-esi akpasa ha agwa.

"N'oge ikpeazụ m hụrụ ndị ezinaụlọ m, ha kara egbu m."| Ha kụrụ m ihe, kpụọ m isi, gbatuo m n'ala," Ihe o kwuru.

A bịa na nke James, ezinaụlọ ya hụrụ ya kwadoro. Mana ịkpaoke ọ hụrụ n'egwuregwu bọọlụ mgbe ọ ghọrọ nwoke mere o ji kwụsị ịgba bọọlụ na Naịjirịa.

Ihe bụ 'ịntersex'?

'Intersex' bụ onye nwere ọtụ nwaanyị na amụ nwoke pụta ụwa mgbe a mụrụ ya.

Ọtụtụ n'ime ha na-enwe mgbagwoju anya ma ha ọ bụ nwoke ka ọ bụ nwaanyị.

Ọ na-ara ahụ ịkwọwa ma ụdị a dịka nwoke ma ọ bụ nwaanyị maka ha abụghị otu n'ime ndị a.

MYSTIQUE

Ndị a bu ọtụ na amụ nọ na Naịjirịa dịka ha nọ na mba ndị ọzọ dị n'ụwa. Mana mba ndị mara na ha dị ma nabata ha na-akpọ ha 'non-binary'. Nke pụtara na ha abụghị nwoke maọbụ nwaanyị.

Ndị ọkacha sị na otu n'ime mmadụ puku abụọ na-alọta ụwa bụ onye nwere ọtụ na amụ (Intersex).

Mana ọ rara ahụ ị mata ole ha dị na Naịjirịa dịka ọtụtụ n'ime ha na-ezo onwe ha...


Nke a bụ mbu ndị ụlọomeiwu nta kwutere okwu ịchupu Onyeisiala Buhari

Ụlọakụ etiti nọrọ n'afọ 2006 tinye aka n'akpa ego Naịjirịa nwere na mba ọzọ were nye ụlọakụ iri na anọ na Naijịrịa nakwa ndị ogbo ha na mba ofesi iji kwalite ha.

Mana afọ iri na atọ agala, o nweghị onye na-ekwu okwu maka nkwụghachị ego ndị ahụ.

N'ụbọchị Tọzde, ndị omeiwu kwekọrịtara ma kpebie ịtinye ọnụ n'okwu a bụ nke Abubakar Ahmad nke APC (Gombe)kpalitere okwu ya.

Ha nyere kọmịtị okwu ụlọakụ dị n'aka ntuziaka ịchọpụta  ọnọdụ e ji kesaa ego ahụ ma wetara ha ozi n'izu asatọ.

Mana otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara  akụnaụba bụ ọkammụta Godwin Owoh kwuru na nnyocha ahụ ndị ụlọomeiwu chọọ ịmalite agaghị amịta mkpụrụ ọbụla n'ihi n'ọ bụ ịchụ oke ebe ụlọ ya na-agba ọkụ.

"Ihe e mere bụ na e nyere ụlọakụ isonye na ndị na-ahazị akụ Naijiria nke bụ ihe naanị ụlọakụ mba ofesi na-emebụ ma sonye nerite uru nke ọbụbu ụlọakụ mba ndị ọzọ na-erite."

Nnyocha ọ ga-apụtara gịnị?

Owoh kwuru na nnyocha ahụ agaghị amịta mkpụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rụ ọbụla n'ihi na ụlọomeiwu enweghị ikike inweta akwụkwọ etu ụlọakụ-etiti si eme ego(Financial Report) bụ ihe e kwesịrị ịgbado ụkwụ were eme nnyocha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụ kwa oge ka ụlọomeiwu na-ebulite okwu ahụ kwa ụlọomeiwu ọhụrụ ọbụla na enweghị ihe ha kwutere na ya.

Ihe ndị ị kwesiri ịma maka ego CBN tinyere n'ụlọakụ 14:

Akụkọ ga-amasị gị:


Nke a bụ n'ihi ngụkọ ha wepụtara n'abalị anọ nke ọnwa Ọgọstụ nke gosiri na mmadụ 11,118 gbakere n'ọrịa coronavirus n'otu abalị dịka o ha kwuru na mmadụ 31851 agbakeela kemgbe ọrịa coronavirus ji bata Naijiria.

