Isiokwu: Ndị ọrụ ntaakụkọ n'Abia steeti akwala arịrị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngagharịiwe ndị ntaakụkọ n'Abia Steeti

Otu ndị ụlọọrụ mgbasa ozi nke gọọmentị Abia steeti bụ Broadcasting Corporation of Abia State (BCA) enwetela ọsịsa n'aka gọọmenti Abia site na ngagharịiwe ha mere maka nchabi ụgwọ ọrụ ha.

Ndị ụlọọrụ ahụ kwuru na gọọmenti Abia steeti malitere ịchabi ụgwọọnwa ndị ọrụ ha kamgbe ọnwa Julaị afọ 2015.

Onyeisioche otu jikọtara ndị ọrụ ahụ bụ Nji Joseph kwuru na gọọmentị ekwela nkwa ikwuzu ụgwọ ọnwa ha malite na nke ọnwa Ọgọstụ.

Ndị uweojii anwụchiela onye gbara akaebe ụgha

Ọtụtụ mmadu na-ebo Ibrahim Idris na ndi uwe ojii na ha enweghị ike ị kwusị ọgbaghara na Naijiria

Ndị uweojii agbala otu nwoke bụ Ismail Yakubu n'anwụ maka ịgba akaebe ụgha megide Edwin Clark nke mere ha ji wakpoo ụlọ ya dị n'Abuja.

Yakubu kwuru na onweghi ihe ọjọ o mere, na ọ bụ kepukepu ọ nụrụ ka ọ gwara ndị uweojii.

Na mba ọzọ

Mmadụ atọ bụ ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ anwụọla ebe ha na-agbanyụ ọkụ na-ere n'ụlọ ogologo dị na Johannesburg na mba Saụt Afrịka.

Otu onye si n'elu daa ma nwụọ, ebe abụọ ndị ọzọ nwụrụ n'ime ụlọ ahụ.

N'egwuregwu,

Ndị nchịkọta otu egwurewgwu bọọlụ na Yorupe akpọọla oku ka akachapụ iwu na-asị na inye goolụ n'ọgbọ ndị ọzọ dị mkpa nke akpọrọ 'Away goal' na bekee.

Ha kwuru na iwu a na-eme ka otu egwuregwu bọọlụ na-akpachị ọgbọ ha ma ghara ịgba ezigbo bọọlụ.

Gere nkeji nke taa:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri taa:

Onye ọkaiwu ma bụrụkwa ọkachamara n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Ugo Egbujo ekwuola na e nwere ụzọ kacha mma Ndigbo inweta Biafra ha na-achọ na-alụghị ọgụ ọbụla.

'Restructuring' ka mma karịa referadum


Isiokwu: Ndị ọrụoyibo ga-amata ụkwọ opekatampe ọhụrụ n'Ọgọst - TUC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ọrụ Enugwu na-egosipụta obi ụtọ ha

Bobboi Kaigama gwara ndị nta akụkọ na ọbaghị uru itupe ya bụ azụ dị na ngwugwu ebe ọbụ na gọọmentị etiti ekwela nkwa ịgwa ọha ego ole a ga-etinyere ha n'ụgwọ onwa dịka ego opekatampe n'Ọgọst afọ a.

Kaigama mere ka amata na ya bụ kọmiti nke gọọmenti etiti hibere ekpebiela ego ole a ga-etinyere ha dịka ego opekatampe nke ha kwetere na a ga-ebido kwuwa n'ọnwa September 2018.

Oteela ndị ọrụ oyibo tụwara anya ka ebuliera ha ụgwọ ọnwa nke e kwetere na-oso n'ụkwọ ọnwa nke kacha nta n'ụwa gba gburugburu, ebe ndị omeiwu Naịjirịa kacha eri ụgwọọnwa n'ụwa nịịle, dịka akụkọ sị kwụọ.

Kemgbe afọ gara aga ka ndị ọrụ oyibo mailitere iti mkpụ ụgwọọnwa opekatampe nke ha na-arịọ ka esi na N18,000 ebulie were ruo N66,500.

Cheta na minista na ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige kwuburu na ibuli ego opekatampe ndị ọrụ abụghị ihe na-eche gọọmenti ha ugbua.

Akụkọ ga-amasi gị


Isiokwu: Ndị ụka Ekwensu na-ewere Naịjirịa iwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye kpasuru ha iwe ọhụrụ a bụ onye bụbụ mịnịsta na-ahụ maka ọrụ ụgbọelu bụ Femi Fani-Kayode, ebe o kwuru na osote onyeisiala Naịjirịa bụ Yemi Osibanjo bụ 'Onyeozi Ekwensu."

Fani-Kayode dere n'akara twitter ya na osote onyeisiala Osibanjo enweghi ikike ikatọ ndị ụkọchukwu na-anaghị ekwu okwu megide mpụ na ha na-emejo ụka Kraịstị.

Ọ gara n'ihu kwuo na Osibanjo n'onwe ya rapụtakwara ndị ụka Kraịstị maka na ọ bụ onye ụkọchukwu.

Fani-Kayode nọ na-azaghachi Osibanjo bụ onye na-akatọ ndị ụkọchụkwụ Naịjirịa na ha anaghị akwado gọọmenti Buhari n'agha ọ na-ebuso mpụ.

Mana ọ bụ ihe Fani-Kayode kwuru mere ndị ụka Ekwensu jiri wee iwe.

Ndị ụka ahụ azaghachibuola onyeisiala Muhammadu Buhari n'ozi o dere n'akara twitter ebe o kwuru na ndị na-awakpo ụlọụka bụ ndị ajọ ọrụ ekwensu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị ụka Kraist arụgharịala ụka ekwensu na mba Brazil\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Conceição d'Lissá na Lusmarina Campos ebe ha na-arụgharị ụlọ arụsị ahụ

E nwere opeka mpe, wakpo asatọ e mere ndị Candomblé bụ otu ofufe  ndị e rere n'ohu si Afrịka buga na Brazil n'afọ 2017.

Ofufe ha na-akwado ịchụ aja, ịgụ egwu ofufe ha na inwe dibịa na-echekwa okwuarụsị ha dịka ndị na-efe arụsị na mba Afrịka dị icheiche sị eme.

Nke a kpatara ndị ụka ọgba ọhụrụ dị ịcheiche jiri malite ịkpagbu ha, na-akpọ ha 'ndị ọrụ ekwensu' ma bido ibuso ha agha dị.

 Otu onyeisi nchuaja  Candomblé bụ Conceição d'Lissá, so na ndị a wakporo okwuarụsị ya ugborougboro ma mebikwa ya.

A wakporo ihe dịka okwuarụsị Candomblé asatọ n'afọ gara aga

Lusmarina Campos bụ otu ụkọchukwu ekwenyeghị na mmegbu a na-emegbu ha na ndị ụka ya na-enyere ha aka ịrụgharị okwuarụsị ha ndị ọzọ gbara ọkụ.

Otu onye so ha arụ ukwuarụsị ahụ bụ Celina Holtz kwuru na mbụ oso enye ndị ofufe Candomblé nsogbu maka na a kụziere ha na ndị ahụ na-efe chi ọjọọ.

Holtz si, "onweghị ihe m ma maka ha na mbụ, abịara m ugbu a ị mụta ọtụtụ ihe maka ha".

Mana ọ bụghị mmadụ niile ka ihe a dị mma n'obi.

Ndị mmadụ na-aluso ndị ụka Kraist a na-enyere ndị ọdịnala aka ọgụ.

Ihe onyonyo so akụkọ a bu ụzọ pụta na Websait BBC ọzọ


Isiokwu: Ndị ụka Kraịst na-eme emume Ista\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụkọchukwu nke ukwu bụ Callistus Onaga

Ọtụtụ ụlọụka dị icheiche jị ụka pụrụ iche na-emerube ya bụ Ista.

Na Holy Ghost Cathedral Church dị n'Enugwu ka onye isi nchụaja n'Enugwu Katọlik Diocese bụ Bishop Callistus Onaga, kpọrọ oku ka ndị otu kraịst nwee olileanya na otee aka ọ dị njọ, emesia ọ ga-adị mma.

Onaga kwuru na ndụ Jeso biri n'ụwa na-egosi anyị na ị nwe okwukwe, ndidi, nakwa olileanya n'ebe chukwu nọ, dị ezigbo mkpa.

O kwuru na Jeso tara ahụhụ, nwuọ ọnwụ n'elu obe ma merie ọnwụ tata wee kuziere anyị na onye kwudosiri ike ga-enwe mmeri.

Na ya bụ ofufe nru ka bishop Onaga nọrọ gọzie ndị na-anata oriri izizi ebe ndị ụka jikwa imụnye kandle wee gosi na Jeso bụ ihe, emeriela ọchịchịrị site na mbilite n'ọnwụ ya.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ndị ụka katọlik n'Enugwu na-esonye na ngagharị iwe taa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igwurube mmadụ pụtara maka ngagharị iwe ahụ na steeti dị iche iche na Naịjirịa

Ndị ụka katọlik n'Enugwu adịla njịkere isonye ndị ogbo ha na Naịjịrịa niile wee gosipụta iwe ha maka ogbugbu e gburu onye ụkọchukwu na Benue.

Ngagharị iwe nke ndị Enugwu ga-ebido n'ụlọụka Holy ghost Cathedral Enugwu ebe Bishop Callistus Onaga ga-ejị nnukwu nchụ aja wee malite ya tata.

Onye isi ụka katọlịk n'ụwa niile bụ Pope Francis ezugalarị ndị iche iche si Rome gas Benue ije chọpụta ihe kpatara ihe arụ ahụ jiri mee.

A na-enyo na ndị gburu onye ụkọchukwu ahụ bụ ndị ọchụehi na-akpa ike na ya bụ ebe.

Ha kara ụka tupu ha bido ya bụ ngagharị iew

Otu jịkọrọ ụka Kraịstị na Naịjirịa niile bụ CAN n'aha ịchafụ emebuola nke ha, ugbua bụ ndị ụka katọlik.

Nagharị iwe ahụ na-emekọta ọnụ na steeti dị icheiche na Naịjirịa.

Anyị ga na-ewetara gị ka ya bụ ngagharị iwe ka ọ si aga.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị ụka katọlịk emeela ngagharị maka etu nchekwa ndụ si jọọ njọ na Naijirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị mere ngagharị iwe a gụnyere John Cardinal Onaiyekan, nakwa ndị Bishọp ụka katọlik niile.

Ha niile yi uwe ojii ịji gosi iri uju ha

Ọ bụ nzụkọ ndị Bishọp haziri ya bụ ngagharị.

Ha yikwa akwa ojii iji gosi na ha na-eri ụjụ maka etu nchekwa siri dobe isi na Naijirịa.

Ndị nzụkọ a rụtụkwara aka maka ndị ụkochụkwụ atọrọ atọrọ ma ndị nke egburu egbu.

Platu steeti

Kọmishọna na-ahu maka ahụike na Plateau steeti bụ Dr Lar Ndan ekwuola na ndị Chaina anọ ha dopụrụ iche enweghị ọria Coronavirus.

O kwuru nke a mgbe BBC gbara ya ajụjụ ọnụ ma sịkwa na ọ bụ n'ụbọchi iri maọbụ iri na otu ka ha ga-ahapụ ha.

Man  City eturula ugo

Ndị Man City bukwara iko a n'afọ 2018 na 2019

Ndị otu egwu bọọlụ Manchester City amaburula iko Carabao Cup nke afọ 2020.

Nke a bụ afọ nke atọ ha na-amaburu iko a na-enweghị onye mara ha aka.

Ọkpụ goolu abụọ a satara otu ka ha ji merir ndị Aston Villa iji turu ya bụ ugo.

Ihedioha ka na-aga ụlọikpe

Emeka Ihedioha ekwuola na arịrịọ ọ na-arịọ ụlọikpe ọkachasị maka mkpebi ha banyere ntuliaka Imo abughị otu ihe na nke Bayelsa

Ihedioha sị na ya anaghị asị ka ụlọikpe kpee onwe ha ikpe kama ya chọrọ ka ewezụga mkpebi ha.

Ihe ise gbara ọkpụrụkpụ na ikpe bụ kpedidere Ihedioha;

Ihedioha na-arịọ ka ewsuga nke a.

Na nke Bayelsa ụlọikpe kpebiri na onye zọrọ ọchịchị dịka osote Gọvanọ Bayelsa n'okpuru patị All Progressives Congress (APC) bụ Biobarakuma Degi-Eremieoyo etozughi ịzo ọchịchi.

Ndị Ọkaikpe nke Mary Odili no n'isi ha sị na nkagbu njem Degi-Emeriewoyo metụtara vootu David Lyon jiri pụta dịka gọvanọ Bayelsa nke mere na ya onwe ya etuzughi.

Ha sị na ọchịchị ga-efezi n'aka Douye Diri nke PDP.

Lyon na APC gaghachiri ụlọikpe kachasị, mana Ọkaikpe gbarụrụ ihu maka atụmatụ a na ndị ọkaiwu bịara ya bụ ije nde naịra atọ.

Obasanjo sị na ekwesiri ịge ntị n'Atụmatụ 'Restructuring'

Obasanjo chịrị Naịjirịa afọ asatọ na ọchịchị onye kwuo uche ya

Onye bụbụ onyeisiala Naịjirịa bu Olusegun Obasanjo adụọla Onyeisiala Muhammadu Buhari ọdụ maka ịgbajọ atụmatụ ikewa Naịjirịa n'usoro akpọro...


Isiokwu: Ndị ụlọomeiwu Anambra steeti echeela ndị uweojii aka mgba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ụlọomeiwu anambra steeti agwaala ndị uweojii ka ha gbahie ụlọọrụ ha ha mechiri ka mgbe izuụka garaaga ka ha rụọ ọrụ ha.

Cheta na nsogbu dara n'ụlọọrụ ahụ oge ụfọdụ n'ime ndị omeiwu steeti ahụ chuturu onyeisi ha bụ Rita Maduagwu, mana Maduagwu ka na-ekwu na ya bụ onyeisi ụlọomeiwu steeti ahụ.

Atiku ekwela ndị Naịjirịa nkwa

Atiku ekwuola na ọchịchị ya ga-abụ maka mmadụ niile nọ na Naijiria, na agbanyeghị mpaghara ha si.

O kwuru nke a na Monde n'ime ozi ịchụ nta vootu maka 2019.

N'ofesi

N'ofesi, ndị uweojii anwụchiela Carlos Ghosn bụ onyeisi ụlọọrụ Nissan na-arụpụta ugbọala dị iche iche.

Ha na-ebo ya ebubo mpu na aghụghọ.

N'egwuregwu

Onye ọgbabọọlụ otu Wolves bụ Jonny Otto agaghị eso n'asọmpị ọbụla ruo izu isii makana akwara dọwara ya.

N'akụkọ yiri ibe ya, ndị uweojii na-ekwu na ha ka na-eleba anya n'ebubo nwakpo dị n'isi ọgba bọọlụ ama ama aha ya bụ Paul Gascoigne.

Mana Gascoigne na-ekwusi ike na aka ya dị ọcha.

Gee nkeji abalị a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

World Toilet Day: 'Isi nsị anaghị ekwe anyị kute ume ndụ'


Isiokwu: Ndị ụlọomeiwu nta 38 hapụrụ APC gafee PDP na pati ndị ọzọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ mbu ndị ụlọomeiwu nta kwutere okwu ịchupu Onyeisiala Buhari

Nke a mere dịka ha nụrụ kepukepu na ndị ogbo ha nọ n'ụlọomeiwu sineti gafere n'otu PDP.

Oke ọpụpụ a ebutele arụmụka n'etiti ndị pati APC na PDP maka ndị nwe ụlọomeiwu ugbua.

Ndị gụnyere mmadụ anọ ndị APC gụnyere Olasupun Abiodun, Olubemi Samson na Akintola Taiwo si n'Oyo Steeti baa pati 'African Democratic Party' (ADP).

Ndị nke gara pati PDP dị mmadụ iri atọ na anọ gụnyere Sani Ranu, Aliyu Madaki, Dickson Takiu, Shehu Usman, Nasuru Garu, Garba Umar, Olayonu Dokpe, Emmanuel Udendi, Aminu Shehu Shagari, Kabiru Maraba, Abdulsaman Dasuki na ndị ọzọ.

Onyeisi ụlọomeiwu nta gụpụtara nke a site n'akwụkwọ ndị a degara ya.

Ndi pati APC ji obi ụtọ nabata ndị a batara n'otu dịka ha gosiri ya n'akara twitter ha.

Ndị pati APC kwuru na-agbanyeghi nke a mere, na ha kwụ chịm n'ala dịka pati nọ n'ọchịchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndị ụlọozu South Africa chọrọ ịkpụpụ ụkọchukwu ụlọikpe maka 'ịkpọlite onye nwụrụ anwụ'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụkọchukwu Alph Lukau (yi uwe na-acha anụnụ anụnụ) na-ekwu na ọ kpọlitere ozu nwoke a

Otu ihe nkiri e kesara ọfụma na soshal midia, gosiri ụkọchukwu Alph Lukau ka ọ na-agwa otu nwoke dina n'ime akpati ozu "kunie" , o kuliri ka ndị mmadụ malitere iti mkpu ọṅụ.

Ndị ụlọozu ahụ kwuru na a ghọgburu ha, iji mee ka ha sonye.

Ọtụtu ndị mmadụ katọrọ ihe "ịtụ n'anya" ahụ mere n'ihu ụlọụka Lukau dị nso n'obodo Johannesburg, ebe ọtụtụ ji ya mere ihe ọchị.

"Anyị ekwenyeghị na e nwere ihe ọbụla dịka ihe iribama", ka ngalaba na-ahụ maka omenaala, ofufe na asụsụ a kpọrọ "(CRL Rights Commission)" gwara ndị ntaakụkọ mba Saụt Afrịka.

CRL kwuru sị "Ha na-eji ihe iribama aghọgbu ndị mmadụ na-enweghi olileanya iji napụta ha ego".

Ha ghọgburu ụlọozu atọ

Ụlọozu atọ sị na aghọgbụrụ ha na chandum a nọ na-achọzị ụzọ ha ga-eji mee ka ha hicha aha ha.

Ụlọozu ndị a bụ Kingdom Blue, Kings & Queens na Black Phoenix agaala ụlọikpe ma kwuo na-eji ọtụtụ usoro ghọgbuo ha.

Ụlọụka ụkọchukwu Lukau bụ Alleluia Ministries International, asabeghị ajuju BBC jụrụ ha banyere okwu a.

Otu ụlọ ntaakụkọ akpọrọ Sowetan si na ulọụka ahụ ekwuagharịala okwu banyere mkpọlite n'ọnwụ ahụ, si no ọbụghị ihe mere, na nwoke ahụ ha sị nwụru anwụ ekụrịela tụpụ ebute ya n'ụloụka ha na obodo Kramerville.

