Isiokwu: Innoson Motors: Etu m si lafere n'aka ndị bịara igbu m - Ọkaiwu ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Foto ochie: Ndị ntaakụkọ na-agba Innocent Chukwuma ajụjụ ọnụ.

Etu a ka o si mee na ndụ Mccarthy Mbadugha bụ ọkaiwu Innocent Chukwuma onye nwe Innoson Vehicle Manufacturing.

Ihe merenụ?

Mbadụgha kọọrọ BBC Igbo na ndị ogbu ara ọbara wakporo ya n'ụlọọrụ ya wee kụọ ya ihe tinka kụrụ pan.

O kwuru na ha hapụrụ ya gbalaga oge ha che na ọ nwụọla, mana ọ nwụghị.

Nke a mere n'ọnwa Oktoba afọ gara aga (2018).

Mana ọ bụ abalị abụọ gara aga (ụbọchị 21 nke ọnwa Ọktoba 2019) ka akụkọ ahụ malitere iwu na soshal midia.

Ndị mmadụ boro ebubo ma na-ekwu na ọ bụ maka ikpe dị n'etiti Innoson na otu ụlọakụ a ma aha ya kpatara e ji zite ndị bịara igbu Mbadugha.

Ha kwukwara na ọ bụ na nsonso a ka ya bụ ihe mere.

Mana Mbadugha gwara BBC na ya bụ ihe agbaala afọ.

N'okwu ya: "Agara m ụlọọgwụ na Naịjirịa nakwa mba ofesi tupu m nweta onwe m nke ọma."

"Agbakechaala m ugbu a, mana okwu ahụ ka dị n'ụlọikpe."

O kwukwara na ya amaghị ndị zitere ndị bịara ije ọjọọ ahụ.

Aka enwe chọrọ ịghọ aka mmadụ

Innoson Motors: Etu m si bido ịgba mbọ

Mbadugha kwuru na mgbe ya bụ ihe mere ọhụrụ, ndị uweojii buuru okwu ahụ n'isi ma tukpo ya asị.

Ọ sị na ndị uweojii gara gwa ndị ntaakụkọ na ọ bụ ndịọrụ ya o ji ụgwọ bịara wakpoo ya ma chọọ ịkụgbu ya.

Mbadugha kwuru na nke ahụ mere o ji bido rọwa anya ma o nwere ihe ndị uweojii chọrọ izo.

O kwuru sị: "A nwụchiri ụfọdụ ndị ahụ bịara wakpo m, mana onweghi mgbe ha ji kwuo na ha bụ ndị ọrụ m."

"Onyezi gwara ndị uweojii na ọ bụ ndị ọrụ m wakporo m?"

"Ewepụla m okwu ahụ na nke onyeisi ndị uweojii ka o tinye ya ọnụ."

"Edekwaala m akwụkwọ degara ndị ọrụ ntaakụkọ ahụ dere ya bụ akụkọ."

"Ha ga-edegharị ya ma kwuo nke bụ eziokwu, ma rịọkwaa m mgbaghara."

"Emeghị otu a, m ga-akpọpụ ha ụlọikpe ka ha gaa zara ọnụ ha."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Career Choice: Ọrụ Bekee na ịrụrụ onwe gị ọrụ, kedụ nke na-amasị gị?


Isiokwu: Innoson agbala akwụkwọ ka uweojii ghara ịnwụchi ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma, onye ojiegoachuego a ma ama nwere ikpe n'ụlọikpe dị icheiche gbasara esemokwu ya na GTbank

N'ụbọchị Fraide gara aga, Jọstis Mojisola Dada nyere iwu ka anwụchie nwa amadị ahụ bụ ojiegoachụego n'ihi na ọ biaghị n'ụlọikpe ụbọchị a kara ikpe maka ebubo mpụ na ime akwụkwọ adigboroja eboro ya.

Mana n'ụlọikpe mkpegharị nke dị na Lagos, Chukwuma rịọrọ ka edota n'akụkụ iwu ahụ ụlọikpe nke mbụ nyere.

Ọkaikpe nọchitere Chukwuma bụ Joseph Mbadugha, gwara ụlọikpe na enyeghị Chukwuma akwụkwọ ịkpọ oku bịa ụlọikpe.

Akụkọ a ka na aputa, anyi ga ewetere ụnụ ozi ọzọ banyere ya.


Isiokwu: Innoson azaghị oku ụlọịkpe 'Special Offences' kpọrọ ya.\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye ọkaịkpe ji okwu ekwuola na ọ wepụla aka ya n'ihe gbasara okwu a

A kara na a ga ebido ị kpe ịkpe di n'etiti ya na ụlọọrụ na-ahụ maka ihe gbasara nrụrụaka ego bụ EFCC taa mana ọ pụtaghị

Nke a ga-eme ya ugboro atọ Chukwuma nwe Innoson ga-agbachi nkịtị ebe ụlọịkpe na-akpọ ya.

Mana Innoson gbara onye okaiwu ji ịkpe ya bụ Jọstis Mojisola Dada akwụkwọ ya sere aka n'ihe gbasara ịkpe ya.

Okaịkpe Dada kwuru na ebe Chukwuma kpere ya na aka ndị National Judicial Komision, ọ gaghị eme ihe ọzọ n'ịkpe Innoson rue mgbe ọ zara ndị Kọmishọn ajụjụ .

Ụlọịkpa a kpọla Innoson na Jenụwarị 17 n'akwa na Ferbụrụwarị 9 mana ọ zaghị ma kwuo ihe ojighi za.

Ihe meburu ochie n'okwu a:

Innoson na-arụpụta ụgbọala dị ịcheịche

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Innoson ekwuola na ọ bụ mmbebọ ka ụlọikpe chọrọ ime ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma bụ onye ama ama dịka onye na-ịtụkọta akara-ngwa ụgbọala na Naịjirịa

Chukwuma, bụ onye ejiri Innoson mara kwuru na ụjọ anaghị atụ ya ị ga ụlọikpe, kama na ekwesịrị ịkpụpụta ya n'ụzọ ziri ezi.

Cheta na ndị ụlọikpe kpọrọ ya onye a na-achọ achọ makana ọ pụtaghị n'ụlọikpe ugboro ise ịza ajụjụ gbasara ebubo mpụ na aghụghọ ndị EFCC na-ebo ya.

N'ime akwụkwọ Chukwuma dere ụnyaahụ, o kwuru na ụlọikpe nke Lagos kwesiri ịkọwa ihe mere ọ ga-abụ ebe ahụ ka a ga-elebanye anya n'ikpe a?

O kwuru na ya edeela akwụkwọ gbasara okwu a n'ụlọikpe nke etiti na Lagos, na kwa ụlọikpe nke etiti ka-elebanye anya na ihe a o dere.

Innoson jụrụ ihe mere ikpe ya ka jiri dị n'aka okaikpe Mojosola Dada ka na-eleba.

Gịnị bụ ebubo a?

EFCC kwuru na Innoson ji n'aghụghọ na ụzọ n'akwụghị ọtọ wee nara ngwọọrụ e ji arụ ọgba tum tum, na ihe ndị ọzọ e ji arụ ụgbọ site n'aka Mitsui OSK dị n'Apapa Legos.

Innoson ka na-agọ ebubo a niile, na kwa kwuo na ya na-ekpesa ikpe a.


Isiokwu: Innoson vs EFCC: Iwu Ụlọikpe nyere ka a kpụta Innoson gbara anyị gharịị' - Cornel Osigwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma

Ọkaikpe Ayokunle Faji nyere iwu a taa bụ Mọnde, abalị iri abụọ na anọ nke ọnwa Juun afọ 2019.

Mana Cornel Osigwe bu ọnụ na-ekwuru "Innoson Group" gwara BBC na iwu ahụ ụlọikpe nyere gbara ha gharịị.

Osigwe kwuru na onweghi akwụkwọ ọbụla ha nwetara gosiri na ụlọikpe na-akpọ ha oku ikpe a.

O kwukwara na ha ewepulari okwu ahụ n'ụlọikpe mkpegharị bụ "court of appeal" kamgbe.

Maazị Osigwe sị na ha che na ihe a mere bụ usoro a chọrọ iji mee ka Innoson bịa ka ya na ụlọakụ ahụ kpaa nkata.

Nke a abụghị nke mbụ ụlọikpe na-enye iwu ka ejichie Innoson n'ihi okwu dị n'etiti ụlọọrụ ya bụ 'Innoson Group' na otu ụlọ ọbaego ama ama.

Ngalaba "Economic and Financial Crimes Commission" (EFCC) etinyelarị ọnụ n'okwu ahụ mana a ka nọkwa na ya.

EFCC na-ebo Innoson ebubo na o ji akwụkwọ adigboroja wee ga gbaziri ụlọ ọbaego ahụ nnukwu ego. Ha sị na nke a megidere iwu Naijiria.

Mana Innoson kwuru na nke ahụ abụghị eziokwu kama na ọbụ ụlọ ọbaego ahu ji ya ụgwọ ruru ijeri naịra abụọ na ụma.


Isiokwu: Innoson: Anyị anaghị amanye ndị mmadụ ka ha zụọ ụgbọala anyị - Innocent Chukwuma\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ na-ekwu na ọ bụ na nzụkọ nke ha nwere n'ụbọchị ise nke ọnwa Febuarị afọ 2020 ka ha nwere mkpebi a.

Ndị omeiwu a sị na ọ bụ ụgbọala Toyota Camry nke afọ 2020 ka ha chọrọ.

Ndapụta a mere ka ndị mmadụ gaa na shọshal midia were kwupụta obi ha.

Na aka n ke ọzọ ka ọnyeisi ụlọọrụ na emepụta ụgbọala na NAijirịa bụ Innocent chukwuma kwuru sị " Ugbọala anyị na-arụ bụ onye chọọ, anyị eresi ya, ọnweghị onye anyị na amanye ga ọ zụọ ụgbọala anyị. Nke masịrị onye ya goro".

Innoson Motors: Etu m si bido ịgba mbọ

O kwukwara sị na ha enweghị ikike ịmagide ndị ụloomeiwu ka ha zụo ụgbọala ha, were sị "anyị na-arụ ka ọ dịrị ndị be anyị mma, nke anyị na arụ be anyị bụ nke ndị be anyị. Onye chọo kwa nke ndị oyibo ya ga goro".

Chukwuma sị na ọ bụ ụgbọala emere na Naijirịa ka ọ na-anya ma sị na ihe kpatara o jị anya ya bụ na; " ọ na-atọ m ụto inya ya maka na ọ bụ na be anyị ka emere ya".

BBCIgbo kpọrọ onye na-ahu maka mgbasa ozi ndị ụlọomeiwu bụ Ben Kalu kama ọzaghi ekwe nti ya.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka okwu a

Enigma kwuru sị na ọdịghị mma na ndị omeiwu na-amanye ndị mmadụ iri owkute sị na ọ bụ osikapa ma jụ ka ebunye ha ụgbọala Innoson.

Vick sị "ọ bụ gịnị mere ụgbọala Innoson? Ị gbachiri ịbụbata nrị ma ịmachịghị ibubata ụgbọala"

Success Adams sị " A na-enye Innoson ntụrụugo na-erughị ya"

Akụko ga-amasị gị


Isiokwu: Innoson: Enyeghị m akwụkwọ bia ụlọikpe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma

Jọstis Mojisola Dada nyere iwu ka anwụchie Chukwuma ma kpụta ya n'ụlọikpe ụbọchị anọ nke ọnwa Maach n'ihi na ọ baghị ụlọ ikpe ụbọchị e hiri ikpe ya.

Ndị ọkaiwu Chukwuma rịọrọ ụlọikpe ka ha zigara Chukwuma akwụkwọ oku ahụ, ebe ọkaikpe nyere iwu ka enye ha ya n'ụlọikpe ozigbo.

Ka ọ dị ugbua, Ndị ọkaikpe Innoson Chukwuma a gala ị hụ ịkpesara ụlọikpe nke Appeal ka ọ nyere ha aka mee ka e zitara Chukwuma akwụkwọ oku dịka iwu obodo siri kwụo.

Cheta na ngalaba na-ahụ maka mpụ na mmerụaka akpọrọ EFCC na aha ịchafụ kpụpụrụ Innocent Chukwuma ụlọikpe maka ebubo iji aghụghọ nweta ihe, ohi na ime akwụkwọ adịgboroja nke e kwuru na o mere bido na afọ 2009 rue 2011. Mana Innoson na-ekwu na ụlọegọ GTBank nke ha na ụlọọrụ ya nwere esemokwu azụmahịa bụ aka enwe dị na  ofe ahụ.


Isiokwu: Insecurity in Nigeria: Ịchịgharị ehi so bute nsogbu nchekwa na Naịjirịa - Nnolim Nnaji\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnoli sị na ịzụ ụmụanụ n'otu ogige nke Bekee kpọrọ 'Ranching' bụ ebe ụwa nọ ugbua.

Mana o kwukwara na onye chọrọ ime ya bụ 'ranching' ga-eji ego ọ ga-eji zụọ ala.

Nnaji gara n'ihu kwuo na ọgbaaghara niile na-eme na Naịjirịa bụ n'ihi enweghi ọrụ.

Ọ sị "ajọmmụọ na-ewere ọnọdụ n'obi onye ọbụla na-enweghi aka ọrụ".

Nnaji sịkwa na ya kwesiri ike na "izu ka mma na nne ji".

Nke ahụ pụtara na ọ kwadoro ọchịchị dị n'oke n'oke nke Bekee kpọrọ "region".

Ọ sị na e bupu ibu gọọmentị etiti bunyere onwe ya na ihe ga-aka mma.

Gee ọkpụrụkpụ ihe o kwuru n'uju.


Isiokwu: Insecurity in South East Nigeria: 'Ihe kpatara agha Biafra amalitela ime ọzọ ugbua'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Joe Igbokwe, Ogechi Ikeh, Maazí Toochukwu Ezeoke

Igbokwe kwuru nke a na kparịtaụka ya na BBC Igbo nwere n'ụbọchị Wenezde.

Ndị sonyere na ya bụ mkparịtaụka gụnyere Maazi Toochukwu Ezeoke, Maazị Joe Igbokwe, na nwa ada Ogechi Ikeh.

Isiokwu mkparịtaụka a bụ ileba anya na mkpebi ndị gọvanọ mpaghara Ọdịda Anyanwụ Naịjirịa wepụtara n'ọgbakọ ha nwere na Delta Steeti n'ụbọchị Tuzde, abalị iri na otu nke ọnwa Mee 2021.

Mkparitaụka BBC Igbo na Joe Igbokwe

Joe Igbokwe, onye ndọrọndọrọ ọchịchị

Joe Igbokwe, onye welitara isi na gọọmentị Legọs steeti, gbarụrụ ihu etu e si egbu ndị uweojii na ndị ọrụ nchekwa ka ọkụkọ n'ala Igbo.

O kwuru na ọ bụ ụdị ihe a mere n'afọ 1966 nke kpatara agha Naịjirịa na Biafra.

Igbokwe kwuru, "Okenye anaghị anọ n'ụlọ ewu amụọ n'ọgbụrị. Anyị ma ndị na-egbu ndị uweojii n'ala Igbo. Ọ bụ ndị be anyị na-eme ya."

"Edeela m akwụkwọ abụọ gbasara agha Biafra, ama m ihe m na-ekwu maka ya."

"Ọtụtụ ndị mmadụ achọghị ikwu okwu n'ihi ụjọ, ọkwa otu a ka o si mee n'oge ahụ."

'State Police', 'Vigilante', ga-ebi okwu enweghị nchekwa"

Ndị otu nchekwa nke Anambra steeti a kpọrọ 'Anambra Vigilante Group'

N'okwu gbasara nchekwa na Naịjirịa, Igbokwe kwuru na ka ọ dị ugbua na Naịjirịa, Gọvanọ steeti enweghị ikike ịgwa onyeisi uweojii ihe ọ ga-eme na steeti ya.

Igbokwe kwuru na ọ bụn'Abuja ka ndị uweojii si anata ikike tupu ha emee ihe ọbụla na steeti ọbụla.

"Naịjirịa buru nnukwu ibu, ọ karịrị ihe otu onye ga-anọ n'Abuja na-ekwu ihe ga-eme," Igbokwe kwuru.

"Ọ dị mkpa ka e megharịa ọrụ uweojii ka ndị steeti ọbụla nwee nke ha."

 "Ọ bụrụ na ekewaa ngalaba uweojii Naịjirịa ka mpaghara ọbụla nwee uweojii nke ha, okwu enweghị nchekwa ga-ala kpamkpam.

Joe Igbokwe

Igbokwe kwukawara na ọ bụ eziokwu na ndị mmadụ na-atụ egwu na ndị gọvanọ nwere ike iji ndị uweojii na-emekpa ndị mmadụ ahụ n'oge ntuliaka.

"Mana oge anyị ruru na ya bụ osimiri, anyị ga-ama etu anyị ga-esi gafee ya."

Igbokwe kwukwara na ya kwadoro mmachi ndị gọvanọ machiri ịchịgharị ehi n'ihi na ya bụ ihe amalitela inye nsogbu.

Maazị Ezeoke, onye...


Isiokwu: Insecurity in South-East: Lee ebe niile e nwere mwakpo n'ala Naịjirịa kemgbe izu a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye ntaakụkọ anyị gara ebe ahụ kwuru na o nweghị onye nwụrụ na ya bụ mwakpokama a gbara ọgbatutu ndị uweojii nakwa ihe ụfọdụ ọkụ.

N'otu aka ahụ, ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ Geoffrey Ogbonna kwuru na ndị uweojii gbochiri na ihe e mebighị dịka ndị mere mwakpo ahụ siri kwado.

Ọ sịrị, "Ha tụrụ ogbunigwe n nke mebiri oche. Ha gbakwara ọgbatumtum nndị uweojii dị n'iro, kụwasịa ugegbe ụgbọala ndị uweojii ma zuru ọgbatumtum abụọ bụ ihe akaaebe ndị mmadụ ndị uweojii jichiri."

Ogbonna, onye kwuru na o nweghị onye nwụrụ na mwakpo ahụ kwuru na ha amalitela nnyocha iji mata ihe mere n'uju.

Umahi amachiela ngagharị dịka e gburu ndịagha abụọ, ndị ọzọ n'Ebonyi steeti

Aka na-achị Ebonyi steeti bụ Dave Umahii amachiela ngagharị na Steeti ahụ malite n'Elekere Asatọ nke abalị rue Elekere isii nke ụtụtụ dịka e gburu ndịagha abụọ,otu onye uweojii, otu onye nkịtị ebe egbe tụrụ onyeisi ụlọakụ n'ụkwụ dịka mpiti kwere na steeti ahụ na ngwụcha izuụka.

N'okwu ọ gwara ndị ntaakụkọ n'Abaliliki Isiobodo Ebonyi steeti ụbọchị Wenezde oge ọ na-agwa ha ihe ha jetara n'ọgbakọ nchekwa ha nwere, Umahi sị: `Anyị enyeela iwu ka ịmụanya abalị niile kwụsị n'Elekere isii nke mgbede. Ndị ọrụ okpuruọchịchị, Ebubeagụ nakwa ndị Ọrụ nchekwa ga-ahụ na-agbaso iwu a. Onye ọbụla dara ya bụ mmachị ga-akwụ otu nde naira."