N'abalị atọ nke ọnwa Ọgọstụ, NCDC wepụtara mmadụ dị 20663 dịka ndị gbakerela n'ọrịa coronavirus.

Ya bụ nnukwu mgbanwe gbara ọtụtụ mmadụ baa, ma mee ka ụfọdụ kwuwe na o nwere ike ịbụ ndehie.

Mana ka otu abalị gara NCDC na ndị ọrụ ya ekwughị na o nwere ndehie ọbụla ha mere, ụmụ Naijiria bidoro ntamụ, ụfọdụ na-ajụ ebe akatamkpo ọnụọgụgụ ahụ si.

Ihe kachasị gbagwojuo ndị mmadụ anya maka ngụkọ ahụ bụ na ọtụtụ ndị ahụ a sị gbakere si na Legọs.

Gọọmentị Naijiria eji coronavirus ebupu ego?

Malachy Ani, onye ihe gbasara ngụkọ ego doro anya sị na "ndekọ ahụ ha na-enye anyị abụghị ezi ya, ọ dịka wayo".

Anị gara n'ihu sị , "Ndepụta ngụkọ na-ele ya kwa ụbọchị dị iche n'ụzọ pụrụ iche na nke a na-edepụta kemgbe ọrịa coronavirus batara Naijiria." ka o kwuru

"O nwebeghị ụbọchị iri mmadụ i... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

se gbakere n'otu ụbọchị, kedụ ka mmadụ karịrị puku iri na otu si gbakee n'otu ụbọchị."

"Ihe o gosiri bụ na ndị na-enye anyị ngụkọ a anaghị etinye anya n'ọrụ."

Ani jụrụ ajụjụ sị, "Ọ bụrụ eziokwu na ndị ahụ gbakere n'ezie, a sị ha lawa, kedụ ebe ndị ahụ si were la."

Data kwesịrị inye anya aka n'ịtụ alo, mana ụdị ngụkọ onweghị ihe anyị ga-eji eme."

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwukwa otu ahụ na soshal midia.

Ụfodụ na-ebo gọọmenti ebubo ime wuruwuru, o nweghị mgbe ọrịa ji dị na Naijria kama ndị ọrụ gọọmenti ji ụgha a kpara ego.

Ndị ọzọ na-ekwu na ọ dịka ego a mapụtara maka ibu agha megide coronavirus agwụla nke mere ka ndị ọrụ gọọmenti ọ dị n'aka ji agwọkọ ngwongwo ha.

 NCDC kọwara na ọtụtụ ndị ndị gbakare na Legọs bụ ndị a nọ n'ụlọ ha eleta.

Onyeisi NCDC bụ Chikwe Ihekweazu kwuru na nsonso dịka ndị mmadụ na-adọrịta ụka ebe 11,1888 si na, NCDC nyere steeti ga-ugboro ha ga-agbaso maka ileta ndị bu ọrịa n'ụlọ ha.

Otu n'ime ọnụ na-ekwuruchitere onyeisi NCDC bụ Emeka Oguanuo gwara BBC na ndị ahụ gbakerela sokwa n'ọnụọgụgụ ndị e kwuburu na ha butere nje coronavirus.

Akụkọ ga-amasị gị:


Nke a bụ n'ọsịsa ebubo Asari Dokubo boro n'ihe onyonyo o wepụtara ọhụrụ na-efegharị na soshal midia ebe o kwuru na o nwere ndị kwuru na ha ga-egbu ndị otu Kraist na ndị niile ekwenyeghị na naanị okpukperechi ndị Juu.

Dokubo, onye kwuru na ya bụkwazị onye Biafra kwuru na Biafra nke ya kwenyere na ya bụ ala onye ọbụla ga-enwe ohere ikpere Chukwu n'ụzọ o si masị ya.

"Anyị niile bụ ndị Biafra, ụfọdụ ndị Biafra kpebie na ha nwere ikike ọnwụ na ndụ, ha kwuo na ha ga-egbu ndị nke Kraist niile, mechie ụlọụka".