Sowetan sị na ulọụka ahụ sị: "Pastor Lukau mezuru ihe ịrịbama Chukwu malitere,"

Ndị mmadụ na mba Saụt Afịrịka na-ekwu okwu maka ihe a mere ọfụma.

Ọ nwekere ndị banyere soshal midia ji ya bụ ihe eme akaja.


Isiokwu: Ndịagha Naịjirịa achụsasịala ndị Boko Haram na Gudumbali\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị agha ka na-ebuso ndị agha iyi egwu dị iche iche agha n'ala Naịjiria

N'akwụkwọ ozi onye nkwuchiteọnụ ndịagha bụ Brigadier General Texas Chukwu bipụtara kọwara na ndị Boko Haram wakporo obodo ahụ n'abalị ụbọchị 7 ọnwa Sepụtemba iyi ndị mmdụ egwu.

End of Twitter post, 1

O kwuru na ndị ọchị ehi ahụ kwechiri ịpụ mana ndịagha Naịjirịa emehirị ha ebere cha cha ebe ha merụrụ ha ahụ dị egwu.

Onyeisi Command Sector 3 ndịagha bụ General Uwem Bassey kelere ndị agha ahụ maka ịnapụta obidi ahụ n'aka ndị Boko Haram ma gwa ndị obodo ka ha gbado anya ma na-emekw ihe dịrị ha na-atụghị ụjọ.

Cheta na ndịagha Naịjirịa eteela ha na-aluso ndị oyi egwu Boko Haram agha mana a chụọla ha ọsọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndịagha Naịjirịa agọọla na onweghị ndị otu ha Boko Haram gbụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Maiduguri dị na Naịjirịa bụ ebe agha a kacha ada ụda

Onye na-ekwuchiri ndị agha nọ n'atụmatụ ha ji ebuso Boko Haram agha bụ Lafiya Dole bụ Onyema Nwachukwu kwuru ọ bụ eziokwu na ndiagha na ndị Boko Haram kwara mgbọ, mana ọbụghị eziokwu na ndịagha ruru iri atọ nwụrụ.

Nwachukwu kwuru na ọ bu ndị Boko Haram ka ndị agha gbụrụ na ya bụ akwam mgbọ.

Okwu Nwachukwu bụ na akụkọ AFP, nke kwuru na ọtụtụ ndi Boko Haram ji ụgbọala wakporo ya bu ngige ndị agha wee nata ha ya nwantintin oge ka ha gbụru ndị agha iri atọ, akwụghị ọtọ.

Nwachukwu sị na ha enwetebeghi ozị banyere ndị nwụru na ya bụ mwakpo, mana ọbụghị eziokwu na mmadu iri atọ nwụrụ'.

Akụkọ a pụtara ka ndị Boko Haram na-eme ọtụtụ mwakpo na ngige ndị agha na Bornu, na-azụ ka ndi agha na gọọmentị Naịjirịa na-akọwa na ha emeriela ndị Boko Haram na atụmatụ ha kpọrọ 'technicallly' n'asụsu Bekee.

Nwachukwu kwukwara na akụkọ AFP ekwụghi ihe mere, dika na ọ bụ obodo Zari ka ndị omekome ahụ wakporo, nke mere ndị agha nọ na gbụrụgbụru ahụ jiri ga-ibuso ha ọgụ,

"Anyi gbụrụ ọtụtụ ndị Boko Haram, ma nata ha ngwa agha ha,' Nwachukwu kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndịagha asaala TY Danjuma maka ndị ọchiehi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'afọ 1976, T Y Danjuma bụ onyeisi ndịagha Naịjirịa

Danjuma sị ka ndị Naịjirịa chekwaa onwe ha maka na ndịagha Naịjirịa na ndị omekome na-egbu mmadụ n'ebe dị icheiche na-arụkọ.

Ka okwu a yabụ okenye kwuru ka na-erugharị, ndịagha Naịjirịa tinyere ọnụ na ya, wee sị:

"Anyi nụrụ ihe okenye a a na-asọpụrụ kwuru, mana anyị achọghị ịsa ya okwu. Mana, onwere ebe anyị chọrọ ido ndị be anyị anya.

"Ọ bụ ndịagha Naịjirịa ka e nyere ikike ịchekwa Naịjirịa ma nyekwa ndị nkịtị aka ma-agwa ha mee etu a. Maka nke a, ehibere atụmatụ nchekwa anyị kpọrọ 'Ọsọ buusu' n'usoro iwu na-achị Naịjirịa.

"Ya mere eji zipu ndịagha ka ha gaa gbochie ike ndị ọchiehi na-akpa n'etiti Naịjirịa, na ebe ndị ọzọ. Kemgbe ebidoro "Ọsọ buusu", gọọmentị Taraba akwadoghị atụmatụ a, maọbụ nyere ndịagha aka etu okwesịrị.

"N'agbanyeghị agwa a, ndịagha Naịjirịa akwụsịghị ọrụ nchekwa ha na Taraba, nke butere ogbugbu e gburu otu n'ime ha n'ụbọchị 16 nke ọnwa Maachị n'afọ a."

Mmachị ọchị ehi

Ozi a ndịagha Naijiria zipuru gakwara n'ihu na-asị ka ndị Taraba nakwa ndị Naịjirịa niile na-aga n'ihu na-eme ihe ha na-eme ka o kwesịrị.

BBC Igbo gbara mbọ inụta n'ọnụ onye na-ekwuchitere gọvanọ Taraba Steetị nakwa onye na-ekwuchitere onyeisiala bụ Garba Shehu mana ha azaghị ekwenti ha.

Anyị ga-ewetere unu ozi ma anyị nweta ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndịagha ekwuola na ha gbapụtara mmadụ ruru 1000 Boko Haram nwụchiri\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndịagha Naịjirịa kwuru na ọ bụ ndị na-alụ ọgụ Operation Lafiya Dole gbapụtara ndị a

Ha kwuru na ha si n'obodo dị iche iche n'ime Boma dị na Borno steeti zọpụta ha.

Ndị a gbapụtara gụnyere ọtụtụ ụmụnwaanyị na ụmụaka nakwa ụmụokorobia ndị kwuru na a magidere ha ịlụ agha Boko Haram.

N'ihe ha depụtara na Twitter, ha kwuru na enwere ndị ọzọ tinyeere ha aka, iji gbapụta ndị a.

N'agbanyeghị na ha kwuru na ha agbapụtala ndị eji eji, ha ewepụtaghị foto ọbụla iji gosi ndị ahụ ha gbapụtara.

Nke a bụ ugboro atọ n'ime ọnwa anọ ndị agha na-ekwu na ha gbapụtara ndị mmadụ n'aka ndị Boko Haram.

Ihe ndị ọzọ ha depụtara:

Mgbapụta ndị a akwụsịghị ndị Boko Haram ịkpa mkpa mkpa ha na-akpa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndịagha wakporo ụmụnwannyị na-gba ọsọ ndụ n'ike - Amnesty\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị awakporo be ha na Borno n'afọ 2015

N'ime akwụkwọ ọhụrụ ndị Amnesty dere, ha sị na ndị agha Naịjirịa wakporo ụmụnwaanyị a ka ha nọ n'ebe ndị gbara ọsọndụ na-anọ na Borno steeti.

Ha Kwụrụ ndị agha a jiri ahụhụ dị n'ebe ahụ were rata ụmụnwaanyị ha wakporo.

Ndị Amnesty kwurụ na ụmụnwannyị itoolu bụ ndị kwuputara ihe ndị agha mere ha.

Otu n'ime ha sị "Ị ga-ahụ onye agha ji ihe oriri n'aka ga-agwa gị: "Ị hu m n'anya, were nrị a." Ha ga-asịkwa: 'soro anyị, nke ga-eme ka anyi che maka ụmụ anyi na-ebe akwa maka nrị. Ị nata nrị ahu, ọ ga alaghachịte ka gi na ya nwe mmekọrịta, ya bụrụ na-ikweghị, ọ wakpo gị n'ike."

Otu onye na ekwuchịtere ndị agha Naịjirịa katọrọ akwukwọ ndị Amnesty dere, na-ekwu na okwu mwakpo a akwụghi ọtọ.

Ndịagha Naịjirịa n'ọrụ nchekwa na-ibuso ndị Boko Haram agha na ọwụwa anyanwu nke ugwu Naịjirịa

Ndị Amnesty na onwe ha na-akpọ ndị mba Briten ka ha hazigharịa mmekọrịta ha na ndị agha Naịjirịa.

Mana ndi mpaghara gọọmentị Briten na-ahụ maka nchekwa sị na ha na npaghala ndị agha Naịjirịa  a na-ebo ebubo a.

Ndị Amnesty nakwa asị gọọmentị Naịjirịa ka ọ tinye anya na okwu a.

Nke a abụghị nke mbu Amnesty na-ebo ndi agha Naịjirịa ebubo, mana onwebeghị nke ha na-ekwe na ha mere.

Akwụkwọ ewepụtara n'ọnwa Eperelụ nke afọ gosiri na ihe ruru mmadu nde 1.8 gbara ọsọ ndụ maka mkpam mkpa ndị Boko Haram na agha ndị agha Naịjirịa na-ebụso ha.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ndịọrụ Fidelity Bank : Ihe mere anyị jiri mee ngagharịiwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lee ngagharịiwe ndịọrụ ụlọakụ Fidelity mere maka ụgwọ e ji ha

Na ngagharịiwe a nke yiri nke ha otu izuụka gara aga, ha boro ebubo na ụlọakụ ahụ akwụghị ha ụgwọ ọnwa iri nakwa ụgwọ a na-akwụ onye si n'ụlọọrụ ahụ apụ nke a na-akpọ 'severance package' na Bekee.

Ndị ọrụ ahụ ndị ọtụtụ bụcha ndị obere ọkwa ruru iri atọ na-agụ egwu e ji mara ndị ọrụ iji gosi iwe ha.

Ha bukwa akwụkwọ na-egosi iwe ha na-ekwu; 'Kwụọ anyị ụgwọ ịgbara ụlọakụ a odibo afọ iri na isii'  'Kwụọ anyị oke ruru anyị', 'Fidelity Bank, anyị rụtara ego a', 'obi ọjọọ a akarịala.'

Na mkparịtaụka onye ntaakụkọ BBC na ụfọdụ n'ime ha nwere, ha boro Fidelity bank ebubonja ha jụrụ ịkwụ ha ụgwọọnwa ọnwa iri nakwa ụgwọ a na-akwụ onye na-apụ apụ.

Innocent Eluwa onye kwuru na ya rụọlọra Fidelity Bank ọrụ afọ 12 boro ebubo na ụlọakụ ahụ wetara atụmatụ ịchụ ha niile na akwụghị ụgwọ. Mana ka ha mechara ngagharịiwe, "Ndị ụlọakụ ahụ kwetara ịkwụ N100,000 maka otu afọ n'ime afọ ole onye ọbụla rụrụ ha ọrụ."

Ọ gara n'ihu kwuo na Fidelity kwụrụ ụfọdụ ma hapụ ụfọdụ ndị ọ na-ekwụ bụkarịrị ndị so na ngaghariwe ha meburu na mbụ.

Ndukwe Samson kwuru na ya so na ndị si Manny Bank banye Fidelity oge e jikọrọ ụlọakụ ahụ ọnụ.

Samson sị na ihe ha chọrọ bụ ka: "Ha kwụọ anyị ụgwọ ọnwa ọnwa iri ha ji anyị, nyekwa anyị oke ruru anyị nke bụ  N100,000 maka otu afọ n'ime afọ ole onye ọbụla rụrụ ha ọrụ."

N'okwu ya, onyeisi ndị uwe ojii mpaghara ahụ kelere ha maka ịkwanyere onwe ha ugwu ghara imebi ihe oge ha na-eme ngaghari iwe.

Mana ndị na-ekwuchitere ụlọakụ ahụ bụ Charles Aigbe na  Ejike Ndiulo gwara BBC na ndị ahụ na-eme ngaghariwe abụghị ndị ọrụ ha kama ha bụ ndị na-arụrụ ụlọọrụ anyị na ha na-arụkọ (outsource company).

Aigbe bụ onyeisi ngalaba mgbasaozi n'ụlọakụ sịrị; "Ndị ọrụ a ị na-ahụ abụghị ndị ọrụ Fidelity Bank. Ebubo ha achịtaghị aja. Ha bụ ndị ọrụ ụlọọrụ na-arụbụrụ Fidelity Bank ọrụ. Ha bụ ndị ọkwọụgbọala na-arụburu ụlọọrụ ha ọrụ."

N'otu olu ahụ, Ndịụlọ kwukwara na ndị mere ngagharịiwe ahụ bụ ndị ọkwọ ụgbọala ndị ụlọọrụ ha na ha na-arụkọ chụrụ n'ọrụ.

"Ha abụghị...


Isiokwu: Ndụ Ekweremadu dị n'aka Ndume - Ndị ụlọomeiwu Igbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye na-arụ dịka onyeisiala Naijiria bụ Yemi Osinbajo nyere iwu ọkụ ka onyeisi DSS bụ Lawal Musa Daura ritua ozigbo ma nyefee ikike n'aka osote ya

End of Twitter post, 1

Osote onyeisiala na-arụ ọrụ dịka onyeisiala ugbua bụ Yemi Osinbajo ejirila iwe chụtuo onyeisi ndị ọrụ nchekwa DSS bụ Lawal Musa Daura.

 Cheta na ndị ọrụ nchekwa DSS wuchiri n'ụlọ ndị omeiwu taa ma gbochie ha ịba n'ime ọgba ụlọomeiwu.

Ndị ụlọomeiwu ntaa si na mpaghara ọwụwaanyanwụ ekwuola na ha ga-ejide Sinetọ Ali Ndume ma ọ bụrụ ọkọ ọbụla kọọ Ike Ekweremadu n'aka ndị EFCC.

Onye ndu ha bụ Chukwuma Onyema kwuru na Ali Ndume na-afụnye ndị EFCC ọkụ maka inyocha Ekweremadu.

Mba Ofesi:

Donald Trump bụ onyeisiala Amerịka ekwuola na mba Amerịka na mba ọbụla ha na ndị Iran na-azụkọ ahịa agaghị enwe mmekọ.

Nke a bụ maka mmachi  azụmahịa ọ machiri mba Iran maka ngwaagha nuklia.

N'egwuregwu,

Onye so nwere otu bọọlụ Arsenal bụ Usmanov ekwetela ịnaara ego dị Paụnds nari ise na iri ise site n'aka ogbo ya bụ Stan Kroenke iji zụkọrọ otu Arsenal kpamkpam

Kroenke  nwere pasentị iri isii na asaa ebe Usmanov nwere naanị pasentị iri atọ n'ọnụ ego Arsenal.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Akwa ụzọ Nkwe na Ezere


Isiokwu: Ndụ Winnie Madikizela-Mandela\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Afọ 1936

                                                    A mụrụ nwada Madikizela-Mandela na Bizana dị na Transkei nke dị na mpaghara ọwụwa anyanwụ Cape.

                                N'afọ 1957

                                                    Nwata nwaanyị ahụ na-arụ ọrụ obodo zutere Nelson Mandela bụ onye ọkaiwu nakwa onye a ma ama na-ekwusa okwu megide ịkpa oke agbụrụ. Ha mechara lụọ n'afọ so ya.

                                N'afọ 1964

                                                    A tụrụ di ya Mandela nga mkpụrụ ọka. Nwada Madikizela-Mandela bidoro mgbasaozi ka a tọghapụ ya nke mere o ji bụrụ onye a ma ama na-emegide ọke agbụrụ.

                                N'afọ 1969

                                                    A tụrụ ya mkpọrọ ebe ọ nọrọ mkpụrụ ụbọchị 491 n'ebe onweghi onye na-agwa ya okwu ọbụla.

                                N'afọ 1977

                                                    A chụpụrụ nwada Madikizela-Mandela ga Brandfort, obere obodo dị na ngalaba Free Steeti ebe ọ nọrọ ihe rụrụ afọ iri.

                                N'afọ 1986

                                                    Nwada Madikizela-Mandela nyere mgbasaozi bọliri uzu nke o jiri kwado "mgbaolu", o tinyere taya ụgbọala n'olu ndị e chere na ha na ndị na-achị oge ahụ na-arụkọ wee gbaa ha ọkụ na ndụ. "Anyị niile ga-eso n'aka n'aka jiri mkpaọkụ anyị na mgbaolu anyị tọpụ obodo anyị n'agbụ," ya ka o kwuru.

                                N'afọ 1990

           ...


Isiokwu: Ndụmọdụ 11 dị oke mkpa maka ndị chọrọ ịga ala bekee ga biri\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Okporo ụzọ n'ala Britain

Anyị siri ka ndị chọrọ ị ga mba ahụ welie aka elụ.

Ọtụtụ mmadụ welikwara aka elu ị gosi mmasị ha ị ga mba ahụ.

Anyị bidokwara ị gba ndị ọkachamara ajụjụ ọnụ ịmata ihe dị na njem ka anyị were waa ndị na-akwado ịpụnjem anya.

Akụkọ maka ndị chọrọ ịga ala bekee

Nwafo Igbo, Paul Nwachukwu bụ nke bidogoro mba Saụt Afrika afo iri na itooli wara Igbo anya maka ihe ndị chọrọ ịpụ njem ga ebu n'obi.

Nwachukwu kwuru na ọbụghị ihe akịinu na-ada bụ ka ọ na-atọ na-ụtọ.

Ọmara atụ sị na n'ime mmadụ iri bụ ndị Nịajirịa pụrụ njem, na mmadụ anọ maọbụ ise na-atọ n'ije.

Lee ihe ọgwara anyị mere ha jị ato n'ụzọ.

Okporo ụzọ n'ala Britain

Maka ndị chọrọ ị ga-ala bekee, lekwa azụ ụnụ

Onyeọkaiwu anyị, Chukwuemeka Eze bụ onye na nkuzi ndị mahadum tinyekwere ihe ndị a na ya bụ okwu.

Ọtụtụ ndị Igbo biri na NewYork

Ndị mmadụ na-aga njem maka na ha chọrọ ị zụ ahịa dị iche iche

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ndụmọdụ pụrụiche Charly Boy nyere ndị na-abanye alụmdinanwunye\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

BBC Igbo gara ka ọ gwa anyị etu ha si nọrọ na ya bụ njem ruo afọ iri anọ a ha rugoro.

Charly Boy, bụkwa onye eji Charles  Oputa mara, gwara BBC Igbo na ihe kachasị mkpa bụ ka di na nwunye bụrụ ọyị.