 Umahi boro ndị obodo Agila dị na Benue steeti ebubo na aka ha dị na mkpamkpa ahụ kpara na Mgbo dị n'Okpuru Ọchịchị  Ohaukwu dị na steeti.

Ebonyi steeti: Ihe mere na Ngbo, Ebonyi Steeti

O sịrị na ndị Agila na-akwụ ndị Fulani ụgwọ ka ha bata na steeti ahụ na-ezu ohi ma na-egbusịsị mmadụ ma na-ebo ya ndị otu Ipob na ESN.

"Anyị ma maka ọgbụgbụ  e gburu  otu onye uweojii, ndị agha abụọ, otu onye nkịtị  na ngwụcha izuụka."

Ndị ekperima gbuchaa ha tinye ya na sochal midia si na ọ bụ ndị Ipob na ESN, ma Ipob na ESN na-agọ na aka ha dịghị ya."

Umahi onye jụrụ ajụjụ ma ịgba mbọ nnwereonwe ọ pụtara igbusisi ndị aka ha dị ọcha kwuru sị, " Ihe m ma bụ na mpụ bụ mpụ, enyela m ndị ọrụ nchekwa iwu ka ha kpochapụ mpụ niile na steeti...


Isiokwu: Insecurity in the Southeast: Ndi Igbo keenụ nkwucha maka ihe ntụmadị - ADF\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ mkpebị ndị otu a n'ọgbakọ ha nwere n'Enugu ụnyahụ.

Nke a mechere ka Ohaneze ndị Igbo kpọchara ụdị oku a ụbọchị Fraịde gara aga.

Ọgbakọ a nke Ọkammụta Uzodimma Nwala kpokobara kpebiri ihe ndị a n'akwụkwọ ha binyere aka:

Ndị tinyere aka n'akwụkwọ a bụ Pof Uzodinma Nwala nke ADF; Chief Emeka Diwe, President Association of South East Town Unions; Professor Elochukwu Amucheazi, Secretary, Igbo Leaders of Thought;

Innocent Amadi of Bilie Human Rights Initiative; Hon Abia Onyike, chairman ADF publicity bureau; Prof. Math Aniekwu, secretary, ADF; Oriakụ Fidelis Chukwu, President Igbo Women Assembly; Prince Tony

Nwakaeze, Ọgbakọ Igbo Traders of Nigeria; Isaac Onyia, ASETU Enugu state na Comrade Uchenna Madu bụ onye nọchite anya Coalition of Pro-Biafra Organizations."

Lee ihe nkiri anyị

Ụmụ Obiligbo: Anyị ejeghị nga na mba ofesi, ọ bụ asịrị

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Insecurity: Anyị ga-enye onye Igbo ọbụla nwere mmasị ichi ehi nkwado\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ Naịjirịa

Ha tinyere ọnụ na ọkpụrụkpụ okwụ ụfọdụ metutere steeti ọwụwa-anyanwụ nke gụnyere nchekwa, Ruga, akụ na ụba nakwa ihe ndị ọzọ.

Ndị nọ na ya bụ ọgbakọ bụ Gọvanọ Ugwuanyi (Enugwu steeti), Okezie Ikpeazu (Abia), Osote gọvano Anambra na Imo steeti bụ Nkem Okeke nakwa Gerald Irona.

Ndị gọvanọ a kwekọrịtara ihibe kọmiti ga-elebe anya n'ọrụ nchekwa bụ nke a ga-ehibe otu ndị nche ọrụ ha bụ ilekọta ndị nche n'ime ọhịa na ụzọ niile dị n'ọwụwa-anyawụ gbaa gburugburu.

N'ozị ọ gụpụtaara ndị nta akụkọ, onyeisioche nzụkọ ahụ bụ Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Dave Umahi, kwuru na ndị otu a ga na-agba ama maka ọnọdụ nchekwa na steeti ndị a.

Ha sị na ndị kọmiti a ga-ahụkwa maka nchekwa ọnwa, paịpụ, mmanụ agbidi gafere ala Igbo.

Ha kwusikwara ike na ọwụwa-anyanwụ enweghị ala maọlị maka ogige ndị ọchịehi akpọrọ Ruga.

Umehi kwukwara na gọmentị ha ga-akwadọ onye ọbụla nwere mmasị na ọrụ ịkpa ehi, ezi, osikapa nakwa akụkụ ubi ndị ọzọ.

Ha gwara ndị ọbụla nwere mmasị n'ọrụ ndị a gaa na steeti ha dị icheiche maka nke a.

Nzuko a kwara arịrị maka ọnọdụ ọdọụgbụelụ Akanu Ibiam International bụ nke dị n'Enugwu bụ ebe ha kpọkuru gọmenti etiti ka ha gbatara ha ọsọ enyemaka.

Ha jakwara Gọvanọ Ugwuanyi ike maka mbọ ọ gbara n'ihu na ya bụ ọdọụgbụelụ ka na-arụ ọrụ ugbua.

Ndị gọvanọ a jikwa ohere a kpọkuo gọmenti etiti ka ha bịa mezie okporoụzọ awara-awara nke Enugwu-Ọnisha, Enugwu-Pọtakọtụ, Okigwe-Owerri nakwa Owerri-Umuahia dịka ha kelere ha maka ọrụ ha n'akwammiri nke abụọ oshimiri Naịja.

Akụkọ ga-amasị gị

Lee ihe nkiri anyị ebe a

Etu esi ahazi Ji Kpacha


Isiokwu: Insurance in Nigeria: Uru dị n'ikpuchi azụmaahịa gị maka ọdachi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ a kọwara uru dị nakwa usoro onye azụmaahịa ọbụla nwereike iji chekwaa ngwaahịa ya maka ọdachi ndị gụnyere ọkụ ọgbụgba, mmiri oriri maọbụ izu ya n'ohi.

Nke a na-abịa dịka ọtụtụ ngwaahịa ndị mmadụ lara n'iyi n'ọkụ gbara n'ahịa Ọchanja, Ọnịcha n'izuụka gara aga.

Otu onye ọkacha n'okwu banyere ikpuchi akụnaụba bụ Golden Akukwe, kọwara uru ndị a ma nye ntuziaka etu e si eme nke a.

Ọ sị na uru gbara ọkpụrụkpụ dị na mmadụ ikpuchi azụmaahịa ya bụ na ụlọorụ na-ahụ maka nke a (insurance company) ga-akwụghachị ya ụgwọ ngwaahịa ndị ahụ ma ọ bụrụ na ihe mee ha.

O nyere ndị na-achụntaego ndụmọdụ ka ha gbalịa kpuchie ngwaahịa ha maka 'ihe Ọnịcha gwara Obosi'.

Akukwe sị na ọ hụbeghi ọghọm dị na mmadụ ikpuchi ngwaahịa ya ma ọ bụrụ na onye ahụ mere ya n'ụzọ ziri ezi.

Kedụ usoro mmadụ ga-eji kpuchie azụmaahịa ya?

Golden Akukwe onye ọkacha n'okwu ikpuchi akụnaụba (Risk Manager)

Akukwe kọwara ụzọ onye azụmaahịa nwereike iji kpuchie ngwaahịa ya maka ọdachi.

Ọ sị na onye ahụ ga-eme ihe ndị a;

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Onitsha fire: "Ụlọ m na 'shọp' m gbara ọkụ, ebe ka m ga-agbaje?


Isiokwu: International Albinism Awareness Day: Lee nke bụ eziokwu na nghọtaghie ị nwere maka anyarị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ịkpa oke a bụ maka na ndị mmadụ chere na ha anaghị acha etu ndị ọzọ si acha, ya bụ ndị dị ọcha maọbụ ndị dị ojii.

Ndị anyarị bụ ndị nwere nsogbu dị n'agbụrụ bekee kpọrọ 'congenital disorder' nke na-eme ka ha ghara inwe agwa na-eme ka mmadụ dị ojii maọbụ dị ọcha nke a kpọrọ 'melanin' na bekee.

Dịka Dọkịta Chuka Agunwa nke ụlọọgwụ UNTH, Enugwu, siri kwuo, "Naanị ihe dị iche na anyarị na onye abụghị anyarị bụ na ihe na-eme akpụkpọ ahụ mmadụ adị ojii nke a kpọrọ 'melanin' ha enweghị ya."

Mana agwa ahụ emeghi ka ha kwụsị ịbụ mmadụ nke kpatara ndị mmadụ ji akọ ha ọnụ ma na-eme ha akaja maka ahụ ha.

N'ụfọdụ ebe n'Afrịka, a na-eji ha agwọ ọgwụ ma ọ bụ na-egbuchu ha egbuchu maka na a na-eche na ha na-eweta ego maọbụ na ha bụ abụmọnụ.

Otu onye anyarị bụ onye ntaakụkọ aha ya bụ Jude Nwabokei gwara BBC Igbo na dịka nwoke, ụfọdụ ụmụnwaanyị ekweghi ka ya na ha nwee mmekọ ọbụla maka etu o si acha.

N'okwu ya; "Eziokwu, ndị m na-arụrụ ọrụ enyela m ohere dịka ha nyere ndị ọzọ ime ihe ọbụla m kwesiri ime mana ọ bụ naanị oge m chọrọ ịlụ nwaanyị ka m nwetara ịkpa oke.

Ụmụnwaanyị abụọ m chụrụ achọghị iso m maka na m bụ anyarị."

Ndị anyarị bụkwa mmadụ nwere mmetụta, ọ dị mkpa ịkpaso ha ezi agwa

Nghọtaghie na nke bụ eziokwu banyere anyarị

E nwere ọtụtụ nghọtaghie gbasara ndị anyarị:

1. Ndị anyarị anaghị eri nnu

Dịka Dọkịta Chuka Agunwa nke ụlọọgwụ UNTH, Enugwu, siri kwuo, nke a abụghị eziokwu, o nweghị ihe ha na-asọ.

"Ọ bụghị eziokwu. O nweghị ihe dị iche na anyarị na onye abụghị anyarị. Ahụ ha zuru oke. Ọ bụghị ọrịa."

2. Ha anaghị ahụ ụzọ n'ehihie

Ọ bụchaghị eziokwu. Isi ekpughị ha, kama ndị anyarị anaghị ahụcha ụzọ ọfụma ka ndị ọzọ ma anwụ na-eke.

Dọkịta Agụnwa onye bụ ọkachamara n'ihe gbasara ahụike ọha, sị: "O nwere 'pigment' mmadụ na-enwe n'anya dịkwa ka nke a na-enwe n'akpụkpọ ahụ nke bụ 'melanin' nke ndị anyarị enweghị n'uju.

Nke a mere na ha anaghị ahụ ụzọ ọfụma ọkachasị ma anwụ na-acha."

3.  Ndị anyarị ezughị oke dịka nwoke maọbụ nwaanyị

Dọkịta Agunwa kwuru na "o nweghị ka onye anyarị siri dị iche na ndị...


Isiokwu: International Criminal Court: Ụlọikpe mbaụwa atọhapụla Laurent Gbagbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụlọikpe mbaụwa dị na Hague enyela iwu ka atọhapụ onye chịburu mba Ivory Coast bụ Laurent Gbagbo.

Nke a na-abịa ka ọ gachara izụka abụọ e kpebiri n'ikpe amaghị ya n'ebubo mpụ megidere mmadụ e boro ya.

Ndị mmadụ tubọrọ ebe nhọpụta maka Big Brother Naija

Ndị bịara mmemme nhọpụta BB Naija

Akụkọ na-erute anyị nti kwuru na ndị mmadụ a mabeghị ole ha dị merụrụ ahụ, ebe ụfọdụ tụbọrọ, dịka ndị ntorobia pụtara n'igwe ebe a na-emem nhọpụta maka emume Big Brother Naija agba nke 2019  na steeti ndị e hiwere ya ụbọchị Fraide.

A katọọla ọbịbịa ndị gọvanọ si mba Nijie bịara ikwado Buhari n'achụmnta vootu ya

Gọvanọ Ganduje na ndị gọvanọ si Niger

Onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara mba na mba, bụ Sam Olisa, akatọọla ọbịbịa ndị gọvanọ abụọ si mba Niger bịara Naijira maka achụmta vootu onyeisiala Muhammadu Buhari.

Olisa gwara BBC Igbo na nke na-egosi na Naijiria enweghị ezi nchekwa agbata ya na ndị mba ọzọ nakwa  agaghị enwe ntụliaka kwụ ọtọ.

Amerika na-atụ uche maka ọnọdụ ọchịchị onyekwuoucheya na Naijiria

Onye nnochite anya mba Amerika Naijiria bụ Stuart Syminton ekwuola na na mba ahụ na tu uche maka ochichị onyekwuouche ya na Naijiria.

Syminton kwuru nke oge ọ gara ileta onyeisi ndị uweojii Naijiria bụ Mohammed Adamu n'Abuja. ụbọchị Fraide.

Aha ndị ga-azọ ọchịchị apụtala

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ Inec ewepụtala aha ndị ga-azọ ọkwa dị iche iche na ntuliaka nke 2019.

Aha gunyere ndị na-azọ ọkwa gọvanọ, omeiwu nke steeti nakwa nke Naijirịa gburuguru.

Pati nọ n'ọchịchị bụ APC enweghị onye nnọchịte anya na Zamfara na Rivers steeti.

Boko Haram wakporo ndịagha

Ọdachị jekwuru ndịagha Naịjirịa na mpaghara obodo Dikwa di na Borno steeti ụbọchị Wenesde.

Onye agha ma maka ihe a gwara ulo ntaakụkọ AFP na ndị Boko Haram wakporo ndịagha ka ha si ihu agha ala ma gbuo mmadu asaa n'ime ha.

Emechara chọọ ndị omekome a ọsọ.

N'ofesi,

Nzukọ Trump na Kim Jong-Un mere ya mbụ ndị isiala mba Amerịka na Nọt Koria ga-ezukọ

Onye na-anọchịte anya mba Amerịka na Nọt Korea bụ Stephen Biegun ekwuola na ha...


Isiokwu: International Day of the Girl Child: Lee ihe gosiri na ụmụnwaanyị Igbo bụ ọkaibe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igbo sị na anaghị ekpuchi afọ ime aka nke mere ka anyị mee nyocha i ji mara nke bụ eziokwu na nke bụ akụkọ ndị omekome n'ihe gbasara ụmụnwaanyị na agụm akwụkwọ.

Kama tupu anyị azọpụ njem a, ụmụnwaanyị Igbo dịka Chimamanda Adichie, Ngozi Okonjo-Iweala, Oby Ezekwesili, Flora Nwampa, Buche Emecheta,Onyeka Onwenu, Dora Akunyili, Joy Uche Ogwu,dgz. Anyị bido taa anyị agaghị ede cha.

Ala Igbo nwere ọtụtụ ụmụnwaanyị meterela ihe e ji echeta ha ma na Naịjirịa ma n'ụwa gbaa gburugburu

Lee ụfọdụ ụmụnwaanyị Igbo bụ ijele n'ihe ha na-eme

Chimamanda Adichie

Adichie bụ onye odeeakwụkwọ a ma ama na mba ụwa niile

Adichie so n'otu ada ndị Anambara ji aba mba ma na Naịjirịa ma na mba ụwa gbaa gburugburu.

Ọ bụ site n'ihe o detere n'akwụkwọ dịka ode akwụkwọ pụrụiche? Ka ọ bụ site n'okwu o kwutere site na nkwenye o nwere na nwoke na nwaanyị ha nhatanha nke a kpọrọ "feminism" na Bekee?

A ga-ekwu ole ghara ole ebe ọ gbasara nwaada a? Ọ bụ otu onye ọ na-abụ o kwuo okwu ebe niile enwuru ọkụ.

O nwetala ọtụtụ nturuugo nakwa ihe nrite karịrị iri.

A mụrụ ya n'ụbọchị 15 nke ọnwa Septemba 1977.

Dora Akunyili

O nwetara nturuugo ruru narị itoolu n'ọrụ ọ rụrụ

Otu nwaanyị a na-asị "unu abịala"; nwaanyị a mere ihe e ji echeta ya ma n'ọnwụ.

Akunyili zọrọ ọtụtụ ndị mmadụ ndụ site n'ibuso ndị na-arụpụta ọgwụ adịgboroja agha, oge ọ rụrụ dịka onyeisi ngalaba na-ahụ maka nri na ọgwụ a kpọrọ National Agency for Food and Drug Administration and Control (NAFDAC).

Ọ rụrụ dịka minista na-ahụ maka mgbasa ozi site n'afọ 2008 ruo 2010, tupu ọ zọọ ọkwa onye omeiwu ukwu ga-anọchite anya ndị Anambra Sentralụ; mana Chris Ngige ekweghi ya zọta oche ahụ.

A mụrụ ya n'ụbọchị 14 nke ọnwa Julaị 1954, ọ nwụọ n'ụbọchị asaa nke ọnwa Juun 2014.

Ngozi Okonjo-Iweala

N'agbanyeghi na a mụrụ ya na Delta steeti, mana a ga-agụnye ya n'okpuru ụmụnwaanyị Abịa steeti makana ọ bụ ebe ahụ ka a na-alụ ya.

A ga-akọ ole ghara ole maka Okonjo-Iweala?

A bịa n'ihe gbasara nchekwa akụnaụba obodo, ọ nọ ya.

A bịa n'ihe gbasara mkpata na mmefu na mbaụwa, ọ kwụ chịm.

Ọ bụ...


Isiokwu: International Literacy Day: Asụsụ Igbo na-eme ka ụmụaka ghọta 'Maths' ọfụma\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụ ngalaba akpọrọ 'United Nations Educational ,Scientific and Cultural Organisation' kewapụtara ụbọchị a ka otu dị iche iche lebaanya na  nsogbu a na-enwekarị n'ihe gbasara agụmakwụkwọ.

Isiokwu nke afọ a bụ agụmakwụkwọ n'asụsụ dị iche iche.

Ihe nkiri ọzọ ga-amasị gị:

Abara m n'ọrụ nkuzi maka na ugwu adịghị n'ịrịọ arịrịọ - Onye nkuzi kpuruisi

Mgbakọ na mwepụ a na-ara gị ahụ? Kirie ka nwaanyị a si eji asụsụ Igbo akụziri ya ụmụaka a.

Cynthia Adaeze Chinule kwuru na ọ chọpụtara na ụmụaka o ji asụsụ Igbo akụzirị mgbakọ na mwepụ na-aghọta ya karịa mgbe e ji asụsụ Bekee kuziere ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: International Nurses Day: "Ndị nọọsụ na-akọ asịrị nnukwu" na ihe ndị ọzọ ndị Naịjirịa ji echeta ha taa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị nọọsụ na-agba mbọ n'inyere ndị dọkịta aka n'ihe gbasara ilekọta ahụike ndị e tinyere ha n'aka.

