Trump na Kim kwesiri ịkparịta ụka n'abalị iri na otu ọnwa Juun na mba Singapore

Trump kwuru na "ụwa atụfuola oke ohere iji mee udo ga-adị ogologo oge".

O kwuru na ihe mere o jiri mee mkpebi a bụ maka "oke iwe na iro pụtara ihe" nke dị n'oke mba Nọt Korịa.

N'akwụkwọ ozi o degara Kim, o kwuru na ọ na-atụ anya izute ya "otu ụbọchị".

Nke a bịara n'elekere ole na ole mba Nọt Korịa kwuchara na o kposasịala ọwara dị n'ọdọ nrụpụta ogbunigwe nuklịa.

Ndị ntaakụkọ mba ndị ọzọ kwuru na ha nụrụ ụda ogbunigwe na mpaghara Punggye-ri.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Tunde Bakare sobu Onyeisiala Buhari zọọ ọkwa onyeisiala dịka osote ya na 2011

Bakare kwuru nke a na nsonso ka ọ na-ezi ozi maka ncheta nnwereonwe Naijiria n'ụlọụka ya na Legọs.

Ọ dụrụ ndị Naijiria ọdụ ka ha zere ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-ekwubu maka nhazighari mana  ha agbanwela ọnụ ha dịka ha banyere n'ọkwa ọchịchị ma na-ekwe nkwa ya ọzọ dịka a na-akwado ntuliaka ọzọ.

O sịrị, "O were m anya na oge eruola oge anyị ga eme nhazigharị.

"N'etiti ndị ndọrọndọrọ ọchịchị, enwere etu ọtụtụ sị ahụta oku a na-akpọ ka enwe nhazigharị.

" E nwere ndị na-akpobu okwu a mana ha agbanwela ọnụ okwu ha n'ihi na ha nọ n'ọkwa ọchịchị.

"Ha echezọla na ọkwa ha agaghị adịgide.

"Ndị nọ n'ọkwa achọghị nhazigharị, n'ihi nna ha anaghị eche Naijiria ga-eru oge agaghị nwekwa ego a na-ereta na mmanụ agịdị.

"Ha na-egbu oge ha n'ihi na ihe rue oge ya o mee."

Ọ katọrọ Ntuliaka Gọvanọ Osun

Bakare gara n'ihu katọọ ihe Inec mere na ntuliaka ọkwa gọvanọ e mere n' Osun steeti.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Bakare: 'Tụnyere naanị onye ga-eme nhazigharị Naijiria'


Uche Mefor bụ osote Nnamdi Kanu

Mefor, bụ otu n'ime ndị ndu otu Indigenous People of Biafra (Ipob), depụtara nke a n'akara Facebook ya ụbọchị Fraịde.

Nnamdi Kanu ka bụ onyeisi IPOB- Emmanuel Kanu

Mana ọ gara n'ihu kwuo na mbọ ya na ndị ọzọ na-agba bụ iji hụ na e nwetara obodo Biafra nke mmadụ niile nọ n'ime ya ga-enwe ikike ibi ndụ ya ma nwekwaa ikike dịịrị ya na-atụghị egwu ọbụla.

Ụfọdụ ndị mmadụ malitere iche na Mefor na Kanu na-ese okwu, oge o kwuru ka onye ọbụla ghara itinye okwu okpuperechi n'ime okwu Biafra.

E jila ọchịchọ Biafra gbakwụnyere okpukperechi

Uche Mefor bụ osote Nnamdi Kanu

N'ọnwa Jun 2020, Mefor kwuru ka ndị otu Ipob ghara iji okpukperechi gbakwụnyere ọchịchọ Biafra.

O kwuru nke a n'ihe onyonyo o wepụtara n'akara 'Facebook' ya.

Cheta na Nnamdi Kanu ka na-anata nkatọ gbasara ihe nkiri ebe o kwuru na ndị ụkọchukwu niile nọ na Naịjirịa bụ ndị ọjọọ.

Asari Dokubo bụkwa onye ndọrọndọrọ Niger Delta bokwara Kanu ebubo na ọ ga-achọ ka ndị otu ya niile mee ihe niile o kwuru nke gụnyere omenala, okpukperechi ya dgz.

Lee ihe ndị ọzọ gbara ọkpụrụkpụ Mefor kwuru

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Uche Mefor: Nnamdị Kanu ka bụkwa onye ndu m


Uchechi Kanu amaghị ebe di ya nọ

Ihe ndị a bụ ihe o kwuru:

1.Ọ maghị ebe di ya nọ

O kwuru na ya ahubeghi di ya anya, nakwa n'oge ikpeazu ha ji kpakọrịta bụ mgbe ndị agha bịara gbaa egbe n'ụlọ ha dị n'Umuahia oge ha na-eme "Operation Python Dance".

2.O kwuru na ndị gomeentị etịtị ji di ya

O kwuru na ndị gomeenti etiti bụ ndị zitere ndị agha kpọrọ dị ya. N'ihi ya, o kwetere na ha ma ebe ọ nọ. Na ọ bụrụ na ọ dị ndụ na ha bụrụ ya ga Sokoto.

3.O maghị ma ọ dị ndụ ka ọ nwuru anwu

O kwuru na ndị ji Kanu kwuo ebe ọ nọ. Na ọ bụrụ na ọ nwụọla, ha bupụta ozu ya.

4.O kwuru na ndị gọọmenti etiti na-atụ asị

O lotere na mgbe ndị gọọmenti etiti kwuru na ha ejighi di ya, na ha mechara kweta na ọ bụ ha ji ya. Na ndị mere ụdị ihe a, kedu onye ga-ekweta na ihe ha na-ekwu ugbua bụ eziokwu?

5.Lai Mohammed kwuru na ha ejighị di ya

Muhammed kwukwara na onyonyo na-egosi mgbe ndị agha gara n'ụlọ Kanu n'Umuahia bụ adịgboroja. Mana Uchechi Kanu ekweteghi na ihe o kwuru.

6.Ọ dị ya ka ndu ya gba ọtọ maka di ya anọghị ya

Rochas: Ipob na Biafra abụghị otu ihe

Ọ sị na ọ na-ara ya ahụ ilekọta ụmụ ha sọọsọ ya. Na ọ bụ ihe siri ike.

7.Ọ kasiri di ya obi

O kwuru na ihe ga-adị mma.

8.O nweghi uru ọ hụrụ di ya na-erita na njem a ọ nọ na ya

O kwuru na otu o si diri ugbua, ha enweghi ụlọ, na onweghi ihe ha nwere. Ihe ndị di ya nwere mgbe ọ nọ ya bụ ihe ndị mmadụ nyere ya.

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

9.O kwuru na ndị nọ n'ọchịchị agaghị ekwe ka onye Igbo chịa ala Naịjirịa

O kwuru na ọ bụrụ na ha ga-ekwe ka ndị Igbo chịa, Ojukwu karị imeri mgbe ọ pụtara ịzọ ọchịchị. O kwukwara na ọ bụrụ na ndị gọọmenti etiti ewepụtaghị di ya, na ndị mmadụ agaghị eme ntụlịaka.

10.O kwuru na o nweghi ncheghari gbasara ihe di ya mere

O kwuru na ọ kwụ di ya n'azụ. N'ihe ha na-eme bụ maka ọdịmma na ọganịrụ nke obodo ha bụ Biafra.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ufọdụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo

Otu Miyetti Allah rịọrọ arịrịọ n'ọgbakọ nchekwa e nwere na steeti Enugu n'ụbọchị Tọọzdee sị ka e nye ha ohere inwe otu ndị nche Fulani ga-eso ahụ maka nchekwa n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Otu jịkọrọ ndị Fulani ọchịehi a kpọrọ Miyetti Allah, akpọọla oku ka ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ nye ha ikike inwe ndị ọrụ nche n'Alaigbo iji kwalite nchekwa obodo.

Nsogbu Fulani ọchịehi na ndị ọrụugbo atala isi mmadụ karịrị puku abụọ na otu afọ na ọkara gara aga

Ọ bụ Odeakwụkwọ otu Miyetti Allah Alhaji Baba Ngelzarma kwuru nke a n'ọgbakọ nchekwa e nwere n' Enugwu ụbọchị Tọọzdee nke otu 'South East Chambers of Commerce, Mines and Agriculture,' (SECCIMA)  na otu jịkọrọ ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ jikọrọ aka were hiwe.

Ngelzarma onye kwuru na Ndi Igbo bụ ndị na-anabata ndị mbịarambịara, sị na "otu ndị nche ndị ntorobịa Fulani ga-enyere ndị ọrunchekwa, ndị ọrụnche agbataobi aka iji hụ n'obodo deere jii."

Gọvanọ Umahi sị sị kpụta Charles Ogbu, gini ka omere?

Cheta na nsogbu tigbuo-zogbuo dapụtara n'etiti ndị Fulani na-achị ehi na ndị ọrụugbo ataala isi ọtụtụ ndị mmadụ ma mebikwa ọtụtụ ihe na steeti dị icheiche n'Ọwụwa-Anyanwụ.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Fulani Vigilante Group: Miyetti Allah chọrọ ka e nye ha ọrụ nche Ọwụwa Anyanwụ


Ugbua, ndị isi mahadum Imsu akwụsịtụla ndị nkuzi abụọ ahụ ọrụ ma malite nnyocha.

Onye ma maka ya bụ ihe gwara BBC Igbo na mmadụ abụọ ahụ e setere n'onyonyoo bụ nnukwu ndị nkuzi na Imsu.

Otu ji ọkwa 'Associate Professor' ebe onye nke ọzọ ji ọkwa ọkammụta maọbụ dọkịta.

Otu n'ime ha rụburu ọrụ dịka onyeisi ngalaba Chemistry, ebe onye nke ọzọ bubu onyeisi ngalaba Biochemistry.

Ihe onyonyo abụọ a agbasaala na soshal midia ebe ụmụ nwoke abụọ ahụ gbach ọtọ.

Ọka mmụta Boniface Igbenehue

Onye ahụ gwara BBC Igbo okwu kwuru na ihe dị otu a na-emekarị n'ụlọakwụkwọ mahadum mana ụjọ anaghị ekwe ụmụakwụkwọ kwuo ya.

Akụkọ kwuru na otu n'ime ụmụakwụkwọ ahụ enyela otu n'ime ndị nkuzi ahụ aka azụ ruru otu puku narị naịra na puku iri ise (N150,000).

Onye nkuzi ahụ naara ya ego ma sie ọnwụ na ọ ga-edinarịrị ya.

Nwa agbọghọ a kwetara, mana ọ gara gwa ndị ọrụ nchekwa, ha wee chebiri Agomuo n'ụlọ oriri na nkwari ebe ọ chọrọ ịnọ dinaa nwaagbọghọ ahụ.

Ọ bụ oge nwoke ahụ tọpụrụ ọgọdọ iji malite ọrụ ka ndị ọrụ nchekwa ahụ yicha akwa nkịtị pụtara nwụchie ya.

Nwata nwaanyị si mba Afrịka gaa India.

BBC Igbo gbara ụfọdụ ụmụakwụkwọ Imsu ajụjụ ọnụ, ha wee kwuo na ya bụ ihe mere n'ụbọchị Tuzde.

Ha gbakwara ama na o teela ya bụ onye nkuzi ji kpawa ụdị agwa ahụ mana o nweghị nwata akwụkwọ egwu kwere wegara ndịisi mahadum ahụ mkpesa.

SexforGrade: Ihe ndị mmadụ na-ekwu banyere ya

Ụlọ ntaakụkọ Punch dere na ọnụ na-ekwuru Mahadum Imsu bụ Ralph Obinjoku kwuru na ha ehiwela kọmiti ga-eleba anya n'ebubo ahụ.

Obinjoku kwuru na "Mahadum Imsu agaghị eji okwu a gwuo egwu. Anyị anaghị anabata onye nkuzi idina mmadụ iji mee ka ọ gafee n'ule."

BBC Igbo na-agba mbọ ịnweta ozi si n'aka mahadum a.

Anyị kpọkwara ndị uweojii Imo steeti mana ha azabeghị ruo ugbua.

Ihe ọjọọ gbaa afọ

Ndị nkuzi idina ụmụakwụkwọ abụghị ihe ọhụrụ na mahadum dị icheiche na Naịjirịa.

BBC mere nnyocha pụrụ iche gbasara ụdịrị akụkọ a nke mere na Mahadum Legọs nakwa nke Ghana.

Oge e mechara nnyocha, a chụrụ onye nkuzi nke Mahadum legọs n'ọrụ.

Ya bụ ihe memekwaala na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

A kwụsịla ndị nkuzi Imsu abụọ dinara ụmụakwụkwọ ha ọrụ


Uju Ndubisi Chukwu

Mana ihe maọbụ onye gburu ya ka gbara onye ukwu na onye nta gharịị.

Uju Ndubisi Chukwu bụ osote onyeisi otu 'Chatered Insurance Institute' nke Naijiria tupu ihe mee ya.

Akụkọ kwuru na ọ bụ ebe ọ gara ọgbakọ nke ndị otu 'African Insurance Organisation' na mba Saut Afrika ka o zutere ọnwụ ya.

Ndị African Insurance Organisation kwenyere na Ndubisi Chukwu bịara nzukọ ha ma sị na ọnwụ ya tụrụ ha n'anya.

Chidi Odinkalu, onye bụbu onyeisi 'National Human Rights Commission' kwuru na a hụrụ ozu Ndubisi-Chukwu n'ime ụlọ ndị njem ebe ọ lakpuru n'abali iri na atọ nke ọnwa Juun afọ a.

Ka ọ dị ugbua, amatabeghi ọtu ya bụ arụ siri mee.

Abike Dabiri-Erewa - bụ onye na-ahụ maka ndị Naijiria bi mba ofesi - sị na ihe onyonyo akụrụmgwa CCTV gosiri na onweghi onye bara ime ụlọ ya bụ nwaanyị.

Ihe Gọọmentị Naijiria kwuru

Dabiri-Erewa sị na gọọmentị ga-eleba ya bụ okwu anya iji chọpụta etu mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ.

BBC Igbo kpọrọ Abike Dabiri n'akara ekwentị mana ọ zaghị.

Akara ekwentị nke ụlọọrụ nnochite anya mba Saut Afrịka na Naijiria agaghị aga n'ihi na ha anaghị arụ orụ ụbọchị Satọọdee.

Akụkọ na-ewu na Tuwita kwuru na emeela nnyocha nke Bekee kpọrọ 'autopsy', wee chọpụta na ọbụ ntọgbu ka a tọgburu Ndubisi Chukwu.

Ụlọ ndina ahu sị na obi gbawara ha maka ihe mere,ma sịkwa na ha na-eme ihe ha kwesiri ịhu na nyocha ihe mere gara ọfụma dịka ọ dịzị n'aka ndị uweojii.

Mana BBC Igbo achọpụtabeghi eziokwu dị na ya bụ akụkọ.

Anyị ga-esochi akụkọ ọfụma ma hu isi ya. Akụkọ ka na-abịa

Akụkọ ga-amasị gi:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Elizabeth Ndubisi Chukwu: Ndị mmadụ na-ajụ ihe gburu nwaanyị a gara njem na South Africa


Uju Paulcy bụ onye ịchụ ntaego dooro anya

Nke a mere ka ndị mmadụ buru aka n'isi meghe ọnụ maka oke ụgwọ dị Naịjirịa n'isi ka ọ dị ugbua.

End of Twitter post, 1

Ụlọọrụ Debt Management Office (DMO) gbara ama na ụgwọ dị Naịjrịa n'isi ugbua dị tarị naịra iri abụọ na anọ na ụma (N24.387tn).

Nke a pụtara bọjet 2019 Naịjirịa ugboro abụọ na ụma.

Onye ọrụ agụm ego doro anya bụ Malachi Ani sị "ụgwọ a Naịjrịa ji ga-ezuru steeti ọwụwa anyanwụ ihe ruru afọ 24 ma e nwere ego amapụtara maka mkpata na mmefu akụ ha nke 2019 bụ nke kariri N870bn maa atụ".

Nke a pụtara na $1bn gọọmenti chọrọ ibite ga-atụkwasa ihe n'elu ụkwọ Naịjirịa ji eji bụ nke ji ọkara chụwa ego bọjet ndị ọwụwa anyanwụ niile.

Agụnwaanyị ịchụnta ego doro anya bụ Uju paulcy kwuru na ọnweghị ihe dị njọ na-ibite ego.

Na isiokwu bụ itinye ya bụ ego na-ebe mkpa ọha na eze dị.

Ọ sị na "ọteela gọọmenti Naịjirịa biwere ego maka ọkụ latriki mana ọnwebeghị ihe ahụrụ anya".

Uju Paulcy bụ onye ịchụ ntaego dooro anya

Uju na-arịọ gọọmentị ka ha kawa ahụ tinye ego nke a n'ọrụ ka ha siri kwuo, ịme ka ọkụ latriki bụrụ atrụrụ tawa na Naịjrịa.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

$1bn loan from China: Ụgwọ Naijirịa ji ga-ezu steeti ọwụwa anyanwụ afọ 28


Victor Moses nwetere ihe nrite dịka ọkacha agba na bọọlu nke ụmụnwoke, ebe Asisat Oshoala nwetere nke ụmụnwaanyị.

End of Twitter post, 1

Ndị NFF gakwara n'ihu kwanyere ndị gbara mbọ na ihe banyere egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa. Ndị dịka Austin Equavoen, Christian Chukwu, Austin Okocha, Mercy Akide na ndị ọzọ nwetera nrite eji cheta ha na emume a.

Ndị ọzọ nwetere ihe nrite bụ:

Kenedy Boboye enyere 'Coach of the Year' nke ụmụnwoke

Ann Chiejine nwetere 'Coach of the Year' nke ụmụnwaanyị

Ikoumen Udo enyere 'Young Player of the Year' nke ụmụnwoke

Rasheedat Ajibade ritere 'Young Player of the Year' nke ụmụnwaanyị

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

N'ikpazu NFF echetala Okocha, Kanu na ndị ọzọ gbara Naịjirịa bọọlụ


Welbeck nyere goolu abụọ n'ime asọmpi ahụ

Otu ndị a gụnyere ọtụtụ ndị nọ na mba Yurop nakwa Afrịka, dịka ụfọdụ turu ugo, ebe ndị ọzọ mara afọ n'ala.

Na mba England, Arsenal jiri ọkpụ atọ asatara abụọ merie ndị Southampton, ebe Chelsea na West Ham nyeritara onwe ha otu ọkpụ goolu.

Ronaldo nyere goolu n'ime asọmpi iri nke ndị Real Madrid na-esepụghị aka

Na mba Spen, Real Madrid na ogbo ha bụ Athletico Madrid jiri otu okpụ otu ọkpụ kwe onwe ha n'aka, ebe Levante jiri ọkpụ abụọ merie ndị Las Palmas satara otu.

Real Sociedad mechuru ndị Girona ihu site n'ọkpụ ise asataghị otu.

N'Itali, Napoli ji ọkpụ abụọ asatara otu merie ndị Chievo Verona, Torino meriri Inter milan, Lazio meriri Udinese bụ ndị satara otu goolu n'ime abụọ.

Na Jamịnị, Dortmund jiri ọkpụ atọ merie ndị VfB Stuttgart, Eintracht Frankfurt na Hoffenhei, nyeritara onwe ha otu ọkpụ.

Hernandez enyela ndị chelsea goolu itoolu kamgbe ọgbawara bọọlụ

Na Fransị, Lyon nyere Metz ọkpụ ise chara acha, Nice na Rennes nwetara otu ọkpụ otu ọkpụ.