Gee ya ntị ka ịnụta ndụmọdụ ndị ọzọ onyere Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ned Nwoko: Asịrị e jiri m gbaa na 'social media' ka wutekarịcha m\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ihe mere ya jiri nabata ya bụ ihe mere ya n' soshal midia, ebe o tu nwata nwoke ọ maghị boro ya ebubo ịbụ nna ya.

O kwuru na nwata ahụ boro ya  na-aya tụwara nnne ya ime, gbalaga.

Ọ sị na etu ndi mmadụ jiri na-emetọ aha mmadụ nakwa na-ebo ebubo aghara aghara mere o jiri kwesi na e nwere ihe eji etinye anya na ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ned Nwoko: Ụlọikpe mkpegharị awụọla Nwoko ụkwụ n'ala\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụlọikpe anarala Ned Nwoko ụra rahụ

Ụlọikpe mkpegharị nọ n'Abuja akagbuola mmeri Ned Nwoko dịka Senetọ na-anọchịte anya  Delta-North n'ụlọomeiwu ukwu.

Ụlọikpe nọrọ n'ụbọchị Tọzde kwụọ na mkpebi ụlọikpe ukwu nke chụdarar Peter Nwaobosi ma nyere Nwoko mmeri adabaghị.

Ụlọikpe mkpeharị nke ọkaikpe atọ nọ n'isi ya kwuru na ụlọikpe ahụ kpere ike enweghị ikike ịnụ akwụkwọ ahụ nke Nwoko gbara.

Ha kwukwara na Nwoko onye gbara akwụkwọ ahụ kwesịrị ịgba ya abalị iri na anọ ihe o jiri maka ya gbaaa akwụkwọ mechara.

Cheta na Inec napụrụ Peter Nwaoboshị asambodo mmeri ha nyeburu ya dịka ụlọikpekswwu ebe Nwoko gbara akwụkwọ nyere mkpebi na ọ bụ Nwoko meriri.

Ncheta Biafra di ire n'Anambara mana ọdịchaghị ire n'alaigbo ndị ọzọ

Oku nọrọ n'ụlọ nke otu na-agba mbo maka nnwereonwe Biafra bụ Ipob kpọrọ taa bụ abali iri atọ nke ọnwa Mee mabụrụkwa Ụbọchi Ncheta Agha Biafra gara ka ụka akpara  nke e ji isi ekwe n'ụfọdụ ebe ụfọdụ na Anambrara na Abia dịka Nnewi, Onitsha, Ogbunike, Aba na Afaukwu.

Lee ndị mmadụ na ụgbọala n'Umudike Junction, Umuahia

Ụlọikpe mkpegharị anarala Ned Nwoko ụra rahụ

Mana ndị mmadụ na-agara mkpa ha n'Enugwu, Imo State, Ebonyi .

Ihedioaha agọla na ọ́ka ya adịghị na nkutu Akachi

Akpụrụakpụ Akachi ka ọ dị taa bụ Wenezde

Ọnụ na-ekwuru Gọvanọ Emeka Ihedịọha nke Imo steeti  bụ Steve Osuji ekwuola na gọọmenti steeti ahụ amaghị maka nkutu a gbalịrị ikutu akpụrụakpụ Akachi nke Rochas Okorocha kpụrụ ụbọchị Wenezde.

Onyeisiụlọomeiwu Imo steeti ọhụrụ agbaala arụkwaghịm

Onyeisi ụlọomeiwu Imo steeti ọhụrụ bụ Lawman Duruji etinyela akwụkwọ arụkwaghịm naanị abalị abụọ ọ nọọrọ n'oche.

Duruji onye na-anọchite anya okpuru ọchịchị Ehime Mbanọ ekweghị hooha ihe mere o jiri tinye akwụkwọ arụkwaghịm.

Ka ọ dị ugbua, Chinedu Offor werela oche dịka onyeisi ọhụrụ Ụlọomeiwu Imo steeti.

Gee akụkọ ndị ebe n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Fake certificate: Adeleke emeriela n'ụlọikpe mkpegharị

Ụlọikpe mkpegharị nọ n'Abuja akagbuola mkpebi ụlọikpe ukwu nke kwuburu na Ademola Adeleke...


Isiokwu: Nekede Students' Protest: Ndị EFCC, SARS na-emekpa anyị ahụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Iwe ha gbajuru n'ọnụ n'ụbọchị Fraịdee nke mere ka ha were okwute chụọ ndị ọrụ nchekwa ọsọ ụkwụ eru ala na ụlọakwụkwọ ahụ.

Otu nwata akwụkwọ na-achọghị ka a kpọọ aha ya gwara BBC Igbo na ọ bụ ndị SARS bịara ịkpụrụ ụfọdụ ụmụakwụkwọ.

SARS bụ ngalaba ndị uweojii a kpọrọ 'Special Anti-Robbery Squad' na Bekee.

#EndSars: Ekwesiri imechi Sars kpatakpata

Nwaakwụkwọ a kwuru na ugboro ugboro ka ndị ọrụ nchekwa dị icheiche na-abịa eyi ụmụakwụkwọ egwu.

O kwuru sị: "Abalị abụọ gara aga, ọ bụ ndị EFCC bịara kpụrụ ụmụakwụkwọ karịrị iri ise."

"Ụnyaahụ bụ ndị SARS. Ha anaghị ekwe anyị ṅụrụ mmiri tọgbọ iko."

EFCC bụ ngalaba na-ahụ maka mgbochi nrụrụaka nke pụtara 'Economic and Financial Crimes Commission' na bekee.

Gịnị na-ese?

Ugboro ugboro ka ndị EFCC kwuru na ha anwụchiela ụmụokorobịa ji kọmputa egwu wayo

Dịka nwaakwụkwọ ahụ si kwuo, ndị ọrụ nchekwa na-ebo ụmụakwụkwọ ebubo na ha bụ ndị ohi maọbụ ndị ji igwe kọmputa aghọgbu ndị mmadụ nke bekee kpọrọ 'internet fraudsters'.

Mana ọ kọwara na mwakpo a akarịala nke na ha agaghịzi edinwu ya.

"Mgbe ụfọdụ, mmadụ ga-anọ n'ime ụlọ ya, ndị EFCC maọbụ SARS etiwaa ụzọ, kpụrụ onye ukwu na onye nta,"

"Ha hụ na i nwere kọmputa maọbụ 'I-Phone', ha ebo gi na ị bụ onye 'yahoo yahoo', kpụrụ gị."

"Ụfọdụ ụmụakwụkwọ na-eji ego buru ibu agbapụta onwe ha ma a kpụrụ ha."

Ndị mmadụ na-ebokwa ndị SARS ebubo iwakpo ụmụokorobịa aka ha dị ọcha.

"Iwe anyị bụ na ndịisi ụlọakwụkwọ anyị anaghị eme ihe ọbụla iji kwụsị ụdị mmekpa ahụ a."

Nwata akwụkwọ a anyị gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ha na-ele ule ugbua.

Nke pụtara na ọtụtụ ndị SARS kpụụrụ ụnyaahụ agaghịzi eso lee ule.

Ihe ndị nchekwa kwuru

Ibrahim Magu bụ onyeisi ndị EFCC

Chris Oluka bụ onyeisi ngalaba mgbasa ozi na ụlọọrụ EFCC dị n'Enugu.

Ọ bụ ụlọọrụ a na-elekọta ụlọọrụ EFCC niile dị na mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjirịa.

Ọ kọwara na ọbụ ọrụ iwu nyere ha ka ha na-arụ dịka ndị na-egbochi nrụrụaka.

O kwuru na "ihe gbasara mpụ ịntanetị ka njọ n'etiti ndị ntorobịa nọ n'ụlọakwụkwọ nakwa ndị ka guchara ọhụrụ."

Mohammed Adamu bụ onyeisi ndị...


Isiokwu: Nekede: Agha otu nzuzo ataala isi ụmụakwụkwọ anọ - Uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Cheta na akụkọ si n'aka ndị uweojii kwuru na opekatampe mmadụ anọ anwụyụọla anya ebe ọtụtụ merụrụ ahụ,

n'ọgụ dapụtara n'etiti otu nzuzo abụọ n'ụlọ akwụkwọ 'Federal Polytechnic' Nekede dị n'Imo Steeti.

N'ihi ọgụ na ọgbaghara a, ụmụ akwụkwọ na ndị nkụzi ụlọakwụkwọ ahụ nọzi n'egwu na ihe ize ndụ ugbu a.

Otu nwata akwụkwọ bụ Frank hụrụ ka ihe si mee gwara BBC Igbo na nkpamkpa ọjọ a malitere n'izuụka gara aga n'etiti otu nzuzo abụọ bụ 'Aye' na 'Bagger'.Frank kwuru na o bidoro mgbe ahụtara ozu nwata akwụkwọ a, bụkwa onye na-edozi isi n'ihu ụlọ akwụkwọ ahụ.

Nke a kpatara ogbugbu e gburu nwata akwụkwọ ọzọ na-agụ ihe ọmụmụ 'Public Administration' n'ogbe ebe akpọrọ South Africa.N'okwu ya "Nke a mere ha jiri bido gbuwe mmadụ aghara aghara. Ka ọ dị ugbu a, eji m n'aka na ihe karịrị mmadụ anọ anwụọla, mana ejiri m anya m hụ ozu mmadụ anọ".

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo Steeti bụ Orlando Ikeokwu gwara BBC Igbo na ọ bụ eziokwu na mmadụ anọ anwụọla.

O kwuru na ndị uweojii ejidela mmadụ iri ma nata ha egbe ruru ise dịka ha ka na-eme nyocha iji chọpụta otu nzuzo na-akpa arụ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: New Anambra Burial Laws: Ihe 10 dara ụda n'iwu akwamozu ndị steeti a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụ n'afọ 2019 ka omeiwu Charles Ezeani tụpụtara ya bụ iwu, tupu ụlọ omeiwu nke Anambra steeti suo ya kpọm na 2019 kwuru na ọ bụ iji mee ka oke ọnụ akwamozu na-ada na steeti ahụ datuo kpam kpam.

Ezeani kwuru na ọ chọpụtara na akwamozu kwesiri ịbụ oge iru uju bịakwaziri bụrụ ọnọdụ oriri na nkwarị.

O kwuru na iwu a ga-eme ka ndị mmadụ ṅụọ mmiri tọgbọ iko maka nsogbu ndị obodo na-enye ha ma ha na-akwa ozu.

Lee ihe o kwuru n'uju ebe a.

New Anambra Burial Laws: Ihe 10 dara ụda n'iwu akwamozu ndị steeti a

Lee ihe 10 gbara ọkpụrụkpụ n'ime iwu akwamozu ọhụrụ nke Anambra

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka iwu a n'elu soshal midia.

@TauhidAfc kwuru na ọ ga-adị mma ka ndị mmadụ katọọ ụfọdụ ihe megidere omenala n'ime iwu a.

Lee akwụkwọ iwu ahụ n'uju ebe a

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: New Artisan Market: Ọgbaghara ọhụrụ amalitela n'ogige ndị na-ere anụmamụ n'Enugwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Amabeghị ndị kpatar okwu a mana ọ bu n'ogige ndị Hausa na-ere anụmamụ ka onye ntaakụkọ BBC Igbo nọ tupu ọ hụ ka ndị mmadụ na-agba ọsọ.

Ka ọ jụrụ ajụjụ, otu onyeisi ndị ugwu ahụ na-ere anụmanụ gwara ya na o nwere ndị na-awakpo ndị otu ha.

Nwoke ahu kwuru na ndị a na-eme mwakpo ahụ ji mma ma nọdụ n'okporo ụzọ.

Onye ntaakụkọ BBC gbara mbọ ka ọ hụta ihe na-eme mana ndị ahụ wara ọgụ abịa bịasiwere ike nke mere o jiri si ebe ahu pụọ.

Lee ihe onyonyo ya nwetere tupu ọ kwụsị igosi ihe na-eme n'ogige ahụ:

Content is not available

End of Facebook post, 1

Ebe niila adaala juu n'ogige ahịa New Artisan di n'Enugwu dịka ndị na-ere anụmanụ na ndị bịara ikutu ahịa ahụ nwechara esemokwu butere ọgbaghara.

Dịka ndị hụru oge o mere gwara BBC Igbo na ọ bu oge ndị amabeghi ndi ha bụ bịara imalite ịkụrịsị ụlọ ahịa n'ahịa ahụ ka ndị na-azụ ahụ ka ndị na-azụ ahịa ebe ahụ - nke ọkankụ ha bu ndi ugwu - malitere nyenwe nsogbu.

Ndị agha Naịjirịa mechara soro ndị uweojii bata n'ahịa Artisan dị n'Enugwu ma na-agbali egbe elu ịchụsasị ndị na-eme ọgbaghara ebe ahụ.

Cheta na BBC Igbo nụrụ na ndị na-azụ ahịa ehi achụọla ndị gọọmentị Enugwu ọsọ n'ahịa Artisan.

Ndị ahụ nọchikwara okporoụzọ e si abanye ahịa ahụ ugbua ma gbaa ọtụtụ ihe ọkụ ebe ahụ.

BBC Igbo nọ ebe ihe ahụ na-eme, kirie ya ebe a n'uju

Ihe Gọọmentị Enugwu na ndi uwojii kwuru mala ọgbaghara a

N'akwụkwọ ozi Onye ndụmọdụ maka Mgbasaozi nke gọvanọ Enugwui steeti bụ Steve Oruruo binyere aka, gọọmentị steetị ahụ kwuru n'aka ha adịghị n'ọgbaghara a dara n'ahịa Artisan.

Gọọmentị Enugwu sị na nke bụ eziokwu bụ na ha gwara ndị isi ahị a New Artisan maka njem ndị bịara mezu ikpe ulọikpe nyere banyere ala ahụ ha sị bụ nke Igwe Gabriel Nnaji - nke e ji Nwajanja mara.

Ha si na ha gbara mbọ site n'ịchọrọ ndị ahịa New Artisan ebe ọzọ ha ga-anọ were zụwa ahịa mana ụfọdụ n'ime ha ekweghị ịpụ.

Akwụkwọ ozi ahụ mechara kwuo na obi adịghị gọọmentị mma maka mmebi ihe ndi mmadụ ọgbaghara ahu dara na New Artisan butere ma kwuo na ha ga-aga n'ihu n'ịgba mbọ hụ na ndị niile bi Enugwu bi...


Isiokwu: New Minimum Wage: Anyi agaghị akwụlị ego opekatampe ndị ọrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nigeria Governors' Forum bụ otu jikọtara gọvanọ niiloe na-achị steeti 36 di na Naijirịa

Cheta na mịnịsta na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige gwara ndị ntaakụkọ n'izu uka garaaga na ndị otu ọrụ na-ekwu ka e nye ha puku naira iri atọ kwa ọnwa.

Mana gọọmentị kwuru na ha ga-enye ha puku naira iri abụọ na anọ ebe ndị gọvanọ na-ekwu na ha ga-akwụli naani puku naira abụọ.

Mana ka ọ dị ugbua, amabeghị ma ndị ọchịchị otu jikọtara ndị ọrụ Naịjirịa a ga-anabata puku naira iri abụọ na anọ nke ndị ụfọdụ na gọọmentị kwekọrịtara.

Ihe nke a pụtara bụ na ndị otu NLC akpọọla oku ka ha nwe nzụkọ maka mkpebi ihe ha ga-eme.

Ndị ọrụ Naijirịa na-ejị May 1 eme emume mba ụwa niile ji echeta ha.

Onyeisi NGF ma bụrụkwa aka na-achị Zamfara steeti kwuru na ndị gọvanọ na onyeisi NLC bụ Ayuba Wabba nwere mkparita ụka ebe ọ gwara ha steeti ole na ole kwekọrịtara ikwụcha ụgwọ niile ha ji ndị ọrụ steeti ahụ.

Mana otu a kpọrọ "National Economic Council (NEC)" zụkọrọ ụnyaahụ mana ha akapaghị maka ya bụ mbugo ego ndị ọrụ.

Gọọmentị etiti ekwetaghị na ha ga-akwụ puku naira iri atọ dika ego opekatampe.

Ndị ọrụ jụkwara nke ha kwetere ịkwụ. Ndị gọvanọ kwukwara nke ha.

Ihe ndị mmadụ chọrọ ịma ugbua bụ kedụ nke ndị ọrụ ga-ewe?

Cheta na ọ bụ ego ruru naira puku iri ise ka NLC na-ekwu ka a kwụọ ha nke mere ha ji gwa ndị ọrụ ka ha agba abụbụ ọrụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: New Minimum wage: "Ụgwọ opekatampe dị m mkpa"\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala Muhammadu Buhari si n'akara Twitter ya kwuo na ihe gbasara ụgwọ opekatampe dị ya mkpa.

Ihe ndị ọzọ o kwuru bụ na a na-eche ndi ụlọomeiwu ka ha nye iwu gbasara usoro ụgwọ opekatampe ọhụrụ.

Onye na-azọ ọkwa osote Govano n'okpuru otu AAC na Rivas steeti bụ Bomba Yeeh agbahapụla otu ya.

O kwuru na ọ bụ n'ihi etu Chibuike Amaechi bụ minista na-ahụ maka njem siri zọkọrọ ihe niile gbasara ya bụ pati.

Cheta na Amaechi pụtara ikwado otu AAC na ntuliaka ọkwa Gọvanọ nke e mere na steeti ahụ n'ụbọchị 9 nke ọnwa Maachị.

Ihe mere na Legọs

Gọọmentị Legọs dọrọ ndị mmadụ aka na natị ọ kachasị ndị bi n'ụlọ ndị a na-akwado ị kwatu sị ha gaa chọọ ebe ọzọ biri.

Arịrịọ a na-abịa dịka ụlọ ọzọ dara na Legos Island n'ụbọchị nke ga-eme ya ụlọ atọ n'ime izuụka abụọ.

O nweghi onye merụrụ ahụ maọbụ nwụọ n'ọdachi nke atọ a.

Anyị wuchie n'Imo steeti

Ndị otu AA: Peter Igwe, Ikenna Okata, Ifeanyi Opara, Donatus Obiakor, Augustine Anyanwu, Endy Nwanyanwu, Ifeanyi Ejim. Ifeanyi Okponwa nakwa Ekemezie.

Haa niile bụ ndị isi okpuru ọchịchị itoolu nke otu Action Alliance machiri maka mmegide iwu na ọchịchị ya bụ Pati.

Na mba ofesi,

Ngalaba ahụike na mba Kongo ekwuola na ihe karịrị mmadụ otu puku enwetala ọrịa Ebola ọhụrụ ebe ihe karịrị mmadụ narị isii anwụọla site n'ọrịa a.

Ha kwuru na mwakpo a na-eme ụlọ ọgwụgwọ dị icheiche so n'ihe na-eme ka ọnụọgụgụ ndị nwere Ebola na-arị elu.