Mana kedụ etu ndị Naịjirịa si ahụta ndị nọọsụ na-arụ ọrụ na Naịjirịa?

BBC Igbo jụrụ ajụjụ a na soshal midia Facebook na Instagram, ụfọdụ kwadoro ọrụ ọma ha na-arụ, ebe ndị ọzọ kwuru na ụfọdụ n'ime ha anaghị arụ ọrụ etu ndị nọọsụ kwesịrị isi arụ.

Ụfọdụ ihe ha kwuru gụnyere "Ndị nọọsụ na-akọ asịrị", "ndị nọọsụ enweghi ndidi nke ha ji enwe obi ọmiiko".

Ndị ọzọ kwuru sị na "ha kwesịrị iji obi mmadụ na obi Chineke arụ ọrụ ha"

Mana ndị nke ọrụ ndị nọọsụ na-amasị nke ọma gara n'ihu kpeere ha ekpere, ma sị ka Chineke gbaa ha ume ma nye ha ike ha ji arụsi ọrụ ha ike.

Lee ajụjụ a jụrụ ha na etu ha si zaa ihe ha zara ebe a:

Lee tu ha si zaa ya n'Instagram:

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Coronavirus: Dọkịta na-arụ ọrụ n’ụlọ ogwụ dị n’Amerịka n’oge a


Isiokwu: International Slavery Abolition Day: Etu ịtụ mgbere ohu siri kwụsị n' Afrịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị mere ejije iji gosipụta ịgba ohu

  Igbo na-atụ n'ilu sị, 'onye amaghị ebe mmiri nọrọ mawa ya agaghị ama ebe ọ kwụsịrị'.

Ndị ma ihe ekwe na-akụ n' ihe gbasara ndekọ ihe mere oge gboo na- ekwu na ọ bụ n' afọ 1544 ka a malitere bufewa ndị isiojii Afrịka ofe mmiri okeosimiri 'Atlantic' dika ohu ndịọcha.

Ihe dịka agbata nde mmadụ iri na nde iri na abụọ bụ ndị a gbara na mgbere ohu site n' Afrịka gafee oké osimiri Atlanti bụga ha Yorup na Amerika ebe e ji ha mere ndị ọrụ n'ụgbọ shuga na kọfị na mba ndị ahụ bido n'afọ 1700 rue 1900.

N'otu oge ahụ, ihe karịrị ụmụ afọ Igbo mmadụ otu nde na ụma ise so na ndị e refuru ala ndịọcha.

Dịka akwụkwọ 'Britannica' siri kọwaa ya, ndị a bụ ndị e jiri gbanwere akwa mmanya na ngwaọgụ ndịọcha na-arụpụta oge ahụ.

Etu e siri bido agha ịmachi mgbere ohu

Ihe akpụrakpụ na-egosipụta nnwereonwe ndị ohu

Obere mba ndị ọcha ndị ọzọ dịka Spen, Brazil,Portugal mechara machie mgbere ohu na mpaghara nke ha n'agbata 1860.

Slave Trade: Ihe ọkpụ fọrọ maka ịgba ohu n'ala Igbo

Mana iwu ndị a mba dị icheiche mapụtara akwụsịghị mgbere ohu kpam kpam n'ihi na ya bụ ahịa bụ e zuo ka aha eri udele, a tọtuo ngịga.

Ya bụ mgbere mmadụ bụ nkata a dị ọtụtụ akpa site na mba gafere na mba ọzọ.

Nke a pụtara na mkpebi ịkwụsị ya zụrụ oke naanị mgbe e nwere nkwekọrịta mba na mba na ha ga-efopụ ajọ ero ahụ.

Akpụrụakpụ ndị e jidere dịka ohu n'oge gboo

Dịka ndị okwu a doro anya siri kwuo, ọ bụ mgbanwe echiche, obi Chineke nakwa ihe gbasara ndakpọ akụnaụba nke ụgbọ e ji ebu ndị ohu mere ka okwu ịkwụsị mgbere ohu ji nwee ezi isi.

Nke kachasị  nke bụ ozioma banyere  ikike dịrị onye nke ụfọdụ ndị mmadụ welitere isi bidoro ịgbasa iji katọọ mgbere ohu. Ozi ahụ metụtara ọtụtị n' obi ma mee ka ọtụtụ sonye n' ọgụ " nwere onwe ahụ.

Tupu ihe ndị a e mee, e nwelarịị ọtụtụ ndị ohu nupụrụ isi na mba Haiti nakwa mba Amerika ebe ihe rụrụ mmadụ 300 haara mmiri ịgbagbu ha kama ha ga-abụ ndị ohu.

A na-akpọ ebe ahụ taa dịka "Igbo Landing".

Ndị a ma ama kachasị tinye Ụchụ n'ozioma ka a kwụsị mgbere ohu gụnyere:

1....


Isiokwu: International Widows Day 2019: Kedụ ihe bụ ebumnuche gị maka ịgba mkpe?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kamgbe ụka batara ala Igbo, ọ bụghịzi ebe niile ka a na-akpụ nwaanyị na-agba mkpe isi

Na gboo, ndị Igbo na-ekwu na nwaanyị na-ekweghị agba mkpe di ya ma ihe gburu ya.

Mgbe gboo, ụfọdụ na-enye nwaanyị ahụ mmiri eji saa ozu di ya ahụ ka ọ ṅụọ ma ọ bụrụ na a na-enyo ma aka ya ọ dị n'ọnwụ di ya.

N'ụfọdụ obodo, ọ bụ nwaanyị di ya nwụrụ kwesịrị iji akwa na mkpu otiti mete ndị na-arahụ ụra n'isi ụtụtụ.

Ụfọdụ na-ahapụ nwaanyị ahụ n'ime otu ọnụụlọ ebe adọwara ozu di ya, ka ya na ya nọrọ abalị ole na ole tupu elie ya.

Ebe ụfọdụ, anaghị ekwe nwaanyị na-agba mkpe saa ahụ ruo oge a ga-etinye ozu di ya n'ala. Mgbe gboo, a ga-eduru ya gaa n'akụkụ mmiri iyi ebe a ga-asa ya ahụ ma kpụọ ya isi na ntutu niile dị ya n'ahụ.

Ndụmọdụ Charly Boy maka alụm di na nwunye

Ụfọdụ anaghị ekwe nwaanyị isi mkpe rie nri ọha niile na-eri maka na ha kwetara n'onwere ike igbu ya, a na-esi nri nwaanyị isi mkpe na-eri iche.

Mgbe gbuo, nwaanyị na-agba mkpe di ya bido oge ọ nwụrụ ruo ọnwa isii maọbụ otu afọ, mana ka ụka batachara ala Igbo, ụfọdụ na-agba nkpe nanị afọ atọ.

Etu esi ama nwaanyị na-agba mkpe

N'agbanyeghị n'ụka batara ala Igbo gbanwee ọtụtụ ihe, ụfọdụ obodo ka na-eme emume ịgba mkpe nke kpatara n'onye ọbụla hụrụ ya ga-ama na ọ bụ nwaanyị di ya nwụrụ.

A ka na-agba mkpe n'ala Igbo?

A ka na-agba mkpe n'ọtụtụ obodo dị icheiche n'ala Igbo, kama etu esi agba ya bụ mkpe agbanweela.

Ọbibịa ụka na agụmakwụkwọ mere ka ntaramahụhụ nwaanyị na-agba mkpe na-ata belata.

Ụfọdụ ndị di ha gụrụ akwụkwọ na-enye iwu tupu ha anwụọ, sị onye enyekwala nwunye ha nsogbu maọbụ taa ha ahụhụ.

Anyị alụọla afọ 57 mana anyị anaghị atọ ka shuga mgbe niile


Isiokwu: International Women's Day: "Na mbụ di m ekweghị ka m na-akwọ ụgbọala ọha" - Amaka Nwobodo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ kọrọ BBC etu ya si maliere ịrụ ọrụ a na ihe ọ na-afụ dịka nwaanyị nọ n'etiti ọtụtụ ụmụnwoke akwọ ụgbọala ọha.

O jikwa ohere wee gbaa ụmụnwaanyị ume na o nweghị dị njọ n'ịgba mbọ ma gbakarịa ụmụnwoke makana ịbụ nwaanyị abụghị ọghọm kama ọ bụ nnukwu uru.

Akụkọ a na-abịa dịka a na-eme ncheta ụmụnwaanyị nke bekee kpọrọ International women's day taa na mba ụwa niile.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: International Women's Day: 'Agaghị m ata onwe m ụta na m bụ nne na-arụ orụ- Ngozi Nwobia\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ oge ọ na-abụ ha ihe rara ahụ dịka oge na-agbanwe n'ike n'ike.

Mana Ọkammụta Ngozi Nwobia,Ọkammụta Sayensi asụsụ na Mahadum Ebonyi steeti akọwala etu o si eme ka ha abụọ hara nha.

Lee okwu ya n'uju ebe a.


Isiokwu: International Women's Day: Onweghị ihe ọbụla nwaanyị agaghị emenwu - Nwaanyị Nigeria na-arụ na NASA\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana Wendy Awele Okolo, e gosila na onweghị ihe nwoke mere nwaanyị agaghị enwe ike ime.

Awele bụ ihe ndị Bekee kpọrọ 'Aerospace Engineer'.

Ọ na-arụ ọrụ n'ụlọorụ 'National Aeronautics and Space Administration' nke mba Amerịka

Dịka a na-eme emume ncheta ụmụnwaanyị n'ụwa niile taa, Awele kọọrọ BBC Igbo etu njem ya si malite.

Kirie ya n'uju.

Ndị mepụtara ihe nkiri a bụ Chimamaka Ihenacho na Vining Ogu.


Isiokwu: Ipob Anambra clash: Gọọmentị Anambra ekwubeghị pịm banyere ọgbaghara a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ndị ọ hụrụ na-atụ ụjọ ịgwa anyị n'ihe onyoonyo ka ihu ha gosi, ebe niile dịka ha na-agba ọsọ agha.

Ahịa, okpororo ụzọ tọgbọrọ chakoo.

Ndị Ọraifite dọrọ onye ntakụkọ anyị aka na ntị ka o mee ọsịịsọ gbapụ ebe ahụ maka etu obodo dị.

Ndị uweojii nyere aha ndị otu ha nwụrụ dịka Maazị Joseph Akubo, onye ji ọkwa" Assistant superintendent" na Maazị Oliver Abbey, onye bụ onyeisi uweojii na-achịkọta Ọraifite.

Onyeisi Ohaneze ndị Igbo bụ Nnia Nwodo akatọọla njem ahụ ndị uweojii gara n'Orifite maka oku agbara ụlọ ndị mmadụ nakwa ndị egburu mgbe ha gara ijide ọkaiwu Nnamdi Kanu bụ Ifeanyi Ejiofor.

Ọ kpọrọ oku a n'Enugwu ụnyahụ ebe ọ sị ka ehibe ụlọikpe pụrụiche ga-elebe anya na ya bụ okwu bụ nke ọ sị na ọ nweghị ezigbo ihe mere ebe ahụ ndị uweojii ga-eji kpaa ụdị agwa ha kpara ebe ahụ.

Ndi otu Ipob na-ekwukwa na egburu ndị otu ha.

Nwodo sị na ọ dịghị mma ndị uweojii ịbute ọgbaghara n'obodo ebe ọ bụ na ọ bụ otu onye, Ifeanyi Ejiofor ka ha chọtara.

Ndị otu Ipob agọọla aka ha na ụkwụ ha n'ebubo ndị uweojii Anambra steeti bọrọ ha na ha gburu ndị uweojii abụọ n'Ọrafite, Anambara steeti.

N'akwụkwọ ozi ha wepụtara, nke ọnụ na-ekwuru ha bụ Emma Powereful binyere aka, Ipob kwuru na ọ bụghị ha gburu ndị uweojii a na-ebo ha n'ebubo.

Ha boro ebubo na ndị uweojii wakporo ụlọ ọkaiwu onye ndu ha bụ Ifeanyị Ejiofor abali anọ ọ kwachara nwanwe ya nwoke, gbaa ụlọ ya ọkụ iji maja ya n'ikpe Kanu ga-abịa n'ọwa ọzọ.

Ha sịrị: "Nke bụ bụ eziokwu bụ na ndị uweojii na ndị agha gara n'ụlọ ọkaiwu Ifeanyi Ejiofor ..."

"Oge ha rutere, ha bido gbawa ndị mmadụ enweghị ngwaọgụ ọbụla ha ji egbe, ha gbagburu ụmụnwoke abụọ si n'ụlọ ya pụta, buru ozu ha tụnye n'ụgbọala ha mapụọ iji gbochie ihe aka ebe."

"Ha wụkwara mmanụ ụgbọala n'ụlọ Ejiofor ma sunye ya ọkụ."

Ihe ọkaiwu Ifeanyị Ejiofor kwuru maka ihe mere

Ihe onyonyo na-efegharị na soshal midia na-egosi ọkaiwu Ifeanyi Ejiofor ebe ọ na-ekwu na ndị uweojii emeela ya onye enweghị ebe obibi.

Onyeisi ndị uweojii na Anambra steeti bụ John Abang arịọla ọha ka ha chọta ọkaiwu Ifeanyi...


Isiokwu: Ipob Oyigbo: Ihe m hụrụ maka mwakpo Oyigbo - Onye bi ebe ahụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe anyị ma maka ogbugbu ndị ugwu na Rivas

Onye ahụ na-achọghị ka akpọpụta aha ya kwuru na etu o si mara na nsogbu dị n'Oyigbo bụ na mgbe ọ na-edupu mmadụ n'elekere ise nke ụtụtụ, ọ hụrụ ọtụtụ ndị uweojii ka ha kwụcha na-echekwa ogbe ha.

O kwuru na mgbe ọ jụrụ ajụjụ ihe na-emenụ, a gwara ya na o nwere ndị akpọrọ si ha na ha gaa wakpo ogbe ndị Hausa dị n'Oyigbo.

Mana onyeisi okpuruọchịchị ahụ Gerald Oforji kwuru na ọ bụ nyocha ndị uweojii ga-enye ha ka ha ga-eji kọwanwụ ndị na etu mwakpo ahụ si gaa.

O tiri ndị Hausa bi n'Oyigbo aka n'obi maka ihe mberede a dakwasiri ha ma na-ekwu na ha ga-agba mbọ hụ na ndị mere ihe a agaghị a na n'efu.

O kwuru na ebe niile ajụọla oyi n'Oyigbo ugbua mana dịka onyeisi okpuruọchịchị ahụ, o kwụsitụla ndị ọgbatụmtum ị gba ma elekere asaa nke mgbede kụchaa.

Ihe kọmịshọna mgbasaozi gọọmenti Rivers steeti kwuru maka mwakpo a

Paulinus Nsirim bụ kọmịshọna mgbasaozi Rivers steeti kwukwara na ọ bụ mgbe ndị uweojii mechara nyocha ha ka ya ga-ekwu okwu gbasara mwakpo.

Ọ bụghị Ipob wakporo ma gbuo ndị ugwu bi n'ogbe ahụ

Ọkaiwu ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ Aloy Ejimako ekwuola na o nweghị mgbe Nnamdi Kanu ji kwuo ka ndị Ipob gbuo onye ọbụla tụmadị ndị Hausa.

O kwuru na ndị otu Ipob anaghị egbu ndị mmadụ makana ha na-akpọ ya ihe nsọ.

Ejimako kwuru na ihe Kanu kwuru bụ ka ndị Ipob chekwa ndụ ha ma a bịa igbu ha.

N'okwu ya, 'O nweghịkwa ndị Ipob na-egbu ndị Ugwu n'Oyigbo, ọ bụ mbochị ọnụ ka ha na-ebochi ha."

O kwuru na ihe abụ atụmaatụ a na-achị wepụta ka ndị ugwu wee gbuwe ndị Igbo bi na bee ha.

Alloy kwuru na Kanu akpọghị ndị Fulani maọbụ ndị Hausa asị kama na ndị ọ na-ewesara iwe bụ ndị na-emegbu ndị Igbo.

Ihe onyeisi ndị ugwu bị na Oyigbo gwara BBC Igbo

Foto a na-egosi ụmụakwụkwụ almajiri azọpụtara n'otu ụlọakwụkwọ Alakụba dị na Kaduna steeti n'afọ 2019

Onyeisi ndị ugwu bi n'ọdịda anyanwu Naịjirịa nakwa Oyigbo bụ Musa Saidu ekwuola na ọ bụ okwu ndị otu Ipob batara ebe ndị Hausa bi n'Oyigbo gbuo mmadụ anọ.

Mgbe anyị jụrụ ya, kedụ ka o si mata na ọ bụ ndị...


Isiokwu: Ipob a ga-arịọ Rotimi Amaechi mgbaghara ugbua?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a si n'okwu Ipob ziputara, ebe ha sị na ọ bụ ha wakporo ma tie Amaechi bụ mịnịsta na-ahụ maka njem na Naịjiria ihe n'obodo Madrid dị na mba Spen.

Cheta na ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Emma Powerful kwenyere na ha bụ ndị Ipob chọrọ iwakpo Amaechi na mba Spen ka ọ gara ọgbakọ maka mgbanwe ihu eluigwe.

Amaechi gbara ama ihe mwakpo a n'akara Twitter ya:

End of Twitter post, 1

Amaechi gakwara n'ihu, site n'akwụkwọ mgbasaozi o zipụrụ, kwuo na ndị Ipob akpaghị ya aka, n'agbanyeghị ihe Ipob na-ekwu.

Ihe onyonyo ndị Ipob tinyere na soshal midia gosikwara ka ụfọdụ n'ime ha na-ekwu na ha "enweteghị" Amaechi.

Nke a na-egosi na eziokwu nwereike ịdị n'ihe Minista Njem na-ekwu.

BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Emma Powerful ka o tinye ọnụ n'okwu a otu a si na ha na-ekwuru ndị Naịja Delta kwuru, mana ekwentị ya agaghị.

BBC Igbo kpọkwara ndị na-ekwuru Maazị Amaechi mana ha sị na okwu a otu a kwuru abụghị ihe ha ga-etinyenwu ọnụ makana ha amaghị ebe ya bụ otu si pụta.

Mwakpo ndị nọ n'ọchịchị bụ atụmatụ ọhụru Ipob wepụtara site n'oge ha wakporo onye bụbu osote onyeisi Ụlọomeiwu ukwu bụ Ike Ekweremadu na mba Jamini.

Nyocha BBC Igbo mere maka otu CYND a gosiri na ọ bụ ka ha wepụtara okwu a ka ebu ụzọ nụ maka ha.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Oriri Eri n'Aguleri: Ihe mere Oriri Eri ji ewu ewu


Isiokwu: Ipob and Police clash: Ọ bụghị eziokwu, ọ bụ ndị uweojii wakporo anyị - Ndị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gwara BBC Igbo na ha nụrụ kepukepu maka nzukọ ndị Ipob na-eme n'otu obodo n'Ebonyi na ha na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ wụchiri ebe ahụ ịga chụsasịa ha.