A bịa n'Afrịka n'ime itozu oke asọmpi CAFCC, otu Djoliba nke Mali jiri otu ọkpụ merie ndị MFM nke Naịjirịa.

Na Naịjirịa, Kano Pillars na Wikki Tourist kere ọnwe ha otu ọkpụ, Enugu Rangers meriri Niger Tornadoes n'otu ọkpụ.

Ifeanyi Uba jiri goolu atọ asatara otu merie ndị Sunshine Star, Yobe Stars meiri Go Round site n'otu ọkpụ.

Abia Warriors na ndị Heartland enweghị ndị nyere ibe ha goolu, ebe Katsina United jiri ọkpụ abụọ asatara otu merie ndị Rivers United.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Wole Soyinka adọrọ ndị Naijiria aka na ntị ka ha

Soyinka, onye nke kwuru nke a ụbọchịụka n'emụme ncheta ọmụmụ onye ọkaiwu a mara amara nwụrụ anwụ bụ Gani Fawehinmi nke e mere na Legọs kwuru na obodo Naijiria na ọchịchị onyekwuoucheya nọ na nsogbu ugbua.

Ọ si na ndị tinyere Naịjirịa na nsogbu ọ nọ na ya ugbua site na atụmatụ ha, e jikerela onwe ha ọzọ dịka ndị nzọpụta ka ntuliaka na-abịa., ma dụọ ndị Naijiria ọdụ ka ha jụ ndị ndọrọndọrọ ochie iji nye ohere ka ndị agba ọhụrụ were ọchịchị.

Ọ sịrị: "A naghị enyo ya enyo na ọchịchị onyekwuoucheya nọ na nsogbu. Ọ bụghị sọsọ ọchịchị onyekwuoucheya, obodo anyi nọ na nsogbu. Echeghị m na o nwere oge na ndụ niile n'ụwa , ọkachasị n'ala a  oge nchere ihe niile dakpọrọ adakọ otu a.  Anyị niile maa nke a.

"Ajụjụ bụ anyị ana-ahụ ya dịka ohere nzọpụta ka anyị a na ahụ ya ha ohere ị ga n'ihu na-eme ihe ndị ahụ mere na ala anyị na akpụ afọ n'ala? ọ bụghị akụkọ ọhụrụ mkpa ọ dị imee ihe ga-azọ ịdịkọnotu ala Naijiria.

 "Ọ bụ ihe mgbagwojuanya na ndị bụ ndị iro ọchịchị onyekwuoucheya ndị ji aka ha webata atụmatụ nke butere anyị n'ọnọdụ anyị nọ taa bụ ndị pụtara na egosi onwe ha dịka ndị nzọpụta nke ala Naijiria na-ele anya, obodo nweere ọnụọgụgụ mmadụ nde 200."

Soyinka gara n'ihu dụọ ndị Naijiria ọdụ ka ha saa anya mmiri iji gbalahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

"Ọ gbara m gharịị na ka a na-ekwu okwu ịzọpụta ala Naijiria, otu otu maọbụ abụọ pụtara ndị nwere ndị nọ n'isi ya na eso. A na ma agwa ndị mmadụ ka ha na-enyo ha enyo n'ihi ndị na awanye onwe ha na otu ndịa bụ ndị soro dowe Naijiria na ọnọdụ ọchịchị onyekwuoucheya nọ taa."

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Young kwuru na ndụ bụ ihe dị nsọ agbanyeghi ogogo, agbụrụ maọbụ okpukperechi onye ahụ.

O kwuru nke a mgbe o mere njem iti aka n'obi n'isi ọchịchị Platu steeti bụ Jọs ebe ọ hụrụ Gọvanọ Simon Lalong nke steeti ahụ ụnyaahụ.

Young na ndị otu kasiri ndị Platu Steeti obi maka ogbugbu ndị obodo ha mere na nso nso a.

Ọ rụtụrụ aka ka ndị mmadụ na-ekwupụta udo na ị dị n'otu mgbe niile.

N'okwu ya " Ndụ dị nsọ, agbanyeghi ebe mmadụ ọbụla si pụta, ma ịbụ ọchị ehi, onye ọrụ ugbo, ndị ụka kraịst ma ọ bụ nke alakụba.

"Tigbuo zọgbuo bụ okwu dịrị gọọmentị steeti ma ọ bụ nke etiti, ekwesiri ịgba mbọ gbochie ya."

Na nzaghachị Gọvanọ Platu steeti bụ Simon Lalong gwara ya na gọọmentị na-agba mbọ igbo nsogbu a.

O gwara ya na gọọmentị etiti na mba ụwa niile ga-ekpe ndị anwụchiri ikpe ma taa ha ahụhụ ruru ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


a ga-eji ego a kwụsị ibi ugwu nwaanyị na Afirịka

Gọọmentị UK kwuru na ego a ha wepụterela bụ iji nye aka ịkwụsị ibi ugwu nwaanyi tupu afọ 2030 eruo.

Ibi nwaanyị ugwu abụghị ezigbo omenala

Ibi ugwu nwaanyi gụnyere ị wepụ ọnụ ikpu, ebe ụfọdụ na-ahụta ya dịka ihe ha kwesiri ị me.

Ụlọọrụ ActionAid nabtara ihe UK mere maa kwuo na ị lebanye anya na naanị ibi ugwu nwaanyi "ezughị" ị kwụsị mwakpo ụmụnwaanyị.

Ibi ugwu nwaanyị megidere iwu ndị UK kamgbe afọ 1985 nakwa iwu e wepụtara n'afọ 2003 na 2005 nke megidere ị kpọpụ ndị Britein n'obodo ọzọ maka ibi ha ugwu.

Mana etinye beghị ya bụ iwu n'ọrụ.

Etu ọ dị ugbua, gọọmenti UK ekwuola na-enwere ihe ruru ụmụnwaanyị puku iri abụọ na anọ nwere ike ị danye n'ọdachị ibi ugwu na mba UK.

Ihe ndị ngalaba na abụghị nke gọọmentị na-eme maka FGM

Otu onye na-akwado ihe gbasara ịnye ụmụnwaanyị ikike dịrị ha bụ Chiamaka Uzomba ekwuola na ya ndị ụlọọrụ ya na-agba mbọ ị hụ na atụmaatụ ibi nwaanyị ugwu na Naịjịrịa ga-akwụsị

kpamkpam.

Uzomba kwuru na ha na-aga n'ime obodo gasị e nwe nkata gbasra ihe mere o ji dị njọ ibi ụmụnwaanyị ugwu n'ụwa kịta.

Uzomba kwuru na ha anaghị eji ike agwa ndị ntorobia ,ndị Eze, maọbụ ndị nwe obodo ha kwụsị ya bụ atụmaatụ mana ọ bụ nwayo nwayo ka ha ji eme ka ha kwụsị ya.

O kwukwara na ihe ndị ọzọ ha na-agba mbọ ya bụ ihụ nwaanyị gụrụ ezigbo akwụkwọ nwe nhataha na ebe ụmụwoke nọ ma chekwa onwe ha n'ihe gbasara nwakpo.

Uzomba kwuru na ha gaala n'ime Obodo kariri iri ị mee ka ha kwụsị ibi nwaanyị ugwu.

Gee ya nti ebe a.

Ụmụnwaanyị bidoro prịmarị n'Anambra steeti na 2014 dị 52,762 ebe ụmụnwoke dị 50,887

Onweghị mgbe ndị Igbo jiri kwụrụ na azụ agụm akwụkwọ na Naịjirịa.

Mana nchọpụta ndị National Bureau of Statistics (NBS) biputara bụ nke gosiri ka ezigbo ndụ sị kwụrụ na Naịjịrịa site n'afọ 2013 ruo 2018 gosiri na agụm akwụkwọ riri mperi na Naịjirịa gbaa gburugburu.

NLC: Anyị ekweghị na puku naira iri abụọ na anọ

Zamfara primaries: Anyị nwere ndi ga-azo ọchịchị - APC

N'ime ya, ọnụọgụ ụmụnwaanyị nọ na akwụkwọ prịmarị ruo sekondrị riri mperi... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

FGM: Mba UK enyela Afịrịka nde pounds 50 iji kwụsị FGM


mkpa ugbua.

Utah kwuru na egole  ọbụla gọọmenti etiti kwụrụ maka ọrụ mgbaụgbanụ  ha na-arụ bụ ihe ha kwekọrịtara.

O kwuru na ihe ka ha mkpa bụ ka gọọmenti mee ihe ga-eme ka ahụike ụmụ Naịjirịa dị sam site na ihe ha ga-eme ka ọnọdụ ngalaba ahụike dị mma karịa etu ọ dị ugbua.

Ujah kwuru na gọọmenti kwetere na ọrịa covid-19 emeela ka ụwa hụ nnukwu nsogbu dị ngalaba ahụike Naịjirịa.

N'okwu ya, ugbua bụ oge ekwesiri iji  wee tinyekwuo akụrụngwa eji agwọ ụmụ Naịjirịa ọrịa karịa etu esi eme na mbụ ma zụọkwa ndị ọrụ ahụike,

Ihe ndị kọmịshọna mpaghara ọwụwa anyanwu na-ekwu maka ụgwọ 'hazard' ha.

Kọmịshọna ahụike Abia steeti bụ Jonathan Osuji kwuru na steeti ha ebidolarị kamgbe na-akwụ ndị ọrụ ahụike ha ụgwọ ọrụ mberede kwa ọnwa.

O kwuru na gọọmenti etiti gwabụrụ steeti ka ha na-akwụ ndị ọrụ ahụike puku naira ise kwa ọnwa mana ka covid-19 sepụtara isi ha kwuru na ha ga-elebanya n'ego ahụ maka ịgbanwe ya.

Osuji kwuru na steeti ha amaghị ihe gọọmenti etiti kpebiri ugbua dịka ego mkpachanye ọrụ gbanụgbanụ ndị ọrụ ahụike mana Abia na-enye ndị niile na-arụ ebe a na-agwọ coronavirus ezigbo ego kwa izu ụka maka ntachiobi ha.

O kweghị ekwu egole ọ bụ.

Kọmịshọna ahụike nke Imo, Enugu, Ebonyi nakwa Anambra azaghị ekwenti ha mgbe anyị gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ha gbasara ya bụego mkpachanye ọrụ gbanụgbanụ.

Anyị gbalịkwara ịnụta n'ọnụ mịnịsta ahụike nke Naịjirịa bụ Ehanire Osagie mana o zaghị ekwenti ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Health Workers Hazard Allowance: Ego ole a kwụrụ maka "hazard fee " abụghị mkpa anyị ugbua - Onyeisi NMA


Ị ma ihe mere ndị na-azụ ahịa na ụlọ ọrụ gbagotere agbagote ji na-achọ ndị a ọfụma ọfụma dị ka ele na-achọ mmiri?

Gịnị bụ ọrụ ha na Social Media?

Gịnị ka ị kwesiri ime maọbụrụ na ị chọrọ ị bụ "Social Media Influencer" na-akpa nnukwu ego?

Ebe "Social Media Influencer" malitere

Jerry Adeyere bụ ọkacha mara na ịkwalite ugwu ndị mmadụ n'ọga nke akpọrọ "Public Relations Specialists" na Bekee kọwara na aha "Social Media Influencer" jiri egwu malitere na soshal midia.

N'ọnụ okwu ya "ndị na-ere ahịa dị iche iche na-achọpụta ndị nwere ọtụtụ mmadụ dịka ndị na-eso ha n'elu soshal midia."

O gara n'ihu kwuo na ndị a kwuo otu ihe ọtụtụ mmadụ na-anụ maka ya.

I nwere ike ịbụ "Social Media Influencer"?

Adeyere kọwara na onyeọbụla nwere ike ibu "Influencer".

"Mana ị ga-abụ onye dị aghara nakwa onye ihere adịghị n'anya"

Lee ihe niilenwereike ime ka ị bụ "Social Media Influencer"

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Social Media: Ihe atọ ị ga-eme ma ị chọọ ịbụ onye a ma ama


Ị ma na ụfọdụ ndị na-echefu na ha nọ n'ihu ọha ma ha na-akpa ụdịrị agwa nwere ka ọ dị ma ha nọrọ n'ụgbọelu? Nke a butere akụkọ a BBC Igbo dere iji gosipụta akparamagwa ndị a.

Ndị mmadụ tụmadụ ndị Naịjirịa na-eme ihe ndị e ji enyo ha enyo ma ụkwụ ha banye n'ụgbọelu.

1) Ịkụ aka:

Kedụ etu ọzọ ị ga-esi mara na ị rutela n'ọdọ ụgbọelu Naịjirịa ma ọ bụrụ na ị nụghị ka ndị mmadụ na-akụ aka?

Ọtụtụ oge, ndị mmadụ na-akụ aka ma ụgbọelu tụọ ụkwụ n'ọdụ ụgbọelu dị na Naịjirịa.

Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ n'ihi aṅụrị na ha anwụghị n'ihe mberede ụgbọelu mere ha ji akụ aka. Mana gịnị kpatara ha anaghị eme etu a ma ụgbọelu fetuo na mba ndị ọzọ na-abụghị Naịjirịa?

Ị bụrụ onye si mba ọzọ bata ma ị maghị na ndị Naịjirịa na-emekarị ụdịrị ihe a, ọ ga-abụ ihe ọhụrụ na ihe ịtụnanya nye gị.

2) Ikpe ekpere/iti mkpụ ọṅụ:

Ihe ọzọ ga-egosi na gị na ndị Naịjirịa nọ n'otu ụgbọelu bụ 'ekpere'. Ndị Naịjirịa ma etu esi ekpe ekpere nke ukwuu.

Ụfọdụ na-ekpe ya maka na ọ bụ ihe marago ha ahụ, ebe ndị ọzọ na-ekpe ya site n'ụjọ mberede na-esi n'ife n'elu.

Ihe ọzọ ha na-eme bụ iti mkpụ ọṅụ ma ụgbọelu fetuo nakwa ime 'n'afa nna' iji gosi obi ọma ha na ha anwụghị n'ihe mberede.

Ị ga-ata ha ụta ebe ihe mberede ụgbọelu emeela ihe karịrị ugboro iri na Naịjirịa?

3) Ịkọ akụkọ

Ihe ọzọ e ji mara ndị Naịjirịa n'ụgbọala bụ ịkọ akụkọ ka ha niile esi n'ime otu ọnụụlọ pụta.

Ma ọ bụ ụjọ ka ọ bụ obi ọma na-ebute akparamagwa a, enweghị onye nwere ike ịkọwanwu ihe mere ndị Naịjirịa na-eji eme omume a.

Agwa a nwere ike ịgbakasị ndị ọzọ ha na ndị Naịjirịa na-eme njem ụgbọelu ahụ, mana ebe o si ka njọ bụ na ndị na-eme ya anaghị ahụta ya ka ihe ọjọọ.

4) Ịba mba/ịkọ ọnụ

Ọtụtụ oge ka ndị mmadụ na-esete ihe nkiri ebe ndị Naịjirịa na-akọ ọnụ n'ime ụgbọelu.

Oge ụfọdụ, ihe na-ese abụghị ihe ọzọ karịa na a na-azọ oche maọbụ na a na-azọ ebe a na-etinye akpa n'ime ihe a kpọrọ 'overhead bin'.

Maka etu ụgbọelu dị, ọ bụghị oge niile ka ị ga-etinyenwu akpa n'ime 'overhead bin' dị n'ebe oche gị dị. Nke a kpatara ụfọdụ ndị mmadụ na-eji akọ ọnụ ma onye ọzọ si n'oche ọzọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe 7 ị ga-eji cheta ndị Naịjirịa ma ị zute ha n'ụgbọelu


Ị nwereike ịjụ ihe mere anyị ji ajụ ajụjụ a ma ọ bụrụ na ị nụbeghi na Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump na-akwado imachi ndị na-esi mba ọzọ abịa amụ nwa na mba ya.

O kwuru na tupu i tinye akwụkwọ inweta ikike ịbịa Amerịka mụọ nwa, ị ga-egosiputa na ị nwere ego na mmasị ịkwụ ụgwọ ụlọọgwụ gị nakwa gosi onye na-enye 'visa' na gị na dọkịta ekwekọrịtala maka nlekọta gị.

N'ihi atụmatụ a bụ ihe Bekee kpọrọ 'anchor baby', ọtụtụ ndị mba ọzọ amụtala ụmụ ji akwụkwọ ikike na-egosi na ha bụ ndị mba Amerịka n'agbanyeghi na ha bụ ndị mụrụ ụmụ ahụ ji akwụkwọ si mba ọzọ.

Ọtụtụ ndị Naịjirịa sokwa na ndị a na-aga amụ nwa na mba Amerịka, mana kedụ ihe mere ha na-eji aga?

Ihe mere ụfọdụ ụmụnwaanyị Naịjirịa ji amụ nwa n'Amerịka:

1) Nlekọta ahụike ka mma:

Priscilla hụrụ onwe ya n'ụlọọgwụ dị na mba Briten kama Naịjirịa dịka o si Amerịka na-ala

N'afọ 2017, BBC gosiri etu otu nwaanyị Naịjirịa si mụọ ụmụejima anọ n'ọdọụgbọelu dị na mba Briten ka o si Amerịka na-alaghachi Naịjiria makana a chụghachịrị ya azụ.

Ka ọ mụchara nwa, o jide ụgwọ ruru paụnd puku narị atọ na iri atọ.

Nwaanyị a kwuru na dọkịta ya gwara ya na ọ ga-akara ya mma ịmụ ụmụ ya ndị a n'ala Bekee; ebe e nwere ụlọọgwụ dị mma ebe a ga-enwe ike ilekọta ya ọfụma.

N'ihi ezigbo ụlọọgwụ na nlekọta ahụike ka ọtụtụ ndị na-eji achọ ka ha gbaga Amerịka gaa mụọ nwa.

2) Ịnata akwụkwọ ikike:

Ihe ọzọ na-eme ka ndị mmadụ na-agbaga Amerịka ịmụ nwa bụ ka nwa ha nwee ikike ịza onye Amerịka.

Onye ọbụla ma na onye ọbụla ji akwụkwọ ikike njem Amerịka bụ passport' na Bekee, abụrụla onye mba ahụ; otu ụzọ na-araghị ahụ iji nweta ya bụ ịbụ onye a mụrụ n'ala ahụ.

Uru dị na ya nye gị bụ nne na nna si mba ọzọ mụọ nwa ebe ahụ bụ na nwa gị tozuo afọ iri na asatọ (18), o nwereike itinye akwụkwọ n'aha gị ka gị na onwe gị nweta akwụkwọ ikike ịbụkwa onye mba ahụ.

3) Ọ bụ ihe 'nganga':

Ụfọdụ ndị agaghị ekwe akpọ okwu aha, mana ihe mere ha jiri gaa mba Amerịka ịmụ nwa bụ ka ha nwee ihe ha ga-eji tuo ọnụ ma ọ bụ nyaa isi.

N'ihi ohere ime "ị makwa ndị anyị bụ", ụfọdụ na-ebiri ego ha... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

US Medical: Gịnị mere ụmụnwaanyị Naịjirịa ji agbaga US ịmụ nwa?


Ịchọpụta akụkọ maọbụ onye na-ewu ewu bụzị naanị nkeji olemole ka ọ na-ewe.

Dịka afọ 2019 na-abịa n'isi njedebe, anyị mere nchọpụta gbasara akụkọ, isiokwu nakwa ndị mmadụ a kachasị chọọ n'ịntanetị.