N'egwuregwu,

Naịjirịa emeriela mba Libya dịka ha kwatara ya taa n'ọgbọ egwuregwu Stephen Keshi n'Asaba.

Ha ji ọkpụ goolu anọ asataghị otu dọkaa neeti ndị mba Libya.

Victor Osimhen nke aha ya na-ewu na soshal midia bụ onye nyere goolu mbụ.

Akụko BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị ọnụ na-eru n'okwu gara hụ Nnia Nwodo

Nnia Nwodo onyendu Ohaneze Ndigbo

Ndị ọnụ na-erU n'okwu n'Alaigbo ebugarala onyeisi Ohaneze Ndigbo bụ Nnia Nwodo ụkpa ekele maka ịkwụsịke ya na atụmatụ Ihazịgharị Naijiria n'agbanyeghị mgba okpuru na ọnwụnwa so ntuliaka 2019.

Ndị mere njem a n'ịzụụka a garanụ gụnyere Achike Udenwa,...


Isiokwu: New Passport: Gọọmentị ebidola ikesa akwụkwọ njem ọhụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye ọbụla chọrọ akwụkwọ njem ọhụrụ a ga-eweta akara njirimara ya nke bụ National Identity Number na Bekee.

Ihe ọzọ ga-adị iche n'akwụkwọ njem ọhụrụ a ga-abụ ego ole ọ dara.

Ọ ga-esi na otu narị dọla gbalite rue narị dọlla abụọ na iri atọ dịka ngalaba NIS siri kwuo.

Akwụkwọ njem ọhụrụ a ga-eme ka ndị Naịjirịa na-aga njem kwụsị ịnweta nke ọhụrụ kwa afọ ise.

Onyeisiala etinyela ọnụ n'okwu Zainab Aliyu

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekwuola ka ndị aka ha dị n'ihe gbaa mbọ hụ na akpọlatara Zainab Aliyu.

Zainab Aliyu bụ nwata nwaanyị Naịjirịa eboro ebubo na o bụ ọgwụ ike bata na mba Sawụdi Arabịa.

Ozi a si n'akara Twitter nke Bashir Ahmad bụ onye enyemaka onyeisiala n'ihe gbasara mgbasa ozi.

Ikpe ịbubata ọgwụ ike na mba Sawụdị Arabịa bụ ikpe ọnwụ.

Gee Nkeji nke taa

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Anụ kanda adịgboroja

Gọọmentị Legọs adọọla ndị mmadụ aka na ntị banyere ụdị kanda adịgboroja nọ n'ime ahịa ugbua nke bu nsi n'ime ya.

Gọọmenti  kwuru na ha anwụchiela mmadụ atọ aka ha dị n'ire ụdị kanda na-egbu egbu na mpaghara Okpuru Ọchịchị obodo Ojo na Iba ma kpachi kwa anụ ha ji.

Kọmishịọna na-ahụ maka ahụike na steeti legọs bụ Jide Idris kwuru na ndị a na-ere anụ n'elekere anọ rue elekere isii nke ụtụtụ.

Idris dọrọ ndị mmadụ aka na ntị ka ha kpachara anya tupu ha azụọ ma ọ bụ rie anụ kanda ma mee kpesa banyere ụdị kanda adịgboroja ọbụla ha hụrụ.

Atọhapụla ndị Chaịna atọọrọ n'Ebonyi Steeti

A tọhapụla ndị mba Chaịna abụọ atọọrọ n'Ebonyi  Steeti n'ụbọchị Wednezde izuụka gara aga mgbe ha na-arụrụ gọọmentị Ebonyi Steeti ọrụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Loveth Oda kwuru na ọ bụ ndị uweojii zọpụtara ndị na-enweghi ọkọ ọbụla kọrọ ha n'ahụ.

Loveth kwuru na ndị ntọrị a gbahapụrụ ha n'ime ọhịa dị n'akụkụ ebe a tọọrọ ha n'ihi ọkụ ndị uweojii na-akwa ha n'ike.

N'aka nke ọzọ ndị ntọ tọọrọ mmadụ atọ na-arụ n'ụlọọrụ na-emepụta mmanụ agbidi na Rivers Steeti n'ụbọchi Satọde.

Ndị a atọọrọ gụnyere ụmụafọ Canada, Naịjirịa na Scotland.

N'ofesi

Pati na-achị na Spain enwela mmeri na...


Isiokwu: New Yam Festival: Etu Ikeji Arochukwu nke afo a si kpọtụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Asaga Arochukwu gị agụ bịa Amaikpe maka Eke-ekpe

Ha gọrọ ọfọ, tee egwu, rie nri ma ñụọ mmanya maka afọ gara aga, ebe ha na-arịrọ chukwu maka afọ ọrụ ugbo ọhụrụ.

Ndi ogo ọbụla na-ebupụta mmọnwụ ha.

Ebe a ka ha na-arịọ chukwu ka ọ gọzie ha n'ụzọ ije ebe ọbụla ha nọ na-arụ ọrụ maọbụ azụ ahia.

Ndị Aro bị n'ụzọ bịara were nzụ ha ji a lahachị azụ ebe ha bi.

Lee ka o sị ga na foto

Eze Aro na-awa ji

Ji Ọhụrụ

Iko e dowere ndị kacha gbaa egwu. Ndị gbara ndị nke mbụ ruo nke ise ga-ebu ya tinyekwara ego mmachị akpa so ya n'azụ.

Iko maka okoko ndị kacha agba egwu.

Egwu ụmụagbọnyọ bu bịa Eke-ekpe

Egwu Ojojo bịara Amaikpe

Onyeisi Nzukọ Aro n'uwa gbaa gburugburu bụ Mazi Geaorge Ezumah na Osote ya bụ Nwosu Nwaka

Egwu ndị Amaoba bu bịa Eke-ekpe

Obu ụzọegwu ndị Ibom Ada Mazi Nnenna na-egosi Aro nke o jiri bịa

Ọgbọ Amaikpe juru eju na mmadụ

Ndị Atani ji Enyi bu mmadụ bịa

Ndị egwu Aba, Isimkpu ji akwa na iri uju bịa Amaikpe maka Eze Ogo ha nwụrụ anwụ igosi na obi adịghị ha mma.

Nwamazi Nnameke Oti na ebunye ndi nwetere iko itiaka n'obi.

Mazi Nkem Okoro na-ebunye ndị nke atọ iko ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: New Year's Day: Ihe ndị a ga-adị ndị a mụrụ bido n’afọ 2000 ka ‘film’\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe ndị ahụ bụ ihe ndị dịbu adị mana ụmụaka a mụrụ n'oge Bekee kpọrọ 'Generation Z' (site n'afọ 1999 ruo ugbua), amaghị ya dịka etu a ọ dịbu.

Ha mazị ya ugbua site n'ụzọ ọgbara ọhụrụ e si rụgharịa ya, nke bụ na ihe ndị ahụ adịla mfe iji n'aka na-akpagharị ma ị chọọ.

Lee ụfọdụ ihe ndị ga-agba ụmụaka 'Generation Z' gharịị:

Kaseetị 'Cassette player':

Ụmụaka 'ọgbara ọhụrụ' amaghị mgbe a na-ebu redio ebu kama ịkpa ya n'aka.

N'ihe karịrị afọ iri gara aga, a na-etinye ihe a kpọrọ 'kaseetị' n'ime igwe okwu na-enwekarị ma redio ma ihe na-akpọ ya bụ kaseetị, tupu ị gere egwu.

Mana ugbua, e nweela ihe dị ka 'YouTube', Audio Mack, Spotify, Boom Play na ihe ndị bụ ebe ị ga-esi butuo egwu ọbụla masịrị gị, tinye ya n'ekwentị gị maka igere ya oge ọbụla ị chọrọ.

Ọ bụrụkwanụ na ị chọghị ibutu ya ebutu, ị nwereike lere ya ka vidio n'elu ịntanetị mgbe ọbụla ị chọrọ.

Ka ọ dị ugbua, ekwentị niile a na-arụpụta ugbua na-ebu redio n'ime ya; nke ọ ga-abụ ịkwụnye ihe ntị ya nke bekee kpọrọ 'earphone', ọ bụrụzịa gere gawa.

Ekwentị:

Mgbe ahụ ọ bụ ekwentị a na-ewu, o nwereike ịbụ naanị otu onye maọbụ abụọ nwere ya n'agbataobi, ndị ọzọ a na-abịa aza oku ebe ahụ.

Ọ bụrụ na ị ma mgbe a na-eji ekwentị a akpọ mmadụ, e kwesịrị ka a na-akpọ gị 'daa' maọbụ 'dee'.

Makana ọ gafeela afọ iri abụọ (20) e wepụtara nke a na-ejizi n'aka nke bekee kpọrọ 'mobile phone'.

Ndị ma ekwentị a ma ihe ha ji anya ha hụ gbasara ịkpọ mmadụ. Ọ pụtara na onye ahụ ga-anọgodu nso ya bụ ekwentị tupu ọ zaa ya.

Mana ugbua, ọ bụghị naanị na ị ga-anọnwu ebe ọbụla zaa ekwentị gị ma mmadụ kpọọ gị, ị ga-ejinwu ekwentị gị nweta ozi maọbụ chọta ozi site n'ihe a kpọrọ 'ịntanetị'.

Ihe e ji emepe komkom

Ụfọdụ na-echigide komkom ha n'ala tupu e chipuo isi ya, kama iji ihe e ji emepe komkom mgbe ochie

N'agbanyeghi na ụfọdụ ka na-eji mma emepe komkom, e nwere ihe a rụpụtara iche a n-eji emepe ya.

Ihe ahụ nke bekee kpọrọ 'tin cutter', bụ ihe a na-eji agba komkom okirikiri.

Tupu afọ 2000 eruo, a na-eji nke ọ ga-abụ ị sụnye n'ime komkom ị were aka gị na-akụ n'elu ya,...


Isiokwu: New Years Day 2019: Etu Ị ga-esi mee ka afọ ọhụrụ baara gị uru\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ịme nke a, ụfọdụ n'ime ha na-adaba n'ọtụtụ ihe ize ndụ dị iche iche, bụkwazị nke na-emecha wetara ha ihe mkpọbi ụkwụ ebe ha na-eme ka afọ ọhurụ ha bụrụ nke mara ezigbote mma.

Lee ihe anọ Ị ga-eme ka afọ ọhụrụ a bakwuoro gị uru dịka ọka okwu n'a kpalite mmụọ ndị mmadụ bụ Linus Okorie si tụpụta:

1) Detuo ihe ndị gbara gị n'uche n'akwụkwọ:

Ọtụtụ oge, ụfọdụ ndị mmadụ na-echefukarị usoro dị mma bụ nke ha chepụtara iji mee ka ha nwee ezi afọ ọhụrụ bụ ịgba.

Iji gbanahụ nke a, gbaa mbọ hụ na echiche ọbụla gbara gị n'uche ga-abụ nke Ị ga-edetu n'ihu akwụkwọ.

Nke a ga-eme ka Ị nwee ike cheta ha mgbe oge ruru.

2) Tinye ya n'obi gị:

Gbaa mbọ hụ na ihe ndị ahụ I deturu n'akwụkwọ ga-abụkwa nke ị ga-etinye n'obi gị.

Ọ ga-eme ka ị na-echeta ihe ndị a mgbe niile, ma mekwaa ka Ị na-arụsi ọrụ ike iji mezuo ha.

3) Tinye ya n'aka Chineke:

O kwere nghọta na ihe ọbụla e tinyere n'aka Chineke na-abụkarị nke echekwabara nke ọma.

N'ihi nke a, ka o ji dị oke mkpa ka echiche gị niile gbasara afọ ọhụrụ bụrụ nke ga-anọ n'aka Chineke.

Nke a ga-eme ka o nwee ike chekwaba ya, ma mekwaa ka afọ ọhụrụ a bakwuoro gị ezi uru.

4) Kwụwa aka gị ọtọ:

Mmadụ ọbụla kwesịrị ịkwụwa aka ya ọtọ n'ihe ọbụla ọ na-eme.

Nke a ga-enye aka wee mee ka ebumnobi Chineke kwadooro ya bụrụ ihe ga-erute ya aka.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: New Zealand Video: Ụlọọrụ soshal midia na-agbali ịkwụsị nkesa ihe onyonyo nke Brenton Tarrant kesara\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

New Zealand Shootings :Aka akparala Brenton Tarrant

A kpụpụrụ Brenton Tarrant, onye dị afọ 28, ụlọikpe ụbọchị Satode maka mwakpo a wakporo ụlọụka Alakụba abụọ na Nu Ziland

A kpụpụla Brenton Tarrant, onye a na-enyo enyo dika isi a hụrụ kwaba okpu na ihe ọdachi ịgbagbu mmadụ iri anọ na itoolu  nke mere n'ụlọụka Alakuba abụọ na mba Nu Ziland ụlọikpe.

Mba ụwa nọ n'anya mmiri dịka e ji egbe  gbagbuo mmadụ iri anọ (49) ma merụọ opekata mpe mmadụ iri abụọ n'ụlọụka Alakụba abụọ dị n'obodo ChristChurch dị  na mba Nu Ziland n'ụbọchị Fraide.

Otu onye ji egbe so na mkpakpa ahụ nke a na-enyo na ọ bụ Brenton Tarant gosiri onwe ya dịka ọ na-akwa mgbọ n'ime ụlọụka Alakụba.

People injured in the shooting have been arriving in ambulances at a hospital in Christchurch

Ndị ụlọọrụ soshal midia dịka Facebook,Twitter na Youtube agbaliala ị wepụ ihe onyonyo ahụ mana ndị mmadụ ka na-eke ya n'ebe dịa nille gụnyere na Whatsapp. na agbanyeghị na ndị uweojii dụụ ọdụ ka a kwụsị ikesa ya.

Onyeisi mba Nu Ziland bụ Jaccinda Arden katọrọ oke ọdachi mere n'ala ha  nke o kwuru na "ụbọchị jọkarịchara" nye mba ahụ.

Otu onye bu egbe nke kpọrọ onwe ya onye Australia aha ya bụ Brenton Tarrant gosiri onwe ya dịka ọ na-agbasasi egbe n'ụlọụka Alakụba Al Noor Mosque.

Mapụ ebe ọdachi ndí omekataraihepụụjọ

Ndị uweojii anwuchiela ya bụ nwoke dị ihe dịka afọ iri abụọ nakwa nwoke abụọ ọsọ na otu nwaanyị ma kpụpụ ha ụlọikpe maka ebubo igbu mmadụ.

Ndị uweojii dọkwara aka na nti ka  ndị mmadụ hapụ ebe okpukpere ụka Alakụba na mba ahụ ganye n'udo alọghachi.

Otu onye nọ ebe o mere gwara ụlọọrụ akụkọ New Zealand na ya hụrụ nwoke ahụ ka ọ gbara otu nwoke egbe n'obi.

"Anọ m na-eche, na-ekpe ekpere , Chineke mee ka mgbọ gwụ n'egbe nwoke a."

Ọ gba egbe ebe, ọ gba ebe o sị n'ọnụmara ụmụnwoke na-ekpe ekpere gaa fee na nke ụmụnwaanyị.

"Anụrụ m na otu nwaanyị na ndị ọ gbatara anwụọla."

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Ụlọ elu ọzọ adaala n'Ibadan

Ụlọ...


Isiokwu: New coronavirus restriction: Tupu ị palie njem lawa ala Igbo lekwa iwu coronavirus na-achị obodo gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ gọvanọ Steetị dị iche iche gụnyere ndị Ọwụwanyanwụ etinyela ụfọdụ iwu ga-ebelata mfesasị ọrịa coronavirus dịka a na-agba ekeresimesi.

Nke a na-abịa dịka minista ahụike bụ Osagie Ehanire sị ka e mepegharịa ụlọ nnyocha, ụlọ ndopu iche nakwa ụlọ ọgwụgwọ niile.

Ọ sị na ọ dịka Naịjirịa abanyela n'agba abụọ nke coronavirus a site n'etu ọnụọgụgụ si arị elu.

Imo Steetị

Etu ndị omeiwu Imo steeti 13 si bute coronavirus- Maurice Iwu

Gọvanọ Imo Steetị bụ Hope Uzodinma wepụtara ozi ịdọ aka na ntị maka mfesasị ọrịa coronavirus n'oge ekeresimesi a.

Iwu ndị gụnyere:

Anambra Steetị

Kọmishọna mgbasaozi n'Anambra Steetị bụ Don Adenuba wepụtara ozi ịdọ aka na ntị nke gọọmentị ha.

Ọ sị ka ndị mmadụ ghara ịga mmemme ọbụla na-adịghị mkpa, ka ha ghara ọgbakọ ọtụtụ ndị mmadụ.

Ka ha gbalịa na-ekpuchi ime ha n'ọha n'oge niile.

Onye ọbụla ahụ na-arịa gbaa mbọ mee nyocha ahụ.

Ebonyi Steetị

Akpụrụachịa anaghị achụ coronavirus

Na mgbasaozi Gọvanọ Ebonyi Steetị bụ Dave Umahi nyere n'ụbọchị 18 ọnwa Disemba, ọ sị ka ndị Ebonyi gbasoo iwu niile na-echekwa coronavirus.

Ọ sị ka ebe okpukperechi niile na-enwe ofufe naanị awa abụọ, ka e welite aka n'ime nyocha ahụ.

Machie ọgbakọ ọtụtụ ndị mmadụ, onye ọbụla ga-ekpuchi imi n'ọha.

O nyekwara iwu ka ụlọọrụ gọọmentị, ụlọụka, ụlọakwụkọ na ụlọọrụ niile dị n'Imo Steetị gbaso iwu na-achị coronavirus.

Steetị ndị dịka Abia, Enugwu, Legọs ndị ọzọ tinyekwara iwu ọhụrụ a.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Nwoke jị ọkụ ese ihe


Isiokwu: New year Message 2019 : Ihe ndị miri emi Buhari kwuru maka afọ ọhụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru nkea na ozi afọ ọhụrụ ozipuru ha.

N'okwu Buhari, "afọ 2019 dị ezigbo mkpa maka ọtụtụ ihe ga-emere Obodo Naịjirịa."

Ọ rịrịọrọ ka ụmụ Naịjirịa jiri ohere a wee tụgharịa uche na ihe ọma ole na ole mere n'afọ 2018 , nke ha nwetere na nke ha enweteghị ma were ohere ahụ kelee Chukwu.

Ihe ndị ọzọ o kwuru

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ngagharịiwe ndị Katọlik: Ka o si ga\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igwurube mmadụ pụtara na kadụna maka ngagharịiwe ahụ na steeti dị iche iche na Naịjirịa

N' ọnwa Epreelụ, ndị e chere na ha bụ ndị Fulani ọchịehi  gburu ndị ụkọchukuw abụọ na ndị ụka Katọlik iri na asaa ndị Fulani ọchịehi gburu na Benue.