Ọgbaghara dapụtara n'etiti ndị uweojii na otu Ipob n'Ebonyi ebe ndị otu a na-agba mbọ maka nnwereonwe ha, nwere ọgbakọ.

Dịka ha rutere ebe ahụ, na ndị Ipob malitere mawa ha okwute ma merụọ ụfọdụ ndị uweojii gụnyere otu onyeisi ndị uweojii n'ọgbọ ahụ bụ John John nọ n'ụlọọgwụ ugbua.

Ọ sị na nke a mere ha ji were anwụrụ anyammiri gbawa ndị Ipob ma nwụchie mmadụ isii n'ime ha.

IPOB na-ewe iwe gbasara egwu eke ndi agha Naijirịa gosiri n'Abia steeti

Odah sị na otu n'ime ndị a nwụchiri ji egbe, ebe onye ọzọ bụ ọkaiwu ha n'Ebonyi bụ Ndubuisi Steven na mmadụ anọ ndị ọzọ.

Ọ sị na ha kpụpụrụ mmadụ isii a n'ụlọikpe ma ọkaikpe sị ka akpọchie ha n'ụlọmkpọrọ ruo ọnwa Disemba a ga-ekpe ikpe ha ọzọ.

Mgbe BBC Igbo jụrụ ya ma o nwere ndị Ipob ndị uweojii merụrụ ahụ, Odah sị mba na ihe ndị uweojii mere bụ iji anwụrụ anyammiri chụsaa ha.

Ọ sị na Ipob bụ otu gọọmentị Naịjirịa machiri amachi na ha enweghi ikike ọbụla inwe nzukọ.

Mana Ipob na-arụ ndị uweojii aka na ha wakporo ha ebe ha nọ eme nzukọ, gbaa ọtụtụ ndị otu ha egbe ma merụọ ụfọdụ n'ụzọ dị iche iche

"Anaghị amachi mmekọrịta mmadụ na ibe ya."

Na mkparịtaụka BBC Igbo na otu ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Paul Achalla nwere, ọ gwara BBC Igbo na ndị uweojii wakporo ndị otu ha gbawa ha egbe.

Paul Achalla

"Ọtụtụ merụrụ ahụ, ebe e gburu ụfọdụ ma nwụchikwa ụfọdụ.

"Anyị amabeghị ọnụọgụgụ mmadụ ole e ji eji maọbụ ndị e gburu."

Achalla katọrọ mmekpa ahụ nke ndị uweojii na-emekpa ndị ndị otu Ipob dịka o kwuru na onye ọbụla nwere ikike n'iwu ịgbakọrọ onwe ha.

"Anaghị amachi mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Kedụ ihe gosiri na ndị gbakọrọ bụ ndị Ipob?"

Achalla onye boro ebubo na gọọmentị ji aka nro na-eso ndị Boko Haram na ndị ọchịehi ji ngwaọgụ na-ememila ndị mmadụ, gara n'ihu jụọ,"Ọ na-abụ a hụ ebe ọbụla ụmụ Igbo gbakọbara agbakanyere ha egbe?"

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob arrest: Anwụchiela 140 na Nsukka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Anwụchiri ndị Ipob 140

Ode akwụkwụ mgbasa ọzị Ipob, Peace Chukwudi sịrị na Biafra ga abịa ọsịsọ ma Buhari bata ọzọ

Achara kwuru nke a mgbe ya na BBC nwere mkparịta ụka taa.

E boro mmadụ otu narị na iri anọ a  ebubu ịkpa nkata ha chọrọ iji chutuo Govementi Naịjirịa n'ike.

Mmadụ 140 juru ebubo a si kwa na aka ha dị ocha.

Otu onye ọkaikpe na-anọchite ha bụ Mazi Okeke kwuru na ebubo a erijughị afọ, kwuo kwa na mmadu 140 a na-aga akwa onye nwụrụ anwụ mgbe a nwuchiri ha.

Okaikpe a gwakwara ndị ọkaikpe n'ekwuchitere ọnụ  mmadu 140 a ka ha tinye akwụkwọ n'ụlọ ikpe ma kwụsịe ike na ya bụ ikpe.

Ka ọ si dị, ndị a ga-anọ na mkpọrọ ndị uweojii ruo mgbe akpụpụru ha ụlọikpe.

O kwukwara na ndị eji eji n'aha Ipob akarịala puku abụo (2000) na Naịjirịa.

Ụlọikpe akwụsịla Lalong ịkwepụta ọche eze ọzọ na Plateau

Ikpe nkwụmọọtọ bụ oke dịrị mmadụ niile

Dika ọ dizi ka omenala gọmenti  imegharị oche eze na ọchịchị ọdịnala ndị obodo, ụlọikpe na Plateau steeti akwụsịla gọment steeti ahụ ịkpa aka n'oche eze ọdịnala ndị be ha.

Ọkaikpe Christine Dabup kwuru na iwu a bụ maka iji kwụsị alo gọvanọ Simon Lalong ikewapụta oche ọdịnala abụọ ọzọ na steeti ahụ.

Ndị uweojii wụchiri udele a

Ndị uweojii n'Adamawa kwuru na ha emefuola ihe ruru puku naira iri atọ ịnye otu nnụnụ ha nwụchiri nri.

Ha nwuchiri nnụnụ ahụ na onye nwe ya na Maiha dị na steeti ahụ.

Ha kwuru na ha na-eme nyocha etu o si maputa na ebe ahụ bo ya ebubo na ya na ndị Boko Haram na-arụ kọ ọrụ

Mana ngalaba na-ahụ maka nchekwa mbara na anụmanụ na-akpọ oku si tọghapụ nnụnụ ahụ.

Theresa May akwaala arịrị maka Brexit

Theresa May banyere n'ọkwa Praịm Minista n'afọ 2016

Anya mmiri dapụrụ Theresa May bụ Praim Minista mba Briten n'anya ka ọ na-ekwu maka nritu ya.

May kwuru na ọ ga-arịtụ n'ọkwa n'ụbọchị asaa nke ọnwa Juun.

May pụtara n'igwe onyonyo na BBC ebe o nyere obere okwu na ọ ga-arịtu ma kwuo na otu ihe o ji ata ikikere eze bụ na o nwetanwughi Brexit.

Ihe ọ pụtara bụ na ọ ga-akwụsịkwa ịbụ onye ndu otu ndọrọndọrọ a kpọrọ 'Conservatives' n'ala...


Isiokwu: Ipob asaala George Obiozor nke Ohanaeze Ndigbo maka okwu ọ gwara Nnamdi Kanu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Obiozor mgbe ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu n'Enugwu sị na "Okwu Biafra karịrị Nnamdi Kanu ikpebi".

Na nzaghachị ndị ọkaiwu Ipob katọọrọ ihe Obiozor kwuru mgbe ha na BBC Igbo nwere mkparịtaụka n'ekwentị.

Aloy Ejimakor sị na ọ tụghị anya na Obiozor ga-ekwu ụdị okwu a maka na Nnamdi Kanu abụghị obere nwa, na ọ karịala afọ iri ise.

Ọ sị na okwu Biafra abụghị ihe gbasara Ohanaeze Ndigbo maka na ha abụghị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị kama na ọ bụ otu omenala na-ahụ maka ọ dị mma ndị Igbo.

Ọ gara n'ihu kwuo na o nweghi ihe Ipob nwere megide onyeisi ọhụrụ Ohanaeze Ndigbo kama na ha ekwesighị ị na-akpụ Ipob na Kanu n'ọnụ mgbe niile.

N'okwu nke ya, Paul Achalla sị na Obiozor hapụrụ ihe o kwesịrị ikwu metụtara mmegbu ndị Igbo, mwakpo ndị Fulani na-achị ehi nakwa nchekwa n'ala Igbo ma kwuwe maka Biafra na Ipob.

Achalla kwukwara na Nnamdi akwụghị naanị na mbọ inwete Biafra na ọtụtụ ndị Igbo nwere agba so ya n'azụ.

Ọ gara n'ihu kwuo na Ohanaeze bụ ọgbakọ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị si ala Igbo ji ala ezumike nka na ha na anaghị eme ihe ga-abara ndị Igbo uru.

Achalla nyere Obiozor ndụmọdụ ka ọ hapụ ịgbaso ụzọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma lekwasị anya maka ọ dị mma ndị ntoroọbịa, ndị nne nakwa Igbo gbaa gburugburu.

Ihe ndị ọzọ Obiozor kwuru:


Isiokwu: Ipob egosila iwe ha na-ebe Ikpeazu nọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Site n'akwukwọ ozi ọnu na-ekwuchitere ndi Ipob bụ Emma Powerful detara BBC Igbo, o kwuru na ndi mmadụ ga na-akatọ sị ihe gọvanọ IKpeazu kwuru maka Nnamdi Kanu.

O makwara aka si Gọvano Ikpeazu na ndị Ugwu Hausa na-akwado ya depụta ihe niile ga-akwado ihe o kwuru maka onye isi ha,tumaadị na onye isi ha gbahapụrụ Gọvanọ ndi ọwụwa anyanwụ mgbe BBC

Igbo service gbara ya ajụju ọnụ.

N'ọnụ ya,"gwa ụwa ebe,mgbe ya na ndị ya so zụkọta Nnamdi Kanu. Anyi agaghị ekwe ka ọ gbanahụ asị ọtụru maka onye isi anyi".

Ọ sị na ihe ọbula Govanọ Ikpeazu kwuru gbasara onye isi ha emetutaghị ha makana ọ bụ cha asị.

Okwu a pụtara na nkwado Ikpeazu na ndị gọvanọ ndị ala Igbo ndị ọzọ kwadoro ndị agha Naịjirịa mgbe ha mere njeghari ha kpọrọ "Egwu Eke" n'ala Igbo na afọ 2017.

Ahụgbeghi Nnamdị Kanu kemgbe ndị otu ya si na ndi agha Naịjirịa wakporo be nna ya. Ndị agha Naịjirịa na-agọ na Kanu anọghi ha na-aka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob n'Emene: Ana m agara onwe m ụka mgbe a gbara m egbe- Nwoke a kụrụ ịga n'Ụlọgwụ 'Orthopaedic Enugwu'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

'Ana m aga ụka oge ndị agha ji egbe gbajie m ụkwa n'Emene'

Abraham gwara BBC na nsogbu ya malitere ụbọchị ụka 23 August oge ndị IPOB na ndị uwe ojii nwere nsogbu.

Abraham Ani sị na ndị uweojii kedoro ya n'akwa dị n'ụlọgwụ Orthopaedic dị n'Enugwu n'ihi na ha na-ebo ya na ọ bụ onye Ipob.

"Onye ọrụ nchekwa gbara m egbe n'ụkwụ n'ụbọchị 23 Ọgọst ndị IPOB na ndị uweojii nwere nsogbu n'Emene."

Okwuru na ya na-aga ụka oge ya zutere ndị na-eme ọgba aghara n'ihu St Josephs catjolic Churcj Emene, ngwa ngwa ya mere ka ya gbapụ ọsọ zoo, otu onye army agbajie ya ụkwụ.

Abraham nọzị ugbua n'ịga ndị uwe ojii tụrụ ya wee na-akwa arịrị na ya na anyụzị nsị na mamịrị na bed n'ihi ịga atụrụ ya n'akwa ụlọ ọgwụ.

Ụkwụ Abraham ka e doro n'akwa

Ka ọ dị taa, Abraham kwuru na ya enweghịzị ego, were anya mmiri kwo na gọmenti kwesịrị inyeghachi ya ụkwụ ka ọ dị n'mbụ n'ihi na aka ya dị ọcha.

Mgbe BBC Igbo kpokuru ndị uweojii ka ha tinye ọnụ n'okwu a, ha asị na ọ nọ n'ụzọ njem, na ọ ga-asa anyị n'oge adịghị anya.

Akatọrọ m ogbugbu ndị ntorobia Emene mana anaghị m akwado otu IPOB - Annkio Briggs

Otu nwaanyị a ma ama maka ịgba mbọ maka ikike dịrị onye bụ Annkio Briggs agọọla si na o nweghị mgbe ya kwuru na ya na-akwado otu Ipob.

Briggs pụtara n'akara Facebook ya kwuo na o nweghi mgbe okwu o kwuru iji katọọ ogbugbu mmadụ n'Emene ji ghọrọ na ọ na-akwado otu Ipob.

O kwuru na ọ bụ ikike ruru ya ịkwụnyere otu ọbụla masịrị ya mana o nweghi mgbe o ji sonye otu Ipob.

Cheta na o kwuburu na ndị ọrụ nchekwa enweghi ikike ọbụla ịga ebe ndị a na-enwe nzukọ na-ejighi egbe maọbụ mma ga-amalite ọgbaghara banyere n'igbu ndị mmadụ.

Aloy Ejimako: 'Akwụkwọ gosiri ndị Ipob e gburu n'Emene bụ eziokwu'

Ipob Emene: 'Akwụkwọ 'Intersociety' wepụtara maka ndị Ipob e gburu bụ eziokwu'

N'aka ọzọ ọkaiwu Ipob bụ Aloy Ejimako sị na o kwenyere n'akwụkwọ otu a kpọrọ 'International Society for Civil Liberties & the Rule of Law' wepụtara maka ndị Ipob nwụrụ n'Emene.

Ndị 'International Society for Civil Liberties & the Rule of Law' depụtara aha ndị ha sị bụ ndị...


Isiokwu: Ipob na ESN: Etu Boko Haram, Mend, Fulani ọchiehi na otu ndị ọzọ dị n'Afrịka sị bido agha nnupuisi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na mkpamkpa ndị a niile gụnyere nke Imo, Ebonyi, Abịa, Anambara na Cross River bụ na ndị a ji egbe akpa ike a kpọrọ 'unknown gunmen' na Bekee bụ ha gbuo ndị uweojii, ha buru egbe ha gbalaga.

Dịka ihe ndị a na-akpọtụ, ụfọdụ ndị mmadụ malitere na-ajụ ma otu nnwereonwe Ipob na otu nchekwa ha hibere bụ 'Eastern Security Network' ha aghọọla otu agha nnupụisi?

Ha rụtụrụ aka na ọtụtụ otu agha nnupụisi na-akpa mkpamkpa n'Afrịka taa, bidoro ka nwamba ma mecha ghọọ agụ owuru.

Otu 'Global Terrorism Index' kọwara  'iyiegwu' bụ ihe e jiri mara otu agha nnupuisi dịka, " Iji ike na tigbuo-zogbuo nke otu abụghị nke gọọmentị  gbaa mbọ inweta ọchịchọ metụtara ndọrọdọrọ ọchịchị, akụnaụba, okpukperechi, maọbụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya site n'iyi egwu, mmanye maọbụ mmaja."

Eastern Security Network: 'Ọ bụ ndị Gọvanọ ọwụwa anwanwụ ka ụta dịịrị maka ESN'

N'otu aka ahụ, ngụkọ ha bụ 'Global Terrorism Database' gosiri na Boko Haram, Fulani ọchịehi nakwa Al-Shabaab nke Somalia so n'otu ndị agha nnupuisi kachasị akpa mkpamkpa n'ụwa dum n'afọ 2020.

Lee ụfọdụ otu abụghị nke gọọmentị na-egosi anya ọbara ọbara n'Afrịka, etu ha siri malite nakwa ebe ha kwụ ugbua:

1. Boko Haram

Ndịagha Naịjirịa ekwuola ugboro ugboro na ha-emeri Boko Haram

 Otu a nke onye malitere ya bụ  Mohammed Yusuf  bidoro n'afọ 2002 dịka otu ụka Alakụba chọrọ ịnụcha okpukpere Islam nakwa ịlụ ọgụ Jihad.

Ya bụ agwọ otu onye hụrụ mechara ghọọ eke malite n'afọ 2009 dịka ndị ọrụ nchekwa Naijiria chara ha ọkụ.

Etu ha si gbanwe

Ha sitere n'ịgbasa oziọma Islam banye n'ihiwe otu nchekwa nke ha nke malitere ịwakpo ma bibie; ogige ndị uweojii, ọdọụgbọala, ụlọakwụkwọ, ụlọụka na imekpa ndị ekwenyeghị n'okpukpere ha ahụ.

N'afọ 2010, ha wakporo ụlọmkpọrọ na Bauchi tọhapụ ndị nga karịrị 700, nke 100 n'ime ha bụ ndị otu ha.

N'afọ 2014, ha tọọrọ ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị Chibok dị 276.

Ha meechara tọrọkwa ụmụaka ụmụakwụkwọ nwaanyị Dapchi dị  109(otu narị na itoolu) n'afọ 2018.

2.   Ndị Fulani ochiehi

 Ndị Fulani ọchịehi nke ụfọdụ kporo 'Fulani militia' na Bekee bụ ndị...


Isiokwu: Ipob na ndị uweojii amaala aka maka Mee 30\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Ipob

Ka ndị uweojii na-ekwusiike na Ipob bụ otu amachịrị amachị, nke mere na onweịghị ike ịgwa ndị mmadu pụta bịa mee ngagharị iwe, ndị Ipob na-ekwu na ndị uweojii enweghị ike ịkwụsị ncheta ya chọrọ ime maka ndị nwụrụ maka ihi Biafra.

Onye na-ekwụchịtere ndi uweojii na Anambara steeti bụ Garba Umar kọwara Ipob ka otu ndị ntoroọbịa amachaghị ihe ha na-eme, ma gwa ndị mmadụ ka ha gba ha nkịtị na-aga ọru ha.

Garba Umar kwukwara na ndị uweojii n'Anambara dị njikere maka ihe ọbụla ga-eme.

"Ndị uweojii na ndị nchekwa ọzọ agaghi egbụ oge ị hụ na-emesiri onye ọbụla butere ọgbaaghara ike.

Mana, ndị Ipob, site na ozi Emma Powerful zịpụrụ, kwuru na onweghi ihe ga-egbochi ihe ha na-akwado ime na ụbọchị 30 Mee ha kwuru na ndị mmadụ ga-anọdụ n'ụlọ, ma kwuo na a ga-eme ha bụ ihe na mba 100 ndi ọzọ.

Ka nke a na-eme, ndị mmadụ na Twitter na ekwukwa na eche bu ụbọchị 29 Mee, bu ụbọchi gọọmentị Naịjirịa kewapụtara ka oge eji echeta ọchịchị onye kwuo uche ya, bụ oge ha ga echeta ndị Naịjirịa nwụrụ n'ogbugbu mmadụ na Naịjirịa. Ha na agbasa ozi na atụmatụ ha kpọrọ #NationalDayOfMourning.

IPOB gakwara n'ihu kwuo na ihe a ha chọrọ ime gbasara nkwanye ndị egbụrụ n'agha Biafra ugwu.

Ha kagbụkwara ihe ha kpọrọ itinye ọnụ uweojii tinyere n'ihe agbasara ha.

Ha kwukwara na ndi uweojii enweghị ikike itinye ọnụ na ihe banyere ofufe mmadụ makana ọ bụ ikike onye ọbụla nwere.