Lee ha ebe a:

Isi akụkọ a kacha chọọ na ịntaneetị

1. RUGA

Dịka mwakpo ndị ọchịehi na-abawanye na Naịjirịa, gọọmentị etiti wepụtara atụmatụ ha kpọrọ 'Rural Grazing Area' (RUGA).

Mana ndị mmadụ anabataghị atụmatụ ahụ chaa chaa.

2. Abụbụ ọrụ ndị ASUU

Mịnịsta na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige na Onyeisi ndị Asuu bụ Biodun Ogunyemi na onye ọzọ.

Abụbụ ọrụ ndị otu jikọrọ ndị nkuzi mahadum Naịjirịa abụghịzị ihe ọhụrụ.

Nke ikpeazụ ha gbara bụ n'ọnwa Febrụwarị 2019 ka ha kwụsịrị ya.

N'ọnwa Nọvemba, ASUU jikwa abụbụ ọrụ yijaa gọọmentị n'ihi na ha achọghị iso n'atụmatụ a kpọrọ 'Integrated Payroll Personnel Information System' (IPPIS).

3. Asọmpi iko mba Afrịka

Asọmpi iko mba Afrịka afọ 2019 kporo nnukwu ọkụ.

Ọ bụ na mba Ijipt ka a gbara ya.

BBC Igbo guzoro ka odogwu iwetara ndị Igbo etu ya bụ egwuregwu si gaa.

4. Iko mba ụwa ụmụnwaanyị

Ụmụnwaanyị Amerịka buliri iko mba ụwa ụmụnwaanyị nke 2019

Nke dịkwa ka ya bụ iko mbaụwa ụmụnwaanyị a gbara na mba Brazil.

Ọ bụ ụmụnwaanyị mba Amerịka tuuru ugo na ya.

5. Xenophobia

Ụmụafọ Naịjirịa 116 anwụọla n'ihe banyere Xenophobia na Saụt Afịrịka

Mwakpo a na-awakpo ndị mbịarambịara na mba Saut Afrịka kawanyere njọ n'afọ 2019.

Ọtụtụ ụmụ Naịjirịa si mba ahụ gbalata n'ihi ya bụ ihe.

Ndị mmadụ a kacha chọọ

1. Naira Marley

Onye oti egwu a wuru ewu maka ihe ọjọọ nakwa nke ọma.

Nke ọjọọ bụ na ngalaba mgbochi nrụrụaka bụ EFCC kpụpụrụ ya ụlọikpe maka ebubo izu ohi na ịntaneetị.

Ikpe ahụ ka na-aga n'ihu ugbu a n'ụlọikpe dị na Legọs.

Nke ọma bụ na Naira Marley tiputara egwu ọhụrụ ọ kpọrọ LOL (Lord Of Lamba).

Nwaokorobịa a nwere ọtụtụ ndị ntorobịa egwu ya na-amasị.

2. Atiku Abubakar

Atiku bụbu osote onyeisiala Naịjirịa, nke so wee zọọ ọkwa onyeisiala na ntuliaka 2019 mana kụọ afọ n'ala.

Oge e mechara ntụliaka ahụ, Atiku gara ụlọikpe na-ekwu ka e mee ya onyeisiala, mana nke ahụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 Top Searches: Naira Marley, RUGA na ihe ndị ọzọ a kacha chọọ n'ịntanetị n'afọ 2019


Ịgba ndị eche na ha bụ ndi ohi ọkụ bụ ihe na-emekarị na Naịjirịa (Foto a abụghị nke ụdịrị ihe a)

Anya hụrụ ka ihe a ji mee kwuru na mmadụ abụọ ndị a so n'ime mmadụ atọ a sịrị wakporo otu nwaanyị gara dọrọ ego n'otu ụlọakụ dị n'ụzọ Aba-Owerri.

Onye a na-achọghị ka a kpọọ aha ya kwuru na ndị nwoke atọ ahụ ji ọgbatumtum napụrụ nwaanyị a egọ dị puku narị naịra atọ na iri ise.

Nke a mere nwaanyị a ji na-eti mkpu, mgbe ndị mmadụ nụrụ mkpu ya ha chụwara ndị ahụ ọsọ.

Oge ha rutere ebe ụzọ kpọchiri n'ihi kpachikpachi ụgbọala ka ndị mmadụ nwuchiri ha mana otu onye n'ime ha gbara ọsọ.

Ndị mmadụ malitere kụwa ha ihe rue oge ọnwụ ha ma mechaa kpọọ ha ọkụ.

Onye ọzọ hụrụ ka ihe ji mee kwuru na ọ dịla anya ndị omekome kpawara ike na gburugburu ebe ahụ.

Mgbo BBC Igbo gbara n'inwete ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abia Steeti bụ Geoffrey Ogbonna mana ọ zaghị ekwentị ya.

Chidi Ike bụ onye oji ego achụ ego n'Aba gwara BBC Igbo na ihe na-akpatakarị ndị mmadu na-egbu ndị ha jidere n'ụdịri ihe a bụ maka iwe nakwa uche na onweghi ihe ndị uweojii ga-eme ha.

"Ndị dabara n'aka ndị  na-ewe ezigbote iwe ma ha hụ onye eboro ebubo na ozuru ohi," Maazi Ike kwuru.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ndi mmadụ na-eche na ha were ndị a kpanye n'aka ndị uweojii, enwereike onweghi ihe ga-eme ha.

"Ụfọdụ na abụ, eche ha pụta, malite ikpa ike n'obodo."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Aba Lynching: Gịnị mere e ji kpọọ ndị mmadụ ọkụ n'Aba?


Ịma ilu Igbo ọfụma?

Akụkọ ga-amasị gị:

Nrụrịtaụka ọkwa gọvanọ n'Imo na Abia Steeti

Ndị ga-eso na nrụrịtaụka nke Imo Steeti

Ọ ga-akpọtụ n'Owerri n'ụbọchị Fraịde bụ abalị iri na asatọ nke Jenụwarị bụ mgbe oge nrụrịtaụka n'etiti ndị na-azọ ọkwa gọvanọ n'Imo

Nrụrịtaụka a bụ nke ụlọọrụ mgbasa ozi BBC Igbo na-ahazi ga-enye ndị a ohere ịkọwara ndị Imo Steeti ọrụ ha ga-arụ ma ha baa n'ọchịchị.

Nke a ga-amalite n'elekere abụọ nke ehihie, a ga-agbasa ya n'igwe redio nakwa n'akara Facebook na Instagram bụ BBC News Igbo.

Ndị ga-eso na nrụrịtaụka bụ Uche Nwosu nke pati AA, Hope Uzodinma nke pati APC, Chukwuemeka Ihedioha nke PDP na Ifeanyi Araraume nke pati APGA.

Ndị ga-eso na nrụrịtaụka nke Abia Steeti

Nrụrịtaụka nke Abia Steeti ga-adị n'ụbọchị Fraịde bụ abalị iri abụọ na ise nke ọnwa Jenụwarị.

Nrụrịtaụka a ga-amalite n'elekere mbụ nke ehihie, a ga-agbasa ya n'igwe redio nakwa n'akara Facebook na Instagram bụ BBC News Igbo.

Ọ ga-abụ n'etiti Uche Ogah nke APC, Okezie Ikpeazu nke PDP, Alex Otti nke APGA na Blessing Nwagba nke SDP.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ọ bụ n'ụbọchị Satọde ka akụkọ pụtara na ndị amaghị ndị ha bụ wakporo ma tọrọ ihe ruru ụmụakwụkwọ 500 bi na Government Secondary School(GSS) Kankara.

N'ihi nke ahụ, Gọvanọ steeti ahụ bụ Bello Masari nyere iwu ka a kpọchie ụlọakwụkwọ obibi niile dị na steeti ahụ.

N'ụbọchị Monde kwa, akụkọ pụtara na gọọmentị  na ndị ahụ amalitela mkparịtaụka maka ntọghapụ ụmụakwụkwọ ahụ.

Lee ihe niile merela kemgbe ahụ:

Boko Haram ekwerela na ọ bụ ha kpara ya bụ mkpamkpa

Ụfọdụ na-eche na ọ bụ ndị ekperima mmadụ amaghị ndị ha bụ kpara ya bụ arụ ebe ụfọdụ na-ekwu na ọ ga-abụ otu ndị na-eyi ndụ egwu nke a kpọrọ Boko Haram mere nke a.

Mana ugbua, ndị Boko Haram ekwuola n'ezie na ọ bụ ha kpara ya bụ mkpamkpa.

Onyeisi ha bụ Abubakar Shekau kwuru nke a site n'ozi o zipụtara n'isi ụtụtụ Tuzde.

Shekau kwuru na ihe kpatara ha ji tọrọ ụmụakwụkwọ ahụ bụ iji kwụsị agụmakwụkwBekee bụ nke ha kwuru na ọ bụ ihe arụ n'okpukperechi Alakụba.

Ndị agha Naijiría agbaala ogige ndị tọọrọ ụmụakwụkwọ na Katsina steeti okirikiri

Akụkọ na-ekwu na ndị agha Naijirịa gbaala ogige ebe e chere ndị tọọrọ ụmụakwụkwọ na Katsina steeti gburugburu.

A mabeghị ụmụakwụkwọ ole ndị a tọọrọ kama n'ime ụmụ akwụkwọ narị asatọ na-agụ akwụkwọ n'ụlo akwụkwọ ahụ, a maghị ebe ihe dịka ọkara n'ime ha nọ ugbua.

Otu onye na-arụrụ onyeisiala Naijirịa bụ Muhammadu Buhari ọrụ kwuru na a na-atụanya na ọ bụ ego ka ndị ntọ a na-achọ.

Gọọmentị Naijirịa kwuru na ọ bụ ndị omekome bụ ndị na-akpa mkpamkpa a.

Ihe ndị nwere agba na-ekwu gbasara ya bụ ọdachi mere

Ndị mmadụ dịka Oby Ezekwesili na ndị ọzọ tinyere ọnụ n'ihe mere.

Ezekwesili kwuru n'akara Twitter ya na gịnị ka onyeisiala Muhammadu Buhari na-eme ebe nne na nna ụmụakwụkwọ ahụ na-akwa akwa.

Otu kpọrọ onwe ha 'Bring Back Our Girls' kwukwara na otu ihe di ire bụ na o nwebeghi ihe gọọmentị Naịjirịa mụtara n'ihe mere na Chibok, Dapchi na ugbua Kankara.

Onye zọburu ọkwa onyeisiala na Naịjirịa bụ Atiku Abubakar zigaara ezinaụlọ ndị ahụ ozi itiakanobi ma gwa ha ka ha nwee ntụkwasiobi na ndị ọrụ nchekwa ka akpọpụta ụmụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kankara Kidnap: Ihe niile anyị ma maka ntọrọ ụmụakwụkwọ na Katsina steeti


Ọ bụ na mba Kanada na Briten ka a na-atụanya na ha ga-anọ.

Ikpe ntụliaka Imo steeti

Ụlọikpe Ukwu nke Naịjirịa ekwuola na ọ bụ n'ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Janụwarị ka ọ ga-ekpebi ikpe banyere ntuliaka eji hopụta aka ga-achị Imo steeti site afọ 2019 ruo afo 2023.

Ọ bụ taata bụ ụbọchị iri na atọ nke ọnwa Janụwarị ka ekwesiri ikpe ya bụ ikpe tupu ebugharịa ya ruo eche.

Hope Uzodinma nke APC na-arịọ ulọikpe ikpe ahu ka ọ kagbuo mmerị Emeka Ihedioha meriri iji bụru Gọvano Imo steeti.

Okwu onye ga-achị Kano na Sokoto steeti sokwa n'Ikpe kwesiburu ukpebi taa.

Lee etu ọnụọgụ vootu ntuliaka a siri kwụrụ oge agbakọchara ya ebe a.

Otu onye tinyere ọnụ n'okwu mere ojiri dịrị ọkụ bụ Ụkọchukwu Mbaka buru amụma na "Hope n'abịa n'Imo".

Gụọ maka ihe Mbaka kwuru ebe a: Amụma Mbaka maka Hope Uzodinma, Buhari ekwuola okwu, bịa gere ozi ndị ọnụ na-eru n'okwu.

Lee oge otu onye na-akwado PDP na onye nke pati ọzọ dọkara akwụkwọ eji agbakọ ọnu ọgụ vootu.

Ndị uwe ojii Imo steeti adoola ndị Imo aka na ntị

Ndị uweojii Imo steeti ekwuola ka onye ọbụla hara ime ọgbaaghara maka ikpe a ga-ekpe echi

Dịka ụlọikpe kachasị na Naijirịa ka ekpebi ikpe maka ntụlịaka Gọvanọ Imo steeti n'ụbọchi iri na anọ nke Jenuarị afọ a,ndị uweojii adọọla ndị Imo steeti aka na ntị ma sị ka mmadụ niile kwanyere ọnwe ha ugwu.

Ọ bụ ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii steeti ahụ bụ Ikeokwu Orlando kwuru nkea na akwụkwọ ha depụtara ma sị na ha dị njikere ichekwa steeti ahụ na-agbanyeghị otu ikpe siri gaa.

Ọgbakọ maka ncheta agha Biafra a kpọro 'Never Again'

Omeiwu Enyinnaya Abaribe dịka ọ na-enyw okwu ya na ọgbakọ 'Never gain'

Omeiwu Enyinnaya Abaribe kwuru sị na nsogbu anyi na Naijirịa bụ na ọ di ka amụtaghị ihe na agha Biafra. Ọ bụ n'ọgbakọ maka ncheta Agha Biafra akpọrọ 'Never Again' nke e mere na Legos ka okwuru nke a.

O kwukwara na dịka Naijirịa nweziri steeti iri atọ na isii ụgbụa, na agha ọzọ ga-ebute otutu ihe mgbu na ọgba aghara karịa nke agha Biafra.

Nke mere na Kenya

Ndị omekome egbuola ndị nkuzi atọ ma tọrọ otu n'ime ha n'obodo Garissa nke... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Queen Elizabeth: Eze Nwaanyị Ịngland sị na ọ kwadọrọ Harry na Meghan ịnọrọ onwe ha


Ọ bụ na mpaghara Yan Nono dịka o ji ụgbọala aga ụlọ gọọmentị ha ka ha pụtara n'ụzọ kwaa ya emu.

End of Twitter post, 1

N'aka nke ọzọ, e nwekwara ụfọdụ ndị pụtara were bunye ya ụkpa ekele.

Nke mere na Kaduna

Ndị oji egbe egbu egbuola ihe ruru mmadụ iri abụọ nke gunyere mmadụ iri na isii si n'otu ezinaụlọ.

A na-eche na ọ bụ otu si na Boko Haram pụta nke a na-akpọ Ansaru kpara arụ a.

Bishọp Mathew Hassan Kukah

Bishop Mathew Kukah

Onyeisi ụka Katọlik na Sokoto steeti bụ Bishọp Mathew Hassan Kukah ekwuola na ọchịchị onyeisi Muhammadu Buhari emeela ọtụtụ ndị Naịjirịa e chete e bewe.

Kukah kwuru nke a n'olili Michael Nnadi bụ nwata akwụkwọ semịnarị nke ndị ekperima tọọrọ na Kaduna ma mechaa gbuo ya.

N'okwuchukwu ya n'ofufe nru akwamozu Michael, Kukah kwuru na enwebeghị mgbe ogbugbu mmadu na ihe isi ike ka njọ na Naịjirịa ruo ka ọ dị ugbua.

Ọ gara n'ihu kwuo na Buhari awụfuola nkwa niile o kwere oge ọ na-azọ ọchịchị n'afọ 2015.

Oge a na-ebubata ahụ Michael Nnadi maka 'mass' ikpeazụ ya.

Kukah chetere nkwa niile Buhari kwere n'ọgbakọ 'Chatham House' dị na London maka ibibi ndị Boko Haram ma mee ka ndịagha Naịjirịa nwee ezi ndụ.

"Mana onweghị onye ma na ọchịchị Ọchịagha Buhari ga-eweta nnukwu nkewa n'etiti ndịagha Naịjirịa na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ."

"Ọ dizi ka na tupu mmadụ enwee ọkwa di elu na Naịjirịa taa, onye ahụ ga-abụrịrị onye ụka alakụba si mpaghara ugwu."

Bishọp Kukah sị na mwufu obara na mmebi akụnaụba obodo Naịjiria karịrị akarị.

Kukah kwuru sị na "onweghi onye ma ihe echi ga-eweta maka ọnọdụ Naịjirịa nọ n'ime ya."

Mana Kukah rịọrọ ndị otu Kraịst bi na Naịjirịa ka onye ọbụla zeere tigbuo zọgbuo maka na ọ bụghị ya ka mma.

Ihe mere ndị ntọ jiri tọrọ nne m - Okonjo-Iweala

Cheta na ndị ntọ wakporo ụlọakwụkwọ ebe a na-azụ ndị ga-echi ụkọchukwu na Kaduna n'ọnwa Jenụwarị ma tọrọ ụmụakwụkwọ anọ.

Aha ụlọakwụkwọ ahụ bụ 'Good Shepherd Major Seminary'.

E mechara tọhapụ mmadụ atọ n'ime ụmụakwụkwọ ahụ ma gbuo otu n'ime ha bụ Michael Nnadi.

Gọọmenti ga-akwụ Sowore puku narị abụọ

Ụlọikpe dị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

A kwaala Onyeisiala Muhammadu Buhari emu na Maiduguri


Ọ bụ na nkeji iri na itoolu ka Alexandra Popp onye ndu ụmụnwanyi Jamani jiri otu goolu were mepee akwụkwọ na asọmpi a.

Ka nkeji asatọ gachara ka enyere Jamanị Penaltị mgbe ogbuopị jiri igwe VAR were huta na ọ bu penalty n'ezie.

Na nkeji 26 ọzọ  Sara Dabritz nke Jamini gbara penaltị ahu were ziga onye nche boolu Naịjirịa bụ Chiamaka Nnaedozie gawa Aba kama boolu gawara Owerri.

Dịka ndị super Falcons mere ka ha etetela n'ura, Lea Scụller nke Jamanị were kwa goolụ ọzọ na nkeji 81 were chụpụ ha kpam kpam.

Na agbanyeghị mmeri a, ndị Super Falcons gbaliri ike ha ma gosị kwa ndị Naijirịa na olileanya dị maka asọmpi iko mba ụwa nke 2023.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Super Falcons: Naịjirịa nọzi na kwara pụ kwara pụ


Ọ bụghị ndị ntọ, ọ bụru ndị ohi maọbụ ndị ọchị ehi, nke mere ọtụtụ mmadụ jizi chịrị obi n'aka.

Nke a bụ ụfọdụ mkpamkpa ndị a kpagoro na Naịjirịa:

Enugwu

Ụmụnwaanyị tọgbọrọ n'ihu ụlọụka na-eru uju

Nke gbara ọtụtụ mmadụ anyammiri n'izu gara aga bụ nke ndị ntọ gburu otu ụkọchukwu bụ Fada Clement Ugwu na parishi ya n'Enugwu steeti.

Ndị uweojii jidekwara ndị omekome kwuru na aka ha dị na ntọrị fada ọzọ bụ nke ha egbughi.

Egburu Maria Amadi n'ihu ụlọ ya n'Enugwu

Ka a na-ekwu nke a na-ekwu, BBC nwetere akụkọ maka nwaanyị nọọsụ aha ya bụ Maria Amadi, bụ onye rụrụ ọrụ na Federal Psychiatric Hospital Enugwu, bụ nke ndị oji egbe ezu napụrụ ndụ ya n'ike n'ihu ụlọ ya na Trans Ekulu Engwu.