Ọgbakọ ndị Bishọp gwara ndị ha na-achịkọta ka ha mee ngagharịiwe taa dịka a na-eme emume akwamozu ndị ahụ nwụrụ taa bụ Tuusde na Benue.

End of Twitter post, 1

N' okwu ya oge o du ndị ụka kaolik na ngagharịiwe, Bishọp ụka Katolik na Port-Harcourt bụ Camilus Etokudoh kwuru oke mkpa ndụ mmadụ dị ma katọọ oke igbu mmadụ.

O kwuru na ngariiwe ahụ abụghị maka okwu ndọọndọrọ ọchịchị.

"Ndị ọchịehi ewegharala ọtụtụ ala anyị dịka anyị gara n'ihu na edegara onyeisiala Buhari akwụkwọ maka mkpamkpa ndị ọchịehi na-akpa."

Ndị Katọlik na Kadụna bucha ozi na-ekwu ka gọọmenti kwụsị oke ogbugbu mmadụ

N'Enugwu, ndị nne, nna, ụmụaka na ndị chiri echiche n'ụka pụtara n'igwe maka ngagharịiwe.

Ndị e chiri echi na Katolik sonyere na ngagharịiwe e mere n'Enugwu

Akụkọ ndị ga-amasi gi:


Isiokwu: Ngige ekwuola na agaghị ebuli ụgwọ opekata mpe na Septemba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngige so na Kọmiti na-ahụ maka ibuli ụgwọọnwa

Ngige kwuru nke a ka ya na ndị ntaakụkọ zukọrọ n'Abuja ụnyaahụ, kwuru na Septemba abụghị oge ha hibere iji bulie ụgwọ ọnwa opekatampe, kama na ọ bụ oge ha yiri izukọ wee kaa okwu ọnụ n'ihe gbasara ma a ga-ebuli maọbụ agaghị ebuli ya bụ ụgwọ.

"Kọmitee nke na-ahụ maka ịwepụta ụgwọ opekatampe ọhụrụ kwesịrị ịka okwu ọnụ na ngwụcha Septemba, ma gwa gọọmentị ihe ha kpebiri ka ha nwee ike tulee ya ma nabata ya tupu e ziga akwụkwọ ọrụ ya n'ụlọomeiwu ukwu."

Ngige kwuru na ikike ịkwụ ụgwọ a so n'ihe kacha mkpa ha ga-elebanye anya ka ha na-ekwu maka ụgwọọnwa opekatampe a.

O kwuru na ọ bụ ịmata ihe ndị ọ gbasara gụnyere ndị ọchịchị obodo nakwa ndị ọrụ na-abụghị ọrụ gọọmentị chere, mere kọmitee ha ji bido ịgagharị gburugburu Naịjirịa.

O kwukwara na ọ bụ ka ha na-eme ngagharị a ka ha ji hụ na ụfọdụ ndị ọchịchị obodo tinyere akwụkwọ ka e bido ịkwụ ego sitere na puku naịra iri abụọ na abụọ (N22,000) ruo puku naịra iri ise na asatọ (N58,000), ebe ụfọdụ kwuru ka ha ka na-akwụ puku naịra iri na asatọ (N18,000) maka na ọ ka na-ara ụfọdụ steeti ahụ ịkwụnwu nke dị adị.

Ngige kwuru na ụfọdụ ndị gọvanọ kwenyere na etu ụgwọ opekatampe a ga-esi dị ire bụ na a ga-atulegharị etu e si ekesa ego a na-enweta ugbua ka o nwee ike bara ndị steeti nakwa ndị ime obodo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ngige: Anyị ekweghị na-eji otu nde naira kwaa Ekwueme\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngige so na Kọmiti na-akwado akwamozu Ekwueme.

Ọ gwara ndị ntaakụkọ na ego ahụ bụ nke eji akwado ịhe niile ga-eso na akwamozu Ekwueme dịka ịdozi okporo uzo.

Ọ sị na ihe ndị a dị na otu onyonyo na-eme ngaghari maka ndị chọrọ ị nyochapụta nke bụ eziokwu.

Cheta nụ na ebubatara ozu Ekwueme unyahụ n'ụlọ ụgbọ elụ na Abuja ma bụga ya Enugu steeti maka nkwanye ugwu ikpeazu.


Isiokwu: Ngozi Nwosu: Ihe ise ị ga-eme iji nwee ugwu n'ọrụ ihe nkiri\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ na-akpọ ya 'Ije Kpoms', ụfọdụ ma ya dịka 'Madam V-Boot,' ebe ndị ọzọ ma ya dịka 'Madam Peace.'

Lee ndụmọdụ onye nyere ọbụla ọ na-agụ agụ ịchake na Nollywood

Gee ya n'uju ebe a.


Isiokwu: Ngozi Okonjo-Iweala, Uche Jombo na ụmụnwaanyị Abia state aha ha na-ada ụda na Nigeria\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

I cheta ngagharịiwe ụmụnwaanyị Aba nke a ma dịka 'Aba Women's Riot', ị mara na ọ bụghị taa ka ụmụnwaanyị Abịa kpawara ike.

Dịka e si ekwu na "n'azụ nwoke ọbụla na-eme ọfụma, ị ga-ahụ nwaanyị na-akwado ya", etu ahụ ka ọ dị n'obodo dị iche iche.

Na obodo dị mma bụkwanụ na e nwere ụmụnwaanyị na-eme ihe ọma e ji eme ọnụ.

BBC Igbo chọrọ igosi gị ụmụnwaanyị Abịa steeti na-eme/mee ihe ndị mmadụ ga-eji cheta ha.

Angela Johnson

Kedụ etu ị ga-esi chefuo aha ya, ọ kachasị etu a o si zọọ ọkwa onyeisiala n'okpuru pati Alliance for a United Nigeria (AUN) na ntuliaka 2019?

Johnson abụghị naanị onye ndọrọndọrọ ọchịchị, ọ bụkwa onye ọkaiwu, ụkọchukwu nakwa  onye na-ede akwụkwọ ndị ụka.

A mụrụ ya n'ụbọchị 16 nke ọnwa Nọvemba, 1959.

Ngozi Okonjo-Iweala

Okonjo-Iweala bụ minista na-ahụ maka akụnaụba Naịjirịa oge Goodluck Jonathan chịrị Naịjirịa

N'agbanyeghi na a mụrụ ya na Delta steeti, mana a ga-agụnye ya n'okpuru ụmụnwaanyị Abịa steeti makana ọ bụ ebe ahụ ka a na-alụ ya.

A ga-akọ ole ghara ole maka Okonjo-Iweala?

A bịa n'ihe gbasara nchekwa akụnaụba obodo, ọ nọ ya.

A bịa n'ihe gbasara mkpata na mmefu na mbaụwa, ọ kwụ chịm.

Ọ bụ onye ihe gbasara ego na nchịkọta akụnaụba doro anya ọfụma.

A mụrụ ya n'ụbọchị 13 nke ọnwa Juun, 1954.

Nkeiruka Onyejeocha

Ọ bụ onye ụlọomeiwu nta nakwa onye azụmahịa.

Ọ rụọla dịka onye omeiwu na-anọchite anya ndị  Isuikwuato/Umunneochi kemgbe afọ 2007, ka ọ rụchara dịka kọmishọna na steeti ya.

A mụrụ ya n'ụbọchị 23 nke ọnwa Nọvemba, 1969.

Chinyere Kalu

Kalu enwetala ọtụtụ ihe nrite gbasara aka ọrụ ya dịka ọkwọụgbọelu

Kalu na-azabu Onyenauche (nke bụ aha nna ya), bụ nwaanyị mbụ fere ụgbọelu dịka ọkwọụgbọelu na Naịjirịa.

N'afọ 2006, onye bụ onyeisiala Naịjirịa mgbe ahụ bụ Goodluck Jonathan, nyere ya nturuugo "Member of the Federal Republic of Nigeria".

A mụrụ ya n'ụbọchị 28 nke ọnwa Disemba, 1956.

Nnenna Elendu Ukeje

Elendu-Ukeje arụọla n'ụlọomeiwu nta afọ 12, kemgbe ọ malitere n'afọ 2007.

Ọ na-anọchite anya ndị Bende n'ụlọomeiwu.

A mụrụ ya n'ụbọchị 24 nke ọnwa Ọktoba,...


Isiokwu: Ngozi Okonjo-Iweala: "Ala Igbo nwere ihe niile iji kwalite akụnụba Naịjirịa n'oge coronavirus a"\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ kara anyị mma na anyị chọrọ etu anyị ga-esi rụpụta mmanụ anyị ka anyị na-ere ya ka ọ na-amịpụtara anyị ego.

Ọ kpọkuru ndị ụlọakụ nke ukwu ka ha tinye aka kwalite azụmahịa ndị mmadụ na Naịjirịa n'inye aka ka akụnụba Naịjirịa kwukwara ọtọ ọzọ.


Isiokwu: Ngwa nri, mmanụ ụgbọala, ọkụ latrik na ihe ndị ọzọ ọnụego ha rịrị elu ọrji na 2020\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe mberede ndị dịka ọrịa coronavirus, ọgbaghara ngagharịiwe End SARS na ihe ndi dakwasịrị ụwa ọkachasi Naịjirịa gbanwere ọtụtụ ihe dị iche iche.

Otu n'ime ihe ndị gbanwere bụ mbuli n'ọnụ ego ụfọdụ ngwa ndị e ji ebi ndụ na Naịjirịa.

Akụkọ a ga-atụle ụfọdụ ihe ndị ọnụ ego ya rịrị elu, ihe kpatara ya na etu o si metụta ndị mmadụ na Naịjirịa.

Ngwa nri

Nwanyị na-azụrụ osikapa n'ahịa

Nri bụ ihe dị oke mkpa na ndụ onye ọbụla, ọ bụ ihe a na-etinye n'ọnụ maọbụ n'ahụ iji chekwaa ndụ, nwete ikike, kwalite otuto dgz,

Ọnụego ọtụtụ ngwa nri dịka osikapa, agwa, garị,yabasị na ndị ọzọ rịrị elu site n'ihe ọnụ ego ọ nọ bu na mbido afọ 2020.

Akpa osikapa nọ bu n'ọnụego puku naịra 18 ruo puku naịra 25 mana ugbua ọ nọ zi na puku naịra 30 ruo puku naịra 40.

Otu akpa garị nọ bụ na puku naịra asatọ mana ugbua ọ nọ zi na puku naịra 17.

Mba ji iri nọ bụ n'ọnụego puku naịra atọ na ụma, ugbua mba ji iri abụọ nọ na puku naịra ise.

Na mbido afọ a, a na-ere mkpụrụ yabasị anọ n'ọnụego otu nari naịra mana ugbua yabasị anọ bụ zi narị naịra ise.

Mmanụ ugbọala

Igwe e ji ere mmanụ

Na mbido afọ 2020, ọnu ego otu lita mmanụ ụgbọala bụ N145 mana ọ gbaturu ala bụrụ N125 n'ọnwa Maachị maka ọdịda mmanụ agbịdị n'ụwa gbaa gburugburu.

N'ọnwa Eprelụ, ọgbatukwuru ala ma bụrụ N123 dịka ndị na-achikwa ọnụego mmanụ ụgbọala na Naịjirịa  bụ Petroleum Product Pricing  Regulatory Agency (PPPRA) si kwuo.

E ruru n'ọnwa Julaị, afọ 2020 gọọmentị ebulie ọnụego mmadụ ụgbọala ka ọ bụrụzie N143 otu litre maka ha sị na ha chọrọ isepu aka n'ụgwọ ha na-akwụ n'isi mmanụ agbịdị.

Mana e ruru n'ọnwa Sepụtemba, afọ 2020 gọọmentị bulikwara ọnụego mmanụ ụgbọala ka ọ bụrụ N151 kwa otu lita.

Naanị n'ime afọ 2020, ọnụego mmanụ ụgbọala agbanweela ugboro opekatampe ugboro atọ, dịka ọ na-agbanwe ka ọ na-emetụta ndụ ndị mmadụ.

Njem ụgbọala

Mgbe ọbụla mmanụ ụgbọala rịrị elu, ndị na-ata ahụhụ ya karịa bụ ndị na-agba ụgbọala eme njem dị iche iche.

Nke a bụ maka na ndị na-akwọ ụgbọala na-ebuli ego njem na-egbughi oge maka nke a.

N'afọ a, ọ bụghị naanị maka mbuli elu...


Isiokwu: Ngwa nwalee: Gịnị bụ tomato n'Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụmụnwaanyị ndị Aguleri, Anambra steeti zara ajụjụ: Gịnị bụ tomato n'Igbo?


Isiokwu: Ngọzị Okonjo-Iweala: Ihe mere ụwa jiri echu nwa ada Igbo a ka mmiri ngene\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ na-ekelekwa Onyeisiala Muhammadụ Buhraị nakwa ndị ọrụ WTO bụ ndị na-akwado ya na ya bụ nhọpụta dịka ha na-eke nkwụcha maka agba nke ikpeazụ.

End of Twitter post, 1

Akụkọ na-ekwu na Okonjo-Iweala so mmadụ abụọ fọrọ na ndọrọndọrọ ọkwa onyeisi otu na-ahụ maka mgbere na mba ụwa bụ World Trade Organisation (WTO).

Ya bụrụ na Okonjo-Iweala meriri ọ ga bụrụ nwaanyi mbụ nakwa onye Afrịka mbụ na-achị ngalaba WTO.

Ị bụ onyeisi WTO ga-enye Okonjo-Iweala ntụru ugo pụrụiche ọhụrụ gunyere ndị kpọcha kpọcha o nweburu.

Onye bụ Ngozi Okonjo-Iweala?

Nwaanyị a bụ onye gụru akwụkwọ na mahadum Harvard ebe o nwetere asambodo maka ọkachamara n'ihe banyere akụnaụba.

A mụrụ ya n'ụbọchị 13 nke ọnwa Jun, 1954 dịka Ngozi Okonjo.

Nna ya  bụ Chukwuka Okonjo bụbu obi nke Ọgwashị Ukwu na Delta steeti.

Di ya bụ Dọkịnta Ikemba Iweala

Nwa ya nwoke bụ ode akwụkwọ a ma ama bụ Uzodinma Iweala.

Ọ bu ya bụ nwaanyị mbụ rụrụ ọlụ dịka minista minista ego nakwa mmekọ Naịjirịa na mba ndị ọzọ.

Ọ rụrụ ọrụ dịka onyeisi na ụlọ akụ mba ụwa nke Bekee kpọrọ World Bank.

Okonjo-Iweala na Onyeisiala mba Saụt Afrịka b Cyril Ramaphosa

Olileanya Okonjo-Iweala na WTO

A bịa na olielenya WTO, Okonjo-Iweala chọrọ ha ngalaba ahụ nọdụ n'ihu inyere mba enweghi ego nwete ọgwụ mgbochi na ọgwụgwọ covid-19.

Ọ chọkwara imezi mmekọ mba Amerịka na ngalaba WTO.

Amerịka na-akatọ ngalaba ahụ maka usoro ya na-eme mba Chaịna ka mba ka na-emepe emepe.

Ihe mere ndị ntọ jiri tọrọ nne m - Okonjo-Iweala

Ihe mere aha ya ji ada ụda oge ọbụla

1: Ọ rụrụ ọrụ dịka onye nke abụọ na "World Bank"

Okonjo-Iweala no afọ iri abụọ na ise na "World Bank" ma ruo ọkwa a kpọrọ "Managing Director, Operation (2007-2011). Ọ rụrụ ọrụ dịka ihe Bekee kpọrọ "Development Economist" na Ụlọakụ Mbaụwa bụ "World Bank"

2: O mepeere ụmụnwaanyị ụzọ ịbụ minista ego na Naịjirịa

Obasanjo na Ngozi Okonjo-Iweala

Ọ bụ Olusegun Obasanjo kpọlatara Okonjo-Iweala ka ọ bịa nyere obodo ya aka dịka Minista na-ahụ maka ego.

Ọ malitere ọrụ n'afọ 2003 ruo afọ 2006 were laghachi Ụlọakụ "World Bank".

N'afọ...


Isiokwu: Nicki Minaj: ihe isii ị maghị maka nwada a na-apụ ọkụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Minaj onye kwuru nke n'ụbọchị Tọzde ekwughị ihe o ji ahapụ ọgbọ ugbua karịa na ya na-aga ibido ezinaụlọ mana o kwughị ma ọ dị ime.

Cheta na nsonso a ọ gbara ama na ya na Kenneth Petty gara kwegharia nkwa alụm di na nwunye.

Ọkwa ahụ ọ mara adịghị ndị ihe ya na-amasị mma dịka ha wujuru soshal midia na-atụ arịrị maka ya.

Ihe ise ịmaghị maka ya:

Nnamdi Kanu: O nweghị mgbe m kwuru na m ga-akpọlata ndị Ipob nọ Saụt Afrịka

Onyeisi otu Ipob bụ Nnamdi Kanu agọrọla isi onwe ya n'okwu na-efegharị na ọ ga-akpọlata ndị IPOB ọbụla nọ na Sawụt Afrịka na-efu maka okwu Xenophobia.

Onye aka nri ya bụ Paul Achalla ama a n'ekwentị mgbe BBC Igbo kpọtụrụ ya.

Ipob: Nnamdi Kanu ga-abata mgbe Naịjirịa dị njikere

N'ọnụ Achalla "Nnamdi Kanu agwala ndị Ipob ọbụla ha kwụsị ịga Naịjirịa kemgbe edenyere aha ha dịka otu ndị na-eyi ndụ egwu"

Okwu a na-abịa dịka gọọmentị Naịjirịa họpụtara ụgbọelu Airpeace iji bulata ụmụ Naịjirịa ọbụla chọrọ ịsi mba Sawụt Afrịka lọghachite.

EFCC anwụchiela otu ọkammụta na ndị ọzọ maka mpụ

Ụlọọrụ Efcc ekwuputala aha mmadụ iri na abụọ gụnyere otu onye ọkammụta na Mahadum Ahmadu Bello maka mpụ na igwu wayo.

Akpụpụrụ ndị a ụlọikpe ebe onye ọkaikpe nyere iwu ka ọkwụọ dọlla nde iri n'ụgwọ mgbapụta rue mgbe a ga-anụ ikpe ya ọzọ.

Aha ndị ahụ bụ Olaleye Kolapo, Madukife Ifeanyi Azuka, Fatanmi Yinka Sunday, Adebayo Bolaji Adeyinka, Adeleke Peter na Adebowale Fadairo.

Ndị ọzọ bụkwa Oyewunmi Toulope Michael, Bello Ayoade Jalal Arikalam, Owolabi Toheeb Toluope, Abdullahi Abdulazeez  Oluwatobi, Temitope Fatolu na Adesina Adewale.