"Ndị Biafra, ebe ọbụla ha nọ, kwesịrị ịkwanyere ndị nwụru n'agha Biafra ugwu. Ndị mmadu nọ naala Igbo, mba mmiri, na ebe ọzọ kwesịrị ị nọ n'ime ụlọ site elekere isii nke ehihe n'ụbọchị 29 Mee ruo elekere isii nke Wenesde May 30,"Ipob kwuru.

Ndị akpọrọ Eastern Consultative Assembly (ECA) ekwuola na ha kwadoro ihe a ndị Ipob chọrọ ime.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob nabatara Buhari 2019\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ode akwụkwụ mgbasa ọzị Ipob, Peace Chukwudi sịrị na Biafra ga abịa ọsịsọ ma Buhari bata ọzọ

Ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Rev. Chukwudi Peace sịrị na ya bụ ebụm n'ọbị Onyeisiala bụ ihe obi ụtọ nyere ha.

Okwụrụ na Biafra ga abịa nkwankwa ma ọbụrụ na Buharị chịrị gawa.

Na ọbụrụ na onye ọzọ chịwa, ihe dị mma, Igbo nwere ike ị da mba ọzọ.

Ihe kọmiti ọkpe udo Ọhaneze chọpụtara

Nnia Nwodo Onyeisi Ohaneze ndị Igbo sịrị na nsogbụ ụfọdụ ụmụnorobịa bụ nkata ezianụlọ

Kọmitii Ohaneze ndị Igbo hibere maka ị lebe anya na-ọgbaghara na-ada n'otu ahụ a ekwuola na ọ bụ ndị isi ndị ntorobia na nke ụmụnwaayị oge ha zụgoro bụ ihe malitere ọgbaaghara na otu ahụ.

Ode akwụkwụ kọmitii ahụ bụ Nze ọkpani Nkama kwuru nke a na mkparita ụka ya na BBC.

Ohaneze ndị Igbo ga amalite ntụliaka ndị ntorobia nakwa nke ụmụnwaanyị ha na ọgụ ụbọchị nke Ọnwa bụ Epurelu.

Ihe Russia kwuru maka ogbunigwe agbara na syria

Agbara ihe a na-eche na ọ bụ ogbunigwe nuklea na Douma, ọdịda anyanwụ Ghouta nke Syria ụbọchị satọde

Mba Russia ekwuola na ogbunigwe ahu atụrụ na Saria ụbọchị satụde bụ ogbuigwe nke nuklea.

Minista Russia na ahụ maka mba ndị ọzọ bụ Sergie Lavrov sị na onweghị ihe gosiri na ihe agbara ebe ahụ bụ ogbunigwe nke nuklea.

Naịjirịa eritala otu ọla ọcha na egwuruegwu nke kọmọnwelt

Ndị egwuruegwu 37 na ndị isi 4 ka Naịjirịa dugara egwuruegwu kọmọnwelt

N'egwuruegwu, Naịjirịa enwetala otu ọla ọcha na egwuruegwu Commonwealth nke a na-eme na mba Australia.

Mba India jị ọkpụ atọ were ọla edọ etinyere na egwuruegwu tenis.

Ihe ndị ọzọ ị kwesịrị ịma taa

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Chioma Akpotha: Ugwu ka e jiri mara nwaanyị Afrịka


Isiokwu: Ipob si ka aga n'iru enye mkpebị ruru Nnamdi Kanu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A ka na-achọ onye isi ndị Ipob bụ Nnamdị Kanụ

Ha kwuru na ụlọikpe kwesiri ị ga-ihụ n'ikpe ahụ n'agbanyeghi na akwụkwọ ịkpe ya furu efu.

Onyeisi nhazi na Ipob bụ Mazi Chika Edoziem kwuru na ihe ọ bụla ga-egbu oge n'inye ikpe a bụ mgbochi ikpe ziri ezi.

Ipob kwuru na onwebeghị na ndụ Naịjiria ebe akọrọ akụkọ n'akwụkwọ ikpe ha ka nke a furu efu n'ụbọchị ekwesiri ịnye mkpebi ya.

Ajụjụ Edoziem na-ajụ bụ: "Kedụ ebe akwụkwọ ikpe Nnamdị Kanụ dị?"

Ọ sị na ọ bụrụ eziokwu na akwụkwọ ahụ furu efu na ndị ọkaịkpe ukwu kwesiri inwe nke ha a ga-eji maatụ.

"Nke a egosiri na ụlọikpe ndị Naịjiria enweghị ike ịchekwa ihe ndekọ na mkpebi ha nyere n'oge gara aga?" bụ ihe Edozem na-ajụ.

Ọ jụkwara si, "Ọ pụtara na ndị ọkaikpe ukwu Naịjiria anaghị eso ihe iwu kwuru?"

Ọ sị na omume nke a n'esgosi na onwere ndị na-agba izu ọjọọ n'imegide ịkpe ziri ezị ekwesiri ịnye Kanụ.

A maghị ebe Nnamdi kanu kamgbe ọnwa September afọ gara aga oge ndị agha wakporo be ya na Afara Ukwu Abia steeti

Anyị na-agba mbọ ị nweta okwu ndị ọkaịkpe ukwu maka akụkọ a, dịka ọ sị-aga, akụkọ ka na-abịa.


Isiokwu: Ipob sit home: N'Ọnịcha na Nnewi ihe Igbo kpụ n'ọnụ bụ Mee 30\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye ntaakụkọ BBC Igbo onye kpagharịrị n'obodo abụọ ndị a ụbọchị Mee 29 hụrụ ọtụtụ ndị mmadụ gbakọrọ n'ahia nakwa ọdọ ụgbọala na-ekwu maka ya bu oku Ipob kpọrọ.

Onye ntakụkọ anyị hụkwara akwụkwọ mgbasaozi nke n'agbasa ozi n'akpo oku ka onye ọ bụla nọrọ be ya n'ebe dị icheiche na Nnewi.

Ndị e chere na ha bụ ndị otu Ipob bụ ndị yicha ihe na-eyi egwu dapụtara n'ụfọdọ akụkụ kpagharịa ma minakwaa.

Otu onye achọghị ka akpọ aha ya gwara BBC na ya na ndị enyị ya na ndị ya na ya na-azụkọ ahịa agaghị apụta.

"Echi ga-adị kpọ kpọ. Ndị mmadụ na-ekwu na ha agaghị apụta echi."

N'Ọnicha, onye ntaakụkọ anyị hụrụ ọtụtụ ndịagha bu ụgbọala ha na-akpagharị ka ha jupụtara.

Ndị uweojii nọkwa n'ebe ụfọdụ ọtụmadị na "Headbridge" Onicha.

Ewepu ndịagha na ndị uweojii, obodo dere jụụ n'Ọnịcha dịka ọtụtụ ndị bi Onicha, ndịọrụ na ndị ahịa na-aga mkpa ha na-enweghị nsogbụ ọbụla.

Cheta n'izu ole na ole gara aga, otu Ipob kpọrọ ndị otu ha oku ka ha nọrọ n'ụlọ iji gosi iwe maka ndị e chere na ndị Fulani na-achị ehi gburula.

Akwa mmiri Niger tọgbọ chakoo n'agbanyeghị na ọ bụ ebe ụgbọala na-ejukarị na-ebute ịga nwayọ nwayọ na 'site at home' nke 2018


Isiokwu: Ipob sị na Okorocha na-achọ uru isi ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ipob asaala Okorocha

Okorocha kwuru na Igbo na Ipob abụghị otu ihe

Ha gakwara n'iru si na uche ha gọvanọ Okorocha esoghị na ndị ha (Ipob) na-akpọ onye Igbo.

BBC Igbo kpọrọ otu na ndị na-ekwuchitere Ipob bụ onye akpọrọ Ụkọchukwu Peace n'elu ekwenti.

Peace si na Ipob bụ otu udo na-achọghị nsogbu ọbụna.

Gee ihe ndị ọzọ ọ gwara anyị n'elu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Rochas: Ipob na Biafra abụghị otu ihe


Isiokwu: Ipob sị ndị otu ha nọrọ n'ụlọ ụbọchị a ga-eme ntuliaka nke 2019\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ode akwụkwụ mgbasa ọzị Ipob, Peace Chukwudi sịrị na Biafra ga abịa ọsịsọ ma Buhari bata ọzọ

Onye kwuru nke a bụ Ukochukwu Udochukwu Peace mgbe ya na BBC nwere mkparịta ụka ụtụtụ Satọde.

Peace sị na ọ bụ ụzọ ha ga sị mee ka onye ọbụla kpọro ọnwe ya nwa Biafra ghara iso ga ya bụ ntuliaka n'afọ ọzọ.

Ọ sị n'Ipob ekpebịelarị kemgbe na ha agaghị eso eme ntuliaka ahụ bụ nke ha sị na-onweghị isi.

Rev. Peace Udechukwu bụ ọnụ na-ekwuru Ipob n'Abuja

Na olụ ya, "ị na-eme ihe ị na-eme kwa afọ anọ na-atụ anya ịnwete mpụtara dị iche, onwe gị ka ị na-aghọgbụ."

Ọ sị na ihe a bụ ụzọ ndị ọbụla na-ebu agha mnwere onwe ga-eso ka ụwa mara na ha kpọrọ ya ihe.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ipob: Etu ọgụ dara n’etiti ndị uweojii na Ipob siri mee\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii nọ n'Anambra kwuru ndị otu IPOB were mma merụọ ndị otu ha ahụ

BBC Igbo chọpụtara na ikuku egwu ka na-eku na Nkwọ Nnewi ugbua.Oge BBC batara ahịa ahụ ụbọchị Satode, ụgbọala ndị uweojii a gbara ọkụ ka kwụsa.

Akụkọ dị iche iche

Ndị BBC gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ọ bụ ndị Ipob gbara ụgbọala ahụ ọkụ.

Ụgbọala Ipob gbara ọkụ

Ụfọdụ ndị hụrụ mgbe o mere kwuru na ọ bụ ka ndị uweojii mere ka ha chụsasịa ndị Ipob ka okwu dara.Otu onye nọ mgbe ihe a mere gwara BBC sị,"Ndị uwejii bidoro ịgbali egbe elu, mana ndị Ipob agbaghị ọsọ, ha bara ndị uweojii a ọgụ."

Onye ọzọ hụrụ ọgbaghara ahụ kwukwara na tupu okwu daa, ndị Ipob na-agara onwe ha na-achọghị mmadụ okwu.Ha kwukwara na ha ahụghị ngwaọgụ n'aka ha na mbụ.

Akụkọ ndị uweojii

Ndị uweojii BBC gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ọ bụ eziokwu na onye otu ha nwụrụ, mana akụkọ na ọ bụ ha chọrọ Ipob okwu abụghị eziokwu.

N'ime ozi ha zịpuru na Twitter, ndị uweojii dere na ha agaghị ekwe ka onye ọbụla jiri okwu ọjọọ kewaa ala Naịjirịa.

Otu onye uweojii achọghị ka aha ya pụta n'akụkọ a gwara BBC na: "Ọrụ anyị abụghị ntisa obodo. Ọrụ anyị bụ ịhụ na o nweghị ihe ọbụla ga-eme ka obodo chara ọkụ."

"Ọ bụ ka anyị na-eme ka ndị Ipob mata na anyị bịara n'udo ka ha bara anyị ọgụ,"

Onye uweojii a gakwara n'ihu jụọ ma ọnwụ mmadụ ọ bụ ihe e ji eme akaja?"Onye e gburu nwere nwunye, nwe ụmụaka. Ọ bụ mmadụ. Ọ bụghị ihe eji achị ọchị."

 Ipob sị na ha egbughị mmadụ

Ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Emma Powerful gwara BBC Igbo n'elu ekwentị na o nweghị onye uweojii nwụrụ n'aka ndị otu ha n'ime ọgbaghara dara na Nnewi.

Powerful sị; "Gọọmentị Naịjirịa na-achọ ụzọ ọbụla a ga-eji metọọ aha Ipob makana a mara na Ipob bụ otu udo."

"Ihe anyị mere ụbọchị ahụ bụ ịdọ ndị Igbo aka na ntị maka ntuliaka 2019".

"Gwa anyị aha onye ahụ nwuru makana anyị mara na onye ahụ abụghị onye uweojii, ọ bụ ndị uweojii ma onye ndị a bụ."

N'otu aka ahụ, Ụkọchukwu Peace bụ otu n'ime ndị na-agbasa ozi otu Ipob agwaala BBC Igbo na ihe mere ha jiri mee ngaghariiwe ụbọchị Fraide bụ maka ị saa anya Ndigbo na mmiri maka...


Isiokwu: Ipob: Kpọpụtanụ Nnamdi Kanu - Ọkaiwu ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendụ gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji

Oku a na-abịa ka o mere otu afọ Kanu furu ka ndị agha Naịjirịa wakposiri ụlọ ya dị n'Afaraukwu n'Abia steeti ụbọchị Sepụemba 14, 2017.

N'akwụkwọ Ejiofor dere, o kwuru na Kanu kpọrọ ya n'abalị ụbọchị ahụ ndị agha wakporo be ya ma kpọkwa oku ka otu mbaụea dị icheiche lebaa anya n'okwu ahụ ma hụ na a kpọpụara Maazi Kanu ma mee nyocha banyere arụ megide mmadụ.

Cheta na ndị agha Naịjirịa kporo ndịagha gaa mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjirịa n'ọnwa Sepụemba afọ 2017, n'agha ha kpọrọ 'Egwu Eke', iji kwụsị ndị otu Ipob na-eme ngaghrị iwe ka e kewaa Naịjirịa.

N'oge agha ahụ, ndị agha wakporo ụlọ Nnamdi kanu bụ onye e nyeburu nwereonwe site na 'bail' ebe a na-ekpebu ya ikpe maka arụ megiere ala.

Mana ọkwaikpe Binata Nyakobụ onye na-ekpe ikpe Kanu kpere ikpe n'ọnwa Jenuwarị afọ a na o nweghi ihe na-egosi na ndị agha Naịjirịa ji Nnamdi kanu.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Agbanyeghi ikpe ahụ n'akwụkwọ ozi ahụ Ejioforo wepụtara iji cheta ndị nwụrụ oge mwakpo ndị agha ahụ, Ejiofor kwuru na nkata ikpeazụ ya na Kanu kpara bụ oge ndị agha ahụ nọ n'ụlọ ya.

N'okwu, Kanu gwara ya "Ejiofor, e gbojibidoro ụlọ m, ndị agha na-abata n'ike, na-agba egbe n'ihe niile ha na-ahụ, ị na-anụ olu egbe ahụ, biko gwaa ndị ụwa maka ihe a mere n'ụlọ m.

"Ana m ahụ site n'ime ụlọ na ha agbatuola ọtụtụ ndị otu m nọ n'ala dịka ha na-abata n'ime ụlọ m, ndụ m enweghizi nchekwa, gwa gọọmenti Briten na nke ndị Amerịka na ụwa niile na ọ bụ gọọmenti Naịjirịa ka a ga-ejide ma ihe ọbụla mee m."

Site na nkata a, Ejiofor na-agbadosi ụkwụ ike na ọ bụ gọọmenti Naịjirịa ji Kanu mana gọọmenti Naịjirịa ugboro ugboro ekwuola na ha ejighi ya.

Ejiofor kpọrọ ka ụwa niile tinye ọnụ n'okwu a dịka a na-eme ncheta maka ndị nwụrụ n'oge ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob: Lee foto onye uweojii nwụrụ n'ọgbaghara mere na Nnewi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii na-ekwu na ndị otu Ipob kugburu Inspector Akinbami ụbọchị ahụ ha mere ngagharịiwe na Nnewi

Nke a mere ka ndị uweojii nọ n'Anambara steeti wepụta foto onye otu ha ahụ ha kwuru na ndị otu Ipob Kụgburu ụbọchị ha mere ngaghariwe na Nnewi

BBC Igbo nwetara aha onye uweojii a sị nwụrụ dịka Inspector Akinbami Olaniyi na-arụ dịka CPS na Nnewi.

BBC Igbo chọpụtakwara na ndị ahịa mechiri ahịa niile dị na Nnewi ruo ụbọchị abụọ.

Ndị azụmahịa na Nnewi site n'ọnụ onyeisi ndị na-azụ ahịa na Nnewi bụ Muozom Edward, na-ekwusi ike na ha amaghị na ndị otu Ipob bịara ụbọchị ahụ.

Ha na-ekwukwa na ebe ihe a mere dịchapụrụ n'ebe ndị otu Ipob nọ wee kpaa mkpamkpa a.

Etu ụfọdụ ndị na-agụ akụkọ BBC Igbo si depụta mkpa ha n'akara Facebook

Ihe MikeGodwithme kwuru

MikeGodwithme kwukwara na ọ chọrọ foto na-egosi onye uweojii ahụ nwụrụ na ngagharịiwe Ipob mere na Nnewi.

Ihe MikeGodwithme kwuru

Cheta na gọvanọ Anambara bụ Willie Obiano gara Nnewi ịhụ ndị merụru ahụ n'ọgbaghara dara n'etiti ndị Ipob na ndị uweojii n'obodo ahụ, ọ rịọrọ ka ahụ na-atọghapụrụ ndị aka ha dị ọcha.

Ahịa Nkwọ Nnewi ebe ndị uweojii sị na IPOB gbara ụgbọala ha ọkụ

Nke a na-abịa ka ndi isi ahịa Nkwọ Nnewi gbachiri ya bụ ahịa.

Ngalaba na-achikọta ahịa Nnewi gbachiri ahịa ahụ ụbọchị ole na oke gara aga, makana ndị otu ha asị na ndị uweojii nwụchiri n'ụbọchị Fraịde gara aga.

Cheta na ndị uweojii nwuchiri mmadụ iri atọ na abụọ ha sị na aka ha dị na mwakpo na ogbugbu onye uweojii aha ya bụ Akinbami Olaniyi.

Ahịa Nkwọ Nnewi ebe ndị uweojii sị na IPOB gbara ụgbọala ha ọkụ

Agbanyeghi na ọtụtụ n'ime ndị a eji sị na ha bụ ndị ahịa, ndị uweojii sị na ha so memina ndị otu ha.

Otu onye uweojii achọghị ka BBC kwuo aha ya sị; "E gburu onye uweojii, ma gbaa ụgbọala anyị ọkụ, ndị a aka ji bn̄ụ ndị a hụrụ mgbe ndị uweojii ruru ebe ahụ."

Ahịa Nkwọ Nnewi ebe ndị uweojii sị na IPOB gbara ụgbọala ha ọkụ

Ndị hụrụ mgbe ihe mere gwara BBC na ọ bu ndi na-ere ahịa n'ahịa ahụ ka aka ji.

Lee ihe ha kwuru ebe a:

‘Mkpamkpa ndị uweojii mere e jiri gbaa ụgbọala ha...


Isiokwu: Ipob: Mpụtagharị Buhari ga-enye anyị Biafra\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onweghị onye nụrụla olu onye ndu Ipob bụ Nnamdi Kanu kamgbe ọnwa Seputemba, afọ 2017.