Ka ọ dị ka nke ahụ ezughị, ndị ogbu ara ọbara wakporo nwagbọghọ si Abuja lọta be nna ya n'Enugwu Ezike, Enugwu steeti, ịbịa kwado ule JAMB.

A hụrụ ozu Ngozi Eze ebe ọ tọgbọrọ ka abalị abụọ achọwara ya gachara.

Gịnị ka ndị ọrụ nchekwa mere?

Ebere Amarizu bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Enugwu sị na ha ka na-ama imi n'ala ịmata ndị aka ha dị na mkpamkpa ndị a.

G. B. Umar, Onyeisi ndị uweojii n'Anambra steeti

Anambara

N'izu gara aga ka ndị eche na ha bụ ndị ọchị ehi wakporo ma gbuo mmadụ ndị ọrụugbo n'Anam dị n'Anambara West.

Ugbua, uweojii sị na ha edunyele ndị ọrụ ha n'akụkọ ahụ maka nchekwa pụrụ iche.

Legọs

N'otu izuụka a gara aga, ka ndị ntọ tọọrọ onyeisi ndị ọrụ na-agbanyụ ọkụ akpọro Fire Service bụ Rasaki Musibau na mmadụ asaa ndị ọzọ n'anya ọcha n'ụzọ Epe na-aga Itokin na Legọs.

Rasaki Musibau nọ n'etiti

Gịnị ka ndị ọrụ nchekwa mere?

Ka ọ dị ugbua, ndị uwe ojii ekwupụtala na atọhapụla Musibau na mmadụ isii ndị a tọọrọ ya na ha n'ụbọchị Satọde abalị isii n'afọ Epreel mana a sị na e nwebeghi onye ha gidere maka ntọ a n'ihi na a ka na-alụsị ha ọgụ mgbe onye nta akụkọ BBC kpọrọ ha.

O kwukwara na o nweghi otu n'ime ha emerụrụ ahụ.

Mana ha ka na-emebanye nchọpụta maka ya.

Ahmed Sani bụ onye ọkụ gbara ụlọ ya abụọ

Kaduna

N'Ungwan Aku, Kajuru dị na Kaduna steeti, ka ndị eche na ha bụ ndị ọchị ehi gburu mmadụ iri abụọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra Killings: Ndị ohi akarịala ndị ọrụ nchekwa ike?


Ọ bụrụ na ị mabughi, mara ya ugbua na Naịjirịa nwere mmadụ, nke ọkpụ ihe na ose ihe bụ Enwonwu so n'ime ya.

Ọ bụrụ na ọ dị ndụ ugbua, ọ gaara adị afọ 103; mana afọ 2020 a mere ya afọ 26 dimkpa a lara mmụọ.

Ọ nwụọla, mana ihe ndị o ji aka ya kpụọ ma see, mere ka ọ ka bụrụ onye a kpụ n'ọnụ.

Nso nso a, n'afọ 2019, ka otu ihe o sere n'afọ 1974 nke a kpọrọ 'Tutu' mụtara otu nde paụnd na ọma (£1,205,000) mgbe e rere ya.

O ji ọlanchara kpụọ akpụrụakpụ Ezenwaanyị mba Briten bụ Elizabeth nke abụọ oge ọ ka bụ nwaagbọghọ, mgbe ọ na-akwado ịbịa Naịjirịa n'afọ 1957.

E mechara gosiputa akpụrakpụ ahụ na "Royal Society of British Artists" (RBA) ebe ndị mmadụ bịara gbaa ya nkiri n'afọ ahụ.

Ọ bụ onye Afrịka mbụ e nyere ohere ịkpụ Ezenwaanyị mba Briten

Onye bụ Ben Enwonwu?

A nabatara ya n'otu 'Agbalanze' bụ nke ndị Ọzọ n'Ọnịcha n'afọ 1976 - Ọ malitere ịza Ọdigwe dịka nna ya

Naịjirịa nyere ya ihe nrite Nigerian National Order of Merit n'afọ 1980 maka ihe o mere n'ụwa nka.

E gosiri nka ya, ma nke e sere ese ma nke akpụrụ akpụ na mpaghara ụwa dị iche iche.

Nke a bụ eserese ya nke ọ kpọrọ 'agbọghọ mmụọ' (ekpo Ọnịcha)

Ebe ndị e gosipụtara ya gụnyere Legọs, Glasgow dị na Skọtlandị, Lọndọn, Mịlan dị n'Itali, mba Amerịka na ebe ndị ọzọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Igbo People: 'Ndị Igbo, ndị Bini na ndị Yoroba si otu ebe pụta'

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ben Enwonwu: Gịnị ka ị ma maka nwoke a e ji eme ọnụ?


Ọ dịka a ga-asị na ọ bụ n'ilu a ka a gbakwasịrị ụkwụ ma hiwe otu ọgbọ n'ala Igbo maka ha kwenyere na Igwe bụ ike.

Gịnị bụ Otuọgbọ?

Maazị Chigozie Nnabuihe bụ onye ọkammụta n'asụsụ nakwa omenala Igbo sị na otu ọgbọ bụ omenala e ji mara ndị Igbo.

"Ọ bụ otu jikọtara ndị a mụrụ n'ime otu afọ maọbụ agbata afọ abụọ ruo afọ anọ mana ọ gaghị akarị afọ ise."

Otuọgbọ ndị ụmụnwaanyị n'emume ịgbọtụọmụ n'Ohafia, Abia Steetị

Ọ sị na obodo dị iche iche n'ala Igbo nwere etu dị iche ha si eme ya nakwa aha dị iche ha na-akpọ ya dịka "Ndị ebiri, Ndị Uke" dgz.

Otu ọgbọ dị iche nwere aha e ji mara ha nke na-egosi ndịiche nakwa ogogo ha n'otu ọgbọ ndị ọzọ dị n'obodo.

Iji maa atụ: Obinwanne dị n'Arochukwu, Ikenga dị n'Ezeukwu-Alayi, Azummini Udomba dị n'Ohafia dgz.

Kedụ mgbe omenala Otuọgbọ malitere n'ala Igbo?

Igbo sị na ụwa otu onye ka mma n'ime afọ. Nke bụ na ngwa ngwa a mụrụ mmadụ, mmekọrịta ya na ndị ọzọ ga-amalite.

Otu ọgbọ bụ omenala na-ahụ na mmadụ na ibe ya nwere ezi mmekọrịta, ebe nwata ga-ama ndị ọgbọ ya ma kwanyere ndị ọgbọ tọrọ ya ukwu.

Afọ ole ka a na-adị tozuo ịbanye n'Otuọgbọ?

Nwata malite ito, ya na ụmụaka ibe ya a mụtụ na gburugburu oge ahụ ga-amalite igwukọ egwuregwu mana ọ bụghị mgbe otu ọgbọ na-ebido.

Maazị Nnabuihe sị na otu ọgbọ na-amalite mgbe nwata dị na-agbata afọ iri na abụọ na iri na ise.

Ndị otuọgbọ na-agbọtụ ọmụ n'Ohafia, Abia Steetị

"Ọ bụrụ n'obodo dịka Ohafia a na-asị nwata dị afọ iri na ise ga-agbata nnụnụ iji gosi akpamike." O kwuru.

Ọ gara n'ihu sị na isonye n'otu ọgbọ na-akwụsị mgbe ndị ọgbọ ahụ lara ezumike nka nke ụfọdụ na-akpọ "ịkpọtọ mma" maọbụ "ito ọgbọ".

Mgbe ahụ ha ga-akwụsị ihe ọbụla a kpọrọ ọrụ obodo mana a ga-eji ọrụ ha rụrụ na-echeta ha nakwa akwanyere ha ugwu n'obodo.

Kedụ uru Otuọgbọ bara?

Ndị nne larala ezumike nka n'otuọgbọ

Otu ọgbọ dị iche iche nwere ọrụ gbapụtara ihe ha na-arụ n'obodo bụ nke a na-eji echeta ha na mmalite nakwa nkwụsị otu ọgbọ ha.

Ọrụ ndị a gbakwasịrị ụkwụ n'ọdịmma na ncheta obodo gụnyere;

Traditional Retirement:'Ịgba Ọtaọmụ bụ ihe anyị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe mere otu ọgbọ, otu ebiri na ndị uke ji baa uru n'ala Igbo


Ọ ga-akpọtụ taa na Legọs ebe BBC Yoruba na-eme nke ha nakwa na Akwa Ibom ebe BBC Pidgin ga-eme nke ha.

N'ụbọchị Fraide nke ọnwa Jenụwarị ka nke mbụ ga-akpọtụ n'ala Igbo ka mmadụ anọ na-azọ oche gọvanọ n'Imo steeti.

Ndi ga-apụta n'Imo bụ Hope Uzodimma, Uche Nwosu, Ifeanyi Ararume na Emeka Ihedioha.

Ihe ndị ndọrọndọrọ ọchịchị a ga-akpa maka ya bụ mwulite ọchịchị bara uru.

Ozi a nke BBC Pidgin ziputere n'akara Twitter ha gosiri nrụrịtaụka niile ga-eme n'ala Naịjirịa.

BBC Igbo ga-emekwa nrụrịtaụka ọzọ n'izuụka n'abịa n'Abịa steeti.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo state results: Ọ ga-akpọtu n'Imo steeti echi


Ọ gwara onye ntaakụkọ a ma dịka 'Daddy Freeze' na Churchill bụ di ọlụburu na mbụ, bụ onye na-eme mpụ ma bụrụkwa nwoke na-ezughị oke.

Mana kemgbe ọkọsachara ndị ntaakụkọ ya bụ ihe, ndị mmadụ akwadola ya ebe ụfọdụ katọrọ ọtụtụ ihe o kwuputere.

@collinsweglobe kwuru na Tonto echezọkwala mgbe o ji Churchill eme ọnụ.

End of Twitter post, 1

@mhzkatty si Tonto ya zuzie ike gbasara esemokwu dị n'etiti ya na Churchill.

Mana ndị a na-ekwu ihe ọzọ

@Firstosaz kwuru na Tonto na-eme ihe dimma site n'ikwupute ihe ọjọ niile di ochie ya mere ya n'onyonyo.

@ambition05 kwuru na ọ bụ mgbe ihe wutere nwaanyị nke ukwu ka o na-ekwupute uche ya.

Dịka ọ dị ugbua, di ochie ya o boro ebubo ndị a apụtabeghị zọrọ isi ya maọbụ tinye ọnụ n'okwu a.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Tonto Dikeh: Ihe mere ya na Churchill ji ewu na soshal midia


Ọ hapụrụ asambodo o nwetere na Mahadum dịka onye nchọpụta ihe ọkpụ Bekee kpọrọ 'Archeology' wee chịwazie ehi.

Ugbua Ekene sị na ya na-achọ ego ọ ga-eji zụta ala ebe ọ ga-eji rụọ ogige ụmụanụ bụ ebe ọ ga-ewe ụmụnwaanyị ibe ya n'ọrụ.

Ọ sị na ọ kwadoghi ịchagharị ehi n'ụgbo ndị mmadụ bụ nke na-ebute nsogbu n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụ ugbo.

Ọ gwara BBC otu o sị chọọ ịgbanwe ajọ echichi ndị mmadụ gbasara ọrụ ịchị ehi na Naịjirịa.

Ndị mere ihe onyonyo: Chioma Obianinwa na Nnamdi Agbanelo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ekene Obayi: "Abụ m nwaanyị Igbo na-achị ehi mana ihere anaghị eme m"


Ọ kọwara na ndị a ji aka ha agwọ onwe ha ma malite ị ga ụlọọgwụ mgbe ọrịa bịara jidesie ha ike nke mere na azọtanwughị ndụ ha.

Ọ rịọkwara onye ọbụla chọpụtara na o nwere Covid-19 ya gaa ụlọọgwụ ewepụtara maka ọgwụgwọ ha ga nata ọgwụgwọ.

Nke a mere ka BBC Igbo jụọ otu dọkịta bụ McGinger Ibeneme ihe bụ ọdachi na mmadụ ịji aka ya agwọ onwe ya n'ụlọ kama ị ga ụlọọgwụ.

O kwuru na o nweghi ihe dị mma nwereike ịpụta na mmadụ agaghị n'ụlọọgwụ ka dọkịnta nyocha ya tupu amalite ọgwụgwọ.

Lee ihe ndị o kwuru ebe a:

1. Ọgwụ abụghị nri n'ihi na ọgwụ dị icheiche na-eme ihe dị icheiche n'ahụ nke pụtara na ịṅụọ ọgwụ nke dọkịnta ejighi aka ya nye gị, n'onwereike ịmebi ihe n'ime ahụ gị.

2. Ị ṅụọ ọgwụ mgbe n'ekwesighi na-eme ka ọgwụ kwụsị ịdị ire ya bụ na mgbe a na-achọ iji ya gwọ ọrịa o kwesiri ị gwọ, ọ gaghị eme nke a n'ihi na emebichaala ya.

3. Ọrịa dị icheiche na-ewepụta njirimara yiri onwe ha. Iji maatụ ọrịa dịka iba, coronavirus, ọrịa eze nakwa ndị ọzọ na-ebute ahụ ọkụ mana ọ pụtaghị na ọ bụ otu ọgwụ ka-aga eji gwọ ha niile.

4. Ndị mmadụ nwereike iji ọgwụ gbuo onwe ha n'ihi ịnụ ọgwụ ha ekwesighi ịṅụ na mbụ.

Ọ nyere ndụmọdụ sị ndị mmadụ ha gaa n'ụlọọgwụ mgbe ọbụla ọrịa na-arịa ha maka na dọkịnta mụrụ nyocha na ọgwụgwọ ahụ nakwa na ọ ga-aka mara ọgwụ ahụ gị nwereike ịnabata.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus Tips: Ihe ọghọm dị n'ịgwọ onwe gị ọrịa n'ụlọ


Ọ na-ama akwụkwọ ma bụrụkwa onye a ma ama n'ụlọakwụkwọ.

Mana egwu dagharịrị ka ọ banyere mahadum.

Nsogbu dị iche iche dakwasịrị ya nke mere o jiri gaa mahadum anọ tupu o nwee ike ịgụcha akwụkwọ mahadum.

Nsogbu emeghị ihe mgbe ọgbọ ya mere, butere ya oke echiche na obi nkoropu nke bụ na echiche igbu onwe ya banyere ya n'ime.

N'ihe onyonyo a, Iyke onye nwere nkịta iri, icheoku atọ nakwa otu nwamba, kọwaara BBC etu ịzụ amụmanụ si dọpụta ya n'echiche ikwụgbu onwe ya.

Lee akụkọ ije ya n'ihe nkiri a:

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Overcoming depression: ‘Ịzụ ụmụanụmanụ dọpụtara m n’echiche ịkwụ ụdọ’


Ọ rụkwara ọrụ dịkwa mịnịsta na-ahụ maka agụmakwụkwọ nakwa nke ngalaba ngwupụta ọla.

Ezekwesili bụ onye ofufe Kraịst, bụ ihe dị iche n'etiti ya na mmadụ abụọ na-azọ ọchịchị n'okpuru pati abụọ isi ha pụtara ọfụma.

Pati ya - Allied Congress Party of Nigeria (ACPN) - abụghị nke ama ọfụma.

Ezekwesili nọ n'isi otu 'Bring Back Our Girls,' otu mere ka ụwa tinye anya na Naịjirịa mgbe Boko Haram tọọrọ ụmụakwụkwọ n' obodo Chibok dị n'ugwu ọwụwa anyanwụ Naịjirịa.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu sị na mmụta ya dịka onye nyocha akụnaụba obodo nke Bekee kpọrọ "economist" bu ezigbote uru dịrị Naịjirịa.

Mana, ha kwukwara na ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere ndọrọndọrọ ọchịchị adịghị akwado ya.

 Ezekwesili kwere nkwa na enye ya ohere ịchị, ọ ga-ahazịarị akunaụba Naịjirịa, mee ka ọ kwụsị ịbụ mmanụ agbịdị bụ ihe Najiria ga na-atụkwasị obi.

O kwekwara nkwa na ya ga-ahụ na ndị ntorobịa nwetara ọrụ.

Nwaanyị a dị afọ 55 chọrọ ịbụ nwaanyi izizi ga-achi Naịjirịa dịka onyeisiala, agbanyeghị na ọtụtụ mmadụ na-ahụta atumatụ ahụ dịka ihe ga-arịa ahụ ime ugbua.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria 2019 elections: Njirimara ndị na-azọ oche Onyeisiala – Obiageli Ezekwesili


Ọ sị ka ndị otu soro na njem ekpere nke ndị jikọtara ụka Kraịst bụ CAN n'ịchafụ hiwere n'ihi ogbugbu a na-egbu ndị otu ha na Naịjirịa.

Osote onyeisi ụka a bụ Funso Odesola sị na parishi dị 25000 na Naịjirịa ga-eso mee ya bụ ngagharịiwe.

Ngagharịiwe a na-abịa dịka onyeisi ụka Katọlik na Naịjirịa bụ Bishọp Hassan Mathew Kukah kwupụtara ogbugbu otu nwata akwụkwọ Semịnarị.

Nwata a bụ Michael Nnadi, onye gbara afọ iri na asatọ so n'ụmụakwụkwọ anọ a tọọrọ na Kaduna n'ọnwa Jenụwarị afọ 2020.

E mechara gbuo ya na otu nwaanyị ma tọhapụ ụmụakwụkwọ atọ ndị ọzọ.

Cheta na ndị ụka Katọlik mekwara ngagharịiwe maka ogbugbu ndị ụkọchukwu ha n'ọnwa Mee afọ 2018,

Ọtụtụ ndị mmadụ na-abatara atụmatụ a nke ha gosiri na soshal midia;

Anwụchiela onye chọrọ ịtụ ogbunigwe n'ụlọụka 'Winners Chapel'

Ụkọchukwu David Oyedepo bụ onyeisi ụlọụka 'Winners Chapel'

Aka ndị uweojii akparala otu onye chọrọ ịtụ ogbunigwe n'ụlọụka na Kaduna n'ụbọchị Sọnde.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Kaduna gwara BBC na aha nwoke ahụ bụ Nathaniel Samuel.

O kwuru na amatabeghị ma nwoke ahụ ọ bụ onye ụka 'Winners Chapel' ka o si esi bịa.

Mana nnyocha ka na-aga n'ihu iji chọpụtachaa etu ya bụ ihe si mee.

Taa bụ otu afọ Osinbajo nyara ihe mberede ụgbọelu

Ụgbọelu helịcọpta Osinbajo nọ n'ime ya dara n'afọ 2019 mana o nweghị onye nwụrụ

Ụgbọelu a ị hụrụ ebe a bụ nke osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo sị na ya ripụta otu afọ gara aga mgbe ọ dara kụjaa na Kabba.

Osinbajo na-aga njem ịchụ nta vootu na Kogi mgbe ya bụ ihe mberede mere.

Ọ tụụrụ Chineke mmamma maka ịme ka ya na ndị otu ya bụrụ ndị dị ndụ n'ala ndị dị ndụ taa.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ezitere Osinbajo ozi iji soro ya kelee Chineke maka ịzọpụta ya na ndị ọrụ ya n'ihe mberede ahụ gaara ịta isi ha.