David Umahi agaala obi gọọmentị taa

Aka na-achị Ebonyi steeti bụ David Umahi agaala njem nleta n'obi ghọọmentị etiti bụ Aso Rock izute onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari.

Amabeghị ihe ndị ha ga-akpa mana ọ ga-apụta ihe n'oge adịghị anya.

Madagaska esorola nzọmụkwụ Zambia

Mba Madagascar esorola nzọmụkwụ mba Zambia n'ịsepụ ụkwụ ha n'asọmpị enyi na enyi  dị n'etiti ha na mba Saụt Afrịka.

Madagaska mere nke a iji gosi uche ha gbasara okwu Xenophobia na-ewu na Saụt...


Isiokwu: Nigeria 's debt profile: Ibite ego abụghị ihe ọjọọ, kama...' Ọkachamara\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

EFCC kwuru na Umar chọ nde naira ịrị

Na mkparịtaụta ya na BBC Igbo nwere, Adị kọwara ya dịka ihe mwute na ọchịchị gọọmentị dị icheiche na-ebite ego n'ebughi ụzọ mara ihe ha ga-eji ya mee, iji nyere ndụ ndị ha na-achị aka.

Ọ katọrọ atụmatụ ibiri ego na-etinyeghi ya n'ihe ga-eme ka ọmụbanye nakwa ikesara ndị mmadụ ego na-ahịa n'ụzọ i nyere ha aka dịka nke na-ekwesighi ekwesi.

O kwuru: ''I bite ego abụghị ihe ọjọọ, kama ọ bụ ebumnobi anyị. Ọ bụghị ihe ọjọọ ma anyị were ya nyere obodo anyị aka, ma kwalite ọnọdụ obibi ndụ ndị mmadụ''.

Adi, kwupụtara na ọbụrụ na e kesaa ego a dịka ọnụọgụgụ mmadụ nọ na Naijiria siri dị, na onye ọbụla nwere ike iketa ego buru ibu.

N'ihe Naịjirịa ga-eme wee kwụọ ụgwọ a, Adị tụpụtara na ọ bụrụ na Naịjirịa e nwee ndị ndu isi jụrụ oyi, ma bụrụkwa ndị ga-eleba anya n'ịkwalite akụrụngwa eji e nyere ndụ aka, ha ga-akwụpụcha ụgwọ a.

Ọ kwara arịrị na mbọ onye bụbu Mịnịsta Naịjirịa na-ahụ maka ego bụ Ngozi Okonjo-Iweala, iji hụ na mba ndị ọzọ kachapụrụ ego Naịjirịa ji a bụrụla nke kụrụ afọ n'ala n'ihi akatamkpo ego Naịjirịa ji ugbu a.

Cheta na ụlọọrụ na-ahụ maka ụgwọ bụ Debt Management Office, nọọrọ n'abalị anọ ọnwa Eprel kwupụta na Naịjirịa ka ọ dị ugbua ji ụgwọ ego ruru Tarị naịra iri na abụọ na ụma atọ (N24.387trillion).

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu na soshial media

Ihe ndị mmadụ na-ekwu gbasara ụgwọ Naijiria.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria 2019 Elections: Etu 'Zoning' si emetụta ndọrọndọrọ ọchịchị na Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

"Zoning" bụ ụzọ iwu wepụtara e ji eke ala iji hụ na ahaziri ala ndị ahụ n'ogbe n'ogbe na-enweghị mgbagwọjụ anya ọbụla.

Nke a bụ nkọwa "Zoning" dịka akwụkwọ nkọwapụta Britannica si depụta.

Na ndọrọndọrọ ọchịchị, nkọwa a na-egosi mmasị ndị nọ n'ọchịchị nwere iwulite obodo. Nke a pụtara ihe na mba dịka Briten nakwa Amerịka.

Mana ọ pụtachabeghị ihe na mba ka na-etolite etolite dịka Naịjirịa.

Njirimara ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa nwere ọtụtụ tigbuo na zọgbuo mana nsogbu kachasị bụ nkewa ndọrọndọrọ ọchịchị na-ebute dị n'etiti ndị si na mpaghara ọwụwa-anyanwụ na ọdịda-anyanwụ.

Day 24: Ị ga-atụnyere onye ụkọchukwu gị sị gị tụnyere na ntuliaka?

Nsogbu a emetụtala achụmta vootu na Naịjirịa nke mere ka ụfọdụ ogbe hụ onwe ha dịka ndị akpachapụrụ akpachapụrụ.

Ọ bụrụ na inyonye anya n'akụkọ gboo gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa , ị ga-ahụ na tupu ndị agha anara ọchịchị n'ike, ndị ọnụ na-eru n'okwu kọwara Naijirịa dịka ngalaba atọ jịkọtara ọnụ akpọrọ

mpaghara ugwu , ọwụwa anyanwụ nakwa ọdịda anyanwụ . Mpaghara ọ bụla nwere onye na-anọchite anya ha na gọọmenti etiti .

Mana mgbe agha akpọrọ Civil war dachara, ụfọdụ ndị si mpaghara ndị a na-ahụta onwe dịka ndị a megbu emegbu.

Kedụ mgbe "Zoning" bidoro ?

Naịjirịa laghachiri n'ọchịchị ọhakarasi n'ọnwa May nke afọ 1999 ka afọ iri na isii ọchịchị ndị agha gafechara.

Nke a mere ka ndị ọchịchị hazigharịa etu a ga-esi mee ka ọchịchị rute ogbe niile maka udo na njịkọ.

Kedụ onye malitere" Zoning" ?

Ọ bụ pati PDP kpebiri ịhazị atụmaatụ iji wee jikọta ụmụ Naịjirịa nọ gasị na mpaghara di iche iche.

A na-ahụta Zoning dịka ike ikike ọchịchị onyeisiala n'etiti mpaghara dị iche iche na Naịjirịa.

Nke a mere ka PDP were atụmaatụ a wee kee ọchịchị n'etiti ndị si n'ugwu nakwa ọwụwa anyanwụ Naịjirịa.

Ọ bụ okwu Zoning a mere ka pati PDP hazie ndị kwe na ndị ekweghị gbasara ogbe ga-ewepụta onye ga-achị obodo Naịjiria.

Mgbe ọchịchị ọhakarasi bidochara na Naịjirịa, Abdusalami Abubakar bụ onye na-ekpe ụka Alakụba sikwa mpaghara ugwu nyefere Olusegun Obasanjo na-ekpe ụka Christ...


Isiokwu: Nigeria 2019 Elections: Ị ma aha pati 91 dị na Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Pịa akara ka ịmara aha ole n'ime ha inwere ike nwete na nkeji atọ.


Isiokwu: Nigeria 2019 elections: Njirimara ndị na-azọ oche Onyeisiala – Atiku Abubakar\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aha ya na-apụta n'akwụkwọ ntụlịaka ọkwa onyeisiala nke ugboro abụọ dịka Umar Yar'Adua meriri ya n'afọ 2007.

Atiku bụ onye ndọrọndọrọ siri ike, nke pụtara na ọ nọọla na ya ihe ruru afọ iri anọ kemgbe ọ batara n'afọ ndị 80's mgbe ọ si n'ụlọọrụ ndị mbubata na mbupu nke Naịjirịa pụta.

Anya ya bidoro ịbanye n'ọkwa onyeisiala kemgbe afọ 1993 mana onweghi ike ịnwezu vootu kwesiri ịme ka ọ bụra ya ga-ebu ọkọlọtọ pati ya.

N'uche ndị ọnụ na-eru n'okwu, ọ na-eme ka ndị ndọrọndọrọ Afrịca maka etu o sị achụsị ọkwa n'ike. N'agbanyeghi na ọ gbanwela otu ndọrọndọrọ ụfọdụ oge, o mezubeghi uche ya.

Atụrụ Atiku aka n'akụkọ ị na-aka azụ nke mba ofesi gụnyere otu onye omeiwu nke mba Amerịka akpọrọ Williams Jefferson n'agbanyeghị na ọ ọ gọrọ ụka na aka.

Ndị ilo ya na-ekwu na a ga-anwụchi ya ma ọ gaa mba Amerịka ebe ndị otu ya na-ekwu na aka ya adịghị n'okwu ahụ.

Atiku gara Amerịka n'ụbọchị nke 17 ọnwa Janụwarị 2019.

Maazi Abubakar bụ onye ụka alakụba sị na mpaghara ụgwụ Naịjirịa dịka ogbo ya bụ Onyeisiala Muhammadu Buhari.

Ozi achumnta vootu ya na-eleba anya n'iweputa ọrụaka nakwa ịhazi akụnaụba Naịjirịa.

Otu ndọrọndọrọ ya bụ PDP chịrị Naịjirịa afọ iri n'isii mana patị ọhụrụ site na ndị gbakọrọ aka - APC meriri ha nke ọtụtụ mmadụ na-akatọ na ha anaghị emezu ihe iji gboo mkpa ala ahụ bụ ọkụ latrik, mpụ na nchekwa ezighi ezi.

N'uche ndị ọkachamara, ntụlịaka nke ụbọchị 16 n'ọnwa Febụwarị bụ sọsọ n'etiti Atiku Abubakar na onye nọ n'ọkwa ugbua bụ Muhammadu Buhari.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Air: Gọọmenti akwụsila ụgbọelu ha kwadoburu iwepụta\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụgbọelu ọhụrụ a kwesiri ebido ọru na ọnwa Decemba nke 2018

End of Twitter post, 1

"Anyi ga-emezu nkwa niile anyị kwere. Anyi kenere ọhaneze maka nkwado ha".

Cheta na ya bụ ụgbọelu ha wepụtara n'ọnwa Jụlai iri na asatọ (23 Jụlaị) nke afọ 2018 na London bụ nke ha kwadoro iji wee wekete Obodo Naịjirịa ana Mba ụwa niile.

Mgbe gọọmenti etiti kpọpụtara aha ụgbọelu a, Sirika kwuru na "ọ ga-abụ ihe na-ewebata ego karịa ma ị bụ ihe eji e nyere ndị mmadụ aka".

"Goọmentị etiti a gaghị e lekọta ya, ọ ga-abụ ọrụ ndị oji ego ahụ ego ị hụ maka ya."

Na akwụkwọ mkpata na mmefu akụ nke 2017, gọọmentị etiti wepụtara ego ruru nde narị naira 555 maka ị wepụta ya bụ ụgbọelu ma keputakwa ndị ga-ana hụ maka ya nde narị naira 200.

Na nke afọ 2018, ha wepụtara nde narị naira 50 ma kepụta nde narị naira 20 maka ndị ga-ana hazi ya.

Mana ọtụtụ mmadụ akatọla ya bụ ihe were na-ekwu na ọ bụ imefusi akụ na ụba Naịjirịa.

Lee ihe ha na-ekwu na Twitter:

@igweofficial na-ajụ gịnị mere gọọmenti etiti ji emefu ego niile a n'iwepụta ya bụ ụgbọelu ebe ọ bụ na ha ma na ha agaghị emeru ya n'isi.

@ZaxmaOmar kwuru na ihe a abụghị ezigbo akụkọ makana ọ maghị ka o ga-esi saa ndị na-akatọ ọchịchị Buhari.

@ileife kwuru na gọọmenti ga akwụghachi ego niile ha mefuru mgbe ha gara London ị wepụta ya bụ ụgbọelu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Air: Ụfọdụ ji ọdụ anya ele ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụgbọelu ọhụrụ ga-ebido ọru na ọnwa Decemba nke 2018

Ebe ụfọdụ na-eto atụmatụ ahụ, ọtụtụ ji ọdụ anya ele ya na-ekwu na o nweghị mkpụrụ ụkwa gọọmentị ga-apịpụta n'ime ya.

N'abali abụọ gara aga( abalị 18 nke ọnwa Julai,) gọọmenti etiti gbara ya n'anwụ na Naijiria ebidoghachila ụlọọrụ ụlọelu nke ala anyị nke a kpọrọ, 'Nigeria Air'.

Otu onye so n'ọnụ na-ekwuru gọọmentị etiti bụ Tolu Ogunlesi kwuputara nke a n'igwe okwu Twitter ya.

Ogunlesi kwuru na ọ ga-ebido ọrụ n'uju maka njem ụlọ na mba ofesi n'ọnwa Disemba.

End of Twitter post, 1

Gọọmentị kwuru na ọ bụ iji gosi na naijiria ga-emenwu nnukwu ihe dị otu a.

Mana ụfọdụ ndị mmadụ na-akọta ụkwụ ije ọhụrụ a gọọmentị etiti na-azọpụ.

Ha gbadoro ụkwụ na-ajụ sị na nwa mbụ bụ Nigerian Airways ejeghị ije, ọbụzị nke abụọ bụ Nigeria Air ga-agba ọsọ?

@kesandu kwuru na akụkọ a bụkwa otu akụkọ mere na mbụ.

Dịka o siri bo n'ebubo, Virgin Nigeria bidoro n'afo 2005 ruo 2009 ka ọchịchị onyeisiala oge ahụ bụ Olusegun Obasanjo.

Virgin Atlantic jikọtara aka were hiwe ya; Virgin were oke 45%, Nicon nke Jimoh Ibrahim nwe were oke 50%, ebe gọọmenti were 5% mana emecha ọ kpụọ afọ n'ala dịka ọchịchị gọọmenti ekweghị mezu nkwekọrịta ha binyere aka..

@DondenBeke chere ihe yiri nke @Kesandu:

Ụfọdụ dịka@AdewaleOlukun na @Osike na-ajụ ajụjụ banyere imefu ego dị na ya.

@Osike jụrụ ajụjụ sị, ọ bụrụ n'ezie na ọ bụ naanị oke 5% ka gọọmentị etiti nwe n'ụgbọelu a, gịnị mere na ọ bụ ha bụ mgbasaozi maka ya n'isi?

Onye ọzọ bụ @ChikeMustafa na-ajụ ihe kpatara e jiri mefuo ụdịrị ego a maka pasentị ise mana mba Frans emefurughị ya na pasentị 31 oge ha tinyere ego na nke Virgin Atlantic.

Taiwo Tobo kwuru na ebe emere akara njirimara ụgbọelu nke a kpọrọ 'logo' na bekee na mba Bahrain, buta ya na London.

"Efuntoye Olayemi dụrụ ọdụ sị, "Ka anyị kwụsị iberibe igbado anya n'aha ụgbọelu a, tinye anya n'ọrụ ọ ga-arụ. Anyị aga agbado ụkwụ n'aha dịka ụgbọelu Turkish Air, Korean Air, Qatar Air, na ndị ọzọ."

Mana ọtụtụ dịka Oluyemi Fasipe na-ekwu na ọ bụ ihe dị ezi mma ka gọọmenti mere.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Nigeria Army: Anyị ga-amalite ịdọpụta ndị otu anyị n'akụkụ obodo dị iche iche\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ibok-Ete Ibas bụ onyeisi ndịagha mmiri kwuru na ha ga-eme nke a ma nyeghachị ndị nkịtị ikike nchekwa ma ọ bụrụ na ha nyochaa hụ na udo alọghachịla ebe ndị ahụ.

Ụgwọ opekatampe Anambara steeti

Gọọmentị Anambara steeti ekwuola na ha ga-akwụwa ụgwọ opekatampe puku iri atọ site n'ọnwa Jenụwarị nke afọ 2020.

Don Adinuba bụ ọnụ na-ekwuchitere gọvanọ steeti ahụ gwara BBC Igbo na gọomentị ga-ebulikwa ụgwọ mmadụ niile na-arụrụ ha ọrụ.

Gụọ ya n'uju ebe a: 'Alaghị m obodo n'ekeresimesi a n’ihi na ego adịghị n’obodo'

N'ofesi, a maala otu nwaagbọghọ dị afọ iri na itoolu si mba Briten ikpe maka ịtụgide ndị mmadụ asị idina ya n'ike.

Nwaanyị ahụ kpuchiri ihu ya ka ọ na-abịa ịzara ọnụ ya n'ụlọikpe

Nwaagbọghọ ahụ a jụrụ ịkpọpụta aha ya, tụrụ asị sị na ụmụokorobịa iri na abụọ si mba Izrel wakporo ya n'ụlọndina dị na mba Saịprọs, n'ọnwa Julaị gara aga.

David Moyes bịara maka 'mmeri'

David Moyes chịkwaburu West Ham ọnwa asaa site n'ọnwa Nọvemba 2017

David Moyes bụ onye nchịkọta ọhụrụ ndị West Ham, ekwuola na ọ bụ mmeri ka e ji mara ya, ma kwuo na ọbịbịa ya bụ iwetara otu ahụ mmeri ma dọpụta ha n'ogogo ndị ga-agbada Championship.

Moyes nọchiri anya  Manuel Pellegrini bụ onye West Ham chụpụrụ n'oche n'ụbọchị 28 nke ọnwa Disemba 2019.

Ndị uweojii anwuchiela otu nwoke ji enyi ya nwaanyị gwọọ ọgwụ ego

Otu onye ụkọchukwu ndị ụka uweọcha bụ Segun Philip gbara afọ iri anọ na abụo na nwoke aha ya bụ Adeeko Owolabi gbara afọ iri abụọ na atọ adanyela n'aka ndị uweojii maka ịkpa ntaka ha ji

gbuo nwaagbọghọ aha ya bụ Favour Daley-oladele maka ọgwụ ego.

Daley-oladele bụ enyi nwaanyị Owolabi bụ nwa akwụkwọ na mahadum Legos steeti.

Onyeisi ndị uweojii nke mpaghara Mowe bụ Marvis Jayeola gwara ndị ntaakụkọ na ọ bụ aka odo ka ụkọchukwu ahụ nyere Ọwolabi ka ọ were kugbuo Oladele mgbe ọ kpọtara ya.

Owolabi were akaodo Philip nyere ya sụpia isi Favour, ebe ụkọchukwu ahụ were mma beputa obi nwata nwaanyị ahu were sie ọgwu ọ nyere ọwolabi na Nne ya rie maka inwe ego.

Anwuchiri Philip na Owolabi n'ime ụlouka ya mgbe ndị uweojii...


Isiokwu: Nigeria Border Closure: Ihe gọọmentị sị a ga-eme tupu ha agbapee 'border'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mịnịsta na-ahụ maka mmekọrịta Naịjirịa na mba ndị ọzọ bụ Geoffrey Onyeama na ndị komitii na-ahụ maka mgbachi okeala kwupụtara nke a n'Abuja.

Nigerian Border Closure: 'Anyị ahụghị ngwaahịa zụta maka mmechi 'Border''

Ọnọdụ ndị a bụ nke mịnịsta Onyeama gụpụtara gụnyere:

N'ime izuụka abụọ na-abịa abịa, gọọmentị Naịjirịa na mba ndị agbataobi ya dịka Nijee na Benin ga-enwe nzukọ ilebanye n'iwu ndị a.