"Ha amalitela na-akutu akpụlakpụ Mary, Angel Gabriel na ihe ndị ọzọ, sị na Biafra anyị bụ nke nwere okpukpere ndị Juu."

Nke a bụ ọsịsa Dokubo gbasara nkatọ Nnamdị Kanu katọrọ ndị ụkọchukwu  sị na ha niile 'dị ọjọọ' n'ihe onyonyo o wepụtara na nso nso a.

Mana Kanu site n'ọnụ ọkaiwu ya pụrụ iche bụ Aloy Ejimakor kwuru na ebubo ahụ bụ ebubo ụgha.

"Asari Dokubo na-atụ asị ọcha megide Nnamdi Kanu".

"Nnamdi Kanu enwebeghị oge o kwuru na Biafra ga-abụ ebe a na-ekpe naanị ụka ndị Juu."

E... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

jimakor kwuru na ọtụtụ ndị ezinaụlọ ya bụ ndị otu Kraisti, dịka Kanu na onwe ya bụbu onye otu Kraistị chegharịrị kpewe ụka Juu.

Ọ siri na ọ bụ Kanu na-ede akwụkwọ mkpesa maka mkpagbu a na-akpagbu ndị otu Kraist ga-na ekwu ụdị ọkwu.

O gara n'ihu kwuo na "O bụrụ na ọ na-ekwu na ọtụtụ ndị Ipob bụ ndị ụka Juu maọbụ na ha si n'ụka Kraist banye ụka ndị Juu, na ọ bụghị asị".

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Nke a mere mgbe ndị yi uwe ndịagha Naịjirịa batara ebe ahụ malite ịgba ha egbe, nke butere ọnwụ ọtụtụ ndị mmadụ.

BBC amabeghị kpọmkwem mmadụ ole nwụrụnụ.

Angela Okorie na-eme ejije sonyere ngagharịiwe END SARS n'Ebonyi steeti

Kedụ mgbe ogbugbu a malitere?

Ọ bụ na mgbede abalị, oge ọchịchịrị chọrọ ịgba ka ndị mmadụ kwuru na ndị agha bịara malite ịgba egbe

Dịka ọgbaaghara malitere ịbata na ngagharịiwe nke a malitere kamgbe izuụka abụọ gara aga, steeti dị icheiche malitere itinye iwu mmachi mkpagharị.

Gọvanọ Sanwo-Olu tikwara iwu a, n'ụbọchị Tuzde mana ndị ntoroọbịa nọ na Lekki 'toll Gate' nakwa Alausa na-eme ngagharịiwe jụrụ ịla n'ụlọ ha gafee oge mmachi mkpagharị malitere.

N'ihe dịka elekerei asaa nke abalị ka ụda egbe malitere ịda aghara aghara n'ebe ndị ntoroọbịa na-eme ngagharịiwe.

Ihe onyonyo si ebe ahụ pụta na-egosi ka ndịagha na-agba ndị a egbe nke butere ọtụtụ ọnwụ na mmerụ ahụ ndị mmadụ.

Otu anya hụrụ ka ihe ji mee sị na ndịagha bịara dịka ọ fọrọ nkeji iri na ise ka ọ k... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụọ elekere asaa ma malite ịgba egbe; ha mechikwara ụzọ ha nwereike isi gbaa ọsọ.

Onye ahụ kwuru sị: "Ha nọ na-agba anyị egbe dịka ha na-erute anyị nso. Ọ bụ ihe ọ gbaghara. Egbe gbatara otu nọ n'akụkụ m ya nwụọ ozugbo.

"O bụ ihe ọgbagbara dị egwu dịka ndị gbara anyị egbe ruo otu awa na ọkara. Ha nọkwa na-eburu ozu ndị nwụrụ anwụ."

Otu onye otiegwu aha ya bụ DJ Switch malitere iji ekwentị ya gbasawa onyonyo ihe na-eme ebe ahụ site n'akara Instagram ya.

Etu ngagharịiwe si malite?