Nkwupụta ya butere ọtụtụ ọsịịsa site n'ọnụ ndị mmadụ dị icheiche, ụfọdụ bụ ndị katọọrọ ya dịka ndị ọzọ kwuru na ọ bụ ihe o kwesiri i mee.

Mgbe BBC Igbo gbara Ụkọchukwu Innocent Chukwudi Peace bụ onyeisi mgbasa ozi otu chọrọ nwereonwe na Naịjirịa bụ Ipob ngalaba dị n'Abuja ajụjụ ọnụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

O kwuru na ọ bụ ihe ọṅụ nye ndị Ipob n'ihi na Chineke ji ọchịchị Buhari e mee ka nwereonwe Biafra bịa na mmezu.

O kwuru na ọ bụrụ onye ọzọ na-akpọghị ndị Igbo asị dịka Buhari bara n'ọchịchị, onye ahụ nwereike i mee ka obi daa jụọ ndị Igbo nke ga-eme ka ndị Igbo chefuo na ha bụ ohu na Naịjirịa.

Peace kwuru "Ọ ga-adị mma ma ọ bụrụ na "Pharoah" ahụ ga-anọ n'ọchịchị gaa n'ihu, dịka Obasanjo kwuru na Naịjirịa ga-ekewa ma ọ bụrụ na Buhari baa n'ọchịchị."

"Ekpere anyị n'ụtụtụ, ihihie na abalị bụ ka Naịjirịa gbasa sịa" Peace kwuru.

Gere okwu ụkọchukwu Peace ebe a;

Ụkọchuku Peace: Chịneke ga-eji Buhari wetara anyị Biafra


Isiokwu: Ipob: Ndị uweojii asaala ndị na-ebo ha ebubo aghụghọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii nọ n'Anambara kwuru na ndị otu IPOB ji mma merụọ ndị otu ha ahụ

Na mkparịtaụka BBC Igbo na ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed nwere n'ekwenti o kwuru na  ndị na-ekwu na ọ bụghị ndị mere ihe ka ndị uweojii nwụchịị gosiri na ha mara ndị mere ihe ndị ahụ n'ezie.

""Ị sị na ọbụghị ndị mere ihe ka a nwụchiri, nke a pụtara na ị ma ndị mere ya n'ezie., ya bụ pụta bịa gwa ndị uweojii ndị mere ya n'ezie."

Cheta na isi ụlọ ọrụ ndị uweojii n'Abuja wepụtara aha mmadụ 33 bụ ndị a na-ebo ebubo na ha bụ ndị Ipob mere ngagharịiwe ebe ha gburu otu onye uweojii, ma merụkwa onyeisi ndị uweojii ahụ ma gbaa ụgbọala ha ọkụ.

N'akwụkwọ mgbasaozi nke ha wepụtara n'ụtụtụ Monde, Nọvemba 26, ndị uweojii kwuru na otu Ipob bụ otu a mabidoro n'iwu dịka otu ndị na-eyi ndụ egwu nke a kpọrọ "Terrorist Group" na Bekee.

Ha kwukwara na ndị Ipob merụrụ "onyeisi ndị uweojii(DPO) ogige Central Police Station (CPS), Nnewi bụ CSP Babalola Adewunyi, ASP Micheal Duru nke 'Area Command, Nnewi' nakwa Inspector Akinbami Olaniyi nke CPS Nnewi ahụ.

"E bugara ndị uweojii ahụ merụrụ ahụ ụlọọgwụ maka nleta mana Inspektọ mechara nwụọ ebe dị ogbo ya ka na-anata nleta n'ụlọọgwụ."

Ndi uweojii  kwuru na ha nwetara ọgbatumtum asatọ, ọkọlọtọ Ipob ise nakwa okpu Ipob ise dịka ihe akaebe.

Ha boro ndị Ipob ebubo iji ngwaọgụ dị egwu gbakọọ na nsonso ụlọọgwụ nkuzi dị n'ụzọ Owere, iji bute ọgbaghara.

Ha kwuru na ngwa ngwa ndị uweojii ji bịa gbara mbọ iji gbochie ha ibute ọgbaghara, ebe ha gburu otu onye otu ha, merụọ abụọ ahụ ma sunye ụgbọala ha ọkụ.

Ndị uweojii bokwara otu Ipob ebubo ịnapụ ha egbe ike nke a kpọrọ AK-47 nakwa nke obere a kpọrọ "Beretta" na mgbọegbe.

Ha kwuru na ndị Ipob jiri mma na ngwaọgụ ndị ọzọ wee wakpokwa ndị mmadụ, na-eti "No Election without Referedum".

Lee aha ndị ha wepụtara:

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob: Nna na nwa ekpeela udo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe Rev Peace Gwara BBC

Peace kwuru nke a mgbe BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ ka akụkọ pụtara na ụdiri kepukepu nọ n'ikuku.

O kwuru na nke bụ eziokwu bụ na ha na Ohaneze ka nọ n'ụzọ ịchọ udo, nke mere ha jiri nye Ohaneze izuụka abụọ ka ha were leba anya n'ihe niile na-esere ha okwu ma kpanye agwa ha n'ebe Ipob nọ.

Ọ sị na ọ bụ maka ọnọdụ a ka ha ji gwa ndị Ipob niile ka ha kwụsị ibuso Ohaneze agha.

Ọnọdụ a ga-anọ ruo izuụka abuọ, ọ bụrụ na ihe dị iche adịghị "anyị ga-ama ihe anyị ga-eme".

Gee olu Peace n'elu.

Ihe Ohaneze kwuru

BBC Igbo gbakwara mbọ inweta ndị Ọhaneze ka ha kwuo nke mere.

Otu onye gbagotere na ya bụ otu, na-achọghị ka anyị kwuo aha ya, gwara BBC Igbo na e nwere eziokwu dị na ya bụ okwu.

Cheta na ndị uweojii na-ekwu na ndị tụrụ ogbunigwe na be onyeisi Ohaneze ndị Igbo bụ Nnia Nwodo bụ ndị a na-eche na ha bụ ndị Ipob.

Ipob gọrọla aka na ụkwụ maka nke a, ma kwuo na ndị uweojii chọrọ inye ha ajọ aha.

Nnia Nwodo bụ onyeisi Ohaneze kwụkwara na ya echeghị na aka ndị Ipob nọ na ya bụ ogbunigwe a tụrụ na be ya.

Ohaneze na-ekwukarị na Ipob bụ nwa ha, mana Ipob na-akọwa na okwu nhazigharị Naịjirịa n'ụdị Bekee na-akpọ "Restructuring" Ohaneze chọrọ adabaghị n'ihe ha chọrọ bụ nkewa.

Ha hụrụ echiche Ohaneze ka mmegharị anya.

Lee etu otu onye na ndị ahụ uweojii kpara aka si zara ọnụ ya n'ihe nkiri a.

Onye eboro ebubo


Isiokwu: Ipob: Nnamdi Kanu kwetere ka m zụọ ndị otu ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Allen Onyema

O jikwa ohere a wee kọọ ka o si kpọrọ Mohammed Danjuma (Onyeisi Arewa Transformation and Empowerment Initiative) gaa ị ga-kpe udo na be Nnamdi Kanu maka ya bụ kwarapụ.

- Onyema kwuru na ya na Danjuma natara ohere n'aka onyeisiala Muhammadu Buhari tupu ha agawa ị gwa Kanu ka o medalata obi.

- O kwurukwara na Kanu nabatara ha ma kwete ka ọ zụọ ndị otu ya makana ọ chọghị ka ndị otu ya were mkpari na-eso etu esi achọ ihe ha na-achọ.

- O kwuru na Nnamdi Kanu gwara ya na ọ hụrụ ka o si zụọ ndị nọ na Niger Delta, ma kwuo na ọ ga-anụrụ okwu ya bụ Onyema.

- Ọ gara n'ihu kwuo na Nnamdi Kanu kpọpụtara nwanne ya nwoke nke nta ka o nye aka chịkọta ndị Ipob maka ndị America ọ kpọtara ka ha nye ha ọzụzụ.

- Allen kwuru na ọ gaghị ekwucha ihe niile ya na Kanu kpara.

Lee ka ọ ha ya n'ọnụ ebe a

Ejidela otu na-agba mgbere nwa ọhụrụ

Ndị uweojii na Legọs anwụchiela ụmụ nwaanyị abụọ na-ere nwa ọhụrụ na mpaghara Ejigbo na steeti ahụ.

Ha napụkwara ụmụ nwaanyị ahụ otu nwa nwoke ọhụrụ ma kuga ya n'ụlọọgwụ maka inyocha ya ahụ.

E nyere aha nwaanyị abụọ ahụ dịka Gift Michael na Florence Nkem Douglas.

Ha kọwara na ha na-ere ụmụ aka site na puku narị ise rue otu nde site maọbụ nwa nwoke ka nwa nwaanyị.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Ọtụtụ ehi na-agagharị n'ime obodo Enugu

Mmadụ abụọ anwụọla ebe mmadụ isii ndị ọzọ merụrụ ahụ mgbe ndị omekome wakporo otu obodo di na Adamawa steeti

Ndị uweojii ekwuola na ọ bụ ndị ohi ehi kpara ya bụ mkpamkpa n'okpuruọchịchị Numan na steeti ahụ

N'ofesi,

Ndị mmadụ na mba Ijipt emeela ngagharịiwe nke ụbọchị abụọ megide onyeisiala ha bu Abdul Fattah Al-Sisi nke ha sị ritue n'ọchịchị.

Ndị uweojii gbara ha anwụrụ anya mmiri iji chụsasịa ha ma nwụchie ụfọdụ n'ime ha.

Gee Nkeji ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Soyinka akatọla gọọmenti etiti

Ọ bụ ihe mere ede ji bee nwii dịka ode akwụkwọ a ma ama bụ Wole Soyinka chịrịla wunyere gọọmenti Naijịrịa.

Soyinka kwuru na ebubo ọhụrụ e boro onye nchịkọta 'RevolutionNow' bụ Omoyele Sowore metụtara imegide ọchịchị obodo, mpụ ego...


Isiokwu: Ipob: O nwereike Nnamdi Kanu amaghị maka nchụpụ achụpụrụ Uche Mefor\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnamdi Kanu na Uche Mefor

Nke a na-abịa dịka akụkọ ọgbaaghara dapụtara n'ime otu IPOB na-arị elu.

BBC Igbo mere mkparịtaụka iji mata ebe mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ.

Na mkparịtaụka a, anyị kpọrọ Clifford Iroanya onye sobu n'otu Ipob nakwa Solomon Egbo.

Egbo kwuru na ọ bụ ndị nọ na ngalaba DOS nke IPOB wepụtara akwụkwọ na-ekwu na ha achụọla Uche Mefor.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụ naanị Nnamdi Kanu nwere ikike ịchụpụ Mefor na Ipob.

Egbo gara n'ihu kwuo na ọtụtụ ndị nọbu n'isi otu Ipob enweghị obi ọcha gbasara ya bụ otu.

O kwuru na ọ bụ ndị ahụ na-awụnye mmiri ọkụ n'okwu dị n'etiti Nnamdi Kanu na Uche Mefor ma na-ebutekwa nkewa n'etiti Ipob.

N'aka nke ya Clifford Iroanya kwuru na otu Ipob dịka ọ dị ugbua enweghị usoro ọbụla doro anya ha nwere iji nweta Biafra.

O kwuru na Ipob bụ otu enweghi isi nke o ji enwe ọdụ n'ihi na ndị ndu ha enweghị ụzọ ha na-agbaso.

Iroanya dụrụ ọdụ ka ndị nọ n'otu Ipob kwụsị ịkparị ndị mmadụ iyi nakwa ịkparị ndị mmadụ ndị ekwenyeghị na ọzịzọ Biafra.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọkpụrụkpụ ihe ji ọdịmma Naịjirịa bụ akwụkwọ iwu nke a kpọrọ .Constitution' na Bekee.

"Ọ bụrụ na emegharịghị akwụkwọ iwu a, o nweghị ihe ọbụla ga-enwe isi na Naịjirịa."


Isiokwu: Ipob: Tọhapụ ndị otu anyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnamdi Kanu bụ onye isi otu IPOB

Ipob kwuru ihe a n'akwụkwọ ozi ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Emma Powerful zipuru ndị ntaakụkọ.

Emma kwuru na ọbụrụ eziokwu na Ipob bụ ndị otu iyi egwu, anaghị aga ụlọ ikpebi nsogbu ha na gọọmentị ala Naijịrịa.

"Anyị bụ otu na-agbasa ozị udo. Ugbu a, gọọmentị anaghị ewepụta otu onye akaebe ga-ekwu na Ipob mere njọ niile ha kwuru na ha mere"

Emma jụrụ ajụjụ, "Onye bụ onye akaabe gọọmentị kwuru na onye isi anyi bụ Nnamdi Kanu na ndị otu anyị bụ Benjamin Madabugwu, David Nwawuisi, Chidiebere Onwudiwe na ọtụtụ otu IPOB gọọmentị jịrị na mkpọrọ di iche iche n'ala Naijịria?"

IPOB na-ekwusi ike na ha bụghị otu iyi egwu

Emma kwuru na maka ihe a, ụlọ ikpe ala Naijịrịa abụọla ihe e ji achị ọchị n'ala ndị ọzọ.

Ke mgbe ọnwa Seputemba n'afọ 2017 ka ndị agha ala Naijịria nwapo bee Nnamdi Kanu n'Abia steeti.

Mana ugbu a, onweghị onye mara ebe Nnamdi Kanu nọrọ.

Ọ bụ n'ọnwa Jenuwarị ka ụlọ ikpe ala kpọrọ Ipob otu na-eyi egwu.


Isiokwu: Ipob: Tọpụnụ Nnamdị Kanụ na-egbughị oge\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ipob kwuru na "eziokwu apụtala ife were gbaa kepụkepụ nịịle a na-anụ maka ebe Kanụ n'anwụ".

Ipob, na-akwụkwọ mgbasa ozi ha nke ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Emma Powerful zitere BBC kpọkuru ndị mba ụwa; United Nations, Britain, USA na ndị mba ọzọ mepere anya ka ha kpọkuo ndị Naịjirịa ka ha tọhapụ onyeisi ya ngwangwa.

N'okwu ya " onweghị iwu ndị na Naijiria, ECOWAS, AU maọbụ United Nations kwadoro ndị agha Naịjirịa ịkpara maọbụ ijide mmadụ ka ha si chọọ na-agbanyeghị iwụ obodo".

Ha sị na "mmaja a na-amaja ndị napụtara Nnamdi na-akaebe bụ ndị gọọment were wezuga uche ndị mmadụ na ọ bụ ha bụ oke tara azụ".

Nwaamadị bụbu Mịnịsta mgbasa ozi na gọọmenti Goodluck Jonathan bụ Femi Fani kayode ekwuola na Nnamdị Kanu nọ n'ime ụgbọmmiri ndị agha Naịjirịa nke dị na ikpere mmiri Bayelsa.

Kayode kwuru nke a n'akara twitter ya ebe okwuru na gọọmenti Buhari bu n'obi ịdowe ya ebe ahụ ruo mgbe emechara ntuliaka 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ipob: Ị hụla ndị tụrụ ogbunigwe be Nnia Nwodo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii sị na ndị a ha nwụchịri ndị omokome ndị ọzọ n'Enugwu

 Gabriel gọrọ sị na ya abụghị onye ohi, na nani ihe ya mere bụ izịgara chief Nnia Nwodo ozi na-ekwentị ya kwa mgbe kwa mgbe na abara ya mba ka ọhapụ ụmụ Ipob aka.

Commishiọna uweojii n'Enugwu bụ Dan-mallam mohammed onye gosipụtara ndị ahụ n'ihu ndị ntaakụkọ kwuru na ha ga-ekpochapụ ndị ji egbe aga ohị nakwa ndị omekaome dị icheichen'Enugwu.

Amah sị: "A na m arịọ mgbaghara n'ihi na amaghịm onye Nwodo bụ, ọ bụ n'igwe okwu nke Biafra ka m nụrụ akara ekwentị ya were zipụ ozi ahụ."

Nwodo na onye uweojii

Cheta na atụrụ ogbunigwe n'ụlọ Nnia Nwodo n'obodo Ukehe n'Enugwu n'ọnwa eprel.

Ndị IPOB gọrọ n'aka ha dị n'okwu ahụ.

Ndị otu ndị aka ji ndị uweojii kpọpụtara igosi ndị ntaakụkọ dị ise

Otu Ndị ohi ha jidere dị ụzọ ise.

Na aka ọzọ ndị uweojii gosikwara otu nwoke bụ DSP n'prison ya ndi otu ya na ekweghị ndị Enugwu ṅụọ mmiri tọgbọ iko.

Ya bụ Dsp aha ya bụ Collins Ugwu bụ onye ejidere ebe ha na-ezu ohi ma napụtakwa ha ụgbọala ha zuru ezu.

Ya bụ onye ọrụ prisons na ndị otu ya na esoro ndị sị na bank puta, laa n'ụlọ ha gaa were egbe nara ha yabụ ego, ma gbagbue onye ahụ ọtụtụ mgbe.

Onye isi aba-okpu ọzọ ejidere bụ michael Anthony onye Aninri, nke tachịrị obi tọrọ nwata akwụkwọ Ifeyinwa Ugwu na 13th May 2018, machaa ya elu n'ike ma gbuo ya, lịkwaa ya na obere ili.

Onye ohi ọzọ bụ ndị jị keke napep ebu ngwongwo ndị mmadụ bụ Amoke matheu na Solomon Nwankwo ndị sị Abakalịkị.

Ejidere ha ebe ha bụ Armored cable ha zuru n'ohi were na aga ebe ha ga ere ya.

Ohi Armoured cable bụ nke na ewu ewu n'Enugwu ugbua nke na ha na-aga na ọtụtụ ụlọ nta akụkọ n'Enugwu ga bechasịa ya bụ ụdọ ejị agbasa ozi.

Otu nwatakịrị dị afọ iri na isii aha ya bu Nzubechukwu, ka ejidere dịka onye na edobere ndị otu ya egbe, igwe computer, ekwe ntị, ego nakwa otụtụ ihe ha zuru ezu.

Commissioner Dan-Malam kwere nkwa na ndị ajọ mmadụ enweghị ebe ezumike n'Enugwu steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Iran Vs America: Amerịka achọghị ọgụ, anyị chọrọ ọdịnihu Iran- Trump\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ozi ọ gbasara ụbọchị Wenezde, Trump gwara mba Iran sị: "Ndị Iran na ndị udu ha, anyị anyị chọrọ ka ụnụ nwee ọdịnihu, nnukwu ọdịnihu kwesịrị ụnụ, ọdịnihu ya na ọganihu na otu nkwekọrịta so.

"Mba Amerịka dị njikere ikpe udo."

"Okwu a na-abịa dịka  mna Iran zipuru ogbunigwe n'ọnọdụ ndị agha mba Amerịka na mba Iraq."

Okwu a na-abịa dịka mba Iran zigara ogbunigwe n'ebe ndịagha kwara ọnọdụ na mba Iraq.