Ndị isi ụlọọrụ na-ahụ maka njem, mịnịstrị na-ahụ maka mmekọrịta Naịjirịa na mba ndị ọzọ, na ndị ọrụ nchekwa ga-eso na nzukọ a.

Akụkọ ndị ga-amsị gị:


Isiokwu: Nigeria Customs: Lee nwoke Kọstọm e buliri elu n'ihi na ọ jụrụ ịnara akaazụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Hameed Ali bụ onyeisi ngalaba Customs kwuru na ịgbajọ ego akazụ ahụ gosiri na ihe ga-abara oha mmadụ uru dị Abụbakar mkpa.

Abubakar gbajọrọ ihe ruru puku narị naira anọ n'ọma ndị na-ezobata ahịa chọrọ inye ya iji kwe ka ngwa ahịa ha gafere.

Ha gwakwara Abubakar na ọ bụrụ na ọ mee nke a, ha ga-enye ya ego karịrị nke a.

Abubakar jụrụ ego ahụ ma jichie igbe ahịa riri iri anọ bụ ọgwụ Tramadol abata na Naịjirịa.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Achịcha na onyinye ndị ọzọ e ji arịọ maka vootu gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe oriri anaghị akọ n'onyinye ndị ndọrọndọrọ ji arịọ vootu

Onye ọbụla maara na Naịjirịa na-akwado maka ntuliaka 2019 ga-ebido na Febụwarị 23.

Oge ntuliaka na Naịjirịa bụ oge ndị na-azọ ọkwa ọchịchị n'okpuru pati dị iche iche na-enye onyinye ka o si masị ha.

Dịka ị ga-achọpụta n'ime akụkọ a, ụfọdụ onyinye a nwere ike ịgbagwoju gị anya nakwa bute ọchị maọbụ nnukwu iwe n'obi gị.

Lee onyinye ise pụrụiche ndị na-azọ ọkwa ọchịchị nyere ndị na-akwado ha n'ime ntuliaka gara aga na Naịjirịa.

Achịcha (Bread)

Oluwarotimi Akeredolu bụ gọvanọ Ondo steeti bụ onye foto ya dị n'elu achịcha a.

N'ahịa, a na-ere ụdịrị achịcha a otu narị naira (N100); ike ka ọ ga-eji ju gị afọ ma ọ bụrụ na ị bụ nwoke.

Mana ọ bụ ihe ndị Naịjirịa bi n'Ondo steeti hụrụ dịka onyinye ibinyere otu APC aka na ntuliaka e ji họpụta gọvanọ steeti ahụ na Nọvemba 2016.

Igwe mmadụ natara achịcha a n'agbanyeghị na onweghi onye maara n'ezie onye bidoro inye ya bụ onyinye.

Oluwarotimi Akeredolu mechara merie ma bụrụ gọvanọ.

Nri 'Indomie'

Nke a mere n'Anambra steeti na ntuliaka gọvanọ nke afọ 2013.

Otu "All Progressive Grand Aliance (APGA)" mechara merie na ngwụcha ntuliaka a.

Nke a bụkwa ọzọ mere n'ọnwa Maachị n'afọ 2015 na ntuliaka ịzọ ọkwa onyeisiala Naịjirịa.

@Hitee_ kọwara na ọ bụ ndị otu PDP mabanyere nri a n'ime ụgbọala ya na Legọs.

Baro (Wheelbarrow)

Nke a malitere na Benue steeti.

Dịka egwuregwu, ndị Benue steeti n'afọ 2017, nụrụ na gọvanọ ha bụ Samuel Ortom na-ekesa baro dịka ọpụpa na steeti ahụ.

Nke a butere nnukwu ọchị n'elu soshal midia.

Mana Ortom kwuru na onyinye baro a bụ maka ikwado ndị ntorobia na steeti ahụ.

Mana ndị mmadụ ekwetaghị na nke a, ha na-ekwu na ọ bụ maka Ortom chọrọ iso n'ọsọ ntuliaka 2019 dịka gọvanọ steeti ahụ.

Igwe okwu (radio)

Shehu Sani bụ sinetọ na-anọchite anya Kaduna sentral n'okpuru otu APC.

Onweghi onye maara n'ezie oge e setere foto a, mana akụkọ pụtara na soshal midia mgbe ahụ kọwara na oteghi aka Ortom bidoro ikesara baro, ka Sani bidoro ikesa igwe okwu nke ya.

Dịka onyinye ndị...


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Etu ndị akaọrụ mbiputa si erite uru n'oge ntuliaka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

BBC Igbo sogharịrị ndị akaọrụ ha bụ ibiputa ihe, ha kọwara etu oge ntuliaka si bụrụ oge ha kacha eri.

Makana ha sị na ndị ndọrọndọrọ na-ebuputere ha nnukwu ego iji achụ nta vootu, ọ na-eme ka nnukwu ego na-abanye n'akpa ndị na-ebiputa okpu, akwa, ọkọlọtọ nakwa ihe ndị ọzọ ha na-eke ndị mmadụ.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Etu ị ga-esi tụọ vootu n'ụbọchị ntuliaka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngalaba na ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ Inec ewepụtala ụzọ asaa ị ga-esi tụọ vootu gị n'ụzọ kwesiri.

Nke a kachasị mkpa n'ihi na ọ bụ ụzọ ị ga-esi tinye anya gị ma hụkwa na ihe niile gara etu o si kwesi.

Lee ihe ndị asaa ahụ ebe a:

Mbụ

Ị ruo n'ụlọ ntuliaka nke bekee kpọrọ "Polling Unit", ị ga-eme ihe abụọ ebe a; nke mbụ bụ na ị ga-akwụnye n'ahịrị dịka ndịọzọ nọ ebe ahụ.

Nke ọzọ bụ na ị ga-egosi PVC gị nakwa onwe gị nye onyeisi ndịọrụ ntuliaka ga-anọ ebe ahụ.

Ihe abụọ

Onye ọrụ ọzọ ga-ajụ gị ebe PVC gị dị ka o nwee ike nyocha ma ọ bụ nke ezigbo ya.

Ọ ga-agwakwa gị binye aka n'igwe 'card reader' iji mata ma edenyere aha gị n'ụlọ ntuliaka ebe ị nọ.

Ihe atọ

Onye ọrụ ọzọ ị ga-ahụ ga-anara gị PVC gị iji mata ma aha gị na njirimara gị niile ọ dị n'akwụkwọ i ga-eji eme ntuliaka.

Ọ ga-atụpọ aha gị, nyeghachi gị PVC gị ma detụ uhie anaghị eme mgbụcha na mkpịsịaka gị iji gosi na ị tozuru ime ntuliaka.

Ọ bụrụ na aha gị adịghị n'akwụkwọ ndị ga-eme ntuliaka, agaghị ekwe ka ị mee ntuliaka.

Ihe anọ

Onye ọrụ ya bụ ịchịkọta ntuliaka ahụ ga-ama njirimara, dee ụbọchị ọ bụ ma binye aka n'azụ akwụkwọ ị ga-eji mee ntuliaka nke pụtara "ballot paper" na bekee.

Ọ ga-alọkọ akwụkwọ ahụ ma nye gị ya gosikwa gị ebe zoro ezo ị ga-anọ mee ntuliaka.

Ihe ise

Ị ga-ebinye aka n'uhie anaghị eme mgbụcha, ma binyekwa ya n'akụkụ pati maọbụ onye masịrị gị.

Ị ga-alọkọ akwụkwọ ballọt ahụ etu onye nchịkọta ntuliaka siri nye gị ya.

Ihe isii

 Ị ga-esi n'ebe zoro ezo pụta ma tụnyekwa akwụkwọ balọtụ gị n'ime akpati balọtụ n'ihu ọha niile nọ ebe ahụ.

Ihe asaa

Ị ga-ejiri nwayọ pụọ n'ụlọ ntuliaka ahụ maọbụ ị cheretụ, ọ bụrụ na ị chọrọ ịmata ihe pụtara na ntuliaka ahụ.

Matakwa na Inec ga-amado ihe pụtara na ntuliaka ọbụla ebe mmadụ niile nọ n'ụlọ ntuliaka ga-ahụ ya.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: I nwere ike iji mkpịsịaka obụla masịrị gị tụọ vootu - INEC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mkpịsịaka e nwere ike iji tụọ vootu

Onyeisi ngalaba ụlọọrụ INEC na-ahụ maka nkụzi na ntụziaka nye ọhanaeze bụ Ijeọma Igbokwe, na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere kọwara,

na ọbụghị iwu na e nwere mkpịsịaka e wepụtara maka iji tụọ vootu.

O kwuru na mkpịsịaka ọbụla ga-eme ka ọnyeahụ nweta ihe achọrọ na ntụliaka bụ nke a ga-anabata n'oge atụm vootu.

Ijeọma Igbokwe kwukwara na ihe mere eji wepụta atụmatụ a bụ i ji nyere ndị na-enweghị mkpịsịaka zuru ezu aka  iji sonye na ntụliaka a na-abịa.

PVC ndị anatabeghị

Ọ gwakwara ndị ga-eme ntụliaka ka ha gbalịa hụ na ha bịanyere aka n'ohere e mebere maka nke a iji gbanahụ ịkagbu vootu ha.

Na ntụnye ya gbasara nnwakpo ndị a na-eme megide ụlọọrụ INEC na-ebe dị iche iche, o kwuru na ụlọọrụ INEC e nyeela mkpesa gbasara nke a n'aka ndị uweojii.

O kwukwara na ha na-arụkọ ọrụ ọnụ iji kwụsị ajọ ọnọdụ a.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Ihe a na-ekwu maka Peter Obi n'obodo ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ha na Obi so gụọ akwụkwọ site na Praịmarị ruo ma mahadum, kwuru ihe ndị dị ịtụnanya gbasara ya, nke bụ bụ na a mara ya dịka "Okwute"

N'okwu ha, ọ malitere ịchụ ego dịka nwa akwụkwọ praịmarị, oge ọ na-ana ha ego tupu ọ rụọrọ ha ọrụ ha kwesiri ịrụ.

Ha kwukwara na ọ bụghị onye kwenyere n'inye mmadụ ego, mana ọ bụ onye ga-akwado gị n'ọrụ ị na-arụ ma ọ bụrụ na ọrụ ahụ ziri ezi.

Ha kwuru na ọ bụghị onye na-emefu ego.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Ihe anọ onyeisi Inec kwuru maka nhigharị ntuliaka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E mere ọkammụta Mahmood Yakubu onyeisi Inec n'ọnwa ọktoba afọ 2015

Na nzukọ ya na ndị isi a hụrụ kwaba okpu nwere, o kwuru na ọ bụghị enweghi nchekwa zuru oke butere ya bụ nhigharị.

O kwukwara na ndị otu pati amaghịkwa maka ya, kama na ọ bụ ọkụ ndị gbara ụlọọrụ ha, enwetezughi ụgbọala ga-eburu ngwaọrụ ha ebe dị iche iche na ihe ndị ọzọ, kpatara ya.

Mahmood rịọrọ mgbaghara maka ihigharị ụbọchị ntuliaka site na Febrụwarị 16 ruo Febrụwarị 23.

Ihe ndị ọzọ o kwuru

Inec Anambra: Ndị Anambara atụla uche maka na Inec kwụ gidigbam


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Ihe mere nrụrịtụka BBC n'ọwụwa anyanwụ ji bụrụ ọpụrụiche\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ka anyị tinye anya n'ọnụ na njem a, iji rụpụta ihe ụfọdụ ndị a.

Anyị ga-ebido n'Imo, bụ ebe amalitere ije a.

N'ọnwa Janụwarị, BBC Igbo dere n'akara Facebook ha na o chọrọ ka ndị mmadu họpụta ndị ha ga-achọ ka BBC kpọta na nrụrịtaụka ọ ga-eme n'Imo.

Tupu e mechie atụmatụ a, ndị mmadụ dere aha Uche Nwosu, Hope Uzodimma, Emeka Ihedioha na Ifeanyi Ararume.

BBC gbara mbọ nweta ndị a ma zigara ha ozi maka emume a.

Ha niile kwere nkwa na ha ga-abịa nrụrịtaụka a ma, mana mgbe egwu ruru ọgbụgba, ọ bụ sọsọ Uche Nwosu bịara zaa aha nna ya.

Nke ka njọ bụ onweghi onye n'ime ndị a gwara BBC na ha agaghị abịa. Ma ruo mgbe nrụrịtaụka na-aga n'ihu, ụfọdụ n'ime ha na-aza ekwentị asị na ha nọ n'ụzọ abịa.

Ndị mmadụ kwuru ihe ha che maka ụdịrị agwa ndị ndọrọndọrọ ọchịchi kpara n'Imo.

ihe ndi mmadu kwuru maka nrụrịta ụka BBC

BBC si Imo gawa Abịa ebe Alex Otti, Joseph Nkoro, Okezie Ikpeazu, Blessing Nwagba na Emeka Uwakolam bụ ndị kwenyere na ha ga-abịa ya bụ nrụrịtaụka.

Mgbe oruru n'omume, Okezie Ikpeazu sepụrụ isi na ya bụ nrụrịtaụka, ọ sị na ya nwere ihe ya na Onyeisisala Muhammadu Buhari mgbe nrụrịtaụka ga na aga n'ihu.

Nrụrịtaụka gara ọfụma ma bụrụkwa ezigbote ohere iji hụ etu ndọrịtaụka emere n'Igbo ji bụrụ ihe ekwesiri ị na-eme mgbe ọbụla.

O gosikwara na asụsụ Igbo di ezigbote mkpa ikwalite.

Lee etu ya bụ nrụrịtaụka si ga ebe a:

BBC Igbo si Abia gawa Ebonyi, ebe Ogbonnaya Okorie na David Umahi bụ ndị pụtara ịdọrịtaụka.

Onye nke APC na steeti ahụ bụ Sonni Ogbuoji gwara ndị BBC na ihe mere ya ejighi bịa nrụrịtaụka ahụ bụ makana ọ na atụ egwu na ajọ ihe nwereike ime ya ma ya bịa.

Lee etu osi ga ebe a Ihe dị mkpa pụtara n'Ebonyi steeti.

Maka nrụrịtaụka BBC n'Ebonyi

Nrụrịtaụka nke BBC nke afọ a gara ọfụma ma bụrụkwa ihe ga-eme mgbe ntuliaka ọzọ ga-eme n'ala Igbo.

Matakwa na oso n'ime nrụrịtaụka BBC mere na Naịjirịa maka ntuliaka nke 2019 - BBC Hausa, BBC Yoruba na BBC Pidgin mekwara nke ha.

Ihe mere nke BBC Igbo ji dị oke mkpa bụ na o bu nke bụ mbu ụdịrị ihe a na-eme n'Igbo.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Kedụ ihe e ji higharịa ntuliaka n'ime abalị? - Oshiomhole\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na nzukọ Inec na ndị isi a hụrụ kwaba okpu nwere gbasara nhigharị ntuliaka, ha kwuru na ha adọtịghị ntuliaka a maka pati ọbụla, kama na ọ bụ makana ngwaọrụ ha agazubeghi ebe niile o kwesịrị irute, na ha ga-agba mbọ hụ na o mere tupu Satọde eruo.

N'ime otu nzukọ a,

Onyeisioche otu pati APC bụ Adams Oshiomhole, jụrụ ajụjụ sị "kedụ ihe mere e ji chere ka o ruo elekere abụọ nke isi ụtụtụ mgbe ndị mmadụ labachara ụra, tupu e wee higharịa ntuliaka a?"

Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

Ọ gwakwara Inec sị ka ha rịọ ndị mmadụ mgbaghara maka mmehie a ma kọwakwaa ihe merenu ọfụma.

Peter Obi na-azọ ọkwa osote onyeisiala, gwara BBC Igbo na ihe na-ewute ya maka nhigharị Inec yigharịrị ntuliaka a, bụ na ndị mmadụ mefuchara ego nakwa gbuo oge ha.

'Atụghị m anya na ihe ga-eme'

N'ofesi,

Otu nwoke a kpọrọ Gary Martin, gbagburu mmadụ ise n'ụlọọrụ ya n'Aurora dị n'obodo Chicago makana a chụrụ ya n'ọrụ.

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump, tinyere okwu nkasiobi gbasara ya n'ịntanetị

Ebe a gụpụtara mmadụ itoolu na-ezo ezo egwu ala na mba Zimbabwe ka ụbọchị anọ mmiri tojuru ebe ha na-egwu ala gachara.

A na-eche na ihe karịrị mmadụ iri nwụrụ n'ihe mberede a

N'egwuregwu,

Ndị enyi na ezinaụlọ Emiliano Sala bụ ọgbabọọlụ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu n'ọnwa Jenụwarị, zukọrọ maka olili ya na mba Ajentina.

Agbaguru onye otu pati na Delta:

Kọmịshọna ndị uweojii na Delta steeti bụ Adeyinka Adeleke gwara BBC Igbo n'ekwentị na agbagburu onye ahụ n'ezie.

O kwuru na dịka ọ dị ugbua na amabeghi ihe kpatara ya bụ mgbagbu maọbụ ihe ndọrọndọọ maọbụ ihe ọzọ

Mana o kwuru na a na-eme nyocha ọnwụ Ngozi Ijei iji ma ihe mere.

Ngalaba na-achịkọta ihe gbasara ntuliaka na Najirịa bụ Inec adọtịala ụbọchị ekwesiri ịme ntuliaka ọkwa onyeisiala,nke ndị ụlọomeiwu nakwa nke ndị ọkwa gọvanọ.

Ụbọchị ọhụrụ ha wepụtara bụ ụbọchị 23 n'ọnwa Febụwarị maka nke onyeisiala nakwa ụbọchị itoolu n'ọnwa maachị maka nke ndị gọvanọ.

N'otu aka ahụ ụmụ Naịjirịa ọ kachasị ndị na-efe ala nna ha ebeela akwa arịrị maka ndọtị a...


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Mbaka, Oyedepo na ụkọchukwu ndị ọzọ okwu ha na-adị ire\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ebe ụfọdụ ndị na-ahụta ya ka amansị ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eme makana ha ma ụdịrị ikike ndị ụka nwere na ndụ ndị Naịjirịa, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-ahụta ya dịka na ha chọrọ "ịnata ngọzị".

Ọtụtụ oge ka ndị ụkọchukwu na-anọ n'elu ebe ha na-aka ụka, ma na-ebukwa amụma maka ihe ga-eme na ntụliaka maọbụ n'ọchịchị Naịjirịa.

Ụfọdụ oge, ọ dabara ndị nọ n'ọchịchị, ụfọdụ oge amụma ahụ agaghị adaba, ọ kpọtụwa.