Kamgbe izuụka abụọ ka otụtụ ndị ntoroọbịa Naịjirịa malitere ime ngagharịiwe mgbe ihe onyonyo gosiri ebe ndị uweojii wakporo ma kwatuo nwokorọbịa site n'ụgbọala n'obodo Ughelli dị na Delta Steetị.

Ngagharịiwe malitere na Legọs na Abuja ma zuo ọtụtụ Steetị na Naịjirịa nke gụnyere Rivas, Enugwu, Abia, Imo, Akwa Ibom, Ekiti na ndị ọzọ.

Ha kporo oku ka e kposasịa ngalaba uweojii a kpọrọ 'Special Anti-Robbery Squad' SARS bụ ndị kparala ọtụtụ arụ, ọzọ bụ ka aghazigharịa uweojii na Naịjirịa na ihe ndị ọzọ.

Onyeisiala Muhammadu nọrọ n'ụbọchị 11 ọnwa Ọktoba kposaa ngalaba uweojii SARS.

Mana ndị ntoroọbịa jụrụ ịpụ n'ụzọ na-ekwu na gọọmentị emezubeghi ihe ha chọrọ.

Dịka ngagharịiwe na-aga n'ihu, ndị ekperima jizi ohere ahụ na-akpa arụ n'ọtụtụ ebe dị iche iche nke gụnyere izu ohi, igbu mmadụ, ịwakpo ụlọ ndị uweojii nakwa ịkpọ ya ọkụ.

Nke a mere ndị ọchịchị ji tinye iwu mmachi mkpagharị.

Chibuike Amaechi: 'Ndị ntoroọbịa na-eme ngagharịwe End SARS na-enweri anụrị'

Kedụ ihe ndịagha Naịjirịa kwuru?

Dịka akụkọ a malitere ifesasị ebe niile na soshal midia, ndịagha Naịjirịa pụtara n'akara twitter ha kwuo na onweghi mgbe ha zipuru ndịagha na Lekki Toll Gate.

Gọvanọ Sanwo-olu nke Legọs Steetị kwuru na ọ bụghị gọmentị ya zipuru ndị mere ihe a.

Dịka o si sụọ ya na bekee, o kwuru na ọ bụ "forces beyond our direct control" mere ya bụ ihe.

Ọ gakwara n'ụlọogwụ ebe ndị merụrụ ahụ nọ, ma kwuo na ya enyela iwu ka emee nnyocha banyere ya.

Mana otu na-ahụ maka ikike dịrị onye n'ụwa bụ 'Amnesty International Nigeria' nke Naịjirịa sị na ha anatala ozi...


Nke a na-abịa ka ọnwa ole na ole a malitere ikwu okwu ma a ga-akwụ ya maọbụ agaghị akwụru ya, gafechara.

Ụfọdụ oge ka ndị "Nigerian Labour Congress (NLC)" mere ngagharịiwe ime ka gọomentị mara etu ọ dị ha n'obi, mana a ka dọtịrị okwu ịkwụ ụgwọ a ruo ugbua ndị ụlọomeiwu binyere ya aka.

N'elu akara Twitter ha, ndị ụlọomeiwu tinyere ihe onyonyo na-egosi etu ha si binyeaka n'akwụkwọ mkpebi ha.

Onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki, kwuru sị na ọ na-ebunye ndị ngalaba na-ahụ maka ndị ọrụ bụ NLC ụkpa ekele, ka ha si kwanyere onwe ha ugwu ka ha na-agba mbọ ịhụ na e mezuru ebumnobi ha.

Ihe ndị mmadụ nwere ikwu maka ya na soshal midia:

@Mueghtor kwuru sị na ọ fọrọ ka a malite ịkwụ ya, na ọ bụghị naanị ibinye aka n'akwụkwọ.

@AkinbodeTa chọrọ ịma ego ole a ga-amalite ịkwụ ndị na-efe ala nna (ndị NYSC).

@dazzleriri kwuru na ego a ka pere mpe makana ihe ndị dịka ngwanri na-ada ezigbo ọnụ.