 Ikpeazu, Okowa aghọọla a kwaa a kwụrụ n'oche gọvanọ

Nke dapụtara n'ehihie Wenezde bụ na ụlọikpe Kachasị na Naijiria enyela Okezie Ikpeazu nke Abia, Ifeanyị Okowa nke Delta  mmeri n'ikpe onye meriri ntuliaka ọkwa gọvanọ Abia nakwa Delta e mere n'ọnwa Maach afọ 2019.

Alex Otti nke APGA gbaghara mkpọpụta Inec kpọpụtara Ikpeazu dịka onye meriri na ntuliaka ahụ na traibunal nakwa n'ụlọikpe mkpegharị.

Mana mkpesa ya kụrụ afọ n'ala nke mere ka o wega ikpe ahụ n'Ụlọikpe Kachasị.

Okowa kwụkwa chị dịka Gọvanọ

Ifeanyi Okowa bụ gọvanọ nke atọ na-enyocha ọdọ ụgbọelu nke a

Ụlọikpe kachasị nọkwa taa kpebie ka Ifeanyị Okowa nosie ike n'oche ya dịka Gọvanọ Delta steeti.

Great Ogbaru na pati ya bụ APC gbaburu akwụkwọ iji mgbaghaa mmeri Okowa n'ụlọikpe Kachasị.

Gọvanọ Bello nke Niger sokwa

Abubakar Bello

Gọvanọ Niger steeti bụ Abubakar Bello sokwa na ndị isima dịka ụlọikpe Kachasị gwara ya lawa n'ikpe amaghị ya n'ikpe onye meriri n'ọkwa Gọvanọ steeti ya.

Mohammed Nasko nke PDP gbaburu mmeri Bello n'ụlọikpe.

Darius Ishaku nke Taraba Steeti

Ụlọikpe Kachasị kpebikwara na Gọvanọ Taraba steeti bụ Darius Ishaku kabụkwa onye ji oche Gọvanọ steeti n'ihi dịka ha siri kwuo, APC enweghị onye ha wepụtara ịzọ ọkwa ahụ n'aha pati ha.

Anwuchiela ndị ntọ ise n'Abia

Ndị uweoji Naịjiria

Aka ndị uweojii agbarala ndị ntọ anọ na otu onye dibia na-agwọrọ ha ọgwụ na Amapụ-Ngwa ebe ha zoro.

Onu na ekwuchitere ndị uweojii n'Abia steeti bụ Geoffery Ogbonna kwuru na a nwụchịrị madụ ise a maka mwakpo ha na-awakpo ndị na-eme njem n'okporo ụzọ sị Umuahia gawa Aba.

Ozu nwatakịrị a hụrụ na 'Air France'

A na-eche na onwere ike ị bụ oyi...


Isiokwu: Iri ji na mgba azụeruala\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igbuzo na-agba mgba a otu oge n’ime afọ niile.

Ndị na-eso na mgba a bụ ndị ruru  bido afọ iri ruo afọ iri anọ.

N’oge gboo, ha na-eji mgba a edozi esemokwu.

Ha na-ejikwa mgba a ama onye kachasị ike n’obodo ahụ.

Ha na-eji ohere emume ahụ ama onye ọrụugbo bụ ọkaibe n’ọrụ ya.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Iri oke nri ọnụụtọ so n'ihe na-ebute atụghị ime nwaanyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nrị ọnụụtọ bụ ihe ọtụtụ ndị na-erizi ugbua karịsịa ụmụnwaanyị

N'ime nyocha emere n'etiti ụmụ nwaanyị dị 5,598, achọpụtara na ndị na-eri nrị ọnụụtọ 'fast food' ugbo anọ n'ime ọnwa anaghị atụ ime ọsịsọ dịka ndị anaghị ericha ọnụ ụtọ.

Ndị na-eri nri ọnụ ntagharị a nakwaghị atụrụ ime ọsịsọ n'ime otu afọ dịka akụkọ gbasara ọmụmụ mmadụ ji kwuo.

Ndị ọkacha ama tụrụ alọ na iri nri dị nma na-enye aka ịkwalite ohere ịtụrụ ime.

Nyocha ndị a chọpụtara na ọ na-ara ụmụ nwaanyị na anaghị eracha mkpụrụ osisi ahụ tupu ha tụrụ ime karịa ndị nke na aracha ya nkeọma.

Onye dọkịta na-esoghị na nyocha ahụ bụ  Ọkanmụta Claire Roberts nke Mahadum Adelaide na Australia kwuru na nyocha a kwadoro ihe ndị ọkacha n'ihe gbasara ahụike na-ekwu.

Nke bụ na dị na nwunye na-achọ nwa kwesiri ị na-eri ezigbo nri.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe ị ga-eme ka ị wee gbochie nri agbarighị agbari n'ahụ gị


Isiokwu: Isa Funtua: Onye bụdị nwoke a Nnamdi Kanu na-ekwu maka ya?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana ozi onye ọzọ dịka onye ndu Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ Nnamdi Kanu zitere maka ọnwụ nwoke a gbara ụwa gharịị.

Content is not available

End of Facebook post, 1

A ga-eli Funtua taa bụ ụbọchị iri abụọ na otu nke ọnwa Julai.

Bute oche ka ị mata onye Funtua bụ tupu ọ nwụọ.

Isa Funtua bụ otu n'ime ndị okenye a kpọrọ (elder statesman) ndị Naịjirịa ji eme ọnụ dịka ọnụ na-ekwuchitere onyeisiala Buhari si depụta na Twitter ya.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ọnwụ ya n'elu soshal midia

Ben Murray Bruce bụbu sinatọ Naijiria, kwuru na ya na Funtua kpara nkata n'elekere atọ tupu e zitere ya ozi ọnwụ ya.

Abike Dabiri-Erewa bụ onyeisioche na-ahụ maka ọnọdụ ụmụ Naịjirịa nọ na mba ofesi kwuru na ọ gaghị echefu ndụmọdụ amamihe Funtua na-enyekarị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Isaac Promise, ọgba bọọlụ Naịjirịa, alaala mmụọ n'afọ iri atọ na otu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Isaac Promise

Isaac Promise, onye gbaara Naịjiria bọọlụ n'oge gara aga, alaala mmụọ.

Otu na-elekọta egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ 'Nigeria Football Federation' kwuputara nke a n'akara 'Twitter' ha na uhuruchi ụbọchị Tọzde.

End of Twitter post, 1

Promise nwụrụ na mgbede Wenezdee na be ya dị na Austin, Texas nke mba Amerịka.

Akụkọ kọrọ na ọ gharịpụrụ na mberede n'ime ụlọ ebe ọ na-anọ agbatị ọkpụkpụ nke Bekee kpọrọ 'Gym'.

Promise gaara agba afọ iri atọ na abụọ n'abalị abụọ nke ọnwa Disemba afọ a.

Ndị otu Austin Bold FC bụ ebe Promise nọ ugbua ekwuputakwala maka ọnwụ ya.

Tupu ọ gaa Amerịka, Promise gbara bọọlụ ọtụtụ afọ na mba Tọkị ebe ọ gbaara otu dị iche iche.

Ha gunyere Trabzonspor, Karabükspor, Antalyaspor na ndị ọzọ.

Ndị Austin Bold FC ekwuputala maka ọnwụ Isaac Promise.

Promise bụ onye ji mgbaaka 'captain' mgbe Naịjiria gara asọmpi bọọlụ nke Beijing Olympics' n'afọ 2008.

Naịjirịa ritere ọla ọcha na ya bụ asọmpi n'afọ ahụ.

E mechara kpọọ Promise n'otu ndị 'Super Eagles' n'afọ 2009.

O so ha gbaa bọọlụ naanị ugboro atọ ma nye otu goolu.

Onyeisiala Naịjirịa, Muhammadu Buhari na onyeisiala Saụt Afrịka, Cyril Ramaphosa

Onyeisiala mba Saụt Afrịka bụ Cyril Ramaphosa ekwela nkwa na ya ga-eme ihe niile o nwere ike ime iji gbochie mwakpo ndị mbịarambịara na mba ahụ.

Ramaphosa kwere nkwa a oge ya na onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari nwechara nzute n'ụbọchị Tọzdee.

Mana Ramaphosa kwukwara na ọbụghị naanị ndị Naịjirịa ka a wakporo oge ọgbaaghara 'Xenophobia' dapụtara n'oge gara aga.

Ya bụ ọdachi metụtakwara ọtụtụ ndị mba ọzọ tinyekwara ụfọdụ ndị Saụt Afrịka, dịka Ramaphosa si kwuo.

Na akwụkwọ ozi nke ha zipuru dịka ha nwechara nzute ha, ndịisiala abụọ a kwuru na mmekọrịta Naịjirịa na Saụt Afrịka ka kwụsiri ike.

N'aka nke ọzọ, Buhari kelere Ramaphosa maka nnabata ọ nabatara ya.

Ọ katọkwara mwakpo ahụ a wakporo ụmụ Naịjiria n'oge gara aga.

Mana ọ gbarụkwara ihu maka ụlọahịa ndị Saụt Afrịka e mebiri na Naịjirịa iji bọọ ọbọ maka mwakpo 'Xenophobia'.

Mgbọ atụọla ndị Ipob mmadụ abụọ na Saụt...


Isiokwu: Islamic Movement of Nigeria : Ihe itoolu e ji ama otu ndị oyiegwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi ndị uweojii bụ Mohammed Adamu, onye kwupụtara nke a na mkparịtaụka ya na ndị ntakụkọ nwere n'Abuja ụbọchị Tuzde.

Adamu kwuru na ndị uweojii ga na-ahụtazị  otu Shi'ite dịka ndị oyiegwu dịka ụlọikpe siri kpebie.

Cheta na ụbọchị Fraide Ụlọikpe Ukwu dị n'Abuja  nke ọkpaikpe Nkeonye Maha nọ n'isi ya nyere mkpebi n'akwụkwọ nke gọọmenti etitu gbara machiri  otu IMN dịka 'otu na-eyi ndụ egwu.'

Mana ndi ọkachamara n'ihe gbasara nchekwa na-ekwu na mmachi a machiri ndị Shia  agbasoghị usoro ọchịchị onyekwuouche ya.

Uzoma Anyakora, onyeisi ụlọọrụ 'Spider Security' kwuru na "gọọmenti soro bute ọgbaghara ndị Shia ebe ụlọikpe nyere iwu ka a hapụ onyeis ha, ha jụụ ịhapụ ya."

Amnesty International katọrọ mmachị ahụ si na o megidere ikike ịgbakọ nakwa nke mmadụ ikpere chi masiri ya nakwa.

Lee njirimara otu oyiegwu

Lee ihe ndị ị ọ ga-abụ ịhụ ị mara na otu bụ ndị oyiegwu, dịka otu UNOC siri kọwaa

1.  Ha na-akpa mkpamkpa dịka ogbugbu mmadụ, ịtọrọ mmadụ,isunye mmadụ maọbụ akụnaụba ọkụ na mpụ ndị ọzọ yiri ha

2. Ha na-achọ ime ka ọha na-atụ ha egwu

3. Ha manye gọọmenti ka ha mee maọbụ hapụ  ime ihe

Biafra: Gịnị nọ n'ime Bọnka Ojukwu

N'otu aka ahụ, Anyakọra kwuru na njirimara ndị oyiegwu

4. Ha  bụ otu na achọ mkpa nke onwe ha., ha anaghị achọ ọdịmma ọha

5.  Ha bụ ndị ogbuaraọbara, ha na-achọ ịna-akwafu ọbara

6. Ha amaghị Chukwu nke ha naenwe obi mmadụ

7. E nyeghị ihe ha na-akpa ha, ha achọ igbu mmadụ

8. Ha na-enweta nkwado site na ndị mmadụ maọbụ mba ndị ọzọ

9. Mkpamkpa ha na-eme ndị mmadụ anaghị enwe ịkpe aga ebe ndị ha chọrọ ịga.

Akụkọ ga-amasị gị:

Gịnị ka ị ma maka ‘Nwaanyị Nnewi’?


Isiokwu: Islamic Movement of Nigeria: Anyị ka ga na-eme ngagharịiwe rue na a tọpụ El-Zakzaky- Nwa ya nwaanyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ dị mkpa 31/7/19:

Sayyida Suhaila sị na ndị Shiite agaghị akwụsị ngagharịiwe ganye na a tọhapụ onye ndu ha

Nwa El-Zazaky, onyeisi ndị otu ndị na-ekpe ụka Alakụba a kpọrọ 'Islamic Movement of Nigeria' bụ Suhaila Ibraheem Zakzaky ekwuola na ngagharịiwe otu ahụ ka ga na-aga n'ihu rue na a tọhapụ onye ndu ha.

Nke a bụ n'agbanyeghị na ọnụ na-ekwuru otu ahụ ahụ Ibrahim Musa kwuru n'ozi o wepụtara  na otu ahụ ga-achịsatụ ọwa na ngaghariiwe ha na-eme iji tie mkpu ka a tọhapụ onye ndụ ha bụ El-Zakzaky e ji eji kemgbe afọ 2015.

Musa kwuburu na ịkwụsị ngagharịiwe bụ iji nye ohere ka a kpezie nsogbu ha na gọọmenti etiti nwere.

Mana Sayyida Suhaila Zakzaky,  onye kwuru nke ya n'ihe onyonyo o wepụtara n' igwe okwu Facebook ụbọchị Tọzde, kwuru na ngagharịiwe ahụ ga na-aga n'ihu rue oge a tọhapụrụ El-Zakzaky.

Gọọmentị machiri otu Shia dịka ndị otu ndị oyiegwu maka ngagharịiwe ha mere n'abali olemole gara aga nke tara isi ọtụtụ ndị mmadụ gụnyere otu onye uweojii na otu onye ntaakụkọ.

Ndị ndụ ndị Shiite sị na ha ga-aga ụlọikpe ịgbagha mmachi ahụ gọọmentị machiri ha.

Onyeisiala Buhari na ndị eze ọdịnala ọdịda anyanwụ nwere nzukọ n'Abuja taa

Onyeisiala Buhari ekwuola na gọọmenti ga na-ezipụ ndị agha na ndị agha ụgbọelu n'okporoụzọ awara awara iji buo agha megide ndị ntọ na ndị ojiegbeezu.

O kwukwara na ha nwere ike ịtụ ogbunigwe ebe ndị omekome na-ezo.

Buhari kwuru nke a n' ọgbakọ nchekwa ya na ndị eze ọdịnala ndị si Ọdịda Anyanwụ Naijiria nwere n'Abuja ụbọchị Fraide.

3. Ọ sị na ọchịchị ya kpebiri itinye igwe na-ese foto n'okporoụzọ iji gbaa ihe zoro ezo n'anwụ.

4. Buhari kwekwara nkwa iwe ndị uweojii n'ọrụ site na ọkpụrụ ọchịchị niile  dị na Naijiria.

5. O kwukwara maka ihiwe ndị ọrụ nche. Ọ gara n'ihu kwuo na onye ọbụla dara iwu ga-ata ahụhụ ma kwe nkwa ichekwa onye ọbụla ebe ọ masịrị ya biri.

Nzụkọ Buhari na ndị eze ọdịnala na-abịa dịka mkpu maka ntọ, ori nakwa iwakpo ụmụnwanyị n'ike nke a na-ebo ndị Fulani Ochiehi na-arị elu na mpaghara Ọdịda-Anyanwụ.

Ihedioha akwanyerela ụmụakwụkwọ tuuru ugo...


Isiokwu: Islamic State: E gbuola ndị agha Naịjirịa asatọ na Borno steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye akaebe gwara BBC na ọ hụrụ ụgbọala bu ozu ndị agha Naijirịa ka ọ na-abanye ebe obibi ndị agha ka ihe a mechara.

Akụko na-akowa na ndị omekome a buuru ngwaagha ndị Naijirịa mgbe ha wakpochara ha, gbalaga.

O rubeghị izuụka abuọ ka ndị otu Boko Haram wakporo ndị obodo Konduga, Gubio na Magumeri nke Borno Steeti.

Ka ọ dị ugbua, enwebeghi ihe ndịagha Naijirịa kwuru maka nke a.

Benue na Taraba

Onyeisiala Muhammadu Buhari etinyela ọnụ n'ọgụ na mgba dị n'etiti ndị agbụrụ Tiv nke Benue steeti na ndị Jukun nke Taraba steeti nke tara isi otu ụkọchukwu ndị Katọlik abalị atọ gara aga.

O kwuru sị ka ndị gọvanọ steeti abụọ a, ndị eze ha (ọkachasị Tor Tiv na Aku Uka nke  Wukari) nakwa ndị ndu ndị ofufe nọ na steeti ahụ gbakọta ọnụ kpaa maka etu a ga-esi hụ na ọgụ na mgba a na-eselitekarị isi, kwụsịrị.

N'okwu ya nke Femi Adesina bụ ọnụ na-ekwuchitere tinyere na Facebook, o kwuru sị "Ogbugbu ụkọchukwu katọlik a gosiri na e kwesịrị ịma ihe a ga-eme maka ọgbaaghara a na-eme ihere, ọsịsọ".

Ọ gakwara n'ihu tie ndị ụka Katọlik, ndị Taraba nakwa gọọmentị steeti ahụ aka n'obi maka ọnwụ ụkọchukwu ahụ.

Lee ihe o kwuru n'uju:

Ụbọchị 100 Ihedioha

Aka na-achị Imo steeti bụ Emeka Ihedioha akwadola ngalaba Entraco n'atụmatụ a kpọrọ "go green, stay clean" dịka o buputere ụfọdụ ihe e ji ekpofu ahịhịa na atịtị na ihe e ji elekọta gburugburu.

Ihe ndị dịka ụgbọala e ji ekpo ahịhịa, so na ngwaọrụ o buputere.

N'ofesi,

DJ Arafat dị afọ iri ato na atọ mgbe ọ nwụrụ

Ihe karịrị  puku mmadụ  nke gunyere opnyeisiala mba Ivory Coast bụ Alassane Ouattara pụtara maka olili ọnye oti egwu ama ama bụ DJ Arafat.

Dj Arafat onye ezigbo aha ya bụ Ange Didier Huon nwụrụ mgbe onwere ihe mbere nke okporo ụzọ n'elu ọgbatumtum ya ọnwa gara aga.

Twitter

Ihe ịtụnanya mere dịka ndị omekome a na-akpọ "hackers" na Bekee, tinyere aka ma si n'ọbaokwu onye nwe Twitter bụ Jack Dorsey dee ọtụtụ okwu na-asa afọ.

Mana ndị ụlọọrụ Twitter kwuru na ọ bụghị n'aka ha ka aka enwe si baa n'ofe, kama na o si n'aka ụlọọrụ nwe akara ekwentị Dorsey na-eji ebu...


Isiokwu: Israel Adesanya vs Yoel Romero: Odogwu nwaafọ Naịjirịa e turula ugo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Israel Adesanya eturula ugo

Odogwu abụo a zutere n'ogige T-Mobile Arena dị na Las Vegas na mba Amerịka.