Ndị ụkọchukwu na-akpa ike:

1) Fada Ejike Mbaka

Mbaka bụ otu onye ọ na-abụ o kwuo sị wụlie elu, ndị ụka ya bụ Adoration Ministry Enugu, ajụọ ya, "kedụ ebe ị chọrọ ka anyị wụruo?"

Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ma nke a, ya mere ha na-eji akpọku ya, maọbụ agara ya njem nleta n'ụlọụka ya, ebe ha ga-ezute ndị "ụmụazụ" ya n'ihu n'ihu.

Kwa ntuliaka, Mbaka na-ebu amụma onye ga-enweta mmeri na ntuliaka na onye enweghị ebe o ji azụ aga.

N' afọ 2015, Mbaka buru amụma na Goodluck Jonathan agaghị emeri na ntuliaka ọkwa onyeisiala nke afọ ahụ n'ihi na Chineke ajụla ya, kama na Muhammadu Buhari ga-enweta mmeri.

Amụma ya ahụ adịghị ọtụtụ ndị mmadụ mma ọkachasị Ndigbo n'ihi ịhụnanya ha nwere n'ebe Jonathan nọ, mana Buhari mechara merie.

Fr.Mbaka zutere Buhari n'afọ 2016

N'ọnwa Julaị 2018, Mbaka wụgharịrị kwuo na ọchịchị Buhari bụ 'Demon-cracy', na ọ bụghị Democracy .

Ọmụmatụ ọzọ gosiri ụdị ike o nwere na ndọrọndọrọ ọchịchị bụ oge Hope Uzodimma nọchitere anya onyeisiala Buhari ka Mbaka na-eme ire ahịa owuwe ihe ubi (Bazaar) n'ọnwa Disemba.

Uzodimma kwuru na Buhari nyere ya nde naịra abụọ ka o jiri "waa ọjị" n'emume ahụ, ma kwekwa nkwa iwuru ụka ahụ ụlọọgwụ nke ha.

N'otu emume ahụ, o kwukwara na Atiku ịbụ onyeisiala nwere ike ịbụ ọnọdụ "ire enwe gote nkịta".

2) David Oyedepo

Ọ bụrụ na ị maghị Oyedepo maka inwe otu n'ime ụlọụka kachasị nwee ndị na-aga ya na Naịjirịa,Living Faith Church,  nke e ji 'Winners Chapel' mara, ị mara ya maka ugboro ole ọ na-emeta ihe e ji akpụ ya n'ọnụ.

Maka etu ụlọụka ya ha, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-abịa njem nleta ebe ahụ, ọkachasị ma oge ntuliaka na-eru.

Ndị dịka Goodluck Jonathan bụ aka...


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Mụta etu ị ga-esi tụọ vootu ebe a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ kọwara etu ọ ga-abụ ị binye aka ị ghara imebi vootu ị tụrụ, bụ nke bekee kpọrọ 'invalid vote'.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ọ kọwara etu ọ ga-abụ ị binye aka ị ghara imebi vootu ị tụrụ, bụ nke bekee kpọrọ 'invalid vote'.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Ndị na-azọ ntuliaka na osote ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ka otu na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ "Independent National Electoral Commission (INEC)" bipụtara akwụkwọ gosiri na ihe karịrị mmadụ iri asaa na-azọ ọkwa onyeisiala na 2019, BBC Igbo chọrọ igosi gị ndị nke aha ha kacha ada ụda.

N'ime mmadụ isii a na ndị osote ha, e nwere ụmụnwaanyị atọ n'ime ha; otu na-azọ onyeisiala ebe ndị ọzọ na-azọ osote.

1) Muhammadu Buhari na Yemi Osinbajo

Buhari na Osinbajo achịala Naịjirịa kemgbe afọ 2015 n'okpuru pati All Progressives Congress (APC)

Onye bụ Muhammadu Buhari?

Onye bụ Yemi Osinbajo?

2) Atiku Abubakar na Peter Obi

Atiku na Obi na-efe ọkọrọtọ Peoples Democratic Party (PDP) na ntuliaka 2019 a

Onye bụ Atiku Abubakar?

Onye bụ Peter Obi?

3) Oby Ezekwesili na AbdulGaniyu Galadima

Galadima bụkwa onyeisioche otu pati Allied Congress Party of Nigeria (ACPN) ha chọrọ iji zọta ọchịchị

Onye bụ Oby Ezekwesili?

Onye bụ Ganiyu Galadima?

4) Kingsley Moghalu na Umma Getso

Moghalu na Getso na-azọ ọkwa n'okpuru pati Young Progressive Party (YPP)

Onye bụ Kingsley Moghalu?

Onye bụ Umma Getso?

5) Omoyele Sowore na Rabiu Ahmed Rufai

Sowore na Rufai na-azọ ọkwa n'okpuru pati African Action Congress (AAC)

Onye bụ Omoyele Sowore?

Onye bụ Rabiu Ahmed Rufai?

6) Fela Durotoye na Khadijah Abdullahi-Iya

Durotoye na Abdullahi-Iya na-azọ ọchịchị n'okpuru pati Alliance for New Nigeria (ANN)

Onye bụ Fela Durotoye?

Onye bụ Khadijah Abdullahi-Iya?

Kedụ onye ị ga-atụnyere?


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Nigeria ga-ahọpụta onye ga-abụ onyeisiala taa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Cheta na e higharịrị ụbọchị ntuliaka onyeisiala site n'ụbọchị Febrụawarị 16, bufete ya taa bụ Febrụwarị 23.

N'ime ndị na-azọ ọkwa onyeisiala, gụnyere ndị aha ha kacha ada ụda bụ Muhammadu Buhari dị afọ 76, Atiku Abubakar dị afọ 72, Kingsley Moghalu, Omoyele Sowore nakwa Fela Durotoye.

Ebe Buhari bụ onyeisiala ugbua na-ekwu na o meela ka akụnaụba obodo mụbanye, ndị ọzọ na-azọ ọkwa ya na-ekwu na ọ naghị arụ ọrụ ọbụla.

Onye ọbụla meriri na ntuliaka a kwesịrị ime ihe a hụrụ anya banyere enweghị ọkụ latrik, mpụ na nrụrụaka, ọnọdụ nchekwa obodo nakwa akụnaụba obodo.

A ga-ebido ime ntuliaka mgbe ọ kụrụ elekere asatọ nke ụtụtụ a, ma mechie ya n'elekere abụọ nke ehihie.

Mana onye ọbụla ka kwụ n'ahịrị mgbe e mechiri ntuliaka, ka ga-atụnwu vootu.

Odobeghi anya ụbọchị a ga-akpọpụta mpụtara onye meriri; o nwere ike ịbụ ụbọchị mọnde maọbụ toozde maọbụ e mechaa.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Nwaanyị ọ ga-emecha chịa Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Oge nwaanyị ga-achị obodo Naịjirịa o ruola kaọbụ o rubeghi? Kedụ mgbe ọ ga-abụ? Kedụ ihe na-egbochi nwaanyị ịchị Naịjirịa?

Lee ihe ndị Igbo kwuru.


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Oby Ezekwesili ga-etinye anya na nwulite akụnaụba obodo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Oby Ezekwesili ekwuola na ihe kachasị mkpa ọ ga-eme bụ iwepu ntụkwasị Naịjirịa nwere na mmanụ agbịdị dịka ahịa na-ewebata ego.

O kwuru na ọ bụ akụnaụba obodo na-agbatu bụ ihe na-ebute nsogbu niile e nwere na obodo Naịjirịa

Oby Ezekwesili: 'M ga-agba mgba dị na ndọrọndọrọ 2019'

"Aga m eme ka Naịjrịa nakwa mba ndị ọzọ jịkọọ aka luso ndị na-eyi ndụ egwu agha" ka o kwukwara dịka o kpughere ya bụ usoro n'Abuja taa.

N'agbanyeghi na Oby Ezekwesili bụ aha ama ama, naanị ụfọdụ mmadụ ole na ole bụ ndị pụtara ịkwado ya.

Ọzọ,

Otu ụlọikpe kachasị na Rịvas steeti akagbuola ntuliaka imeụlọ abụo otu ndọrọndọrọ APC mere na steeti ahụ nke pụtara na onweghi onye ga-anọchị anya APC n'ịzọ ọkwa gọvanọ na ntuliaka na-abịa.

Mmadụ abụọ ihe a metụtara bụ Magnus Abe na Tonye Cole, bụ ndị malitere ịchụ nta vootu tupu ụlọikpe e mee mkpebi a.

N'otu aka ahụ, ngalaba na-ahụ maka ntuliaka bụ Inec, edepụtala ozi kwuru na ndị denyere aha maka ntuliaka 2019 karịrị mmadụ nde iri asatọ na anọ.

N'okwu ego

Ngalaba na-ahụ maka nchịkọta ụtụ isi na Naịjirịa bụ FIRS ekwuola na ego ha ritere n'afọ 2018 niile gafere naịra tarị ise n'ọma.

Na mba ofesi,

Gọọmentị mba Gabon ekwuola na ha anwuchiela ndị agha ise bụ ndị chọburu ị nara ọchịchị n'ike.

N'uche ndị agha ahụ ha chọrọ ịme ka obodo Gabon nwee ọchịchị onye kwuo uche ya

N'egwuregwu,

Otu bọọlụ Delta Force arịọla ndị nso ha mgbaghara dịka otu Bendel Insurance ji ọkpụ goolụ atọ merie ha n'asọmpị Nigeria National League.

Akụko BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị agha apụọla n'ụlọọrụ ntaakuko Daily Trust dịka gọọmenti etiti gwara ha

Ọnụ na-ekwuchitere Onyeisiala Muhammadu Buhari bụ Garba Shehu kwuru na esemokwu ọbụla dị n'etiti ndị agha na Daily Trust bụ ihe ekwesiri iji mkparịtaụka mezie.

Amabeghi ma ahapụla ndị ntaakukọ Daily Trust abụo ndị agha nwuchịrị.

Ngalaba "Lafia Dole" enwetala ndị ọchịagha ọhụrụ

N'akụkọ ọzọ metụtara nke a, ndị agha Naịjirịa ahọpụtara ndị ọchịagha ọhụrụ ha si ga-enye aka ịhụ na-emeriri BOKO Haram.

Akụkọ a si n'ọnụ ọchịagha Sani...


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Onyeisiala Buhari na-arịọ ka enyekwuo ya obere oge\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala Muhammadu Buhari arịọla ndị Naịjirịa ka ha "do do do" nyekwuo ya nwantịntị oge iji mejuputa nkwa o kwere ndị mmadụ.

Buhari kwuru nke a mgbe ọ na-eme emume ncheta afọ iri asaa  na isii (76) ya.

Richard Akindele agaala mkpọro afọ abụọ

Ụlọikpe ukwu dị n'Ọshụn steeti atụọla onye bụbu onye ọkammụta na Mahadum Obafemi Awolowo bụ Richard Akindele, nga afọ abụọ.

Cheta na Richard Akindele rịọrịọ nwa akwụkwọ ya bụ Monica Osagie ka o nyetu ya ihe ya ka o were bulie ya n'ule akwụkwọ.

Gụọ ya n'uju ebe a: Onyenkuzi OAU chọrọ idina nwata akwụkwọ ga-aracha nga afọ abụọ

Mba Amerịka awakpoola Al-Shabab na Somalịa

Al-Shabab na-akpa mkpamkpa na mba Sọmalịa

Ka a na-ekwu nke a na-ekwu o, ndị agha ụgbọelu mba Amerịka sị na ha egbuola ndị omekataraihepụụjọ dị iri isii na abụọ (62), bụ ndị otu Al-Shabab na mwakpo ọhụrụ ha mere na Somalịa.

Mba Amerịka malitere ime mwakpo kpụ ọkụ n'ọnụ kemgbe onyeisiala Donald Trump bara n'ọchịchị.

Ewepụtala ka aga-esi gbaa Champions League

Ebiputala aha ndị ga-ezute ibe ka asọmpi Champions League na-abanye agba nke iri na isii (16).

Liverpool ga-ezute Bayern Munich, Man Utd ga-ezute PSG, Man City ga-ezute Schalke, Tottenham ga-ezute Borussia Dortmund, Real Madrid ga-ezute Ajax.

Barcelona ga-ezute Lyon, Juventus ga-ezute Atletico Madrid ebe Roma ga-ezute Porto.

Gee akụkọ BBC na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Boko Haram awakpoola obodo ọzọ

Ndị Boko Haram wakporo otu ime obodo dị nsọ na Maịduguri, isi obodo Borno steeti ụnyaahụ.

Ndị omekaome a gbara ọtụtụ ụlọ ọkụ ma chụsasịa ndị bi na ya bụ obodo akpọrọ Maiborti.

Ndị agha Naịjirịa sị na ha zigara ndị agha ma ụgbọelụ ka ha chụpụ ndị oyi egwu n'obodo ahụ.

Nke a na-eme ka ozi pụtara na Boko Haram gburu ndị agha iri na abụọ ụbọchị Fraịde n'obodo Gudumali dịkwa na Borno steeti. Ndị gbara ama mwakpo Gudumali kwukwara na ọtụtụ ndị agha ka na-efu.

Nwodo sị ka gọọmenti nye ndi Igbo ohere ruru ha

Onyeisi Ohaneze ndị Igbo bụ Nnịa Nwodo adọla gọọmentị naịjirịa aka na ntị ka ọ kwụsị imegbu ndị Igbo

Nwodo kwuru nke...


Isiokwu: Nigeria Election 2019: PDP na APC na-ebo onwe ha ebubo maka ntuliaka adọtịrị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na nke a mere n'ihi na ha akwadoteghi ọ kachasị n'ikesa akaụrụngwaọrụ nakwa ịhazi ihe niile dị na ntuliaka kwesiri ịme taa.

PDP na APC na-ebo onwe ha ebubo maka ndọtị aka ngalaba na-ahụ maka ntụliaka bụ  Inec mere ntụliaka ọkwa Onyeisiala nakwa nke ndị omeiwu nke etiti na steeti dị iche ịchị.

APC sị na ọ bụ nkata Inec na PDP kpara, ebe PDP gbụkwa otu asọ ahụ n'ọnụ.

Festus Keyamo nke otu APC sị na ọ bụ makana PDP nọ n'ụzọ ịda na ntuliaka mere ha jiri mee ka Inec dọtịa emume a aka.

Inec Anambra: Ndị Anambara atụla uche maka na Inec kwụ gidigbam

Uche Secondus bụ onyeisi otu pati PDP kwuru dịka ọ bụ ya na Keyamo dekọtara akwụkwọ mgbasa ozi ebe ọ sịkwa na ọ bụ APC na Inec kụkọrọ mkpụrụ a furu ugbua.

Onye na-azọ ọchịchị n'okpuru pati PDP bụ Atiku Abubakar tinyekwara ọnụ n'atụmatụ ndọtị aka a emere ntụliaka a.

Atiku sị ndị na-akwado ya ka ha enwela iwe maka ihe mere. Ọ sikwa ha pụta n'uju bịa tụnye aka n'ụbọchị 23 nke Febrụwarị na ụbọchị 9 nke Maachị.

Cheta na ọtụtụ mmadụ anọziela maka ntụliaka.

Ụmụ Naịjirịa dị icheiche ebeela akwa arịrị gbasara ya bụ ndọtịaka

Tosin Olugbenga na-akpọ NYSC oku ka ha tinye ọnụ n'okwu a

Bashir Ahmad kwuru na ihe INEC mere adịghịrị ụmụ Naijirịa mma


Isiokwu: Nigeria Election 2019: Pụtanụ n'igwe tụọ vootu na Feb 23 - Fada Oyoyo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụkọchukwu Adolphus Chukwu e ji Fada Oyoyo mara, bụ odeakwụkwọ nke ngalaba na-ahụ maka agụmakwụkwọ na Katọlik Diocese nke Ọka, Anambara Steeti, gwara BBC na ọ ma na obi adịghị ọtụtụ ndị Naịjirịa mma maka nyigharị ntuliaka.

Kama ọ gara n'ihu rịọ ndị mmadụ ka ha gbaa mbọ pụta n'igwe n'ụbọchị ntuliaka, bịa tụọ vootu makana ọ dị mkpa.

N'akụkọ yiri ya,

Otu ọkaiwu akpọrọ Kayode Ajulo, gwara BBC na gọọmentị etiti kwesịrị ịrịọ ndị Naịjirịa mgbaghara maka oge ha gburu ndị mmadụ na ihe ndị ha mefuru site na nyigharị e yigharịrị ntuliaka.

Ajulọ kwukwara na ọ ga-adị mma ka gọọmentị nye ndị Naịjirịa ihe itiaka n'obi dịka inye mmanụ ụgbọala n'efu n'ime ụbọchị abụọ, iji gosi na ha dị na mwute maka ihe merenu.

N'ofesi,

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump, akpọkuola mba ndị dị na Yurop gụnyere Briten na Frans, ka ha kpọghachịta ihe karịrị narị asatọ bụ ndị agha nnupuisi ISIS ha jidere na mba Siria, ma malite ikpe ha ikpe.

O kwukwara na mgbidi isi ISIS na-achọzị ịda.

N'egwuregwu,

Sergios Ramos ritere akwụkwọ ọbara ọbara mere ya nke iri abụọ na ise ọ na-enweta dịka onye na-agbara Real Madrid bọọlụ, ka otu Girona ji ọkpụ abụọ a satara otu merie ha.

Nke a mere ka Ramos na-ewu n'elu soshal midia.

Ngalaba na-achịkọta ndị na-efe ala nna ha bụ NYSC n'aha ịchafụ akọwala na o nweghi onye na-efe ala nna ya nwụrụ na Bawụchi steeti ụnyaahụ dịka adọtịrị ntuliaka.

Afolayan James bụ onyeisi NYSC na steeti ahụ kwuru na kepu kepu a nụrụ na mmadụ iri nwụrụ n'isiụlọọrụ ha bụ okpotokpo asị.

Dịka a na-agụkọ ihe ndị furu maka ndọtị adọtịrị ntuliaka ụnyaahụ onyeisi ndị na-azụ ahịa na Naịjirịa gwara ndị ntaakụkọ na ihe mba Naịjirịa mefuru ga-eru ijeri naira otu narị na iri anọ.

Ken Ukaoha bụ aha nwoke ahụ kwukwara na ndị mmefu a kachasị metụta bụ ndị na-azụ ahịa.

Na mba ofesi,

Ụgbọelu ndị agha mba Amerịka amalitela ị bụgara ndị mba Venezuela akụrụngwa enyemaka n'otu obere obodo dị nso n'oke ha.

Onyeisi ndị nnupuisi na mba ahụ bụ Juan Guaido ahazikwala ihe ruru mmadụ puku narị isii bụ ndị ga-enye aka bubata ngwa enyemaka...