Ihe ndị ọrụ nwere ikwu maka iri puku iri atọ

Abụbọ ọrụ na-emetụtkarị ngalaba niile n'obodo gụnyere n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

dị na-azụ ahịa

Ụfọdụ ndịọrụ obodo na Naịjirịa ekwupụtala uche ha gbasara ụgwọọnwa opekatampe N30,000, bụ nke na-eko achịcha kemgbe.

Na agbanyeghị na ha gosipụtara afọ ojuju ha nye nkwekọrịta nke gọọmentị ịkwụ ụgwọ a, ha kwuru na N30,000 enweghị ihe pụrụiche ọ ga-emere ha.

Ha tụrụ aka n'ọnọdụ akụnaụba nakwa ogo obibi ndụ na-akawanye njọ na Naijiria.

N'okwu ha gwara BBC Igbo, Nonso Okere kwuru na ego ahụ bụ N30,000 enweghị ihe o zuoro ya n'ihi na ego ya na-emefu ụbọchị ọbụla karịrị N30,000 n'ọnwa.

O nyere nkọwa sị: ''kwa ụbọchị, ana m emefu N600 n'ụgbọala, rie nri N500. Chetakwa na e nwekwara ihe ndị ọzọ mmadụ kwesiri ime dịka ịkwụ ụgwọ ụlọ nakwa ihe ndị ọzọ''.

Ndị na-eme nje m ụgbọala

Na nke ya, Lilian Nwankwo kọwara na ya na-emefu ihe karịrị N1,400 kwa ụbọchị, ma rịọzịe gọọmenti n'ogo dị icheiche ka ha jiri ya kpọrọ ihe.

''A na m akwụ ihe ruru N850 kwa ụbọchị n'ụgbọ ala n'ihi ebe m si abịa ọrụ, werenụ ihe dịka N350-N400 rie nri. Cheta na aga m emekwa ihe ndịọzọ dịịrị m dịka ụgwọ akwụkwọ ụmụ m''.

Mana ha gbakwụnyere na ọ bụrụ na gọọmenti dị icheiche na-akwụ ụgwọ a n'ezi oge, ọ ga-enyere ha aka igbo mkpa dịrị ha."

Ihe ndị a gụnyere, nri, ego ụgbọala, ego ahụike nakwa ihe ndị ọzọ ha ji enyere ndụ aka kwa mgbe.

Ha gosipụtara echiche ha dịka ndị ụlọomeiwu etiti nke nta kwupụtara nkwado ha nye puku naịra iri atọ dịka ụgwọọnwa opekatampe maka ndịọrụ obodo.

Cheta na otu ọgbakọ dị elu a kpọrọ Council of State nọọrọ n'oge gara aga wee bịanye aka n'akwụkwọ ka ụgwọ opekatampe bụrụ puku naịra iri abụọ na asaa.

Tupu oge a, ụgwọọnwa opekatampe ndịọrụ na Naijiria pụtara puku naịra iri na asatọ.

Osote onyeisiala nọnyere ndị ọrụ n'ụbọchị

Akụkọ ga-amasị gị:


Nke a na-abịa n'ime otu ụbọchị ndị uweojii Abia steeti gbachara ndị a n'anwụ ụnyaahụ.

Mana mgbe BBC Igbo kpọtụrụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abia Steeti bụ Geoffrey Ogbonna, ọ sị na ọ maghị ma nke ọ bụ eziokwu.

O kwuru na ọ bụ n'akụkọ ka ọ nụkwara sị na e gbuola ndị ahụ dịka na ọ nọghị nso n'ụlọọrụ ya taa.

Akụkọ ogbugbu ndị a ebutela oke okwu na soshal ebe ọtụtụ mmadụ na-ekwu na e kwesịrị ịkpọpụ ha n'ụlọikpe.

Onyeisi ndị uweojii Naijirịa machiri ndị uweojii iso ndị nnukwu mmadụ na nsonso a

Cheta na aka ndị uweojii Abịa Steeti kpara ndị omekome a mmadụ ise ma gbaa ha n'anwụ n'Ụmụahịa.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Geoffrey Ogbonna sị na a ka na-achọ otu onye n'ime ndị a ebe nyocha ka na-aga n'ihu.