Ọkụ gbara ụlọọrụ Inec n'Anambra steeti

Ka o ji ọkara gafee elekere iri na abụọ nke ehihie ụbọchị Sọnde, ọkụ malitere ịgba ụlọọrụ ndị Independent National Electoral Commission (Inec) nke dị na Ogidi n'ime okpuruọchịchị Idemili Nọt dị n'Anambra steeti.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Haruna Mohammed mere ka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

RCCG Prayer Walk: Adeboye na ụka RCCG na-eme ngagharịiwe maka nchekwa


Ọ sị na otu n'ime ha kpara bụ etu a ga-eme ka gọọmentị wepu aha Ipob dịka ndị na-eyi ndụ egwu maka na ha anaghị eyi ndụ egwu.

Na Ohanaeze n'uju kwetere na Ipob abụghị ndị na-eyi ndụ egwu na ọ bụ ihe a na-akpa ka a mara etu a ga-esi wepu aha ha.

Ọ sị na ọ bụ ihe a ka ndị Ipob bịara ọgbakọ a gụnyere ọkaiwu ha gwara Ohanaeze ka e mere ha.

Ogene sị na ọ maghị nke bụ na Nnamdi Kanu na-abịaghị nzuko ha nwere ji na-ebo Ohanaeze ebubo.

Nnamdi Kanu agbarụrụ ihu sị na Ohanaeze gbara mkparịtaụka ha nwere n'anwụ

Ọ sị na ọ na-eche mgbe otu n'ime ndị bịara nzuko a ga-apụta sị na ọ bụghị ihe ha kpara na nzuko a.

Ogene gara n'ihu kwuo na onweghi mgbe ha nyere ndị ntaakụkọ ozi banyere ihe kwuru na  ọ bụ odeakwụkwọ Ipob zitere ozi banyere ihe ha kpara na nzuko.

Cheta na onye ndu otu Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ Nnamdi Kanu katọrọ etu Ohanaeze ji gbaa mkparịtaụka ha nwere n'anwụ.

O kwuru nke a mgbe ọ na-agbasa ozi n'akara Facebook ya n'ụbọchị Wenesde sị na otu onye ntaakụkọ na-arụrụ 'Vanguard' ọrụ wepụtara na Ipob garOhanaeze na-agba mbọ.

Ọ sị na otu onye ntaakụkọ na-arụrụ 'Vanguard' ọrụ dere na Ipob rịọrọ Ohanaeze ka ha gwa gọọmentị ka e wepu aha ha na ndị na-eyi ndụ egwu.

Kanu sị na ọ bụ eziokwu na ha na Ohanaeze na-enwe mkparịtaụka ugboro abụọ n'Anambra nakwa Enugwu kama na ọ bụghị maka ịrịọ ha arịrịọ n'ụdị ọbụla.

Ọ sị na ọ bụ naanị mkparịtaụka udo bụ ebe ha kwerịkọtara na a gaghị ewepụta ozi ọbụla banyere mkparịtaụka a.

O boro Ohanaeze Ndigbo ebubo na ọ bụ ha nyere onye ntaakụkọ ahụ ikike ka o bipụta ụdị 'akụkọ ụgha' a banyere ndị Ipob.

Kanu gara n'ihu kwuo na ihe mere o ji kwe ka Ipob na Ohanaeze nwee mkparịtaụka n'isi mbụ bụ maka arịọrịọ na okwu ụfọdụ ụmụafọ Igbo ọ na-akwanyere ugwu gwara ya.

Ndị a gụnyere Mbazuluike Amaechi, Pat Utomi, Onyeka Onwenu, Ngozi Odumuo, ọkammụta Nwala, Achịbishọp Obinna, Achịbishop Chukwuma, Achịbishọp Ede na ndị ọzọ.

Kanu dọrọ aka na ntị na o nwere ozi niile banyere mkparịtaụka na ọ bụrụ Ohanaeze kpaa ụdị agwa ọzọ na ọ ga-agba ihe niile n'anwụ.

Akụkọ ndị ga-amasị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

'Kanu anọghị mgbe Ohanaeze na Ipob nwere nzukọ nke o ji ebo ha ebubo'


Ọ sị na ọ na-eji nkwu mkpụrụ nkwụ emepụta ncha nkọta a dịka ha mụtara ya n'aka ndị nna nna ha.

Okorie gosiri ka o ji ngwu mkpọrọ akwụọ okụ ka o ree ma bụrụ ntụ.

Dịka o rechara na ọ ga-etinye ya mmiri ma zaa ya.

Mmiri ahụ azapụtara na ya ka a ga-esi n'ọkụ ruo mgbe ọ ga-atafọ obere mmiri, e tinye zie ya mmanụ ma hapụ ya n'ọkụ ruo mgbe ọ tacha mmiri.

Okorie sị na a na-eji ncha ndị a asa ahụ, akwa, efere na ihe ndị ọzọ.

Ọ na-enye aka ịgwọ ọkọ, kịtịkpa, ọkpụisi eri ego, akpụkpa na ihe ndị ọzọ na-eme n'ahụ mmadụ.

Kirie ihe o kwuru n'uju;

Ndị mere akụkọ a bụ Nnamdi Agbanelo.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

How to make black soap: Lee etu e si emepụta ncha nkọta e ji agwọ ọkọ dị iche iche


Ọdọụgbọelu Owere ka ọ na-agba ọkụ

Mgbe anyị nụrụ akụkọ a na mbụ, e kwuru na ọkụ na-agba n'ọdọụgboelu Sam Mbakwe dị n'Owere n'ehihie tata bụ Monde.

Sam Mbakwe Airport: Nwaanyị dị ime ji nwapem gbalahụ ọnwụ ka ọkụ na-agba

Mana ndị ọrụ gbatagbata n'odoụgbọelu mechara menyụọ ọkụ ahụ, dịka onye ntaakụkọ anyị bụ Paul Chukwu onye gbara ụgbọelu si Legọs gawa Owere n'ehihie a kwuru.

A mabeghị ihe butere ọkụ ahụ nke a na-enwe akụkọ ndị merụrụ ahụ mana ọkụ ahụ gbapịara ọtụtụ ihe tupu e menyụọ ya.

Onye ọrụ menyụọ ọkụ ahụ

Ọdachie ahụ meburu ka e dugharia nfeda ụlọelu ndị kwesiburu ifeda ebe ahụ, gaa ọdọugboelu Pọtakọt.

Dịka a na-ekwu, o nweghị onye a nụrụ nwụrụ n'ihe mberede ọdọụgbọelu ahụ.

Ihe ndị ọkụ mebiri

Anyi ga-ewetere unu akụkọ ka o si eme.

Ihe ndị ọkụ mebiri

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sam Mbakwe International Cargo Airport: Ụgbọelu amalitela ifebata ma fepụ n'ọdọụgbọelu a- Ndi uweojii


Ọfọ ndị sineti bụ ihe na-egosi ikike ndị sineti

Abdul kwuru nke a oge kọmiti sineti na nke ndị ụlọomeiwu nke nta na-enyocha ya bụ ihe mere gbara ya ajụjụọnụ.

Dịka o si kwuo, ihe mere n'ụlọomeiwu bụ maka izu ọjọọ na nkata dị n'etiti ndị nchekwa na ụfọdụ ndị sinetị.

O kwuru na ndị uweojii na-eji egbe nọ n'ime ụlọ sineti kwa ụbọchị emeghị ihe ọbụla oge ndị omekome ahụ batara.

N'okwu ya, "Ụbọchị epurel 18 oge ọ na-akụ ihe dịka elekere 11 nke ụtụtụ, a kpọrọ na o nwere ndụ na-eme ngagharị iwe n'ọnụụzọ na-abata ụlọomeiwu, e jiri m ngwa ngwa gaa ịgwa ndị ahụ okwu oge a gwara m na o nwere ndị bu ọfọ sinetị agbapụ ọsọ".

"Akpọrọ m ndị nọ n'ọnụụzọ niile ka ha ghara ikwe ka onye ọbụla pụọ maọbụ bata mana mmadụ atọ bịakwụtere m na ha bụ ndị nchekwa ka m nye ha ohere ka ha laa".

"Ọbara m hụrụ n'akwa ha mere ka m na-enyo ha enyo, m we nye iwu ka a nwụchie ha, n'ihe niile, mmadụ isii ka a nwụchiri ụbọchị ahụ ma nyefe ha n'ịsị ụlọọrụ ndị uweojii n'akụkụ ọgwụ nsị anyị natara ha".

"Ọzọ, a natarakwara otu ụgbọala Prado na-enweghi ihe e dere ya nakwa otu ụgbọala Toyota Hilux ka ndị uweojii kpọchiri," ka o kwuru.

Na nzaghachi, onyeisi kọmiti na-em nyocha ahụ bụ sintọ Bala Ibn N'alla gwara ndị uweojii ahụ ka ha weta akwụkwọ ndị uweojii ha na-edebanye aha ndị omekome na ihe ha mere.

Ndị omeiwu zọrọ isi ha ka ndị ike bịara buru osisi ọfọ ndị sineti

O nyekwara iwu ka ha nye ndị kọmiti ahụ ụfọdụ n'ime akwụkwọ ahụ nke foto ndị a nwụchiri na ebe e dere ebe a kpọgara ha dị.

Cheta na ọgbakọ ndị sineti kpụrụ ụkwụ n'ala ụbọchị Epurel 18 afọ a 2018 oge ndị omekome wakporo ụlọomeiwu ahụ wee zuru ọfọ ha.

Ndị sineti dere akwụkwọ katọọ ya bụ ihe ma kwuo na ọ bụ arụ megide ala Naịjirịa ma bụrụ izu iji kwatuo otu ngalaba nke gọọmenti etiti.

Ha bokwara otu sinetọ na-anọchi ndị Delta sentraal bụ Ovie Omo-Agege ebubo na o du ndị omekome ahụ wakporo ụlọomeiwu ma buru ọfọ ha.

E mechara nwụchie ya bụ sinetọ mana o kwuola na onweghi ihe ya mere, e mechara ndị uweojii hapụ ya.

Ndị uweojii mechara chọa ọfọ ahụ e zuru n'okpuru akwa ụzọ ma... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọfọ ndị sineti: Ndị uweojii ekwuola na ụfọdụ sineti so kpa nkata ahụ


Ọkaipke Abdullahi Ilellah ji nde naira ise tụghapụ Abbo n'akambe.

Cheta na ọnụ na-ekwuru uweojii n'Abuja bụ Anjuguri Menzah sị na ha akpụpụrụ onye a na-anọchite Adamawa-North n'ụlọ Omeiwu ukwu ulọikpe.

Ihe onyono pụtara na soshal midia n'izu gara aga gosiri ka nwoke a na-eche na ọ bụ Maazị Abbo mara nwaanyị ọra n'ebe a na-ere akwurangwa eji eme mmekọ nwoke na nwaanyị.

Abbo apụtala kwenye na ọ bụ ya mere ihe a ma rịọ mgbaghara, mana dịka ihe omere megidere iwu ọha, uweojii jizi ya bụ okwu gawa ụlọikpe.

Ụlọ ntaakụkọ Punch dere na ọ bụ ụlọikpe dị na Zuba ka akpọ omeiwu a aga.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Senator Elisha Abbo azarala ọnu ya n'ulọikpe wee nwete akamebe nde naira ise


Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

Beatrice gụrụ ihe a na-akpọ 'Sociology' na mahadum mana ọ nọ na-arụ ọrụ dịka ọkaiwu ma na-enweta ọtụtụ mmeri.

Nnamuoh, dị afọ 35, bụ onye Iyiawa dị n'Anambra steeti, mana ya na di ya na ụmụ ha anọ bi n'Okporo, nke dị na Ọrlụ n'Imo steeti.

Ndị uweojii si na ha nwetere uwe ndị ọkaiwu dị icheiche na akwụkwọ ebiri aha ụlọọrụ ọkaiwu n'ụlọ ebe Nnamuoh bi.

Nnamuoh gwara ndị ntaakụkọ Punch gbara ya ajụjụ na ya mere ihe a nke a sịrị na o mere.

"Agbanyeghị na m gụrụ Sociology, mụ na ndị ọkaiwu na-arụkọ, ya mere m jiri mụta ihe gbasara iwu. E nwekwara m ụbụrụ. Ya mere, ihe ọ bụla m mere, a na m eme ya nkeọma," Nnamuoh gwara ndị ntaakụkọ.

"A hụrụ m ọrụ ọkaiwu na anya. A chọrọ m i nweta ohere gụọ ya na mahadum ugboro anọ, n'ihi ego, emeghi m ya. Ọ bụ maka i nyere onwe m aka mere m jiri tinye aka na nrụrụaka a."

Nnamuoh na-arịọ mgbaghara, kwuo na ochegharịala.

Mana onyeisi ndị uweojii n'Ime Steeti bụ Chris Ezike kwuru n'aka kpara Nnamuoh n'Orlu mgbe ọghọrọ ndị mmadụ aghụghọ wee napụ ha ego rụrụ naịra 342,000.

"Ọ napụrụ ndị mmadụ ego ka ọ tụrụ ha asị ma reesi ha ụgbọala, ebe ọ gwakwara ha na ọ bụ onye ọkaiwu." Ezike kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ndị uweojii anwụchiela ọkaiwu adigboroja


Ọkụ Timber Shade Metụtara ọtụtụ mmadụ

Gọvanọ IFeanyi Ugwuanyi kwuru na nkea bụ iji ji hichaa ndi ahia ọkụ gbapiara ụlọ na ngwa ahia ha anya mmiri.

Ugwuanyi na Osote ya bụ cecilia ezeilo soro wee gaa ya bụ njem nleta.

Ọ gwara ndi isi Timber Shade ka ha jiri Obi chukwu were depụta aha onye ọbụla ọkụ gbara ihe ya na ya bụ 'Line' Abụọ na atọ.

A na-ere osisi di icheiche na Timber Shade

Onye isi otu jikọrọ ndi ahia na Timbashed bụ Levi Obi kwuru na ọñụ juru ha obi ka Govano Ugwuanyi Siri were ngwa ngwa gbatara ha ọsọ enyemaka.

Okwere nkwa na ya bụ nde naira iri na anọ na uma bụ nke ha ga eji rụba ụlọ ahia 72 ahụ gbara ọkụ ozigbo na emegbụghị onye ọbụla.

Onye isi oche ọkpụrụ ọchịchị Enugwu south bụ Sunday Ugwu kelere Govano maka ịnụ mkpu akwa ndị ọ na achị.

O nyere ndị ahịa iwu ka ha na agbanyụ ọkụ latrik ma ha mechie ahịa ụbọchị ọbụla, ma tọkwaa anya n'ala hụ na ha gbanyuru ọkụ ọbụla ma ọ bụ Igwe eji arụ ọrụ nwere ike ibute ọkụ ọgbụgba.

Gọvanọ Ugwuanyi na osote ya bụ Cecilia Ezeilo, kọmishọna ọrụ na akụrụngwa dị na aka bụ Greg nnaji, ode akwụkwụ ụlọ ọrụ na ahu maka mberede na enugwu steeti bụ Nkechi Eneh na kwa ndị sọrọ wee mee ya bụ njem nleta.

Ugwuanyi gwara ha na ngwa ngwa aruchara ya bụ ụlọ azụmahịa gbara ọkụ, na ya ga-enyekwa ndị nwe ya bụ ọbọ ahịa 72 ego dị nde naira asaa na uma abụọ, ka ha were gochie osisi na igwe ọrụ ha ma malite ahia ozigbo.

Ọtụtụ ndị ọkụ ahụ metụtara bụ Tony Aja, chukwunonso Nnamchi, Charles Nweke na IFeanyi Eze kwuru na obi di ha ọcha maka ego ahụ amapụtara iji nyere ha aka. Ha yọkwara gọọmenti ka owere brill wee rụgharịa ya bụ ụlọ ahịa ka ewee gbochie ọkụ na odịnịhụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọkụ Timbashed: Ugwuanyi si na gọọmenti ya ga-enye aka


Ọkụ a gbara ulọ ngwa ahịa anọ n'Alaba International

Onye hụrụ n'anya nọ mgbe ihe mberede a mere akpọrọ Chinedu kwuru na ọkụ a bidoro n'elekere anọ nke mgbede a.

Ọ sị na tupu ụlọ ọru na-ahụ maka mmenyụ ọkụ abiaghị n'oge.

Ọ sị na n'ime ụgbọ ha atọ biara imenyụ ọkụ ahụ, otu ebughị mmiri.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ọkụ a gbara ulọ ngwa ahịa anọ n'Alaba International

Chinedu kwuru na onweghị onye meruru ahụ maọbụ onye ọkụ gbagburu karia ma ọtụtụ ngwa ahia gbaara ọkụ.

Ọ sị na oruru ihe karịrị 'container 40 feet' iri n'ime ụlọ ngwa ahịa ahụ.

Chinedu gwara BBC Igbo na ọ bụ ndị China nwee ya bụ ụlọ ngwa ahịa.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ngwa ahịa agbaala ọkụ n'Alaba International


Ọkụ ka na-agba n'ime ụfọdụ ụlọahịa dị n'Ọchanja n'agbanyeghị na taa bụ ụbọchị anọ ọkụ a malitere

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed, gwara BBC Igbo na ndị uweojii nwụchiri onye nwe ebe ahụ maka ebubo na ọ na-agbachikarị ndị na-arụrụ ya ọrụ ma ha laba ụra n'ime ebe ahụ.

Ọkụ ka na-agba n'Ọchanja

Akụkọ si Ọnịcha eru anyị ntị na-akọwa na ọkụ tanka ahụ gbara n'ahịa Ọchanja ụbọchị atọ gara aga, ka na-enwu ruo ugbua.

Ndị ihe ha lara n'iyi na ya bụ ọkụ ọgbụgba ka na-ekele Chukwu maka ndụ ha ma na-enwe olileanya.

Ọnọdụ Brexit nọ ugbua

Ndị omeiwu mba Briten 322 kwenyere ka e gbutukwuo oge tulee ihe, ebe mmadụ 306 chọrọ ya ọkụ ọkụ

Enwebeghi ebe mba Briten ji azụ aga n'ihe gbasara okwu ọpụpụ ha bụ Brexit.

Ndị ụlọomeiwu mba ha mere ntuliaka taa ebe ha kpebiri ka e chetukwuo obere tupu e mee ntuliaka ọzọ n'izu na-abịa, gbasara ọpụpụ ha nke Boris Johnson chọrọ.

N'egwuregwu,

Chelsea mechara gbara isi onwe ha n'aka ndị otu egwuregwu Newcastle dịka Marcos Alonso ji goolu dọrie poostu na nkeji iri asaa na atọ.

Tottenham na onwe ha azanwughị aha nna ha ka ndị Watford ji otu goolu gwọọ ha ịba nke ga-eme ya ugboro abụọ na-eso ibe ya ha emeribeghi bọọlụ.

'Enweghị ntiwapụ ọrịa Monkeypox na Naijirịa' - NCDC

Orịa MonkeyPox

Dika ụfọdụ akwụkwọ akụkọ na-ekwu na ọrịa akpọrọ 'Monkey Pox' etiwapụla n'ụfọdụ steeti na Naijirịa, ngalaba na-ahụ maka ọrịa bụ Nigeria Centre for diseaase Control (NCDC) apụtala sị na 'E nweghị ọrịa monkey pox na steeti ndị a ma na Naijirịa niile'.

Nke a sitere n'ozi Jeremiah Agenyi detara ndị BBC ebe ha kwuru na akụkọ na-ekwu na ọrịa Monkeypox etiwapụla na Legọs, Rivas na Akwa Ịbọm steeti bụ asi.