Romero mara Adesanya aka ịnapụ ya mgbanukwu "Middle Weight Tittle" ya.

Nke a bụ mbụ mmadụ na-azọsa Adesanya mgbande ukwu a o ritere n'afọ 2019.

Adesanya yi uwe ndị Naịjirịa bata ogige egwuregwu ebe a ga-apịa ya bụ ọkpọ.

Nwa afọ Naịjirịa a alụọla ọgụ ugboro 18 ma merichaa ha niile.

N'aka nke ọzọ, Romero alụọla ọgụ ugboro 13, merie iri, e merie ya na atọ.

Israel Adesanya na Kamaru Usman, ọkaibe abụọ Naijiria ji eme ọnụ

Adesanya, onye e ji 'the lsat stylebender mara' bụ na Legọs ka a mụrụ ya tupu nne na nna ya agaa mba Ghana, mechaa gaa mba New Zealand.

Ọ bụghị naanị ya bụ nwa afọ Naịjirịa na-akụ ọkpọ na UFC, onye nke ọzọ bụ Kamaru Usman, onye e ji 'the Nigerian nightmare' mara.

Adesanya na Usman bụcha ọkaibe n'ogogo dị icheiche ha abụọ nọ n'ime ya.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-atụ anya na Adesanya ga-eturu ugo na ọgụ nke taa.

@DavicSamuel kwuru na ya kwunyere Adesanya.

@SunkanmiShams kwukwara na ya na-ele anya ka Adesanya merie.

WHO etoola Naịjirịa

Onyeisi otu ahụike mba ụwa bụ Tedros Ghebreyesus etoola gọọmentị Naịjirịa maka mbọ ha na-agba iji buso ọrịa coronavirus agha.

O kwuru na ọ magburu onwe ya etu ndịọrụ ahụike Naịjirịa si ekekọrịta ihe ha mụtara site n'aka onye mbụ bu ọrịa coronavirus bata n'obodo ahụ.

Mana onyeisi nglaba mgbochi ọrịa na Naịjirịa bụ Chikwe Ihekweazu kwuru na gọọmentị na-agbasị mbọ ike ịhụ na ọrịa ọjọọ a agbasaghị na Naịjirịa.

A ga-enyere ndịagha aka iji gbochie isi mgbaka

Ndịagha Naịjirịa

Ndị isi ndịagha Naịjirịa kwuru na ha ehibela ngalaba ga na-enyere ndịagha aka ileta ahụike ha anya, ọkachasị n'ihe gbasara ọrịa isi mgbaka.

Nke a na-abịa dịka ọtụtụ akụkọ pụtara gbasara ndịagha igbu onwe ha maọbụ iji egbe gbagbuo ndị nọ ha okirikiri.

N'ụbọchị 26 nke ọnwa February, otu onye agha ji ọkwa 'Corporal' ji egbe gbagbuo ndị otu ya mmadụ anọ, mechaa gbagbuo onwe ya.

Nke a mere n'obodo Malam ftori dị na Borno Steeti.

N'abalị abụọ nke ọnwa Janụwarị, akụkọ kọkwara etu otu onyeagha...


Isiokwu: Israel-Gaza violence: Lee isi okwu esemokwu a na ihe mere obibi ya ji ata akpụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọgbaghara na-ada ugbua sonyere ịra anya e mere n'ọtụtụ ọnwa na Jerusalem, na-agbanyeghị na nsogbu adịrịla ruo ọtụtụ afọ.

Kedụ etu o siri bido?

Obodo Bethlehem n'ihe dị ka afọ 100 gara aga

Nsogbu ruru afọ 100

Mba Briten weghaara mpaghara a kpọrọ Palestine na mpaghara Bekee na "Middle East" dịka e meriri Ala Eze Ottoman n'agha WW1.

Ọ bụ ndị Arab kachasị n'ebe ahụ mana ndị Jew nọkwa ya.

Nsogbu n'etiti ofufe abụọ a malitere ịrị elu n'oge mba ụwa nyere Briten ikike ikewapụtara ndị Jew obodo na Palestine.

Ndị Jew na-ahụ ebe ahu dịka ala nna ha mana ndị Arab bi ebe ahụ sikwa na ọ bụ ala ha ma gbajọọ atụmatu mba ụwa wepụtara.

Onye agha Haganah tupu a malite agha Mwereonwe Izrel n'afọ 1948

N'etiti afọ 1920 na 1950 ndị Jew na-abata ala ahụ riri elu ọfụma, dịka ha na-agba ọsọ mkpagbụ na Yurope nakwa ogbugbu egburu ha na agha mba ụwa nke abụọ.

Ọgbaghara n'etiti ndị Jew na ndị Arab malitere ịkawanye njọ, dịka mgbajọ ọchịchị Briten malitekwara ịka njọ.

N'afọ 1947, UN mere ntuliaka ka ekewaa Palestine abụọ, nye ndị Jew otu mpaghara, nye ndị Arab nke ọzọ ma mee Jerusalem obodo mba ụwa nwe.

Ndị Jew nabatara atụmatụ a mana ndị Arab gbajọrọ ya, nke mere ka a ghara ime ya etu a.

Ndị agha Arab na-agba ndị Jew egbe n'agha n'afọ 1948

Okike Izrel butere nnukwu agha

Na 1948, dịka esemokwu a ekweghị mkpezite, Briten wepụrụ aka n'ọchịchị Izrel, ndị Jew wee kwuo na ọ bụ ha nwe mba Izrel.

Ọtụtụ ndị Palistine ekweghị, nke a butere agha. Ndị agha si mba Arab ndị ọzọ buru agha bata.

Puku kwuru puku ndị Palistine gbara ọsọ maọbụ a chụpụrụ ha na be n'atụmatụ ha kpọrọ "Al Nakba" bụ nke Bekee kpọrọ "the "Catastrophe".

Oge agha kwụsịrị n'afọ na-esote nke ahụ, Izrel ewerela ọka nkụ ala ahụ.

Mba Jordan ji ala a kpọrọ West Bank ebe Ijipt ji nke a kpọrọ Gaza.

Ekewara Jerusalem abụọ, ndị agha Izrel na Ọdịda Anyanwụ ebe ndị nke Jordan nọ na Ọwụwa Anyanwụ ya.

Mapụ ugbua

Na agha ọzọ a lụrụ na 1967, Izrel weere Ọwụwa Anyanwụ Jerusalem, West Bank, Golan Heights nke Syria, Gaza nakwa Sinai nke Ijipt.

Oge ndị Palistine ha na ụmụ...


Isiokwu: Israel-Palestinian conflict: Ọ bụ amara Chukwu mere na ogbunigwe egbughi m n'ụlọ m - Ogbonna Ibezito\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ogbonna Ibezito gbaburu Naijirịa bọọlụ agbanahụna ọnwụ dịka ogbunigwe dara n'ụlo ya.

Ogbonna onye soro ndị otu Hapoel Tel Aviv were buru iko mba Israel n'afọ 2006 na 2007 na nwinye ya na ụmu ya no n'ụlọ ha mgbe ya bụ ogbunigwe dara n'ụbọchị.

Enweghị mere ezinụlo ya kama Ogbonna merụru ahụ ma a kpọrọ ya gaa ụlo ọgwụ.

Ogbonna gwara BBC Sports sị " Nke a na-eme ya ugboro atọ ihuọma m na-azọpụta m dịka ogbunigwe a egbughị m, enwela m ihe mberede okporo ụzọ ma nwee kwa mgbe ndị ohi wakporo na Naijirịa".

"Anyị ma na enwereike ịtụ ogbunigwe kama opi na-egbukarị iji gwa ndị mmadụ na ogbunigwe nwereike ịda. Ndị mmadụ na-agbaba n'ụlọ nchekwa mgbe ọbụla anyị nụrụ opi a".

" A na m eri nrị ụtụtụ mgbe opi a daara kama echere m na ọ ga-adị ka ụbọchi ndị ọzọ anyị ga-agbaba n'ụlo nchekwa, amaghị na ọ ogbunigwe ahụ ga-ada n'ụlọ m".

"A nụrụ m ihe dara ụda ma tulie m elu site n'ebe m na-eri nrị tụga m n'ọnụ ụlo m na-ehi ụra".

Ụlọ Ibezito Ogbonna dịka Ogbunigwe dachara na ya

"Nwunye m na ụmụ m nwekwara ihuọma, ha emerụghị ahụ"

Ogbonna kwuru sị, " Emerụrụ m ahụ ma ikpere m na-afụ kwa m ụfụ nke ukwu. A nọ m n'ụlọọgwụ awa ole na ole ebe ha mere nyocha dị iche iche iji mata etu ime ahụ m dị".

Ihe Iribeama

Dịka onye gbarala bọolụ na mba Romania, Saụt Afrịka, Albania. Kazakhstanm na North Macedonia, ụdịrị ihe mberede a emetubeghị ya mbụ.

Ọ gara n'ihu kwuo, "Na m sị na ihe a mere m pụta bụ ihe iribeama dị ukwu n'ihi na ọtụtụ ndị mmadụ na-emerụ ahụ ebe ọ dị njọ"

"Echefughị m, ndị madụ na-agbatara m ọsọ enyemaka"

Ihe onyonyo gosiri ka ndị ọrụ ahụike gbata gbata na-enyere Ogbonna aka

Ugbu a ha na-enweghịzị ụlọ, Ogbonna na ezinụlo iri na atọ ọzọ nọ n'ụlo ndịna dịka gọọmentị Mba Israel na-achọrọ ha ebe obibi ọzọ.

N'otu aka ahụ Ogbonna onye gbaburu ndị Kaizr Chief nke ndị Saut Afrịka ka bụ kwa ọdịnobi ndị nkwado otu Hapoel Tel Aviv nke mba Israel.

O kwuru sị, " Ndị nkwado Hapoel Tel Aviv gosiri na ha hụrụ ma n'anya, ha zitere m ozi ebe ụfọdụ ebidola ịtụkọtara m ego maka ihe ọdachi a".

'Izrel ka bụ obodo chekwara nke...


Isiokwu: Ite paụda, ili eriri otubo na omenala ndị ọzọ Ndigbo na-eme n'oge ọmụgwọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ịma atụ bụ etu mmadụ na-esi ete nzu Bekee a na-akpọ "powder" n'ihu maọbụ n'aka ma ọ garuo ebe a mụrụ nwa ọhụrụ, mana ọtụtụ amaghị ihe ya na ya so.

Akụkọ a ga-etinye anya n'ụfọdụ omenala ndị a na mpụtara ha.

1: Ite nzu maọbụ 'paụda'

Maazị Ozioma Odinani bụ onye ihe omenala Igbo na-adị mma, kọwara na "powder" bụ ihe ndị agba ọhụrụ ji mere nzu.

N'Igbo gboo, nzu bụ amụma ọcha.

Talcum Powder: Kwụsilata ka isi ete nzu bekee maka ọrịa Kansa- Ọkammụta akpụkpọahụ

Ozioma sị: "a mụọ nwa ọhụrụ, a na-ahụ ya dịka onwe enweghị njọ, nke mere ndị mmadụ ji ete nzu iji mee ọṅụ nwa.

Ihe aka e tere nzu pụtara:

Ebe e tere nzu nwekwara ihe ọ pụtara.

Ị hụ onye si ebe a na-eme ọṅụ tere nzu n'aka nri ya, o gosiri na ọ bụ nwa nwoke ka o si ọṅụ ya.

Ọ bụrụ n'aka ekpe, ị mara na ọ bụ nke nwa nwaanyị.

2: Ili eriri otubo

Eriri otubo nwa so n'ihe a na-akwanyere ezigbote ugwu n'ala Igbo.

Dịka omenala siri dewe, a na-eli eriri otubo ebe a mụrụ nwa ahụ. Ya bụ, ugbua a na-aga ije, n'usoro omenala, e kwesịrị iwere eriri otubo nwa laa obodo nna ya gaa lie ya.

Omenala a abụghị ihe a ka na-emesi ike ugbua, mana ụfọdụ ka na-eme ya.

3: Ili alọ (placenta)

Dịka eriri otubo, alọ bụkwa ihe a na-asọpụrụ nke ukwuu n'ala Igbo.

Dịka eriri otubo, a na-eli uwo n'ebe nwa a mụrụ ọhụrụ si.

Etu o si kwụrụ bụ na a ga-ahọta otu ukwu osisi n'ezinaụlọ nwa ọhụrụ ahụ, ma lie uwo ya n'ukwu osisi ahụ. Mana, ugbua, anaghịzị emekarị ya.

4: Ime ọmụgwọ

Mmadụ niile ma ihe bụ ọmụgwọ, nke bụ mgbe nne nwaanyị maọbụ nne di ya nọnyetụrụ ha iji nyere ha aka.

Ọtụtụ mmadụ na-ahụ uru ọmụgwọ bara na etu nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ ga-esi nwete enyemaka nakwa nkwado.

Ọmụmụ na-esokwa ya, ọkachasị ebe nwaanyị amụbeghị nwa mbụ.

5: Ịgụ nwa aha

Ndị Igbo na-eme emume ịgụ aha site n'ụbọchị asaa ruo ụbọchị 12 a mụchara nwa. Ihe a bụ oge a na-egosi obodo nwa ahụ.

N'emume a, ezinaụlọ nakwa ndị obodo na ndị enyi ga-ezukọ kpeere nwa ahụ ekpere.

Ugbua, ọtụtụ mmadu na-agazị ụka ime emume a ebe ọtụtụ anaghị eche ka oge a ruo tupu ha a gụọ nwa aha.

6: Ibi ugwu

Ibi ugwu...


Isiokwu: Iva Valley Massacre: Ihe mere ndị na-egwu coal n'Enugu afọ 70 gara aga\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ya bụ ihe mere n'afọ 1949. Afọ a mere ya afọ iri asaa o ji mee.

'Iva Valley Massacre'?

Nwaeze mba Ingland Philip, mgbe ọ bịara njem nleta n'Iva Valley na Febụwarị 1956.

N'oge ndị ọcha mba Briten na-achị Naịjirịa, 'Coal' so n'otu ihe na-enye Naịjirịa nnukwu ego.

Otu n'ime ebe a na-egwupụta coal n'Enugu oge ahụ bụ ebe a kpọrọ 'Iva Mines'.

Na Nọvemba 1, 1949, ndịọrụ gbara abụbụ ọrụ n'ihi ụgwọ ndị ọcha ji ha.

Kama ịkwụ ha ụgwọ ha, ndị ọcha nyere iwu ka e wepu ogbunigwe niile e ji arụ ọrụ ngwupụta coal na 'Iva Valley'.

Ndịọrụ ngwupụta 'coal' na Iva Valley

Mana ndịọrụ ahụ ekweghị ka e wepụ ihe ndị ahụ.

Ha ma na ndị ọcha ga-emechi ebe ahụ ma ha wepụchaa ogbunigwe ndị ahụ.

Mgbe nke a na-eme, onyeisi ndị uweojii aha ya bụ F.S Philip nyere ndị otu ya iwu ka ha were egbe chụsasịa ndịọrụ ahụ.

Ndịọrụ mmadụ iri abụọ na otu nakwa otu onye na-agara onwe ya nwụrụ na  ya bụ ọgbaaghara.

Ndị nwụrụ n'Ịva Valley

Aha ụfọdụ ndịọrụ 'coal' nwụrụ na Iva Valley

Aha ndịọrụ e gburu na ọgbaaghara 'Iva Valley' ka dị ruo taa.

Otu a kpọrọ 'Centre for Memories' nke dị n'Enugwu nyere BBC Igbo ụfọdụ aha ndị a.

Ha gunyere: Sunday Anyasodo, Livinus Okechukwuma, William Nwehu, Felix Nnaji, Ogbania Chime na Moses Ikegbu.

Ndị ọzọ bụ Okafor Ageni, Augustine Nwokoma, Onoh Onyia, James Ekeowa, Nwachukwu Ugwu, Ngwu Nwafor, Jonathan Ezeani, dgz.

Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ikike dịịrị onye kwenyere na ọnwụ ndịọrụ 'coal' na Iva Valley bụ ihe nlegara anya nye ndị otu ndịọrụ niile.

Coal Camp Enugu enwelitala ọnọdụ njirimara ha

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Rice processing: Usoro e ji emepụta osikapa ọdịnala


Isiokwu: Ivana Trump: Donald abụghị onye na-akpa oke agbụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ivana kwuchitere Donald Trump ọnụ

N'izu gara-aga, Akụkọ kwuru na Trump kpọrọ ụfọdụ mba dịka Haiti, El Salvador na mpaghara Afríka 'ndị ajụrụ ajụ' ka ya na ụfọdụ ndị omeiwu ukwu nọ n'ọgbakọ na-akọ maka ndị mbịarambịara.

Igbara isi onwe ya, Trump gwara ndị nta-akụkọ "Abụghị m onye na-akpa oke agbụrụ. Abụ m onye ikpeazụ ị ga-agba ajụjụ onụ bụ onye ịkpa oke agbụrụ."Donald Trump achịala mba Amerịka otu afọ

Nke a bụ nke mbụ Trump na-asa ebubo ajụrụ ya gbasara ịkpa oke agbụrụ.

Ọ gọnarịrị ebubo a ka ndị nta-akụkọ White House bịakutere ya na Trump International Golf Club dị na West Palm Beach, n'abalị Sunde gara aga.


Isiokwu: Ivory Coast vs Algeria: Algeria na Nigeria ga-agba egwu onye ike ga-agwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọljiria ji goolu anọ ha nyere na penariti ji merie Aịvọrị kost nyere naanị atọ n'ime ise ise ha gbara.

N'ime nkeji iri itoolu e ji gbaa bọọlụ, otu abụọ a gbara bọọlụ ka ndị ji ibe ha ụgwọ akwụcha akwụcha.

Nke mere ka Sofiane Feghouli nke Ọljiria buru ụzọ nye goolu na nkeji 20.

Baghdad Bounedjah mechara goolu ọzọ na nkeji 48 mana a gụfuru ya agufu.

N'ọkara nke abụọ, Jonathan Kodjia gbaara Aịvọrị kost aka ahịa na nkeji 62.

Egwu a kpọrọ akpọ

Na ha nyere goolu abụọ a egboghi ọgụ a, makana ha mechara gbaa nkeji iri atọ ọzọ nke Bekee kpọrọ "extra time", iji zọọ isi onwe ha.

Ka isi apụtaghị, ọ banyere na "gbaa ka anyị laa", bụ penariti, ebe mba abụọ a zọrọ isi onwe ha.

Etu e si gbaa penariti

AỊVỌRỊ KOST      ỌLJIRIA

Franck Kessie - nyere                                 Ramy Bensebaini - nyere

Maxwel Cornet - nyere                              Islam Slimani - nyere

Wilfried Bony - riri                                     Andy Delort - nyere

Max-Alain Gradel - nyere                         Adam Ounas - nyere

Geoffroy Serey Die - riri                          Mohamed Youcef Belaili - riri

Lee etu ndị mmadụ si atapị akụkọ egwuregwu bọọlụ