Ọ sị n'ụbọchị Satọde, oge di na nwunye si ahịa na-alọta n'ebe a kpọrọ Ugurube ka ndị omekome a wakporo ha nara ha ego ha ji ma gbagbuo ha n'ihu ụmụ ha abụọ.

Ogbonna kwuru na ndị a gakwara n'okporoụzọ Bende nara onye ọzọ akpa ya na ihe ndị ọzọ.

Ndị uweojii malitere chụwa ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ha ọsọ ma jide mmadụ abụọ n'ime ha bụ ndị nyeere ndị uwojii aka ka e jide ndị ọzọ.

Ndị omeiwu n'Imo si PDP makpuo APC

Onyeisi ụlọomeiwu Imo Steeti bụ Collins Chiji na mmadụ asaa ndị ọzọ esila na pati Peoples Democratic Party (PDP) mabanye na All Progressive Congress (APC).

Collins kwupụtara mwefe na Pati a dịka ha na-enwe ọgbakọ ndị ụlọomeiwu n'ụbọchị Tuuzde.

Nzukọ a bụ nke were naanị nkeji iri na ise bịara na mpịachi dịka ọ kpọpụtachara aha ndị omeiwu wụfere na pati ọzọ.

Ndị omeiwu a gụnyere; Uche Ogbuagu (Ikeduru), Dominic Ezerioha (Oru West), Chigozie Nwaeri (Oru East), Kanayo Onyemaechi (Owerri West).

Ndị ọzọ bụ  Kennedy Ibe (Obowo), Onyemaechi Njoku (Ihitte/Uboma) na Eddy Obinna (Aboh Mbaise).

Dịka ọ dị ugbua APC nwere mmadụ iri na asatọ, ebe PDP nwere mmadụ asatọ n'ụlọomeiwu Imo Steeti.

Aka akpara nwaanyị ọzọ gburu di ya

Na-erughi awa ole na ole ụlọikpe machara Maryam Sanda Ikpe ọnwụ maka igbu di ya, ndị uweojii nke Katsina state akparala nwata nwaanyị gbara afọ 19 aha ya bụ Rabi Shamsudden maka ebubo iji mma gbuo di ya.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Gamba Isah kwuru na ọ bụ eziokwu ma sịkwa na ha ka na-eme nnyocha ha.

Osinbajo gara Ụmụahịa

Osote onyeisiala Naịjiria bụ Yemi Osinbajo tụrụ ụkwụ n'Ụmụahịa dị n'Abịa steeti ebe ọ gara emume maka afọ iri ise agha Biafra biri.

Hope Uzodinma bụ gọvanọ Imo steeti na Okezie Ikpeazu bụ nke Abịa so ya gaa na War Museum ma nwekwaa nzukọ ebe Osinbajo kwuru na nkata agha a ka bụ ihe e kwesịrị ịkpa ka ndị mmadụ nweike gbakee ma gbaghara.

Ọnọdụ ọrịa Coronavirus,

Ọrịa Coronavirus na-akawanye njọ, dịka o gburula mmadụ 106 na mba Chaịna ebe otu si Beijing.

Ndị mmadụ na-ekpuchi imi ha ma ha na-aga n'ụzọ maka na ọrịa a na-emetụtakwa ume

Enwebeghị ọgwụgwụ ya bụ ọrịa ma ọ bụ ihe mgbochi ebe ndị mba Chaịna sị na ọ bụ ndị agadị na ndị nwere ọrịa ume ka ọ kacha egbu.

Ọnụọgụgụ ndị bu ya bụ ọrịa na mba Chaịna esila na 2,835 ọ nọ na ya wụbanye na puku 4,515 n'ime naanị otu ụbọchị.

N'ihi etu ọrịa a si amụbanye, ndị mba Japan na-akwado izipu...


Nke a na-eme dịka Nnamdi Kanu na Asari Dokubo na-eborịta onwe ha ebubo nrụrụaka.

Dokubo nọrọ n'ihe onyonyo na-efegharị na social midia boo Kanu ebubo na ọ na-anata ego n'aka ndị gọvanọ ala Igbo.