Ha kwuru na kamgbe afọ 2017, na ha na enweta mgbesa maka ọrịa Monkeypox  kwa izuụka n'otụtụ steeti dị na Naijiria.

Ụfọdụ ndi gbatagbata nke NCDC gara nyocha na Akwa Ịbọm Steeti.

NCDC kwuru na ha na-gba mbọ ichọpụta ọria a n'oge ma zigakwa ndị gbatagbata ha na steeti ọwụla achọpụtara ya bụ ọria.

Ha kwụkwara na site na Jenụarị ruo onwa Sepụtemba 2019, na ha enwetela mkpesa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra fire: Ọkụ agbagbuola mmadụ atọ na Nnewi


Ọnwụ Onyeachọnam bụ otu n'ime ọtụtụ nke ndịagha Naịjirịa na-anwụ kemgbe Boko Haram bidoro ịkpa mkpamkpa n'afọ 2009.

Akụkọ kwuru na Onyeachọnam nwụrụ ka Boko Haram wakporo ogige ha na Borno Steeti n'ụbọchị ole na ole gara aga.

BBC Igbo jụrụ nwanne ya nwaanyị bụ Chinelo ka ọ nụrụ akụkọ a, o kwuru sị "Ọ bụ eziokwu. Ekwebughi m na mbụ. Enwetebeghi m onwe m ruo ugbua."

BBC Igbo kpọkwara Texas Chukwu bụ onyeisi mgbasaozi ndịagha Naịjirịa ịjụ ya ihe ha ma gbasara ọnwụ Onyeachonam, mana o tụtụghị ekwentị ya.

Ihe ị maghị maka ya

Lee etu ndị enyi ya n'ụlọakwụkwọ si kwuputa maka ọnwụ ya:

Ọgụ Boko Haram ataala isi ọtụtụ ndịagha nakwa ndị nkịtị kamgbe afọ itoolu e bidoro ibuso ha agha.

Chetakwa na gọọmentị Naịjirịa kwere nkwa ịgbaghara ndị Boko Haram ọbụla chegharịrịnụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọgụ Boko Haram ataala isi onye agha bụ nwa amala


Ọnụ na-ekwuchitere David Umahi bụ onyeisi oche ọgbakọ ahụ gwara BBC n'ekwentị na ọ bụ ihe mwute na emebọrọ Ekweremadu na Jamini.

N'ọnụ ya "Ihe anyị tụrụ anya na aka ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ ịpụta rịọ mgbaghara na ihe ha mere nna ha adịghị mma. Ekweremadu bụ dike ndị Igbo."

Maka okwu Nnamdi Kanu kwuru gbasara ụmụaka ndị Gọvanọ, Uzo kwuru na ọ bụ egbe ọnụ ka Kanu na-agba.

Uzo kwuru na Kanu chọrọ ịdị mkpa karịa Biafra nakwa ndị ntoroọbia ọ lapụtara e gbuo n'Abia.

N'ime ozi ahụ, Kanu kwukwara na ha na-eche onyeisioche Ohaneze Ndigbo bụ Nnia Nwodo ebe ọbụla ọ pụtara na mba ofesi.

O kwukwara na ha ga-eme ya ihe ha mere Ekweremadu ma ha jiri anya hụ ya ebe ọbụla n'ofesi.

'O bu Umahi rịọrọ Onyeisiala e were kpọbụ ndịagha wakporo ụlọ Nnamdi Kanu'

Mgbe BBC Igbo kpọtụrụ Nwodo n'ekwentị, ọ sị na Nna agaghị atọ n'ọgbọ ya na ụmụ ya a na-ama aka.

"O nweghizi ihe ọzọ m nwere ikwu maka okwu a," bụ ihe si ya n'ọnụ pụta.

"Meenu m ihe e mere Ekweremadu ma m zọhie ụkwụ"

Nnmadi Kanu na-akatọ gọọmenti etiti maka mmegbu okwuru na ana-emegbu ndị Igbo

Kanu kwukwara na ndị nso ya nwereike ịme ya ihe e mere Ekweremadu maọbụrụ na ọ zọhie ụkwụ na onwe ya.

O kwuru na ihe mere eji wakpo Ekweremadu bụ iji nwụchie ndị ọchịchị ala Igbo n'akpịrị.

Ihe ụlọọrụ nnọchiteanya kwuru

Onye ntaakụkọ BBC kpọkuru Yusuf Tuggar bụ onye nnọchiteanya Naịjirịa na mba Jamini iji jụpụta ya ihe mere oge Sinetọ Ekweremadu bịara mba ahụ.

Tuggar gwara BBC sị, "e zitere m ozi ịbịa emume ahụ, m gakwaranụ ya bụ emume wee hụ ebe a wakporo Ekweremadu ma hụ ebe ndị uweojii na-agba ya ajụjụ ọnụ n'ime ụgbọala."

"Anyị kpara ma ọ bụ ka e tinye ya n'ụgbọala m, mana Ekweremadu sị ka o soro ụgbọala ndị uweojii, nke o ji laghachị n'ụlọndina ebe ọ nọ.

"Ụlọọrụ nnọchiteanya anyị amaghị na Ekweremadu na-abịa; ọ bụrụ na anyị ma, ọ bụ mụ na ya gaara eso gaa emume ahụ."

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị ọrụ gọọmentị gbaa mbọ hụ na ha gwara ndị ụlọọrụ nnọchiteanya mba ọbụla ha na-aga, iji gbochie ụdịrị ọdachi a.

O kwukwara sị na ha na-agba mbọ ịhụ na aka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nnamdi Kanu ga-arịọrịrị Ekweremadu mgbaghara - Ndị Gọvanọ ọwụwa anyanwụ


Ọnụ na-ekwuchitere Okorocha bụ Sam Onwuemeodo gwara BBC na ọ bụrụkwa na  gọọmenti etiti machie orire na ọzụzụ ọgwụ ọtapịapịa a kpọrọ 'Sniper', ọ ga-enye aka.

Nigeria: Ụmụaka ụmụnwaanyị a na-ere iji kwụọ ụgwọ

Onwuemeodo kwuru na mgbe Rochas Okorocha chiri Imo steeti, mmepe ministry na-ahụ maka ikpa obi anụrị nyere aka ịkwụsị ndị mmadụ iwere ndụ ha.

Ihe ise emere na 'Ministry of Hapinness' n'Imo steeti

Onwuemeodo gụpụtara ihe ndị a dịka ihe a na-eme na mịnistrị ikpa obi anụrị Okorocha hibere n'Imo.

N'ọnụ ya, "ihe ndị a ga-enye aka imelata etu ndị mmadụ si ewere ndụ ha".

O kwuru na ihe mere ndị mmadụ ji ewere ndụ ha ọtụtụ mgbe bụ maka ha enweghị onye ha ga-akọsara mkpa ha.

Cheta na ndị sineti Naịjirịa kpọrọ oku ka gọọmenti etiti machie orire na ọzụzụ ọtapịapịa a kpọrọ 'Sniper' maka etu ndị ntorobia si ejikarị ya egbu onwe ha.

Mbọ niile anyị gbara ka anyị nụta n'ọnụ ụfọdụ sinetọ kpọrọ oku ahụ kpụrụ n'ala.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Rochas Okorocha: Ihe 'Ministry of Happiness' ga-emere ụmụ Naịjirịa


Ọnụ na-ekwuchitere gọvanọ Willie Obiano bụ James Eze kwuru na akụkọ a na-efegharị abụghị eziokwu maọlị ma kwukwa na ọ bụ iduhie ndị mmadụ.

Ezeh kwuru na gọvanọ Obiano esighị ya bụ ebe emume ekpere n'imi ma ya fọrọ ịtụ ụkwụ ebe ahụ.

O kwuru na onye wepụtara akụkọ ahụ tụgharịrị ihe ụkọchukwu Prosper Amah nke Ogbaru Diocese ụka Anglican kwuru gbasara ọkụ tanka gbara n'Onitsha mgbe ọ na-ekpere Naịjirịa nakwa Anambra steeti ekpere.

N'okwu ya, " Ụkọchukwu Amah kwuru okwu a n'emume ekpere 'Annual Prayer Rally of Anambra State' nke gbadoro ụkwụ n'ọkụ gbara na nso nso n'isi ajọ mmụọ na ajọ mmadụ juru n'obodo.

Onitsha fire: "Ụlọ m na 'shọp' m gbara ọkụ, ebe ka m ga-agbaje?

Ezeh kwuru na odeakwụkwọ gọọmenti Anambra steeti bụ ọkammụta Solo Chukwulobelu nọ n'ọgbakọ ahụ rịọrọ ka ndị mmadụ kpe ekpere megide ndị na-eche echiche ọjọ megide Anambra steeti.

Cheta na akụkọ pụtara ụnyaahụ bụ ụbọchi abụọ nke ọnwa Nọvemba na-ekwu na gọọmenti Anambra kwuru na ajọ mmụọ juru na ime ụlọ gọọmenti steeti ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Solomon Ukoha onye nrụputa akụrụmgwa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra steeti: 'Anyị asịghị na ajọ mmụọ nọ n'ụlọ gọọmenti Anambra steeti'


Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii n'Enugwu steeti bụ Ebere Amarizu, gwara BBC Igbo na ọ bụ eziokwu na Okoye bụ onyeisi ndị ntorobịa nke otu ndọrọndọrọ ọchịchị Peoples Democratic Party (PDP).

Amarizu kwuru na ndị ntọrị ahụ ji ụjọ hapụ ya n'ime ọhịa ebe ha kpọsaburu ya, dịka ndị uweojii ji ọkụ ọkụ na-achụ ha n'azụ.

O kwuru na Okoye esonyela ezinaụlọ ya, mana ha bụ ndị uweojii na-ama imi n'ala ịhụ na ha chọtara ma nwụchie ndị omekome ahụ.

Ka a jụrụ ya ma a kwụrụ ụgwọ iji tọghapụ Okoye, Amarizu kwuru sị "Ndị uweojii anaghị akwụ ụgwọ, onye kwụrụ ụgwọ ga-ekwu ihe ọ kwụrụ".

Cheta na ndị ntọrị gbara egbe iji chụsaa ndị mmadụ mgbe ha nwụrụla Okoye ka o si n'ugbo ya dị n'Ohumagu, Agbogugu, na-alọta.

Ọkụ agbagbuola mmadụ 25 n'ụgbọmmiri

A chọtala ozu mmadụ iri abụọ na ise bụ ndị nwụrụ ka ọkụ gbara otu ụgbọmmiri n'obodo Kalifonịa dị na mba Amerịka.

Ndị ụlọọrụ na-elekọta osimiri na mba Amerịka kwuru na a ka na-achọ mmadụ itoolu, ebe mmadụ ise n'ime mmadụ iri atọ na itoolu nọ n'ụgbọmmiri ahụ zọtara ndụ ha tupu ụgbọmmiri ahụ enwuru ọkụ.

Foto na-egosi ụgbọmmiri ahụ ka ọ gbachara ọkụ

Buhari ezipula onye ozi

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ezigala onye nnọchiteanya pụrụiche na Saụt Afrịka, iji gwa onyeisiala mba ahụ bụ Cyril Ramaphosa, na obi adịghị ya mma maka mwakpo ndị Naịjirịa na mba Saụt Afrịka.

Mara na mwakpo 'xenophobia' ataala isi ihe ruru mmadụ narị isii na mba ahụ kemgbe afọ 2006.

Mberede okporoụzọ egbuola ndị mmadụ n'Anambara

Mmadụ isii nwụrụ ebe mmadụ ise merụrụ ahụ n'ihe mberede okporoụzọ n'Agụlụ, Anambara steeti dịka otu gwongworo suru ụgbọala anọ.

Ka ọ dị ugbua, gọvanọ Willie Obiano bụ aka na-achị steeti ahụ, agaala ebe ihe mere ma kwuo na ọ ga-eji aka ya akwụ ụgwọ ụlọọgwụ ndị merụrụ ahụ.

'Arsenal daalụ' - Nwakali

Kelechi Nwakali ekeleela ndị Arsenal n'agbanyeghị na ụkwụ ya emetụghị bọọlụ n'ime afọ atọ ọ nọ ebe ahụ.

Ka ọ dị ugbua, Nwakali dị afọ iri abụọ ahapụla Arsenal gafee SD Huesca, ebe ọ ga-anọ afọ atọ ọzọ.

Anambra ga-azụ mmadụ narị n'ọrụ ịkwọ ụgbọelu

Gọọmentị Anambra steeti ekwuola... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kidnapping in Enugu: Sunday Udeh Okoye nke PDP enwerela onwe ya n'aka ndị ntọ


Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Bala Elkana gwara BBC Igbo na ọgụ ahụ abụghị ọgụ agbụrụ dịka ndị mmadụ siri kwu.

Ihe onyonyo ndị NURTW wakporo ndị ọrụ n'Agege

Ọ kọwara na "ndị otu nzuzu a na-akpọ 'Awaawa" na ndị awụsa na-atụtụ akpakara nwere obere okwu nke mere ka ọgụ bido.

"Mana ndị otu anyị mere ngwa ngwa wuchie ebe ahụ.

"Ọ fọdụrụ obere ihe ka ọgụ ahụ ghọọ ọgụ ndị agbụrụ, mana ndị otu anyi ekweghi ka nke ahụ mee".

Elkana gakwara n'ihu kwuo na ndị uweojii ka nọkwa na okirikiri ebe ahụ maka adịghị ama ama.

Onye nọ nso ebe ahụ ziteere BBC Igbo foto nke gosiri ebe ngwa ahị ndị mmadụ lara n'iyi.

Ihe nrị ndị mmadụ na-ere n'okirikiri ahụ nke gunyere tomato, ose, ọka na ihe ndị ọzọ mebichara na ọgụ ahụ.

Lee akụkọ ndị ọzọ ga-amasị:

Food vendor: Ndị mba ọzọ na-abọ nri ma abọ karịa ndi Naịjirịa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Abule Egba Clash: Ihe butere ọgbaaghara na mpaghara Abule Egba na Lagos - Ndị uweojii


Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii steeti ahụ bụ Bala Elkana, kwuru na ndị omekome a pụtara n'igwe ma wakpoo ụlọọrụ ndị uweojii ahụ bụ ebe a na-arụgharị arụgharị dịka a gbachara ya ọkụ mgbe a na-eme ngagharịiwe oge End SARS n'afọ 2020.

Elkana kwuru na ndị omekome a bu n'obi na ịrụgharị ụlọọrụ ndị uweojii ahụ ga-egbochi ha ịgagharị na-akpa mkpamkpa n'ogige ahụ.

Elkana kwukwara na Abutu Yaro bụ kọmishọna uweojii steeti ahụ duru ndị ọrụ ha gaa n'ebe ihe mere, mana ọtụtụ ndị omekome ahụ riri mbo mbo ọsọ.

O kwukwara na enweghi onye nwụrụ, mana ha nwụchiri ụgbọala atọ.

Ndị 'unknown gunmen' na ndị uweojii na-akwarịta egbe n'Orji, Imo steeti

Ndị uweojii n'Imo steeti na ndị ji egbe na-akwata ya ugbua dịka a chọro iwakpo ụlọọrụ ha nke dị na Oji, Imo steeti.

Elkana gwara BBC Igbo na ndi omekome a chọro iwakpo ụlọọrụ ha kama ha ekweghị ha.

O kwuru sị, "Anyi egbuola ọtụtụ n'ime ha, anyị ekweghịkwa ka ha wakpoo ụlọọrụ anyị.

Ndị uweojii anọ anwụọla n'Iwollo Ezeagu na mwakpo ndị "Unknown Gunmen" wakporo n'isi ụtụtụ taata

Ndị mwakpo awakpoola ụlọọrụ ndị uweojii dị n'Iwollo-Oghe, n'okpuruọchịchị Ezeagu dị n'Enugwu steeti n'isi ụtutụ taata bụ 25 nke ọnwa Mee, 2021.

Dịka BBC Igbo siri chọpụta, ndị ahụ amaghị ndị ha bụ wakporo ya bụ ụlọọrụ ebe elekere abụọ nke isi ụtụtụ were gbagbuo ndị uweojii anọ nọ ọrụ abalị, ebe ụfọdụ a gbara egbe ka nọkwa n'ụlọọgwụ.

Ndị eji eji na mkpọrọ ebe ahụ ka ndi mwakpo ahụ tọhapụrụ sị ha lawa.

Ụlọ abụọ nọ na ya bụ ụlọ ndị uweojii bụ nke agbara jaa jaa. Ọtụtụ ụgbọala nakwa ọgbatumtum adọsara n'ogige ụweojii ahụ bụkwa nke gbara ọkụ kpam kpam.

Oge BBC rutere na ya bụ ụlọorụ uweojii, ndị obodo ahụ juputara n'igwe wee na-ekwu na nke a bụ izizi ụdịrị ihe mgbagwoju anya a na-eme na be ha.

Onye bụ onyeisi okpuruọchịchị Ezeagụ bụ Chukwudi Ani, bịara njem nleta ebe ahụ ma kwuo na ya enweghị ihe ya ga-ekwu ugbua n'ihi na ọ gbagwojuru ya anya.

Onyeisi ya bụ ụlọọrụ uweojii bụ Maazị Ugwuanyi jụrụ ịgwa ndị ntaakụkọ okwu ma gwa ha gakwuru onye na ekwuchitere ndị uweojii ọnụ n'Enugwu.

Ozi ya bụ PPRO wepụtara... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

South east attacks: Ebe ndị a wakporo n'ọwụwa anyanwụ ụbọchị Mee 25


Ọnụ na-ekwuru uweojii n'Ebonyi steeti bụ Loveth Odah gwara BBC na ya bụ nwoke a na akpọ Uchenna Awoke kwuputere na ọ sụrụ nwaanyị dị ime mma, ma nara ya nwa ya dị afọ atọ gbalaga.

Awoke gara n'ihu kwuo na o tufuru nwaanyi ahụ n'ime ọhia.

Ndị uweojii kwuru na o bụ ha bugara nwaanyị ahụ ụlọọgwu ebe nwa dị ya n'afọ nwụrụ n'ihi na ọgbaala oke ọbara.

Nwunye Awoke gwara ndị uweojii na di ya enyetula ya ọgwụ ọjọọ were tọrọ nwa ha nwoke ga ree nara ego.

Akụkọ ndị a pụtara ihe ka uweojii kpara Awoke aka maka ozu nwaanyị  ahụrụ n'ụlọ oriri na nkwari akpọrọ Crown Garden Resort dị n'Abakaliki.

Ozu nwaanyị ahụ erewela ere mgbe a chọpụtara ya.

Ndi uweojii sị na ozu nwaanyị ahụ dị n'ụlọozu dịkwa n'Abakaliki.

Mgbere mmadụ bụ ihe a na-agba mbọ ịkwụsị na Naịjirịa

Odah gwara BBC Igbo na ọ bụ Awoke kpọtara nwaanyị ahụ na ụlọ oriri na nkwari a.

Ndị uweojii sị na Awoke kwuputere na ọ bụ ya gburu nwaanyị ahụ.

O kwukwara na ọ bụ eziokwu na ya tọrọkwa nwa ya ga ree.

Odah gwara anyị na Awoke na nwunye ya nọ n'ụlọmkpọrọ ugbua.

Ha si na Awoke ji aghụghọ na-arata ụmụnwaanyị kpọ nwa iji nara ha ụmụ ha wee resị ndị mgbere mmadụ.

Ọ dọkwara ndị ọha aka na ntị si na onye ọbụla gbado anya n'ihi na ndia na egbu mmadu enweghị ọrụ aka.

Ọ sị; "Kedụzi ka onye enweghị ọrụ aka ga-esi enye mmadu ọrụ? Onye ọbụla saa anya."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nwoke na-awakpo ụmụnwanyị, nara ha nwa n'Ebonyi nọ anyi n'aka - Ndị uweojii


Ọnụọgụgụ ya APC - 1013 PDP - 1030

Otu PDP jiri ihe ruru vootu 17 merie APC n'ọgbọ ntuliaka nke Aso Villa.

2. PDP meriri n'ọgbọ ntuliaka Peter Obi

Ọnụọgụgụ mpụtara ya bụ: PDP - 258  APC - 1

Akụkọ na-ekwu na Peter Obi bulatara ọgbọ ntuliaka ya dị Agulu ebe otu ya bụ PDP meriri.

3. Onyeisiụlọntaakụkọ 'Sahara Reporters' meriri ọgbọ ntuliaka ya.

Ọnụọgụgụ ya bụ AAC - 208 APC - 82 PDP - 11

Omoyele Sowore meriri n'ọgbọ ntuliaka Kiribo dị n'Ese-Odo n'Ondo steeti.

4. A ka na-agụkọ vootu n'okpuruọchịchị Ụmụahịa

5. INEC akagbuola ntuliaka n'ọgbọ ntuliaka abụọ na Rivas steeti.

 N'ihi ọgbaghara malitere n'ụfọdụ ebe nke tara isi ihe karịrị mmadụ abụọ, Inec bugharịrị ntuliaka ebe ahụ.

Ebe ndị mbugharị a metụtara bụ okpuruọchịchị Akuku-Toru nakwa nke ndị Bonny.

6. Ụfọdụ ndị Igbo bi na Legọs gabigara ntaramahụhụ tupu ha atụọ vootu ha.

N'ụfọdụ ebe e jiri mara ndị Igbo na Legọs, ọgbaghara dabara ya.

Ha gụnyere Okota, Aguda, Lafia, Alaba nakwa ụfọdụ ebe n'Ajegunle.

Ndị gwara BBC Igbo okwu kwuru na ndị agboro sị ha "laa n'obodo gị gaa tụọ vootu."

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Election Results: Atiku meriri Buhari n'Aso Rock


Ọrịa a na-eme ka ọkpụkpụ gharị isi ike, nke mere na Ayeyi agbajiela okpụkpụ ya ọtụtụ oge kamgbe a mụrụ ya.

Agbanyeghị ụfụfụ mgbaji ọkpụkpụ a na-ebute, Ayeyi ekweghị ka ihe a mere ya dọghachị ya azụ.

Ọ kwọwara etu o si amasị ya ịgụ na ịgba egwu mgbe o nwere ohere ya.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

'Agaghị m agbatịnwu aka mana a ga m agbatịnwu ụbụrụ m'


Ọrịa kansa nke ara egbuola ọtụtụ ụmụnwanyị

#NoBraDay bụ ụbọchị eji a dọ ụmụnwanyị aka na ntị ka ha nyocha ara ha ọfụma maka ịchọpụta ọrịa kansa na mbido ya.

Ngalaba na-ahụ maka ahụ ike na ụwa niile akpọrọ WHO n'aha ichafu dere na ụmụnwanyị ruru otu nde 1.8 bụ ndị nwere ọrịa kansa n'afọ 2012.

Ọtụtụ ụmụnwanyị amaghị enyocha ara ha nke ọma

N'ime akwụkwọ ozi ha zipuru, ha kwọwara na ụbọchị a abụghị maka ị hụ ụmụnwayị na-egosi ara ha.

Mana na twitter na Instagram, ụmụnwoke dị afọ dị iche iche pụtara ịkiri foto ara ụmụnwanyị.

Lee ihe @nwokeabiaCHAMP dere oge ọ nụrụ na ụbọchị akụkọ a bụ #NoBraDay.

Mana ọtụtụ mmadụ ghọtara ihe mere ncheta ụbọchị a jiri dị mkpa.

Dịka ka @samCode si kọwa #NoBraDay bụ ụbọchị icheta nakwa ị mụta ihe niile gbasara ọrịa kansa na-eme ụmụnwanyị na ara.

N'ime ozi @reine_toyosii dere o kwuru na ọ bụ ọrịa a gburu nne ya.

Onye ọzọ bụ @D_Mezzenger dekwara na ọ bụ ọrịa kansa gburu nne ya.

Onye ọzọ bụ Gerald Okpara zipuru ozi ya na-arịọ ụmụnwanyị ka ha gba mgbọ hụ na ọrịa kansa abaghị ha n'ahụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

#NoBraDay: Ọ ga-akwụsị ọrịa kansa n'ụmụnwanyị?


Ọrịa yellow Fever ahụ egbuola ihe karịrị mmadụ iri ise na asaa, na obodo Ette Ụnọ na Ụmụopu nke dị na okpuru ọchịchị Igboeze north n'Enugwu Steeti.

 Komishiona na-ahụ maka ahụike n'Enugwu bụ Dọkinta Ike Obi kwuru na ewepụtala usoro eji eso ụdịrị ọrịa ahụ n'ụwa niile nke gunyere iwepụtara yellow fever agalaba n'ụlọ ministri ya.

 Obi kwuru na ha agbaala ọgwụ na egbu anwụ nta ebe ahụ niile ometụtara, ma na akuziri ndị mmadụ ka ha ga esi mata ọrị ahụ nakwa mgbichi ya.

"Yellow Fever" kpara ike ya bụ na Naijiria n'afọ 1864 na Legọs

 Dokinta Obi kọwara na Enugwu Steeti na Federal ministy of Health na arụkọ ọrụ ọnụ ma yọọ ka onye ọbụla anaghị enweta onwe ya gas ụlọ ọgwụ ozigbo ozigbo.

Lee ihe dị mkpa ịkwesịrị ịma maka ọrịa Yellow Fever

Kemgbe ọnwa Septemba afọ 2020 oge ọrịa "Yellow Fever" gbakapụtara ọhụrụ na Delta steeti nakwa n'obodo Ette-Ụno na Umuopu dị n'okpuruọchịchị Igboeze-North n'Enugwu steeti, o tinyela ọtụtụ ndị mmadụ na gbagharịa.

Ya bụ ọrịa eriela isi ihe karịrị mmadụ iri ise

Nke a bụ n'ihi na ọtụtụ amaghị ihe ọbụla banyere ya bụ ọrịa karịa ịga nata akwụkwọ na-egosi na ha ebughị ya ma ha chọọ ịhapụ Naijiria ịga njem mba ọzọ.

Mana "yellow Fever" abụghị ọrịa ọhụrụ, dịka ọ na-atụ ka ọnwa kwa afọ iri maọbụ karịa.

Dịka ụlọọrụ na-ahụ maka mgbochi ọrịa na Naijiria bụ 'Nigeria Centre for Disease Control'(NCDC) si kwuo na websait ha, mbụ a hụrụ ọrịa "Yellow Fever" na Naijiria bụ na Legọs n'afọ 1864.

Mpụta ikpeazụ  ọrịa a pụtara bụ na  Septemba 12 nke afọ 2017, nke mere ya mbụ ọ na-apụta ka afọ iri abụọ na asaa (1996) gachara o jiri kpaa ike ikpeazụ.

Ya bụ ọ bụrụ na i so na ndị a mụrụ n'agbata afọ 90, lee ihe ndị i kwesịrị ịma maka "ọrịa "yellow Fever" dịka Dọkịta ahụike ọha bụ Dkta Kemi Odukoya si kọwaa ya:

Lassa Fever: 'A na m eri oke iri n'ụbọchị'- Nwaanyị na-eri oke

Ndị iche dị n'etiti ịba na 'yellow Fever'

Dịka Dkta Odukoya siri kọwaa, ọrịa abụọ ndị a nwere njirimara yiri onwe ha dịka, "Ha abụọ na-ebute ahụọkụ, isi ọwụwa nakwa ahụ mgbu" mana;

Dkta Kemi Odukoya

Yello Fever: Ihe mere... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Yello Fever: Gọọmenti Enugwu amalitela ịgba ọgwụ mgbochi Yellow Fever ugbua


Ọtutụ afọ agaala ndị agha ala Naijịrịa na-aluso ndị Boko Haram ọgụ

Ndị ọzọ Boko Haram hapụrụ bụ ụmụ nwanyị iri ajidere na Damboa na Bornu Steetị.

Ndị na-ahụ maka nche ala Naijịrịa nke puriche akpọrọ Department of State Services n'olu bekee kwuru nke a n'akwụkwọ ozi e zigara ndị nta akụkọ.

Ha dere na ndị otu Red Cross tịnyere ọnụ na yabụ okwu bụ ihe meka Boko Haram hapụ ndị a ajidere.

DSS kwuru na ha na-eburu ndị a sị na-aka Boko Haram puta gawa Abuja.

Ọtụtụ n'ime ndị ụmụ agbọrọbịa Chibok nọkwa n'aka ndị Boko Haram

Ha kwukwara na ndị agha ala Naijịrịa ga-eche ha nche.

Ugbu a, ndị dibia bekee di iche iche na eche ha na Abuja.

Na yabụ akwụkwọ ozi, onye isi ala Mohammadu Buhari kele onye ọbụla gbara mbọ hụ na ndị Boko Haram hapụrụ ndi ajidere.

Buhari kwukwara na ọ dị ezigbo mkpa ka ha chọpụta ndị umu agbọrọbịa Chibok nọkwa n'aka Boko Haram.

Onye isi ndị DSS bụ Lawal Daura kweta nkwa na ndị ọrụ ya ga achọputa ha niile.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Boko Haram: Ndị nkuzi abụọ, ụmụ nwanyị iri apụọla n'aka ha


Ọtụtụ mmadụ tọrọ atọ na nkpọ (container) bu ha.

Ya bụ ihe mberede mere n'okporoụzọ Legọs-Ibadan taa.

Ndị ụlọ ọrụ mmenyụ ọkụ dị na Ogun steeti, ulọ ọrụ na-ahụ maka njem okporoụzọ na kwa ndị uweojii gbara mbọ ịzọputa ndị ọkụ a metụtara ma mee ka ụgbọala ndị ọzọ hụ ohere gafee n'udo ghara ịgbaba n'ọkụ ahụ.

Onye na-ekwuchitere ndị otu ụlọọrụ sonyere n'izọputa ndị ọku a gbara akpọrọ Traffic Compliance and Enforcement Agency (TRACE), Babatunde Akinbiyi, kwuru na ya bụ ugbọala bu mmanụ ụgbọala (tanker)

na-aga Ibadan ebe nkpọ (container) bu ndị mmadụ na-aga Iwọ dikwa na Ibadan tupu ihe mberede a emee.

O kwuru na ka ha abụọ kụkọchara isi, na mmanụ ụgbọala bidoro kwafuwe n'okporoụzọ nke butere ọkụ ọgbụgba a.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọkụ agbagbuola mmadụ anọ n'okporouzọ Legos-Ibadan


Ọtụtụ n'ime ha ekwuputela ihe mere ha ji atụgharị uche ma ọrịa a abụ eziokwu ka ọ bụghị.

Mana dibia Bekee bụ Chinelo Eluba azakọrọla ekweghi ekwe ndị a.

1.Nke mbụ bụ na ha anaghị ahụ ime ebe a na-edopu maọbụ agwọ ndị bu ọrịa a anya

I chetara ihe nkiri gosiri ebe ndị ahụike na-arụ ọrụ na "isolation center" na-agba egwu?

Nke a socha mee ka ndị mmadụ chee na akụkọ covid-19 bụ akụkọ ifo.

Dọkịta Eluba kwuru na gọọmenti enweghị ikike igosi ndị nọ na "isolation center" makana ndị ahụ ga-agbarụ ihu ebe ndị mmadụ nwereike ịsọ ha asọ ma ha gbakee.

Maka egwu a na-agba ebe ahụ, o kwuru na e nwere ogo atọ n'ụlọ ndopu nke gụnyere ndị covid-19 na-ejisighị ike, ndị ọrịa a jituru, nakwa ndị e ji akụrụngwa na-enye ikuku azọ ndụ.

O kwuru na ọ dịghị njọ ma ndị ọ na-ejisighị ike na-egwu egwu maọbụ jiri ekwentị ha na kọmpụta ha na-arụ ọrụ ebe ahụ.

2. 'Ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa a erubeghị ogo nke gọọmenti na-akpọpụta'

UC Uzo bụ otu onye na-eso BBC Igbo kwuru na ọ dị mana o hibeghị nne etu e si egosipụta ya.

Dọkịta Eluba kwuru na ọ ga-adị mma ka gọọmentị pụta kuziere ndị mmadụ etu ha si enweta ọnụọgụgụ ha na-akpọpụta kwa ụbọchị.

3.Ụfọdụ kwuru na 'enweghị ihe dị iche n'ọrịa a na ịba'

Okwu a na-eche kpalitere nkwenye a bụ mgbe onyeisi ụlọọrụ mgbasa ozi a ma ama bụ Raymond Dokpesi, rịachara covid-19 ma pụta kwuo na ọgwụ e ji gwọọ ya na ezinụlọ ya butekwara ọrịa ahụ, enweghị ihe dị iche na ya na ọgwụ ịba.

Mana dọkịta Eluba kwuru na ọ na-abụ e bute onye a chọpụtara ọrịa covid-19 n'ahụ, e mee ya ezigbo nnyocha ma gwọọ ọrịa ọbụla a chọpụtakọrọ ya na covid-19 n'ahụ ha.

Ọrịa ọzọ a nwereike ịbụ ịba.

O kwuru na ọ bụ ọgwụ ndị a ka ndị mmadụ ji emegherị onwe ha anya.

4.Ha kwuru na ha 'ahụbeghị onye o gburu'

Dọkịta Eluba kwuru na ya bụ ọrịa na-egbukwa egbu ma ọ bụrụ na ndị o ji agaghị ka e nnyochaa ma gwọọ ha n'ụlọ ndopu.

N'okwu ya, ọtụtụ mmadụ na-ekweghị aga ụlọ ndopu na-agwọ onwe ha n'ụlọ ha, nke na-ebute ọnwụ ha, ma sị onye ọbụla kpachapụ anya.

5.Ọ bụ ụzọ gọọmenti si eri ego n'efu

Ụkọchukwu Salvation Ministries bụ David... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Covid-19 in Nigeria: Lee ihe ndị mere ụmụ Naịjirịa ekwenyeghị na ọ dị na mba a


Ọtụtụ oge ka ndị mmadụ na-ebido n'oge na-atụkọta ego ha ga-eji kpọrọ onye ha hụrụ n'anya gaa gosi ha ịhụnanya ha.

Mana ihe ụfọdụ n'ime ha na-achọpụtabeghi bụ na ị nwere ike igosi ịhụnanya n'ụzọ na-agaghị efu gị oke ego.

Ọbụghị naanị isusu onye ị hụrụ n'anya ọnụ ka ị ga-emenwu na-atụfughi ego, e nwere ihe ndị ọzọ dịkwa mkpa.

Ka anyị kọwaara gị:

Ebe ị nwere ike ịzụta otu karama mmanya n'ọnụ narị (N100) n'ahịa, ndị na-ere ya n'ụlọ oriri na nkwari na-ere ya ihe ruru bido na narị ise gbagowe.

Ị nwekwara ike ịzụta mkpụrụosisi na ihe ndị ọzọ e ji eme mmanya, jiri aka gị meta mmanya nke gị.

Ị nwekwara ike ide ozi ịhụnanya n'elu akwụkwọ; bụ ihe bekee kpọrọ "letter", maọbụ ị dee ya n'elu soshal midia.

Iji akwụkwọ dee ozi ịhụnanya anaghị efu ego ọbụla

Ike adị gị ịkwụ n'ahịrị naanị ka ị nwee ohere ịzụta nri na-agalakwa ọnụ n'elu ya?

Ị nwere ike ịgbanarị mmekpahụ ahụ ma menyekwa "ịhụnanya gị" obi aṅụrị site n'isi nri a kwọrọ aka sie karịa ịga zụọ nri n'ezi.

Etu ọzọ ị ga-esinwu gwa ya na-abụghị naanị ịgwa ya ihu n'ihu bụ iwere obere akwụkwọ na-amado amado nke bekee kpọrọ "sticky notes" wee detuo ebumnobi gị.

Ị nwere ike ide "Ahụrụ m gị n'anya" madochaa ya n'akụkụ ụlọ ebe ị chọrọ ka ọ hụ ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Mba ndị anaghị eme mmemme Valentine

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Valentine's Day: Etu ị ga-esi gosi ịhụnanya na-emefughi oke ego


Ọtụtụ ụmụakwụkwọ GGSTC, Dapchi, Yobe Steeti na-efu efu kemgbe ndị e chere na ha bụ Boko Haram wakporo ha na mbido izu a

Mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed, onye du ndị ọrụ gọọment gụnyere Mịnịsta obere na-ahụ maka ihe na-eme na mba ndị ọzọ bụ Hajiya Khadija Abba, ga nleta n'obodo Dapchi kwuru na ụfọdụ ụmuakwụkwọ ụmụnwaanyị ndị ahụ ka na-efu efu, na ọnweghị onye ma ebe ha nọ.

"Ka ọ si dị, e nwebeghị onye ma ebe ụfọdụ ụmụaka ndị a nọ. Nke a bụ n'ihi na ha ji nwayo  na-alọghachị."

Mohammed ekwughị mmadụ ole na-efu efu maọbụ ole a zọpụtara.

Ka nke na-aga, ọnụ na-ekwuchitere gọọmentị Yobe steeeti bụ Abdullahi Bego ekwuola na akwụkwọ ozi ha wepụtara ebe ha kwuru na- agbapụtala ụmụakwụkwọ ndị ahụ atọrọla abụghị eziokwu.

Bego onye rịọrọ mgbaghara sịrị: " Anyị achọpụtala n'ozi ahụ anyị gbadoro ụkwụ were kwuo ya abụghị ezie."

Taa ka o mere abalị anọ ndị e chere na ha bụ Boko Haram wakporo ụlọakwụkwọ ma tọrọ ihe karịrị ụmụaka ụmụnwaanyị iri itoolu.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gọv Gaidam: Oweghị anya ebe ụmụakwụkwọ ahụ nọ


Ụbụrụ nwata na-aka amụtakarị ihe site mgbe a mụrụ ya ruo mgbe ọ dị afọ ise.

Ụbụrụ nwata na-aka amụtakarị ihe site na mgbe a mụrụ ya ruo mgbe ọ dị afọ ise.

Iwulite ụbụrụ nwata n'oge a na-enyere nwata ahụ aka n'ịmụta ihe n'ụlọakwụkwọ nakwa na ndụ ya niile..

Ihe nwata mụtara mgbe ọ dị obere (Nkeọma maọbụ nke ọjọọ) ga-enye aka ịhazi etu ụbụrụ ha si eto.

Mpaghara ụbụrụ dị iche iche bụ ihe na-ahụta etu nwata si akpa agwa nke gụnyere ịsụ asụsụ, ịga ije, mmetụta uche, ịmụta ihe dgz.

Ụzọ i nwereike iji wulite ụbụrụ nwa gị

Nyocha ngalaba sciencedaily.com gosiri ọtụtụ ihe ndị nne na nna kwesịrị ime iji kwalite ụbụrụ ụmụ ha.