N'otu aka ahụ Nnamdi Kanu boro Dokubo ebubo na o nyere ya nde Naịra iri abụọ.

Nke mere Dokubo ji were akwụkwọnsọ ndị alakụba bụ Koran nụo iyi dịka ọ si na Kanu soro ya nụọ iyi ma ọ bụrụ na aka ya dị ọcha

Dokubo gwakwara Kanu ka o mee ka o siri mee kama a nụbeghi ọsịsa Kanu.

Otu onye ọkaikpe na-anọchite anya otu Ipob bụ Paul Achala tinyere ọnụ na ya bụ okwu.

O kwuru sị "onye lere anya ọfụma ga-ahụta na onyeisi anyị na ndị Gọvanọ adịghị na mma".

Achala kwuru na ọ bụghị eziokwu na gọvanọ na-enye Kanu ego.

O kwukwara na-enweghị ego ọbụla gọọmentị ga-enye mmadụ ka ndị nchekwa DSS hapụ ịmata.

O kwuru sị " alụwa ọgụ a naghị achọ ya mma n'ihi na enweghị okwu no n'Akụkọ a".

Ajụrụ ya maka ihe Dokubo kwuru na ndị IPOB nọ n'ụlo ya, ọ zara sị ; " Asari kwetere na ọ bụ Biafra, ya na onyeisi anyi n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

were nghọtahie ya na Biafra enweghi nghọtahe".

Achala kwuru na onye ọbụla kwenyere na Biafra bụ onye Ipob.

Kedu maka ị sị Asarị Dokubo ṅụo iyi kama Kanu aṅụghị?

O kwuru sị "Akwụkwọ nsọ akwadoghị ịnụ iyi, n'ihi na bibụlụ sị 'ka ee gi bụrụ ee gị'.

Achalla na a na-eji mmanụ eri okwu n'ihi na okwu dị na nka.

O kwukwara na-enwereike bụrụ ihe ha abụo kpatara n'ihi na nke mmadụ nụrụ ka nke akpara akpa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

'Ahụzịghị m nwa m na nkwa niile o kwere m' - Nne Tine Ezekwe


Nke a pụtara ihe na nzụkọ nke otu ahụ na-achọkwa nkewapụta Biafra mere n'ikuku na mgbede ụbọchị Satọde.

N'ozi mbụ o ziri n'ọkwa, Dokubo  kwuru na "anyị bụ ndị Biafra ekpebiela iji aka anyị weghara akaraaka anyị ma nwetara onwe anyị na ụmụ anyị nnwereonwe"

Ọ jụrụ sị, "Ruo ole mgbe ka anyị ga-agbachị nkịtị ka e jiri ike bata ala anyị na-achịgharị anụmanụ ha?"

"Ruo ole mgbe ka steeti Zamfara ga-enwe ikike ịgwuputa ma jide ọlaedo na ihe ndị ọzọ nke ha mana anyị enweghi ụdịrị ikike ahụ?"

O kwukwara na ndụ a ọ na-ebi ejughi ya afọ, nakwa na ọ gaghị ewetu onwe ya n'ebe onye ọzọ nọ.

Nnamdi Kanu anaghị achụ maka nnwereonwe Biafra - Asari Dokubo

Na ngwụcha o kwuru si "onye echeghi na o nwere ihe dị njọ n'ịbụ onye Biafra n'ihi na o nweghi ihe ka ihe anyị na-agabiga taa na Naịjirịa njọ"

Kedụ otu bụ "Biafra  de Facto Customary Government"?

'Biafra de Facto Customary Government' bụ otu na-achọ nnwereonwe Biafra dịka aha ha si gosi.

E cheere na ọ bụ otu nke Asari Dokubo, Ralph Uwazurike, nak... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

wa nke Uche Mefor  bịakọtara ọnụ hibe.

Lee ndị ji ọkwa dị icheiche n'otu ahụ

Ha kwuru na ihe kacha ha mkpa ugbua bụ nchekwa mpaghara ha dịka okwu nchekwa jisike emebi kwa ụbọchị na Naịjirịa.