Nke a gụnyere;

Nye nwa gị ohere igwu egwuregwu na mbara ezi (nwere ahịhịa ndụ)

Igwu egwu n'ezi na-enyekwa aka ibelata njirimara ọrịa na-emetụta ụbụrụ a kpọrọ 'Attention-Deficit Hyperactivity Disorder'

Nyocha mahadum Aarhus dị na Denmark mere gosiri na ụmụaka toro na gburugburu ebe nwere ahịhịa ndụ (green space) nwere ohere dị pasentị 55 na ha agaghị enwe ọrịa ụbụrụ ma ha too.

Ya mere o ji dị mkpa ka nne na nna nye nwa ha ohere ka ha gwuo egwuregwu na mbaraezi nwere ahịhịa ndụ.

Nke a ga-enyere nwata ahụ aka ka ọ ghara ichefu ọtụtụ ihe na ndụ ya ruo mgbe ọ ga-eto.

Igbo culture: Egwuregwu ụmụaka Igbo jiri nwee aṅụrị oge gboo.

Igwu egwu n'ezi na-enyekwa aka ibelata njirimara ọrịa na-emetụta ụbụrụ a kpọrọ 'Attention-Deficit Hyperactivity Disorder' (ADHD).

Ụdị egwuregwu ụbụrụ nwata chọrọ karịa bụ ụdị egwuregwu na-enweghi usoro nke a na-egwu na mbara ezi.

Ụdị egwuregwu ndị a gụnyere nke egwuregwu aja, nke ime ọhịa, ịkpa nkụ, egwuregwu n'ahịhịa.

Gị na nwa gị nwee mmekọrịta

Ị gwa nwa gị okwu, ịgụrụ ya egwu, ijide ya n'aka nakwa ịkpara ya nkata bụ ohere dị mma ụmụaka iji mụta ihe.

Nke a bụ nke kachasị mkpa n'iwulite ụbụrụ nakwa echiche nwa gị maka na ihe ọ chọrọ bụ igosi ya ịhụnanya pụrụiche si n'aka nne na nna.

Dịka ndị e kere eke, mmekọrịta bụ ihe mburu pụta ụwa.

Nyocha a kpọrọ 'Harvard Life Style' kwuru na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-ewulite ahụike na aṅụrị nke ndụ.

Ndị ngalaba ọmụmụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu ị ga-esi mee ka ụbụrụ nwa gị na-aghọ nkọ


Ụfọdụ n'ime ndị a bụ ndị buterela ọrịa a ebe ndị ọzọ ka na-enyocha ma ọrịa a onwereike igosipụta n'ahụ ha.

Ọ na-adịkarị ndị nọ n'ọnọdụa ka ụwa ọgwụla dịka nwata akwụkwọ Naịjirịa bi na Wuhan Chaịna ebe coronavirus malitere si kọọrọ BBC Igbo.

Nwa akwụkwọ a bụ onye hụtara onwe ya n'ọnọdụ a kpọrọ 'House quarrantine' sị na ọ na-emetuta ya n'ụbụrụisi.

Kedụ ihe bụ ụzọ mgbapụta n'ọnọdụ a?

Otu onye dọkịta bụ Mcginger Ibeneme gwara BBC Igbo ụfọdụ ihe ndị hụrụ onwe ha n'ọnọdụ a ga-eme.

Ihe ha ga-eme gụnyere:

 Dọkịta Ibeneme sị na onye dị etu a kwesịrị i na-emega ahụ kwa ụbọchị o tetere n'ụra ka ahụ ya na-esi ike.

 Ọ gara n'ihu kwuo na onye ahụ ga-agba mbọ na-ezu ike nkeọma.

Onye ahụ ga na-eme ihe dịka ikiri TV, ịgụ akwụkwọ, ị pịị ekwentị ya bụ ihe ndị ga-akpọpụ uche ya n'ọrịa a.

Nke kachasị nke bụ na onye ahụ ga-enwe echichie ọma mara na ọnọdụ ọ nọ n'ime ya bụ nwa mgbe nta ka ọ ga-ebi.

Onye a gaa na-ege ntị n'akụkọ ka ọ mara etu ihe si a aga, ọ ga na-ekpe ekpere nakwa ime onwe ya obiụtọ.

Dọkịta Ibenema gara n'ihu kwuo ka onye dị etu a ghara ịhụta onwe ya dịka onye agbahapụrụ.

Kama ka ọ mara na ọ bụ maka ọ dị mma nke ya nakwa nke mba niile butere e ji tinye ya n'ọnọdụ ahụ.

Okwu nwata akwụkwọ Naịjirịa nọ Wuhan dị na Chaịna kwuru maka ọnọdụ ha

Akụkọ ga-amasị gị

'Obodo Wuhan dị ka ịkpa a na-eli mmadụ' - Nwata akwụkwọ Naịjirịa

Gọọmentị Anambra agbapeela Ahịa 'Electronics' Nnewi

BBC Igbo agbaala afọ abụo... Ụnụ aṅụla ngwọ na nkwụ na-abịa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus and Lassa Fever: Ihe ị ga-eme ma etinye gị na 'quarantine' n'ihi ọrịa ndị a


Ụfọdụ na-ekwu na enwereike ọtụtụ ndị kwesịrị irite ego a anwụfuola n'ahụhụ, ebe ndị ọzọ na-ekwu na ọ ka mma na a kwụrụ ya karịa na ndị otu Nigeria Airways rụrụ ọrụ n'efu.

Minista na-ahụ maka akụnaụba Naịjirịa bụ Zainab Shamsuna Ahmed, kwukwara na n'ezie, ọ ma na ọtụtu ndị ọrụ a tara ezigbote ahụhụ.

Ihe ndị mmadụ kwuru maka ya

Ụfọdụ kwuru na ọ bụ maka ntuliaka 2019 na-abịa mere ka Onyeisiala Muhammadu Buhari kwenye ịkwụ ụgwọ a, ebe ndị ọzọ na-ekwu na ha achọghị ịma ihe mere e ji akwụ ya, ma ha gaa n'ihu kwụọ ya.

Ndị ọ dị obiọma

@Omojuwa bụ onye ọnụ na-eru n'okwu ọkachasị na soshal midia, kwuru sị na ọ dịghị mma na gọọmentị ji ndị a ụgwọ ihe ruchara afọ 15.

@Rouvafe kelere Buhari ma kwuo na ọ dịghị ofele mmadụ ịkwụ ụgwọ e ji ka afọ 15 gachara.

@DrJoeAbah bụ onye ọzọ ọnụ na-eru n'okwu na Naịjirịa, kwuru na obi ụtọ ya bụgodi na a ga-akwụ ya bụ ụgwọ

"Ọ bụ maka ntuliaka"

@theDamorela kwuru na ọ bụ maka na ọ fọrọ naanị ọnwa ise tupu e mee ntuliaka.

@JohnGra60799908 kwuru na ọ bụ makana ntuliaka 2019 na-abịa.

@ije12002 kwuru na ntuliaka 2019 gachaa, gọọmentị ga-atụgharị ihe ha kwuru.

Ndị ma ndị o metụtara

@XclusiveDjmiles kwuru na ọ ma otu nwoke rụrụ ebe ahụ, ma kwuo na ọ ma na obi ga-abụ ya 'pọlịna pọlịna'

@Elhajyaks kwuru na achụpụrụ ha ebe ha bi maka ego a afọ ole gara aga, ma kwuo na ekpere ya bụ na ego a ga-erutekwa nne na nna ha aka.

@anthonykila kwuru na nna ya rụrụ ebe ahụ tupu ọ nwụọ, na ọ ga-agbado anya ịma ma isi aga apụtakwa n'okwu a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Airways: Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ụgwọ a ga-akwụ


Ụfọdụ ndị agha nwụrụ na nsogbu a

Mana ọ dịka nke afọ 2018 a pụrụiche n'ihi na ọ chịrịla ndụ ihe ruru mmadụ otu puku ọkachasị ndị nọ n'okpuru ọchịchị Bassa .

Lee ndị nwụrụ na nsogbu a na mgbe ha jiri nwụọ kemgbe afọ 2018.

Jenụwarị 14 - otu onye nwụrụ, otu onye merụrụ ahụ n'ime obodo Dundu-Maiyanga na Bassa LGA

Jenụwarị  20 - otu onye nwụrụ na Barkin Ladi.

Jenụwarị 22 - otu onyw nwụrụ na ọdịda Jos.

Jenụwarị 24 -  mmadụ asatọ nwụrụ na Bokkos.

Jenụwarị 25 -  mmadụ isii nwụrụ na Bassa.

Jenụwarị 26 -  mmadụ atọ nwụrụ na Bassa.

Jenụwarị 28 - mmadụ abụọ nwụrụ na Bassa.

Febụrụwarị 5 - mmadụ 75 nwụrụ na Bassa LGA, Plateau steeti

Febụrụwarị 10 - mmadụ atọ nwụrụ na Bassa.

Eserese na-egosi obodo ebe ọgụ nke ụnyahụ metụtara na Platu.

Maachị 5 - otu onye nwụrụ na Rafin-Bauna Bassa LGA.

Maachị 8 - mmadụ 11 nwụrụ na Bassa.

Maachị 11 - mmadụ ise nwụrụ na Bokkos.

Maachị 12 - mmadụ 26 nwụrụ na Bassa.

Maachị 13 - mmadụ 25 nwụrụ n'ime obodo Dundu na Bassa LGA.

Maachị 14 - mmadụ anọ (ndị agha Naịjirịa ) nwụrụ na Miangọ.

Maachị 22 - mmadụ atọ nwụrụ na ndịda Jọs.

Eprelu l 8 - mmadụ ise nwụrụ, mmadụ atọ merụọ ahụ na Barkin Ladi.

Eprelu 13 - mmadụ ise nwụrụ na Bassa.

Eprelu 18 - mmadụ anọ nwụrụ na Bassa.

Juun 24 - mmadụ 86 nwụrụ na Gashish na Ropp.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Plateau: Lee ndị nwụrụ kemgbe ọgbaghara 2018 bidoro


Ụfọdụ ndị na-arịa ọrịa n'ihi etu ha ha n'ibu

Sayensị emeela na nwoke nwereike ịgbanwe onwe ya bụrụ nwaanyị, maọbụ nwaanyị agbanwee onwe ya bụrụ nwoke, mana ụbọchị awọ ga-amaba mmiri ọkụ, ka ọ ga-achọpụta na mmiri dị ụzọ abụọ.

N'ihi etu ahụ ha si dị, e nwere ọrịa bụ naanị ụmụnwaanyị na-arịa ya.

E nwekwara ụdịrị ọrịa na-aka apụta ihe n'ahụ ụmụnwaanyị karịa ahụ ụmụnwoke.

Ọ bụ ụfọdụ ọrịa dị etu a ka anyị chọrọ itule n'akụkọ a.

1. Osteoarthritis (Agba Ikpere)

Osteoarthritis nke na-emetụta ukwu

Ọrịa ọbụla na-emetụta njikọ ọkpụkpụ mmadụ ka a na-akpọ "arthritis".

Mana nke a bụ Osteoarthritis na-akacha emetụta ụmụnwaanyị karịa ụmụ nwoke.

Enyochapụtabeghị ihe kpatara nke a.

Ọrịa Osteoarthritis na-emetụta ọkpụkpụ azụ (spine), ọkpụkpụ ukwu (hip), ikpere, nakwa njibi ụkwụ (ankle).

Ihe na-akpata Osteoarthritis bụ mgbe ihe na-ejikọ ọkpụkpụ bụ 'cartilage' kwọchara, nke ga-eme ka ọkpụkpụ abụọ na-echikọta ọnụ.

Oke ibu, nka nakwa ọrịa ọkpụkpụ bụ ihe ndị nwere ike ịkpata ọrịa a.

2. Lupus

Onye ihe ghakasịrị n'ahụ n'ihi ọrịa "Lupus".

"Lupus" bụ otu n'ime ọrịa nke bekee kpọrọ "autoimmune diseases".

E nwere ihe ndị dị n'ime ahụ mmadụ nke na-enye aka iji gbochie ọrịa, mana mgbe ụfọdụ, ihe ndị ahụ na-egbochi ọrịa nwekwara ike tụgharịa malite ibuso ahụ mmadụ agha.

Ọ bụ mgbe ihe dị otu a mere ka a na-ekwu na mmadụ nwere 'autoimmune disease.

Otu ọgwụ nke ndị ọkachamara kwuru na ọ na-enye aka maka ọrịa 'Lupus' bụ nke a kpọrọ 'hydroxychloroquine'.

3. Goiter

Eserese ebe 'Thyroid' dị n'ahụ mmadụ

Goiter bụ ọrịa na-eme ka akpịrị mmadu zaa azaa.

Ihe na-akpata ya bụ mgbe akụkụ ahụ a kpọrọ 'Thyroid' anaghị arụcha ọrụ nke ọma.

'Thyroid' bụ obere akụkụ ahụ mmadụ a na-ahụ na mgbadata eko akpịrị (adam's apple).

Ọ na-ewepụta 'hormone' dị icheiche nke abụọ n'ime ha bụ 'thyroxine' na 'triiodothyronine'.

Ọ bụrụ na 'hormones' ndị a apụtaghị etu o kwesịrị, ọ ga-eme ka 'Thyroid' malite ibu ibu.

Nke a ka a na-akpọ 'goiter'.

Oge ụfọdụ kwa, ihe na-akpata 'goiter' bụ mgbe 'iodine' kọrọ mmadụ n'ahụ.

Ọrịa 'goiter' ka emetụta ụmụnwaanyị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Women Health: Ọrịa isii kacha emetụta ụmụnwaanyị karịa ụmụnwoke


Ụfọdụ ụlọọrụ China na-emepụta ekwentị ọkụ si na ya dị nke ukwuu

Rute ugbua, ọ kpalitela ọtụtụ ajụjụ karịa ọsịsa. Mana ọkụ si n'ekwentị onwere ike itinye ahụike gị n'ọnọdụ gbagharịwa?

Ịpị ya oge ọbụla onwere ike ibutere gị ọkpụ? Onwere ihe ị nwere ike ime iji gbochie ikpughe onwe gị?

Kemgbe ọtụtụ afọ, ndị ọka mmụta sayensị na-agbalị ịchọpụta ọsịsa ajụjụ ndịa, mana onwebeghị ihe doro anya ha bipụtarala.

Ihe anyị ma n'agbayeghị, bụ na ịkparịtaụka n'ekwentị na-ebute ihe bekee kpọrọ 'radiofrequency waves', nke bụ ọdịrị ihe ha kpọkwara "non-ionising radiation".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ọkụ ekwentị a esighị ike ka "ionising radiation" a - nke bụ 'X ray', "ultraviolet" na "gamma radiation", nke nwere ike ịmerụ anyị ahụ na mkpụrụndụ site n'ịgbanwe DNA anyị - mana amatabeghị mkpamkpa ọ na-akpa n'ahụ mmadụ.

Enwere ọmụmaatụ ọtụtụ rediofrịkwensi gbara anyị gburugburu, ndị nke bekee kpọrọ "FM radio waves", "microwaves", okpomọkụ na ihe.

"Non-ionizing radiation" ahụ enweghị ọdịrị ikike iji ebute kansa site n'imebi DNA n'ime mkpụrụndụ.

Amatabeghị ihe izendụ na-esite n'ịpị ekwentị

Dịka webụsaịtị ndị American Cancer Society (ACS) si kwuo, enweghị ezigbo ihe kwesịrị ichegbu gị gbasara ma ekwentị "onwere ike ime ka ọkpụ nke ụbụrụ maọbụ ndị ọzọ dị n'isi na olu bawanye".

N'agbanyeghị na ikike si n'ekwentị apụta dị ntakịrị, ozughị ibulite okpomọkụ na ịjụ oyi nke dị n'ahụ, ndị ACS kwuru n'ododoghị anya ma ọ na-emerụ mmadụ ahụ ma dọkwaa aka na ntị sị kpachara anya ma wetuo aka etu i ga-esi ekpughe onwe gị maka ọkụ ekwentị.                                                                                ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu ị ga-esi egbochi ọkụ si n'ekwentị gị ịmerụ gị ahụ


Ụkọchukwu Alph Lukau (yi uwe na-acha anụnụ anụnụ) na-ekwu na ọ kpọlitere ozu nwoke a

Anyị ga-malite site na nke dịka ọ chọrọ itinye ụjọ n'ime ụmụnwoke.

1.Ile anya n'ara nwaanyị ọ na-agbati ndụ nwoke?

Dịka ikuku ọkụ, o bidoro wube na ile nwaanyị anya n'ara ruo nkeji iri kwa ụbọchị nwereike idọtị ndụ nwoke dịka nchọpụta otu nwoke sayensi si mba Germany si kwuo.

Mana mgbe BBC Igbo jụrụ ya ndị ọkammụta na mmekọrịta nwoke na nwaanyị, ha zara na o nweghị mgbe sayensi ji gosipụta nke a.

Mana otu n'ime ha gwara anyị na onwekwara ike ịbụ eziokwu.

2. Ụkọchukwu kwuru na ọ kpọlitere mmadụ n'ọnwụ

Ụkọchukwu Alph Lukau (yi uwe na-acha anụnụ anụnụ) na-ekwu na ọ kpọlitere ozu nwoke a

Ị chetara  mgbe otu ndị ụlọozu nọ na mba Saụt Afrịka kwuru na ha ga-akpụpụ otu nwoke kpọrọ onwe ya ụkọchukwu ụlọikpe maka ikwu na ọ kpọlitere mmadụ n'ọnwụ.

Otu ihe nkiri e kesara  ọfụma na soshal midia, gosiri ụkọchukwu Alph Lukau ka ọ na-agwa otu nwoke dina n'ime akpati ozu "kunie" o kuliri ka ndị mmadụ malitere iti mkpu ọṅụ.

Ndị ụlọozu ahụ kwuru na a ghọgburu ha, iji mee ka ha sonye.

Ọtụtụ ndị mmadụ katọrọ ihe "ịtụ n'anya" ahụ mere n'ihu ụlọụka Lukau dị nso n'obodo Johannesburg, ebe ọtụtụ ji ya mere ihe ọchị.

"Anyị ekwenyeghị na e nwere ihe ọbụla dịka ihe iribama", ka ngalaba na-ahụ maka omenala, ofufe na asụsụ a kpọrọ "(CRL Rights Commission)" gwara ndị ntaakụkọ mba Saụt Afrịka.

Nwoke ahụ akpọlitere n'ọnwụ mechara nwụọ n'ihe mberede okporoụzọ ka otu izu ụka gafechara.

3.Onyonyo na-egosi onye nkuzi Unilag na-achọ ị dina ụmụakwụkwọ nwaanyị

Ọka mmụta Boniface Igbenehue

Ugboro ugboro ka ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị na mahadum dị na mpaghara ọdịda anyanwụ Afrịka na-ekwu na ndi nkuzi ha na-enye ha nsogbu iji dinaa ha.

Mana mgbe ụfọdụ, ndị mmadụ anaghị ekwetacha ihe ha na-ekwu.

Ihe onyonyo a BBC setere gbara nke a n'anwụ.

4. Ihụtụla Nwoke maọbụ nwaanyị nwere ọtụ na amụ n'ahụ ya?

Mgbe ọbụla ị nụrụ na mmadụ abụghị nwoke ọ bụghị nwaanyị, kedụ ihe na-agba gị n'uche?

Nke a bụ akụkọ banyere ndị Naịjirịa abụọ James Johnson na Mystique... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 in summary: Akụkọ ndị bụ ụwa bịa lele na 2019